
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het jaarlijks debat 2003 over de vooruitgang bij de instelling van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, op grond van de mondelinge vragen aan de Raad (B5-0005/2004) en de Commissie (B5-0006/2004 van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken.
Ik wijs u erop dat de stemming over de ontwerpresoluties ter afsluiting van dit debat zal plaatsvinden tijdens vergaderperiode van maart II. 
Ribeiro e Castro (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de in Amsterdam overeengekomen termijn van vijf jaar zal spoedig verstrijken en dan zullen de nieuwe bepalingen van het Verdrag van Nice van kracht worden. We gaan bovendien uitbreiden en dat betekent dat ook de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid groter wordt. Het is dus tijd dat we een balans opmaken van deze zittingsperiode, van deze eerste periode van vijf jaar. Dit is ook het doel van dit jaarlijks debat en van de eind maart aan te nemen resolutie. Dat is dus de eerste boodschap van het Europees Parlement: wij willen dat een dergelijke evaluatie wordt gemaakt, niet alleen door onszelf maar ook door de Commissie en de Raad. Wij geven hier het startsein en te zijner tijd zullen wij onze eigen evaluatie openbaar maken. We weten dat ook de Commissie aan een evaluatie werkt en wij wachten daar met spanning op. De Raad krijgt van ons de dringende aanbeveling zelf een evaluatie te maken.
Wij geloven dat de Raad moet beginnen met de voorbereiding van een soort Tampere II. Dit idee werd tijdens de vergadering van eergisteren door onze commissievoorzitter, de heer Hernández Mollar, geopperd, en ik bied hem mijn verontschuldigingen aan als ik zijn idee nu al noem, want hij zal er straks ongetwijfeld zelf over wil spreken. Met Tampere II bedoelen we een Europese Top over justitie en binnenlandse zaken. Tijdens die Top zou voornoemde evaluatie op een degelijke, transparante wijze en zonder enige terughoudendheid moet worden gemaakt. Er zou dan ook een nieuw en realistisch programma voor de middellange termijn moeten worden opgesteld. Dat zou reeds in de tweede helft van dit jaar, onder Nederlands voorzitterschap, moeten gebeuren, of anders uiterlijk onder Luxemburgs voorzitterschap, gedurende de eerste zes maanden van 2005.
We moeten een dergelijke tripartiete balans opmaken voordat we onze strategie en ons beleid verder uitstippelen. Het moet een dynamische balans zijn, een balans waarin de huidige situatie wordt geëvalueerd en tegelijk een blik wordt geworpen op de toekomst. Ik wil zelf om te beginnen een positief oordeel uitspreken over veel van hetgeen gedurende de afgelopen vijf jaar is bereikt. We mogen niet vergeten dat de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid binnen de ontwikkeling van de Europese Unie een nieuw concept en een nieuwe opdracht is. We moeten dus waardering uitspreken voor de vorderingen op dit gebied. De begrijpelijke ontevredenheid van velen onder ons wordt soms echter verkeerd uitgelegd door de burgers. We zeggen alsmaar dat meer moet worden gedaan en de burgers zien dat als een bewijs van mislukking. Zo wekken we de indruk dat er een crisis is alhoewel daar in werkelijkheid geen sprake van is.
We moeten goed beseffen dat de publieke opinie nu juist één van onze belangrijkste bondgenoten is. Om de burgers bij de ontwikkelingen te betrekken moeten we ervoor zorgen dat ze goed ingelicht zijn en vertrouwen hebben. We mogen ze dus niet uitsluitend bestoken met onze frustraties of utopische ideeën. Daarom is het mijns inziens belangrijk dat we in de toekomst een beter beleid voeren voor de informatie over deze ontwikkelingen. Als we de Raad vragen een Tampere II te organiseren is dat overigens ook omdat we de Raad van Tampere van 1999 een succes vonden. Ik wil u daarom bedanken, mijnheer Vitorino. Ik weet hoeveel wij u voor dit succes verschuldigd zijn. Er moet echter nog veel worden gedaan. De in Tampere gevolgde methode was echter heel goed. Dat was een mijlpaal op wetgevingsgebied. Zonder Tampere zouden we er slechter aan toe zijn en nog verder achter zijn.
Ik zal met betrekking tot de resolutie die we nu voorbereiden niet in details treden, en evenmin terugkomen op de in de mondelinge vraag aangeroerde problematiek. Dat zullen mijn collega’s van de andere fracties wel doen. Ik geloof echter dat er een algemeen oordeel kan worden uitgesproken, gaande van “heel positief”, wat de vorderingen op het gebied van de civielrechtelijke samenwerking betreft, tot “bijna totale stagnatie” op het gebied van de politiële samenwerking, met “goed” of “slecht” of eenvoudigweg “aanvaardbaar” daartussen, wat de vorderingen en vertragingen op het gebied van asiel, immigratie en strafrechtelijke samenwerking betreft.
De politiële en justitiële samenwerking wordt steeds intensiever. We zien dat men zich steeds meer zorgen begint te maken over de grondrechten. We zien ook dat er steeds sterker wordt aangedrongen op integratie op het gebied van immigratie. De gebeurtenissen en debatten van de afgelopen vijf jaar geven ons één duidelijke boodschap, een boodschap die wij willen doorsturen naar de Raad en de nationale regeringen: de regeringen en de nationale autoriteiten moeten op de nog onder de intergouvernementele methode vallen gebieden efficiënter en doeltreffender samenwerken; als de intensivering van die samenwerking geen gelijke tred houdt met de ontwikkelingen, zal de publieke opinie omwille van de individuele vrijheid of de veiligheid erop aandringen dat het beleid op deze gebieden geleidelijk aan, en misschien wel geheel, onder communautaire bevoegdheid wordt gebracht. De regeringen moeten hun bevoegdheden dus gebruiken om de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid op basis van het subsidiariteitsbeginsel verder uit te werken en te verfijnen. Als ze die bevoegdheden gebruiken om de ontwikkeling van deze ruimte te belemmeren en te dwarsbomen, volgen ze een verkeerde koers. Wie alles voor zich zelf wil, zal uiteindelijk alles kwijt raken. De publieke opinie is op maar weinig gebieden zo gevoelig en tegelijk zo sterk.
We kunnen ook niet langer weigeren begrotingsmiddelen ter beschikking te stellen. De heer Prodi heeft er terecht op gewezen dat elk beleid van de Unie daarvan de negatieve gevolgen zal ondervinden, om te beginnen de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Als één na laatste punt wil ik graag iets zeggen over de dialoog met de nationale regeringen, een punt waarop vorig jaar de toenmalige rapporteur, barones Ludford, heeft gewezen. De ervaringen van de afgelopen vijf jaar hebben uitgewezen dat ook wij onze werkwijzen moeten verfijnen. Ik heb daarom voorgesteld dat de Commissie vrijheden en rechten van de burger in de komende zittingsperiode dezelfde methode gaat volgen als de Commissie constitutionele zaken. Die methode blijkt namelijk heel goed te functioneren: we zouden vertegenwoordigers van de nationale parlementen, leden van de overeenkomstige parlementaire commissies moeten uitnodigen om aan onze debatten deel te nemen en met ons samen te werken. Ik geloof dat we daartoe drie gelegenheden moeten aangrijpen: allereerst bij aanvang van elk semester; dan wanneer we ons voorbereiden op het jaarlijks debat, en tot slot bij elke wetgeving van strategische belang voor de ontwikkeling van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, of indien wij in een impasse zijn geraakt en het trans-Europese debat weer op gang moeten helpen. Tot slot heb ik nog een algemene, proactieve aanbeveling: laten wij ervoor zorgen dat al hetgeen wij hebben gepland ook wordt uitgevoerd. We hopen eind 2004 weer geheel bij te zijn op al de gebieden waarop we achter zijn. Tegen de tijd dat Tampere II gehouden wordt, zouden de doelstellingen van Tampere I gerealiseerd moeten zijn. Wellicht is dat nu reeds praktisch onmogelijk, maar waar het vooral om gaat is dat we duidelijk maken welke kant we op willen. 
McDowell,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik dank u dat u mij de gelegenheid biedt iets te zeggen over het werk van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken in 2003. Ik wil in het bijzonder de heer Ribeiro e Castro bedanken voor zijn mondelinge vraag, en zal mijn opmerkingen daarop baseren.
Ik wil als eerste hulde brengen aan het Griekse en het Italiaanse voorzitterschap voor de inspanningen die zij hebben ondernomen om de agenda voor justitie en binnenlandse zaken in 2003 op de voorgrond te plaatsen. Er is aanzienlijke vooruitgang geboekt bij een hele reeks JBZ-kwesties, inclusief wetgevingsmaatregelen en operationele samenwerking voor de naleving van de conclusies van de Europese Raad van Tampere en het mandaat van de daaropvolgende Europese Raden. De mate van voortgang kan worden afgemeten aan het feit dat de Raad in de betreffende periode negen verordeningen, vijf richtlijnen, drie kaderbesluiten, twee verdragen, verschillende overeenkomsten met derde landen, meer dan twintig besluiten en meer dan dertig resoluties en conclusies tot stand heeft gebracht.
Hoewel het accent in dit debat ligt op de voortgang in het jaar 2003 hebt u uw vragen in het kader van de belangrijke gebeurtenissen van dit jaar geplaatst en ik zal hier rekening mee houden in mijn antwoord.
Het Ierse voorzitterschap is zich ten volle bewust van het feit dat dit een zeer belangrijk jaar is voor de Unie en de totstandkoming van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. De belangrijkste doelstellingen van ons voorzitterschap zijn het boeken van voortgang bij de voorwaarden van Amsterdam en het voortzetten van de inspanningen met betrekking tot het uitgebreide programma van Tampere. We zullen ook de operationele samenwerking blijven steunen, met name op het vlak van politie- en douanezaken.
Wat asiel en immigratie betreft zou ik enkele resultaten van het afgelopen jaar willen vermelden. Op asielgebied is de Dublin II-verordening aangenomen waarin de criteria en instrumenten zijn vastgesteld die nodig zijn om te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek. Ook is de richtlijn inzake minimumnormen voor de opvang van asielzoekers aangenomen. Dit waren grote prestaties.
Er is ook voortgang geboekt bij twee andere belangrijke asielvoorstellen: de richtlijn inzake procedures en de richtlijn inzake kwalificaties. Ondanks de grote inspanningen van het Italiaans en Grieks voorzitterschap kon geen overeenstemming worden bereikt over deze voorstellen. Deze zijn telkens weer doorgeschoven van het ene voorzitterschap naar het andere en nu is het aan het Ierse voorzitterschap om te trachten een oplossing te vinden voor de onafgedane zaken, in overeenstemming met de in de conclusies van Tampere en het Verdrag van Amsterdam neergelegde voorwaarden. We zullen alles in het werk stellen om binnen het in het Verdrag van Amsterdam gespecificeerde tijdschema overeenstemming te bereiken over deze teksten.
In 2003 zijn ook de eerste juridische instrumenten voor legale immigratie aangenomen: de richtlijn inzake het recht op gezinshereniging en de richtlijn inzake de status van langdurig ingezeten onderdanen van derde landen. De Raad is eveneens voornemens verder te werken aan de richtlijnen betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen ten behoeve van studie, beroepsopleiding of vrijwilligerswerk en onderzoek.
Wat de illegale immigratie betreft heeft de Raad overeenstemming bereikt over de richtlijn inzake hulpverlening in geval van uitzetting per vliegtuig en het besluit over de organisatie van gemeenschappelijke vluchten. Op operationeel niveau worden er verschillende gezamenlijke projecten uitgevoerd aan de land-, zee- en luchtgrenzen, waaronder de instelling van een ad-hoccentrum voor de opleiding van grenswachten. De Raad heeft ook een programma aangenomen met maatregelen voor de bestrijding van illegale immigratie via de zeegrenzen.
De versterking van de grenscontrole ter bestrijding van illegale immigratie zal in 2004 een prioriteit van de Raad blijven. De Raad is voornemens de behandeling van de ontwerpverordening tot oprichting van het Europees agentschap voor het beheer en de operationele samenwerking aan de buitengrenzen voort te zetten, overeenkomstig de tijdens de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken in november aangenomen conclusies. Ik hoop dat hierover tijdens het Ierse voorzitterschap overeenstemming kan worden bereikt.
Ik zou ook willen vermelden dat de Commissie de onderhandelingen met Hongkong over een overnameovereenkomst heeft afgesloten en de overeenkomst met Macao is ondertekend. Over de overnameovereenkomsten met Marokko, Rusland en Oekraïne zijn de onderhandelingen nog gaande.
Op de Europese Raad van Tampere werd wederzijdse erkenning uitgeroepen tot hoeksteen van de justitiële samenwerking bij burgerlijke en handelszaken en werd er een programma met maatregelen hiervoor vastgesteld. Sindsdien is er gestage vooruitgang geboekt bij de justitiële samenwerking op burgerrechtelijk gebied. Het jaar 2003 was geen uitzondering. Tot de belangrijkste maatregelen van het afgelopen jaar behoren de richtlijn inzake rechtsbijstand en de verordening inzake ouderlijke verantwoordelijkheid. De Raad heeft ook een algemene aanpak afgesproken voor de ontwerpverordening tot invoering van een Europese executoriale titel voor niet-betwiste schuldvorderingen. Ik hoop dat de Raad en het Europees Parlement doeltreffend zullen samenwerken en aanneming van dit voorstel in de komende maanden mogelijk zullen maken.
In de Raad zullen de besprekingen worden voortgezet over de voorgestelde Rome II-verordeningen inzake de op niet-contractuele verplichtingen van toepassing zijnde wet. Ook die verordeningen vallen onder de medebeslissingsprocedure. Ik heb eveneens vernomen dat de Commissie voornemens is om in de komende weken een voorstel te presenteren voor een verordening tot invoering van een Europese executoriale titel voor niet-betwiste schuldvorderingen.
In uw vraag hebt u ook verwezen naar het werk van de Conferentie van Den Haag over Internationaal Privaatrecht. In de afgelopen jaren heeft de Gemeenschap, aan de hand van de door de Raad vastgestelde onderhandelingsmandaten, actief kunnen deelnemen aan het werk van de Conferentie, voor zover daarin onder communautaire bevoegdheid vallende zaken worden besproken. In april 2003 hebben de lidstaten uitgaande van een Raadsbesluit het Verdrag van Den Haag van 1996 tot bescherming van kinderen ondertekend, zowel namens henzelf als in het belang van de Gemeenschap. De toegenomen betrokkenheid van de Gemeenschap bij de Conferentie van Den Haag blijkt ook uit het feit dat de Raad de Commissie heeft gemachtigd onderhandelingen met de Conferentie in gang te zetten over de mogelijke toetreding van de Gemeenschap tot dit orgaan.
Ook op het gebied van de justitiële samenwerking in strafrechtelijke zaken heeft de Raad vorig jaar vooruitgang kunnen boeken, zowel bij de maatregelen tot bevordering van de samenwerking als bij de maatregelen voor wederzijdse erkenning. Tot de aangenomen maatregelen behoren het kaderbesluit tot bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie, het kaderbesluit tot bestrijding van corruptie in de particuliere sector en het kaderbesluit inzake de bescherming van het milieu door middel van het strafrecht. De Raad JBZ heeft ook overeenstemming bereikt over het kaderbesluit inzake drugs. Tevens werd vorig jaar besloten tot ondertekening van de overeenkomsten tussen de EU en de VS inzake uitlevering en wederzijdse justitiële ondersteuning bij strafrechtelijke zaken.
Wat mensenhandel vanuit derde landen betreft, vormt de verklaring van Brussel over preventie en bestrijding van mensenhandel, waarachter de Raad zich afgelopen mei heeft geschaard, de basis voor een compleet vijfjarig werkprogramma. Het Ierse voorzitterschap zal de initiatieven van de Commissie tot bestrijding van mensenhandel blijven steunen, rekening houdend met de inhoud van genoemde verklaring en het werk van de in 2003 opgerichte deskundigengroep voor mensenhandel.
Het Europees arrestatiebevel wordt nu door acht lidstaten ten uitvoer gelegd. De overige lidstaten zijn bezig met de voorbereiding van de nodige wetgeving. De toetredingslanden zullen het kaderbesluit over het Europese arrestatiebevel vanaf de datum van toetreding moeten toepassen.
Wat processuele waarborgen betreft, zal de Commissie, naar ik heb begrepen, haar wetgevingsvoorstellen in de loop van deze vergaderperiode bekendmaken.
Met betrekking tot de gegevensbescherming in de derde pijler, wil ik erop wijzen dat in diverse instrumenten al bepalingen zijn opgenomen voor de bescherming van persoonsgegevens. Ik noem bijvoorbeeld het Schengen-verdrag, het Europol-verdrag en het Eurojust-verdrag.
Er is ook vooruitgang geboekt op het vlak van de politiële samenwerking. Alle lidstaten delen het standpunt dat Europol een leidende rol kan spelen bij de ondersteuning van de wethandhavingsinstanties in de Europese Unie die belast zijn met de strijd tegen de internationale georganiseerde misdaad en het terrorisme. Europol is bij uitstek geschikt voor de bevordering van de effectiviteit van en de samenwerking tussen de Europese wetshandhavingsinstanties.
De prioriteitsterreinen voor Europol waarover de Raad het eens is geworden, zijn: drugs, eurovervalsing, terrorisme, mensenhandel, illegale immigratie en financiële misdaad. Bovendien werken de politieautoriteiten van de lidstaten dagelijks nauw samen in de strijd tegen ernstige grensoverschrijdende misdrijven. Er zijn veel operationele successen geboekt in de afgelopen jaren, bijvoorbeeld op het vlak van drugs, terrorisme, mensenhandel en kinderpornografie. Europol is al regelmatig betrokken geweest bij de ondersteuning van operaties in het kader van het Europol-verdrag.
Afgelopen november heeft de Raad JBZ een protocol ondertekend tot wijziging van het Europol-verdrag. Daarin waren ook verschillende bepalingen opgenomen voor de werking van Europol. Verder heeft de Raad diverse instrumenten aangenomen voor de werking van Europol. Daaronder vallen ook enkele samenwerkingsakkoorden tussen Europol en andere landen.
Tot de andere maatregelen die in de loop van het jaar zijn aangenomen, behoren een besluit over het gezamenlijk gebruik van verbindingsofficieren door de wetshandhavingsinstanties van de lidstaten en een besluit tot wijziging van het Schengen-verdrag om grensoverschrijdend toezicht te houden op personen die worden verdacht van betrokkenheid bij een misdrijf.
De task force van hoge politieambtenaren en Cepol - de Europese politieacademie - blijven ook een belangrijke rol spelen bij de ontwikkeling van de politiesamenwerking op EU-niveau.
Ik wil kort iets zeggen over de laatste stappen die gezet moeten worden voor de uitbreiding. In het toetredingsverdrag - dat nu door alle betrokken partijen is geratificeerd - staat algemeen dat de wetten met betrekking tot de totstandkoming van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid met ingang van 1 mei 2004 moeten worden toegepast door de nieuwe lidstaten. Voor het Schengen-echter geldt een procedure in twee stappen. De toetredingslanden zullen in een later stadium gaan deelnemen aan Schengenmaatregelen voor de opheffing van interne grenscontroles, met inbegrip van deelname aan het Schengeninformatiesysteem.
Het toetredingsverdrag bevat ook een vrijwaringsclausule. Uit hoofde hiervan kunnen tot 2007 gepaste maatregelen genomen worden indien er ernstige tekortkomingen zijn geconstateerd, of indien het risico tot ernstige tekortkomingen bestaat, bij de omzetting, tenuitvoerlegging of toepassing van de wetgevingsmaatregelen op bepaalde terreinen van justitie en binnenlandse zaken.
Ik sluit mijn opmerkingen af met een kort antwoord op uw vraag over hoe de Europese Unie en alles wat daarmee verband houdt beter toegankelijk kan worden gemaakt voor haar burgers. De Raad begrijpt hoe belangrijk transparantie in EU-aangelegenheden is. Hier dient te worden vermeld dat de in 2001 aangenomen verordening inzake toegang van het publiek tot EU-documenten bevorderlijk is voor de transparantie en tevens voorziet in een grotere betrokkenheid van de EU-burger bij het besluitvormingsproces. Er is in hoge mate sprake van volledige toegang tot wetgevingsdocumenten en gedeeltelijke toegang tot andere documenten over de huidige onderhandelingen. Momenteel is 55 procent van de ongeveer 450.000 documenten in het documentregister van de Raad rechtstreeks toegankelijk voor het publiek op internet, in alle talen van de EU. De conclusies van iedere vergadering van de Raad JBZ zijn beschikbaar voor het publiek, inclusief de teksten van alle aangenomen maatregelen.
Ik hoop dat ik met mijn opmerkingen een goed overzicht heb gegeven van de resultaten op het terrein van justitie en binnenlandse zaken over de periode 2003. Ik wil u nogmaals bedanken voor deze gelegenheid en ik verheug mij op de voortzetting van de samenwerking tussen het Europees Parlement en de Raad in dit historische jaar.
Vitorino,
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, dit jaarlijks debat is anders dan alle andere. We voeren dit namelijk op een historisch moment. Binnenkort zullen tien nieuwe lidstaten tot de Unie worden toegelaten. We zijn bovendien bezig met de onderhandelingen over een nieuw constitutioneel verdrag en naderen het einde van de zittingsperiode van het Europees Parlement. Tot slot zal de in het Verdrag van Amsterdam vastgelegde termijn voor de fundering van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid spoedig verstrijken. Ik wil de heer Ribeiro e Castro daarom graag bedanken, niet alleen voor de nauwgezetheid waarmee hij dit debat heeft voorbereid, maar ook voor de keuze van de onderwerpen die bijzondere aandacht moeten krijgen. Het gaat vandaag om meer dan alleen maar een balansopmaken van het afgelopen jaar. We willen de zaken ruimer bekijken en nagaan wat er tijdens de zittingsperiode van het Parlement tot stand is gebracht. De Commissie zal - en dat staat los van hetgeen ik hier ga zeggen - een bijdrage leveren aan deze evaluatie met een mededeling, die in juni van dit jaar aan de Raad en het Parlement zal worden voorgelegd. In die mededeling zullen we een zo volledig mogelijke opsomming geven van wat er met betrekking tot het programma van Tampere en het Verdrag van Amsterdam wel en niet bereikt is. We zullen bovendien een aantal suggesties doen over mogelijke grondslagen voor een Tampere II-programma op het gebied van justitie en binnenlandse zaken.
Ik zal proberen uw vragen te beantwoorden in de volgorde waarin ze gesteld zijn. De Commissie heeft met betrekking tot immigratie en asiel steeds geprobeerd een parallelle aanpak te volgen bij de vier in het Verdrag van Amsterdam uitgezette hoofdlijnen van dit beleid, te weten: het beheer van de legale immigrantenstroom, de bevordering van de integratie van burgers uit derde landen in de Europese maatschappijen, de doeltreffende bestrijding van illegale immigratie en de opstelling van een gemeenschappelijk asielbeleid. In het kader van dat beleid streven we naar een verbetering van het partnerschap met derde landen, opdat wij in staat zijn de migratiestromen beter te beheren.
Wat de illegale immigratie betreft heeft de Commissie alle voorstellen gedaan die nodig zijn voor een adequaat juridisch kader. De Raad heeft het voorstel voor de richtlijn inzake gezinshereniging en het voorstel voor de juridische status van langdurig in de Unie verblijvende onderdanen uit derde landen reeds aangenomen. Ik hoop dat het nog voor het einde van deze zittingsperiode mogelijk zal zijn het voorstel met betrekking tot de slachtoffers van mensenhandel die met de autoriteiten meewerken - en daarom een verblijfsvergunning ontvangen - aan te nemen. Datzelfde geldt voor de voorstellen met betrekking tot toelating in de Europese Unie van studenten en onderzoekers uit derde landen.
Als ik over één ding teleurgesteld ben, dan is dat over de moeilijkheden die we ondervinden om samen met de lidstaten een gemeenschappelijk platform te vinden voor het beheer van legale immigrantenstromen, voor de toelating met het oog op tewerkstelling. Er is op dat punt binnen de Raad een impasse ontstaan. Duidelijk is dat het voorstel van de Commissie niet kan rekenen op steun van de lidstaten. De Commissie zal op dit onderwerp terugkomen in het verslag dat zij in de loop van dit halfjaar zal presenteren over het onderzoek dat men ons gevraagd heeft uit te voeren naar het verband tussen legale en illegale of clandestiene immigratie.
Wat integratie betreft zijn de na Thessaloniki ondernomen stappen positief geweest. We zijn nu bezig met de tenuitvoerlegging van projecten voor de voorbereiding van een veel ruimere strategie, die als basis moet dienen voor een specifiek Europees programma op het gebied van de integratie van immigranten in de Europese samenlevingen.
Wat illegale immigratie betreft kan ik u mededelen dat de Commissie drie actieplannen heeft voorgesteld. Deze zijn door de Raad goedgekeurd en worden op dit moment geïmplementeerd. Het eerste actieplan is bedoeld voor de bestrijding van de illegale immigratie; het tweede plan heeft betrekking op het gemeenschappelijk beheer van de buitengrenzen, en het derde plan bevat een communautair beleid voor de terugkeer of het terugsturen van illegale immigranten. Ik ben verder vol goede hoop dat er spoedig overeenstemming zal worden bereikt over het agentschap voor de operationele controle en coördinatie van de buitengrenzen. De Commissie zal bovendien een nieuw voorstel doen voor een juridisch instrument: de herziening van het gemeenschappelijk Schengen-handboek met goede praktijken op het gebied van het toezicht op de buitengrenzen.
De met veiligheid verband houdende kwesties hebben sinds de gebeurtenissen van 11 september 2001 extra belang gekregen. De Commissie heeft reeds voorstellen ingediend voor de verbetering van de betrouwbaarheid van een aantal essentiële documenten - visa, verblijfsvergunningen - door de invoering van biometrische gegevens. We zullen over een maand voorstellen doen voor de opneming van zulke gegevens in de paspoorten van de burgers van de Europese Unie. Vermelding verdient ook dat de ontwikkeling van het visuminformatiesysteem - het zogenaamde VIS-systeem - voorspoedig verloopt.
Het terugkeerbeleid komt er in wezen op neer dat volgens het voorstel van de Commissie op korte termijn een tweeledige actie ondernomen moet worden. Om te beginnen moet er financiële steun worden gegeven, en daar moeten wij nog over discussiëren. Daarnaast zal er een initiatief worden genomen voor de vaststelling van minimumnormen bij uitwijzingsprocedures. Zoals de fungerend voorzitter van de Raad reeds heeft gezegd is er op het gebied van asiel al een aantal belangrijke juridische instrumenten goedgekeurd: tijdelijke bescherming, minimumnormen voor opvang, de Dublin II-Verordening en de praktische toepassing van het Eurodac-systeem. Verder noem ik het Europees Vluchtelingenfonds. Dat sluit nu zijn eerste bestaansfase af: in de eerste vier jaar van het bestaan van dit fonds is 146 miljoen euro uitgegeven. De Commissie werkt nauw samen met het Hoge Commissariaat van de Verenigde Naties om nieuwe ideeën te formuleren voor het asielbeleid. Hierbij gaat het er vooral om de binnenkomst van vluchtelingen in Europa op een beter georganiseerde en geordende wijze te laten verlopen. Het zou mogelijk moeten worden buiten het grondgebied van de Europese Unie een asielverzoek in te dienen. We proberen verder de bescherming in de crisisregio’s zelf te verbeteren. Het asielbeleid vertoont op twee fundamentele punten echter nog een lacune. Ik bedoel hiermee de richtlijn inzake asielprocedures en de richtlijn inzake de status van vluchteling en de toenadering van de regels op het gebied van subsidiaire bescherming. Gelukkig stelt de heer McDowell alles in het werk om ervoor te zorgen dat deze twee instrumenten nog tijdens het Iers voorzitterschap - en dus binnen de in het Verdrag van Amsterdam gestelde termijn - worden goedgekeurd. Dan kunnen we deze zittingsperiode afsluiten met de goedkeuring van alle instrumenten die we voor de eerste fase van het Europees gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid nodig hebben.
De Commissie zal in de lente van 2004 een verslag indienen over de huidige onderhandelingen over overnameovereenkomsten. We zijn vooral heel tevreden over het akkoord dat kon worden gesloten tussen de Raad en het Parlement over het financieel programma voor de 2004-2008. Er is voor die periode 250 miljoen euro opzij gezet om partnerschappen met derde landen te ontwikkelen voor het gezamenlijk beheer van de migratiestromen.
Ik ben het op het vlak van de civielrechtelijke samenwerking geheel eens met hetgeen de heer McDowell zojuist gezegd heeft. De balans is op dit punt volgens de Commissie heel positief. Er is intussen wel iets vreemds aan de hand. Als we het hebben over burgerlijk recht, dan hebben we het over met overeenkomsten samenhangende problemen, over uit de wet of gewoonte voortvloeiende verbintenissen, over familierecht of de toewijzing van de ouderlijke macht. Wat de Raad en het Parlement op dit gebied besluiten heeft verstrekkende gevolgen voor het dagelijks leven van de burgers. Dit alles krijgt echter maar weinig aandacht in de media. Het is immers veel interessanter om over misdaad te spreken dan over hetgeen elke dag gebeurt, en het is nu juist op dit gebied dat er binnen de context van het Verdrag van Amsterdam en het programma van Tampere de meeste vorderingen zijn gemaakt. Ik hoop dat we er nog voor het einde van deze zittingsperiode in zullen slagen een oplossing te vinden voor de problemen rond de richtlijn inzake de schadeloosstelling van slachtoffers van misdaden.
Wat de betrekkingen met het buitenland betreft, heeft de Commissie de Raad toestemming gevraagd om namens de Gemeenschap formeel te verzoeken om toetreding tot de Conferentie over het Internationaal Privaatrecht. Aldus kan worden gegarandeerd dat de communautisering van de samenwerking op civielrechtelijk gebied aansluit bij hetgeen in de overeenkomsten van de Conferentie van Den Haag is vastgelegd.
 de samenwerking op strafrechtelijk gebied. Ik geloof dat de balans over deze zittingsperiode op dit gebied positief is, positief in de zin dat de kaderbesluiten over alle soorten in het Verdrag genoemde Europese delicten praktisch gezien zijn aangenomen. Er is maar één uitzondering: de delicten racisme en vreemdelingenhaat. Daarover blijven in de Raad problemen bestaan. Ik wil er opnieuw op wijzen dat de Commissie trouw is gebleven aan het idee dat het principe van wederzijdse erkenning van gerechtelijke beslissingen de basis is voor de samenwerking op strafrechtelijk gebied. Het belangrijkste voorbeeld daarvan is het Europees arrestatiebevel. Net als de heer McDowell hoop ook ik dat dit instrument aan het einde van het eerste kwartaal van dit jaar in alle vijftien lidstaten in werking zal zijn getreden, en dat het vanaf 1 mei in de kandidaat-landen van kracht zal zijn.
De Commissie zal binnenkort het kaderbesluit over processuele waarborgen voorleggen. Even belangrijk is volgens ons het initiatief dat we in juni van dit jaar zullen nemen: een kaderbesluit over de minimumnormen voor de bescherming van gegevens, één en ander binnen de context van de derde pijler. Het is van belang dat de samenwerking op strafrechtelijk gebied en de versterking van de mechanismen voor politiële en justitiële samenwerking bij de misdaadbestrijding vergezeld gaan van regels om te garanderen dat er bij strafprocessen in alle lidstaten minimumnormen gelden op procedureel gebied. Binnen dezelfde context moeten er ook garanties gelden voor de bescherming van de privacy en persoonlijke gegevens.
Met betrekking tot de politiesamenwerking ben ik het met u eens, mijnheer Castro, dat deze samenwerking niet zozeer van wetgevende als wel van operationele aard is. Wat dat wetgevingsaspect betreft, geloof ik dat de Conventie over de toekomst van de Unie gelijk heeft als ze stelt dat de “overeenkomsten” op dit gebied niet operationeel zijn. De wijzigingen van de Europol-overeenkomst moeten door de meeste lidstaten nog geratificeerd worden. De in mei 2000 ondertekende overeenkomst betreffende wederzijdse gerechtelijke bijstand is nog steeds niet door alle lidstaten van de Europese Unie geratificeerd en derhalve nog niet in werking getreden. De operationele samenwerking is evenwel verbeterd en het is voor het goed functioneren van Europol van fundamenteel belang dat de politie in de lidstaten vertrouwen hebben in dit orgaan. Heel belangrijk is ook dat er steeds informatie wordt uitgewisseld over de verschillende vormen van grensoverschrijdende misdaad.
Ik ben het verder geheel met u eens, mijnheer Castro, dat het noodzakelijk is de burgers in te lichten over hetgeen tot stand is gebracht. De Commissie heeft informatiecampagnes opgezet over het Handvest van de grondrechten en een aantal wetgevingsinstrumenten die we hebben goedgekeurd en die rechtstreekse gevolgen hebben voor het leven van de burgers. Om eerlijk te zijn geloof ik echter dat vooral bij de Europese verkiezingen zal blijken of de Unie op de afgevaardigden - en u mag trots zijn op hetgeen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken is bereikt - kan vertrouwen. De afgevaardigden zijn immers degenen die het best weten hoe ze met de informatie aan de burgers moeten omgaan. Zij laten zo zien dat de Europese democratie functioneert. Zij tonen immers aan dat de Europese instellingen de kwesties die de burgers ter harte gaan serieus nemen, en dat geldt om te beginnen voor de rechtmatige vertegenwoordigers van de burgers: de afgevaardigden van het Europees Parlement.
Pirker (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, alleen al bij het lezen van het voortgangsverslag van het afgelopen jaar is men verrast over de vorderingen die we op veiligheidsgebied gemaakt hebben. Commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u kunt er samen met het Europees Parlement trots op zijn dat er op dit vlak zo veel gebeurd is. Ik wil op een paar punten ingaan die voor mij belangrijk zijn. Ten eerste is het Eurodac-systeem sinds januari vorig jaar operationeel. Dit betekent dus dat Dublin nu echt functioneert. Daardoor kunnen we bepalen welk land daadwerkelijk voor de afhandeling van een asielverzoek verantwoordelijk is en hebben we een instrument in handen om misbruik van het asielrecht te stoppen en te voorkomen.
Om illegale migratiestromen te voorkomen zijn we samenwerkingsrelaties aangegaan met landen van herkomst en doorreis. We hebben een allesomvattend pakket van maatregelen ter bestrijding van illegale immigratie opgesteld. Daarin is men name sprake van de voorbereiding van een nieuw geïntegreerd beheer van de buitengrenzen, waarbij voor alle huidige en toekomstige buitengrenzen van de Europese Unie hoge normen worden vastgesteld. We hebben ook de noodzakelijke voorbereidingen getroffen om gemeenschappelijke terugkeeracties te kunnen uitvoeren.
Als een groot succes beschouw ik ook het feit dat we een politiek besluit hebben genomen over biometrische gegevens in visa en verblijfstitels, omdat we daardoor kunnen garanderen dat de mensen die de grens passeren, worden voorzien van fraudebestendige documenten. Verder acht ik de samenwerkingsovereenkomsten van belang die Europol met de nieuwe lidstaten en andere landen zoals Roemenië en Rusland heeft gesloten. Daardoor kan de internationale misdaad en met name ook corruptie ter plaatse succesvol worden aangepakt.
Een laatste belangrijk succes dat ik wil noemen ligt op het terrein van de bestrijding van de illegale drugshandel: voor het eerst komen er minimumstraffen. Ik ga verder niet nader in op de maatregelen die we genomen hebben in de strijd tegen synthetische drugs of de vooruitgang die we hebben geboekt op het gebied van het civiel recht en het strafrecht. Alles bij elkaar ligt er nu een indrukwekkend pakket maatregelen dat door Parlement, Raad en Commissie gezamenlijk tot stand is gebracht.
Ik wil echter ook enkele kritische kanttekeningen plaatsen en een paar verzoeken tot u richten. Mijn eerste opmerking betreft het volgende: ik vind het absoluut noodzakelijk dat - zoals het huidig Raadsvoorzitterschap van plan is - de richtlijn betreffende de voorwaarden om als asielzoeker te worden erkend en de richtlijn inzake een gemeenschappelijke asielprocedure worden omgezet. Als wij echt een gemeenschappelijk asielbeleid willen, moeten wij ervoor zorgen dat deze richtlijnen nog begin dit jaar, nog voor april, worden omgezet. Lukt dat niet, dan vrees ik dat het erg moeilijk zal worden om tot een echt gemeenschappelijk asielbeleid te komen. Dat zou dus betekenen dat we vluchtelingen niet snel kunnen helpen en niet over de noodzakelijke instrumenten beschikken om misbruik voortvarend aan te pakken. U hebt als fungerend voorzitter van de Raad onze volledige steun bij de beraadslagingen hierover.
Mijn tweede opmerking betreft de bestrijding van corruptie. Om de stabiliteit van de nieuwe lidstaten te garanderen moet die strijd beslist worden geïntensiveerd. Het is zowel in het belang van de nieuwe lidstaten als in het belang van de hele Europese Unie dat we de nieuwe lidstaten helpen om de Schengen-normen aan de nieuwe buitengrenzen zo snel mogelijk om te zetten. Daarvoor zullen investeringen nodig zijn. Daarbij hebt u onze steun.
Dan nog een opmerking over de agentschappen. Ik vind dat we niet telkens weer nieuwe agentschappen moeten bedenken. We moeten ervoor zorgen dat de vele agentschappen die we al hebben, goed functioneren. We moeten ook niet de raden van bestuur tot in het oneindige willen uitbreiden, van 15 naar 25, waar dan ook nog deskundigen bij komen. Als zo’n bestuur niet functioneert, is de volgende stap wellicht dat we een dagelijks bestuur instellen. Dan willen we er misschien ook nog een coördinerend bestuur bij om ervoor te zorgen dat die twee andere bestuursorganen hun werk kunnen doen. Zover mag het niet komen.
Een laatste punt: ik hoop dat in het algemeen de procedures verbeterd worden. Anders bestaat het gevaar dat we middelen verspillen. Wij moeten in de toekomst zien te voorkomen dat de Commissie documenten stuurt naar het Parlement en intussen, terwijl het Parlement daaraan werkt, nieuwe documenten en nieuwe overeenkomsten voorbereidt waarover het Parlement niet wordt ingelicht. Het Parlement werkt dan op basis van de oude stukken verder en moet uiteindelijk weer van voren af aan beginnen. Ik vraag u dit samenspel te verbeteren zodat alle procedures efficiënter worden.
Dit debat sluit een succesvol jaar en een succesvolle zittingsperiode af en behoort dus een kritische evaluatie te zijn. Dit moet ons ertoe aanzetten om op basis van de bereikte resultaten met nog meer succes verder te werken aan de veiligheid van de burgers van de Unie. Het Europees Parlement zal u - daarvan kunt u verzekerd zijn - zo actief mogelijk steunen, ook als het om verhoging van de begroting gaat. Die verhoging is namelijk absoluut nodig om de resultaten die we op veiligheidsgebied willen behalen, ook werkelijk te kunnen realiseren.
Paciotti (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, inderdaad hebben wij de vorderingen kunnen maken waarvan de rapporteur en de vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie - die ik bij deze feliciteer - zojuist gewag hebben gemaakt, maar ook deze volstaan niet. Het lijdt geen twijfel dat het uitblijven van een akkoord over de ontwerpgrondwet de grootste hinderpaal is die de ontwikkeling van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid nog in de weg staat. Met een Grondwet zou namelijk het Handvest van de grondrechten wettelijk bindend geworden zijn voor alle sectoren van optreden van de Unie, en zou de communautaire methode zijn uitgebreid tot justitiële samenwerking in strafzaken en politiële samenwerking, waarmee een groot deel van de nog bestaande problemen zou zijn opgelost. Laten wij hopen dat het niet meer dan een klein uitstel is.
Nu moeten wij een oplossing zien te vinden voor een aantal paradoxale situaties en tegenstrijdigheden die een rem zetten op de tenuitvoerlegging van het programma van Tampere. Het gaat hierbij met name om immigratie en politiële en justitiële samenwerking in strafzaken. Dezelfde regeringen die in Tampere hun goedkeuring hebben gehecht aan een redelijk initiatievenplan weigeren nu de voorstellen die de Commissie onder meer op aandringen van het Parlement doet, aan te nemen. Soms worden zij door toevallige noodsituaties gedwongen die voorstellen aan te nemen, maar dan komt er van de tenuitvoerlegging in de landen vaak niets terecht. Dat is bijvoorbeeld het geval met het arrestatiebevel en het besluit inzake vreemdelingenhaat en racisme. Daarom moeten wij altijd voor ogen houden dat de afschaffing van de grenzen het vrij verkeer op de interne markt bevordert maar ook de misdadigers in de kaart speelt, als de bevoegdheden voor preventie en repressie van delicten binnen de nationale grenzen worden gehouden.
Daarom is het hoog tijd dat een geactualiseerd beleidsprogramma wordt uitgewerkt voor een harmonieuze opbouw van de Europese rechtsruimte. Dit programma mag zich niet beperken tot gedeeltelijke oplossingen voor specifieke noodsituaties, en daarom zitten wij met spanning te wachten op de door de Commissie beloofde mededeling.
Wat met name immigratie betreft is het van essentieel belang dat, zoals het Parlement herhaaldelijk heeft gevraagd, er een gemeenschappelijk beleid wordt opgezet voor binnenkomst, verblijf en integratie van burgers uit derde landen, een beleid dat zich niet beperkt tot bestrijding van illegale immigratie. Er doen zich echter met name grote vertragingen en tegenstellingen voor bij de bevordering en bescherming van de fundamentele mensenrechten. Dit geldt niet alleen voor de Raad maar ook voor de lidstaten. Er worden namelijk maatregelen getroffen die de grondrechten niet eerbiedigen, waardoor het Parlement gedwongen wordt deze aan te vechten voor het Hof van Justitie. Het laatste voorbeeld is dat van de gezinshereniging. Er worden anderzijds echter geen minimumnormen vastgesteld voor processuele waarborgen en de lidstaten weigeren nauwer samen te werken omdat zij elkaar wantrouwen als het om de eerbiediging van deze waarborgen gaat.
Dan is er tot slot nog het heel delicate vraagstuk van de bescherming van persoonlijke gegevens. Heel ernstig was het gedrag van een groot aantal lidstaten, die hebben toegestaan dat persoonlijke gegevens van Europese burgers worden doorgegeven aan Amerikaanse veiligheidsagentschappen, ofschoon die geen enkele garantie bieden voor de eerbiediging van het grondrecht op de persoonlijke levenssfeer van onze burgers. Wij moeten hierbij trouwens aantekenen dat het passief en medeplichtig optreden van de Commissie zeer betreurenswaardig is. Het is inderdaad hoog tijd dat efficiënte initiatieven worden ontplooid om de rechten van onze burgers te beschermen. 
Ludford (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, hoewel dit een jaarlijkse inventarisatie is, komen we ook in de buurt van de vijfjaarlijkse beoordeling van de resultaten van het Tampere-programma en dienen wij te denken aan Tampere II. Gezegd moet worden dat de Commissie haar werk heeft gedaan, maar de staat van dienst van de Raad is niet bepaald indrukwekkend. Zowel de prestaties als de methode kunnen beter.
Als we in de eerste plaats kijken naar asiel en immigratie, zien we dat nog niet alle stukjes van de puzzel voor een gemeenschappelijk beleid op hun plaats liggen. Wat Europeanen nodig hebben is het gevoel dat we werkelijk samenwerken en willen komen tot goed gereguleerde maar eerlijke systemen met gedeelde verantwoordelijkheid. Kan er echter van solidariteit sprake zijn als dertien lidstaten, de een na de ander, op zo’n schandalige manier aangegeven beperkingen te zullen opleggen aan het vrij verkeer vanuit de nieuwe oostelijke lidstaten?
De lidstaten hebben zich wel heel ijverig ingezet voor de versterking van de grenscontroles en het uitzetten van illegale immigranten, en willen er vooral zeker zijn dat immigranten legaal verblijven en integreren. De Raad heeft knarsetandend een richtlijn inzake langdurig verblijvende immigranten en een richtlijn inzake gezinshereniging aangenomen. Er is echter geen haast gemaakt met de uitvoering van het kaderbesluit tot bestrijding van smokkel van 2002 en met het oppakken van de criminele bendes. Recentelijk zijn er in het Verenigd Koninkrijk nog 19 Chinese immigranten op tragisch wijze om het leven gekomen. Het lijkt erop dat zij het slachtoffer zijn geworden van mensensmokkel, maar er is nog steeds geen wet gekomen.
Wij staan in Europa voor grote uitdagingen in de aanpak van vooroordelen en discriminatie en de bevordering van gelijkheid. De uitdaging om de Roma te laten integreren neemt een hoge plaats in op onze agenda.
Het doet mij bijzonder veel deugd dat voorzitter Prodi volgende week een seminar over antisemitisme houdt, maar waarom is het de Raad niet gelukt om het eens te worden over het kaderbesluit op grond waarvan racistische pesterijen en racistisch geweld als strafbare misdrijven moeten worden behandeld?
Wat wij nodig hebben is een beter begrip van de betekenis van integratie, gesteld tegenover assimilatie. Gisteren heeft het Franse parlement met grote meerderheid gestemd voor een verbod op de en andere openlijke religieuze symbolen. In Groot-Brittanië, waar zelfs politievrouwen de mogen dragen, zien wij dit met voor ons typische verbijstering aan.
Op het vlak van terrorismebestrijding en wetshandhaving zijn er veel nuttige activiteiten geweest, maar er was geen evenwichtige mate van aandacht voor burgerlijke vrijheden, democratische controleerbaarheid en transparantie. Ik ben zeer verheugd dat de Europese politieacademie in Engeland gesitueerd zal worden, maar ik ben minder blij dat de Britse regering, nu er twaalf Britse onderdanen in Guantanamo Bay verblijven - de helft van de Europeanen daar -, heeft verzuimd het voortouw te nemen bij de vorming van een gemeenschappelijk standpunt en de totstandkoming van een gemeenschappelijk optreden van de Europese Unie om de VS over te halen het internationale recht te eerbiedigen en de rechten van de in Guantanamo Bay aanwezige gevangen te respecteren. In de overeenkomst inzake wederzijdse justitiële bijstand, die in weerwil van onze bezwaren met de VS is ondertekend, wordt het belang van de rechtsorde onderstreept, zonder dat het enige vruchten heeft afgeworpen.
Wij nemen momenteel te veel maatregelen aan die een inbreuk vormen op de individuele privacy, door bijvoorbeeld de VS toegang te geven tot gevoelige informatie over vliegtuigpassagiers en door visa en paspoorten te voorzien van biometrische gegevens. Wij doen tegelijkertijd namelijk geen inspanningen om in de derde pijler een instrument voor gegevensbescherming te creëren. Dit getuigt van een buitengewoon nonchalante houding ten opzichte van de individuele rechten.
In de toekomst zullen we ons sterker moeten inspannen om de eerbiediging van de rechtssystemen op een kwalitatief hoger niveau te tillen. Daarvoor is een proces van wederzijds toezicht en onderlinge evaluaties nodig. Daarbij zullen een aantal interessante vragen aan bod komen over waar het juiste evenwicht ligt tussen Europees gemeenschappelijk optreden en ingrijpen in nationale systemen. Wij zullen ons echter veel meer moeten inspannen, want de kwaliteit van onze inspanningen voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid laat nog te wensen over. 
Kaufmann (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, als we kijken naar de zogenaamde vooruitgang bij de verwezenlijking van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, dan is het resultaat ontmoedigend. Ik spreek van zogenaamde vooruitgang, omdat het er in de eerste plaats om te doen is Europa meer en meer van de rest van de wereld af te schermen. Naar aanleiding van de uitreiking van de Sacharov-prijs heeft de secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, zich onlangs hier in het Parlement glashelder uitgelaten over dit beleid, of liever gezegd, over de dwaalweg waarop het Europese beleid zich bevindt. De secretaris-generaal richtte zich niet met beleefdheidsfrases tot ons, maar las de Europeanen en hun immigratiebeleid letterlijk de levieten. Ik wil u zijn woorden graag in herinnering brengen. Hij zei, ik citeer: “Immigranten hebben Europa nodig, maar Europa heeft ook immigranten nodig.” Kofi Annan voegde eraan toe dat de opname en integratie van immigranten niet alleen een morele en juridische plicht is, maar ook “een deel van de oplossing van de Europese economische problemen”. Hij oefende scherpe kritiek uit op de politiek van afscherming van de EU: een restrictief asiel- en immigratiebeleid drijft veel mensen in handen van criminele smokkelbendes of drijft mensen zelfs de dood in. Ze stikken in vrachtwagens of sterven in de bagageruimte van vliegtuigen. Kofi Annan zei: “Deze stille crisis van de mensenrechten doet onze wereld beschaamd staan.”
Voor die stille crisis van de mensenrechten zijn mensen verantwoordelijk. Het feit dat jaarlijks honderden mensen aan de grenzen van de Europese Unie de dood vinden, heeft geen anonieme oorzaak. Waar spreken de Raad en de Commissie echter over in hun voorstellen? Over gemeenschappelijke lijsten met veilige landen van herkomst, over samenwerking bij uitzetting, over agentschappen voor grensbewaking om de controle van de lands- en zeegrenzen te intensiveren, over het sluiten van overnameovereenkomsten, enzovoort. Wanneer al deze voorstellen eenmaal in werking zijn getreden, kan iemand eigenlijk alleen nog maar per parachute de Europese Unie binnenkomen, als hij nog een kans wil maken op de indiening van een asielaanvraag. Tegelijkertijd dragen de Europese Unie en haar lidstaten er echter actief aan bij dat in de landen van de zogenoemde derde wereld vluchtelingen worden “geproduceerd”, omdat ze onvoldoende aan armoedebestrijding doen of wapens naar crisisgebieden exporteren.
In plaats van deze ontwikkelingen tegen te gaan, worden nu miljoenen euro’s uitgegeven aan proefprojecten voor het uitzetten van mensen uit Europa. Als Duitse afgevaardigde weet ik ook dat de regering van mijn land tot nu toe ieder voorstel voor een ook maar enigszins vooruitstrevend Europees asiel- en immigratiebeleid in de Raad heeft geblokkeerd. Alle Duitse speciale regelingen om asielzoekers af te schrikken en te treiteren, moeten overeind blijven. Laat ik als voorbeeld slechts de voor vluchtelingen noemen, die in Europa uniek is. Alleen in Duitsland worden vluchtelingen bestraft als ze “hun district verlaten”.
Zolang er aan de fundamentele uitgangspunten van dit beleid niets verandert, zullen immigranten en vluchtelingen aan onze grenzen massaal blijven sterven. Er zullen weliswaar af en toe krokodillentranen worden geplengd over het tragische lot van enkelen, maar veranderen zal er niets. Laten we de moed hebben om de mensen eindelijk eens te zeggen waar het op staat: Europa heeft immigratie nodig. Zonder immigratie zullen er in 2050 in de uitgebreide Unie in plaats van 450 miljoen nog maar 400 miljoen mensen wonen. Alleen in Duitsland al zal de bevolking zonder tegenmaatregelen met een kwart verminderen. De talloze mensenrechtenorganisaties van het maatschappelijk middenveld hebben gelijk wanneer ze ‘nee’ zeggen tegen de politiek van afscherming die de Europese Unie voert. Er liggen voorstellen op tafel voor een Europees asiel- en immigratiebeleid dat aan de hoogste mensenrechtenstandaarden voldoet. Ze hoeven alleen maar aangenomen te worden en dan zouden we hier echt over vooruitgang kunnen discussiëren. Europa moet een asielwetgeving hebben op basis van het Verdrag van Genève, waarin ook sprake is van erkenning van geslachtsspecifieke en niet-statelijke vervolging en van desertie en dienstweigering als vluchtgrond. Er moet vrije toegang zijn tot een Europees asielrecht en een Europese asielprocedure. Noodzakelijk is een regelgevingskader om legale immigratie in de EU mogelijk te maken. We hebben de juridische ruimte nodig om mensen zonder papieren te kunnen legaliseren en niet in de laatste plaats moet er een recht van vrij verkeer zijn voor alle mensen die in de Europese Unie wonen. 
Boumediene-Thiery (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ondanks alle inspanningen, zal het, zoals u al zei, niet lukken de agenda van Tampere aan te houden, vooral als het gaat om het immigratie- en asielvraagstuk. Toch kan deze problematiek, van Sangatte tot Algeciras en alles wat daartussen ligt, niet doelmatig worden opgelost als er geen echt communautair beleid komt dat de grondrechten respecteert en niet enkel repressief is. 
Er liggen op dit moment talrijke voorstellen van de Commissie bij de Raad. De weinige maatregelen die al wel genomen zijn, worden stelselmatig gekritiseerd, en voor de richtlijn inzake gezinshereniging moest ons Parlement zelfs de gang naar het Gerechtshof maken.
Wat deze emigratieproblematiek betreft wil ik u slechts vragen te handelen in de geest van wat Kofi Annan in ons Parlement heeft gezegd. Niet alleen heeft ons oude continent die arbeiders gewoon nodig, maar ook komt onze geloofwaardigheid in de wereld in het geding als we afwijken van ons streven naar een open, pluraal en solidair Europa. Immigratie is een toekomstkans voor Europa, en in een tijd waarin racisme en xenofobie overal om ons heen de kop opsteken is het noodzakelijk daarop luid en duidelijk te wijzen. Wij zijn ervan overtuigd dat door een combinatie van vrij verkeer en een positief beleid van legale immigratie de verschillende vormen van smokkel - en van met name mensenhandel - een halt toegeroepen kunnen worden. Bovendien kan door een dergelijk pro-actief beleid veel belastinggeld worden bespaard, zowel bij het asielstelsel als bij de strijd tegen illegale immigratie.
De twee asielrichtlijnen - die over de status van vluchtelingen en de asielprocedures - kunnen nog niet worden aangenomen, ondanks het verleende, en inmiddels alweer overschreden, uitstel tot december. Dit moet echter, zoals wij allen weten, dringend gebeuren als wij de eerste fase van het programma van Tampere willen afsluiten. Bovendien moeten deze twee richtlijnen een meerwaarde bieden en een beter beschermingsniveau voor asielzoekers garanderen.
Wat de samenwerking tussen politie en justitie betreft wil ik stilstaan bij een enkel punt, namelijk de persoonsgegevens en dan vooral de biometrische gegevens. In de mededeling over de overeenkomst tussen de Verenigde Staten en de Unie, die op 16 december door de Commissie werd gepubliceerd en voorgelegd aan de Raad en het Parlement, is sprake van de doorgifte van gegevens. Daarin wordt geconstateerd dat om veiligheidsredenen van bepaalde voorschriften inzake gegevensbescherming afgeweken moet worden, onder het mom van de bestrijding van terrorisme en misdaad. Er zou namelijk overeengekomen zijn gegevens door te geven omtrent geboortedatum, aantal samenreizende personen, kredietkaartgegevens, raciale of etnische achtergrond, en politieke, religieuze of filosofische overtuiging. Welnu, deze bepaling vormt een ernstige aantasting van de bescherming van de privacy. Mijn vraag is dus hoe we dat kunnen rechtzetten. Overigens kan deze informatie gebruikt worden als middel om te discrimineren en daarom is deze bepaling ook een aantasting van onze fundamentele vrijheden, temeer daar we niet precies weten wie precies toegang krijgt tot deze gegevens. Het ergste valt dan ook te vrezen wat het gebruik hiervan betreft.
Wist u trouwens dat luchtvaartmaatschappijen, onder druk van de Verenigde Staten - die dreigen met een vluchtverbod - nu al persoonsgegevens aan de Amerikaanse autoriteiten doorgeven zonder toestemming van de desbetreffende personen? Dergelijke maatregelen zijn in strijd met de Europese wetgeving, terwijl de Commissie juist geacht wordt over de Verdragen te waken.
Zoals u al zei, mijnheer Vitorino, krijgen niet alleen Europeanen maar ook mensen uit derde landen met dit soort maatregelen te maken. Deze overeenkomst is echter gesloten zonder dat daar enig democratisch debat aan is voorafgegaan. Het sluiten van deze overeenkomsten betekent dus een bedreiging voor de democratie en de rechtsstaat. Wordt het niet hoog tijd dat we een echt onafhankelijk Europees toezichtorgaan in het leven roepen om misbruik van deze gegevens te voorkomen? En denkt u niet dat wij het Hof van Justitie moeten vragen om een uitspraak over de rechtmatigheid van deze overeenkomst? We moeten op onze hoede zijn want het veiligheidsbeleid gaat ten koste van de inachtneming van onze rechten en vrijheden.
Ik wil afsluiten met de vraag hoe we de inachtneming van onze grondrechten kunnen garanderen en tegelijkertijd een overeenkomst kunnen ondertekenen met een land als Amerika, dat geen enkele poging doet zijn ambitieus streven naar hegemonie te verhelen, dat een unilaterale politiek volgt en zichzelf boven de wet stelt, zelfs boven het internationaal recht, zoals bijvoorbeeld in het geval van de gevangen van Guantanamo Bay.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris, dat u blijk geeft van de grootst mogelijke waakzaamheid als het gaat om deze verdragen.
Collins (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik de Ierse minister van Justitie en Binnenlandse Zaken welkom heten in dit Parlement. Ten tweede wil ik mijn collega en vriend, de heer Ribeiro e Castro, oprecht gelukwensen met zijn inleiding van vanmorgen.
De Europese Unie zal binnenkort een politieke entiteit vormen met 25 lidstaten en een bevolking van bijna 500 miljoen mensen. Het is daarom van het grootste belang dat alle lidstaten in de Europese Unie nauwer gaan samenwerken om de dreiging van het internationaal terrorisme en de georganiseerde misdaad het hoofd te bieden. Wat de gemeenschappelijke Europese grenzen en het vrije verkeer van personen binnen de Unie betreft, moeten we tevens inspanningen ondernemen en samenwerken om de invoer van drugs een halt toe te roepen en het kwaad van de mensensmokkel te bestrijden.
Wij kunnen drugssmokkel en degenen die zich bezighouden met de afschuwelijke misdaad van mensensmokkel alleen aanpakken indien onze Europese politieautoriteiten nauw gaan samenwerken. Deze uitdaging neemt zelfs nog toe met de uitbreiding, en Europol zal daarom een centralere rol moeten gaan spelen bij de coördinatie van de reactie van de Europese Unie op deze toenemende vormen van criminaliteit. Geen enkel land kan het internationaal terrorisme alleen verslaan. Als Europa meer middelen nodig heeft om deze nieuwe uitdaging het hoofd te bieden, moeten die middelen ook beschikbaar worden gesteld.
Recentelijk hebben wij gezien hoe een groot aantal mensen, die ten prooi waren gevallen aan internationale mensenhandelaars, op tragische wijze de dood hebben gevonden. Naar schatting komen er jaarlijks 600.000 immigranten illegaal de Europese Unie binnen. Daarom moet een alomvattend plan ter bestrijding van illegale immigratie een hoofdprioriteit blijven voor onze Unie. De financiële hulp van de EU voor het actieprogramma inzake terugkeer moet worden gehandhaafd en we moeten allen het werk van de Unie steunen. Het Agentschap voor de buitengrenzen is bezig een gecoördineerde aanpak in de praktijk te brengen voor de bestrijding van illegale immigratie door de EU-lidstaten.
Ik ben ook voorstander van de invoering van een gemeenschappelijk asielbeleid. Wij moeten eveneens de hangende kwesties rond de richtlijnen inzake voorwaarden voor asiel en procedures zien op te lossen. Wij moeten steun geven aan een beter beheer van de toelating tot de Europese Unie van personen die volgens het Verdrag van Genève internationale bescherming nodig hebben. Met betrekking tot de kwestie van legale migratie dient de nieuwe EU-wetgeving betreffende de voorwaarden voor toegang en verblijf van onderdanen van derde landen ten behoeve van studie en beroepsopleiding in de Unie te worden bevorderd.
Tot slot kunnen kwesties rond de totstandkoming van een gemeenschappelijk beleid ter bestrijding van illegale immigratie het best op het niveau van de Europese Unie worden behandeld. We leven nu in een interne markt met vrij verkeer van personen op het grondgebied van de EU en moeten samen actie ondernemen om deze zaken op doeltreffende wijze te regelen. 
Blokland (EDD ).
   - Voorzitter, de Commissie laat in het scorebord over de eerste en tweede helft van 2003 zien dat ze vooruitgang geboekt heeft en ook de Europese Raad gaf in Thessaloniki in juni 2003 nieuwe impulsen aan de vooruitgang op dit beleidsterrein. Mijn complimenten aan beiden. De Raad wordt aangewezen als hoofdschuldige met betrekking tot het blijven steken van een aantal asiel- en immigratiedossiers. Lidstaten moeten volgens de Europese Commissie hun reserves laten varen voordat de vijfjarige periode uit het Verdrag van Amsterdam verstreken is. Dan moeten deze maatregelen namelijk aangenomen zijn, aldus de Commissie. Dat klopt. Anderzijds was een periode van vijf jaar voor maatregelen op dit terrein ook erg kort. Breed gesteunde wetgeving die over een langere termijn tot stand komt, is zinvoller dan snelle maatregelen die vervolgens uit politieke onwil niet worden ingevoerd. Denk hierbij aan het Europese arrestatiebevel.
Ik heb me verbaasd over de voorstellen van de Commissie met betrekking tot het toestaan van migratie naar de Europese Unie. Dit was toch zeker niet één van de verplichtingen van het Verdrag van Amsterdam. Het is een onderwerp dat nog een grondige discussie vergt. Mede vanwege dit soort perikelen ben ik geen voorstander van het volledig doorvoeren van stemmen bij gekwalificeerde meerderheid in de Raad over het Europese optreden op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Dat moet per onderdeel bekeken worden. Tenslotte, zag ik dat de Commissie de begroting voor justitie en binnenlandse zaken aanzienlijk wil verhogen om maatregelen te kunnen nemen op het gebied van illegale immigratie en georganiseerde misdaad. Kan Commissaris Vitorino dit concretiseren? 
Turco (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik haak in op de uitnodiging van commissaris Vitorino, die zei dat de burgers geïnformeerd moeten worden. De vraag is echter waarover. Wij hebben van het voorzitterschap van de Raad prachtige cijfers gekregen over de transparantie van de Raadswerkzaamheden, van tienduizenden documenten. Helaas ontbreekt in al die documenten één gegeven, namelijk de standpunten van de afzonderlijke lidstaten. Dat is geen gevoelig gegeven maar wel van essentieel belang voor het democratisch proces. Het is geen toeval dat - mijns inziens op lichtzinnige wijze - wordt gezegd dat het Europees arrestatiebevel al is goedgekeurd door acht lidstaten. Hoe dan wel? Een met eenparigheid van stemmen tijdens een lunch en zonder debat goedgekeurd document wacht nog op tenuitvoerlegging, maar men gaat er voetstoots van uit dat dit zal gebeuren, alsof dit deel zou uitmaken van de feitelijke procedures van deze instelling.
Er wordt nergens verwezen naar het -beginsel, alhoewel gedurende een heel semester het Italiaans voorzitterschap er ons aan herinnerde dat als het om justitiële samenwerking gaat het -beginsel een pijler is voor de garanties van de burgers. Daar wordt nu met geen woord over gerept. Wat dan Europol betreft, zegt het voorzitterschap dat het protocol een stap vooruit is. Juist in dit protocol wordt echter dat geweigerd wat het Parlement al jarenlang vraagt, namelijk democratische controle. Zelfs het Franse en Engelse parlement zijn momenteel tegen een dergelijk gemeenschappelijk standpunt ten aanzien van Europol.
Over dit alles willen wij nu de burgers informeren. Prima, maar waarover dan wel precies? 
Coelho (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega’s, de bijzondere historische omstandigheden van het moment rechtvaardigen dit debat. De heer Vitorino heeft daar terecht op gewezen. Als we ons bij dit laatste debat van deze zittingperiode ter beoordeling van de ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zouden beperken tot een gewoon jaarlijks debat, zou niemand dat begrijpen. Het is dus volkomen gerechtvaardigd dat we nu een balans opmaken van deze zittingsperiode. Ik wil de heer Ribeiro e Castro graag bedanken voor zijn uitstekende uiteenzetting. Wij zijn het met de algemene lijn daarvan eens.
Er is belangrijke vooruitgang geboekt, met wetgevende maatregelen, operationele samenwerking en institutionele structuren, maar we moeten ook erkennen dat niet al de vorderingen zijn verwezenlijkt binnen de in Tampere vastgelegde termijnen. Erger is dat sommige doestellingen niet zijn behaald.
Ik wil graag wijzen op tien punten waarvoor snel concrete maatregelen moeten worden genomen. Om te beginnen moet er wetgeving worden uitgevaardigd voor gegevensbescherming binnen de context van de derde pijler. Die wetgeving moet garanties geven van hetzelfde niveau als de garanties die uit hoofde van richtlijn 95/46/EG binnen het kader van de tweede pijler gelden. Ten tweede zal er een door de Gemeenschap gefinancierd gemeenschappelijk beleid moeten worden ontwikkeld voor het geïntegreerd beheer van de buitengrenzen van de lidstaten. Ten derde moet de Raad nog twee ontwerprichtlijnen aannemen om de eerste fase van een gemeenschappelijke Europese regelgeving voor asiel af te kunnen sluiten. Ten vierde is de Raad bij een aantal voorstellen voor het vaststellen van een gemeenschappelijk immigratiebeleid in een impasse geraakt. Die voorstellen zullen alsnog moeten worden aangenomen. Ten vijfde moet ons een voorstel worden voorgelegd met betrekking tot de ontwikkeling van het visuminformatiesysteem (VIS). Ten zesde willen wij een voorstel voor een kaderbesluit over processuele waarborgen voor aangeklaagden in het kader van strafvorderingprocessen in de EU. Ten zevende maakt de communautisering van het Schengen- een betere coördinatie mogelijk tussen de politiële en justitiële diensten bij de bestrijding van de georganiseerde misdaad. Het is zaak dat we nu zo snel mogelijk verder gaan met de ontwikkeling van het nieuwe SIS II. Ten achtste moet er nu gewerkt worden aan de verbetering van de politiële samenwerking, en dat kan - de heer Vitorino heeft dat zojuist al gezegd - als we een snellere en minder ingewikkelde procedure ontwikkelen dan die welke in de Europol-overeenkomst is vastgelegd. Op die procedure moet op Europees niveau juridisch en democratisch toezicht kunnen worden uitgeoefend. Ten negende moeten wij de stabilisatie- en associatieovereenkomsten met de staten in de westelijke Balkan verder ontwikkelen. Het gaat dan om de bestrijding van de georganiseerde misdaad en de drugshandel, de rechterlijke macht, immigratie en grensbeheer. Ten tiende en tot slot moet controle worden uitgeoefend op de toepassing van het communautair in de nieuwe lidstaten, zeker op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Het Schengen-mechanisme en het daarmee samenhangende moet bij het toezicht op de buitengrenzen worden toegepast.
Het verheugt mij dat het Ierse voorzitterschap in zijn werkprogramma heeft aangegeven dat de ontwikkeling van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid de hoogste prioriteit krijgt. Ik hoop dat we een vruchtbare interinstitutionele samenwerking kunnen ontwikkelen. Ik besef heel goed dat dit een heel omvangrijk en ambitieus programma is, maar als de Raad er niet in slaagt het tempo van de besluitvorming op te voeren, zullen we aan het einde van de nu volgende vijf jaar sterk achterop raken met de verwezenlijking van de in Tampere vastgelegde doelstellingen. Ik hoop daarom dat de maatregelen waarbij wij nu achterlopen - maatregelen waarvoor zowel doelstellingen als tijdsschema’s zijn vastgelegd - nog vóór einde 2004 zullen worden goedgekeurd.
Ter afsluiting betreur ik het ten zeerste, mijnheer de Voorzitter, dat een aantal lidstaten met een brief aan de Commissie hebben gesuggereerd in het kader van de financiële vooruitzichten voor 2007-2013 een veel lagere begroting vast te stellen. Zoals de heer Prodi heeft gezegd zal dat ertoe leiden dat de Commissie haar werk op een aantal fundamentele terreinen - waaronder ook, met name, de economische en sociale cohesie - niet kan doen, en dus ook niet op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. 
Terrón i Cusí (PSE )
   Mijnheer de Voorzitter, staat u mijn in de eerste plaats toe om de heer Ribeiro te feliciteren. Hij komt namelijk op dit cruciale moment -zoals commissaris Vitorino dit noemde - met een ambitieuze en volledige ontwerpresolutie.
Ik zal me concentreren op twee punten uit dit voorstel en sluit mij daarmee aan bij hetgeen mevrouw Paciotti eerder al heeft gezegd over de mensenrechten.
Het eerste punt betreft de samenwerking op strafrechtelijk gebied, en daarbij richt ik mij vooral tot de Raad. Mijnheer de voorzitter, ik denk dat het besluit over het arrestatiebevel - een emblematisch besluit dat niet alleen betrekking heeft op terrorismebestrijding maar ook op misdaadbestrijding en op radicale wijze het principe van wederzijdse erkenning omarmt - nu al van kracht zou moeten zijn in alle lidstaten en wij al veel soepeler dan nu zouden moeten omgaan met de bijkomende maatregelen, zoals bijvoorbeeld de uitwisseling van bewijsmateriaal. Anders zullen wij onze burgers er niet van kunnen overtuigen dat de veiligheid kan worden verbeterd op de manier zoals wij Europeanen willen, namelijk via meer samenwerking en niet via meer repressie.
Tegelijkertijd denk ik dat het, nu wij over de uitbreiding spreken, van belang is dat het kaderbesluit inzake processuele waarborgen wordt aangenomen. Dat is mijns inziens de keerzijde van de medaille bij de justitiële en politiële samenwerking en bij de wederzijdse erkenning op het gebied van de strafrechtelijke samenwerking. Wij mogen hier dan ook niet langer dralen.
Met betrekking tot het immigratie- en asielbeleid sprak de commissaris over de vier speerpunten van Tampere. Ik ben ervan overtuigd dat deze nog steeds geldig zijn en dat de voorstellen van de Commissie wat deze punten betreft ook in de goede richting gaan. Het komt mij evenwel voor dat wij ons vijf jaar later, nu het mandaat van Tampere bijna is afgelopen, in een enigszins verwarrende situatie bevinden.
In het vocabulaire van de Raad is “beheer van de stromen”, dat wil zeggen de legale komst naar en het legale verblijf in de Europese Unie om te werken, synoniem geworden aan de strijd tegen illegale immigratie. Het begrip “beheer van legale stromen” is verdwenen. Op dit moment is de Raad niet eens in staat om een discussie te voeren over de komst naar en het verblijf in Europa met het oog op tewerkstelling, en dat is de gordiaanse knoop die in deze kwestie moet worden doorgehakt.
Als wij deze toon blijven aanslaan in de Raadsbijeenkomsten, als wij de woorden “strijd tegen” alleen blijven gebruiken naast termen als “immigratie” en “illegaal”, en als wij daarentegen niet in staat zijn om een coherent beleid uit te zetten voor het in goede banen leiden van de immigratie in de 21ste eeuw - de eeuw van de communicatie en de globalisering - en overtuigende antwoorden te formuleren, dan zal de frustratie onder onze burgers alleen maar toenemen.
Men moet de vraagstukken van legale binnenkomst en binnenkomstkanalen aanpakken. Hetzelfde geldt voor het integratiebeleid ten behoeve van degenen die hier al zijn - soms al jarenlang en wij blijven hen immigranten noemen -, en voor de betrekkingen met derde landen, die niet enkel gebaseerd moeten zijn op terugkeer maar op een algemeen pakket van maatregelen, maatregelen waarmee immigratie iets positiefs wordt voor zowel de herkomstlanden als de bestemmingslanden. 
Sørensen (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ook ik verheug mij over de vooruitgang die wij in 2003 op cruciale terreinen hebben geboekt, zoals de controle op de buitengrenzen, asiel, immigratie en het voorkomen en bestrijden van criminaliteit.
Als liberaal politicus met een fundamenteel geloof in de elementaire vrijheden waarop onze democratieën zijn gebaseerd, ben ik ook van mening dat het jaar 2003 reden geeft tot een aantal elementaire overwegingen inzake de maatregelen die reeds zijn geïmplementeerd en vooral ook onder de gemeenschappelijke noemer veiligheid worden geplaatst.
Ik erken volledig dat de terroristische aanslagen in 2001 een reden zijn om onze staat van paraatheid te herzien en aan te passen. Naar mijn idee waren de aanslagen in 2001 vooral een aanval op de door ons gekoesterde democratische waarden en fundamentele vrijheden. Daarom is het van cruciaal belang dat de terreur ons er niet toe aanzet compromissen te sluiten als het om deze elementaire waarden gaat. Ik denk meer specifiek aan het feit dat derde landen rechtstreeks toegang gaan krijgen tot persoonlijke gegevens in centrale reserveringssystemen voor vliegtuigpassagiers, aan gewapende marshalls in vliegtuigen, aan de opname van biometrische gegevens in de reisdocumenten van burgers uit derde landen en in het paspoort van iedere EU-burger. Een aantal van deze maatregelen impliceert uiterst vergaande ingrepen in de persoonlijke levenssfeer en doet allerhande onopgeloste kwesties rijzen ten opzichte van de geldende wetgeving inzake gegevensbeveiliging en de risico’s op misbruik. Mijns inziens is het echt hoog tijd dat we nu eens gaan nadenken over de proportionaliteit van deze veiligheidsmaatregelen. Met andere woorden: voldoen deze maatregelen wel aan de elementaire criteria voor de grondvrijheden die wij juist zo koesteren in de Europese Unie? Zijn input en output wel in overeenstemming met elkaar? Ik maak me bezorgd over het feit dat de Commissie nog niet in staat is gebleken om mij, als rapporteur inzake de biometrische gegevens voor burgers uit derde landen, te informeren over de precieze cijfers voor visumaanvragers, vervalste reisdocumenten enz.
Daarom zou ik de commissaris graag de volgende vraag willen stellen: zijn de maatregelen die nu worden genomen voor meer veiligheid proportioneel, gemeten aan de ingrepen in de persoonlijke levenssfeer en de persoonlijke integriteit van de burgers in de EU? 
Krarup (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, als je je in je beroepsleven met rechtskwesties hebt beziggehouden, weet je dat het thema van dit debat een regelrechte uitdaging is. De ideologische ambitie van het Verdrag, namelijk de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, is immers bijna goddelijk. God zei: “Laat er licht zijn!” En er was licht!
De ideologen van de EU proberen al jaren de goddelijke schepper te imiteren. "Laat er recht zijn!" luidt het programma. Maar de resultaten laten een beklagenswaardig verschil tussen het goddelijk en het technocratisch vermogen zien. Gebleken is dat de jarenlange inspanningen van de EU-technocraten om de ideologie van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te realiseren een opvallende gelijkenis met de toren van Babel vertonen. De tastbare, concrete resultaten bestaan uit twee elementen, namelijk ten eerste een ondergraving van goedfunctionerende nationale rechtsstelsels en ten tweede de totstandbrenging van een ondoorzichtig supranationaal rechtsstelsel met de daarbij behorende oncontroleerbare supranationale instanties. Samen veroorzaken deze twee punten een kolossale verslechtering van de rechtszekerheid, en als deze ontwikkeling doorzet zullen we over een paar jaar het project van de Unie kunnen karakteriseren met het succescriterium van de zwarte humor: operatie geslaagd, patiënt overleden.
Om de rechtvaardigheid te bevorderen heeft men controlesystemen gerealiseerd die voor de betrokkenen in feite oncontroleerbaar zijn. Dat weet iedere burger, die geprobeerd heeft met Schengen-informatiesystemen, registers van Europol en dergelijke te werken. De mate van rechtszekerheid wordt nauwkeurig weerspiegeld in de omvang van de politiemacht en in de mogelijkheden democratisch toezicht op deze macht uit te oefenen. Deze mogelijkheden worden elke dag geringer. In Fort Europa is geen plaats voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
De ideologen van de EU zien twee elementaire rechtssociologische ervaringen over het hoofd: in de eerste plaats dat levensvatbare en democratische rechtsstelsels andere zaken vereisen dan louter en alleen ideologische frasen, wetgevingsmaatregelen en technische implementatie, en in de tweede plaats dat de nagestreefde doelstellingen met de minst vergaande middelen gerealiseerd moeten worden.
Het algemene voortgangsverslag van de Commissie, dat in november 2003 het licht zag, is een ironische waarschuwing. Hierin wordt namelijk vastgesteld dat het corruptieniveau nog steeds hoog, heel hoog is, en dat dit gevolgen kan krijgen voor het vertrouwen in het openbaar bestuur en het rechtswezen. Ja, wat had je anders verwacht? En wat is de kuur hiervoor? Wel, dat de Commissie bijzonder waakzaam zal zijn. Met de Eurostat-zaak nog vers in het geheugen is dat niets anders dan de kat op het spek binden. 
Flautre (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik had gehoopt dat de woorden die wij Kofi Annan vorige week hebben horen spreken een soort democratische doorbraak zouden opwekken bij de Commissie en vooral bij de Raad. Ik merk echter dat dat geenszins het geval is.
U heeft allebei aan Tampere gerefereerd. Mijns inziens was Tampere over het algemeen heel evenwichtig als het gaat om rechten en plichten en om rechtsposities en toezicht. Vandaag komt echter vrij duidelijk uit de opsomming van de verschillende maatregelen, acties en overeenkomsten van uw kant, mijnheer de voorzitter van de Raad, het unilaterale karakter daarvan naar voren, en dat baart mij buitengewone zorgen. Ik constateer namelijk dat sommige leden van de Raad een welhaast duivelse verbeeldingskracht aan de dag leggen. Als je hoort spreken van uitbesteding van het onderzoek naar asielaanvragen dan vraag je je toch wel af of het nog gekker kan. Waar ik me echt zorgen over maak is dat ik het gevoel krijg dat met de besluiten die vandaag genomen worden in de Raad of in meer geschikte formaties - besluiten met vijf, met vijf plus vijf, dat hangt ervan af, in elk geval met formules die zelden een toonbeeld van democratie zijn - de democratie en het Europees project onder vuur komen te liggen. Het lijkt me vrij duidelijk wat de gevolgen kunnen zijn van een dergelijke koers, en Kofi Annan heeft dat overigens ook al gezegd: straks hebben wij een Europa dat bekrompener, armer, zwakker en ouder is dan voordien. Ik denk niet dat dat voor iemand van ons een aanlokkelijk vooruitzicht is, noch voor de burgers van de Europese Unie noch voor de burgers van derde landen.
Het Europees Parlement is naar het Hof van Justitie gestapt om het besluit inzake gezinshereniging nietig te laten verklaren. Wij geven u dus duidelijk te kennen dat de Raad in democratisch opzicht over de schreef is gegaan. Ik denk niet dat u zomaar aan deze zeer sterke waarschuwing van het Europees Parlement voorbij kunt gaan. Verder geloof ik dat de Commissie, in plaats van de besluiten van de Raad waar zij niet helemaal achter staat op eigen houtje te interpreteren, er beter aan zou doen deze te interpreteren door haar NGO-gesprekspartners te raadplegen. Dit zou namelijk bij haarzelf en bij alle organisaties in het Europees maatschappelijk middenveld en bij alle leden van het Parlement die de rechten, de internationale afspraken en de democratie verdedigen, de democratische doorbraak opwekken die noodzakelijk is om ervoor te zorgen dat voortaan alle besluiten genomen worden in de geest van de parlementaire medebeslissing, zoals dat in het ontwerp voor een Grondwet wordt verlangd.
Claeys, Philip (NI ).
   - Voorzitter, de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid roept momenteel jammer genoeg meer vragen op dan dat zij zekerheden brengt. Met de toetreding van tien nieuwe lidstaten binnen enkele weken is dat een bedenkelijke zaak. Het Fort Europa is jammer genoeg slechts een politiek fantasma van de linkerzijde. Er is de jongste jaren veel gepraat over een gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid, en over strafrechterlijke en politiële samenwerking maar in de praktijk is daar tot nog toe weinig concreets van terechtgekomen. Op bepaalde punten is er zelfs sprake van achteruitgang. Ik denk onder meer aan de gewaarborgde grondrechten. Terecht wordt momenteel veel aandacht besteed aan de manier waarop de toekomstige lidstaten daarmee omspringen, terwijl in België de vrije meningsuiting, de persvrijheid en de vrijheid van vereniging aan banden worden gelegd. De strijd tegen het zogenaamde racisme wordt misbruikt om de belangrijkste oppositiepartij in Vlaanderen monddood te maken en elke kritiek op het falende integratiebeleid te fnuiken. Binnen enkele weken, wanneer alle andere partijen de verkiezingscampagne zullen starten, moet het Vlaams Blok voor de rechtbank zijn bestaansrecht verdedigen tegenover een overheidsinstantie die onder de rechtstreekse bevoegdheid van de eerste minister valt. Collega's, we maken ons terecht zorgen wanneer in Rusland een presidentskandidaat verdwijnt. Binnenkort dreigt in België, het zogenaamde hart van de Europese Unie, een volledige partij te verdwijnen die een vijftigtal parlementsleden telt en die volgens de laatste peilingen 20% van de kiezers achter zich heeft. Dat gebeurt allemaal onder de auspiciën van een eerste minister die de ambitie heeft om voorzitter van de Europese Commissie te worden. U zult begrijpen dat dit soort Europa niet de goedkeuring van de meeste burgers zal wegdragen. 
Hernández Mollar (PPE-DE )
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, aan het eind van deze vijfjarige zittingsperiode wil ik als voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken proberen een evaluatie te maken van de permanente uitdaging die ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid heet. Daarbij zal ik uitgaan van het Verdrag van Amsterdam en de Top van Tampere waar belangrijke maatregelen werden genomen voor de verwezenlijking van deze ruimte. Ook zal ik mijn gedachten laten gaan over de toekomst.
Bij wijze van algemeen oordeel zou ik willen zeggen dat er geen negatieve indruk mag worden gewekt ten aanzien van hetgeen tot nu toe is bereikt, hoewel veel van de tot nu toe geboekte vooruitgang enkel te danken is aan crises zoals de 11de september, en ondanks het feit dat wij op het gebied van het asiel- en immigratiebeleid nog niet in staat zijn geweest om bevredigende oplossingen te vinden. Alle maatregelen voor de ontwikkeling van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid hebben rechtstreekse gevolgen voor de soevereiniteit van de lidstaten, en daarom zijn de terughoudendheid en moeilijkheden in zekere zin ook logisch.
Waarom zouden wij gezien de reeds afgelegde weg en vooral om vooruitgang mogelijk te blijven maken geen tweede Tampere-programma overwegen? Als ik de commissaris zo hoor, kan dat ook, en zo wordt er hier in dit Parlement ook over gedacht. Sterker nog, ik stel voor dit nieuwe programma te grondvesten op drie kernideeën: legitimiteit, efficiëntie en solidariteit.
In de eerste plaats de legitimiteit van het gevoerde beleid. Dit moet zich in mijn ogen enkel baseren op de bescherming en waarborging van de rechten en vrijheden van de burgers, hetgeen betekent dat de tussenkomst van het Europees Parlement van vitaal belang is. Ik vraag mij echter af of dit inderdaad de motor is geweest achter alle genomen maatregelen. Is het soms niet zo dat men alleen het nationale belang van de lidstaten heeft verdedigd, en het Parlement in veel gevallen buiten spel heeft gezet of pas op het laatste moment de teksten heeft voorgelegd waarover het zich moest uitspreken?
Mijnheer de Voorzitter, helaas gebiedt de werkelijkheid mij te zeggen dat de tweede hypothese juist is. Dat blijkt onder andere ook uit de zwakke rol die het Europees Parlement speelt in belangrijke zaken als de overeenkomst inzake justitiële samenwerking met de Verenigde Staten of het programma voor de bestrijding van terrorisme en georganiseerde misdaad, waarbij het niet-raadplegen van het Parlement een gebrek aan transparantie toont in de besluitvorming en waarbij de echte vertegenwoordigers van de Europese burgers op een tweede plan worden geschoven.
Om eerlijk te zijn moet ik echter erkennen dat er één punt is waarbij zowel het Parlement als de Commissie en de Raad grote vastberadenheid en eensgezindheid hebben getoond: de strijd tegen het terrorisme. Mijnheer de voorzitter, staat u mij toe om ook een voorstel voor dit punt te doen. Laten wij een internationale dag van de slachtoffers van het terrorisme instellen. Dat zou heel goed 11 september kunnen zijn, en dat zou een unieke manier zijn om recht te doen aan degenen die de werkelijke slachtoffers zijn van deze praktijken die helaas steeds vaker voorkomen en indruisen tegen het meest fundamentele recht van de mensheid, namelijk het recht op leven en fysieke integriteit. Mijnheer de voorzitter, ik hoop dat u rekening houdt met deze oproep.
Een ander belangrijk aandachtspunt betreft de efficiëntie van de genomen maatregelen. Het is onmiskenbaar dat de tot nu toe gevolgde besluitvormingsprocedure tot een enigszins schizofrene situatie heeft geleid. Dat blijkt bijvoorbeeld uit de initiatieven van de lidstaten die nog steeds niet zijn goedgekeurd en die elkaar overlappen, uit de blokkades in de Raad als gevolg van de unanimiteitsregel - zoals bijvoorbeeld bij de uitwerking van de regelgeving voor asielprocedures - maar vooral uit de flagrante achterstand bij de aanpassing van de nationale wetgeving aan de Europese regelgeving, zoals bijvoorbeeld het geval is bij het Europees arrestatiebevel. Daarom zijn alle wijzigingen die in de Europese ontwerpgrondwet zijn opgenomen om deze situatie te voorkomen ook zo belangrijk.
Mijn laatste punt is de solidariteit, waar het op dit moment bij de meeste lidstaten misschien nog wel het sterkst aan ontbreekt. Feit is dat de regeringen zich meer zorgen maken om de publieke opinie in hun eigen land of om de nationale begroting dan om de verwezenlijking van de Europese doelstellingen. Of is dat soms niet wat er gebeurt in de Raad als er ernstige problemen aan de orde komen die te maken hebben met de berg asielaanvragen of de chaotische en onregelmatige economische immigratie, die in enkele lidstaten tragische gevolgen hebben?
Mijnheer de Voorzitter, het ergste van deze strategie is dat er geen rekening wordt gehouden met de werkelijke stand van zaken. In een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zonder interne grenzen, heeft het geen zin om ten overstaan van de andere lidstaten halsstarrig vast te houden aan rigoureuze nationale standpunten als het door sommige landen gevoerde beleid een directe weerslag heeft op al de andere landen.
Europa is een gemeenschappelijk project. De ruimte waar wij over debatteren is een gemeenschappelijk project. Als wij gezamenlijk vooruitgang boeken dan kunnen wij daar ongetwijfeld ook gezamenlijk de vruchten van plukken. 

Evans, Robert J.E. (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn opmerkingen beperken tot het terrein van de legale immigratie, een onderwerp dat reeds is aangestipt door de heer McDowell en commissaris Vitorino en waarop verschillende collega's zijn ingegaan.
Ik ben het eens met veel van hetgeen mevrouw Kaufmann eerder heeft gezegd, toen zij verwees naar de toespraak die Kofi Annan enkele dagen geleden heeft gehouden voor het Europees Parlement. De heer McDowell sprak eerder al over gezinshereniging en over de toelating van immigranten voor studie en opleiding. Dit is slechts een deel van het vraagstuk rond legale immigratie.
Commissaris Vitorino probeert de afgelopen jaren een bredere en door meer verbeelding gekenmerkte agenda ten uitvoer te leggen. Ik ben er vast van overtuigd dat wij zonder een systeem van legale emigratie naar de Europese Unie - zoiets als het "groene kaart"-systeem in de Verenigde Staten wordt - altijd te maken zullen blijven hebben met illegale immigratie en alle bijbehorende problematiek. We zullen te maken blijven hebben met het moeilijke probleem van mensensmokkelbendes en alle criminaliteit van dien, om nog maar te zwijgen van het permanente tekort aan hoog- en laag geschoold personeel in toonaangevende industrieën.
Misschien ontgaat mij iets, maar voor zover ik weet is er geen alternatief voor geplande legale immigratie. Ik ben ervan overtuigd dat deze moet plaatsvinden op een manier die zowel voor de Europese landen als de landen van herkomst positief uitpakt. Het is onaanvaardbaar om alleen geschoolde arbeiders uit minder ontwikkelde landen toe te laten, net zoals het onaanvaardbaar is voor rijke Europese landen om immigranten het onaangename, vieze werk te laten doen waar ze zelf geen zin in hebben. Daarom dring ik er bij de commissaris en de Raad op aan om haast te maken met het zeer moeilijke werk op dit zeer belangrijk terrein. Als Europese Unie van 25 of meer lidstaten hebben wij behoefte aan een goed gestructureerd programma voor geplande immigratie. 
Calò (ELDR ). -
   Mijnheer de Voorzitter, in de nabije toekomst zullen vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid kritische sectoren zijn, aangezien de oude en de nieuwe lidstaten deze problemen op uiteenlopende wijze aanpakken. Er zullen hinderpalen worden opgeworpen voor een reële politiesamenwerking op Europees niveau. Om maffiabendes en misdadigersorganisaties te bestrijden moet men echter een echt systeem opzetten. De Italiaanse wet maakt in feite korte metten met internationale rogatoire procedures en lijkt op maat gesneden te zijn van bepaalde machthebbers die niet ondervraagd willen worden over voor hen netelige vraagstukken, zoals twijfelachtige bezoeken aan belastingparadijzen, illegale kapitaalexport en participatie aan gunstige -ondernemingen.
Het Europees arrestatiebevel is nog niet door mijn land geratificeerd. Ondanks bijna vijftig jaar durende inspanningen is van concrete resultaten bij de vereenvoudiging van de uitleveringsprocedures nog geen sprake. Een attenter onderzoek van het probleem van de rechtspraak moet evenwel worden voorafgegaan door een opmerking over de onafhankelijkheid van de rechters. In Italië wil men momenteel terug naar de juridische en politieke cultuur van de middeleeuwen, ofschoon die cultuur in het Westen definitief ten grave werd gedragen met het besluit dat de Franse Staten-Generaal in augustus 1789 nam tot afschaffing van de unanimiteit en de voorrechten. De scheiding van de machten in de moderne staat wordt tegenwoordig aangetast met enerzijds gewone wetten en anderzijds constitutionele wetten die men voor gewone wetten wil laten doorgaan, dat wil zeggen voor wetten die geen behoefte hebben aan gekwalificeerde meerderheid en verschillende lezingen. Bovendien worden pogingen ondernomen om de magistratuur te onderwerpen aan de uitvoerende macht. Dergelijke pogingen worden bijna dagelijks ondernomen door de Italiaanse regering, met methoden die een beschaafd land onwaardig zijn.
Waarom worden dermate zwaarwegende woorden uitgesproken in het Europees Parlement? Mijns inziens kan men democratie niet exporteren maar alleen maar uitoefenen. Hoe meer wij de democratie uitoefenen hoe sterker wij haar maken. Om mijn land te helpen bij de overwinning van deze moeilijke fase moeten alle Europese instellingen nauwlettend in de gaten houden wat momenteel in Italië gebeurt. Dat kan namelijk een slecht voorbeeld zijn, en slechte voorbeelden zijn wel degelijk exporteerbaar. 
Berthu (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag over vraagstukken rond vrij verkeer van personen, veiligheid en justitie heeft, zoals elk jaar, een hoog juridisch gehalte. De in voorbereiding zijnde teksten worden opgesomd en zoals gewoonlijk betreurt men dat het denkproces van de Commissie niet snel genoeg gaat. Ik zou de vraag anders willen stellen en willen terugkeren tot de feiten. Wat voor effect is er in het veld geconstateerd van de reeds genomen maatregelen? Ik denk dan natuurlijk aan harmonisatiemaatregelen in zo laxistisch mogelijke richting en aan de afschaffing van de controles aan de binnengrenzen.
Welnu, dames en heren, de effecten van die afschaffing zijn rampzalig. Kijkt u maar naar de toename van illegale immigratie en allerlei smokkelhandel, van drugssmokkel tot vrouwenhandel. De combinatie van een gebrek aan controle en illegale immigratie maakt zelfs van Europa een uitgelezen kweekvijver voor terrorisme.
Commissaris Vitorino zal mij ongetwijfeld als antwoord geven dat dat nu juist bewijst dat we de communautarisatie nog verder moeten doorvoeren. Nee dus, mijnheer de commissaris, want die communautarisatie zou de volkeren nog meer zeggenschap ontnemen en de veiligheid nog verder ondermijnen.
Daarom zien wij de datum van 1 mei 2004 met grote bezorgdheid naderbij komen. Dan zal de Commissie nog meer bevoegdheden krijgen, zal het proces van harmonisatie naar beneden een nieuwe fase ingaan en opnieuw een stap gezet worden in de oprichting van een systeem dat ver van de volkeren af staat.
Toch lijkt het erop dat bij sommige staten de laatste tijd het licht is doorgebroken, want zij verzetten zich tegen softe teksten over bijvoorbeeld de status van vluchtelingen en subsidiaire bescherming. Ik feliciteer hen met het feit dat ze zo hun burgers beschermen, en ik moedig hen aan om op deze weg door te gaan, want de besluiten van Amsterdam en Nice waren wat dat betreft ronduit onverantwoordelijk. De prioriteiten moeten volledig anders komen te liggen, de harmonisatiemaatregelen die onze bescherming verminderen moeten worden stopgezet en de veiligheid moet weer op te eerste plaats komen.
Santini (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb het debat met grote belangstelling gevolgd. Kennelijk wil men, wat de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid betreft, een balans opmaken van niet alleen dit jaar maar heel de legislatuur. Het is niet gemakkelijk een dergelijke balans op te maken omdat er verschillende balansen zijn: een politieke balans, die wordt gevormd door de wil van de lidstaten, een juridische balans, die wordt ondersteund door de met het Verdrag ter beschikking gestelde instrumenten en een sociale balans. De sociale balans onttrekt zich echter aan elke logica, daar deze wordt bepaald door de constante ontwikkelingen die zich voordoen in het kader waarbinnen deze ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid moet worden verwezenlijkt
Omdat ik niet veel spreektijd heb, zal ik mij beperken tot de politieke balans. De meeste - en helaas niet alle - lidstaten zeggen een uitbreiding en consolidering van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te willen. Dit is een reactie op de steeds duidelijkere wil van de Europese burgers. Zij willen dat de deur wordt opengezet voor solidariteit, dat er meer samenwerking komt bij de opvang van nieuwe migratiestromen en de hinderpalen worden opgeheven die de erkenning van het recht op asiel, burgerschap en vrije vestiging in ongeacht welk land van de Unie nog in de weg staan.
Nu wij bezig zijn met dit bewustwordingproces wil ik wijzen op de enorme stuwkracht die uitgaat van het Handvest van de grondrechten dat in 2000 in Nice werd uitgevaardigd en nu wacht op een constitutionele waardigheid. Dit document is vergelijkbaar met goede wijn. Aanvankelijk waren weinigen daar echt van onder de indruk: men vond het te zwak en niet perfect genoeg, maar naarmate de tijd verstreek kwam de intrinsieke waarde van deze tekst steeds beter uit de verf. In het Handvest staan duidelijke aanknopingspunten voor alle besluiten en acties die wij in deze historische en moeilijke tijd moeten nemen.
Een nieuwe stap vooruit zal worden gezet met de goedkeuring in tweede lezing van de richtlijn betreffende het vrij verkeer van communautaire burgers en hun rechten en plichten, waar ik rapporteur voor ben. Dit platform moet zo spoedig mogelijk worden geconsolideerd opdat wij op efficiënte wijze in staat zijn het hoofd te bieden aan de nieuwe verplichtingen die de haast chaotische binnenkomst van een steeds groter aantal burgers uit derde landen met zich mee brengt.
Bovengenoemd verslag zal, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarschijnlijk op 18 maart door de Commissie openbare vrijheden worden goedgekeurd. Bijna alle fracties hebben gevolg gegeven aan de oproep van de rapporteur om geen amendementen in te dienen op de tekst van de Raad, alhoewel daarin slechts 50 procent van de verzoeken van het Parlement is terug te vinden. Dit hebben wij ook met de Commissie afgesproken.
Wij zijn ervan overtuigd dat deze richtlijn weliswaar voor verbetering vatbaar is maar nog voor het einde van deze legislatuur van kracht moet worden. Wij zien het glas dus liever half vol dan half leeg, oftewel wij hebben liever de helft van onze verzoeken dan uitstel tot sint-juttemis. Wij hopen dat de Raad dit verantwoordelijk standpunt zal weten te waarderen, en de burgers eindelijk de met deze tekst nagestreefde hervormingen zal geven. Die zijn namelijk een belangrijke stap vooruit bij de juridische invulling van de status van Europees burger en bij het verlenen van politieke waardigheid hieraan. 
Karamanou (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het lijdt geen twijfel dat Tampere een mijlpaal is. Toen werd het startsein gegeven voor de verwezenlijking van een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
Wij naderen nu het einde van de termijn en moeten vaststellen dat het glas zowel half vol als half leeg is. Er is ongetwijfeld vooruitgang geboekt, ondanks de moeilijke omstandigheden die in de Raad bestonden ten gevolge van de verschillende cultures en de verschillende benaderingen van de lidstaten. Bij het immigratiebeleid kon aanzienlijke vooruitgang worden geboekt tijdens de Europese Raad van Thessaloniki, zoals ook u, mijnheer de commissaris, hebt erkend. De toekenning van rechten aan immigranten en hun sociale integratie lijken echter niet hoog op onze politieke agenda te staan, en dat strookt natuurlijk in geen enkel opzicht met hetgeen wij over Europa, de humanistische waarden en de eerbiediging van de mensenrechten verkondigen. De door de Raad opgestelde richtlijn betreffende gezinshereniging is prohibitief, en daarom is het mijns inziens van groot belang dat het Europees Parlement besloten heeft de inhoud hiervan voor het Hof van Justitie aan te vechten.
Wat asiel betreft wilde ik, mijnheer de commissaris, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, de Raad mijn condoleances betuigen. De Raad is er namelijk niet in geslaagd de twee richtlijnen betreffende enerzijds de definitie van vluchteling en anderzijds de procedures voor toekenning en herroeping van de status van vluchteling aan te nemen. Dat waren twee richtlijnen waar het Grieks voorzitterschap veel werk voor had verricht. Het Verdrag van Genève inzake vluchtelingen wordt, zoals bekend, overal in de Unie als een vod behandeld.
Mijns inziens is geen vooruitgang geboekt bij de strijd tegen de internationale georganiseerde misdaad. Dagelijks worden duizenden vrouwen en kinderen in de Europese Unie verhandeld en seksueel uitgebuit. Mijns inziens is die mislukking onder meer ook te wijten aan het gebrek aan een daadwerkelijke, operationele samenwerking tussen de politieautoriteiten van de lidstaten bij de bestrijding van dit verschijnsel, dat onze beschaving allesbehalve tot eer strekt.
Tot slot ben ik van mening dat de pogingen van het Iers voorzitterschap om de behandeling te voltooien van het vraagstuk in verband met de totstandbrenging van een bank met persoonlijke en biometrische gegevens van immigranten, zoals vingerafdrukken en digitale gezichtsfoto’s, zullen uitmonden in ernstige inbreuken op de bescherming van persoonlijke gegevens en de controle op het beheer daarvan zullen aantasten.
Wij hopen van ganser harte, mijnheer de commissaris, dat nieuwe ideeën geopperd zullen worden en een nieuwe strategie zal worden uitgewerkt voor Tampere II. 
Beysen (NI ).
   - Voorzitter, ondanks de vele maatregelen die de Europese Unie treft, gaande van de bevoegdheden van Europol tot het uitvaardigen van een Europees arrestatiebevel, stel ik vast dat op het terrein weinig of geen resultaten worden geboekt inzake de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Cijfers tonen aan dat de criminaliteit in verschillende lidstaten toeneemt. Bovendien wordt de criminaliteit meer en meer gekenmerkt door toenemende agressiviteit hetgeen het gevoel van onveiligheid bij de publieke opinie sterk in de hand werkt. Het vormt helaas geen uitzondering meer dat bij overvallen onschuldige burgers gedood of zwaar gewond worden. Zeker nu de uitbreiding eraan komt, vragen verontruste burgers zich terecht af of de Europese Unie voldoende garanties kan bieden om die veiligheid van de burgers te waarborgen. Diezelfde burger ziet met lede ogen aan hoe gebrekkig de verschillende politie-instanties optreden tegenover steeds driester crimineel gedrag. Het is van het grootste belang dat de Europese Commissie maatregelen voorstelt om dit bijzonder pijnlijke euvel te verhelpen. Het is immers de eerste taak van de overheid om de veiligheid van de burger in alle omstandigheden te waarborgen. Omdat de buitengrenzen van de Unie in aanzienlijke mate zullen toenemen, is het nu zeker de vraag of de nieuwe lidstaten voldoende als buffer tegen ongewenste en illegale immigratie kunnen optreden. Het is een steeds nijpender probleem binnen de Unie waardoor tevens het noodzakelijk te voeren integratiebeleid wordt ondermijnd. Waarop wacht men trouwens om een globaal actieplan uit te voeren dat ertoe strekt alle illegalen van het grondgebied van de Europese Unie te verwijderen? Zolang de illegale immigratie geen krachtig halt wordt toegeroepen, kan men niet spreken van een echte ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. 
Matikainen-Kallström (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, een van de fundamentele doelstellingen van de Unie is het garanderen van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid voor de burgers van de Unie. Helaas hebben wij dit doel nog lang niet bereikt. De burgers van de Unie moeten zich vrij in de Europese Unie kunnen bewegen en tegelijkertijd moet de criminaliteitsbestrijding doeltreffender worden. De grootste uitdagingen zijn het voorkomen van criminaliteit, het zorgen voor veilige buitengrenzen en een volledige uitvoering van Schengen. Het Schengen-verdrag is een belangrijke stap vooruit op het gebied van vrij verkeer.
Nu de uitbreiding eraan komt, moet er speciale aandacht worden besteed aan de beveiliging van de buitengrenzen. De nieuwe lidstaten kunnen meteen bij aanvang van hun lidmaatschap tot de eerste fase van Schengen toetreden, wat hen op het volwaardige lidmaatschap van Schengen voorbereidt. In de eerste fase worden op de grenzen tussen de nieuwe en de oude lidstaten nog steeds binnengrenscontroles verricht. Die mogen niet worden gestopt voordat de controle aan de nieuwe buitengrenzen van de Unie op het vereiste niveau ligt. Er moet haast worden gemaakt met de vernieuwing van het datasysteem van Schengen, zodat mogelijke technische gebreken in de datasystemen van de Unie niet kunnen verhinderen dat de nieuwe lidstaten tot de tweede fase overgaan.
Bij het voorkomen en bestrijden van criminaliteit moeten de autoriteiten van de EU-lidstaten meer met elkaar samenwerken. Samenwerking gebaseerd op verdragen is een ouderwetse en langzame weg in de huidige Europese Unie. De lidstaten ondertekenen en ratificeren verdragen in hun eigen tempo, als ze dat al doen. Het van kracht worden van een verdrag kan jaren duren vanaf het moment dat er afspraken zijn gemaakt over de inhoud ervan. In die tijd verhinderen gebreken in de samenwerking tussen autoriteiten en in de informatiestroom dat misdaden op doeltreffende wijze worden opgelost en voorkomen. De Unie moet nieuwe juridische instrumenten ontwikkelen die beter beantwoorden aan de moderne eisen in verband met de samenwerking tussen de lidstaten. De samenwerking tussen de autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor politie, douane en grenscontrole heeft niet de gewenste vooruitgang geboekt. Van de lidstaten en de Commissie worden nu initiatieven en maatregelen voor een betere coördinatie verwacht. De huidige Europese Unie biedt mogelijkheden voor intensivering van de samenwerking. Samen kunnen wij meer doen als de lidstaten bereid zijn de criminaliteit te bestrijden. 
Marinho (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, we hebben een achterstand opgelopen bij het nemen van fundamentele maatregelen op het gebied van asiel en immigratie. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt uitsluitend bij de Raad. We willen herinneren aan het voorstel voor een richtlijn inzake de toekenning van de status van vluchteling. Dat voorstel had voor het einde van 2003 aangenomen moeten zijn, en dat is helaas geen uitzondering. Er wordt nu gesproken over een algemene doelstelling voor het vastleggen van voorwaarden voor toelating tot de Unie van mensen die internationale bescherming ontberen. Intussen blijft een andere belangrijke richtlijn - de richtlijn inzake de door de lidstaten te volgen procedure voor het toekennen van de vluchtelingenstatus - in de la liggen.
De Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 27 en 28 november is er niet in geslaagd een politiek akkoord te bereiken over deze twee fundamentele stukken wetgeving voor de eerste fase van de harmonisatie van de gemeenschappelijke asielregeling. Besloten is de aanneming daarvan uit te stellen tot 2004. Gelukkig bepalen inertie en impasses niet overal het beeld. We mogen de Commissie en de heer Vitorino prijzen voor de ideeën die ze hebben ondergebracht in de ontwerpverordening met betrekking tot de uitwerking van een programma voor technische en financiële steun aan derde landen op het gebied van migratie en asiel. Dat instrument komt tegemoet aan de behoeften van deze landen bij het garanderen van een beter beheer van de migratiestromen.
We mogen verder niet vergeten dat de Conventie in de ontwerpgrondwet een heus gemeenschappelijk Europees asielsysteem en immigratiebeleid heeft opgenomen. Dan zouden we het huidige systeem van minimumnormen, waarbij de lidstaten een groot deel van de nationale systemen behouden, kunnen afschaffen.
We schieten met deze historische onderneming - de verwezenlijking van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid - helaas niet snel genoeg op. We moeten dus concluderen dat 2003 een jaar is geweest waarin we ons bewust zijn geworden van hetgeen ons te doen stond. We hebben daarom voorgesteld daarvoor de nodige middelen vrij te maken. De Commissie en het Parlement hebben zich in dit opzicht van hun taak gekweten. Datzelfde 2003 is echter ook het jaar geweest van de hypocrisie, aarzeling, impasses, nationale strategieën en ideologische vooroordelen, allemaal factoren die de besluitvaardigheid van de Raad hebben gefnuikt. 
Oreja Arburúa (PPE-DE )
   - Mijnheer de Voorzitter, zoals hier al eerder is gezegd debatteren wij vanochtend voor de laatste maal tijdens deze zittingsperiode over de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Bovendien staan wij aan de vooravond van 1 mei, de datum waarop enkele aspecten van het Verdrag worden veranderd als gevolg van het Verdrag van Nice en tien nieuwe lidstaten in de Europese Unie worden opgenomen.
Artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie bepaalt dat de Unie is gegrondvest op de rechtstaat en de principes van vrijheid, democratie, eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, die in alle lidstaten gelden. Mijns inziens moeten wij waarborgen dat niet alleen de lidstaten voldoen aan deze principes, maar dat ook de Europese Unie als geheel borg staat voor het respect van deze vrijheden en de rechtstaat.
Bovendien kunnen wij nu rekenen op de steun van de Europese burgers, die ons om steeds meer Europa vragen, die willen dat Europa niet alleen een grote markt is maar bovendien ook een veiliger, vrijer en rechtvaardiger plek is.
Ik kom uit een land waar het terrorisme een grote plaag vormt en waar enkele grondbeginselen uit artikel 6 met voeten worden getreden. De terroristische ETA-beweging belet sommigen van ons vrij te spreken, vrij te handelen en vrij politiek te bedrijven. De ETA en haar aanhangers beperken onze vrijheid en vormen een ernstige aanslag op de rechtsstaat. Vanuit de rechtsstaat kunnen wij, samen met justitie en politie, strijden tegen deze plaag van het terrorisme.
Wij kunnen nu niet meer zeggen dat het terrorisme een lokaal probleem is: het is een wereldomspannend probleem dat schadelijke gevolgen heeft voor iedereen, ook voor de Europese Unie.
De invoering van het arrestatiebevel, de opname van terroristische organisaties op door iedereen erkende Europese lijsten en de definitie van een terreurdelict zijn enkele belangrijke dingen die Europa verworven heeft bij de totstandbrenging van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid en bij de strijd tegen het terrorisme. Onze overwinning in deze strijd hangt immers af van onze vastberadenheid, van de eerbiediging van de rechtsstaat en de toepassing van alle door de wet toegestane mechanismen. Wij kunnen het terrorisme niet overwinnen met onderhandelingen of tweeslachtigheid. Het terrorisme vormt een aanslag op de democratie en die aanslag moeten wij overwinnen met nog meer democratie.
De ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid betekent ook een vooruitgang voor de slachtoffers. Dit Parlement heeft in de afgelopen jaren een prijs toegekend aan organisaties die opkomen voor de slachtoffers van terrorisme.
Wat betreft het verslag van de heer Ribeiro e Castro wilde ik de rapporteur in de eerste plaats complimenteren met zijn verslag. Ik wil tevens de commissaris bedanken voor alle inspanningen die hij deze jaren heeft ondernomen om deze ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid tot stand te brengen. Als ik enkele aspecten van het genoemde verslag bekijk, denk ik dat wij ons er allemaal voor moeten inzetten dat de kaderbesluiten zo snel mogelijk worden opgenomen in het rechtsbestel van de lidstaten. Daarbij mogen wij niet toestaan dat, zoals in het verslag wordt vermeld, de uiteenlopende toepassing van het recht in de lidstaten leidt tot ongelijke behandeling van Europese burgers.
Ook Europol en de Europese politiële samenwerking zijn belangrijke aspecten van de strijd tegen het terrorisme. Wij moeten ook op dit terrein de samenwerking versterken.
Tot slot wil ik nog vermelden dat wij in de nieuwe grondwet, die naar ik aanneem op korte termijn het licht zal aanschouwen, voortgang moeten boeken met de totstandkoming van deze ruimte. Zoals in het genoemde verslag staat, moeten wij de pijlerstructuur afschaffen en ervoor zorgen dat het aantal met gekwalificeerde meerderheid te nemen besluiten juist toeneemt. Verder dient het initiatiefrecht van de Commissie, met deelname van dit Parlement, te worden versterkt, evenals de rol van de nationale parlementen.
De Unie moet zonder twijfel de vrijheid van al haar burgers waarborgen en de strijd tegen het terrorisme biedt de garantie dat deze Europese Unie rechtvaardiger en vrijer wordt. 
Ceyhun (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, wanneer we de balans van 2003 opmaken, is een woord van dank op zijn plaats, mijnheer de commissaris, niet alleen voor 2003, maar voor de hele vijf jaar. We zijn nu bijna aan het eind van deze zittingsperiode en we kunnen stellen dat we met u veel hebben bereikt. U bent een commissaris die niet alleen door ons werd aangespoord, maar die soms ook ons als Parlement aanspoorde. We kunnen dan ook zeggen dat we onder de gegeven omstandigheden samen eigenlijk erg veel bereikt hebben, vooral wanneer men bedenkt wat die omstandigheden zijn, hoe moeilijk het is om met vijftien landen met vijftien verschillende meningen iets tot stand te brengen.
Er zijn natuurlijk vele problemen. We kunnen nog steeds de mensensmokkel niet goed bestrijden. We zijn er niet in geslaagd de maffiabendes aan te pakken die op dit terrein actief zijn en daardoor vallen er nog steeds erg veel dodelijke slachtoffers. Er is beslist ook een betere politiële samenwerking nodig. Er zijn betere internationale maatregelen nodig om in de landen van herkomst beter met deze problematiek te kunnen omgaan. Uiteindelijk is er echter ook een gemeenschappelijk immigratiebeleid nodig zodat er geen leemtes meer zijn waarvan criminele smokkelbendes kunnen profiteren.
We hebben 11 september 2001 meegemaakt. Het terrorisme stelt ons voor enorme problemen. Juist met het oog hierop is het belangrijk dat we nadenken over de vraag hoe we in de toekomst beter en effectiever met Europol en Eurojust kunnen omgaan en welke organisatorische maatregelen daarvoor het meest noodzakelijk zijn.
We mogen echter ook niet vergeten dat op alle deze gebieden de bescherming van persoonsgegevens en de verworvenheden op het terrein van de burgerrechten er niet bij in mogen schieten. Mijnheer de commissaris, nogmaals hartelijk dank voor wat nu tot nu toe bereikt hebt. 
Banotti (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil minister McDowell welkom heten in dit Parlement. Ik zou op een paar kleine punten willen ingaan, aangezien dit het einde van het debat is en veel punten die ik aan de orde had willen stellen reeds zijn behandeld. Ik haak in op de opmerking van de heer Evans over legale immigratie, waar ik het helemaal mee eens ben, en wil zeggen dat ik heel trots en blij dat Ierland een van de slechts twee landen in Europa is die geen barrières hebben opgeworpen tegen het verkeer van werknemers uit de nieuwe toetredingslidstaten die naar ons land komen om te werken, iets wat momenteel trouwens ook al veel gebeurt.
Als ik de commissaris en de minister zo de wetgeving hoor opnoemen die is uitgevaardigd, met name voor het immigratie- en asielbeleid, dan lijkt op de een of andere manier - hoewel ik weet dat beide heren een goed hart hebben - een zekere barmhartigheid te ontbreken in de beschrijvingen van alle aangenomen wetgeving. De bijdrage die degenen die bij ons zijn komen wonen hebben geleverd aan het leven in onze landen, moet worden erkend en geprezen. Jawel, mijnheer de minister, als ik hier aan denk, dan denk ik aan mijn eigen kapper in uw eigen kiesdistrict. De kwaliteit van de service en de vrolijke stemming die heerst in onze kleine kapsalon, waar wij dames van middelbare leeftijd ons haar laten doen, worden aanzienlijk verhoogd door de jonge Chinese studentes die er werken. Wij staan allemaal in de rij om ons haar door hen te laten wassen. Dit mag misschien onbeduidend lijken in verhouding tot de vele belangrijke zaken die hier vandaag aan de orde zijn, maar toch is het iets waar we heel blij mee moeten zijn. Het is niet uitsluitend een negatieve criminele kwestie; het gaat ook om een belangrijke bijdrage aan de kwaliteit van het leven.
Er is, met name door de commissaris, al verwezen naar een aantal civielrechtelijke zaken die het afgelopen jaar aan de orde zijn gesteld en waarvan vele een bijdrage leveren aan de levenskwaliteit van onze burgers. Het terrein waar ik bijzonder belang aan hecht is de bescherming van kinderen, en de kwestie inzake toegang tot en voogdij over kinderen in ouderlijke geschillen in het kader van de Brussel II-conventie. Ik weet dat dit ongebruikelijk is in dit Parlement, maar ik kan niet nalaten te wijzen op de problemen die ik regelmatig heb met de Bondsrepubliek Duitsland, vooral in verband met vaders die omgang willen met kinderen die legaal of illegaal zijn teruggekeerd naar Duitsland. We kennen situaties waarin het voor een ouder met voogdijschap in Duitsland bijvoorbeeld zeer eenvoudig en legaal blijkt te zijn om de naam van de kinderen te veranderen - dikwijls de naam van de vader - zonder dat de vader daarin gekend wordt. De namen worden op legale wijze gewijzigd, tot grote ontsteltenis van de vaders, die in veel gevallen ook de omgang met hun kinderen ontzegd wordt, dit op legale wijze en door toedoen van maatschappelijk hulpinstanties. Helaas is het ondanks de grote inspanningen van mijzelf en vele anderen zeer moeilijk voor deze vaders om toegang tot hun kinderen te krijgen. Hoewel de commissaris gelooft dat dit soort wetgeving in de pers zelden aan de orde komt, kan ik met zekerheid zeggen dat deze kwestie wel degelijk aandacht krijgt in de pers; het is iets waar mensen zich oprecht zorgen over maken en er is hier een element van gerechtigheid in het geding dat erkend dient te worden.
Zou u tot slot, mijnheer de commissaris, met de hand over uw hart willen strijken en zien of u iets kunt doen aan de verbetering van onze betrekkingen met de landen die niet bij de Conventie van Den Haag zijn aangesloten en waarheen nog steeds veel kinderen worden ontvoerd? 
Fernández Martín (PPE-DE )
   Mijnheer de Voorzitter, dit is een van de debatten die de Europeanen steeds meer aanspreken.
Tijdens de Raad van Sevilla werd duidelijk vastgesteld dat de Unie moet optreden tegen illegale immigratie aan de hand van een geïntegreerde en evenwichtige aanpak voor de bestrijding van de oorzaken van deze nieuwe vorm van uitbuiting van mensen, met name vrouwen en kinderen, die dagelijks de grens overkomen vanuit het zuidoosten en het zuiden van Europa. Sindsdien hebben de Commissie en het Parlement pogingen ondernomen om een immigratie- en asielbeleid tot stand te brengen.
In de Commissie ontwikkelingssamenwerking hebben wij erop gewezen dat het noodzakelijk is onze beleidsvormen voor ontwikkelingssamenwerking beter op elkaar af te stemmen als het gaat om landen waar migratiestromen vandaan komen, en zodoende te komen tot een efficiënter beheer van deze stromen. Uiteraard is versterking van een efficiënter grensbeleid geboden, maar daarmee alleen bereiken wij onze doelstellingen niet. Het is van belang dat er wederzijds vertrouwen ontstaat en met de herkomstlanden wordt samengewerkt, zodat wij de oorzaken van de migratiebewegingen kunnen oplossen en kunnen komen tot verbetering en toename van de instrumenten voor de bestrijding van armoede, die de werkelijke reden vormt voor emigratie uit ontwikkelingslanden.
De Unie moet proberen om het gezamenlijke beheer van de migratiestromen op een efficiënte wijze te integreren in haar betrekkingen met derde landen. Daarom dienen de samenwerkingsovereenkomsten afspraken van de partijen te bevatten dat zij hun verantwoordelijkheden zullen nemen in de strijd tegen de maffia’s die aan beide kanten van de grenzen het meest profiteren van de mensenhandel, de nieuwste en meest verfijnde vorm van slavernij.
Dit beleid is tevens gericht op het genereren van meer rijkdom in de herkomstlanden als onderdeel van de ontwikkelingssamenwerking. Deze nieuwe vorm van slavernij, de mensenhandel, bevordert de uitbuiting op de arbeidsmarkt, de corruptie en de infiltratie van mensen die de veiligheid in gevaar kunnen brengen. De overnameovereenkomsten dienen een nieuw element te vormen in de betrekkingen van de Unie met derde landen.
Tot slot wil ik erop wijzen dat in het afgelopen jaar vooral aan het licht is gekomen hoe omvangrijk de geldstromen zijn die door immigranten worden overgemaakt naar hun landen van herkomst. Deze overboekingen brengen soms echter schandalig hoge kosten met zich mee en in sommige gevallen duiden ze op woekerpraktijken. Ofschoon dit niet uw verantwoordelijkheid is, mijnheer de commissaris, wilde ik u toch vragen of de Commissie naar legale instrumenten wil zoeken om ervoor te zorgen dat deze arbeidsopbrengsten van de immigranten op een vlotte en veilige manier kunnen worden overgeschreven. Dan kunnen initiatieven op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking worden bevorderd en het maatschappelijk middenveld en de particuliere sector in deze derde landen worden versterkt, hetgeen strookt met de besluiten van de Conferentie van Monterrey.
In het afgelopen jaar hebben wij al enkele stappen gezet. Ik wil commissaris Vitorino bedanken voor zijn waardevolle bijdragen maar helaas is er nog een lange weg te gaan. 

McDowell,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik wil de leden van dit Parlement oprecht bedanken voor de eer die zij mij hebben verleend door vandaag naar mij te luisteren, evenals voor de zeer complete en brede verzameling standpunten die hier naar voren zijn gebracht. Ik ben het niet met ieder standpunt eens maar ik heb wel aandachtig naar het debat geluisterd. Ik realiseer me heel goed dat ik, als ik allen die hieraan hebben bijgedragen apart zou willen vermelden, heel mijn korte antwoordtijd nodig zou hebben en dan niet meer zou toekomen aan de zeer belangrijke zaken die door zo velen aan de orde werden gesteld.
Wat ten eerste de vraag betreft die de kern van een aantal van de bijdragen vormde, namelijk of we terug- of vooruit kijken, kan ik antwoorden dat het de nederige taak is van het Ierse voorzitterschap om de hangende vraagstukken op de agenda naar vermogen te voltooien. Het is de taak van commissaris Vitorino om op de Raad van juni een overzicht te geven over de resultaten die zijn behaald in de door het Verdrag van Amsterdam bestreken periode en om, als hij dat wil, de weg te bereiden voor een Tampere II-agenda, die in gang zal worden gezet onder Nederlandse voorzitterschap. Voor Ierland en zijn voorzitterschap is het belangrijk dat de onopgeloste punten op de agenda daadwerkelijk aan de orde worden gesteld en de inspanningen hierop worden geconcentreerd.
Er is gesproken over de langzame vorderingen bij de twee belangrijkste verplichtingen van Amsterdam: de richtlijnen met betrekking tot de asielproblematiek. Het is geen gemakkelijke taak overeenstemming te bereiken over deze twee maatregelen. Bij één ervan - de richtlijn inzake asielprocedures - moet ik vermelden dat zelfs als wij erin slagen om voor 1 mei politieke overeenstemming te bereiken, mijn opvolger terug zal moeten keren naar het nieuw gekozen Europees Parlement om de vereiste medebeslissing af te sluiten. Daarom wil ik geen onrealistische verwachtingen wekken over wat er bereikt kan worden. Er is wat deze maatregelen betreft echter al veel tijd verstreken en ik deel de frustratie van een aantal afgevaardigden over het feit dat de in Amsterdam en Tampere vastgestelde termijnen op politiek niveau niet zijn geëerbiedigd. Er is een gezegde dat luidt: "men kan een paard wel in 't water trekken, maar het niet dwingen te drinken". Dit is een van de problemen. We moeten nagaan of er wel een politieke wil is. Zijn de mensen ook werkelijk bereid om de taken uit te voeren die zij in een enthousiaste bui op een Raadsvergadering hebben goedgekeurd? Zijn zij bereid om de fundamentele politieke taken uit te voeren die nodig zijn om de door henzelf opgestelde agenda's ten uitvoer te brengen?
Mijn tweede opmerking over de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid is dat het niet gaat om een repressieve maar een positieve agenda. Ik wil inhaken op een aantal opmerkingen waarin werd gezegd dat misdaadbestrijding een positieve strijd is, omdat men de rechten van de mensen verbeterd en verdedigd die anders mogelijk slachtoffer zouden worden van criminaliteit. Het gaat hier dus niet om ministers van Binnenlandse Zaken of Justitie die op JBZ-niveau samenspannen om nieuwe repressieve maatregelen te bedenken, maar juist om het tegenovergestelde, namelijk om de rechten van ieder mens en om het recht volop te genieten van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
Ik herhaal hier wat de heer Collins, de heer Beysen en anderen hebben gezegd over het belang van samenwerking in de praktijk. Terroristen maak je niet bang met een kaderbesluit. Terroristen zijn zelfs niet bang voor de consequenties van een aantal antiterreurbesluiten, zoals strengere straffen. Het voornaamste werk van de Europese Unie in de strijd tegen terrorisme ligt niet in de sfeer van de bureaucratie, maar in de sfeer van een pragmatische en concrete samenwerking tussen de verschillende nationale en Europese instanties. Dat is de enige manier om er zeker van te zijn dat de gesel van het terrorisme de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid niet verwoest.
We kunnen deze zaken dus nooit simpelweg op basis van wetgeving of papieren beleid benaderen. We moeten hier ook een pragmatische, concrete en coöperatieve aanpak volgen. Hetzelfde dient te worden gezegd in verband met Europol. We moeten Europol in de eerste plaats goed laten functioneren, in plaats van eindeloos na te denken over de vraag aan wie het rekenschap moet afleggen. Wij moeten ervoor zorgen dat Europol de drijvende kracht wordt achter de samenwerking tussen de lidstaten in de strijd tegen het terrorisme.
Soms bestaat het gevaar dat we ons laten verleiden tot de politiek van het Boek Genesis: "er zij licht - en er was licht". In mijn ogen is die benadering toepasselijk op de terreinen waar een politieke agenda moet worden gevolgd en een juridisch kader moet worden geschapen voor de gebieden waarop vooruitgang nodig is. We moeten echter ook beseffen dat alleen wetgeving voor veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid niet genoeg is. Als we deze doelen willen bereiken zullen we daadkrachtig moeten optreden.
Mevrouw Karamanou en mevrouw Banotti noemden praktische, civielrechtelijke zaken en de toepassing daarvan op de slachtoffers van illegale mensenhandel voor seksuele doeleinden, alsmede zaken op het terrein van het familierecht. Ik ben van mening dat er op deze terreinen aanmerkelijke vooruitgang is geboekt maar nog veel werk aan de winkel is, met name voor de bescherming van de rechten van de gewone mens. Eenieder heeft het recht om te worden beschermd tegen seksuele uitbuiting of om bijvoorbeeld omgang te hebben met zijn kinderen. Op al deze terreinen dienen wij ervoor te zorgen dat de nieuwe Europese Unie die aan het ontstaan is, een gebied is waar deze rechten worden geëerbiedigd, en geen gebied waar mensen die deze rechten met voeten treden nieuwe kansen krijgen.
De heer Hernández Mollar had het over terrorisme en de herdenking van de slachtoffers van terrorisme. Ik heb persoonlijk buitengewoon veel begrip voor zijn standpunt. Soms zijn we geneigd terrorisme puur te zien als een krantenbericht, maar we moeten ons concentreren op de bescherming van de rechten van de slachtoffers en oog hebben voor de vreselijke schade die door terrorisme wordt aangericht.
Ik wil het ook hebben over de migratiekwestie. Het is juist mode om te zeggen dat de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken zich voornamelijk concentreert op de bestrijding van illegale immigratie en onvoldoende aandacht besteedt aan legale immigratie en de daarmee verband houdende zaken, zoals integratie.
Ik wil inhaken op de gevoelens die mevrouw Banotti reeds heeft verwoord. Ik geloof dat deze door velen hier worden gedeeld: migratie, of meer specifiek, immigratie naar de Europese Unie, is niet alleen onvermijdelijk maar ook wenselijk. Europa moet cultureel, economisch en maatschappelijk worden verrijkt met de mogelijkheden die immigratie ons bieden. Immigratie moet niet worden gezien als iets negatiefs, als iets dat moet worden gecontroleerd of ontmoedigd. Migratie is ongetwijfeld een verschijnsel van onze geglobaliseerde wereld. Een maatschappij die op positieve en onbevreesde manier omgaat met migratie is een maatschappij die bijgevolg intern veel rijker en rechtvaardiger is.
Om vorderingen te kunnen maken met de agenda van ons voorzitterschap moeten wij nog twee adviezen van het Parlement afwachten. Ik heb dit vorige maand in de bevoegde commissie reeds vermeld. Ik zou het Parlement derhalve nogmaals met nadruk willen verzoeken om zijn medewerking op dit vlak.
Wat het vraagstuk van de IGC betreft kan ik zeggen dat het Ierse voorzitterschap tot taak heeft na te denken, de lidstaten te raadplegen en op de bijeenkomst van de Raad in maart verslag uit te brengen. Ik ben van mening dat, ongeacht de vraag of een dergelijke vooruitgang snel of langzaam plaatsvindt, het de taak is van het Ierse voorzitterschap alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat de lidstaten zich scharen achter het streven naar een nieuw grondwettelijk verdrag voor de Europese Unie.
Er is een aspect van dit verdrag waar veel leden over hebben gesproken: de noodzaak van transparantie. Ik voelde in het debat van vanmorgen een onderstroom van bezorgdheid over het gebrek aan transparantie, alsmede het gevoel dat het Parlement op het terrein van Justitie en Binnenlandse Zaken onvoldoende wordt geraadpleegd en enigszins buiten spel staat. Ik heb al gezegd op welk niveau de raadpleging plaatsvindt. Een van de moeilijkheden die rijzen als vijftien lidstaten - en binnenkort vijfentwintig lidstaten - overeenstemming moeten bereiken over bepaalde voorstellen, houdt verband met de noodzaak van een zekere armslag: wij moeten kunnen onderhandelen en de lidstaten moeten hun standpunten op papier kunnen zetten. Ik vraag het Parlement wel te beseffen dat het natuurlijk wel mogelijk is om alle werkdocumenten - waarvan een aantal de veranderende standpunten van de lidstaten weergeven - bloot te stellen aan openbaar toezicht maar dat de aard van deze documenten waarschijnlijk zal veranderen als ze onderwerp worden van een dergelijk voortdurend toezicht. De flexibiliteit en bereidheid van de lidstaten om, na een standpunt op papier te hebben gezet, concessies te doen zou wel eens aanzienlijk kunnen afnemen als iedere afzonderlijke handeling in het overlegproces zou worden blootgesteld aan een zo breed mogelijke controle. Ik vraag de leden van dit Parlement te begrijpen dat er een evenwicht moet worden gevonden tussen verantwoordingsplicht en efficiëntie in een overlegproces waarbij 25 lidstaten betrokken zijn.
Ik wil ieder afgevaardigde bedanken voor dit zeer constructieve en stimulerende debat. Ik weet dat zowel het voorzitterschap als de Commissie bereid zijn om alle bijdragen in overweging te nemen. Ik dank het Parlement voor zijn bereidheid om vandaag naar mij te luisteren. 
Ribeiro e Castro (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd vóór het antwoord van de heer McDowell namens de Raad. Ik wilde hem namelijk vragen om iets preciezer te zijn over een onderwerp dat in het debat van vandaag een belangrijke rol heeft gespeeld: het idee om de volgende zittingsperiode van start te laten gaan met een Tampere II. Ik vraag de Raad dus om een balans op te maken. Uit uw antwoord, mijnheer McDowell, maak ik op dat u dat een goed idee vindt, en ook u heeft daar meteen mee ingestemd, mijnheer de commissaris. Ik ben het met het Iers voorzitterschap eens dat we dit eerste halfjaar prioriteit moeten geven aan nog steeds lopende zaken. Dat is een heel duidelijk prioriteit. Het zou echter ook goed zijn als het voorzitterschap en de Raad de volgende Raadsvoorzitter - Luxemburg - een signaal zouden geven om een Tampere II mogelijk te maken. Ik zou nu graag zo precies mogelijk willen weten wat de heer McDowell daarvan denkt. 
McDowell,
   . - Mijnheer de Voorzitter, dat is ook absoluut mijn standpunt. De Tampere II-agenda moet in gang worden gezet. Ik zou graag in staat zijn mij daaraan geheel te wijden, maar helaas moet ik nog een enorme hoeveelheid werk verzetten om de lopende vraagstukken af te ronden. Ik wens het Nederlandse en het Luxemburgse voorzitterschap alle voorspoed en geluk en hoop dat zij erin zullen slagen nieuwe toekomstperspectieven te openen en een nieuwe en veeleisende agenda op te stellen met de algemene naam Tampere II. 
Vitorino,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur en al degenen die aan dit debat hebben deelgenomen nogmaals bedanken.
Als ik namens de Commissie spreek over asielzaken en migratie moet ik benadrukken dat al onze voorstellen volledig stroken met de doelstellingen die de regeringsleiders en staatshoofden in Tampere zijn overeengekomen. Het is buitengewoon onfair en puur demagogisch te beweren dat de Commissie op dit beleidsterrein laks is. Dat is helemaal niet zo. Wij proberen met alle beschikbare instrumenten te streven naar het juiste evenwicht tussen enerzijds pro-actieve en positieve maatregelen voor immigranten en asielzoekers en anderzijds waarborging van de grensveiligheid en een adequaat beheer van de migratiestromen. De Commissie heeft geprobeerd dit evenwicht te bereiken met een breed opgezet pakket voorstellen. Ik geef hier ten overstaan van het Parlement toe dat de Raad de ambitie van de Commissie niet altijd in gelijke mate deelt. Dit is, zoals u beter weet dan ik, de normale gang van zaken bij de opbouw van Europa: een stapsgewijze benadering en geleidelijke vooruitgang. Wie het wettelijk bindend - en dat woord is zeer toepasselijk - op dit terrein vergelijkt met het van vijf jaar geleden, zal moeten erkennen dat er enorme vooruitgang is geboekt. Laten wij onszelf niet te kort doen. Wij moeten pro-actief en voluntaristisch te werk gaan en proberen de burgers daar in de nabije toekomst nog meer achter te krijgen.
Bij de burgerlijke vrijheden is er voortdurend sprake van een spanningsveld tussen bescherming van de grondrechten en waarborging van de veiligheid. Dat is geen vaststaand gegeven; het is iets waarmee je dagelijks, bij elk besluit, rekening moet houden. Als we het Handvest van de Grondrechten opnemen in het grondwettelijk verdrag, als we het hebben over processuele waarborgen, en als wij bepaalde processuele waarborgen willen opnemen in de kaderbesluiten over de onderlinge toenadering van strafrechtelijke maatregelen, geloof ik oprecht dat we ons best doen de juiste balans te vinden tussen vrijheid en veiligheid. De heer Santini heeft ons eraan herinnerd dat een van de grootste verdiensten van deze wetgevende instelling - en ik hoop dat het mogelijk zal zijn om dit proces voor het eind van de zittingstermijn van dit Parlement af te ronden - zal bestaan uit de nieuwe wetgeving inzake het vrij verkeer van onze eigen burgers.
Ik wil u er tevens aan herinneren dat wij met de versterking van buitengrenscontrole en de waarborging van onze binnenlandse veiligheid handelen in naam van de vrijheid, en niet in naam van de onderdrukking. Wij zijn gedwongen de buitengrenscontrole te versterken als wij het vrij verkeer willen handhaven en de binnengrenzen afgeschaft willen houden. Als wij zeggen efficiënter te werk te willen gaan ten behoeve van de integratie van legale immigranten is dat in het belang van de vrijheid. Daarvoor moeten we ons eigen publiek kunnen garanderen dat we de situatie onder controle hebben.
Ik kan u niets anders zeggen, want dit is precies wat ik vanaf het prille begin al heb verkondigd. Ik zou u willen verzoeken de mededeling van de Commissie van november 2000 over het immigratiebeleid nogmaals te lezen en deze te vergelijken met de toespraak die VN-secretaris-generaal Kofi Annan twee weken geleden in dit Parlement heeft gehouden. Het spijt mij dat dit misschien enigszins aanmatigend overkomt, maar ik verzoek u deze vergelijking te maken, en dan praten wij verder.
Mijn derde opmerking betreft de bescherming van gegevens. Laten wij eerlijk zijn: als we biometrische gegevens willen opnemen in bepaalde reisdocumenten, moeten we heel zorgvuldig te werk gaan. Wij moeten proportionaliteit garanderen bij de keuze van de gegevens, bij het soort gegevensopslagsysteem dat we gebruiken en het soort toezicht en controle dat we de betreffende autoriteiten hierop laten uitoefenen. Ik moet u wijzen op het feit dat gegevensbescherming in de derde pijler momenteel volledig onder de bevoegdheid en verantwoordelijkheid van de lidstaten valt. Wij proberen op Europees niveau een omgeving te creëren met gelijke voorwaarden, opdat in alle 25 lidstaten bij de wetshandhaving hetzelfde beschermingspatroon geldt voor persoonlijke gegevens. Daarvoor zijn de bestaande richtlijnen, die gebaseerd zijn op de eerste pijler, niet toereikend. Ik hoop dat ik de mogelijkheid zal hebben om deze voorstellen in juni dit jaar aan u voor te leggen.
Mijn laatste opmerking betreft de begroting. De heren Ribeiro e Castro en Coelho wezen erop dat we voor de verwezenlijking van onze ambitieuze doelstellingen wel moeten beschikken over de nodige financiële instrumenten, en ik dank hen daarvoor. U zult uit de voorstellen voor de nieuwe financiële vooruitzichten voor 2007-2013, die de Commissie gisteren heeft gepresenteerd, kunnen opmaken dat er voor de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid voldoende financiële instrumenten beschikbaar worden gesteld om onze ambitieuze doelen na te streven.
Wat betreft Tampere II, kan ik mij achter de woorden van de heer McDowell scharen. Ik hoop dat het tijdens het Nederlandse voorzitterschap mogelijk zal zijn een Europese Raad voor Tampere II te organiseren. Wat gaan wij voorstellen voor Tampere II? Ik zal drie belangrijke kwesties benadrukken. Ten eerste is het noodzakelijk fair te zijn bij de beoordeling van de tekortkomingen en de nog hangende zaken van Tampere I; met andere woorden, de erfenis van Tampere I moet meegenomen worden in Tampere II. Ten tweede zijn er in het grondwettelijk verdrag zeer duidelijke doelstellingen vervat; Tampere II dient de in dat verdrag genoemde agenda nauwlettend volgen. En moet in Tampere II meer aandacht worden besteed aan de kwaliteit van de omzetting van de Europese wetgeving in nationale wetgeving en op het toezicht op de concrete tenuitvoerlegging van het in de 25 lidstaten. Ik verheug me op het debat over dit onderwerp waartoe de heer Hernández Mollar een voorstel deed. De Commissie zal in juni 2000 haar eigen ideeën presenteren in een nieuwe mededeling.
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten.
De stemming vindt tijdens de vergaderperiode van maart II plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de mondelinge vragen van de PSE-, Verts/ALE-, ELDR- en GUE/NGL-Fractie aan de Raad (B5-0008/2004) en aan de Commissie (B5-0013/2004), over nucleaire ontwapening: Conferentie herziening Non-proliferatieverdrag in 2005 - Voorbereiding EU op derde NPT Prepcom (New York, 26 april-7 mei 2004). 
Wiersma (PSE ),
   . - Voorzitter, wij hebben dit debat aangevraagd omdat binnenkort weer de voorbereidingen starten van een nieuwe discussieronde in het kader van de VN over de toekomst van het Non-proliferatieverdrag, het verdrag tegen de verspreiding van kernwapens. We zijn blij dat de afgelopen maanden besloten is dat er nog een aparte resolutie over dit onderwerp komt waarover tijdens de volgende plenaire vergadering gestemd zal worden. Wij vinden het van belang dat de Europese Unie, net als in het verleden, een belangrijke rol speelt en het voortouw neemt in de discussie over massavernietigingswapens en met name over de verspreiding van kernwapens en de risico's waarmee we de laatste tijd worden geconfronteerd. Het onderwerp is erg actueel met alles wat er speelt rond Irak, Iran, Noord-Korea en in de afgelopen weken rond Pakistan met de zogeheten affaire-Khan.
Zoals ik zei, wordt eind april ook overlegd over de werking van het Non-proliferatieverdrag. Voor ons als sociaal-democraten gelden bij die discussie de volgende uitgangspunten: we zijn voor een multilaterale aanpak, want er zijn geen eenzijdige oplossingen voor de problemen waarmee wij geconfronteerd worden. Alle doelstellingen van het Non-proliferatieverdrag blijven geldig, ook die van algemene ontwapening. De erkende kernwapenmogendheden, zoals wij ze noemen, moeten het goede voorbeeld geven en wij blijven ook belang hechten aan een totaalverbod op kernproeven. Tevens willen we een beroep doen op degenen die denken aan de ontwikkeling van nieuwe kernwapens, de zogenaamde om die ontwikkeling niet door te zetten. Het is terecht om aandacht te vragen voor wat wij de zorgstaten noemen en ik zou daarbij willen benadrukken dat wij heel erg voorstander zijn van de benadering die de Europese Unie onlangs gekozen heeft in de kwestie Iran, namelijk om het land met economische, politieke en diplomatieke druk ertoe te brengen zich te houden aan de afspraken en controles van het Atoomagentschap. Tegelijk moet - en hierover willen we graag een reactie van Raad en Commissie - bij de herziening en evaluatie van het Non-proliferatieverdrag worden nagedacht over manieren om de inspectie- en sanctieregeling te verbeteren. Dat is toch de weg waarlangs we de situatie in de wereld moeten kunnen verbeteren. Tevens moet aandacht worden besteed aan de mogelijke kwalijke rol van niet-erkende maar met rust gelaten kernwapenstaten in de proliferatie van kennis en materiaal. Ik zei net al iets over de affaire-Khan. Ook hierover had ik graag een reactie. Wat hebben EU-landen tot dusverre gedaan om dit soort praktijken te voorkomen? De risico's lijken toe te nemen, ook in de voormalige Sovjetunie. Genomen initiatieven komen maar half van de grond, en graag ook daarop een reactie van de Raad en de Commissie. Wachten we gewoon tot er iets misgaat of proberen we dat daadwerkelijk te voorkomen?
Tenslotte nog één vraag. Er heeft zich natuurlijk een interessante ontwikkeling voorgedaan in het Midden-Oosten, recentelijk ook door de opening ten opzichte van Libië. We kunnen eigenlijk constateren dat Iran zich nu min of meer houdt aan de afspraken van het NPV. Libië ziet af van zijn kernwapenprogramma. Irak bleek ze niet te bezitten. Is het geen tijd om te kijken of we een discussie op gang kunnen brengen over een kernwapenvrije zone in het Midden-Oosten? 
Evans, Jillian (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het Non-proliferatieverdrag is een overeenkomst tussen 189 landen over de uitbanning van kernwapens. 34 jaar na de inwerkingstelling van dit verdrag bevinden we ons echter in een situatie waarin de Verenigde Staten bereid zijn preventieve nucleaire aanvallen te lanceren, het Verenigd Koninkrijk weigert het gebruik van kernwapens in Irak uit te sluiten, onderzoek en ontwikkeling, alsmede het testen van kernwapens gewoon doorgaan, kernwapens nog altijd worden gezien als een cruciaal onderdeel van het defensieplan van de NATO, nieuwe generaties tactische kernwapens worden ontwikkeld en de nuclearisering van de ruimte in volle gang is.
Tijdens de laatste toetsingsconferentie in 2000 werd overeenstemming bereikt over het 13-stappenplan als methode om het NPV uit te voeren. Toen hebben ook de kernwapenstaten hun ondubbelzinnige belofte om afstand te doen van hun wapens opnieuw bekrachtigd. De PrepCom in New York is de laatste kans om dit programma vóór de volgende toetsingsconferentie in 2005 te implementeren. Als we nu geen krachtig standpunt innemen, lopen wij het gevaar dat het NPV al zijn betekenis verliest en de talloze goede bedoelingen niet worden omgezet in noemenswaardige politieke maatregelen. De Europese Unie heeft de plicht het voortouw te nemen in deze kwestie en ervoor te zorgen dat er daadwerkelijk actie wordt ondernomen.
Kernwapens maken de wereld gevaarlijk. Het Internationaal Gerechtshof heeft in 1996 beslist dat het gebruik van, of zelfs het dreigen met het gebruik van kernwapens onwettig is, wat de noodzaak tot uitvoering van het NPV nog nijpender maakt. We hebben het hier over echte, werkelijk bestaande massavernietigingswapens en over de daadwerkelijke vernietiging ervan door middel van de uitvoering van internationale overeenkomsten.
Wij vragen het voorzitterschap, de Raad en de Commissie wat er precies wordt gedaan aan de voorbereidingen van de PrepCom in New York. Wat voor vooruitgang is er bijvoorbeeld geboekt bij de 13 praktische stappen en op het vlak van kernwapenvrije zones? Mijn land, Wales, heeft zichzelf in 1982 kernwapenvrij verklaard. Wat is er ondernomen ter ondersteuning van het pionierswerk dat de burgemeesters van Hiroshima en Nagasaki hebben verricht door steden over de hele wereld ertoe te bewegen zich in te zetten voor de volledige afschaffing van kernwapens? Dit zou het doel van ons allemaal moeten zijn. 
Roche,
   . - Mijnheer de Voorzitter, het doet mij veel plezier, namens de Raad, te antwoorden op de gestelde vraag.
De Europese Unie heeft zich verbonden tot het multilaterale verdragssysteem, dat de juridische en normatieve basis biedt voor alle inspanningen op het gebied van non-proliferatie. Op 12 december 2003 heeft de Europese Raad een EU-strategie goedgekeurd ter bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens. De strategie omvat en is gebaseerd op de teksten die door de Europese Raad van Thessaloniki in juni 2003 zijn goedgekeurd.
Met de strategie voor massavernietigingswapens wordt de bijzondere inzet van de EU voor het Non-proliferatieverdrag inzake kernwapens (NPV) onderstreept. De EU is van mening dat al onze inspanningen gericht moeten zijn op het behoud en de versterking van dit fundamentele instrument voor de internationale vrede en veiligheid. De EU staat volledig achter de doelstellingen die in het verdrag zijn opgenomen en heeft zich verbonden tot de effectieve tenuitvoerlegging van het einddocument van de NPV-toetsingsconferentie van 2000, alsmede tot de besluiten en de resolutie die zijn aangenomen tijdens de toetsings- en verlengingsconferentie van 1995.
De EU heeft diverse malen verklaard dat het Non-proliferatieverdrag de hoeksteen is van het wereldwijde non-proliferatiebestel, evenals het cruciale fundament onder het streven naar nucleaire ontwapening krachtens artikel VI van het Verdrag. In de EU-verklaring van vorig jaar over de tweede bijeenkomst van het comité ter voorbereiding van de in 2005 te houden toetsingsconferentie van het NPV, werd eraan herinnerd dat de lidstaten groot belang blijven hechten aan het bereiken van universele aanvaarding en naleving van het NPV. In dit opzicht juichen we de toetreding van Cuba tot het Verdrag in 2002 toe, evenals die van Oost-Timor in 2003, waardoor universele aanvaarding wederom dichterbij is gekomen. Er zijn echter drie landen - India, Israël en Pakistan - die buiten het bestel wensen te blijven. We blijven deze landen oproepen onvoorwaardelijk toe te treden tot het NPV als niet-kernwapenstaten.
Op 17 november 2003 heeft de Raad een gemeenschappelijk standpunt goedgekeurd betreffende de universalisering en versterking van multilaterale overeenkomsten op het gebied van de non-proliferatie van massavernietigingswapens en overbrengingsmiddelen daarvoor. In artikel 4 van het gemeenschappelijke standpunt wordt bevestigd dat het bewerkstelligen van universele toetreding tot het NPV van essentieel belang is. Daartoe zal de Europese Unie ten eerste alle staten die nog geen partij zijn bij het NPV oproepen om onvoorwaardelijk als niet-kernwapenstaten toe te treden tot het NPV en al hun nucleaire installaties en activiteiten te onderwerpen aan de bepalingen van het alomvattende waarborgstelsel van de IAEA.
Ten tweede zal zij de staten die nog geen waarborgovereenkomsten met de IAEA gesloten hebben, aansporen hun verplichtingen krachtens artikel III van het NPV na te komen en dringend zulke overeenkomsten te sluiten.
Ten derde zal zij ijveren voor de verwezenlijking van alle doelstellingen van het NPV.
Ten vierde zal zij steun verlenen aan het einddocument van de NPV-toetsingsconferentie van 2000, alsmede aan de besluiten en de resolutie die tijdens de toetsings- en verlengingsconferentie van 1995 zijn aangenomen.
Ten vijfde zal zij ervoor ijveren dat de veiligheidswaarborgen nader worden bezien.
Tot slot zal zij ijveren voor maatregelen die ervoor zorgen dat elk mogelijk misbruik van civiele nucleaire programma’s voor militaire doeleinden daadwerkelijk wordt uitgesloten.
Er bestaat geen gemeenschappelijke analyse van de Raad over de geboekte voortgang in het kader van de tenuitvoerlegging van de 13 stappen. De Europese Unie heeft zich echter verbonden tot het bevorderen van de geboekte voortgang met betrekking tot de systematische en voortschrijdende inspanningen op weg naar ontwapening. De Europese Unie zal alle inspanningen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van artikel VI van het NPV blijven stimuleren, evenals die van de paragrafen 3 en 4c van de verklaring betreffende de “principes en doelstellingen inzake non-proliferatie en afschaffing van kernwapens” uit 1995 en de praktische stappen die overeen zijn gekomen in het einddocument uit 2000.
De inzet van de EU met betrekking tot het alomvattend Kernstopverdrag (CTBT) is eveneens duidelijk en werd recentelijk nog eens benadrukt in het gemeenschappelijk standpunt van de EU betreffende de universalisering van multilaterale instrumenten, dat in november 2003 werd aangenomen. De EU zal de spoedige inwerkingtreding van het CTBT blijven bevorderen. In afwachting van de inwerkingtreding van het verdrag, verzoeken we alle staten die beschikken over nucleaire capaciteit met klem een moratorium in acht te nemen op het organiseren van kernproeven of andere kernexplosies en af te zien van acties die in strijd zijn met het CTBT.
De EU heeft het belang onderkend van kernwapenvrije zones, die zijn ingesteld op basis van regelingen die uit vrije wil zijn getroffen tussen de lidstaten van de betreffende regio’s. Dergelijke zones vergroten de mondiale en regionale vrede en veiligheid. Wij verheugen ons over en ondersteunen zowel de ondertekening als de ratificatie van de relevante protocollen over kernwapenvrije zones door de kernwapenstaten.
Met betrekking tot de kwestie van de verificatie en de waarborgen, is de EU van mening dat de waarborgen dienst doen als technisch instrument ter ondersteuning van het politieke doel een klimaat te handhaven waarin sprake kan zijn van vreedzaam gebruik van nucleaire energie zonder de dreiging van proliferatie. In verband hiermee zijn wij uitgesproken voorstander van de verifiërende rol die wordt vervuld door het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie. De Unie is verder van mening dat de aanneming en tenuitvoerlegging van allesomvattende waarborgovereenkomsten, en aanvullende protocollen daarop, een eerste vereiste is voor een effectief en geloofwaardig waarborgsysteem.
De EU blijft verder grote waarde hechten aan de strijd tegen het terrorisme en is een groot voorstander van alle maatregelen die erop gericht zijn te voorkomen dat terroristen nucleaire, biologische en chemische wapens in handen krijgen. De strategie inzake massavernietigingswapens benadrukt de inzet van de EU op het gebied van de versterking van het beleid en de praktijken ten aanzien van de uitvoercontrole binnen haar grenzen en daarbuiten, in samenwerking met haar partners. De EU zal blijven streven naar het verbeteren van de bestaande mechanismen voor uitvoercontrole. Zij zal pleiten voor naleving van effectieve criteria voor uitvoercontrole door landen die buiten het bestaande bestel vallen, evenals voor regelingen die onder meer gelden op nucleair gebied.
Wat het veiligheidsinitiatief inzake proliferatie betreft, heeft de Raad over deze kwestie geen standpunt ingenomen. Niet alle lidstaten verlenen immers hun medewerking aan dit initiatief. De kwestie van de internationale campagne van burgemeesters is niet aan de orde geweest in de Raad.
De derde bijeenkomst van het comité ter voorbereiding van de in 2005 te houden toetsingsconferentie van het Non-proliferatieverdrag inzake kernwapens, die van 26 april tot 7 mei 2004 zal plaatsvinden, zal voor de ontwapening en non-proliferatie in 2004 een centrale rol vervullen. Als voorzitterschap zullen we binnen de Unie en met de belangrijkste partners samenwerken om overeenstemming te bereiken over een solide basis voor de succesvolle afronding van de toetsingscyclus. Dit werk zal in eerste instantie plaatsvinden binnen de werkgroep non-proliferatie (CONOP) en tijdens haar trojkavergaderingen met derde landen. Het werk zal onder meer de voorbereiding omvatten van de gemeenschappelijke standpunten van de EU over de diverse aspecten van het verdrag die door het voorzitterschap aan het voorbereidend comité worden gepresenteerd. Het voorzitterschap zal het Europees Parlement, overeenkomstig artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, op de hoogte stellen van de op dit terrein geboekte vooruitgang. 
Patten,
   . - Het verheugt mij dat mij vandaag de kans wordt geboden om een bijdrage te leveren aan dit debat, hoewel ik - dat is onvermijdelijk - enkele onderwerpen zal aanroeren die reeds zeer bekwaam door het voorzitterschap zijn behandeld.
De recente onthullingen over de verkoop van kernwapentechnologie aan Iran, Libië en Noord-Korea hebben nog eens duidelijk gemaakt hoe belangrijk de handhaving en versterking van effectieve controles is. Het is een historisch feit dat de clandestiene verwerving van kernwapens door India en Pakistan in de jaren ’90 en de gevolgen hiervan voor de regionale stabiliteit aanleiding waren voor ernstige zorgen. De opzegging van het Non-proliferatieverdrag inzake kernwapens door Noord-Korea vorig jaar was een volgende gevaarlijke en destabiliserende stap, zowel voor de direct betrokken regio als voor de gehele internationale gemeenschap.
Het Non-proliferatieverdrag inzake kernwapens - NPV - is in 1970 in werking getreden en ligt aan de basis van het internationale nucleaire non-proliferatiebestel zoals wij dat nu kennen. In dit bestel zijn fundamentele gedragsnormen vastgelegd. Het voorziet, zoals het Parlement weet, in een wettelijk verbod op nucleaire proliferatie buiten de vijf kernwapenstaten die in het verdrag worden erkend. Op grond hiervan zijn nucleaire proliferatieactiviteiten binnen de internationale gemeenschap illegaal. Het verdrag vormt de basis voor het principe van gereguleerde nucleaire handel, het concept van nucleaire waarborgen en heeft, uiteraard, geleid tot het opzetten van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie (IAEA), dat met zijn uitstekend werk het fundament onder het bestel vormt.
Het is begrijpelijk dat er veel aandacht is besteed aan de tekortkomingen van het bestel, maar toch onderschatten we vaak het succes ervan. In 1960 voorzag John F. Kennedy in een presidentieel debat een wereld met misschien wel 20 kernmogendheden. Dat zijn visie nooit bewaarheid is geworden is voor een groot deel toe te schrijven aan de opstelling van het NPV. Zuid-Afrika, Argentinië, Brazilië, Taiwan en Zuid-Korea hebben de proliferatie van kernwapens bijvoorbeeld allemaal de rug toegekeerd, deels onder internationale druk, maar ook ten gevolge van verstandige en wijze besluiten die genomen werden naar aanleiding van binnenlandse debatten en standpunten. Er is recentelijk ook sprake van positieve ontwikkelingen in Iran, dat nu het aanvullend protocol heeft aanvaard, en Libië.
Tegen deze achtergrond zijn wij van mening dat - hoewel de uitdagingen waarmee het NPV geconfronteerd is, erkend moeten worden, met name op het terrein van nucleaire proliferatie en ontwapening - de aanstaande derde bijeenkomst van het voorbereidend comité met een zeker vertrouwen tegemoet kan worden gezien. Het non-proliferatiebestel kent zeker tekortkomingen, maar deze zijn allerminst fataal en kunnen in onze optiek worden aangepakt. We moeten de universele aanvaarding van het NPV door landen die dat tot dusver geweigerd hebben blijven nastreven. Dit geldt met name voor India, Pakistan en Israël. Daarnaast zal Noord-Korea zich opnieuw aan het verdrag moeten conformeren. Verder moet de ratificatie van het belangrijke aanvullend protocol op het verdrag worden uitgebreid. Dit protocol geeft de IAEA immers ruimere en verdergaande bevoegdheden ten aanzien van het uitvoeren van inspecties. In dit verband is het de taak van de Commissie om op de eerste plaats het voorzitterschap bij te staan, dat vooruitgang op dit terrein zonder meer als prioriteit beschouwt, en op de tweede plaats een optimaal niveau van EU-coördinatie te bevorderen.
In het afgelopen jaar heeft de EU enorme stappen genomen om haar benadering van non-proliferatie te versterken. In de Europese veiligheidsstrategie die tijdens de Europese Raad van december 2003 werd goedgekeurd worden massavernietigingswapens gezien als een van de gevaarlijkste bedreigingen voor het moderne Europa. Tijdens dezelfde Europese Raad werd de EU-strategie ter bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens goedgekeurd. Deze strategie wordt nu gevolgd door concrete actie. Het werk met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de strategie krijgt zijn beslag op een groot aantal terreinen waar ik vandaag niet allemaal op in kan gaan. Ik zal echter wel een aantal belangrijke voorbeelden onderstrepen.
Het eerste voorbeeld is de goedkeuring van een tekst door de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen afgelopen november, die tot doel heeft het non-proliferatiebeleid te integreren in de meer algemene betrekkingen van de Europese Unie met derde landen. Daartoe zal onder andere een non-proliferatieclausule worden opgenomen in de overeenkomsten met die landen. Deze nieuwe inzet voor non-proliferatie is belangrijk omdat de nieuwe EU-strategie tot doel heeft bepalingen inzake non-proliferatie op te nemen in alle overeenkomsten met derde landen. Dit speelt nu al een rol in lopende onderhandelingen, bijvoorbeeld die met Syrië, waardoor non-proliferatie op een vergelijkbaar niveau wordt getild als de mensenrechten en de strijd tegen het terrorisme.
Het gemeenschappelijk optreden van de EU voor non-proliferatie en ontwapening in de Russische Federatie is door de Raad in 1999 gelanceerd om de samenwerking met de Russische Federatie te verbeteren bij het streven van de laatste naar een veilige, betrouwbare en milieutechnisch verantwoorde ontmanteling, vernietiging of omschakeling van de voor massavernietigingswapens benodigde infrastructuur, apparatuur en materialen. Met de projecten wordt steun gegeven aan chemische vernietiging en verwijdering van voor kernwapens bestemd plutonium. Deze projecten, die door de Commissie in nauwe samenwerking met een aantal lidstaten worden uitgevoerd, maken een klein maar belangrijk deel uit van de communautaire bijdrage van één miljard euro aan het mondiale partnerschap van de G-8-leden, dat in 2002 tijdens de vergadering in Canada is gelanceerd.
Tijdens de interparlementaire conferentie die op 20 en 21 november 2003 door de Commissie hier in Straatsburg werd belegd, in het kader van het initiatief inzake non-proliferatie en ontwapening, werden de aanzienlijke toekomstige uitdagingen benadrukt waarmee we geconfronteerd worden als we de gevaarlijke restanten van de programma’s voor de productie van massavernietigingswapens op een veilige manier willen verwijderen. Het belang van de conferentie werd nog eens bevestigd door de status die de interparlementaire bijeenkomst ontleent aan de aanwezigheid van afgevaardigden uit belangrijke nationale parlementen, met inbegrip van het Amerikaanse Congres en de Russische Doema. Als we willen dat de dreiging van massavernietigingswapens wordt weggenomen, dan moet dit een kwestie met een hoge prioriteit worden en blijven voor nationale regeringen, regionale organisaties en de internationale gemeenschap in haar geheel. Vanuit het oogpunt van de Gemeenschap zijn we dankbaar voor de toegenomen aandacht van het Europees Parlement voor de noodzaak om tijdens de volgende begrotingsronde op adequate wijze activiteiten ter vermindering van de dreiging te financieren. De Commissie probeert, in samenwerking met het Europees Parlement, de toekomstige non-proliferatieprioriteiten vast te stellen en dankzij een onlangs door het Parlement genomen besluit zal zij binnenkort een nieuw proefproject kunnen lanceren ter bevordering van dit werk.
Ik dank u voor de gelegenheid die u mij hebt geboden om deel te nemen aan dit korte maar belangrijke debat over een zaak van zeer groot internationaal belang. 
Theorin (PSE ).
   - (SV) Mijnheer de Voorzitter, het NPV is niet alleen een non-proliferatieverdrag, maar ook de enige bindende internationale overeenkomst voor nucleaire ontwapening. De niet-nucleaire mogendheden verplichten zich ertoe om geen kernwapens aan te schaffen, en de nucleaire mogendheden beloven om de hunne af te schaffen. Dit is terug te vinden in artikel 6 van het verdrag, waarin de partijen zich ertoe verplichten serieuze onderhandelingen te voeren over de afschaffing van alle kernwapens. Deze toezegging is ondertekend door alle nucleaire mogendheden.
Op de vorige vijfjaarlijkse conferentie hebben de nucleaire mogendheden zich ertoe verplicht om hun kernwapenarsenalen volledig af te schaffen. Vooral werd unaniem besloten een uit 13 punten bestaand actieprogramma ten uitvoer te leggen voor een volledige nucleaire ontwapening. Wat de EU moet doen op de volgende conferentie, is natuurlijk eisen dat deze toezeggingen worden nagekomen. Ierland speelt al heel lang een actieve rol in de inspanningen voor nucleaire ontwapening, onder andere samen met mijn eigen land, Zweden
Zal de Raad inderdaad eisen dat deze toezeggingen worden nagekomen? De nucleaire mogendheden hebben weliswaar hun strategische kernwapenarsenalen verminderd, maar de Verenigde Staten hebben in plaats daarvan zogenaamde minikernwapens ontwikkeld, die bedoeld zijn voor onmiddellijk gebruik in oorlogen, en kernwapens die diep in bergen doordringen, de zogenaamde Bunker Buster-wapens. Dit is ongetwijfeld een inbreuk op artikel 6 van het Non-proliferatieverdrag. Bovendien hebben de Verenigde Staten hun kernwapenbeleid herzien om hun kernwapens te kunnen gebruiken, niet alleen in oorlogen maar ook met zogenaamde preventieve doeleinden. Dit is een ernstige schending van het internationale recht. Oorlog voeren met preventieve doeleinden is een schending van het Handvest van de Verenigde Naties en een terugkeer naar het vuistrecht, dat wil zeggen het recht van de sterkste om in te grijpen in zijn eigen voordeel, het recht dat gold vóór de oprichting van de VN. Het is natuurlijk van belang dat het Europees Parlement in zijn resolutie eist dat de partijen die het NPV hebben ondertekend hun toezeggingen nakomen. Zij moeten beginnen met een serieuze nucleaire ontwapening en stoppen met iedere ontwikkeling van nieuwe kernwapens. Hoe zullen de Commissie en de Raad deze eisen kracht bijzetten op de volgende NPV-conferentie?
Van Hecke (ELDR ).
   - Voorzitter, de directeur van het Internationaal Atoomenergieagentschap, El-Baradei, verklaarde onlangs dat de kans op een nucleair conflict nog nooit zo groot is geweest als vandaag. Terwijl Irak onder controle werd gebracht, veranderde de rest van de wereld in een soort supermarkt van particuliere proliferatie. Een supermarkt waar alle landen en mogelijk zelfs terroristen met nucleaire ambities ongezien hun slag kunnen slaan. Ondanks de recente successen ten aanzien van Libië en Iran, is er weinig reden tot optimisme. Zowel de VS, Rusland als Frankrijk zijn gestart met het voorbereiden van een nieuwe generatie nucleaire wapens. Met de oplopende spanningen tussen de VS en Saoedi-Arabië kiest dat laatste land nu ook voor een nucleaire optie. De in Europa opgeleide vader van de Pakistaanse atoombom Khan speelde jarenlang nucleaire informatie door aan dictators en mogelijk zelfs aan terroristen. Door deze mix van commercieel ingestelde nucleaire experts, gewetenloze firma's en staatsinstellingen werd de drempel voor een nucleaire vernietigingsoorlog verlaagd. Iedereen is het er vandaag over eens dat het controlesysteem moet worden vernieuwd en verscherpt. De capaciteit van het Internationaal Atoomenergieagentschap moet dringend worden versterkt om een efficiënte controle mogelijk te maken. Anderzijds moet de Europese Unie politiek, diplomatiek en economisch durven op te treden tegen landen die de controle op het vlak van de nucleaire proliferatie naast zich neerleggen of omzeilen. We moeten deze controle niet alleen verscherpen, maar ook bereid zijn om ze collectief af te dwingen. Ik verheug me dan ook over de toezegging van de Raad en de Commissie om zich in te zetten voor de verdere, volledige implementatie van het NPV en om te ijveren voor ambitieuze resultaten tijdens de volgende Prepcom en de herzieningsconferentie in 2005. 
Frahm (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, eerst beluisteren we hier in deze zaal een debat over een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, en dan horen we twee essentiële toespraken van de heer Patten en het Ierse voorzitterschap. We zouden ons moeten verheugen, een goed gevoel moeten hebben, maar de waarheid is dat het eerder de verkeerde kant op gaat voor wat betreft nucleaire ontwapening en de mogelijkheden om een dergelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te bewerkstelligen.
Een van de oorzaken van het feit dat het verkeerde kant op gaat, is het ontbreken van de wil niet alleen de woorden, maar ook de geest van het Non-proliferatieverdrag te ondersteunen. Hierbij denk ik met name aan artikel 6, dat over de afschaffing van kernwapens gaat. Op de laatste conferentie van 2000 werd besloten een speciale commissie in te stellen, die zich bezig zou moeten houden met de afschaffing van kernwapens. Sindsdien is er niets gebeurd. En dat er niets gebeurt, komt doordat de landen die zich hiervoor hard zouden moeten maken dat niet willen of niet kunnen.
Op dit moment is duidelijk dat wij in dit opzicht geen steun van Amerikaanse zijde kunnen verwachten. De VS doen zo ongeveer het tegenovergestelde van hetgeen waartoe ze zich verplicht hebben. Ze hebben ook benadrukt dat zij niet van plan zijn de inhoud of geest van het Non-proliferatieverdrag na te leven, maar door het introduceren van "mininukes" hebben ze uiteraard de atoomdrempel verlaagd in plaats van datgene te doen waartoe ze zich in principe hebben verplicht.
Met de landen in de EU is het niet veel beter gesteld. In plaats van hiervan een echt degelijk element van de transatlantische dialoog te maken, zijn we wat voorzichtig, wat vriendelijk. Wij gaan zo’n beetje akkoord met een oorlog in Irak en nemen zo’n beetje deel aan andere Amerikaanse acties in Afghanistan en dergelijke, zonder er op te wijzen dat als dit probleem niet wordt opgelost en niet serieus wordt genomen, al ons gepraat over ruimten van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheidhoogstens kan dienen om de mensen in slaap te sussen. Het kan er in ieder geval niet toe dienen de wereld te creëren die wij ons allemaal wensen.
Omgeven door vlammen leef je niet in vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, dus zou ik mij achter de zeer fraaie woorden wel iets meer daadkracht kunnen voorstellen. Het is altijd zeer onderhoudend de heer Patten mooie woorden te horen uitspreken, maar ik ben op zoek naar iets meer daadkracht. 
McKenna (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de derde bijeenkomst van het voorbereidend comité van het Non-proliferatieverdrag die over enkele maanden in New York plaatsvindt, moet een succes worden. Daarom is het essentieel dat Ierland, als fungerend voorzitter van de EU, ervoor zorgt dat de lidstaten een gemeenschappelijk standpunt goedkeuren dat past binnen haar inzet voor de in Thessaloniki goedgekeurde EU-strategie ter bestrijding van de verspreiding van massavernietigingswapens. We hebben het hier immers over de massavernietigingswapens. Ierland is een van de initiatiefnemers tot het Non-proliferatieverdrag en dient hierin een belangrijke rol te vervullen.
Wij zouden graag, in verband met de werkgroep non-proliferatie (CONOP) van de Raad, willen weten wat de prioriteiten zijn voor de bijeenkomst van het voorbereidend comité van het NPV. Het Parlement dient te weten welke lidstaten behulpzaam zijn en welke niet. De Raad zou voor het Parlement regelmatige voortgangsverslagen over deze kwestie moeten voorbereiden, met name over zaken die verband houden met de ontmanteling van kernwapenarsenalen, kernwapenvrije zones en de -optie. Dit is in het algemeen belang. We moeten weten in hoeverre de EU-lidstaten het actieprogramma van de dertien praktische stappen, waarover in 2002 tijdens de toetsingsconferentie overeenstemming werd bereikt, ten uitvoer hebben gelegd.
Daarnaast is het zeer belangrijk dat het Iers voorzitterschap een pro-actieve rol vervult en ervoor zorgt dat Europa een kernwapenvrije zone wordt, dat het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk afstand doen van hun kernwapenarsenalen en dat het -beleid van de NAVO wordt afgeschaft. De Raad dient een verklaring voor te bereiden over de vooruitgang die door de EU is geboekt sinds het verslag van 1995 van dit Parlement over het NPV en, vooral ook over de vele resoluties sindsdien. Ik zou graag willen dat het Iers voorzitterschap een pro-actief standpunt presenteert, waarin dit Parlement op de hoogte wordt gesteld van wat er gaande is binnen de Raad. 
Maes (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, als ik u beiden hoor namens Raad en Commissie dan zou ik gerustgesteld moeten zijn, maar dat ben ik niet, want sinds Hiroshima leven we onder de dreiging van een atoomoorlog en die dreiging neemt niet af maar toe. Het moet afgelopen zijn met de lippendienst die bewezen wordt aan non-proliferatie en controle. Het terrein van hypocrisie strekt zich hier immers klaar en duidelijk uit. Sinds het Non-proliferatieverdrag is toch het aantal landen met kernmateriaal voortdurend toegenomen. Het blijkt dat dit gebeurd is met medewerking van landen van onze eigen Unie die daarvoor nooit gestraft zijn en nooit ter verantwoording zijn geroepen. Hoe heeft Israël een atoombom kunnen ontwikkelen? Eerst met de hulp van Frankrijk. België, Luxemburg, Duitsland, iedereen heeft meegewerkt om die atoombom tot stand te brengen en nu klagen we dat Israël buiten de zone blijft omdat natuurlijk de Verenigde Staten het land niet willen dwingen om de non-proliferatie te aanvaarden. Daardoor zijn ook de Arabieren voortdurend geprikkeld om op hun beurt kernwapens in handen te krijgen. Wij zien dat de heer Khan, de vader van de Pakistaanse atoombom, gedurende dertig jaar ongestraft zijn gang is kunnen gaan ondanks alle controle. Intussen is het materiaal voortdurend gemakkelijker beschikbaar geworden op de zwarte markt. In vijf jaar tijd is er uit Georgië anderhalve kilo splijtmateriaal verdwenen. De implosie van de Sovjetunie heeft een markt opengegooid, een zwarte markt van nucleair materiaal. Ik hoop dat u voor afdwingbare maatregelen zult stemmen en geen mooie praatjes zult houden om onze mensen alleen maar in slaap te sussen, want die zijn zeer wakker. 
Lucas (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik deel het optimisme van de Raad en de Commissie over dit onderwerp niet. Het feit dat twee lidstaten van de Europese Unie kernwapens bezitten ondermijnt immers de morele autoriteit van de EU als geheel als het gaat om het debat over massavernietigingswapens.
De overweldigende hypocrisie van de Britse en Amerikaanse regeringen, die eisen dat anderen zich ontwapenen, terwijl zij tegelijkertijd hun eigen nucleaire capaciteit opvoeren, is voor iedereen duidelijk. Dit is een onhoudbaar, hypocriet en buitengewoon destabiliserend standpunt. We hebben recentelijk veel gehoord over het internationaal recht en ik wil Groot-Brittannië en Frankrijk er dan ook aan herinneren dat kernwapens, volgens het IHJ in Den Haag, immoreel en illegaal zijn. Tijdens de zesde toetsingsconferentie van het NPV, hebben alle nucleaire staten ondubbelzinnig de belofte gedaan te streven naar de totale vernietiging van hun kernwapenarsenalen, hetgeen uiteindelijk moet uitmonden in nucleaire ontwapening. Dat is nu vier jaar geleden en sindsdien is er maar bar weinig vooruitgang geboekt. Groot-Brittannië en Frankrijk zouden het goede voorbeeld moeten geven en hun kernkoppen unilateraal moeten ontmantelen. De Amerikaanse kernwapens zouden per direct moeten worden verwijderd van Europese bodem. Dit zijn ongetwijfeld ambitieuze doelen, maar als we de bedreigingen die uitgaan van massavernietigingswapens serieus nemen, dan zullen we deze weg echt volgen. 
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten.
De stemming vindt op 26 februari in Brussel plaats. 
De Voorzitter.
   - Graag wil ik een delegatie van 15 parlementsleden en senatoren van de Mercosur-lidstaten (Argentinië, Brazilië, Paraguay en Uruguay) welkom heten, die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen.
Deze delegatie wordt geleid door de heer Atanasof, lid van het Argentijnse Parlement en voorzitter van de Gemengde Parlementaire Commissie met Mercosur.
Onze gasten zijn hier om deel te nemen aan de zesde interparlementaire conferentie van het Europees Parlement en de Gemengde Parlementaire Commissie met Mercosur, die vandaag en morgen in Straatsburg plaatsvindt.
Zoals u weet onderhandelen de Europese Unie en Mercosur over een overeenkomst over economische en politieke samenwerking en beleidscoördinatie.
Het is mij een groot genoegen de delegatie te mogen verwelkomen en ik wens de interparlementaire conferentie alle succes.
Dames en heren, ik wil u er eveneens op wijzen dat het debat over de verklaring van de Raad betreffende het standpunt van de Europese Unie over de hoorzitting van het Internationaal Gerechtshof over de Israëlische muur zal worden uitgesteld tot 15.00 uur, zodat we over enkele minuten over kunnen gaan tot de stemmingen. 

De Voorzitter.
   - Wij gaan nu over tot de stemming.
Zappalà (PPE-DE ),
    Mijnheer de Voorzitter, volgens het amendement moeten voor het woord “beroepsbeoefenaars” de woorden “adequaat opgeleide” worden toegevoegd. 

Cercas (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten stelt een mondeling amendement voor op paragraaf 12, dat in het Engels als volgt luidt: 

“Wenst zo snel mogelijk een herziening, met het oog op geleidelijke afschaffing, van de in artikel 18, lid 1, letter b) van richtlijn 93/104/EG bepaalde individuele uitzonderingsregeling (opt-out); in de tussentijd roept het Parlement de Commissie op naar een praktische aanpak te zoeken van potentieel of daadwerkelijk misbruik van de opt-out-bepaling, bijvoorbeeld door de meningen te peilen over de beste manier om het vrijwillige karakter van de opt-out te versterken.” 

 Mijnheer de Voorzitter, er is een fractie die dit mondelinge amendement wil opsplitsen in onderdelen. Het eerste onderdeel loopt dan tot “Richtlijn 93/104/EEG” en het tweede onderdeel van “in de tussentijd” tot het einde. 
Lynne (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij en de Fractie van de Europese Volkspartij een gezamenlijk amendement ingediend. Kan de PPE-DE-Fractie nu een draai van 180 graden maken door een mondeling amendement in te dienen dat volledig in tegenspraak is met het oorspronkelijke amendement? Tegelijkertijd lijkt de fractie volledig van mening te verschillen met haar conservatieve collega’s, en de schaduwrapporteur was nog wel een conservatief. Wat is de staat van mijn amendement …
De Voorzitter.
   - Neemt u mij niet kwalijk, het spijt me u te moeten onderbreken. We zullen het debat niet opnieuw voeren, maar uw vraag is een goed procedurepunt. Ik zal zorgen dat het in orde komt. Als 32 leden bezwaar maken tegen een mondeling amendement dan vervalt het. 
Lynne (ELDR ).
   - Moet het mondelinge amendement niet in stemming worden gebracht na het amendement. Daarmee wordt immers de paragraaf gewijzigd en niet het door mij ingediende amendement? 
De Voorzitter.
   - Als we stemmen over het mondelinge amendement komt het herziene amendement 15 te vervallen omdat het is opgenomen in het mondelinge amendement.
We komen nu bij het procedurepunt. Zijn er bezwaren tegen het mondelinge amendement? 
Crowley (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, zou het niet logisch zijn om amendement 26 eerst in stemming te brengen, aangezien dit amendement tot doel heeft de tekst te schrappen, alvorens er gestemd wordt over het mondelinge amendement? 
De Voorzitter.
   - Het antwoord op u vraag is dat, tenzij 32 leden bezwaar maken, eerst het mondelinge amendement in stemming wordt gebracht, aangezien dit een compromis is van de fracties.
Hiermee is de stemming beëindigd.

Fatuzzo (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik kan u tot mijn genoegen mededelen dat op de tribune een delegatie uit de regio Lombardije plaats heeft genomen. Onder de afgevaardigden bevindt zich ook mijn dochter Elisabetta Fatuzzo. Zij wist dat ik moest spreken over het verslag over de landbouwinkomens in de Europese Unie en daarom herinnerde zij mij eraan dat er ooit bomen waren waaraan appelen, peren en kersen, verrukkelijke kersen, groeiden en er korenvelden en moestuinen bestonden. Wanneer zullen wij weer het genoegen hebben om deze vruchten dichtbij ons huis te kunnen plukken? Wanneer zullen wij net als Adam van Eva een kersvers appel van de boom krijgen? 
De Voorzitter. -
   Dank u mijnheer Fatuzzo. Wij heten uw groep bezoekers uit Lombardije en uw dochter Elisabetta van harte welkom. 
Berthu (NI ),
   . - In het verslag-Garot over de ontwikkeling van de landbouwinkomens in de Europese Unie begint het Europees Parlement in bedekte termen te klagen over de toekomstige gevolgen van de hervorming-Fischler, waarmee het toch echt zelf heeft ingestemd. Het heeft immers zelf, om de Commissie te behagen, goedgekeurd dat de Europese landbouw in de wereldmarkt werd ondergedompeld, dat de steun werd losgekoppeld van de productie en dat de prijzen voor producten naar beneden werden gelijkgetrokken. Als je het verslag-Garot leest zou je dat haast niet geloven.
Het Parlement realiseert zich nu dat voor het behoud van het inkomen van de landbouwers en de aanwezigheid van een gezonde landbouw in alle landen van Europa prijzen nodig zijn die lonend zijn in verhouding tot de productiekosten, en voldoende externe bescherming geboden moet worden (paragraaf 12).
Wij waren consequenter toen wij de hervorming-Fischler van de hand wezen en tijdens het colloquium over de reconstructie van het Europees landbouwbeleid een landbouwmodel voorstelden dat, intern, minder onderworpen was aan overheidsinmenging, geen exportsubsidies omvatte maar wel beschermd was tegen de externe concurrentie. Daarmee zou er automatisch een lonend en met een duurzaam natuurbeheer strokend, intern prijsniveau zijn ontstaan. Dat is ook de enige manier om de toekomst van de Europese landbouw werkelijk veilig te stellen.
Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   . - In dit verslag worden terechte kritiek geleverd op een paar aspecten van het GLB, dat vooral diende om de winsten van de grote, op kapitalistische leest geschoeide landbouwbedrijven te spekken. De rapporteur geeft aan afstand te willen nemen van dit beleid om de boeren - en met name de kleine boeren - te beschermen, en wel in alle regio’s van de Europese Unie, hoe afgelegen ook.
Wij zijn niet tegen de bescherming van de kleinsten onder hen, en dat is ook de enige reden waarom wij niet tegen dit verslag hebben gestemd. Wij zijn evenwel mordicus tegen het subsidiëren of anderszins steunen van de landbouwkapitalisten.
Overigens zijn we ook tegen de protectionistische aspecten van het in dit verslag voorgestane beleid, omdat protectionisme een directe aanval is op de inkomens van vele boeren in derde landen, ook in arme landen, en omdat het in het nadeel is van de consument. Wij hebben ons dan ook onthouden van stemming.
Caudron (GUE/NGL ),
   . - Ik heb voor het uitstekende verslag van Georges Garot gestemd en ik wil deze gelegenheid benutten om hem te complimenteren met zijn werk op het gebied van de Europese landbouw.
Georges Garot is erin geslaagd de gulden middenweg te vinden tussen degenen die zouden willen dat Europa zich uit de landbouw terugtrekt ten gunste van de wereldmarkt en degenen die de Europese begroting als een “melkkoe” zien, die bedoeld is om de rijksten in de agrarische sector nog rijker te maken. 
Meijer (GUE/NGL ),
   .- Een goed argument om Europese landbouwsubsidies in stand te houden is dat die kleine boeren in staat stellen om de prijsdaling van hun producten te overleven en bijdragen tot het behoud van de leefbaarheid van het platteland. Dat argument valt weg als belastinggeld wordt misbruikt om rijke boeren en agrarische multinationals te spekken.
Uit een recente studie van de ontwikkelingsorganisatie OXFAM blijkt dat de EU-landbouwsubsidies in Groot-Brittannië vooral ten goede komen aan grootgrondbezitters. Zo krijgt de rijkste grootgrondbezitter, de hertog van Westminster, naar schatting zo'n 38 pond per uur aan landbouwsubsidies.
Ook rapporteur Garot, die als sociaal-democraat de liberalisering van de landbouw helaas toch ziet als een natuurverschijnsel, constateert nu dat er iets mis is met de landbouwsubsidies. Tussen 1995 en 2002 zijn de landbouwinkomens gestegen met 7 procent, maar gelijktijdig verminderde het aantal bedrijven met 15,7 procent. De overgebleven bedrijven werden groter en intensiever. De landbouwsteun wordt ongelijk verdeeld: 20 procent van de bedrijven ontvangt 73 procent van de rechtstreekse steun voor 59 procent van het areaal en slechts 25 procent van de arbeidsplaatsen. De rapporteur is vooral bevreesd voor bedrijven die weinig produceren maar wel steun krijgen. Ik denk daarentegen meer aan een plafond, een maximumgrens voor de steun per bedrijf. Zonder zo'n maatregel worden de landbouwfondsen een bron van nutteloze bureaucratie en onrechtvaardige vormen van herverdeling. 
Mulder (ELDR ),
   .- Ik heb mij van stemming over het verslag van de heer Garot onthouden, ondanks het feit dat daarin de ontwikkeling en hervorming naar een landbouwbeleid met ontkoppelde premies en een versterkt plattelandsbeleid wordt ondersteund.
Echter, in het verslag wordt te weinig rekening gehouden met de beperkingen die bestaan ten aanzien van de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ook de beschikbare financiële ruimte heeft invloed op het te volgen beleid. Met name wil ik daarbij wijzen op paragraaf 25 waarin cofinanciering wordt afgewezen als instrument voor de financiering van het landbouw- en plattelandsbeleid. Mijns inziens is verplichte cofinanciering juist één van de belangrijke instrumenten om in de toekomst een gemeenschappelijk landbouwbeleid te kunnen uitvoeren. 
Queiró (UEN ),
   - Dit verslag heeft betrekking op de teruglopende inkomsten in de landbouwsector in een aantal lidstaten. De vraag is nu in welke mate het gemeenschappelijk landbouwbeleid bijdraagt tot de verwezenlijking van de doelstellingen die in de Verdragen zijn vastgelegd. Daarin wordt immers gesteld dat we de landbouwers en inwoners van het platteland een aanvaardbare levensstandaard moeten garanderen. Nu is het zo dat de inkomsten in de landbouw tussen 1995 en 2002 met 7 procent zijn gestegen, maar tegelijkertijd is het aantal landbouwbedrijven met 18 procent afgenomen. We weten allemaal wat voor negatieve sociale gevolgen dit heeft gehad voor de Portugese landbouwers. Zij hebben hun bedrijf moeten opgeven of moeten overstappen op andere activiteiten.
Als we de landbouwsector vergelijken met andere sectoren van de economie, dan zien we dat de landbouw achtergebleven is. De algemene gegevens verhullen een grote ongelijkheid. Het is namelijk zo dat 20 procent van de landbouwers 73 procent van de landbouwfondsen ontvangen. Deze bedrijven beslaan slechts 59 procent van het landbouwareaal en leveren maar 25 procent van de werkgelegenheid in de sector. Deze situatie is politiek en sociaal gezien onaanvaardbaar. Het verklaart wel heel goed waarom een aantal lidstaten zo hardnekkig vasthoudt aan de geprivilegieerde positie die ze in het kader van het gemeenschappelijk landbouw innemen.
Wij hebben voor dit verslag gestemd en spreken zo onze steun uit voor de in het verslag opgenomen aanbevelingen met betrekking tot de onlangs versterkte pijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de plattelandsontwikkeling …
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Het aantal onder het GLB vallende landbouwbedrijven is sterk teruggevallen (met 15,7 procent in de periode 1995-2002). Daardoor konden de opbrengsten in de landbouw (voor alle landen van de Unie tezamen) gemiddeld toenemen.
De toename van de inkomsten is het gevolg van twee factoren: de afname van het aantal bedrijven en de toename van de bedrijfsomvang.
Ook diversificatie en uitbreiding van het aantal activiteiten hebben ertoe bijgedragen dat het inkomstenniveau niet gedaald is.
Als je goed kijkt naar wat er zich in de lidstaten op het platteland afspeelt, dan kun je echter vaststellen dat de landbouwers maar al te vaak afhankelijk zijn van overheidssteun, terwijl ze zijn overgeleverd aan de fluctuaties van de markten en de prijzen. Dat leidt tot gevoelens van onzekerheid, en dat heeft dan weer tot gevolg dat er veel te weinig wordt geïnvesteerd in modernisering en diversificatie van de teelt.
Als er niets wordt ondernomen om de steeds sterkere concentratie tegen te gaan zal het platteland ontvolkt geraken, met alle risico’s van dien voor de niet altijd goed kwantificeerbare activiteiten die met de landbouw samenhangen.
De doelstellingen “mededinging” en “multifunctionaliteit” moeten op elkaar worden afgestemd, om althans een zeker minimumniveau van vertrouwen te verzekeren. Landbouwers moeten kunnen rekenen op een aanvaardbaar levenspeil en stabiele inkomsten. Alleen dan kan de landbouw overal het behoud van een zo groot mogelijk aantal bedrijven en banen garanderen.
Ik heb voor gestemd. 
Souchet (NI ),
   . - Ik heb voor het verslag-Garot gestemd om aan te geven dat ik het als een verdienste beschouw dat er dankzij dit initiatief - voor één keer - een discussie op gang komt over een van de kernvoorwaarden voor de instandhouding van ons landbouwmodel, namelijk het inkomen van onze landbouwers. Dankzij deze discussie hebben wij kunnen breken met de fragmentarische, technische aanpak waartoe wij gewoonlijk bij het onderzoek van de stroom wetgevingsvoorstellen van de Commissie gedwongen zijn.
Ik heb eveneens mijn volledige instemming willen betuigen met het feit dat de hoofddoelstellingen van het GLB opnieuw zijn opgenomen en volgens het verslag nog steeds relevant zijn: “het streven naar een sterkere territoriale landbouw in de Unie waarmee overal een zo groot mogelijk aantal bedrijven en arbeidsplaatsen kan worden behouden”, en “het garanderen van een redelijke levensstandaard voor de landbouwbevolking en het stabiliseren van de inkomens met het oog op de handhaving van de landbouwbedrijvigheid op heel het grondgebied van de Europese Unie”.
Ik kan mij echter alleen maar verbazen over de tegenstrijdige redenering om enerzijds de voorstellen van de Commissie - of het nu om ontkoppeling of vermindering van de externe protectie gaat - stelselmatig goed te keuren en anderzijds te wijzen op het risico dat het Europese landbouwmodel door deze zelfde voorstellen volkomen misvormd wordt.
Mijn instemming heeft dus uiteraard geen betrekking op de verwijzingen naar ontkoppeling en plattelandsontwikkeling in het verslag-Garot. 

Fatuzzo (PPE-DE ).
   - Met dit verslag blijven wij in de landbouw. Ik wil graag vorderingen, vorderingen, vorderingen zien in het landbouwonderzoek, opdat uit druiven een wijn kan worden bereid waarvan drinkers geen maagziekte krijgen. Ik zou graag willen dat er peren werden geproduceerd met een perensmaak, appelen met een appelensmaak, kersen met een kersensmaak, perziken met een perzikensmaak, maar ik zou vooral graag willen, mijnheer de Voorzitter, dat pepermunt - mijn favoriete smaak - een steeds sterkere pepermuntsmaak en -geur kreeg, want dat vind ik heerlijk. Daar heb ik trek nu in. 
De Voorzitter.
   - Ik wil u bedanken voor deze smaakvolle bijdrage. 
Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   . - Het is duidelijk dat een groot deel van het landbouwonderzoek tot nu toe op de één of andere manier gericht is geweest op die gebieden waarvan de kapitalisten uit de voedingsmiddelensector de grootste impact voor hun winsten verwachtten. In dit verslag wordt erop aangedrongen dit onderzoek - al is het maar gedeeltelijk - te gaan richten op sectoren die momenteel verwaarloosd worden. Dat zou inderdaad een goede zaak zijn, ook al denken wij in tegenstelling tot de rapporteur niet dat de door hem gesteunde ontwikkeling van de zogenaamde duurzame landbouw en van de zogenaamde biologische agrarische productie automatisch reële voordelen oplevert voor zowel de consumenten - althans voor het merendeel van hen - als de kleine boerenbedrijven.
Uiteraard verzetten wij ons niet tegen een dergelijke heroriëntatie van het landbouwonderzoek, evenmin als tegen het feit dat dit onderzoek met overheidsgeld wordt gefinancierd, zoals de rapporteur voorstelt. Met dit verzoek van de rapporteur wordt weer eens nadrukkelijk aangetoond dat de markteconomie niet in staat is de financiering van het onderzoek te waarborgen, zodra de resultaten ervan niet tot onmiddellijke winst leiden. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   - Landbouw heeft een belangrijke impact op het klimaat, de bodem, de biodiversiteit, het evenwicht van ecosystemen en de wijze waarop het landschap eruit ziet. Tussen de landbouw en het milieu bestaat een sterke interactie. Het is socio-economisch en cultureel gezien een essentiële activiteit, en één die kwaliteitsproducten moet opleveren. De voedingscrises en epidemieën in de EU hebben duidelijk gemaakt dat het huidige landbouwmodel, het model waarop het gemeenschappelijk landbouwbeleid is gebaseerd, op den duur niet houdbaar is. Dit leidt namelijk tot intensivering van de productie, hetgeen onverenigbaar is met de multifunctionele roeping van de landbouw.
Om een duurzame landbouwcultuur te ontwikkelen moet er onderzoek worden verricht, en daarbij zal ook rekening moeten worden gehouden met de rol die de landbouw speelt bij de ontwikkeling van het platteland en de productie van kwaliteitsvoedingsmiddelen. Dat onderzoek moet worden gefinancierd. De schamele 2 procent die in het 6de kaderprogramma opzij zijn gezet voor onderzoek naar duurzamere landbouwmethoden, met veilige en kwalitatief goede producten, volstaan niet. Met zulke geringe middelen kan geen onderzoek worden gedaan naar alternatieve bronnen van inkomsten binnen de landbouw (de productie voor andere doeleinden dan alleen voeding). Er moet onder andere gekeken worden naar het genderperspectief, naar nieuwe vormen van marktregulering en naar het perfectioneren van de biologische landbouw. Daar is echter niet genoeg geld voor.
Er zal ook onderzoek moeten worden gedaan naar genetisch gemodificeerde gewassen en biotechnologie, met bijzondere aandacht voor de coëxistentie van gemodificeerde gewassen en conventionele, biologische gewassen, en naar het risico dat eerstgenoemde categorie in het milieu, en dus ook in de voedselketen, terecht komt. 
Queiró (UEN ),
   - Dit verslag gaat over de noodzaak om meer middelen vrij te maken voor onderzoek op landbouwgebied, waarbij rekening wordt gehouden met de ontwikkelingen in de richting van multifunctionaliteit. Zulk onderzoek zal ook een belangrijker rol moeten toekennen aan plattelandsontwikkeling. Van belang is verder dat er wordt gekeken naar manieren om bepaalde gespecialiseerde landbouwwijzen (zoals, bijvoorbeeld, de biologische landbouw) commercieel interessanter te maken.
De rapporteur doet daarom de aanbeveling om middelen uit het 6de kaderprogramma voor onderzoek beschikbaar te stellen voor projecten en initiatieven met betrekking tot de landbouw en de plattelandsontwikkeling. Er bestaat op dit gebied (voedingswetenschappen, de ontwikkeling van producten om de opbrengsten te verhogen en plaatselijke economieën te stimuleren) een enorm potentieel.
De consumenten stellen steeds hogere eisen aan zaken als traceerbaarheid, toezicht op de hygiëne, kwaliteit van de ingrediënten, enzovoorts. Er zullen dus forse investeringen moeten worden gedaan om de kwaliteit te verbeteren en te kunnen blijven concurreren. Wij zijn het daar helemaal mee eens. KMO’s zullen dit soort investeringen niet gemakkelijk kunnen doen. We moeten daarom overheidsmiddelen ter beschikking stellen om dit soort investeringen overal (dus ook op nationaal en regionaal niveau) mogelijk te maken.
Ik heb daarom voor dit verslag gestemd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Ik ben het eens met de rapporteur dat er meer middelen moeten worden vrijgemaakt voor landbouwonderzoek. Er bestaat op dit gebied (de voedingswetenschap en de ontwikkeling van producten om de opbrengsten te vergroten en plaatselijke economieën te stimuleren) een groot potentieel, dat tot nu toe niet in genoegzame mate is benut.
Gelet op recente ontwikkelingen in de sector - er is bijvoorbeeld een tendens in de richting van multifunctionaliteit -, geloof ik dat het een goed idee is om aan plattelandsontwikkeling de nodige aandacht te besteden. We kunnen daartoe bijdragen door middelen uit het 6de kaderprogramma voor onderzoek beschikbaar te stellen.
Consumenten worden steeds veeleisender, en dat juich ik toe. De Europese instellingen moeten op deze ontwikkeling een bevredigend antwoord formuleren.
We moeten er voor zorgen dat landbouwproducten “van het land tot het bord” kunnen worden gevolgd. Verder moeten we onderzoeken hoe we bepaalde gespecialiseerde landbouwwijzen commercieel gezien interessanter kunnen maken.
Er zullen forse investeringen moeten worden gedaan - men denke hierbij aan traceerbaarheid, toezicht op de hygiëne, kwaliteit van de ingrediënten - om de kwaliteit te garanderen en tegelijkertijd concurrerend te blijven.
Ik heb voor gestemd. 

Fatuzzo (PPE-DE ).
   - Ja, ik heb voor dit verslag over de erkenning van beroepskwalificaties gestemd. Het doel is namelijk ervoor te zorgen dat wij Europese artsen krijgen - die ook als dusdanig worden erkend in heel Europa -, dat wij Europese advocaten, Europese boekhouders en Europese architecten krijgen. Zijn wij, afgevaardigden, geen Europese afgevaardigden, mijnheer de Voorzitter? Wij tonen aan dat wij parlementsleden kunnen zijn en in heel Europa erkend worden zonder een speciaal examen te moeten afleggen. Wij zijn dus een voorbeeld van hoe men een echt Europees beroep kan uitoefenen. Wat wij kunnen, ons werk - goed - doen, kunnen ook alle andere mensen, ongeacht hun beroep. Laten wij hopen dat het spoedig zo ver zal zijn. 
Alyssandrakis (GUE/NGL ),
    De Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland hebben tegen het verslag gestemd omdat onder het voorwendsel van “de transparantie en de erkenning van beroepskwalificaties” een poging wordt gedaan de wetenschappelijke grondslag van de studiediploma’s te versmallen, alhoewel de ontwikkelingen in de wetenschap en de technologie juist een opwaardering van het onderwijs vereisen.
Zoals wij reeds tijdens het debat hebben gezegd, wordt met dit verslag de verdere liberalisatie van de arbeidsmarkt beoogd, ten voordele van het grootkapitaal. Daarom wil men ingrijpen in het onderwijsstelsel van de lidstaten en een nivellering naar beneden tot stand brengen van de kwalificaties die worden vereist voor de toegang tot wettelijk erkende beroepen.
Met de richtlijn wordt het beroep van ingenieur gedegradeerd. Ik zwijg dan nog over de problemen die gepaard gaan met de ongelijke behandeling van ingenieurs met een vijfjarige universitaire opleiding die gelijk gesteld worden met ingenieurs met een driejarige studie. Daardoor stellen zich ernstige problemen voor het openbaar belang en voor de behoeften van de bevolking in gevoelige sectoren. Ik denk aan aardbevingbestendigheid, bouwwerken en de verbetering van het natuurlijk en bebouwd milieu.
De plenaire vergadering van het Europees Parlement heeft bovendien voor de amendementen gestemd waarmee de deur wordt opengezet voor de erkenning van onechte diploma’s, diploma’s die worden afgegeven door niet-universitaire onderwijsinstellingen - de zogenaamde vrije studiecentra in Griekenland - die samenwerken met buitenlandse universiteiten en hun afgestudeerden gelijkstellen met afgestudeerden van Griekse universiteiten, alhoewel de in die centra verrichte studies door de Griekse overheid niet worden erkend als hoger onderwijs. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   - De in dit verslag opgenomen kritiek op de Commissievoorstellen is terecht. Dat geldt zeker voor het idee om bij de definitie van dienstverlening terug te vallen op het begrip tijdelijke aard en de mogelijkheden om zich aan de betaling van bijdragen voor sociale zekerheid te onttrekken.
In Portugal geldt artikel 47 van de Grondwet als de basisbepaling voor de toegang tot bepaalde beroepen. Het aan voorwaarden onderwerpen van die toegang kan alleen op grond van door het parlement uitgevaardigde wetgeving, en dan nog alleen indien er grondrechten - het recht op leven en gezondheid van personen of de veiligheid van personen of goederen - in het geding zijn. Verder moet rekening worden gehouden met een aantal criteria: noodzaak, proportionaliteit en geschiktheid van het gebruikte middel.
Het idee om de regelingen voor verschillende beroepen – artsen, veeartsen, verplegers, verloskundigen, architecten en tandartsen – in één richtlijn onder te brengen (waarbij dan wel gelet wordt op de specifieke karakteristieken van elke beroep) is aanvaardbaar. Het gaat hier immers om het recht op leven en gezondheid van personen of de veiligheid van personen of goederen.
Onaanvaardbaar - en onbegrijpelijk - is evenwel dat andere beroepen die ook een fundamentele rol vervullen bij het garanderen van de gezondheid en veiligheid van werknemers (deskundigen op het gebied van gezondheid en veiligheid op het werk, biologen, hoog opgeleide gezondheidswerkers, therapeuten en diagnostisch personeel) niet in de richtlijn zijn opgenomen. In de geplande richtlijn wordt niet expliciet gesteld dat als voorwaarde voor de erkenning van beroepskwalificaties moet gelden dat de opleiding …
Krivine en Vachetta (GUE/NGL ),
   . - Het verslag over de erkenning van de Europese beroepskwalificaties houdt in dat de mogelijkheden voor het verrichten van diensten worden uitgebreid en dat de beroepskwalificaties worden geharmoniseerd met het oog op een toename van de mobiliteit en het vrije verkeer van werknemers in Europa. Daarnaast wordt beoogd de klant van de dienstverlener een goede kwaliteit van de werkzaamheden te garanderen en hem in staat te stellen zich tot een verantwoordelijke te wenden indien de geboden dienst hem niet bevalt, alsmede in een verzekering voor schade te voorzien. In deze tekst staat echter niets over de rechten die de erkende kwalificaties opleveren, niets over de geboden garanties, niets over harmonisatie van de rechtspositie en arbeidsvoorwaarden van de werknemers, en niets over een verbetering van de opleidingsvoorwaarden.
Wij zijn tegen een beleid dat ingeval van beroepsmobiliteit beoogt ondernemingen of klanten alle garanties te verschaffen, terwijl werknemers geen enkele garantie wordt geboden. Wij zijn tegen een beleid dat sociale dumping in de hand werkt door werknemers - zonder enige garantie - meedogenloos met elkaar te laten concurreren, hetgeen een ondermijning van de sociale status en de sociale verworvenheden is. Wij pleiten ervoor dat harmonisatie van de kwalificaties onlosmakelijk verbonden wordt met het vaststellen van de rechtspositie, arbeidsvoorwaarden en sociale verplichtingen op het gebied van salaris en sociale bescherming. Pas dan zou mobiliteit namelijk tot een verbetering van de levensomstandigheden en arbeidsvoorwaarden in alle Europese landen kunnen leiden. Wij hebben dus tegen het verslag-Zappalà gestemd. 
Lulling (PPE-DE ),
   . - Het ons voorgelegde verslag bevat enorm veel amendementen. Persoonlijk heb ik mijn aandacht op slechts een van deze amendementen geconcentreerd, namelijk op amendement 20 dat betrekking heeft op overweging 21.
Er is namelijk een beroep op mij gedaan door de Europese raad van architecten, via de vereniging van architecten en raadgevend ingenieurs van het Groothertogdom Luxemburg.
Door dit amendement zou het concept worden ingevoerd dat “surveyors” diensten zouden kunnen aanbieden op het gebied van bouwontwerpen. Door in deze ontwerprichtlijn een verwijzing naar “surveyors” op te nemen, zou erkenning worden verleend aan een beroep dat alleen in het Verenigd Koninkrijk en Ierland bestaat en dat niet betrokken is bij het ontwerpen van gebouwen. In deze landen zijn het de “building surveyors” die incidenteel worden ingeschakeld voor het ontwerpen van gebouwen. Aangezien “surveyor” geen algemeen beroep is in Europa, zullen de vertalingen van dit amendement verwarring oproepen over de vraag wie er bevoegd is om gebouwen te ontwerpen. In de Franse vertaling wordt het woord “géomètres” (landmeters) gebruikt. Dit is echter niet dezelfde beroepsgroep.
Ik stem dus tegen dit amendement, dat mij gevaarlijk lijkt. 
Manders (ELDR ),
   .- De VVD-fractie is bijzonder verheugd dat de compromisamendementen die zijn overeengekomen volledig in het licht zijn van het initiatief van de Europese Commissie om een te lanceren, een internetsysteem waarmee de vergelijkbaarheid van diploma´s en kwalificaties in de EU moet worden bevorderd. In het compromis is een puntensysteem opgenomen, op termijn, waarbij aan iedere opleiding kwaliteitspunten worden verbonden. Dit systeem garandeert dat niet de tijdsduur van belang is voor de beoordeling van de opleiding, maar de kwaliteit. Tevens zijn in een compromis de rechten en plichten aangescherpt van die beroepen waarin een extra zorgplicht ter bescherming van de consument geldt, door middel van verplichte registratie en verzekering bij tijdelijke dienstverlening in een andere lidstaat. Ook voor vrouwen blijven dezelfde rechten voor toegang tot de arbeidsmarkt gelden. Een discriminerende bepaling die slechts de mogelijkheid gaf een kwalificatie te behouden indien men in de afgelopen vijf jaar twee jaar onafgebroken had gewerkt, is geschrapt. De richtlijn is van vitaal belang om de mobiliteit op de arbeidsmarkt te vergroten, een essentiële voorwaarde met het oog op het bereiken van de Lissabon-doelstelling. Met name gezien de uitbreiding, waardoor onderlinge migratie nog vaker voor zal komen, neemt het belang van een transparant systeem van kwalificaties toe. 
Meijer (GUE/NGL ),
   .- Aan jongeren wordt verteld dat het voor hen steeds gemakkelijker wordt om te gaan werken in het buitenland. Voor sommigen is een tijdlang werken in het buitenland leuk om ervaring op te doen. Dat wordt anders als het een verplichting wordt omdat je beroep in eigen land uitsterft en alleen ver weg nog zo'n baan beschikbaar is. En het maakt mensen al helemaal niet blij als ze in het buitenland moeten werken tegen een lager loon en zonder erkenning van de behaalde diploma's. Tot de propaganda van de EU behoort dat iedereen in elke lidstaat kan werken tegen de normale daar gangbare beloning en dat diploma's wederzijds worden erkend. De praktijk verschilt sterk van dat ideaalbeeld. Buitenlandse leerkrachten komen in Frankrijk en Italië niet in aanmerking voor gelijkwaardig werk. Volgens recent ontvangen verzoekschriften erkent Griekenland geen in het buitenland behaalde universitaire diploma's van Grieken en zijn er ook problemen in Baden-Würtemberg en Schotland. Ik krijg niet de indruk dat de voorgestelde wijziging van vijftien richtlijnen die problemen echt oplost. Er ontstaat hoogstens meer vestigingsvrijheid voor vrije beroepen, waarbij buitenlanders niet meer hoeven te voldoen aan vergunningen en registraties die wel verplicht blijven voor hun binnenlandse collega's. Medische specialisten vinden dat de gelijkstelling van hun diploma's door de Europese Commissie slecht wordt geregeld. De klachten zullen voortduren. 
Ries (ELDR ),
   . - Het verheugt mij dat het verslag van de heer Zappalà over de erkenning van beroepskwalificaties in de Europese Unie vandaag is aangenomen. Nu de Unie wordt uitgebreid, moet er een vereenvoudigd en geharmoniseerd systeem van beroepskwalificaties komen ten behoeve van het vrije verkeer van werknemers in de Unie, in dit geval van artsen, tandartsen, verpleegkundigen, dierenartsen, verloskundigen, apothekers en architecten.
Het leek mij belangrijk de verworvenheden intact te laten, en dus de hoge kwalificatienormen - met name voor artsen - te handhaven, vanuit een “Europese” gedachtegang waarin persoonlijke waarden worden geëerbiedigd. Daarom heb ik tegen amendement 155 gestemd. Het zou namelijk beter zijn geweest als wij over een soepel, flexibel mechanisme konden beschikken, waarin rekening werd gehouden met de ontwikkeling van het academisch studieprogramma om het aantal opleidingsjaren van specialisten vast te stellen.
Tot slot heb ik tegen amendement 156 gestemd, waarin het toepassingsgebied van de automatische erkenning van beroepskwalificaties niet wordt verduidelijkt en waarin de lidstaten niet de vrije keuze wordt gelaten om medische specialismen te erkennen. Op deze punten verwacht ik van de Raad een krachtig gebaar en hoop ik dat hij beter luistert naar de beroepsverenigingen, met name die van artsen. Uiteindelijk zijn de patiënten hier het meest bij gebaat. Laten we dat niet vergeten. 

Fatuzzo (PPE-DE ).
   - Ik ben met de auto van Milaan naar Rome gereden. Ik moest mijn moeder opzoeken want die zie ik, nu ik Europees Parlementslid ben, niet meer zo vaak.
Tussen Bologna en Florence was het erg druk op de weg. Er was een opstopping, een zoals de Fransen dat noemen: één grote rij vrachtwagens en auto’s waar niemand door heen kwam. Plotseling zag ik de heer Gargani, de rapporteur van dit verslag, op mij staan wachten. “Wat doe jij hier, Gargani?”, vroeg ik hem, en hij: “Ik sta hier te wachten om jou te laten zien wat er gebeurt als mijn verslag over de goedkeuring van motorvoertuigen niet wordt aangenomen. Kijk eens, daar staat een auto op zijn kop. Denk er aan, als je morgen in het Parlement bent, moet je vóór stemmen”. Dit was natuurlijk een droom, want ik ben Gargani nooit tegengekomen, maar toch geloof ik dat het goed is voor te stemmen, en dat heb ik dan ook gedaan. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Ik heb dit verslag gesteund. Het gaat hier om een voorstel van de Commissie dat bedoeld is om de interne markt voor de automobielsector te voltooien door de voor homologatie gevolgde principes en procedures die thans uitsluitend voor auto’s gelden ook van toepassing te verklaren op andere motorvoertuigen.
De ontwikkelingen in de automobielsector en de op handen zijnde uitbreiding rechtvaardigen de introductie van één uniform systeem voor de homologatie van motorvoertuigen. Dat systeem zou de nationale procedures komen te vervangen. Eén en andere kan voor de Europese automobielindustrie voordelen opleveren, zoals onder andere lagere productiekosten, betere toegang tot de Europese markt en expansie van de automarkt. Het zou bovendien kunnen leiden tot meer veiligheid in het wegverkeer en milieuvriendelijker auto’s.
Ik ben het met de rapporteur eens dat voor kleine en middelgrote producenten zou kunnen gelden dat de voordelen wegvallen tegen de extra eisen waaraan zal moeten worden voldaan. De vastgelegde jaarlijkse productiedrempels liggen te laag. Op die wijze wordt de productie van de Europese KMO’s niet gestimuleerd en dat kan een belemmering vormen voor innovatie en de ontwikkeling van het potentieel van deze bedrijven.
De overgangstermijnen die aan de introductie van het systeem vooraf gaan, zouden ruimer moeten zijn. Bij de vaststelling van die termijnen moet worden gekeken naar de tijd die de fabrikanten en al degenen die met het nieuwe systeem te maken zullen krijgen werkelijk nodig hebben om te kunnen omschakelen.
Ik heb voor gestemd. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   - De Commissie is van oordeel dat de visstand in het Noorden ernstig gevaar loopt. Ze heeft daarom een herstelplan voorgesteld in het kader waarvan de vangsten en de visserijactiviteiten drastisch zouden moeten teruggebracht. De rapporteur meent dat die maatregelen te ver gaan en gelooft dat beheersmaatregelen zouden moeten volstaan. Zowel de Commissie als de rapporteur rechtvaardigen hun ideeën met wetenschappelijke gegevens. Er dringen zich dan vier belangrijke vragen op:
- één: er moet een beoordeling worden uitgevoerd van de doeltreffendheid van de herstelplannen die bij de herziening van het gemeenschappelijk visserijbeleid van december 2002 zijn geïntroduceerd (Verordening (EG) nr. 2371/2002), om vast te stellen of deze maatregelen bijgedragen hebben tot het behoud van de visstand.
- twee: de vissers moeten betrokken worden bij de beoordeling van de visstand. Het Europees Parlement heeft daar destijds in zijn resolutie over het verwerken van milieuoverwegingen in het gemeenschappelijk visserijbeleid op aangedrongen. Het is een kwalijke zaak dat de vissers niet zijn betrokken bij de besluitvorming over de visserij in het Noorden.
- drie: de duurzaamheid van de hulpmiddelen is voor de vissers en de visserij een fundamentele doelstelling. Indien maatregelen voor het herstel van de visstand met zich meebrengen dat de vissers hun activiteiten moeten staken en de vangsten moeten worden teruggebracht, moet er echter wel een beoordeling worden uitgevoerd van de sociale en economische gevolgen. De betrokkenen, en eerst en vooral de vissers, dienen financiële compensatie te ontvangen voor de verliezen die ze ten gevolge van dit soort maatregelen lijden.
- tot slot: de maatregelen moeten in verhouding staan tot het doel dat men wil bereiken. Dat betekent dat er niet alleen een beoordeling moet worden uitgevoerd …
Hudghton (Verts/ALE ),
   . - Ik heb vandaag tegen dit verslag gestemd, zoals ik al eerder had gedaan in de commissie. Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie bevatte een herstelplan voor kabeljauw en heek dat gebaseerd was op een wetenschappelijk advies waarin de situatie in beide visserijen min of meer als gelijk werd beoordeeld.
Een intensieve lobby van degenen die op nationaal niveau belang hebben bij de heekvisserij heeft het besluit van de Commissie en de Raad zo kunnen beïnvloeden dat de twee van elkaar werden losgekoppeld. Hierdoor wordt nu eerst begonnen met herstelmaatregelen voor de kabeljauw, waardoor de Schotse witvissector wordt benadeeld.
In de commissie is dit verslag-Souchet bijna volledig herschreven door middel van amendementen ter verdediging van de nationale, met de heekvisserij verbonden belangen. Deze ontwikkeling voedt wederom de opvatting van veel Schotten dat bepaalde nationale vissersvloten worden bevoordeeld, terwijl Schotland er onder EU-beheer steeds verder op achteruit gaat.
De doorslaggevende factor in dit proces is echter dat sommige lidstaten beschikken over regeringen die bereid zijn het voortbestaan van hun vissersgemeenschappen tot prioriteit te verheffen, terwijl Schotland de pech heeft vertegenwoordigd te worden door de Britse regering, die ons regelmatig in de steek laat tijdens de onderhandelingen in de Visserijraad van de EU. 
Martinez (NI ),
   . - De visbestanden zijn niet onuitputtelijk. Kabeljauw is daar een voorbeeld van. Om ze in stand te houden legt de Europese Commissie onze visserij-inspanning dan ook voortdurend beperkingen op in de vorm van verschillende beheersinstrumenten en maatregelen gericht op de bestanden en vaartuigen. De vangsten worden gelimiteerd door toegestane vangstniveaus, die uitgesplitst worden in nationale quota. Het aantal schepen wordt voortdurend ingekrompen door middel van het financieringsinstrument voor de oriëntatie van de visserij.
In de verordening van 20 december 2002 inzake de duurzame exploitatie van de visbestanden zijn deze instrumenten weer opgenomen. Deze verordening dient echter vooral als basis voor een derde beheersinstrument dat op 27 juni 2003 werd voorgesteld, namelijk de instelling van maxima voor de visserij-inspanning in kilowatt-dagen. Om te voorkomen dat de bestanden onder de kritische ondergrens komen - die voor de noordelijke heek bijvoorbeeld op 100.000 ton ligt - zou het aantal dagen dat de vaartuigen zich buiten de haven mogen bevinden beperkt worden, afhankelijk van hun vangstvermogen. Dit is een bijzonder ingewikkeld instrument. Bovendien rijst de vraag wat het voor zin heeft om onze Europese vissers aan de ketting te leggen, als de aldus vrijgekomen bestanden door Japanners, Russen en andere industriële vissers worden uitgeput. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
   In het Commissievoorstel wordt aangetoond dat er behoefte is aan een plan met maatregelen voor het herstel van het heekbestand. Het voorstel is gebaseerd op een rapport van de Internationale Raad voor het onderzoek van de zee, de ICES. Het Parlement wil echter niet zo ver gaan en beoordeelt de problemen als minder ernstig.
De strekking van de amendementen van het Parlement is dat de Commissie de problemen rond het leegvissen heeft overdreven en dat een herstelplan niet nodig is. Ondergetekende heeft besloten tegen de amendementen van het Parlement te stemmen, omdat de problemen in het oorspronkelijke Commissievoorstel meer serieuze aandacht krijgen. Bovendien krijgt daarin het overleven van het visbestand voorrang op de sociaal-economische effecten, waartoe iedere beperking in het ergste geval kan leiden.

Crowley (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of ik de welsprekendheid van de heer Fatuzzo in mijn stemverklaring kan evenaren.
Ten eerste verzet zich weliswaar niemand in dit Parlement tegen een gepaste regulering van de arbeidstijd van al degenen die binnen de Europese Unie werken, maar het is net zo belangrijk dat een zekere flexibiliteit wordt toegestaan. Het doel van mijn amendementen en van enkele door mij gesteunde voorstellen was ervoor te zorgen dat er sprake zou blijven van flexibiliteit, dat er geen noodgedwongen renationalisatie van de regels met betrekking tot de arbeidstijd zou plaatsvinden, maar dat er binnen het systeem sprake zou blijven van flexibiliteit opdat seizoensarbeiders en andere mensen die langer willen werken daartoe het recht blijven houden en niet te maken krijgen met beperkende regelgeving. Hoewel een aantal van deze amendementen het niet gehaald heeft, sta ik nog steeds achter het verslag en ik feliciteer de rapporteur hier dan ook mee.
Op procedureel vlak ben ik van mening dat er een fout is gemaakt door het mondelinge amendement op amendement 26 over te nemen. Mijn amendement 26 had tot doel een bepaalde paragraaf te schrappen, terwijl in het mondelinge amendement iets uit de oorspronkelijke tekst aan deze paragraaf wordt toegevoegd. Ik zou u of uw diensten willen vragen hiernaar te kijken en dit officieel vast te leggen. Ik ben me ervan bewust dat we de stemming over deze kwestie niet meer kunnen wijzigen, maar er moet officieel worden vastgelegd dat er een fout is gemaakt. 
De Voorzitter.
   - Ik neem kennis van uw opmerking en laat die ook notuleren, maar ik ben het daar niet mee eens en zal de diensten vragen contact met u hierover op te nemen. Het mondelinge amendement zou zijn vervallen als er 32 bezwaren waren geweest. Dat was echter niet het geval en daarom hebben we daarover gestemd. Ik zal aan de diensten vragen u uitleg hierover te geven, ook indien u ontevreden mocht blijven over de inhoud ervan. 
Martin, David (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met het verslag-Cercas en ik feliciteer de rapporteur met zijn evenwichtige benadering.
In het Verenigd Koninkrijk werken momenteel 4 miljoen mensen - 16 procent van de beroepsbevolking - meer dan veertig uur per week. In het begin van de jaren negentig was dit aantal 3,3 miljoen, oftewel 15 procent van de beroepsbevolking. Geen mens gelooft toch zeker dat er nu meer mensen vrijwillig meer dan veertig uur per week willen werken dan ten tijde van de invoering van deze richtlijn het geval was. Dit zet grote vraagtekens bij het gebruik van de individuele “opt-out”-regelingen en bij de echte vrije keuze van werknemers die de richtlijn voorschrijft.
Lange werktijden zijn schadelijk voor de gezondheid van de werknemers omdat ze tot stress en overspanning kunnen leiden. Zij verminderen de productiviteit in het bedrijfsleven en schaden het gezinsleven. Niemand mag worden gedwongen meer dan veertig uur te werken. Ik ben voor flexibiliteit, maar alleen als de mensen werkelijk vrij kunnen kiezen. Ik ben er niet van overtuigd dat dat op dit moment het geval is. 
Fatuzzo (PPE-DE ).
   - Ik heb gedroomd, mijnheer de Voorzitter. Ik heb gedroomd van de heer Berlusconi, de Italiaanse eerste minister. Hij had een stralenkrans om zijn hoofd, en dus mag ik hem Sint-Berlusconi noemen. SintBerlusconi sprak tot mij en zei: “Ik weet dat jij morgen moet stemmen over het verslag-Cercas over de arbeidstijd, waarin wordt gevraagd te voorkomen dat degenen die zijn vrijgesteld van de minimumarbeidstijd teveel werken. Kijk eens naar mij: ik werk de hele dag, van ’s morgens zes tot ’s nachts twee. Kijk is eens hoe jong ik nog ben, en hoe actief! Kijk eens wat een werkpaard ik ben, en ik ben nog tevreden ook! Ik raad je daarom aan tegen het verslag-Cercas te stemmen, want dan kan iedereen net zo hard werken als ik, en net zo jong blijven als ik”.
Op dat moment werd ik wakker en ik begreep dat het maar een droom was. Ik voelde mij dan ook vrij om naar geweten te stemmen, en heb voor het verslag-Cercas gestemd, alhoewel de heilige Berlusconi mij had aangeraden tegen te stemmen. 
De Voorzitter. -
   Mijnheer Fatuzzo, hartelijke dank dat u wat mediterrane kleur brengt in deze anders zo kalme debatten na de stemmingen. U had het over een jong uiterlijk. Zoals u zei zijn er meerdere manieren om jong te lijken, en daarvan is hard werken er misschien maar één. 
Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   . - Het verslag-Cercas vestigt de aandacht op datgene wat iedere werknemer al weet: de werkgevers en de hun behulpzame politici, die vinden dat werknemers zich van alles moeten laten welgevallen, verlangen dat de arbeidsduur naar eigen goeddunken door de werkgever kan worden vastgesteld, zonder enige wettelijke beperking.
In dit opzicht spant Groot-Brittannië de kroon. De rapporteur geeft aan dat “meer dan 4 miljoen werknemers meer dan 48 uur per week werken, bijna een miljoen meer dan vóór de richtlijn. Het aantal werknemers dat meer dan 55 uur werkt is eveneens gestegen, tot meer dan 1,55 miljoen. In het Verenigd Koninkrijk werkt 1% van de werknemers meer dan 70 uur per week”.
Wat de individuele instemming van de werknemer betreft om zich aan deze werktijden te houden, onderstreept de volgende opmerking van de rapporteur hoe cynisch een dergelijk voorschrift is: ... opt-out overeenkomsten worden thans over het algemeen samen met het individuele contract ondertekendDe werknemer heeft dus de keus om zich dood te werken of om helemaal geen werk te hebben.
Deze algemene aanslag op iedere arbeidswetgeving die de werknemers ook maar enigszins beschermt tegen de absolute macht van de werkgevers, is een enorme sociale achteruitgang.
Figueiredo (GUE/NGL ),
   - Wij hebben tegen dit verslag gestemd, omdat helaas bepaalde voorstellen van de Fractie van de Europese Volkspartij, de Liberalen en de Unie voor een Europa van Nationale Staten zijn aanvaard en aldus de door de commissie werkgelegenheid en sociale zaken goedgekeurde tekst ingrijpend is veranderd. Door deze voorstellen en door de manier waarop over deze wijzigingen is gestemd, is een aantal belangrijke punten buiten de definitieve tekst gebleven. Ik noem de hier volgende punten:
- het verzoek overgangsoplossingen op te nemen om te verhinderen dat behalve het Verenigd Koninkrijk ook een groot aantal andere huidige en toekomstige lidstaten gebruik gaan maken van de -clausule. Dat zou het wezen van de richtlijn aantasten;
- het verzoek aan de Commissie om direct een procedure tegen het Verenigd Koninkrijk wegens niet-naleving in te stellen. In de mededeling van de Commissie wordt immers erkend dat de richtlijn daar vrijwel overal op systematische wijze wordt omzeild;
- in de Agenda van Lissabon is een doelstelling opgenomen met betrekking tot vrouwen en werk: tegen 2010 zou 60 procent van de vrouwen een baan moeten hebben. Die doelstelling kan niet behaald worden als geen maatregelen worden getroffen tegen langere werktijden.
Onze voorstellen daarentegen zijn niet aangenomen. Belangrijk waren vooral het voorstel om de werktijden geleidelijk aan terug te brengen en de voorstellen om andere modellen aan te houden bij de organisatie van de werktijden in de gezondheidssector en andere sectoren waar gelijksoortige regelingen gelden voor wachttijden om aldus de rechten van werknemers met betrekking tot de maximumwerktijden te beschermen. 
Krivine en Vachetta (GUE/NGL ),
   . - Doelstelling van het verslag-Cercas was om de richtlijn inzake de maximale wekelijkse arbeidstijd in de Europese Unie aan een serieus heronderzoek te onderwerpen. De genoemde arbeidstijd is 48 uur, gemeten over een periode van vier maanden. De richtlijn kent evenwel de mogelijkheid toe hiervan af te wijken door de referentieperiode tot twaalf maanden te verlengen, en biedt zelfs de mogelijkheid deze regel niet toe te passen, indien de werknemers er “vrijwillig van afzien”. In de toelichting van het verslag wordt echter geconstateerd dat deze uitzonderingen in Europa de regel worden. Met name in het Verenigd Koninkrijk zou de “individuele opt-out clausule” door een derde van de werknemers zijn ondertekend, van wie vier miljoen reeds meer dan 48 uur per week werken. In de ontwerpresolutie werd dus gevraagd waarom de Commissie de voor 2003 geplande evaluatie van de richtlijn niet had verricht. De ontwerprichtlijn, die zich uitspreekt vóór een verbetering van de arbeidsvoorwaarden en de gezondheid van werknemers, en in het bijzonder van vrouwen, had ten doel om het aantal overschrijdingen van de 48-urige werkweek zoveel mogelijk te beperken, en vooral om de overduidelijk ontspoorde “individuele opt-out” af te schaffen. Eens te meer heeft de overgrote meerderheid van de afgevaardigden laten zien dat zij minachting hebben voor de sociale vraagstukken en zich uitsluitend om winst te bekommeren door vóór de amendementen te stemmen waarin definitief wordt afgerekend met de wens om de arbeidsduur te beperken. Daarom hebben wij tegen de geamendeerde ontwerpresolutie gestemd. 
Meijer (GUE/NGL ),
   .- De Arbeidstijdenrichtlijn uit 1993 beschermt werknemers tegen arbeidsweken van langer dan 48 uur, dagelijkse rustperioden van korter dan 11 uur en vakanties van korter dan vier weken. Dat is allemaal minimaal en zou best aangescherpt mogen worden. Dat is vooral nodig om te voorkomen dat regeringen van EU-lidstaten dit Europese minimum als normaal gaan beschouwen en hun nationale regelgeving tot dit niveau terugbrengen, zoals de Nederlandse minister De Geus schijnt te willen. In de praktijk wordt de richtlijn uitgehold door een concessie die destijds aan de toenmalige Britse conservatieve regering is gedaan. De -clausule betekent dat individuele Britse werknemers bij het tekenen van hun arbeidscontract gevraagd wordt om af te zien van hun rechten. Wie dat niet doet, moet vaak plaatsmaken voor een ander die daartoe wel bereid is. Een extra probleem is dat de wachttijden van brandweer en medisch personeel vaak niet tot de werktijd worden gerekend. Nu dat door een arrest van het Hof van Justitie wel moet gebeuren worden deze mensen onder de -regeling gebracht. Dat maakt het mogelijk om mensen gedurende een langere periode buitensporig lang te laten werken. Met een krappe meerderheid heeft de Commissie sociale zaken gekozen voor een inbreukprocedure tegen de Britse regering en voor afschaffing van de individuele . Dat voorstel wordt vandaag door een conservatieve meerderheid getorpedeerd. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Dit verslag betreft de herziening van de richtlijn over de organisatie van de arbeidstijd. We hebben het dan over de maximale wekelijkse arbeidstijd en de -clausule.
Op verzoek van het Verenigd Koninkrijk is er in 1993 een clausule in de richtlijn opgenomen. Bepaalde lidstaten kunnen onder specifieke omstandigheden besluiten de regel van een maximale werkweek van 48 uur niet toe te passen.
Ofschoon het Verenigd Koninkrijk niet de enige lidstaat is die deze clausule toepast, is het wel zo dat daar van deze clausule het meest frequent gebruik wordt gemaakt.
De richtlijn van 1993 stelt evenwel een maximale werkweek van 48 uur vast en verschaft de meerderheid van de werknemers zo een basisbescherming. Uitzonderingen gelden vooral voor managers.
Ondanks enig verzet zijn er uiteindelijk diverse amendementen aangenomen, waardoor de maximalistische intenties van de rapporteur althans enigszins gecorrigeerd worden. Ik heb daarom voor gestemd. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
   De Europese Unie heeft al heel lang geleden minimumregels opgesteld voor de organisatie van de arbeidstijd. De Britse uitzondering op dit gebied heeft zich helaas zo ver ontwikkeld dat het bijna de hoofdregel is geworden, nu 33 procent van de werknemers in Groot-Brittannië een overeenkomst heeft ondertekend, volgens welke ze bereid zijn om meer dan 48 uur in de week te werken.
Deze praktijk lijkt zich naar andere landen te verspreiden, en dat bedreigt de gezondheid van de werknemers en ondergraaft de veiligheid op het werk. Een dergelijke ontwikkeling willen wij christen-democraten niet steunen.
Daarom heb ik voor de nieuwe formuleringen van paragraaf 12 gestemd. De twee delen daarvan zijn respectievelijk aangenomen met 275 stemmen voor en 229 stemmen tegen bij 9 onthoudingen, en met 335 stemmen voor en 155 stemmen tegen bij 21 onthoudingen. Dat betekent dat de tijdslimiet voor de Britse uitzondering nu geleidelijk zal worden afgeschaft. Amendement 28 houdt in dat een langetermijnoplossing van het probleem van de artsendiensten aan de orde zal worden gesteld tijdens de volgende overlegfase. Ik heb mij achter dit amendement geschaard, omdat er anders 3000 nieuwe artsen nodig zouden zijn in Zweden en er een onhoudbaar financieringsprobleem voor de provinciale overheden zou ontstaan.
De Voorzitter. -
   Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.

(1)

De Voorzitter.
   - Aan de orde is de verklaring van de Raad betreffende het Standpunt van de Europese Unie over de hoorzitting van het Internationaal Gerechtshof over de Israëlische muur. 
Roche,
   . - Mevrouw de Voorzitter, wat de situatie in het Midden-Oosten betreft moet ik helaas zeggen dat er de afgelopen maanden in deze regio heel weinig positieve ontwikkelingen hebben plaatsgevonden. Als ik eerlijk ben moet ik zeggen dat de vooruitzichten op vooruitgang op de korte termijn ook niet bepaald bemoedigend zijn. Niettemin blijft de Europese Unie veel belang hechten aan dit vraagstuk en als voorzitterschap zullen wij een actieve rol spelen in de internationale vredesinspanningen. In het bijzonder als lid van het Kwartet, bestaande uit de Europese Unie, Rusland, de Verenigde Staten en de Verenigde Naties, zullen wij ons krachtig voor deze zaak blijven inzetten.
De Ierse minister van Buitenlandse Zaken heeft in zijn hoedanigheid van voorzitter van de Raad van 14 tot 18 januari een bezoek gebracht aan Israël en Egypte. Hij heeft daar een ontmoeting gehad met de premier en de minister van Buitenlandse Zaken van Israël en ook een beleefdheidsbezoek gebracht aan de president van Israël. Tijdens deze ontmoetingen heeft minister Cowen erop gewezen dat de huidige situatie zo niet kan voortduren en dat er vooruitgang moet worden geboekt bij de uitvoering van de routekaart. Hij heeft het idee geopperd dat, als de eerste stappen in fase één van de routekaart te groot blijken te zijn, wellicht kleinere stappen kunnen worden gezet om het vertrouwen in de regio te versterken. De Israëliërs toonden wel enige belangstelling voor deze ideeën. Soortgelijke voorstellen waren ook gedaan aan Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken, de heer Nabil Sha'ath, tijdens diens bezoek aan Dublin op 9 januari. Deze ideeën hebben ook de steun gekregen van de president en de minister van Buitenlandse Zaken van Egypte en van de secretaris-generaal van de Arabische Liga.
De Palestijnse premier, de heer Qurei, was afgelopen maandag voor een bezoek in Dublin. Tijdens zijn gesprekken met de premier en de minister van Buitenlandse Zaken zijn deze ideeën ook aan de orde geweest. Deze ontmoetingen verliepen in een bijzonder hartelijke sfeer en de gesprekken waren open en gingen over tal van onderwerpen. De Palestijnse premier heeft zijn Ierse gesprekspartners geïnformeerd over de voorbereidingen die worden getroffen voor een ontmoeting met de premier van Israël. Hij zei bereid te zijn premier Sharon te ontmoeten op een voor beiden geschikt moment. Hij kondigde ook een aantal positieve maatregelen aan die de Palestijnse regering momenteel treft, of binnenkort zal treffen. Deze omvatten de blijvende terugkeer van Palestijnse politieagenten op straat, krachtige maatregelen tegen ophitsing en een ondubbelzinnige verklaring waarin het officiële Palestijnse standpunt ten aanzien van het recht van Israël om in vrede en veiligheid te leven, nog eens wordt bevestigd.
Premier Qurei heeft ook iets verteld over het werk van de Palestijnse verkiezingscommissie, die voorbereidingen treft voor de verkiezingen die de komende maanden in het Palestijnse gebied zullen worden gehouden. Ook drong hij erop aan dat het Kwartet ervoor zorgt dat de Israëlische regering de bouw van de muur stopzet. Als deze bouw doorgaat, leidt dat immers niet alleen tot een menselijke tragedie voor het dagelijks leven van de Palestijnen, maar ook tot de ondermijning van de routekaart en de oplossing van twee staten.
Het lijdt geen twijfel dat de bouw door Israël van een scheidingsmuur die tot ver in de Palestijnse gebieden doordringt, een belangrijk obstakel vormt voor vrede en vooruitgang in de regio. De Europese Unie en anderen hebben over dit onderwerp verschillende verklaringen afgelegd waarin zij Israël dringend opriepen de langetermijngevolgen van deze muur onder ogen te zien. Ik hoef nauwelijks te zeggen dat de muur uitvoerig aan de orde is geweest tijdens de gesprekken die de voorzitter van de Raad twee weken geleden in Israël heeft gevoerd en dat Israël helaas geen duimbreed heeft toegegeven.
Op 21 oktober 2003 hebben de lidstaten van de Europese Unie en de toetredingslanden gezamenlijk een resolutie ingediend in de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. In die resolutie werd Israël opgeroepen de bouw van de muur stop te zetten en het reeds gebouwde gedeelte te slopen. Ook werd de secretaris-generaal van de Verenigde Naties gevraagd verslag te doen van de naleving van deze resolutie door Israël. Eind november berichtte de secretaris-generaal dat er geen aanwijzingen waren dat Israël deze resolutie naleefde. De Algemene Vergadering heeft toen een resolutie aangenomen waarin het Internationaal Gerechtshof werd gevraagd advies uit te brengen over de juridische consequenties van de bouw van een muur in bezet Palestijns gebied. Deze resolutie werd op 8 december 2003 aangenomen. Bij de stemming daarover onthield de Europese Unie zich van stemming. Het besluit om zich van stemming te onthouden, werd genomen na intensief overleg en was gebaseerd op de overtuiging van veel lidstaten dat voorlegging van de zaak van de muur aan een juridisch forum het politieke proces dat nodig is om vrede te bewerkstelligen alleen maar ingewikkelder zou maken. De onthouding van stemming betekende in geen geval dat de Europese Unie haar standpunt, dat de muur in tegenspraak was met het internationale recht, had gewijzigd, integendeel.
Nadat het Hof de resolutie van de Algemene Vergadering had ontvangen, nodigde het de lidstaten van de Verenigde Naties uit om verklaringen of informatie bij het Hof in te dienen die bij zijn overwegingen van belang konden zijn. Sommige lidstaten van de Europese Unie wilden dat er een gemeenschappelijk standpunt bij het Hof werd ingediend. Andere landen gaven er duidelijk de voorkeur aan dat de afzonderlijke lidstaten hun eigen verklaringen bij het Hof indienden. Na uitvoerig overleg, onder andere tijdens de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen op 26 januari, werd overeengekomen dat het voorzitterschap een verklaring zou indienen namens de Unie en dat de afzonderlijke lidstaten nationale verklaringen konden indienen die waren gebaseerd op de officiële standpunten van de Europese Unie. Het voorzitterschap heeft op 20 oktober en 8 december de teksten van de verklaringen van het voorzitterschap aan de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties toegezonden. Deze teksten zijn op 30 januari door de Ierse ambassadeur aan de griffier van het Internationaal Gerechtshof in Den Haag overhandigd. Het Hof heeft nu de schriftelijke verklaringen van alle belanghebbende partijen, met inbegrip van de Israëliërs en de Palestijnen, ontvangen. Naar verwachting zullen de mondelinge pleidooien beginnen op 23 februari. De adviserende uitspraak van het Hof aan de Algemene Vergadering wordt verwacht tussen eind mei en eind juli.
Temidden van alle somberheid in de regio zijn er ook enkele kleine tekenen van hoop. Het initiatief van Genève dat in gang is gezet door Yossi Beilin en Yasser Abed Rabo is een welkome aanwijzing dat een redelijk gesprek tussen belangrijke personen van beide partijen mogelijk is. Dit plan geeft enkele manieren aan om de moeilijke vraagstukken met betrekking tot de definitieve status, zoals Jeruzalem en het recht op terugkeer van de vluchtelingen, op te lossen. Ik was verheugd over het feit dat beide auteurs onlangs in Brussel waren om de zaak te bespreken met de Hoge Vertegenwoordiger van de Europese Unie, de heer Solana. Ook wordt gewerkt aan andere initiatieven van vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld. Hierbij zijn academici, politici en voormalige militaire en veiligheidsfunctionarissen betrokken. Hieruit zal blijken dat een dialoog mogelijk is, zelfs over zeer moeilijke en emotionele kwesties.
Het is ook bemoedigend te horen dat de kans bestaat dat de Arabische Liga haar initiatief, waartoe zij bijna twee jaar geleden tijdens de Top in Beiroet heeft besloten, nieuw leven zal inblazen. Dit plan was ingediend door de kroonprins van Saoedi-Arabië en voorzag in de normalisering van de betrekkingen van Israël met alle Arabische buurlanden, in ruil voor de Israëlische terugtrekking tot de grenzen van 1967. Deze normalisering behelsde de wettelijke erkenning van Israël door alle leden van de Arabische Liga, het aanknopen van diplomatieke banden, het aangaan van handelsbetrekkingen en het openen van nieuwe mogelijkheden voor technische uitwisseling en wederzijdse investeringen in alle sectoren. Dit voorstel heeft indertijd in Israël te weinig aandacht gekregen, maar nu met de routekaart op tafel zou dit initiatief wel eens een goede aanvulling kunnen blijken te zijn. Het zou er ook toe kunnen bijdragen dat Israël de wijsheid gaat inzien van stappen in de richting van een vredesakkoord met zijn buurlanden, Syrië en Libanon.
Ik wil er bij de leiders van de Arabische Liga op aandringen dat zij de kans van hun komende topontmoeting aangrijpen om het vooruitzicht van normalisering van de betrekkingen met Israël opnieuw op de agenda te zetten. Zij zouden nadrukkelijk moeten verklaren dat zij een algehele vrede willen. Die kan immers alle landen in de regio alleen maar ten goede komen. Ik roep ook de Israëlische leiders op om zich goed rekenschap te geven van de enorme voordelen die Israël zou hebben als het normale betrekkingen zou aanknopen met zijn buurlanden in de hele regio en zijn natuurlijke rol in de economische en politieke regio op zich zou nemen.
Tot slot wil ik dit Parlement verzekeren dat de pogingen om te komen tot een vreedzame oplossing voor het Arabisch-Israëlische conflict, die gebaseerd is op de duidelijke standpunten van de Europese Unie, voor het Ierse voorzitterschap een hoge prioriteit hebben. Wij zullen ons uiterste best doen om de routekaart uit te voeren en om de partijen in het conflict zover te krijgen dat zij de noodzakelijke inspanningen leveren om tot een algehele en blijvende vrede te komen in het belang van alle volken en landen in de regio. 
Gahler (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wanneer men de kwestie van het veiligheidshek of de veiligheidsmuur in het grensgebied tussen Israël en de Palestijnse autonome gebieden aansnijdt, dan is het duidelijk dat daarbij de emoties bij alle betrokkenen al snel hoog oplopen. Het Europees Parlement heeft over deze kwestie herhaaldelijk een standpunt ingenomen: over de politieke opportuniteit van de afzetting, de rechtmatigheid ervan, de voldongen feiten die de Israëli’s hiermee voor eventuele toekomstige regelingen creëren, het onrecht dat het voor veel Palestijnen met zich meebrengt en ook de schijnveiligheid die het hek voor Israël creëert: over al deze punten hebben we ons al duidelijk uitgesproken en ik wil dat hier niet nog een keer herhalen.
Vandaag moet de vraag worden beantwoord hoe wij staan tegenover de optie om het Internationaal Gerechtshof met deze kwestie te belasten. Allereerst wil ik nogmaals het Ierse voorzitterschap bedanken voor zijn bijdrage en voor de heldere uiteenzetting over de vraag, wat de houding is geweest van de EU, wanneer ze die heeft ingenomen en om welke redenen. We hebben nu de resolutie van de Algemene Vergadering waarvoor men als rechtsgrondslag die -procedure gekozen heeft. Ik denk dat deze grondslag vanuit juridisch oogpunt niet juist is. De Veiligheidsraad had de mogelijkheid om zich hiermee bezig te houden en heeft dat ook gedaan. Alles bij elkaar genomen acht ik het juist dat de EU - zeker ook om juridische redenen - zich in deze kwestie van stemming heeft onthouden. De verklaring van het toenmalige voorzitterschap noemt echter ook een politiek aspect. Ik citeer de bewuste zin in het Engels: Het gevolg was dat de EU van de Vijftien zich van stemming onthield. Ik vind dat we dit aspect hierbij niet moeten onderschatten.
Ons beleid moet erop gericht zijn de gesprekken tussen Israëli’s en Palestijnen en de al bijna doodgewaande routekaart nieuw leven in te blazen. Het gaat enerzijds om de gevolgen van het veiligheidshek, maar anderzijds moeten we ook niet helemaal uit het oog verliezen waar het in de hoofdzaak om gaat. Het is naar mijn mening weinig zinvol wanneer we hier een juridisch debat voeren dat in strijd is met de bevoegdheid van het Internationaal Gerechtshof. De bevoegdheid van het Internationaal Gerechtshof is namelijk dat er geen rechtszaak plaatsvindt wanneer een staat niet wil meewerken om zich in een conflict tot het Gerechtshof te wenden. Israël heeft duidelijk gezegd dat ze deze zaak niet bij het Internationaal Gerechtshof aanhangig wil maken. Daarom denk ik dat politieke initiatieven veel belangrijker zijn. Alleen wanneer we er bij de betrokkenen echt op aandringen dat ze doen wat ze moeten doen en de verplichtingen nakomen die ze schriftelijk zijn aangegaan, krijgen we dat veiligheidshek weg of zorgen we er als eerste stap voor dat de mensen er gemakkelijker door kunnen.
Ik steun de fungerend voorzitter van de Raad bij de voortzetting van het beleid dat de Europese Unie tot nu toe heeft gevoerd. Ik juich het toe dat hij intensieve gesprekken gaat voeren. Hoewel we als Europese Unie tot nu toe helaas niet echt een hoofdrol, een centrale rol spelen, hoop ik dat we door een evenwichtige houding, door een houding waardoor we voor beide partijen een eerlijke bemiddelaar worden, bij alle betrokkenen onze invloed kunnen doen gelden. Als dat echter niet het geval is, als we zoals tot nu toe alleen een bijrol vervullen, dan zullen de betrokkenen ons ook niet het vertrouwen schenken dat we nodig hebben om hier echt een rol te kunnen spelen. Invloed verwerven we niet alleen met het geld dat we voor de regio beschikbaar stellen. We moeten politiek met één stem spreken en op die manier proberen een bijdrage te leveren. 
Menéndez del Valle (PSE )
   Mevrouw de Voorzitter, om heel eerlijk te zijn zie ik het niet zo zitten om in debat te gaan over de hoorzitting over deze muur van schaamte in het Internationaal Gerechtshof. Het is duidelijk dat deze muur moreel beschamend en politiek fout is, maar ik ben bang dat wij het risico lopen om opnieuw een muur op te trekken, of beter gezegd een rookgordijn, door hier onze tijd aan te besteden in plaats van druk uit te oefenen en de nodige politieke kracht en wil op te brengen om het Israelisch-Palestijnse vredesproces werkelijk vooruit te helpen.
Het staat vast dat deze beruchte muur de vorming van een Palestijnse staat bemoeilijkt, maar het staat tevens vast dat het bestaan van de nederzettingen de vorming van een levensvatbare Palestijnse staat onmogelijk maakt. Het grootste obstakel blijft echter het gebrek aan politieke wil.
Ik maak van de gelegenheid gebruik om erop te wijzen dat er ook andere belangrijke rookgordijnen worden opgetrokken, zoals bijvoorbeeld de aankondiging van de regering-Bush kortgeleden dat er een veelomvattend plan voor de hervorming van de Arabisch-islamitische wereld in voorbereiding is dat deel gaat uitmaken van het veiligheidsbeleid voor het Oosten. Schijnbaar zien de ultraconservatieve Amerikanen een groot hervormd Midden-Oosten nu als prioriteit van hun buitenlands beleid, wat volgens hen de oplossing van het Israelisch-Palestijnse conflict zou vergemakkelijken.
Om eerlijk te zijn kan ik een plan dat erop is gericht om van vandaag op morgen democratie en voorspoed te brengen van Marokko tot Pakistan niet echt serieus nemen. Ik denk veeleer dat het gaat om een nieuwe poging om de publieke opinie af te leiden, met het oog op de presidentsverkiezingen in november, nu blijkt dat diezelfde publieke opinie vaststelt dat de electorale belangen van president Bush belangrijker lijken te zijn dan zijn vermeende poging om het vredesproces in het Nabije Oosten vlot te trekken.
Bovendien leidt dit zogenaamde grote plan voor het Midden-Oosten de aandacht af van het Israelisch-Palestijnse conflict. Het schijnt de bedoeling te zijn dat de Europese Unie zich ook aansluit bij dit plan. Ik wil er daarom aan herinneren dat de Unie een hoofdrol vervult in het proces van Barcelona, dat zeker niet succesvol zal zijn, of tenminste niet volledig succesvol, zolang er geen einde wordt gemaakt aan het conflict tussen de Palestijnen en de Israëliërs.
Ook premier Sharon trekt op dit moment weer een rookgordijn op. Deze Israëlische eerste minister doet zijn hele leven lang al pijnlijke concessies maar lapt die dan vervolgens weer aan zijn laars. Hij is ook niet in staat gebleken om de zogenaamde illegale nederzettingen te ontmantelen, dat wil zeggen vier woonwagens verspreid over vier heuvels op de westelijke Jordaanoever. Hij zegt nu dat de kolonies in de Gazastrook zullen worden opgegeven. Ik geef de premier graag het voordeel van de twijfel, maar ik hoop van ganser harte dat dit plan niet zal betekenen dat de kolonisten in de Gazastrook worden verplaatst naar de nederzettingen op de westelijke Jordaanoever. Die zijn namelijk pas echt een sta-in-de-weg voor de levensvatbaarheid van de Palestijnse staat die het Kwartet zegt na te streven. 
Ludford (ELDR ).
   - Mevrouw de Voorzitter, Israëls bezetting van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook is uiterst zorgwekkend. Ik wil in dat verband wijzen op de schietpartij waarbij een ingezetene van mijn kiesdistrict, Tom Hurndall, werd gedood. Ook de veiligheid van Israël wordt echter ernstig bedreigd. Als de afscheiding alleen bedoeld is om zelfmoordterroristen tegen te houden, is de vraag gerechtvaardigd waarom hij niet het tracé van de ‘groene lijn’ volgt. Waarom loopt die zo diep in Palestijns gebied, waardoor zoveel ellende wordt veroorzaakt voor de Palestijnen? Ik ben in ieder geval blij met de aankondiging van twee dagen geleden dat de afscheiding dichter naar de groene lijn zal worden verplaatst. Ook verwelkom ik het voornemen van premier Sharon om zich terug te trekken uit de nederzettingen in de Gazastrook.
Een vooraanstaand lid van de in Washington, Henry Siegman, schreef onlangs dat steun voor de zaak van het Palestijnse volk niet hoeft te betekenen dat de joden het recht wordt ontzegd in hun eigen staat te leven. Dat is ook precies mijn standpunt: twee staten naast elkaar, met het recht op terugkeer voor de Palestijnen naar een staat op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook. Maar dat moet dan wel een levensvatbare staat zijn.
Natuurlijk rust de taak om dit te bewerkstelligen niet alleen op de schouders van Israël. De Palestijnen moeten ook vrede willen en terrorisme voorkomen. Het is heel moeilijk om Israël het recht te ontzeggen zich te beveiligen als de Palestijnse leiders niet in staat lijken zelfmoordterroristen tegen te houden. Er zijn wanhopige mensen, maar ik ben er niet van overtuigd dat wanhoop de enige basis is voor zelfmoordaanslagen; plegers daarvan worden ook geronseld en gebruikt.
De Palestijnse Autoriteit verkeert in een crisis, niet alleen vanwege de vijandige houding van Israël - hoewel dat een belangrijke factor is - maar ook als gevolg van corruptie en criminele wetteloosheid. Ik constateer dat afgelopen weekend 350 actievoerders uit protest de Fatah-beweging van Yasser Arafat de rug hebben toegekeerd. Dit is misschien te vergelijken met de zaak die Israëlische NGO’s uit protest tegen de afscheiding hebben aangespannen bij het Israëlische Hooggerechtshof.
De belangrijkste prioriteit is dat de partijen terugkeren naar de onderhandelingstafel. Ik ben er niet van overtuigd dat een zaak bij het Internationaal Gerechtshof daaraan bijdraagt. Die leidt juist in een andere richting. Wat wel zou helpen, is democratische druk vanuit de bevolking, zowel in Israël als in Palestina. 
Morgantini (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik had eigenlijk hetzelfde willen zeggen als de heer Menéndez del Valle en dezelfde analyse willen maken, maar nu zal ik iets anders zeggen. Zuster Dominique leidt het Huis van Onze Lieve Vrouwe der Smarten in Abudis, een dorp in de buurt van Jeruzalem dat in tweeën is gesneden door de segregatie- en annexatiemuur, zoals de Palestijnen en de Israëlische pacifisten die noemen, of de veiligheidsbarrière, zoals de Israëlische autoriteiten die noemen. Ik zal u de boodschap van zuster Dominique voorlezen: “Op 11 januari is een begin gemaakt met de bouw van de nieuwe scheidingsmuur van negen meter hoog. Deze komt in de plaats van een andere, veel lagere muur die in augustus 2002 werd gebouwd en waar de mensen over heen konden klimmen toen ze Jeruzalem nog in mochten. Duizenden mensen zijn over die eerste muur heen geklommen, kinderen, studenten, moeders, oude mensen. Velen zijn daarbij gevallen en een is er zelfs bij omgekomen. Twee maanden geleden moesten wij een ambulance roepen omdat een man van 65 viel en zijn hoofd stootte. De ambulance kwam heel laat en werd daarna onderweg door het leger tegengehouden en doorzocht. De echtgenote van de gewonde moest uitstappen en toen men eindelijk bij het ziekenhuis was aangekomen, was het voor de man te laat.
De dingen die bij deze muur gebeuren zijn werkelijk onduldbaar. Maandenlang zijn honderden mensen over ons grondgebied gelopen om aan de militaire controle te ontkomen, want zij hadden niet de noodzakelijke pasjes. De mensen om ons heen zijn bang dat ze worden gearresteerd, geslagen, vernederd, zoals helaas maar al te vaak is gebeurd. De spanning is om te snijden en de levensomstandigheden worden steeds ellendiger.
Wij voelen ons eenzaam en hulpeloos door de wijdverspreide passieve houding. Wij willen de stem laten horen van de stemlozen die nu al twee jaar lang een dagelijkse strijd moeten leveren om hun werkplek en hun school te bereiken of die sterven omdat ze geen medische zorg krijgen. Ook wij ondervinden bij ons werk moeilijkheden van de soldaten, wanneer wij bijvoorbeeld mensen opnemen omdat de ambulance er niet door mag. Een soortgelijk probleem hebben wij ook als iemand sterft: het kerkhof is aan de andere kant van de muur. Ook de winkels zijn aan de andere kant. Veel van onze patiënten zijn alleen. Hun familieleden kunnen ze niet bezoeken, en wij weten helemaal niet wat er zal gebeuren als de muur klaar is. De meeste oude mensen en de meeste mensen die bij ons werken komen van de Westelijke Jordaanoever. Van de achttien mensen die bij ons werken hebben er slechts drie de identiteitskaart van Jeruzalem. Zij moesten twee jaar lang over de muur klimmen en een omweg maken om aan de controle te ontkomen, want zelfs met een doorgangspasje werden ze door de soldaten teruggestuurd.
Door deze negen meter hoge muur zijn wij gedwongen de meeste personeelsleden te ontslaan en geen oude mensen van de Westelijke Jordaanoever te accepteren, en dat zijn juist de armste mensen. Wij zijn bezorgder en geïsoleerder dan ooit, vanwege de muur en omdat het omringend gebied tot militaire zone is uitgeroepen. Help ons!”
Dit zijn de woorden van zuster Dominique. Veel erger is echter de situatie voor de inwoners van Qalqilya, die vanwege de muur zelfs de zon niet meer kunnen zien opgaan. De enige uitgang uit deze stad is een ijzeren hek, één hek voor vijftigduizend mensen. De Israëlische soldaten openen dat hek alleen als ze er zin in hebben. Ze grendelen het af na vijf uur ’s middags en dan kan niemand er meer in of uit. Wat moet ik verder van de inwoners van Budrus zeggen die samen met een groot aantal Israëlische pacifisten hebben geprobeerd zich op niet gewelddadige wijze te verzetten tegen de ontworteling van hun bomen en de vernietiging van hun huizen? Zij zijn op brutale wijze door de soldaten geslagen. Een Israëlische jongen is daardoor in het ziekenhuis beland en bevindt zich daar nog.
Door de muur en de barricades die worden opgebouwd, worden de Palestijnen in feite opgesloten in een getto. Sharon zegt dat dat voor de veiligheid is en om terreurdaden te voorkomen. Kennelijk begrijpt hij niet dat veiligheid niet gegrondvest kan zijn op een muur en op kolonies, maar enkel op de mogelijkheid voor de Palestijnen om in vrijheid, in een eigen staat te leven, naast de staat Israël. De muur betekent niet alleen gevangenschap. De muur betekent dat opnieuw grondgebied wordt geannexeerd. De muur volgt niet de grens van 1967 maar dringt Palestijns grondgebied binnen en verdeelt dat. Intussen wordt de propaganda om een draagvlak te creëren voor de muur flink opgevoerd. De Israëlische autoriteiten zijn namelijk bezorgd over de negatieve houding van de internationale gemeenschap en proberen de muur een minder monstrueus voorkomen te geven. Helaas is het voorstel dat afkomstig was van het team voor public relations van de minister van Buitenlandse Zaken en werd gepubliceerd in de Israëlische krant geen grapje. Daarin staat letterlijk: “Als de muur met vrolijke kleuren zou zijn beschilderd, zou hij er veel beter uitzien en onze public relations ook minder schade berokkenen”.
Het Parlement heeft de muur veroordeeld en gevraagd de bouw daarvan te stoppen. Zoals wij in Berlijn hebben gezien, vermoorden muren de vrijheid. De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft besloten het Internationaal Gerechtshof in Den Haag te vragen om een advies over de legitimiteit van de muur. De fungerend voorzitter van de Raad heeft echter op weinig opportune wijze verklaard dat een advies van het Internationaal Gerechtshof niet opportuun is. Hoe komt het toch dat als het om de Israëlische autoriteiten gaat, het volkenrecht en de schendingen van de mensenrechten altijd ter zijde worden geschoven in naam van niet gevoerde onderhandelingen? Hoe komt het dat het Kwartet in plaats van druk uit te oefenen en aan te dringen op de routekaart, de tijd gewoon voorbij laat gaan en toestaat dat in Palestina en Israël nog steeds mensen omkomen? Dit is medeplichtigheid want deze muur biedt geen veiligheid. Deze muur is annexatie van grondgebied en een koloniale verovering. De Europese Unie kan het volkenrecht niet over boord gooien. Wij moeten opnieuw diplomatieke inspanningen ondernemen. Wij moeten de routekaart opnieuw op de voorgrond plaatsen en natuurlijk alles in het werk stellen om te voorkomen dat Israëlische burgers door acties worden gedood, maar anderzijds moeten wij ook economische en politieke druk uitoefenen op Israël om Sharon af te houden van unilateraal optreedt en te dwingen terug te keren tot de onderhandelingstafel.
De internationale gemeenschap moet luisteren en moet, zoals ook de vertegenwoordiger van de Raad zei, steun betuigen aan het initiatief van Genève, aan het niet-gewelddadig Palestijns verzet tegen de militaire bezetting, aan de soldaten die weigeren te bombarderen en een instrument te zijn in de onderdrukking van de bezette gebieden, aan de kring van Israëlische en Palestijnse vaders en moeders wier dierbaren zijn vermoord door het leger, door Israëlische kolonisten, of door Palestijnse zelfmoordacties en die weigeren wraak te nemen. Zij tonen ons aan dat samenleven en veiligheid mogelijk zijn en eenieders recht op een vreedzaam, waardig en rechtvaardig leven geëerbiedigd kan worden. 
Cohn-Bendit (Verts/ALE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, er wordt hier een merkwaardige discussie gevoerd en verschillende standpunten begrijp ik ook niet. We zijn er allemaal voorstander van dat de internationale betrekkingen een rechtsgrondslag krijgen. Het internationaal recht, dat we allemaal willen, moeten we scheppen. Het verzoek aan het Internationaal Gerechtshof om een advies uit te brengen over de realiteit van deze muur, vind ik daarom gerechtvaardigd. Feit is dat we eigenlijk duidelijkheid willen over die muur. Men hoeft geen helderziende te zijn om te voorspellen dat het Hof waarschijnlijk tot de uitspraak komt dat de muur niet in strijd zou zijn met het internationaal recht als hij gebouwd was op de door de Verenigde Naties vastgestelde grenzen van 1967, ook al zouden we er misschien niet blij mee zijn. De Israëli’s mogen, of we dat nu leuk vinden of niet, op hun grondgebied een muur neerzetten. Politiek zouden we dat misschien verkeerd vinden, maar het probleem van de veiligheid is een kwestie waarvan we ons niet zomaar kunnen afmaken.
Waar het om gaat is dat deze muur een annexatie inhoudt. Volgens het internationaal recht is er sprake van een uitbreiding van de staat Israël en wel een onrechtmatige uitbreiding. Er is niet over onderhandeld, maar men heeft met geweld een deel van het land ingepikt. In dat licht zou ik een uitspraak van het Gerechtshof zinvol vinden. Ik vind dat de Europese Unie, die zich voor dit Hof heeft ingezet, waarbij ze onder andere door de Amerikanen werd tegengewerkt - en wij hebben altijd gezegd dat we een internationale rechtsorde willen – er verkeerd aan doet om zich van stemming te onthouden. Het is niet gericht tegen Israël, maar tegen het feit dat een staat, welke staat dan ook, zich het recht toe-eigent land te annexeren. Dat is de basis van het internationaal recht. Men kan door onderhandelingen land tegen elkaar uitruilen, maar - en dit is ook de basis van het VN-Handvest - men mag geen land annexeren.
Hetzelfde zou naar mijn mening moet gelden als men een uitspraak wil doen over wat er in de programma’s van Palestijnse organisaties staat. Programma’s van Palestijnse organisaties die de staat Israël niet erkennen, zijn ook in strijd met het recht en moeten ook als zodanig worden bestempeld. De kwestie van het PLO-handvest is een gecompliceerde zaak. Men zou ook juridisch kunnen vaststellen of de erkenning van de staat Israël daar tegenwoordig in vervat is of niet. De grondslag van groeperingen en partijen die opkomen voor de Palestijnse staat, voor Palestijnse autonomie zou aan een onderzoek kunnen worden onderworpen. Dan heb je eindelijk niet meer de situatie dat zowel de ene als de andere partij zich op rechten beroept, maar tezelfdertijd het recht van de andere partij niet erkent. Dat is het kernpunt in dit conflict. De Palestijnen moeten Israël erkennen en dan zijn alle terroristische aanslagen in Israël daarmee in strijd. De Israëli’s moeten de Palestijnse staat erkennen en de muur is een ontkenning van de Palestijnse staat. Dat kan juridisch worden vastgesteld. 
Sandbæk (EDD ).
   - Mevrouw de Voorzitter, de afgelopen week had de Israëlische delegatie een bijeenkomst gearrangeerd over de zogenaamde veiligheidsmuur, met onder andere de heer Peled, de woordvoerder van het Israëlische Ministerie van Buitenlandse Zaken. Hij vertelde een kleine anekdote over een Amerikaan, die in een dierentuin in Moskou tot zijn grote verbazing een kooi had gezien, waarin een wolf en een lammetje zaten. De verklaring bleek te zijn dat er elke dag een nieuw lammetje bij de wolf in de kooi werd gezet. De heer Peled vergeleek vervolgens Israël met het lammetje en de Palestijnen met de wolf, hetgeen voor mij ontegenzeggelijk de zaak op zijn kop was, omdat ik heel goed weet dat het Israël is dat de Westoever en de Gazastrook heeft bezet en dat een van ’s werelds sterkste legers, kernwapens en de steun van de VS heeft. Desalniettemin is dit bijzonder typerend voor de manier waarop Israël naar zichzelf kijkt en de manier waarop het zich gedraagt.
Als de wereld niet de sterkst denkbare druk op Israël uitoefent om deze absoluut catastrofale muur te slopen, dan zal er, ongeacht het resultaat waartoe het Internationale Gerechtshof zal komen, nooit vrede in het Midden-Oosten zijn. Tegelijkertijd dient Sharon te weten dat hij de routekaart voor vrede niet kan vervangen door zijn eigen unilateraal getrokken grenzen. Het deed mij feitelijk deugd om te horen dat Sharon de nederzettingen in Gaza wilde ontruimen, totdat duidelijk werd dat hij ze alleen maar naar de Westoever wilde verplaatsen en dat dit een schakel was in het opgeven van de routekaart voor vrede en juist het begin van unilateraal handelen. Dat is uiteraard volledig onacceptabel. De nederzettingen op zowel de Westoever als in Gaza zijn onwettig en verreweg de grootste belemmering voor de vrede.
De geallieerden zijn een oorlog begonnen om Saddam Hoessein te dwingen de besluiten van de VN na te komen. Wanneer denkt de internationale gemeenschap Sharon hetzelfde af te dwingen, zodat hem een ultimatum gesteld wordt met een datum waarop alle illegale Israëlische nederzettingen in de bezette gebieden weg moeten zijn? Als dat is gebeurd, kan Israël eventueel een veiligheidsmuur langs de groene lijn bouwen, maar tot die tijd is dat niet nodig, omdat dit het Palestijnse zelfbestuur de basis zou geven om zelf op efficiënte wijze een eind te maken aan alle zelfmoordacties. 
Pannella (NI ).
   - Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, college Sandbæk zei dat ze de muur wilde afbreken. Dat is een oud verhaal, het verhaal van het Europa - het Europa van mevrouw Sandbæk - dat zestig jaar geleden om in feite dezelfde redenen de Maginot-lijn wilde afbreken. De muur van Berlijn, de muur van de schande, werd opgetrokken met onder andere ook de steun van degenen die nu de muur van Israël willen afbreken. Zo zit de vork in de steel, en ongetwijfeld heb jij, collega Cohn-Bendit, vanavond voor één keer redelijke taal gesproken. Dat gebeurt niet zo vaak en daarom zal ik jouw en mijn kostbare tijd niet verspillen met een repliek. Nogmaals, proficiat, wat je zei was redelijk!
Mijnheer de minister, hetgeen mij nu het meest interesseert is iets dat telkens weer aan de aandacht ontsnapt. Onze voormalige collega en huidige minister van Buitenlandse Zaken, mevrouw de Palacio, zal de voorzitter van de Raad van de Europese Unie in de komende uren een voorstel voorleggen dat gisteren nog in Toledo werd besproken en afkomstig is van, of overgenomen werd door Shimon Perez, en dat ook de volledige steun heeft gekregen van de Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken, Nabil Sha’ath. Ik hoop dat u daar aandacht aan zult besteden want alleen de en de hebben daarover geschreven. Volgens de berichten van vandaag schaart de Palestijnse minister van Buitenlandse Zaken zich achter een proces van toetreding van Israël tot de Europese Unie, mits de Palestijnse staat, zodra deze realiteit is geworden, hetzelfde wordt aangeboden. Beide staten zouden in een federaal verband moeten worden opgenomen, hetgeen heel wat anders is dan het boerenbedrog van de nationale staat die wij de Palestijnen in 3004 willen geven: een kleine, soevereine, op leugens opgebouwde staat van dieven en corrupte, gewelddadige mensen.
Ik hoop, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat u zult luisteren naar hetgeen mevrouw de Palacio u zal voorstellen. De teksten die wij - als wij niet tornen aan de historische context - al twintig jaar lang in deze zaal voorstellen en de teksten die wij nog zullen schrijven, of geen , zullen nergens toe leiden. Ze zijn zelfs onaanvaardbaar en in feite zelfmoord.
Daarom hoop ik dat de hypothese van toetreding van Israël tot de Europese Unie, waar talloze collega’s voor zijn, op alle mogelijke wijze wordt bevorderd. Dat is namelijk de echte bijdrage die wij kunnen leveren als wij tegen het Europa van 1939 zijn en de Palestijnen geen fascistisch, nazistisch, communistisch en ondemocratisch Midden-Oosten willen geven. 
Cushnahan (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Israëlische premier Ariel Sharon beweert dat de bouw van de omstreden muur door zijn land bedoeld is om zijn burgers te beschermen tegen terroristische aanslagen. Ik verafschuw terrorisme en ik ondersteun het recht van iedere regering om passende maatregelen te nemen ter bescherming van het leven van haar burgers. De strategie achter de bouw van deze muur is echter niet alleen moreel verwerpelijk, maar ook contraproductief. Net als bij veel andere antiterrorismeplannen van de heer Sharon worden ook met dit plan de diepere oorzaken van het terrorisme niet aangepakt. Voor de bouw van deze afscheiding is land van de Palestijnen geconfisqueerd. Duizenden Palestijnse boeren en handelaars zijn van hun land en hun economische middelen van bestaan afgesneden. Als de muur klaar is, zullen er naar schatting ongeveer 380.000 Palestijnen opgesloten zitten tussen de muur en de grens van Israël van voor de bezetting in 1967, de zogenoemde 'groene lijn'. Bovendien zullen 160.000 van hen opgesloten zitten in getto’s of enclaves met een dubbele muur er omheen. Palestijnse dorpen zullen in de praktijk volkomen van elkaar geïsoleerd zijn. Ze zullen in een aantal gevallen ook afgesneden zijn van centra als Jeruzalem, die tot dan toe het middelpunt waren van hun economische, sociale en religieuze leven. De onlangs voorgestelde wijzigingen zullen dit niet voorkomen.
Bovendien zullen de beperkingen van het vrije verkeer van goederen en diensten de problemen voor de toch al verzwakte Palestijnse economie nog verder vergroten. Dit onzalige veiligheidsplan van de Israëlische regering zal tot gevolg hebben dat er een vruchtbare kweekvijver ontstaat voor een nieuwe generatie terroristen. Daarmee zal het probleem allesbehalve doeltreffend worden aangepakt.
Het vraagstuk van de legitimiteit van de muur staat nu in het middelpunt van de belangstelling. De weigering van Israël om mee te werken aan de uitvoering van de tijdens de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in oktober aangenomen resolutie, waarin Israël werd opgeroepen de bouw van de muur te staken en ongedaan te maken, heeft geleid tot het besluit van de Algemene Vergadering van 8 december om de zaak aan het Internationaal Gerechtshof voor te leggen.
Israël moet een pauze inlassen om na te denken over de gevolgen van zijn acties. De muur is op twee punten in strijd met het vierde Verdrag van Genève, namelijk met het verbod op het gebruik van collectieve straffen en het verbod op annexatie. Dit Verdrag kan niet zomaar terzijde worden geschoven door militaire noodzaak in te roepen. De muur is ook in strijd met de Akkoorden van Oslo op grond waarvan Israël verplicht is de territoriale integriteit van de bezette Palestijnse gebieden te respecteren en geen beperkingen op te leggen aan de bewegingsvrijheid van de Palestijnen. Als we ook nog kijken naar de voortdurende weigering van Israël om mee te werken aan de uitvoering van de VN-resoluties, dan dringt zich toch de vraag op wat Israël eigenlijk denkt te bereiken. Wil het een pariastaat worden en op dezelfde manier worden beschouwd als de schurkenstaten die voortdurend hun internationale verplichtingen aan hun laars lappen? Of zal het toch meewerken met de internationale gemeenschap om vrede te stichten in het Midden-Oosten?
Nu er nauwelijks tot geen vooruitgang zit in de uitvoering van de zogenoemde routekaart, moeten wij ons toch afvragen wat de winst is van het opleggen van een dergelijke omstreden maatregel aan het Palestijnse volk. Als de Israëliërs werkelijk vooruitgang willen boeken bij het vredesproces en de routekaart weer terug op de rails willen zetten, moeten zij de bouw van de veiligheidsmuur niet alleen staken, maar ongedaan maken. Wil er ooit een vredesregeling komen, dan moeten de Israëliërs en Palestijnen juist samenwerken, de afscheidingen afbreken en vertrouwen opbouwen tussen de beide volken. De recente verklaring van Sharon dat hij van plan is de meeste van de 21 joodse nederzettingen in de Gazastrook te ontmantelen, is een stap in de goede richting. De bouw van nog meer veiligheidsmuren en maatregelen die de toch al verzwakte Palestijnse economie nog verder verlammen, leiden er echter alleen maar toe dat het nog moeilijker wordt om vrede te bereiken in het Midden-Oosten. 
Swoboda (PSE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik heb veel waardering voor de fungerend voorzitter van de Raad, maar vandaag restte hem niets anders dan overduidelijk blijk te geven van het feit dat de Europese Unie niet in staat is een duidelijk standpunt in te nemen in een van de belangrijkste politieke kwesties. Er komt geen geluid uit, zelfs geen hees geluid.
Wat doen we? We onthouden ons van een oordeel in een zeer belangrijke kwestie, waarin het juist ook draait om de legaliteit. Ik ben het volledig met de heer Cohn-Bendit eens dat het niet gaat om een muur die langs een bepaalde grens wordt opgetrokken. Daar kan men voor of tegen zijn. Nee, het gaat hier, zoals u zelf zegt, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, en zoals ook de Europese Unie zegt, om een muur die diep in Palestijns gebied wordt opgetrokken. Juist bij zo’n maatregel, bij zo’n annexatie - waarbij ook moet worden gekeken hoe een dergelijke grensafbakening juridisch moet worden beoordeeld - zeggen we: sorry, geen mening, oftewel: iedere lidstaat moet maar zien wat hij ervan vindt. Waarom streven we dan eigenlijk een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid na, als we bij de belangrijkste vraagstukken gewoon zeggen: we hebben geen mening? Dat is het devies, dat is het motto van het Europees buitenlands en veiligheidsbeleid in deze zaak. Dat vind ik beschamend.
Er is geen sprake van een eenzijdige veroordeling van Israël. Ook daarin ben ik het weer volkomen eens met de heer Cohn-Bendit: wie deze muur veroordeelt en bekritiseert, moet ook iedere vorm van terrorisme niet alleen veroordelen, maar ook proberen te bestrijden.
Met een standpunt als dit zal men echter niets bereiken. Met een standpunt waarmee over deze belangrijke kwestie eigenlijk niets gezegd wordt, wekt men de woede van de Palestijnen op zonder dat men de Israëli’s voor zich wint. Israël heeft natuurlijk druk uitgeoefend opdat we geen standpunt zouden innemen. Israël zal ons daarom echter niet intensiever bij het vredesproces betrekken. Ik vind het bedroevend dat de Europese ministers van Buitenlandse Zaken en regeringsleiders dat niet erkennen en inzien. Er zat vandaag voor u, mijnheer Roche, niets anders op dan het ons op deze manier te presenteren.
Ik heb nog twee vragen aan u, aan het voorzitterschap. De eerste vraag gaat over de plannen van Sharon om het grootste deel - nog niet alle, maar toch het grootste deel - van de enclaves, de nederzettingen in de Gazastrook te ontruimen. Wat betekent dit? Ontruimen - , mee eens - lof voor Sharon, maar wil dat zeggen dat andere gebieden, met name op de Westelijke Jordaanoever en in Oost-Jeruzalem, nu worden uitgebreid? Mijn vraag aan u is, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad: heeft de Europese Unie dan in ieder geval hierover een duidelijk standpunt? Steun voor het ontruimen van deze gebieden, maar geen enkele steun en geen enkel begrip wanneer dit betekent dat andere gebieden op de Westelijke Jordaanoever worden geannexeerd.
De tweede vraag die ik u wil stellen is de volgende: er is momenteel nogal wat ophef over een nieuw Amerikaans plan voor het Midden-Oosten in de ruimste zin van het woord. Joschka Fischer heeft zich daarover tijdens de veiligheidsconferentie in München uitgelaten. Weet de Europese Unie iets van dit plan? Heeft de Europese Unie daar een mening over en bevat dit plan ook echt concrete stappen met betrekking tot de eigenlijke hoofdzaak, namelijk Israël en Palestina? Het zou interessant zijn om te horen of de Europese Unie en de Raad daar iets over zouden kunnen zeggen. 
Boogerd-Quaak (ELDR ).
   - Mevrouw de Voorzitter, Raadsvoorzitter, angst is een slechte raadgever. Ik kan mij voorstellen dat Israël zich wil beveiligen, maar het doet dat niet met deze muur. In een VN-rapport van september jongstleden wordt de muur als illegaal veroordeeld en als een onwettige annexatie aangeduid. U vindt, als Raadsvoorzitter en als Raad, dat de hoorzittingen en de beslissingen van het Internationaal Gerechtshof het vredesproces zullen verstoren. Voorzitter, deze mening deel ik niet. Ik deel de mening van de heer Cohn-Bendit dat het goed zou zijn om te toetsen in welke mate hier het internationaal recht wordt geschonden. Ik vind dat wij geen uitzondering moeten maken voor Israël. Ik vind ook dat wij in dit kader geen uitzondering moeten maken voor Palestina als het fouten begaat. Op dit moment hebben wij het over de rond 21.000 mensen die in het gebied tussen de muur en Israël wonen en die worden afgesneden van sociale diensten, scholen en werk. Dit zal leiden tot nieuwe haat en een nieuwe generatie vluchtelingen. Hoe leg je uit - ik ben lid van de Palestina-delegatie - aan een groep mensen in Qalqilyah, dat ooit bekend stond als de fruitmand van de Westelijke Jordaanoever en dat bij een kleine opening in de muur ligt, dat daar de hele zaak van drie kanten afgesloten wordt? Dat men afgesloten wordt van twee grote waterbronnen en van alle boerderijen die het gebied zouden moeten bevoorraden? De toegang tot de 40.000 inwoners tellende stad vindt plaats via één enkele Israëlische controlepost. Zoiets mag wat mij betreft best voor de rechter komen. Ik deel de mening van allen die hier gezegd hebben dat het conflict tussen Israël en Palestina moet worden opgelost, maar een muur tolereren en wachten tot het conflict is opgelost, is de verkeerde weg. 
Lucas (Verts/ALE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, het is zeer te betreuren dat de Europese Raad het onderzoek naar de Israëlische muur door het Internationaal Gerechtshof niet heeft gesteund. Dit is een enorme gemiste kans. Bezwaren tegen een hoorzitting in het Internationaal Gerechtshof op grond van het feit dat dit een juridisch, en geen politiek forum is, gaan voorbij aan de kern van het probleem. Het Hof is waarschijnlijk het laatste instrument waarmee nog druk op Tel Aviv kan worden uitgeoefend, en wij zouden die kans dan ook met beide handen moeten aangrijpen. Degenen die daarentegen zeggen dat wij moeten vertrouwen op Europese druk op Israël moeten mij eens vertellen wanneer Europese druk op Israël alleen ooit tot resultaat heeft geleid. Nooit dus. En als er dan een internationaal multilateraal forum is, dat juist voor dit soort zaken in het leven is geroepen, dan maken wij daar geen gebruik van.
De Palestijnen wijzen terecht op de tegenstrijdigheid van ons standpunt: enerzijds vragen wij hen om geen geweld meer te gebruiken, anderzijds ontzeggen wij hun de mogelijkheid om via internationale juridische instellingen hun gelijk te halen. Een Palestijnse onderhandelaar merkte op dat de VS, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland de Palestijnen hebben gevraagd niet hun toevlucht te nemen tot geweld, maar als de Palestijnen hun toevlucht willen nemen tot diplomatieke middelen wordt de deur in hun gezicht dichtgegooid.
Bovendien zijn er dwingende humanitaire redenen om in actie komen. Ik heb vorige maand de bezette gebieden bezocht en heb daar met eigen ogen gezien hoe door de muur grote stukken landbouwgrond en bosgebied zijn verwoest, huizen en winkels met de grond gelijk zijn gemaakt en duizenden gezinnen zonder land, zonder baan, zonder eten en zonder hoop achterblijven. Onderzoeken door de Wereldbank en de VN hebben uitgewezen dat het Palestijnse volk als gevolg hiervan op hetzelfde niveau van armoede en ondervoeding is terechtgekomen als Afrika bezuiden de Sahara. De Israëlische bewering dat het hier om de veiligheid gaat, wordt volledig ondergraven door het feit dat de muur niet de groene lijn uit 1967 volgt, maar, zoals sommigen al hebben gezegd, diep in Palestijnse grondgebied loopt.
Deze muur is onacceptabel, illegaal en immoreel. Door zijn weigering het Internationaal Gerechtshof te erkennen als het forum om hierover te oordelen, heeft de Raad roekeloos en onverantwoordelijk gehandeld. De Raad is ook niet transparant geweest, en ik pleit voor een ruime verspreiding van kopieën van de brief met daarin de verklaring die het voorzitterschap bij het Internationaal Gerechtshof heeft ingediend. 
Belder (EDD ).
   - Mevrouw de Voorzitter, één ding wil ik in dit debat vooropstellen: zonder Palestijnse terreur zou er geen Israëlische veiligheidsbarrière in aanbouw zijn. Het siert de Duitse minister van Buitenlandse Zaken dat hij deze ultieme maatregel onlangs heeft gebillijkt. Zeker, over het precieze traject van deze afscheiding lopen de meningen uiteen, evengoed in Israël zelf. Vandaar ook de huidige hoorzittingen voor het Israëlische Hooggerechtshof. Duidelijk wil ik evenzeer zeggen dat de algemene belangen van de Palestijnse bevolking op de Westelijke Jordaanoever geen onnodige schade mogen ondervinden van de zo omstreden veiligheidsbarrière. Die belangen dient de Algemene Vergadering van de VN evenwel niet door de interventie in te roepen van het Internationaal Gerechtshof over zo´n primair politieke kwestie als deze scheidslijn tussen Israëli´s en Palestijnen. Dat schaadt alleen maar de urgente noodzaak van de hervatting van de politieke dialoog tussen de betrokken partijen. Kortom, ik deel in dezen het afwijzende standpunt van mijn land Nederland en dat van de Europese Unie!
Trouwens, over die aangespannen procedure bij het Internationaal Gerechtshof gesproken: hoogst merkwaardig is daarbij de speciale waarnemersstatus van Palestina - lees "de Palestijnse Autoriteit" -, een duidelijke achterstelling van de Joodse staat. Deze scheve verhouding werkt politiek averechts. Dit euvel geldt evenzeer voor het Europees Parlement wanneer volgende week wel de Palestijnse premier zijn opwachting in de Commissie buitenlandse zaken mag maken, maar niet de Israëlische minister-president. Laten wij ons ook in het Israëlisch-Palestijnse conflict houden aan de volledige toepassing van het beproefde adagium van hoor en wederhoor. 
Berthu (NI ).
   - Mevrouw de Voorzitter, het lijkt ons dat er in deze hoorzitting van het Internationaal Gerechtshof over de Israëlische veiligheidsmuur sprake is van een verkeerde probleemstelling en dat het probleem waarschijnlijk dus ook verkeerd zal worden opgelost. Deze barrière is namelijk slechts een onderdeel van een uitgebreider, zogenaamd terugtrekkingsplan, dat weer behoort bij een nog omvangrijker proces, namelijk de routekaart voor de vredesonderhandelingen. De wijze waarop deze verschillende niveaus met elkaar vervlochten zijn, is bijzonder ingewikkeld. Het zou dan ook onjuist zijn om over een klein onderdeel afzonderlijk te willen oordelen, zonder te onderzoeken welke rol dit in het gehele proces speelt, temeer daar men dit onderdeel vanuit een strikt juridische invalshoek zou willen beoordelen terwijl het juist een component is van het algehele vredesproces, dat natuurlijk politiek van aard is.
De Europese landen die er tegen waren dat het probleem aan het Internationaal Gerechtshof zou worden voorgelegd - omdat dit de vredesinspanningen in de weg zou staan - hebben dan ook volkomen gelijk. We moeten dit probleem niet slechts van één kant bekijken en daardoor het risico lopen dat het vredesproces, dat iedereen juist zou willen steunen, weer op losse schroeven wordt gezet.
Tot slot moeten we een duidelijk onderscheid maken tussen de veiligheidsbarrière en het traject ervan. Ik meen hierover in dit debat een zekere verwarring te bespeuren. Evenzeer als de barrière een onderhandelingsfactor kan zijn, die net als iedere andere onderhandelingsfactor voor wijziging vatbaar is, zo valt het principe van de barrière onder het soevereine recht van een staat - en dan ook nog een staat die voortdurend in zijn voortbestaan wordt bedreigd - om de veiligheid van zijn burgers te waarborgen. 
Sacrédeus (PPE-DE ).
   Mevrouw de Voorzitter, ik word een beetje persoonlijk in dit debat, want volgens mij kan alles wat wij zeggen door de respectieve partijen worden opgevat als kwetsend. Wij kunnen hier in het Europees Parlement toespraken houden die bij onze eigen kiezers - in Groot-Brittannië, Frankrijk of in mijn land, Zweden - in goede aarde vallen, maar welke bijdrage zijn wij, als Europese Unie en als Europees Parlement, bereid te leveren aan de oplossing van het Midden-Oostenvraagstuk en aan een vreedzame toekomst en coëxistentie van Israëli’s en Palestijnen?
Tweeënhalf jaar geleden bezocht ik Nicosia, waar ik het leven in een in tweeën gedeelde stad meemaakte. Als vijfentwintigjarige ging ik naar Belfast, waar ik hetzelfde beleefde. De laatste tijd heb ik meegemaakt hoe er barrières en versperringen gebouwd zijn tussen unionisten en republikeinen, de twee bevolkingsgroepen. Ceuta, een stad die in Noord-Afrika ligt maar bij Spanje hoort, wordt met prikkeldraad gescheiden van Marokko. De Verenigde Staten hebben een barrière tussen hun land en Mexico gebouwd. Een elektronische grens tussen Zimbabwe en Botswana is bijna klaar. Vertel ik dit om de gebeurtenissen in het Midden-Oosten op een of andere manier goed te praten? Nee, geenszins, maar wel om aan te tonen dat dit op veel andere plekken ook gebeurt.
In 2000 heeft Israël een door de VN goedgekeurde veiligheidsgrens met Libanon gebouwd, met elektronische en andere bewaking met behulp van sensoren. Dat werd toegejuicht door de Europese Unie en door Rusland, en het werd beschouwd als een verstandige manier waarop Israël in 2000 eenzijdig zijn troepen uit het Libanese territorium kon terugtrekken
Ik hoop en geloof dat de gebouwde barrière een tijdelijke oplossing of maatregel is. Ik hoop en geloof dat het hier niet om iets permanents gaat, en ik hoop en geloof dat de vredesbesprekingen weer op gang kunnen komen. Ik ga uit van de goede wil van beide partijen. Dat het grote publiek in Israël pressie heeft uitgeoefend voor de bouw van deze barrière, heeft natuurlijk te maken met het grote aantal zelfmoordaanslagen waardoor het Israëlische publiek is getroffen. Honderdtwintig zelfmoordacties hebben bijna negenhonderd levens gekost, en er is sprake van zo’n zesduizend gewonde Israëli’s.
Laten wij als goede Europeanen, en ook als goede Zweden, proberen deze zaak van beide kanten te bekijken. Laten we hopen dat we een vreedzame oplossing voor het Midden-Oosten kunnen vinden. 
Fava (PSE ).
   - Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, bij het luisteren naar de opmerkingen van mijn collega’s zult u ongetwijfeld hebben opgemerkt dat wij bijna unaniem zijn en de brief waarin de Raad zegt een uitspraak van het Internationaal Gerechtshof over de muur op Palestijns grondgebied niet opportuun te vinden, hoog opnemen.
In elke parlementaire democratie ter wereld zou een regering afgetreden zijn als zij werd geconfronteerd met een dermate eensgezinde en compacte mening van het parlement. Een Europese instelling kan echter niet aftreden en daarom zou ik de Raad willen vragen rekening te houden met de mening van dit Parlement. Het is niet de veroordeling van de muur die gevaren veroorzaakt en het vredesproces vertraagt, maar de muur zelf.
Die muur is, zoals u, mijnheer de voorzitter, goed weet en zoals ook veel collega’s al hebben gezegd, een scheidingsmuur. Die volgt de groene lijn van 1967 niet maar loopt op Palestijns grondgebied. Die muur verdeelt de Palestijnse gemeenschap en scheidt leerlingen van hun school, kinderen van hun ouders, boeren van hun akkers en zieken van hun doktor. Met die muur wordt de Palestijnse gemeenschap grondgebied afgenomen, want die muur ligt op sommige punten niet minder 25 kilometer landinwaarts op de Westelijke Jordaanoever. Het eerste deel van 150 kilometer is af en heeft 50.000 Palestijnen van hun grondgebied afgesneden. Als de muur is voltooid zal dit aantal 130.000 bedragen.
Deze gegevens heeft het Parlement, mijnheer de voorzitter, niet uit zijn duim gezogen. Deze komen van het Israëlisch maatschappelijk middenveld en van Israëlische niet-gouvernementele organisaties. Zij hebben ons verteld dat 670.000 Palestijnen grote schade is berokkend door de bouw van deze muur en de Palestijnse Autoriteit 14 procent van Palestijns grondgebied is afgenomen.
Wij zijn van mening dat het de muur zelf is die de woede, wanhoop en haat veroorzaakt. Het is onze plicht, mijnheer de voorzitter, u daarop te wijzen. Het mag ons dan ook niet verbazen als deze woede, wanhoop en haat resulteert in nieuw geweld. Moge God ons daarvoor behoeden! Als wij op een goede dag opnieuw de slachtoffers moeten tellen en de cijfers moeten aanschouwen van nieuwe gewelduitbarstingen moeten wij wel beseffen dat wij zelf hebben bijgedragen aan de wanhoop, haat en woede van dit volk. 

Nordmann (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dat de Europese Unie zich voor één keer van steun onthoudt en zich behoedzaam opstelt in deze diplomatieke jihad tegen Israël, kan ons volgens mij alleen maar verheugen, aangezien de standpunten in het verleden vaak vooringenomen en onrechtvaardig zijn geweest.
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil dat de veiligheidsbarrière verdwijnt en dat er - net als bij andere barrières - van bepaalde opgeknapte delen souvenirs en prullaria worden gemaakt. De barrière moet dus inderdaad verdwijnen, maar pas als ze geen bestaansrecht meer heeft. De reden dat deze barrière bestaat is namelijk niet willekeurig. Ze is een antwoord, een antwoord op het zelfmoordterrorisme. Maar nogmaals, ook al is de barrière als verdedigingselement gerechtvaardigd, dan nog kunnen wij bepaalde modaliteiten ervan inderdaad aanvechten. Niets is echter definitief; de barrière is geen grens en betekent geen annexatie.
Mijnheer Cohn-Bendit, u geeft hoog op over de grenzen van 1967. Ik wil u er echter aan herinneren dat deze grenzen nooit meer dan wapenstilstandslinies zijn geweest, die pas erkend werden vanaf het moment dat ze niet langer effectief waren. Voor alles geldt dat het een tijdelijke situatie is. Vergeet u dat niet! Natuurlijk wil ik graag dat deze barrière verdwijnt, maar in tegenstelling tot bepaalde barrières die levens eisen, is dit een barrière die levens redt. We zouden eens moeten optellen hoeveel aanslagen er niet hebben plaatsgevonden, als ik dat zo mag zeggen. Denk eens aan de onschuldige mensen die zouden zijn gedood door zelfmoordaanslagen die dankzij deze controles verijdeld zijn. De echte vraag die wij ons over deze barrière moeten stellen, mijnheer de Voorzitter, is deze: moeten wij verhinderen dat Israël voorkomt dat er slachtoffers vallen? Ik vind van niet. 
Dhaene (PSE ).
   - Voorzitter, collega's, het internationaal protest tegen de antiterrorisme- of apartheidsmuur begint zijn vruchten af te werpen. Israël gaat de muur of afscheiding blijkbaar verkorten zodat hij minder ver in Palestijns gebied snijdt. Op die manier probeert Sharon het internationale tij tegen zijn beleid te keren. Hij zal echter proberen de ontmanteling van de kolonies in Gaza als pasmunt te gebruiken voor de kolonies binnen de muur, op de Westelijke Jordaanoever. Op die manier kan hij toch de grootste nederzettingen daar behouden en de lastige Gazastrook verlaten. Zo kweekt hij weer goodwill in Washington en kan hij rustig doorgaan met de annexatie van Palestijns gebied. Ook doorkruist hij op die manier de routekaart en maakt hij zijn eigen plan tot het enig haalbare. Hij erkent de groene lijn niet. Dit is onaanvaardbaar voor de Verenigde Naties en zoals Kofi Annan in november nog stelde, dit is zeer contraproductief voor de vrede.
Ook voor Europa zou dit onaanvaardbaar moeten zijn en ik betreur de houding van de Raad. Een leefbare Palestijnse staat heeft de landbouwgrond en de waterbronnen nodig die nu afgegrendeld worden. We moeten dus doorgaan met ons internationaal protest tegen de muur. Israël heeft trouwens het recht om bescherming tegen het terrorisme te zoeken achter de groene lijn, maar een nieuwe ijzeren gordijn zal op den duur niets oplossen. Wie bij ons een muur bouwt, bouwt die op eigen grond anders haalt de buur de vrederechter erbij. Dit zal nu binnenkort ook zo zijn in Den Haag waar het Internationaal Gerechtshof zal oordelen over de legitimiteit van deze muur. Sharon probeert nu een rookgordijn te leggen om de wereld te misleiden en het vredesinitiatief van Genève te doen vergeten. De vraag is nu of het Internationaal Gerechtshof hier als vrederechter kan optreden. In ieder geval is het probleem internationaal nu volop in de aandacht en voelt men de internationale druk, ook in Israël waar het Hooggerechtshof de zaak nu behandelt. Ik hoop dat men daar de juiste beslissing zal nemen. 
Roche,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik herhaal dat het voor de Raad zeer nuttig was kennis te kunnen nemen van de meningen die hier vandaag in dit debat naar voren zijn gebracht over de muur en over de situatie in het Midden-Oosten in het algemeen.
Veel van de genoemde argumenten stemmen overeen met het standpunt van de Raad, dat ik eerder kort heb geprobeerd uiteen te zetten. Het moge uit mijn eerdere verklaring duidelijk zijn dat het Ierse voorzitterschap zich zal houden aan het onwrikbare standpunt dat de huidige situatie onaanvaardbaar is. De leden van dit Parlement weten dat ik uit een klein eiland kom waar wij over afscheidingen, muren en scheidslijnen kunnen meepraten. Wij zullen ons actief blijven inzetten en met alle partijen blijven onderzoeken hoe wij, in een proces dat al diverse keren is vastgelopen, opnieuw de weg naar voren kunnen inslaan, al is het voorlopig maar met bescheiden stapjes.
Ik wil kort ingaan op een aantal punten die in de loop van dit debat naar voren zijn gebracht. Wat de algemene aanpak van het hele Midden-Oostengebied betreft, moeten de inspanningen voor vrede, vooruitgang en welvaart in de eerste plaats worden gesteund door de mensen in het gebied zelf. Ook moet veel aandacht worden besteed aan de oplossing van het Israëlisch-Palestijnse conflict. Het voortduren van dit conflict is immers een groot veiligheidsvraagstuk voor veel mensen in de regio. Wanneer wij als EU dit gebied nieuwe aandacht geven, doen wij dat niet om de bestaande mechanismen, met inbegrip van het proces van Barcelona, te omzeilen of de voordelen ervan terzijde te schuiven.
De heer Swoboda zei dat de stem van de Europese Unie over de illegaliteit van de muur niet werd gehoord. Laat ik het standpunt van de Unie over de verlenging van de muur nog eens herhalen. De Unie vindt niet dat de bouw van een schutting of muur op Palestijnse grond de veiligheid van Israël op lange termijn het best zou dienen. Ik heb ook niets van die strekking gezegd. De Europese Raad heeft zijn bezorgdheid geuit over het geplande tracé van de veiligheidsmuur en het feit dat deze op de Westelijke Jordaanoever niet het tracé van de groene lijn volgt. De toe-eigening door Israël van grond op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook is illegaal, het is in strijd met het internationale recht en het wakkert de spanning aan. Bovendien hebben de beperkingen die het gevolg zijn van de veiligheidsmuur het lijden van het Palestijnse volk onnodig vergroot en geleid tot een verslechtering van de economie in de bezette gebieden.
De stem van de Unie is op dit punt in alle internationale fora volstrekt helder geweest. De bouw van de schutting of muur was ook het onderwerp van de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 21 oktober jongstleden, die door alle lidstaten van de EU en toetredingslanden is gesteund.
Mevrouw Lucas riep het voorzitterschap op zijn schriftelijke verklaring aan het Internationaal Gerechtshof openbaar te maken. Misschien weet zij dat niet maar volgens het intern reglement van het Internationaal Gerechtshof is de openbaarmaking van deze verklaring uitdrukkelijk verboden. Om diezelfde reden zal het Gerechtshof zelf de ontvangen verklaringen ook niet bekendmaken.
Minister van Buitenlandse Zaken Brian Cowen heeft onlangs in een toespraak in de Ierse Senaat gezegd dat het Israëlische volk niet in een fort hoeft te leven, omringd door vijandige buren, waar de mensen gevaar lopen als zij op straat lopen of rijden, waar jonge soldaten, jongens en meisjes nog, permanent aan gevaar worden blootgesteld, en waar een groot deel van de nationale middelen opgaat aan defensie. Ook het Palestijnse volk hoeft niet in hopeloosheid en mensonwaardige omstandigheden te leven, in een land waar jonge mensen worden aangemoedigd zichzelf op te blazen, waar huizen door bulldozers met de grond gelijk worden gemaakt, waar bijna geen banen meer zijn, waar de mensen niet vrij in hun eigen land kunnen reizen en waar immigratie de enige ontsnappingsroute lijkt.
Wij moeten met zijn allen het Israëlische en het Palestijnse volk helpen de moed en de wijsheid te vinden om een nieuwe vrede op te bouwen, de moed om in opstand te komen tegen degenen die compromissen afwijzen, de wijsheid om te begrijpen dat het op de lange termijn in hun eigen belang is om een einde te maken aan de onzekerheid en het lijden van hun buurlanden. Dit kunnen wij bereiken, en als we dat bereiken kan het Heilige Land een land van vrede en welvaart worden.
Ik dank alle leden nogmaals voor hun constructieve steun en belangstelling voor dit onderwerp. Ik ben ervan overtuigd dat de door de Raad gekozen benadering de juiste is. Geen enkel lid van dit Parlement hoeft zich zorgen te maken of twijfel te hebben over de vraag of dit voorzitterschap zich wel voldoende inzet om dit vraagstuk op te lossen. Ik kom van een klein eiland, waar wij het een en ander weten over de oorzaken en de gevolgen van verdeeldheid. 
De Voorzitter.
   - Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad.
Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is de verklaring van de Commissie over bedrijfsbeheer en toezicht op financiële diensten (de zaak Parmalat).
Het woord is aan de heer Bolkestein, namens de Commissie. 
Bolkestein,
   . - De Commissie is blij met dit debat en is het in grote lijnen ook eens met de inhoud van de verschillende ontwerpresoluties van het Parlement. Weliswaar zijn nog niet alle feiten volledig bekend, maar wel is duidelijk dat de zaak Parmalat zeer zorgwekkend is. Het is de laatste in een steeds langer wordende reeks grote financiële schandalen die verschillend van aard zijn en zich in de afgelopen paar jaar op verschillende plaatsen hebben voorgedaan.
Naar het zich laat aanzien heeft deze fraudezaak een schrikbarende omvang. Al even schrikbarend is echter de ogenschijnlijke medeplichtigheid van een aantal mensen uit gerespecteerde, liberale beroepsgroepen, samen met de nalatigheden van de kant van de controle-instanties. Met die opeenhoping van schandalen zullen de financiële markten worden verzwakt. Het is net de druppel uit een lekkende brandstoftank die uiteindelijk tot corrosie leidt. Veel verstandige investeerders zullen zich terugtrekken, met alle gevolgen van dien voor de economische groei, omdat de kapitaalkosten zullen stijgen. Dat heeft de Enron-affaire wel aangetoond. Dit gaat ons dus allemaal aan.
Mijn eerste punt is nu dat de financiële dienstensector zo snel mogelijk orde op zaken moet stellen. Wat wij in het bedrijfsleven nodig hebben, is echt leiderschap, een leiderschap dat het heft in handen neemt, de oplichters eruit gooit, hun gewetenloze praktijken aan de kaak stelt en de zakkenvullersmentaliteit indamt. Als de top van het bedrijfsleven hiertoe niet bereid is, zullen de regelgevende instanties veel meer moeten doen dat hun of ons misschien lief is. Als dat het gevolg is, moet men in de top van het bedrijfsleven niet klagen over de regels uit Brussel. Dat hebben zij dan aan zichzelf te danken. Eerlijk gezegd vind ik dat het in het bedrijfsleven momenteel aan echt leiderschap ontbreekt.
In de tweede plaats hebben wij al de beschikking over een scala van beleidsinstrumenten waarmee de zaken in de toekomst enigszins kunnen worden verbeterd: maatregelen in het kader van het actieplan voor de financiële diensten, zoals de richtlijn inzake marktmisbruik en de richtlijn inzake prospectussen die snel ten uitvoer moeten worden gelegd; maatregelen zoals de nieuwe richtlijn inzake beleggingsdiensten die ertoe zal bijdragen dat een aantal grote belangenconflicten in de sector van de beleggingsdiensten kan worden aangepakt; de nieuwe internationale boekhoudregels, die tot meer openheid zullen leiden, en de transparantierichtlijn, die hopelijk nog voor de verkiezingen voor het nieuwe Parlement kunnen worden aangenomen. Al deze richtlijnen betekenen ook een versterking van de mogelijkheden van de bevoegde autoriteiten tot optreden en tot meer grensoverschrijdende samenwerking. Mijns inziens betekenen zij eveneens samenwerking met regelgevende instanties buiten Europa, in het bijzonder met de Amerikaanse (SEC) in Washington en de in de Verenigde Staten. Zoals wij allen weten, zijn de hedendaagse kapitaalmarkten mondiaal en om daarbij te kunnen aansluiten moet ook de samenwerking op het gebied van de regelgeving mondiaal zijn.
In de derde plaats zal ik in maart mijn collega’s in de Commissie een gewijzigde richtlijn inzake vennootschapsrecht voorleggen. Daarin zal sprake zijn van wettelijke accountantscontroles. Hiermee zal de controle op het accountantsberoep in de Europese Unie worden versterkt met onafhankelijk extern toezicht, strengere inspectie, strengere ethische gedragscodes en opleidingseisen en hoge kwaliteitsnormen voor accountantscontroles. Deze vier aspecten zullen in de gewijzigde richtlijn inzake vennootschapsrecht aan de orde komen.
Als gevolg van de zaak Parmalat zal de gewijzigde achtste richtlijn inzake vennootschapsrecht waarschijnlijk ook de volgende vier elementen bevatten: ten eerste de volledige verantwoordelijkheid van de concernaccountant voor de geconsolideerde jaarrekeningen van alle bedrijven binnen het concern; ten tweede verplichte onafhankelijke auditcomités voor 7000 beursgenoteerde bedrijven in Europa; ten derde een aanscherping van de roulatievoorschriften voor accountants, en ten vierde zwaardere sancties.
Ik ben bezig het tempo van de activiteiten op drie andere terreinen van het bedrijfsbestuur of het vennootschapsrecht op te voeren, zodat ik zo mogelijk later dit jaar met voorstellen daarvoor kan komen. Het gaat om de volgende drie terreinen: de rol van toezichthoudende bestuurders, de verantwoordelijkheid van bestuurders voor de jaarrekeningen van de ondernemingen, volledige openbaarmaking in de jaarrekeningen van offshore structuren voor speciale doeleinden, met inbegrip van de reden waarom het betreffende bedrijf van die structuren gebruik maakt, en een veel strengere controle op de inhoud ervan door de concernaccountant. Wij werken ook hard aan de vraagstukken op het gebied van de belangenconflicten van financiële analisten en wij kijken nog eens naar de kredietwaardigheidbeoordelingskantoren. Het verslag-Katiforis bewijst daarbij goede diensten.
Tot slot moeten de rol en de voorgeschreven controles van offshore centra worden aangescherpt. Wij beraden ons nog op de verschillende mogelijkheden, hoewel dat niet eenvoudig is. Wij zullen naar verwachting in juni de derde witwasrichtlijn indienen en verwachten dat die een belangrijke rol zal spelen.
Afsluitend constateer ik dat dit een zeer belangrijk debat is. Wij staan achter de hoofdlijnen van deze resolutie en werken vastberaden in dezelfde geest. Wij hopen nog steeds op een krachtig leiderschap vanuit het bedrijfsleven en op een flinke dosis ethische regels 
Fiori (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de kwestie van Parmalat duidt op een systeemcrisis. Wij zien hier immers een wereldomspannend web van medeplichtigheden en nalatigheden waarin banken, kredietinstellingen, externe en interne, openbare en particuliere controles een primaire rol vervullen. De kwestie van Parmalat laat zien wat de negatieve mogelijkheden zijn van de mondialisering van de geldmarkten. Dankzij de internationalisering zijn oplichters in staat informatie achter te houden of te manipuleren. Transparantie, efficiëntie en stabiliteit zijn weliswaar een onontbeerlijke combinatie maar zijn, zoals is gebleken, helaas maar al te vaak pure theorie en kunnen gemakkelijk omzeild worden als daar een wil toe is van gewetenloze en immorele mensen.
Helaas lijkt de zaak Parmalat als twee druppels water op andere financiële schandalen van de laatste tijd, zoals WorldCom en Enron. Hoe pijnlijk en moeilijk dat ook moge zijn, wij moeten toegeven dat de wereld uit haar lood geslagen is en iedereen meesleurt in de afgrond, van de gewetenloze spaarders tot de mensen wier taak het juist is dergelijke dingen te voorkomen. Wij willen en mogen niet kijken naar de individuele verantwoordelijken, want dat is onze taak niet. Veeleer moeten wij ervoor zorgen dat herhaling wordt voorkomen. Het is van fundamenteel belang misbruik en fraude te bestrijden en te voorkomen dat financiële analisten in de gelegenheid worden gesteld hun klanten roekeloze beleggingen aan te bevelen.
In de ontwerpresolutie - waarbij wij onder meer ook hebben gekeken naar de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Parlement over de modernisering van het vennootschapsrecht van mei jongstleden - komen enkele paragrafen voor over de gevolgen van de zaak Parmalat voor de werknemers, de investeerders, de banken en de goede werking van het financieel bestel. Het is onze taak ervoor te zorgen dat een andere koers wordt ingeslagen, dat de spaarcenten van miljoenen mensen worden beschermd en het vertrouwen van de beleggers in de geldmarkten wordt hersteld.
Wij moeten absoluut een les leren uit deze zaak en evenwichtig reageren door een objectieve evaluatie te maken van hetgeen is gebeurd en door de blik op de toekomst te richten. Laten wij ons niet beperken tot het overhaast aanwijzen van zondebokken. Laten wij veeleer nagaan wat er mis is gegaan, waar de regelgeving tekortschiet en laten wij oplossingen zien te vinden. Daarbij moeten wij overwegen de overheid eventueel nieuwe controlebevoegdheden te geven.
Wij hebben misschien politieke meningsverschillen over de doelstelling van de reglementering, over de productie en verdeling van het inkomen, maar wij moeten eensgezind zijn in ons optreden tegen oplichterij. Misschien is de door illegaal handelen veroorzaakte crisis niet alleen een kwestie van mensen maar ook van instellingen. Misschien werken de instellingen niet goed en moeten hun regels herzien worden. Daarvoor moeten wij dan samenwerken. De voor de financiële controle bevoegde autoriteiten van de verschillende jurisdicties van de Unie moeten samenwerken. Ook is samenwerking vereist met derde landen. Niet alleen Europa maar ook de Verenigde Staten maken deel uit van dit bijzonder belangrijke plan. Daarom wil ik de Commissie vragen controle uit te oefenen op elke nieuwe maatregel voor de door beoordelingskantoren verrichte rol.
Eveneens wil ik de Commissie ertoe aanzetten in het actieplan inzake bedrijfsbestuur alle maatregelen op te nemen die noodzakelijk zijn om belangenconflicten te voorkomen, of het nu gaat om investeringsbelangen van banken of andere op de beurs genoteerde en aan interne controle onderhevige kredietinstellingen, of om belangen van financiële analisten die voor investeringsbanken werken en hun klanten aanbevelen in ondernemingen te investeren waaraan hun bank goed betaalde diensten verleent. Men moet ook de verantwoordelijkheid en betrokkenheid van aandeelhouders versterken. Voor degenen die investeren in financiële instrumenten is optimale transparantie voor en na de transactie een must. Daarom is het wenselijk een onpartijdige Europese autoriteit in het leven te roepen die toeziet op de Europese geldmarkten en gevallen met grensoverschrijdende gevolgen onderzoekt. Daarbij moet men dezelfde lijn volgen als bij de recente modernisering van het Europees mededingingsbeleid.
Ik vraag de Commissie eveneens om in het licht van de zaak Parmalat zo spoedig mogelijk een besluit te nemen over de compatibiliteit van de door de Italiaanse regering uitgevaardigde voorschriften met de Europese zuivelwetgeving. De bedrijven in de zuivelsector, ongeacht of zij deel uitmaken van de Parmalatgroep, bevinden zich al heel lang in een zeer moeilijke financiële situatie. Zij hebben geen liquide middelen, hetgeen zou kunnen leiden tot een crisis in heel de bedrijfstak. Als men tot de slotsom komt dat het subsidiëringsverzoek indruist tegen de mededingingsregels, zou dat het begin van het einde kunnen zijn van een bedrijfstak met een lange traditie en in Europa onbetwiste kwaliteitskenmerken.
Vooral wij, op Europees niveau, moeten blijk geven van verantwoordelijkheidsbesef. Wij hebben drie terreinen waarop wij kunnen optreden, en mijns inziens hebben wij een goede tekst opgesteld. Het nieuwe Parlement zal dan ongetwijfeld de gelegenheid krijgen om nog beter met de Commissie samen te werken. 
Fava (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, onze fractie waardeert het snelle optreden van de Commissie bij dit vraagstuk - dat zeer pijnlijk is voor met name de Italiaanse economie - en het verantwoordelijkheidsbesef waarvan de commissaris blijk heeft gegeven in de toelichting op zijn voorstellen. Deze voorstellen waren absoluut noodzakelijk, als de cijfers kloppen. Dan zou er namelijk sprake zijn van een financieel gat van 15 miljard euro, oftewel een bedrag gelijk aan 15% van de communautaire begroting. Dit probleem is ook een gevolg van de economische deregulering en het financieel cynisme waaraan - zoals de heer Fiori al zei - velen zich schuldig hebben gemaakt: grote banken die het vertrouwen van hun spaarders hebben beschaamd, internationale die herhaaldelijk en bewust valse gegevens hebben gecertificeerd, en controle-instanties die niet hebben gecontroleerd. Staat u mij echter toe te zeggen, mijnheer de commissaris, dat ook enkele Europese regeringen schuldig zijn omdat zij belastingparadijzen toestaan. Veel van deze belastingparadijzen vallen onder de controle van een lidstaat van de Europese Unie. Ik zal u enkele cijfers noemen voor Italië: 25 Italiaanse ondernemingen controleren 400 offshoreondernemingen waarvan er 171 gevestigd zijn in Delaware, een kleine Amerikaanse staat en 127 in Luxemburg, in het hart van de Europese Unie.
Wat doen wij hier in Europa? Ik wil ook namens de heer Imbeni een initiatief voorstellen: laten wij het bankgeheim beperken. De Nobelprijswinnaar voor de economie, Joseph Stieglitz, heeft gezegd dat het bankgeheim een van de factoren is die economische instabiliteit veroorzaken. Daarbij preekt de Europese Unie - terecht - altijd transparantie. Laten wij het echter niet houden bij enkele heilige koeien. Wij zouden de internationale gemeenschap willen vragen ervoor te zorgen dat de mondialisering eindelijk ten goede wordt gekeerd en een akkoord wordt bereikt over het bankgeheim. Wij zouden achter zo’n akkoord staan en een soort ‘Kyoto van de banken’ willen - als ik deze metafoor mag gebruiken - opdat er een financiële ecologie ontstaat en de economie in de wereld eindelijk een ethische dimensie krijgt.
Mijnheer de commissaris, uit hetgeen u zei blijkt dat u heel goed beseft dat de nationale controle-instrumenten niet meer volstaan. Wij moeten zo spoedig mogelijk wereldomspannende en supranationale regels krijgen. De financiële markten moeten worden bestuurd. Belangenconflicten en -verstrengelingen tussen banken en bedrijven moeten worden voorkomen. De Europese Unie moet snel de communautaire wetgeving herzien, fraude strenger bestraffen, maatregelen nemen tegen de straffeloosheid van de belastingparadijzen en voorschriften uitvaardigen voor absolute onafhankelijkheid van accountants.
Misschien moeten wij - Europees Parlement en communautaire instellingen - meer aandacht schenken aan dit urgente en delicate thema en geen genoegen nemen met een eenvoudige mededeling. Wij willen voorstellen een onderzoekscommissie in te stellen. Daartoe zou de Conferentie van voorzitters het initiatief moeten nemen, opdat dit onderzoek het noodzakelijke prestige krijgt. Dit onderzoek zou verder op informele wijze en vrijwillige basis moeten worden opgedragen aan een groep Parlementsleden en na deze legislatuur moeten worden voortgezet. Verder zouden degenen die met dit onderzoek worden belast een explorerende taak moeten krijgen. Wij moeten weten wat er is gebeurd en hoe dit kon gebeuren. Ook zouden zij voorstellen moeten doen voor wat er gedaan moet worden om herhaling te voorkomen en soortgelijke crises als die van Parmalat te vermijden.
Tot slot wordt in de mededeling van de Commissie, mijnheer de commissaris, gewag gemaakt van de aandeelhouders, van de directie en de betrekkingen tussen aandeelhouders en directie. Daarin wordt echter nauwelijks gesproken over de werknemers, alhoewel zij als eersten het gelag moeten betalen voor de tragische gebeurtenissen met Parmalat.
Wij zouden graag willen dat dit Parlement een krachtige en duidelijke stem liet horen en aandrong op bescherming, waarborging en ondersteuning van de duizenden directe of indirecte werknemers die, van Parma tot Sicilië, hun baan en hun loon dreigen te verliezen. Als men in deze tijd de economie een ethische dimensie wil verlenen - waarover ik zojuist sprak toen ik het had over de verantwoordelijkheden van de regeringen en de Europese Unie - moet men mijns inziens de bescherming en waarborging van het recht op werk tot hoofdprobleem uitroepen. 
Riis-Jørgensen (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, eerst wil ik graag commissaris Bolkestein hartelijk dankzeggen voor zijn zeer duidelijke speech en zijn heldere bewoordingen. Het kan niet beter gezegd worden, want wat wij verlangen is industrieel leiderschap en ethisch gedrag, gewoonweg dat men zich behoorlijk gedraagt. Ik ben daarom zeer verheugd over de woorden die wij van de zijde van de Commissie hebben gehoord.
Ik wil tevens mijn dank uitspreken voor het actieplan inzake bedrijfsbestuur en vennootschapsrecht. Het actieplan werd reeds vorig jaar gepresenteerd en het is dan ook plezierig vast te stellen dat de Commissie daarmee haar tijd vooruit was. Ook is het bemoedigend al de initiatieven te kunnen beluisteren die commissaris Bolkestein vandaag noemde.
Dit actieplan is nodig. Ook is het nodig dat de Commissie meer middelen uittrekt om het actieplan ten uitvoer te brengen. Naast de Commissie moeten echter ook andere instellingen middelen inzetten: ik heb het zowel over het Parlement als de Raad. Het is immers helaas zo dat er gemiddeld 6 à 8 jaar nodig is voordat een door de Commissie ingediend voorstel in elk land wordt omgezet. In de loop van die periode kunnen er zich flink wat financiële schandalen voordoen, maar de Commissie toont in haar actieplan aan in velerlei opzicht op het goede spoor te zitten.
Goede bedrijfsbestuur is transparant, doorzichtig bedrijfsbestuur. Daar hoort uiteraard ook een goede boekhouding bij. Een ander belangrijk element is de collectieve verantwoordelijkheid van de leden van een raad van bestuur voor de financiële en belangrijke niet-financiële besluiten. Verder moeten er betere regels komen voor inzicht in de verschillende groepsstructuren, die we in de vennootschappen aantreffen. Bij deze vennootschapsconstructies heb je echt het gevoel dat je je midden in een labyrint bevindt, en er is geen rode draad die je kan helpen je weg voor- of achteruit te vinden. Dat is een onhoudbare situatie.
Wat we niet mogen vergeten is de juiste balans. Het heeft geen zin om regels op te stapelen en te denken dat met regels de kous af is. Het is belangrijk dat er een bepaalde cultuur komt voor bedrijfsbestuur. Als de directeur een schurk met criminele bedoelingen is, zijn regels zinloos. Het heeft geen zin onnodige hindernissen op te werpen voor de talloze eerlijke ondernemingen. Daarom is het belangrijk dat onze besluiten goed uitgebalanceerd en voor iedereen nuttig zijn. Verder moeten investeerders vasthouden aan goed bedrijfsbestuur. Ondanks alles is de markt het beste middel om alles wat wij nu bespreken daadwerkelijk te realiseren. Druk vanuit de investeerders is dikwijls de beste stimulans om op het smalle pad van de deugd te blijven. Dus alles bij elkaar genomen zijn we op de goede weg; we moeten alleen een hogere versnelling inschakelen en iets sneller op ons doel afgaan. 
Ribeiro (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het Parmalat-schandaal is het gevolg van een uit de hand gelopen financiële benadering van de economie. De productie van en handel in goederen en diensten om aan de behoeften van de bevolking te voldoen, gaan dan kopje onder in de speculatieve wateren van de internationale financiële sector. Het grijze circuit bloeit en de criminalisering van de economie neemt toe. Illegale handel wordt steeds belangrijker, en dat gaat ten koste van de economische en sociale ontwikkeling.
Het Parmalat-schandaal is ook een voorbeeld van de onzalige gevolgen van de marktderegulering en het ongereguleerde kapitaalverkeer. Parmalat maakte gebruik van een hele reeks instrumenten: virtuele ondernemingen in belastingparadijzen, privileges voortvloeiende uit speciale offshore regelingen, hedgefondsen, vervalste facturen en documenten. Op die manier werden de financiële gaten gedicht en zo is het wegsluizen van geld verhuld. De onderneming maakte gebruik van complexe structuren en hele reeksen filialen om operaties uit te voeren met obligaties en derivaten. Ze werd daarbij geholpen door het internationale bankwezen en door internationale accountantsondernemingen. Beoordelingskantoren waren bereid het bedrijf een positieve notering te geven. Op die manier zijn duizenden banen in de dertig landen waar Parmalat actief is in gevaar gebracht, terwijl talloze melkproducenten die van dit bedrijf afhankelijk waren in grote problemen zijn geraakt.
Het gaat hier echter niet om een op zichzelf staand geval. De afgelopen jaren hebben zich overal ter wereld vergelijkbare schandalen voorgedaan: Enron, Worldcom en Merck in de Verenigde Staten, en Crédit Lyonnais, Vivendi, Ahold, Marconi en Equitable Life in de lidstaten van de Europese Unie. Dit soort affaires hebben ernstige gevolgen voor het sociale en economische weefsel.
Eigenlijk hebben we het hier over economische modellen. We moeten het toezicht op financiële derivaten verscherpen en mechanismen die enkel en alleen voor speculatie dienen door andere mechanismen vervangen. Er moeten internationaal stappen worden ondernomen om een einde te maken aan belastingparadijzen; offshore operaties moeten beperkingen worden opgelegd. Er moeten instrumenten worden ontwikkeld voor het toezicht op kapitaalbewegingen, zoals het heffen van belasting over beurswinsten. Belangrijker nog is dat werk en productiviteit in ere worden hersteld. Hoe belangrijk de problemen van de aandeelhouders ook mogen zijn - en dat zijn ze zeker -, we zullen toch prioriteit moeten geven aan de bescherming van banen en het zeker stellen van de rechten van werknemers. Dat betekent recht op informatie en het recht om via raadpleging bij de zaken betrokken te worden. In dit bijzondere geval moeten we nu reeds gaan nadenken over schadeloosstelling van de melkproducenten die van deze affaire het slachtoffer zijn geworden.
Ik wijs erop dat de Europese Unie aan deze negatieve ontwikkelingen heeft bijgedragen. Ze heeft de financiële benadering van de economie mede mogelijk gemaakt, vooral door het actieplan voor financiële diensten. Ze heeft deregulering gestimuleerd en de kapitaalmarkten geliberaliseerd. Bij de integratie van die markten zijn de prudentieregels en de controlemechanismen opzij gezet. Wat mij zorgen baart, mijnheer de commissaris, is uw opmerking dat slecht uitgewerkte en haastig uitgevaardigde wetgeving de uit de deregulering voortvloeiende problemen - zoals de Enron- en de Parmalat-affaire - zou kunnen verergeren, in plaats van op te lossen. Het is overduidelijk wat hier aan de hand is. Er moet dan ook dringend iets aan deze problemen worden gedaan. Ideologische standpunten en de verwijzing naar eventuele risico’s mogen niet als excuus dienen om niets te ondernemen. 
Jonckheer (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil niet uitweiden over het drama van het Parmalatconcern - de achtste Italiaanse onderneming - waardoor duizenden werknemers hun baan dreigen te verliezen en de Italiaanse begroting volgens de laatste schattingen zo’n tien miljard euro zal moet dokken.
Zoals uzelf hebt geconstateerd - want dat blijkt uit uw verklaring - is er over dit onderwerp een gezamenlijke resolutie van het Parlement ingediend. Ik zou wat de verschillende initiatieven betreft, die u hebt aangekondigd of waaraan nog wordt gewerkt, graag meer van u willen horen over de verantwoordelijkheid die u als commissaris op u dient te nemen. Daarnaast zou ik u willen vragen of volgens u de op til zijnde voorstellen voor een richtlijn volstaan, en of deze opgewassen zijn tegen de uitdagingen waarvoor wij ons gesteld zien, met name wat twee punten betreft. In vergelijking met mijn liberale collega wil ik allereerst onderstrepen dat wij regels moeten hebben, omdat er fraudeurs bestaan. Als iedereen eerlijk was, zouden er geen regels nodig zijn. Er moeten dus regels komen voor fraudeurs, regels die voor iedereen gelden.
Wat het instrument van de richtlijnen zelf betreft, moeten de termijnen voor de omzetting in het nationaal recht uiterst kort zijn en moeten wij ons ervan vergewissen dat alle lidstaten deze richtlijnen ook daadwerkelijk omzetten. Het zijn uw eigen diensten die - semester na semester en jaar na jaar - evaluatieverslagen opstellen over de internemarktstrategie en die in de praktijk constateren dat heel wat richtlijnen niet worden omgezet. Mijn vraag aan u is dus of er voor onderwerpen als het onderhavige geen juridische instrumenten zouden moeten komen die rechtstreeks op de lidstaten van toepassing zijn en niet behept zijn met een te lange omzettingstermijn. Zonder dergelijke instrumenten lopen wij het risico over een jaar, of zelfs over twee jaar, in een vergelijkbare situatie terecht te komen. Ik ben van mening dat de keuze van het instrument rechtstreeks onder uw verantwoordelijkheid en die van het College valt.
Dan kom ik bij mijn tweede opmerking. Ik moet zeggen dat ik het wederom betreur dat de Raad niet aanwezig is. Ik begrijp overigens niet waarom de Raad op sommige momenten wel en op andere momenten niet aanwezig is. Ik heb het Ierse voorzitterschap namelijk reeds gevraagd welke actie het op dit gebied wilde ondernemen. In de Economische en Monetaire Commissie heeft de minister van Financiën mij echter een zeer ontwijkend antwoord gegeven. Hij zei dat als mensen willen frauderen het moeilijk is om hen tegen te houden. Uiteraard kan ik deze mening niet delen.
Mijnheer de commissaris, wat de offshore centra betreft, vraag ik me af waarom wij de kwestie van een efficiënte internationale regelgeving niet in het kader van de WTO-onderhandelingen aan de orde stellen. Deze kwestie heeft namelijk evenzeer met handel als met uitwisseling te maken. Een groot aantal landen verlangt nieuwe WTO-regels voor financiële diensten. Vindt u niet dat de Europese Unie - de Raad en de Commissie - dit debat binnen de WTO moet aankaarten, waar wij over bindende mechanismen beschikken? Al jarenlang discussiëren wij binnen de Financiële Actiegroep Witwassen van Geld (GAFI), de OESO en de commissies van de Verenigde Naties over het probleem van de regelgeving voor offshore centra en - om het ronduit te zeggen - de afschaffing van belastingparadijzen. Vindt u niet dat het hoog tijd wordt om een stapje verder te gaan, of moeten we wachten tot er nog tien andere financiële schandalen bijkomen?
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik opmerken dat dit in mijn ogen een unieke kans is om de Europese burgers te laten zien dat de Europese Unie nut heeft. De affaire-Parmalat is werkelijk schandalig, net als het feit dat de politieke autoriteiten niet sterker en sneller in beweging komen, iets waartoe ik u dus graag aanspoor. 
Muscardini (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de zaak Parmalat is, net als Cirio en Enron en soortgelijke gevallen in Groot-Brittannië en Frankrijk, emblematisch voor de al enige tijd woedende crisis in de multinationale financiële structuren. Aan die crisis ligt een rampzalig diepe kloof ten grondslag tussen de reële economie en de speculatiebel, de virtuele, papieren rijkdom die helaas vele malen groter is dan de reële, op productie en sparen gebaseerde rijkdom.
Alle genoemde gevallen hebben echter iets gemeen: een gebrek aan controle of een ontoereikende controle door de verantwoordelijke instanties: centrale banken, de met de controle op beurstransacties belaste instanties, kredietinstellingen, beroepsverenigingen van auditoren. Het is geen toeval dat deze instanties, telkens als zij door beleggers of consumentenverenigingen worden aangesproken, hetzelfde liedje laten horen: “Wij waren niet van de reële situatie op de hoogte; wij wisten niet dat illegaal werd gehandeld”. Of zij zeggen dingen die niet kloppen, of de controleregelingen zijn zo soepel en onnauwkeurig dat de interpretatie daarvan de deur wagenwijd open zet voor oplichterij. De eerste slachtoffers daarvan zijn de spaarders en beleggers, waarbij de banken zelf dan misschien een oogje dicht knijpen, zoals wij ook reeds in talrijke vragen over het probleem van de speculatiebel aan de kaak hadden gesteld. Wij spraken al over een zeepbel lang voordat dit geval tot uitbarsting kwam, maar dat viel bij de Europese instellingen in dovemansoren.
Ik zei zojuist dat de kredietinstellingen een oogje dicht knijpen omdat uit meer recente gegevens blijkt dat zij in dergelijke gevallen geconfronteerd zijn met belangenconflicten, waarvan de spaarders het slachtoffer zijn. Om de tekortkomingen in de regels op te vangen hebben wij in de afgelopen weken een resolutie voorgelegd aan de Commissie en daarin aandrongen op een initiatief, opdat op Europees niveau een band wordt gelegd tussen de verschillende instanties die toezicht en controle moeten uitoefenen op de betrekkingen tussen bedrijven en banken en die de belangen van de spaarders moeten beschermen, en opdat wordt onderzocht of harmonisatie van de vigerende wetgeving wenselijk is en toepassing mogelijk wordt van het beroepsethisch beginsel dat controleurs niet betaald mogen worden door degenen die worden gecontroleerd.
De overduidelijk illegale handelingen waarvan honderdduizenden spaarders het slachtoffer zijn geworden, zijn voor ons een gelegenheid om opnieuw een lans te breken voor onafhankelijke professionele beleggingsadviseurs - waar wij in dit Parlement reeds eerder over hebben gesproken - en om de Commissie te vragen na te gaan of het goed zou zijn een Europese beroepsorganisatie van deze mensen in te stellen om enerzijds een oplossing te vinden voor de ernstige zaak van de belangenconflicten en het adviseringsmonopolie van de banken te doorbreken en anderzijds hoge beroepskwalificaties mogelijk te maken die zijn gebaseerd op eerbiediging van de beroepsethiek en aangetoonde beroepservaring. 
Wij vragen om steun voor de werknemers van niet alleen Parmalat maar heel de bedrijfstak, en om schadeloosstelling van de spaarders. Deze zijn in bepaalde gevallen zelfs twee keer het slachtoffer geworden van oplichterij, door Parmalat maar ook door degenen die hen bepaalde beleggingen hadden aanbevolen. Wij geloven echter hoe dan ook dat de Unie serieus het hoofd moet bieden aan de eventuele nieuwe rampzalige gevolgen die de kloof tussen de echte economie en de financiële economie zal hebben. Zolang geen maatregelen worden genomen om deze kloof te verminderen zullen zich risico’s blijven voordoen. 
Borghezio (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, met de instelling van een onderzoekscommissie - waar wij het Europees Parlement om vragen - kunnen wij de beschikking krijgen over al de elementen die ons inziens nu nog ontbreken in de ontwerpresolutie. Ook kunnen wij dan concrete en nauwkeurige aanwijzingen geven met betrekking tot de instrumenten die noodzakelijk zijn om herhaling van gevallen zoals dat van Parmalat te voorkomen.
Laten wij niet vergeten dat voor 5 miljard aan obligaties is uitgegeven door , een vennootschap met een klein kapitaal - enkele duizenden euro - en zetel in Rotterdam. In feite ging het niet om echte obligaties maar om , prullen papier die bepaalde banken - waaronder ook vrij grote banken - hun klanten adviseerden te kopen. Daarbij zwegen zij over de ware aard hiervan, ofschoon die hen bekend moest zijn.
Als men de beleggers beter wil informeren, moet men concrete regels uitvaardigen. In de formulieren moet niet alleen een korte beschrijving zijn opgenomen van het product maar ook - en daar vragen wij om - een risicorapport, met een duidelijke vermelding van de eigenschappen van de waardepapieren. Een dergelijk rapport ontbreekt nu namelijk.
Dan de schadeloosstelling. Het heeft geen zin krokodillentranen te plengen. Wij moeten proberen de onttrokken bedragen te recupereren en de beleggers in geval van duidelijke garanties geven. Waarom zouden de banken niet rechtstreeks en onmiddellijk rekenschap moeten afleggen als zij zelfs nog kort voor een krach beleggers adviseren waardeloze effecten te kopen? Ook aandeelhouders kunnen natuurlijk controle uitoefenen in de algemene vergadering van aandeelhouders, maar om een dergelijke controle efficiënt te maken moet men de publicatie van de notulen in de informatienota over de maatregel waarvoor de algemene vergadering bijeen wordt geroepen, verplicht stellen.
In het onderhavig geval beklagen de rechters er zich over dat zij enorme problemen ondervinden bij het terugvorderen van geld dat in Amerikaanse banken ligt, omdat volgens de Amerikaanse voorschriften Amerikaanse crediteurs een bevoorrechte behandeling genieten. Daarom moet men zorgen voor echte wederkerigheid tussen Europa en de Verenigde Staten als het gaat om inbeslagname van goederen of kapitaal afkomstig uit financiële delicten.
Waarom zou men in een economische democratie - die tot stand wordt gebracht met de participatie van de werknemers - niet kunnen zeggen dat de werknemers-aandeelhouders vertegenwoordigd moeten zijn in de raad van beheer van een beursgenoteerd vennootschap en daar eventueel een controlefunctie moeten vervullen? 
Villiers (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, zoals we hebben gehoord, was de zaak Parmalat een ramp voor werknemers, beleggers, spaarders, crediteuren, klanten en voor de financiële markten. Als wetgevers en beleidsmakers is het onze plicht na te gaan hoe we daarop moeten reageren en wat we kunnen doen om te voorkomen dat een dergelijke ramp zich herhaalt.
Hoe kunnen we dit soort misdadig gedrag een halt toeroepen voordat het dezelfde catastrofale en desastreuze proporties aanneemt als de zaak Parmalat? Hoe kunnen we verhinderen dat een dergelijke situatie jarenlang voortduurt, zoals bij Parmalat kennelijk het geval was? Ik vraag het Parlement een proportionele en weloverwogen reactie te geven en objectief naar de feiten te kijken. We moeten grondig analyseren wat er is gebeurd, wat er mogelijk fout is gegaan met de regelgeving en hoe we het wettelijke en regelgevende kader kunnen verbeteren, zodat we in de toekomst verschoond blijven van een zaak als Parmalat.
We mogen er trots op zijn dat dit proces vóór Parmalat is begonnen, omdat - het is reeds gezegd - zich in de hele wereld schandalen hebben voorgedaan. Het grootste schandaal was Enron, maar ook overal in de Europese Unie zijn er dingen goed misgegaan. Maar weinig mensen waren zo dom om te zeggen: “Ach, het geval Enron vond plaats in de VS en in de Europese Unie hebben we geen problemen.” Degenen die dat hebben gezegd, zullen zich nu wel behoorlijk dom voelen, maar dit was niet de algemene reactie van het Parlement en de lidstaten op de Enron-crisis. Wij hebben gekeken naar wat er gebeurde en zijn vervolgens in actie gekomen. Dit kan ons helpen adequaat om te gaan met een even rampzalige situatie in de Europese Unie zelf.
Velen hebben er al op gewezen dat we moeten kijken naar de rol die de bij Parmalat betrokken deskundigen hebben gespeeld, te weten bankiers, accountants en ratingkantoren. We moeten onderzoeken of we er in de toekomst voor kunnen zorgen dat zij niet in een dergelijk schandaal worden meegezogen, dat zij spaarders en beleggers kunnen helpen dit soort fraude aan het licht te brengen en dat er voor hen goede voorschriften worden opgesteld. Ook moet worden nagegaan of soortgelijke frauduleuze handelingen via nadere regelgeving beter kunnen worden opgespoord. We moeten echter niet proberen een soortement politie van accountants, juristen en ratingkantoren te maken, want dat werkt gewoon niet.
We moeten eveneens accepteren dat het criminele en frauduleuze gedrag dat in de zaak Parmalat zo duidelijk tentoon werd gespreid, nooit volledig kan worden uitgeroeid. Hoe effectief en veelomvattend onze regelgeving ook zou worden, er zullen altijd fraudeurs en criminelen blijven die de regels overtreden. We moeten ons richten op een betere handhaving van de voorschriften en regels die we nu hebben.
In velerlei opzicht is dat een taak van de lidstaten. Zij moeten hun politiemacht veel meer middelen ter beschikking stellen, vooral de korpsen die zich specifiek bezighouden met de bestrijding van de financiële criminaliteit. Dat is een van de belangrijkste lessen die we van de zaak Parmalat kunnen leren. Het is niet per se noodzakelijk een heel scala aan nieuwe regelgeving te introduceren. Uiteindelijk is het mogelijk dat dergelijke regels alleen maar een last gaan vormen voor volkomen eerlijke marktdeelnemers. Wat we nodig hebben, is meer samenwerking tussen onze nationale regelgevers. We hebben geen behoefte aan één Europese regelgevende instantie. De lidstaten moeten meer middelen vrijmaken voor de bestrijding van de financiële criminaliteit en voor het creëren van een grote, daadkrachtig opererende politiemacht die deze taak in de toekomst kan vervullen. 
Berès (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, na de Enron-affaire - en dat is een van de punten waarop ik me bij Theresa Villiers aansluit - dachten sommigen in Europa dat dergelijke schandalen zich weliswaar in het Amerikaanse kapitalisme konden voordoen, maar niet in het Europese kapitalisme. Welnu, de affaire-Parmalat laat zien dat soortgelijke misstanden ook binnen het Europese kapitalisme van de 21ste eeuw kunnen voorkomen. In werkelijkheid hebben wij te maken met iets dat veel verder gaat dan de zaak Parmalat en dat te maken heeft met de aanpassing van de instrumenten. Die instrumenten hebben wij namelijk in feite sinds de 19de eeuw niet ingrijpend veranderd, terwijl het karakter van het kapitalisme daarentegen wel aanzienlijk veranderd is. In de 19de eeuw stonden in een onderneming kapitaal en werk tegenover elkaar. Sinds die tijd is het kapitaal echter versnipperd geraakt en zijn er op handige wijze talloze manieren bedacht om dit kapitaal te gebruiken, terwijl het werk nog steeds op dezelfde kracht berust, zonder dat er sprake is van een Europese of mondiale markt.
We hebben met vier omvangrijke problemen te maken: de kwestie van de belastingparadijzen, de structuren van het kapitaal, de scheiding tussen financiering en productie, en tot slot het lot van de werknemers. Niets minder dan dat. Mijnheer de commissaris, in dit opzicht dank ik u voor uw voorstellen, want dit zijn kleine zaadjes die gepoot worden op de lange weg tot de regulering van het mondiale kapitalisme. Dit gezegd hebbende zou ik twee of drie problemen willen onderstrepen die de door u geformuleerde voorstellen mijn inziens met zich meebrengen. Ik vermoed dat u het niet eens bent met de opvatting van Theresa Villiers, dat het zou volstaan om achter iedere bankier een politieagent op te stellen om het kapitalisme in goede banen te leiden. Persoonlijk ben ik het op één punt met haar eens: er zullen altijd schurken zijn. Er zijn schurken in de maritieme vervoerssector, en dat zal altijd zo blijven. Hetzelfde geldt voor de financiële sector, die ook altijd met schurken te maken zal hebben. Wij moeten hun alleen niet de helpende hand toesteken! Door de wijze waarop het moderne kapitalisme functioneert, krijgen financiële schurken tegenwoordig in feite hulp in de vorm van belastingparadijzen, belastingfraude en ondoorzichtige structuren. Waar wij strijd tegen moeten leveren, is deze ondoorzichtigheid waardoor wij de schuldige niet kunnen aanhouden. Daarom moeten wij op vastberaden wijze tegen deze belastingparadijzen strijden. Wij moeten meer druk uitoefenen, en wel met alle middelen die ons ter beschikking staan, of dit nu een embargo of een boycot is. Als we landen boycotten omdat ze de mensenrechten niet eerbiedigen, waarom zouden we dan geen landen boycotten die frauduleus handelen binnen het kapitalistisch stelsel? Het lijkt mij de moeite waard om hierover na te denken.
Als we werkelijk transparantie willen bereiken, moeten we ervoor zorgen dat degenen die tegendruk kunnen uitoefenen een stem in het kapittel krijgen. U kunt namelijk niet naar een betere regelgeving voor het functioneren van ondernemingen streven zonder de werknemers een grotere stem te geven. Dat geldt zowel voor het debat dat wij hebben gevoerd over het verslag-Katiforis over de ratingkantoren als voor de kwestie van de overnames waarover het Parlement heeft beraadslaagd. Daarbij wil ik evenmin voorbij gaan aan de kwestie van de raden van bestuur van ondernemingen. Op dit punt, mijnheer de commissaris, vind ik dat de tekst over het bedrijfsbestuur die u ons hebt voorgelegd, ver achterblijft bij hetgeen wij nodig hebben.
Tot slot wil ik erop wijzen dat het functioneren van ondernemingen een te belangrijke zaak is om uitsluitend aan de geldmagnaten over te laten. 
Calò (ELDR ). -
   Mijnheer de Voorzitter, Parmalat is een moeilijk te ontwarren kluwen omdat niet duidelijk is waar de verantwoordelijkheden liggen en hoe de ingewikkelde en dubbelzinnige mechanismen werken die daaraan ten grondslag liggen. Men is kortzichtig als men dit als een Italiaans schandaal betitelt. Dit is namelijk een zeer omvangrijke, internationale affaire waarbij internationaal opererende banken zijn betrokken.
Wel is daarentegen voor iedereen duidelijk dat beleggers enorme schade is berokkend. Daarom moeten wij in eerste instantie aan hen denken als wij adequate maatregelen overwegen. Wij moeten de kleine spaarders concrete vormen van verzekering geven opdat zij in geval van een krach schadeloos gesteld worden. Datgene wat de grootste financiële en boekhoudkundige fraude wordt genoemd die zich ooit in Europa heeft voorgedaan, heeft op dramatische wijze duidelijk gemaakt hoe groot het gebrek is aan strikte en efficiënte regels waarmee verschijnselen als boekhoudmanipulatie door ondernemingen kunnen worden bestreden. Met een recente wet zijn in Italië dergelijke verschijnselen straffeloos gesteld. In Europa hebben wij een interne markt waarop volgens de Verdragen de grondwettelijke beginselen van vrij verkeer van personen, goederen, kapitaal en diensten gelden. Daarom moet de Commissie zorgen voor een grotere bescherming van de Europese burgers tegen dit soort van oplichterij en met het oog daarop onder meer communautaire maatregelen treffen voor de versterking van de accountantcontrole op de bedrijven in de Unie.
Ook dit volstaat echter niet. Het ‘Italië van de waarden’ dat wordt voorgezeten door de heer Di Pietro en deel uitmaakt van de ELDR-Fractie, dringt aan op strenge Europese regels opdat geen economische en financiële samenwerking mogelijk is tussen enerzijds bedrijven uit de door de vijfentwintig lidstaten gevormde ruimte en anderzijds structuren in de zogenaamde schurkenstaten die belastingparadijzen herbergen. Een streng economisch embargo voor de handhaving hiervan zou heel de internationale gemeenschap, met inbegrip van de VS, moeten dwingen herhaling van dergelijke betreurenswaardige gebeurtenissen te voorkomen. 
Cauquil (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, waarschijnlijk heeft de directeur van Parmalat tegenover zijn 36.000 werknemers, verspreid over dertig landen, jarenlang het verhaal afgestoken dat alle bazen hun werknemers vertellen. Hij zal hen hebben verteld dat hun lonen niet konden worden verhoogd, dat het personeelsbestand moest worden ingekrompen en dat dit noodzakelijk was voor het broodnodige concurrentievermogen. Nu hebben de werknemers van deze onderneming kunnen constateren dat dit grove leugens waren en dat ze zijn opgelicht. Hoeveel lonen had men niet kunnen verhogen met de 14 miljard die de directeur van Parmalat heeft verduisterd? Hoeveel zogenaamd noodzakelijke ontslagen had men niet kunnen voorkomen?
Het toppunt is wel dat al degenen die medeplichtig zijn geweest aan deze verduisteringen - banken en besturen - op dezelfde voet verder zullen gaan, terwijl de 36.000 werknemers van de onderneming hun broodwinning dreigen te verliezen en duizenden melkproducerende boeren benadeeld worden. Ik vraag me echter af bij hoeveel van de ondernemingen - waarvan u beweert dat ze een meerderheid vormen en een eerlijke, ethisch verantwoorde handelwijze hebben - dezelfde fraude plaatsvindt als bij Parmalat maar nog niet aan het licht is gebracht? En hoe komen wij daar achter? Hoe zou de bevolking onderscheid kunnen maken tussen werkgevers die schurken zijn en degenen die beweren dat niet te zijn? Afgezien van de openlijke gangstermethoden van de directeuren van Parmalat en veel andere bedrijven, is de vraag hoeveel grote ondernemingen zich in de praktijk schuldig maken aan gangsterpraktijken die legitiem zijn, namelijk door een fabriek te sluiten en de werknemers te ontslaan, eenvoudigweg om extra waardevermeerdering op de beurs te realiseren. Dankzij uw wetten hebben directeuren en bestuurders een dictatoriale macht over hun ondernemingen.
Wij zijn er voorstander van dat de werknemers, de consumenten en de bevolking controle kunnen uitoefenen op de ondernemingen, hun boekhouding, de wijze waarop zij hun winsten realiseren en deze aanwenden. De gemeenschap moet voortdurend toezicht kunnen houden op de ondernemingen, en moet besluiten kunnen verhinderen die duidelijk tegen haar belangen indruisen. Belastingparadijzen bevinden zich niet uitsluitend op de Bahama’s. Om ze hier in Europa te kunnen opheffen, moeten we het bankgeheim en het zakengeheim afschaffen. 
Frassoni (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, er zijn gevallen waarin er extra behoefte is aan Europa, waarin snel optreden van cruciaal belang is om na te gaan of onze instellingen inderdaad in staat zijn tegemoet te komen aan de behoeften van de burgers. Dit optreden moet echter zichtbaar en vastberaden zijn. Wij zijn inderdaad niet de Verenigde Staten, commissaris Bolkestein, en hebben ook veel minder mogelijkheden tot optreden omdat wij enigszins klem zitten tussen nationale jaloersheden en vetorechten in met name sectoren als de onderhavige.
Volgens ons is er in het geval van Parmalat echter ruimte voor optreden en de Commissie moet daar gebruik van maken. In feite moet in de drie reeds genoemde richtingen gewerkt worden. Ten eerste zou de Commissie voorstellen moeten doen voor het gedrag van ondernemingen als deze in de zogenaamde belastingparadijzen opereren om hun smerige geld onder te brengen. Volgens ons kan met een communautaire wetgeving een poging worden gedaan om juist dat te remmen en te verhinderen. Dat was namelijk een van de hoofdoorzaken van de gebeurtenissen rond Parmalat. Dit gaat, mijnheer de commissaris, dan ook veel verder dan een voorstel voor witwassen. Ik vrees dat als de Commissie inderdaad aan de zijde van de consumenten en spaarders zou staan, zij juist in deze politiek zo delicate periode een voorstel zou moeten doen waaruit zichtbaar wordt dat zij achter de burgers staat en dat voorstel zou, nogmaals, veel meer moeten bevatten dan enkel hetgeen vandaag werd toegelicht.
Ten tweede wil ik graag van commissaris Bolkestein horen of hij voorstellen wil doen om de landen van de Europese Unie die belastingparadijzen controleren, daartoe toegang hebben of daarvoor permissieve wetten hebben, op de een of andere manier te dwingen een andere weg in te slaan.
Ten derde wil ook ik, net als collega Jonckheer, commissaris Bolkestein vragen welk standpunt hij hierover namens de Europese Unie zal innemen in de Wereldhandelsorganisatie. 
Angelilli (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, zoals mijn collega’s reeds zeiden, was de financiële krach van de multinational Parmalat een heel ernstige zaak voor Italië. Duizenden kleine Italiaanse spaarders zijn daarvan het slachtoffer geworden. Ook doet zich het risico voor dat de financiële geloofwaardigheid wordt aangetast en meer algemeen wantrouwen ontstaat bij buitenlandse investeerders jegens ons land.
Een van de oorzaken van deze krach is het feit dat een van de belangrijkste accountantsbedrijven valse boekhoudgegevens van de Parmalat-groep heeft gecertificeerd, waardoor de werkelijke vermogenssituatie van deze groep verborgen werd gehouden. Het is bovendien evident dat ook de andere nationale controle-instanties - de Bank van Italië en de Consob - niet tijdig de noodzakelijke controles hebben verricht. Afgezien daarvan zijn bij deze zaak ook talrijke Italiaanse en Europese kredietinstellingen betrokken, waaronder enkele van de meest bekende op de internationale financiële markt. Zij hebben een oncontroleerbare hoeveelheid van niet meer terug te betalen obligaties op de markt gebracht.
Daarom wordt Parmalat wel de Europese Enron genoemd, alhoewel dit in werkelijkheid veel erger is dan het Amerikaanse schandaal, daar het Amerikaanse BNP oneindig veel groter is dan dat van Italië.
Zoals bekend is de krach van Parmalat helaas slechts de laatste episode in een keten van soortgelijke gevallen in heel Europa. Wat verwachten de Italiaanse en Europese burgers nu, die al zo vaak het slachtoffer zijn geweest van dergelijke avontuurlijke financiële gedragingen? Mijns inziens verwachten zij dat onmiddellijk concrete maatregelen worden getroffen om zowel de werknemers van de bedrijfstak, waarin Parmalat opereerde, te beschermen als ook meer algemeen de spaarders te beschermen en schadeloos te stellen die hierdoor getroffen zijn. Bovendien verwachten zij dat instrumenten in het leven worden geroepen om herhaling van dergelijke gevallen te voorkomen en de risico’s voor kleine spaarders zoveel mogelijk te beperken.
Tot slot zou ik de aandacht van de commissaris willen vestigen op twee punten. Ik geloof dat het, met het oog op een optimale bescherming van spaarders, goed zou zijn een Europees toezichts- en controleorgaan in het leven te roepen, een soort van Europese SEC - dat inspecties kan verrichten en straffen kan opleggen, onder de controle staat van de ECB en kan zorgen voor efficiëntie en transparantie op de effectenmarkten. Tot slot moeten de zogenaamde belastingparadijzen worden verboden via de opstelling van een 
Della Vedova (NI ).
   - Mijnheer de commissaris, ik neem met genoegen nota van de zojuist door u genoemde initiatieven en van de reeds genomen initiatieven. Het strekt u tot eer dat u, midden in het Enron-schandaal, duidelijk zei dat Europa niet gevrijwaard was van dergelijke schandalen. Laat voor iedereen duidelijk zijn dat het Parmalat-schandaal niet het schandaal is van een gezond bedrijf dat kapot is gemaakt door financiële oplichterij. Helaas voor Italië is Parmalat het schandaal van een inefficiënt, opgeblazen bedrijf dat men heeft proberen te redden met financiële oplichterij.
Wij hebben vandaag lang en breed gesproken over controle, en terecht. Een van de vraagstukken waarover men zich moet buigen is de rol van de centrale banken in de verschillende landen. In Italië heeft de centrale bank bevoegdheden voor de mededinging en dus voor de antitrust. Daarom speelt zij een fundamentele rol als het erom gaat de activiteiten van banken, en via de banken de activiteiten van heel de industriële sector in goede banen te leiden. Aan deze anomalie moet een einde worden gemaakt en daarvoor zijn maatregelen nodig van Europa, de Europese Centrale Bank, de Commissie en de Raad.
Verder geloof ik ook dat men heel voorzichtig te werk moet gaan om, in antwoord op het Parmalat-schandaal, een evenwicht te bewerkstellingen tussen controle en sancties. Het is prima het controlevraagstuk uit te diepen maar laten wij daarbij de geldmarkt niet in het gips stoppen. De geldmarkt is namelijk van levensbelang voor de Europese economische groei. Laten wij ook denken aan sancties. Sancties kunnen net zo goed als controle bijdragen aan het tegengaan van zwendelpraktijken. Wij moeten vooral de consumenten een belangrijk instrument geven, namelijk de , uit hoofde van artikel 153 van het Verdrag. Dat instrument kan ontradend werken op mensen die anders geneigd zouden zijn de boel op te lichten. 
Lehne (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, na en is met nu ook Europa aan de beurt. Criminelen heb je nu eenmaal overal. Er zijn niet alleen goede mensen, maar ook slechte mensen en vanwege die slechte mensen hebben we wetten opgesteld. Het komt helaas voor dat slechte mensen die wetten overtreden. Daarom denk ik niet dat we er veel mee opschieten wanneer we alles min of meer opnieuw uitvinden en ons afvragen of we dat allemaal nog een keer moeten verbieden. Het is al verboden.
Wat er moet gebeuren is: goed analyseren waar eventueel de tekortkomingen in de toezichtssystemen zitten en hoe wij de wetgeving nog verder kunnen verbeteren. Ik ben erg dankbaar - ook na de verklaring van de commissaris en de ons bekende voorstellen van de Commissie - dat men zich in Europa, in tegenstelling tot Amerika, niet tot een overreactie wil laten verleiden, maar probeert met specifieke maatregelen doelgericht de bestaande rechtstoestand te verbeteren, niet om dergelijke situaties daarmee in de toekomst uit te sluiten - dat kan nu eenmaal niet - maar wel om ze minder waarschijnlijk te maken. Ik denk dat de voorstellen die de commissie-Winter in het zogenaamde verslag-Winter II heeft ontwikkeld, in precies dezelfde richting wijzen. Het actieplan vennootschapsrecht van de Commissie heeft de voorstellen van dit verslag-Winter II grotendeels overgenomen. Ik wil daar nu niet in detail op ingaan, om de eenvoudige reden dat het actieplan vennootschapsrecht van de Commissie nog apart in een verslag van het Parlement zal worden besproken.
Ik wil bij wijze van voorbeeld slechts twee punten noemen. Wat ik vooral toejuich is dat de Europese Commissie binnen afzienbare tijd de achtste richtlijn zal presenteren. Even afgezien van de vele goede ideeën die daarin vervat zijn vind ik wel dat we ons moeten afvragen of we op sommige punten niet nog een klein beetje consequenter moeten zijn. Het stoort mij dat het nog steeds mogelijk is, althans in Europa, dat accountantskantoren als adviseur en controleur voor grote beursgenoteerde ondernemingen optreden. Ik ben van mening dat wie controleert, niet adviseert en wie adviseert, niet controleert. Dat zou trouwens aan de marktverhoudingen helemaal niets veranderen, want de koek blijft even groot; hij wordt alleen anders verdeeld. In dit verband is het verheugend dat de Amerikaanse wetgeving intussen ook haar uitwerking heeft op de internationale accountantsbedrijven die in Europa actief zijn.
Op andere terreinen twijfel ik soms aan de zin van wat de Commissie voorstelt, wanneer bijvoorbeeld de transparantierichtlijn ondernemingen in heel Europa de verplichting wil opleggen om kwartaalverslagen op te stellen. Daarbij wil ik slechts opmerken dat ondernemingen als en allemaal kwartaalverslagen hebben opgesteld. Ze deugden alleen niet. Daarom geloof ik niet dat dit instrument echt zinvol is. Het gaat er niet om, een overkill aan informatie te produceren maar de informatie te krijgen die zakelijk gezien noodzakelijk is om als investeerder beslissingen te kunnen nemen.
Hiermee wil ik afsluiten. Ik dank u voor uw aandacht. 
Goebbels (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, in zijn boek kantte John Kenneth Galbraith zich tegen de overtuiging dat “economisch succes en intelligentie hand in hand gaan”.
De kwestie-Parmalat is daar een perfect voorbeeld van, omdat de oprichter van Parmalat economisch succes leek te hebben. De financiële wereld, politieke kringen en de media hebben zich tevreden gesteld met de uiterlijke schijn van dit succes en noch de accountants, noch de bankiers, noch de ratingkantoren, noch zelfs de Italiaanse wetgevingsinstanties hebben de door Parmalat gepubliceerde jaarrekeningen in twijfel getrokken. Welnu, de lijst van ondernemingen die hun criminele intelligentie in de eerste plaats hebben gebruikt om de euforische financiële markten te misleiden, is de afgelopen jaren echter behoorlijk uitgebreid.
Van Enron tot Parmalat: het aantal ogenschijnlijk respectabele ondernemingen, dat hun boekhouding uiteindelijk te mooi heeft voorgesteld om negatieve effecten op de beurs te voorkomen, is niet meer te overzien. Al deze financiële schandalen zijn het gevolg van de door de beurzen verspreide overtuiging dat iedereen zonder risico in zeer korte tijd zeer rijk kan worden. Grote winsten zijn over het algemeen echter het resultaat van grote risico’s. En als de genomen risico’s niet tot winsten maar tot verliezen leiden, dan wordt de verleiding groot deze verliezen tijdelijk te verhullen om ze snel te compenseren met een winst op basis van een nog groter risico.
Door alle hulpmiddelen op het gebied van financiële deskundigheid in te zetten slaagt men er aldus in de verliezen in speciale constructies onder te brengen, de omzet door middel van schijnoperaties - zoals de zogenaamde verkoop van melkpoeder door Parmalat aan het Cubaanse regime - op te blazen en niet-bestaande winsten op te voeren, dankzij creatief boekhouden. Ondanks deze schandalen geeft de zakenwereld telkens weer blijk van dezelfde kortzichtigheid.
Ik ben namens het Parlement rapporteur geweest voor de richtlijn betreffende marktmisbruik en handel met voorkennis. In mijn hoedanigheid van rapporteur heb ik mensen uit economische kringen geraadpleegd en een indrukwekkend aantal lobbyisten gesproken. Maar al te vaak heb ik in die tijd gehoord dat Enron niet meer dan een opzichzelfstaand geval was, een gevolg van de irrationele overvloed van de Amerikaanse markt, maar dat Europa heel anders was. Tegenwoordig weten we dat de criminele dadendrang aan weerskanten van de Atlantische Oceaan gelijk verdeeld is.
Er is maar één middel om financiële schandalen te voorkomen. Dan moeten Europa, de Verenigde Staten, Japan en alle belangrijke financiële centra samenwerken. Er moet transparantie komen, evenals een bindend regelgevingskader dat zowel voor de belastingparadijzen, de offshore centra als voor andere zwarte gaten in de internationale geldwereld geldt. Het gaat er niet om dat wij de eilanden in het Caraïbisch gebied of de Stille Oceaan moeten verbieden zich met de grote jongens in te laten en de zakenwereld met aantrekkelijke structuren te lokken; het gaat erom dat wij de grote Amerikaanse, Europese en Japanse banken moeten verbieden om van alles en nog wat te financieren via brievenbusmaatschappijen die gevestigd zijn op eilanden zonder controle of regelgeving, indien deze banken niet kunnen garanderen dat deze handelingen geoorloofd zijn.
Het instrument om dit te bereiken zou moeten bestaan uit nieuwe regels inzake de toereikendheid van het eigen vermogen van banken, oftewel wat wij in ons jargon het Bazel II-akkoord noemen. Bovendien moet voorkomen worden dat er een belangenconflict ontstaat tussen de verschillende taken op het gebied van controle, audit, enzovoort, maar de banken en andere financiële actoren hoeven niet te worden gestraft. De markteconomie, vooral als dit een sociale markteconomie beoogt te zijn, heeft behoefte aan ondernemende zakenlieden en vernieuwende financiële kanalen die hen financieren. We moeten echter alles in het werk stellen om een goed regelgevingskader voor deze markten te creëren en ervoor zorgen dat werknemers, onderaannemers, leveranciers en aandeelhouders niet het slachtoffer worden van een economische criminaliteit die opereert onder het mom van achtenswaardigheid. 
Andria (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, uit de Parmalat-krach en uit de verontrustende financiële crises daarvoor en daarna, blijkt overduidelijk waar de regels voor de financiële markten tekortschieten.
Net als in de Verenigde Staten, na het Enron-geval, en in Groot-Brittannië met de 34 besefte men ook in Italië dat onmiddellijk ingrijpende wetgevingsmaatregelen moesten worden getroffen om de spaarders te beschermen en, meer algemeen, het diskrediet - met alle gevolgen van dien voor de betrokken geldmarkt - zoveel mogelijk te beperken.
In dergelijke gevallen mag men echter niet emotioneel reageren en zich vooral niet laten beïnvloeden door de ongetwijfeld ernstige uiterlijke aspecten van de gebeurtenissen en de daarvan uitgaande druk. Daarom kan ik ook niet instemmen met uitzonderlijke maatregelen zoals de instelling van een superorgaan van toezicht. Dan krijgt men een nieuwe instantie die geen enkele meerwaarde creëert in deze sowieso te hervormen sector.
Veeleer moet de bestaande wetgeving goed worden toegepast en aangepast. Een sleutelrol kan het faillissementsrecht spelen: het en de verdachte periode zijn begrippen die ook van toepassing zouden moeten zijn in gevallen van uitstel van betaling. De bescherming van de crediteurs kan op die manier worden versterkt en het kredietsysteem - dat zeker niet vrijuit gaat in het geval van Parmalat - zal dan niet zijn eigen arbiter kunnen zijn, en dan zal de rechter moeten oordelen over het optreden van de kredietinstellingen.
Bij de voorstellen voor de lange termijn moet men nadenken over de versterking van de informatie over alle financiële producten die het publiek worden aangeboden, met niet alleen informatiebrochures , maar ook mededelingen , en moet men een einde maken aan de asymmetrie die de informatie van het publiek over de verschillende financiële producten kenmerkt. Op alle producten moet transparantiecontrole worden verricht, met inbegrip van de bank- en verzekeringsproducten die de spaarders worden aangeboden. Men zal absoluut striktere voorschriften inzake onverenigbaarheid moeten invoeren teneinde een daadwerkelijke onafhankelijkheid van de controleorganen te garanderen. Voor ondernemingen die obligaties uitgeven moet echter meer worden gedaan. Van dergelijke ondernemingen moet men documenten ontvangen waaruit blijkt wat zij doen, wanneer en met welke investeringen. Men moet er echter vooral voor zorgen dat er naast auditoren ook een komt, een functie die tien jaar geleden in de Verenigde Staten werd ingevoerd. Deze persoon is een soort luisteraar, iemand die in staat is zelfs de zwakste alarmsignalen op te vangen, signalen die beleggingsdeskundigen ontgaan omdat die niet verder kijken dan hetgeen evident is. Als men het werk van zo’n aandachtig bekijkt, kan men daar niet alleen beheersresultaten uithalen maar kan men ook van buitenaf de betrouwbaarheidsgraad van een onderneming meten. 
Ettl (PSE ).
   - Dank u, mijnheer de Voorzitter. Het Europese -schandaal doet in niets onder voor , het tot nu toe grootste Amerikaanse financiële schandaal. Dat bij het -schandaal ook een Oostenrijks bedrijf betrokken is, stuit mij natuurlijk extra tegen de borst. Sedert de grote Amerikaanse schandalen tot uitbarsting zijn gekomen - ongeveer drie jaar geleden - discussiëren wij hier over Europese toezichtsmechanismen en financiële wetgeving. Helaas is de situatie nog steeds zo dat de een meer toezicht wil en de ander minder. Door de naar mijn mening onzinnige politieke polarisatie is er nauwelijks sprake van toenadering en vorderingen in de richting van een zakelijke oplossing.
Gisteren hebben we ons nog met de ratingkantoren beziggehouden. De conservatieven hebben, zoals gebruikelijk in dergelijke situaties, tegen betere en strengere toezichtsmechanismen gestemd. Zij accepteren daarmee zonder nadere uitleg te geven de bestaande oligopolie op het gebied van controle en evaluatie. Het is een kwestie van smaak hoe je daar van deze kant tegen aankijkt.
Binnenkort zijn we ook in de gelegenheid om te stemmen over de richtlijn betreffende fusies van kapitaalvennootschappen uit verschillende lidstaten. Nu al tekent zich af dat deze richtlijn voorbij zal gaan aan werknemersbelangen en betere toezichtsmechanismen. De tot nu toe geldende EU-wetgeving werkt voor een heel aantal ondoorzichtige financieringssystemen frauduleuze praktijken in de hand. Belastingparadijzen worden nog steeds gestimuleerd, hoewel er al jaren op een regeling wordt aangedrongen. Toch kunnen we niet accepteren dat Europa met zijn regel- en toezichtsmechanismen op een Zwitserse gatenkaas lijkt en daarmee de deur voor fraude wijd openzet. Als we nu niet handelen, zullen we noch het vertrouwen winnen van de werknemers, die nu ook nog eens hun baan verliezen, noch dat van de beleggers op de kapitaalmarkt, en dat is toch wat we willen. 
Inglewood (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het Parmalat-schandaal omvat diverse crises. Ten eerste heeft er een fraude van gigantische omvang plaatsgevonden, ten tweede is er op de markt een systeemcrisis uitgebroken en ten derde is er sprake van een sociale ramp in Italië, waar de meeste gedupeerden wonen.
Ik wil nu niets meer zeggen over de fraude of de problemen in Italië. Ik ga het hebben over de gevolgen van het schandaal voor de markten. In de twintigste eeuw is duidelijk het bewijs geleverd dat markten wereldwijd de beste stimulans voor welvaart en werkgelegenheid bieden. Dat is een van de lessen die we uit dat tijdperk hebben geleerd, maar soms vergeten we dat. Het is dan ook zonneklaar dat een adequate marktwerking van essentieel belang is voor ons toekomstige collectieve welzijn. Deze markten moeten zodanig worden geordend dat criminele praktijken worden bemoeilijkt. Echter, zoals het onmogelijk is te voorkomen dat er in Straatsburg ook nog maar één overval wordt gepleegd, is het eveneens onmogelijk elke vorm van criminele fraude op de financiële markten uit te bannen. Dat moeten we goed beseffen.
Tevens is het belangrijk dat beleggers vertrouwen hebben in de markt. De beweringen en bewijzen van bedrijven aangaande zichzelf dienen transparant te zijn en de regels voor de samenstelling van die informatie moeten onomstreden zijn. Ik ben blij met de opmerkingen van commissaris Bolkestein over zijn evaluatie van de accountantscontrole en van de normen daarvoor.
Verder moet de besluitvorming van bedrijven die op de markt opereren, onberispelijk zijn. Ook wat dit betreft ben ik blij met de opmerkingen van de commissaris. Evenmin mag er iets zijn aan te merken op de marktaanspraken van ondernemingen en de adviezen die aan mogelijke marktdeelnemers worden gegeven. Ik heb mij niet kandidaat gesteld voor de komende verkiezingen en misschien kan ik daarom vragen of dat eveneens geldt voor de hoge verwachtingen die de politieke partijen tijdens de verkiezingscampagne zullen gaan wekken.
Ook mogen we niet vergeten dat de gewone man wel eens het zwaarst door dergelijke rampen zou kunnen worden getroffen, zelfs in gevallen waarin banken grote verliezen lijden. Dat komt omdat in onze wereld particuliere pensioenvoorzieningen steeds meer de norm worden. Voor het kapitalisme van de 21ste eeuw is het uiterst belangrijk dat de kleine belegger vertrouwen heeft in het systeem, zodat hij daarin rechtstreeks of via pensioenfondsen investeert.
Veel sprekers hebben het gehad over regelgeving. Regelgeving is het antwoord, maar er moet geen overdaad aan regels komen. Dat is de les die we van deze crisis moeten leren. 
Bolkestein,
   Allereerst wil ik de parlementsleden bedanken voor het commentaar dat zij hebben geleverd op mijn woorden aan het begin van dit debat, en ook voor alle andere opmerkingen over deze belangrijke kwestie. Gezien de relevantie van dit onderwerp wil ik aan het eind van dit debat nog even op een paar punten terugkomen.
Ten eerste wil ik iets zeggen over een uiterst belangrijk aspect van deze zaak, namelijk offshore belastingparadijzen en "special purpose vehicles". Hoe complex het gebruik van offshore financiële centra en "special purpose vehicles" in de zaak Parmalat is, moet nog worden opgehelderd. Het is duidelijk dat de tijd gekomen is om orde in deze chaos te scheppen. Al deze bijzondere transacties moeten aan drie eisen voldoen: ten eerste moeten zij in de bedrijfsboekhouding worden opgenomen, ten tweede moet het bedrijf verantwoording afleggen - waarom maakt het gebruik van "special purpose vehicles"? - en ten derde moet de accountant van het concern controleren of alles wat er behoort te zijn, er ook daadwerkelijk is. Er moet meer toezicht worden gehouden op deze hoogst ingewikkelde bedrijfsstructuren.
Op dezelfde wijze zal de Commissie overwegen strengere eisen inzake openbaarmaking te stellen in het kader van de wijziging van de vierde en zevende vennootschapsrichtlijn. Deze wijzigingen moeten in september 2004 worden aangenomen. De Commissie doet onderzoek naar de transparantie van bedrijfsmatige instrumenten en andere juridische regelingen, zowel binnen de Europese Unie als in een breder internationaal verband.
Ten tweede wil ik iets zeggen over de accountantscontrole. Men zou zich kunnen afvragen of er iets fundamenteel mis is met deze controle. Hoewel volgens mij de accountant een belangrijke rol moet spelen in een goede financiële verslaglegging, is dat niet de enige factor die we onder de loep nemen. Het is van belang in breder perspectief naar de verantwoordelijkheden voor de financiële verslaglegging en de werking van kapitaalmarkten te kijken. We moeten niet alleen vragen stellen bij de rol van accountants, maar ook bij die van bestuurders, directeuren die niet bij het dagelijks bestuur betrokken zijn, regelingen voor bedrijfsbeheer, de vanmiddag reeds genoemde ratingkantoren en investeringsbanken.
De accountants hebben mijns inziens behoefte aan meer ruggengraat, om niet te knoeien met de boekhouding en ongepaste commerciële druk van de gecontroleerde ondernemingen te weerstaan. Diverse maatregelen die de Commissie in haar komende richtlijn zal voorstellen, moeten de accountants helpen hun rug recht te houden, bijvoorbeeld onafhankelijkheidsvoorschriften, een krachtig overheidstoezicht, auditcomités en serieuze externe kwaliteitsbeoordelingen.
We kunnen ons ook afvragen of we hier met een boekhoudkundige kwestie te maken hebben. Kennelijk is het op grond van de bestaande wetgeving in Italië op het gebied van jaarrekeningen niet nodig een kasstroomoverzicht te geven of veel informatie te verstrekken over financiële derivaten en de gevolgen ervan voor de financiële stand van zaken. De richtlijn over verslaglegging op basis van de waarde in het economisch verkeer, die in 2001 werd aangenomen, is van kracht sinds 1 januari 2004. Op grond van die richtlijn moet gedetailleerde informatie over de financiële instrumenten worden verschaft, zoals de economische waarde van deze instrumenten en gegevens over de omvang en aard ervan. Daarnaast moet er een tabel komen waaruit blijkt welke verschuivingen er in de economische waarde plaatsvinden. Volgens de internationale boekhoudnormen is het wel vereist dat een overzicht van de kasstroom wordt gegeven en dat de waarde in het economisch verkeer wordt vermeld. Als de jaarrekeningen van Parmalat op deze normen gebaseerd waren, zouden zij een beter beeld hebben gegeven van de werkelijke financiële situatie van Parmalat. Dan had de fraude wellicht kunnen worden voorkomen. In elk geval zou de fraude niet zo'n grote omvang hebben gekregen als nu het geval is.
Een ander punt is het bedrijfsbestuur. In paragraaf 7 van de resolutie wordt gezegd dat de politieke richtsnoeren van het actieplan voor bedrijfsbestuur voornamelijk zijn gebaseerd op transparantie en openheid. Het is zeker waar dat er belangrijke initiatieven op het gebied van transparantie en openheid worden ontplooid, maar het actieplan omvat ook belangwekkende initiatieven die via richtlijnen worden geïntroduceerd: er worden passende en evenredige bindende voorschriften voorgesteld, bijvoorbeeld voor de rechten van aandeelhouders en de aansprakelijkheid van directeuren.
In het actieplan staat vermeld dat er een aanbeveling komt met als doel de rol van onafhankelijke directeuren te versterken, in ieder geval op basis van het principe "conformeren of motiveren". Openheid is dus van wezenlijk belang. Uit overleg over het actieplan is evenwel gebleken dat het twijfelachtig is of het zin heeft een aanpak te hanteren die gefundeerd is op bindende voorschriften voor de samenstelling en de rol van raden van bestuur.
Om dit belangrijke debat af te sluiten, wil ik graag de heer Fava citeren, die heeft gezegd dat we mondiale regelgeving nodig hebben. Ik ben het met hem eens, maar het is niet zo eenvoudig regels op te stellen die wereldwijd van toepassing zijn. De WTO werd genoemd: dat is een mogelijkheid. De OESO doet al veel op dit terrein en we moeten ervoor oppassen dat we onszelf niet voorbijlopen. Daarom wil ik het werk van de OESO zo veel mogelijk steunen.
De heer Jonckheer zei dat dit de gelegenheid bij uitstek is om de burgers te laten zien waar we voor staan. Hij heeft gelijk. Zoals vele deelnemers aan dit debat reeds hebben gezegd, wordt de gewone man het eerst de dupe. Hij raakt zijn pensioenrechten of zijn baan kwijt. We moeten duidelijk maken dat de Europese Unie de nodige stappen neemt om dit soort praktijken een halt toe te roepen. Misschien kan het een thema voor de komende Parlementsverkiezingen vormen.
De heer Jonckheer vroeg zich ook af of directeuren wel zullen meewerken. Dat is een zeer relevante vraag. Zijn de maatregelen die de Commissie, de Raad van ministers en het Parlement hebben genomen, afdoende? Zoals de heer Lehne en Lord Inglewood hebben gezegd, kunnen we geen enkele garantie geven. We kunnen er niet borg voor staan dat iets soortgelijks nooit meer zal gebeuren - alleen op een stofzuiger kun je garantie krijgen! We kunnen het mensen met verkeerde bedoelingen echter wel heel moeilijk maken om hun praktijken voort te zetten. Wij houden ongeveer het midden tussen de heer Jonckheer, die zegt dat we ervoor moeten zorgen dat iets dergelijks nooit meer zal voorkomen, en de heer Della Vedova, de heer Lehne en Lord Inglewood, die stellen dat het onmogelijk is criminele fraude volledig uit te bannen. We kunnen het de fraudeurs echter wel moeilijker maken.
Dankzij de maatregelen van de Commissie en de Europese Unie wordt het voor kwaadwillige personen beslist veel moeilijker om hun gang te gaan. Ik hoop dat alle leden van het Europees Parlement samen met de Commissie aan de kiezers duidelijk zullen maken dat zij hun best doen om dergelijke frauduleuze praktijken in de toekomst te voorkomen. 
Frassoni (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is gewoon een kwestie van meer duidelijkheid. Commissaris, aan het begin van uw toespraak had u het over offshore bankieren en u noemde enkele criteria. Betekent dit dat u op dit gebied wetgeving gaat voorstellen? 
Bolkestein,
   Mijnheer de Voorzitter, zoals ik heb gezegd, was de belangrijkste zin van mijn betoog: "Het is duidelijk dat de tijd gekomen is om orde in deze chaos te scheppen." Ik heb drie eisen geformuleerd: de speciale transacties moeten in de bedrijfsboekhouding worden opgenomen, het bedrijf moet verantwoording afleggen - waarom verricht het deze transacties? - en de accountant van het concern moet controle uitoefenen. Wij bekijken of het mogelijk is strengere eisen te stellen via de wijzigingen van de vierde en zevende vennootschapsrechtrichtlijn die in september moeten worden aangenomen. Ik weet echter niet of deze wijzigingen voldoende zijn om adequaat toezicht te houden op het hele scala aan offshore belastingparadijzen en "special purpose vehicles". Zeker is evenwel dat de eisen die ik zojuist heb genoemd, moeten worden nageleefd en het is aan ons om ervoor te zorgen dat dit ook daadwerkelijk gebeurt. 
De Voorzitter.
   - Tot besluit van dit debat heb ik zes ontwerpresoluties van zes fracties ontvangen.(1)
De stemming vindt donderdag plaats. 

De Voorzitter.
   - Aan de orde is het vragenuur (B5-0007/2004).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad. 
De Voorzitter. -
De door de Europese Commissie gepresenteerde voorstellen voor de Middellandse-Zeeproductie van olijfolie, katoen en tabak komen in hun huidige vorm neer op een dramatische reductie van bepaalde teelten en aantasting van de daarmee samenhangende maatschappelijke en economische structuur in de minst ontwikkelde doelstelling-1-gebieden. Dit probleem wordt nog versterkt door het feit dat er in de betrokken streken geen economische alternatieven voor deze teelten zijn die evenveel werkgelegenheid bieden en welvaart opleveren. Bovendien doet de Commissie geen enkel serieus voorstel voor de herstructurering van de werkgelegenheid in de landbouw die hiermee wordt vernietigd, en wil zij GMO's wijzigen die tot dusver goed hebben gefunctioneerd.
In de loop van het structuurbeleid van de EU zijn grote bedragen geïnvesteerd in de totstandbrenging van de sociaal-economische structuur op het platteland, en nu wordt een goed deel van deze moeizame investeringen teniet gedaan.
Is het Ierse voorzitterschap voornemens de goedkeuring van dit soort voorstellen afhankelijk te maken van de presentatie van programma's en projecten met realistische alternatieven die het behoud van de werkgelegenheid en de bestaande maatschappelijke structuur garanderen? 
Roche,
   - In november 2003 begon de Raad met de behandeling van de wetgevingsvoorstellen die de Commissie op 18 november 2003 had ingediend. Met deze voorstellen werd onder meer beoogd de steunregelingen voor katoen, olijfolie en tafelolijven, tabak en hop op te nemen in de verordening betreffende de algemene hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), die de Raad in september 2003 heeft goedgekeurd. Over deze beide voorstellen voor een verordening werd voor het eerst gedebatteerd tijdens de Raad Landbouw en Visserij op 17 december 2003. Op die bijeenkomst uitten de delegaties van de producerende lidstaten hun twijfels over de gevolgen die de voorgestelde maatregelen voor de betrokken sectoren zouden hebben, in de wetenschap dat daaronder voor het merendeel gewassen vielen die werden verbouwd in doelstelling-1-gebieden waar zich omschakelingsproblemen voordeden.
Deze gesprekken zijn nog aan de gang en we moeten niet vooruitlopen op de uitkomsten van de besprekingen die nog in de Raad moeten worden gevoerd. Niettemin zal de Raad bijzondere aandacht besteden aan de effecten van de hervorming op de regio's waarin de landbouw zeer sterk afhankelijk is van gewassen waarop de hervorming van toepassing is. De Raad en de Commissie hebben nota genomen van het advies van het Europees Parlement in het kader van de bemiddelingsprocedure en zullen trachten tot een evenwichtige oplossing te komen, waarbij rekening wordt gehouden met alle belangen die op het spel staan. 
Izquierdo Rojo (PSE )
   Ik wil de Raad graag bedanken voor dit antwoord, hoewel ik het een beetje zuinig vind.
Ik wilde graag nog vragen of de Raad bereid is om deze maatregelen - die nog moeten goedgekeurd in de GMO’s - als voorlopig te beschouwen, zolang wij geen gegevens hebben over hun gevolgen voor de werkgelegenheid in de landbouw.
Uit uw antwoord leidt ik af dat inderdaad het risico bestaat dat er negatieve gevolgen zullen zijn voor de werkgelegenheid in de landbouw, hetgeen de Raad niet wenselijk acht. Mijn vraag luidt dan ook of het mogelijk is dat de Raad genoemde maatregelen als “voorlopig” beschouwt zolang de gevolgen nog niet bekend zijn. 
Roche,
   - Ik begrijp waar de afgevaardigde naar toe wil. Ik ben er niet zeker van dat de term "voorlopig" hier van toepassing is. Het voorzitterschap is zich ervan bewust dat deze voorstellen een uitwerking kunnen hebben op de maatschappelijke structuur, met name in regio's als Andalusië. Daar maken wij ons grote zorgen over. Het voorzitterschap beseft dat de producerende lidstaten bezorgd zijn om boeren die ontkoppelde of deels ontkoppelde betalingen ontvangen. Als er voor deze boeren qua ondernemingen geen alternatieven beschikbaar zijn, is het mogelijk dat zij volledig uit het productieproces stappen, waardoor de plattelandsstructuur in het gebied wordt aangetast. Volgens mij is dat het punt waar de afgevaardigde op doelt.
De Commissie heeft hier bij de formulering van haar voorstellen rekening mee gehouden. Zij stelt voor een percentage van de producentensteun te reserveren voor een nationale aanpak van zulke problemen. De voorstellen bevatten dus een onzekere factor. De Raad zal deze onderdelen van de Commissievoorstellen nauwkeurig bestuderen en proberen een compromis te vinden dat voor de producerende lidstaten aanvaardbaar is. Zoals ik reeds heb gezegd, is het Ierse voorzitterschap zich terdege bewust van dit soort mogelijk negatieve gevolgen voor de regio. Wij doen ons uiterste best om ervoor te zorgen dat deze nadelige effecten tot een minimum worden beperkt. 
De Voorzitter. -
Een groot deel van de financiële middelen voor de ontwikkeling van de derde sector en de bevordering van de sociale integratie in Ierland en andere lidstaten is afkomstig van de Europese Unie. Welke prioriteit kent het Ierse voorzitterschap vanuit dit perspectief toe aan de aanpak van sociale uitsluiting en armoede en hoe wil de Raad de sociale integratie in de achterstandsgebieden van de Unie stimuleren? 
Roche,
   Dit is een zeer interessante en alomvattende vraag, zoals ik van Mary Banotti had verwacht. Ongetwijfeld weet mevrouw Banotti dat de Europese Raad van Lissabon in maart 2000 de lidstaten en de Commissie heeft verzocht stappen te zetten om de armoede definitief uit te roeien; de agenda van Lissabon was niet geheel gericht op het bedrijfsleven. Tevens werd afgesproken dat de lidstaten hun beleid voor de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting onderling zouden afstemmen aan de hand van de open coördinatiemethode, waarbij gemeenschappelijke doelstellingen, nationale actieplannen en gezamenlijk overeengekomen indicatoren worden gecombineerd om ambitieuzere en effectievere beleidsstrategieën voor sociale integratie te bevorderen, alsmede een communautair actieprogramma dat loopt van 2002 tot 2006 en bedoeld is om de lidstaten aan te moedigen samen te werken en ervaringen en beste praktijken met elkaar te delen. Dat was een nogal langdradige zin, maar het voorstel is op bepaalde punten toegespitst en van goede kwaliteit.
Na de tweede ronde van indiening van nationale actieprogramma's voor sociale integratie voor 2003-2005 heeft de Commissie in december 2003 haar tweede verslag over sociale integratie vastgesteld. In dit verslag worden de belangrijkste tendensen en uitdagingen in de gehele Unie besproken. Een ander interessant feit is dat daarin melding wordt gemaakt van goede praktijken en innovatieve benaderingen van gemeenschappelijk belang. Dit gaat de basis vormen voor het gezamenlijke verslag van de Raad en de Commissie over sociale integratie, dat tijdens de Europese Raad dit voorjaar in maart zal worden gepresenteerd.
Een belangrijk kenmerk van het verslag is dat daarin meer dan voorheen aandacht wordt geschonken aan regionale en lokale verschillen in de niveaus van armoede en sociale uitsluiting en aan het gegeven dat de onderliggende oorzaken van deze problemen per regio anders kunnen zijn. Vermoedelijk waren vooral deze feiten voor mevrouw Banotti de aanleiding om haar vraag te formuleren.
In het bijzonder bestaat er een contrast tussen regio's in verval met negatieve migratie, hoge werkgelegenheid en toenemende afhankelijkheid, en dichtgeslibde groeiregio's waar vooral huisvestingsproblemen spelen. Er zijn regionale en andere verschillen die aan het totaalbeeld bijdragen.
In het onderzoek worden tevens de vergrijzing, de slechte dienstverlening en de grotere afhankelijkheid in marginale plattelandsgebieden belicht. Daarnaast wordt specifiek de nadruk gelegd op de bijzondere concentratie van armoede en meervoudige achterstelling in met name stadsgemeenschappen, bijvoorbeeld onder migranten.
Ik bedoel te zeggen dat er wat armoede betreft regionale verschillen bestaan en daar zijn we ons allemaal van bewust. Tegen deze achtergrond wordt in het verslag beklemtoond hoe belangrijk het voor de lidstaten is om op lokaal en regionaal niveau geïntegreerde en gecoördineerde strategieën te ontwikkelen. Dit is vooral belangrijk in gemeenschappen die op meerdere fronten een achterstand hebben opgelopen. Via zulke strategieën dient het beleid aan de plaatselijke situatie te worden aangepast en moet het eenvoudiger worden alle actoren, inclusief de derde sector, te mobiliseren en bij deze problematiek te betrekken. Verder moeten er voor de armen en burgers die met sociale uitsluiting te maken hebben, meer toegankelijke en kwalitatief hoogstaande diensten komen.
Het Ierse voorzitterschap zal erop toezien dat tijdens de voorbereiding en het vervolg op de Europese Raad dit voorjaar alle doelen van de Unie met betrekking tot sociale integratie aan de orde komen. Zo zal in maart 2004 de Raad Werkgelegenheid en Sociaal Beleid, Gezondheid en Consumenten voor het eerst een belangrijk document aan de Europese Raad overleggen waarin hij zijn visie op dit vraagstuk geeft. Hij zal ook verslag uitbrengen over de doelstellingen van Lissabon aangaande sociale bescherming en werkgelegenheidsbeleid, waaronder armoedebestrijding en de bevordering van sociale integratie in de lidstaten.
Ten slotte zal het Ierse voorzitterschap enkele initiatieven ontplooien om de lidstaten te helpen bij de opzet van beleidsvormen en programma’s die tot doel hebben de armoede te bestrijden en de sociale integratie te bevorderen. Tijdens het Ierse voorzitterschap zullen drie specifieke conferenties worden georganiseerd. De eerste wordt gehouden op 1 en 2 april in Bundoran in County Donegal, een bijzonder geschikte locatie gezien de regionale ligging. Daar zal worden gesproken over de vraag hoe mobiliteit en sociale integratie kunnen samengaan, en over de rol van het sociale en economische beleid.
De tweede, de conferentie over gezinnen, verandering en sociaal beleid in Europa, wordt gehouden op 13 en 14 mei in Dublin. Er wordt gesproken over het gezin als de basis voor sociale integratie en sociale cohesie.
De derde conferentie vindt plaats op 28 en 29 mei in Brussel en is een vervolg op een eerdere conferentie. Het zal een bijzondere bijeenkomst worden met mensen uit EU-landen die uit ervaring weten wat armoede betekent. Het doel hiervan is nieuwe manieren te ontwikkelen om ervoor te zorgen dat mensen die in aanraking zijn geweest met armoede, op alle niveaus meedoen en dat daartoe structurele netwerken worden opgezet.
Hoe goed de beleidsmakers ook zijn, beleid kan alleen efficiënt en effectief op de behoeften van arme gezinnen en gemeenschappen worden afgestemd wanneer daarin wordt geluisterd naar de mensen die deze problematiek aan den lijve hebben ondervonden. Ik weet zeker dat de afgevaardigde dat met me eens is. 
Banotti (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik had nauwelijks durven denken dat ik zo'n lang en uitvoerig antwoord zou krijgen op een vraag van drie regels. De vraag bleek voor de minister een echte strikvraag te zijn: natuurlijk ben ik geïnteresseerd in wat er overal in Europa gebeurt, maar ik ben met name geïnteresseerd in wat er in mijn eigen kiesdistrict gebeurt. Daar maakt men zich grote zorgen over het feit dat de Ierse regering zich niet houdt aan eerdere beloften aan diverse groepen die hard hebben gewerkt om programma's en projecten binnen dit hoofdstuk op te stellen.
Ik doel in het bijzonder op Dun Laoghaire Rathdown. Vaak wordt dit als een welvarende streek aangemerkt, maar uiteraard heeft het ook te kampen met grote achterstanden. Lokale organisaties hebben zich aanzienlijke inspanningen getroost om de problemen aan te pakken. Ik ben heel blij van de minister te horen dat de Ierse regering en het Ierse voorzitterschap zich vol ijver voor deze zaak inzetten. Minister, wat gaat u dichter bij huis doen om ervoor zorgen dat veel van deze uitstekende projecten het hoofd boven water kunnen houden? 
Roche,
   Ik weet zeker dat de geachte afgevaardigde niet wil dat ik uitweid over het uitstekende beleid dat de Ierse regering onlangs heeft geïntroduceerd, met name op het gebied van de sociale integratie. Waarschijnlijk wil zij dat ik dit punt behandel in het kader van mijn werk voor de Raad.
In mijn antwoord heb ik erop gewezen dat er zelfs in welvarende gebieden - en de afgevaardigde noemde heel terecht een streek die doorgaans als zeer welvarend wordt beschouwd - armoede en gebrek heerst.
In Ierland zijn we in velerlei opzicht slachtoffer van ons eigen succes, vooral wanneer mensen statistieken aanhalen om beweringen als die zojuist werden gedaan kracht bij te zetten. Ik besef dat uit sommige onderzoeken, waarnaar de geachte afgevaardigde heeft verwezen, bijvoorbeeld kan worden afgeleid dat in Ierland een kleiner aandeel van het BBP wordt besteed aan sociale bescherming dan in de rest van de EU. Cijfers die vaak gehanteerd worden, zijn 14 procent of 14,7 procent, vergeleken met een EU-gemiddelde van 27,5 procent. Op basis hiervan worden sommige vergelijkingen gemaakt. Statistisch gezien klopt dat echter niet als je uitvoerig de statistische gegevens bestudeert op grond waarvan de vergelijkingen worden gemaakt. Zo ligt het BBP van Ierland 15 procent hoger dan zijn bruto nationaal inkomen. Dat is in een lidstaat zeer ongebruikelijk. Het vloeit grotendeels voort uit de aard van onze economische ontwikkeling, zoals de geachte afgevaardigde ongetwijfeld weet, en met name uit de repatriëring van kapitaalfondsen. Een meer realistische indicator is de sociale bescherming, die meer dan 70 procent van het BBP bedraagt.
Het is niet de bedoeling dat we in een grote statistische discussie verwikkeld raken. We kunnen en moeten duidelijk maken dat armoede en haarden van armoede in elke maatschappij voorkomen, hoe welvarend deze ook is. Daarom moeten programma’s voor armoedebestrijding een meer gerichte strategie bevatten en gebaseerd zijn op persoonlijke verhalen van mensen. Als Iers voorzitterschap proberen we volgens deze principes te werken.
Armoede is heel erg relatief. Elke objectieve waarnemer zou zeggen dat de meeste lidstaten, waaronder mijn eigen land, het tot nu toe uitermate goed hebben gedaan. We moeten evenwel altijd kijken naar het specifieke soort armoede dat in de aanvullende vraag werd genoemd. Daar ging mijn oorspronkelijke antwoord over. Het is onvermijdelijk dat er in individuele gevallen armoede voorkomt. De realiteit is echter dat de situatie in ons beider moederland veel beter is dan soms uit de prognoses blijkt. 
De Voorzitter. -
In september 2001 verbood de regering van Eritrea onafhankelijke kranten. Tien journalisten, waaronder Dawit Isaac, werden in hechtenis genomen. Dawit Isaac heeft zowel de Eritrese als de Zweedse nationaliteit en behoort tot de oprichters van Setis, de eerste particuliere krant van Eritrea.
De regering van Eritrea weigert te zeggen waar Dawit Isaac en de andere journalisten zich bevinden. Volgens de Eritrese regering wordt hij in verband met de nationale veiligheid vastgehouden. Dawit Isaac mocht tot nu toe geen ontmoeting hebben met vertegenwoordigers van de Zweedse autoriteiten en er bestaat steeds meer ongerustheid over de vraag of hij nog in leven is.
In welk opzicht is de Raad bereid tot het uitoefenen van druk op de Eritrese regering om duidelijkheid te krijgen over het lot van Dawit Isaac en om ervoor te zorgen dat zijn familie en de Zweedse autoriteiten in de gelegenheid worden gesteld hem te ontmoeten? 
Roche,
   - Ik ben van deze zaak op de hoogte. De Raad maakt zich nog steeds grote zorgen over de algemene mensenrechtensituatie in Eritrea, en niet slechts over dit specifieke geval. De betrekkingen van de Europese Unie met de Eritrese regering zijn de afgelopen twee jaar, na de moeilijke situatie eind september 2001, verbeterd en de dialoog over de binnenlandse situatie en het vredesproces is hervat. Dat is een zeer positieve ontwikkeling.
In lokale bijeenkomsten hebben de leiders van EU-missies namens de Unie herhaaldelijk hun zorg uitgesproken over de gevangenneming van een aantal mensen, waaronder veel journalisten, en over het muilkorven van de onafhankelijke pers. Meerdere malen is gevraagd of de arrestanten vrij te laten of een aanklacht tegen hen in te dienen. In oktober 2003 heeft de Raad blijk gegeven van voldoening over de stappen die de Eritrese regering heeft gezet om de communicatie met de Unie te herstellen en een betekenisvolle politieke dialoog met de EU te ontwikkelen. De EU heeft de regering ook opgeroepen deze dialoog op gang te brengen, die gebaseerd is op democratie, de rechtsstaat en andere wezenlijke onderdelen van de Overeenkomst van Cotonou. In dit kader zal de Raad individuele gevallen, zoals de genoemde zaak, onder de aandacht van de Eritrese regering blijven brengen.
Ik herhaal: het vraagstuk van de gedetineerden is formeel binnen de context van de politieke dialoog aan de orde gesteld. Het Italiaanse voorzitterschap heeft zaken als die van de heer Dawit Isaac, die een dubbele nationaliteit heeft, rechtstreeks met de Eritrese autoriteiten besproken. Het Ierse voorzitterschap zal al het mogelijke doen om de Zweedse autoriteiten te ondersteunen, die vele pogingen hebben ondernomen om informatie over - en wat belangrijker is, toegang tot - de heer Isaac te krijgen. 
Sacrédeus (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil het Ierse voorzitterschap bedanken voor zijn antwoord, en Ierland hartelijk welkom heten als nieuw voorzitterschap van de Europese Unie.
De EU kan juist op het gebied van de mensenrechten aanzienlijk meer doen dan de afzonderlijke lidstaten, dan bijvoorbeeld de regeringen van Ierland of Zweden. Daarom ben ik verheugd over uw betrokkenheid bij de mensenrechten in Eritrea.
Uit het antwoord van het Ierse voorzitterschap maak ik op dat er geen nieuwe taken bij zijn gekomen. Ik wil u dringend verzoeken om, voordat het voorzitterschap in het begin van de zomer ten einde loopt, alle mogelijke moeite te doen om meer te weten te komen over de Zweeds-Etritrese journalist Dawit Isaacs. Er zijn gegronde redenen voor onze groeiende ongerustheid over zijn lot en voor onze angst dat hij misschien niet meer in leven is. Ik verzoek u dringend om alles te doen wat in uw vermogen ligt om Dawit Isaacs levend naar Zweden te laten terugkeren.
Roche,
   Ik begrijp uw zorgen heel goed. Het is al enige tijd geleden dat we iets van de heer Isaac hebben vernomen. Ik kan alleen maar herhalen wat ik reeds gezegd heb: de Raad bekrachtigt de inzet van de Europese Unie voor de mensenrechten en de naleving daarvan. De afgevaardigde heeft gelijk: mensenrechten worden niet geografisch bepaald. Zij zijn universeel en iedere staat waarmee de Unie contact heeft, moet weten dat wij groot belang aan dit uitgangspunt hechten, vooral als het gaat om een persoon met een dubbele nationaliteit, die burger is van een EU-lidstaat.
Ik ben het beslist eens met de opmerkingen van de afgevaardigde en heb daar waardering voor. 
De Voorzitter. -
Kan de voorzitter van de Raad een verklaring afleggen hoe de Raad de ontwikkeling van de betrekkingen van de Europese Unie met Zuid-Afrika in de loop van 2004 ziet? Denkt de Raad dat de Europese Unie en Zuid-Afrika op een constructieve manier kunnen samenwerken om in de Europese Unie en op internationaal vlak steun te vinden voor de conferentie voor vrede, veiligheid en democratie in het Afrikaans merengebied, waar de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties zich al in oktober 1994 een eerste keer voor uitgesproken heeft? 
Roche,
   - Ik wil graag de heer Collins bedanken, die reeds lang een actieve belangstelling heeft voor alles wat met Afrika te maken heeft. Hij heeft wat dit betreft een zeer eerbiedwaardige staat van dienst opgebouwd.
De Europese Unie beschouwt Zuid-Afrika als een belangrijke partner in haar betrekkingen met Afrika, niet alleen op bilateraal vlak maar ook vanwege de rol die het land speelt in de SADC, de Afrikaanse Unie en in het algemeen bij het oplossen van conflicten in Afrika. Zuid-Afrika heeft met succes conferenties georganiseerd en voorgezeten die tot doel hadden de conflicten in de Democratische Republiek Congo en Burundi uit de wereld te helpen. Deze maand nog prees de EU Zuid-Afrika om zijn beslissende bijdrage aan de totstandkoming van de politieke overeenkomst met de Comoren.
Zuid-Afrika heeft ook veel troepen beschikbaar gesteld om de vrede te handhaven in het kader van UNAC-missies. Van alle deelnemende landen levert Zuid-Afrika nu de grootste bijdrage aan vredeshandhavingsoperaties in Afrika en dat is een buitengewone prestatie. De Europese Unie heeft publiekelijk haar waardering voor deze activiteiten uitgesproken en Zuid-Afrika geholpen de inzet van zijn troepen binnen de Afrikaanse missie in Burundi te financieren. Voor een land als Zuid-Afrika is een dergelijke operatie namelijk een behoorlijke financiële aderlating, aangezien het nog steeds te kampen heeft met grote binnenlandse problemen: armoede, werkloosheid en uiteraard de HIV/aids-pandemie.
Nadat de geplande top in Lissabon was uitgesteld, is de dialoog tussen de EU en Afrika weer op gang gekomen en Zuid-Afrika heeft daarbij een zeer nuttige en positieve rol gespeeld. Het land is tevens een belangrijke pleitbezorger van het NEPAD-initiatief.
In de komende maanden zullen er tijdens het Ierse voorzitterschap verschillende gelegenheden worden geboden om de dialoog met Zuid-Afrika te verdiepen. Na de politieke dialoog in de marge van de vierde bijeenkomst van de Samenwerkingsraad EU-Zuid-Afrika van december 2003 in Pretoria zal het voorzitterschap in het begin van zijn ambtstermijn een bijeenkomst van hoge ambtenaren in Zuid-Afrika organiseren en een vergadering van een drietal ministers (trojka), die in Dublin wordt gehouden.
Tijdens deze bijeenkomsten kan onze dialoog worden verdiept en kunnen zaken worden besproken die beide partijen ter harte gaan. Voor Zuid-Afrika is 2004 een bijzonder belangrijk jaar omdat op 27 april het tienjarig bestaan van de democratie in het land wordt gevierd. Naar verwachting zullen vertegenwoordigers van de EU-lidstaten bij deze belangwekkende gelegenheid aanwezig zijn. De Zuid-Afrikanen zijn trots op wat ze hebben bereikt en wij moeten in de feestvreugde delen.
Verder is er een conferentie over de Grote Meren gepland. Dit is een UNAU-initiatief dat in sterke mate is gebaseerd op de eigen inbreng van Afrika. Ibrahima Fall, de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, is belast met de organisatie van deze conferentie en bereidt deze voor samen met nationale comités uit de zeven belangrijkste landen. De speciale gezant van de EU voor het gebied van de Grote Meren heeft zijn hulp aangeboden en aan enkele van de voorbereidende vergaderingen deelgenomen. Wij blijven ons intensief bezighouden met deze belangrijke conferentie die tot doel heeft volledige vrede in dit onrustig gebied te brengen.
Ik wil de geachte afgevaardigde en u, mijnheer de Voorzitter, nogmaals verzekeren dat het Ierse voorzitterschap samen met Zuid-Afrika en andere belangrijke Afrikaanse partners hard zal werken aan een oplossing voor deze omvangrijke en wezenlijke problematiek. 
Collins (UEN ).
   - Ik ben blij met het uitvoerige antwoord van minister Roche en wil hem daarvoor bedanken. In de toekomst kunnen we daar zo nu en dan aan refereren.
Ik wil graag tegen de minister zeggen dat we rekening moeten houden met het feit dat Zuid-Afrika een buurland is van Zimbabwe. De politieke situatie in dat land baart de internationale gemeenschap grote zorgen en er wordt vaak over gesproken.
Kan het voorzitterschap uitleggen wat zijn mening is over de toekomstige relatie tussen Zuid-Afrika en Zimbabwe en tussen de EU en Zimbabwe? Wat kan de EU doen om de houding van de Zuid-Afrikaanse autoriteiten jegens Zimbabwe te veranderen? Het is belangrijk dat Zuid-Afrika zich pragmatisch opstelt tegenover de bestaande wantoestanden in Zimbabwe, waarvoor het land tot nu de ogen heeft gesloten. 
Roche,
   . - Mijnheer de Voorzitter, dat is een zeer interessante vraag. Zoals de afgevaardigde heeft gezegd, is het uiterst belangrijk dat de Europese Unie met Zuid-Afrika samenwerkt als het gaat om de gevoelige kwestie-Zimbabwe. Problemen in Afrika kunnen niet worden opgelost door mensen van buitenaf die met het vingertje wijzen. De Europese Unie erkent de leidersrol van Zuid-Afrika, niet alleen wat betreft Zimbabwe maar voor het gehele continent. Zuid-Afrika heeft een bijzonder belangrijke taak te vervullen in zijn eigen gebied in zuidelijk Afrika. Daarom gaan we met het oog op Zimbabwe op bilateraal niveau met Zuid-Afrika samenwerken, zoals we ook doen met de Zuid-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenschap (SADC), waaraan Zuid-Afrika leiding geeft.
Met zowel de SADC als de Afrikaanse Unie is afgesproken dat de situatie in Zimbabwe moet worden besproken als een zaak waar we ons allemaal zorgen over maken. De heer Collins heeft het reeds aangegeven: de crisis in Zimbabwe heeft een directe nadelige invloed op de buurlanden en ook op Zuid-Afrika. Dit punt is besproken tijdens de bijeenkomst van de ministeriële trojka van de EU en Afrika in november 2003. Tevens is de kwestie aan de orde geweest op de onlangs gehouden vergadering van het gemengd comité van hoge ambtenaren van de Europese Unie en de SADC. Gedurende onze politieke dialoog met Zuid-Afrika vorig jaar december is er op constructieve wijze over Zimbabwe van gedachten gewisseld en de Zuid-Afrikanen vonden het goed dat de EU humanitaire bijstand aan die gekwelde staat verleende.
Ik ben het absoluut met de heer Collins eens: de oplossing van de problemen in Zimbabwe ligt voor een deel in handen van Zuid-Afrika. Zuid-Afrika speelt daarin een grote rol en zoals de heer Collins heeft gezegd, moet de Unie op dit punt met dat land samenwerken. 
Rübig (PPE-DE ).
   - Het is bekend dat de handelsbetrekkingen ook een basis kunnen zijn voor het verbeteren van de politieke betrekkingen. Daarom wil ik vragen of men eigenlijk ook van plan is om de algemene voorwaarden voor handelsbetrekkingen tussen het Europese en het Zuid-Afrikaanse midden- en kleinbedrijf te verbeteren? Daardoor zou immers in de armere regio’s een basis voor welvaart kunnen worden gelegd en die welvaart vormt weer de basis voor de totstandkoming van vrede. 
Roche,
   Het antwoord is zonder meer "ja". Zakelijke relaties verbeteren vaak na vredesprocessen en niet daarvoor. Alles wat kan bijdragen aan het economische welzijn van dit gebied, is echter beslist van groot belang. Momenteel hebben we geen specifiek initiatief in gedachten om de inbreng van het MKB in dat deel van het continent te vergroten.
Een aantal punten zijn voor het Ierse voorzitterschap relevant. We hebben geen officiële agenda, maar we kijken bijvoorbeeld naar een evaluatie van de ontwikkelingen in Zuid-Afrika in het kader van de tiende verjaardag van de vrijheid, en van de ontwikkelingen in de EU, met name de uitbreiding. Ook zullen we de ontwikkelingen binnen de Afrikaanse Unie en het Nieuwe Partnerschap voor de Ontwikkeling van Afrika volgen. Een ander belangrijk initiatief is de vorming van de Afrikaanse Unie en NEPAD. De Afrikaanse staten moeten zelf de verantwoordelijkheid voor hun continent nemen, maar wij in Europa moeten hen daarin steunen. De Afrikaanse staten moeten gezamenlijk de schouders eronder zetten. Er is geen andere weg.
Initiatieven als de Afrikaanse Unie en NEPAD zijn van groot belang. Het Ierse voorzitterschap streeft er onder andere naar Afrika hoger op de agenda van de Europese Unie te krijgen. Het zou niet alleen goed zijn voor Europa zelf om meer belangstelling voor Afrika te tonen en er een actievere rol te spelen; Europa is daartoe ook moreel verplicht. 
De Voorzitter.
   - Vraag nr. 5 is ingetrokken.
Zoals de Raad weet, biedt het EU-programma voor de jeugd mobiliteit en niet-formeel onderwijs aan duizenden jongeren tussen de 15 en 25 jaar in 30 Europese landen. Het biedt jongeren mogelijkheden in de vorm van groepsuitwisselingen en individueel vrijwilligerswerk, en organiseert ondersteunende activiteiten.
Is de Raad voornemens, ten einde ervoor te zorgen dat de Europese Unie het voortouw neemt bij de bescherming tegen misbruik van jongeren die aan dergelijke programma's deelnemen en in het licht van de Ierse Code of Good Practice: Child Protection for the Youth Work Sector (september 2002), onverwijld stappen te nemen, opdat een beleid of strategie inzake kinderbescherming wordt opgenomen in het programma voor de jeugd? Zal de Raad de goedkeuring van een resolutie ter zake voorstellen tijdens de volgende Raad van ministers die bevoegd zijn voor jeugdzaken en zal hij de nodige actie ondernemen om ervoor te zorgen dat een taakgroep op hoog niveau voor de kinderbescherming wordt ingesteld in het kader van de herziening van het communautaire programma voor de jeugd? 
Roche,
   - Dat is een zeer interessante vraag, die ik ook had verwacht van een van de jongere leden van dit Parlement.
De Raad begint met de behandeling van het Commissievoorstel voor het jeugdprogramma na 2006 zodra dit officieel door de Commissie is goedgekeurd en aan het Parlement en de Raad is overgelegd. Het zou niet gepast zijn indien de Raad op enigerlei wijze vooruit zou lopen op de inhoud van het voorstel, dat voor honderd procent een initiatief van de Commissie is.
Daarnaast zal het voorzitterschap verdergaan met de werkzaamheden in verband met de nieuwe generatie Europese onderwijs-, opleidings- en jeugdprogramma's. Het jeugdprogramma van het voorzitterschap bevat een ontwerpresolutie over de sociale integratie van jongeren. Daarin worden de lidstaten onder meer verzocht strategieën en voorstellen te ontwikkelen zodat nuttige maatregelen kunnen worden getroffen. De in het Witboek over de jeugd beschreven vraagstukken van sociale integratie moeten daarbij als leidraad dienen.
Ik wil ook met nadruk stellen dat de Raad beseft dat kinderen tegen alle vormen van uitbuiting moeten worden beschermd. Wat dit betreft heeft de Raad een aantal maatregelen genomen, waaronder met name - op 22 december 2003 - een kaderbesluit ter bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie. Op grond van het kaderbesluit zijn de lidstaten verplicht specifiek gedrag dat gerelateerd is aan seksuele uitbuiting van kinderen en kinderporno volgens hun eigen nationale wetten als een misdrijf te bestraffen. 
Crowley (UEN ).
   - Dank u wel voor uw antwoord, mijnheer de fungerend voorzitter. U hebt enkele van de zaken aangestipt die ik in mijn aanvullende vraag aan de orde wilde stellen. Nu nieuwe communicatietechnologieën als internet en mobiele telefoons beschikbaar komen, doen zich gevallen voor, zoals onlangs in Ierland, Frankrijk, Italië en Duitsland, waarin pornografische afbeeldingen van tieners op scholen via mobiele telefoons onder medescholieren werden verspreid. Kunt u tijdens uw voorzitterschap specifieke voorstellen doen, niet alleen op wetgevingsgebied, maar ook om partnerschappen op te zetten tussen technici en distributeurs en om hen in bepaalde opzichten verantwoordelijk te stellen voor de manier waarop deze netwerken functioneren? 
Roche,
   - De heer Crowley heeft gelijk: de moderne techniek en de snelle ontwikkeling ervan stellen ons voor een uitdaging. De gevallen die de media in Ierland en in andere landen bijvoorbeeld aan de orde hebben gesteld, illustreren hoe moeilijk het is voor de lidstaten om de technologische ontwikkelingen bij te houden en misbruik ervan te voorkomen.
Kinderbescherming - met name in het kader van internet en andere technologieën die in ontwikkeling zijn - is een zaak die duidelijk onze aandacht vraagt.
Met betrekking tot pornografie en het verspreiden van pornografische afbeeldingen - of dat nu is via internet of via de nieuwe mobiele telefoonnetwerken - is het kaderbesluit van 22 december 2003 inzake de bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie van belang. Volgens dit kaderbesluit dient iedere lidstaat alle maatregelen te treffen die nodig zijn om alle vormen van misbruik van kinderen strafbaar te stellen.
Het kaderbesluit was gericht op uitbuiting op grond van commerciële belangen of technieken. Dat illustreert nog eens dat de heer Crowley absoluut gelijk heeft. Het kaderbesluit was duidelijk niet gericht op het soort misbruik dat naar voren werd gebracht in de perscommentaren waarop de heer Crowley wees. Het was duidelijk bedoeld om commerciële uitbuiting en commercieel misbruik van nieuwe technieken als vorm van kinderpornografie en uitbuiting te verbieden.
De voorstellen houden in dat iedere lidstaat, met betrekking tot overtredingen op het gebied van kinderpornografie, de nodige maatregelen dient te treffen om de productie, distributie, levering en verkrijging van kinderpornografie strafbaar te stellen. Dit raakt aan het specifieke punt dat de heer Crowley naar voren heeft gebracht over nieuwe technieken van mobiele telefoons met de mogelijkheid foto’s of filmpjes te versturen. Door middel van de kaderrichtlijn kan het probleem dat hij aan de orde stelt, worden aangepakt.
Door deze kaderrichtlijn wordt het de primaire verantwoordelijkheid van de afzonderlijke lidstaten om kwesties die zich op dit terrein voordoen, aan te pakken. 
Rübig (PPE-DE ).
   - Een probleem waarmee de jeugd natuurlijk in de eerste plaats wordt geconfronteerd is de werkloosheid. Werkloosheid werkt ongewenst gedrag in de hand. Christoph Leitl, voorzitter van EuroCommerce, stelde onlangs dat we bij jongeren tussen de 15 en 25 jaar werkloosheid eigenlijk helemaal niet zouden moeten accepteren. We zouden jongeren voor de keus moeten stellen: óf werken, óf leren, zodat ze in de maatschappij integreren. Denkt u dat dergelijke initiatieven ook in het kader van het programma voor de jeugd zouden kunnen plaatsvinden? 
Roche,
   - De geachte afgevaardigde heeft gelijk want werkloosheid, met name jeugdwerkloosheid, is een bijzonder moeilijke kwestie. Het algemene proces van Lissabon is deels gericht op het aanpakken van werkloosheid op alle niveaus. Een befaamd politiek leider in mijn eigen land heeft ooit gezegd dat de vloed alle schepen meevoert, met andere woorden, het beste antwoord op armoede en op werkloosheid bestaat uit het scheppen van banen en het scheppen van een goed economische klimaat.
De werkgroep voor de bevordering van goede praktijken bij de kinderbescherming en in het jeugdwerk in Europa signaleert dat er meer samenhang tussen beleidsinitiatieven moet worden geschapen en dat de coördinatie en samenwerking bij het formuleren van sociaal beleid moet worden verbeterd om problemen die zich in deze sector voordoen, te kunnen aanpakken. Het gaat daarbij om beleid inzake huisvesting, onderwijs, opleidingen, maatschappelijke zorg, werkgelegenheid, gezondheid, misdaadpreventie en vele andere zaken.
Armoede heeft veel nare gevolgen en als jongeren met armoede worden geconfronteerd, met name in een moderne samenleving, stelt dit de beleidsmakers voor specifieke uitdagingen, zoals de geachte afgevaardigde aangaf. Ik heb nota genomen van zijn opmerkingen en suggesties. 
De Voorzitter. -
   Vraag nr. 7 is ingetrokken.
Uit een enquête onder consumenten die gehouden werd door het Ministerie van Landbouw in Ierland, blijkt dat de meeste consumenten behoefte hebben aan duidelijke informatie over het land van herkomst van vlees.
Wat vindt de Commissie van uitbreiding van de regelingen voor de etikettering van vlees tot de voedingsmiddelensector? 
Roche,
   - Ik weet zeker dat we de heer Fitzsimons, een kleurrijk man, allen een spoedig herstel toewensen.
De heer Hyland stelde een zeer belangrijke vraag, gezien de voedselcrises in het algemeen en met name de gezondheidsrisico’s. De Raad is zich bewust van de bezorgdheid die de heer Hyland naar voren brengt. We wachten echter nog steeds op een voorstel van de Commissie, dat als basis moet dienen voor een uitvoerig onderzoek door de Raad. De vraag loopt vooruit op iets wat nog gaat gebeuren. Ik heb begrepen dat de Commissie binnenkort een verslag aan het Europees Parlement en de Raad voorlegt over de toepassing van de huidige regels inzake de etikettering van rundvlees, waarin met name deze kwestie wordt onderzocht. De Raad heeft dan de gelegenheid de kwestie diepgaand te bespreken en zal alles in het werk stellen om de belangen van de consument zo goed mogelijk te beschermen.
Ik wil mijn goede vriend Liam Hyland nog ergens op wijzen. De hele kwestie van de etikettering van vlees en het verband tussen etikettering en consumentenbescherming houdt de heer Hyland al jaren bezig. Met zijn vraag loopt hij vooruit op iets wat de Commissie op het punt staat te doen. Hij loopt al heel lang voor op dit terrein. In zijn vraag gaf hij een terrein aan dat de aandacht van de Commissie, de Raad en het Parlement vereist. 
Hyland (UEN ).
   - Door de vriendelijke woorden van de fungerend voorzitter zou ik er nog bijna spijt van krijgen dat ik mijn ontslag als lid van het Europees Parlement heb aangekondigd.
Zoals we onlangs hebben gezien bij de uitbraak van de vogelpest in Thailand, is informatie over het land van herkomst echt van belang voor de Europese consument. Als de herkomst goed te traceren is, dient elk verkooppunt op de hoogte te zijn van de herkomst van het vlees en andere voedingsmiddelen die er worden verkocht. Ik weet dat producenten en consumenten in mijn eigen land, Ierland, zich zorgen maken omdat veel restaurants deze informatie niet kunnen verschaffen en ik weet dat de minister daar ook van op de hoogte is. Nog afgezien van de veiligheids- en kwaliteitskwesties wordt de consument hierdoor het recht ontnomen de voorkeur te geven aan binnenlandse of Europese producten boven producten afkomstig uit derde landen.
Dan nu de aanvullende vraag die ik wil stellen: onderschrijft de Raad dat consumenten op dit terrein een geldige reden tot bezorgdheid hadden? Ik weet nu dat dit inderdaad het geval is en ik ben de fungerend voorzitter dankbaar voor deze bevestiging. Welke verdere actie kan het voorzitterschap ondernemen om ervoor te zorgen dat deze kwestie in toekomstige voorstellen over etikettering aan de orde komt? Ik weet dat de Raad een zeer positieve inbreng zal hebben bij de uiteindelijke uitkomst van deze belangrijke consumentenkwestie. 
Roche,
   - Als een van de vele tevreden ingezetenen van het kiesdistrict van Liam Hylands wil ik het Parlement alleen maar zeggen dat ook ik het betreur dat hij besloten heeft zijn lier aan de wilgen te hangen. Ik twijfel er niet aan dat hij zijn buitengewone energie en talenten elders goed zal weten te benutten. Liams terugkeer naar Ierland is een aanwinst voor Ierland maar een verlies voor dit Parlement.
De geachte afgevaardigde heeft absoluut gelijk. Er zijn geldige redenen om ons zorgen te maken over voedselveiligheid, etikettering en traceerbaarheid. BSE en mond- en klauwzeer bijvoorbeeld hebben het vertrouwen van consumenten in heel Europa danig aangetast. De recente problemen rond de vogelpest waarover de heer Hyland sprak, hebben het consumentenvertrouwen zeer zeker geschaad. Het is niet alleen een belangrijke kwestie: consumenten hebben het recht meteen geïnformeerd te worden over iedere kwestie die in verband met de voedselveiligheid van belang is.
Het Iers voorzitterschap is van plan de discussie over de etikettering te bevorderen - en daar gaat de vraag van de heer Hyland in wezen over - zodra de Commissie haar verslag heeft gepresenteerd, wat hopelijk op korte termijn het geval is. We willen met name dat deze kwestie zo spoedig mogelijk bij de Raad op tafel ligt. In Ierland heeft een speciaal opgerichte groep voor voedseletikettering een uitvoerige studie naar deze kwestie uitgevoerd. Naar aanleiding van het verslag van deze groep heeft mijn collega, minister Walsh, minister van landbouw en voeding, commissaris Byrne in het najaar van 2003 een brief geschreven met het voorstel de etikettering van rundvlees uit te breiden tot de voedingsmiddelensector. Dit is precies wat de heer Hyland aan de orde stelde. Consumenten hebben absoluut het recht te weten waar hun rundvlees vandaan komt en ze hebben absoluut het recht te weten wat er in verwerkt is, want de vervalsing van voedingsmiddelen is een zeer ernstige zaak.
Mijn collega, minister Walsh, heeft de Commissie verzocht met de bezorgdheid op dit terrein rekening te houden als zij haar verslag opstelt en we hopen de mededeling van de Commissie zo snel mogelijk te mogen ontvangen. 
De Voorzitter. -
Is de Commissie niet van mening dat vissers en hun beroepsorganisaties intensiever moeten kunnen deelnemen aan en meer moeten worden betrokken bij het besluitvormingsproces in het Gemeenschappelijk Visserijbeleid. En dat het voor het vertrouwen van de vissers in het wetenschappelijk advies dat een rol speelt bij besluiten over het visserijbeheer, noodzakelijk is dat nauwere banden worden aangeknoopt tussen vissers en wetenschappers ter vergroting van de doorzichtigheid van het advies? Is de Commissie niet van mening dat de regionale adviesraden, waardoor vissers en hun vertegenwoordigers worden betrokken bij de besluitvorming, een vooruitgang betekenen? 
Roche,
   - Dit is een vraag van de heer ó Neachtain: een degelijke West-Ierse naam.
De Raad deelt de visie van de geachte afgevaardigde dat vissers en hun beroepsorganisaties in staat moeten worden gesteld intensiever deel te nemen aan het besluitvormingsproces van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Dat is een van de beginselen van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid zoals die in december 2002 door de Raad is aangenomen. Nauwere banden tussen vissers en wetenschappers zou de transparantie van wetenschappelijk advies ten goede komen en dit dient dan ook te worden gestimuleerd.
De Raad is van mening dat regionale adviesraden - RAR’s - hieraan kunnen bijdragen. Zoals de voorzitter van de Raad in januari tegen de Commissie visserij zei, zullen deze regionale adviesraden een forum bieden waar alle belanghebbenden kunnen samenkomen om belangrijke kwesties te bespreken. Dit dialoogproces moet geleidelijk leiden tot groter onderling begrip en vertrouwen. Een aantal jaren geleden was ik als lid van het Iers parlement voorzitter van een parlementaire commissie die zich boog over de moeilijkheden waarmee de visserij te maken had in verband met ambtenaren in diverse regelgevende instanties in Ierland. We hebben toen onder andere aangegeven dat het soort dialoog dat de heer ó Neachtain binnen de visserijsector propageert, van centraal belang is als we willen dat beide actoren hun eigen rol begrijpen.
De Raad streeft ernaar het besluit over het oprichten van de RAR’s aan te nemen zodra hij heeft kennisgenomen van de standpunten van dit Parlement over deze kwestie. De Raad hoopt deze spoedig te ontvangen. Ik weet dat de heer ó Neachtain een belangrijke en zeer krachtige bijdrage aan dat debat zal leveren. 
ó Neachtain (UEN ).
   - Ik dank de fungerend voorzitter voor zijn uitvoerige antwoord en voor zijn principiële steun aan de regionale adviesraden. Ik ben er heilig van overtuigd dat de visserijsector de komende jaren voordeel zal hebben van deze nieuwe maatregel, die voor het eerst in het gemeenschappelijk visserijbeleid is opgenomen.
Denkt de heer Roche dat de maatregel, als die een succes wordt, een meer geïntegreerd onderdeel van het gemeenschappelijk visserijbeleid zal worden, wat er toe zal leiden dat vissers en belanghebbenden een wettelijke rol krijgen toebedeeld in de ontwikkeling van het gemeenschappelijk visserijbeleid? 
Roche,
   - Ik dank de heer ó Neachtain. Het antwoord op zijn aanvullende vraag lag opgesloten in mijn antwoord op de oorspronkelijke vraag. Het voorzitterschap heeft vorige maand duidelijk aangegeven dat de regionale adviesraden een belangrijk forum voor belanghebbenden zijn. Er moeten problemen worden opgelost, maar ik ben het eens met het grondbeginsel dat raadpleging van belanghebbenden in de visserijsector van groot belang is.
Het Iers voorzitterschap zal zich buigen over de vraag hoe we op alle niveaus met burgers - zowel het bedrijfsleven als individuele burgers - communiceren. Het soort ontwikkeling dat de heer ó Neachtain al enige tijd propageert, sluit nauw aan bij het centrale beleidspunt van het Iers voorzitterschap, dat wil zeggen het verbeteren van de relatie tussen de Gemeenschap en de burgers van Europa, of die burgers nu betrokken zijn bij de visserij of de landbouw of bij enige andere sector. 
De Voorzitter.
   - Aangezien de vragen 10 en 11 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld.
Volgens veel analisten zouden de verkiezingen in de zogenaamde 'Turkse Republiek van Noord-Cyprus' een nieuwe impuls hebben kunnen opleveren in de richting van een oplossing van de kwestie-Cyprus.
Is de Raad van mening dat, rekening houdende met de uitslag van de bedoelde verkiezingen, de kansen op het vinden van een oplossing nu groter zijn dan ervoor? Is het Turkse standpunt bevorderlijk voor het vinden van een oplossing van de kwestie-Cyprus?
Tijdens zijn recente bezoek aan de VS heeft de Turkse premier Tayip Erdogan in de Council on Foreign Relations onomwonden verklaard dat het plan-Annan geen basis voor onderhandelingen vormt, maar een referentiepunt voor het houden daarvan. Hij beklemtoonde daarnaast dat aan de onderhandelingen moet worden deelgenomen door een onafhankelijk en onbevooroordeeld land dat politiek gewicht in de schaal legt, alsook een nieuwe vertegenwoordiger van Kofi Annan.
Denkt de Raad, rekening houdend met deze uitspraken en gezien het feit dat Rauf Denktash de officiële onderhandelaar van de Turks-Cypriotische kant blijft, dat een snelle en permanente oplossing van het politieke probleem-Cyprus tot de mogelijkheden behoort?
Denkt de Raad dat Cyprus op 1 mei 2004 als ongedeeld land tot de Europese Unie zal kunnen toetreden, met toepassing van het communautair op het hele grondgebied van het land?
Is de Raad van plan concrete initiatieven te ontwikkelen met het oog op het tot stand brengen van een dergelijke oplossing? 
Roche,
   - Deze vragen komen precies op het juiste moment. De Europese Raad heeft herhaaldelijk zijn voorkeur uitgesproken voor de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie op 1 mei 2004. De Europese Raad van december 2003 drong er bij alle partijen - met name Turkije en het Turks-Cypriotisch leiderschap - op aan de inspanningen van de secretaris-generaal van de VN, Kofi Annan, te steunen en verzocht in dit verband om een onmiddellijke hervatting van de onderhandelingen op basis van zijn voorstellen. De VN verklaarde opnieuw zich te willen schikken naar de voorwaarden van een akkoord overeenkomstig de grondbeginselen van de EU.
In de weken na de Europese Raad zijn er ontwikkelingen geweest - zelfs de afgelopen 24 uur zijn er ontwikkelingen geweest - die verband houden met de vooruitzichten op een alomvattende oplossing. In Noord-Cyprus is bijvoorbeeld na de verkiezingen van december een coalitieregering gevormd onder leiding van de heer Mehmet Ali Talat, leider van de CTP-partij, die voor een oplossing voor de kwestie-Cyprus en toetreding van een verenigd Cyprus tot de Europese Unie is. De heer Denktash - de leider van de Democratische partij - is de andere coalitiepartner.
Op 23 januari 2004 verklaarde de Nationale Veiligheidsraad van Turkije, na een intensieve overlegprocedure, dat er consensus was bereikt over deelname aan onderhandelingen uitgaande van het plan-Annan en de realiteit op het eiland.
Op 24 januari heeft minister-president Erdogan in Davos de situatie persoonlijk met secretaris-generaal Annan besproken, waarna hij in het openbaar heeft verklaard dat Turkije hervatting van de onderhandelingen op basis van het plan van Annan steunt met het oog op goedkeuring van een akkoord per referendum vóór 1 mei.
Minister-president Erdogan heeft de politieke leiders van Noord-Cyprus, waaronder Rauf Denktash, bij terugkomst uit Davos ontmoet. President Papadopoulos heeft nogmaals gezegd dat de regering van de Republiek Cyprus bereid is zonder voorafgaande voorwaarden deel te nemen aan de hervatte onderhandelingen.
Secretaris-generaal Annan heeft de partijen vorige week uitgenodigd de onderhandelingen over een alomvattende oplossing van de kwestie-Cyprus op grond van deze voorstellen te hervatten. Hij gaf in zijn uitnodigingsbrieven aan dat de partijen die de uitnodiging aanvaarden, zich ertoe verbinden het plan met de hulp van de Verenigde Naties uiterlijk 31 maart 2004 af te ronden en op 21 april 2004 een afzonderlijk en gelijktijdig referendum over het afgeronde plan te houden. De secretaris-generaal deed een beroep op de leiders en vroeg hen te zorgen voor de politieke wil die nodig is om in de korte beschikbare tijd tot dit resultaat te komen.
Volgens het in de brief aangegeven tijdpad sluiten de partijen de onderhandelingen op 26 maart af. Als er dan nog geen volledige tekst op tafel ligt, zal secretaris-generaal Annan de nodige voorstellen doen opdat de tekst op 31 maart kan worden afgemaakt. Dat is een zeer ambitieus tijdpad.
De onderhandelingen met de Grieks-Cypriotische en Turks-Cypriotische leiders zijn gisteren, 10 februari, in New York hervat. Dit biedt de gelegenheid de historische doelstelling van de toetreding van een verenigd Cyprus tot de Europese Unie op 1 mei 2004 te verwezenlijken.
We weten allemaal dat er nog een aantal kwesties moet worden opgelost, maar de Europese Unie steunt de centrale rol van de Verenigde Naties bij de zoektocht naar een alomvattende oplossing. We staan volledig achter dit nieuwe initiatief van secretaris-generaal Annan en de Raad is bereid alle hulp te bieden die hij wenselijk acht voor het welslagen van de onderhandelingen.
De Commissie zal een integrale rol spelen in de hervatte onderhandelingen en alles in het werk stellen om een snelle oplossing overeenkomstig het te bewerkstelligen. Als er een akkoord is bereikt, is de EU bereid financiële steun te bieden voor de ontwikkeling van het noordelijk deel van Cyprus.
De Raad blijft hopen dat ze op 1 mei 2004 een herenigd Cyprus in de EU zal kunnen verwelkomen. Ik moet het Parlement opbiechten dat ik een persoonlijke reden heb om te hopen dat dit op 1 mei gebeurt, in die zin dat de stad waar ik woon tijdens de welkomstdag op 1 mei als gastheer optreedt voor Cyprus. Er rest echter weinig tijd en om de onderhandelingen te doen slagen zullen alle partijen moeilijke compromissen moeten sluiten, en daarvoor is uiteraard veel politieke wil nodig.
De toetreding van een verenigd Cyprus is in het belang van de bevolking van het eiland en ook duidelijk in het belang van de bevolking van Griekenland and Turkije en de Europese Unie. 
Posselt (PPE-DE ).
   - Ik wilde alleen de volgende vraag stellen: kan de Raad uitsluiten dat in het kader van de onderhandelingen over Cyprus, die ik toejuich en steun, achter de schermen toezeggingen aan Turkije worden gedaan over het begin van de toetredingsonderhandelingen dan wel over de toetreding zelf? 
Roche,
   - Ik begrijp de vraag, maar dit ligt nu zeer gevoelig. De geachte afgevaardigde weet dat er onderhandelingen met de Grieks-Cypriotische en Turks-Cypriotische leiders gaande zijn op het moment dat wij onder auspiciën van de secretaris-generaal besprekingen voeren in het hoofdkwartier van de Verenigde Naties in New York. We moeten in deze tijd dus allemaal uiterste zorgvuldigheid betrachten als we in het openbaar ingaan op de vooruitzichten van de onderhandelingen. Het kan niet zo zijn dat we via bijzaken, wenken of knipogen tot een resolutie proberen te komen.
Overeenkomstig de toezegging die in december 2002 aan Turkije is gedaan tijdens de Europese Raad in Kopenhagen, zal de Europese Raad in december van dit jaar op basis van het verslag en de aanbevelingen van de Commissie besluiten of Turkije heeft voldaan aan de politieke criteria van Kopenhagen. Aangezien momenteel zeer uitvoerige en gevoelige onderhandelingen plaatsvinden in New York, is dit niet het moment om over andere kwesties te gaan speculeren. De realiteit is dat het aanbod is gedaan, het ligt ter tafel, het zal worden besproken en volgend jaar december zal er een besluit worden genomen. Een en ander staat in verband met de objectieve criteria van Kopenhagen, en dat weten de leden van dit Parlement en de Turkse regering. 
Sacrédeus (PPE-DE ).
   Het Europees Parlement heeft in het verleden verklaard dat men de Turkse aanwezigheid in Noord-Cyprus als een bezetting beschouwde. De Europese Gemeenschap is geboren als een vredesproject, en het is onze wens om de erfenis van De Gasperi, Schuman, Monnet en Adenauer goed te bewaren. Daarom stel ik de volgende vraag: is het een logisch uitvloeisel van de vredesgedachte van de EU en de erfenis van onze geestelijke vaders, dat wij Turkije een startdatum geven voor onderhandelingen over het lidmaatschap van de Europese Unie, terwijl Turkije als bezettingsmacht in Noord-Cyprus blijft? Met andere woorden, kan men een andere lidstaat van de Europese Unie bezetten en tegelijkertijd het aanbod krijgen om te spreken over lidmaatschap? 
Roche,
   - Ik heb al aangegeven wat de objectieve basis is voor de uitspraak over het Turks lidmaatschap.
De Europese Unie is de krachtigste en meest consistente voorstander van de missie van secretaris-generaal Kofi Annan in Cyprus. We zijn ons volledig bewust van de rol die de Turkse regering kan spelen bij de totstandkoming van een resolutie.
Ik kom nog eens terug op het punt dat ik eerder naar voren bracht. De objectieve basis voor de beoordeling van een aanvraag tot lidmaatschap van de Europese Unie is de volledige naleving van de criteria van Kopenhagen. Dat is de basis. Daar valt verder niet over te onderhandelen. 
De Voorzitter. -
Meer dan 100 professoren en hoogleraren Strafrecht aan openbare universiteiten in geheel Spanje hebben een manifest gepubliceerd waarin zij felle kritiek uitoefenen op de strafrechthervormingen die de regering-Aznar in 2003 heeft doorgevoerd. Zij spreken van "zeer betreurenswaardige ontwikkelingen waarvan het einde niet in zicht is".
In het manifest wordt kritiek uitgeoefend op de jongste hervorming van het wetboek van strafrecht, die tot doel heeft het hoofd van de Baskische regering te verhinderen een referendum te organiseren onder de Baskische bevolking, met de dreiging van een gevangenisstraf indien hij hiertoe toch mocht overgaan. In het manifest is te lezen dat het beleid van "verscherping van de onderdrukking" zoals dit door de Spaanse regering op strafrechtelijk gebied wordt gevoerd, kan leiden tot een uitholling van de rechtsstaat die de beschaving aan de wortels zal aantasten.
Is de Raad op de hoogte van deze feiten? In artikel 7, lid 1, van het EU-Verdrag staat dat "de Raad (...) kan constateren dat er duidelijk gevaar bestaat voor een ernstige schending van de in artikel 6, lid 1 genoemde beginselen door een lidstaat, en die lidstaat passende aanbevelingen kan doen". Is de Raad niet van oordeel dat hij de morele, politieke en wettelijke plicht heeft om een onderzoek te doen naar de in dit manifest gedane beschuldigingen en, eventueel, passende aanbevelingen te doen en maatregelen te nemen? 
Roche,
   - De Raad verwijst de geachte afgevaardigde naar zijn antwoord op mondelinge vraag H-0806/03 over hetzelfde onderwerp tijdens het vragenuur van de vergaderperiode van januari 2004.
In dit verband benadrukt de Raad het feit dat de Europese Unie is gestoeld op de beginselen vrijheid, democratie, respect voor de mensenrechten en fundamentele vrijheden en de rechtsorde. Deze beginselen gelden in alle lidstaten. 
Ortuondo Larrea (Verts/ALE )
   Ik zou graag willen dat deze debatten werden gevolgd door de Ierse burgers die de tijden hebben gekend dat u - de Ieren - afhankelijk waren van de regering van Londen, en die dat nog steeds zijn.
Vrede is de stichtingsdoelstelling van de Europese Unie en als meer dan honderd universitaire docenten en hoogleraren strafrecht in heel Spanje zich genoodzaakt hebben gezien om in het openbaar de afbraak van de rechtstaat door de huidige Spaanse regering aan de kaak te stellen, dan denk ik dat wij niet de andere kant op mogen kijken, als wij de vrede en de integratie willen bevorderen. Vrede en integratie van Europa worden uiteraard slechts bereikt als de democratische beginselen worden gerespecteerd.
Bent u ervan overtuigd dat de Spaanse regering de democratische beginselen van de rechtsstaat respecteert? 
Roche,
   - Ik heb alle begrip voor de emotie die uit de vraag blijkt, maar het punt is dat ik echt niets kan toevoegen aan het antwoord dat de geachte afgevaardigde reeds op deze vraag heeft gekregen, zowel vandaag als bij de vorige gelegenheid. 
De Voorzitter. -
Heeft het Ierse voorzitterschap ideeën hoe het vraagstuk in verband met de status van Kosovo kan worden aangepakt? 
Roche,
   - De Westelijke Balkan zal tijdens het Iers voorzitterschap natuurlijk een belangrijke prioriteit van het buitenlands beleid van de Europese Unie blijven, zoals dat tijdens de voorgaande voorzitterschappen het geval is geweest. We zullen met name proberen voort te bouwen op de voortgang die het Grieks en het Italiaans voorzitterschap vorig jaren hebben geboekt. Het institutionele kader voor het Iers voorzitterschap wordt geboden door de agenda die tijdens de Top EU-Westelijke Balkan afgelopen juni in Thessaloniki, die ik heb bijgewoond, is overeengekomen. Tijdens die Top is bevestigd dat de toekomst van de landen van de Westelijke Balkan ligt in opname in de structuren van de Europese Unie.
In Kosovo is de laatste tijd aanzienlijke voortgang geboekt op basis van resolutie 1244 van de VN-veiligheidsraad. De Raad steunt Harri Holkeri, de speciale afgezant van de VN voor Kosovo, die bezig is het -beleid te operationaliseren en vooruitgang probeert te boeken tijdens de rechtstreekse dialoog over praktische kwesties tussen Belgrado en Pristina. We kunnen ons geen betere speciale afgezant wensen dan de heer Holkeri. In Ierland zijn we hem nog steeds dankbaar voor zijn kundigheid, met name op het gebied van onderhandelingen. Dit zijn essentieel onderdelen voor verdere vooruitgang, en die vooruitgang moet uiteindelijk leiden tot de oplossing van de status-kwestie.
In december heeft de Raad het belang van structurele economische hervormingen in Kosovo onderstreept. Voor de tenuitvoerlegging van economische hervormingen is het van wezenlijk belang dat er vooruitgang wordt geboekt bij het privatiseringsproces. De Raad heeft het voorlopig bestuur opgeroepen zijn verantwoordelijkheden op constructieve wijze uit te oefenen en ervoor te zorgen dat het privatiseringsproces zo snel mogelijk wordt hervat.
Het Iers voorzitterschap streeft naar de nauwst mogelijke samenwerking tussen de Europese Unie en de internationale gemeenschap opdat de speciale afgezant, de heer Holkeri, steun wordt verleend.
In november heeft de Raad in het kader van de volledige tenuitvoerlegging van resolutie 1244 van de VN-veiligheidsraad en het -beleid herhaalt dat de Europese Unie bereid is te helpen bij de realisering van een multi-etnisch en democratisch Kosovo binnen Europa.
Wij hopen dat het verslag dat Hoge Vertegenwoordiger, Javier Solana, op verzoek van de Raad van november in nauwe samenwerking met de Commissie en ook in samenwerking met de heer Holkiri zou voorbereiden, spoedig zal worden besproken. In dat verslag zal worden onderzocht hoe de Europese Unie haar bijdrage aan de tenuitvoerlegging van resolutie 1244 verder kan verbeteren, rekening houdend met de follow-upmechanismen van het stabilisatie- en associatieproces en het belang van een doeltreffende tenuitvoerlegging van het criterium . 
Posselt (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil de fungerend voorzitter van de Raad danken voor de uitvoerige en grondige beantwoording van mijn vraag. Ik wil daar nog een kritische kanttekening bij plaatsen en ik heb nog een vraag.
In de eerste plaats: normen vóór status - dat krijgen we doorlopend te horen. Alle grote investeerders in Kosovo vertellen mij echter dat ze daar geen duurzame investeringen zullen doen als ze zich niet enige voorstelling kunnen maken van de toekomstige status. De normen vóór status-strategie functioneert dus maar ten dele omdat er gewoon geen zekerheid over de toekomst van Kosovo bestaat. Dat vormt een probleem voor de economische opbouw.
Mijn tweede punt in dit verband is dat de Amerikanen hebben laten weten dat ze in 2005 denken te beginnen met onderhandelingen over de status van Kosovo. Moet de EU zich daarop dan niet uiterlijk dit jaar, in 2004 dus, voorbereiden, zodat ze straks niet voor voldongen feiten wordt geplaatst? 
Roche,
   - Om te beginnen heeft de geachte afgevaardigde duidelijk gelijk: economische vooruitgang is zeer afhankelijk van de omstandigheden. In de tijd dat ik als docent verbonden was aan een van onze universiteiten in Ierland zei ik altijd dat vooruitgang een hele gevoelige bloem is die een heel specifiek eco-klimaat nodig heeft dat goed inspeelt op de eigen behoeften. Particuliere investeringen in een probleemregio worden zeker bepaald door het algehele klimaat.
De EU wil de economische ontwikkelingen in Kosovo echter heel graag steunen. In de vierde pijler van UNMIK - ik heb trouwens een hekel aan acroniemen - steunt de EU de revitalisering van de economische activiteiten in Kosovo die moeten leiden tot een moderne openmarkteconomie. Daar draait het om bij de aanvullende vraag. Het doel moet zijn het vormen van een duurzame particuliere sector waarin werkgelegenheid wordt geschapen, want dat is de enige hoop voor de regio. Het doel is een perspectief voor de lange termijn te bieden. Het wetgevende en bestuurlijke kader van Kosovo moet dichter bij de Europese normen komen te liggen. Dat eisen Europese bedrijven voordat ze er zullen investeren.
Het Europees Agentschap voor de wederopbouw blijft duurzame wederopbouw- en ontwikkelingsprogramma’s in Kosovo financieren en beheren. Uiteindelijk moet de oplossing in het land zelf worden gecreëerd door middel van de omstandigheden die de geachte afgevaardigde in gedachten heeft. Het voorzitterschap dringt er bij het voorlopig bestuur op aan een constructieve bijdrage aan dat proces te leveren.
Het document over de normen voor Kosovo - dat op 10 december 2003 is overeengekomen - en de huidige werkzaamheden rond de tenuitvoerlegging ervan kunnen een helder kader bieden waaraan het voorlopig bestuur dient te voldoen, maar ze kunnen ook een kader bieden waarbinnen het benodigde vertrouwen kan worden opgebouwd. In het herzieningsmechanisme dat op 5 november 2003 is aangekondigd, wordt voorgesteld de vooruitgang die het voorlopig bestuur bij de criteria boekt, ieder kwartaal te beoordelen.
Als aan alle criteria wordt voldaan, ontstaat het soort vertrouwen dat nodig is om tot een duurzame economische ontwikkeling te komen. Er zal pas een duurzame economische ontwikkeling ontstaan als het bedrijfsleven en particuliere investeerders van oordeel zijn dat de omstandigheden die nodig zijn om te investeren aanwezig zijn. 
Ortuondo Larrea (Verts/ALE )
   Ik zou het Ierse voorzitterschap en de Raad graag willen complimenteren met alle pogingen die zij in het werk stellen om het conflict in Kosovo en andere conflicten in de wereld op te lossen.
De Raad en de instellingen zijn zeer bezorgd over de gebeurtenissen in de wereld en proberen oplossingen aan te dragen om vrede te stichten en conflicten op te lossen. De Europese Unie bemiddelt ook in het conflict in Noord-Ierland en draagt zelfs met economische middelen bij aan het vredesproces.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, denkt u dat het teveel gevraagd is om ook enige moeite te doen voor het politieke conflict in Baskenland, dat ook deel uitmaakt van de Europese Unie. 
De Voorzitter.
   - Dit is weliswaar een goede vraag maar ze is niet relevant, aangezien zij geen verband houdt met de Kosovo-kwestie. 
De Voorzitter.
   - Aangezien de vragen 14, 15, 16 en 17 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld.
De gevangenisomstandigheden van vijf gevangen Cubaanse onderdanen in de Verenigde Staten van Amerika en met name de belemmeringen voor het contact met hun familieleden vormen een flagrante schending van het internationaal recht en van de mensenrechten door de Noord-Amerikaanse regering. De EU moet zich inzetten voor de bescherming van de mensenrechten overal waar zich schendingen voordoen, en wij kunnen onze verantwoordelijkheid niet ontlopen door aan te voeren dat het bij genoemde schendingen gaat om een bilaterale kwestie tussen de Verenigde Staten en Cuba.
Zal de Raad een gebaar maken door van de Noord-Amerikaanse autoriteiten te verlangen dat hun optreden strookt met de naleving van de mensenrechten en het volkerenrecht als het gaat om de situatie van de betrokken gevangenen en hun familieleden?
De omstandigheden waaronder vijf Cubaanse staatsburgers in de Verenigde Staten gevangen worden gehouden zonder dat zij rechtstreeks contact kunnen opnemen met hun naaste familieleden vormen een flagrante schending van het volkerenrecht en van de rechten van de mens door de Amerikaanse autoriteiten.
Is de Raad niet van mening dat de Europese Unie de mensenrechten moet verdedigen zonder de verantwoordelijkheid af te schuiven door te beweren dat deze schending van de mensenrechten een bilaterale aangelegenheid van de Verenigde Staten en Cuba is? Zal de Raad stappen zetten in deze zaak? Weet het huidige Ierse Raadsvoorzitterschap dat het Italiaanse Voorzitterschap geen antwoord heeft gegeven op de vragen die zijn gesteld door talloze leden die zich zorgen maken over dit geval?
De situatie waarin vijf Cubaanse onderdanen die onrechtvaardig zijn veroordeeld en in Miami vastzitten alsmede het totaal ontbreken van contact van twee van hen met hun naaste familieleden vormt een ernstige schending van de mensenrechten door de Noord-Amerikaanse regering.
Is de Raad op de hoogte van de situatie waarin deze mensen verkeren? Overweegt de Raad zich uit te spreken opdat de bescherming van de mensenrechten niet alleen voor een paar enkelingen geldt maar ook echt universeel van toepassing is?
De onmenselijke omstandigheden waaronder vijf Cubaanse staatsburgers in de VS worden vastgehouden, voor misdaden die zij niet hebben begaan, en het verbod op elk contact met hun familie vormen een grove schending van het internationale recht en de fundamentele mensenrechten door de Amerikaanse regering.
Is de Raad van plan stappen te ondernemen om te bewerkstelligen dat de VS de rechten van deze vijf Cubanen respecteert, en aldus haar in feite goedkeurend zwijgen te doorbreken? Is het Ierse voorzitterschap van mening dat het aandacht aan dit thema moet besteden of zal het dit dossier naast zich neerleggen net als het Italiaanse voorzitterschap, dat volhardde in haar weigering antwoord te geven op de vele vragen over dit onderwerp van parlementsleden? 
Roche,
   - De Raad heeft niets toe te voegen aan de antwoorden die tijdens de vergaderperiode van september 2003 zijn gegeven of aan de antwoorden op vergelijkbare vragen - nummers H-0629/03 en H-0743/03 - die tijdens de vergaderperioden van november en december zijn gegeven. 
De Voorzitter. -
   Hoewel er in principe geen ruimte is voor aanvullende vragen na het antwoord van de fungerend voorzitter van de Raad, geef ik u toch de gelegenheid daartoe. 
Martínez Martínez (PSE )
   Dank u, mijnheer de Voorzitter. Om eerlijk te zijn zullen wij vragen blijven stellen zolang het probleem en het lijden die de aanleiding vormen tot onze interventies, blijven voortbestaan en zolang er bureaucratische antwoorden op onze vragen blijven komen, waaruit naar mijn mening weinig respect blijkt voor de vraagsteller.
De vijf gevangenen waar deze vraag over gaat zijn tot zeer strenge straffen veroordeeld in rechtszaken waarbij volgens Amerikaanse getuigen en juristen alle juridische regels met voeten werden getreden en die volgens hen slechts één grote farce waren. Er wordt een loopje genomen met de mensenrechten, temeer daar die niet alleen worden ontzegd aan de gevangenen maar ook aan hun familieleden, die het fundamentele recht op bezoek niet kunnen uitoefenen.
Mijn vraag luidt of de Raad oog heeft voor de mensenrechtensituatie van deze Cubanen, of dat de Raad slechts oog heeft voor de mensenrechten van andere Cubanen over wie in de afgelopen maanden veel opschudding is ontstaan.
Is onze benadering van de mensenrechten op Cuba selectief en afhankelijke van wie ze schendt of wie lijdt onder de schending? Is de fungerend voorzitter van de Raad zich ervan bewust dat de geloofwaardigheid en het gezag van de Europese Unie afhankelijk zijn van onze coherentie? En hierin zijn wij zeer incoherent, hoewel het waar is dat naast de gruwelen die op Guantánamo plaatsvinden dit een relatief minder belangrijke kwestie lijkt. 
Roche,
   - Ik zou de heer Martínez Martínez niet graag een bureaucratisch antwoord geven, want ik ken hem al vele jaren en heb veel respect voor hem. We zijn goede vrienden.
De Raad benadrukt nogmaals dat hij iedere schending van de mensenrechten betreurt. De Raad hecht veel belang aan de mensenrechten. Als de Cubaanse regering zich zorgen maakt over het welzijn van haar burgers in de Verenigde Staten, kan zij deze kwestie net als de regering van elk ander land onder de aandacht van de Amerikaanse autoriteiten brengen, zoals bepaald in het Verdrag van Wenen inzake consulaire betrekkingen.
Ik onderschrijf de antwoorden die tijdens voorgaande voorzitterschappen zijn gegeven. Het Verdrag van Wenen inzake consulaire betrekkingen biedt in feite het kader op grond waarvan kwesties van deze aard worden behandeld en op grond waarvan de Cubaanse regering namens haar burgers protest kan aantekenen.
Er is één andere kwestie waarover ik een aanvullende vraag verwacht: toegang. Ik weet dat de toegang van familie tot gevangenen een van de zaken is waarover de heer Martínez Martínez zich zorgen maakt. Het standpunt is dat ieder land het exclusieve en onvoorwaardelijke recht heeft te bepalen welke niet-ingezetenen het tot zijn grondgebied toelaat. Ik kan er niet veel meer over zeggen dan al is gezegd. Ik benadruk echter dat de Raad iedere schending van de mensenrechten betreurt. Zoals de heer Martínez Martínez wellicht weet, was ik vroeger werkzaam als mensenrechtenmedewerker van de Verenigde Naties. Ik neem alle mensenrechtenkwesties zeer serieus, ongeacht waar die zich voordoen en ongeacht welke landen erbij zijn betrokken. 
Marset Campos (GUE/NGL )
   Ik zou de fungerend voorzitter van de Raad graag eerst even willen bedanken voor de beschikbaarheid waar hij blijk van heeft gegeven in zijn antwoord, dat ik overigens niet bevredigend vind aangezien hij zich baseert op het Verdrag van Wenen.
De Europese Unie heeft in soortgelijke gevallen in andere delen van de wereld wel actie ondernomen. Het antwoord is daarom volgens mij niet correct aangezien de Europese Unie bij mensenrechtenproblemen tussen twee landen die onder het Verdrag van Wenen vielen wel haar bezorgdheid heeft geuit en als bemiddelaar is opgetreden om ervoor te zorgen dat de mensenrechten geëerbiedigd werden.
Daarom verzoek ik u om uw argumentatie te herzien en te completeren aangezien u anders partijdig dreigt te worden. 
Roche,
   - Ik blijf ook nu weer bij het antwoord dat ik ten aanzien van deze kwestie al eerder heb gegeven. Ik zou het ten zeerste betreuren als men uit mijn woorden zou menen te moeten opmaken dat mensenrechtenkwesties waar ook ter wereld op vooringenomen wijze worden benaderd. Mensenrechten zijn een ernstige zaak en ik zou niet willen dat men denkt dat het Iers voorzitterschap of welk ander voorzitterschap van de Europese Unie ook mensenrechtenkwesties met vooringenomenheid benadert. We moeten consequent zijn en, zoals ik al eerder zei, het Verdrag van Wenen inzake consulaire betrekkingen biedt het kader waarbinnen iedere kwestie eerst dient te worden bekeken. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, uw antwoord stelt mij niet tevreden. Ik heb verhalen gehoord van familieleden van Cubaanse burgers die in gevangenissen in de Verenigde Staten onrechtmatig gevangen worden gehouden. Deze gevangenen kunnen geen bezoek ontvangen. Uit één van deze verhalen blijkt dat een moeder absoluut geen toestemming krijgt haar zoon te bezoeken. En dan is er het verhaal van de vrouw van één van deze gevangenen. Die heeft me verteld dat ze geen toestemming krijgt om haar man, die in een Amerikaanse gevangenis wordt vastgehouden, te bezoeken. Dat zijn - en dat is algemeen bekend - schendingen van de meest fundamentele mensenrechten. Ik vraag daarom opnieuw welke maatregelen de Raad gaat nemen om zich sterk te maken voor de rechten van deze moeder en deze echtgenote, opdat ze toegang krijgen tot deze gevangenen die op volstrekt onrechtvaardige gronden in gevangenissen in de Verenigde Staten worden vastgehouden. 
Roche,
   - Met het gevaar mezelf te herhalen moet ik het volgende zeggen over de toegang tot gevangenen voor familieleden: de geachte afgevaardigde weet heel goed dat ons standpunt is dat ieder land het exclusieve en onvoorwaardelijke recht heeft te bepalen welke niet-ingezetenen tot zijn grondgebied worden toegelaten. Dat wordt algemeen erkend in het internationaal recht.
Het tweede punt is dat als de Cubaanse regering, die duidelijk verantwoordelijk is voor haar eigen burgers, het gevoel heeft dat er sprake is van een schending van het Verdrag van Wenen, ze de mogelijkheid heeft deze kwesties aan de orde te stellen. Daar kan het voorzitterschap verder weinig aan toevoegen. 
Patakis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de fungerend voorzitter, ik begrijp heel goed dat u zich in een moeilijk parket bevindt als u moet antwoorden op dit acute probleem. Wij moeten echter een antwoord krijgen van de Europese Unie. Wij eisen dat antwoord van de Raad. De Raad neemt ook initiatieven voor andere vraagstukken. Wij weten heel goed dat deze mensen op onmenselijke manier worden behandeld, en het volkenrecht en de mensenrechten worden geschonden.
Wat hebben deze mensen gedaan, mijnheer de fungerend voorzitter? Zij zijn veroordeeld als criminelen omdat zij geprobeerd hebben misdaden van door de Verenigde Staten betaalde terreurorganisaties te verijdelen, misdaden die waren gericht tegen Cuba en tot doel hadden de Cubaanse leiders, en zelfs Fidel Castro, te vermoorden.
Uit dit feit blijkt zonder meer hoe hypocriet en selectief de uitspraken van de VS en de Europese Unie over de bestrijding van het terrorisme zijn. De Europese Unie zwijgt in alle talen over de vrijlating van deze patriottistische strijders voor de democratie en schaart zich aldus geheel achter de campagne tegen Cuba, tegen het land dat een baken is voor de volkeren in dit gebied.
Ik vraag u dan ook, mijnheer de fungerend voorzitter, hoe de Europese Unie zich voelt als zij enerzijds spreekt over de bestrijding van het terrorisme en zich anderzijds in feite medeplichtig maakt aan de maatregelen die de VS neemt tegen de bestrijders van het terrorisme. 
Roche,
   - Ik verwerp de zinspeling dat de Europese Unie en zeker dit voorzitterschap ten aanzien van mensenrechtenkwesties tweeslachtig is. Zoals ik al eerder zei, betreuren de Raad en de Europese Unie iedere schending van de mensenrechten, maar nogmaals, als de Cubaanse regering zich zorgen maakt over het welzijn van haar burgers in de Verenigde Staten, kan ze deze kwestie rechtstreeks onder de aandacht van de Amerikaanse autoriteiten brengen, zoals bepaald in het Verdrag van Wenen inzake consulaire betrekkingen.
Daar draait het om. Zo ligt de zaak. Men heeft het recht de kwestie daar aan de orde te stellen. Of de geachte afgevaardigden nu tevreden zijn met dit antwoord of niet, dit is het standpunt dat wordt gehuldigd in het internationaal recht. Dat is in het Verdrag geregeld en daar kan ik niets aan toevoegen. 
Crowley (UEN ).
   - Ik vrees dat ik het de fungerend voorzitter ten aanzien van deze vragen nog moeilijker ga maken.
Ik wil niet zozeer een aanvullende vraag stellen maar eerder een suggestie doen. Mijnheer de fungerend voorzitter, kunt u tegenover dit Parlement aangeven of u bereid bent deze kwestie ergens in de loop van uw voorzitterschap - op tactische wijze - bij uw tegenhangers uit andere lidstaten en de VS en misschien ook Cuba aan te kaarten om zo tot het door ons allen gewenste resultaat te komen? 
Roche,
   - Het zou niet tactisch zijn de vraag van de heer Crowley bevestigend te beantwoorden. Hij kent me echter goed genoeg om te weten dat ik brutaal genoeg ben om kwesties, indien nodig, aan de orde te stellen, ook al leidt dat soms tot ongemakkelijke situaties. Ik wil geen valse hoop creëren, maar ik wijs erop dat er voor de regering van Cuba - dat primair verantwoordelijk is voor het welzijn van zijn burgers - mogelijkheden zijn, zeker in het kader van het Verdrag van Wenen, om de kwestie desgewenst aan de orde te stellen. 
De Voorzitter.
   - Aangezien de voor het vragenuur aan de Raad gereserveerde tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 18 t/m 33 schriftelijk worden beantwoord(1).
Het vragenuur is gesloten.

(2)

De Voorzitter.
   - Aan de orde is het verslag (A5-0041/2004) van de heer Gargani, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de vooruitzichten voor de onderlinge aanpassing van het burgerlijk procesrecht in de Europese Unie [COM(2002) 654 - COM(2002) 746 - C5-0201/2003 - 2003/2087(INI)]. 
Bartolozzi (PPE-DE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, commissaris de Palacio, dames en heren, doordat het reeds omvangrijk handelsverkeer en het aantal verplaatsingen van personen binnen de Europese Unie steeds verder toenemen, neemt ook de kans toe dat burgers of bedrijven betrokken raken bij geschillen met een grensoverschrijdend karakter. Het gaat hierbij om zaken waarbij in verschillende lidstaten gedomicilieerde partijen betrokken zijn. Die zaken kunnen daarom soms ook bijzonder lastig zijn. Het gevaar bestaat namelijk dat de betrokkenen wegens de moeilijkheden bij de rechtsgang in een vreemd land, met voor hen onbekende wetgevingen en procedures, en wegens de daarmee gepaard gaande kosten, ervan afzien hun recht te halen. Bovendien zijn in veel gevallen - als het bijvoorbeeld gaat om geschillen om geringe bedragen - de proceskosten hoger dan het feitelijke bedrag. Met andere woorden, voor een echte interne markt is een gemeenschappelijke rechtsruimte noodzakelijk, een ruimte waar particulieren en bedrijven zonder enig onderscheid en zonder allerlei onkosten toegang hebben tot het rechtsstelsel van elke lidstaat.
Dit is het kader waarbinnen zich de twee Groenboeken plaatsen waarover dit initiatief gaat. In het eerste Groenboek worden de vraagstukken behandeld die verband houden met de omzetting in een communautair instrument en de vernieuwing van het Verdrag van Rome uit 1980 over contractuele verplichtingen. De omzetting van het Verdrag van Rome in een communautair instrument - waar dit verslag over gaat - sluit aan bij hetgeen al gedaan is met het Verdrag van Brussel, en is zonder twijfel van nut om een uniforme interpretatie door het Hof van Justitie te garanderen. De regelgeving op dit gebied moet echter in de toekomst worden aangevuld met een communautair instrument, Rome II genaamd, waartoe een voorstel wordt gedaan in de recente ontwerpverordening betreffende de op buitencontractuele verplichtingen van toepassing zijnde wetgeving, waarvoor mevrouw Wallis rapporteur is.
Het behoeft geen betoog waarom de drie instrumenten moeten worden opgenomen in een geheel. Daartoe is het noodzakelijk dat niet alleen het Verdrag van Rome zo snel mogelijk wordt omgezet in een communautair instrument via de aanneming een specifieke verordening, zodat de voorschriften van internationaal privaatrecht homogeen zijn qua bron, maar vervolgens wordt overgegaan tot een echte codificering, opdat de gecommunautariseerde bepalingen van Brussel I, Rome I en Rome II op stelselmatige wijze worden gebundeld, waarbij de uitbreiding van de Europese Unie niet uit het oog mag worden verloren.
Wat de in het Verdrag van Rome op te nemen innovaties betreft, zouden wij in eerste instantie het principe willen noemen dat, indien het recht van een derde land wordt gekozen, de bepalingen van het communautair recht toch de overhand hebben, bijvoorbeeld als de zwakste partij, werknemers in loondienst of consumenten, moeten worden beschermd.
Bovendien moet het toepassingsgebied van het Verdrag worden uitgebreid tot verzekeringscontracten en moeten er, wegens de noodzakelijke coördinatie met de bestaande communautaire wetgeving, enkele preciseringen worden aangebracht in de voorschriften inzake consumenten- en werkcontracten en inzake elektronische handel.
Zeer belangrijk is eveneens het tweede Groenboek van de Commissie over de instelling van een Europese procedure voor betalingsbevelen en een procedure voor snelle afhandeling van geschillen waarbij geringe bedragen zijn betrokken. Voor veel Europese burgers en bedrijven - vooral in het MKB - is het van belang dat schuldvorderingen snel kunnen worden afgehandeld, vooral wanneer er grensoverschrijdende factoren in het spel zijn, zoals een in het buitenland woonachtige gedaagde of uitvoering van het vonnis in het buitenland.
De toegevoegde waarde van deze procedures - waarvoor om dezelfde als de reeds voor het Verdrag van Rome genoemde redenen een communautaire verordening moet worden uitgevaardigd - zou erin bestaan dat op heel het grondgebied van de Unie vonnissen kunnen worden uitgevoerd zonder een beroep te doen op het en dus gigantische hoeveelheden niet-betwiste schulden kunnen worden teruggevorderd en zaken aanhangig kunnen worden gemaakt waartoe crediteuren anders de moed niet zouden hebben.
In de verordening moet de gehele procedure voor het betalingsbevel worden vastgesteld. Daarin moet ook worden aangegeven onder welke voorwaarden een crediteur een schuldvordering kan instellen. Dan is een gemeenschappelijke procedure mogelijk met zekerheid qua recht en eventueel qua kosten. Het Europese betalingsbevel vereist echter een aanvullende opmerking. Allereerst moet worden nagegaan of dit bevel beperkt moet blijven tot grensoverschrijdende zaken of ook van toepassing moet zijn op geschillen tussen in dezelfde lidstaat gedomicilieerde partijen. Aangezien niet alle lidstaten in hun procesrecht een speciale procedure hiervoor kennen - en deze, waar zij wel bestaat, aanzienlijke verschillen vertoont - lijkt het wenselijk dat, teneinde ongelijke behandeling te voorkomen tussen de verschillende categorieën crediteuren, de partijen zelf de keuze wordt overgelaten of zij dit instrument ook op binnenlandse geschillen willen toepassen. 
De Palacio,
   . - Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou graag allereerst willen aangeven dat de Commissie zeer verguld is met de steun van het Europees Parlement voor de instelling van een Europese procedure voor betalingsbevelen. De voorstellen van het Parlement met betrekking tot bepaalde eigenschappen daarvan - waarvoor we oprecht onze dank uitspreken - zullen in overweging genomen worden bij het voorbereidend werk voor de aanneming van een verordening tot instelling - in de nabije toekomst - van een Europese executoriale titel.
We zijn het er tot mijn genoegen ook over eens dat de procedure voor betalingsbevelen noch het nationale procesrecht mag vervangen, noch tot harmonisatie daarvan mag leiden. Het zal een alternatief en optioneel instrument zijn dat bovendien uitsluitend gebruikt wordt in geval van financiële vorderingen, ongeacht of die verband houden met contractuele of niet-contractuele verplichtingen, en onafhankelijk van het bedrag.
Verder zijn we het erover eens dat er geen reden is afzonderlijke bepalingen inzake de rechterlijke bevoegdheid op te stellen en daarbij af te wijken van Verordening (EG) nr. 44/2001 (“Brussel I”), en dat de nadruk moet worden gelegd op een adequate bescherming van het recht van verweer.
De Commissie stemt er ook mee in dat de rechtstreekse uitvoerbaarheid van de gedane uitspraken moet worden geregeld aan de hand van de toekomstige verordening voor de instelling van een Europese executoriale titel voor niet-betwiste schuldvorderingen.
De aanstaande ontwerpverordening zal volledig recht doen aan deze gedeelde overtuigingen. Er zijn echter andere zaken ten aanzien waarvan het Parlement geen definitief voorstel lijkt te hebben geformuleerd, maar eerder lijkt vast te houden aan een open benadering. Dat is het geval bij de keuze tussen enerzijds een model met een enkele fase en bewijslast of anderzijds een model met twee fasen zonder bewijslast.
Hoe het ook zij, de Commissie zal een beslissing moeten nemen uitgaande van de overweging dat een echte, uniforme Europese ontwikkeling moet worden gegarandeerd. Ik ga ervan uit dat zij kiest voor een procedure die geen schriftelijke bewijslast vereist.
De Commissie zou het betreuren indien het Parlement - in tegenstelling tot zijn standpunt ten aanzien van andere zaken, zoals de richtlijn inzake kostenloze rechtsbijstand - zich niet zou uitspreken voor een ruim toepassingsgebied, waaronder ook de nationale situatie zou vallen, en eenvoudigweg zou pleiten voor een meer restrictieve aanpak.
We willen graag de Commissie juridische zaken en interne markt en haar rapporteur bedanken voor het commentaar op het Groenboek over het toekomstige communautair instrument voor procesvoering over geringe vorderingen.
Tevens willen we rond oktober dit jaar een voorstel doen voor een op grote schaal in te zetten, communautair instrument. Dit voorstel zal vooraf worden gegaan door uitvoerig overleg, zowel met de lidstaten als met alle betrokken partijen. Dit instrument heeft tot doel de procesvoering over geringe vorderingen te bespoedigen en te vereenvoudigen. We verwachten dat het uit twee elementen zal bestaan. Het eerste element zal leiden tot een Europese procedure voor geringe vorderingen. Daarbij zal het om een optioneel instrument gaan dat toegevoegd kan worden aan de bestaande mogelijkheden binnen de verschillende lidstaten. Het tweede zal overgangsmaatregelen vervangen - het - en het mogelijk maken dat gerechtelijke beslissingen in het kader van een Europees proces om geringe vorderingen in andere staten worden erkend en toegepast.
Ik wil graag de Commissie juridische zaken en interne markt en haar rapporteur bedanken voor de steun die zij geven aan het initiatief van de Commissie. Ons initiatief heeft tot doel het Verdrag van Rome uit 1980 inzake het op contractuele verplichtingen van toepassing zijnd recht om te zetten in een communautair instrument en aldus een coherente interpretatie te garanderen en de inwerkingtreding van dat Verdrag in de nieuwe lidstaten te bespoedigen.
Bij de uitwerking van het voorstel voor bovengenoemd instrument zullen we zeker rekening houden met het zeer waardevolle commentaar in het verslag op de verschillende technische kwesties. Daarnaast zal het gezien het uitgebreid overleg naar aanleiding van het Groenboek mogelijk moeten zijn in 2005 een voorstel voor een verordening aan te nemen. 
Medina Ortega (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, we bevinden ons niet in een wetgevingsprocedure maar een raadplegingsprocedure, dat wil zeggen in een voorstadium. Het Parlement functioneert niet als wetgever maar als vertegenwoordiger van het Europees maatschappelijk middenveld, en waarschijnlijk bestaat er geen andere instelling die de Europese georganiseerde samenleving zo getrouw vertegenwoordigt als wij, aangezien wij gekozen zijn door de burgers.
De Commissie heeft een aantal interessante voorstellen geformuleerd. We bevinden ons in het stadium van het Groenboek, en hopen dat de Commissie spoedig met haar voostellen zal komen. Bovenal verheugt het mij dat de Commissie een van de hoofdvoorstellen van het Parlement overneemt en overgaat tot de uitvaardiging van een verordening. Een verordening is het meest geëigende instrument om deze voorschriften uit te vaardigen. We kunnen deze niet in een richtlijn opnemen, omdat de nationale autoriteiten dan te veel armslag zouden krijgen en er verwarring zou kunnen ontstaan bij de toepassing.
Op de tweede plaats wordt mijns inziens in het verslag-Gargani een belangrijk gedachte verwoordt: daarin wordt gewezen op het belang van codificatie. Deze gedachte komt tot uiting in het recent interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie. Naarmate we meer juridische voorschriften uitvaardigen moeten wij die in de mate van het mogelijke codificeren, om te vermijden dat wij uiteindelijk een reeks verordeningen, richtlijnen, beslissingen en beschikken krijgen die niet op elkaar aansluiten. Zo wordt momenteel gewerkt aan een groot aantal civielrechtelijke samenwerkingsvoorschriften, die bij uitstek geschikt zijn om opgenomen te worden in een gecodificeerde tekst. Er kan zelfs gedacht worden aan een soort permanente codificatie, dat wil zeggen dat elk nieuw voorschrift geïntegreerd wordt in de reeds bestaande voorschriften. Dan zal er een zo groot mogelijke coherentie worden bereikt in de wetgevende teksten.
Dit is natuurlijk niet het moment de Commissie aanbevelingen te doen omtrent dit onderwerp. De mogelijkheid daartoe bestaat evenwel, en daar zouden we gebruik van moeten maken om te pogen dit voorstel erdoor te krijgen.
Kortom, ik ben van mening dat het Parlement en de Commissie goed samenwerken in deze beginfase. Ik denk dat de voorstellen die de Commissie begin oktober aan het Parlement zal voorleggen, in goede aarde zullen vallen. We moeten werken ten behoeve van de burgers, opdat het Gemeenschapsrecht optimaal wordt geharmoniseerd en zo coherent mogelijk is. Zoals de heer Bartolozzi al eerder zei, is dit belangrijk voor de kleine bedrijven en de gewone burgers, die van de Europese Unie meer verwachten dan louter een mechanisme voor internationale diplomatieke samenwerking. 
MacCormick (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is mij een genoegen hier vanavond het woord te mogen voeren over dit belangrijke onderwerp. Vanmiddag had ik het geluk een vergadering voor te zitten waarin sprake was van de ontwerprichtlijn inzake de eerbiediging van intellectuele eigendomsrechten. Wat het duidelijkst naar voren kwam in die bespreking was dat het grootste verschil tussen de juridische systemen in de Europese Unie feitelijk procedureel van aard is en niet inhoudelijk. Voorstellen voor de onderlinge aanpassing van het procesrecht zijn het moeilijkst om te zetten in de praktijk en dat is iets waar we rekening mee moeten houden.
Zoals u wel weet, vertegenwoordig ik in dit Parlement een district in Schotland. In Schotland hebben we het grote geluk te beschikken over een rechtssysteem dat min of meer half om half is, dat wil zeggen een mengvorm van de civielrechtelijke systemen van het Europese vasteland en het gewoonterecht van Engeland, Ierland en Noord-Ierland. Wellicht zou de commissaris enige tijd moeten wijden aan het bestuderen van het Schotse procesrecht. Dit zou een brug kunnen zijn tussen de twee grote systemen van dit continent. Hoe het ook zij, in mijn fractie zijn we zeker voorstander van het idee om afspraken om te zetten in voorschriften. De heer Medina Ortega heeft volkomen gelijk wanneer hij zegt dat de verordening het meest geschikte instrument is om met deze harmonisatieproblemen om te gaan.
Tot slot is, wat betreft schuldvorderingen van geringe omvang, alles wat in het verslag-Gargani staat aanbevelenswaardig. Ik wil echter in verband met kennisgeving van wetten met name wijzen op paragraaf 6, sub (i): 'de kennisgeving dient te geschieden door gespecialiseerd personeel dat beschikt over een juridische opleiding en dat in staat is aan de gedaagde alle met de lopende procedure verband houdende uitleg te geven'. Veel van wat we ondernomen hebben op het vlak van harmonisering is tot dusverre tenietgedaan door slechte vertalingen, gebrekkige interpretatie en een gebrek aan helderheid. Ik verzoek u dat punt te steunen. 
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het verslag (A5-0021/2004) van de heer Mastorakis, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1406/2002 tot oprichting van een Europees Agentschap voor maritieme veiligheid [COM(2003) 440 - C5-0393/2003 - 2003/0159(COD)]. 
De Palacio,
   . - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, hoewel het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid nog niet lang geleden opgericht is, heeft de Commissie voorgesteld zijn taken uit te breiden op drie heel specifieke en voor de actualiteit belangrijke gebieden: de strijd tegen verontreiniging door schepen, de opleiding van bemanning en de maritieme veiligheid.
De recente zeerampen hebben duidelijk aangetoond hoe belangrijk het is dat er op Europees niveau nieuwe maatregelen worden aangenomen, niet alleen voor het voorkomen van verontreiniging, maar ook voor de verstrekking en het beheer van middelen om eventuele vervuiling te bestrijden.
Het Agentschap zal met zijn activiteiten voor bestrijding van verontreiniging de bepalingen aanvullen die van kracht zijn binnen de lidstaten en de communautaire acties die al in gang gezet zijn voor de burgerbescherming een meerwaarde kunnen verlenen. Het zal de interventiestelsels van de lidstaten aanvullen maar onder geen beding vervangen. Dat is ook geenszins de bedoeling. Het Agentschap zal gespecialiseerde en polyvalente schepen kunnen bevrachten en naast het distribueren van adequate middelen, technische en wetenschappelijke steun kunnen leveren aan de lidstaten en de Commissie.
Wat betreft het minimale opleidingsniveau van zeevarenden zorgt ons voorstel eenvoudigweg voor gelijkschakeling met de al bestaande bepaling in de verordening tot oprichting van het Agentschap. Daarbij is uit hoofde van Richtlijn 2001/25/EG een belangrijke rol weggelegd voor de Gemeenschap. Daarom dringen wij erop aan dat actief wordt bijgedragen aan de nieuwe procedures voor erkenning van in derde landen aan zeevarenden toegekende kwalificaties.
Ook op het gebied van de burgerbescherming beogen wij met ons voorstel rekening te houden met de nieuwe communautaire bevoegdheden voor de verbetering van de veiligheid van schepen en de havenfaciliteiten. De verordening waarmee deze nieuwe bevoegdheden worden ingevoerd zal binnenkort van kracht worden dankzij het tijdens de eerste lezing bereikte akkoord van Parlement en Raad. Volgens dit akkoord zal de Commissie de efficiëntie van de door de lidstaten ingevoerde controleprocedures moeten controleren. Dat het Agentschap een rol speelt bij deze controles is volkomen terecht. Het Parlement heeft een amendement voorgesteld op de tekst van de verordening betreffende het Agentschap, waarin het kader van deze bijdrage wordt gespecificeerd en in feite geheel tot de controles binnen de particuliere sector wordt beperkt. Hoewel deze benadering beperkter is dan hetgeen wij wilden, zou de Commissie hier toch mee kunnen instemmen.
Tot slot zou ik, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, willen opmerken dat de standpunten van de Raad en het Parlement op dit punt nauwelijks van elkaar afwijken. Ik zou daarom graag van de gelegenheid gebruik maken om de heer Mastorakis te complimenteren met het werk dat hij heeft verricht. Ik ben van mening dat de amendementen constructief zijn en we hiermee snel tot een overeenkomst kunnen komen met het Parlement, en aldus de het Agentschap zijn nieuwe bevoegdheden kunnen geven. In het bijzonder geldt dit voor het beheer van de middelen tot bestrijding van zeeverontreiniging. Mede dankzij de wijziging van de middelentoewijzing in de begroting van het lopende jaar en toekomstige jaren, beschikken we op Europees niveau over een aantal schepen ter bestrijding van zeevervuiling. Zo kunnen we tenminste optreden tegen iets dat we helaas niet kunnen voorkomen, namelijk nieuwe rampen. Dat risico kunnen we onmogelijk helemaal uitsluiten, maar wij kunnen wel proberen de gevolgen van een ramp, als die zich voordoet, te beperken. 
Mastorakis (PSE ),
    Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft voorgesteld de bevoegdheden van het Agentschap uit te breiden, opdat dit Agentschap kan helpen bij de toepassing van de huidige communautaire wetgeving op het gebied van opzettelijke en niet-opzettelijke zeeverontreiniging en de bescherming van de burgerbevolking.
Wij hebben een vrij uitgebreid debat gehad over deze uitbreiding, niet alleen in onze commissie maar ook met ambtenaren van de Commissie. Uiteindelijk konden wij bijna unaniem overeenstemming bereiken over iets dat een gulden middenweg is en ook voor de Raad aanvaardbaar is. Met deze wijziging wordt vooral voorgesteld het Agentschap een ondersteunende functie te geven en niet te tornen aan de bevoegdheden van de lidstaten. Ook zal dit Agentschap de Commissie steun moeten geven in haar werkzaamheden. Ik wil u niet verhelen dat er een intensief debat is gevoerd over deze overdracht van bevoegdheden. Het gaat immers niet alleen om maar ook om . Tot slot hebben wij besloten dat te doen wat haalbaar is, waarbij het feit dat in de taal van de rapporteur en met hetzelfde woord worden vertaald, misschien goed uitkwam.
Wij zijn ervan overtuigd dat als het om een beschermingsmechanisme gaat, een snelle invoering daarvan belangrijker is dan een volledig uitrusting. Voor ons is nu het allerbelangrijkste dat wij snel kunnen optreden als zich een geval voordoet als dat van de . Dat ongeluk was voor dit Parlement aanleiding om een voorlopige onderzoekscommissie in te stellen. Wij wilden niet alleen te weten te komen wat er was gebeurd maar vooral ook voorstellen krijgen voor de toekomst. Er is trouwens voorzien in een evaluatie van de gewijzigde verordening opdat eventueel de herzieningsprocedure op gang kan worden gebracht. Bij deze gelegenheid wil ik nogmaals erop aandringen dat een eind wordt gemaakt aan de onaanvaardbare behandeling van de kapitein van de , Apostolos Mangouras, die als misdadiger wordt behandeld. Dergelijke gedragingen zijn onmenselijk en onaanvaardbaar en zullen talentvolle jongeren ertoe aanzetten de beroepen in de zeevaart te mijden, met alle gevaren van dien voor de koopvaardij in de wereld en onze zeeën.
Tot slot wil ik mijn dank betuigen aan alle afgevaardigden en medewerkers die hebben deelgenomen aan dit debat. Ik moet nog wel aantekenen dat onze commissie niet kon instemmen met de door de Begrotingscommissie voorgestelde amendementen omdat volgens ons dergelijke amendementen om inhoudelijke en formele redenen niet opgenomen kunnen worden in een dergelijke verordening. 
Hatzidakis (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het feit dat het verslag van de heer Mastorakis werd goedgekeurd met 45 stemmen voor en 1 stem tegen toont zonder meer aan dat heel het Parlement instemt met de inhoud van dit verslag.
Wij hebben van meet af aan duidelijk gemaakt dat wij konden instemmen met het voorstel van de Commissie tot uitbreiding van de bevoegdheden van het Agentschap voor maritieme veiligheid. Dit was noodzakelijk, zoals mijns inziens ook duidelijk blijkt uit de schipbreuk van de . Daarom hebben wij van meet af aan steun gegeven aan het verslag van de heer Mastorakis. Veelbetekenend was mijns inziens ook de houding die onze partij en meer algemeen het Europees Parlement hebben aangenomen ten aanzien van het verslag-Sterckx. Daarin werden voor het eerst bepaalde ideeën geopperd, ideeën die nu hun beslag hebben gevonden in Commissievoorstellen.
Ik ben blij dat ik vanavond hier in de plenaire vergadering namens de Europese Volkspartij nogmaals steun kan betuigen aan het verslag van de heer Mastorakis. De rapporteur heeft geprobeerd tot overeenstemming te komen met de Raad, opdat wij nog in eerste lezing en dus zonder vertraging dit probleem konden afhandelen. Dit overleg met de Raad liep echter niet altijd van een leien dakje aangezien tot convergentie moest worden gekomen met bepaalde lidstaten die problemen hadden met het subsidiariteitsbeginsel. Uiteindelijk konden deze problemen worden opgelost en daarom wil ik nogmaals de rapporteur gelukwensen met zijn verslag.
Afgezien hiervan wil ik, niet als vertegenwoordiger van de Europese Volkspartij maar als Grieks afgevaardigde, zeggen dat ik het roerend eens ben met hetgeen de rapporteur zei over de Griekse kapitein. Ook ik hoop dat de Spaanse autoriteiten alles in het werk zullen stellen om een billijke behandeling mogelijk te maken. 
Poignant (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, er zijn maar zelden vergaderingen waarin het niet gaat om de maritieme veiligheid. Deze vergadering is geen uitzondering op deze regel. Er is echter wel consensus bereikt. We zijn het namelijk, volgens mij, grotendeels eens met het verslag van onze collega.
Ik wil enkele opmerkingen maken over twee of drie punten. Allereerst de toevluchtsplaatsen. Ik denk, mevrouw de commissaris, dat als de werkzaamheden zijn afgerond, het goed is een Europees overzicht te maken van de toevluchtsplaatsen, toevluchtshavens en toevluchtsprocedures, zodat deze in volledige transparantie bekend zijn bij onze medeburgers.
Verder kort iets over het Agentschap zelf. Dat is gevestigd in Lissabon. Ik wens het veel succes in de haven van Lissabon, maar laten we niet vergeten dat het moet zorgen voor regionale technische agentschappen en, mevrouw de commissaris, we mogen niet talmen. We moeten zorgen dat het Agentschap op het operationele vlak, dus wat zijn uitrusting aangaat, zo snel mogelijk gereed is. Regionale technische agentschappen zijn, naar ik meen, gepland op de Atlantische Oceaan, de Middellandse Zee, de Baltische Zee en de Adriatische Zee.
Ten slotte heb ik gisteren in het verslag van de Commissie over de vooruitzichten voor de periode 2007-2012 gelezen dat u een Europees Agentschap voor de grensbewaking voorstelt, met een Europees korps van grenswachten. Ik denk dat we daarbij ook aan de zeegrenzen moeten denken. Wat u gezegd hebt over de landsgrenzen verdient ook in dat perspectief te worden meegenomen, niet door het op een identieke wijze toe te passen maar veeleer door het naar het maritieme vlak te transponeren.
Ter afsluiting denk ik, mevrouw de commissaris, dat de werkzaamheden nog verre van afgerond zijn. Er is één terrein waarop wij met name moeten doorzetten, namelijk goedkope vlaggen. Als ik me niet vergis kun je namelijk in Panama een schip laten registreren voor 1500 dollar, via een advocaat die als stroman dient voor een anonieme, steenrijke eigenaar. Zolang men dit kan doen zonder dat iemand daar wat van zegt, blijft er gevaar dreigen voor de zeelieden en voor het milieu. 
Vermeer (ELDR ).
   - Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, het algemeen belang van het huidige Europese maritieme veiligheidsbeleid is er enorm mee gebaat wanneer wij ervoor zorgen dat het EMSA snel van start gaat. Ik vind het fijn dat collega Mastorakis zo zijn best heeft gedaan om ervoor te zorgen dat we in een korte tijd efficiënt konden werken. Ik ben niet droevig over de inperkingen rondom de veiligheid, hoewel sommigen deze misschien zouden willen toevertrouwen. Ik denk dat alles nu heel duidelijk is afgebakend. Het streven om fysieke veiligheidsmaatregelen onder de bevoegdheid van het Agentschap te brengen zou het alleen maar controversieel kunnen maken en had dus de snelle oprichting kunnen belemmeren. De toegevoegde waarde ligt voor mij dan ook in een betere coördinatie van de kennis en middelen die nu al in de verschillende lidstaten beschikbaar zijn.
Het is belangrijk dat wij morgen ‘ja’ kunnen zeggen, vooral omdat we dit dan begin maart juridisch kunnen verankeren, zodat het EMSA nog voorstellen voor de begroting in 2005 kan doen hetgeen vóór 1 april zou moeten gebeuren. Aldus ontstaat er ruimte om de bevoegdheid inzake olieopruiming van het Agentschap ook in de praktijk om te zetten. De nodige investeringen in nieuw materiaal worden mogelijk. Ik vind het heel positief dat het Agentschap ook bevoegd wordt om opleidingen uit derde landen te toetsen. Het grootste gevaar op zee is immers het menselijk falen. Daarmee wordt de onkunde dus kleiner. Het is jammer dat de opsporingsbevoegdheden bij scheepsrampen wat magertjes zijn uitgevallen. Hier is immers slechts sprake van het uitwisselen van methodologie en data. Dat is voor mij iets te weinig actief.
Ik zou nog aan mevrouw de commissaris willen vragen: als er akkoorden met derde landen zouden worden gesloten, is het dan niet verstandig om ervoor te zorgen dat Rusland één van de eerste landen is waarmee dit gebeurt, zodat we de kust van Europa veiliger maken? 
Ortuondo Larrea (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de ramp met de was een heel bittere ervaring, en daarom legt de Commissie ons nu een voorstel voor tot wijziging van de verordening die aan het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid ten grondslag ligt. Wij zijn het ermee eens dat de bevoegdheden van dit Agentschap worden uitgebreid, opdat het een helpende hand kan bieden: bij vervuiling - ten gevolge van een ongeluk dan wel opzettelijk - en bij de bescherming van de bevolking. Belangrijk is ook dat het Agentschap systematische inspecties kan uitvoeren op veiligheidssystemen op schepen en in havens.
Wij zijn er ook voorstander van dat het Agentschap betrokken wordt bij de procedure voor de erkenning van door derde landen afgegeven diploma’s van zeelieden. Ik zelf vind dat het Agentschap ook de bevoegdheid moet krijgen tot het homologeren van de maatregelen voor het toezicht op de nakoming van de Marpol-regels en andere bepalingen, om te verhinderen dat resten stook- en smeerolie op zee geloosd worden.
Wij vinden dus dat het Europees Agentschap de beschikking moet krijgen over al de middelen - geld, personeel en materieel - die nodig zijn om zich van de zojuist genoemde taken naar behoren te kunnen kwijten. Er moet om te beginnen een noodplan worden opgesteld voor eventuele rampen. Dat plan moet de gehele kust bestrijken, van Gibraltar tot Rusland, en - afhankelijk van de omstandigheden - specifieke maatregelen inhouden voor de Atlantische Oceaan, het Middellandse Zeebekken, de Oostzee, de Noordzee, enzovoorts. Er moet verder een plan worden opgesteld voor het verwerken van de olieresten die tijdens opruimingsacties van stook- en smeerolie zijn verzameld.
Daarnaast zal er voor het Agentschap een vloot voor snelle interventie moeten worden samengesteld. In die vloot dienen ook schepen voor gespecialiseerde bergingstaken te worden opgenomen, en die schepen moeten over de middelen beschikken om de olie in de tanks van schepen die zich in moeilijkheden bevinden over te pompen. Het Agentschap moet personeel krijgen dat voldoende gekwalificeerd is om te kunnen vaststellen of de procedures voor het toezicht goed functioneren en of de Europese havens en de schepen die in de communautaire wateren varen - schepen, en dus niet alleen die welke een haven aandoen - de veiligheidsbepalingen en de maatregelen voor het voorkomen van vervuiling toepassen.
Ik dank de heer Mastorakis voor zijn verslag. Wij steunen dit voorstel van de Commissie, al hadden we graag gewild dat het iets verder was gegaan. 
Queiró (UEN ).
   -Mijnheer de Voorzitter, het kan geen kwaad nogmaals eraan te herinneren dat het Parlement, de Commissie en de Raad snel en doeltreffend hebben gereageerd op de tragische ongelukken met de olietankers en voor de Europese kusten en relevante wetgeving hebben aangenomen. In dit kader wilde ik de oprichting van het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid noemen, dat gevestigd zal zijn in Lissabon, waar ik natuurlijk zeer verheugd over ben. Ook wil ik erop wijzen dat het Parlement een tijdelijke commissie heeft ingesteld voor de verbetering van de maritieme veiligheid en wij het verslag daarvan met belangstelling tegemoet zien. Dat wij hier vandaag opnieuw spreken over dit onderwerp, en wel met het oog op de uitbreiding van de bevoegdheden van het Agentschap, geeft duidelijk aan dat, in tegenstelling tot wat vaak gebeurt, de tijd en de aandacht van de media voor de gebeurtenissen ons vermogen tot politiek handelen en tot het begeleiden van deze materie niet doen afnemen.
Laten we een blik werpen op de gebieden waarvoor de Commissie uitbreiding van de interventiebevoegdheden van het Agentschap voorstelt. Ten eerste het bestrijden van zeeverontreiniging. Wij hebben er altijd op gehamerd dat de lidstaten bij een ongeluk moeten coördineren en samenwerken. De praktijk heeft uitgewezen dat geen enkele lidstaat erin slaagt met eigen middelen het weglekken van grote hoeveelheden olie tegen te gaan. Het heeft dus duidelijk voordelen om bij dit soort gebeurtenissen op gecoördineerde wijze en gemeenschappelijk op te treden, en hierbij kan het Agentschap een belangrijke rol vervullen. Bovendien is voor ons Portugezen de nieuwe taak van het Agentschap - het tegengaan van ongelukken - de toegevoegde waarde van het voorstel, omdat wij een kuststaat zijn met een lange kustlijn waar talrijke vaarwegen samenkomen. Het is evenwel noodzakelijk de werking en het optreden van het Agentschap zo exact mogelijk te bepalen, vooral wanneer het gaat om speciale schepen die de lidstaten ter beschikking worden gesteld bij het bestrijden van verontreiniging en om het systeem voor het charteren van deze schepen.
Ten tweede de opleiding van zeevarenden. Hier hebben wij geen enkel bezwaar tegen, vooral niet als het gaat om de wijze waarop het Agentschap deelneemt aan de procedures voor het erkennen van de bevoegdheidscertificaten van zeevarenden uit derde landen.
Ten derde het optreden van het Agentschap op veiligheidsgebied. Hiermee hebben wij meer problemen, omdat het initiatiefvoorstel van de Commissie lijkt te botsen met de bevoegdheden van de lidstaten op het gebied van de interne veiligheid en de strijd tegen het terrorisme. Met de door onze collega-rapporteur voorgestelde en door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme goedgekeurde amendementen zijn wij erin geslaagd niet alleen het optreden van het Agentschap te beperken tot enkele duidelijk afgebakende terreinen, die stroken met de nieuwe gemeenschappelijke bevoegdheden uit hoofde van de richtlijn inzake veiligheid van schepen en haveninstallaties, maar ook ervoor te zorgen dat deze activiteiten een aanvulling zijn van de prerogatieven van kustlanden en deze niet aantasten. Samengevat: wij zijn het eens met de evenwichtige benadering van de rapporteur en feliciteren hem met de geweldige bijdrage die hij heeft geleverd aan het vergroten van de maritieme veiligheid en het voorkomen van zeeverontreiniging. Wij mogen nooit meer vergeten dat schade van dergelijke ongelukken geen grenzen kent. 
Souchet (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, als we misbruik of de verleiding daartoe willen vermijden is het van essentieel belang dat wij de taken van de communautaire agentschappen - waarvan het aantal met duizelingwekkende snelheid lijkt te moeten toenemen - heel precies omschrijven. Het ons voorgelegde voorstel tot uitbreiding van de bevoegdheden van het Agentschap voor maritieme veiligheid op met name twee gevoelige terreinen, is door ons dan ook buitengewoon aandachtig bestudeerd.
Wat de schepen voor verontreinigingsbestrijding betreft, moet ik zeggen dat wij weliswaar a priori geen enkel bezwaar hebben tegen mutualisering van de ontwikkelingskosten, maar wel duidelijk moet worden bevestigd dat de verantwoordelijkheid en het initiatief voor preventie en bestrijding van mariene verontreiniging eerst en vooral bij de kuststaten liggen en dat de Commissie zich moet beperken tot eventuele aanvullende maatregelen. Het subsidiariteitsbeginsel dient daarbij nauwgezet en verstandig te worden toegepast. Het moet hoe dan ook vermeden worden dat communautaire bemoeienis de efficiëntie in gevaar brengt van de beproefde bevelsystemen, zoals bijvoorbeeld gebeurd is bij de coördinatie van de nationale, communautaire en extracommunautaire middelen door de Franse Atlantische havenpolitie toen de was gezonken.
De uitbreiding van de bevoegdheden van het Agentschap tot het gebied van de strijd tegen het terrorisme moet binnen duidelijke grenzen blijven. Zo is het uiteraard niet de taak van het Europese Agentschap om zich te bemoeien met het inspectieprincipe en evenmin om mogelijke sancties voor te stellen. Het Agentschap moet zich beperken tot een zuiver uitvoerende rol op het gebied van scheepsinspectie en havenfaciliteiten. We zullen uitermate waakzaam moeten zijn met betrekking tot deze buitengewoon gevoelige kwestie voor de veiligheid van de lidstaten, en zien te voorkomen dat verwarring ontstaat en subcontractanten zich verantwoordelijkheden aanmatigen die hun niet toekomen. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   -Mijnheer de Voorzitter, wij weten allen dat de Commissie naar aanleiding van de schipbreuk van de besloot een voorstel te doen tot wijziging van de verordening tot oprichting van het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid, en dat zij daarbij het gebrek aan coördinatie van de door de lidstaten ondernomen acties aan de kaak stelde. Welnu, ook al heeft deze schipbreuk en de tragedie die hierdoor in de getroffen gebieden, en met name in Galicië, ontstond voor de mens, het milieu en de economie inderdaad duidelijk gemaakt dat het noodzakelijk is doeltreffender op te treden en de acties van de lidstaten beter te coördineren, kan en mag dit er niet toe dienen de bevoegdheden van het Agentschap uit te breiden tot gebieden die duidelijk onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten vallen. Dat zou ertoe kunnen leiden dat de kosten verdubbelen of dat de landen zich niet meer verantwoordelijk voelen. Daardoor zouden bovendien vragen kunnen rijzen omtrent de soevereiniteit, en tot bevoegdheidsconflicten kunnen leiden.
Dus stelt zich de vraag tot waar de bevoegdheden van het genoemde Agentschap kunnen en moeten worden uitgebreid - overigens verheugt het mij zeer dat het Agentschap in Portugal wordt gevestigd, en hoop ik dat dit snel zal gebeuren, en ik zou graag de commissaris hierover willen horen - en of deze bevoegdheden het subsidiariteitsbeginsel niet ter discussie stellen. De rapporteur zegt dat het werk van het Agentschap in de strijd tegen de verontreiniging juist uit technische en wetenschappelijke bijstand zal moeten bestaan, en niet in de plaats mag komen van de verantwoordelijkheden van de lidstaten, en dat, wanneer door de belanghebbende regering een verzoek in die zin wordt gedaan, een dergelijk optreden altijd onder het gezag zal staan van degene door wie de schoonmaakoperaties zullen worden geleid.
Deze opstelling lijkt mij juist, gezien het feit dat geen enkele lidstaat erin slaagt met eigen middelen grote hoeveelheden olie te vegen. Het Agentschap kan hierbij bijstand verlenen maar mag niet in de plaats treden van de lidstaten. Het kan en mag niet het Agentschap zijn dat strijdt tegen terroristische acties en dat gedecentraliseerde bevoegdheden naar zich toetrekt wat de controle op de doeltreffendheid van de veiligheidssystemen van de lidstaten op schepen en in havens betreft. De vestiging van het Agentschap kan bijdragen aan een versterking van de maritieme veiligheid via samenwerking met de nationale overheden en ondersteuning van de lidstaten. Dan zal het Agentschap een toegevoegde waarde creëren op technisch en wetenschappelijk gebied en niet fungeren als een supranationaal orgaan dat controle uitoefent op de veiligheid of zelfs op visserijactiviteiten. 
Jarzembowski (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, veel van wat de vorige spreekster gezegd heeft, met name haar bedenkingen ten aanzien van de bevoegdheid van het Agentschap, deel ik absoluut niet. Weet u, als we naar het verleden kijken - de , de - dan is toch gebleken dat de lidstaten niet in staat zijn de problemen zelf tijdig op te lossen. We hebben het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid nodig en dat geldt ook voor de uitbreiding van de bevoegdheden van het Agentschap.
Wij hebben ons als Parlement altijd achter het Agentschap geschaard. Ik hoef u er maar aan te herinneren dat we in de herfst de plannen van de Raad om banen te schrappen bij het in de oprichtingsfase verkerende Agentschap in de eerste lezing van de begroting onmiddellijk hebben teruggedraaid.
Mevrouw de vice-voorzitter, ik vind dat het voorstel van de rapporteur om het Agentschap van voldoende - en dan ook echt voldoende - financiële middelen te voorzien ook moet worden opgevolgd. Die middelen zijn nodig om op verzoek van de kuststaten schepen, materieel en dergelijke snel te kunnen charteren en bij verontreiniging van de zee snel hulp te kunnen bieden. Daartoe moeten echt voldoende middelen beschikbaar worden gesteld.
Ik ben natuurlijk ook enigszins sceptisch. We moeten het Agentschap niet belasten met algemene beveiligingstaken. De primaire taak van het Agentschap voor maritieme veiligheid is te zorgen voor veiligheid met betrekking tot materieel, schepen en faciliteiten, niet om ons in het algemeen tegen terroristen te beveiligen. We moeten oppassen dat we geen verwachtingen wekken die het Agentschap niet waar kan maken.
Mevrouw de vice-voorzitter, omdat we met de oprichting van dit Agentschap nieuw terrein betreden - in dit geval water - hebben we erop aangedrongen dat het Agentschap snel een gedetailleerd werkprogramma presenteert. We willen dat werkprogramma met u bespreken, mevrouw de vice-voorzitter, omdat u als commissaris immers verantwoordelijk bent voor de werkzaamheden van het Agentschap. Het Agentschap staat niet op zichzelf en leidt geen eigen leven, maar de Commissie is zogezegd aansprakelijk voor de efficiëntie van het Agentschap. Ik twijfel er niet aan, mevrouw de vice-voorzitter, dat dit bij u in goede handen is. We moeten het echter zorgvuldig bespreken, want we mogen het Agentschap niet met allerlei taken opzadelen zonder daarvoor voldoende personele en financiële middelen beschikbaar te stellen. Daarmee zouden we het Agentschap in de problemen brengen. We moeten dus zorgvuldig met elkaar bespreken, welke taken het Agentschap moet verrichten, welke taken het kan verrichten en welke middelen daarvoor nodig zijn.
Ik sluit me bij een van de vorige sprekers aan, mevrouw de vice-voorzitter: ik zou vanavond al gelukkig zijn wanneer u ons zou kunnen zeggen hoe snel het Agentschap kan verhuizen. We zijn altijd blij geweest dat het Agentschap zijn werk in Brussel kon beginnen, omdat het werk noodzakelijk en urgent is. Nu de staatshoofden en regeringsleiders na lang zoeken en wroeten in alle steden van Europa eindelijk voor Lissabon hebben gekozen, moeten we niet nog twee jaar voorbij laten gaan met het huren van ruimtes en het beschikbaar stellen van een kantoor, alvorens men met het werk kan beginnen. Misschien kunt u iets zeggen over het tijdschema dat u voorziet, want we willen de verhuizing naar Lissabon snel realiseren; we willen snel een effectief Agentschap.
Tot slot wil ik nog één opmerking maken: ik ben vroeger ooit rechter geweest. Daarom vind ik dat we voorzichtig moeten zijn met uitspraken over de kapitein van de . Ook ik denk dat hij de mogelijkheid zou moeten krijgen om Spanje te verlaten zodat hij terug kan naar zijn vaderland, Griekenland, dat deel uitmaakt van de gemeenschappelijke interne markt. In een democratie, in een rechtsstaat bestaat er echter een scheiding der machten. Het zijn niet de Spaanse autoriteiten, maar het is de Spaanse rechter die hem belet het land te verlaten. We moeten als Parlement erg voorzichtig zijn en de onafhankelijkheid van de rechter respecteren. 
Miguélez Ramos (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de ramp met de tanker voor de Galicische kust heeft duidelijk gemaakt dat het aan een aantal dingen schort. Vooral de coördinatie tussen de lidstaten bij het bestrijden van vervuiling laat te wensen over. De Commissie doet nu een voorstel tot wijziging van de niet al te lang geleden aangenomen verordening voor het instellen van de een Europees Agentschap voor maritieme veiligheid, het Agentschap dat in de nasleep van de ramp met de is opgezet. Dit Agentschap zou meer moeten kunnen doen dan alleen maar ondersteuning bieden in geval van vervuiling, het zou ook moeten kunnen optreden tegen illegale handelingen.
Ik vind het voorstel op het punt van vervuiling ietwat onduidelijk. Het Agentschap zou moeten beschikken over de nodige middelen om te kunnen interveniëren wanneer een lidstaat daarom verzoekt. Die ondersteuning zou dan onder het gezag van die lidstaat moeten worden geplaatst, met gespecialiseerde schepen die, zoals gezegd, op verzoek van een lidstaat gecharterd kunnen worden om aan die lidstaat ter beschikking te worden gesteld. Het is niet duidelijk of deze schepen moeten worden aangeschaft, permanent geleasd of gecharterd wanneer dat nodig mocht blijken. Ik zou graag een duidelijk verklaring over dit onderwerp willen horen. Ik heb in Galicië, tijdens de crisis met de , na een bezoek van de directeur van het Agentschap, namelijk gelezen dat één van deze schepen een permanente basis in Fisterra zou hebben.
In de amendementen van de rapporteur wordt gesteld dat de eerste verantwoordelijkheid in geval van vervuiling bij de kuststaten ligt. Die zouden over de nodige middelen moeten beschikken, iets dat voor enkelen onder ons logisch is. Het Agentschap zou volgens het subsidiariteitsbeginsel pas in actie kunnen komen nadat daarom is gevraagd. Dat beginsel mag evenwel niet gebruikt worden als rechtvaardiging voor een passieve houding van de Gemeenschap. Het idee dat dit zaken zijn die onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen, en niet onder die van de Unie, houdt geen steek. We hebben bij de ramp met de vastgesteld dat er een lidstaat is met een enorm uitgestrekte kustlijn die zelfs niet over de meest elementaire middelen beschikte - en nog steeds niet beschikt - om in geval van nood adequaat te kunnen reageren.
De Commissie dient er zich nu eindelijk rekenschap van te geven dat er mechanismen moeten worden ontwikkeld om een communautair antwoord op dit soort incidenten te kunnen geven. Er moet gewerkt worden aan coördinatie op Europees niveau voor het bijeenbrengen van de middelen om op noodsituaties en rampen te kunnen reageren.
We hadden aanvankelijk onze reserves bij deze nieuwe verantwoordelijkheden. We zijn evenwel net als de rapporteur van oordeel dat het Commissievoorstel gesteund moet worden, aangezien het bijdraagt tot meer veiligheid in het verkeer op zee. 
Dillen (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, zoals dat in de nationale politiek jammer genoeg maar al te vaak het geval is, lijdt ook de Europese politiek aan het syndroom dat bij milieurampen al te vaak reactief in plaats van proactief wordt opgetreden bij het uitwerken van afdoende maatregelen. Zo was de ramp met de olietanker nodig om over te gaan tot de oprichting van een Europees Agentschap voor maritieme veiligheid. Nog geen jaar nadat deze verordening werd aangenomen, werd Frankrijk geconfronteerd met de ramp met de olietanker . Daarom wordt hier nu een voorstel voorgelegd om deze verordening te wijzigen ten einde de lacunes eruit weg te nemen.
Een dergelijk Agentschap dat goed functioneert, kunnen we alleen maar toejuichen. Toch wil ik enkele bedenkingen formuleren. Eén, het is een goede zaak dat het Agentschap over voldoende financiële middelen zal beschikken om met speciale schepen de verontreiniging te bestrijden, indien een lidstaat hier om vraagt. Achter dit milieuaspect kan mijn partij zich onvoorwaardelijk scharen.
Twee, wij steunen ook het voorstel om het Agentschap een rol te geven bij de vaarbevoegdheidsbewijzen op voorwaarde dat de hoogwaardigheid van de huidige opleidingen gegarandeerd blijft.
Bij punt drie wil ik even een kanttekening plaatsen. Het moet niet dit Agentschap zijn, maar het moeten de bevoegde havenautoriteiten zelf blijven die belast zijn met de uitvoering van veiligheidsmaatregelen tegen terreurdreiging. Wat dat betreft, kan ik als Antwerpenaar zeggen dat de Antwerpse haven bijvoorbeeld op dat vlak heel wat inspanningen heeft verricht om de veiligheid van haar infrastructuur in overeenstemming te brengen met de voorschriften van de Amerikaanse douaneautoriteiten terzake. Zoals enkele maanden geleden het geval was met de zelfafhandeling moeten wij ons hier verzetten tegen de Europese drang van de Commissie om één centralistisch model voor alle havens in Europa in te voeren en blijven wij voorstander van het eeuwenoude hanzeatische model dat de welvaart, de expansie, de werkgelegenheid en de veiligheid van onze Noord-Europese havens heeft gewaarborgd. 
Cardoso (PPE-DE ).
   -Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, wij zijn door de meest recente ongelukken op zee voor de Europese kusten wakker geschud. Wij beseffen dat het tijd is om te handelen, dergelijke ongelukken te voorkomen en de gevolgen daarvan doeltreffend en zonder tijdverlies te bestrijden. De meest welkome ontwikkeling is de oprichting van de structuur waarbinnen dit optreden zal worden gecoördineerd, namelijk het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid. De heldere en duidelijke doelstellingen hiervan zullen leiden tot meer doeltreffendheid en verantwoordelijkheid.
Het hoofddoel is preventie en bestrijding van door scheepsongelukken veroorzaakte zeevervuiling en dat is ook hetgeen iedereen het meest verwacht. De hulpbronnen van de zee moeten worden beschermd. Het grootste deel van onze planeet bestaat immers uit zee. De zee is de levensbron van de toekomst. Het is weliswaar onvermijdelijk dat mensen de zeeën bevaren maar dan moeten zij wel verantwoordelijk worden gesteld voor de staat van de schepen, voor de personen die daarop werkzaam zijn en voor de mensen die in deze sector aan land werken. Dus is het absoluut noodzakelijk dat de vaarwegen worden gecontroleerd, dat ze veilig zijn en dat schepen worden geïnspecteerd. Dit kan men bereiken door een versterking van het reeds bestaande model, van zowel de inspecties als de frequentie van inspecties.
Hoewel het nu, in dit stadium, voor het Agentschap geen prioriteit zal zijn, moet ik toch zeggen dat de toenemende bezorgdheid over de dreiging van terroristische aanslagen op schepen en haveninstallaties reeds heeft geleid tot bijzondere internationale maatregelen en instrumenten. Aan deze bezorgdheid kan men tegemoet komen met een duidelijk en ondubbelzinnig antwoord in het reglement van het Agentschap. Dit kan een nieuwe taak zijn en bijdragen aan meer vertrouwen onder de personeelsleden van het Agentschap en onder de verantwoordelijken in alle lidstaten. Inderdaad kan niemand garanderen dat het optreden geheel doeltreffend zal zijn, maar voortdurende zorg en aandacht in combinatie met de benodigde middelen voor opsporing, strafvervolging en onderzoek zal er zeker toe leiden dat er minder wordt gespeculeerd.
Tevens benadruk ik het belang van een systematische en strikte evaluatie van de activiteiten op het gebied van preventie en bestrijding van zeeverontreiniging. Alleen door te begrijpen hoe en waarom wordt opgetreden en door de verantwoordelijkheid te nemen voor de gevolgen kan naar mijn mening worden gegarandeerd dat iedere nieuwe stap veiliger en aanvaardbaarder is dan de vorige. Er dient een systeem te zijn voor de consequente evaluatie van de verantwoordelijkheden, ongeacht wie of wat wordt geëvalueerd. Het beginsel “de vervuiler betaalt” is van cruciaal belang en zal ongetwijfeld eventuele nalatigheden compenseren, ook al kunnen en moeten die niet worden verontschuldigd.
Ik vind het van het grootste belang dat gezorgd wordt voor een goede opleiding van zeevarenden, voor een zowel technische als wetenschappelijke opleiding in maritieme veiligheid, en voor gepaste kwalificatie. De samenwerking tussen het Agentschap en de lidstaten moet niet alleen een aanvulling zijn op de activiteiten van de lidstaten maar moet ook iedere lidstaat ertoe kunnen dwingen op deze gebieden voldoende uitgerust te zijn om te kunnen ingrijpen in geval van ongelukken voor hun kust. Ik ben het ermee eens dat het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid hoog gekwalificeerde en in maritieme veiligheid ervaren personeelsleden moeten hebben, wat pas dan hebben wij kwaliteitsgaranties. 
Omdat ik mij als Portugese aangetrokken voel tot de zee, geloof ik dat het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid altijd een uitdaging zal zijn om ... 
Casaca (PSE ).
   -Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, staat u mij toe te zeggen dat ik eveneens instem met dit verslag en dat ook ik mij schaar achter de felicitaties die zojuist tot onze rapporteur, de heer Mastorakis, werden gericht. Wel zou ik mevrouw de commissaris onomwonden willen zeggen: “Weest u niet bang om ambitieus te zijn.” Het staat als een paal boven water dat het gaat om een probleem op Europese schaal. Het gaat niet alleen om de en de , maar om de duizenden schepen die ieder jaar onze wateren vervuilen en onaanvaardbare aanslagen plegen op het milieu, aanslagen waartegen de lidstaten niet bestand blijken te zijn. Wat nodig is, is een Europese structuur, een Europese kustwacht. Ik zie niet in waarom dit extra taken met zich mee zou brengen. Deze taken kunnen immers alleen doeltreffend op wereldschaal worden uitgevoerd.
Als er al een probleem is, dan is zeker niet het feit dat de voorstellen te stoutmoedig zijn: ze zijn te aarzelend! Mevrouw de commissaris, laat u zien dat u ambitieus bent! De Europeanen hebben die ambitie nodig. Zij hebben oplossingen nodig voor deze problemen en willen dat het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid hen vertelt wanneer er een einde komt aan dit schandaal van voortdurende zeevervuiling en er regels komen voor het zeerverkeer. Dát is wat wij nodig hebben! Met het oog op deze verantwoordelijkheid moeten het Parlement alles krijgen wat het nodig heeft en alle hulp bieden die het kan bieden. We mogen niet bezwijken voor de behoudende mentaliteit van degenen die hun leven lang nadenken over de relatieve macht van de lidstaten en die hetgeen voor de burgers echt belangrijk is, uit het oog verliezen. 
De Palacio,
   Mijnheer de Voorzitter, allereerst een woord van dank voor het voortreffelijke werk dat de heer Mastorakis en alle afgevaardigden hier hebben verricht met de behandeling van iets dat zonder twijfel een van de belangrijkste elementen was van het mandaat van het Parlement en de Commissie in de afgelopen vijf jaar. Een van de belangrijkste stappen die wij dankzij onze samenwerking gedurende deze jaren hebben kunnen zetten, is de radicale verandering van het beleid voor maritieme veiligheid op Europees niveau, en daarbij hebben wij, mijnheer Casaca, blijk gegeven van grote ambitie. Wij zijn immers praktisch met niets begonnen en hebben zeer veel bereikt.
Er moet weliswaar nog meer gebeuren maar wij hebben al spectaculaire stappen gezet. Ik wil u in de eerste plaats zeggen dat er op veiligheidsgebied - ook in verband met de terrorismebestrijding - iemand moet zijn die zaken als controle en supervisie op zich neemt, die vaak ook verband houden met de veiligheid op andere terreinen. Daarom zijn wij van mening dat het beter is het Agentschap die taak te laten vervullen.
Wat betreft de toekenning van beheersbevoegdheden aan het Agentschap - en ik begrijp dat mevrouw Ramos betere omschrijvingen verlangt - klopt het dat wij hebben besloten verschillende opties open te houden. In het ene geval kunnen boten in gereedheid worden gebracht, in het ander geval kunnen ze worden bevracht en in weer een ander geval kunnen ze meteen in actie komen. Er bestaan verschillende mogelijkheden: uitbesteding, beheer en eigendom. Wij sluiten niets uit. Dat is afhankelijk van de begroting waar wij over beschikken en van de omstandigheden. Wij hopen dat dit Agentschap wel zal varen en gedurende lange tijd succesvol zal zijn. Het moet een zekere marge krijgen. Wij moeten de beste formule zoeken en dit Parlement zal ongetwijfeld veel te zeggen hebben over de vraag welke formule uiteindelijk wordt gekozen, al is dat maar via de begroting.
Met betrekking tot de kustwacht, geachte afgevaardigden, weet ik wat dit Parlement wenst, en ik zou daar zelf ook zeer verheugd over zijn. Ik denk echter dat wij allereerst voorbereidende stappen moeten zetten totdat een integratie van de nationale kustwachten en een goede coördinatie op alle terreinen tot stand zijn gebracht.
In de vierde plaats spreekt u over meer bevoegdheden. In verschillende interventies klonk de bezorgdheid door dat het Agentschap met zijn activiteiten de verantwoordelijkheden van de lidstaten overneemt. U vergist zich. Wij hebben het hier over extra, aanvullende en in geen geval vervangende activiteiten. Er worden geen bevoegdheden ontnomen aan de lidstaten, maar wel mogelijkheden gecreëerd die eerst niet bestonden, mogelijkheden waar wij met dit Agentschap op Europees niveau over kunnen beschikken, juist om te strijden voor een veilige en schonere zee.
Ten vijfde: wanneer gaat het Agentschap verhuizen? Geachte afgevaardigden, zo snel mogelijk. U moet echter weten dat wij in onderhandeling zijn met de Portugese autoriteiten over de zetel. Als het aan ons ligt verhuist het nog voor deze zomer. Het probleem is dat er voor de Portugese autoriteiten enkele moeilijkheden zijn gerezen bij de vestiging, en wij zullen wel zien of die voor het einde van het jaar zijn opgelost. Dat hangt echter niet van ons af maar van de Portugese autoriteiten. In ieder geval kan ik zeggen dat er al ongeveer veertig mensen zijn aangenomen, waaronder tijdelijk en ondersteunend personeel en vooraanstaande Europese deskundigen. Daar hebben wij sterk op aangedrongen, omdat wij van mening zijn dat zich daar alle verzamelde kennis en ervaring moet bevinden. Dan zijn wij bovendien beter in staat om samen te werken met de lidstaten waaraan - ik herhaal - geen enkele bevoegdheid wordt ontnomen. Integendeel, hun bevoegdheden worden versterkt. Voor het beheer en de beantwoording van vervuilingsproblemen zullen tien mensen worden ingezet, voor opleidingen zeven en voor veiligheid, met het oog op het terrorisme, acht mensen.
Ik wil u in antwoord op de vraag van mevrouw Miguélez Ramos graag erop wijzen dat het duidelijk is dat het noordwestelijke kustgebied van het Iberisch schiereiland een van de belangrijkste risicogebieden is wat de vervuiling door tankers betreft. Je hoeft maar te kijken waar zich de afgelopen jaren de grootste ongelukken hebben voorgedaan: aan de kust van Galicië. Andere risicogebieden zijn het Kanaal, Bretagne, enzovoorts. Het idee is dat daar permanent antivervuilingsboten gestationeerd zullen worden, als een soort operatiebasis in de zones waar de meeste risico’s bestaan, en natuurlijk zijn ze ook nodig in de Middellandse Zee.
Tot slot wil ik inderdaad nog zeggen dat het Agentschap ook voelsprieten moet hebben voor de Middellandse Zee. Dat zijn kwesties waar wij nog mee bezig zijn.
Mijnheer de Voorzitter, vandaag zal naar ik hoop hier instemming meer worden verleend. Straks gaan wij ook nog spreken over de kwestie van de verantwoordelijkheid en het FIPOL-fonds. Ik herhaal nogmaals dat wij in een van de laatste vergaderingen van deze zittingsperiode nog steeds vooruitgang blijven boeken en de laatste hand leggen aan zeer belangrijke maatregelen. Daarmee geven wij de Europese Unie het juridisch systeem en de middelen die haar in staat stellen om de strijd aan te binden tegen zeevervuiling en om de maritieme veiligheid te vergroten. Wij weten dat wij naar alle waarschijnlijkheid in de toekomst ook nog andere kwesties moeten bespreken, zoals schepen die onder goedkope vlag varen en enkele aspecten van de regelgeving op zee, waarbij ik doel op hetgeen de heer Casaca heeft gezegd. Wij hebben de weg bereid en ik hoop dat degene die mij opvolgt - want wij moeten het stokje weer doorgeven – het werk kan afmaken waar wij deze jaren vorm aan hebben gegeven.
Wat de verantwoordelijkheden van kapiteins betreft - en ik geloof dat er al antwoorden uit verschillende richtingen zijn geweest - vindt niemand van ons het leuk dat mensen de vrijheid niet krijgen die zij moeten hebben. Het is evenwel duidelijk dat de gerechtelijke besluiten van welk land van de Unie dan ook steeds gerespecteerd dienen te worden. 
De Voorzitter.
   - Hartelijk dank, mevrouw de Palacio.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het verslag (A5-0016/2004) van de heer Stockmann, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende intermodale laadeenheden [COM(2003) 155 - C5-0167/2003 - 2003/0056(COD)]. 
De Palacio,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil om te beginnen de heer Stockmann bedanken voor zijn werk en hem zeggen dat dit voorstel duidelijk tot doel heeft het intermodale transport te vergemakkelijken en te stimuleren.
Wij zijn van mening dat dit van essentieel belang is voor het streven naar duurzame ontwikkeling in de Europese Unie, waarbij economische groei, levenskwaliteit en mededingingsvermogen hand in hand gaan, een concurrerende vervoerssector ontstaat en rekening wordt gehouden met het milieu.
Wij moeten de bestaande mogelijkheden beter benutten en verschillende soorten transport combineren. Dan zullen wij in staat zijn om optimaal gebruik te maken van de infrastructuur waar wij over beschikken.
Als wij praten over de intermodale sector, praten wij over de noodzaak een coherentere en strengere aanpak bij de controle van de eenheden te volgen. Dankzij de laadeenheden zullen wij immers in staat zijn de container - die zoals wij hebben gezien de eenheid van de toekomst is - per boot, trein of vrachtauto te vervoeren.
Een coherentere en strengere aanpak bij de controle van de eenheden is ook nodig om de veiligheid te vergroten en enkele eigenschappen van de mobiele laadeenheden te harmoniseren, teneinde de efficiëntie van overslag en onderhoud te verbeteren. Er moet een intermodale Europese laadeenheid worden ontwikkeld waarin de pluspunten van de huidige zeecontainers en mobiele laadbakken worden gecombineerd, namelijk stapelbaarheid en degelijkheid, en waarbij ook wordt gekeken naar de optimale maatvoering voor de Europese pallets overeenkomstig de Europese wetgeving voor het vrachtvervoer. Ik wil nogmaals beklemtonen dat vervoer ook over de weg moet kunnen plaatsvinden.
De bedoeling van de Commissie is om te komen tot een efficiënter, geharmoniseerd systeem van laadeenheden voor intermodaal vervoer. Hoewel het treinvervoer ongetwijfeld baat zal hebben bij dit voorstel willen wij in de intermodale Europese markt ook meer mogelijkheden geven aan de binnenvaart en het zeetransport op korte afstanden. Daarom kunnen wij ook alleen via verdere harmonisering van de laadeenheden komen tot het noodzakelijke rendement om de kosten van vervoer en overslag te drukken en het concurrentievermogen van het zeevervoer, dat het vervoer per vrachtauto of trein kan vervangen, te vergroten.
Met deze maatregel heeft de Commissie niets revolutionairs willen bewerkstelligen - wij willen het wiel niet opnieuw uitvinden - maar veeleer de beproefde en bevredigende aanpak gevolgd die heeft geleid tot de totstandbrenging van de interne markt: een kaderrichtlijn waarin de basisvoorwaarden worden vastgesteld en de technische details worden overgelaten aan de Europese normalisatie-instellingen. Daarin hebben namelijk de deskundigen en vertegenwoordigers uit de sector zitting, die weten wat de sector nodig heeft om de beleidsdoelstellingen te verwezenlijken.
Ik wil nogmaals beklemtonen dat wij een zeer nuttig en diepgaand debat over dit thema hebben gevoerd met de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme. Ik wil u allen dan ook hartelijk bedanken voor de tijd en moeite die u hebt besteed aan deze maatregel en voor het feit dat er reeds bij eerste lezing een weloverwogen besluit op tafel lag.
In de Raad gaan de zaken echter niet zo snel. Ik vertrouw erop dat de Raad de resultaten van deze eerste lezing van het Parlement zorgvuldig zal bestuderen en daarna snel tot een gemeenschappelijk standpunt zal komen waarin, indien mogelijk, het voorstel van dit Parlement wordt gesteund. 
Stockmann (PSE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, de commissaris heeft gelijk: het concurrentievermogen van intermodaal vervoer is maar beperkt en de huidige eenheden - of het nu containers zijn of afneembare laadbakken - kunnen niet door alle vier de vormen van vervoer optimaal worden gebruikt. De gecompliceerde en tijdrovende overslag kost niet alleen veel tijd, maar ook veel geld. Daarbij heeft intermodaal vervoer ook een natuurlijke handicap. Het is ten eerste veel complexer, en dus ook moeilijker te organiseren, en ten tweede zijn er ook maar weinig betrokkenen die zicht hebben op de hele intermodale keten. Daarom moet het intermodale vervoer worden gestimuleerd en met deze richtlijn doen we dat.
De richtlijn heeft drie doelstellingen: ten eerste de totstandkoming van een nieuwe laadeenheid, de Europese intermodale laadeenheid; ten tweede de formulering van bepaalde eisen voor intermodaliteit van alle nieuwe laadeenheden - waarmee wij in ieder geval op middellange termijn de gemiddelde overslagduur in terminals kunnen halveren - en ten derde de verbetering van de veiligheid op grond van de internationale overeenkomst voor veilige containers. Het was wellicht ietwat misleidend dat de Commissie de richtlijn presenteerde in het kader van het programma ter bevordering van het zeevervoer over korte afstand. Natuurlijk wordt ook gebruik gemaakt van , maar het gaat hier om de totale vervoersketen. Het betreft een intermodale standaardisatie zoals we die nog niet kenden. Meestal werden immers afzonderlijke vervoersvormen gestandaardiseerd of werden zaken gestandaardiseerd voor afzonderlijke vervoersvormen. Het gaat dus nu om een primeur.
De essentie van standaardisatie is echter niet alleen het vinden van een ideale technische oplossing. Door standaardisatie krijgen we waarborgen voor planning en veiligheid van investeringen, beperken we de belemmeringen voor toegang tot de markt, brengen we de productiekosten omlaag en openen we nieuwe markten. Ik ben ervan overtuigd dat Europa een optimale intermodale laadeenheid nodig heeft die de voordelen van de container met die van de afneembare laadbak combineert, zeg maar een Europese supercontainer die: door alle vormen van vervoer kan worden gebruikt, overslag vereenvoudigt, stapelbaar is en van boven af kan worden geladen, geschikt is voor vervoer over zee, zoveel mogelijk ruimte biedt voor het vervoer van ISO-pallets en snel laden en lossen mogelijk maakt.
Door het gebruik van de nieuwe supercontainer kan volgens schattingen van de Commissie het benodigd aantal vrachtauto’s met 25 procent worden teruggebracht. Ik denk dat deze raming wat aan de hoge kant is, maar het zal zeker verschil maken. De alom geuite vrees dat bestaande laadeenheden niet meer worden toegelaten, is ongegrond. Het gebruik van de nieuwe supercontainer wordt door de richtlijn immers niet verplicht gesteld; dat moet de markt uitmaken. Er zullen dus ook in de toekomst verschillende eenheden in het vervoer gebruikt worden, maar ik denk wel dat de Europese laadeenheid vanwege de genoemde voordelen de markt zal veroveren. Ook denk ik dat de container een gewild exportartikel zal zijn. Met Rusland en China kunnen twee reusachtige markten worden veroverd. Dat ook het goederenvervoer richting Oost-Europa zal toenemen, spreekt voor zich.
De richtlijn tast ook de ISO-norm niet aan. Bezwaren die in deze richting werden geuit, konden we met aanpassingen van het Commissievoorstel wegnemen. Voor containerschepen bijvoorbeeld is de ISO-norm vereist. We hebben vastgelegd dat stuwing in het ruim of aan dek mogelijk moet zijn zonder aanpassing van de huidige structuur voor het stuwen. Tegelijkertijd hebben we met een buitenhoogte van 2,9 meter ook voldaan aan de normen van het Europees Comité voor normalisatieomité (CEN) en ook voor het weg- en spoorvervoer een optimale laadeenheid gecreëerd.
Een gedetailleerde standaardisatie is echter de taak van de normalisatie-instellingen en de industrie. We hebben hier alleen richtwaarden vastgesteld. We willen een gemandateerde normalisatieprocedure zodat de standaardisatie sneller gaat. Er worden immers al langer pogingen in deze richting gedaan, maar die leiden niet tot resultaat.
De voorliggende richtlijn betekent slechts een begin. Naast de laadeenheden zijn er nog heel veel andere zaken in het intermodale vervoer die gestandaardiseerd kunnen worden, bijvoorbeeld de standaardisatie van snijpunten tussen infrastructuur en dienstverlening, dus terminals, overslagfaciliteiten enzovoort en natuurlijk ook informatiesystemen en regels op het gebied van aansprakelijkheid en overeenkomsten.
De standaardisatie zal dus doorgaan. Ik ben blij dat we hiermee nu een begin gemaakt hebben, een voor het intermodaal vervoer richtinggevend begin. 
Grosch (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik wil eerst namens de Europese Volkspartij de rapporteur feliciteren en hem voor zijn werk bedanken. Dankzij de prettige samenwerking konden we vat krijgen op dit vooral technisch niet altijd gemakkelijk onderwerp. We konden ons in het onderwerp verdiepen zonder ons erin te verliezen. Het was in onze ogen een heel interessant samenwerkingsproject. Het verslag - en dat geldt ook voor het voorstel van de Commissie - stelde ons mijns inziens voor verschillende uitdagingen, en met die uitdagingen zijn we in de commissie naar mijn idee goed omgegaan. Een nieuw product moet aantrekkelijk zijn, dus geschikt voor de markt en modern en efficiënt in de toepassing. Ik denk dat we daarin zullen slagen.
Met het product moet het gemakkelijker en zodoende ook sneller gaan; het product moet rekening houden met zowel nieuwe als bestaande methoden van laden en lossen en stuwen. Het bestaande mag dus niet van vandaag op morgen over boord worden gezet, en we mogen de mensen die in deze sector werkzaam zijn niet van vandaag op morgen met grote of nieuwe investeringen confronteren. Veiligheid moet gewaarborgd zijn. Al deze vragen zijn naar onze mening zeer bevredigend beantwoord. Daarom hebben wij in de parlementaire commissie onze steun aan het voorstel van de Commissie en aan uw verslag gegeven. Bij het zeevervoer over korte afstand, dat hier als specifiek voorbeeld werd aangehaald, ligt het intermodale vervoer al boven de 40 procent, maar bij de andere vormen van vervoer zijn deze percentages natuurlijk nog niet bereikt. Ik beschouw het nu voorliggende initiatief als iets dat vooral voor het bedrijfsleven en de transportsector een stimulans moet zijn om multimodaal te investeren. Dat bereiken we naar mijn opvatting niet alleen met subsidies maar ook met het voorstellen van efficiënte middelen, zoals de allround-container of supercontainer zoals u hem noemt, die beantwoordt aan een optimaal laadvermogen, rekening houdt met wat zich op de internationale markt afspeelt en ook nieuwe markten kan openen, zoals u zo-even zelf zei.
In het algemeen kunnen wij ons heel wel vinden in uw verslag. Het enige verschil is dat wij van mening blijven dat bij een goed product de markt zijn werk zal doen en dat we daaraan geen publieke middelen hoeven te besteden, ook al vinden we allemaal dat het voor de ontwikkeling van het transport als geheel goed is, wanneer veel bedrijven overgaan op multimodaal vervoer. Staat u me daarom tot slot nog een opmerking toe: wat we vandaag doen zie ik als een technische bijdrage aan een concept waarover we het allemaal eens zijn. Als de door ons beoogde laadeenheden op het water, in de lucht, op het spoor en op de weg hun efficiëntie bewijzen, dan moet het rollend materieel ook zijn efficiëntie bewijzen. Met dit appèl richt ik me onder andere ook tot het railvervoer. Hoe goed wij het multimodale concept in technische opzicht ook verbeteren, als één onderdeel in deze keten verzaakt of bezwijkt, zal het hele concept niets opleveren. Laten we dit dus als een goede stap in de goede richting beschouwen, maar ook als een ondubbelzinnige oproep, met name aan het railvervoer, om in dit concept ook multimodaal te denken en te investeren en ook de eigen structuur en de eigen efficiëntie onder de loep te nemen. 
Pohjamo (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ook ik wil de heer Stockmann voor zijn goede verslag bedanken. Aanvankelijk waren er verschillende meningen en zelfs misverstanden over dit onderwerp, maar de rapporteur heeft deze zaak met zijn doelbewuste werkwijze goed afgehandeld en in de commissie was er uiteindelijk een ruime mate van overeenstemming over de ontwikkeling van een nieuwe Europese laadeenheid. Ons wordt hier een voorstel gedaan om de verschillende vervoersmiddelen in het Europese goederenvervoer op nieuwe wijze te coördineren, hetgeen een grote uitdaging is. Gestandaardiseerde containers zijn goed voor het drukke Midden-Europa en vooral voor de regio's aan zee. In Finland bijvoorbeeld - waar ik vandaan kom - gaat 80 procent van de geïmporteerde en geëxporteerde goederen over zee en het flexibel functioneren van gecombineerd vervoer neemt daarbij een sleutelpositie in.
De rapporteur heeft voor de juiste werkwijze gekozen om vooruitgang te boeken. Met de amendementen wordt getracht de verenigbaarheid met de Europese normalisatiebureaus te waarborgen en onverenigbaarheid met de ISO-normen te voorkomen. De marktpartijen in de sector krijgen de verantwoordelijkheid voor het maken van een gedetailleerd ontwerp voor een nieuwe container. Een mogelijk probleem heeft te maken met amendement 17. Als de hoogte van containers 2,9 meter wordt, passen de containers niet meer op elkaar in moderne roro-schepen. Daarom is de containerhoogte van 2,67 meter, die de Commissie heeft voorgesteld, waarschijnlijk beter. Onze fractie steunt dit voorstel en wij hopen dat deze zaak ook in de praktijk snel vooruitgang boekt. 
Van Dam (EDD ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement heeft zich altijd sterk gemaakt voor de bevordering van een duurzaam systeem van goederenvervoer. Daarin is elke modaliteit een rol toebedacht. In theorie zijn die rollen duidelijk aan te geven. De praktijk is weerbarstiger. We zien dan ook dat een aantal modaliteiten niet echt uit de verf komen. Eén probleem hierbij is de grote variatie in laadeenheden, die veelal in de dagelijkse praktijk zijn ontstaan. Sommige worden op grote schaal toegepast, andere in mindere mate. Dit alles hangt af van de marktsituatie. Die laatste is een dominante factor in het goederenvervoer. Veranderingen hebben pas zin wanneer deze door de markt gedragen en gestimuleerd worden. Dit zal alleen gebeuren indien daadwerkelijk voordelen zijn te behalen.
In het voorstel van de Commissie zitten in dit opzicht nog een paar lacunes. De introductie van een nieuwe laadeenheid is een prima idee, mits zij daadwerkelijk in alle modaliteiten zonder aanpassingen kan worden gebruikt. Zij moet dan wel in de praktijk worden toegepast. Alle commotie en commentaar rond dit voorstel doen anders vermoeden. We zijn daarom verheugd dat in het voorliggende verslag het voorstel markgerichter wordt gemaakt. De laadeenheid EILU is niet meer de ultieme oplossing voor alle bestaande problemen, maar een optie om in de toekomst te gaan gebruiken, ingebed in de huidige operationele activiteiten.
Bij de stemming morgen is nog een aandachtspunt: amendement 16. Indien de in dit amendement vermelde maten worden vastgelegd, betekent dit in feite een eliminatie van het concept. Om de positieve aspecten van de EILU - meer pallets in één unit - te behouden lijkt het me zinvol de concrete afmetingen ook aan de markt over te laten zodat de ondernemingen die de unit wél willen gebruiken, ook de ruimte krijgen om dat technisch te realiseren. Mijnheer de Voorzitter, al met al heeft collega Stockmann goed werk geleverd. 
Jarzembowski (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, ik wil u er toch nog even aan herinneren dat uw voorstel - na zorgvuldige voorbereiding door uw medewerkers - aanvankelijk voor enige verwarring zorgde. De havenbedrijven, de rederijen reageerden met zwaar geschut op uw voorstel. Ik vind daarom dat we rapporteur Stockmann en de voltallige Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme dankbaar mogen zijn. Ook collega Grosch heeft door zijn gesprekken met het bedrijfsleven veel werk verzet, zodat we een heel aantal bezwaren van het bedrijfsleven intussen hebben weggenomen. Ik denk dat het gewoon misverstanden waren.
Ik ben erg blij dat we er nu zeker van kunnen zijn dat we - zeker met de wijzigingen die de rapporteur heeft voorgesteld en die door de hele commissie worden gedragen - geen voorstel doen voor een Europese standaardcontainer - ik zou het geen supercontainer willen noemen - die ons in het internationale vervoer zou kunnen belemmeren. We moeten er bij de export en import van op aan kunnen dat de laadeenheden per schip zonder aanpassing van de huidige structuur voor het stuwen en andere zaken echt goed, snel en efficiënt kunnen worden vervoerd. Zoals we in de amendementen van de commissie hebben gesteld, moeten we de details echt overlaten aan de normalisatie-instellingen. Ik wil als afgevaardigde niet vergeten dat ik jurist ben en hoed mij er derhalve voor om al te zeer in technische details te treden. De uitgangspunten die we in de amendementen hebben vastgelegd, zullen er denk ik toe leiden dat de nieuwe Europese laadeenheid niet in tegenspraak is met de internationale normen. De laadeenheid is belangrijk omdat ze ons in staat stelt het belang dat de industrie hecht aan een grotere stuwcapaciteit van pallets in overeenstemming te brengen met het belang van de rederijen en havenbedrijven, die niet alle laadgerei en de hele opbouw van containerschepen hoeven aan te passen. In die zin kunnen we erg tevreden zijn dat ons dat gelukt is.
Ik hoop dat het bedrijfsleven aan onze verwachtingen zal beantwoorden en meer gebruik zal maken van intermodale eenheden. Daarvoor zijn we op het bedrijfsleven aangewezen. Wij doen alleen voorstellen en moeten dan maar zien of de nieuwe standaardcontainer door het bedrijfsleven wordt geaccepteerd. Het is de taak van het bedrijfsleven om met de eigen belangen rekening te houden.
Tot slot wil ik er nog op wijzen dat dit voorstel niet alleen de definitie van deze nieuwe laadeenheid bevat, maar ook de verplichting tot intensievere controles en inspecties van alle laadeenheden, ongeacht de soort. Wanneer laadeenheden niet goed onderhouden worden, kunnen ze tot gevaarlijke situaties leiden bij het goederenvervoer, bij de overslag in de haven, enzovoort. We moeten er zeker van zijn dat er met name in de haven en op de schepen geen ernstige ongelukken gebeuren. Daarom is het goed dat de Commissie voorstelt alle laadeenheden vaker en grondiger te laten inspecteren. 
Pex (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, een geïntegreerde aanpak van het vervoer waarin alle beschikbare soorten vervoer adequaat worden benut, is een goede zaak. Om de problemen van toenemend vervoer over de weg het hoofd te bieden, moet de Europese Unie pro-actief zijn in het bevorderen van de intermodaliteit. Pro-actief zijn betekent vooral dat de overheid inspeelt op de vragen vanuit de markt, niet dat de overheid de markt opzadelt met moeilijke regelingen en extra kosten. Bij dit voorstel is deze lijn niet helemaal gevolgd en daarom had ik aanvankelijk mijn bedenkingen bij een aantal onderdelen van het voorstel van de Commissie en ook bij dat van de rapporteur. Nu echter de voorstellen via amendering in de Commissie vervoer zijn aangepast, zijn voor mij de grootste zorgen weggenomen.
De marktpartijen moeten vrij zijn bij de keuze van laadeenheden om per goederensoort en vervoersmodaliteit een optimale oplossing te vinden. Tegelijkertijd moeten we koste wat het kost vermijden dat de eigenaars van intermodale laadeenheden met overbodige verplichtingen en hoge administratieve en uitvoeringslasten worden geconfronteerd. Ik vind het onnodig om de introductie van de Europese intermodale laadeenheid te steunen met belastingvoordelen of subsidies bij aanschaf. De Commissie heeft zelf in haar voorstel geschreven dat zij het gebruik niet wil verplichten, maar de ingebruikneming aan de markt wil overlaten. De invoering van subsidies en belastingvoordelen druist in tegen dat idee.
Er dient kritisch gekeken te worden naar technische specificaties waarin de eigenschappen van de intermodale laadeenheden worden omschreven. Zo is het belangrijk dat de essentiële eisen die worden gesteld niet strijdig zijn met de internationale ISO-normen. Dit vanwege het feit dat er in aanzienlijke mate gebruik wordt gemaakt van units die volgens internationale standaarden zijn gemaakt en die ook buiten de Unie gebruikt worden. Ik ben blij dat mijn zorg in dezen ook door de rapporteur is overgenomen en dat deze middels een amendement ook in de tekst naar voren komt. Dit geldt ook voor het aanpassen van de keuringstermijn van de Europese intermodale laadeenheden door een gelijkstelling aan die van de internationaal veel gebruikte ISO-container.
Met de introductie van nieuwe intermodale laadeenheden is de intermodaliteit echter nog niet verzekerd. Naast de huidige diversiteit, is de slechte kwaliteit van de aangeboden spoordiensten een belangrijke belemmering voor de groei van het intermodaal vervoer. Ook de binnenvaart zou meer in de discussie moeten worden betrokken. Zoals gezegd, de verbetering van het vervoer vraagt een goede kwaliteit van wetgeving, wetgeving waarin rekening wordt gehouden met de mogelijkheden van de markt en die door juiste op adequate wijze tijdig en geharmoniseerd kan worden ingevoerd. Ik ben daarom overigens van mening dat de invoering van de digitale tachograaf met een jaar moet worden uitgesteld opdat de wetgeving aan bovengenoemde eisen kan voldoen. Maar over deze dringende aangelegenheid kon deze week vanwege tijdgebrek niet met de Commissie worden gediscussieerd. Het blijft behelpen in dit Parlement als er werkelijk wat gedaan kan worden. 
De Palacio,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil de heer Stockmann graag bedanken voor zijn werk. Mijns inziens toont de steun van het Parlement aan dit initiatief - zij het dan met enige kanttekeningen - het belang ervan aan.
In de eerste plaats ben ik het roerend eens met de afgevaardigden die zeiden dat dit niet volstaat en er veel meer moet gebeuren.
Dit maakt deel uit van de strategie die wij de afgelopen jaren hebben ontwikkeld en gericht was op een concurrentiekrachtiger, dynamischer en effectiever vervoer, met name in de spoorwegsector. De infrastructuur moet worden aangepast om een einde te maken aan de versnippering en hindernissen, die niet enkel bestaan in de spoorwegsector maar ook tussen de verschillen transportmodaliteiten. Via dit soort maatregelen kunnen wij de intermodaliteit stimuleren.
Zoals de rapporteur terecht heeft gezegd, moeten na deze poging tot convergentie van enkele gemeenschappelijke normalisatiemaatregelen andere maatregelen worden genomen, bijvoorbeeld voor de al eerder genoemde terminals. De Commissie is nu al aan het bekijken hoe wij kunnen komen tot gestandaardiseerde laadperrons en -kades, opdat het laden en lossen en het aanleggen van boten vergemakkelijkt kunnen worden en dus tijd en kosten kunnen worden bespaard. Dat gebeurt in combinatie met ons voorstel voor de liberalisering van de havendiensten waarvoor ook stimulansen moeten worden geboden en meer dynamiek vereist is. Dat voorstel is er echter helaas nog niet doorgekomen.
Het is allemaal een geheel. Eén enkele maatregel brengt ons niet veel verder. Wij moeten op alle terreinen vooruitgang zien te boeken om het beste resultaat te bereiken.
Ik wil u er graag op wijzen dat wij instemmen met de meeste amendementen. Sommige amendementen - 2, 5, 14, 16, en 17 - dienen geherformuleerd te worden, aangezien de huidige redactie wellicht niet geheel adequaat is. In ieder geval hebben alle amendementen tot doel te verduidelijken dat de normalisatie van de intermodale laadeenheid niet per se in strijd hoeft te zijn met de bestaande algemene regelgeving, hetgeen ook nooit onze bedoeling is geweest. Wij zijn van mening dat de Europese normalisatie-instellingen de regels die worden voorgeschreven door de Internationale Organisatie voor normalisatie niet slaafs moeten volgen, maar zelf moeten uitmaken welke regels het beste zijn voor het intermodale Europese vervoer, waarbij uiteraard wel op een juiste manier rekening dient te worden gehouden met de bestaande ISO-normen en de behoeften van de markt.
Dit voorstel is uiteindelijk afhankelijk van de vraag of de markt ermee akkoord gaat. Wat wij voorstellen is een aantal gemeenschappelijke standaarden die - indien de markt dat opportuun acht - het functioneren van deze nieuwe laadbakken kunnen vergemakkelijken, waarbij zoals al eerder gezegd ieder oponthoud moet worden vermeden en snel overschakelen van vervoer per binnenschip naar zee, spoor- of wegvervoer mogelijk moet worden.
Ik wil erop wijzen dat wij amendement 6 moeten afwijzen, aangezien hierin wordt bepaald dat de geharmoniseerde standaarden zullen worden ontwikkeld door het Europees Comité voor Normalisatie (CEN), waarbij enkele belangrijke Europese standaardisatie-instellingen in deze sector buiten beschouwing worden gelaten, zoals CENELEC en ETSI.
Mijnheer de Voorzitter, ik vertrouw erop dat wij na de stemming in het Parlement - waarbij naar ik hoop amendement 6 zal worden weggestemd - snel voortgang kunnen boeken in de Raad en een voorstel kunnen lanceren voor de vervoerssector waarmee de absoluut noodzakelijke intermodaliteit wordt vergemakkelijkt. 
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is de aanbeveling (A5-0042/2004) van de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een besluit van de Raad [14389/2003 - C5-0002/2004 - 2003/0209(AVC)] houdende machtiging van de lidstaten om in het belang van de Europese Gemeenschap het Protocol van 2003 bij het Internationaal Verdrag betreffende de instelling van een Internationaal Fonds voor vergoeding van schade door verontreiniging door olie van 1992 te ondertekenen, te bekrachtigen of ertoe toe te treden, en houdende machtiging van Oostenrijk en Luxemburg om in het belang van de Europese Gemeenschap toe te treden tot de basisakten (rapporteur: de heer Gil-Robles Gil-Delgado). 
De Palacio,
   Mijnheer de Voorzitter, het is een feit dat ik niet om werk verlegen zit. Als je het aantal richtlijnen en verordeningen van de afgelopen jaren bij elkaar zou optellen, zou ik waarschijnlijk een topscore halen. In elk geval zullen we het er allemaal over eens zijn dat dit een belangrijk onderwerp is, namelijk de inwerkingtreding van het Protocol van 2003 bij het Internationaal Verdrag betreffende de instelling van een Internationaal Fonds voor vergoeding van schade door verontreiniging door olie. De fondsen voor schadeloosstelling van de slachtoffers van olievervuiling worden vermenigvuldigd met een factor van ruim vijf, wat dringend noodzakelijk was omdat de FIPOL-fondsen ontoereikend zijn, zoals onder meer ook is gebleken uit de ongelukken met de en de .
Het Protocol is nog niet in werking getreden, en daarom moeten we er bij de lidstaten op aandringen snel tot ratificatie over te gaan. Wij zijn ervan overtuigd dat het Protocol zo snel mogelijk moet worden toegepast, maar helaas ontbreekt het de lidstaten blijkbaar nog aan dat inzicht.
In haar voorstel van september jongstleden drong de Commissie er bij de lidstaten op aan het Protocol voor eind 2003 te ondertekenen, en we zitten nu al in 2004. In het gemeenschappelijk standpunt van 15 december jongstleden is de termijn voor ondertekening of ratificatie gesteld op juni 2004, en de Commissie heeft hierover in een verklaring gezegd dat zij liever had gezien dat het Protocol al vóór het eind van het vorig jaar geratificeerd was.
Dames en heren, ik wil van de gelegenheid gebruik maken om het Parlement te bedanken voor de vaart die het achter deze zaak heeft gezet, want het heeft het gemeenschappelijk standpunt pas een paar weken geleden van de Raad ontvangen. Natuurlijk hoop ik dat het Parlement zich zal laten leiden door het advies van de rapporteur van het verslag, de heer Gil-Robles, die ik niet alleen wil bedanken voor de spoed waarmee hij het debat over dit verslag heeft voorbereid en met de afgevaardigden gecoördineerd heeft, maar ook voor de helderheid waarmee hij alle aspecten en het belang van dit document heeft weergegeven. 
Gil-Robles Gil-Delgado (PPE-DE ),
    Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, in het advies dat onderwerp is van dit debat stemt het Parlement in met het voorstel van de Commissie. Zoals we net hebben gehoord, is die instemming noodzakelijk voor het ondertekenen en ratificeren door de lidstaten van Protocol van 2003 bij het Internationale Verdrag betreffende de vergoeding van schade door olieverontreiniging.
Zoals de commissaris ons zojuist heeft verteld, is er bij dat Verdrag een fonds ingesteld voor het schadeloosstellen van de slachtoffers. Dat fonds wordt gefinancierd met bijdragen van bedrijven of instellingen die over zee getransporteerde olie gebruiken. De verhoging van de maximale schadevergoeding - waarvoor wordt gepleit in dit Protocol en die tot nog toe 165 miljoen euro bedroeg - zal dan ook niet ten laste komen van de overheidsfinanciën maar van degenen die profijt hebben van de oliehandel.
Sinds 1978 is hiervan in meer dan honderd gevallen gebruik gemaakt, en in de meeste gevallen was het vastgestelde plafond toereikend. Volgens de commissaris hebben de ongelukken met de en de echter aangetoond dat dit plafond achterhaald was en dat de maximale vergoeding moest worden verhoogd. Naar aanleiding van alle beroering om de laatste van deze twee rampen hebben de staats- en regeringshoofden in maart 2003 dan ook verzocht het fonds te verhogen tot een miljard euro, en in mei van dat jaar hebben de leden van de Internationale Maritieme Organisatie met lovenswaardige spoed besloten daartoe over te gaan.
In de parlementaire resolutie van juli 2003 - we zaten dus nog in 2003 en de termijnen waren heel kort - over de verhoging van de veiligheid op zee naar aanleiding van het ongeluk met de olietanker de - waarover de heer Sterckx een verslag had opgesteld - heeft het Parlement positief gereageerd op het besluit van de Internationale Maritieme Organisatie, en de lidstaten verzocht om het Protocol zo snel mogelijk te ratificeren. Dat was onze eerste oproep om het Protocol zo snel mogelijk te ratificeren.
Volgens de commissaris heeft de Commissie van haar kant niet alleen snel gehandeld maar ook blijk gegeven van politiek engagement, aangezien zij de Raad verzocht van de altijd eenvoudige fase van beloften over te stappen op de veel moeilijker fase van uitvoering. Juist toen de situatie tamelijk nijpend begon te worden, heeft het Italiaanse voorzitterschap een akkoord bereikt. Daarin wordt een datum aangegeven, die naar mogelijkheid worden geëerbiedigd, zoals ook de commissaris zojuist al uitlegde.
De Commissie juridische zaken en interne markt heeft het voorstel tot ratificatie van het Protocol met eenparigheid van stemmen goedgekeurd. In feite had onze commissie zich tot die instemming kunnen beperken, maar het leek mij onontbeerlijk om nog eens extra de aandacht te vestigen op het pleidooi vervat in overweging 8 van het besluit, waarin wordt gewezen op het grote belang van ondertekening of ratificatie van het Protocol door de lidstaten.
Ik moet zeggen dat alle leden van de Commissie juridische zaken en interne markt wat dit betreft op een lijn zaten. Weet u waarom, mijnheer de Voorzitter? Omdat we, zolang het Protocol nog niet is ondertekend en geratificeerd, blijven steken in de huidige situatie, met een fonds dat ontoereikend is om eventuele schadevergoedingen uit te keren.
Het is dan ook bijzonder urgent dat het Protocol in werking treedt. Het Parlement heeft duidelijk willen maken dat geen enkele vertraging van nu af aan op het conto van de communautaire instellingen kan worden geschreven. De lidstaten die de ratificatie voor zich uitschuiven zullen de gevolgen daarvan onder ogen moeten zien. Ik hoop echter dat het niet zover zal komen en dat iedereen het Protocol zo spoedig mogelijk ratificeert.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, aangezien mijn spreektijd er op zit, rest mij nog slechts de dankbare taak de leden van de Commissie juridische zaken en interne markt te bedanken voor hun steun. Verder wil ik de diensten van die commissie en van het Parlement bedanken voor hun onschatbare hulp, alsook de Commissie voor de politieke steun die wij steeds gekregen hebben.
Het onderhavige advies is dringend noodzakelijk, en ik vertrouw er dan ook op dat de geachte collega’s het zullen ondersteunen. 
Ortuondo Larrea (Verts/ALE ),
    - Mijnheer de Voorzitter, commissaris, het Protocol 2003 is een aanvulling op het Internationaal Fonds voor vergoeding van schade door olieverontreiniging, formeel een intergouvernementele organisatie. De Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, die ik als rapporteur vertegenwoordig, heeft een positief standpunt ingenomen waarin wordt gepleit voor goedkeuring van het ontwerpbesluit van de Raad en de lidstaten toestemming krijgen om het Protocol te ondertekenen, te ratificeren of toe te treden tot het Protocol.
Met dit FIPOL-Protocol 2003 komt het maximale bedrag aan beschikbare geldmiddelen op 750 miljoen aan speciale trekkingsrechten. Tegen de huidige koers is dat zo’n 930 miljoen euro. Die geldmiddelen moeten worden uitgekeerd op grond van de verschillende internationale verdragen, en worden verschaft door reders en bedrijven die over zee vervoerde olie afnemen, om de kosten van milieurampen te vergoeden en de slachtoffers van lozingen als gevolg van een ongeluk schadeloos te stellen.
Een jaar na het ongeluk met de is het echter nog steeds moeilijk om de aangerichte schade precies vast te stellen. Uit een nieuw rapport van het Wereldnatuurfonds blijkt dat 3000 km kust getroffen is, terwijl de schade wordt berekend op vijf miljard euro, wat betekent dat het FIPOL-Procotol 2003 met vijf zou moeten worden vermenigvuldigd om alle schade te vergoeden. Daarom blijven wij bij onze eis voor de oprichting van een Europees Fonds als aanvulling op alle bestaande internationale fondsen, temeer daar onze zeeën bijzonder druk worden bevaren door olietankers, en we zones hebben zoals de “Costa da Morte”, ofwel de “Doodskust”, in Galicië, een van de punten waar zich de meeste ongelukken op zee hebben voorgedaan, en andere onheilsplekken, zoals het Nauw van Calais.
Verder zijn wij er helemaal niet blij mee dat de termijn voor het ondertekenen van dit Protocol door toedoen van de Raad en de lidstaten is opgeschort tot eind juni 2004, en niet is vastgehouden aan de oorspronkelijke termijn van december 2003. Als zich gedurende deze eerste drie maanden van dit jaar opnieuw een ongeluk zou voordoen, zou de schadeloosstelling niet meer dan 250 miljoen euro bedragen, wat een hoogst verontrustende gedachte is.
Ik wens de heer Gil Robles geluk met zijn verslag, en ik hoop dat de Commissie haar voorstel voor een aanvullend Europees fonds zal doorzetten. Dit is namelijk absoluut noodzakelijk. 
Medina Ortega (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, zowel de commissaris als de rapporteur, de heer Gil-Robles, hebben de kern van dit voorstel belicht, en de heer Ortuondo Larrea heeft van zijn kant een aantal feiten genoemd waarop ik niet hoef terug te komen.
We zitten in een instemmingsprocedure, wat inhoudt dat het Parlement het voorstel moet goedkeuren, wil het besluit bindend zijn. In dit concrete geval heeft het Parlement met voorbeeldige spoed gehandeld, want het schrijven van de Raad waarin om instemming werd verzocht, dateert van 8 januari, en dus zal het morgen, 12 februari, een maand en vijf dagen later zijn dat het Parlement zijn instemming geeft. De Commissie juridische zaken heeft naar mijn idee het voortouw genomen door vooruitlopend op het verzoek in oktober al de heer Gil-Robles tot rapporteur te benoemen, zodat we wanneer het voorstel van de Raad kwam, dat snel zouden kunnen goedkeuren. Dit lijkt me een mooi voorbeeld van hoe de drie instellingen, bijna , tot interinstitutionele overeenstemming kunnen komen.
Wat de inhoudelijke kant betreft heeft de heer Ortuondo op het gebrek aan middelen gewezen. In het geval van de is bijvoorbeeld sprake van een schadevergoeding van vijf miljard euro, hetgeen slechts een eenvijfde is van het bedrag dat benodigd is om de schade te dekken. Daarom heeft de heer Ortuondo nadrukkelijk gewezen op de noodzaak om een aanvullend Europees fonds in het leven te roepen.
Ik zou echter een aantal meer juridische aspecten onder uw aandacht willen brengen. In de eerste plaats ligt de bevoegdheid in dezen, vanuit het oogpunt van het communautaire recht, niet bij de lidstaten, maar bij de Unie als geheel. De overeengekomen formule is lang niet dom: ondertekening door de lidstaten in het belang van de Gemeenschap.
Hopelijk is het mogelijk het rechtsstelsel te wijzigen, zodat de Europese Gemeenschap als zodanig kan toetreden, en een situatie zoals de huidige kan worden voorkomen, waarin bepaalde staten, zoals Oostenrijk en Luxemburg, pas in 2005 aan het besluit gebonden zijn. Dan is er nog een vrij merkwaardige situatie: Denemarken is niet aan dit besluit gebonden, terwijl het een van de landen is die door de enorme lengte van zijn zeestraten het meest aan dit soort ongelukken is blootgesteld. Ik vraag mij af of de Denen zich ervan bewust zijn dat door deze schade in hun land als gevolg van dit soort ongelukken niet zal worden vergoed.
Ook al heeft de Commissie snel en slagvaardig gehandeld, toch zou zij van nu af aan stappen in deze richting moeten stimuleren. Het gaat niet om een verdrag dat door de lidstaten wordt ondertekend in het belang van de Gemeenschap, maar om een verdrag dat door de Europese Unie wordt ondertekend in het belang van de hele Europese Unie: de bescherming van een enkele nationale soevereiniteit is niet in het belang van de burgers van de Europese Unie, en dat zien wij als een probleem.
Het zou een fundamentele les kunnen zijn voor het aangaan van dergelijke overeenkomsten. We kunnen niet effectief aan de slag met verouderde instrumenten uit voorafgaande tijden, waarin staten zich lieten leiden door het nationaal belang, als het om een zaak van collectief belang gaat, zoals het behoud van het milieu over de hele oppervlakte van de Europese Unie. 
Van Dam (EDD ).
   - Voorzitter, mevrouw de Commissaris, medio 2001 bespraken we het verslag-Esclopé inzake de wenselijkheid van de verhoging van de limiet voor schadevergoeding bij olierampen op zee. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad heeft te lang op zich laten wachten. Echter, de Internationale Maritieme Organisatie heeft besloten de limiet van de bestaande fondsen op te trekken naar 750.000 speciale trekkingsrechten en daarmee de limiet nagenoeg gelegd bij 1 miljard euro. Aldus werd ingegaan op het punt dat ons Parlement in het verslag-Esclopé maakte. Daarom feliciteren we de in de IMO participerende lidstaten met dit besluit. Het doet recht aan de realiteit en geeft garanties voor een afdoende financiële regeling in geval van verontreiniging door olie. Dit doet niets af aan het feit dat voorkomen beter is dan genezen. Ik hoop dat deze uitbouw van de aansprakelijkheidsregeling dat ook stimuleert. Het verslag van onze oud-voorzitter ondersteun ik dan ook van harte. 
Miguélez Ramos (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw de commissaris erop willen wijzen dat het onderhavige FIPOL-Protocol ter verhoging van de beschikbare financiële middelen voor het schadeloosstellen van de slachtoffers van olielozingen, weer zo’n dossier is dat van geen enkele invloed is op het geval van de .
Het zou erg sarcastisch zijn om de slachtoffers van die ramp er op te wijzen dat zij slechts 15 procent van hun schade vergoed krijgen omdat wij - Europa als geheel - ons huiswerk niet goed hebben gedaan, en omdat het daartoe bestemde fonds maar 170 miljoen euro bevat en de onderhavige verhoging helaas niet van terugwerkende kracht is.
Na het ongeluk met de in november 1999 bleek hoe precair het stelsel voor schadevergoedingen bij dit soort rampen was, zowel op internationaal als op Europees niveau, en dat dit gewoonweg niet de vereiste mechanismen bevatte.
Lang voordat de slagzij maakte, had de IMO al besloten om het bedrag uit de FIPOL-fondsen met 600 miljoen euro te verhogen voor het schadeloosstellen van slachtoffers. Van haar kant had de commissaris in het jaar 2000 geopperd om een aanvullend Europees fonds op te richten, het COPE-fonds, met een limiet van een miljard euro. Het voorstel kreeg de steun van het Europees Parlement, maar werd verworpen door de Raad, die liever onderhandelingen aanging op het niveau van de IMO.
Ofschoon de IMO uiteindelijk een nieuw fonds heeft opgericht, waarmee het magische bedrag van de fameuze één miljard zelfs binnen bereik is gekomen, zal dat bedrag nooit kunnen garanderen dat de slachtoffers van toekomstige olielozingen volkomen of snel schadeloos worden gesteld. Daar zijn twee redenen voor. De eerste reden is al genoemd door de heer Ortuondo Larrea: meer dan een jaar na de ramp zijn we nog bij lange na niet in staat om de gevolgen van die ramp in hun hele omvang vast te stellen, niet alleen omdat het schip, met minimaal 15.000 olie aan boord, nog steeds 3000 meter diep op de bodem van de Atlantische Oceaan ligt, maar ook omdat de olie nog steeds op onze kusten aanspoelt. De tweede reden is dat de verslagen, die in toenemende mate verschijnen en steeds onafhankelijker zijn, de schade nooit op minder dan vijf miljard euro schatten.
Het maximale compensatieplafond kunnen slachtoffers van een ernstige olieramp geen adequate bescherming bieden. Dat is alleen mogelijk bij onbeperkte aansprakelijkheid, waaronder collectieve schade valt. Het vaststellen van een plafond voor schadevergoeding is niet redelijk, en het is vooral een heel verkeerd signaal aan het adres van potentiële vervuilers.
In aanmerking nemende - zoals hier gezegd is - dat alleen soevereine staten partij kunnen zijn bij het Protocol, stelt de Commissie ons voor de lidstaten te verzoeken om het Protocol indien mogelijk en liefst voor juli 2004 te ondertekenen of te ratificeren, zoals de heer Gil-Robles Gil-Delgado, die ik gelukwens met zijn werk als rapporteur, tot uitdrukking brengt in zijn minzame bewoording. Mijnheer Gil-Robles Gil-Delgado, misschien moeten we wel op de knieën, want sinds mei vorig jaar tot op heden hebben maar twee lidstaten het Protocol geratificeerd, terwijl er minimaal acht ratificaties nodig zijn om het in werking te doen treden.
Verder lijkt het me noodzakelijk dat er verdragen worden uitgewerkt om de kring van verantwoordelijken uit te breiden opdat - zoals we al zo vaak hebben gezegd - daarin alle betrokkenen bij de vervoersketen kunnen worden opgenomen. 
Koukiadis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de aanbeveling van de heer Robles is unaniem goedgekeurd in de commissie en daarom willen wij hem aanmoedigen nog een stap verder te zetten.
Het aansprakelijkheidssysteem waarin met de twee internationale verdragen wordt voorzien, heeft talrijke aspecten. Er is sprake van niet alleen een subjectieve aansprakelijkheid, die in de praktijk niet werkt, maar ook een objectieve aansprakelijkheid van de reder, met een maximale vergoeding van 72 miljoen euro, en een aanvullende aansprakelijkheid voor het fonds als de reder niet in staat is de vergoeding te betalen of het bovengenoemd bedrag wordt overschreden. Deze aansprakelijkheid is na wijziging opgetrokken van 92 tot 250 miljoen euro. Uit de enorme schade van de Erika en de Prestige blijkt evenwel dat de vastgestelde vergoedingen niet volstaan.
Daarom heeft de Commissie in december 2000 voorgesteld een aanvullend Europees fonds voor vergoeding van schade aan Europese wateren op te richten. Ook deze aansprakelijkheid zou een aanvullend karakter hebben, aangezien de plicht tot vergoeding zou gelden als er geen vergoedingen zouden worden gegeven door de fondsen. Dit voorstel werd weliswaar goedgekeurd door het Europees Parlement, maar niet door de Raad.
Door een gelukkige samenloop van omstandigheden werd in mei 2003 het Protocol betreffende de instelling van een internationaal fonds voor schadevergoeding goedgekeurd. Daarin werd een maximale vergoeding van 1 miljard euro vastgesteld. Ook dit is echter een aanvullend fonds. Aangezien er geen communautaire voorschriften zijn uitgevaardigd voor het vraagstuk van de vergoeding van schade door olieverontreiniging moeten wij het besluit van de Raad om toe te treden tot het Protocol als een bijzonder positieve zaak beschouwen. Daarom moet het Europees Parlement zonder enig voorbehoud instemmen met artikel 200, lid 3 van het Verdrag als rechtsgrondslag. Hierbij zij vermeld dat er een exclusieve bevoegdheid is voor de vraagstukken inzake het aanvullend fonds die met het Protocol worden geregeld.
Er is hoe dan ook geen sprake van een conflict met verordening nr. 44/2001 waarin sprake is van de jurisdictie, de erkenning en de uitvoering van besluiten, aangezien het Protocol is gegrondvest op het huidig stelsel van het verdrag van 1992. Ik wil hierbij verduidelijken dat het niet gaat om toetreding van de Europese Unie als dusdanig, maar om een machtiging van de lidstaten tot ratificatie van het Protocol. Terecht wijst de rapporteur erop dat deze ratificatie zo spoedig mogelijk moet geschieden, eventueel zelfs voor juni van dit jaar. Wij hopen dat in toekomstige onderhandelingen ook een akkoord kan worden bereikt over de mogelijkheid om de Gemeenschap als partij te laten toetreden tot het Protocol, hetgeen nu niet mogelijk is. 
De Palacio
   Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de Commissie heeft er bij de lidstaten op aangedrongen het Protocol zo snel mogelijk te ratificeren, maar helaas hebben ze dat nog niet gedaan.
Ik ben het volkomen met de heer Medina eens dat het de Commissie is die moet deelnemen aan de Internationale Maritieme Organisatie, op zijn minst als het om die gebieden gaat waarop wij gebruik hebben gemaakt van onze communautaire bevoegdheden. Zoals de geachte afgevaardigde weet is het probleem dat we nog steeds niet tot deze organisatie hebben kunnen toetreden omdat het mandaat daartoe al geruime tijd bij de Raad stil ligt. Ik heb dat voorstel al bijna twee jaar geleden gedaan en helaas hebben de verschillende voorzitterschappen van de Unie het in die tijd heel erg druk gehad met andere zaken. Dat klopt ook wel, maar desalniettemin had ook dit onderwerp op hun agenda moeten staan, en dat is niet het geval geweest.
Kortom, de Raad staat niet te springen om de communautaire rol in de Internationale Maritieme Organisatie te bevorderen.
Hetzelfde geldt ongetwijfeld voor een andere organisatie, de Internationale Civiele Organisatie, maar ik ben het er volkomen mee eens dat onze participatie hierin een goede zaak is, vooral omdat we op dit punt gedurende de afgelopen vier jaar gebruik hebben gemaakt van onze bevoegdheden, wat voorheen niet het geval was. De bevoegdheden die de Gemeenschap nu heeft aanvaard, zijn een stuk belangrijker, en daarom moet zij daar ook op internationaal niveau voor kunnen opkomen.
Zoals mevrouw Miguélez weet, heb ik een voorstel gedaan voor strafrechtelijke aansprakelijkheid, onder meer omdat er vaak sprake is van nalatigheid van frauduleuze aard, niet alleen in het geval van de of de , waarin de rechters moeten bepalen of daarvan wel of niet sprake is geweest, maar ook in die gevallen waarin zonder scrupules afval wordt geloosd, waarin tankers zonder scrupules op volle zee worden schoongemaakt. 90% van de olielozingen voor onze kust zijn van dien aard. Die lozingen worden wel verdund en uitgestrekt in tijd en ruimte en ze zijn daarom minder geconcentreerd, maar hun impact is absoluut vernietigend en rampzalig. Zoals de geachte afgevaardigden weten, heb ik voorgesteld dit probleem aan te pakken.
Mijns inziens was het de heer Ortuondo Larrea die sprak over het Europees Agentschap voor maritieme veiligheid en over de certificering van systemen voor het controleren van lozingen door tankers en de bestrijding daarvan. Zoals de geachte afgevaardigden weten, moet dit probleem op alle fronten worden aangepakt: door samenwerking met het Agentschap voor maritieme veiligheid, via controle van de havenautoriteiten en door middel van de installaties die wij hier hebben goedgekeurd – weet u nog? - haveninstallaties waarmee de schepen makkelijker kunnen lossen, het ruim kunnen reinigen en ander afvalwater kunnen lozen. Daarbij zullen wij gebruik maken van de modernste technologie, van satellietfoto’s tot en met de meest uiteenlopende instrumenten en middelen om de systemen op de schepen zelf te controleren, en in de uitvaargebieden, om na te gaan wanneer de schepen vertrekken en of ze al wel of niet zijn schoongemaakt.
Het is zaak op alle fronten tegelijk op te treden want zeevervuiling is iets wat we niet kunnen tolereren. De zee is niet alleen van de Europeanen maar van de hele mensheid, en het is onze verantwoordelijkheid de zee voor de komende generaties te behouden.
Dank u, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, en met name de heer Gil-Robles, voor het hoge tempo waarmee dit verslag tot stand is gekomen. 
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(1) 

