Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op 21 november 1997 werd onderbroken, te zijn hervat.

Verwelkoming
De Voorzitter
Geachte afgevaardigden, het Europees Parlement hecht een uitzonderlijk belang aan de betrekkingen met Rusland. Het doet mij dan ook bijzonder veel genoegen de aanwezigheid op de officiële tribune aan te kondigen van de delegatie van de Doema en de Federale Raad, voorgezeten door de heer Vladimir Ryzhkov, eerste ondervoorzitter van de Doema en voorzitter van de delegatie voor de betrekkingen met het Europees Parlement.
Ik heet de delegatie officieel welkom en feliciteer haar leden met de door hen verrichte constructieve en waardevolle werkzaamheden, rekening houdende met de context binnen welke de eerste vergadering Europese Unie-Comité voor parlementaire samenwerking met Rusland wordt gehouden.

Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van vrijdag 21 november 1997 zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Cox
Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van de notulen, hebben u en uw diensten enige vooruitgang geboekt in de kwestie van de correspondentie met een lid van dit Huis dat ernstige beschuldigingen in de strafrechtelijke sfeer heeft geuit met betrekking tot het gebouwenbeleid van de instelling?

De Voorzitter
Mijnheer Cox, er heeft inderdaad een briefwisseling plaatsgevonden. Ik zal u met genoegen een fotokopie te uwer informatie overmaken.
(De notulen worden goedgekeurd)

Agenda
De Voorzitter
Ik heb van de heer Bazin het verzoek ontvangen om zijn verslag A4-0369/97, dat zonder debat is ingeschreven, niet morgen maar tijdens de vergaderperiode van december in Straatsburg in stemming te brengen.

Bazin
Mijnheer de Voorzitter, de redenen voor dit verzoek bestaan vandaag niet meer. Ik vraag u dus het verzoek van nul en gener waarde te beschouwen en het verslag voor de vergadering van morgen te laten staan.

De Voorzitter
Uitstekend, mijnheer Bazin. Zoals u weet, staat dit punt op de agenda van morgen, tenzij er nog veranderingen komen.

De Voorzitter
Ik heb van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie het verzoek ontvangen om het voorstel voor een verordening van de Raad tot verlenging van de geldigheid van het programma ter bevordering van de internationale samenwerking in de energiesector - SYNERGY-programma (C4-0555/97) - overeenkomstig artikel 99 van het Reglement volgens de procedure zonder verslag in te schrijven.
(Het Parlement willigt het verzoek in)

Uitbreiding - Agenda 2000
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0368/97 van de heren Oostlander en Barón Crespo , namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheidsen defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie "Agenda 2000 - Naar een sterkere en grotere Unie" (COM(97)2000 - C4-0371/97); -A4-0331/97 van de heer Colom i Naval, namens de Begrotingscommissie, over Agenda 2000: het financieel kader van de Unie 2000-2006, het toekomstig financieringssysteem (COM(97)2000 - C4-0372/97).
Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, tien jaar geleden zou je voor een fantast zijn gehouden als je had gesproken over de toetreding van Centraal- en Oost-Europese landen tot de Unie. Nu is dat eigenlijk een nuchtere realiteit waar wij voor staan. Wij zijn er al zo aan gewend dat van sommigen de enige reactie is: wat kost dat?
Intussen moeten wij beseffen dat wij leven in halfgerealiseerde dromen, maar voorbereid zijn wij daarop niet. Ik wil een paar hoofdpunten aansnijden. De Intergouvernementele Conferentie van Amsterdam heeft voor het Parlement en voor de Unie als zodanig veel goeds gebracht, maar de ministers zijn er niet in geslaagd om de Unie geschikt te maken voor uitbreiding met nog eens een dozijn leden. De stelling van de Raad dat wij daarover pas hoeven te denken als de Unie meer dan twintig leden gaat tellen, heeft geleid tot een voorstelling tot indeling van de kandidaat-lidstaten in een elite van vijf tegenover de rest. Dit voorstel is zeer ontmoedigend voor regeringen en burgers die een uitermate zwaar en moedig beleid moeten voeren, respectievelijk moeten dragen. Gelukkig hebben wij zulke moedige regeringen en burgers in Centraal-Europa maar daar moeten wij dan ook zuinig op zijn. Ik denk met name aan Bulgarije en Roemenië, waar veranderende regeringen corruptie en andere problemen in hun eigen land op de meest intensieve wijze aan het aanpakken zijn. Zij verdienen niet het denken in twee klassen. Dat soort denken vermindert bovendien de druk op de uitverkoren elite om ijverig voort te gaan en wij weten toch dat alle kandidaten nog heel wat huiswerk te doen hebben. Wij zijn er niet mee gediend als de bevoorrechte positie van enkelen ertoe leidt dat deze nu aanstonds met hun eisen naar ons toekomen.
De Europese Commissie ziet ook wel in dat een rigide indeling van de kandidaten onrealistisch is. Bij elke jaarlijkse of, zoals wij voorstellen, halfjaarlijkse evaluatie kan blijken dat de rangorde van de staten weer veranderd is. Logisch, want al deze landen zijn in een zeer snelle ontwikkeling, hebben ook ambitieuze regeringen als het goed is. Zij zijn gewikkeld in een nobele wedstrijd, kun je zeggen. Sommige zullen zich misschien sneller kunnen ontwikkelen dan andere. Dat hangt gewoon af van de kwaliteit van hun inzet en de kwaliteit ook van hun openbaar bestuur en van hun regering.
Vrijwel het hele Parlement steunt de terechte wens van de Commissie om, voordat de eerstvolgende toetreding plaatsvindt, een Intergouvernementele Conferentie te houden die de Unie echt hervormt. Daarmee is in feite de zin ontvallen aan een classificatie van de kandidaten in twee groepen. Immers, als er eerst een Intergouvernementele Conferentie wordt gehouden dan hebben wij daarna te maken alleen maar met tien zeer verschillende Centraalen Oost-Europese landen en met Cyprus. Het is niet nodig om op basis van het voorstel van de Raad dat dan niet meer van kracht is tot een classificatie in twee afdelingen te komen.
De politieke beslissing om de weg naar het lidmaatschap via het versterkte toetredings- en onderhandelingsproces met alle kandidaten die rechtsstaten zijn in te slaan en af te lopen, die politieke beslissing wordt nú genomen. Die weg hoeft niet te worden onderbroken door politieke beslissingen of bepaalde onderwerpen, bijvoorbeeld laatste hoofdstukken aan te snijden. Die komen vanzelf aan de orde als het tijd daarvoor is. Geen extra barrières dus voor de minderontwikkelde staten. Wij noemen dit het startlijnprincipe. Het gaat daarbij om een inhoudelijke start en niet alleen maar om een symbolische inclusief een familiefoto.
Wij weten allen dat de bilaterale onderhandelingen, deels van zeer directieve aard, zullen verschillen omdat de partners aanmerkelijk verschillen. Hongarije zal bij wijze van spreken met hoofdstuk 20 kunnen aanvangen, Bulgarije met hoofdstuk 2. Maar zij zitten in dezelfde wedstrijd. De een kan een intensiever proces van onderhandelingen aan dan de andere. De landen zullen gespreid in de tijd de eindstreep bereiken. Maar dat is niet een politiek besluit van ons dat het zo zal zijn, maar dat is een kwestie van de capaciteit van de landen zelf. Pas aan het eind van de weg volgt ons politiek oordeel: ja of nee tegen hun toetreding.
Misschien zijn er wel kandidaat-lidstaten die ons door hun tempo verrassen en mogelijk stellen anderen teleur. Dat is allemaal afhankelijk van de inzet van die landen zelf en natuurlijk ook van onze hulp bij de verbetering van hun openbaar bestuur. Het is bijzonder goed in Agenda 2000 te lezen dat de PHARE-hulp voor zo'n hoog percentage daarvoor beschikbaar wordt gemaakt.
Sprekend over de kwaliteit van het bestuur en de kwaliteit van de rechtsstaat moet ik zeggen dat het in dit verband jammer is dat Slowakije nog niet voldoet aan de politieke criteria van Kopenhagen en aan de rechtsstaat, een democratieclausule die op onze wens in het Verdrag van Amsterdam is opgenomen. Indien men in Bratislava een andere koers inslaat, dan zal dit land meteen tot de meest ontwikkelde kandidaat-leden horen. Misschien moet daar eerst een regering aantreden die beter het Europese karakter van Slowakije profileert dan de huidige. Toch willen wij ook zulke landen niet isoleren. Apart van het bilaterale proces stellen wij een multilateraal overleg voor. De Europese conferentie, daar kunnen wij met alle kandidaat-lidstaten, maar ook met Turkije, met Slowakije, met Malta, wie ook, zaken van gemeenschappelijk belang in de tweede en derde zuil bespreken tijdens jaarlijkse Ministerconferentie. Binnen dat kader ligt er een voorstel om ook een beperkter groep, namelijk bestaande slechts uit de rechtsstaten, uit te nodigen voor een continu diepergaand overleg over meerdere zaken van gemeenschappelijk belang. Dit als een soort voorspel op wat er zal gebeuren na het volledige lidmaatschap. Vanuit dit overleg zou ook de Europese conferentie kunnen worden gevoed. Wij menen overigens dat het ontbreken van een voluit Europese politiek ten opzichte van Cyprus onaanvaardbaar is. Wij lijden ernstig onder het gebrek aan een buitenlandse politiek van de Unie. De Unie mag zich niet alleen beperken tot gesprekken in het kader van de toetreding, maar moet zelf een serieuze inspanning leveren tot de oplossing van de problemen van dit verdeelde eiland. Wij hebben iemand in het Midden-Oosten; wij kunnen ook iemand hebben die in Cyprus vanuit een Europese visie helpt Cyprus zijn problemen op te lossen.
Turkije blijkt nog niet op weg te gaan naar het lidmaatschap van de Unie. Dat blijkt uit de daden. Anders zou dat land wel constructief meewerken aan de oplossing van de Cyprische kwestie, bijvoorbeeld, of zijn goede diensten aanbieden. Moeilijker in Turkije is de transformatie naar een echte stabiele democratische rechtsstaat. Wij moeten de problemen daarvan niet onderschatten. Het zal ook nog veel tijd kosten om dat te bereiken. Wij erkennen dat dat ook niet in een handomdraai bereikt kan worden. Mede vanwege de vele goedwillende vrienden in Turkije is daarom ook de Europese conferentie een goede brug om te zorgen dat de banden met Turkije behalve via de douane-unie op een goede wijze in stand blijven en behartigd worden.
Om de vervulling van het ideaal van de uitbreiding van onze bond van rechtsstaten met een groot aantal landen die tot voor kort onder een totalitair bewind leden, hoort men niet in de eerste plaats te reageren via het rekenmachinetje. Dat zou namelijk een slecht teken zijn voor de kwaliteit van de Europese cultuur. Maar het is wel goed dat berekend wordt hoe wij financieel de toetreding kunnen bevorderen en hoeveel dat kost. De standpunten daarover lopen in dit Parlement uiteen. Het verschil tussen ons bedraagt ongeveer een kwartcent per belastinggulden. Niet dramatisch dus. Ik denk dat het huidige zuinige beleid van ons Parlement het mogelijk zal maken om de uitbreiding binnen de al eerder afgesproken financiële grenzen te realiseren.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, dat wij er allen duidelijk op vooruit zullen gaan, wordt door menig onafhankelijk economisch researchinstituut aangetoond. De grootste winst ligt echter in de waarborg voor veiligheid en voor een omgeving waarin de rechten van de mens gerespecteerd worden: de duurzame verlossing van volken uit handen van totalitarisme, een sociaal en ecologisch verantwoorde ontwikkeling op basis van een democratische rechtsorde. Generaties voor ons hebben daarnaar gesnakt. Wij kunnen nu een stoot geven, zodat het er werkelijk van komt.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wij zijn hier vandaag bijeen om een nieuwe fase van het Europese integratieproces in te luiden aan de poorten van het komende millennium. Op basis van Agenda 2000 moeten wij een duidelijke en concrete boodschap naar de Europese Raad van Luxemburg uitdragen en ik ben van mening dat wij voor een historische kans staan die voornamelijk de volgende twee overwegingen oproept. De eerste van deze overwegingen is dat wij, de Europeanen van de Unie, op dit moment de historische gelegenheid moeten aangrijpen om München goed te maken, met name het aan hun lot overlaten van de volkeren uit Midden- en Oost-Europa in 1939, en dat moeten wij voor elkaar krijgen door ons te baseren op wat wij reeds hebben opgebouwd. Ik geloof dan ook dat het een rechtzetting van de geschiedenis betreft die moet worden toegejuicht, daar op die manier het Europa van de vrijheid wordt gekoppeld aan het Europa van de wil. Van dit Europa wensen elf landen uit Midden- en Oost-Europa en Cyprus deel uit te maken en in verband hiermee dient te worden betreurd dat de huidige regering van een bevriend en vriendschappelijk land als Malta zich niet in deze zin heeft uitgesproken.
Ik geloof dan ook dat in de eerste plaats moet worden overwogen hoe wij dit proces in gang wensen te zetten en ik meen te kunnen constateren dat het Parlement bereid is de toekenning aan deze landen van het recht op lidmaatschap van de Unie te steunen. Wij denken dat wij de weg van het uitbreidingsproces en van de versterkte en versnelde toetreding van de desbetreffende landen moeten inslaan, eerst en vooral door een plechtige daad te stellen die de historische betekenis van dit moment moet weerspiegelen en door, net zoals bij vroegere gelegenheden, een algemeen referentiekader vast te stellen dat het proces op een ordelijke en democratische manier moet laten verlopen. Volgens mij zijn dat dan ook de eerste twee stappen op basis waarvan een onderhandelingsproces kan worden opgezet.
Mijnheer de Voorzitter, als ik zo vrij mag zijn, zou ik een vergelijking willen maken met de Olympische Spelen, een ander belangrijk bestanddeel van het Europese erfgoed, waarvoor de Grieken destijds voor de eerste keer hun oorlogen onderbroken. Hier vertrekken we van dezelfde startlijn, hetgeen echter niet wil zeggen dat de eindstreep dezelfde is. Met andere woorden, op deze basis, overeenkomstig de erkenning van de in onze Verdragen en op de Raad van Kopenhagen geformuleerde rechten, zullen deze landen bovenmenselijke inspanningen moeten doen om zich de normen en verworvenheden die onze betrekkingen bepalen eigen te maken. En om deze toenadering tot een goed einde te brengen, is het onontbeerlijk dat zij op onze steun kunnen rekenenen. Zij staan immers voor een drieledige uitdaging. Deze landen - en net zoals de Voorzitter heb ik ongewild het grootste deel van mijn leven onder een totalitair regime doorgebracht - moeten de democratie versterken, hun economie herstructureren en leren wat bedoeld wordt met goed nabuurschap, zoals deze term in de Europese Unie wordt gehanteerd.
Ik ben er dan ook van overtuigd dat wij precies om die reden onze deuren wagenwijd moeten openstellen, de landen met open armen moeten ontvangen en op een grootmoedige en open manier een begin moeten maken met het uitbreidingsproces. Uit deze plechtige daad moet voorts blijken dat wij begrijpen dat het een allesomvattend project is, een proces waarvan niemand wordt uitgesloten. Bijgevolg denk ik dat vanuit dit standpunt - waar de Commissie ongetwijfeld open voor zal staan - de Commissie de bilaterale onderhandelingen met deze landen kan openen met een open geest en met een uitgesproken verantwoordelijkheidsgevoel ten aanzien van het Parlement, zodra de Europese Raad dit algemeen referentiekader heeft vastgesteld.
De tweede overweging, mijnheer de Voorzitter, heeft betrekking op de gevolgen. Wat dit punt betreft, meen ik dat we goed voor ogen moeten houden dat de situatie uitermate complex is, omdat wij in staat moeten zijn onze bestaande belangen, zowel op nationaal als op communautair niveau, aan te passen aan de zo nodige solidariteit en openheid die wij in economische en politieke bewoordingen aanprijzen. Dat is allesbehalve een gemakkelijke opgave. Een bewijs daarvan is het feit dat nagenoeg alle commissies van dit Parlement zich de laatste maanden actief hebben beziggehouden met het aangeven van de terreinen waar niet alleen wrijvingen kunnen ontstaan, maar ook belangen kunnen meespelen.
In verband hiermee lijkt het mij gepast u eraan te herinneren dat - ongeacht het feit dat het merendeel van de hier aanwezigen erfgenamen zijn van de geleidelijke uitbreidingen van een project dat in eerste instantie uit historisch oogpunt absurd leek, maar dat zich gelukkig mettertijd heeft kunnen versterken en de geschiedenis heeft kunnen rechtzetten - de balans van alle sinds de start met de oorspronkelijke kern van zes landen uitgevoerde uitbreidingen over het algemeen genomen positief is. Ook al gingen er toentertijd talrijke stemmen op die beweerden dat alles op een mislukking zou uitlopen, dat het proces op een catastrofe zou uitdraaien, wij zijn erin geslaagd de voorspellingen van duizenden experts en onheilsboden teniet te doen, dankzij de wil die wij allen samen aan de dag hebben gelegd om vrede, democratie en welvaart tot stand te brengen.
Ik ben er dan ook van overtuigd dat wij dit argument naar voren moeten brengen op een moment waarop wij ons voorbereiden op de grootste uitbreiding, de grootste historische uitdaging. En dit niet enkel om politieke, maar ook, om zo te zeggen, egoïstische redenen. Er opent zich een enorme markt voor onze ogen, een markt van landen met een lager inkomensniveau waar vraag bestaat naar producten en waarmee wij momenteel overwegend positieve handelsbalansen hebben. Wij moeten deze gelegenheid niet enkel ten volle benutten, maar ons tevens openstellen voor deze landen, want daarvan hangt niet alleen onze welvaart, maar ook de stabiliteit van Europa af.
Mijnheer de Voorzitter, ik ga het niet meer te lang maken. Ik zou enkel nog mijn co-rapporteur, de heer Oostlander, willen danken voor zijn onvermoeibare en onuitputtelijke doorzettingsvermogen. Mijn dank ook aan alle rapporteurs voor advies voor het werk dat zij hebben geleverd. In verband hiermee zou ik er nog op willen wijzen dat een aantal belangrijke kwesties dienen te worden vermeld. Die taak zullen de desbetreffende co-rapporteurs namens hun commissie voor hun rekening nemen.
Er werd hier verwezen naar de kosten. Ik geloof dat dit onderwerp niet kan worden aangesneden zonder rekening te houden met de inkomsten. Ik vind dat de Begrotingscommissie een goede basis - wat dat betreft zijn we het eens met de commissie buitenlandse zaken - heeft vooropgesteld door de voorgestelde ramingen, die nog niet als financiële vooruitzichten mogen worden bestempeld, niet alleen afhankelijk van de groei, maar ook van de door ons uit te voeren hervormingen te zien. Deze hervormingen zijn niet alleen nodig met het oog op de uitbreiding, maar ook om gewoon te overleven, zowel wat het landbouwbeleid en het regionale beleid als wat andere beleidsterreinen betreft. Als wij niet op deze manier te werk gaan, lopen wij immers een ernstig risico: de omvorming van dit debat tot een begrotingsdebat. En het lijdt geen twijfel dat een zuiver begrotingsdebat een overwegend egoïstische inslag zou hebben, zodat wij niet in staat zouden zijn deze historische stap te zetten.
Ik ga niet langer uitweiden, mijnheer de Voorzitter, want ik heb mijn tijd opgebruikt. Laat mij enkel nog een grote Europeaan als president Vaclav Havel citeren, die in verband met de mens en de geschiedenis zegt dat alle mensen de geschiedenis trachten te beheersen, maar dat de geschiedenis dynamischer, rijker en dialectischer is dan wij. Ik ben van mening dat dit de houding is die wij moeten aannemen tegenover deze unieke uitdaging voor de Europese Unie.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik mijn oprechte dank willen betuigen aan de secretaris van de Begrotingscommissie voor zijn onschatbare medewerking bij het opstellen van het verslag. Ook ben ik verscheidene EP-leden dank verschuldigd voor hun hulp, in het bijzonder de leden van de Begrotingscommissie, en wel in zulke mate dat ik niet, zoals bij academische lezingen, zal zeggen dat ik alle verantwoordelijkheid op mij neem. Integendeel, ik denk dat ik kan zeggen, overeenkomstig hetgeen we in de commissie hebben gestemd, dat mijn collega's van de Begrotingscommissie aandeel hebben in de positieve bijdragen en de onvolkomenheden van het voorstel dat wij voor de plenaire vergadering uiteenzetten.
Laten we tot de kern van de zaak overgaan, geachte afgevaardigden. Er dient op gewezen dat, ofschoon de uitbreiding een centrale plaats inneemt in het gecombineerd debat van vandaag, het verslag van de Begrotingscommissie zich niet uitsluitend tot deze kwestie beperkt. Het verslag dient te worden opgevat als een eerste reactie op de mededeling Agenda 2000 en, zonder afbreuk te doen aan het belang van de uitbreiding, snijdt het nog vele andere aspecten aan. Allereerst zou ik willen stellen dat wij, die gedurende veertig jaar onder een totalitair regime hebben geleefd, niet door de geallieerden bevrijd zijn en geen Marshall-plan hebben gekend, de verlangens van de burgers uit Midden- en Oost-Europa ten volle begrijpen en hun wens en streven naar een spoedige vereniging met onze Unie steunen.
De Commissie, geachte afgevaardigden, heeft haar politieke taak vervuld door op het einde van de Intergouvernementele Conferentie een programma voor na 1999 voor te stellen dat we "het huiswerkschrift van de Europese Unie" voor de beginjaren van de 21e eeuw zouden kunnen noemen. Daarin wordt het woord uitbreiding in hoofdletters geschreven, al is het niet het enige hoofdstuk. Hoe het ook zij, dit concept overkoepelt al de rest.
Wij moeten ons ervan bewust zijn dat, ongeacht of de uitbreiding er al dan niet komt, de hervorming en de aanpassing van het GLB in ieder geval moeten worden voortgezet en dat de door ons gesloten overeenkomsten met de GATT en de Wereldhandelsorganisatie ons ertoe verplichten tegen het jaar 2003 wezenlijke veranderingen aan te brengen in ons huidige landbouwbeleid. Wij moeten ons ervan bewust zijn dat de verordeningen betreffende de structuurfondsen in 1999 aflopen, met of zonder uitbreiding, en dat bijgevolg alle onderdelen van wat momenteel binnen het cohesiebeleid onder de tweede rubriek van de financiële vooruitzichten valt aan herziening toe zijn.
Wat betreft de Monetaire Unie dient gesteld dat de eenheidsmunt er komt, met of zonder uitbreiding. Weten wij misschien welke veranderingen de euro teweeg zal brengen met betrekking tot onze interne en externe beleidssectoren? Welke rol komt de Unie toe op het wereldtoneel van de 21ste eeuw? Wat is onze bijdrage tot de totstandkoming van de vrede? Welke zijn de gevolgen van het Verdrag van Amsterdam voor de begroting van de Unie? Op al deze open vragen heeft de Europese Commissie getracht een antwoord te formuleren door middel van Agenda 2000, waarin een financieel kader voor de periode 2000-2006 wordt geschetst.
Het was een moeilijke opdracht en wij hebben de indruk dat de Commissie te pragmatisch is geweest. Bij vorige gelegenheden - wij verwijzen hiervoor naar de pakketten-Delors I en Delors II - formuleerde de Commissie een zo gematigd en bedachtzaam mogelijk voorstel na de doelstellingen en de behoeften te hebben geëvalueerd. Het lijkt echter dat in dit geval de methode werd omgekeerd en dat is uitgegaan van een op voorhand vastgesteld financieel plafond waaraan niet te tornen valt - de onaantastbare 1, 27 % limiet van het BNP - en dat, aan de hand van dit gegeven, de nodige evenwichstoefeningen zijn uitgevoerd om zoveel mogelijk onder dit plafond te plaatsen.
Ik wil nochtans niet ontkennen dat wat de Commissie beweert inderdaad ook werkelijkheid kan worden. Tussen 1988 en 1997 hebben wij immers nooit het huidige plafond voor eigen middelen bereikt en slechts tijdens één begrotingsjaar is de begrotingsautoriteit waarvan het Parlement een van de twee takken vormt, er niet in geslaagd aanzienlijke besparingen te verwezenlijken met betrekking tot de financiële vooruitzichten. En voor de periode 19881996 ligt het gespaarde bedrag in verhouding tot het door de nationale parlementen bij de ratificatie van het besluit betreffende de eigen middelen toegestane bedrag zelfs hoger dan het totaalbedrag dat de Commissie uittrekt voor de pretoetreding en de uitbreiding.
Volgens de Begrotingscommissie is het voorstel van de Commissie echter gebaseerd op weinig gerechtvaardigde hypothesen. Zo moet de groei van het BNP van de Vijftien bijvoorbeeld cumulatief 2, 5 % bedragen. Dat is aannemelijk. Hopelijk is het dat ook echt! Voor de vorige periode, die liep van 1991 tot 1996, bedroeg de re" le groei van de Vijftien echter maar 1, 5 %, een procentpunt minder per jaar. Als ditzelfde cijfer wordt gehandhaafd tijdens de periode 2000-2006, zal de door de Commissie geplande begroting de 1, 27 % limiet in vijf van de zeven begrotingsjaren overstijgen. Indien de groei ook maar een beetje onder de tussenjaarlijkse 2 % blijft, zal de constructie van de Commissie beginnen te wankelen, en daarmee bedoel ik niet het Berlaymont-gebouw.
Wat zou er gebeuren als het voor de uitbreiding vastgestelde tijdschema er anders uitzag? Stel dat de datum van toetreding of het aantal nieuwe lidstaten wijzigingen ondergaat. Wie is op dit moment, in de herfst van 1997, in staat te garanderen dat hij weet heeft van de behoeften van onze toekomstige bondgenoten zonder de inhoud van de Toetredingsverdragen te kennen, zonder op de hoogte te zijn van de overgangsperioden, mochten die er al zijn, voor elk land en elke sector? Het voorstel van de Commissie vereenvoudigt het debat binnen de Raad te sterk, maar steunt op wat wij in de Begrotingscommissie de "virtuele besparingen" hebben genoemd. Deze kunnen eventueel gerealiseerd worden, maar hun verwezenlijking is verre van gewaarborgd. Van ons worden zuinigheid en verantwoordelijkheidszin geëist, terwijl de Raad bijvoorbeeld weigert de steun voor de graansector in te krimpen, een sector waarin, zoals we hebben kunnen vaststellen, de regeringen, die samen de Raad vormen, een overcompensatie van 3 miljard ecu betaald hebben.
Als dit de toonaangevende tendens van de Raad is bij de hervorming van het GLB, zal er jaarlijks een tekort van 4 miljard zijn om het voorstel van de Commissie te financieren, en dit enkel in rubriek I, met name de landbouwuitgaven. En dan houd ik nog geen rekening met de financiële constructies die ons worden voorgesteld in verband met de doelstellingen 5 a en b van de structuurfondsen, die in principe ook in rubriek I worden ondergebracht.
Het voorstel houdt ook een reeks interessante aspecten in betreffende het cohesiebeleid, en zelfs wat betreft het instandhouden van het cohesiebeleid zelf. Ofschoon wij deze kwestie nu reeds terloops aanhalen, zal het Parlement daar op een later tijdstip uitgebreider op terugkomen. Maar, geachte afgevaardigden, wat zal er gebeuren als niet alle onderdelen van het voorstel worden aangenomen? In hoeverre is het realistisch te veronderstellen dat de Vijftien een vermindering van de voor hun eigen grondgebied en eigen burgers voorbestemde structuurfondsen zullen aanvaarden?
Ik zou willen dat het voor iedereen duidelijk is dat wij perfect begrepen hebben dat de Commissie voorstelt de hulpmiddelen te concentreren in de armste en minst ontwikkelde regio's van de huidige Unie, daar dit impliceert dat het niet logisch noch rechtvaardig zou zijn de uitbreiding tot stand te brengen ten nadele van de minst begunstigde regio's van de huidige Unie. De kosten van de uitbreiding moeten door iedereen samen gedragen worden, en op een billijke manier.
Dit alles brengt mee dat wij kiezen voor een aanpak die een voorstel naar de Raad en de Commissie toe inhoudt. Wij aanvaarden de financiële inhoud van de mededeling van de Commissie als vertrekpunt. We uiten echter kritiek op de duur van de te programmeren periode en stellen deze zelfs ter discussie. Maar laten we duidelijke taal spreken: het Parlement is van mening dat, gezien de uitdagingen waarmee de Europese Unie wordt geconfronteerd, begrotingsvrede wenselijk is. Met het oog daarop verzoekt zij om het formeel voorleggen van de financiële vooruitzichten voor de Unie van de Vijftien, met inbegrip van een hoofdstuk over de uitbreiding welteverstaan en indien mogelijk voorzien van een interinstitutioneel akkoord betreffende de financiële en begrotingsdiscipline. Dit betekent echter niet dat het Parlement bereid is zich te laten beetnemen. Begrotingsovereenkomsten zoals die van afgelopen donderdag zorgen ervoor dat de Begrotingscommissie uiterst wantrouwig staat tegenover de houding van de Raad.
Wij vragen dan ook dat er rekening wordt gehouden met onze kritiek en suggesties bij het voorstel van de Commissie en beschouwen het inbouwen van een herzieningsclausule als een onvoorwaardelijke eis. Dit maakt het niet alleen mogelijk in elk concreet geval de gevolgen van de verschillende Toetredingsverdragen voor de begroting in te schatten, maar ook rekening te houden met de virtuele besparingen, als die worden verwezenlijkt, met name wanneer de hervormingen van het GLB en de structuurfondsen die op zich geen besparingen nastreven de door de Commissie voorziene besparingen voortbrengen, of indien wordt vastgesteld dat het groeitempo van de communautaire economie de verwachte en gewenste 2, 5 % overstijgt.
Wij geloven eveneens dat gedurende de periode die voorafgaat aan de uitbreiding de begrotingsprocedure en het stelsel voor eigen middelen moeten worden geactualiseerd, zodat zij voor de Europese burgers rechtvaardiger en doorzichtiger worden.
Geachte afgevaardigden, leden van de Raad en van de Commissie, de uitdagingen van de komende jaren zijn belangrijk voor Europa en ik zou zelfs durven zeggen voor de rest van de wereld. Voor het aangaan van deze uitdagingen zijn zuinigheid en ernst vereist. Men mag echter niet uit het oog verliezen dat de eerste voorwaarde om dit te bereiken berust op het vermijden van zelfbedrog en dan vooral van financieel zelfbedrog. Bijgevolg is het onmogelijk te beweren dat wij vandaag de dag reeds kunnen verzekeren dat de hele Agenda 2000, uitbreiding inbegrepen, ons niets zal kosten. Europa verdient een ernstigere aanpak en dat is wat het Parlement dan ook zal eisen. Ik heb nog 30 seconden over, als teken van besparing.
(Applaus)
Poos
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, dames en heren, het is voor mij een eer en een genoegen als voorzitter van de Raad aan uw debat te mogen deelnemen. Het thema dat ik in mijn spreekbeurt wil ontwikkelen is gebaseerd op het project van een sterkere en grotere Unie, dat voor ons een uitnodiging is om hoge politieke ambities te koesteren.
De mededeling van de Commissie over Agenda 2000 en de uitbreiding, evenals het advies over iedere kandidaatlidstaat afzonderlijk, vormt voor onze Europese Unie ongetwijfeld een van de belangrijkste vraagstukken. Het Luxemburgse voorzitterschap is zich ervan bewust dat de fundamentele etappe die wij in Luxemburg in december moeten afleggen, een politieke draagwijdte van het allergrootste belang heeft. Daarop leggen wij ons sinds de maand juli toe, toen de Commissie haar mededeling aan de Raad heeft voorgelegd, en uw debat van vandaag en uw resolutie zullen op hun beurt een wezenlijke bijdrage tot dit debat leveren.
In juni had de Europese Raad van Amsterdam met het oog op december reeds de grote lijnen van ons werk getrokken, aangezien hij de Raad heeft verzocht de mening van de Commissie en Agenda 2000 uitvoerig te bestuderen en de Europese Raad een verslag voor te leggen. Zo zal de Europese Raad van Luxemburg de noodzakelijke besluiten moeten nemen over het hele uitbreidingsproces, met name over de praktische voorwaarden voor de aanvangsfase van de onderhandelingen, de versterking van de pretoetredingsstrategie en de overige middelen om de samenwerking tussen de Europese Unie en alle kandidaat-landen te versterken. Bovendien is overeengekomen dat de Europese Raad algemene richtsnoeren op basis van de werkzaamheden van de Raad zal formuleren om de hervorming van het beleid, met name het landbouw- en structuurbeleid, voor te bereiden, evenals het toekomstige financiële kader aan te geven.
Sinds juli is het voorzitterschap dus aan zijn werk begonnen. Wij hebben ons daarbij laten leiden door het, in onze ogen fundamentele, idee dat de twee elementen - ontwikkeling van het beleid van de Unie en uitbreiding - onverbrekelijk deel van een globaal pakket uitmaken. Dit had de Europese Raad van Amsterdam overigens al duidelijk gemaakt door het hele verslag aan de Raad Algemene Zaken toe te vertrouwen. De ministers van Landbouw hebben een bijzonder nuttige bijdrage geleverd.
Het document van de Commissie illustreert overigens de zorg van het voorzitterschap om alle beschikbare middelen en kwalificaties te concentreren op de voorbereiding van een uitbreidingsproces dat, naar het zich laat aanzien, bijzonder ingewikkeld zal zijn. Daarom hecht ik eraan het Europees Parlement voor zijn bijdrage te danken. In de verslagen van de heren Oostlander, Barón Crespo en Colom i Naval wordt het accent op de wezenlijke vragen gelegd. Er zijn hierin goede ideeën geuit, met name dat een goed functionerende Unie, die door de uitbreiding wordt versterkt en niet verzwakt, in het belang van zowel de kandidaat-landen als de huidige lidstaten is.
Dit idee krijgt onze volledige instemming. Zolang dit noodzakelijk is, moet worden gezegd en uitgelegd dat de uitbreiding een kans voor de Unie betekent. In de bewoordingen van uw verslag een kans, niet alleen op het gebied van veiligheid en economie, maar ook vanuit cultureel oogpunt. Het gaat om veel meer dan een etappe, het is een graadmeter voor onze politieke ambitie en daarom is het van wezenlijk belang dat de voorwaarden om dit te verwezenlijken voor iedereen de beste en meest rechtvaardige zijn. De Raad Algemene Zaken heeft er vijfmaal over gesproken, ook tijdens de informele bijeenkomst in Mondorf. Op 24 november heeft het voorzitterschap de Raad op eigen verantwoordelijkheid een eerste algemeen ontwerpverslag voorgelegd.
Dit verslag bestaat uit drie delen. Een inleidende nota wijst op bepaalde data, zoals de aanvang van het uitbreidingsproces zes maanden na sluiting van de Intergouvernementele Conferentie. Een tweede deel is gewijd aan de vraagstukken in verband met de uitbreiding. Wat dat betreft wil ik niet vooruitlopen op de besluiten die door de Europese Raad zullen worden genomen en ik moet u bekennen dat er op dit moment nog een aantal netelige kwesties openstaan. Maar ik kan u wel iets vertellen over de geest waarin de Raad heeft gewerkt.
Uit onze vergadering in Mondorf is gebleken dat alle lidstaten het erover eens waren dat de uitbreiding als één enkel proces moet worden gezien, waarvan geen enkele kandidaat zou mogen worden uitgesloten of zich buitengesloten zou mogen voelen. Ieder kandidaat-land moet individueel, objectief, persoonlijk en op grond van zijn eigen verdiensten worden behandeld. Het toetredingsproces zal in etappes plaatsvinden in het tempo van ieder kandidaatland, afhankelijk van de mate van zijn voorbereiding. Het Europees Parlement stelt overigens precies hetzelfde in zijn ontwerpresolutie voor. Cyprus en alle kandidaat-landen in Midden- en Oost-Europa zijn voorbestemd om eens leden van de Unie te worden. Dat is de basis waar wij van uitgaan.
De uitbreiding beperkt zich niet enkel tot de opening van toetredingsonderhandelingen. Het is een veel breder proces. Omdat alle kandidaat-landen in staat moeten worden gesteld tot de Unie toe te treden, is de opening van de onderhandelingen slechts een van de elementen van dit proces. De Europese conferentie, de versterking van de pretoetredingsstrategie, de ministeriële vergaderingen tussen de lidstaten, de Unie en de kandidaat-landen, evenals het periodieke onderzoek naar de vooruitgang die door de kandidaten wordt geboekt, zijn ook elementen van dit proces. Het is in de komende jaren van levensbelang dat wij ons gezamenlijk krachtig inspannen om de kandidaat-lidstaten in staat te stellen tot de Unie toe te treden en de Unie zelf op een uitbreiding onder goede voorwaarden voor te bereiden.
Zoals u goed weet, voldoet in dit stadium geen enkel kandidaat-land in Midden- en Oost-Europa volledig aan alle criteria. Het is dan ook juist om de pretoetredingsperiode optimaal te benutten. Daartoe zullen er toetredingspartnerschappen met ieder kandidaat-land in Midden- en Oost-Europa worden gesloten, teneinde alle mogelijke vormen van financiële bijstand voor deze landen te mobiliseren. Wij hopen dat er vanaf het jaar 2000 een substantiële verhoging van de pretoetredingssteun zal komen. Het zal ook goed zijn de communautaire programma's en de agentschappen voor de kandidaat-landen open te stellen, zodat zij kunnen wennen aan de beleidsvormen en de werkmethoden van de Unie.
De Raad heeft eveneens het voorstel van de Commissie om PHARE te richten op het toetredingsperspectief, positief beoordeeld door twee prioritaire doelen te stellen: versterking van de administratieve en rechterlijke capaciteit en investeringen die verband houden met de overname en toepassing van het acquis. De Raad bespreekt ook de definitie van een bijzondere pretoetredingsstrategie voor Cyprus die op de eigen behoeften van het eiland is afgestemd. Een belangrijk element in het proces is het onderzoek naar de vooruitgang die iedere kandidaatlidstaat heeft geboekt ten aanzien van de criteria van Kopenhagen. De Commissie zal jaarlijks voor iedere kandidaat hierover een verslag opstellen en aan de Raad voorleggen, en wel vanaf eind volgend jaar.
De verslagen van de Commissie zullen voor de Europese Raad de basis vormen voor de noodzakelijke besluiten over het voeren, of de uitbreiding van de toetredingsonderhandelingen. Het moment van toetreding van de verschillende kandidaat-landen zal in hoofdzaak afhankelijk zijn van de inachtneming door elk van hen van de criteria van Kopenhagen en van de capaciteit van de Unie om nieuwe leden op te nemen. De opening van onderhandelingen betekent geen bepaalde prioriteit in de toetreding. Het besluit om te gaan onderhandelen, onder toepassing van de procedure die in artikel O van het Verdrag is aangegeven, betekent niet dat de onderhandelingen tegelijkertijd worden afgerond. Ik wijs u erop dat de onderhandelingen zullen plaatsvinden tussen de vijftien lidstaten en ieder kandidaat-land afzonderlijk.
Ik wilde nu het onderwerp van de Europese conferentie aansnijden. Hoewel er brede overeenstemming bestaat over de juistheid van een multilateraal kader voor de dialoog tussen de vijftien lidstaten en de landen die nog geen lid van de Unie zijn om horizontale vraagstukken van gemeenschappelijk belang te bespreken, zal het de taak van de Europese Raad zijn over de samenstelling en het mandaat van deze conferentie te besluiten. Turkije, dat onbetwistbaar in aanmerking komt om eens toe te treden, maar momenteel niet aan de politieke voorwaarden voldoet, zou hier zijn plaats in onze algemene aanpak met het oog op de uitbreiding moeten vinden.
Ten slotte gaat een derde deel van het ontwerpverslag van het voorzitterschap over de ontwikkeling van het beleid van de Unie en het toekomstige financiële kader. Het lijkt me hierbij bijzonder belangrijk meteen al te onderstrepen dat het doel in Luxemburg niet is om hervormingsbesluiten te nemen. Zoals ik er daarstraks al op heb gewezen, zal de Europese Raad moeten oordelen over het juiste moment om daar, waar hij zulks noodzakelijk acht, algemene richtsnoeren te formuleren op basis waarvan de Commissie in de loop van 1998 voorstellen zal indienen. De Raad zal te gelegener tijd de noodzakelijke besluiten nemen.
Het overleg in de Raad bestaat dus uit het aangeven, op basis van de in juli gepresenteerde voorstellen, van de fundamentele elementen voor de toekomst, waarover de Europese Raad zich zou moeten uitspreken. Het is van primordiaal belang ervoor te zorgen dat in de landbouw de nodige hervormingen die met het oog op de uitbreiding moeten worden verwezenlijkt, bijdragen tot de consolidatie van ons gemeenschappelijke project van een sterkere en meer solidaire Unie, waarbij rekening wordt gehouden met, enerzijds, de concurrentie-eisen en, anderzijds, een eigen identiteit rond de begrippen evenwicht en kwaliteit, harmonieuze plattelandsontwikkeling en respect voor het milieu.
Wat betreft de economische en sociale cohesie zal het noodzakelijk zijn zich op communautair vlak vernieuwde instrumenten te verschaffen die efficiënter, rationeler en transparanter zijn, teneinde de continuïteit van de cohesieinspanning tussen de lidstaten van de Unie te waarborgen. Het zal eveneens op zowel intern als extern politiek niveau noodzakelijk zijn prioriteiten te stellen om, met inachtneming van de bepalingen van het Verdrag, de landen die morgen lid van de Unie zullen zijn, een waar gemeenschappelijk project voor te stellen. Ten slotte is het duidelijk dat het vooruitzicht van de uitbreiding en de hervorming van het beleid vereisen dat wij ons nu reeds buigen over de herziening van de financiële vooruitzichten voor de periode 2000-2006, waarbij wij niet uit het oog mogen verliezen dat wij een evenwicht moeten vinden tussen de nieuwe behoeften die voortvloeien uit het uitbreidingsproces en het beginsel van begrotingsdiscipline, omdat er anders geen goede politiek kan worden gevoerd.
Gisteren heeft het Comité van permanente vertegenwoordigers dat deel van het ontwerpverslag geanalyseerd, dat de gedetailleerde voorstellen van de delegaties bevat, die naar boven zijn gekomen in het diepgaande onderzoek naar de voorstellen van de Commissie voor iedere beleidsvorm en voor het toekomstige financiële kader. Dit deel zal de Raad Algemene Zaken van 8 december worden voorgelegd, met overigens het hele verslag. Het werk van de Raad bestaat nu uit het vaststellen, op deze basis, van de elementen waarvoor de Europese Raad algemene richtsnoeren zou moeten formuleren. De bijdrage van het Europees Parlement in dit beraad is zeer nuttig en zal in onze overwegingen worden betrokken.
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, dames en heren, staat u mij toe om, afsluitend, nog eens de buitengewone en ingewikkelde aard van het uitbreidingsproces waaraan wij zijn begonnen, te onderstrepen. Dit is essentieel voor de landen die om toetreding tot de Unie hebben gevraagd en die verwachtingen koesteren die wij niet mogen teleurstellen. Het is een ingewikkeld proces voor de Unie zelf, die zich de middelen moet verschaffen om deze uitdaging op te kunnen pakken door haar solidariteit te vergroten en de doeltreffendheid van haar beleid en haar eigen identiteit op het wereldtoneel te versterken.

Van den Broek
Mijnheer de Voorzitter, mag ik beginnen met dank en waardering uit te spreken aan het adres van de rapporteurs Oostlander, Barón, Colom i Naval en ook van de heer Spencer, die een coördinerende taak had, en de vele anderen die aan de twee verslagen hebben meegewerkt, ook in de commissies en in de gemengde parlementaire commissies?
De twee verslagen bestrijken op omvattende wijze de complexe vraagstukken die tijdens de aanstaande Europese Raad van Luxemburg aan de orde kunnen komen. De Commissie wenst het Parlement te danken voor zijn constructieve benadering en constateert met enige tevredenheid dat de ideeën van het Europees Parlement en van de Europese Commissie over een aantal belangrijke kwesties in hoge mate overeenstemmen. Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om nogmaals kort hoofdpunten aan te stippen van de uitbreidings- en financieringsvoorstellen in Agenda 2000 en daarbij de aandacht te vestigen op die gebieden waarop nog zekere meningsverschillen kunnen bestaan.
In de politiek is het soms nodig om duidelijke besluiten te nemen, hoe verleidelijk het ook kan zijn wellicht om een zekere ambigue situatie te laten voortbestaan en soms dient dat ook een gerechtvaardigd politiek doel. Wij menen dat de lidstaten vroegen om helderheid toen zij de Commissie verzochten advies uit te brengen over de toetredingsaanvragen van de tien landen in Midden- en Oost-Europa. Gedurende meer dan een jaar heeft de Commissie de relevante informatie geanalyseerd die door de aspiranten zelf was verstrekt. Wij hebben deze vervolgens geverifieerd aan de hand van gegevens uit de meest betrouwbare bronnen in de lidstaten en ook uit de internationale instellingen en de lidstaten, evenals overigens de kandidaat-landen en recentelijk ook de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling, hebben erkend dat de evaluatie en beoordeling door de Commissie een professionele en een correcte is geweest.
Ook luisterend naar de rapporteurs en terugdenkend aan de eerdere constructieve debatten die wij met elkaar mogen voeren over de uitbreiding, wil ik nog eens onderstrepen hoezeer voor de Europese Commissie, en wij denken ook voor velen in het Parlement, de uitbreidingsoperatie een proces is, een proces waarvan geen van de kandidaat-landen is uitgesloten. Geen enkel uitbreidingsscenario mag leiden tot nieuwe scheidslijnen in Europa. Dat geldt met name ten aanzien van de landen in Midden- en Oost-Europa die té lang door het rampzalige lot van de geschiedenis van ons en wij van hen gescheiden zijn geweest.
Ook de voorzitter van de Raad heeft erop gewezen dat dit uitbreidingsproces zowel de onderhandelingen als de voorbereidingen omvat. Of een kandidaat van de voorbereidingsfase naar onderhandelingen kan overgaan, houdt dan ook louter en alleen verband met de mate van vooruitgang. Of een kandidaat onderhandelt dan wel zich daarop voorbereidt, en laat dat ook duidelijk zijn, beïnvloedt op geen enkele wijze de kans op lidmaatschap, want de zekerheid van lidmaatschap is aan alle kandidaten immers reeds gegeven bij het besluit van de Europese Raad in 1993. Het historisch karakter van de uitbreiding en ook de historische plicht die de Europese Unie daarbij op zich nam om geen van de kandidaten uit te sluiten, werd toen reeds uitgesproken en vastgesteld.
Daarom vraagt de Commissie zich af of het niet zo is dat juist een gemeenschappelijke start van onderhandelingen met alle kandidaat-landen niet een zeer kunstmatige benadering zou zijn. Wij hebben het zo vaak al gezegd: differentiatie is geen discriminatie maar een natuurlijk gevolg van de erkende verschillen in vooruitgang op weg naar het lidmaatschap. Een gemeenschappelijke startlijn zou naar onze overtuiging slechts op korte termijn voldoening geven om vervolgens over te gaan in teleurstelling en frustratie wanneer de onderhandelingen niet de verwachte vooruitgang te zien zouden geven bij gebrek aan voldoende voorbereiding. Overigens, Raadsvoorzitter Poos heeft er zojuist nog op gewezen, een eerdere start van onderhandelingen betekent geenszins automatisch ook een eerdere toetredingsdatum. Sterker nog: inhalen door de zogenaamde pre-ins is mogelijk evenzeer als het oplopen van vertraging door de ins . Dat alles hangt af van de inspanningen en resultaten van elk individueel land.
Een andere belangrijke overweging die bij de Commissie heeft voorgezeten bij het niet-kiezen voor de gemeenschappelijke startlijn is dat dit voor de thans meest gevorderde kandidaat-landen ook duidelijk het risico van vertraging oplevert. Overigens zal het ook voor de minst ver gevorderde kandidaten een weinig effectieve operatie betekenen die noodzakelijke concentratie op het uitvoeren van de partnerschappen nodeloos zal bemoeilijken.
Met het voorgaande heb ik nog eens willen toelichten waarom wij hechten aan de differentiatie tussen meer en minder gevorderde kandidaat-landen en waarom wij het onderscheid maken tussen onderhandelingen en voorbereiding en dat het maken van dat onderscheid op geen enkele wijze als discriminatie, laat staan als diskwalificatie kan worden beschouwd. Wij maken dat niet alleen in woord, maar ook in daad duidelijk zichtbaar. Immers, de voorgestelde pretoetredingsstrategie omvat een zestal kernelementen die zowel op de ins als op de pre-ins oftewel op alle kandidaat-landen in Midden- en Oost-Europa van toepassing zijn. Daarmee wordt dan ook duidelijk zichtbaar het alomvattende karakter van het uitbreidingsproces.
Wij praten over zes elementen. De toetredingspartnerschappen. Ik ga op de details daarvan verder niet in. U kent ze.
Ten tweede, het verdubbelen van de financiële steun om ieder kandidaat-land te helpen bij de voorbereidingen voor lidmaatschap. En vanaf het jaar 2000 zullen de aspirant-leden in totaal drie miljard per jaar ontvangen waarvan anderhalf miljard uit PHARE, een miljard uit de structuurfondsen en 500 miljoen uit rubriek I Landbouw, aangenomen dat onze financiële voorstellen door de Raad worden overgenomen. Bovendien onderzoekt de Commissie op dit moment of het mogelijk is te komen tot de creatie van wat ik zou willen noemen: een inhaalfonds uit de PHARE-enveloppe maar bovenop de bestaande nationale allocaties. Een fonds dat zoals de benaming inhaalfonds aangeeft, bedoeld is voor die landen die nog de zwaarste extra inspanning moeten leveren, dat wil zeggen ten behoeve dus van de pre-ins .
Derde kernelement. De Commissie stelt voor om de permanente Europese conferentie in te stellen. Ook Raadsvoorzitter Poos heeft daarover gesproken, een multilateraal forum waarbij alle aspirant-lidstaten worden betrokken. Het is van belang dat de conferentie, ondanks haar lichte structuur substantiële vraagstukken te behandelen krijgt, want anders blijft de conferentie een lege huls en heeft zij als forum voor de aspiranten uiteraard weinig waarde.
Een vierde kernelement. De Commissie verbindt zich ertoe de vorderingen van elke aspirant jaarlijks te evalueren, voor het eerst in december 1998. Deze evaluatie moet de nodige zekerheid bieden en tegelijkertijd als prikkel dienen om door te gaan met de noodzakelijke hervormingen.
Het vijfde kernelement was de mogelijkheid openen voor alle kandidaat-landen om deel te nemen aan gemeenschapsprogramma's zodat ze vertrouwd kunnen raken met onze programma's, instellingen en werkwijze.
Ten zesde zal de Commissie onmiddellijk aanbevelen dat onderhandelingen worden geopend ook met die resterende kandidaat-landen, zodra deze aan de noodzakelijke voorwaarden hebben voldaan.
Het leek mij goed toch nog een keer op te sommen waarom de Commissie de keuzes heeft gemaakt die zij aan de Raad thans voorlegt en waarover zij ook graag het advies en de opvatting van het Parlement beluistert.
Ook de Commissie wil graag enkele woorden wijden aan Turkije. Want in Agenda 2000 is ook daar op ingegaan. Algemeen wordt het belang van nauwe banden met Turkije erkend. Reeds lange tijd is Turkije met een Associatieakkoord aan de Unie verbonden en de in 1995 tot stand gekomen douane-unie weerspiegelt het bijzondere karakter van de wederzijdse betrekkingen. Turkije heeft zeker in de aanloop nu naar Luxemburg een aantal malen gevraagd om helderheid ten aanzien van zijn perspectieven inzake toekomstig lidmaatschap van de Unie al bestaat ook van Turkse zijde begrip dat zulks slechts een langetermijnaangelegenheid kan zijn. De Unie van haar kant vraagt van Turkije meer helderheid over de Turkse voornemens om de politieke problemen te overwinnen die verband houden met de mensenrechtensituatie, de kwestie-Cyprus en de gespannen verhouding en disputen met onze lidstaat Griekenland.
De Commissie is voorstander van helderheid van weerskanten. Wij hopen dan ook dat enerzijds de Europese Raad van Luxemburg positieve stappen uit Ankara zal kunnen noteren en dat hij anderzijds inhoudsvolle conclusies zal formuleren aangaande de marsroute voor Turkije naar EU-lidmaatschap. Ten aanzien van dit laatste heeft de Commissie in Agenda 2000 bouwstenen aangedragen, waaronder uitbreiding en verdieping van de douane-unie en deelname van Turkije aan een inhoudsvolle Europese conferentie. Bovendien heeft de Commissie reeds eerder gepleit voor het uitvoeren van de financiële samenwerking met Turkije die het logische en contractuele complement vormt van de douane-unie.
Het is de Commissie gans duidelijk dat het voorzitterschap uiteraard zal willen vermijden dat de top van Luxemburg die als hoofdagendapunt de uitbreiding zal behandelen, zou ontaarden in een top waarop de discussie over de toekomstige relaties met Turkije zal domineren. Dat zou ook geen recht doen aan gerechtvaardigde verwachtingen van onze partners in Centraal- en Oost-Europa. Wel hopen wij dat Luxemburg een belangrijke stap voorwaarts betekent die tevens een gunstig klimaat kan bevorderen voor de start van de voorgenomen toetredingsonderhandelingen met Cyprus waarvan naar het oordeel van de meeste lidstaten ook de TurksCypriotische gemeenschap deel uit zal moeten maken.
In het ontwerpverslag wordt nog een belangrijk punt aangeroerd. Terecht wijst het Europees Parlement er, evenals bij de vorige uitbreidingsronde, op dat verbreding van de Unie gepaard moet gaan met een aantal noodzakelijke hervormingen, wil de Unie efficiënt en effectief kunnen functioneren. Ik denk dat het Europees Parlement wat dat betreft dezelfde benadering heeft gekozen als de Commissie in haar Agenda 2000, die pleit voor besluitvorming daarover alvorens de eerste nieuwe lidstaten toetreden tot de Unie.
Ten slotte een aantal woorden over de financiering van de uitbreiding. Het verslag dat de heer Colom i Naval namens de Begrotingscommissie heeft ingediend, sluit op verschillende essentiële punten aan bij de overwegingen die de Commissie voor ogen stonden bij de uitwerking van het nieuwe financiële raamwerk. Het gaat daarbij in het bijzonder om de volgende aspecten. Er wordt onderstreept dat het van belang is het instrument financiële vooruitzichten te handhaven en een nieuwe interinstitutioneel akkoord te sluiten. Ook de oriënteringen die de Commissie voorstelt op het gebied van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de structuurmaatregelen lijken in grote trekken in het verslag voor te komen. Het versterken van de communautaire beleidsterreinen die het meest tot werkgelegenheid en tot groei kunnen bijdragen, wordt zowel door de Commissie als in het verslag prioritair geacht.
Het financieel kader en Agenda 2000 zijn een referentiekader. Het gaat er voor de Commissie om te komen tot een juist evenwicht tussen de financiële middelen die de Unie nodig heeft bij de belangrijke taken die zij in de loop van het komend decennium zal moeten uitvoeren en de eisen inzake begrotingsdiscipline waaraan eenieder zich moet onderwerpen. Uit het voorgestelde raamwerk blijkt dat het mogelijk is door te gaan met de tenuitvoerlegging van communautair beleid en geleidelijk nieuwe lidstaten op te nemen en dit alles met het plafond aan eigen middelen van 1, 27 % van het BNP, terwijl tegelijkertijd gezorgd kan worden voor aanzienlijke veiligheidsmarges. Het doel was na te gaan of onze diverse voorstellen vanuit financieel oogpunt een goede algemene samenhang vertonen. Met die context als uitgangspunt zal de discussie ongetwijfeld nog moeten worden verdiept en nader worden verfijnd. De Commissie zal dus overeenkomstig haar verplichtingen voor het eind van het volgend half jaar twee soorten financiële voorstellen indienen: een overzicht met de financiële vooruitzichten voor de periode 2002-2006 van een Unie met vijftien lidstaten waarin eveneens bedragen zullen worden vermeld die beschikbaar worden gelaten om te voorzien in de behoefte van de uitbreiding met een aantal nieuwe lidstaten. Het Parlement zal zich over dat overzicht moeten uitspreken.
De financiële vooruitzichten zullen in overleg tussen de instellingen moeten worden aangepast op het ogenblik dat de toetreding van een aantal bijkomende landen effectief zal zijn, afhankelijk van de toetredingsdatum en afhankelijk van de overeengekomen toetredingsvoorwaarden. Bij die gelegenheid zal eveneens rekening kunnen worden gehouden met de daadwerkelijke ontwikkeling van de economische parameters vergeleken met de oorspronkelijke verwachtingen. Het begrotingseffect van de hervormingen die voor de Vijftien op gang zullen zijn gebracht, zal dan eveneens beter bekend zijn.
Een rapport over de toepassing van het interinstitutioneel akkoord van 1993 zal eveneens worden ingediend, vergezeld van richtsnoeren voor een nieuw akkoord. Op die basis zal het debat moeten worden geopend met name over sommige van de in het rapport aangehaalde vraagstukken zoals de mate van flexibiliteit voor het volgende financiële raamwerk en de middelen om de interinstitutionele samenwerking bij de afwikkeling van de begrotingsprocedure te verbeteren.
Wat het financieringssysteem betreft, constateert de Commissie dat het geldende stelsel aan de verwachtingen beantwoordt. Het systeem slaagt naar behoren in zijn belangrijkste opdracht die erin bestaat voor stabiele en voldoende middelen te zorgen. De verdeling van de financiële lasten, vooral na de recente wijzigingen, stemt overeen met het billijkheidsbeginsel rekening houdend met de relatieve rijkdom van de lidstaten. De standpunten van de lidstaten ten aanzien van de begroting wijken niet veel af van de verwachtingen ten tijde van de vaststelling van het pakket-Delors II. De situatie zal tijdens de komende periode waarschijnlijk niet diepgaand worden gewijzigd behalve natuurlijk in die zin dat alle huidige lidstaten onvermijdelijk in de kosten van de uitbreiding zullen moeten delen.
In de periode van de volgende financiële perspectieven zullen het behoud van het huidige financieringssysteem en de effecten van de hervorming van de voornaamste communautaire beleidsterreinen geen belangrijke veranderingen in de relatieve begrotingssituatie van de lidstaten veroorzaken. Deze overwegingen zijn trouwens nogmaals uiteengezet en gepreciseerd in het werkdocument dat de Commissie heeft ingediend bij de informele Raad ECOFIN van 13 oktober jongstleden, waarin eveneens wordt gewezen op de beperkingen en onvolkomenheden van een aanpak die al te sterk wordt toegespitst op het begrotingssaldo per lidstaat. Het was de taak van de Commissie deze vaststelling nu al bekend te maken in Agenda 2000 en te kennen te geven dat bijgevolg een volledige herwerking van het stelsel van eigen middelen volgens haar niet nodig is. Het spreekt evenwel vanzelf dat zij in de loop van 1998 overeenkomstig de verbintenis die de Commissie heeft aangegaan een gedetailleerd rapport zal indienen over de werking van het stelsel van eigen middelen.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, het verheugt mij dat ik hier als Oostenrijker namens mijn fractie als eerste het woord kan voeren. Voor mijn land staat bij de uitbreiding van de Europese Unie immers zeer veel op het spel. Ik weet evenwel dat ik hier slechts als eerste het woord kan voeren doordat de heer Hänsch, die is opgehouden en daardoor wat later is aangekomen, zo goed is geweest mij mijn betoog, nu mij toch het woord is verleend, te laten voortzetten. Ik dank hem ook voor het feit dat wij in onze fractie samen met een andere fractie uiteindelijk toch een volgens mij zeer positief standpunt hebben kunnen innemen. Daarin heeft hij een grote rol gespeeld.
De voorbije weken heeft hier een echte toetredingskoorts geheerst. De grote vraag was de volgende: bent u voor een regatta of voor de 5+1? Dat was bij het ontbijt, tijdens de lunch en op vergaderingen - trouwens niet alleen in de Commissie buitenlandse zaken - de beslissende vraag om iemand, met enige overdrijving, als vriend of vijand te beschouwen. Zoals dat het Parlement en onszelf past, zijn wij uiteindelijk voorstander van beide. Dat is echter geen ondeugdelijk, maar een goed compromis. Ook de heer Poos en de heer Van den Broek hebben dat al gezegd.
Wij hebben ons met deze vraag zo intensief beziggehouden omdat dit voor ons niet alleen een zakelijke, maar ook een zeer emotionele aangelegenheid is. Wat kan voor de Europese Unie een mooier compliment zijn dan dat zoveel landen er lid van willen worden? Hoezeer wij ook kritiek leveren en hoe ontevreden wij - en nog meer de burgers - over een en ander ook mogen zijn, toch is het voor onze Gemeenschap een zeer goed teken dat alle huidige leden lid willen blijven en dat de andere landen lid willen worden. Dat willen onze buurlanden en wij moeten hen daarbij helpen.
Onze buurlanden zien in het lidmaatschap van de Europese Unie immers de mogelijkheid om al het leed, de verkeerde economische ontwikkeling en de politieke moeilijkheden van de voorbije tientallen jaren te boven te komen. Wij hebben de verdomde plicht ze daarbij te helpen. Uiteindelijk hebben de val van het IJzeren Gordijn en de ondergang van het communisme op zichzelf nog niet de welvaart gebracht die wij die landen toewensen en die wij ook nodig hebben. Uiteraard moeten wij ook bedenken dat velen bij ons bang zijn voor het uitbreidingsproces omdat er migratiebewegingen op gang zullen komen, omdat er voor ons of sommigen van ons wellicht minder geld beschikbaar zal zijn of omdat van sommigen van ons meer geld zal worden gevraagd. Wij moeten die angst ernstig opvatten. Zonder de instemming van onze eigen bevolking kunnen wij het uitbreidingsproces immers niet tot een goed einde brengen. Onze bevolking moet daarmee niet alleen formeel maar ook inhoudelijk instemmen. Dat moeten wij duidelijk zeggen.
Wij moeten de bevolking duidelijk maken dat de uitbreiding ook Europa en onszelf reusachtige kansen biedt. De uitbreiding is geen spel waarbij Hongarije, Polen en de andere landen winnen en wij verliezen. De uitbreiding biedt ons de gelegenheid in Europa een gemeenschappelijke zone van welvaart en veiligheid tot stand te brengen. Die gelegenheid moeten wij aangrijpen.
Ondanks dat positieve gevoel moeten wij echter ook eerlijk en open zijn. De uitbreiding is geen lentewandeling waarbij de zomer al om de hoek komt kijken, maar een moeizaam en tijdrovend proces van onderhandelingen en gesprekken. Met de nodige goede wil kunnen wij die tot een goed einde brengen, maar die goede wil moet aan beide zijden aanwezig zijn en de kandidaat-landen moeten bereid zijn hervormingen uit te voeren. Die hervormingen vergen tijd en daarom mogen wij niet op korte termijn prognoses formuleren. Prognoses over het tijdstip van de toetreding zijn op dit ogenblik minder belangrijk. Belangrijk is dat wij volgend jaar meteen ernstige onderhandelingen aanvatten en dat wij de hervormingen, zowel in de kandidaat-landen als in de landen van de Europese Unie zelf, onverwijld op gang brengen.
De formule die wij hebben gevonden - wij gaan er nu al van uit dat iedereen daarmee instemt, maar tot vanavond zullen wij ons daarover nog moeten beraden - is volgens mij zeer goed bruikbaar. Wij willen dat alle landen aan het uitbreidingsproces kunnen deelnemen en dat geen enkel land wordt uitgesloten en het gevoel heeft dat het voor onbepaalde tijd buiten de Unie moet blijven. Wij willen dat onderhandelingen worden aangevat met alle landen die zich niet alleen in theorie maar ook in de praktijk tot de democratie bekennen en dat intensief wordt onderhandeld met de landen die de Commissie nu voorstelt. Als in die landen snel iets verandert - de Republiek Tsjechië bewijst dat dit mogelijk is -, moeten wij ook onderhandelingen aanvatten met de landen die inmiddels vooruitgang hebben geboekt.
Ik wil de Commissie danken en hulde brengen voor haar inspanningen, ook al werd haar voorstel vandaag gewijzigd. Wij konden dat voorstel trouwens alleen maar wijzigen en tot dit compromis komen doordat wij op het voorstel van de Commissie konden voortbouwen. In die zin hebben wij een voortreffelijke oplossing gevonden. Zo kunnen wij het uitbreidingsproces voortzetten zonder de Europese Unie te verzwakken. Door de uitbreiding willen wij de Europese Unie immers versterken. Als wij ons daar samen voor inzetten, kunnen wij daarin slagen.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het Europees Parlement debatteert vandaag voor de tweede keer over de uitbreiding van de Europese Unie met tien staten uit Centraal- en Oost-Europa en met Cyprus. Op 16 juli heeft de Commissie haar Agenda 2000 voorgesteld en hebben wij daarover een debat gehouden. Vandaag houden wij een debat op basis van de verslagen van de heren Oostlander en Barón Crespo. Over die twee verslagen wil ik het hebben. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij dank ik de heren Oostlander en Barón Crespo van harte voor hun voortreffelijke werk.
De mensen in Estland, Letland en Litouwen, Polen, de Republiek Tsjechië, de Republiek Slowakije, Hongarije, Slovenië, Bulgarije en Roemenië willen tot de Europese Unie toetreden omdat zij onze ideeën en idealen voor het Europa van de 21ste eeuw delen om, zoals in de Verdragen van Rome van 1957 staat, de basis voor een steeds hechtere eenheid tussen de Europese volkeren te leggen en door die eenheid de vrede en vrijheid te bewaren en te versterken. Dat is niet alleen de wens van de mensen in de vijf landen waarmee de Commissie toetredingsonderhandelingen voorstelt, maar van alle mensen in de tien Centraal- en Oost-Europese landen die door een Europa-overeenkomst met de Europese Unie verbonden zijn. Wij mogen niet vergeten dat juist de mensen in de Centraal- en Oost-Europese landen in 1989-1990 de omwenteling op ons continent door hun vrijheidsdrang en hun streven naar de democratie en de markteconomie mogelijk hebben gemaakt. Wij mogen die mensen, die in Europa de vreedzame revolutie hebben bewerkt, nu door ons besluit niet teleurstellen.
(Applaus) De mensen in Centraal- en Oost-Europa willen, zoals wij, in een vrije samenleving kunnen leven. De Fractie van de Europese Volkspartij is er dan ook van overtuigd dat alle Europeanen het politieke en morele recht hebben in veiligheid, vrede en vrijheid te leven. Daarom is het voor ons bij de start van de toetredingsonderhandelingen van het grootste belang dat wij geen enkel land discrimineren. Laten wij niet zo arrogant zijn zelf te zeggen wat discriminatie is, maar laten wij van de betrokken landen horen hoe ze zich door onze besluiten misschien gediscrimineerd voelen. Daarom moeten onze besluiten die landen en mensen ertoe aansporen het moeizame en vaak pijnlijke hervormingsproces in het vooruitzicht van toetreding tot de Europese Unie voort te zetten. Mensen hebben aanmoediging nodig. Daarom roept de Fractie van de Europese Volkspartij de staatshoofden en regeringsleiders ertoe op de Centraal- en Oost-Europese landen op 12 en 13 december in Luxemburg duidelijk te laten weten dat zij tot de Europese familie behoren en dat zij dus stapsgewijs in de gemeenschap van volkeren van de Europese Unie zullen worden opgenomen.
De Fractie van de Europese Volkspartij heeft op 1 oktober en 26 november in Brussel en op haar congres in Toulouse op 11 november 1997 eenparige besluiten genomen. Ik ben het er met de heer Swoboda over eens dat de debatten zeer moeizaam zijn verlopen, maar uiteindelijk zijn wij het eens geworden en kunnen wij voor de uitbreiding het volgende proces aanbevelen. In de eerste plaats moet in 1998 een versterkt toetredings- en onderhandelingsproces van start gaan met de Centraal- en Oost-Europese landen die de politieke voorwaarden voor lidmaatschap vervullen, alsmede met Cyprus. In de tweede plaats moeten op individuele basis intensieve onderhandelingen worden aangevat met de landen die het verst zijn gevorderd. In de derde plaats moet een uitbreidingsdialoog, waaraan de kandidaat-landen deelnemen, een informeel netwerk creëren om over alle beleidsterreinen van de Europese Unie overleg te plegen. In de vierde plaats kan de door de Commissie voorgestelde Europese conferentie een nuttig instrument van samenwerking zijn, in het bijzonder om de betrekkingen met Turkije te consolideren.
Het uitbreidingsproces wordt een moeilijke klus. Op de weg naar de uitbreiding zullen nog vele hinderpalen moeten worden opgeruimd, niet alleen door de kandidaat-lidstaten maar ook door de Europese Unie zelf. Die moet zich door middel van de nodige institutionele en politieke hervormingen op de uitbreiding voorbereiden. Laten wij het niet alleen hebben over wat de kandidaat-landen moeten doen, maar ook over wat wij als Europese Unie moeten doen. Wij willen dat de uitbreiding de Europese Unie versterkt. Daarom moeten wij de Europese Unie slagvaardiger en democratischer maken, zodat de Centraal- en Oost-Europese volkeren kunnen toetreden tot een Unie die alle Europeanen in de gehele 21ste eeuw een stabiele toekomst kan bieden.
Wij, het Europees Parlement, dat nu 370 miljoen mensen vertegenwoordigt, moeten het voor de volkeren van geheel Europa opnemen. Als wij dat niet doen, wie dan wel? Wij, Europese afgevaardigden, moeten voor hen opkomen. Europa is meer dan de huidige Europese Unie. Wij moeten ervoor ijveren dat de Centraal- en OostEuropese volkeren, waarmee wij begin 1998 het versterkte toetredings- en onderhandelingsproces moeten aanvatten, stapsgewijs ook hun vertegenwoordigers naar het Europees Parlement kunnen afvaardigen. Het Europees Parlement hier in Brussel, waar wij onlangs onze nieuwe bureaus in gebruik hebben genomen, is veel te groot om uitsluitend het parlement van de huidige Europese Unie te zijn. Wij moeten dit Parlement openstellen.
Laten wij samen een inspanning doen om in het volgende decennium, waarmee ook een nieuwe eeuw en een nieuw millennium beginnen, zo snel mogelijk vrij gekozen vertegenwoordigers uit Centraal- en Oost-Europa in het Europees Parlement te kunnen begroeten. Enkele jaren geleden was dat nog een utopie. Vandaag is dat niet eens meer een toekomstbeeld, maar een mogelijkheid die, als wij ons daarvoor inspannen, zeer snel werkelijkheid kan worden. De Fractie van de Europese Volkspartij is bereid die historische opdracht van ons oude, maar zich telkens vernieuwende Europese continent, op zich te nemen.
(Applaus)
Pasty
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, met succes het grote Europa bouwen, dat eindelijk weer is herenigd en verzoend, vormt de grote pan-Europese historische uitdaging die wij aan de vooravond van het derde millennium moeten oppakken. We moeten niet alleen definitief de bladzijde van de verdeling van Europa omslaan, die door Stalin in Jalta is opgelegd, maar ook de vrede en veiligheid op ons continent consolideren, terwijl wij tevens aan al onze naties de mogelijkheid geven de humanistische waarden die zij in zich hebben uit te dragen. De zeer technische aanpak van de Commissie in het document Agenda 2000, dat een strategie voor de komende uitbreidingen voorstelt, maskeert enigszins het belang van de politieke, morele en culturele inzet die vandaag voor Europa op het spel staat.
Deze uitbreiding, dat weten wij, zal niet op de vorige lijken wegens de geografische en historische dimensie en de moeilijkheden in verband met de naweeën van het collectivisme dat een diepe stempel heeft gedrukt op de sociale structuren, ja de hele mentaliteit van de kandidaat-landen. Het zal zowel van de kandidaat-landen als van de huidige lidstaten aanzienlijke inspanningen vergen, die slechts zullen worden aanvaard als zij worden overspannen door een politieke visie waarvan een stimulerende werking kan uitgaan. Ik betwijfel of de simpele omzetting van het communautaire acquis in de kandidaat-landen, een soort leitmotiv van de strategie die ons in Agenda 2000 wordt voorgesteld, voldoende is om het politieke elan te scheppen dat noodzakelijk zou zijn om alle problemen van deze hele onderneming te doorstaan.
Toen de collectivistische stelsels in het Oosten instortten, hebben bepaalde westerse leiders de wens geuit, een nieuw Marshallplan uit te voeren voor de zojuist geëmancipeerde landen. Hoe staat het daar vandaag mee? De financiële inspanning van netto-overdrachten naar de Midden- en Oost-Europese landen, zoals deze in het kader van Agenda 2000 in het vooruitzicht is gesteld, is door de Begrotingscommissie becijferd op 0, 13 % van het BNP van de huidige vijftien lidstaten van de Unie. Is dat voldoende, gezien de enorme behoeften van de Midden- en Oost-Europese landen aan modernisering van hun basisinfrastructuur, hun landbouw en hun zware industrie en aan aanpassing van hun bedrijfsleven aan de milieunormen van de Unie? Dit valt te betwijfelen. Hoe willen we de verworvenheden van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de structuur- en cohesiefondsen in stand houden, aangezien de behoeften waaraan moet worden voldaan om de achterstand in de inkomens van de toekomstige lidstaten in te lopen, oneindig veel groter zijn dan die van de armste van de huidige lidstaten?
De plafonnering van de middelen van de communautaire begroting bij 1, 27 % van het BNP is op een aantal veronderstellingen gebaseerd, die niet zo gemakkelijk zullen uitkomen. Zijn degenen die het meeste voor de uitbreiding waren, om redenen die niet altijd belangeloos waren, gezien hun handelsbelangen op middellange termijn, bereid hiervoor de volle prijs te betalen? Of voeren zij die bevestigen dat alles mettertijd zal worden geregeld, in de hoop dat de goden Europa welgevallig zullen zijn, geen struisvogelpolitiek door te weigeren werkelijk alle politieke en financiële problemen van deze uitbreiding in overweging te nemen?
Is in deze omstandigheden niet het moment gekomen om een nieuw Europees project vast te stellen, waarmee wij de uitdagingen door de opkomst van het grote Europa werkelijk aankunnen? Dit Europa zal niet tot stand komen zonder nieuwe solidariteit op het gebied van defensie, binnenlandse veiligheid en economie. Voor sommige kandidaat-landen gaat de toetreding tot de NAVO, die garant staat voor hun territoriale integriteit en hun externe veiligheid, boven het lidmaatschap van de Europese Unie, die hun momenteel niet dezelfde garanties kan bieden. Is niet het moment gekomen om de prioriteiten om te draaien en weer de eerste plaats te geven aan de politieke opbouw van het herenigde Europa, boven de voltooiing van de grote interne markt, die zeker noodzakelijk is, maar soms als van minder vitaal belang en overdreven knellend wordt gevoeld, en de invoering van de Europese munt, waarvan overigens de meeste nieuwe lidstaten op middellange termijn nog uitgesloten zullen zijn? Moeten we niet onmiddellijk het politieke Europa tot stand brengen, omdat we anders het integratieproces zoals dat tot op heden is aangepast, mettertijd zullen zien ontbinden of verzanden in technocratische procedures?
De Europese Raad van Luxemburg zou aan het elan voor de uitbreiding de politieke bezieling moeten geven die het programma Agenda 2000 ontbeert. De instelling van een Europese conferentie waar de staatshoofden en regeringsleiders van de huidige lidstaten en van de kandidaat-landen bijeenkomen, zou de meest geschikte plaats kunnen zijn om de grote richtsnoeren van het toekomstige grote Europa vast te stellen. Daarnaast zouden we met alle kandidaat-landen, zonder enige uitzondering, de toetredingsonderhandelingen kunnen starten, om niet opnieuw binnen Europa kunstmatige en gevaarlijke scheidslijnen te trekken. Ik benadruk hier dat ik mijn fractie zal aanbevelen niet voor het verslag-Oostlander te stemmen als ook maar één staat van het onderhandelingsproces zal worden buitengesloten, zoals momenteel wordt voorgesteld.
A propos, het heeft me geërgerd, om niet te zeggen dat ik de woorden van de heer Oostlander schandalig vond, toen hij daarstraks suggereerde dat het met Slowakije beter zou kunnen gaan als het volk van dit land een andere regering zou kiezen. Dat is een ontoelaatbare inmenging in de binnenlandse politiek van een pluralistische democratie.
Maar om te kunnen slagen, zouden deze onderhandelingen moeten passen in het beeld van een nieuwe Europese architectuur die van het grote Europa een politieke entiteit maakt die rekening houdt met de verschillende nationale identiteiten, die haar rijkdom uitmaken, maar die tegelijkertijd vastbesloten is zich op het internationale toneel te laten gelden om haar toekomst en de universele waarden die haar geschiedenis hebben gevoed, te verdedigen. De institutionele hervorming zou gemakkelijker te verwezenlijken zijn als de politieke doelstellingen van de Europese opbouw beter waren omlijnd. Ook zouden de inspanningen die van iedereen worden verlangd, beter worden aanvaard en gedeeld als de nieuwe solidariteit die voor de opbouw van het grote Europa nodig is, beter werd begrepen en gedeeld. Het Europa van de 21ste eeuw bouwen dat het hele continent bestrijkt, is een groot en meeslepend avontuur. Laten we hopen dat we de avontuurlijke geest weer weten te vinden die het tot op heden helaas zo afschuwelijk heeft laten afweten.
(Applaus)
De Vries
Voorzitter, de belangrijkste buitenlandse politieke opdracht van de Europese Unie in de komende decennia is bij te dragen aan de veiligheid en stabiliteit van dit continent. De historische opdracht van onze generatie is te doen voor heel Europa wat de generatie van Adenauer, Beyen, Monnet en Spaak heeft gedaan voor Frankrijk en Duitsland: één gemeenschappelijk huis bouwen, een gezamenlijk kader waarbinnen de macht ondergeschikt is aan het recht.
Tien Centraal- en Oost-Europese landen alsmede Cyprus hebben het lidmaatschap aangevraagd. Allen zullen kunnen toetreden zodra zij aan de voorwaarden voldoen. Wanneer dat het geval zal zijn, hebben zij grotendeels zelf in de hand. Mijn fractie deelt de opvatting van de Commissie dat Polen, Hongarije, Tsjechië, Slovenië en Estland op dit moment het best zijn voorbereid.
Wat de huidige vijftien lidstaten betreft, de uitbreiding is in het nationaal belang van elk van hen. Daarom dienen zij geen financiële blokkades op te werpen. Netto-ontvangers en nettobetalers dienen te bedenken dat veiligheid belangrijker is dan subsidies. Verdere institutionele hervormingen van de Unie zijn noodzakelijk om de uitbreiding tot een succes te maken. Dat geldt vooral op terreinen als asielbeleid en criminaliteitsbestrijding. Tot die hervormingen zullen de lidstaten echter pas bereid zijn onder externe druk. Die druk zal ontstaan zodra onze burgers ontdekken dat de Unie met elke nieuwe lidstaat niet alleen besluitvormingsproblemen importeert maar ook extra criminaliteit. Hoe sneller het dus komt tot verbreding van de Unie, hoe sneller de verdieping zal volgen.
Uitbreiding met voormalige communistische landen verandert de Unie fundamenteel van karakter. Van een hoofdzakelijk economische organisatie ontwikkelt de Unie zich tot een geopolitieke factor van groeiend belang. Duidelijk blijkt dat in de houding van de Unie ten opzichte van de Baltische regio. Als Estland inderdaad over enige jaren lid wordt van de Unie zal de EU een stap hebben gezet waartoe de NAVO niet bereid was. Maar de Unie is op haar nieuwe verantwoordelijkheden nog niet voorbereid. Haar rol als hoeksteen van stabiliteit en veiligheid zal zij alleen effectief kunnen vervullen als zij haar politieke betrekkingen intensiveert met drie belangrijke landen: Turkije, Rusland en Amerika.
De Unie is geen religieuze organisatie. Turkijes lidmaatschapaanvraag moet dus worden beoordeeld aan de hand van dezelfde criteria als van toepassing zijn op de andere landen. Maar als Turkije ooit wil toetreden tot de Unie, moet het zich gedragen als een Europees land. Zolang er in Turkije geen vrijheid van meningsuiting bestaat en zolang martelingen overal dagelijks voorkomen, zelfs van kinderen, is er geen sprake van dat met Turkije onderhandelingen kunnen worden geopend. Maar het is wel een land dat belangrijk is voor Europa. Het is een parlementaire democratie, het is een NAVO-lid, het is een regionale mogendheid. Daarom is het belangrijk dat Turkije deelneemt aan de Europese conferentie. Het Griekse verzet tegen dit idee is kortzichtig en misplaatst.
Wat Rusland betreft ontbeert de Unie nog een kader voor de betrekkingen met dat land dat het grote belang van de Europees-Russische betrekkingen weerspiegelt. De NAVO heeft een permanent joint council met Rusland tot stand gebracht. De Unie dient te overwegen haar politieke betrekkingen ook te versterken. Een jaarlijkse topconferentie op het niveau van de voorzitterschappen zou de Unie in staat stellen haar relatie met Moskou te verdiepen.
Dat brengt mij ten slotte tot de betrekkingen met de Verenigde Staten. Terwijl onze economische betrekkingen transatlantisch goed blijven, lijken wij politiek uit elkaar te drijven. Dat is gevaarlijk. Het is dringend gewenst te investeren in sterkere politieke betrekkingen tussen de Unie en de Verenigde Staten, met name met het oog op een politiek management van de uitbreiding van zowel de Unie als de NAVO. Niemand is de dreiging vergeten van mevrouw Tansu Ciller dat Ankara de uitbreiding van de NAVO kan blokkeren als er onvoldoende vooruitgang zou zijn in de Turkse lidmaatschapsonderhandelingen met de Unie. Noch is iemand vergeten de dreiging van de Griekse premier Simitis om de uitbreiding van de Unie te blokkeren als Cyprus niet snel zal toetreden. De NAVOuitbreiding en de uitbreiding van de Unie zijn onafhankelijke processen, maar het zijn wel twee kanten van dezelfde medaille. Beide vereisen zorgvuldige en voortdurende consultaties tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten.
Voorzitter, wij gaan een fase in waarin de Unie fundamenteel zal veranderen. De geschiedenis geeft ons niet veel mogelijkheden van dit karakter. Laten wij ze grijpen.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, er is deze dagen zoveel gesproken en geschreven over de uitbreiding en Agenda 2000 dat het risico bestaat dat de door de vertegenwoordigers van de Europese burgers opgestelde analyses en voorstellen in de hoop verdwijnen, of op zijn minst aan waarde inboeten bij de publieke opinie en de communautaire instellingen zelf. Daarom zal ik al het mogelijke in het werk stellen om de overwegingen van Europees Unitair Links kort en verstaanbaar te formuleren. Wij hebben deze opgesteld aan de hand van de vandaag voorgestelde verslagen. Het verslag-Colom i Naval over de financiële vooruitzichten draagt de goedkeuring van onze fractie weg.
Onze boodschappen luiden als volgt. Wij zijn voorstander van de uitbreiding, die een gepast antwoord biedt op de door de opbouw van Europa gestelde uitdaging op een moment dat uitermate beslissend kan worden genoemd voor de geschiedenis van Europa. Er kan nochtans geen begin worden gemaakt met de uitbreiding zonder de gevolgen ervan op institutioneel, economisch en financieel gebied in acht te nemen. De uitbreiding mag niet worden uitgevoerd als daardoor moet worden verzaakt aan de doelstelling van sociale en economische samenhang van de huidige leden van de Unie en ze een drastische inkrimping van de structuurfondsen en het Cohesiefonds inhoudt. De hervorming van deze fondsen reikt veel verder dan de vooropgestelde doelstellingen, concentratie en doeltreffendheid.
Er dient een intergouvernementele conferentie te worden bijeengeroepen met het oog op de institutionele hervormingen die in Amsterdam achterwege zijn gebleven. Dit moet klaar en duidelijk gezegd worden en er moet een datum worden vastgesteld. Zo spoedig mogelijk, tegen het jaar 2000 en zonder te wachten tot de Unie twintig lidstaten telt.
Met alle landen die aan de politieke voorwaarden voldoen, moeten toetredingsonderhandelingen worden geopend. Aangezien geen van hen aan de economische eisen voldoet, is het niet uitgesloten dat aan het begin toegepaste discriminatie schadelijke gevolgen heeft voor de betrokken landen.
Wij staan zeer kritisch tegenover het voorstel tot bevriezing van de communautaire begroting, waarbij 1, 27 % van het bruto binnenlands product als limiet voor de eigen middelen wordt gehanteerd. Dit zal er in alle waarschijnlijkheid toe leiden dat de uitbreiding uit de huidige structuurfondsen wordt betaald.
Wij zijn van mening dat Agenda 2000 zeer concrete voorstellen doet betreffende sommige sectoren van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, los van de gevolgen van de uitbreiding, want de uitbreiding heeft wel degelijk een weerslag op het GLB. In Agenda 2000 betreft het de volgende drie sectoren: rundvlees, melkquota en granen. De mediterrane producten worden niet in acht genomen. Agenda 2000 stelt ten dele een tweede hervorming, volgend op die van 1992, voorop. Bij de evaluatie hiervan moet niet enkel rekening worden gehouden met de verbetering van het landbouwinkomen, maar ook met de verdwijning van meer dan een vijfde van de beschikbare banen in deze sector.
Een verkeerde aanpak van de uitbreiding zou, in combinatie met de sociale gevolgen van het zogenaamde stabiliteitspact en de nominale convergentiecriteria, wel eens een ernstige belemmering kunnen vormen voor het scheppen van werkgelegenheid, zowel in de lidstaten als in de landen die om toetreding verzoeken. Dit in tegenstelling tot de voor kort in Luxemburg goedgekeurde voorstellen.
Ten slotte dient erop gewezen dat een uitbreiding tot het hele Europese grondgebied niet realiseerbaar is zonder de politieke unie vaste vorm te geven, als men althans wil vermijden dat de Europese Unie wordt omgevormd tot een grote vrijhandelszone. Het Europa van de 21ste eeuw mag niet enkel een markt zijn, maar moet een geïntegreerde ruimte zijn die democratie en solidariteit garandeert.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, het verlangen naar democratie heeft de Berlijnse muur neergehaald. De democratische beweging is in Praag en Gdansk begonnen. Nu hebben wij een unieke gelegenheid om een Europa van vrede, democratie en vrijheid tot stand te brengen. Het voorstel van de Commissie is echter veel minder een uitnodiging dan een hindernis voor hen die de voorbije tientallen jaren in Oost-Europa de idee van een democratisch Europa tot hun persoonlijke schade hebben gedragen. Het principiële besluit van Kopenhagen om de Centraal- en Oost-Europese landen in de Europese Unie op te nemen was de logische politieke conclusie uit de historische situatie. Agenda 2000 blijft daarbij ver ten achteren. Een overtuigende uitbreidingsstrategie is daarin niet te vinden.
Politieke prominenten uit de lidstaten laten zich in oostelijke hoofdsteden lof toezwaaien voor uitspraken over het tijdstip van de toetreding. In Amsterdam konden zij het echter niet eens worden over een hervorming om de Europese Unie te democratiseren en op de uitbreiding voor te bereiden. De institutionele knelpunten werden naar later verschoven. Als gevolg daarvan staan wij in het Europese uitbreidingsproces nu voor de rampspoedige situatie dat de voorbereidende werkzaamheden voor de integratie van nieuwe lidstaten wel al zijn begonnen, maar dat voor de voorbereiding van de Unie op die uitbreiding noch een inhoudelijke strategie noch een tijdschema bestaat. Nu tracht men met kleine hervormingen vals te spelen met de tijd. Het Commissievoorstel om slechts met 5+1 onderhandelingen te beginnen, strookt dan ook met de bereidheid van de Raad om in de toekomst aan elke EUlidstaat een van de twintig Commissieleden toe te wijzen. In Agenda 2000 staan geen concrete voorstellen of oplossingen voor een eventuele tweede toetredingsgolf. Zo ontstaat de indruk dat de deur naar de EU met de uitbreiding met 5+1 slechts op een kier wordt geopend voor ze voor lange tijd opnieuw dichtvalt.
Met dit onderscheid tussen de welkome, rijke kandidaat-landen uit Centraal- en Oost-Europa en de andere, arme landen maakt de Commissie nu al politieke brokken. De afgewezen landen ondervinden niet alleen de nadelen van de in Europa geslagen kloof, maar worden door hun eigen bevolking voor die ellende ook nog aansprakelijk gesteld. Hun inspanningen op het gebied van de democratie en economische stabilisatie krijgen geen internationale erkenning. Dat kan de investeringsbereidheid van het buitenlandse kapitaal alleen maar nadelig beïnvloeden. Die landen verwachten veel van het Europees Parlement. Wij kunnen het politieke signaal geven dat wij in Europa geen nieuwe kloof willen.
Gedurende lange tijd was er in de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid een duidelijke meerderheid om de democratische krachten in de Centraal- en Oost-Europese landen, die daar de Europese gedachte dragen, te steunen en niet buiten te sluiten. Dames en heren sociaal-democraten, waarom verandert u massaal van mening? Geldt het argument niet meer dat, als alleen Estland toetreedt, dit reusachtige gevolgen voor de vrijhandel en het vrije verkeer tussen de Baltische Staten zal hebben? Beste christen-democraten, waarom komt u thans met veel moeite terug op de stelling die in punt 3 van het verslag van de heer Oostlander wordt geformuleerd? Wij, groenen, dringen erop aan dat de onderhandelingen met alle kandidaat-landen die daartoe de democratische voorwaarden hebben geschapen en die de mensen- en minderheidsrechten eerbiedigen, gelijktijdig van start gaan.
Een differentiëring van het toetredings- en onderhandelingsproces is uiteraard zinvol. Wij beklemtonen het partnerschap en de multilaterale dimensie van het toetredingsproces en dringen daarom op een wezenlijke versterking van de Europese conferentie aan. Wij steunen het voorstel van de Franse regering om de samenwerking uit te breiden tot terreinen als de institutionele hervormingen, de economische samenwerking en grensoverschrijdende projecten. De Europese conferentie biedt ook de mogelijkheid om de politieke dialoog met Turkije en Slowakije voort te zetten. Fatsoenlijke instrumenten om de conflicten in dat land te regelen heeft de Unie evenwel nog niet ontwikkeld.
In Agenda 2000 gaat weinig aandacht naar de aanpassing van de Centraal- en Oost-Europese landen aan de milieu- en sociale normen van de EU. Wij vinden dat een uiterst belangrijke aangelegenheid, die omvangrijke en doelgerichte financiële, juridische en technische ondersteuning vergt. Gelet op de grote politieke uitdaging waarvoor de uitbreiding ons in Europa plaatst, moet het Commissievoorstel worden bijgesteld en moet het van meer oprechtheid getuigen.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris, enkele dagen voor de Europese Raad van Luxemburg is dit het juiste moment om het standpunt van het Parlement toe te lichten over het grote project van de komende jaren, de uitbreiding van de Unie naar het oosten.
Ik zal niet alle punten bespreken, maar enkel de nadruk leggen op wat mij van wezenlijk belang lijkt. In de eerste plaats is deze uitbreiding, zoals u heeft gezegd, mijnheer de voorzitter van de Raad, een kans voor Europa en voor ons. Een kans, want we kunnen nu degenen die door het onheil in de recente geschiedenis van elkaar gescheiden waren, weer verenigen. Een kans ook, omdat we een markt van 500 miljoen mensen kunnen openen, ons continent stabiliseren en zijn gewicht in de wereld vergroten.
Zo kan de uitbreiding van de Europese Unie, ook al lijkt dit wellicht zeer optimistisch en zelfs paradoxaal, bevorderlijk zijn voor het tot stand brengen van een waar gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en voor het aan het licht treden van een echte Europese identiteit. Want de landen in Midden- en Oost-Europa zijn heel wel in staat in te zien hoezeer een sterke politieke unie een goede garantie vormt voor hun toekomst en veiligheid. Ik leg de nadruk op deze kans, want voorshands lijkt de uitbreiding te vaak te worden opgevat en gepresenteerd als een soort onvermijdelijke dreiging vol gevaren. Maar wil deze openstelling slagen, dan moet dat wel onder goede voorwaarden geschieden en moeten de moeilijkheden die zich ontegenzeglijk tijdens dit proces zullen voordoen worden overwonnen.
Allereerst wijs ik op het belang dat wij aan de hervorming van de instellingen van de Unie hechten. Ik wijd er niet over uit: onze overtuigingen zijn bekend. Tot de te overwinnen moeilijkheden behoort ook de verleiding de goede kandidaten te onderscheiden, de kandidaten die bij voorbaat beter dan de anderen in staat zijn aan de criteria van Kopenhagen te voldoen. De Commissie is bezweken voor deze verleiding, die het voordeel leek te hebben haar taak te verlichten en de onderhandelingskosten te verlagen, en uiteindelijk dus ook de uitbreiding goedkoper te maken.
Gelukkig, en ik feliciteer de rapporteurs hiermee, stevent het Parlement af op een tekst die alle kandidaat-landen op dezelfde startlijn plaatst en ik hoop vurig dat de Europese Raad onder de weldadige prikkels van het Luxemburgse voorzitterschap de wijsheid zal hebben, altijd te kiezen voor wat verenigt in plaats van wat nodeloos verdeelt, want wat de goede kandidaten van de minder goede scheidt, is niet zo belangrijk dat we het risico mogen nemen hen in twee groepen te splitsen, die verschillend worden gepresenteerd. De presentatie is immers geen neutrale daad. Zij is van psychologisch en politiek belang, ook al betekent het geen discriminatie, commissaris. Overigens zou ik ook in deze geest Slowakije behandeld willen zien. Weliswaar is het huidige politieke klimaat in dit land niet bevorderlijk voor een strikte inachtneming van de democratie en de rechten van de mens, maar veranderingen zijn heel goed mogelijk en wij moeten klaar staan om Slowakije aan te moedigen zich bij zijn Tsjechische tweelingbroer en alle andere landen in Midden-Europa te voegen.
Moeilijker is het dossier Turkije. Wij staan in onze fractie in meerderheid positief tegenover de door de rapporteurs voorgestelde tekst in paragraaf 28 van hun ontwerpresolutie. Het is een behoedzame tekst die de toekomst niet belast en de Europese conferentie, de Commissie en de Europese Raad de nodige ruimte laat om onze toekomstige relaties met dit land uit te stippelen. Het is duidelijk dat Turkije onze normen op het gebied van de mensenrechten niet respecteert en er kan tot niets definitiefs worden besloten wanneer er niet eerst op dit uiterst gevoelige terrein vooruitgang wordt geboekt. Maar intussen zouden wij, terwijl wij Turkije aanmoedigen de weg van democratische hervormingen in te slaan, met dit land over onze gemeenschappelijke toekomst moeten nadenken, waarbij wij geblokkeerde standpunten moeten vermijden, apriori's en vooroordelen terzijde moeten schuiven en vooral blijk van verbeeldingskracht moeten geven. Onze toekomstige betrekkingen die zo belangrijk voor Turkije en voor de Unie zijn, kunnen immers met een beetje goede wil en durf diverse vormen aannemen. We moeten toch iets anders kunnen doen dan elkaar verwensingen naar het hoofd slingeren of vastgeroest blijven zitten.
Ik wilde het accent op een ander punt leggen. Het gaat om de financieringen zoals deze in Agenda 2000 zijn voorgesteld. Evenals de rapporteur, de heer Colom i Naval, ben ik werkelijk ongerust over de voorstellen van de Commissie, die overigens overeenkomen met de wensen van de grote schatmeesters van de lidstaten. Meer doen met hetzelfde geld is altijd een aantrekkelijk beginsel. Maar het is nauwelijks realistisch. De kandidaat-landen hebben een duidelijke economische achterstand en ook al getroosten zij zich van hun kant opmerkelijke inspanningen, dan nog zullen die 76 miljard ecu in acht jaar voor 110 miljoen inwoners niet voldoende zijn. De Europese Unie zal hen veel massaler te hulp moeten komen.
Moeten wij dus de steun die onze in moeilijkheden verkerende regio's en sectoren genieten, verlagen? Moeten wij het gemeenschappelijk landbouwbeleid naar beneden bijstellen? Dat wij de lijst begunstigden moeten herzien, dat wij de criteria en de toewijzingsregels moeten herzien, dat spreekt vanzelf. Maar de situatie in sommige van onze regio's en in bepaalde sociale categorieën is niet zo florissant dat wij de financiële pakketten voor onze lidstaten globaal moeten beperken. Als men dat zou doen, zou men het risico lopen de kiem van tweedracht binnen de Unie te zaaien en een ongezonde competitie te bevorderen. Men zou het bovendien riskeren de uitbreiding met de Midden- en Oost-Europese landen ondraaglijk te maken omdat de publieke opinie het gevoel zou krijgen dat deze landen van ons afpakken wat voor ons was bestemd.
Voor deze financiële vraagstukken en voor de uitbreidingsprocedure zelf moet de aanpak politiek zijn in de edelste zin van het woord. Natuurlijk moeten de technische elementen, de feiten en de cijfers bekend zijn en in de overwegingen worden betrokken. De Commissie heeft vanuit dit oogpunt met het voorstel van Agenda 2000 zeer goed werk geleverd, dat uiteraard nog nader moet worden gepreciseerd en aangevuld.
Maar ik ben blij te zien dat het Parlement zich niet met deze technische aanpak tevreden heeft gesteld. Dankzij de scherpzinnigheid van de rapporteurs is het een meer politieke richting ingeslagen en ik hoop dat het morgenvroeg bij de stemmingen niet van deze goede koers zal afwijken. Ik hoop ook dat de Europese Raad in Luxemburg deze politieke aanpak zal bevestigen. Dat is zijn plicht en ik hoop dat hij daarmee positief zal reageren op de opmerkelijke inspanningen van het fungerend voorzitterschap van de Raad, die ik hier wil feliciteren.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, een slechte tekst over slechte voorstellen: zo laat het ambigue, verwarde, tegenstrijdige verslag van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid van het Europees Parlement over Agenda 2000 zich aanzien. Het is weliswaar moeilijk een goed verslag op te stellen op een basis die niet goed is. Laten we immers niet vergeten dat de voorstellen van Agenda 2000 een immense politieke mislukking verhullen. Dat we al bijna tien jaar sinds de val van de Berlijnse muur moesten wachten om onderhandelingen te openen waardoor Polen, Hongaren, Tsjechen en al degenen die met die afschuwelijke afkorting LMOE worden aangeduid, en die evengoed als wij de bladzijden van de Europese geschiedenis hebben geschreven en even lang als wij aan de Europese beschaving deel hebben gehad, eindelijk als volwaardige Europeanen worden erkend, zegt al genoeg over de inadequaatheid van de ongrijpbare concepten van de Commissie ten aanzien van de nieuwe Europese realiteit.
Door hardnekkig uitbreiding tegenover verdieping te blijven stellen, twee archaïsche concepten uit de tijd van de koude oorlog, heeft de Commissie zolang mogelijk de datum van de uitbreiding kunnen uitstellen. Zij heeft haar als een dreiging gezien, een bedreiging van haar ideologie en haar bureaucratie, in plaats van als een kans, een kans om Europa zo radicaal te veranderen dat eenieder er zijn plaats vindt. Wij hebben allen het gevoel dat er een grote historische afspraak is gemist en dat de twee longen van Europa niet bij elkaar zijn gevoegd, zoals dat had moeten gebeuren, omdat wij Europa niet op tijd hebben weten te hervormen. We hadden toen alleen maar hoeven kiezen voor een Europa met aanpassingsvermogen, opdat de Midden- en Oost-Europese landen direct na hun bevrijding uit het communisme aan samenwerkingsverbanden hadden kunnen deelnemen en zich zo als volledige Europeanen erkend hadden kunnen zien.
Opent Agenda 2000 dan toch eindelijk het debat? Maakt het korte metten met de verschillende mogelijke opties, om zo het grote Europa op te bouwen dat het meeste in het belang is van elk van zijn lidstaten en van iedereen? Nee. Onverschrokken vervolgt de Commissie haar weg, alsof er niets was gebeurd en alsof er voor de constructie van Europa voor altijd maar één enkele richting mogelijk was, namelijk het Europa van het federalisme. Het debat zal dus elders worden geopend. Het had in dit Parlement geopend kunnen worden. Dat is niet het geval geweest, aangezien het verslag dat ons is voorgelegd, in plaats van het dogmatisme van de Commissie te corrigeren, dit alles slikt. Het wil iedereen het federalisme opleggen. Dat wordt expliciet gesteld. Het stelt de willekeurige voorselectie door de Commissie van eersteklas en tweedeklas Europeanen niet ter discussie en verordent een ongefundeerde doodverklaring van Slowakije. Het vergeet te onderstrepen dat de euro, als deze wordt ingevoerd, een nieuwe en krachtige factor van verdeeldheid tussen de lidstaten van het grote Europa zal worden. Het steunt de deelname van Turkije aan de Europese conferentie, waardoor hieraan iedere werkelijke betekenis wordt ontnomen. Onze betrekkingen met dit grote land verdienen een andere benadering dan deze vlucht naar voren in een dubbelzinnige taal die ons allen onwaardig is. Het verslag verzet zich geenszins tegen de uitholling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid die heimelijk plaatsvindt ten behoeve van de uitbreiding. Het rapport is niet verontwaardigd over het feit dat Lomé en de ACS-landen in Agenda 2000 vergeten zijn.
Het ware debat zal dus in de nationale parlementen worden geopend. Het is hier en daar al aangevat, aangezien we gisteren zelfs in de Assemblée nationale de nieuwe Franse minister van Buitenlandse Zaken zich hebben horen afvragen, ik citeer: " Beantwoordt Europa nog aan de verwachtingen die we destijds erin hadden gesteld? Verzwakt of versterkt de opbouw ervan ons?" . Goede vragen, waarop het verslag van het Europees Parlement helaas geen spoor van een antwoord geeft. Daarom kunnen wij er niet mee instemmen, want men zal het grote Europa niet maken met de oude recepten van het federalisme.

Parigi
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het debat van vandaag betreft een van de belangrijkste thema's, zo niet het belangrijkste van deze zittingsperiode, niet alleen van deze zittingsperiode, maar ook van de meest recente geschiedenis van de Europese Unie. De eerstvolgende uitbreiding is het directe en logische gevolg van de revolutionaire akte die aan de opbouw van Europa ten grondslag ligt - ik verwijs naar het Schuman-plan - revolutionair, omdat zij afbreuk deed aan de nationalistische cultuur die eeuwenlang van het oosten tot het westen van de Rijn was ingeburgerd en met monotone regelmaat oorlogen en tragedies voortbracht.
Deze akte heeft het westen vijftig jaar vrede en welzijn gebracht en heeft indirect ook geleid tot de bevrijding van Oost-Europa van het communistische regime. Een Europa dat zich naar het oosten uitbreidt - een beroemd persoon riep op tot een Europa tot de Oeral - kan zeker een onontbeerlijke factor zijn voor het evenwicht en de vooruitgang op onze planeet. Daarom is het noodzakelijk dat de uitbreiding plaatsvindt met de nodige garanties dat een dergelijke uitdaging tot een goed eind kan worden gebracht. Ik ben echter zeer bezorgd, omdat naar mijn mening niet alle nodige garanties aanwezig zijn.
De ontwerpresolutie van de commissie "Agenda 2000 - Naar een sterkere en grotere Unie" lijkt mij vooral gericht op een groter Europa; ik heb mijn twijfels over een "sterker" Europa. In de overwegingen van de ontwerpresolutie wordt een aspect niet onderstreept, een verschijnsel dat zich steeds vaker voordoet in onze landen, namelijk het opnieuw ter discussie stellen van de nationale structuren. Hoe kunnen we beweren dat we een sterke Unie hebben, wanneer haar fundamenten steeds verder worden aangetast door de toenemende plaag van het separatisme, dat vaak ook terroristische gewelddaden voortbrengt en slechts kan worden verklaard als het handelen van enkele personen die in hun kortzichtigheid kleine belangen voor grote idealen houden? Zo zien we in Spanje, in België, in Italië en elders spanningen waaraan misschien gerechtvaardigde en legitieme redenen ten grondslag liggen, maar die zullen uitmonden in gevaarlijke aanvallen op de eenheid van de natie en op de democratische instellingen. Daar ben ik bezorgd over en daarom had ik bij de vele overwegingen van het verslag graag een signaal gezien, een aanbeveling, een aansporing tot een grotere samenhang in de Unie.
In verband met de noodzakelijke versterking van de Unie via de consolidatie van de lidstaten - want, nogmaals, alleen een op alle terreinen sterke Unie kan de onvermijdelijke schok van een uitbreiding van deze omvang aan - moet er eveneens worden aangedrongen op de aanpak van twee andere met elkaar samenhangende kwalen die tegenwoordig, naast het terrorisme, de pest van de Unie zijn: werkloosheid en criminaliteit - een vreselijk binomium - waarvoor nog geen tegengif is gevonden.
Niet de werkgelegenheid maar de werkloosheid was het onderwerp van de Europese Raad van Luxemburg. Ik kom er rond voor uit dat ik me zorgen maak over de oplossing van dit dramatische probleem, waarvoor ik me zelf ook verantwoordelijk voel ten aanzien van de werklozen die voor mij en anderen hebben gestemd. Het moet uit zijn met het zwaaien van de toverstok door beroepsdemagogen die op min of meer politieke bijeenkomsten maar al te vaak met aanslaande slogans - zoals, laten we de immigranten naar huis sturen of een vijfendertigurenweek invoeren - uitpakken, maar ook met de eindeloze debatten over onoplosbare en denkbeeldige problemen, die voortdurend van plenaire vergaderingen naar Raadsbijeenkomsten en van Raadsbijeenkomsten naar plenaire vergaderingen enzovoort gaan.
De situatie verslechtert; de Europese Unie heeft te kampen met een steeds geduchtere concurrentie van landen met lagere arbeidskosten, waarnaar vele ondernemingen, waaronder Europese ondernemingen, hun productiecentra verplaatsen en zo een echte vicieuze cirkel creëren. De uitbreiding moet er komen, maar naast de hervorming van de instellingen is ook economische groei noodzakelijk - en misschien kan de eenheidsmunt een goede springplank hiervoor zijn. Anders riskeren we het moeizaam bereikte economische evenwicht in de kandidaat-lidstaten ernstig te verstoren, zoals in Polen, dat zijn eigen belofte van groei waarmaakt dankzij het ontstaan van duizenden kleine en middelgrote ondernemingen. We moeten ons echter het volgende afvragen: zullen deze kleine en middelgrote ondernemingen morgen in staat zijn de uitbreiding te overleven? En kan het Europese midden- en kleinbedrijf wel het hoofd bieden aan de concurrentie van producten die de vruchten zijn van lagere arbeidskosten?
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik nog zeggen dat ik blij ben met de aandacht die de rapporteur vestigt op Turkije en ook op Cyprus. De Cyprus-kwestie op billijke wijze oplossen, betekent Turkije kalmeren en behoeden voor de verleidingen van het religieus extremisme, dat, als het ooit de overhand krijgt in Turkije, een exponentiële groei zou veroorzaken van de tragedie die Algerije momenteel doormaakt.

Aelvoet
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek eerst als co-rapporteur voor Bulgarije. Iedereen die de evolutie in Bulgarije volgt weet dat de regering en de bevolking bijzonder gemotiveerd zijn om hun land lid te zien worden van de Unie. Het Bulgaars parlement heeft zich overigens unaniem hiervoor uitgesproken. Er zijn enorme inspanningen geleverd in de overgang naar een markteconomie. Het overheidsdeficit werd spectaculair teruggedrongen. Het inflatiepercentage bedroeg in de eerste maanden van dit jaar nog 300 % per maand en is nu in oktober teruggedrongen tot 0, 5 %. Allemaal duidelijke signalen van heel hard werk om de aansluiting niet te missen.
Het is evident dat beslissende maatregelen nog genomen moeten worden op het gebied van milieu, vervoer, landbouw, energie. Ook een grondige hervorming van de administratie zal nog veel energie vragen. Toch was de commissie buitenlandse zaken van oordeel dat aan de belangrijkste politieke criteria is voldaan en dat opening van onderhandelingen een nieuwe impuls zal geven aan de hervormingen in Bulgarije en bovendien een gevoel van uitsluiting bij de Bulgaarse bevolking zal voorkomen. Bovendien zal de aanwezigheid van de Unie versterkt worden in een regio die vanuit politiek oogpunt bekeken zeer instabiel is.
Namens de groene fractie kan ik inderdaad bevestigen wat de heer Swoboda heeft gezegd dat het zwaarste politiek strijdpunt in het Parlement de vraag is geweest: willen wij de start van onderhandelingen met vijf plus een, zoals de Commissie voorstelde, of willen wij die start met z'n allen. Ik moet eerlijk zeggen dat ik een beetje verbaasd ben over de categorieke uitspraken van commissaris Van den Broek omdat het identiek hetzelfde is wat hij zegt vandaag ten overstaan van wat hij medegedeeld heeft in juli. Dit alsof er geen duidelijke politieke signalen zijn gekomen die daar toch wel degelijk vragen bij stellen vooral uiteraard van die landen die in de B-categorie terechtkomen. Ik heb alle begrip en zelfs alle respect voor mensen die een grote standvastigheid aan de dag leggen, maar aan de andere kant is gesloten koppigheid soms politiek contraproductief. Het is duidelijk dat de landen die in de B-categorie kwamen het gevoel hadden van uitgesloten te worden, dit duidelijk aanvoelden als een kwestie ook van gezichtsverlies tegenover hun eigen bevolking. Dan mag men niet vergeten dat velen van hen twee keer de deur op hun neus gekregen hebben, aangezien zij ook bij de NAVO geen aansluiting vonden. Zij signaleren bovendien een afschrikkingseffect van buitenlandse investeerders. Vandaar dat onze voorkeur als groene fractie zeer duidelijk gaat naar een soepel systeem met de gemeenschappelijke start voor allen, maar uiteraard met een individuele aankomst in functie van de reëel gemaakte vooruitgang. De Bulgaarse regering heeft bijvoorbeeld in haar eigen land publiek gezegd dat zij zeer goed weet dat er op z'n minst acht jaar nodig zullen zijn vooraleer het land zou kunnen in aanmerking komen voor toetreding. Ik vind dus dat wij vooral ons oor moeten te luisteren leggen bij degenen die in de B-categorie zaten.
Ten tweede zou ik willen zeggen dat het hele proces maar echt kans op slagen heeft indien wij erin lukken binnen de Unie een ernstige landbouwhervorming uit te voeren. Wat dat betreft moet ik mijn grote bezorgdheid uitdrukken over de wijze waarop de voorstellen van de Commissie, die ten dele in de goede richting gingen, werden onthaald op de Raad van de ministers van Landbouw. Daar zijn dus signalen van blokkering zeer duidelijk geweest en als wij er niet in lukken die landbouwhervorming in goede zin uit te voeren, gaat het desastreuze gevolgen hebben voor de al zeer wankele landbouwstructuur in de Oost-Europese landen die zeer belangrijk zijn niet alleen in verband met de factor tewerkstelling, waar wij van een gemiddelde moeten spreken van een goede 20 % die nog in de sector landbouw werkzaam is, maar ook in functie van het goedkoop zijn van de producten en dus de toegankelijkheid voor de bevolking. Onze grote vraag is dat dit Parlement in zijn meerderheidsuitdrukking zou blijven kiezen voor de optie die genomen werd in de Commissie op 19 november en dat er ook een duidelijk signaal zou uitgaan van dit Parlement met het oog op de top in Luxemburg opdat een moedige landbouwhervorming die echt tegemoet komt aan de noden van de Oost-Europese landen, echt vorm zou kunnen krijgen.

Donner
Mijnheer de Voorzitter, de drie Baltische republieken hebben bepaalde gemeenschappelijke kenmerken. Alle drie zijn ze meer dan 50 jaar door de Sovjet-Unie bezet geweest, met als enige onderbreking de Duitse bezetting in de tweede wereldoorlog. Alle drie hebben ze aanzienlijke Russischsprekende minderheden, met name Letland en Estland. Het zijn alle drie kleine landen. En alle drie hebben ze sinds de nationale bevrijding in 1991 enorme vooruitgang geboekt. Ik wil hier niet de rol van Cassandra op me nemen, maar ik ben nog steeds van mening dat ze nog een lange weg te gaan hebben. Ik hoop dat ze zo ver zijn tegen de tijd dat de Unie de nodige institutionele hervormingen heeft uitgevoerd.
Als rapporteur over Estland en als voorstander van het standpunt van de Commissie over dat land ben ik bang dat we door het aan boord nemen van Estland als enige Baltische staat een nieuwe scheidslijn tussen de "haves" en de "have-nots" creëren. De Europese Unie moet niet aan het ontstaan van een nieuw Jalta-akkoord meewerken. Ik begrijp de redenen om Letland en Litouwen buiten de deur te houden wel, maar ik zie geen groot verschil tussen de drie landen waar het gaat om de ontwikkeling in de richting van toetreding. Daarom ben ik met alle respect voorstander van een open benadering. Wij Finnen hadden in 1939 te maken met een aanval door de Sovjet-Unie, die ons land wilde vernietigen. Het tegenwoordige Rusland als buurman behoeft niet meer als bedreiging te worden ervaren. Het geeft ons een kans om een rol te spelen in een ontwikkeling die hopelijk leidt tot een nog grotere familie van Europese naties, met inbegrip van Rusland.
Uit een oogpunt van veiligheid was toetreding tot de Europese Unie voor ons een manier om duidelijk te maken waar wij thuishoren: in een gemeenschap van onafhankelijke democratische naties. Ik weet dat de Baltische republieken dezelfde aspiraties koesteren. Persoonlijk ben ik over de minderheidsvraagstukken veel optimistischer dan sommige anderen, vooral in Estland. In vele delen van Europa hebben we het rampzalige effect van het zogenaamde etno-nationalisme gezien. Het opbouwen van een rechtsstaat met stabiele instellingen moet ooit leiden tot een multiculturele, meertalige samenleving waar niemand wordt buitengesloten. Wat hier ook wordt besloten, ik ben ervan overtuigd dat we een onomkeerbaar proces in gang zetten waardoor heel Europa een geheel ander aanzien zal krijgen.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur over Hongarije heb ik tot mijn grote voldoening vastgesteld dat Hongarije de afgelopen maanden in het debat telkens opnieuw als voorbeeld werd aangehaald. Volgens mij is dat volkomen terecht. Ik ken dat land toevallig zeer goed en ben ook het enige lid van het Europees Parlement dat Hongaars spreekt en Hongaars als moedertaal heeft. Daardoor begrijp ik de mensen beter dan de anderen. Dat Hongarije zich tegenover Europa vandaag in een gunstige positie bevindt, heeft objectieve redenen. In de eerste plaats is Hongarije sinds 1100 jaar, sedert zijn oprichting, altijd al op Europa gericht geweest. Daaraan heeft nooit iemand getornd.
Het beste bewijs daarvan in onze tijd is de vrijheidsstrijd van de Hongaren in 1956 die men, als men de koude oorlog als derde wereldoorlog beschouwt, het Stalingrad van de derde wereldoorlog zou kunnen noemen. Sedert de slag om Boedapest is het met de Sovjet-Unie immers voortdurend bergaf gegaan. Dat alles was te danken aan de hechte nationale eenheid van Hongarije, die kenmerkend is voor de Hongaren. Ik zou op iets willen wijzen dat ik pas bij mijn onderzoek in het kader van de opstelling van dit verslag heb ontdekt: reeds in 1982, toen in Hongarije nog een eenpartijregering aan de macht was, heeft de regering de verschillende overheidssectoren opgedragen alle wetten en voorschriften zo te formuleren dat Hongarije ooit tot de Europese Unie kon toetreden.
De Commissie juicht het in haar verslag toe dat het communautaire acquis in Hongarije vooral op juridisch niveau niet op dezelfde moeilijkheden botst als elders. Welnu, dat is te danken aan het initiatief van die mensen, die officieel allen lid van de communistische partij waren, maar in belangrijke aangelegenheden niet als communisten maar als patriotten hebben gehandeld.
Die bijdrage aan Europa herinnert mij aan wat Spanje Europa heeft bijgebracht. Ik ben sedert 1979 lid van dit Parlement en had destijds de eer lid van de gemengde commissie met Spanje te mogen zijn. Ook toen deed het deugd te zien hoe rechts en links het in Spanje over Europa eens waren. Zo heeft Spanje de overgang veel beter doorstaan dan enig ander land. Van bij het begin was democratie in Hongarije iets vanzelfsprekends. Voor Hongarije was het een geluk dat eerst de conservatieve en vervolgens de linkse regering die na de bevrijding door vrije verkiezingen aan de macht zijn gekomen, over de fundamentele problemen van de natie dezelfde opvattingen hadden en één lijn hebben getrokken.
Een groot voordeel is ook dat in het Hongaarse parlement geen enkele vertegenwoordiger van de extremistische partijen zit. Geen van hen is gekozen. Bij de laatste verkiezingen hebben fascisten en communisten zich broederlijk tegen de toetreding van Hongarije tot de NAVO verenigd. Het Hongaarse volk heeft zich echter met een overweldigende meerderheid van 80 % voor toetreding tot de NAVO uitgesproken. Dat is een veelbetekenende uitslag.
Uit dat alles blijkt dat Hongarije altijd al bij Europa heeft gehoord en dus het recht heeft zo snel mogelijk opnieuw in Europa te worden opgenomen. Bovendien is ook de Hongaarse economie volledig op het Westen gericht en is ook op dat terrein grote vooruitgang geboekt. Ik dank u.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur voor Letland zou ik ten eerste willen onderstrepen wat de heer Donner reeds heeft gezegd over Estland. Litouwen is een van de drie Baltische landen die zes jaar geleden nog deel uitmaakten van de Sovjet-Unie; het is een land dat uitzonderlijke vorderingen heeft gemaakt als men denkt aan de tragische erfenis van het sovjetsysteem, een land dat zich met grote stappen op weg begeeft naar een uiterst efficiënt marktsysteem: het privatiseringsproces zou in juni 1998 moeten zijn voltooid, het inflatiepercentage bedraagt eind 1997 9 % en zal in 1998 waarschijnlijk dalen tot 7 % en in 1998 is er zeer waarschijnlijk een sluitende begroting. Ik weet niet hoeveel landen in West-Europa zich op een sluitende begroting zullen kunnen beroemen.
Welnu, Letland is met dit alles bezig. Uiteraard zijn er ook problemen: er is een hervorming nodig van het bestuurssysteem en het rechtssysteem, eveneens een erfenis van het sovjetsysteem, dat iedere mogelijkheid van verdediging van de rechtsstaat had weggenomen; het wetboek van strafrecht en het wetboek van strafvordering moeten worden herschreven; de bescherming van de minderheden moet worden verbeterd; de Russischsprekend minderheid heeft problemen met het verkrijgen van de Letlandse nationaliteit; er zijn vele niet-staatsburgers ; er is een zogeheten "ramen" -systeem dat niet functioneert. Het is evenwel duidelijk dat de tot dusver door Letland geboekte vooruitgang niet op de achtergrond mag worden geschoven. Mijnheer de Voorzitter, we mogen daarom geen barrières oprichten waar nooit barrières zijn geweest. Ik zeg ronduit dat het een ernstige fout zou zijn de onderhandelingen met A-landen en B-landen niet gelijktijdig te starten, vooral wat de Baltische landen betreft.
We mogen niet vergeten dat we geen herhaling wensen van Jalta en ook niet van München en het Molotov-von Ribbentrop-pact!

Kristoffersen
Mijnheer de Voorzitter, ik ben rapporteur voor Litouwen. Uit het diepste van mijn hart ben ik daar zeer blij mee, omdat ik vastgesteld heb welke grote inspanningen Litouwen levert. Ik zou een hele catalogus kunnen maken van de dingen die reeds bereikt zijn dankzij politieke hervormingen, een nieuwe markteconomie en de opheffing van de beperkingen met betrekking tot buitenlandse deviezen, prijsschommelingen, het verkeer van goederen enzovoort. Ik zou kunnen vermelden dat Litouwen geen problemen met minderheden heeft, wat in Estland en Letland wel het geval is. Het belangrijkste voor mij is echter het herstel en de hereniging van Europa. Typisch voor ons werelddeel is immers dat we elkaar in de loop der eeuwen regelmatig te lijf zijn gegaan, waarbij dit Europa telkens weer verminkt werd. Het is eigenlijk verbazingwekkend dat dit werelddeel nog bestaat.
Nu de eeuw ten einde loopt, moeten we de verhoudingen in dit werelddeel rechttrekken en de schade die in de eerste helft van de eeuw is toegebracht, herstellen. Het is dus zaak dit Europa weer bijeen te brengen op het politieke toneel na het Stalin-Hitler-pact - of de von Ribbentrop-Molotov-overeenkomst - waardoor Europa in verschillende belangensferen werd ingedeeld. We moeten het Europa van na Jalta met de bijhorende opsplitsing in 1945 die het IJzeren Gordijn heeft doen ontstaan, herstellen. Er zijn drie zelfstandige staten die erg onder deze opsplitsing van Europa hebben geleden en dat zijn Estland, Letland en Litouwen. Het is voor mij een natuurlijke zaak deze drie landen als een geheel te beschouwen, aangezien ze als zelfstandige naties van de kaart werden geveegd en ze gedurende 50 jaar onder het sovjetregime hebben geleefd. De Denen koesteren een bijzondere belangstelling voor deze kwestie en hebben een speciale verhouding tot de Baltische landen, die onze buurlanden rond de Oostzee zijn. Wij moeten ze natuurlijk ook als individuele landen zien, maar het verheugt mij dat het Parlement nu ook meer begint te voelen voor een gelijktijdige start van de onderhandelingen met alle kandidaatlanden in Centraal-en Oost-Europa, waaronder dus ook de drie Baltische landen. Dat is ook mijn wens.
Ik was reeds verschillende keren op bezoek in Litouwen en Letland en mijn ontmoetingen met de mensen daar, niet alleen met afgevaardigden van de regering, hebben een diepe indruk op mij gelaten. Ik heb vastgesteld dat zij hard werken om als volwaardige leden van de EU in aanmerking te kunnen komen. Er is nog steeds veel werk te doen, vooral op administratief gebied, maar ook met betrekking tot de veiligheid der grenzen, die immers buitengrenzen van de EU zullen worden. Deze landen hebben steun nodig, veel steun. Er moet echter ook controle komen op de economische engagementen teneinde criminaliteit, maffiapraktijken en fraude tegen te gaan. Beste collega's, ik vind het belangrijk u erop te wijzen dat het hier drie zelfstandige staten betreft. Het zijn niet zomaar drie toetredingsgebieden, maar landen met een eigen identiteit, geschiedenis en taal. Het zijn landen die hun vrijheid teruggewonnen hebben en zichzelf teruggevonden hebben. Dat verdient ons respect, onze bevestiging en erkenning, ook vanwege de EU en dat moeten we bij de komende dialoog met deze landen voor ogen houden.

Hoff
Mijnheer de Voorzitter, het ziet ernaar uit dat wij over de wijze waarop de Europese Unie territoriaal moet worden uitgebreid een goed compromis kunnen vinden. Ik ben altijd van mening geweest dat alle kandidaat-landen die bereid zijn aan de politieke en economische criteria van Kopenhagen te voldoen, aan deze nieuwe fase in de ontwikkeling van de Europese Unie moeten kunnen deelnemen. Zoals gezegd, mag geen enkel land van dit proces, waarbij Europa een nieuwe vorm krijgt, worden uitgesloten.
Uiteraard zal over de uitbreiding het intensiefst worden onderhandeld met de landen die al het verst staan. Daartoe behoort Polen, waarover ik het verslag heb opgesteld. Dat is bijzonder verheugend, omdat daardoor voor een stuk ook historische gerechtigheid geschiedt. Het politieke signaal voor de democratische omwenteling in CentraalEuropa is in de jaren '80 van Solidariteit uitgegaan. Nu, aan de vooravond van de 21ste eeuw, hebben wij een enige gelegenheid om een Europese Unie tot stand te brengen waarin wijzelf en de komende generaties in vrede, democratie, welvaart en stabiliteit kunnen leven. Wij moeten die gelegenheid aangrijpen en mogen ze niet voorbij laten gaan.
Polen zal daarbij een uiterst belangrijke rol moeten spelen. Het is dan ook goed dat de nieuwe Poolse regering de lijn van de vreedzame revolutie van 1989 aanhoudt en vindt dat de toekomst van Polen bij de Europees-Atlantische gemeenschap ligt. De Poolse minister van Buitenlandse Zaken Geremek heeft vorige week in de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid gezegd dat zijn beleid gericht zal zijn op de ontwikkeling van goede betrekkingen met Duitsland, de Russische Federatie, de Baltische Staten en Oekraïne. Ik spoor de Poolse regering en het Poolse parlement ertoe aan dat beleid voort te zetten. Minister van Buitenlandse Zaken Geremek verklaarde vorige week ook dat het tijdstip van de toetreding van Polen tot de Europese Unie van Polen zelf, zijn hervormingen en moderniseringsinspanningen afhangt.
Door zijn geschiedenis, cultuur en geestelijke grondslagen is Polen een groot land. Polen zal naar Europa terugkeren, mee aan onze gemeenschappelijke toekomst bouwen en inhalen wat veertig jaar communisme het heeft onthouden. Ook qua oppervlakte, bevolkingsaantal en economische mogelijkheden is Polen een groot land. Polen is voorts een beloftevolle markt, maar worstelt met de typische structurele problemen van een nog niet voltooide modernisering. Polen moet en wil moderniseren. Vooral op het gebied van de landbouw, de kolen- en staalindustrie en het herstel van de aangerichte milieuschade moet in Polen, ook structureel, nog heel wat veranderen. In mijn verslag worden de problemen beschreven. Ook in haar Agenda 2000 analyseert de Commissie die aangelegenheden zeer duidelijk.
Na zijn toetreding wordt Polen een belangrijke buitengrens van de Europese Unie. Die grens mag niet voor het oosten worden gesloten. Ze mag echter ook geen uitnodiging voor internationale migratie en criminaliteit worden. Daarom moeten de Unie en de kandidaat-lidstaten, zoals minister van Buitenlandse Zaken Geremek ook zelf heeft gezegd, op het gebied van binnenlandse zaken en justitie hecht samenwerken en nu al samen onderzoeken hoe ze de internationale criminaliteit kunnen bestrijden. De voorgestelde Europese conferentie is daarvoor een belangrijk forum. Daarom pleit ik ervoor dat men op die Europese conferentie niet alleen van gedachten wisselt, maar ook concrete plannen maakt voor gemeenschappelijke acties in het kader van de tweede en derde pijler. Met de toetreding tot de EU voor ogen is de opzet van het moderniseringsproces duidelijk. De maatstaf is het communautaire acquis. De EU zal Polen daarbij alle mogelijke steun verlenen. Polen moet zo snel mogelijk tot de Europese Unie toetreden.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de aandacht willen vestigen op het feit dat de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links ten volle akkoord gaat met de uitbreiding van de EU tot de LMOE en Cyprus. Deze uitbreiding zou een proces moeten zijn dat bij wijze van spreken politieke, economische en sociale winst meebrengt voor de burgers van de lidstaten van de Unie alsmede voor degenen die in de kandidaat-landen leven. Het heeft geen zin deze kwestie om te vormen tot een bron van onnodige problemen, hetgeen een afwijzende houding van de Europese publieke opinie ten gevolge zou kunnen hebben.
Precies daarom zijn wij het niet eens met een aantal van de door de Commissie in de mededeling Agenda 2000 opgenomen basisvoorstellen, daar wij denken dat de verwezenlijking van deze voorstellen het uitbreidingsproces zou hinderen en onaanvaardbare tekortkomingen zou teweegbrengen. In de eerste plaats zijn wij van mening dat de onderhandelingen met de LMOE die objectief gezien in staat zijn in de toekomst aan de criteria van Kopenhagen te voldoen, in verband waarmee het bestaan van een democratisch systeem natuurlijk als sine qua non wordt beschouwd, op een en hetzelfde tijdstip moeten worden geopend. Geen onderhandelingen met een beperkte groep landen dus. Dat wil zeggen dat wij voorstander zijn van de zogenaamde regatta-methode, volgens welke de toetreding van elk land wordt bepaald door de individuele capaciteit om, wanneer de tijd gekomen is, lid te worden van de Unie.
Wij zijn dan ook gekant tegen het uitstellen van de onderhandelingen met Cyprus of het stellen van voorwaarden aan de onderhandelingen met dit land. De gesprekken met de legitieme regering van Nicosia moeten gelijktijdig met die van de andere landen worden opgestart. Indien een Europese conferentie wordt gehouden, dient deze de uitwisseling in het kader van de tweede en derde pijler tot doel te hebben met uitzondering van de deelname van Turkije, dat niet op één lijn kan worden gesteld met de LMOE of Cyprus, dat geen volwaardige democratie is en waarvan de regering het zich heeft veroorloofd in alle opzichten onaanvaardbare bedreigingen te uiten in verband met de aanvang van de gesprekken met het laatstgenoemde land.
Om de uitbreiding op de juiste manier aan te pakken zou het anderzijds ook aangewezen zijn de door de Commissie voorgestelde limiet voor de eigen middelen aanzienlijk te verhogen, daar deze, zoals hij nu is vastgesteld op 1, 27 %, duidelijk ontoereikend is. De kosten ten gevolge van de uitbreiding moeten solidair worden gedragen door de lidstaten, zodat het niet de minder ontwikkelde landen zijn die in laatste instantie onrechtstreeks de kosten betalen. Bijgevolg verzetten wij ons tegen eender welke kwalitatieve terdiscussiestelling of kwantitatieve afslanking van de beleidslijnen van de structuurfondsen en het Cohesiefonds, concepten die als een aanvulling op het concept van de uitbreiding dienen te worden beschouwd.
Wij gaan ook niet akkoord met het feit dat de uitbreiding als voorwendsel wordt gebruikt om tot een onbevredigende hervorming van het GLB over te gaan. Wij zijn van mening dat het Europees sociaal model dat gericht moet zijn op het scheppen van werkgelegenheid en de verbetering van de levens- en werkomstandigheden niet aan kracht mag inboeten bij het toetreden van nieuwe leden tot de Unie, integendeel.
De Unie zou de uitvoering van ultraliberale beleidslijnen, waarvan de rampzalige gevolgen door iedereen gekend zijn, niet mogen bevorderen. In dit kader zouden de versterking van de meest fundamentele openbare diensten, de bevordering van de gelijkheid tussen man en vrouw en de bescherming van het milieu als prioritaire doelstellingen moeten worden beschouwd. Binnen deze denkwijze zijn wij er voorstander van het uitbreidingsproces van de Unie door te voeren zonder tijdelijk kunstmatige versnellingen in te lassen, om op die manier het ontstaan van economische schokken met zware sociale gevolgen in de nieuwe lidstaten te vermijden.
Op het gebied van het GBVB zou de uitbreiding een toename van de eigen capaciteit van de Unie bij buitenlandse acties moeten teweegbrengen, ook al stellen wij vast dat het jammer genoeg andere organisaties zoals de NAVO zijn die zich in verband met het streven naar veiligheid van sommige kandidaat-landen het alleenrecht hebben toege-eigend.
Wat de institutionele kwesties betreft wensen wij dat de uitbreiding wordt voorafgegaan door de onmisbare hervormingen die niet zijn goedgekeurd in Amsterdam. Wij blijven eisen dat de uitbreiding gepaard gaat met verdieping.
Samenvattend zou ik willen stellen dat wij voor de uitbreiding kiezen. Nochtans kunnen wij niet anders dan een zeer kritische houding aannemen tegenover de door de Commissie uitgewerkte voorstellen. In onze ogen is dit de boodschap die van het Parlement zou moeten uitgaan en die jammer genoeg niet voldoende tot uiting komt in het verslag van de Commissie buitenlandse zaken.
Mijnheer de Voorzitter, in mijn hoedanigheid van co-rapporteur voor de Tsjechische Republiek in het kader van het onderhavige verslag, zou ik willen beklemtonen dat de commissie buitenlandse zaken de opening van de toetredingsonderhandelingen met dit land ten volle steunt, ondanks de eis dat dit land op politiek niveau een spoedige en gepaste oplossing dient te vinden voor de huidige discriminatie van de zigeunerminderheid en ook op andere niveaus oplossingen moet zoeken voor diverse problemen betreffende de rechtspraak en het financieringssysteem.

Bernard-Reymond
Mijne heren voorzitters, commissaris, beste collega's, toen de stichters de basis van de Gemeenschap legden, noemden zij twee fundamentele voorwaarden om er deel van te kunnen uitmaken: geografisch in Europa liggen, natuurlijk, en een democratie vormen. In hun ogen was al het overige slechts bijzaak.
Aan de vooravond van de grootste uitbreiding die wij ooit hebben gekend, is het wellicht niet overbodig nog eens op deze benadering te wijzen, die duidt op een bepaalde opvatting van Europa, een politiek, open, genereus en toekomstgericht Europa. En ik geloof oprecht dat deze opvatting ons moet inspireren telkens wanneer er fundamentele besluiten in Europa moeten worden genomen. Toch kunnen wij de overige voorwaarden niet vergeten, want in feite hangt het welslagen van deze uitbreidingen af van de naleving van een aantal, met name economische, regels.
Dat is wat de Europese Raad heeft willen horen toen hij de Commissie vroeg de situatie van tien kandidaat-landen te onderzoeken ten aanzien van de democratische criteria, uiteraard, maar ook ten aanzien van economische criteria als het concurrentievermogen of de beheersing van het communautaire acquis. De Commissie heeft haar werk gedaan. Zij heeft het goed gedaan en vrijwel iedereen binnen de Unie en in de kandidaat-landen erkent dat het werk inderdaad goed is gedaan. Men zal met name twee interessante voorstellen hebben genoteerd, dat van de Europese conferentie en dat van het versterkte partnerschap.
De analyse van de verschillende landen, met name vanuit het oogpunt van de economische criteria, heeft de Commissie er echter toe gebracht voorstellen te doen, die de indruk hebben gewekt dat zij als jury optrad door onder de kandidaten twee categorieën landen te onderscheiden. We hoefden niet al te scherpzinnig te zijn om te voorspellen dat de tweede categorie deze situatie als een breuk zou voelen. Daarom wenst het Parlement, uitgaande van de objectieve analyse van de Commissie, ik herhaal dit nog eens, en zo zijn rol volledig spelend, verder te gaan dan deze analyse en in deze uitbreidingsproblematiek een meer politiek en meer cultureel oordeel over een langere termijn te geven. De landen van deze tweede groep weten heel goed dat de weg naar de toetreding voor hen nog lang zal zijn. Maar zij hebben er vandaag ontegenzeglijk behoefte aan dat wij hun opnieuw zeggen dat zij deel van de Europese familie uitmaken. Zij hebben nu al behoefte aan een teken van bemoediging en een boodschap van hoop.
Ik wilde als voorbeeld het geval van Roemenië noemen. Slechts enkele dagen na zijn kandidaatstelling voor de NAVO te hebben zien afwijzen, heeft Roemenië vernomen dat het geen deel uitmaakt van de landen waarmee de Commissie dacht dat de Europese Unie toetredingsonderhandelingen zou kunnen starten. Voor dit land van 23 miljoen inwoners, dat Europees is door zijn cultuur, geschiedenis, ligging en tegenwoordig ook democratie, is dit een harde slag. Van alle voormalige satellietstaten van de USSR heeft Roemenië ongetwijfeld de wreedste dictatuur gekend. Zijn buitenlandse handel heeft zich heel snel moeten heroriënteren en het heeft het hoofd moeten bieden aan de moeilijke gevolgen van het embargo tegen Joegoslavië.
Op geostrategisch vlak speelt Roemenië een belangrijke rol wat de stabiliteit in de regio betreft, vooral door de talrijke akkoorden die het onlangs met een aantal van zijn buren heeft gesloten. Overigens bestaat er onder het Roemeense volk een zeer brede consensus ten gunste van de toetreding, en de inspanningen om de Roemeense samenleving te hervormen en te veranderen die de huidige regering zich getroost, zijn vermeldenswaard, zoals ook de offers die het Roemeense volk stoïcijns aanvaardt om de elementen van verandering en modernisering in de samenleving op te nemen, absoluut opmerkelijk zijn. Dit volk en zijn leiders zouden niet begrijpen dat de Europese Unie hen niet kordater de hand reikt.
Het concept dat wij ons van Europa vormen, het concept van een genereus continent dat verenigt, vereist dat ook Roemenië vanaf volgend jaar aan de onderhandelingstafel wordt uitgenodigd. Het tempo van de onderhandelingen zal voorts afhankelijk zijn van de capaciteit van de Roemeense samenleving om de hervormingen te absorberen. Niemand kent de datum van zijn toetreding, maar wij mogen vandaag niet het gevoel wekken dat de deur voor deze toetreding nog niet geopend is. Wij moeten Roemenië een horizon bieden die het idee dat het land zich van ons vormt waardig is.

Speciale
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat ons debat een zeer duidelijk punt moet bevatten, en wel dat deze nieuwe uitbreidingsfase van de Europese Unie een ongekend politiek en historisch belang heeft: we kunnen de betekenis hiervan niet verminderen noch inperken. Wat haar belangrijk maakt, is niet alleen het aantal landen dat om toetreding verzoekt, de hoeveelheid, maar ook de stabilisering van de democratie en de grotere samenhang die deze uitbreiding met zich meebrengt. Daarom hebben wij als Europees Parlement een grote politieke verantwoordelijkheid.
Er zijn twee belangrijke kwesties die we moeten aanpakken: allereerst moeten we de uitbreiding gepaard doen gaan met een verdieping en hervorming van de Europese instellingen; ten tweede moeten we ervoor zorgen dat dit uitbreidingsproces goed van start gaat door geen landen uit te sluiten die aan de fundamentele eisen voldoen en door geen aanleiding geven tot desillusies en verdeeldheid. Het is dus van essentieel belang onderhandelingen te beginnen met alle landen die aan de politieke en democratische criteria voldoen. Ik hoop en ik geloof ook dat het Parlement zich duidelijk hierover zal uitspreken en een duidelijk signaal zal geven aan de Raad.
Ten aanzien van Slovenië wil ik alleen wijzen op enkele fundamentele zaken. Dit land heeft een goede basis voor toetredingsonderhandelingen. De politieke en democratische situatie is goed en de economie is dynamisch. Van alle landen die een aanvraag om toetreding hebben ingediend, is dit het land met het hoogste gemiddelde BBP per hoofd van de bevolking en het land waarvan de landbouwactiviteit het meest overeenkomt met de landbouwactiviteit in de huidige vijftien lidstaten van de Europese Unie; het land heeft een begrotingsoverschot en doet zijn best om ook aan de overige macro-economische voorwaarden te voldoen.
Natuurlijk zijn er ook in dit land vele problemen die met ernst en volharding moet worden aangepakt, om te komen tot de nagestreefde open economie, gebaseerd op de dynamiek van de markt, om de nationale structuren te wijzigen, de communautaire wetgeving over te nemen en op het gebied van onderwijs en informatieverstrekking grote inspanningen te leveren. Wat ik echter zou willen onderstrepen, en wat ik meteen heb geconstateerd bij het behandelen van het verslag over dit land, is de inzet en de ernst van de leidende kringen van Slovenië, de vastbeslotenheid van de regering en het parlement om de gestelde doelen na te streven, zoals ook blijkt uit de presentatie - ik geloof dat Slovenië dit als enige land heeft gedaan - van een strategisch document deze week, een belangrijk, uitvoerig document waarin tijdschema's, etappen en methoden worden beschreven. Ik geloof dat het een goed voorbeeld is om te volgen.
Dit alles moet uiteraard op coherente wijze worden voortgezet, zonder onzekerheden en ambiguïteiten. Het politieke gegeven van de inzet van de instellingen en de leidende kringen moet juist worden onderstreept. Slovenië kan een belangrijke politieke rol spelen voor de Europese Unie, op het gebied van territoriale aanvulling, politieke integratie van dat deel van Europa en nieuwe betrekkingen met de aangrenzende landen, en het kan tevens een positieve stimulans zijn voor de andere staten die zijn ontstaan bij het uiteenvallen van het voormalige Joegoslavië. Ik geloof dat dit ook als een belangrijk punt moet worden gezien.
Daarom meen ik dat de onderhandelingen niet alleen spoedig van start kunnen gaan, maar wellicht ook meteen intensiever en sneller gevoerd kunnen worden.

Wiersma
Voorzitter, namens dit Parlement heb ik me de afgelopen maanden intensief mogen bezighouden met Slowakije, één van de elf kandidaat-lidstaten. Ik zou graag veel dingen zeggen over de algemene aspecten van de uitbreiding van de Europese Unie, maar ik beperk mij maar tot de kwestie-Slowakije. Anderen hebben al genoeg gezegd over al die zaken. De kwestie-Slowakije is op zich belangrijk genoeg. De toekomst van een land en van zijn bevolking staat op het spel. In het debat over de uitbreiding valt Slowakije op zeer negatieve wijze op.
De Commissie oordeelt in Agenda 2000 dat Slowakije, of moeten wij zeggen de huidige regering van Slowakije, niet voldoet aan één van de belangrijkste voorwaarden voor EU-lidmaatschap, het hebben van een stabiele, politieke democratie waarin mensenrechten en minderheden worden gerespecteerd. Voor het overige zou het land op middellange termijn aan de criteria kunnen voldoen. De Commissie meent dat er bij Slowakije niet onderhandeld kan worden zolang de politieke problemen in dit land niet zijn opgelost. Wij hebben het oordeel van de Commissie nauwkeurig getoetst in veel gesprekken met alle betrokkenen in Slowakije. Wij hebben moeten vaststellen dat de regering inderdaad lichtzinnig omspringt met de grondwet, de rechten van het parlement en de Hongaarse minderheid. Het Europees Parlement en zijn delegatie voor Slowakije hebben daarop reeds eerder gewezen. Recentelijk nog naar aanleiding van de zaak-Gaulieder, het parlementslid dat op onconstitutionele wijze uit het nationale parlement is verwijderd.
Het Europees Parlement heeft niet alleen geoordeeld, maar ook geprobeerd direct en indirect de situatie in Slowakije te beïnvloeden. Er zijn veel contacten geweest. De gezamenlijke parlementaire delegatie heeft zelfs in juni van dit jaar aanbevelingen gepubliceerd over de wijze waarop Slowakije zich zou moeten opstellen met name rond een aantal belangrijke democratische vraagstukken. Die gezamenlijke inspanning, of moeten wij zeggen druk, heeft ertoe geleid dat de afgelopen maanden enige vooruitgang is geboekt. President en premier, de president is in Slowakije min of meer de oppositieleider, communiceren weer met elkaar, dat was een groot probleem, zij het nog steeds gebrekkig. Oppositie en regeringspartijen hebben elkaar beloofd beter op te komen voor de EUbelangen van Slowakije.
Dit is echter niet voldoende om het oordeel van het Parlement te veranderen. Daarom wordt voorgesteld Slowakije uit te sluiten van concrete onderhandelingen zolang de democratie daar nog niet normaal functioneert. Hoe Slowakije bij het bredere onderhandelingsproces zal worden betrokken, is nog onduidelijk. Dat hangt af van de onderhandelingsformule. Zou de Raad of dit Parlement kiezen voor onderhandelingen tegelijk met alle kandidaten, dan zou volgens onze opvatting Slowakije daar niet bij moeten horen op dit moment. Bij een halve regatta, om maar een andere formule te noemen, ligt dat natuurlijk weer anders als er sprake is van een meer symbolische gemeenschappelijke start van onderhandelingen en daarna meer concrete, dan zou Slowakije in de eerste fase daar nog wel bij kunnen horen.
Maar zoals gezegd op dit moment staat onze kritiek op de regering in dat land voorop. Tegelijk willen wij niet de deur sluiten voor Slowakije en voor zijn bevolking. Het is en blijft een Europees land dat niet achter de Europese horizon mag verdwijnen. Het is de jongste staat van Europa. Dat geeft soms extra problemen. Daarom steunen wij het aangaan van een pretoetredingspartnerschap en het opnemen van Slowakije in de Europa conferentie als positief tegensignaal voor iedereen in dat land. Daardoor wordt de verantwoordelijkheid voor de afgang van Slowakije gelegd waar zij hoort: bij de regering. Het is onaanvaardbaar dat een regering zo met de belangen van een land omspringt. Wij mogen hopen dat de opvatting van het Europees Parlement maar ook van de Europese Commissie de verantwoordelijken in het land aan het denken zet. Beter nu veranderen dan later een gesloten deur vinden.

Cars
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de heer Bertens, onze gewaardeerde rapporteur over Cyprus. Hij is in Canada om de conferentie over landmijnen bij te wonen. Met betrekking tot Cyprus zegt de heer Bertens dat we vandaag een debat herhalen dat we in juni 1995 in dit Huis hebben gevoerd. Zowel het Parlement als de Raad hebben verschillende malen het standpunt uitgesproken dat de toetredingsonderhandelingen met Cyprus zes maanden na de IGC kunnen beginnen. Vandaag bevestigen we deze zienswijze.
Cyprus is een bijzonder geval. Zoals de Commissie in Agenda 2000 heeft gesteld, is Cyprus in economisch en politiek opzicht klaar voor het lidmaatschap van de Unie. Uiteraard kunnen we, zo zegt de heer Bertens, niet toestaan dat een buitenlandse bezetter de datum en het tempo van de toetredingsonderhandelingen dicteert. Daarom moeten de onderhandelingen volgens plan beginnen. Noch de onderhandelingen noch de toetreding mogen afhangen van een oplossing van de kwestie-Cyprus. De Unie moet intensief meewerken aan een oplossing van de kwestie-Cyprus. De inspanningen van de VN van Cordovez verdienen alle steun. Door uitgebreide informatie aan beide gemeenschappen en door een dialoog met en tussen hen kan de Unie de sfeer op het eiland verbeteren.
Zij moet erop aandringen dat beide partijen bij de uitbreidingsonderhandelingen worden vertegenwoordigd. Wanneer de Unie samenhangend en consistent optreedt, kan de zij een gunstige invloed uitoefenen.

Poos
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met grote belangstelling naar de woordvoerders van de fracties geluisterd en naar het commentaar op het standpunt van de Commissie. Het doet mij uitermate genoegen te kunnen vaststellen dat het Europees Parlement in meerderheid achter de analyse van zijn rapporteurs, de heren Oostlander, Barón Crespo en Colom i Naval, staat.
Deze vijfde uitbreiding, hebben uw rapporteurs gezegd, mijnheer de Voorzitter, is een grote kans voor Europa. Maar het is duidelijk dat de uitbreiding, die enerzijds kosten met zich brengt, ook nieuwe afzetmarkten biedt, dus nieuwe banen schept, en het gewicht van Europa in de wereld aanzienlijk doet toenemen, een belangrijk neveneffect dat niet in financiële termen valt te meten. Veel sprekers hebben de totaliteit van het uitbreidingspakket onderstreept. De heer Poettering, bijvoorbeeld, heeft gezegd dat we de Europese Unie moeten versterken, verdiepen, haar beleid hervormen, haar instellingen en ook de werking ervan moeten hervormen, opdat zij elf nieuwe lidstaten kunnen ontvangen.
Ten aanzien van de procedure en de onderhandelingsmethode heeft de heer Swoboda gesproken van een toetredingskoorts. Hij spreekt van een toetredingskoorts in dit Europees Parlement, maar ik vrees dat deze koorts onze eigen publieke opinie nog niet heeft geraakt. In de vijftien lidstaten zal er een grote voorlichtingsinspanning moeten worden verricht, waaraan het Europees Parlement, de nationale parlementen, de Commissie en de regeringen van de vijftien lidstaten zullen moeten meedoen.
We moeten in de komende dagen een formule vinden die niemand discrimineert. Daartoe vormt de ontwerpresolutie van uw Parlement, die op onze tafel ligt, een goed compromis, zoals mevrouw Hoff heeft gezegd. In paragraaf 3 wordt gezegd dat alle kandidaat-landen het recht hebben terzelfder tijd de onderhandelingen te openen, maar in paragraaf 6 wordt verduidelijkt dat het Parlement de mening van de Commissie deelt, namelijk dat eerst met de landen die de meeste vooruitgang hebben geboekt intensieve onderhandelingen zouden moeten worden gestart. Enerzijds is er dus de startdatum, anderzijds het tempo van de onderhandelingen. Dat wil dus zeggen een differentiatie op basis van de mate van voorbereiding van de kandidaat-landen. Niemand mag worden buitengesloten, maar een differentiatie in de aard van het onderhandelingsproces zelf met elf kandidaat-landen is wel toelaatbaar.
De besprekingen in de Raad, mijnheer de Voorzitter, gaan momenteel in dezelfde richting. Het idee van de Europese conferentie is in de loop van het debat niet ter discussie gesteld. U heeft met uw houding toegegeven dat er een multilateraal kader voor de elf kandidaat-landen noodzakelijk is. Er is een instrument voor politieke samenwerking nodig. De deelname van Turkije aan deze conferentie is op dit moment nog een open vraag. Uw Parlement eist een rigoureuze aanpak. De Commissie wenst via haar commissaris, de heer Van den Broek, helderheid. Maar de Commissie en de Raad wensen ook positieve signalen uit Ankara. In afwachting daarvan is het voorzitterschap van plan de Raad voor te stellen Turkije een plaats in het uitbreidingsproces te bieden en een toenaderingsstrategie tussen Turkije en de Europese Unie vast te stellen.
Ik dank eveneens de heer De Vries omdat hij de uitbreiding in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid heeft geplaatst. We moeten immers de toetreding van nieuwe leden uit het centrum en het oosten van ons continent tegelijkertijd bezien met onze betrekkingen met Rusland, de Verenigde Staten en Canada. De versterking van onze betrekkingen met Rusland is inmiddels een feit dankzij het partnerschapsakkoord dat op 1 december in werking is getreden en waarvan de tenuitvoerlegging ook in ontmoetingen op hoog niveau, die in dit akkoord in het vooruitzicht zijn gesteld, geschiedt.
Wat betreft onze banden met onze transatlantische partners, de Verenigde Staten en Canada, wil ik u meedelen dat er morgen en overmorgen in Ottawa en Washington een topbijeenkomst wordt gehouden, waar wij onze betrekkingen met hen zullen verdiepen en de dialoog over alle actuele vraagstukken zullen versterken, met inbegrip van de uitbreiding van de Europese Unie. Ik voeg aan deze lijst niet te verwaarlozen partners, omdat wij ons in het avontuur van de uitbreiding begeven, namelijk onze mediterrane partners toe. De Gemeenschap mag door de uitbreiding niet uit evenwicht raken en wij moeten tegelijkertijd onze banden met onze partners in het zuiden versterken.
Ten slotte heb ik vastgesteld dat de hervorming van het beleid en van het financiële kader door niemand wordt betwist. De meningen lopen uiteen zodra we over getallen praten. Omdat wij het vandaag nog niet over de getallen eens zijn, laten we het dan althans over een beginsel eens zijn, dat bijvoorbeeld door de heer Puerta naar voren is geschoven toen deze stelde dat het Europa van de 21ste eeuw niet enkel een markt mag zijn, maar ook een ruimte van solidariteit moet zijn. Solidariteit tussen de vijftien oude lidstaten, maar ook solidariteit tussen de oude en de nieuwe lidstaten. Ik ben ervan overtuigd, mijnheer de Voorzitter, dat het Europees Parlement en de Raad op dit punt op dezelfde golflengte zitten.

des Places
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de uitbreiding van de Europese Unie tot de landen in Midden- en OostEuropa en Cyprus vormt zeker een van de grootste uitdagingen voor de toekomst van de Europese instellingen. Maar u moet toch toegeven dat twee minuten om u het standpunt van de landbouwcommissie over twee zo belangrijke verslagen te presenteren, wel weinig is.
Hoe dan ook, de valkuil die wij moeten vermijden is het bestaande beleid van de Unie, in het bijzonder het gemeenschappelijk landbouwbeleid, te verzwakken en tevens de kandidaten voor de toetreding teleur te stellen.
De landbouwcommissie heeft zich positief tegenover deze uitbreiding opgesteld, op voorwaarde dat er een Europees landbouwmodel in acht wordt genomen dat de ruimte en de ruimtelijke ordening benut. Wij willen erop wijzen dat de landbouw onze Europese beschaving vorm heeft gegeven en dat hij een traditie van meer dan 2000 jaar heeft. Onlangs is er een buitengewone Europese top over de werkgelegenheid gehouden. Het zou goed zijn te proberen het probleem aan de wortel aan te pakken. Ik wil er hier op wijzen dat de Europese Unie in 1996 in de landbouwsector 230.000 banen heeft verloren en dat er in datzelfde jaar bijna 800.000 landbouwbedrijven zijn verdwenen. Dit zijn verschrikkelijke getallen, mijnheer de Voorzitter, verschrikkelijk voor nieuwe generaties.
Vandaar de vraag: is de Commissie het mandaat dat haar door de Europese Raad is toevertrouwd te buiten gegaan? Ja, zonder twijfel, antwoorden wij. Van een gevraagde technische analyse heeft u in 1.500 bladzijden, die in miljoenen exemplaren zijn gestencild, zonder enig overleg een waar politiek programma gemaakt. Een programma waarin u met evenveel nauwkeurigheid als details de ontwikkeling van ons Europese beleid, de uitbreiding, hervorming en begroting beschrijft, zij het niet in de volgorde begroting, hervorming, uitbreiding, wat realistischer zou zijn geweest. Een programma onder voorwendsel van harmonisatie van het landbouw- en structuurbeleid dat is aangepast aan de nieuwe cyclus van de Wereldhandelsorganisatie, dezelfde vergissing als in 1992. Zou de Amerikaanse task force Europa al voor de deadline hebben doen zwichten? Onder het voorwendsel van uitbreiding naar Oost-Europa, die een beroep zal doen op de structuurfondsen en niet de landbouwfondsen en onder voorwendsel van bezuinigingen in de begroting, richtsnoeren en andere convergentiecriteria, met zomaar een groeipercentage van 2, 5 % in de lidstaten en 4 % in de Midden- en OostEuropese landen tussen 2000 en 2006...
Het is waar dat men nooit zo goed wordt bediend als door zichzelf en dat je om goed te worden bediend, het beste de spelkaarten gewoon dom zo kunt verwarren dat alleen enkele ingewijden er nog wijs uit kunnen, in dit geval de Commissie...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Christodoulou
Mijnheer de Voorzitter, zoals duidelijk blijkt uit alle discussies die tot nu toe hebben plaatsgevonden, is het politieke besluit over de uitbreiding in kannen en kruiken. Daarom moeten wij al onze aandacht toespitsen op de wijze van tenuitvoerlegging van dit politieke besluit. Hoe kan de uitbreiding op een zo doeltreffende mogelijke manier, zonder al te veel strubbelingen, plaatsvinden en hoe kunnen wij de herhaaldelijk genoemde doelstellingen bereiken? Daar gaat het nu om.
Daarvoor zijn in eerste instantie bepaalde grondbeginselen nodig. Dit geldt met name voor de begroting en de financiële middelen van de Europese Unie. Deze grondbeginselen moeten van meet af aan worden vastgelegd en mogen niet onderhevig zijn aan herhaaldelijke beleidsveranderingen.
Het belangrijkste probleem is de hervorming van de economie van de kandidaat-landen. Wij moeten wel beseffen dat dit een langdurig en moeizaam proces is en dat zonder een dergelijke hervorming, zonder eerbiediging van bepaalde voorwaarden de toetreding enorme problemen zou kunnen veroorzaken niet alleen in de kandidaatlanden, maar ook in de Europese Unie zelf. Er is waarachtig niet veel fantasie nodig om in te zien dat, als wij in ons midden een land opnemen met een samenleving en een economie die niet kunnen voldoen aan de voorwaarden van een volledig lidmaatschap, aan beide kanten grote problemen zullen rijzen.
Daarom moeten deze landen daadwerkelijk geholpen worden bij de voorbereiding op de toetreding. Daarvoor dient ruimschoots tijd te worden uitgetrokken. Hun economieën moeten immers in voldoende mate worden aangepast.
Ik heb met grote aandacht geluisterd naar hetgeen commissaris Van den Broek zei over de instelling van een inhaalfonds. Het voorstel daartoe werd gedaan door het Europees Parlement tijdens de besprekingen over de herziening van het PHARE-programma en ik meende uit de woorden van de commissaris te mogen opmaken dat hij hiermee instemt.
Een ander belangrijk vraagstuk is de noodzaak van een realistische en soepele aanpak. Wij kunnen geen onwrikbaar kader vaststellen als wij niet eens zeker weten of onze voorwaarden worden vervuld en of de economie zich in de toekomst zo ontwikkelt als wij verwachten.
Daarom moeten wij mijns inziens zeer voorzichtig zijn bij de bestudering van het voorstel volgens hetwelk van meet af aan een schema moet worden opgesteld voor de financiële vooruitzichten tot het jaar 2006. Dit voorstel ontbeert elke mogelijkheid tot soepel optreden. Het Parlement heeft daarentegen in zijn voorstellen duidelijk gemaakt dat een zekere mate van soepelheid absoluut noodzakelijk is. Daarom moet worden voorzien in een herzieningsclausule voor de aanpassing van de financiële vooruitzichten aan de ontwikkelingen. Ik ben er trouwens van overtuigd dat ook de Commissie bij het opstellen van Agenda 2000 zich er wel degelijk van bewust was dat hetgeen zij aangaf als voorwaarden, slechts de grondslag kon zijn voor een economisch model en absoluut geen geheel van zaken die onwrikbaar vaststaan en voor geen enkele verandering vatbaar zijn.
Ik ben dan ook van mening dat de voorstellen van het Europees Parlement voor een zekere soepelheid bij de financiële vooruitzichten juist zijn en wij deze uiteindelijk zullen moeten overnemen. Als wij echter van meet af doen alsof wij strikt de hand zullen houden aan het vastgestelde beleid, of van plan zijn onderhandelingen te beginnen met slechts een aantal landen en niet met alle - waar men nu gelukkig geleidelijk aan anders over schijnt te gaan denken - wekken wij niet alleen een geheel verkeerde indruk, maar veroorzaken wij ook een hele reeks ernstige politieke problemen in de kandidaat-landen. Je zou logisch nadenkend kunnen zeggen dat dergelijke problemen geen reden van bestaan hebben, maar in de praktijk kunnen zij wel degelijk uitgroeien tot grote problemen en leiden tot ernstige gevolgen.
Als echter gesproken wordt over kredietverminderingen, over interne veranderingen binnen het kader van de financiële vooruitzichten, moeten alle hoofdstukken in ogenschouw worden genomen en niet slechts enkele. Wij mogen dus niet in een situatie komen te verkeren waarin de uitbreiding wordt gefinancierd met een herverdeling van de kredieten binnen de financiële vooruitzichten tot het jaar 2006. Dan zou de uitdieping van de Unie het kind van de rekening worden. Als er een verandering plaatsvindt, moet deze alle activiteiten van de Europese Unie betreffen.
Tot slot wil ik nog een vraagstuk noemen dat ook al uitvoerig uit de doeken is gedaan door de heer Oostlander. Uitgaande van het voorbeeld van Cyprus heeft hij een objectieve en juiste analyse gegeven van dit vraagstuk. De Europese Unie moet eindelijk een politieke dimensie verwerven. Wij stellen telkens weer in onze debatten vast dat, als wij geen zorg dragen voor de juiste politieke dimensie, al hetgeen wij hier bespreken vruchteloos zal zijn. Ook dit vraagstuk mogen wij dus absoluut niet uit het oog verliezen.

Van Velzen, W.G.
Voorzitter, op de eerste plaats namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie zou ik erop willen wijzen dat de uitbreiding natuurlijk onze belangrijkste uitdaging is in de komende tijd. Wat de energie betreft kijken wij met name naar de kerncentrales. Wij stellen vast dat er in Europa geen acquis communautaire op dat terrein bestaat. Derhalve is het, denk ik, van groot belang dat wij nu al inspanningen verrichten om de bestaande kerncentrales in Midden- en Oost-Europa op het westers veiligheidsniveau te brengen en te zorgen dat de bedrijfsveiligheid wordt gecontroleerd aan de hand van de onderhandelende autoriteit van de IAEA. Ook van belang is natuurlijk dat wij de veiligheidscontroles hebben met betrekking tot hoog radioactief afval en Euratom zou op dat punt een belangrijke rol kunnen spelen.
Wij pleiten ervoor dat landen uit Midden- en Oost-Europa kunnen deelnemen aan het vijfde kaderprogramma. Waar dat niet kan, moet er in ieder geval door worden gegaan met COPERNICUS, want dat is zeer succesvol geweest. Ook participatie in de informatiesamenlevingsprojecten van de Europese Unie is van groot belang. Zo kunnen wij zorgen dat wij nu reeds investeren om te zorgen dat later het beslag op de structuur- en de cohesiefondsen gewoon minder wordt. Op die manier kunnen wij ook zorgen dat er een win-winsituatie ontstaat, zowel daar als hier.
Dan een paar opmerkingen namens de EVP-Fractie over het startmodel. Terecht is door de commissaris erop gewezen en ook door Raadsvoorzitter Poos dat de voorbereiding en onderhandelingen een geheel zijn van hetzelfde proces. En iedereen heeft erop gewezen dat wij nu nog niet enig land kunnen toelaten omdat geen enkel land voldoet. Prima zou ik zeggen. Maar laten wij ons dan ook rekenschap geven van niet alleen de rationele factoren om een keuze te maken zoals de Commissie dat gedaan heeft, maar laten wij ook kijken naar de psychologie.
In landen als Roemenië, Bulgarije, enzovoort leeft nog steeds Jalta 1944. Zij interpreteren het, of wij het leuk vinden of niet of wij vinden dat het correct is of niet, zij interpreteren dat datgene wat er nu gebeurt toch als een tweede scheiding in Europa. Voor hen is het een andere inschatting dan die van ons met betrekking tot de veiligheidssituatie in de interne stabiliteit in Rusland. Maar zij leven iets dichterbij en zij hebben het ook 45 jaar aan de lijve meegemaakt. Ik zou een nadrukkelijk en vurig pleidooi willen houden om rekening ook te willen houden met dat soort gevoelens en met dat soort psychologie.
Terecht worden deze landen in Midden- en Oost-Europa geconfronteerd met enorme hervormingen die nog moeten plaatsvinden. Wij praten niet over kleine hervormingen, wij praten over zeer diep ingrijpende hervormingen waar talloze mensen in die landen last van zullen hebben. Als je op dat moment geen echt perspectief kan bieden van wij worden over enige tijd lid en men interpreteert in die landen toch de uitkomst van het debat van Luxemburg wellicht op een andere manier als wij dat doen en zij zien niet onmiddellijk de rationaliteit, dan is toch het opnieuw motiveren van de bevolking met zulke zware hervormingen door te gaan met een grote massa werkloosheid, niet eenvoudig. Dat vraagt zeer veel moed van politici.
Ook investeerders maken uiteindelijk keuzes om wel naar Estland te gaan en niet naar Litouwen, omdat men zegt van: kijk eens daar heb je te maken met een land dat niet hoort bij de eerste ronde. Ik hoop dus vurig dat wij geen twee groepen landen zullen hebben, maar dat wij dus een weg weten te vinden om rationaliteit enerzijds en gevoel van verbondenheid anderzijds hand in hand te laten lopen. Ik zou een klemmend en een emotioneel beroep willen doen op de commissaris om op die manier ook een uitweg te vinden om iedereen erbij te laten horen, want wij willen een inclusief proces hebben maar dat moeten wij dan ook in onze strategie tot uitdrukking laten komen.

Moniz
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding is een uniek proces dat moet worden beschouwd als een historisch compromis, maar ook als een politieke noodzaak in het streven naar een Europese identiteit en een uitgelezen kans in het licht van de toekomstige economische ontwikkelingen.
Volgens ons is de door de Commissie voorgestelde voorselectie een vergissing die het toetredingsproces van sommige kandidaten zou kunnen schaden of vertragen, waardoor hun kansen - bijvoorbeeld op het binnenhalen van buitenlandse investeringen - meteen al een tweedeling zouden vertonen en er een onrechtvaardige situatie zou ontstaan. Een even grote vergissing is het vasthouden aan het onhaalbare plafond van 1, 27 %, want dit is gestoeld op uit zuiver tactische overwegingen te laag ingeschatte uitbreidingskosten, waarbij men er - nogal optimistisch - van uitgaat dat de economische groei 2/3 zal kunnen bekostigen. Dit zal hoogstwaarschijnlijk resulteren in een verlaging van het gewicht van het structuurbeleid in het huidige kader van grote regionale verschillen. Al even verkeerd zou het zijn een eventueel noodzakelijke financiële herziening uit te sluiten, want dit betekent dat de allerarmste landen dan de kosten van de uitbreiding zullen moeten dragen, wat geheel in strijd zou zijn met iedere vorm van solidariteit en samenhang.
De uitbreiding kan onmogelijk worden verdedigd zonder ook rekening te houden met de middelen die nodig zijn om haar in ideale omstandigheden en volgens de geldende regels tot stand te brengen, met de Europese overeenkomsten voor associatie en toetreding van landen in de Wereldhandelsorganisatie als belangrijkste referentiekaders.
Het zou eveneens onjuist zijn de uitbreiding als alternatief te zien, in plaats van complementair met en onderling afhankelijk van andere bestaande programma's, zoals die voor het Middellandse-Zeegebied of de ACS-landen.
De communautaire begroting in haar herverdelende functie onderwaarderen en de kosten van de uitbreiding om conjuncturele redenen van de interne politiek van de ene of andere lidstaat onderschatten, zou niet alleen een betreurenswaardige vergissing zijn maar dit zo belangrijke proces voor de toekomst van de Europese Unie ook nagenoeg tenietdoen.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, de commissie juridische zaken deelt de bezorgdheid van de Commissie over de kandidaatlanden die in onvoldoende mate in staat zijn om via bestuur en juridische stappen de communautaire wetgeving toe te passen. Dit wordt meegenomen in de resolutie. Wij willen verder benadrukken dat het noodzakelijk is intensievere maatregelen te treffen in de kandidaat-landen om de kennis omtrent de communautaire wetgeving te vergroten.
De parlementaire commissie heeft eveneens voorgesteld, en de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid heeft dit overgenomen, dat een effectief en betrouwbaar systeem voor registratie van onroerend goed en ondernemingen noodzakelijk is. Is dit systeem niet waterdicht, dan ontbreekt de voorwaarde, oftewel de basis voor een markteconomie.
De Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid benadrukt voorts dat de bescherming van minderheden van doorslaggevende betekenis is, en dat de Commissie dit probleem zo snel mogelijk in overleg met de kandidaat-landen moet zien op te lossen. Deze formulering is te vaag. Ik betreur het dat het voorstel van de commissie juridische zaken, dat de lidstaten en kandidaat-landen als eerste stap het Verdrag van de Raad van Europa moeten ratificeren, niet is aangenomen. De argumenten en documenten van de Raad van Europa vormen de grondslag, wij moeten ons baseren op zijn werkzaamheden om geloofwaardig over te komen. Als wij de rechten van de minderheden niet respecteren, kunnen wij geen stabiel Europa tot stand brengen.
Ik vind het een nog zwakker punt dat er met betrekking tot de kandidaat-landen niets gezegd wordt over de rechten van het kind. Het rapport van de commissie is al met al zwakker dan het onderzoek van de Commissie naar de positie van het kind per land. Het is me opgevallen dat de Commissie het kind alleen heeft genoemd in verband met Roemenië, Bulgarije en Litouwen. Slechts wat Roemenië betreft, wordt het VN-Verdrag over de rechten van het kind genoemd. Daarom wil ik de Commissie verzoeken om tijdens de komende jaarlijkse evaluaties van de mensenrechtensituatie na te gaan in hoeverre het Verdrag over de rechten van het kind wordt nageleefd, in het bijzonder wat betreft de plicht rapport uit te brengen over geboekte vooruitgang, tenslotte hebben alle Europese landen dit Verdrag ondertekend. Bij de toekomstige evaluatie van het PHARE-programma dienen we ook op de hoogte te zijn van de wijze waarop de middelen ter verbetering van de positie van het kind zijn aangewend. Wij moeten bovendien druk uitoefenen om ervoor te zorgen dat alle kandidaat-landen een verbod op kinderprostitutie instellen. Ik zou een bekend bijbelcitaat willen parafraseren: "Uit de wijze waarop wij onze minste broeders behandelen, blijkt hoe wij zijn: humaan of inhumaan" .

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, met betrekking tot de uitbreiding in oostelijke richting komt het erop aan dat wij deze historische kans voor Europa goed gebruiken. Dat betekent dat wij in deze voor de toekomst zo belangrijke aangelegenheid niet boven de hoofden van de betrokkenen politieke beslissingen mogen nemen. Het reusachtige verschil in levensstandaard wekt aan de ene kant gerechtvaardigde hoop op een betere toekomst, aan de andere kant angst voor een verlies aan welvaart en werkgelegenheid. Hoe men dit probleem aanpakt, is ongetwijfeld bepalend voor het succes van de uitbreiding. Als wij de sociale dimensie en de sociale ontwikkeling van het nieuwe Europa niet doelbewust trachten te versterken, stevenen wij, in het bijzonder in de grensgebieden van de Europese Unie, op nieuwe maatschappelijke conflicten af.
Dat moeten wij juist vermijden. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft zich beziggehouden met de vraag hoe dat moet gebeuren en daarover in haar advies voorstellen geformuleerd. Onze conclusies werden vrijwel eenparig goedgekeurd en aan de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid voorgelegd. Een conclusie van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken over de overgangstermijnen voor het vrije verkeer van werknemers werd echter met een enkele stem verworpen. Die conclusie ligt de plenaire vergadering nu opnieuw ter goedkeuring voor. Wij hebben die uiterst soepele bepaling nodig om de druk op het Europese sociale model in de eerste fase te verlichten. Vooral in de grensgebieden van de Europese Unie moeten wij de angst van de bevolking ook door middel van geloofwaardige overgangsregelingen helpen wegnemen. Alleen zo kunnen wij een goede grensoverschrijdende dialoog op gang brengen om in de kandidaat-landen een duurzame ontwikkeling ook structureel te kunnen steunen. Namens mijn fractie verzoek ik u daarom dat amendement goed te keuren.

Schröder
Mijnheer de Voorzitter, ik zal niet nader ingaan op wat de rapporteurs van de commissies ten principale over het regionaal en het structuurbeleid hebben gezegd. Ik merk alleen op dat het structuurbeleid en de structuurfondsen ook zonder uitbreiding moeten worden hervormd. Dat moeten wij in dezen voor ogen houden. De rapporteurs hebben gelukkig enkele van de conclusies van de Commissie regionaal beleid overgenomen. Ik wil twee punten onderstrepen.
In de eerste plaats moeten de kandidaat-landen ertoe worden aangespoord doeltreffende plaatselijke, regionale en nationale besturen tot stand te brengen, de particuliere sector te bevorderen en de financiële controlesystemen te verbeteren om de gelden uit de structuurfondsen te kunnen ontvangen en beheren en daarmee de verschillen te verkleinen. Met uitzondering van Cyprus hebben alle kandidaat-landen onder het zakelijke socialisme geleefd, waar van regionaal beleid geen sprake was. In die landen werd weliswaar een economisch, financieel en cultuurbeleid gevoerd. Of dat nu een goed of slecht beleid was, had minder belang: men had er een bepaald idee van dit beleid. Een regionaal of structuurbeleid is in die landen echter nooit gevoerd. Daarom moeten wij de kandidaat-lidstaten doen inzien dat ze een regionaal en een structuurbeleid moeten ontwikkelen.
Het tweede punt, dat de heren Oostlander en Barón Crespo hebben overgenomen, is dat men met de Centraalen Oost-Europese landen een strategie moet uitstippelen om te voorkomen dat het huidige verschil in welvaart tussen de Europese Unie en de andere landen na de eerste uitbreidingsronde gewoon enkele honderden kilometers naar het oosten wordt opgeschoven. Dan hebben wij immers niets gewonnen. De kandidaat-lidstaten moeten er dus zo snel mogelijk voor zorgen dat de gebieden aan hun oostelijke grenzen niet al te zeer achterblijven om te voorkomen dat daar nieuwe conflicthaarden ontstaan. Ook in samenhang met de uitbreiding is het behoud van de vrede en vrijheid immers nog altijd de belangrijkste doelstelling van de Europese integratie.
Ten slotte zou ik de rapporteurs willen danken. Alle drie hebben zij niet alleen een grote deskundigheid, maar vooral een zeer groot inlevingsvermogen aan de dag gelegd. In deze kiese aangelegenheid is het tweede volgens mij even belangrijk als het eerste.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, namens de vervoercommissie moet ik een aantal standpunten naar voren brengen die onze commissie bij de behandeling van deze verslagen heeft vastgesteld. Zoals iedereen weet, neemt het verkeer in Europa enorm toe, vooral doordat er met de nieuwe democratieën vele nieuwe handelsverbindingen zijn ontstaan, die het verkeer nog doen toenemen. De commissie is van mening dat de nieuwe lidstaten het EU-beleid inzake een duurzame mobiliteit moeten volgen. Met het oog hierop moeten de vereiste initiatieven en de nodige steun vastgesteld worden. De prioriteiten die voor de transeuropese netwerken zijn vastgesteld, moeten ook voor de nieuwe lidstaten gelden. De vervoercommissie vindt het belangrijk te onderstrepen dat de regels voor veiligheid en gezondheid moeten gelden op een vervoersmarkt die geen nationale grenzen kent. De interne markt voor vervoer is nu reeds hectisch en in het belang van de eerlijke concurrentie, het milieu en de werknemers moeten er bindende afspraken worden gemaakt, zodat het verkeer zich evenwichtig en in harmonie met de omgeving kan ontwikkelen. Nieuwe lidstaten moeten in dit proces gesteund worden.
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij te horen dat het standpunt inzake de start van de onderhandelingen met de kandidaat-landen versoepeld is. Vandaag horen wij dat alle kandidaat-landen dezelfde mogelijkheden hebben, maar toch hebben we het nog steeds over de geselecteerde landen enerzijds en de rest anderzijds. Dat is een beetje tegenstrijdig. Het heeft misschien te maken met het feit dat ik het niet eens ben met de evaluatiemethode van de Commissie. Wie is er het verst gevorderd? Beoordeelt men de landen vanuit een economisch standpunt of beoordeelt men in hoeverre ze aan de Europese Unie willen of kunnen deelnemen? Waar ligt de grens tussen voorbereiding en onderhandeling? De Commissie zei dat het één proces was, maar toch heeft zij in haar strategie een startgroep voorzien. Uit de begroting die bij het verslag-Colom i Naval is gevoegd, blijkt dat er drie keer zoveel geld uitgetrokken wordt voor deze eerste groep. Dit rijmt niet met de verklaring dat iedereen dezelfde kansen heeft. Voor zover ik begrepen heb, had de commissaris het vandaag echter over een nieuw fonds. Uit het debat van vandaag trek ik de conclusie dat wanneer een kandidaat-land de technische voorbereidingen achter de rug heeft en klaar is voor onderhandelingen, het ook uitgenodigd zal worden om aan de onderhandelingstafel te zitten, ongeacht het gekozen model of de conferenties die daarnaast nog worden georganiseerd. Dit is het belangrijkste. Indien de Commissie en de Raad dit standpunt aanhouden, zullen de eersten die voor toetreding in aanmerking komen, in werkelijkheid niet degenen zijn aan wie we nu denken.

Eisma
Voorzitter, vanuit het milieubelang heeft de milieucommissie van dit Parlement gekozen voor zo min mogelijk onderscheid tussen de landen, want bij de wetgeving om het milieu acquis te bereiken, zou het wel eens kunnen gebeuren dat de landen die niet in de eerste ronde zitten een zekere passiviteit vertonen en degenen die wel in de eerste ronde zitten een zekere zelfvoldaanheid tentoonspreiden. Dat zou het gevolg van het onderscheid kunnen zijn. Tijdens mijn bezoek aan een aantal landen nieuwe toetreders werd ook ik in deze mening op het gebied van milieu bevestigd.
De uitbreiding van de Unie is vooral een politiek gedreven proces, maar mag daarom nog niet Europees beleid in gevaar brengen. Dat dreigt wel te gebeuren op het gebied van het milieu. De kosten voor het voldoen aan de milieuwetgeving in de kandidaat-lidstaten zijn zo groot - men schat ze op 120 miljard ecu - dat deze redelijkerwijs niet binnen 20 jaar kunnen worden opgebracht. Ondanks deze langzaam tikkende tijdbom zal de uitbreiding toch doorgaan.
Om die tijdbom onschadelijk te maken, heeft de milieucommissie enkele amendementen aangenomen die gedeeltelijk in de plenaire verslagen zijn terechtgekomen. Evident is natuurlijk dat om lid te worden men moet voldoen aan de milieuwetgeving die samenhangt met het Witboek Interne Markt, maar voor de overige milieuwetgeving vragen wij aan de Europese Commissie prioriteiten te stellen. Anders moeten wij te lang wachten voordat het gehele acquis is overgenomen. Dan wordt het misschien wel 2020, 2030 voordat het eerste land kan toetreden. Die prioriteitenlijst zouden wij graag willen hebben.
Een ander belangrijk amendement is dat wij ook verzoeken om in samenwerking met EIB en EBRD een soort garantiefonds in te stellen voor de banken in de regio die nog weinig bereid zijn om te lenen voor rendabele investeringen aan het midden- en kleinbedrijf op het gebied van milieu. Het zou goed zijn als wij dat initiatief zouden kunnen steunen. Er worden dan ook particuliere gelden voor de toetredingen vrijgemaakt.
Ten slotte, laten wij het gebrek aan capaciteit niet onderschatten in deze lidstaten ook niet het gebrek aan participatie bij de burgers. Ik hoop dat wij de PHARE-fondsen in die richting ook zullen besteden.

Hawlicek
Mijnheer de Voorzitter, in mijn advies voor de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media inzake de verslagen van de heren Oostlander, Barón Crespo en Colom i Naval druk ik mijn voldoening uit over het feit dat de Commissie de uitbreiding in Agenda 2000 een historische uitdaging voor de Unie en een kans voor haar veiligheid, economie, cultuur en positie in de wereld noemt. De culturele verscheidenheid van Europa zal een bron van creativiteit en welvaart zijn. De toetreding van nieuwe lidstaten zal het gewicht van de Unie en haar internationale invloed doen toenemen.
Onderwijs en cultuur zijn een belangrijk aspect van de vertrouwenwekkende maatregelen met het oog op de uitbreiding van de Unie. Ze zijn ook een van de zeldzame terreinen waarop tussen arm en rijk of tussen meer of minder ver gevorderde landen geen verschil bestaat. Op die terreinen kunnen de lidstaten en de kandidaat-landen als gelijkwaardige partners samenwerken, ervaringen uitwisselen en van elkaar leren. Daarom hechten wij groot belang aan onderwijs en cultuur in de periode van de toenaderingsstrategie.
Dat die twee belangrijk zijn, blijkt uit het feit dat de kandidaat-landen nu al aan de onderwijsprogramma's deelnemen en bijzondere belangstelling hebben voor de communautaire programma's SOCRATES, LEONARDO en JEUGD VOOR EUROPA. Daarom meent de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media dat de kredieten voor die programma's moeten worden verhoogd. Dat voorstel werd jammer genoeg niet aanvaard. Men heeft wel ingestemd met de intentieverklaring dat de cultuur- en onderwijsprogramma's van de lidstaten en de kandidaatlanden in dezelfde mate zullen worden bevorderd. Ik roep iedereen, maar vooral de Begrotingscommissie ertoe op de begrotingskredieten voor algemene beroepsopleiding, cultuur, media en voorlichting, die op dit ogenblik 0, 48 % van de totale begroting uitmaken, te verhogen. In het kader van het onderwijs- en cultuurbeleid kan met weinig geld immers zeer veel worden bereikt.
Men heeft erkend dat cultuur en onderwijs de sleutel zijn voor het succes van de toenaderingsstrategie. Daarom verzoek ik de EU-instellingen ons amendement te aanvaarden en op de Europese conferentie ook thema's in verband met cultuur en onderwijs te behandelen.
Algemeen aanvaard is ook dat het cultuur- en onderwijsbeleid niet alleen werkgelegenheid creëert, maar ook uiterst belangrijk is voor de levenskwaliteit, de versterking van de solidariteit in de Gemeenschap, het burgerschap van de Unie en natuurlijk ook de democratie. Daarom vind ik het belangrijk en ga ik ervan uit dat het Europees Parlement er morgen mee instemt - daarmee besluit ik - dat onderwijs en cultuur in een uitgebreide Unie meer aandacht moeten krijgen.

Paasio
Mijnheer de Voorzitter, met het uitbreidingsproces treden er landen tot de Europese Unie toe met als gemeenschappelijk kenmerk een laag inkomenspeil in vergelijking met de huidige lidstaten. Als we in aanmerking nemen dat het ook bij uitbreiding de bedoeling is onder het huidige plafond van het budget te blijven, is te verwachten dat er zich ook elders economische problemen zullen voordoen dan in de verhoudingen tussen de zich uitbreidende en te zijner tijd uitgebreide Europese Unie en de lidstaten.
Gemeten aan het bruto nationaal product bevinden veel kandidaat-landen zich op hetzelfde niveau als de ontwikkelingslanden met een gemiddeld inkomenspeil, sommige zelfs als de ontwikkelingslanden met het laagste inkomenspeil. Ondanks deze statistieken zijn de kandidaat-landen geen ontwikkelingslanden vanwege onder andere hun onderwijssystemen, hun gezondheidszorgstelsels en de aanwezige infrastructuur, hoewel de toestand hiervan in veel opzichten tamelijk zwak is.
In ieder geval deels gelijktijdig met de uitbreidingsonderhandelingen wordt er onderhandeld over het regelen van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de ACS-landen na het jaar 2000 wanneer de lopende vierde Overeenkomst van Lomé afloopt. Er bestaat een reële mogelijkheid dat de financiële beperkingen in verband met het uitbreidingsproces van de EU leiden tot de verlokking om de financiële hulp van de Europese Unie en haar lidstaten die bestemd is voor de traditionele ontwikkelingslanden over te hevelen naar de kandidaat-lidstaten. Als deze mogelijkheid werkelijkheid wordt, zal dat betekenen dat de arme ontwikkelingslanden feitelijk in belangrijke mate de uitbreiding van de Europese Unie financieren. Deze mogelijkheid kunnen we niet accepteren.
Het is een uitstekende zaak dat de commissie buitenlandse zaken haar goedkeuring heeft gehecht aan het punt in het verslag waarin de mogelijkheid wordt uitgesloten om financiële middelen over te hevelen van de ontwikkelingslanden naar de nieuwe en toekomstige lidstaten. De Europese Unie is met haar lidstaten de grootste donateur van ontwikkelingshulp ter wereld. Aan deze positie is de verantwoordelijkheid verbonden om de armoede in de wereld ook te bestrijden wanneer er in onze directe omgeving enorme veranderingen plaatsvinden die een zeer aanzienlijke financiële inspanning vereisen.

Berger
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken heeft zich tijdens de debatten en ook in haar uiteindelijke advies over de uitbreiding van de Unie op de totstandbrenging van een grotere ruimte van vrijheid, veiligheid en recht toegespitst. In dat perspectief zijn wij eenparig tot de conclusie gekomen dat de uitbreiding daartoe een belangrijke positieve bijdrage kan leveren, niet alleen voor de nieuwe, maar ook voor de huidige lidstaten. Daartoe moeten alle betrokkenen, zowel de huidige lidstaten en instellingen van de Unie als de kandidaat-lidstaten, echter een bijzondere inspanning doen.
Die inspanning moet vooral gericht zijn op een betere bescherming van de grondrechten en van de minderheden, in het bijzonder de Roma en Sinti. Wij moeten eisen dat de kandidaat-lidstaten de doodstraf afschaffen. Wij moeten eisen dat ze samen met ons de nucleaire veiligheid verhogen, zo nodig door kerncentrales stil te leggen of niet in gebruik te nemen. De kandidaat-lidstaten moeten ook bestuurs- en beheersorganen en een justitie tot stand brengen die in staat zijn het communautaire acquis volledig toe te passen om de nieuwe burgers van de Unie integraal de rechten te kunnen garanderen die de Unie hun toekent. Voorts moeten er aan de toekomstige buitengrenzen van de Unie doeltreffende en aan Schengen beantwoordende grenscontroles komen. Wij moeten uitmaken - dat mis ik in de Agenda 2000 - waarheen en vanaf wanneer die controles aan de buitengrenzen moeten worden verplaatst. Wij hebben ook nood aan een Europese conferentie die op het gebied van justitie en binnenlandse veiligheid bindende gemeenschappelijk procedures vastlegt en aan een hervorming die de Unie op het gebied van justitie en binnenlandse veiligheid besluitvaardiger maakt.

Kjer Hansen
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur van de Commissie begrotingscontrole sta ik achter het advies inzake de belangrijkste problemen met betrekking tot een efficiënt en doorzichtig beheer in de landen van Oost- en Centraal-Europa, zowel voor als na de toetreding tot de Unie. De kandidaat-landen moeten prioriteiten stellen en wij moeten hen via samenwerking en economische steun helpen bij de opbouw van goed functionerende rechtssystemen en de preventie en bestrijding van corruptie en criminaliteit. De kandidaat-landen moeten ook aandacht besteden aan grenscontroles, ze moeten een efficiënt douanewezen tot stand brengen enzovoort. Al deze taken en behoeften zijn gemeenschappelijk voor alle kandidaat-landen. Hetzelfde geldt voor een aantal andere gebieden, zoals milieu, infrastructuur, veiligheid in kerncentrales enzovoort. Wanneer de taken voor alle landen dezelfde zijn, moeten we ervan uitgaan dat ze allemaal dezelfde economische steun nodig hebben.
Daarom vind ik het totaal onbegrijpelijk dat de Commissie de landen zo verschillend behandelt, vooral met betrekking tot categorie 2, de structuurmaatregelen, door 38 miljard ecu toe te kennen aan de landen die als eerste toetreden en slechts 7 miljard aan de overige landen. Dit is duidelijk een voorkeursbehandeling, die de sociale en economische ongelijkheid alleen maar zal vergroten. Het zijn juist de landen die in de kou blijven staan, doordat ze niet tot de eerste toetredingsgroep behoren, die in de eerste plaats behoefte hebben aan steun om niet af te haken. Het voorstel van de Commissie is niet logisch. Normaal gesproken geven wij het meeste steun aan de landen die er het meest behoefte aan hebben. De Commissie heeft BNP-berekeningen gemaakt op basis van onredelijke en onbetrouwbare veronderstellingen. Het voorstel om in de periode vóór de toetreding jaarlijks 70 ecu steun per inwoner te geven is hemeltergend, omdat de steun aan nieuwe lidstaten voor dezelfde periode van 92 naar 248 ecu wordt verhoogd. Het voorstel van de Commissie mist elke politieke en economische logica en houdt geen rekening met de werkelijke behoeften. Daarom verzoek ik de Commissie de middelenverdeling te wijzigen. Het is niet betamelijk de landen die nog niet klaar zijn voor de toetreding nog harder te straffen met een aanzienlijk lagere economische steun. Wij moeten daarentegen alle krachten en middelen inzetten om de toetreding voor alle kandidaat-landen mogelijk te maken.

Spaak
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, het was absoluut noodzakelijk dat in het verslag van de heren Oostlander en Barón Crespo, die ik met hun belangrijke werk gelukwens, de belangrijkste elementen van het standpunt van de Commissie institutionele zaken voorkomen. Het is dan ook met volle overtuiging dat ik de amendementen 43 en 44, ingediend door de heren Martens, Méndez de Vigo en Oostlander, namens de PPE, waarbij zich de heer Tsatsos en anderen hebben gevoegd, mede heb ondertekend. Ik dank hen voor dit initiatief.
Een simpele verwijzing naar het verslag-Méndez de Vigo en Tsatsos was onvoldoende geweest. Verwijzingen naar de institutionele hervormingen die in dit verslag als het urgentste worden beschouwd, moesten eveneens ter kennis worden gebracht van de landen die om toetreding verzoeken. Ik herinner eraan dat de institutionele hervormingen vóór enige uitbreiding moeten worden doorgevoerd, dat de voorwaarden voor een doeltreffend werken van de Commissie moeten worden verduidelijkt, dat de Raad op vijf uitzonderingen na met gekwalificeerde meerderheid van stemmen besluiten zou moeten nemen en dat het politieke mandaat dat ons Parlement is gegeven en de macht die het is toebedeeld wat betreft de goedkeuring van de hervormingsprocedure voor de instellingen werkelijk heel belangrijk zijn.
Dat is in het kort, mijnheer de Voorzitter, de inhoud van het standpunt van de Commissie institutionele zaken.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie visserij heeft deze kwestie bekeken vanuit een technische invalshoek, omdat het een zeer technisch onderwerp is. Acht kandidaat-landen hebben een kustlijn en drie kandidaat-landen zijn alleen in viskwekerijen geïnteresseerd. We raken voor het eerst betrokken bij belangen in de Zwarte Zee en later, met alle landen die lid van de Europese Gemeenschap willen worden, krijgen we verreweg de langste kustlijn aan de Zwarte Zee. Op termijn zal dat op de Europese Unie een zeer groot politiek effect hebben.
Uit technisch oogpunt bezien is het moeilijk geweest om veel informatie te krijgen. We hebben een hoorzitting gehouden waar we vertegenwoordigers van de delegaties en ambassadeurs van de kandidaat-landen hebben ontvangen. Wat de Europese Unie betreft zijn Polen en de Baltische staten het belangrijkst. Uiteindelijk zullen, zoals ik zei, Roemenië, Bulgarije en Turkije ook een groot belang hebben omdat de Zwarte Zee sterk vervuild is. Polen en de Baltische staten zijn belangrijk vanwege de totale omvang van hun vloten en de sociale en economische afhankelijkheid van hun kustgebieden. Zo neemt bijvoorbeeld Polen de 35ste plaats in op de lijst met de 50 belangrijkste visserijlanden van de wereld. Historische vangstcijfers worden belangrijk. Iedereen kent de problemen met visquota's, maar historische vangstgegevens zullen die quota's in de toekomst verder optrekken. Voor zover het de Europese Commissie wordt waarschijnlijk een van de belangrijkste aspecten de handhaving van de nieuwe akkoorden met derde landen die zullen moeten worden gesloten met Rusland, de Verenigde Staten, Canada, Zweden - dat inmiddels lid is van de Europese Unie -, Noorwegen en Mauritanië.
De mogelijkheden voor uitbreiding van de vloten van de kandidaat-landen zijn beperkt. Er zal herstructurering nodig zijn en er zullen structuurfondsen beschikbaar moeten worden gesteld. De visserijsector in praktisch alle kandidaatlanden behalve Cyprus zal in bestuurlijk opzicht niet aansluiten bij de eisen van de Europese Unie, noch zal worden voldaan aan de hygiënische eisen. Er zal dus enorm veel werk in de visserijsector moeten worden verricht als we willen dat de handel met die landen behoorlijk verloopt.
Dit alles wordt zeer goed beschreven in de paragrafen 71 en 72 van het verslag van de Commissie voor buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en ik beveel die paragrafen dan ook bij u aan.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, aan de landen die lid willen worden van de EU wordt een democratisch stelsel en een goed functionerende markteconomie als voorwaarde gesteld. Naast deze voorwaarden moeten de kandidaat-landen echter ook voldoen aan de sociale voorwaarden voordat ze lid kunnen worden van de Europese Unie. Bijvoorbeeld wat betreft de arbeidsbescherming en de productveiligheid moeten de kandidaat-landen geholpen worden om hun wetgeving en vooral de controle erop op het door de EU vereiste niveau te brengen. Dit is behalve voor de eigen bevolking van deze landen ook belangrijk om te garanderen dat slechte arbeidsomstandigheden of gevaarlijke producten geen concurrentievoordeel op de interne markt opleveren.
In de kandidaat-landen moet men ook goede arbeidsverhoudingen kunnen creëren. Gelijkwaardige akkoorden tussen werkgevers en werknemers maken deel uit van de democratie en het Europese welzijn. Een voorwaarde voor het opnemen van nieuwe lidstaten moet zijn dat de kandidaat-landen ook wat betreft de sociale akkoorden daadwerkelijk deel uitmaken van de Europese interne markt.
Het is duidelijk dat de uitbreiding de EU geld kost. De ramingen van de Commissie volgens welke de kosten van de uitbreiding kunnen worden gedekt door de economische groei kunnen te optimistisch blijken te zijn. Daarom ben ik het eens met rapporteur Colom i Naval dat het financiële kader tussentijds herzien moet kunnen worden als er in de achterliggende hypotheses aanzienlijke veranderingen plaatsvinden. De commissie was het op dit punt niet helemaal met mij eens.
We moeten voorzichtig zijn met het tegenover elkaar plaatsen van de problemen in de huidige lidstaten, vooral de werkloosheid, en het steunen van de kandidaat-landen bij hun maatregelen om aan de toetredingscriteria te voldoen. De EU moet beide uitdagingen aankunnen door haar activiteiten effectiever te maken en te rationaliseren en de steunmaatregelen duidelijker te richten op het verbeteren van de werkgelegenheid.
Een situatie waarin niemand iets hoeft te betalen is echter onmogelijk. De uitbreiding heeft haar prijs, maar het is een prijs die men bereid moet zijn te betalen voor het consolideren van de Europese vrede en stabiliteit.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de Commissie begrotingscontrole wil haar voldoening uitspreken over de inspanning van de Commissie die ons het document Agenda 2000 heeft voorgesteld. Wij erkennen hierin een ambitieus streven, een poging tot programmering en een verlangen om de zaken onderling te koppelen en een samenhang te zien tussen de verschillende activiteiten van de Europese Unie.
Ambitie, omdat het om het grote evenement van de komende tien jaren gaat, met de Monetaire Unie en, wellicht, een serieus aan de dag treden van de Politieke Unie. Het grote evenement van de Europese Unie Europa te herenigen door zich open te stellen voor dat deel van haarzelf dat was gekaapt. Poging tot programmering, omdat wij eindelijk, terwijl de regeringen hun neus op het stuur drukken en niet verder kijken dan de komende zes maanden, toch wat verder willen kijken dan het puntje van onze neus. Dat is toe te juichen. Poging om de zaken onderling te koppelen, ten slotte, want het was goed, het was noodzakelijk dat het geheel aan grote uitgaven die de Europese Unie kenmerken - gemeenschappelijk landbouwbeleid, structuurfondsen, uitgaven in verband met de uitbreiding - in een enkel document worden belicht.
Ondanks deze inspanning, ondanks deze erkenning, zijn wij toch genoopt onze complimenten te relativeren. Want wij hebben het gevoel dat de Commissie in deze affaire ons geen bedrieglijke schijn, verre van dat, maar een document heeft voorgelegd dat heel wat meer dwingende regels dan keuzes biedt. Dat verwijten wij haar niet. Wij begrijpen dat zij onder druk handelt en dat zij te maken had met mensen die zeiden: ik wil niet meer betalen, ik wil minder betalen; met anderen die zeiden: kom niet aan mijn structuurfondsen; en met weer anderen die beweerden: pas op voor mijn landbouwrichtsnoer. Ik ben me er dus, wij zijn ons er dus goed van bewust dat u onder druk staat. Maar desondanks is het resultaat voor de Commissie begrotingscontrole toch vrij zorgwekkend.
Wij menen dat zich problemen voordoen die zowel te maken hebben met de evaluatie van de behoeften, de raming van de middelen, het zuinig beheer van de kredieten en de administratieve en boekhoudkundige verwerking van de uitgaven. Over de evaluatie van de behoeften valt ten aanzien van het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet veel te zeggen. Er zijn doelen gesteld en men kan deze betwisten. Het is niet aan onze commissie om dit te doen. Men kan ze ook goedkeuren. Dat is evenmin ons doel. Er bestaat daarentegen een samenhang tussen doel en middelen.
Over de structuurfondsen bestaat enige ongerustheid. Wij hadden in het vorige boekjaar met een toename van het aantal categorieën van de structuurfondsen te maken. Nu zien wij een vermindering. Wij kunnen in deze harmonicabewegingen, commissaris, niets anders zien dan een - zo niet welbewuste, in ieder geval geslaagde - poging daadwerkelijke vergelijkingen tussen wat er gisteren in de verschillende regio's van de Europese Unie werd uitgegeven en wat er morgen zal worden uitgegeven, onmogelijk te maken.
Eveneens zorgen over de Monetaire Unie. Zij is de grote afwezige in dit document. Welnu, het spreekt vanzelf dat wij een begrotingsinstrument nodig hebben om asymmetrische schokken te kunnen opvangen. Het zou goed geweest zijn hierover na te denken, het zou goed geweest zijn daadwerkelijk soepelere en actievere instrumenten in het vooruitzicht te stellen, die de negatieve gevolgen van eventuele asymmetrische schokken zouden kunnen ondervangen.
Maar wij zijn vooral ongerust over de uitbreiding. Want op dat punt hebben wij het gevoel dat hetgeen u ons presenteert geen totaal is maar een saldo. Het is geen optelsom van kredieten die de behoeften weerspiegelen, het is een verschil tussen twee grootheden waarop u geen enkele controle heeft: enerzijds bijdragen die niet mochten veranderen, anderzijds uitgaven ten bate van de vijftien lidstaten waarin niet kon worden gesnoeid. Daartussen is er een saldo en daarmee moeten de kandidaten voor de Europese Unie het dan maar doen.
Dezelfde bezorgdheid geldt voor de raming van de middelen. Wij betwisten niet het redelijke karakter van uw ramingen. Wij zijn ongerust over het starre karakter ervan. Als het u niet meezit, als de groeiresultaten niet zijn zoals u verwacht, wat zult u dan doen? Zult u de uitgaven beperken, gaat u de bijdrage verhogen? U hebt een uiterst rigide systeem opgezet, ook al dragen uw ramingen het keurmerk van gezond verstand.
Wij maken ons eveneens zeer ongerust over het zuinig beheer van de kredieten. In werkelijkheid, en dat raakt de uitbreiding rechtstreeks, zult u met de nieuwe staten geen bedragen uitgeven...
O, ik zie dat ik al vijf minuten aan het woord ben. Ik heb mijn spreektijd overschreden. Ik zal dus heel snel afronden. Ik wilde zeggen dat u geen kredietbeheermethoden ontwerpt die aan de nieuwe behoeften aangepast zijn. U denkt niet na over het additionaliteitsbeginsel, u vernieuwt uw administratieve structuren niet, u verlangt van de staten onvoldoende tegenprestaties op het gebied van kredietbeheer. Kortom, u zet in elkaar wat in elkaar kan worden gezet, maar u stelt niet de problemen van de uitbreiding in hun werkelijke omvang. Dat is het verwijt dat wij u maken, ook al weten wij goed dat u hiervoor slechts zeer ten dele verantwoordelijk bent.

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, de fungerend voorzitter heeft gesproken over een solidariteitsruimte. Namens de institutionele commissie over de begroting sprekend, is het duidelijk dat we daarvan nog ver verwijderd zijn. Natuurlijk kan men het standpunt van de Commissie realistisch noemen door geen voorstellen te doen voor verandering van de begrotingsprocedure of enigerlei wijziging in het evenwicht van de eigen middelen om deze rechtvaardiger te maken. Voor de institutionele commissie is het zeer duidelijk dat dit slechts een korte-termijnvisie is. Wanneer we binnen de huidige structuren blijven, is dat alleen maar koren op de molen van de aanhangers van de theorie van de juste retour , die - zoals commissaris Van den Broek heeft aangegeven - niet de benadering van de Commissie is. We geloven dat het op de middellange termijn van groot belang is dat de financiële vooruitzichten worden bijgesteld omdat de eigen middelen geen solidariteitsruimte bieden. Om die reden moeten we ook de financiële vooruitzichten halverwege het jaar herzien rekening houdend met de wellicht talrijke vele veranderingen die institutionele hervormingen noodzakelijk zullen maken, wat de Commissie ook erkent met haar idee om een intergouvernementele conferentie te beleggen waarin de instellingen worden gereorganiseerd.

Kofoed
Mijnheer de Voorzitter, het is verheugend en goed dat de Commissie het in haar laatste mededeling over Agenda 2000 ook over de visserij heeft, die weliswaar slechts een heel klein, maar een belangrijk deel van de totale economie vormt. We zitten met een financieel probleem, want voor de vijftien lidstaten is een daling van de structuurmiddelen met 13 % aangekondigd. Indien deze trend zich ook voor de nieuwe lidstaten voortzet, moeten we ons afvragen of we de behoeften werkelijk kunnen financieren. We mogen niet vergeten dat de visserij een enorme structurele evolutie doormaakt en dat deze structurele veranderingen tot gevolg hebben dat vele vissers de visserij vaarwel zeggen. Dit wil zeggen dat er in de betreffende gebieden andere activiteiten in de plaats moeten komen. Ik wil uw aandacht vestigen op het belang van de visserij. Deze bedrijfstak verschaft ons niet alleen levensmiddelen met een hoog proteïnegehalte, maar heeft ook een culturele functie en een grote betekenis voor de toeristische industrie. Indien de visserij in de kleine vissersgemeenschappen verdwijnt, is er ook geen mogelijkheid meer voor toerisme.

des Places
Mijnheer de Voorzitter, als u de minzaamheid en vriendelijkheid zou hebben gehad om daarstraks naar mij te luisteren, had u begrepen dat ik spreektijd had voor twee adviezen, plus dertig seconden namens mijn fractie. Als u mij dan ook toestaat de draad van mijn tekst weer op te pakken en mij toezegt dat ik beide interventies aaneengesloten kan houden, ga ik verder. Zo niet, dan heeft het geen enkele zin en stop ik. Dat zal niet erger zijn dan de goedkeuring van de Begrotingscommissie vóór die van de landbouwcommissie over hetzelfde onderwerp.
Er wordt dan ook van alle kanten hervormd. Zo vertroebelt men het onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven door heimelijk onder het landbouwrichtsnoer uitgaven op te voeren die tot dan toe niet-verplicht waren.
De aldus overgebrachte niet-verplichte uitgaven moeten ofwel worden omgedoopt in verplichte uitgaven, ofwel hun huidige kwalificatie behouden en het Parlement zal dan genoopt zijn zich over uitgaven te buigen die onder het landbouwrichtsnoer vallen, wat zal leiden tot moeilijke keuzes tussen het standpunt van het Parlement en dat van de Raad.
De kredieten van het EOGFL-Garantie worden regelmatig onvoldoende benut. Als zij zouden worden gebruikt voor de financiering van structuurmaatregelen in het belang van de landbouw, zou het risico minder groot worden dat er vervolgens willekeurig op die kredieten wordt gekort.
U gaat ook een voorstel presenteren dat de lidstaten toestaat de betaling van rechtstreekse steun voor inachtneming van de milieubepalingen te beïnvloeden. Wij zouden wel eens willen weten welke steun en onder welke voorwaarden, aangezien daar nog de differentiëring van de landbouwsteun bij zal komen, waarvan u overigens voorstander bent en die u aanmoedigt.
Dit is uiteraard een uitstekend politiek middel tegen de neerwaartse nivellering en een goede manier om nog enkele ecu's mee te grabbelen om de eindjes aan elkaar te knopen.
Het is absoluut noodzakelijk, commissaris, dat u uw bedoelingen verduidelijkt. Dat is uiteraard moeilijker dan voor alle producties een algemene prijsdaling voor te stellen en ik kan u niet genoeg aansporen te verwijzen naar een Europa dat de landbouw aan zijn grondgebied bindt door de communautaire preferentie te handhaven in plaats van naar een Europa waar de landbouw enkel aan de wereldprijzen zou zijn gebonden. Dat zou een misrekening zijn.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat niemand die naar dit debat luistert, twijfelt aan de ernst van het proces waarin we ons gaan begeven. We staan aan het begin van een historisch proces dat naar mijn mening de Europese Unie kan maken of breken. Als we met dit proces op de juiste wijze omgaan, zal de Europese Unie een echte brede Europese Unie worden, niet alleen maar een West-Europese Unie. Het zal een zone van stabiliteit en voorspoed worden die de kwaliteit van het leven van al zijn burgers zal verbeteren en het zal een factor zijn waarvan een belangrijke positieve invloed naar de wereld buiten haar grenzen zal uitgaan. Echter, als dit proces verkeerd loopt, wordt de Europese Unie op zijn best een opgeblazen, naar binnen gerichte structuur die niet tot doeltreffende besluiten in staat is en die gevaar loopt elk besef van een gemeenschappelijke doelstelling te verliezen. In het ergste geval zou de Europese Unie ten onder kunnen gaan aan het oorverdovende geweld van wederzijdse beschuldigingen, botsende ambities en eindeloze discussies over duistere europeesrechtelijke kwesties.
Het komt er simpelweg op neer dat we voor de uitdaging staan ervoor te zorgen dat alles in het goede spoor komt en dat de uitbreiding de Europese Unie ten goede komt en niet ondergraaft. We moeten erop toezien dat we aan het eind van het proces een Europese Unie hebben die doeltreffend en doelmatig is, gebaseerd op democratische legitimiteit, die de verhouding tussen kleine en grote staten respecteert en die uitgaat van het beginsel van subsidiariteit. De lat ligt hoog. Het zal niet gemakkelijk zijn. Het is de uitdaging die we in het begin van de nieuwe eeuw moeten aangaan. Was de uitdaging van de jaren "80 de voltooiing van de interne markt, en was de uitdaging van de jaren "90 de invoering van de Europese munt, de uitdaging voor de eeuwwisseling is nu de uitbreiding tot stand te brengen en te zorgen dat deze aan de Europese Unie ten goede komt. Er zal verbeeldingskracht, gevoeligheid, goede wil en boven alles een eerlijke politieke benadering voor nodig zijn.
Vandaag moet hier onze politieke boodschap eenvoudigweg deze zijn: ja, we geloven in uitbreiding, we willen daarmee verder gaan en we zullen onze historische betrokkenheid met de landen van Midden- en Oost-Europa niet verloochenen. Ten tweede geloven we dat dit een alles omvattend proces moet zijn, namelijk dat alle landen in Midden- en Oost-Europa en Cyprus zich in het proces naar het lidmaatschap van de Europese Unie bevinden, hoewel het mogelijk is dat ze niet allemaal in de zelfde fase in dat proces zitten. Maar we moeten ook onder ogen zien dat dit proces ontzettend moeilijk zal zijn. Zo praten we bijvoorbeeld wat lichtzinnig over het overnemen van het acquis communautaire . We zeggen er niet altijd bij dat dit acquis communautaire op dit moment 80.000 bladzijden tekst en 20.000 wetten en regelingen omvat. Daarmee halen we ons heel wat werk op de hals.
We moeten ook niet vergeten dat al deze landen armer zijn dan wij en dat ze door een periode van zeer pijnlijke economische herstructurering zullen moeten gaan. Dus moet onze volgende boodschap zijn dat het voor de Europese Unie van levensbelang is dat zij haar pretoetredingsstrategie intensiveert, dat het tempo waarin deze landen op de toetreding worden voorbereid moet worden opgevoerd. Ik zou er hier in het bijzonder op willen aandringen meer aandacht te besteden aan het functioneren van het bestuurlijke en justitiële apparaat in deze kandidaat-landen. Naar mijn mening vormt dat de grootste hindernis op de weg naar toetreding tot de Europese Unie.
We moeten ook zeggen dat sommige landen beter voorbereid zijn dan andere voor het passeren van dit laatste stadium op de weg naar het lidmaatschap van de Europese Unie. Daarom moeten we de aanbevelingen van de Europese Commissie aanvaarden dat we naast Cyprus met vijf landen verder moeten gaan. Een ander signaal is dat nog geen enkel land de Europese Unie binnen is. Wie dit proces begint, heeft nog geen garantie dat het ook wordt volbracht. Er moet nog veel werk worden verzet, maar anderzijds kan een land dat nog geen deel uitmaakt van deze eerste onderhandelingen nog steeds aanschuiven als het zich grote inspanningen getroost. Het is een flexibel proces.
We moeten ook duidelijk maken dat de Europese Unie moet veranderen. Als we over verandering praten moeten we voor ogen houden dat uitbreiding door elk afzonderlijk parlement in de Europese Unie en door dit Parlement moet worden geratificeerd. Daarom moeten alle veranderingen die wij voorstellen de instemming van de bevolking krijgen. We kunnen niet verder gaan dan wat de mensen willen aanvaarden.
Ten slotte moet onze boodschap zijn dat de Europese Conferentie ons een belangrijke gelegenheid biedt om een Europese politieke ruimte te scheppen, waarin we in afwachting van deze onderhandelingen in een zinvolle gestructureerde dialoog kunnen treden met de landen die op kortere of langere termijn tot de Europese Unie wensen toe te treden. Ik sluit af met te zeggen dat we boven alles in gedachten moeten houden dat dit een politiek, en niet een technisch proces is. Het zal politieke moed en politieke beslissingen vereisen. Als we de Europese munt eenmaal aan het rollen hebben gebracht, moeten we ieder grammetje politieke energie gebruiken om ervoor te zorgen dat de uitbreiding aan het Europese continent ten goede komt.

Burenstam Linder
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de val van het communisme heeft de Europese Unie een andere taak gegeven. De oorspronkelijke uitdaging was tweeledig, enerzijds was het doel door nauwe samenwerking een historisch gegroeide vijandschap die ons continent verscheurde te overwinnen, zodat vriendschap en begrip opgebouwd konden worden, anderzijds was het doel een politieke en economische macht te vormen teneinde vertrouwen te scheppen in ons systeem, dat gebaseerd is op democratie en markteconomie, hetgeen de voorwaarde was om de externe dreiging van het sovjetimperium, dat aan de donkere horizon oprees, het hoofd te kunnen bieden.
De Europese Unie heeft immers door haar succes de wereldgeschiedenis in nieuwe banen geleid. Vroegere aartsvijanden vormen nu het krachtencentrum van de Unie waarin de leden vol vertrouwen samenwerken en de sovjetdreiging is weggeconcurreerd. Door haar welslagen is de Unie een voorbeeld in de hedendaagse geschiedenis. Na de onderdrukking door het sovjetimperium zoeken de nieuwe landen van Midden- en Oost-Europa nu aansluiting bij de Unie om hun economische en politieke vrijheid te versterken. De taak van de Unie is nu deze landen, die tot de Europese kring behoren, het lidmaatschap aan te bieden.
Na de institutionele veranderingen binnen de besluitvorming van de Unie die noodzakelijk zijn voor het toelaten van meer leden in de toekomst, zal de Unie een bijdrage kunnen leveren aan de stabiliteit binnen een breder Europa. De oorspronkelijke taak van de Europese Unie was het scheppen van vrede en de vreedzame revolutie in het oosten wordt hierin verankerd. Dat is onze historische roeping.
De EU bevindt zich nu in een nieuwe periode van de geschiedenis en haar taak is niet langer een krachtig front te vormen tegen een ander. Daarentegen kan de Europese Unie door het welslagen van een verregaande samenwerking op het gebied van het buitenlands en defensiebeleid bijdragen aan de stabiliteit, zelfs in gebieden die buiten de Unie liggen. Om deze uitgebreide taak beter te kunnen uitvoeren, moeten de landen van Midden- en Oost-Europa lid worden van de Unie, zodat zij hierin een rol kunnen spelen.
Wij kunnen het vergelijken met het EMU-project, dat nu al een succes is door het gunstige effect dat het streven van de landen om te voldoen aan de voorwaarden voor deelname aan de EMU heeft gehad op het economisch beleid, waardoor de rente en de inflatie zijn gedaald. Op dezelfde manier heeft het andere grootse project van de Unie, de uitbreiding naar het oosten, al een belangrijk resultaat geboekt voor zowel onszelf als voor de kandidaatlanden. De inspanningen om te voldoen aan de eisen die gesteld worden aan het lidmaatschap hebben ervoor gezorgd dat de kandidaat-landen hun beleid hebben verbeterd. Belangrijke economische vernieuwingen hebben de basis gelegd voor een markteconomie, door hervormingen zijn het democratische systeem en het rechtswezen verbeterd en worden de mensenrechten meer gerespecteerd. Het begerenswaardige lidmaatschap heeft er ook voor gezorgd dat deze landen zich zeer inzetten voor het bijleggen van conflicten, of potentiële conflicten, deels onderling en deels met Rusland en de Oekraïne. De waarde hiervan wordt snel onderschat, aangezien een positieve ontwikkeling meestal niet opvalt. De tragische ervaringen in het voormalige Joegoslavië hebben ons ondertussen geleerd hoe makkelijk nationalistische politici in de turbulentie na de val van de Sovjet-Unie de latente tegenstellingen wisten te gebruiken.
Wij dienen elk land dat het lidmaatschap aanvraagt de indruk te geven dat het kan voldoen aan de gestelde eisen, mits de hervormingen doorgezet worden. Veel landen hebben nog een lange weg te gaan voor ze ver genoeg gevorderd zijn om volwaardig lid te worden. Maar het is wel bijzonder belangrijk voor deze landen te merken dat het doel niet zo ver weg is, en populaire kortzichtigheid in het beleid dus niet de overhand zal krijgen. Het is moeilijk om hervormingen uit te voeren - het doel dat men voor ogen heeft, moet zichtbaar zijn. Daarom stelt de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid het Parlement voor te besluiten dat het uitbreidingsproces en de onderhandelingen geopend moeten worden met alle landen die Europese afspraken zijn aangegaan en die voldoen aan de democratische en politieke basisvoorwaarden. Tegelijk onderstreept de commissie echter - en dit is van doorslaggevend belang - dat snel begonnen zal moeten worden met de intensieve onderhandelingen met die landen die het verst gevorderd zijn met hun hervormingen. De commissie is het met de Commissie eens welke landen hiervoor in aanmerking komen. Alleen door het aanwijzen van deze landen kan het Europees Parlement aangeven hoe het uitbreidingsproces in gang gezet moet worden.
Nu al en zeker als de nieuwe landen lid zijn van de Europese Unie, heeft de uitbreiding naar Oost-Europa consequenties voor de begroting. Deze kosten moeten laag gehouden worden door middel van overgangsregelingen en door nog door te voeren hervormingen in het landbouwbeleid en regionaal beleid. Wat het geval ook mag zijn, de begrotingskosten mogen er niet toe leiden dat wij de enorme economische en politieke voordelen die de genoemde uitbreiding zal opleveren, kwijtraken. De Europese Unie is gebaseerd op de idee dat integratie voordelen oplevert, geen verliezen. Deze voordelen zijn vooral zichtbaar in de Oostzee-regio, die aan het begin van deze eeuw de grootste economische groei binnen heel Europa beleefde. Deze ontwikkeling werd stopgezet door het IJzeren Gordijn, dat de zee opdeelde. Maar wederom kan het Oostzee-gebied, met de Baltische landen en Polen als lidstaten, door een vreedzame economische samenwerking met Rusland en vooral de belangrijke regio rond Sint-Petersburg één van de grootste groeikernen van Europa worden en daarmee een belangrijke bijdrage leveren aan de politieke stabiliteit in een regio binnen Europa waar het risico voor conflicten misschien wel het grootst is.

Azzolini
Mevrouw de Voorzitter, geachte vertegenwoordigers van de Raad en van de Commissie, geachte collega's, allereerst wil ik, ook namens mijn fractie, uiting geven aan een diep gevoel van waardering voor het uitstekende en toegewijde werk van de collega's Oostlander, Barón Crespo en Colom i Naval. De uitbreiding met de nieuwe landen brengt Europa in een historische fase die zal leiden tot een ommekeer van de geopolitieke ontwikkeling van ons continent. We hebben de interne markt verwezenlijkt, we krijgen een gemeenschappelijke munt, de overige belangrijke pijlers consolideren zich en onze instellingen zullen weldra beter in staat zijn de huidige en toekomstige uitdagingen van de Unie aan te gaan.
Vandaag zijn we hier om te debatteren en te besluiten over een historische fase, maar misschien ook een van de belangrijkste fases na het ondertekenen van de eerste Verdragen, omdat zij voortspruit uit de meest fundamentele roeping van de Europese Unie: de groei en vooruitgang verzekeren ten behoeve van de vrede en het welzijn van de volkeren van Europa. Het openen van de poorten van de Unie voor de landen die de geschiedenis te lang van ons heeft gescheiden als gevolg van ideologieën en vormen van nationalisme die de geschiedenis zelf heeft veroordeeld, is wellicht de meest verheven politieke daad in het veertigjarige bestaan van de Unie: het betekent definitief een eind maken aan de scheidslijnen die in een groot deel van het Europese continent verwoesting, misère en marginalisering hebben gebracht; het betekent nieuwe democratieën helpen zich te consolideren en opnieuw een gevoel van solidariteit, vriendschap en - waarom niet? - hulpvaardigheid te vinden in dat deel van het continent dat de democratieën heeft geïnspireerd en over de hele planeet ontwikkelingsmodellen heeft geleverd; het betekent vooral volkeren verenigen die tot hetzelfde continent behoren en wier geschiedenis en culturen door de eeuwen heen met elkaar zijn verweven.
Mevrouw de Voorzitter, daarom heeft mijn fractie vanaf het begin er vurig voor gepleit geen enkel kandidaat-land van dit uitbreidingsproces uit te sluiten. Waarom zouden we aanleiding geven tot nieuwe en al even gevaarlijke scheidslijnen in een door ons gewenst en aangemoedigd eenmakingsproces? Als de Europese Unie behalve een economische, vooral ook een politiek gedreven Unie is, en kan zijn, moet zij juist de democratieën helpen die nog onzeker zijn en onze hulp en aanmoediging behoeven.
We richten ook een oproep tot Malta, en ik in het bijzonder, omdat ik ondervoorzitter van de delegatie Malta-EU ben geweest, opdat het land opnieuw redenen vindt om toe te treden tot de politiek, cultuur en economie van ons continent.
Wil dit uitbreidingsproces wederzijds kansen creëren, dan moet de Unie de kans aangrijpen om over te gaan tot passende institutionele hervormingen, wat naar onze mening onmiddellijk moet gebeuren, nog voor de toetreding van de nieuwe landen. Net als de regeringen van Italië, Frankrijk en België stellen we dit zelfs als prioritaire voorwaarde en we verzoeken alle instellingen zich eveneens op een serieuze en verantwoorde wijze in te spannen om alle nog bestaande problemen bijtijds op te lossen: de toekomstige financiering van de Unie, waarbij het ons niet realistisch lijkt hypothesen te vormen op basis van langetermijnvooruitzichten nu de economie onzeker is en fluctueert, en de hervorming van het structuurbeleid - de structuurfondsen en het gemeenschappelijk landbouwbeleid - waarbij we ook de plicht hebben een evolutie te verzekeren die niet schadelijk is voor onze huidige regio's.
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, het vergt ongetwijfeld een grote inspanning om deze problemen op te lossen, maar als we een verantwoord uitbreidingsproces wensen - ik onderstreep verantwoord - moeten we wel in aanmerking nemen dat allen, en in de eerste plaats onze burgers, deel moeten hebben aan de vooruitzichten van de Unie. Mijn fractie steunt de doelstellingen van de uitbreiding en zij zal zich alle moeite getroosten om erop toe te zien dat alles op een voor iedereen harmonieuze en positieve wijze geschiedt.

Cars
Mevrouw de Voorzitter, de uitbreiding van de Unie is de beste manier om de vrijheid, de veiligheid, de vrede en de economische ontwikkeling van Europa te versterken. Daarom bestaat er vanuit liberaal standpunt de grote wens dat dat proces snel op gang wordt gebracht en dat alle kandidaat-landen zo snel mogelijk het lidmaatschap krijgen.
Het uitbreidingsproces geldt voor alle kandidaat-landen. Alle Europese democratieën die de waarden en doelstellingen van de Unie delen en die de wetten van de Unie willen en kunnen aannemen, hebben het recht lid te worden. De kandidaat-landen zijn echter niet allemaal even ver in hun ontwikkeling. In opdracht van de Ministerraad heeft de Commissie zorgvuldig uitgezocht welke landen het best in staat zijn om te voldoen aan de eisen die gesteld worden aan het lidmaatschap. De EU moet de overige landen alle denkbare hulp geven om hetzelfde te bereiken.
Het is in het bijzonder voor de Scandinavische en Baltische staten zeer verheugend dat Estland tot de groep hoort waarmee de onderhandelingen als eerste worden gestart. De deelname van Estland is ook van belang voor Letland en Litouwen. Het veroorzaakt geen - wat sommigen wel vreesden - kloof tussen deze landen, maar brengt de landen op het juiste spoor. Het EU-lidmaatschap van enkele Baltische staten zal het definitieve bewijs zijn dat het Molotov-von Ribbentrop-pact eindelijk op de vuilnisbelt van de geschiedenis belandt.
Morgen zal het Parlement - dat weten wij reeds - zijn volledige steun geven aan de toetredingsonderhandelingen met landen die lange tijd gedwongen waren zich koest te houden in de schaduw van het IJzeren Gordijn en onder de druk van de bajonetten van de Sovjet-Unie. Nu gaan de deuren naar een hersteld en volledig Europa open, een Europa met een democratische grondslag, met wederzijds respect en vertrouwen. Iets dergelijks is nog nooit eerder vertoond. Dit is een historische gebeurtenis die ons allen met dankbaarheid en nederigheid vervult.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, eenieder meet de aanzienlijke draagwijdte van het uitbreidingsproces van de Europese Unie tot de landen in Midden- en Oost-Europa. Het brengt ons onvermijdelijk tot strategische keuzes. "Zeg mij hoe je de uitbreiding denkt te regelen, en ik zal je zeggen welke ambitie je de Europese constructie toedenkt."
Als wij de vastberadenheid hebben te willen werken aan een gezamenlijke ontwikkeling die het verkeer bevordert en de vrede op het continent consolideert, en tevens willen breken met de hardvochtige logica van de huidige mondialisering, dan moeten we op het bouwterrein van het grote Europa regels van werkelijk partnerschap in acht nemen: een daadwerkelijke dialoog voeren met alle kandidaat-landen op voet van gelijkheid en rekening houdend met de werkelijke situatie van deze landen en een gezamenlijke evaluatie maken van de gevolgen van de uitbreiding, in een optiek van welbegrepen wederzijds belang, en op deze basis financiële middelen mobiliseren die zijn berekend naar de vastgelegde doelen.
Als Europa daarentegen van plan is zich resoluut in de wereldwijde economische oorlog te storten, dan dreigt de uitbreiding te worden vertaald in draconische verplichtingen voor de kandidaat-landen, een verscherping van de ongelijke ontwikkeling van rijke en armere regio's, een neerwaartse bijstelling van de verworvenheden van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de structuurfondsen, aanmoediging tot concurrentie tussen werknemers en chantage met bedrijfsverplaatsingen. Kortom, de bevolking van de oude en van de nieuwe lidstaten van de Unie zou bedrogen uitkomen, wat ongetwijfeld zou leiden tot gevaarlijke desillusies en dus spanningen in Europa.
Wat zouden de werknemers in de Unie bijvoorbeeld aan goeds van de uitbreiding kunnen verwachten, als deze uitbreiding zodanig was ontworpen dat zij beantwoordt aan de verwachting van degenen die, zoals de president van Siemens, vandaag hardop verkondigen dat wat hen in de Midden- en Oost-Europese landen interesseert, enkel het feit is dat bij gelijke kwalificaties een arbeidsuur daar 4, 5 DEM kost tegen 45 DEM in Duitsland. Omgekeerd, welk profijt kan de bevolking van de Midden- en Oost-Europese landen voor het dagelijkse leven verwachten van de strikte toepassing van de in de Unie geldende regels in landen waar het bruto binnenlands product per inwoner minder dan de helft bedraagt of zelfs driekwart lager is dan in onze landen? Zoals The Philip Morris Institute heeft opgemerkt, ik citeer: " de toetreding tot de Europese Unie zal de oude communistische economieën in het ijskoude water van de interne markt doen duiken" .
Wat voor compensatie voor deze kuur van liberalisme kan 76 miljard ecu uit de structuurfondsen betekenen voor 120 miljoen inwoners, terwijl de 450 miljard die Duitsland aan zijn nieuwe oostelijke deelstaten heeft besteed, waar toch slechts 16 miljoen mensen wonen, een buitengewoon scherpe economische en sociale crisis niet heeft kunnen beletten? De richtsnoeren van de Commissie die de Europese Raad op 12 en 13 december aanstaande worden voorgelegd, passen eerder in het tweede dan het eerste alternatief dat ik zojuist heb samengevat. Daarom lijkt de daadwerkelijke verwezenlijking van de verklaarde goede bedoelingen op de kwadratuur van de cirkel. Ik ben er dus van overtuigd dat we erover moeten denken het werk opnieuw op stapel te zetten.

Müller
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de komende uitbreiding is de grootste uitdaging waarmee de Europese Unie sedert haar oprichting wordt geconfronteerd. Met deze uitbreiding vervult de Europese Unie haar belangrijkste opdracht, namelijk de eenmaking van Europa. Ze kan daarbij ook lering trekken uit de jongste geschiedenis en uit de wereldwijde uitdagingen van vandaag, en met name de oorlogsdreiging, milieuverloedering, armoede en discriminatie aanpakken door een steeds hechtere economische en politieke integratie van Europa.
De Unie kan zich daarbij geen mislukking veroorloven. Als wij tijdens het uitbreidingsproces fouten maken, zou dat niet alleen de ontwikkeling in Centraal- en Oost-Europa belemmeren, maar ook de geloofwaardigheid van de bestaande structuren in gevaar brengen, meer bepaald wat de financiële behoeften betreft. Dat heeft de Duitse eenmaking ons geleerd. Ik denk bijvoorbeeld aan de woorden van Kurt Biedenkopf in 1990: " Niemand zal minder hebben, wel integendeel! Iedereen zal iets van de stijging van zijn welvaart inleveren." Die politieke houding van de Duitse regering is bij de bevolking overgekomen als een pijnlijke overschatting van de economische kracht van Duitsland, als een gemiste kans om te hervormen en bijgevolg als een gebrek aan visie. Dat beleid is ten koste van de toekomstige generaties gevoerd, heeft nieuwe breuklijnen tussen West- en Oost-Duitsers doen ontstaan en is medeverantwoordelijk voor het door al onze Europese partners aan de kaak gestelde uitblijven van hervormingen in Duitsland.
Laten wij op Europees niveau niet dezelfde fouten maken. Laten wij uit de Duitse eenmaking lering trekken. Laten wij eerlijk zijn in onze analyse en consequenter in onze voorstellen. Op de ingrijpende hervormingen die onze buren in Centraal- en Oost-Europa sedert de historische ommekeer in 1989 met veel moeite ten uitvoer leggen, mogen wij niet reageren door alleen maar het behoud van onze welvaart te eisen. Daardoor moet het financiële deel van de Agenda 2000 worden beschouwd als een mislukte poging om een pretoetredingsstrategie uit te stippelen. Erger nog, in feite financieren de nieuwkomers de uitbreiding naar het oosten toe grotendeels zelf. De ingecalculeerde marge komt precies overeen met het bedrag van de eigen middelen die de volgens het model van de Commissie toegetreden landen vanaf 2002 aan de begroting zullen moeten bijdragen. Dat is echter een zeer gewaagde gok. Ook kleinere afwijkingen van de door de Commissie verwachte groei van het bruto nationaal product met 2, 5 % zullen immers al problemen doen rijzen. Ik bewonder de Commissie voor haar optimisme, maar de jongste acht jaar bedroeg de groei gemiddeld slechts 1, 8 %.
Enige behoudendheid bij die berekening zou niet hebben misstaan. Van de grootste behoudendheid getuigen dan weer de karige hervormingsvoorstellen voor het landbouw- en structuurbeleid. Eigenlijk stippelt de Commissie geen landbouwbeleid voor de kandidaat-lidstaten uit, maar rekent ze alleen op de heilzame werking van de wereldmarkt. Daarmee stemt ze in met een tweederangslidmaatschap van de Unie, waardoor de huidige ontvangers van landbouwsubsidies grotendeels buiten schot blijven. Aan een bevriezing van de landbouwsubsidies, een stapsgewijze overgang naar cofinanciering, een snellere afbouw van de uitvoersubsidies en een omvorming van de landbouwindustrie in regionale marktstructuren, waarvoor juist in Centraal- en Oost-Europa gunstige omstandigheden heersen, wordt niet eens gedacht.
Op structureel gebied gebeurt hetzelfde. Aan het Cohesiefonds mag niet worden geraakt, maar hoe kan men dat rechtvaardigen tegenover de nieuwe lidstaten, die uiteindelijk ook lid van de Monetaire Unie wensen te worden? Logisch zou zijn dat men het fonds ook openstelt voor de landen die binnen afzienbare tijd aan de criteria voor de Monetaire Unie zullen voldoen, of dat men het fonds, zoals wij bepleiten, afschaft. De moeizame inspanningen voor de onontbeerlijke concentratie van de kredieten komen niet van de grond. Erger is evenwel dat de nieuwe lidstaten na de eerste uitbreidingsronde voor 28 % aan de structuurfondsen zullen deelnemen, maar dat de overige kandidaten met slechts drie miljard ecu zullen worden afgescheept.
Voor alle duidelijkheid: de Commissie heeft geen concept voor de volledige uitbreiding en zelfs niet eens voor een tweede uitbreidingsronde. Zo maakt ze zonder reden een onderscheid tussen de Centraal- en Oost-Europese landen. In de plaats daarvan had de Commissie al in het financiële deel van Agenda 2000 resoluut voor het startlijnmodel moeten kiezen. Ongeacht het tijdstip van toetreding moet elke kandidaat-lidstaat in het kader van het structuurbeleid netto evenveel kunnen ontvangen voor zover hij dat geld kan opnemen en voor de nodige cofinanciering kan zorgen. Alleen door de politieke en budgettaire onderhandelingen te scheiden kan men de Centraal- en Oost-Europese landen, zoals die nadrukkelijk vragen, gelijk behandelen.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, in juli heeft de Commissie ons in hoofdzaak twee grote scenario's voorgesteld: het ene scenario bestond erin slechts zes landen toe te laten tot de eerste uitbreidingsronde en het andere het maximumpercentage te beperken tot 1, 27, dat wil zeggen vast te houden aan het maximumpercentage dat reeds was ingevoerd om voor vijftien lidstaten de mogelijkheid te scheppen de cohesie te verzekeren en de interne markt uitvoerbaar, positief en nuttig te maken, zonder de verschillen te verscherpen en dat nu op miraculeuze wijze ook van toepassing zou moeten zijn na de uitbreiding tot achttien, twintig of vijfentwintig landen.
Morgen zal het Europees Parlement het scenario van de zes landen opnieuw ter discussie stellen en daarbij een andere weg kiezen of voorstellen, die wellicht ook de weg van de Europese Raad van Luxemburg wordt. Naar mijn mening doet het Parlement er ook goed aan met het verslag-Colom het andere vraagstuk aan de orde te stellen, misschien niet krachtig genoeg, maar toch op een zeer verdienstelijke wijze en op een uiterst geschikt moment; het Parlement doet er goed aan de Commissie te waarschuwen en te zeggen: weet u zeker dat uw geringe ambitie volstaat voor de uitdaging die wij aangaan? Het gaat om de grootste uitdaging van de laatste jaren; is het echt noodzakelijk zich zo bescheiden op te stellen, als instelling met de eervolle taak scenario's voor te stellen die later moeten worden geratificeerd? Weet u zeker dat zeven jaar kan worden volstaan met een star systeem dat ons niet toestaat de financiële vooruitzichten in de loop van een begrotingsjaar en zelfs niet, zoals voorgeschreven, om de vijf jaar te herzien, en dat de uitdaging met succes tot een goed einde kan worden gebracht, zowel door ons als door de toetredende landen?
Het nieuwe scenario biedt nu een ander perspectief, naar ik hoop mede dankzij dit verslag, waarin er met klem op wordt gewezen dat het vraagstuk van de eigen middelen en al de andere kwesties die aan de orde zijn, niet eens door u zijn aangestipt. Weet u zeker dat het, met deze koerswijziging, niet noodzakelijk is het document op dit punt te herzien?
Wij menen van wel, en daarom nemen we het verslag-Colom vol overtuiging aan, met enkele belangrijke amendementen die morgen zullen worden behandeld, omdat het een boodschap kan zijn bij het andere verslag en u in staat kan stellen - ik hoop het van harte - naar de Europese Raad van Luxemburg te gaan, met een wellicht op dit punt herzien document en - als ik zo vrij mag zijn - misschien ook met iets meer ambitie voor een nobel en belangrijk doel, namelijk daadwerkelijk de uitbreiding verwezenlijken die we allemaal wensen.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, net als mijn collega Dominique Souchet wat betreft het verslag-Oostlander, deel ik niet de conclusies in het verslag dat door de heer Colom I Naval namens de Begrotingscommissie is gepresenteerd. Ik heb trouwens de redenen in een minderheidsstandpunt toegelicht, dat overeenkomstig artikel 146 van het Reglement is ingediend, een minderheidsstandpunt waarvan het principe eerst is betwist alvorens het gelukkig in de vorm van een addendum bij het verslag is gevoegd.
De Begrotingscommissie heeft immers een ideologisch standpunt over de belangrijkste vraagstukken in verband met de toekomstige financiering van de Europese Unie ingenomen, terwijl zij blijk van realisme en behoedzaamheid had moeten geven. Een ideologisch standpunt wat betreft de duur van de financiële vooruitzichten met de formulering van drie hypothesen waarbij deze vooruitzichten automatisch moeten worden herzien, terwijl de Europese Unie voor een lange periode financiële stabiliteit nodig heeft.
Een ideologisch standpunt wat betreft de maximumgrens van de eigen middelen, omdat zij weigert rekening te houden met het feit dat de lidstaten, die vandaag maar ook morgen het evenwicht van de overheidsfinanciën trachten te handhaven, geen verhoging van het maximumpercentage van 1, 27 % van het BNP zullen aanvaarden. Dit theoretisch maximum, dat uiteraard geen verplichting tot uitgaven inhoudt, in tegenstelling tot wat men hier vaak hoort zeggen, bedraagt 1, 15 % in het ontwerp van begroting voor 1998, wat tot het jaar 2006 een aanzienlijke marge geeft van 0, 12 % van het BNP van de Europese Unie, dat zelf ieder jaar nog stijgt. Een ideologisch standpunt wat betreft het systeem van eigen middelen, terwijl de Commissie er wijselijk van heeft afgezien dit systeem te wijzigen. Het is immers aan de lidstaten om de begroting van de Europese Unie te voeden, zoals zij dat voor ongeacht welke andere internationale organisatie zouden doen en de Commissie heeft ons er overigens op gewezen dat de bijdragen van de lidstaten steeds meer met hun respectieve rijkdom overeenstemmen.
Een ideologisch standpunt, ten slotte, wat het binnenlandse beleid betreft, wanneer het verslag zich de hervormingsvoorstellen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en van het structuurbeleid, vervat in het verslag Agenda 2000, toe-eigent zonder stelselmatig de gegrondheid van het geheel van communautaire beleidsvormen te onderzoeken. We weten heel goed dat de Begrotingscommissie zich vandaag, net als gisteren, eigenlijk als doel stelt het evenwicht tussen de verplichte en de niet-verplichte uitgaven te wijzigen.
Waarde collega's, het wordt hoog tijd dat wij het feit aanvaarden dat de verhoging van de communautaire begroting een illusie is. Mijn fractie, die positief staat tegenover het plafond van 1, 27 %, meent dan ook dat de Europese Unie, om de onmisbare uitbreiding naar het oosten mogelijk te maken, het huidige begrotingskader moet accepteren, een beroep moet doen op de intergouvernementele samenwerking en zich moet beperken tot de ontwikkeling van een beperkt aantal gemeenschappelijke beleidsvormen die op Europees niveau het doeltreffendst zijn, in overeenstemming met het beroemde subsidiariteitsbeginsel.

Gollnisch
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, namens Europees rechts, mijn collega's van het Front national en het Vlaams Blok, zal ik me uitspreken over de huidige uitbreidingsprojecten van de Europese Unie. Ik herinner u in dit opzicht aan het werkelijk profetische gedrag van Jean-Marie Le Pen, die in 1984 de eerste was om hier iemand van Roemeense afkomst, de heer Gustave Pordea, als Europese afgevaardigde binnen te halen. In de heer Pordea wilden wij het symbool van de onderdrukte volkeren zien.
Moeten wij ons daarom ook achter het schijnbaar aanlokkelijke idee scharen de Europese club, de club die de Europese Unie vormt, met nieuwe leden uit te breiden? Moeten wij haar uitbreiden met de landen in Midden- en Oost-Europa, Turkije en Cyprus? Wat Turkije betreft: wij vinden dat deze grote natie een vooraanstaande rol te spelen heeft, naar het beeld van zijn geografische ligging, namelijk als brug tussen Europa en Azië, en niet als een van de leden van de Unie. Want Turkije is niet Europees door zijn bevolking, noch door zijn taal, noch door zijn overigens briljante cultuur en evenmin door zijn godsdienst en geschiedenis. Dat is geen belediging aan het adres van Turkije, integendeel, het is respect voor zijn anderszijn, zijn eigen identiteit en de trots van het Turkse volk.
Over de Midden- en Oost-Europese landen heb ik talrijke sprekers, de heer Oostlander, de heer Pasty en vele anderen, horen zeggen dat het goed is deze landen aan het totalitarisme te onttrekken. Ik heb horen zeggen dat we de bladzijde van de deling van Europa in Jalta, het beslag van Stalin op de helft van ons continent, definitief moeten omslaan. Maar, waarde collega's, wie houdt men nu voor de gek, want dat is toch al gebeurd. Deze bevrijding is overigens geenszins aan de Europese Unie te danken, dat moeten we toch vaststellen, noch aan de door onze landen gevoerde politiek, noch aan de politiek van de politieke groeperingen die hier vertegenwoordigd zijn, of het nu gaat om conservatieven, liberalen, socialisten of anderen.
Het communistische stelsel, het afschuwelijkste totalitarisme aller tijden, met zijn stoet van tientallen miljoenen doden en gedeporteerden, zijn dwang, terreur en naargeestigheid, is weliswaar ingestort, althans in Europa, maar alleen dankzij de moed van een handvol helden en martelaars in de landen zelf, die het stelsel enkel met de kracht van de geest hebben bestreden, terwijl alle politieke leiders van rechts, links en het centrum het op een akkoordje gooiden met de communistische dictators, gemene zaak maakten met de communistische doctrines en de communistische manoeuvres. Brengt u dus het schrikbeeld van het communistische internationalisme, waaruit deze landen zich zonder u iets te vragen helemaal alleen hebben bevrijd, niet weer tot leven om hen op te nemen in het nieuwe internationalisme waarvan u de hogepriesters bent.
En wat een arrogantie, nu al, in de politieke criteria die deze landen worden opgelegd. Er wordt van respect voor de minderheden gesproken. Bittere grap! In mijn land, Frankrijk, worden bijna tien miljoen Fransen, sympathisanten van het Front national en hun gezinnen, van vertegenwoordiging in het parlement buitengesloten, dagelijks beroofd van het recht van vereniging, aangevallen, onwettig verhinderd zich voor de verkiezingen in vakbonden en voor de arbeidsrechtbanken kandidaat te stellen, in hun beroep lastig gevallen; hun wordt geen rust gegund, hun worden de meest elementaire rechten ontzegd en hun lot is heel wat verontrustender dan dat van de minderheden waarvan u ons spreekt.
Ja, wij beschouwen de naties in Oost-Europa, die soms martelaars waren, als onze zusters, en juist omdat wij hen als zodanig beschouwen, zeggen wij tegen hen: waaraan u behoefte heeft, is een soepele, lichte structuur rond concrete projecten. Geen Europa van Maastricht, geen bureaucratisch, fiscaal, verwoestende nieuwe leviathan, die pretendeert alle aspecten van het politieke, economische, sociale en culturele leven van honderden miljoenen Europeanen te beheersen. Waaraan u behoefte heeft, is een organisatie die uw veiligheid garandeert, maar tevens uw soevereiniteit respecteert, het is het Europa van de vaderlanden.
U bijvoorbeeld, Baltische staten of Slovenië, die zich als een van de eerste handelingen zodra de onafhankelijkheid was verworven, een eigen munt gaf, omdat dat het eerste element van uw vrijheid was, gaat u deze onlangs veroverde vrijheid weer afstaan ten bate van de Europese munt, en het wezenlijke van de financiële bevoegdheden overdragen aan een luchtbel in Frankfurt, waarvan u niet eens weet wie de leden zijn, die noch bij uw volkeren, noch bij uw elite bekend zijn, op wie u naam noch gezicht kunt plakken, die niet naar huis kunnen worden gestuurd en wier bevelen niet voor discussie vatbaar zijn? U, christelijke naties, laat u zich de werking van de verplichte abortusafdelingen in de openbare ziekenhuizen voorschrijven om reden van vrij verkeer van diensten?
In werkelijkheid, omdat vrienden verplicht zijn tot openheid en eerlijkheid, zeggen wij tot de politieke leiders in OostEuropa dat u lid van de Europese Unie wilt worden, omdat u dat gelijkstelt met de welvaart, die overigens zeer betrekkelijk is, van onze naties ten opzichte van de uwe. Maar deze welvaart, waar die nog bestaat, is de vrucht van de vrijheid en niet van het Europa van Maastricht. Zijn Zwitserland, bijvoorbeeld, en Noorwegen, die hebben geweigerd tot de Europese Unie toe te treden, daarom armer? Omdat wij dus de vrienden zijn van deze naties in Oost-Europa, zeggen wij tot hen: scheep u niet in op dit schitterende en luxe cruiseschip, dat men u voorstelt. Kijk liever naar de naam van het schip: de naam van dit schip is de Titanic!

David
Mevrouw de Voorzitter, hartelijk dank en ik hoop dat mijn bijdrage iets constructiever is dan de vorige. Sta mij toe te zeggen dat ik de ondubbelzinnige doelbewustheid die uit het document Agenda 2000 spreekt, van harte ondersteun. Ik ben van mening dat de uitbreiding een historische kans voor de Europese Unie is en dat we ons niet moeten laten afschrikken door de uitdagingen waarvoor we ons zien gesteld.
Verder zou ik willen zeggen dat ik het vooral van harte eens ben met de Commissie, die zo realistisch is om te stellen dat het plafond voor de eigen middelen 1, 27 % van het BNP van de Gemeenschap moet blijven. Dat is zeer terecht en juist.
In het bijzonder met betrekking tot de opmerkingen over de economische en sociale cohesie ben ik van mening dat het handhaven van 0, 46 % van de vastleggingskredieten voor het cohesiebeleid de onverdeelde steun van alle lidstaten verdient. Daarmee wordt volledig recht gedaan aan de economische werkelijkheid. Ik heb eveneens kennis genomen van de opmerkingen over het Cohesiefonds en de voortzetting daarvan en over de nieuwe in het document beschreven doelstelling 1.
Dit zijn allemaal positieve opmerkingen van mijn kant, maar toch wil ik op drie punten een voorbehoud maken.
Ten eerste wil ik ten aanzien van de voorstellen voor de nieuwe doelstelling 2 opmerken dat we daarover veel meer duidelijkheid van de Commissie moeten krijgen. Het is eenvoudigweg niet voldoende om zo maar enkele industrie-, plattelands-, visserij- en stadsgebieden te definiëren en er dan maar van uit te gaan dat de noden in deze afzonderlijke gebieden op de één of andere manier in de praktijk wel zullen worden opgelost. Wat we nodig hebben, zijn toezeggingen en duidelijkheid over de vraag hoe we in de toekomst adequaat aan de specifieke behoeften van deze gebieden kunnen voldoen. Ten tweede denk ik, hoewel ik het eens ben met wat er over initiatieven van de Gemeenschap is gezegd - daarvan zijn er in het verleden te veel geweest - dat het een nogal draconische maatregel is om hun aantal in één klap terug te brengen van dertien naar drie. Tot slot zou ik over het voorstel voor een "efficiency-reserve" willen zeggen dat het in beginsel prachtig is, maar dat er volgens mij nog wel problemen aan vastzitten. Het zou tot verwarring en conflicten kunnen leiden en ik hoop echt dat dit niet gebeurt.
Ik hoop dat vele van deze punten door de Commissie worden overgenomen en dat het één en ander tussen nu en de publicatie van de verordeningen wordt verhelderd. Verder hoop ik dat de constructieve dialoog tussen de Commissie regionaal beleid en de Commissie wordt voortgezet.

Hänsch
Mevrouw de Voorzitter, eigenlijk is in dit debat al alles gezegd. Wij willen allen dat elf OostEuropese landen en Cyprus aan het einde van de rit lid van de Europese Unie worden en wij weten ook allen dat niet al die landen op hetzelfde tijdstip zullen toetreden. Wij hebben een compromis gevonden tussen het regattamodel en de 5+1. Ik zou het aldus willen samenvatten: als onduidelijkheid een kenmerk van goede politiek is, zal ons besluit ons morgen daarvoor beslist een prijs opleveren. Ik hoop dat u de ironie ook in vertaling hoort. Als wij echter het Nieuwe Testament, waarin staat dat uw ja een ja en uw neen een neen moet zijn, als richtsnoer moeten nemen, zullen wij morgen tekortschieten. Nu ja, dat is nu eenmaal politiek.
Wat ik in dit debat heb gemist, is een verwijzing naar het feit dat de Europese Raad een proces op gang zal brengen in de loop waarvan wij op drie vragen het antwoord nog moeten zoeken. Daar kunnen wij niet onderuit. De eerste vraag luidt hoe groot Europa kan worden. De Europese Unie kan zich niet almaar verder uitbreiden. Wij doen evenwel alsof ze dat wel kan en vragen ons niet af of dat wel in het belang van de Unie of van andere landen is. Wij zeggen dat wij bij het begin van de onderhandelingen geen enkel land mogen uitsluiten, maar zeggen niet dat in de loop van het proces, als het ene land toetreedt en het andere nog niet, een veel scherper onderscheid zal worden gemaakt. Daarover spreken wij niet.
De tweede vraag is hoe duur Europa mag worden. Wij goochelen hier met miljarden en percentages. Wij weten ook dat wij niet bekrompen mogen zijn en dat wij niet alleen mogen uitrekenen hoeveel de toetreding kost, maar ook moeten berekenen hoeveel niet-toetreding kost. Wij moeten echter beter gaan beseffen dat men van de lidstaten en de bevolking van de lidstaten niet almaar meer kan blijven vergen. Als zij op het gebied van het landbouwbeleid en van de structuurfondsen afstand moeten doen van hun voordelen, zullen de betrokken lidstaten en hun afgevaardigden hier heel anders spreken dan velen hier vandaag hebben gedaan.
De derde principiële vraag is hoe sterk Europa wordt of moet worden om de uitbreiding te kunnen verwerken. Welnu, wij weten allen dat het Verdrag van Amsterdam op dat punt niet ver genoeg gaat. Onze conclusies uit onze resoluties over de herziening van het Verdrag gaan ook lang niet ver genoeg om over een sterkere Unie te kunnen spreken. Waar zijn de lidstaten in het verleden gebleven? Waar waren de afgevaardigden die nu zeggen dat de Unie moet worden verdiept en versterkt? Waar waren zij toen zij er bijvoorbeeld in Maastricht voor moesten zorgen dat concrete vooruitgang werd geboekt? Ik heb hen daar toen niet gezien.
De landen in Oost-Europa hebben het in feite eenvoudiger dan wij. Die landen vertrekken van een in hun ogen zeer slechte situatie en zoeken aansluiting bij de Europese Unie. Al wat die landen doen, brengt ze een stap dichter bij hun doel. Onze situatie is veel moeilijker. Wij moeten ervoor zorgen dat die landen kunnen toetreden, maar moeten ook alles trachten te behouden wat wij de voorbije veertig jaar tot stand hebben gebracht. Die twee opdrachten met elkaar verzoenen is veel moeilijker dan zich uitsluitend op de toetreding concentreren.
Ten slotte zou ik nog een zeer algemene opmerking willen maken. De politieke generatie van de jaren '50 heeft de moed en de vooruitziendheid gehad de duizend jaar oude tegenstelling tussen Frankrijk en Duitsland in een Europese Gemeenschap te doen opgaan. Onze politieke generatie zal nu de moed moeten hebben om, voor het eerst sedert duizend jaar, het gehele continent tot vrede en samenwerking te brengen. Daarbij moeten wij echter voorzichtig zijn. De politieke generatie van de jaren '50 heeft de moed en de wijsheid gehad niet met alle Europese landen en zelfs niet met alle West-Europese landen van start te gaan, maar alleen met de landen die daartoe bereid en in staat waren. Zij heeft de moed en wijsheid gehad vast te houden aan de doelstelling van de totstandbrenging van de verenigde staten van Europa. De moed en de vooruitziendheid van onze generatie bestond erin tussentijdse doelstellingen te formuleren die in verschillende stappen konden worden bereikt. Ik ben benieuwd of wij, hier in het Parlement, en onze staatshoofden en regeringsleiders evenveel moed en visie aan de dag zullen leggen. Wij hebben daartoe de gelegenheid. Laten wij die kans niet missen!

Spencer
Mevrouw de Voorzitter, mag ik als voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken beginnen met de Commissie en het voorzitterschap van de Raad te bedanken voor de nauwe samenwerking in de wat hectische maanden sinds juli. Ook wil ik graag de rapporteurs bedanken, niet alleen de drie hoofdrapporteurs, maar ook alle dertien corapporteurs van mijn commissie, de rapporteurs voor advies en de voorzitters van de gemengde parlementaire commissies. Dit is een gezamenlijke inspanning geweest van honderden mensen in dit Parlement, zodat we vandaag ons werk konden doen, namelijk het eerste politieke antwoord van dit Parlement geven op het document Agenda 2000.
Ik wil de prachtige woorden die we vanmiddag hebben gehoord niet herhalen, maar er zijn wel twee andere dingen die ik wil zeggen. Ten eerste wil ik reageren op de toespraak van de heer Pasty, die heeft gezegd dat het nietopenen van onderhandelingen met Slowakije zou neerkomen op inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van een democratische soevereine staat. Daarmee slaat hij de plank volledig mis. Juist omdat Slowakije naar onze maatstaven geen democratische staat is, zou het volkomen verkeerd zijn om met Slowakije in onderhandeling te gaan.
Ook wil ik ingaan op wat de heer Swoboda enkele uren geleden zo fijntjes de uitbreidingskoorts noemde, de opgewonden debatten over regatta's en 5-plus-1, bussen, renbanen en dat soort zaken. We hebben er heel wat energie ingestoken, maar ik vermoed dat de tijd zal leren dat de feiten van het debat minder belangrijk zijn dan het educatieve effect ervan. Ik heb het vermoeden dat de laatste zes maanden voor ons allen een spoedcursus in de geopolitiek van Oost-Europa zijn geweest, in het bijzonder voor de bestaande lidstaten van de Unie.
Ik wil vanavond hulde brengen aan de regeringen van Bulgarije, Roemenië, Litouwen en de overige landen. Door hun grote inzet hebben zij zich een plaats verworven in de politieke werkelijkheid van de Europese Unie. In de laatste weken, en vooral in de afgelopen dagen, hebben we voor het eerst gezien hoe een politiek systeem met 26 landen er eigenlijk uit zou zien en dat was een leerzame en nuttige ervaring.
Ik beschouw het als onze elementaire parlementaire taak om wat werkelijkheidszin te geven aan de in deze Unie soms wat esoterisch aandoende discussies. Ik ben blij dat we die rol hebben gespeeld in deze door uitbreidingskoorts beheerste discussie. De commissaris zal zich herinneren dat mijn commissie op 17 november heeft gestemd voor een drievoudig antwoord, dat bekend is geworden als de "Russische poppetjes" -benadering van de uitbreidingsstrategie. We hebben gezegd dat we iedereen bij het uitbreidingsproces willen betrekken, dat we met alle kandidaat-landen, behalve Slowakije, onderhandelingen willen starten en dat we met de door de Commissie genoemde 5-plus-1-landen intensieve onderhandelingen willen gaan voeren.
Naar ik heb vernomen heeft het COREPER in zijn vergadering van gisteren een schema opgesteld; ik heb niet het voorrecht gehad dat schema officieel te zien, maar als ik het goed begrijp kan dit schema heel goed de voorloper zijn van wat op de top van Luxemburg is overeengekomen. Ik heb sterk de indruk dat de Russische poppetjesbenadering daarin is terug te vinden. Naar ik begrijp opperen ze een Europese Conferentie, waarin het uitbreidingsproces gestalte krijgt, met zijdelingse hulp in de vorm van politieke steun voor Turkije. Daarnaast - in het tweede poppetje - vrije toetredingsbesprekingen met de 10-plus-1, met daarnaast aanvullende voorbereidende besprekingen met die landen die niet onmiddellijk voor het openen van artikel O-onderhandelingen zijn uitgekozen. Het is dat derde poppetje, dat middelste poppetje, de noodzaak om de onderhandelingen met de 5-plus-1-landen voort te zetten, dat ik hier vanavond bijzonder toejuich. Ik denk dat het een vergissing zou zijn als we onze gedachtewisselingen hier vanavond als het eind van onze discussies over de uitbreiding zouden beschouwen - het is zelfs ternauwernood het einde van het begin.
In de mij resterende seconden zou ik iedereen die luistert willen waarschuwen voor het gevaar om zich in vaste stellingnames te willen ingraven in een proces dat nog jaren zal duren. Deze onderhandelingen over de uitbreiding van ons Europa en de voortgang van het proces dat, zoals de heer Hänsch het uitdrukte, aan de Rijn is begonnen en nu in de richting van de Donau wordt voortgezet, zijn te belangrijk om door een land, een instelling of een lobby in gijzeling te worden genomen. Ik geloof dat we in december 1997 een goede start hebben gemaakt, zelfs al vermoed ik dat het gesprek zich nog over vele jaren zal uitstrekken.

De Voorzitter
Mijnheer Spencer, ik dank u. Voor ik de heer Van den Broek het woord verleen, is het woord aan de heer Fabre-Aubrespy voor een motie van orde.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, ik zie inderdaad dat commissaris Van den Broek op grond van artikel 107, lid 5, het woord heeft gevraagd. Ik betwist hem dit recht niet, integendeel. Wij zullen zeer tevreden zijn het antwoord te horen, dat hij wil geven op de verschillende interventies, maar ik merk op dat hij hierom in de derde ronde verzoekt, terwijl nog niet alle woordvoerders zich in deze derde ronde hebben uitgesproken, en dat hij dit wil doen na de woordvoerders van de socialistische fractie en van de Europese Volkspartij. Er komt nog een spreker voor iedere andere politieke fractie, in mijn fractie is dat de heer Blokland, en ik vraag me af waarom hij dit onderscheid tussen de afgevaardigden maakt. Zou het niet verstandiger zijn te wachten tot allen zich hebben uitgesproken, teneinde de gelijkwaardigheid van alle afgevaardigden in acht te nemen?

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, de heer Van den Broek voert nu meteen het woord overeenkomstig artikel 5 van het Reglement en zal ook aan het einde van het debat nogmaals het woord voeren. Volgens het Reglement is daarop niets aan te merken.

Van den Broek
Mevrouw de Voorzitter, ik blijf vanavond zeker hier tot het einde van het debat en zal ook zeer aandachtig naar de overige sprekers luisteren. Het komt zelden voor dat er zoveel sprekers aan een debat deelnemen. Wij waarderen uw belangstelling zeer, dus misschien kan ik een tussenreactie geven.
Als ik goed naar de diverse interventies luister, heb ik het gevoel dat er meer is dat ons bindt dan ons scheidt. De grondhouding die we gemeen hebben, is dat we ons allen zeer gemotiveerd voelen, zowel het Parlement als de Commissie, om aan de kandidaat-landen absoluut duidelijk te maken dat zij alle deel uitmaken van één en hetzelfde proces en dat niemand wordt buitengesloten.
Het verschil tussen ons schuilt wellicht in de wijze waarop we dat duidelijk willen maken. Om heel eerlijk te zijn, als ik kijk naar de verschillende amendementen, zoals bijvoorbeeld 12 en 101, dan zie ik het gevaar van een zekere tweeslachtigheid ten opzichte van de landen die wij aanraden voort te gaan met hun voorbereidingen alsof ze volledig in aanmerking komen om onderhandelingen te beginnen, terwijl we inzien dat ze daarvoor nog onvoldoende zijn voorbereid. Ik ben het met de heer Hänsch eens dat we in een situatie verzeild kunnen raken, waarin we onderhandelingen beginnen met landen die onvoldoende zijn voorbereid en waarin halverwege, wanneer er niet snel genoeg vooruitgang wordt geboekt, om zuiver politieke redenen de druk toeneemt om dat onderhandelingsproces te versnellen, zodat we er misschien uiteindelijk genoegen mee moeten nemen dat minder aan het acquis of andere voorwaarden van Kopenhagen wordt voldaan dan we anders zouden hebben opgelegd aan nieuwe lidstaten van de Europese Unie. Ik denk dat dit ook een factor is waarmee we rekening moeten houden.
Als ik die amendementen lees valt het me, ten slotte, bijzonder op dat er enerzijds sprake is van het toetredingsproces en anderzijds van onderhandelingen. In onze benadering en opvatting zijn de onderhandelingen een essentieel onderdeel van het toetredingsproces. Het toetredingsproces omvat beide, onderhandelingen en voorbereidingen. Als u een aanbeveling aan de Raad doet voor een officiële start van de uitbreidingsoperatie, die onderhandelingen betekent voor degenen die er klaar voor zijn en voorbereidingen voor de anderen, waar de gehele pretoetredingsstrategie bijgoot met inbegrip van de partnerschappen, waarin de Raad ook wordt betrokken omdat die met ons wil meebeslissen over de vast te stellen prioriteiten, dan zou het signaal in de richting van alle kandidaten zijn dat ze zonder uitzondering deel uitmaken van een alomvattend proces. Maar nu vrees ik dat we in Luxemburg een debat tussen de lidstaten gaan krijgen en dat ambiguïteit daarvan het resultaat zal zijn.
Ik heb er onmiskenbaar begrip voor dat het Parlement zegt dat we dit proces en de oplossingen die we voorstellen vanuit een politieke invalshoek moeten benaderen. Hoewel we anderhalf jaar lang bezig zijn geweest met het analyseren van een flink aantal technische gegevens en statistieken, hoop ik uiteraard dat het Parlement begrijpt dat de Commissie er niet alleen maar is om naar de cijfers te kijken maar dat zij ook een eigen politieke opvatting heeft. Zij heeft met elk van deze landen regelmatig contact gehad en ze weet heel goed wat het betekent de verkeerde politieke signalen af te geven. Dat is precies de reden waarom de inclusiviteit van het proces - met alle elementen en instrumenten die we daarin hebben verwerkt: financiën, procedures, jaarverslagen, partnerschappen enzovoorts - zo zorgvuldig is uitgewerkt: dat was in de allereerste plaats om die politieke reden.
Ik denk dat de Commissie het Parlement mag vragen om een minimum aan erkentelijkheid voor dat werk. We zouden er niet van moeten worden beschuldigd het verleden van deze landen niet te kennen of niet te weten dat ze zich achter een IJzeren Gordijn bevonden, en we moeten ervoor waken geen angst voor discriminatie op te roepen. Nogmaals, als we daarover een verschil van mening hebben, dan hoop ik dat het meer een verschil in woordkeus is dan een inhoudelijk verschil en zeker niet een verschil in politieke benadering.

De Voorzitter
Mijnheer Van den Broek, ik dank u. Misschien moet men, gelet op die verschillende interpretaties van besluitvormings- en toetredingsproces, een nieuw lemma in het woordenboek opnemen. Ook mij heeft men die vraag al meermaals gesteld. Daarover schijnt inderdaad enige verwarring te heersen. Nu beschikken wij echter over de officiële interpretatie van de Commissie. Die wordt in de notulen opgenomen.
(De vergadering wordt om 20.00 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteurs en rapporteurs voor advies feliciteren met hun verslagen, die het Parlement een uitstekende gelegenheid bieden voor een debat over de toekomst van de Unie, haar uitbreiding en de daaruit voortvloeiende kosten. Het is mogelijk dat mijn bijdrage naar Europese verhoudingen een wat beperkt aspect lijken te belichten. Ik wil de uitbreiding namelijk alleen beoordelen op de invloed die zij zal hebben op mijn land en mijn kiesdistrict Connacht Ulster, dat aan de uiterste rand van de Unie ligt. Ik ben blij met de recente uitspraak van de commissaris regionaal beleid, mevrouw Wulf-Mathies, waarin zij stelde dat ook in de volgende structuurfondsronde voldoende fondsen ter beschikking moeten zijn voor de voortzetting van bijzondere steun aan de huidige vier cohesielanden, te weten Spanje, Portugal, Griekenland en mijn eigen land Ierland. Ik hoop dat dit zal helpen de bezorgdheid in mijn eigen land en mijn eigen kiesdistrict over de toekomstige toewijzing van middelen enigszins weg te nemen.
Uitbreiding van de Unie is in economisch of politiek opzicht ondenkbaar zonder harde garanties voor de bestaande armste regio's van de Unie. Als dergelijke garanties niet worden gegeven, komt het hele uitbreidingsproject in gevaar. Ik heb echter het vertrouwen dat de armere gebieden met ernstige infrastructurele achterstanden niet aan hun lot zullen worden overgelaten en dat de Commissie erop toe zal zien dat deze regio's de noodzakelijke subsidies zullen blijven ontvangen om de infrastructuur in die regio's op een redelijk en realistisch peil te brengen. Als een regionaal beleid wordt uitgevoerd zoals dat door de commissaris regionaal beleid is uitgestippeld, is dat goed nieuws voor mijn land maar bijzonder goed nieuws voor het westelijk kustgebied en de grensprovincies die ik vertegenwoordig. Daardoor hebben zulke gebieden na 1999 recht op het maximumbedrag uit het Europese regionaal, landbouw-, visserij-, sociaal en cohesiefonds.
Ierse regio's, zoals het westelijk kustgebied en de grensprovincies, zullen daardoor op basis van de gemiddelde levensstandaard in deze gebieden nog steeds voor de doelstelling 1-status in aanmerking komen. Met andere woorden, er zou heel goed een situatie kunnen ontstaan waarbij regio's in het noorden en westen van Ierland na 1999 op grond van de doelstelling 1-status meer Europese subsidies krijgen, terwijl andere gebieden in Ierland de doelstelling 1-status door de gestegen welvaart verliezen. Ik wil in dit stadium de aandacht vestigen op het feit dat er zonder enige twijfel regelingen moeten worden getroffen om de overgang van een gebied dat de doelstelling 1status verliest te verzachten, zodat het de economische gevolgen geleidelijk kan verwerken. Het is van belang dat alle regelingen met betrekking tot concentratie - in het bijzonder geografische concentratie - duidelijk moeten worden verbonden aan concrete toezeggingen voor afdoende overgangsregelingen als voorzien door de Commissie. Maar er zijn regio's waarvoor overgangsmaatregelen niet voldoende zijn. Deze gebieden moeten hun doelstelling 1-status behouden. Ik vertegenwoordig het meest afgelegen gebied in Europa - het westen van Ierland en de grensprovincies - dat tientallen jaren in de schaduw van het Noord-Ierse conflict heeft geleefd, en dat naar Europese verhoudingen zwaar te lijden heeft gehad door werkloosheid en emigratie.
Als de status van minder begunstigde gebieden ter sprake komt, wordt er vaak te veel nadruk gelegd op economische statistieken. Maar uiteindelijk gaat het om de mensen, de gemeenschappen en de structuren die in het leven moeten worden geroepen om deze gemeenschappen in stand te houden. Samenvattend, deze regio's hebben nog steeds elementaire behoeften op het gebied vlak van wegen-, vervoer- en waterzuiveringsinfrasctructuur, en deze kwesties moeten dan ook worden aangepakt.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, meteen al bij de presentatie, in juli, van het voorstel van de Commissie voor het financiële kader voor de periode van 2000 tot 2006, dat was opgenomen in een document met de simpele naam Agenda 2000, stelden wij dat dit voorstel gekenmerkt was door een voluntarisme en een onvolledigheid die incompatibel waren met de politieke, economische en sociale uitdagingen van een Unie die in diezelfde periode met een nog onbepaald aantal nieuwe lidstaten kan worden uitgebreid.
Het voorstel van de Commissie inzake de nieuwe financiële vooruitzichten is niet alleen op bepaalde punten een onzorgvuldig document waarin incorrecte gegevens en waarden worden verstrekt die een ernstig vergelijkend onderzoek moeilijk of onmogelijk maken, maar het bevat ook geen werkelijk strikte evaluatie van de kosten die onvermijdelijk gepaard zouden moeten gaan met de nieuwe uit een dergelijke uitbreiding voortvloeiende behoeften. Anderzijds beoordeelt het een eventuele toename van de middelen enkel en alleen op grond van een ronduit optimistische en derhalve meer dan twijfelachtige groeiverwachting.
Het voorstel van de Commissie houdt vast aan dezelfde beperking van de eigen middelen, zonder rekening te houden met de sociaal-economische voorwaarden en gevolgen van de Economische en Monetaire Unie. Evenmin houdt het rekening met de noodzaak steeds meer inspanningen te blijven leveren om tot minimaal aanvaardbare niveaus voor interne samenhang te komen; een samenhang die door de huidige lidstaten moet worden nagestreefd maar die steeds meer aandringt op uitbreiding tot landen die over het algemeen een derde vertegenwoordigen van het bruto binnenlands product per hoofd van de bevolking van het Europa van de Vijftien.
Deze voorwaarden en de oude en nieuwe behoeften vereisen, in tegenstelling tot het voorgestelde in Agenda 2000, een duidelijke en ondubbelzinnige uitbreiding van de middelen en de instrumenten ten behoeve van de economische en sociale samenhang. Dit is zeker niet voorzien in het voorstel van de Commissie. De hervormingen die de Commissie in haar document presenteert, zijn allesbehalve gericht op enige samenhang in een uitgebreide Unie. Haar enige doel is de mobilisatie van middelen via bezuinigingen en besparingen die geen rekening houden met de ware behoeften, noch met een grotere efficiëntie van de instrumenten.
Zo kiest de Commissie overeenkomstig de belangen en eisen van de Wereldhandelsorganisatie voor een hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, wat betekent dat de onevenwichtigheden opnieuw worden genationaliseerd en in stand worden gehouden, met name voor de mediterrane producten en de kleine producenten. De Commissie opteert voor een hervorming van de structuurfondsen, wat aanzienlijke bezuinigingen betekent voor de huidige begunstigden, zodat de landen die op het ogenblik in de Unie het minst ontwikkeld zijn, de belangrijkste financiers worden van de nieuwe behoeften als gevolg van de uitbreiding. En wat het interne beleid betreft wordt een grotere compressie van de uitgaven verwacht, wat meteen al een flinke hap is in de toch al zeer beperkte en totaal onvoldoende middelen die onlangs in Luxemburg ter beschikking werden gesteld om het drama van de werkloosheid aan te pakken.
Het verslag Colom i Naval lijkt ons in zoverre positief dat het deze ideeën grotendeels verwoordt, ofschoon op sommige punten meer duidelijkheid wenselijk was geweest. Het amendement betreffende de toekomst van het Cohesiefonds is vanzelfsprekend een bijdrage tot meer duidelijkheid, maar wij hopen dat het Parlement enkele amendementen zal verwerpen die de zin van het verslag volledig tenietdoen of het althans totaal nutteloos en inconsequent maken.
Wij vinden namelijk, Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dat Europese solidariteit niet ten koste moet gaan van wie al weinig heeft of nog veel hulp nodig heeft. Integendeel, Europese solidariteit kan pas vruchten afwerpen als diegenen die veel meer hebben - en die bovendien het meeste economische voordeel uit de uitbreiding zullen halen - zich bewust zijn van de noodzaak om meer bij te dragen.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, wil de EU zich echt ontwikkelen tot een algemeen samenwerkingsverband voor heel Europa? Of is het uitbreidingsplan alleen maar een voorbeeld van verdeel-enheers-strategie, een tactische truc om de macht van de Brusselse bureaucratie uit te breiden? Zelfs Carl Bildt kritiseert in zijn nieuwe boek de EU voor het zaaien van tweedracht in het voormalige Joegoslavië. Willen wij een herhaling? Dat is wat wij nu besluiten.
De essentiële vraag is: gemeenschappelijke onderhandelingen openen of niet? Het voorstel van de Commissie verdeelt vooral de Baltische staten: het voorstel van de commissie is onduidelijk. Moeten de kandidaat-landen opgedeeld worden in eerste en tweede klas? Wat dit punt betreft moet duidelijk worden gemaakt dat er reële onderhandelingen worden begonnen met alle negen kandidaat-leden.
Een ander belangrijk vraagstuk is of de nieuwe lidstaten mogen meebeslissen over de toekomst van de EU of niet. De Commissie antwoordt van niet, door een wijziging van het Verdrag te eisen alvorens er een nieuw lid kan toetreden. De huidige EU-landen krijgen aldus het monopolie voor de toekomst. Dit is een slag in het gezicht van de kandidaat-landen, die de fractie de groenen niet kan accepteren.
Tussen Tsjechië en Slowakije worden nu nieuwe muren gebouwd, de EU kan dit proces verergeren door Slowakije geheel te isoleren. Cyprus kan natuurlijk geen lid van de EU worden als alleen de Griekse bevolking daarbij wordt betrokken. Daarom moet het toetredingsproces een onderdeel zijn van het vredesproces. Turkije dient het principiële recht op lidmaatschap van de EU te hebben, anders wordt de EU een aanhangsel van de christelijke kerk. Tot slot moet worden vermeden dat Europa een vesting wordt, dat wil zeggen dat een en ander niet tot gevolg mag hebben dat het contact met Rusland en de Oekraïne bemoeilijkt wordt voor de landen die het dichtst bij deze twee landen liggen.
Moet de bevolking of de elite bepalen wat er gaat gebeuren? De groenen willen dat de bevolking dat zal doen door middel van een referendum. Het is toch vanzelfsprekend dat een uitgebreide EU die heel Europa zal omvatten, niet meer hetzelfde centralistische karakter kan hebben als het oorspronkelijke verbond tussen zes landen. Velen van ons willen meer leden hebben, maar toch dezelfde EU houden. Degenen die niet buigen voor de heersende EUideologie, worden bestempeld als anti-Europeanen. Kritiek van Zweden op de EMU wordt beschouwd als vloeken in de kerk. De uitbreiding zal een vooruitgang zijn als hierdoor een einde komt aan dergelijke totalitaire tendensen en als wij laten zien dat Europese samenwerking iets anders is dan Frans-Duitse machtspolitiek.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, zowel de Commissie als de rapporteurs benadrukken dat de uitbreiding van de Unie samen op moet gaan met een verdere verdieping van het Europese integratieproces. Daarmee wordt voorbij gegaan aan het feit dat de toename van het aantal lidstaten grenzen stelt aan de communautaire benadering en het takenpakket van het Europees bestuur. Waarom is geen aandacht besteed aan de vraag of wel zo simpelweg voortgeborduurd kan worden op het bestaande model? De problemen die dit model oplevert ten aanzien van de bestuurbaarheid, de legitimiteit van het Europese bestuur en de democratische controle, worden genegeerd.
Dit laat onverlet dat de uitbreiding van de Unie met de landen van Midden- en Oost-Europa van groot belang is. Het idee van de rapporteurs om met alle kandidaat-landen tegelijkertijd de onderhandelingen te openen, steunen we. Omdat de termijnen uiteenlopen waarop de kandidaat-landen aan de voorwaarden voor het lidmaatschap kunnen voldoen, vindt automatisch al een bepaalde selectie plaats. Dat Slowakije vooralsnog van de onderhandelingen over toetreding tot de Unie wordt uitgesloten, lijkt ons juist. Recente contacten met een Slowaakse parlementaire delegatie hebben duidelijk gemaakt dat de rechtsstaat en parlementaire democratie nog onvoldoende vorm hebben gekregen in Slowakije.
Moet trouwens niet eens duidelijk worden aangegeven waar de geografische grens van de Europese Unie zal worden getrokken? Het gevaar is anders groot dat ten opzichte van sommige landen verwachtingen worden gewekt die nooit waargemaakt kunnen worden. Kunnen landen als Rusland of de Oekraïne in de toekomst ook aanspraak maken op het lidmaatschap? Moet aan Turkije ook niet eens duidelijk worden gemaakt dat het lidmaatschap van de Unie er eigenlijk niet in zit?
Wij betreuren dat aan structurele maatregelen maar 45 miljard ecu voor de kandidaat-landen wordt uitgetrokken. Gezien de 230 miljard ecu die voor de huidige lidstaten beschikbaar blijft, is dit maar een schijntje. Wij doen een beroep op de Raad en de Commissie om de inzet van de middelen evenwichtiger te verdelen.
Het voorstel van de Commissie om de uitgaven voor de periode 2000-2006 vast te leggen steunen wij, evenals het voorstel om het maximumplafond voor de uitgaven te handhaven op 1, 27 %. Aan allerlei ontsnappingsclausules om onder dit plafond uit te komen hebben we geen behoefte.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, bij de financiële planning op lange termijn moeten wij ook bijzondere aandacht hebben voor de grensgebieden langs de huidige buitengrenzen van de EU. Niet alleen de kandidaatlidstaten, maar ook hun buurregio's moeten op de uitbreiding naar het oosten worden voorbereid. De negatieve gevolgen van de te verwachten scheeftrekkingen van de mededinging moeten door een doelgerichte steunregeling worden voorkomen. Naast de kandidaat-lidstaten moet men ook de grensgebieden helpen. In de gebieden aan de zeer lange Oostenrijkse EU-buitengrens zijn de burgers terecht bang voor economische nadelen als gevolg van de uitbreiding naar het oosten. Bij de algemene planning van de uitbreiding en bij de hervorming van het landbouwen het structuurbeleid mag men die buitengewoon netelige kwestie niet uit het oog verliezen. Bij de uitbreiding naar het oosten mogen er geen winnaars of verliezers zijn. De cohesie moet in deze samenhang een nieuwe dimensie krijgen.
Een ander belangrijk punt dat men bij de geplande hervormingen niet uit het oog mag verliezen is het behoud van het landelijke karakter van het Alpengebied. Dit gedurende vele eeuwen door de boeren gevormde landschap wordt door economische ondergang en plattelandsvlucht bedreigd. Het huidige landbouwbeleid kan in de hoger gelegen Alpengebieden onmogelijk worden toegepast en de steun in het kader van doelstelling 5b wordt niet voortgezet. In de Alpendalen is het boerenbedrijf de ruggengraat van het economisch en cultureel leven van grote gebieden in een aantal lidstaten, in het bijzonder in Oostenrijk. Dat deel van de bevolking mag niet het slachtoffer worden van een landbouwbeleid en een structuurbeleid die volstrekt verkeerde maatstaven hanteren. Met het oog op het behoud van de culturele en landschappelijke verscheidenheid en van de werkgelegenheid in de landbouw in de Alpen moet voor dat gebied een aparte doelstelling worden geformuleerd.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, ik wil spreken over het verslag-Colom i Naval, niet over de andere verslagen. Ik moet zeggen dat leden van de Begrotingscommissie bij eerdere debatten over uitbreiding voor van alles zijn uitgemaakt. Ooit noemde de heer Spencer ons krentenwegers. De heer Titley noemde ons eens "die tirannen van de Begrotingscommissie" . Ze zeggen dat soort dingen omdat wij naar de praktische kant van de zaak kijken. In het vorige debat zochten we een antwoord op de vraag welke prijs we bereid waren voor de uitbreiding te betalen. Dat schijnt de indruk te wekken als zouden we tegen de uitbreiding zijn, maar dat is niet het geval. De leden van de Begrotingscommissie staan volledig achter de uitbreiding, maar tezelfdertijd zijn we, zoals ik zei, pragmatisch over wat daarvoor nodig is.
In de Agenda 2000-documenten is uiteengezet wat naar de mening van de Commissie de kosten zullen zijn. Als u het verslag van de heer Colom leest en kijkt naar het totaalbedrag in vergelijking met het BNP van de lidstaten over de zelfde periode, dan zou men kunnen zeggen dat dat een schijntje is. We zullen dat woord in deze moeilijke economische tijden niet gebruiken, maar het zijn geen grote bedragen waarover we spreken. Maar de kosten moeten toch wel door de belastingbetalers en de lidstaten worden opgebracht. De Commissie heeft met de lidstaten afgesproken dat op de uitgaven streng zal worden gelet, maar laten we duidelijk stellen dat het Parlement ook nog het zijne moet zeggen over hoe het financiële beleid zal worden.
In zijn toespraak heeft de heer Colom het standpunt van de begrotingscommissie meer dan uitstekend samengevat. Zijn verslag moet bij het Parlement worden aanbevolen als een verstandige benadering van wat ons te wachten staat. Als coördinator van de socialistische fractie ben ik van mening dat dit verslag ongeamendeerd moet blijven. We moeten het in zijn huidige vorm zonder enigerlei toevoegingen aannemen. We moeten niet proberen via dit verslag structuur- of landbouwbeleid of welk ander beleid dan ook te voeren. Het moet worden aangenomen zoals het is. Het is een degen die rechtstreeks tot in het hart van de zaak doordringt. Het is geen slagzwaard dat met onnodige amendementen moet worden verzwaard. Hoewel ik vind dat het niet moet worden geamendeerd, kun je niet alles hebben. Daarom zal onze fractie vier amendementen steunen, te weten 2, 26, 27 en 28. We vinden dat ze niets aan het verslag afdoen. Het behoudt zijn slagkracht en zij voegen er geen overtollige bagage aan toe.
Dit is een verslag dat niet in een kast zal staan te verstoffen. Het zal tot in detail door de Raad en de Commissie worden gelezen en ze zullen precies weten wat de uitgangspunten van het Parlement zijn als een overeenkomst over toekomstige financiële vooruitzichten moet worden gesloten. Er zijn verschillen in benadering tussen ons en de Commissie en er is een aantal zaken waarover we zeer duidelijk moeten zijn. We moeten er geen twijfel over laten bestaan dat er, zoals in de toelichting staat, geen financiële vooruitzichten komen zonder een interinstitutioneel akkoord. Financiële vooruitzichten die eenzijdig door de Raad worden vastgesteld, zouden het Europees Parlement op geen enkele wijze binden en dat zou in niemands belang zijn.
Het verslag-Colom illustreert hoe noodzakelijk het is dat tussen de Raad en het Parlement overeenstemming wordt bereikt over een interinstitutioneel akkoord en een akkoord over financiële vooruitzichten. Als we daarin slagen zal de uitbreiding een stuk gemakkelijker zijn. Het proces zal veel soepeler verlopen. Dit is één van die verslagen die echt de moeite waard zijn om te lezen en te steunen. Zij die de moeite nemen dat te doen, zullen het Parlement van zijn beste kant zien.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn er ons allen van bewust dat de Europese Unie een beslissend moment doormaakt dat ons zal toelaten, op voorwaarde dat we op de juiste manier handelen, voor de eerste maal in de geschiedenis een ruimte van vrede, democratie, vrijheid en economische ontwikkeling tot stand te brengen. Zoals reeds door de rapporteurs Barón en Colom werd opgemerkt, staan we inderdaad voor een historische kans die we niet mogen laten voorbijgaan, noch onbenut mogen laten.
Het is duidelijk dat wij, Spanjaarden, deze uitdaging misschien beter aanvoelen dan de rest van de Europese burgers, aangezien wij de laatste burgers van de Unie waren die, nu al weer twintig jaar geleden, overstapten van een totalitair regime naar een democratisch systeem. De herinnering aan wat het betekent te streven naar toetreding tot de Europese Unie en versterking van een op democratische vrijheden gebaseerd systeem, ligt dan ook nog verser in ons geheugen. Om die reden willen wij met man en macht de verantwoordelijkheid delen om hen die aan onze deur aankloppen in ons huis binnen te laten. En deze verantwoordelijkheid ten opzichte van allen wordt enkel afhankelijk gesteld van de aan de kandidaten opgelegde verplichting om aan de in Kopenhagen geformuleerde politieke criteria te voldoen, met name, een stabiel politiek bestel, het naleven van de mensenrechten en de bescherming van de minderheden.
Het zou onrechtvaardig zijn een onderscheid te maken tussen de kandidaten, daar geen van hen aan de economische voorwaarden voldoet en aangezien deze keuze onherstelbare economische schade zou berokkenen en wij bovendien medeverantwoordelijk zouden zijn voor de door deze uitsluiting voortgebrachte politieke schade en gebrek aan stabiliteit. Laten wij dus elk land de kans geven op basis van zijn inzet zijn eigen toetredingstempo te bepalen. Commissaris Van den Broek beweerde dat het openen van dergelijke multilaterale onderhandelingen frustraties bij de kandidaten zou kunnen veroorzaken. Wij geloven echter dat de frustraties, gesteld dat die er zijn, enkel het gevolg mogen zijn van het onvermogen van de landen om aan de opgelegde eisen te voldoen en dat zij alleszins niet uit een politieke beslissing mogen voortvloeien.
Welnu, mijnheer de Voorzitter, de Unie die wij de kandidaat-landen aanbieden, mag niet van een slechtere kwaliteit zijn dan die waarvan wij op dit moment genieten. Om een voorbeeld te geven: morgen zal het Parlement een belangrijk advies verstrekken inzake de problemen die een ontoereikend financieel kader kunnen meebrengen voor het uitbreidingsproces van de Unie, de verdieping van de interne markt, de Economische en Monetaire Unie en, in het bijzonder, voor de cohesie, de ware hoeksteen van het Europese eenmakingsproces.
Het feit dat de overeenstemming de boventoon heeft gevoerd tijdens de debatten over het verdrag-Colom, zowel in de Begrotingscommissie als binnen de belangrijkste politieke fracties, wijst erop dat dit Parlement zich geroepen voelt om de Unie te voorzien van een stabiel en toereikend financieel kader voor de zeven jaar durende periode van de komende financiële vooruitzichten. De bereikte overeenstemming mag echter de in Agenda 2000 aanwezige onderliggende problemen niet verdoezelen. Zo zal een voor de Unie voorziene financiering die het zwaartepunt van de begroting betreffende de uitbreiding laat neerkomen op de cohesie een onsolidaire financiering zijn die bijgevolg door de politieke fracties zal worden verworpen. Een financiering die de dreiging van een mogelijke begrotingscrisis ten gevolge van het gebrek aan middelen ter financiering van de communautaire beleidssectoren van een groter Europa niet uit de wereld helpt, is gedoemd tot mislukken. Een financieringsvoorstel, ten slotte, dat er in de eerste plaats naar streeft de uitgavenrubriek te beperken tot de 1, 27 %-limiet die niet overschreden mag worden, is een voorstel dat op zeer korte termijn de kwaliteit van het hele communautaire beleid kan terugdringen.
Ondanks alles beschouwen wij Agenda 2000 als een hoopvolle stap, aangezien het een serieuze poging is tot stabiliteit voor de uitbreiding is en wij hopen met z'n allen de problemen die ik kort heb uiteengezet te kunnen oplossen in de loop van het onderhandelingsproces waarmee nu een aanvang wordt gemaakt.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, de consequenties van Agenda 2000 voor mijn land, Ierland, zijn zeer ingrijpend. Het spreekt vanzelf dat een plotselinge wijziging of intrekking van subsidies een nadelig effect op de Ierse economie zou hebben en ertoe zou leiden dat het succes zou worden ondermijnd dat we in het recente verleden hebben geboekt. Hoewel ik de presentatie van de Commissie van Agenda 2000 toejuich, houd ik vanavond mijn twijfels over bepaalde aspecten van de gevolgen voor de begroting.
Dankzij ons economisch succes in de afgelopen jaren nadert Ierland de drempel van 75 % van het gemiddelde van het BBP per hoofd. Daardoor bestaat er grote bezorgdheid over de gevolgen voor de Ierse economie en in het bijzonder voor de werkgelegenheid ten gevolge van het verlies van de doelstelling 1-status. Het is daarom van wezenlijk belang dat een eventuele financiële bijstelling volgens een geleidelijk en behoedzaam plan plaatsvindt. Met andere woorden, er moeten goed gestructureerde overgangsregelingen worden getroffen, zodat de Ierse economie zich geleidelijk kan aanpassen.
Daarnaast zijn er in Ierland regio's, waaronder de Midlands, waar de werkgelegenheid en de economische groei nog steeds ver onder het gemiddelde van de EU liggen. Het is van wezenlijk belang dat deze gebieden de doelstelling 1-status behouden om hetzelfde groeipeil te kunnen bereiken als andere regio's in de Europese Unie.
Binnen het globale verband van de Europese Unie is Ierland totaal afhankelijk van de landbouw; het is één van de hoekstenen van de Ierse economie. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid is in de loop der jaren een zeer goede zaak voor Ierland geweest en hoewel we begrijpen dat het in ons belang is dat de Europese landbouw een betere concurrentiepositie op de wereldmarkt krijgt, bestaat er zeer gerechtvaardigde bezorgdheid over de toekomstige effecten van de hervorming van het GLB.
Hervormingen moeten zodanig plaatsvinden dat op een evenwichtige wijze rekening wordt gehouden met de belangen van alle lidstaten en bovenal dat de belangen van boeren en plattelandsgemeenschappen volledig worden geëerbiedigd. Het is van het grootste belang, en daarmee sluit ik af, dat we zeker zijn van gegarandeerde compensatie voor elke vermindering van marktsteun.

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, met de uitbreiding is de Europese gedachte in vele opzichten opnieuw in volle glorie terug. Opnieuw streven we naar vrede, democratie en veiligheid, dit keer ook voor de centrale en oostelijke gebieden van ons werelddeel. Maar vergeleken met 40 jaar geleden is er een groot verschil. Onze burgers zijn niet meer geïnteresseerd, zijn niet geïnspireerd en de missie van het bouwen aan een nieuw Europa vindt bij hen weinig weerklank meer.
Er is ook een heel praktisch gevolg, omdat je zou kunnen stellen dat er geen behoefte is aan nog meer belasting. Dit is in vele opzichten de ironie van de Monetaire Unie. Door de noodzaak in het EMU-project aan de Maastrichtcriteria te voldoen, bieden we voor de bestaande lidstaten een ongekende eenheid, dat is waar, maar in feite bemoeilijken we het opnemen van nieuwe leden door het krappe financiële beleid dat in het gehele werelddeel wordt ingevoerd.
Ik vind dus dat het plafond van 1, 27 % zeer realistisch is, maar om dat daadwerkelijk te realiseren, en dat moeten we, zijn echte interne hervormingen nodig. We kunnen er niet voor weglopen. Dus: ja, het moet een harde doelstelling blijven om binnen de 1, 27 % blijven, maar uiteindelijk mag het geen onoverkomelijke hindernis worden die de uitbreiding in de weg staat.
Het laatste wat ik wil zeggen, betreft Turkije. Persoonlijk gaat dit onderwerp me sterk aan het hart. Volgens mij zijn voor toetreding bij de top van Kopenhagen fundamentele beginselen vastgelegd. Die waren zeer duidelijk, het ging om democratie, rechtsorde, mensenrechten en respect voor minderheden. Wat mij betreft moet er geen onderscheid worden gemaakt tussen Turkije en de andere staten die proberen tot de Unie toe te treden. Er hoeft geen onderscheid te worden gemaakt, het is niet nodig. De kandidatuur van Turkije moet, net als die van iedere andere kandidaat, op grond van diezelfde beginselen slagen of falen.

Svensson
Mijnheer de Voorzitter, eigenlijk is het ongelooflijk dat de Unie zich zo slecht voorbereidt en zich op zo'n wankele basis inlaat met dit politieke mastodontproject. Er is geen afdoende kostenanalyse gemaakt. Er is geen eensluidende mening over het te voeren budgettaire beleid. Er is geen onderzoek gedaan naar de gevolgen die de uitbreiding voor de huidige lidstaten zal hebben. Er is geen onderzoek gedaan naar de sociale effecten, of naar wat het zal betekenen voor de bevolking van Midden- en Oost-Europa als de prijs van levensmiddelen drastisch omhooggaat. Er wordt op dictatoriale wijze geëist dat deze landen zich geheel aan het acquis communautaire zullen onderwerpen, eisen die onder andere een negatief effect zullen hebben op bepaalde milieubepalingen in sommige kandidaat-landen.
Daarom moeten wij ons afvragen of wij binnen de leidende EU-organen echt denken dat wij 25 landen kunnen samenbrengen in een supranationale mammoetorganisatie die zich bezighoudt met bijna alle denkbare beleidsterreinen? Het enige verstandige is, hetgeen duidelijk zou moeten zijn, een intergouvernementele organisatie die zich concentreert op enkele van de grote problemen die geheel Europa aangaan en daaruit voortvloeiend zouden een aantal andere kwesties naar nationale verantwoordelijkheid moeten worden overgedragen en gedecentraliseerd moeten worden.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, de vanavond en in de laatste maanden door ons behandelde voorstellen zullen de Europese Unie zoals we die hebben gekend op den duur drastisch veranderen en dat zal in de komende jaren, ja zelfs decennia, enorme kansen bieden.
Ik geloof stellig dat we met omzichtigheid te werk moeten gaan. Het zou onduldbaar zijn als we, door de Europese Unie uit te breiden en door andere landen aan te moedigen lid te worden, de tegenstellingen binnen de bestaande lidstaten zouden aanwakkeren. We moeten ervoor zorgen dat de landen die tot de Unie toetreden een lange aanloopperiode krijgen, zodat ze zich geleidelijk kunnen aanpassen aan de normen die wij hun stellen. We moeten het tempo niet forceren. Een dergelijk beleid zou niet slagen en zou zeker ook schadelijk zijn.
Ik ben uitermate bezorgd over de financiële gevolgen van de uitbreiding en de effecten daarvan op de bestaande regio's binnen de Europese Unie, voor de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en zelfs voor het voortbestaan van de door familiebedrijven gekenmerkte structuur van onze landbouw.
Van geen van deze voorstellen mogen we verwachten dat ze in de toekomst ooit minder zullen blijken te kosten. Er moet diepgaander en nauwkeuriger kostenonderzoek plaatsvinden voordat we verdere stappen ondernemen. Ik begrijp dat deze voorstellen in de komende twee of drie jaar zullen worden veranderd en verder zullen worden uitgewerkt, maar ik vind echt dat we van de Commissie voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid beter onderbouwde voorstellen mogen verwachten. Er moet meer overleg plaatsvinden voordat we op deze onbekende weg verder gaan.
Hoewel ik in beginsel volledig achter uitbreiding sta, wil ik er geen twijfel over laten bestaan, mijnheer de Voorzitter, dat ik het gevoel heb dat er mensen zijn die dit doel willen bereiken zonder daadwerkelijk de grote problemen onder ogen te zien die de uitbreiding voor de bestaande lidstaten mee zal brengen. Dat is de uitdaging waarvoor wij allen staan.

Moretti
Mijnheer de Voorzitter, ik vertegenwoordig in dit Parlement Lega nord, het Noordelijk Verbond voor een onafhankelijk Padania, een natie van mensen met een authentieke geschiedenis, vandaag gewikkeld in de strijd voor de bevrijding van het centralisme van Rome en de Italiaanse staat. Mijn woorden geven al aan dat Padania klaar is om de nieuwe naties, de nieuwe staten in de Unie te verwelkomen. We zijn ervan overtuigd dat de Unie twee belangrijke taken tegelijk te verrichten heeft: de eerste taak bestaat erin een Europa te creëren met de instrumenten van de democratie, dus met een Parlement dat vrij is om wetten te maken, een Parlement dat gebaseerd is op volkeren, dat wil zeggen op de levensader van de democratie, voordat de leiders van de nationale staten slagen in hun plan de volkeren uit te schakelen en Europa over te leveren aan de Amerikaanse mondialisme.
De tweede taak is West-Europa uit te breiden met de landen van Oost-Europa, zodat er een democratische realiteit ontstaat, gebaseerd op volkeren, die ook een halt kan toeroepen aan het project van een bipolaire wereldorde, welke in strijd zou zijn met de geest van vrede en ontwikkeling, de ontwikkeling van de gehele wereld.
Padania en zijn constituerende vergadering heten de nieuwe lidstaten vandaag welkom en spreken de wens uit dat wij allemaal samen het echte Europa van de volkeren bouwen in plaats van een Europa van handelaars.

Bérès
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, waarde collega's, wanneer wij ons vandaag over Agenda 2000 uitspreken, dan hebben wij het over de toekomstige geografie van onze Unie, want wij hebben vandaag de kans ons continent te herenigen. Na de val van de Berlijnse muur moeten wij onze politiek vaststellen en nu weten wat onze grens zal zijn. Deze uitbreiding lijkt inderdaad niet op een vergroting, het lijkt veel meer op een voltooiing, op enkele uitzonderingen na, wat noodzakelijk maakt dat wij het hele project moeten overdenken.
Laat niemand de indruk hebben dat wij afstevenen op een verdere verzwakking of dat de eersten het beste aan hun trekken zullen komen. Daartoe zijn twee voorwaarden noodzakelijk. Ten eerste moeten wij de Europese conferentie inhoud geven, zij moet ons met z'n vijftienen plus twaalf ontvangen, dat wil zeggen met inbegrip van Turkije, en wij moeten in dat kader over alle onderwerpen kunnen spreken, ook de economische samenwerking, projecten van gemeenschappelijk belang, met name alles wat betreft de grote infrastructurele netwerken op Europees niveau, of, om maar een voorbeeld te noemen, de problematiek van de nucleaire veiligheid. Voorts, als tweede voorwaarde, moeten de onderhandelingen met ieder overig kandidaat-land buiten het voorstel van de Commissie zo snel mogelijk worden geopend, ik zou zelfs willen stellen op de dag zelf dat zulks mogelijk is, zonder dat we wachten tot de eerste onderhandelingsronde is voltooid.
Maar om onze Unie nu uit te breiden, moeten we ons ook vragen stellen over de impact van de uitbreiding. Welnu, de uitbreiding kan voor de nieuwkomers enkel een succes zijn als zij ook een succes is voor degenen die thans al lid van de Unie zijn. En vanuit dat oogpunt moeten wij ons naar mijn mening vooraf drie vragen stellen: ten eerste de kostenvraag; deze is klaarblijkelijk niet duidelijk gesteld. Er wordt ons gezegd 1, 27 %, prima, maar is dat wel redelijk? Denk bijvoorbeeld aan de uitbreidingsvoorwaarden bij Spanje en Portugal. Daar hadden we wel het prijskaartje aangehangen. De uitbreiding kost geld, wij zullen moeten zeggen hoe wij dat zullen doen.
De tweede voorwaarde vooraf is uiteraard het institutionele vraagstuk. We moeten vanaf komende maand december, vanaf Luxemburg II, op dit terrein aan de slag, want wij weten dat de institutionele hervorming per definitie lang zal duren en moeilijk zal zijn; wij hebben dit zojuist helaas moeten ervaren. Wanneer we de uitbreiding willen, dan moeten we onmiddellijk, vanaf de Raad van december en zonder het einde van het ratificatieproces voor het Verdrag van Amsterdam af te wachten, het dossier van de institutionele hervorming heropenen, anders zal men ons zeggen: nee hoor, u ziet het toch, het is te laat, deze landen staan te wachten, we kunnen geen nee zeggen. En ik zeg inderdaad institutionele hervorming en geen simpele herschikking in de zin van het Verdrag van Amsterdam. Ja, wij denken dat voor de uitbreiding een ware institutionele hervorming een voorwaarde is. Zij moet mijns inziens ten minste drie elementen omvatten. Uiteraard de weging van de stemmen in de Raad, de samenstelling van de Commissie, meer stemmen bij gekwalificeerde meerderheid en medebeslissing. Maar ook de wijze waarop dit alles wordt uitgewerkt en artikel N; en ook de kwestie van de democratische controle op de EMU.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, en dan heb ik alles gezegd, moeten wij als derde voorwaarde vooraf ons politieke plan bepalen: het communautaire acquis, betreft ook een defensieproject. Ik beweer dat de markt alleen niet voldoende is voor het politieke project van de Unie. Wij willen een politieke Unie, wij willen een geslaagde uitbreiding.

Viola
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, allereerst wil ik mijn waardering uitspreken voor de in behandeling zijnde verslagen, en in het bijzonder het verslag ingediend door collega Colom i Naval, namens de Begrotingscommissie. In deze verslagen wordt namelijk met openheid ingegaan op de problemen die ik prioritair acht: allereerst de erkenning van het recht van alle landen die een toetredingsaanvraag hebben ingediend, op een gezamenlijke start van de onderhandelingen, met de aantekening dat het tempo en de duur van de onderhandelingen afhangen van het vermogen van de kandidaat-landen om zich aan de toetredingsvoorwaarden en -criteria aan te passen; eveneens noemenswaardig in dit verband is dat de kwestie van de toetredingsaanvraag van Turkije eindelijk serieus en aandachtig aan de orde is gesteld.
Een ander punt waar ik het geheel mee eens ben, is de noodzaak van passende institutionele hervormingen, die nu reeds onontbeerlijk zijn en dit steeds meer worden in een Europa dat een uitbreiding van deze omvang ondergaat.Het institutionele kader dat voortvloeit uit het Verdrag van Amsterdam, geeft ons een Europa dat verlamd is op het gebied van besluitvorming, een Europa dat steeds meer op een grote markt lijkt en steeds minder op het Europa dat onze vaders voor ogen hadden en dat dit Parlement heeft gewenst.
Overgaande tot de financiële aspecten van de uitbreiding, ik kan niet anders dan onderstrepen dat het restrictieve beleid voor de sanering van de begroting dat de lidstaten zich met het oog op de Economische en Monetaire Unie opleggen, heeft geleid tot de absurde gedachte dat een dermate grote politieke operatie als de uitbreiding vanuit financieel oogpunt nagenoeg pijnloos kan geschieden. Vandaar de geëiste onaantastbaarheid van de maximumgrens van de eigen middelen tot 2006. Ik ben ervan overtuigd dat de monetaire eenwording het nu ernstig vertraagde proces van ontwikkeling en groei opnieuw op gang zal laten komen, wat kan leiden tot een herziening van de financiële vooruitzichten bij de tussentijdse evaluatie waarom terecht wordt verzocht in de in behandeling zijnde verslagen.
De voornoemde onaantastbaarheid van de maximumgrens van 1, 27 % heeft tot gevolg dat de financiering van de uitbreiding moet gebeuren middels de inkrimping van het landbouwbeleid of het cohesiebeleid. De Commissie heeft besloten de uitbreiding hoofdzakelijk te financieren vanuit het cohesiebeleid. Dat vind ik verkeerd: zo bestaat er het risico dat de reeds kwetsbare Europese regio's nog kwetsbaarder worden; dit blijkt uit het feit dat het cijfer van 0, 46 % van het communautaire BNP, in Edinburgh vastgesteld bij de uitbreiding tot vijftien lidstaten, zal worden verminderd tot 0, 39 % in 2006, eveneens in een situatie met de huidige lidstaten.
Om solidariteit te verzekeren in de Europese regio's en te zorgen voor een werkelijk evenwichtige ontwikkeling van deze regio's, moet er reeds bij de huidige hervormingsfase van de structuurfondsen worden gedacht aan beleidsmaatregelen en instrumenten die het risico uitsluiten dat de nu meest kwetsbare regio's van de Unie in de eerste jaren van het nieuwe millennium voor het merendeel zullen zijn uitgesloten van het cohesiebeleid.
Tot besluit: uitgaande van de titel van Agenda 2000, een overtuigd "ja" tegen een grotere Unie, mits de nu ontbrekende voorwaarden voor een sterkere Unie worden gecreëerd, zowel op institutioneel als op financieel vlak.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's die de "hongerkuur" voor de totstandkoming van de Europese munt hebt overleefd, de uitbreiding van de Europese Unie met tien nieuwe landen vormt voor Europa het grote evenement aan het einde van de 20ste eeuw, de totstandbrenging van het grote Europa.
Het uitbreidingsproces dat in een moeilijke periode van bezuinigingen, werkloosheid en twijfel van start gaat, is een historische kans, maar ook een ware uitdaging. De noodzaak ervan zou nauwelijks serieus in twijfel kunnen worden getrokken. Europa is er immers toe geroepen zich te ontwikkelen en zich te verenigen. Wanneer in die zin geen vooruitgang wordt geboekt, zou het nooit het gewicht kunnen krijgen dat het op het internationale toneel beoogt te bereiken, noch de rol kunnen spelen die het wil spelen, en zou het zich veroordelen tot stagnatie.
Het probleem ligt elders, het gaat om de voorwaarden en de middelen, die niet mogen verhullen hoe moeilijk deze uitbreiding zal zijn. De uitbreiding moet uit het oogpunt van de begrotingskosten worden bekeken; de uitbreiding willen is één ding, maar hiervan de prijs willen betalen, is nog iets anders. Ik beken dat de houding van de Raad, die althans voorshands een uitbreiding voor een koopje wenst, ons wel moet verontrusten. We horen al verkondigen dat het plafond van 1, 27 % van het BNP, ongeacht de kosten van de uitbreiding, niet doorbroken kan worden en dat deze limiet moet worden gehandhaafd. Met andere woorden, het zou onze taak zijn het nieuwe financiële kader vast te stellen in de context en met het doel van stabilisatie van de communautaire uitgaven, wat ik vertaal met "in de rechte lijn van het evenwicht in de nationale begrotingen" . Bepaalde delegaties in de Raad noemen ieder debat over een eventuele verhoging van het BNP-plafond zelfs theoretisch. Welnu, waar halen we dan het geld vandaan, zonder nieuwe financiële vooruitzichten en met het verbod tot enige herevaluatie van het plafond van het BNP?
Laten we ons niet vergissen. Als we de Raad volgen, dan zullen we het geld moeten zoeken in het gemeenschappelijke beleid, door dit te hervormen en aan te passen in naam van solidariteit en de nieuwe behoeften. Ik denk hier aan de structuurfondsen, het Cohesiefonds en vooral het gemeenschappelijk landbouwbeleid, het aangewezen zoenoffer van de financiële solidariteit, zoals we in de afgelopen week tijdens de triloog over de begroting van 1998 hebben kunnen vaststellen, want voor de boeren is solidariteit vaak synoniem met opoffering. Tot waar kan men dan gaan met de tenuitvoerlegging van de maatregelen in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid: een algemene prijsdaling en een maximale ontkoppeling van de compenserende steun om het boerenbedrijf niet in gevaar te brengen, dat vaak toch al op de grens van de levensvatbaarheid zweeft? Een uitbreiding onder voor de landbouw ondraaglijke voorwaarden zou onaanvaardbaar zijn.
Wie uitbreiding zegt, zegt een passend financieel kader voor de uitbreiding, en dit financiële kader moet nog worden uitgewerkt, zoals rapporteur Colom i Naval zeer goed heeft onderstreept. Alle onzekerheden worden niet weggenomen, verre van dat, met de voorwaarden voor de toekomstige financiering van de Europese Unie, de ware sluitsteen van de beoogde hervormingen. Het is het handhaven of doorbreken van het plafond van 1, 27 % van het BNP dat de inhoud van de hervorming van het gemeenschappelijk beleid grotendeels zal bepalen. Ja, de uitbreiding moet een ontwikkelingsfactor voor de Europese Unie zijn. Ja, de uitbreiding moet een factor van institutionele vooruitgang vormen, maar de uitbreiding moet daarom ook als doel hebben, de ontmanteling van het bestaande beleid te voorkomen, en dit beleid zelfs te consolideren.
De uitbreiding van de Europese Unie moet de verdieping van het beleid van de Europese Unie betekenen. Er is een nieuw interinstitutioneel akkoord nodig. Een herziening van de financiële vooruitzichten zal noodzakelijk zijn. En het BNP-plafond van de eigen middelen moet afhankelijk van de financiële behoeften van de Unie, in overeenstemming met haar doelstellingen worden beschouwd. Maar onze fractie zou het in geen geval aanvaardbaar vinden dat de uitbreiding in een cirkelredenering wordt gebruikt voor een automatische herziening van de financiële vooruitzichten of een ongecontroleerd uiteenvallen van de communautaire eigen middelen. En ik denk dat dit voor ons een uitstekende gelegenheid is om eens na te denken over de wijze waarop wij aan de uitbreiding moeten meewerken, maar ook aan het evenwicht van deze begroting. De weg naar een geslaagde uitbreiding is moeilijk en de uitvoering van het financiële hoofdstuk is een wezenlijk element.
Buiten deze problemen zijn wij verplicht een antwoord te geven op de immense hoop die Europa betekent voor de kandidaat-landen, waarvan de meeste na lange sombere jaren van communistisch totalitarisme nu de veelbelovende wegen van de democratie ontdekken.

Caligaris
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het niet hebben over grootse systemen als Padania en evenmin over onafhankelijkheidsstrijden, noch over andere problemen van dergelijke omvang. Ik zal me daarentegen beperken tot enkele specifieke aspecten die onbelangrijk lijken maar toch verband houden met de uitbreiding. Van de uiteenlopende onderwerpen verdient de kwestie van de aan de LMOE grenzende Europese regio's speciale aandacht. Ofschoon de regio's door hun nabijheid betere samenwerkingsperspectieven hebben, staan zij ook meer bloot aan een concurrentie die nu nog oneerlijk is door de bestaande sociaal-economische verschillen. De Europese Unie, die graag iets van de wrijvingen omtrent de pretoetreding wil wegnemen, moet daarom hoe dan ook vermijden dat deze regio's vrezen dat ze een hogere prijs moeten betalen dan hun Europese zusterregio's. Deze vrees is des te schadelijker omdat zij, als grensgebieden, ook hebben geleden onder de beperkingen die hun waren opgelegd door 50 jaar koude oorlog. Er moet dus worden vermeden dat er middelen worden onttrokken aan de regio's die deze nu behoeven, om geld vrij te maken voor het pretoetredingsproces; daarnaast moeten er echter ook programma's worden ontwikkeld die de concurrentiedruk verlichten en de ontwikkeling van de grensoverschrijdende samenwerking bevorderen ten behoeve van het uitbreidingsproces.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding naar het oosten is ongetwijfeld een historisch belangrijk project. Na de val van het IJzeren Gordijn is het logisch dat de Unie aan de bouw van het gemeenschappelijke Europese huis voortrekt. Om die historische opdracht tot een goed einde te brengen, moeten wij de mensen die al in dat huis wonen kunnen garanderen dat zowel de funderingen als het gebouw zelf op een stevige basis berusten. Brede lagen van de bevolking staan beslist sceptisch tegenover de uitbreiding. Het Parlement moet de angsten en bekommeringen van de burgers van de Unie ernstig opvatten en bij de beoordeling van het uitbreidingsproject mee in aanmerking nemen.
Met Agenda 2000 heeft de Commissie een document voorgesteld dat zogezegd de weg naar de uitbreiding van de Unie toont. Ik blijf bij mijn beeld: Agenda 2000 is alleen maar een schets van een ruwbouw en zeker geen gedetailleerd bouwplan. Er moeten nog vele institutionele, financiële en politieke verbeteringen worden aangebracht. Ik ben afgevaardigde voor Oostenrijk. Geen enkel land van de Unie is door zoveel kandidaat-lidstaten omgeven. Oostenrijk zal de gevolgen van de uitbreiding van de EU naar het oosten toe wellicht directer en duidelijker dan enige andere lidstaat ondervinden. Hoe delicaat de beoordeling van de uitbreiding is, blijkt uit een eenparig aangenomen resolutie van het parlement van Opper-Oostenrijk. De vertegenwoordigers van alle fracties eisen daarin dat met de Republiek Tsjechië geen toetredingsonderhandelingen worden aangevat zolang dat land niet van de voltooiing van de kerncentrale van Temelin afziet. Dat is het standpunt van een democratisch gekozen Oostenrijks parlement, dat men ook de Oostenrijkse afgevaardigden in het Europees Parlement verzocht heeft te verdedigen.
Het Europese huis moet stevige grondvesten hebben. Om het uit te breiden moeten wij steen op steen, of liever, steen na steen plaatsen. Bij de val van de Berlijnse muur verklaarde Willy Brandt dat één wordt wat samen hoort. Laten wij Europa de tijd geven één te worden.

Samland
Mijnheer de Voorzitter, dit debat herinnert mij aan het wonder van de broodvermenigvuldiging. Ik blijf even bij dat beeld. Omdat wij vandaag nog over zeer abstracte structuren debatteren, kunnen wij het ook snel over een en ander eens worden. Uit de laatste betogen is evenwel al gebleken dat de gulheid heel wat minder groot wordt als het op delen aankomt. Nu verdelen wij de koek zowel op het gebied van het landbouw- als het structuurbeleid in vijftien stukken. Wij weten dat wij die koek - althans volgens de Commissie - elk jaar 2, 5 % groter kunnen maken. Wij zeggen dan dat de stukken ongeveer even groot blijven, dat wij voor het landbouwbeleid en de structuurfondsen elk jaar 1, 5 miljard ecu van de koek afsnijden en dat het stuk dat erbij komt voor de toenadering van de kandidaat-landen dient.
Bovendien zeggen sommige landen - ook het mijne - dat ze voor de koek voortaan minder willen betalen. Dit is een wonderlijke geschiedenis. Dezelfde landen roepen ook het hardst dat de eerste kandidaat-landen omstreeks 2000 lid van de Europese Unie moeten kunnen worden. Dit is een hallucinant debat. Hier wordt gelogen en bedrogen. Ik wil zeer duidelijk het volgende zeggen: voor de toetreding van de Centraal- en Oost-Europese landen heeft u alle burgers van de vijftien lidstaten nodig. Wij moeten die burgers van de vijftien lidstaten ervan overtuigen dat de kandidaat-landen alleen tot de Unie kunnen toetreden als ingrijpende hervormingen plaatsvinden.
In welke wereld leven wij als een land als Tsjechië de laagste werkloosheid in geheel Europa heeft? Dan leven wij zeker niet in de realiteit. Wij zien toch allen hoe het met de kroon staat. Het probleem is dat daar evengoed wordt gelogen. Als de overheid haar ondersteuningsbeleid zou opgeven en als in Tsjechië de subsidieregeling van de Gemeenschap zou gelden, zou de werkloosheid er met tientallen procenten stijgen. Ik weiger dan ook deel te nemen aan dit leugenachtige debat, waarin men beweert dat zij die het hardst roepen de echte verdedigers van de Centraal- en Oost-Europese landen zijn.
Ik ben voorstander van de uitbreiding. Als ik de uitbreiding werkelijk wens, moet ik ze echter ook mogelijk maken en moet ik daarvoor in de lidstaten van de Unie en in de Oost-Europese landen een meerderheid vinden. Daarom zullen wij de landbouw in de Gemeenschap moeten hervormen. Het kan niet gezond zijn dat de Europese Unie op dit ogenblik meer aardappelen aan Polen levert dan omgekeerd. Dat komt niet doordat de aardappelen in Polen slechter zijn, maar doordat wij elke ecu met een halve ecu subsidiëren, terwijl Polen zich slechts 15 % subsidies kan veroorloven. Daardoor verdringen wij de Poolse aardappelen met onze gesubsidieerde aardappelen van de Poolse markt. Wie nog altijd niet begrijpt dat wij, om ons op de uitbreiding voor te bereiden, allereerst in de Europese Unie zelf moeten hervormen, heeft geen oog voor de werkelijkheid.
Hetzelfde geldt voor het structuurbeleid. Als ik hoor dat de Ieren en de doelstelling 1-gebieden al dat geld nodig hebben en dat de Duitse deelstaten vrijdag in de Bondsraad hebben gezegd dat het structuurbeleid niet mag veranderen, moet ik zeggen dat ook dat volstrekt onmogelijk is. Ook al voor onszelf moet het bevolkingsplafond omlaag en moet het beleid worden hervormd. Die hervorming is echter nog veel meer nodig om de Unie te kunnen uitbreiden. Het zou immers volstrekt onrealistisch zijn nieuwe landen tot de Unie toe te laten waarvan het bruto nationaal product per capita op dit ogenblik gemiddeld 31 % van dat van de Gemeenschap bedraagt.
Tijdens een debat heb ik in Groot-Brittannië voor het Hogerhuis ooit het volgende gezegd: als wij de 2, 5 % groei in de Gemeenschap en de 4 % groei in de Centraal- en Oost-Europese landen willen laten samenkomen - hieruit blijkt overigens hoe groot het verschil tussen die landen is -, heeft Slovenië veertien jaar nodig om op het gemiddelde BNP van de Gemeenschap te komen, Polen meer dan dertig en Roemenië zelfs meer dan vijftig jaar. Als een spreker van de groenen dan komt zeggen dat wij een eerste en een tweede klasse invoeren, kan ik alleen maar zeggen dat er eigenlijk tien klassen zijn. Al die landen zijn onderling erg verschillend. Wie de indruk wekt dat men grote groepen kan samenstellen en alle landen snel tot de Unie kan toelaten, doet niet aan politiek maar aan misleiding.
Daarom dring ik op meer duidelijkheid en oprechtheid aan. Ook ter attentie van mijn eigen fractie moet ik zeggen dat ik de oplossing van de Commissie had verkozen. Wij hadden voor de 5+1 moeten kiezen, want al de rest is irreëel. Hier wordt misleid en bedrogen. Dit is geen realistische politiek. Ik ben het volledig eens met wat de heer Hänsch daarover daarstraks heeft gezegd. Ik dring op meer oprechtheid aan. De mensen in Oost-Europa hebben recht op een grotere eerlijkheid om echt de kans te krijgen tot de Gemeenschap toe te treden.

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Van den Broek, ook ik ben voorstander van oprechtheid. In tegenstelling tot wat de heer Samland zopas heeft gezegd, meen ik echter niet dat wij allemaal een hoop leugens vertellen. Ik meen integendeel dat het document van het Parlement en de Agenda 2000 van de Commissie manoeuvreerruimte bieden. Sommigen hebben het over Russische poppen, maar men kan kiezen en de onderhandelingen voortzetten naarmate de verschillende landen vooruitgang boeken. De uitbreiding van de Europese Unie behoort tot het wezen van de integratie en is een bouwprincipe van de Gemeenschap en een historische noodzaak.
Oostenrijk, dat in de tweede helft van 1998 het EU-voorzitterschap op zich neemt, heeft er wegens zijn geopolitieke ligging en historische banden met Centraal-Europa alle belang bij dat zijn buurlanden niet in een politiek niemandsland blijven steken en op het economisch niveau van het westen komen. Alleen door de economische verschillen op het oude continent weg te werken kunnen wij Europa veiliger, welvarender en vreedzamer maken.
In deze samenhang zou ik de Tsjechische president Vaclav Havel willen citeren. Die heeft ooit het volgende geschreven: " Het gaat niet alleen om het lidmaatschap van de club van de welgestelden, maar ook om een keuze voor de westerse beschaving en de opheffing van het vacuüm tussen oost en west" . Het inkomen per capita ligt in de Centraal- en Oost-Europese landen uiteraard aanzienlijk lager dan bij ons. Een ander nadeel is dat in die landen, bijvoorbeeld in Polen, een groot deel van de beroepsbevolking in de landbouw werkt. Voorts zijn er ook structurele problemen in de kolen- en staalsector en de zware industrie. Vooral op het gebied van het milieubeleid moet een grote achterstand worden weggewerkt. Verouderde kerncentrales vormen een veiligheidsrisico. De Oost-Europese landen moeten er zich dan ook toe verbinden op lange termijn van het gebruik van kernenergie af te zien. Ondertussen moet alles in het werk worden gesteld om de bestaande kerncentrales zo veilig mogelijk te maken.
Voor Oostenrijk, dat de langste grens met kandidaat-landen heeft, is het belangrijk dat de grensregio's worden geholpen om hun moeilijkheden bij de structurele aanpassing te overwinnen en dat men voorziet in overgangstermijnen bij de invoering van het vrije verkeer van personen en in de landbouw, zoals men dat ook voor Portugal en Spanje heeft gedaan. Vooral echter mag men de nettobetalende landen niet te veel nieuwe financiële lasten opleggen. Ik ben voorstander van 1, 27 % van het bruto nationaal product. De uitbreiding naar het oosten moet immers als een gezamenlijk Europees project worden beschouwd. De solidariteit moet voor iedereen gelden, zowel voor de nettobetalende als de netto-ontvangende landen. Uiteindelijk moeten de kandidaat-landen ook aan de democratische en mensenrechtennormen van de EU voldoen. Dat betekent niet dat wij probleemgevallen zoals Slowakije moeten uitsluiten, maar wel dat wij er die landen moeten toe aansporen voort te gaan op de weg naar de democratie, de mensenrechten en de bescherming van de minderheden.
Geen enkel land mag zich van het uitbreidingsproces uitgesloten voelen. Er mag in de Europese samenleving geen tweedeling komen. Het uitbreidingsproces moet tot gevolg hebben dat wij veiligheid uitvoeren en geen onveiligheid invoeren.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteurs bedanken voor hun uitstekende werk.
Men heeft beraamd dat de uitbreiding naar het oosten ongeveer 15 miljard ecu netto per jaar zal kosten. Toch zal hierdoor het percentage aan contributies niet groter worden. Waarom niet? Ten eerste wordt elke groei van de contributies benut, zo ook de bezuiniging van 4 miljard ecu op de structuurfondsen. Ten tweede heeft men berekend dat de landbouw 11 miljard ecu aan bezuinigingen oplevert in vergelijking met de richtsnoeren van het beleid. De landbouw zal geen compensatie krijgen voor de stijging van de kosten noch voor de inflatie. Naar mijn mening kan dit niet worden goedgekeurd en de Europese landbouw kan dit niet aan.
In het regionaal beleid voegt Agenda 2000 de huidige zeven doelstellingen samen tot drie doelstellingen. Het is te betreuren dat doelstelling 6 voor de koude en dunbevolkte gebieden wordt ondergebracht in doelstelling 1, want de criteria hiervan houden geen rekening met de specifieke problemen van doelstelling 6-gebieden. De steun mag niet minder worden. Ook het onderbrengen van doelstelling 5b-gebieden in doelstelling 2 verkleint dit aantal gebieden sterk en verscherpt zodoende de problemen die de hervorming van het landbouwbeleid voor de landbouwgebieden veroorzaakt.
Ik steun evenwel de methode van aanpakken van Agenda 2000, oftewel dat de contributies niet worden verhoogd en dat de onderhandelingen beginnen op de manier zoals de Commissie die heeft voorgesteld.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van collega Oostlander is op één punt formeel: ieder land dat tot de Europese Unie wil toetreden, moet een democratisch land zijn. De persvrijheid moet gewaarborgd zijn. In België, een van de landen die de Unie hebben opgericht, is de pers wel vrij, maar gesubsidieerd door de heersende macht, op voorwaarde dat zij politiek correct is, dat wil zeggen onderhorig aan het systeem. Er moeten vrije verkiezingen worden georganiseerd. In België zijn de verkiezingen vrij en vervalst door de openbare financiering voor de oude partijen van het establishment, vervalst door de gecontroleerde media en vervalst door de rechterlijke macht die willekeurig wanneer zij maar wil de lijst van het Front national terzijde schuift, een partij die 175.000 kiezers in Brussel en Wallonië vertegenwoordigt. Ten slotte matigen wij ons nog aan om in Slowakije te eisen dat de Hongaarse minderheid wordt beschermd, een bescherming die er echter wel degelijk is, of in Letland de bescherming van de Russischsprekende minderheid.
Waarde collega's, op enkele kilometers van ons Parlement wonen 150.000 Franstalige Belgen die minder rechten hebben dan de Hongaren in Slowakije en niet meer dan de Russen in Letland. Ik eindig met deze vraag: hoe moeten we deze hardnekkigheid om een niet-Europees land, Turkije, in de Unie te willen opnemen, kwalificeren? Neokolonialisme of geestelijke en culturele armoede?

Dankert
Voorzitter, ik zou mij eerst willen aansluiten bij wat Detlev Samland in het algemeen over de uitbreiding gezegd heeft. Ik denk dat hij de juiste snaar op dat punt getrokken heeft. Wat mij betreft nog een aanvullende opmerking over de algemene problematiek. Ik vind dat Turkije bij de conferentie betrokken moet worden en dat die conferentie concrete inhoud moet hebben of om met wijlen partijgenoot Schäfer te zeggen: in gelul kunnen ook de Turken niet wonen.
Ik zal mij beperken verder tot het verslag-Colom. Ik ondersteun het verslag, geen probleem. Maar ik wou er toch op wijzen dat het verslag natuurlijk met een groot aantal onzekerheden omgeven is. De data die de Commissie heeft aangegeven zijn theoretische data. De bespiegelingen die de Commissie over de uitgaven heeft gedaan en aan de inhoud waarvan zij vasthoudt aan 1, 27 %, zijn uitermate theoretische bespiegelingen. Als ik dan kijk wat de politieke situatie van dit moment in de Raad bijvoorbeeld al is, dan heb ik de grootste twijfel aan de mogelijkheden voor de Commissie om aan dit tijdschema vast te houden. Want het ziet er niet naar uit dat de financiële problematiek binnen de Raad tot de nodige oplossingen geleid zal hebben die het goed mogelijk maken bij uitbreidingsonderhandelingen het voortouw te nemen. Ik denk dat die onenigheid die er nu al ligt en waar zeer verschillende posities zijn, zowel over landbouw als met betrekking tot de structuurfondsen dat die nog wel even zal voortduren. Als men een uitbreidingsproces serieus wil ondernemen dan is het toch goed dat de financiën worden afgestemd op het te voeren beleid. De indruk die ik op dit ogenblik heb - en Samland heeft dat eigenlijk ook al gezegd - is dat wij meer bezig zijn met het verdelen van het geld onder de vijftien bestaande leden dan dat wij bezig zijn met een uitbreidingsproces. Dat is hier in deze plenaire van alle kanten bevestigd. Ik kan niet mijn zorg over de schandaligheid van die opvattingen onder de tafel houden. Ik krijg zelfs tot mijn grote leedwezen meer begrip voor de Nederlandse nettopositiediscussie dan ik tot nog toe had. Want het kan natuurlijk niet zo zijn dat de uitbreiding wordt afgewenteld op die landen die op het ogenblik al in een uitermate moeilijke politieke nettodiscussie verkeren. Ik vind de nettodiscussie, ik zeg het onmiddellijk, een foute discussie, maar die is nu eenmaal een stuk van de politieke werkelijkheid waar landen als Duitsland en Nederland mee van doen hebben. Als de discussie dan zo loopt zoals hier in dit debat, van de Ieren die hun centen willen, van de Portugezen die hun centen willen hebben, de Spanjaarden die hun centen willen, dan is het natuurlijk op een gegeven moment rijp dat wij in een diepe politieke crisis geraken in deze Gemeenschap met als risico dat de kandidaten voor uitbreiding, die naar mijn gevoel op tijd van hun relatie met de Europese Unie moeten kunnen profiteren, dat die daar het slachtoffer van worden. Ik wou dat in die context toch wel opmerken.
Een ander punt met betrekking tot de toetreding. De Commissie is uitgegaan van 2, 5 % groei. Colom vraagt uitdrukkelijk of dat een haalbare optie is. Bij mij rijst een andere vraag. In hoeverre is de relatie tussen die 2, 5 % en het tijdschema dat de Commissie met betrekking tot de toetreding heeft vastgesteld reëel? Bovendien, zijn de hervormingen van de landbouwpolitiek, de hervormingen van de structuurfondsen voldoende om de problematiek binnen de 1, 27 % op te vangen? Ook daar is de Commissie buitengewoon moeizaam over. Als ik kijk naar bijvoorbeeld de doelstelling 1-gebieden dan zie ik toch dat er aanzienlijke mogelijkheden voor bezuinigingen zijn. Ik neem het eigen Nederlandse Flevoland, maar ik denk ook dat een groot aantal andere doelstelling 1-gebieden het niet nodig hebben dat men, nu er geen doelstelling 1 meer is, nog eens zes jaar gebruikt om hun doelstelling 1 positie af te bouwen. Dat kan in een aanmerkelijk kortere tijdspanne. Zij zijn het of ze zijn het niet. Als ze het niet zijn is er geen automatisch recht om nog lange tijd te profiteren van hun voordelige positie.
Ik denk dat de overgangsregelingen die de Commissie in haar hoofd heeft, dat die door beperkingen in de tijdsduur verdere mogelijkheden tot aanpassing moeten bieden dan op het ogenblik gepland is, dat dan ook andere oplossingen gevonden worden dan nu. Want nogmaals, de huidige voorstellen met betrekking tot de structuurfondsen die wijzen erop dat landen met weinig doelstelling 1-gebieden die bovendien nog eens niet mee profiteren van de verschuiving in het landbouwbeleid, dat die voor de rekening van de uitbreiding opdraaien. Als ik kijk naar de opiniecijfers in Nederland, in Duitsland, in andere landen met betrekking tot de gevoelens van de bevolking tot uitbreiding dan lopen wij serieus politiek risico als wij op dit scenario insteken. Vandaar mijn waarschuwing.
Ik heb altijd al gezegd dat ik de nettobijdragediscussie een foute discussie vind, maar ik moet erkennen dat het intussen in een aantal van onze lidstaten een politiek probleem is en dat het dus noodzakelijk is om tot een evenwichtige verdeling van de begroting te komen waarbij andere maatstaven gehanteerd moeten worden dan de typische nettobijdragediscussie, maar waar toch andere maatstaven noodzakelijk zijn. Dat is ook nodig om binnen Agenda 2000 meer financiële ruimte te creëren voor de toetreders dan op het ogenblik aanwezig is.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik sluit mij aan bij wat de heer Dankert hier heeft gezegd. Het is interessant vast te stellen dat wij nu al een min of meer verdoken verdelingsstrijd in de Europese Unie beleven. Die herinnert mij aan wat wij in het begin van de jaren '80 al eens hebben besproken. Mij verbaast het soms dat de argumenten die toen tegen de uitbreiding van de Europese Unie in zuidelijke richting werden aangevoerd, vandaag worden gebruikt door de landen die toen in de Europese Unie werden opgenomen. Iedereen zou zijn geweten eens moeten onderzoeken en zich afvragen of die argumenten toen al niet vals waren, en of wij die landen daarom toch niet hebben laten toetreden. Wij mogen de bustheorie niet volgen: wij zitten zelf in de bus en de bus is vol. Dat is volgens mij soms een moeilijke situatie.
Vandaag is hier al herhaaldelijk terecht op de historische betekenis van de uitbreiding van de Europese Unie gewezen. Om niet te discrimineren moeten wij volgens mij twee definities hanteren. Wij mogen niet discrimineren door bepaalde kandidaat-landen geen enkele hoop te geven. Wij moeten een proces op gang brengen dat die landen objectief de kans biedt om lid van de Europese Unie te worden. Tegelijkertijd moeten wij de onderhandelaars objectieve criteria ter hand stellen om een onderscheid te kunnen maken, zodat de al verder gevorderde landen aan het einde van de onderhandelingen niet hoeven te wachten op de landen die minder ver gevorderd zijn.
Daarom meen ik dat onze compromisoplossingen inmiddels zo kunnen worden geïnterpreteerd dat de Commissie en de Raad over die mogelijkheid tot differentiëring beschikken. Dat is uiterst belangrijk, want als het eerste land veel later toetreedt dan het kan, tast dat de hoop aan van de landen die hoe dan ook later zullen toetreden. Daarom mogen wij iedereen niet over dezelfde kam scheren.
Wij moeten allen ons huiswerk maken. De kandidaat-landen moeten dat doen om tot de Europese Unie te kunnen toetreden, wij moeten dat doen op het gebied van het structuur- en het landbouwbeleid en op dat van de institutionele hervormingen. Wij mogen daarin niet te ver gaan, maar moeten doen wat voor de uitbreiding nodig is. Dat is ons huiswerk. Wij moeten voorkomen dat de uitbreiding van de Europese Unie nieuwe breuklijnen veroorzaakt. Wij moeten voor overgangsmogelijkheden zorgen om een breuk tussen de kandidaat-landen en de huidige lidstaten van de Europese Unie te voorkomen. Doordat de Europese Unie een nieuwe grens krijgt, moeten wij ook bruggen slaan naar de landen die noch in de nabije, noch in de verre toekomst tot de Europese Unie zullen toetreden. Wie bij dat bruggen bouwen niet aan Oekraïne en Rusland denkt, vergist zich deerlijk.

Frischenschlager
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de oproep van de heer Samland om meer eerlijkheid en wil daarbij drie punten aanstippen. In de eerste plaats zou het, zoals de heer Brok heeft gezegd, ronduit schandelijk zijn dat een lidstaat van de Europese Unie tegen een land dat de criteria vervult een veto stelt tot zijn eigen kandidaat klaar is om toe te treden. De heer Brok weet dat ik het over Polen heb. Dat mag niet gebeuren.
Een tweede punt is de hervorming van de instellingen. Ik heb voortdurend de indruk dat sommigen over de hervorming van de instellingen spreken met de heimelijke bedoeling de uitbreiding wat te vertragen. Om geen tijd te verliezen en het uitbreidingsproces niet te vertragen moeten wij er dus voor zorgen dat de institutionele hervorming snel en kordaat wordt aangepakt.
Een derde belangrijk punt is dat sommige landen, die op dit ogenblik sterk van de steunregeling profiteren, volgens mij volstrekt geen belangstelling voor de uitbreiding hebben, omdat ze daardoor hun financiële voorrechten zouden verliezen. Ook daaraan moeten wij iets doen. Op die punten hebben wij nood aan veel meer eerlijkheid en politieke rechtlijnigheid. Ik hoop dat wij die tenminste hier in het Europees Parlement kunnen opbrengen.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer rapporteur Colom met de kwaliteit en de nauwgezetheid van zijn ontwerpresolutie. Ik ben het in essentie eens met de opzet van het werk en met de kritische aanmerkingen op het door de Commissie voorgestelde document "Agenda 2000" . De resultaten en gevolgen van belangrijke historische processen, zoals de uitbreiding met de landen van Midden- en Oost-Europa en de verwezenlijking van de Economische en Monetaire Unie, die nu van start gaan, zullen juist in de periode van de financiële vooruitzichten zichtbaar worden en vreemd genoeg is er nu voor het eerst een politiek kader dat geen verhoging van de financiële middelen van de Unie toelaat, hoe belangrijk deze veranderingen ook zijn. De reden voor deze positie is tweeledig: enerzijds wordt er, geloof ik, een pauze ingelast om te kunnen nadenken over het Europese integratieproces en anderzijds kiest men ervoor - en ik ben het ermee eens - de in het Verdrag van Maastricht vastgestelde convergentiecriteria te laten prevaleren boven alle doelstellingen.
We worden hierdoor genoodzaakt ons realistisch en doeltreffend op te stellen ten aanzien van de reikwijdte van de in "Agenda 2000" bepaalde doelstellingen, doelstellingen die niet alleen op de uitbreiding, maar ook op al de door de Unie te ontwikkelen beleidslijnen betrekking zullen hebben. Men mag niet vergeten dat de Commissie bij haar ramingen uitgaat van 2, 5 % groei in de lidstaten, wat volgens een grote meerderheid te optimistisch is, en vasthoudt aan het maximumplafond voor financiering van de uitgaven: dit houdt onvermijdelijk in dat hervorming van de belangrijkste beleidsterreinen van de Unie, namelijk het GLB en de structuurfondsen, nodig zal zijn om de uitbreiding op lange termijn te financieren.
De duur en de kosten van het uitbreidingsproces zijn nog niet vastgesteld en de economische vooruitzichten van de kandidaat-landen blijven onzeker; het is dus evident dat er een nieuwe evenwichtige verdeling van de middelen voor de verschillende beleidslijnen van de Unie nodig is om een stabiel financieel kader te creëren voor de verwezenlijking van de uitbreiding.
Zoals reeds werd onderstreept in Agenda 2000 omhelst de Commissie een beginsel, een tegengestelde procedure in vergelijking met het verleden. We hebben een financieel pakket voor een periode die niet zozeer door de politieke en economische doelstellingen als wel door de vooraf vastgestelde maximumgrens van de eigen middelen wordt bepaald. Deze benadering heeft weinig waarde; derhalve mogen we het grote risico dat de reikwijdte van de nagestreefde uitbreiding en daarmee verband houdende verdieping van de integratie zal worden aangepast, niet onderschatten.
Behalve de maximumgrens zou het systeem van de eigen middelen zelf grondig moeten worden herzien en hervormd, zodat het beter kan worden afgestemd op de rijkdom en welvaart van de burgers en doorzichtiger kan worden gemaakt. De Commissie heeft zich dit doel helaas niet gesteld, zelfs niet bij een gunstige gelegenheid als deze.
Agenda 2000 gaat uit van een automatische verlenging van de financiële vooruitzichten; de politieke manoeuvreerruimte van het Parlement als begrotingsautoriteit wordt daarbij niet vergroot. Ik ben het derhalve met de rapporteur eens wanneer hij wijst op de noodzaak van een doeltreffender en flexibeler akkoord. Een herziening van het akkoord is daarom nuttig, ook voor het beter functioneren van de instellingen. Ik ben het tevens met de rapporteur eens dat het juist is te voorzien in de mogelijkheid een nieuwe financiële analyse te verrichten, eventueel op grond van een herzieningsclausule, gezien de talrijke relevante onzekerheden die de periode van zeven jaar van de financiële vooruitzichten kenmerken. Er zijn dus periodieke analyses nodig; het verloop van het proces en de financiële gevolgen van de uitbreiding, die bij de financiële vooruitzichten centraal staan en de grootste zorg zijn, kunnen niet precies worden voorspeld; wanneer we uitgaan van de cijfers van de Commissie, zien we hoe de schatting van de uitbreidingskosten voor de periode van de financiële vooruitzichten een bedrag oplevert dat, in absolute cijfers of in procenten uitgedrukt, geen onmogelijke uitdaging vertegenwoordigt; desondanks zal het bedrag van belang zijn voor de voortzetting van enkele beleidslijnen in de lidstaten.
Rekening houdend met dit alles en met de reeds besproken overwegingen aangaande het belang van de uitbreiding en de noodzaak van een nieuwe evenwichtige verdeling van de middelen voor de beleidslijnen van de Unie, moet er worden benadrukt dat de financiële vooruitzichten, in de huidige staat, een marge moeten hebben voor de verdere ontwikkeling van de bestaande beleidslijnen, zowel intern als extern, gelet op de noodzaak om het beheer van de bestaande beleidslijnen op intelligente en doeltreffende wijze bij te stellen en meer aandacht te schenken aan de moeilijke uitdagingen van vandaag, zoals de werkloosheid, een evenwichtige sociaaleconomische ontwikkeling bij het integratieproces.
Dit betekent dat er met vastberadenheid een aantal hervormingen moeten worden verricht, bijvoorbeeld in de landbouwsector - het welslagen van de uitbreiding hangt in grote mate af van het vermogen van de Vijftien om de landbouw te moderniseren - en in het regionaal beleid, zoals er ook meer aandacht moet worden geschonken aan problemen als de werkgelegenheid bij de herziening van het Verdrag van Amsterdam.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste zou ik mijn collega's, de heren Oostlander en Barón Crespo, willen complimenteren met hun uitstekende verslag, dat ik graag steun. Persoonlijk ben ik een enthousiast voorstander van de uitbreiding, maar ik heb ook duidelijke opvattingen over hoe aan dat grotere Europa vorm moet worden gegeven. Achteraf bezien was de laatste uitbreiding - zonder verdieping - te voorbarig. Daardoor hebben we nu te maken met de opvattingen van een groot aantal politici en burgers die geen affiniteit met de Europese integratie hebben en dit heeft een remmende werking op onze Europese idealen gehad. We moeten deze vergissing niet nog eens begaan. Het Europees Parlement moet duidelijk maken dat we geen enkele toetreding goedkeuren tenzij en totdat de instellingen fundamenteel zijn hervormd. We moeten onze bevoegdheden gebruiken om de regeringen van de lidstaten te dwingen een nieuwe IGC te beleggen en de fouten van Amsterdam recht te zetten. Als we nalaten dit probleem op te lossen vóór de uitbreiding, hebben we het doel van de Verenigde Staten van Europa laten varen en vervangen door een opgepoetste vrijhandelszone met wat extra wetten en regels.
Terwijl we deze druk op de regeringen blijven uitoefenen, moeten we parallel daaraan tegelijkertijd onderhandelingen starten met alle kandidaat-landen met uitzondering van Slowakije. Hiervan zou een symbolisch signaal uitgaan naar de burgers van die landen. We zouden daarmee aangeven dat we willen dat ze zo snel mogelijk toetreden, zodra ze aan de nodige voorwaarden voldoen. Door niet een eerste- en een tweederangs lidmaatschap in te stellen, zouden we ook een positief signaal aan potentiële investeerders geven, hetgeen voor deze landen van wezenlijk belang is om aan de economische criteria voor het lidmaatschap te kunnen voldoen.
Ik sluit af met te zeggen dat ik geen tijd heb om in te gaan op de argumenten van degenen die de uitbreiding zien in het perspectief van zelfzuchtige nationale begrotingsbelangen. Waar is hun visie? Er zal in het begin zeker een beroep op de EU-begroting worden gedaan, maar dergelijke kosten zijn minimaal in vergelijking met het hoge vredesdividend dat het vergrote en volledig verenigde Europa zal opleveren.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, mijn wachtwoorden voor de uitbreiding zijn vrede en stabiliteit in Europa. Daarom mogen wij geen instabiliteit scheppen met een selectiemethode die onderscheid maakt tussen de kandidaat-landen. Ongeacht de welsprekendheid waarmee Hans van den Broek zijn zaak bepleit, wat hij ook deze avond weer heeft gedaan, kan hij niet om het feit heen dat de Commissie een onderscheid maakt dat niet eens strikt objectief is, maar politiek, wat de Commissie zelf toegaf. Met de gekozen strategie heeft de Commissie van de toetreding een paardenrace gemaakt, waarin de deelnemers zich onvermijdelijk winnaars en verliezers zullen voelen. Er is nu dus sprake van een A-groep en een B-groep. Het is immers duidelijk genoeg dat er verschil is tussen de landen, ook wat betreft de mate waarin zij aan de EU-criteria kunnen voldoen. In het licht van het veranderingsproces dat Europa momenteel doormaakt, is het echter niet het juiste ogenblik om een statische opdeling te maken. De Commissie heeft deze strategie gekozen, omdat haar wachtwoorden niet vrede en stabiliteit zijn. Agenda 2000 gaat over een versterking en uitbreiding van de Unie. Het is echter niet de Unie die sterker moet worden gemaakt, maar de burgers in Europa en de mogelijkheid om over hun eigen leven, dat door de samenwerking binnen de Unie zal veranderen, te kunnen beslissen. Daarom mag het uitbreidingsproces ook niet als excuus worden gebruikt om de noodzakelijke hervormingen in de Unie te kunnen verwezenlijken. Alleen door een gelijkwaardige samenwerking met alle kandidaat-landen kunnen wij de steun van de bevolking in de EU winnen en dat is noodzakelijk opdat het project niet zou mislukken.

Papakyriazis
Mijnheer de Voorzitter, Agenda 2000 geeft de aanzet tot een groter en sterker Europa. De uitbreiding van de Europese Unie met de Oost-Europese landen stelt Europa in staat zich historisch te voltooien. Daarmee wordt een einde gemaakt aan de paradox van het in tweeën gesplitste Europa en tegelijkertijd een garantie gegeven voor de ontwikkeling en de stabiliteit van Europa en heel de wereld. Dit is de politieke keuze die Europa voor zijn ontwikkeling heeft willen maken en ik hoop van ganser harte dat dit nu op elk niveau van de Europese Unie een beklonken zaak is
De verschillende aspecten van deze historische taak zijn herhaaldelijk ontleed en toegelicht. De uitoefening van deze taak moet echter gelijk opgaan met de inspanningen ter uitdieping en versterking van de huidige Europese Unie. Deze noodzaak mag niet aan twijfel onderhevig zijn. Tegenstrijdigheden, dubbelzinnigheden en terugkrabbelen zijn dan ook uit den boze.
Nu de procedures in het kader van de gestructureerde dialoog ter voorbereiding van toetreding zijn afgerond en in Kopenhagen besluiten zijn genomen over de criteria overeenkomstig de concrete eisen van het Verdrag van Amsterdam, moet een definitieve beslissing worden genomen over de tenuitvoerlegging van het toetredingsbeleid. Nu moet men beginnen met onderhandelingen.
Het verheugt mij te kunnen vaststellen dat heel het Europees Parlement van mening is dat de onderhandelingen met alle kandidaat-landen uit Oost-, Midden-, Noordoost- en Zuidoost-Europa op hetzelfde tijdstip moeten beginnen. Al de tien kandidaten hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt in hun moeizame toenadering tot de Unie. Pardon, het zijn geen tien landen, maar tien plus één. Cyprus is namelijk een geval apart. Ik verwijs enkel naar het gunstige besluit dat de Commissie in 1995 heeft genomen voor de toetreding van Cyprus. Volgens dit besluit moeten de onderhandelingen met Cyprus in april 1998 beginnen. Dit is de historische plicht van de Europese Unie jegens Cyprus.
Helaas is er voor Turkije in dit algemene beeld geen plaats. Ik ben het roerend met commissaris Van den Broek eens dat het grote vraagstuk van de uitbreiding niet mag worden overschaduwd door de betrekkingen van de Europese Unie met Turkije. Dit betekent natuurlijk niet dat wij lijdzaam zullen toezien indien Turkije via een achterdeurtje de Europese Unie wordt binnengeloodst. Het kan best zijn dat bepaalde regeringen zich in hun buitenlandse beleid in allerlei bochten moeten wringen en de Europese Commissie moet streven naar allesomvattende oplossingen. Als Europees Parlement moeten wij ons echter onverbiddelijk houden aan bepaalde beginselen. Het vraagstuk met Turkije staat open. Daar ben ik het mee eens. Maar het is geen onderwerp van gesprek in dit verband. Turkije beantwoordt nu niet aan de elementaire voorwaarden en dat is jammer voor Turkije en voor de Europese Unie.

Lenz
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in dit debat over de uitbreiding drie opmerkingen willen maken. Negen jaar geleden viel in Berlijn de muur en werd aan de Hongaarse grens de afrastering weggehaald: de door sommigen lang verwachte, door anderen gevreesde ommekeer was begonnen. Wij waren het er toen al over eens dat de grote uitdaging voor de Europese Gemeenschap erin zou bestaan na de eenmaking van West-Europa ook tot de eenmaking van geheel Europa bij te dragen. Het ging niet alleen om de hereniging van Duitsland, maar in zekere zin ook om de hereniging van het Europese continent. Wij waren het erover eens dat die hereniging alleen onder het teken van de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en de markteconomie kon gebeuren. Vandaag bespreken wij de implicaties van het antwoord dat wij willen geven; de anderen wachten op ons antwoord en vooral op onze bereidheid om dat antwoord te geven.
Een tweede opmerking is dat sommige kandidaat-landen een volledig andere rol gaan spelen. Ik neem Polen als voorbeeld. Polen is door zijn grote buurlanden altijd verdrukt. Nu moet het zich van onderdrukt land tot partner ontwikkelen. Polen lag vroeger in het westen van het Oostblok en komt nu in het oosten te liggen, waar het in de toekomst de grens van de Europese Unie zal zijn. Voor het eerst, althans in zijn nieuwste geschiedenis - zal Polen voor zijn buurlanden ook een zeker niet eenvoudige actieve rol moeten spelen.
Om toetreding verzoeken is niet moeilijk, lid worden en blijven wel. Ook de andere landen die om toetreding hebben verzocht moeten dat weten. Wij moeten echter ook beseffen dat wij - dat is mijn derde opmerking - een toets hebben opgesteld waarbij toetreding zowat neerkomt op de erkenning van het democratische gehalte dat voor alle landen de maatstaf is. Daarom moeten wij voor die aangelegenheid grote aandacht hebben.
Toetsvragen zijn de mensenrechten, de rechtsstaat, de democratische procedures en de bescherming van de minderheden. Voor landen die lang onder een dictatuur hebben geleefd - ik kom pas terug uit Roemenië - is de weg lang en moeilijk. Wij moeten goed beseffen dat democratie een voortdurende controle vergt, ook onder vrienden. Wij moeten dat leren aanvaarden, want dat is het cement dat ons uiteindelijk bijeenhoudt. Dat men ook in vriendschap verschillende politieke doelstellingen kan nastreven, is een stuk vrijheid.

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde de kritische opmerkingen in het verslag van de heer Colom i Naval onderschrijven. De Commissie heeft zich opgesloten in de rol van de hoofdpersoon van Molière, aan wie wordt gevraagd met weinig geld een goede maaltijd te bereiden. De Commissie tracht aan te tonen dat we kunnen uitbreiden zonder dat dat meer kost, of beter gezegd, zonder dat de lidstaten meer moeten betalen. Vandaar dit soort postulaat en doelgrens van 1, 27 % waardoor de hele gedachtegang wordt beheerst.
We zien de redenen daarvan wel in. De Commissie heeft willen vooruitlopen op de wensen, of juister gezegd, het gebrek aan wil van de Raad, in plaats van voorstellen te doen die op een onderzoek van de werkelijkheid zijn gebaseerd. En het is pikant te constateren dat, terwijl wij na Amsterdam vroegen om institutionele hervorming voorafgaand aan uitbreiding, de beraadslagingen over de uitbreiding ons vandaag de huidige tekortkomingen tonen van de instellingen van onze Unie en met name de Commissie, die de rol van drijvende kracht die zij vroeger was, heeft laten varen en een programmeringscel van de Raad is geworden.

Barros Moura
Mijnheer de Voorzitter, het eind van het communisme en de verdeling van Europa heeft de weg geopend voor een verandering in het karakter van de Europese Unie, die nu alle Europese volkeren en staten kan opnemen. Met deze historische verandering hangt de uitbreiding dan ook samen. De Unie en haar lidstaten zullen de uitbreiding als een essentiële politieke doelstelling moeten zien voor de toekomst van de vrede en de democratie in Europa. De consolidering van de democratie en de mensenrechten en de duurzame overgang naar een markteconomie moeten worden ondersteund, evenwel zonder het dappere streven uit het oog te verliezen om eerst de ernstige sociale crisis te boven te komen waarin het wilde liberalisme bijna alle landen uit het vroegere communistische blok heeft gestort.
Voor een land als Portugal, dat voor zijn democratische consolidering en economische ontwikkeling zoveel heeft geprofiteerd van zijn toetreding tot de Gemeenschap, is er geen twijfel mogelijk ten aanzien van de politieke doelstelling om, naast de overige kandidaten, ook de Midden- en Oost-Europese landen te laten toetreden. Derhalve verwerp ik elke institutionele strategie - financiële of andere - van de huidige lidstaten om de volkeren van de kandidaat-lidstaten in gijzeling te nemen.
Deze historische uitbreiding sluit de politieke en morele legitimiteit uit van elke poging om de kandidaat-landen een verschillende behandeling te geven, zoals de bedoeling van de Commissie was met haar fameuze 5+1-voorstel. Het verheugt me dat het Parlement zich in tegengestelde richting beweegt. Het verheugt me dat het Parlement iedereen eenzelfde startpositie wil bieden, ongeacht de resultaten, en dat de toetredingsdatum op grond van objectieve communautaire criteria moet worden vastgesteld. Verder verwerp ik iedere poging om Turkije uit culturele of religieuze overtuigingen uit te sluiten, waarbij de Europese geschiedenis van Turkije wordt genegeerd en wordt vergeten welke belangrijke bijdrage dit land, behoudens naleving van de democratische voorwaarden, bij toetreding zou kunnen leveren aan de eenheid en vrede in Europa. Turkije moet bij zijn toetreding worden geholpen en niet bij voorbaat worden uitgesloten.
Het spreekt vanzelf, mijnheer de Voorzitter en geachte collega's, dat voor zo'n belangrijk historisch project meer nodig is dan een paar rekenaars die zich niet hard tegen de regeringen durven op te stellen! Hiervoor is een politiek en moreel leiderschap nodig dat solidariteit en historisch inzicht kan tonen. Een leiderschap dat in de Europese Unie ernstig ontbreekt. Alleen zo, door politieke moed te tonen en de waarheid te vertellen aan kiezers die volledig vermurwd zijn door populistische, nationalistische en anti-Europese demagogen, kan een proces worden volbracht waarvoor verscheidene beleidslijnen, zoals het GLB, zullen moeten worden herzien en de communautaire begroting zal moeten worden versterkt. Alleen dan kan het beleid van structurele ondersteuning worden gegarandeerd dat de kandidaat-lidstaten nodig hebben, zonder dat de financiering uitsluitend ten koste zal gaan van de minst ontwikkelde landen en de economische en sociale samenhang. Dat is namelijk wat bij een vasthouden aan de maximumgrens van eigen middelen op 1, 27 % van het BBP zou gebeuren.
De uitbreiding is een nieuwe kans voor Europa, voor de vrede, democratie en solidariteit tussen zijn volkeren; een doelstelling die niet samengaat met een tweedeling tussen de kandidaat-lidstaten, noch met een beperking van de fondsen die momenteel bestemd zijn voor de economische en sociale samenhang. Dit zou het voortbestaan van de Europese Unie in gevaar kunnen brengen.

Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, uit economisch oogpunt is Slowakije een van de sterkste kandidaat-lidstaten. Slowakije heeft de moeilijkheden na de splitsing van het vroegere TsjechoSlowakije snel overwonnen. De hoge economische groei per capita, de daling van de werkloosheid en de inflatie en de in vergelijking met andere landen lage buitenlandse schuld zijn daarvan het indrukwekkende bewijs. Op politiek niveau is het constitutionele kader voor democratisch samengestelde en doeltreffende instellingen al enkele jaren een feit. De regering functioneert echter niet zoals men dat in een rechtsstaat mag verwachten. Dat is vooral de schuld van premier Meciar en enkele van zijn ministers. Zijn visie op de rol van de president, de niet-naleving van het arrest van het Constitutioneel Hof, de gedeeltelijke uitsluiting van de parlementaire oppositie uit belangrijke beslissingsorganen en zijn houding tegenover de Hongaarse minderheid bewijzen dat premier Meciar zich tot nu toe anti-democratisch heeft gedragen.
Anderzijds willen de Slowaakse administratie en het Slowaakse parlement de relevante wetgevingsterreinen snel aan het communautaire acquis aanpassen. De aanbevelingen van de gemengde parlementaire commissie EUSlowakije, waarover de heer Rübig het straks nog zal hebben, hebben een en ander in beweging gebracht. Alles bij elkaar genomen stellen wij echter vast dat de Slowaakse regering niet alle politieke criteria van Kopenhagen vervult en dat de regering, en vooral de premier, nog grote inspanningen zullen moeten doen om de democratie en de rechtsstaat in de praktijk te versterken opdat Slowakije tot de eerste groep kandidaat-landen kan behoren.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat het Parlement in het proces van Agenda 2000 een belangrijke rol speelt. Met betrekking tot Agenda 2000 is vanmiddag steeds weer gezegd dat de Commissie voor de nu besproken periode geheel nieuwe financiële vooruitzichten voorstelt. Het heeft betrekking op het gehele scala van het EU-beleid en gaat ervan uit dat gedurende de volgende tien jaar uitbreiding naar het oosten plaatsvindt. We weten allen dat de Europese Unie in deze periode voor de grootste uitdagingen staat. We moeten de stap naar de EMU maken. We moeten niet minder dan tien nieuwe lidstaten opnemen. Persoonlijk betreur ik dat Malta door zijn eigen besluit niet tot die landen behoort. Zoals u waarschijnlijk weet, was ik de rapporteur van het Parlement over de toetreding van Malta en ik hoop dat het op een zekere dag aan boord zal komen. Een andere uitdaging waarmee we rekening moeten houden is een volgende onderhandelingsronde over de internationale handel.
De huidige financiële vooruitzichten, die van 1993 tot 1999 lopen, gingen gepaard met een stijging van het plafond van de EU-begroting tot 1, 27 % van het BNP van de EU. De Commissie gaat wat voorbarig uit van een gemiddelde groei in de EU van 2, 5 % voor de huidige lidstaten. De Commissaris schijnt geen rekening te houden met de mogelijkheid van onverwachte gebeurtenissen die de economie in de EMU kunnen verstoren. Om die reden heb ik ernstige twijfels over het voorstel om het huidige begrotingsplafond in de nieuwe vooruitzichten te handhaven.
In de armere en perifere gebieden zijn de structuurfondsen zeer effectief geweest om Ierland te helpen de gemiddelde levensstandaard van de rijkere gebieden in de Unie te bereiken. Ierland heeft daar de afgelopen tien jaar enorm veel baat bij gehad en we hebben onze structuurfondsen zeer goed benut. Onze levensstandaard heeft nu voor het eerst in de geschiedenis het gemiddelde van de EU bereikt. De huidige Ierse begroting weerspiegelt de goede gezondheid van de Keltische Tijger. Maar we hebben nog enorme achterstanden op het gebied van ontwikkeling en structuur. Wie recentelijk in Dublin is geweest, zal weten hoe ernstig de problematiek van ons vastgelopen verkeer is. Het dreigt een ernstige hindernis voor investeringen te worden en de regering doet zeer weinig om deze situatie aan te pakken, afgezien van het verschaffen van eindeloos veel werk aan consultants.
Ik ben het eens met de redenering van de commissaris dat de middelen in de volgende financiële vooruitzichten sterker moeten worden geconcentreerd. Het is niet erg logisch dat bijna de helft van de bevolking van de EU in gebieden woont die voor structuurfondssubsidie in aanmerking komen. Deze subsidies kunnen echter niet plotseling worden gestopt. Hoewel structuurfondssubsidie een steeds kleinere factor in onze economische welvaart in Ierland is, zou geen enkel land het drastisch wegkappen van investeringen kunnen doorstaan zonder dat een enorme interne ontwrichting ontstaat. De Commissie heeft bevestigd dat dit niet zal gebeuren. Elke overeenkomst over concentratie moet gepaard gaan met harde toezeggingen voor passende overgangsmaatregelen.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik willen zeggen dat ik het volledig eens ben met de gevoelens en zorgen van mijn collega John Cushnahan. Ook ik maak me zorgen over de verwatering en verzwakking van de Europese Unie door een te snelle uitbreiding, hoewel ik door de vorderingen in de richting van een monetaire unie meer vertrouwen heb gekregen.
Ik wil het verslag-Colom i Naval bespreken en zeggen dat er sinds de val van de Berlijnse muur een opmerkelijke eensgezindheid is geweest ten gunste van het toelaten van landen van Oost-Europa. Deze eensgezindheid heerste niet alleen binnen de instellingen en bij de nationale regeringen, maar ook bij de bevolking in de EU. Het werd ook aanvaard dat uitbreiding niet mogelijk zou zijn zonder enige kosten en dat van alle lidstaten een bijdrage daartoe zou mogen worden verlangd naar verhouding van hun draagkracht.
Daarom zouden we ons mogen afvragen waarom de Commissie voorstelt 75 of 100 miljoen zeer arme mensen binnen te laten zonder enige verruiming van de middelen van de Unie. Op dit moment weten we dat de nieuwe landen - volgens de meest optimistische schattingen - binnen zullen komen met ongeveer 30 % van het BBP van de bestaande lidstaten. In de oude Europese Unie met twaalf lidstaten waren er 80 miljoen mensen met een BBP van 65 % van het gemiddelde en om een aanvaardbare convergentie van de economieën te bereiken hebben we middelen voor een bedrag van 24 miljard ecu per jaar bijeengebracht voor de stimulering van hun ontwikkeling. Hoe kan de Commissie suggereren dat een aanvaardbaar regionaal beleid tot de nieuwe lidstaten kan worden uitgebreid met slechts 11 miljard ecu?
In de landbouw bestaat een vergelijkbare situatie. Het is uitermate moeilijk om te voorspellen hoe de economieën van de vijftien leden zich zullen ontwikkelen, hoe de kosten van het GLB zich zullen ontwikkelen, hoe de kandidaatlanden zich in de volgende vijf tot acht jaar zullen ontwikkelen. Maar binnen die grens van 1, 27 % is het erg moeilijk om voldoende middelen vrij te maken om te zorgen dat de kandidaat-landen en hun burgers met deze uitbreiding tevreden zullen zijn.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil eerst kort nader ingaan op wat de heer Schwaiger zopas over Slowakije heeft gezegd. Ik wil niet al te zeer vooruitlopen op wat de heer Rübig daarover straks zal zeggen. Als wij echter kijken naar de verslagen die onze eigen rapporteurs over de verschillende landen hebben opgesteld, bijvoorbeeld dat over Estland, weet ik niet hoe men Slowakije zou beoordelen als dat land op dezelfde manier met zijn Hongaarse minderheid zou omgaan als Estland dat met zijn Russischsprekende minderheid doet. Ik betwijfel dat de 5+1-formule de beste is en meen dat hier ook duidelijk te moeten zeggen. Ik hoop dat de lidstaten in Luxemburg tot dezelfde conclusies zullen komen.
De rapporteur van de Begrotingscommissie, de heer Colom i Naval, heeft in punt 37 van de toelichting in zijn verslag een, zoals hij zegt, laatste opmerking over de administratieve uitgaven gemaakt. Hij zegt dat de Commissie in verband met de door een eventuele uitbreiding van de Unie veroorzaakte taalkundige problemen naast de directe kosten, met andere woorden de aanstelling van ambtenaren, taalkundigen enzovoort, niet de kosten van onder meer infrastructuur, bureaus, cabines in de vergaderzalen heeft meegerekend. Ik geef dit schijnbaar onbeduidende feitje - wellicht is het veel collega's ontgaan - als voorbeeld, omdat het tekenend is voor de slechte kwaliteit van de ons door de Commissie voorgelegde Agenda 2000.
Eens te meer draait men om een - in dit geval minder budgettair dan wel politiek - uiterst netelige kwestie heen. Laten wij bij Slowakije blijven. Hoe zal men ooit een onderscheid kunnen maken tussen het recht op een eigen taal van de 5 miljoen Denen en dat van de 5 miljoen Slowaken? In samenhang met Agenda 2000 hebben wij ons die vraag niet gesteld. Wij hebben in het kader van Agenda 2000 met onszelf geen klare taal gesproken. Het is volgens mij een van de verdiensten van de heer Colom i Naval dat hij als rapporteur van de Begrotingscommissie op het juiste ogenblik ook de juiste vragen heeft aangesneden. Kortom, wie het landbouw- en het structuurbeleid niet wil hervormen maar daarvoor ook niet meer wil betalen, kan of wil ook niet uitbreiden.
Ik zeg dat in dit debat ook tot alle afgevaardigden wier regeringsvertegenwoordigers in de verschillende Raden in Luxemburg soms uiterst merkwaardige standpunten hebben ingenomen. Men wilde minder bijdragen, maar heeft niet willen kijken naar het landbouwbeleid, dat 50 % van de budgettaire uitgaven vertegenwoordigt. Vervolgens heeft de minister van Buitenlandse Zaken gezegd: " Wij willen de Europese Unie naar het oosten uitbreiden" . Zoiets kunnen wij de bevolking niet uitleggen. Daarom is het belangrijk dat wij vooral op budgettair gebied duidelijke en kritische vragen hebben gesteld. Dat waren wij niet alleen onze eigen bevolking, maar ook onze toekomstige collega's in Centraal- en Oost-Europa verschuldigd.

Lambrias
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de uitbreiding is ongetwijfeld een ongekende historische uitdaging. Het is een veelzijdige, politieke inspanning en vooral een suprème manifestatie van het buitenlands beleid van de Europese Unie.
Er zijn er die enkel aandringen op de economische aspecten van dit vraagstuk. Zij onderschatten echter de politieke inhoud daarvan. Na de aardbeving van 1989, toen de totalitaire regimes op ons vasteland ten val kwamen, had iedereen behoefte aan een politieke boodschap en deze boodschap had een heel belangrijke rol kunnen vervullen. Helaas komt deze bij uitstek politieke wilsuiting als mosterd na de maaltijd en is ze zelfs behept met allerlei tegenstrijdigheden. De Europese Unie gaat zich weliswaar uitbreiden, maar beschikt nog steeds niet over een institutioneel bekrachtigd, gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en heeft evenmin een oplossing voor haar functioneringsproblemen. Bij de herziening van het Verdrag te Amsterdam was de aandacht toegespitst op de Economische en Monetaire Unie. De oplossing van de institutionele problemen werd uitgesteld tot een later tijdstip. Dit is een grote tekortkoming en wij kunnen alleen maar hopen dat dergelijke tekortkomingen niet uitgroeien tot regelrechte fouten.
Het zou bijvoorbeeld een fout zijn de kandidaten voor de toetreding op te splitsen in landen van eerste en tweede categorie. Het zou een fout zijn uit te breiden zonder eerst de institutionele problemen op te lossen. Het zou een fout zijn de eerbiediging van de rechten van de mens op te offeren op het altaar van de economische belangen of van strategische overwegingen. Het zou een fout zijn het agressieve chantagebeleid van bepaalde landen ten opzichte van lidstaten van de Europese Unie te onderschatten.
Het zou tragisch zijn indien de Europese Unie haar geloofwaardigheid zou verliezen bij de behandeling van het toetredingsvraagstuk van Cyprus. Deze toetreding is een onwrikbaar besluit, een plicht van de Unie jegens dit land. Het zou een grote fout zijn, indien men dit besluit op losse schroeven zou stellen uit vriendschap voor een land dat eergisteren nog heeft verklaard de conferentie te minachten waar zijn vrienden het met alle macht in willen hebben. De Europese Unie heeft verplichtingen op zich genomen jegens Cyprus en daarom mag Cyprus geen gegijzelde worden van Turkije, zoals commissaris Van den Broek volkomen terecht zei.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie staat op het punt te beginnen aan één van haar historisch meest belangrijke projecten sinds haar ontstaan: uitbreiding naar Oost- en Midden-Europa en met opneming van het eiland Cyprus. Het EU-lidmaatschap zal een goede ondersteuning van democratie, vrede en welvaart in Midden- en Oost-Europa zijn. Het IJzeren Gordijn, dat zich in de gedenkwaardige uitspraak van Churchill uitstrekte van Stettin aan de Baltische Zee tot Triëst aan de Adriatische Zee, is uiteindelijk opgetrokken.
De uitbreiding zal ervoor zorgen dat het oude IJzeren Gordijn niet wordt vervangen door een fluwelen gordijn, doordat een deel van het continent niet kan profiteren van de voordelen van het lidmaatschap van de Europese familie. Het is natuurlijk juist dat het uitbreidingsproces inclusief moet zijn. Geen van de elf kandidaat-landen moet zich van uitbreiding uitgesloten voelen. Alle elf hebben ze een gelijke kans op het lidmaatschap, met verbeterde toetredingspartnerschappen en jaarlijkse evaluaties van de voortgang in de richting van de beoogde toetreding.
Er moet nog veel worden gedaan, zoals vanavond is gezegd, zowel door de kandidaat-landen om zich op het lidmaatschap voor te bereiden als door de EU zelf, teneinde haar beleid en instellingen te hervormen als antwoord op de uitdagingen van de uitbreiding.
Dit brengt onvermijdelijk de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid mee. De Commissie wijst er in haar verslag Agenda 2000 terecht op, dat bepaalde landen op de weg naar toetreding al verder zijn gevorderd dan andere. De 5-plus-1-optie, waarin om te beginnen onderhandelingen met Hongarije, Polen, de Tsjechische Republiek, Slovenië, Estland en Cyprus worden begonnen, is de enige realistische aanpak. De keuze voor andere opties, zoals de regatta-formule waarin onderhandelingen met alle kandidaat-landen behalve Slowakije worden begonnen, zou het hele proces alleen maar vertragen en onrealistische verwachtingen wekken.
Tot slot ben ik verheugd over het voorstel om in februari aanstaande in Londen een Europese conferentie te beleggen, waar alle kandidaat-landen kunnen komen om kwesties te bespreken die voor alle Europeanen relevant zijn, met inbegrip van het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid, justitie en binnenlandse zaken.
Mijnheer de Voorzitter en mijnheer de commissaris, het is in ons aller belang dat de uitbreiding een succes wordt.

Piha
Mijnheer de Voorzitter, het opstellen van dit verslag is een zeer veeleisend karwei geweest. Ook na het samenvoegen van verscheidene verslagen is het redelijk logisch gebleven, waarvoor mijn speciale dank aan de heer Oostlander en ook aan de voorzitter van de commissie buitenlandse zaken, de heer Tom Spencer. Het verslag is de boodschap van het Parlement aan de top in Luxemburg over hoe in het historische uitbreidingsproces vooruitgang moet worden geboekt. Er is dus sprake van een schitterende mogelijkheid gehoord te worden.
Het stemt mij tevreden dat het in het verslag balanceren tussen de 5 plus 1-formule van de Commissie en het zogenaamde regattamodel niet kan worden beschouwd als het torpederen van het door de Commissie voorgestelde model. In het verslag wordt, al is het in onduidelijke bewoordingen, de door de Commissie voorgestelde marsvolgorde goedgekeurd terwijl er ook andere kandidaat-landen bij het proces worden betrokken.
De ergste tekortkoming van het verslag is de deels onopzettelijke en deels opzettelijke vaagheid van de gebruikte termen. Er wordt geen concrete betekenis gegeven aan de argumentatie voor gefaseerde onderhandelingen of effectieve onderhandelings- en toetredingsprocessen als tegenwicht voor het door de Commissie voorgestelde model. Het semantische gesjoemel met de terminologie is niet in het voordeel van het Parlement. Het Parlement wilde verantwoordelijkheid en een duidelijke rol in het uitbreidingsproces, maar nu lijkt het erop dat het geen krachtig standpunt kan innemen over de vorm van de onderhandelingen en evenmin over de financieringskwesties.
Daadwerkelijke onderhandelingen kunnen niet met alle kandidaat-landen tegelijk worden gevoerd. De Commissie streeft in haar eigen model dan ook naar een dynamisch uitbreidingsproces dat we met het zogenaamde zuivere regattamodel niet kunnen realiseren. We kunnen ons afvragen met welke motieven de verschillende actoren een gemeenschappelijke start eisen. Een gemeenschappelijke start maakt van het hele proces immers een soort krachtsproces, waarin de landen met veel steun in de huidige EU zich misschien gemakkelijk naar de top werken zonder zich iets van objectiviteit aan te trekken. Dat verlengt ook het proces waardoor het makkelijker wordt veranderingen in het beleid van de Unie uit te stellen. Is dit wat we werkelijk willen?
Ik ben verheugd te constateren dat het Parlement geen standpunt inneemt over de tijdschema's van onderhandelingen of toetreding van de afzonderlijke staten. Het was erg dat in de commissiediscussies verscheidene lidstaten de Baltische staten als één blok wilden beschouwen, volledig voorbijgaand aan de verschillende historische, maatschappelijke en sociaal-economische achtergronden van deze landen. Als voorzitter van de delegatie met Estland kan ik zeggen dat onze delegatie zich als één front bewust is van de offers die Estland heeft gebracht en zodoende de plaats van het land onder de eerste kandidaat-landen verdedigt. De aanwezigheid van Estland op de 5 plus 1-lijst van de Commissie heeft niet alleen een grote positieve invloed op Letland en Litouwen, maar op de hele noordelijke dimensie van de Unie.
Samenvattend kan gezegd worden dat bekeken in het licht van de inhoud van het verslag er door het stemmen voor dit verslag geen standpunt wordt ingenomen ten voordele van enige uitbreidingsstrategie of mogelijk van alle. Zo harmonieus is dit document.
Het is te hopen dat er voortaan meer zorg wordt gedragen voor de betrokkenheid van de burgers dan in het lopende EMU-project. Anders gaat het zo dat op het eind de politici praten terwijl het volk niet wil.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, als de Unie groter wordt, wat wordt dan groter? De stabiliteit, de veiligheid, de mensenrechten? Hopelijk wel. We moeten echter nog enkele problemen oplossen.
In de Unie mogen de sociale verschillen niet groter worden als we ons naar het oosten uitbreiden. Ook mogen de intellectuele verschillen tussen ons niet groter worden als we ons uitbreiden en veranderen in een informatiemaatschappij. Dit gebeurt echter toch. De scheidslijnen binnen onze eigen samenlevingen mogen dus niet breder worden als we ons naar het oosten uitbreiden.
In de kandidaat-landen zijn sociale problemen en misschien zelfs onlusten te verwachten als gevolg van het strikt voldoen aan de toetredingsvoorwaarden. De EMU-criteria hebben bij ons al voor problemen gezorgd. De uitbreiding kan de veiligheid alleen vergroten als het fundament niet wordt aangetast.
We mogen ook de scheidslijn met Rusland niet verbreden. Daarom is er een noordelijke dimensie en een Oostzeebeleid nodig. We hebben de aansluiting van Rusland bij Europa nodig en niet bij Azië of de Groot-Russische gedachte, welke de andere alternatieven zijn. Er is geen Europese veiligheid zonder dat Rusland eraan deelneemt. Gezegd kan worden dat de uitbreiding van de NAVO naar het oosten in Rusland wordt beschouwd als een geschenk aan de communisten. De uitbreiding van de Europese Unie daarentegen wordt ook voor Rusland zelf als positief beschouwd. Daarom moeten we ervoor zorgen dat er in Europa geen nieuwe scheidslijnen ontstaan, maar dat het er zowel in ons als tussen ons minder worden.

Gomolka
Mijnheer de Voorzitter, aan het einde van dit niet alleen zeer uitvoerige maar ook kwalitatief hoogstaande debat zou ik zowel de relatie van de Europese Unie tot Letland als tot zijn buurlanden Estland en Litouwen, met andere woorden de relatie van de Europese Unie tot de Baltische staten in tijd en ruimte in een ruimer kader willen plaatsen. Een van de huidige en zeker toekomstige centrale vraagstukken in de Europese politiek is ongetwijfeld de relatie tussen de Europese Unie en de Russische Federatie. Ik kan alleen maar instemmen met wat de heer Paasilinna daarover heeft gezegd.
De Europese Unie heeft er alle belang bij dat die relatie constructief is en op stabiliteit is gericht. Uiterst belangrijk daarvoor is de rechtstreekse grensoverschrijdende regionale samenwerking. Dat bewijzen de ervaringen die men de jongste jaren met een steeds intensievere samenwerking en de ontwikkeling van vele Europese regio's aan de oostelijke grenzen van de Europese Unie heeft opgedaan. Wij moeten die uitgesproken positieve ervaringen van de jongste jaren en decennia in de toekomst projecteren. Juist de drie Baltische staten zouden als lidstaten van de Europese Unie partners voor een grensoverschrijdende samenwerking tussen de Europese Unie en de Russische Federatie kunnen zijn.
De Baltische staten zouden daarmee een eigen, unieke en specifieke bijdrage kunnen leveren tot de oplossing van een van de grootste politieke problemen waarmee Europa wordt geconfronteerd. De eerste en belangrijkste voorwaarde daartoe is dat ze tot de Europese Unie kunnen toetreden. Estland, Letland en Litouwen zullen die prijzenswaardige politieke opdracht, de samenwerking tussen de Europese Unie en de Russische Federatie, alleen kunnen en willen vervullen als ze stevig in de Europese Unie zijn verankerd en zich een gelijkwaardige en gelijkgerechtigde partner voelen.
De toetredingsstrategie moet niet alleen van de huidige randvoorwaarden, maar ook van de toekomstige, door ons bewust beïnvloede en gevormde realiteit uitgaan. Een zo snel mogelijke toetreding tot de Europese Unie zou ook bijdragen tot de oplossing van een aantal andere problemen, waarop ik hier nu jammer genoeg niet nader kan ingaan.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding van de EU wordt een historisch besluit. De instrumenten waarover de EU beschikt, dat wil zeggen het politieke, economische en diplomatieke gereedschap, zijn bijzonder waardevol en veel doeltreffender dan militaire instrumenten om aan een duurzame intergouvernementele samenwerking te bouwen.
Het Parlement heeft veel werk verzet. Het is niet makkelijk geweest om een compromis te vinden in de kwestie of er sprake moet zijn van directe onderhandelingen met iedereen of alleen met een paar landen. Een van de belangrijkste elementen was dat alle kandidaat-landen meedoen aan het uitbreidingsproces, ongeacht hun vorderingen ten aanzien van de voorbereidingen. Uiteraard moeten alle landen aan dezelfde voorwaarden voldoen en op dezelfde manier worden behandeld. De kandidaat-landen en hun bevolking dienen te weten dat zij meedoen aan het uitbreidingsproces en dat zij lid zullen worden zodra zij voldoen aan de lidmaatschapseisen.
Momenteel voldoet geen enkel land aan deze eisen. Het is daarom amper gepast om slechts een paar landen uit te kiezen. Niemand weet met zekerheid hoe de situatie in de kandidaat-landen over een paar jaar zal zijn. De politieke wil om de EU uit te breiden is er. Het is belangrijk om deze wil te versterken, niet in de laatste plaats bij de kandidaat-landen. Het gaat om jonge, kwetsbare democratieën. Het is onjuist de deur voor hun neus dicht te gooien. Wij zouden verkeerde signalen uitzenden als wij slechts een paar landen uitkiezen. Alle kandidaat-landen moeten de gelegenheid krijgen om gelijktijdig met de toetredingsonderhandelingen te beginnen. De bezorgdheid is al uitgesproken dat dit het risico vergroot dat het proces vertraagd zal worden voor die landen waarvan men vindt dat zij rijp zijn voor de onderhandelingen.
Het is belangrijk dat de kandidaat-landen niet tegenover elkaar komen te staan. Daarom moeten de onderhandelingen met alle landen tegelijk worden geopend. Na deze multilaterale acquis -onderhandelingen, die wel een jaar kunnen duren, moeten bilaterale onderhandelingen geopend worden met de landen die er dan klaar voor zijn, waarschijnlijk die van de "5 plus 1" -formule van de Commissie, maar eventueel ook andere landen als zij zover zijn. Het voordeel van een dergelijke oplossing is dat wij bepaalde landen niet bij voorbaat buitensluiten, maar ze aanmoedigen om het ambitieuze streven om zich voor te bereiden op het lidmaatschap voort te zetten.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, in december 1997 worden de bakens voor de toekomst van Europa uitgezet. Uiteindelijk krijgen wij hier de kans om ook in de toekomst in vrede, voorspoed en veiligheid te kunnen leven. Wij stellen vast dat de openstelling naar het oosten toe de economie heeft gestimuleerd, dat de wederzijdse betrekkingen veel hechter zijn geworden, dat de handel daarvan profiteert en dat beide zijden de vruchten van die openstelling plukken. Ik kom uit een smederij in Oostenrijk en mijn eerste vraag bij de openstelling naar het oosten was dan ook wat ons te wachten stond. Ik ben naar die landen gereisd en heb er onderzocht welke mogelijkheden ze bieden. Als men ziet hoe groot de behoefte aan producten en diensten er nog is en wat dat voor ons kan betekenen, is dat voor ons een echte buitenkans. Ik meen dat wij vooral aandacht moeten hebben voor de kansen die de uitbreiding naar het oosten toe onszelf biedt, hoewel wij natuurlijk ook de risico's niet uit het oog mogen verliezen.
De uitbreiding biedt echter vooral nieuwe kansen doordat de marktbarrières wegvallen en de globalisering een positief effect sorteert. Wij kunnen vandaag niet over werkgelegenheid spreken en ons morgen tegen de uitbreiding naar het oosten verzetten. Volgens mij creëert die uitbreiding aan beide zijden werkgelegenheid. Die kans moeten wij aangrijpen. Ook de veiligheid - ik denk aan Schengen en de nucleaire veiligheid - is voor ons een centraal thema. Ik meen dat ons ook op dat gebied nog veel te doen staat.
Als ondervoorzitter van de delegatie met Slowakije wil ik erop wijzen dat het land grote vorderingen heeft gemaakt. Wij moeten vooral inzien dat de oppositie nu beter bij de besluitvorming wordt betrokken. Het probleem van de heer Gaulieder is weliswaar nog niet opgelost, maar uiterlijk volgend jaar bij de verkiezingen zal dat wel het geval zijn. Daarom mogen wij hier niet voor de formule -1, maar moeten wij voor de formule +1 kiezen. Dat is uiterst belangrijk. Ik zou zeggen dat de deur openstaat, maar dat wij niet dringen.

Van den Broek
Voorzitter, het was een lang en interessant debat en ik heb van uw generositeit al gebruik gemaakt om twee keer eerder te interveniëren, dus laat mij kort zijn en grote dank uitspreken voor de belangrijke interventies die wij vandaag hebben mogen aanhoren en die toch een belangrijk deel hebben bestreken van wat de Commissie beschouwt als toch één van haar belangrijkste voorstellen in deze ambtsperiode, tezamen natuurlijk met de voorstellen inzake de EMU. Het debat van vandaag heeft, denk ik, een aardig beeld gegeven over welke discussie ons ook nog tussen de lidstaten te wachten staat. Dan denk ik niet zozeer en niet in de allereerste plaats aan discussies over een uitbreidingsscenario en het trachten te voorkomen dat welk kandidaat-land dan ook zich niet buitengesloten voelt. Ik denk veeleer ook aan de discussies die nog zullen plaatsvinden over de financiering van de uitbreiding.
Nu meen ik dat wij daar vandaag in ieder geval geen conclusies over behoeven en ook niet over kunnen trekken gezien het feit dat ook de Europese Commissie daarover nog nadere voorstellen zal moeten doen. Maar het is goed om in ieder geval te constateren vandaag dat de onzekerheid die er nog bestaat over bepaalde onderdelen van de hervormingen van het intern beleid, ook de financiële consequenties daarvan, alsmede over het financieren van de uitbreiding in zijn totaliteit kennelijk geen aanleiding vormen voor de overgrote meerderheid in dit Huis om ten aanzien van het starten van het verdere uitbreidingsproces terughoudendheid te betrachten. Ik bespeur eerder een aansporing om dat programma verder te versnellen. Indien financiële motieven wat dat betreft het uitbreidingsritme als zodanig zouden verstoren, respectievelijk ten koste zouden gaan van de minst gevorderde kandidaat-landen dan zou eerst daadwerkelijk van discriminatie sprake zijn. Vandaag is duidelijk gebleken dat ook in dit Huis daar groot bezwaar tegen zou bestaan.
Wij wachten met belangstelling de stemmingen van morgen af en zullen ook graag in de komende maanden nog nader van gedachten wisselen over hoe op de nog niet beantwoorde vragen een bevredigend antwoord kan worden gegeven.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.15 uur gesloten)

