Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Sturdy
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag de aandacht vestigen op iets wat voor iedereen in dit Huis van groot belang is. Gistermiddag heeft de Commissie op de gebruikelijke manier vragen beantwoord. De Voorzitter, de heer Provan, werd daarbij met een groot probleem geconfronteerd omdat de heer Byrne 29 minuten nodig had om vragen te beantwoorden. Het is voor dit Huis van groot belang dat wij de gelegenheid hebben om vragen aan de commissarissen te stellen. Ik vind het belachelijk dat een commissaris 29 minuten nodig heeft om vragen te beantwoorden. Ik denk dat hij met name wilde voorkomen dat hij een vraag van een aantal afgevaardigden - waartoe ikzelf overigens niet behoorde - zou moeten beantwoorden over het uitblijven van interim-maatregelen tegen de Fransen met betrekking tot de rundvleeskwestie.
Los daarvan zou ik willen voorstellen dat degene die het voorzitterschap waarneemt, de bevoegdheid krijgt om in soortgelijke gevallen een commissaris die zijn tijd alleen maar volpraat, het woord te ontnemen dan wel hem te verzoeken zijn antwoorden in te korten.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Sturdy. Ik geef het woord aan de heer Provan. Ik wil overigens opmerken dat hij deze enigszins delicate situatie, gezien de zeer beperkte tijd die ons ter beschikking stond, uitstekend heeft opgelost. Ik denk dat voor dergelijke belangrijke debatten een half uur wel erg kort is. Ik vind dan ook dat we er meer tijd voor moeten inruimen.

Provan
Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij dat deze kwestie hier wordt aangeroerd, maar ik was al van plan om haar in het Bureau van het Parlement ter sprake te brengen. Dat is ook procedureel gezien juist. Misschien dat we in het Bureau een discussie moeten voeren over hoe we dergelijke debatten in de toekomst op een behoorlijke manier kunnen structureren.
Het verloop van het debat van gisteren was niet bevredigend. Het is vijf minuten uitgelopen. Zoals de heer Sturdy al aangaf, was de commissaris 29 minuten aan het woord, terwijl er voor de parlementsleden slechts zes minuten beschikbaar waren om vragen te stellen. Het was een absurde situatie die we in de toekomst moeten voorkomen.

De Voorzitter
Ja, mijnheer Provan, we gaan dit vraagstuk bespreken op de volgende bijeenkomst van het Bureau.

Roth-Behrendt
Mevrouw de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, in dit soort gevallen neem ik zelden het woord, maar ik doe het nu mede om een oproep aan onszelf te richten. Hoezeer ik de heer Sturdy namelijk ook respecteer, zijn klacht aan het adres van de heer Byrne vind ik niet helemaal correct, want we hebben de heer Byrne uiteindelijk zelf gevraagd het Witboek over de voedselveiligheid te presenteren. Het is een zeer complex werkstuk, dat je niet in tien minuten kunt afhandelen. De heer Byrne heeft er 15 tot 17 minuten voor nodig gehad, waarna een aantal van ons nog vragen heeft gesteld die soms ook langer dan een minuut hebben geduurd. Ik had minder dan een minuut nodig, maar dat geldt niet voor iedereen. Het is aan ons te zorgen dat er voor een uiteenzetting van de Commissie niet slechts een half uur wordt ingeruimd, maar een uur, zodat we daarna ook nog genoeg tijd hebben om erover te debatteren.
Wat de heer Provan heeft gezegd is juist. Ik was hier gisteren vanaf 15.00 uur op de plenaire vergadering. Wij, het Parlement, hebben de ramp met de olietanker Erika op de agenda gezet, en wij, het Parlement, hebben het stormweer in Europa op de agenda gezet. Dat alles heeft er onder de ondervoorzitters Colom i Naval en Provan voor gezorgd dat we langer hebben gesproken. Het Parlement heeft het aan zichzelf te wijten dat wij zo over tijd waren. De ondervoorzitters hebben het zwaar gehad, en ik vind het niet eerlijk dat we de commissaris hierop aanvallen, want de heer Byrne heeft moeten wachten en heeft er ook onder geleden. We moeten zelf onze agenda wijzigen en ook wat meer discipline tonen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Roth-Behrendt, u bevestigt mijn vermoeden dat voor dit soort debatten tenminste een uur moet worden uitgetrokken. Ik denk dat we hier in de toekomst rekening mee moeten houden.

Terrón i Cusí
Mevrouw de Voorzitter, vanavond houden we het jaarlijks debat over de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Het debat staat in de agenda vermeld onder vragen aan de Raad. In feite dient de mondelinge vraag om het debat in te leiden in de zin van het vierde streepje van artikel 2 van het Verdrag.
Ik zou dus het voorzitterschap willen verzoeken om ervoor te zorgen dat de Raad, die deze vragen niet schriftelijk heeft beantwoord, eerst de vragen beantwoordt van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, zodat we vervolgens het in het Verdrag bedoelde debat op een efficiëntere manier kunnen voeren.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Terrón I Cusí. Wij gaan dit punt uiteraard met de Raad onderzoeken.
Alle problemen met de notulen lijken me nu opgelost. Geen andere bezwaren?

Howitt
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek u met betrekking tot punt 21 nota te nemen van een naar mijn mening duidelijke procedurefout met betrekking tot mijn vraag nr. 66 van gisteravond. Deze vraag heeft betrekking op de etikettering van door Nestlé in de Europese Unie geproduceerde blikken met vervangingsmiddelen voor moedermelk. Er wordt namelijk de verkeerde taal gebruikt en de belettering en kleurstelling zijn verwarrend waardoor duidelijk inbreuk wordt gemaakt op EU-richtlijn 92/52 inzake zuigelingenvoeding. Hiervan werd op 5 oktober van vorig jaar voor het eerst melding gemaakt. Toen ik gisteren hierover navraag deed, bleken de betreffende producten nog steeds te worden verkocht in Islamabad in Pakistan.
Ik ben mij ervan bewust dat u niet inhoudelijk op deze kwestie kunt reageren. In het antwoord van de Commissie wordt echter geen enkele verantwoordelijkheid genomen voor het uitvoeren van de richtlijn. Zo ontbreken nog steeds de vereiste jaarverslagen en is er ook nog niet gereageerd op een eerdere klacht hieromtrent - ik verwijs hierbij naar mijn vraag nr. 2283/99.
Ik verzoek u de Commissie schriftelijk te vragen om zich van haar verantwoordelijkheden te kwijten, niet alleen jegens dit Europees Parlement, maar ook jegens de moeders van de 82 kinderen op elke duizend die in Pakistan in de zuigelingenperiode sterven. Voor deze zuigelingen is het gebruik van de verkeerde voedingsmiddelen, vermengd met onveilig water, levensbedreigend.

De Voorzitter
Inderdaad, mijnheer Howitt. Uw betoog zal in de notulen van vandaag worden opgenomen. Bovendien zal ik uw opmerking schriftelijk doorspelen aan de Commissie.
(De notulen worden goedgekeurd)

Activiteitenprogramma van het Portugese voorzitterschap, met inbegrip van de situatie in Angola
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Raad over het activiteitenprogramma van het Portugese voorzitterschap, met inbegrip van de situatie in Angola.

Gama
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is voor mij een waar genoegen hier vandaag in het Europees Parlement het activiteitenprogramma van het Portugese voorzitterschap voor het eerste halfjaar van 2000 voor te stellen. Aangezien de tekst van dit programma u allen reeds bekend is, zal ik mij ertoe beperken een aantal fundamentele punten toe te lichten.
In de eerste plaats wil ik beklemtonen dat mijn land ervan uitgaat dat de activiteiten van het voorzitterschap niet enkel een efficiënte werking op het niveau van de Raad van ministers moeten garanderen, maar tevens de samenwerking met de instellingen en alle communautaire organen dienen te bevorderen. Een ander vereiste is de permanente transparantie van de werkzaamheden van het voorzitterschap naar de Europese publieke opinie toe. De betrekkingen van het Portugese voorzitterschap met het Europees Parlement verdienen bijzondere aandacht, aangezien deze instelling in het interinstitutionele kader een bijzondere rol vervult. De legitimiteit van dit orgaan berust immers op de rechtstreekse verkiezing ervan door de Europese burgers uit de verschillende landen. In aansluiting op deze eerste boodschap die ik hier heb willen uitspreken, bied ik deze Vergadering namens het voorzitterschap de garantie dat wij een volwaardige, open samenwerking zullen nastreven en steeds tot nadere uitleg bereid zullen zijn.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, Europa is momenteel op een cruciaal punt aangekomen, zowel met betrekking tot de definitie van het model dat de hoeksteen voor onze politieke en sociale organisatie moet vormen als wat de consolidatie van onze identiteit op wereldniveau betreft. Wij moeten immers bij machte zijn een afdoend antwoord te bieden op de nieuwe uitdagingen die ons te wachten staan. De politieke hoofddoelstelling die de huidige Europese generatie steeds heeft nagestreefd, bestond erin in het hele continent de nodige voorwaarden voor stabiliteit en ontwikkeling te scheppen. Dit project verplicht ons ertoe bepaalde keuzes te maken die van invloed zijn op de vormgeving van het toekomstplan van de Unie. De voorbije jaren zijn wij erin geslaagd een aanzienlijke vooruitgang te boeken op het gebied van de verwezenlijking van de interne markt en de geleidelijke consolidatie van het ambitieuze project van de eenheidsmunt. Nu zijn wij op een punt aangekomen waarop wij onze doelstellingen moeten verleggen. We moeten er namelijk voor zorgen dat al die baten hand in hand gaan met een parallelle ontwikkeling van de overige beleidsterreinen. Alleen op die manier kunnen wij het aan de gang zijnde proces, dat inspeelt op de voornaamste behoeften en wensen van de Europese bevolking, van de nodige samenhang voorzien. Het is van wezenlijk belang dat wij de instrumenten die wij momenteel tot onze beschikking hebben, ik bedoel hiermee het Europa dat wij reeds met goed gevolg hebben opgebouwd, op efficiënte en overtuigende wijze aanwenden. Indien wij niet in die opzet slagen, zullen wij onze burgers immers niet tot meer Europa kunnen bewegen.
Het Portugese voorzitterschap zal alles in het werk stellen om te garanderen dat het Europees sociaal model zich in de toekomst op zodanige wijze ontwikkelt dat de Unie haar vooraanstaande economische concurrentiepositie op wereldvlak kan handhaven. Teneinde dit project te verwezenlijken zullen wij in maart een buitengewone Europese Raad beleggen waarin het thema "werkgelegenheid, economische hervormingen en sociale samenhang voor een op innovatie en kennis gebaseerd Europa" centraal staat.
Misschien vragen sommigen onder u zich af wat wij met dit initiatief willen bereiken. Houdt dit voorstel een meerwaarde in ten aanzien van wat wij reeds hebben verwezenlijkt? Is Portugal voornemens een nieuw proces in te luiden in aansluiting op de afspraken die in Luxemburg, Cardiff of Keulen zijn gemaakt? Deze vragen zijn ten volle gerechtvaardigd. Een gedeeltelijk antwoord hebt u reeds voor u liggen in het document dat de premier van Portugal twee dagen geleden heeft bekendgemaakt. Het ligt in onze bedoeling met behulp van die blauwdruk een betere onderlinge afstemming en coördinatie van de bestaande processen te garanderen en tezelfdertijd een nieuwe dimensie te introduceren. Wij moeten Europa nieuw leven inblazen zodat het zich binnen een termijn van tien jaar kan ontpoppen tot de meest dynamische en actiefste economische ruimte van de wereld. Het is dan ook bijzonder belangrijk dat de Europese economie erin slaagt alle instrumenten die zij tot haar beschikking heeft optimaal te benutten. Zij mag in deze beslissende concurrentiestrijd geen achterstand oplopen. Ons inziens is Europa in het kader van de genoemde krachtmeting dringend aan een democratisering van de informatie- en kennismaatschappij toe. De achterstand die onze Unie in dit opzicht vertoont ten aanzien van andere ruimten waarmee zij in het kader van de mondialisering concurreert, moet onverwijld worden weggewerkt. Het is deze roep om modernisering, aanpassing en toepassing van nieuwe middelen die op de bijeenkomst van de Europese Raad van Lissabon centraal zal staan. Wij rekenen erop dat iedereen, dit Parlement, de sociale partners, andere sectoren van de burgermaatschappij en uiteraard ook de regeringen van de lidstaten, aan de verwezenlijking van deze essentiële doelstelling zullen bijdragen.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is ondertussen alweer enkele jaren geleden dat aan de politieke opsplitsing van het Europese continent een einde is gekomen. Naar aanleiding van deze gebeurtenis is de hereniging van Europa de strategische doelstelling geworden die de Europese Unie eensgezind en zonder aarzelen moet nastreven. Gedurende tientallen jaren werd de volkeren die hun mening niet vrij konden uitdrukken gezegd dat wij hier aan deze kant van Europa bezig waren een op vrijheid en vooruitgang gebaseerd Europa op te bouwen dat wij graag met hen zouden delen. Nu is het moment gekomen waarop wij deze belofte moeten waarmaken. Het uitbreidingsproces van de Europese Unie alsmede de akkoorden die wij met de overige landen van het continent willen aangaan, wijzen in deze richting. Alle geplande initiatieven hebben tot doel een grote ruimte van stabiliteit en ontwikkeling tot stand te brengen die heel Europa een toekomst van vrede en vooruitgang moet bieden.
Het Portugese voorzitterschap staat voor de gewichtige taak de in 1998 opgestarte toetredingsonderhandelingen voort te zetten. Bij de besprekingen worden strenge technische criteria gehanteerd alsmede een beoordeling van de objectieve verdiensten van elk van de kandidaten. Wij zijn voornemens met de desbetreffende landen zoveel mogelijk hoofdstukken snel en efficiënt af te handelen, op basis van de door de Commissie gepresenteerde voorstellen. Anderzijds zijn wij van plan dezelfde ijver aan de dag te leggen met betrekking tot de zes landen die nu tot de onderhandelingen toetreden. Wij willen deze landen immers in de gelegenheid stellen indien mogelijk de verloren tijd in te halen, zonder dat dit evenwel ten koste gaat van de reeds aan de gang zijnde onderhandelingsprocessen. Turkije verdient in dit opzicht extra aandacht, niet alleen ten gevolge van zijn bijzondere situatie, maar tevens vanwege de noodzaak de voorwaarden te creëren die nodig zijn om dit land, dat op het wereldtoneel een sleutelpositie inneemt, dichter bij de Unie te brengen. Met andere woorden, de uitbreiding is een Europese doelstelling die het Portugese voorzitterschap zeker niet uit de weg zal gaan, integendeel, het is onze bedoeling aan dit proces een nieuwe impuls te geven.
De Europese Unie is van oordeel dat de uitbreiding slechts kans van slagen heeft wanneer de nodige hervormingen worden aangebracht. Zij dringt met name aan op een meer democratische, efficiëntere en meer transparante werking van de Europese instellingen. Een aantal van deze hervormingen kan worden aangebracht zonder wijziging van de Verdragen. In deze gevallen volstaat het de werkwijzen van de instellingen te verbeteren. Er zijn echter andere hervormingen die wel een herziening van de Verdragen vergen. Te dien einde zullen wij een intergouvernementele conferentie beleggen die over enkele weken van start zal gaan, in de hoop dat zij nog ditzelfde jaar kan worden afgerond. Iedereen beseft maar al te goed dat wij voor een moeilijke en delicate opdracht staan, aangezien het in wezen gaat om de verdeling van de beslissingsbevoegdheid binnen de Unie. Wij kiezen voor een model dat ambitie verenigt met realiteitszin zodat de conferentie zover kan gaan als mogelijk en nodig is om tegen eind 2000 een consensus te bereiken die garandeert dat de resultaten voor alle lidstaten aanvaardbaar zijn. De keuze van deze datum heeft, zoals u allen weet, te maken met het feit dat het uitbreidingsproces ernstige vertraging kan oplopen indien het debat wordt verlengd. Wij moeten goed beseffen dat een eventuele verlenging negatieve politieke gevolgen zal hebben.
Wij zijn ons ervan bewust dat wij met deze nieuwe hervorming het risico lopen niet aan eenieders verwachtingen te beantwoorden. Wij weten maar al te goed dat vele afgevaardigden van dit Parlement terecht verlangen dat de lat hoger wordt gelegd. Ik kan u verzekeren dat het Portugese voorzitterschap, voor zover het mandaat dat ons in Helsinki werd toegekend dit toelaat, al het mogelijke zal doen om de agenda van de aanstaande conferentie toe te spitsen op een pakket van onderwerpen dat een diepgaande hervorming impliceert. Hoewel ik u hier beloof dat het voorzitterschap in dit opzicht zijn uiterste best zal doen, mag u natuurlijk geen wonderen verwachten. Ik kan namelijk niet beloven dat de regeringen van de lidstaten erin zullen slagen een consensus te bereiken die voldoet aan uw verwachtingen en verlangens.
Ik wil hier vandaag open en klare taal spreken aangezien ik geen valse illusies wil wekken. In verband hiermee zou ik nog even willen ingaan op een punt dat het Portugese voorzitterschap bezighoudt of, juister gezegd, mijn land ook voordat het het voorzitterschap op zich nam, steeds heeft beziggehouden. Ik heb het dan over de wijze waarop het Europees Parlement in de intergouvernementele conferentie vertegenwoordigd wordt. Met betrekking tot dit aspect, waarvan wij weten dat het bijzonder gevoelig ligt, zijn wij voornemens de betrokkenheid van dit Parlement zover mogelijk door te drijven, weliswaar met strikte inachtneming van de in Helsinki getrokken conclusies. Dit kan zowel gebeuren tegen de achtergrond van het in die conclusies gedefinieerde formele kader als via informele formules waarbinnen deze instelling op de samenwerking van het voorzitterschap meent te kunnen rekenen. Het is ongetwijfeld een feit dat het voorgestelde vertegenwoordigingsmodel de status die het Europees Parlement tijdens de onderhandelingen in het kader van het Verdrag van Amsterdam genoot, aanzienlijk verbetert. Desalniettemin zijn wij van oordeel dat wij de handen uit de mouwen moeten steken om tussen de Raad en het Parlement een sfeer van vertrouwen en doelmatige samenwerking te scheppen. In dit verband ben ik zo vrij geweest de Voorzitter van het Europees Parlement een brief te schrijven waarin ik haar meedeel dat het voorzitterschap een aanvang met de werkzaamheden van de intergouvernementele conferentie wil maken in een buitengewone ministeriële vergadering, los van de voor februari geplande Raad Algemene Zaken, zoals in Helsinki is besloten. Bijgevolg bestaat de mogelijkheid om aan het begin van elke bijeenkomst op ministerieel niveau gedachten uit te wisselen met de Voorzitter en de vertegenwoordigers van dit Parlement.
Bovendien zal dit orgaan in alle vergaderingen van de met de voorbereidingen belaste werkgroep, die door de staatssecretaris van Europese Zaken wordt voorgezeten, over twee waarnemers beschikken. Ik heb hieraan in mijn brief nog toegevoegd dat het voorzitterschap alles in het werk zal stellen om een doelmatige betrokkenheid van het Europees Parlement bij het debat over de agenda van de IGC te garanderen. Wij zijn tevens bereid tot samenwerking in het kader van om het even welke andere door het Parlement gewenste formule mits deze de conclusies van Helsinki respecteert. Ik verzeker u dat u op onze samenwerking kunt rekenen.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Unie kan in de wereld pas een rol spelen die respect afdwingt wanneer zij haar principes eer aandoet en opkomt voor haar belangen en wanneer de stem van Europa geloofwaardigheid geniet. Te dien einde moeten wij bij machte zijn een afdoend antwoord te bieden op de crisissituaties die zich op strategische plaatsen voordoen en ons in geen geval onverschillig mogen laten. Ongeacht de verschillende interpretaties is en blijft de crisis in Kosovo voor ons allen een les waaruit wij de nodige conclusies moeten trekken. Mijns inziens tekent zich in Europa nu duidelijker dan ooit de behoefte af om zelf op doelmatige wijze en op het gepaste tijdstip in te grijpen. Europa moet de crisisbeheersing in eigen handen nemen en zelf maatregelen treffen die nodig zijn om de stabiliteit en de vrede te handhaven in gebieden die van wezenlijk belang zijn voor onze collectieve veiligheid.
De Europese Raad van Helsinki heeft het Portugese voorzitterschap opgedragen nieuwe Europese mechanismen op het gebied van veiligheid en defensie ten uitvoer te leggen. De desbetreffende formules zijn zowel verenigbaar met de verbintenissen die sommigen van ons zijn aangegaan in het kader van het Atlantisch Bondgenootschap als met de specifieke situatie waarin een aantal partners van de Europese Unie verkeren. Bovendien moeten wij kunnen garanderen dat dit nieuwe model in alle opzichten compatibel is met de belangen van onze partners van de NAVO, zowel op Europees vlak als vanuit transatlantisch oogpunt.
Gedurende de komende zes maanden zullen wij uittesten in hoeverre de betrokken partijen op dit gebied tot samenwerking bereid zijn. We zullen een consensusmodel trachten uit te werken dat rekening houdt met de uiteenlopende gevoeligheden en belangen. We staan ongetwijfeld voor een moeilijke taak, maar tegelijkertijd zijn wij overtuigd dat de geloofwaardigheid van de externe maatregelen van de Unie staat of valt met het antwoord dat wij op deze uitdaging bieden. Uiteraard zullen wij de mogelijkheden die het gelijktijdige voorzitterschap van de Europese Unie en de West-Europese Unie biedt, grondig bestuderen.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou in mijn betoog nog even verder willen ingaan op de buitenlandse betrekkingen van de Unie. Ik wens namelijk nog enkele aanvullende aspecten van het activiteitenprogramma van het Portugese voorzitterschap te onderstrepen.
Wij zijn van mening dat het streven van Europa naar solide en operationele interne instellingen steeds gepaard moet gaan met een niet-aflatende aandacht voor wat zich buiten onze grenzen afspeelt. Het is reeds bewezen dat Europa erop vooruitgaat telkens wanneer het voor een actieve en open externe dimensie kiest in plaats van zich op te sluiten in zichzelf en het gevecht met de uit de buitenwereld afkomstige uitdagingen uit de weg te gaan. In de huidige omstandigheden zijn wij ertoe genoodzaakt de wereld in de ogen te kijken en onze aanwezigheid op afdoende wijze te garanderen. Daarom is het Portugese voorzitterschap voornemens een aantal acties te ondernemen die de aanwezigheid van Europa in de wereld bevorderen en ontwikkelen. Hiertoe behoren zowel de voortzetting van de reeds bestaande betrekkingen als de ontwikkeling van nieuwe initiatieven in gebieden die ons inziens niet op de Europese agenda mogen ontbreken.
Uiteraard zal extra aandacht worden besteed aan de ernstige situatie in de Balkan en de betrekkingen met Rusland en Oekraïne, vooral dan aan de spanningshaarden die zich in deze dichtbij de Unie gelegen regio voordoen. Wij willen er tevens voor zorgen dat het Middellandse-Zeegebied een centrale plaats op onze buitenlandse agenda blijft innemen. Te dien einde zullen wij diverse initiatieven in het kader van het proces van Barcelona ten uitvoer leggen. Bovendien zullen wij al het mogelijke doen om een actieve deelname van de Unie aan het vredesproces in het Midden-Oosten te garanderen. Mijn recente bezoek aan het gebied is een eerste belangrijke stap in deze richting. Samen met de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de Commissie heb ik Syrië, Israël, Palestina, Jordanië, Egypte en Libanon bezocht.
Ook de ontwikkeling van een politieke dialoog met heel Afrika blijft een van onze doelstellingen. Tevens willen wij garanderen dat het in het kader van de Overeenkomst van Lomé opgestarte proces in de toekomst op bevredigende wijze kan worden voortgezet.
Latijns-Amerika verdient een aparte vermelding in het kader van onze externe acties gezien het almaar groeiende belang van deze ruimte voor Europa en de vaststelling dat onze belangen en die van de desbetreffende regio complementair zijn.
Een ander belangrijk agendapunt betreft de transatlantische dialoog met de Verenigde Staten en Canada. In dit opzicht willen wij vooral aandacht besteden aan onze gemeenschappelijke deelname aan de Europees-Atlantische instellingen en ons streven om zo snel mogelijk het debat in het kader van de Wereldhandelsorganisatie nieuw leven in te blazen.
Ik zou nog talrijke andere initiatieven kunnen aanhalen, met name op multilateraal gebied en op het vlak van de bilaterale politieke dialoog. Ik zal mij nochtans tot een aantal nieuwe activiteiten beperken, waaronder de geplande topconferentie met India en de vergaderingen op ministerieel niveau met Australië en Nieuw-Zeeland.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ga het niet veel langer meer maken zodat er voldoende tijd overblijft voor de behandeling van uw vragen, waarop ik met genoegen zal antwoorden. Alvorens mijn betoog te beëindigen zou ik echter uitdrukkelijk uw aandacht willen vragen voor twee fundamentele prioriteiten die aan onze werkzaamheden ten grondslag zullen liggen, alsmede voor een kwestie die rechtstreeks met de werking van deze Vergadering verband houdt. Het eerste punt heeft betrekking op justitie en binnenlandse zaken. In het licht van Amsterdam is dit hoogstwaarschijnlijk een van de meest veelbelovende beleidsterreinen in wording van de Unie. Op dit gebied verwachten wij dat de Europese Commissie met concrete voorstellen komt die ons in de gelegenheid stellen de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid daadwerkelijk te verwezenlijken. Het is belangrijk dat het uiteindelijke resultaat beantwoordt aan de verwachtingen die de burgers in dit opzicht ten aanzien van het Europees project koesteren.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op het probleem van de voedselveiligheid. Momenteel verkeren wij in Europa in een bijzonder netelige situatie. De huidige sfeer van wantrouwen beïnvloedt de interne markt en heeft een negatieve weerslag op de consumentenbescherming. Bovendien heeft dit probleem ook gevolgen voor onze buitenlandse betrekkingen. Wij vinden het dan ook belangrijk dat het tij wordt gekeerd. Daartoe is het van wezenlijk belang dat wij een geharmoniseerd actieprogramma op Europees niveau uitwerken, met name middels de oprichting van een bureau dat de verschillende nationale dimensies coördineert. Het project dat de Commissie onlangs in het kader van haar witboek heeft voorgesteld zal tijdens het Portugees voorzitterschap op adequate wijze worden behandeld in de vorm van een verslag dat tijdens de Raad van Santa Maria da Feira in juni zal worden gepresenteerd.
Tot slot wil ik nog kwijt dat het Portugese voorzitterschap de nodige aandacht zal besteden aan het probleem van het statuut van de afgevaardigden van dit Parlement en hun assistenten. Wij vinden het onontbeerlijk dat voor dit belangrijke aspect een oplossing wordt gevonden, aangezien de waardigheid van al wie in het kader van deze instelling een functie uitoefent in het spel is. In deze context zullen wij ons best doen om in samenspraak met het Parlement en op grond van een vruchtbare samenwerking in het kader van de Raad een rechtvaardig en evenwichtig antwoord op dit probleem te vinden.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dit zijn de belangrijkste punten die ik namens de Portugese regering bij het begin van het Portugese voorzitterschap van de Unie onder uw aandacht wil brengen. Uiteraard ben ik ten volle bereid mij nader te verklaren daar waar u dat opportuun acht. Ik dank u voor uw aandacht.
(Langdurig applaus)

De Voorzitter
Hartelijk dank voor uw betoog, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Ik geef onmiddellijk het woord aan commissaris Patten, die namens de Commissie het woord zal voeren.

Patten
Ik bedank de minister van Buitenlandse Zaken, de heer Gama, voor zijn buitengewoon doordachte en uitgebreide presentatie. Ik ben blij dat zijn bezoek aan het Midden-Oosten zo goed is verlopen. Ik vind het echter wel jammer dat ik er niet bij kon zijn. Ik probeerde op dat moment naar Thessaloniki te gaan voor de eerste bijeenkomst van het Europees Bureau voor wederopbouw. Ik zeg met nadruk "probeerde", omdat ik het grootste deel van de maandag op het vliegveld van München heb doorgebracht.
Ik ben niet van plan om vandaag een uitgebreide redevoering te houden, zeker ook omdat ik niet vooruit wil lopen op de toespraak die de heer Prodi hier volgende maand zal houden. Zijn toespraak heeft overigens niet uitsluitend betrekking op de komende zes maanden, maar richt zich op de komende vijf jaar.
In navolging van het voorzitterschap wil ik echter opmerken dat de Commissie uiteraard veel waarde zal blijven hechten aan haar verantwoording ten opzichte van dit Parlement. Wij steunen ook de inspanningen van het voorzitterschap om de Raad effectiever te laten functioneren. De Commissie is al bezig met het opstellen van een ingrijpend hervormingsprogramma dat we in de komende maanden met het Parlement zullen bespreken. Ik wil mijn opmerkingen echter voornamelijk beperken tot de onderwerpen die te maken hebben met buitenlandse betrekkingen, omdat ik daarvoor als commissaris verantwoordelijk ben.
Het aandachtsgebied van het voorzitterschap reikt echter verder. Zo zal vorm moeten worden gegeven aan de eerste fase van de intergouvernementele conferentie. Ook zal er een vervolg moeten komen op de vele verplichtingen die zijn aangegaan door de Europese Raad in Helsinki en in Tampere. Ik denk hierbij, in het kader van de uitbreiding van de EU, aan de formele onderhandelingen die in februari beginnen met de zes kandidaten die onlangs zijn toegelaten. Tegelijkertijd mag ook het tempo van de onderhandelingen met de andere kandidaten niet worden verwaarloosd en moet er tevens een pretoetredingsstrategie voor Turkije worden uitgestippeld.
Op al deze gebieden zal de Commissie haar uiterste best doen. Een ander belangrijk onderwerp waar de minister naar verwees, is de Europese Raad in maart voor werkgelegenheid, economische hervormingen en sociale samenhang voor een op innovatie en kennis gebaseerd Europa. Wij zijn van plan om na deze Raad een activiteitenprogramma voor de informatiemaatschappij, E-Europa, ten uitvoer te leggen.
Wat mijn eigen gebied betreft, kent het voorzitterschap terecht een hoge prioriteit toe aan het formuleren van een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid. Minister Gama heeft terecht de aandacht gevestigd op het belang van het dichten van de kloof tussen de economische kracht van Europa en onze politieke invloed. Dat heeft niets te maken met een soort postimperiale opschepperij, maar alles met het feit dat onze burgers dit van ons verwachten en de rest van de wereld graag ziet dat wij dit doen.

Tijdens het voorzitterschap zal de Interim-commissie voor politiek en veiligheid worden ingesteld. Ik heb voorgesteld dat de Commissie een klein crisiscentrum in het leven roept waardoor wij in voorkomende gevallen sneller kunnen reageren, met name op het gebied van de hulpverlening. De Commissie geeft ook voorrang aan het creëren van een fonds voor snelle interventies om een vlotte financiering mogelijk te maken ten behoeve van ad hoc activiteiten in verband met crisispreventie en -management. Op dit fonds kan bijvoorbeeld een beroep worden gedaan voor een snelle inzet van politietroepen en van waarnemers voor de mensenrechten en bij verkiezingen. Ook kan dit fonds worden gebruikt voor hulpverlening aan de burgerbevolking, voor de veiligheid bij het opzetten van een nieuwe rechtsorde en voor campagnes op het gebied van mediahervormingen en publieksvoorlichting.
Onze inspanningen in de Balkan zullen wij met dezelfde intensiteit voortzetten. Dat betekent onverminderde steun voor Bernard Kouchner en het door de VN geleide bestuur in Kosovo, het ontwikkelen van onze betrekkingen met de oppositie in Servië om de komst van een nieuw regime te stimuleren, het steunen van de democratische regering in Montenegro, het doorgaan met de moeilijke opdracht om een multi-etnisch Bosnië te creëren, het steunen van de nieuwe regering in Kroatië en het verstevigen van de banden tussen Albanië en de voormalige Joegoslaafse Republiek Macedonië enerzijds en Europa anderzijds.

Ik wil slechts drie algemene opmerkingen maken. In de eerste plaats dienen wij alles in het werk te stellen om te garanderen dat onze beperkte middelen optimaal worden gebruikt. Ik heb eerder al stilgestaan bij het trage en inefficiënte functioneren van onze hulpverleningsprogramma's. Ik krijg langzamerhand de reputatie dat dit thema voor mij een obsessie is geworden; overigens is dat naar mijn idee een eervolle reputatie. Iedereen die bij mij op kantoor komt, zal zien dat de vloerbedekking al versleten is van het ijsberen en de gordijnen gescheurd zijn door mijn vele pogingen om er uit frustratie in te klimmen omdat het altijd zo lang duurt voordat wij actie kunnen ondernemen. Dat trage reageren kunnen wij niet accepteren; deze situatie moet veranderen en zal ook veranderen.

Ik heb al eens vaker gezegd dat ik het als een eer beschouw te mogen samenwerken met zeer bekwame ambtenaren. Helaas worden zij echter in hun handelen beperkt door erbarmelijke procedures. Daarom zijn we met een evaluatie begonnen van onze externe hulpverleningsprogramma's. Ik hoop dat ik u in het voorjaar in dat verband wijzigingen kan voorstellen. Ik ben blij dat dit onderwerp ook voor u een hoge prioriteit heeft.
Wij zijn ook bezig met een nieuwe verordening inzake onze steun aan de Balkanstaten. Het streven is om onze procedures te vereenvoudigen en het verlenen van steun te bespoedigen. Samen met Javier Solana zullen wij tijdens de Europese Raad in Lissabon verslag uitbrengen over ons Balkanbeleid en de manier waarop wij de hulpverlening kunnen verbeteren.
Afgelopen maandag vond in Thessaloniki de eerste bijeenkomst plaats van het Europees bureau voor wederopbouw. Dit bureau zal in eerste instantie een essentiële rol in Kosovo kunnen spelen en vervolgens, naar ik vermoed, zelfs op grotere schaal. Hopelijk kan het bureau het goede voorbeeld volgen van de Task Force in Pristina waarvan de opdracht bijna is voltooid. De Task Force heeft aangetoond dat de Unie in staat is om taken op een snelle en efficiënte wijze uit te voeren. Voorwaarde is wel dat dit onder de juiste leiding gebeurt, dat de bureaucratie wordt beperkt en dat er bevoegdheden aan de mensen ter plekke worden gedelegeerd. Het complimenteren van de Task Force betekent niet dat we nu zelfvoldaan terug kunnen kijken op onze activiteiten in Kosovo. Er moet nog steeds een hele hoop gebeuren, willen wij onze beloften gestand doen en onze idealen verwezenlijken.
Er is nog een ander belangrijk aspect dat relevant is voor de middelenkwestie. Lidstaten zullen bereid moeten zijn om duidelijke keuzes te maken over wat de Unie wel en wat zij niet kan doen. Daarbij zullen de lidstaten ook eerlijk moeten erkennen dat het soms moeilijk is voor de Commissie om efficiënt te zijn, als er aanvullende voorwaarden aan onze inspanningen worden verbonden.
Vanwege de verkiezing van een opvolger voor Jeltsin gaat Rusland een kritiek jaar tegemoet waarbij de kwestie Tsjetsjenië een grote, dreigende rol zal spelen. Wij zullen ons beleid in dit verband regelmatig evalueren. De Commissie heeft behoefte aan duidelijke richtsnoeren van de lidstaten over het gebruik van de beschikbare instrumenten zoals de gemeenschappelijke strategie, de partnerschap- en samenwerkingovereenkomst, TACIS, de programma's voor mensenrechten en democratie en de voedselhulp. Samen met de Raad gaan we momenteel na hoe de besluiten die in Helsinki zijn genomen, uitgevoerd moeten worden.
In het Midden-Oosten gloort er enige hoop. De ontwikkelingen van het vredesproces in het Midden-Oosten zijn, ondanks de terugslagen van de afgelopen week, in een stroomversnelling terechtgekomen. Binnenkort zullen wij hier een debat aan wijden. Ik volsta met te zeggen dat wij ons realiseren dat de Europese Unie nu en in de toekomst een belangrijke bijdrage zal moeten leveren. Die bijdrage zal verder moeten gaan dan alleen maar dieper in onze gezamenlijke beurs tasten, al is het een feit dat die financiële steun altijd aanzienlijk is geweest en dat in de toekomst ook zal blijven.
Dichter bij huis, is het zaak om het Barcelona-proces nieuw leven in te blazen. Ik kijk dan ook uit naar de conferentie die later dit jaar georganiseerd wordt over het Euro-Mediterrane partnerschap. Ik verheug mij eveneens op de Euro-Afrikaanse top.
Ik hoop dat wij in samenwerking met het voorzitterschap in staat zullen zijn om de politieke en economische relatie tussen de Europese Unie en Azië te stimuleren. De Commissie zal binnenkort een mededeling inzake Indonesië opstellen. Wij hopen dat onze besprekingen met China over de toetreding tot de WTO tot een positief resultaat zullen leiden. Wij zijn ons er echter van bewust dat dit niet eenvoudig zal zijn.

Op initiatief van het voorzitterschap zal er een top met India worden belegd en dat doet mij deugd. Naar mijn mening dienen wij ons in te spannen om de betrekkingen te versterken met een land dat uiteindelijk nog steeds de grootste democratie ter wereld is. In India gaan er bij elke verkiezing - en dat zijn vrije en eerlijke verkiezingen - meer mensen naar de stembus dan in heel Europa en Noord-Amerika samen.
Begrijpelijkerwijs volgt het Parlement altijd nauwlettend de manier waarop de Europese Unie de mensenrechten en democratisering wereldwijd ondersteunt. Dat geldt ook voor de 100 miljoen euro die beschikbaar is uit hoofde van het Europese initiatief voor democratie en mensenrechten. Ook ik heb grote belangstelling voor dit initiatief. De afgelopen jaren is er veel veranderd, niet in het minst door het aannemen van twee verordeningen in 1999 inzake de mensenrechten. De Commissie is voornemens om in de eerste helft van dit jaar een mededeling op te stellen waarin de beleidsstrategie op dit gebied wordt uiteengezet. Hierin zal ook aandacht worden gegeven aan het officiële management van onze programma's inzake de mensenrechten en democratisering.
Het Parlement heeft de vorige Commissie verzocht om de deelname van de Europese Unie in de afgelopen jaren te evalueren aan waarnemingsmissies tijdens verkiezingen - de ervaringen op dat vlak kunnen het best omschreven worden als "gemengd". Naar aanleiding van dit verzoek, en vanwege het als gevolg van de nieuwe verordeningen veranderde wettelijke en budgettaire kader is de Commissie van plan om nog vóór Pasen een mededeling op te stellen met daarin voorstellen voor het rationaliseren en verbeteren van onze activiteiten op het gebied van waarneming en ondersteuning bij verkiezingen. Ik weet dat dit Huis speciale belangstelling voor dit onderwerp heeft.
Ontegenzeggelijk gaan we een druk halfjaar tegemoet en ik hoop dat we in deze periode iets zullen bereiken. Ik verheug me op de samenwerking met de geachte afgevaardigden en met het Portugese voorzitterschap dat ik bij deze wil feliciteren met het voorgestelde programma. Ik zie ernaar uit om gezamenlijk de gestelde doelen te realiseren.
(Applaus)

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris Patten, geachte collega's, zowel de voorzitter van de Raad als commissaris Patten hebben het over de noodzaak van een goede samenwerking tussen de instellingen gehad. Ik wil dat zeer nadrukkelijk beamen en kan namens onze Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten zeggen dat we een zo nauw mogelijke samenwerking met het voorzitterschap nastreven. Met de Commissie hebben wij die samenwerking over het algemeen, en de goede contacten zijn er nu ook. Ik hoop dat we deze goede contacten en nauwe samenwerking in de zes maanden die het Portugese voorzitterschap duurt zullen blijven onderhouden, zodat we aan het einde van de rit van een gezamenlijk succes kunnen spreken. Want als u als voorzitterschap een succes behaalt, is dat een succes voor ons allen, het succes van Europa. Daarom hoop ik dat wij goed en nauw zullen samenwerken.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, dit is de tweede keer dat Portugal het voorzitterschap waarneemt. Wij hebben het volste vertrouwen in u, maar weest u wel ambitieus. Het grootste project dat u tijdens uw voorzitterschap zult aanvatten, is de intergouvernementele conferentie. Wij willen u met nadruk aanmoedigen alles in het werk te stellen om meer voor elkaar te krijgen dan de drie zogenaamde restjes van Amsterdam, de left-overs, en met een ambitieuzer programma voor de dag te komen. Wij hopen dat u tijdens uw voorzitterschap de voorstellen zult willen doen waartoe de Top van Helsinki u uitdrukkelijk heeft gemachtigd, zodat we deze drie thema's, deze drie restjes van Amsterdam overstijgen, want die drie punten alleen zullen niet volstaan om de intergouvernementele conferentie als een succes te bestempelen. Daartoe willen wij u aanmoedigen. We moeten die dus overstijgen, en ik hoop dat u gebruik zult maken van uw recht nieuwe voorstellen voor te leggen aan de intergouvernementele conferentie. Daartoe willen wij u aanmoedigen.

Ik wil nu verder niet op de details ingaan, al is de verleiding groot, want dat hoort thuis in het debat. Bovendien hebben collega's Dimitrakopoulos en Leinen hun verslag ingediend, waarvan wij de algemene strekking ondersteunen. Ik hoop dus dat u ambitieus zult zijn. Er is natuurlijk één ding waar wij echt op moeten staan. De Top van Helsinki heeft het gehad over twee waarnemers namens het Europees Parlement. Ik zou u in alle vriendelijkheid willen vragen er bij de praktische afwikkeling van de conferentie alles aan te doen om deze twee vertegenwoordigers van het Europees Parlement in de mate van het mogelijke ook als gelijkberechtigde vertegenwoordigers op de conferentie te ontvangen en te zorgen dat zij over de nodige technische middelen en voorzieningen beschikken, zodat het Europees Parlement op gepaste wijze gehoord kan worden op de intergouvernementele conferentie. Dat vraag ik u in alle vriendelijkheid en oprechtheid. Wij zullen uw voorzitterschap ook beoordelen op de mate waarin u hieraan gehoor geeft.
Wij willen ook de Commissie bedanken voor de steun van commissievoorzitter Prodi in Helsinki aan de voorstellen van onze Voorzitter Nicole Fontaine voor een ruime opzet van de intergouvernementele conferentie en een gepaste vertegenwoordiging van het Europees Parlement.
Tijdens het Portugese voorzitterschap zullen de onderhandelingen met de zes kandidaat-lidstaten worden hervat: vijf landen uit Midden-Europa en Cyprus. Wij als Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten hebben altijd geëist dat Midden-Europa als een geheel wordt behandeld, en wij hopen dat er bij de onderhandelingen, die erg moeilijk zullen zijn, in de komende maanden vooruitgang geboekt wordt. De binnenlandse veiligheid is natuurlijk op zich al een belangrijk thema, maar is dat des te meer omdat het verband houdt met de mate waarin de burgers van de Unie de uitbreiding zullen accepteren. Daarom willen wij u ook vragen de binnenlandse veiligheid van het Europese continent hoog op de agenda te plaatsen.
U heeft een korte opmerking over Turkije gemaakt. Het Europees Parlement heeft de kandidatuur van Turkije, waartoe in Helsinki is besloten, voor kennisgeving aangenomen. Maar wij vragen u bij de concrete invulling van de betrekkingen met Turkije dezelfde maatstaven te hanteren als bij de landen van Midden-Europa. Om een voorbeeld te noemen: als wij verlangen dat de Hongaarse minderheid in Slowakije en Roemenië haar identiteit kan bewaren, dan verwachten wij hetzelfde van Turkije in de Koerdische kwestie. Op dit punt willen wij vooruitgang zien, zodat ook de identiteit van etnische minderheden in Turkije gewaarborgd wordt, en wij vragen u daarvoor de gepaste initiatieven te ontplooien.
(Levendig applaus)
Wat betreft Rusland: er is behoefte aan stabiliteit op het Europese continent. De veiligheid van ons continent zal in grote mate afhangen van de stabiliteit van Rusland. Dat mag er echter niet toe leiden dat wij onze mond houden over bepaalde gebeurtenissen. Mijnheer de voorzitter van de Raad, wij hebben de plicht onze stem luid te verheffen over wat zich momenteel in Tsjetsjenië afspeelt, en Rusland te waarschuwen dat het zich, als het zo doorgaat, van de Europese waarden van menselijke waardigheid en mensenrechten verwijdert. Weest u niet te diplomatisch als u de mensenrechten in Tsjetsjenië met Rusland bespreekt. Wij moeten onze stem verheffen.
Commissaris Patten heeft het met recht over het Middellandse-Zeegebied gehad. Onze fractie is het eens met de stelling dat de betrekkingen met het Middellandse-Zeegebied, alsook de situatie in Noord-Afrika en in het Midden-Oosten net zo belangrijk zijn voor de Europese Unie als de ontwikkelingen in Midden- en Oost-Europa. Het Middellandse-Zeegebied staat hoog op onze agenda, en wij willen een dialoog tussen culturen. Maar tevens vragen wij u niet al te overhaast te werk te gaan bij het naar Brussel uitnodigen van bepaalde persoonlijkheden uit het Middellandse-Zeegebied. We moeten ons afvragen of zo'n uitnodiging niet beter op haar plaats zou zijn aan het einde van het vredesproces. Ik wil daar nu echter niet dieper op ingaan.
Een opmerking ter afsluiting: wij hebben met vreugde vernomen dat u ook over het statuut van de parlementsleden heeft gesproken. Het Parlement heeft een voorstel gedaan dat weliswaar niet van onze fractie komt, maar van collega Rothley. Wij staan er niettemin nadrukkelijk achter. Wij willen een billijke en eenvormige status voor alle leden van het Europees Parlement. Daarmee willen wij hun ambt beschermen - ik ben erg ingenomen met wat u hierover te zeggen had -, maar het moet een eenvormig statuut zijn dat alle leden van het Europees Parlement over een kam scheert. Als u dat net als de overige programmapunten in gang zet, als u succes boekt - wat wij u toewensen, dit staat los van partijpolitiek -, dan is dat een succes voor Europa en voor ons allen, voor de stabiliteit, de veiligheid en de democratie op ons continent. In deze zin wens ik u veel succes toe namens onze Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten.
(Applaus)

Seguro
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Gama, fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega's, namens de socialistische fractie heet ik u van harte welkom. Tevens feliciteer ik u met uw betoog en de uiteenzetting van het activiteitenprogramma van het Portugese voorzitterschap. Wij, van onze kant, beschouwen de samenwerking met de Raad, en uiteraard met de Commissie, maar in dit concrete geval met de Raad, niet uitsluitend als een samenwerking die door institutionele vereisten wordt ingegeven. Onze bereidheid tot samenwerking vloeit zeker ook voort uit het feit dat wij de inhoud van het activiteitenprogramma van het Portugese voorzitterschap ten volle onderschrijven.
Het voorgestelde programma geeft ons inziens een evenwichtig en ambitieus beeld van hoe de Europese Unie eruit moet zien, als zij althans een afdoend antwoord wil bieden op de uitdagingen die haar te wachten staan. Het pleit voor een consolidatie van de externe dimensie op grond van een beleid met ingebouwde strategische visie dat oog heeft voor diverse plaatsen en regio's van de hele wereld. Er wordt niet alleen bijzondere aandacht besteed aan de ontwikkelingen in Latijns-Amerika en Mercosur, maar ook de uitbreiding en de noodzaak om het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie zelf uit te diepen, worden hoog op de agenda geplaatst.
Het programma van het voorzitterschap overstijgt echter deze duidelijk aanwezige visie. Het heeft immers ook oog voor de problemen van de Europeanen, de problemen van de landen die deel uitmaken van de Europese Unie. In dit opzicht neemt de verwezenlijking van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid een belangrijke plaats in. De burger staat centraal daar waar het gaat om de voedselveiligheid, de bescherming van de rechten van de consument en de aandacht voor het milieu. Dit alles wordt gezien in het kader van een duurzame, zelfgenoegzame ontwikkeling die geen hulp van buitenaf behoeft.
Mijnheer de minister, van al deze aspecten is er één waarmee wij bijzonder ingenomen zijn. Het verheugt ons namelijk ten zeerste dat de sociale problemen en de werkgelegenheid voor het Portugese voorzitterschap prioritaire aandachtspunten zijn. Het Portugese voorzitterschap heeft zich in zijn programma niet tot de erfenis van de vorige Raden beperkt. Het heeft keuzes gemaakt en het heeft zijn persoonlijke stempel op de agenda gedrukt. Een stempel die voor ons, socialisten, en ongetwijfeld voor de meerderheid van de afgevaardigden van dit Huis, bijzonder belangrijk is. Het komt er immers niet enkel op aan de Europese Unie om te vormen tot een dynamische en competitieve ruimte op wereldvlak; wij moeten eveneens trouw blijven aan de cultuurwaarden die aan de Unie ten grondslag liggen. Wij moeten met andere woorden ijveren voor een Europees sociaal model. Dit streven naar een stevige concurrentiepositie gebaseerd op vernieuwing en kennis dat het begin van dit nieuwe millennium kenmerkt, is wellicht het beste eerbewijs aan de oprichters van Europa en het solidariteitsproces van de Europese Unie. Ik heb met genoegen vastgesteld dat de manier waarop het document afgelopen week door de voorzitter van de Raad werd gepresenteerd en de wijze waarop het is opgesteld, doen vermoeden dat dit aspect misschien niet enkel als een aandachtspunt van het voorzitterschap moet worden beschouwd, maar eerder als een doelstelling die de Europese Unie ook in de toekomst zal blijven nastreven. Daarom feliciteren wij het voorzitterschap met de keuze van deze prioriteit en verlenen wij onze medewerking aan de uitdieping ervan. Op deze manier zullen we eindelijk de daad bij het woord kunnen voegen.
Het tweede punt houdt verband met de intergouvernementele conferentie. Mijnheer Poetering heeft er ook reeds naar verwezen. De conclusies van de Raad van Helsinki hebben het Europees Parlement diep ontgoocheld. Onze ontgoocheling heeft zowel betrekking op de houding van de Raad jegens dit Parlement als op de agenda. Het Europees Parlement weigert bij de herziening van het Verdrag in de rol van waarnemer van de werkzaamheden van de intergouvernementele conferentie te worden geduwd. Ook wij houden er een mening op na, ook wij doen ons werk en ook wij hebben ervaring. En wij willen onze ervaring aanwenden om mee te werken aan de verdere ontwikkeling en uitdieping van Europa en de Europese Unie. Wat de agenda, wat de inhoud betreft, gaat het heus niet om een bevlieging of een idee-fixe van het Europees Parlement. Wij zijn van oordeel dat wij niet om de haverklap een IGC kunnen houden en dat zich op dit moment een uitstekende gelegenheid aanbiedt om een aantal onderwerpen - niet alle onderwerpen, niet de hele hervorming, maar een aantal punten - in de agenda op te nemen. Ik denk dan aan thema's als het defensiebeleid, de rechten van de burger, die misschien afzonderlijk in de overeenkomst betreffende het handvest van de grondrechten zullen worden behandeld, de aanstelling van een Europese openbare aanklager en andere minder belangrijke punten die niet in detail moeten worden besproken. Daarom stemt het mij blij dat het voorzitterschap in zijn verklaring van een substantiële agenda spreekt. Het maakt niet uit of we het over een substantiële of globale agenda of over een agenda met meer punten hebben. Wat wij met genoegen vaststellen, is dat het Portugese voorzitterschap bereid is om in alle ernst en zonder valse beloften, zoals de minister heeft gezegd, samen met het Europees Parlement de overige regeringen ertoe over te halen de agenda uit te breiden.
Wij mogen het Portugese voorzitterschap hierin niet alleen laten. Elk van ons heeft de verantwoordelijkheid om in zijn eigen land en bij zijn collega's van de nationale parlementen stappen te ondernemen om de overige regeringen voor deze zaak te winnen, zodat op dit vlak een consensus kan worden bereikt. Mijnheer de minister, ik zou u in verband hiermee willen vragen of het Portugese voorzitterschap voornemens is om reeds tijdens de buitengewone Europese Raad van Lissabon een voorstel voor de agenda van de aanstaande IGC in te dienen indien de nodige vooruitgang wordt geboekt en dit Europees Parlement zijn advies tijdig uitbrengt zodat de IGC op 14 februari van start kan gaan.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik wens u veel succes. Er staat u zeker geen gemakkelijke taak te wachten. Mijn collega Barón Crespo heeft het ook reeds gezegd, het programma van het Portugese voorzitterschap is bijzonder ambitieus. Een Portugees dichter schreef echter ooit "wanneer de mens droomt, springt de wereld vooruit". Deze grote ambities zullen ons ongetwijfeld in de gelegenheid stellen vorderingen, hoe klein ook, te maken in de richting van een sterkere, meer solidaire en door alle Europese burgers uitgediepte Europese Unie.

Cox
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil graag van de gelegenheid gebruikmaken om namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij het nieuwe voorzitterschap drie suggesties aan de hand te doen.
In de eerste plaats wil ik met betrekking tot de uitbreiding opmerken dat wij de verandering in, zeg maar, de "stemmingsmuziek" en de politieke ambities die samenhangen met het uitbreidingsdebat, van harte toejuichen. Deze verandering kwam al tot uiting in Helsinki en het is aan dit voorzitterschap om voortgang met dit dossier te maken.
Met betrekking tot de kandidaat-landen waarmee de onderhandelingen al zijn gevorderd, is het duidelijk dat we gaandeweg toekomen aan de meer cruciale en moeilijke onderdelen van het onderhandelingsproces. Met de landen die in Helsinki onlangs het groene licht hebben gekregen, staan wij aan het begin van dat proces.
In dit verband is het van belang om niet alleen een aantal aspecten te onderkennen die duidelijk via de publieke opinie en debatten naar voren zijn gekomen, maar daar ook adequaat op te reageren. In sommige kandidaat-landen is er duidelijk sprake van een bepaalde verschuiving in de publieke opinie ten opzichte van het Europese project. Het is belangrijk dat in ons beleid ook daadwerkelijk wordt ingespeeld op deze constatering. In sommige gevallen is er sprake van een "wij en zij"mentaliteit en daar moeten we iets aan veranderen.
Het voorzitterschap gaf in de verklaring inzake de doelstellingen voor de komende zes maanden aan dat de gebruikelijke diplomatieke kanalen benut zouden worden om met kandidaat-landen te overleggen over hun standpunten en over de IGC. Ik zou willen voorstellen om ook de Europese conferentie als methode te gebruiken om een openlijke dialoog met de kandidaat-landen aan te gaan over hun standpunten. Naar onze mening geeft dit op het hoogste politieke niveau een signaal dat wij de kandidaat-landen als gelijkwaardige partners zien. Mijn fractie vindt het belangrijk dat wij een Europa creëren op basis van samenwerking en niet op grond van een dictaat. Die samenwerkingsbasis dient voor alle betrokkenen duidelijk waarneembaar te zijn. Daarom moeten wij manieren zien te vinden om de kandidaat-landen gaandeweg daadwerkelijk van onze samenwerkingsintentie te overtuigen.
Mijn tweede punt betreft de intergouvernementele conferentie. Het opstellen van de agenda en het initiëren van de conferentie vallen onder uw verantwoordelijkheid. Dat is een bijzonder moeilijke, en naar ik vermoed, ondankbare taak. Het is duidelijk dat de conferentie verplicht is zich te buigen over de left-overs van Amsterdam Dat is weliswaar noodzakelijk, maar het is tegelijkertijd te weinig om daarmee een ambitieuze agenda te vullen. Wat dat betreft, deel ik dan ook de mening van de andere collega's die hier vandaag hebben gesproken.
Van de deur die in Helsinki op slot dreigde te gaan voor die ruimere ambities, was de kille tocht bijna voelbaar. Maar de conclusies lieten die deur gelukkig nog op een kiertje staan. Ik zou u dan ook willen vragen, mijnheer de fungerend voorzitter, om uw voet stevig tussen die deur te zetten en een ambitieuzere agenda op te stellen. Het is van het grootste belang dat wij via de IGC de kans grijpen om weer een beetje bezieling in Europa terug te brengen. Het is duidelijk dat de huidige opzet van de Verdragen er niet in slaagt om op een zinvolle en toegankelijke manier in te spelen op de ambities van het hedendaagse Europa. Het huidige Verdrag geeft geen duidelijke en begrijpelijke uitleg over hoe Europa functioneert, althans geen uitleg die voor elk gewoon mens te volgen is. Die uitleg moet op een betere manier gebeuren en moet impliciet worden verwerkt in de basisdocumenten. Ik vraag u met klem om dat ook te doen. Misschien was het in Helsinki nog te vroeg om "ja" te zeggen tegen de eerder genoemde ambitie. Maar het is op dit moment in ieder geval te vroeg om er al "nee" tegen te zeggen. Onderzoek die basisdocumenten nog een keer en u bent verzekerd van de steun van dit Huis.
Ik ben erg blij met uw geëngageerdheid op het stuk van een Europa van innovatie en kennis. Ik zie ernaar uit om aan het debat in dit Huis, onder het Portugese voorzitterschap, deel te nemen.
Samen met de Verenigde Staten hebben wij veel tijd besteed aan de digitale dialoog, momenteel met name op het gebied van privacy en datatransmissie. Tot definitieve resultaten heeft dit echter nog niet geleid. Er bestaat een wetgevend forum tussen de Verenigde Staten en dit Huis. Er vinden regelmatig ontmoetingen plaats tussen de Raad en de Verenigde Staten, maar het scala aan mogelijkheden wordt steeds kleiner en de kans bestaat dat de vertrekkende regering een aantal dossiers zal afsluiten. Ik dring er bij u dan ook op aan, mijnheer de fungerend voorzitter, om deze kwestie op te pakken en ervoor te zorgen dat de transatlantische digitale dialoog tot specifieke en snelle conclusies leidt. Op die manier kan worden voorkomen dat deze dialoog wegkwijnt en pas op een later tijdstip weer door de nieuwe Amerikaanse regering op de agenda wordt gezet. Op dit moment liggen er concrete mogelijkheden en die sluiten naadloos aan bij uw inspanningen voor een Europa van innovatie. Ga ervoor! Wij wensen u al het mogelijke succes.


Lannoye
Mijnheer de voorzitter van de Raad, u valt in uw voorzitterschapsperiode een bijzondere verantwoordelijkheid ten deel. U moet namelijk een voor de toekomst van Europa cruciale intergouvernementele conferentie organiseren. U zult overigens ook een conferentie voorzitten over de werkgelegenheid en de economische en sociale samenhang. Het moge voor iedereen duidelijk zijn hoe belangrijk ook deze conferentie is. Ik zal straks op dit tweede punt ingaan.
Wat de intergouvernementele conferentie betreft, wil ik u het standpunt van mijn fractie en onze voorstellen niet onthouden. Verschillende sprekers hebben hier terecht benadrukt dat de Top van Helsinki inhoudelijk tekort is geschoten. Een dergelijke krappe agenda is voor ons niet acceptabel. Wij hopen dat tenminste vier concrete punten op de agenda worden gezet: de rechtspositie van het handvest van de grondrechten en de gevolgen die dit handvest voor de burgers zal hebben; de nauwere samenwerking, die wij als zeer belangrijk beschouwen; de geleidelijke integratie in de communautaire pijler van het buitenlands en veiligheidsbeleid, met bijzondere nadruk op het voorkomen van conflicten en tenslotte de herziening van het verouderde Euratom-Verdrag. De doelstellingen van dit Verdrag moeten bijgesteld worden. Verder moet dit Verdrag in dat over de Unie worden opgenomen.
De beperkingen van de intergouvernementele werkwijze zijn al lange tijd geleden duidelijk aan het licht gekomen. Dit geldt met name voor de unanimiteitsregel. De Raad heeft ten onrechte besloten de werkwijze ongewijzigd te laten. Dit stelt ons teleur. Als de Raad aannemelijk wil maken dat we streven naar een meer democratische en sterkere Unie, dan zal hij het Europees Parlement en de nationale parlementen zoveel mogelijk bij de werkzaamheden moeten betrekken. Het Europees Parlement moet daarbij als gelijkwaardig aan de Commissie worden beschouwd. Het zijn immers allebei instellingen met een communautaire visie. Het zou daarom niet meer dan logisch zijn dat het Parlement een instemmingsprocedure krijgt aan het eind van de onderhandelingen.
Als dit niet gebeurt vrees ik, net als andere collega's, dat de kloof tussen de publieke opinie en de Europese instellingen groter zal worden. In Seattle heeft er zich een belangrijke ontwikkeling voorgedaan. Er is vanuit de burgermaatschappij een fel verzet tegen de WTO op gang gekomen. Men begrijpt niet goed hoe deze instelling functioneert, en daarom wordt de WTO als een gevaar voor de gehele maatschappij beschouwd. Ik zou het persoonlijk zeer betreuren als het met de Europese Unie dezelfde kant opgaat. Binnenkort reist u de hoofdsteden af om uw collega's te overtuigen van het nut van een bredere agenda en een veranderde werkwijze. Wij zullen de resultaten hiervan afwachten, alvorens we ons uitspreken over de toekomst van deze intergouvernementele conferentie.
Ik wil tenslotte een punt bespreken dat mijns inziens onvoldoende is benadrukt. De intergouvernementele conferentie mag niet mislukken, omdat anders de Europese Unie definitief geblokkeerd raakt. Ik denk hierbij aan een vraagstuk dat ons met name aan het hart gaat, namelijk dat van de belastingen. Op het punt van de milieuheffingen hebben we al jaren geen knopen meer doorgehakt, omdat de unanimiteitsregel ons dat verhindert. Dit brengt mij op het tweede punt van mijn betoog. Dit type belasting is namelijk ook goed voor de werkgelegenheid. In verband met de werkgelegenheidstop wordt gesproken over innovatie en iedereen staat hier positief tegenover. Echter, hoewel deze innovatie het concurrentievermogen overduidelijk ten goede komt, mogen we de weinig glansrijke en verontrustende werkelijkheid niet verhullen. Innovatie speelt zeker een belangrijke rol, maar verbetering van de concurrentiepositie gaat in sommige gevallen ten koste van de arbeidsomstandigheden in Europa. De risico's nemen toe, het milieu wordt zwaarder belast en stress wordt een algemeen verschijnsel.
Dit zijn geen loze kreten. Uit een recent verslag van de Europese stichting van Dublin blijkt dat de arbeidsomstandigheden voor veel werknemers slecht zijn of verslechteren. Het Europees Milieuagentschap heeft in zijn verslag van 1999 geconstateerd dat er bij elf van de twaalf onderzochte milieufactoren sprake is van achteruitgang of op zijn hoogst stabilisering. De schipbreuk van de olietanker Erika heeft overigens bevestigd dat de aandacht voor het concurrentievermogen in een bepaalde bedrijfstak ten koste kan gaan van de werkomstandigheden, de risico's kan vergroten en een ernstige bedreiging kan vormen voor het milieu.
Daarom wordt het denk ik tijd dat een aantal huidige paradigma's herzien wordt. Ik betreur het dat dit niet duidelijk in uw document naar voren komt. Ik denk bijvoorbeeld dat innovatie niet alleen hoeft te leiden tot een verhoogde arbeidsproductiviteit, maar ook kan bijdragen aan een beter gebruik van schaarse en niet-hernieuwbare hulpbronnen. Dit is absoluut de beste manier om een duurzame ontwikkeling te bewerkstelligen, maar ook om in de toekomst stabielere, veiligere, minder stressvolle en meerbelovende banen te creëren. Dit brengt ons weer terug bij het uitgangspunt van mijn betoog. We kunnen alleen aan deze uitdaging het hoofd bieden als we de Europese instellingen anders laten functioneren. Dit moet dus echt onze doelstelling zijn.

Miranda
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik heet het Portugese voorzitterschap hierbij van harte welkom en verzeker u dat wij op de voet zullen volgen hoe dit voorzitterschap de voornaamste kwesties en zijn prioriteiten erdoor zal loodsen. Deze gaan van de uitbreiding tot de herziening van de Verdragen, van de toekomst van de Overeenkomst van Lomé tot de Europa-Afrika-top, van de werkgelegenheidsproblemen tot de tweede en derde pijler-problematiek. De drijfveer hierachter is dat we ons zorgen maken over een aantal van deze onderwerpen, of althans de wijze waarop zij worden aangepakt. Dit geldt met name voor de uitbreiding. Hoewel wij hier geen principiële bezwaren tegen hebben, vinden wij het onverantwoord dat met dit proces een aanvang wordt gemaakt zonder dat er eerst een grondige analyse is gemaakt van de diverse gevolgen ervan en de wijze waarop die kunnen worden voorkomen.
Daar komt nog eens bij dat wij ons extra zorgen maken over het feit dat Turkije als kandidaat-land wordt beschouwd. De Turkse regering weigert immers halsstarrig een afdoende oplossing voor de Koerdische kwestie te zoeken en een einde aan de bezetting van Cyprus te maken. Ook de herziening van het Verdrag baart ons ernstige zorgen. Onze twijfels hebben niet zozeer betrekking op de al dan niet effectieve aanpassing van de Verdragen aan de uitbreiding. Wat wij vrezen, is dat men onder voorwendsel van de uitbreiding in de verleiding zal komen een onvergeeflijke misstap te begaan door voor de Europese Unie politieke bestuurslichamen in het leven te roepen.
Wat Afrika betreft, vervult de hier niet door het voorzitterschap bevestigde aankondiging om de deur naar een Europees-Afrikaanse top opnieuw open te zetten ons met voldoening, maar ook met een zekere bezorgdheid. Voldoening omdat wij steeds de noodzaak en het nut van zulk een bijeenkomst hebben bepleit, vooral met het oog op de totstandbrenging van een doelmatige samenwerking tussen beide continenten in een aangepast kader. En ook omdat wij er altijd al op gehamerd hebben dat onverwijld de nodige stappen moeten worden ondernomen om deze doelstelling te kunnen verwezenlijken. Anderzijds zijn wij ook enigszins bezorgd omdat ons bitter weinig tijd rest. De top is immers gepland voor de maand april. De voorbereiding van de bijeenkomst zal hierdoor ongetwijfeld in het gedrang komen. Het is overigens nog maar de vraag of de top gezien deze omstandigheden überhaupt nog doorgaat.
In dit opzicht hebben wij nota genomen van de verklaring die het voorzitterschap onlangs over Angola heeft afgelegd. Hoewel deze verklaring wat laat kwam, zijn wij van oordeel dat de voorstellen de goede richting uitgaan. Nochtans hadden wij een scherpere veroordeling van UNITA verwacht, in de lijn van het door dit Parlement en de paritaire vergadering aangenomen standpunt. Het is immers bewezen dat die organisatie grotendeels verantwoordelijk is voor de dramatische situatie waarin het land verkeert.
Er is echter nog een ander punt dat ons minstens evenveel of zelfs nog meer zorgen baart dan de wijze waarop een aantal prioriteiten voor het komende semester zal worden aangepakt. Namelijk het feit dat een aantal wezenlijke vraagstukken op de agenda van het Portugese voorzitterschap ontbreken. De economische en sociale samenhang is in de vergeethoek geraakt en is op communautair niveau als het ware taboe. Wij moeten vaststellen dat ook het Portugese voorzitterschap niet specifiek ingaat op de bevordering van de samenhang, ofschoon dit voorzitterschap een van de minst ontwikkelde landen vertegenwoordigt.
De lage opkomst tijdens de recente verkiezingen voor het Europees Parlement duidt op een serieus democratisch tekort en toont aan dat de burger zich niet vereenzelvigt met de heersende neoliberale tendensen. Ondanks deze situatie, en ofschoon wij aan de vooravond van de herziening van de Verdragen staan, zijn er geen institutionele hervormingen gepland om deze gebreken te verhelpen. Integendeel, er wordt halsstarrig vastgehouden aan de genoemde tendensen zonder dat bijvoorbeeld de werkloosheid op adequate wijze wordt bestreden of de werkgelegenheid wordt bevorderd, terwijl dit toch juist de problemen zijn die de burger bezighouden. De aanstaande buitengewone top waar dit thema met veel bombast zal worden besproken, zal onze twijfels niet wegnemen. Het is niet de eerste maal dat er een bijeenkomst over de werkgelegenheid wordt georganiseerd, maar desondanks heeft niemand zich bereid getoond om de huidige monetaristische beleidskoers om te gooien. Bovendien zijn de voorgestelde doelstellingen en termijnen zo vaag en de ambities van het programma daarentegen zo groot dat het document meer weg heeft van een rookgordijn dan van een serieuze intentieverklaring die tot doel heeft de communautaire status-quo ingrijpend te wijzigen.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, vandaag zijn wij in de gelegenheid gesteld het voorgestelde programma en de beoogde doelstellingen te analyseren. In juli daarentegen zullen wij het Portugese voorzitterschap aan een definitieve en nauwkeurige evaluatie kunnen onderwerpen. En wij zullen zeker niet nalaten dat te doen.

Ribeiro e Castro
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de minister en fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het feit dat het voorzitterschap bij toerbeurt wordt uitgeoefend is een van de meest karakteristieke eigenschappen van de Europese Unie. Het is alsof wij elk halfjaar voor een nieuw begin staan en toch blijven wij, niet meer, maar ook niet minder, indachtig aan de oorspronkelijke geest, die onveranderbaar blijft.
De ideeën die ons tot hier hebben gebracht en ons in de gelegenheid hebben gesteld vorm te geven aan iets wat vijftig jaar geleden ondenkbaar leek, zijn in wezen dezelfde basisideeën - het heeft geen zin dat we er andere trachten te verzinnen - als die welke de huidige en toekomstige lidstaten van Europa nog veel verder zullen brengen. Het is een feit dat het gevoel van telkens opnieuw te beginnen niet meer dan een illusie is. De continuïteit van de dossiers is nu eenmaal niet verenigbaar met een achtereenvolgende reeks Europa's die om de zes maanden van gedaante veranderen. Anderzijds werkt dit mechanisme vernieuwend aangezien het nieuwe werkwijzen mogelijk maakt en ons voortdurend herinnert aan wat wij zijn: een Europa opgevat als een partnerschap van staten, een Europa van naties.
Ik hoop dat de verwachtingen van de Portugese regering werkelijkheid worden. Ik denk dan onder meer aan de creatieve en duurzame versmelting van de processen van Luxemburg, Cardiff en Keulen, de betrekkingen met Afrika, de vooruitgang op het gebied van de innovatieve dossiers - informatiemaatschappij en digitale televisie - en de aandacht voor de ultraperifere regio's.
Ik ben van oordeel dat wij in de toekomst over het algemeen veel verder moeten gaan in de versterking van de economische en sociale samenhang. Het betreft hier immers een van de basisdoelstellingen van de Verdragen die nog lang niet is bereikt en waar de kandidaat-landen op rekenen. Wij raden aan om bij de opstarting van de intergouvernementele conferentie de nodige voorzichtigheid en zin voor realiteit aan de dag te leggen. Het thema dat momenteel in Europa ter discussie staat, is dat van de inspraak: de effectieve inspraak van de volkeren in lijn met de werkelijke gevoelens van de respectieve publieke opinies. Er is reeds meermaals gewezen op de lage opkomst tijdens de Europese verkiezingen. Dit probleem doet geen afbreuk aan de legitimiteit van dit Parlement, maar het leert ons wel dat wij vanuit democratisch oogpunt de nodige bescheidenheid aan de dag moeten leggen en onze impulsen om de aard van de Unie of de structuur en het evenwicht van de Verdragen te wijzigen, moeten intomen;
ik stel voor dat wij in plaats van alles te hervormen verbeteringen aanbrengen in datgene wat we reeds hebben en zijn. We kunnen hier ter plekke beginnen, in dit Huis, door eens grondig na te denken over de wijze waarop wij discussiëren, stemmen, informatie doorgeven, ons uitdrukken en omgaan met onze collega's van de nationale parlementen. Ook hier is bescheidenheid op zijn plaats. Daarom kan ik niet instemmen met iets waarover momenteel geruchten de ronde doen. Er wordt beweerd dat dit Parlement overweegt zijn advies uit te stellen omdat het een onvolwaardig statuut krijgt toegewezen. Dat zou volkomen onverantwoord zijn, temeer daar het probleem elders ligt. Aangezien het om de herziening van de Verdragen gaat, ligt het probleem eerder bij het gebrek aan inspraak van de nationale parlementen. Op dit gebied volgen wij dan ook met veel belangstelling de in het programma van het voorzitterschap vervatte richtsnoeren. De kwestie is dat slechts twee waarnemers van de twee belangrijkste politieke fracties worden toegelaten in plaats van één waarnemer van elke vertegenwoordigde fractie. Om het probleem van de inspraak op te lossen moet men de inspraak uitbreiden. Het heeft geen zin méér van hetzelfde te willen.
Ik wil mijn betoog niet beëindigen zonder de twee volgende bedenkingen te uiten die betrekking hebben op recente gebeurtenissen. Ik spreek nu van Portugees tot Portugees. Dit is geen kritiek, het is eerder de uitdrukking van een onvermijdelijk gebrek aan overeenstemming. Ten eerste kan ik onmogelijk akkoord gaan met de beslissing om het aan Indonesië opgelegde wapenembargo niet langer te verlengen. Dit is een ongelukkige en volkomen onjuiste beslissing. Het lijkt wel alsof wij de doden die nog steeds in Oost-Timor worden opgegraven, de aanhoudende destabiliserende factoren en de cynische dubbelzinnigheid van de Indonesische militaire autoriteiten al vergeten zijn. Datgene wat wij steeds gekritiseerd hebben, is werkelijkheid geworden: de absolute fragiliteit van een op termijn genomen beslissing die niet aan duidelijke voorwaarden is verbonden.
Ik kan mij evenmin vinden in de recente verklaring over Angola. Ook de op dit vlak genomen beslissing laat te wensen over. Ze is partijdig, onevenwichtig en draagt geenszins bij aan een oplossing voor dit tragische conflict dat reeds zolang aansleept. De houding die UNITA de laatste jaren heeft aangenomen, verdient uiteraard onze afkeuring, maar dat rechtvaardigt niet dat men het oorlogspad opgaat, dat geen gehoor wordt gegeven aan de ernstige aanklachten in verband met de duistere economische oorlogspraktijken van de Angolese staat, dat men voor een bepaalde groep partij kiest, dat men toeziet hoe de hulpbronnen worden geplunderd of hiertoe zelfs zijn medewerking verleent ten koste van een volk dat reeds tientallen jaren in oorlogstoestand verkeert en dat men de kritiek in verband met de onaanvaardbare partijdigheid van de externe waarnemers naast zich neerlegt.
Met betrekking tot Angola is er maar één doelstelling mogelijk: vrede. Deze doelstelling kan enkel worden bereikt met pacifistische middelen. Ook hier is geen keuze mogelijk. De enige uitweg is het humanitaire radicalisme. Gezien het lijden dat zij hun bevolking aandoen, heeft geen van de Angolese oorlogvoerende partijen gelijk. Dat gaat zo niet langer! Los van de noodzakelijke zijsprong die ik hier heb gemaakt, wens ik het Portugese voorzitterschap veel succes toe.

Martinez
Mijnheer Gama, het doet ons genoegen dat het nieuwe millennium door uw voorzitterschap wordt ingeluid. Met het oog op de huidige gebeurtenissen in Timor en Macao kondigt u immers in Brussel aan dat Europa niet langer dezelfde rol speelt als in het verleden.
In de belangrijke periode die is aangebroken krijgt u de kans een rol te spelen die u niet zal misstaan. Uw naamgenoot Vasco da Gama was immers ook een ontdekker. U gaat de komende IGC richting geven. Allereerst moet er nog een oplossing worden gevonden voor een aantal vraagstukken, zoals de samenwerkingsovereenkomst met Zuid-Afrika en de speciale overeenkomst inzake wijn. Dranken als port, ouzo, grappa en sherry worden illegaal door Zuid-Afrika nagemaakt. Dit land komt zijn afspraken kort gezegd niet na. Wat bent u van plan hieraan te doen? Een ander vraagstuk is dat van de euro: de euro dient als gemeenschappelijke munteenheid. Waarom zouden we een goed functionerende situatie veranderen? Wat de BTW betreft is besloten de overgangsperiode te handhaven. Waarom doen we niet hetzelfde met de euro?
Er dienen zich ook belangrijke kwesties aan, zoals de sociale top over de werkgelegenheid in maart aanstaande. Wachten we op een godswonder of pakken we de problemen met de veel te ver doorgevoerde mondialisering, immigratie en belastingheffing aan? Verder wordt er binnenkort weer een IGC gehouden. We houden ons hart vast voor de resultaten die deze conferentie zal opleveren. Sommigen willen dat de Unie de fout begaat een Europese openbare aanklager te benoemen. U moet het recht laten zegevieren. In uw land bevindt zich momenteel Sid Ahmed Rezala, de moordenaar die de Fransen hebben laten vertrekken en die door Spanje in vrijheid is gesteld. We zullen zien wat u met betrekking tot deze moordenaar beslist.
Tenslotte is er het vraagstuk van de uitbreiding naar het Oosten. Uw land bevindt zich aan de westelijke rand van de Unie. Tot waar zal deze Unie zich in het Oosten uitstrekken? Tot de Iraanse grens of tot de Kaukasus? Reikt de Unie straks van Lissabon tot Moskou?
Mijnheer Gama, u moet op al deze punten de juiste vragen stellen. We zullen wel zien of uw Franse socialistische vrienden vervolgens de juiste antwoorden geven.

Bonde
Mevrouw de Voorzitter, nu hebben wij een tijdschema voor meer Unie, maar wat we nodig hebben, is een tijdschema voor meer democratie. Op 10 februari zal Portugal de agenda voor de intergouvernementele conferentie voorleggen. Op 14 februari gaat deze van start. Op 24 februari komen de ministers van Buitenlandse Zaken bijeen en daarna komen ze elke maand bijeen om tenminste vijf belangrijke thema's te bespreken.
Ten eerste, het thema van de meerderheidsbesluiten. Op hoeveel van de 65 gebieden, waar nu unanimiteit geldt, zullen in de toekomst meerderheidsbesluiten worden genomen, waardoor ministers en ambtenaren achter gesloten deuren in Brussel de democratie in onze lidstaten kunnen wegstemmen? Ten tweede, de samenstelling van de Commissie. Er zal ook in de toekomst nog steeds een commissaris per land zijn, maar de kleine landen zullen meestal een onbelangrijke portefeuille krijgen. Ten derde, de stemmenweging in de Raad, de samenstelling van het Parlement en van het Hof. De vijf grootste landen krijgen misschien 25% stemmen meer in de Raad, ook al verliezen alle lidstaten door de uitbreiding evenveel stemmen.
Ten vierde, een versterking van de samenwerking. Portugal en andere federalistische landen dringen erop aan dat een meerderheid van landen de samenwerking uitdiept, ook al zijn sommige lidstaten daar geen voorstander van en houdt dit in werkelijkheid een afschaffing van het vetorecht voor belangrijke zaken in. Ten vijfde, de samenwerking op juridisch gebied die alles zal omvatten wat de lidstaten voorstellen. Op de agenda voor de top van Porto in juni zullen de in Helsinki genomen beslissingen aangevuld kunnen worden.
Dit alles zal leiden tot een nieuw Unieverdrag dat het Verdrag van Amsterdam uiterlijk in 2003 moet vervangen. Het is de bedoeling dit Verdrag op 8 december van dit jaar in Nice - het Engelse nice is hier echter nauwelijks van toepassing - goed te keuren, tenzij de kiezers er anders over beslissen. Mijn fractie in het Parlement, de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit alsook de interfractiewerkgroep met gelijkgestemde collega's, die SOS Democratie heet, roepen de kiezers op hun stem in die zin te laten horen. SOS Democratie is wat we nodig hebben in plaats van meer bureaucratie in Brussel.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de voorzitter van de Raad hartelijk danken voor zijn kernbetoog, vooral in verband met zijn opmerkingen over de deelname van het Europees Parlement. Hij staat zonder twijfel voor een zware opdracht, maar hij zal nauwelijks de vruchten van zijn arbeid kunnen plukken, iets wat inherent schijnt te zijn aan het voorzitterschap. Als ik mij enkel beperk tot de intergouvernementele conferentie, blijkt alleen al uit de discussie over de omvang van de agenda welke verschillen van opvatting tussen de lidstaten heersen. Op het gevaar af dat ik in herhalingen verval, en in de wetenschap dat ik mij in dat geval tot een meerderheid binnen dit Parlement mag rekenen, blijf ik erbij dat ik de bescheidenheid van de Raad van Helsinki op zijn plaats vind. Wij hebben toch allemaal gezien dat we voor Amsterdam uitgerekend die thema's die nu de kern moeten gaan uitmaken van de intergouvernementele conferentie, steeds voor ons uit hebben geschoven en uiteindelijk hebben laten liggen.
Het verlanglijstje van het Europees Parlement bevat ongetwijfeld een aantal belangrijke kwesties. Maar die moeten we pas gaan aanpakken als we klaar zijn met de left-overs, in plaats van het risico te lopen dat we de thema's die het belangrijkst zijn voor de uitbreiding uit tijdgebrek opnieuw laten liggen. Als die noten eenmaal gekraakt zijn, kunnen we nog altijd aan de andere thema's beginnen. Visionairs die tempo belangrijker vinden dan een grondige aanpak, baren mij zorgen.

Costa Neves
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister en fungerend voorzitter van de Raad, ik groet u vriendelijk, heren commissarissen, waarde collega's, volgens het toerbeurtsysteem komt het voorzitterschap dit halfjaar aan Portugal toe. Dit mechanisme garandeert dat elke lidstaat op evenredige wijze bijdraagt aan de Europese eenwording. Het is de bedoeling dat het voorzitterschap op doelmatige wijze wordt uitgeoefend en een goed doordacht evenwicht zoekt tussen de consolidatie van de nationale perspectieven en de verdediging van de algemene Europese belangen. Dit toerbeurtsysteem impliceert uiteraard dat tussen de lidstaten en hun respectieve burgers een consensus bestaat over de wezenlijke onderdelen van de te volgen weg. Zo niet, dan krijgen we een opeenvolging van niet met elkaar te verzoenen voorzitterschappen waarin geen lijn zit of die door een onzichtbare hand worden geleid, hetgeen volstrekt onaanvaardbaar is. Ik verwacht bijzonder veel van het Portugese voorzitterschap. Ik hoop dat dit voorzitterschap ons zal helpen een antwoord te vinden op de politieke vraag die ons allen bezighoudt: waarheen gaat de Europese Unie en welke wegen bewandelt zij om haar bestemming te bereiken? Pas dan kan tot de institutionele hervorming worden overgegaan, die voorwaarde of gevolg van de uitbreiding is. Het is belangrijk dat hierbij het moeizaam opgebouwde evenwicht tussen de volkeren, de machten en de beleidsterreinen van de Europese Unie ten volle wordt gerespecteerd.
Opbouwen vergt veel tijd en moeite, vernietigen is snel gebeurd. Juist daarom moeten wij op dit vlak uiterst behoedzaam te werk gaan. Het aan de gang zijnde proces mag onder geen beding de aanzet tot een desintegratieproces van de Europese Unie worden. Sommigen zullen waarschijnlijk denken: waarom moet juist Portugal zich aan zulk een complexe en ambitieuze onderneming wagen? Mijn antwoord hierop is: als het toch moet gebeuren, waarom laten we het dan niet aan Portugal over?
Nu we ons standpunt inzake deze essentiële kwestie bepaald hebben, kunnen we overgaan tot de overige dossiers. Onze conceptie van de Europese Unie is onverenigbaar met bepaalde oplossingen. Ik kan niet aanvaarden dat voor een uitbreiding wordt gekozen die niets of niemand ontziet, zoals sommigen - en het zijn er meer dan mij lief is - voorstellen. Ik aanvaard niet dat bij de herverdeling van de macht, want uiteindelijk gaat het enkel en alleen om macht, de beslissingsbevoegdheid in handen van de sterkste lidstaten terechtkomt of dat enkel deze lidstaten deel uitmaken van de Europese Commissie en bijgevolg de touwtjes in handen nemen. Ik aanvaard niet dat mijn taal geen officiële taal van de Unie is. Ik aanvaard niet dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid wordt ontmanteld noch dat het in de toekomst de huidige koers aanhoudt waarbij sommigen ronduit bevoordeeld worden en anderen eenvoudigweg over het hoofd worden gezien. Ook het gebrek aan solidariteit en de zoektocht naar een reële convergentie van de ontwikkelingsniveaus lijken mij ongepast. De economische en sociale samenhang, het basisprincipe van het Verdrag, moet opnieuw hoog op de agenda van de Unie worden geplaatst en dit principe moet in alle beleidsterreinen aanwezig zijn. Ik aanvaard niet dat het huidige financieringsstelsel wordt gehandhaafd en ik kan evenmin instemmen met de afwezigheid van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Iedereen heeft het over het Europa van de burgers. Om dit Europa te verwezenlijken, moeten wij de burgers informatie verstrekken. Wij moeten hen voor de Europese zaak zien te winnen met behulp van overtuigende ideeën en wij moeten aan hun verwachtingen tegemoetkomen. De minderheidsstatus die de Europese Raad het Europees Parlement in de intergouvernementele conferentie heeft toegekend, strookt absoluut niet met het representatieve karakter van onze instelling. Bovendien kan men moeilijk positieve resultaten verwachten wanneer het Europees Parlement advies uitbrengt en de Raad een maand later net de tegenovergestelde beslissing neemt. Dat is uiteindelijk wat met het verbod op de export van wapens naar Indonesië is gebeurd. Hoe kunnen wij de interesse van de burger wekken, hoe kunnen wij zijn gebrek aan belangstelling overwinnen? Laten we proberen op deze vraag een antwoord te geven.
Samen met mijn medeburgers kijk ik naar de Europese Unie vanaf haar westelijke grens, de Azoren, een van de gebieden die in het Verdrag betreffende de Europese Unie tot de "ultraperifere" regio's wordt gerekend. Wat ik van daaruit wil zien, is kansengelijkheid en gelijkwaardige levensomstandigheden op de plaats waar ik woon. Ik beschouw de uitbreiding niet zonder meer als een som van gebieden die ons in de gelegenheid moet stellen een antwoord te bieden op de uitdagingen die ons in het buitenlands beleid te wachten staan. Wat ik wil zien, is rechtvaardigheid, solidariteit, dezelfde mogelijkheden tot zelfontplooiing, zowel waar ikzelf woon als in het noorden, het oosten, het zuiden en het centrum. Net zoals ik geïnteresseerd ben in de grote dossiers, waarbij ik ervan uitga dat de Verdragen het welzijn van de burger nastreven, volg ik met belangstelling de weerslag die de kleine beslissingen van de Europese Unie op mijn regio hebben. Deze ogenschijnlijk onbeduidende beslissingen zijn voor mijn medeburgers immers van groot belang.
Op dit moment zouden wij graag vernemen welke middelen voor de ultraperifere regio's zullen worden uitgetrokken. Welke toekomst staat onze melkproductie te wachten? Onze economie is sterk afhankelijk van deze sector en wij produceren onze melk in unieke omstandigheden, vrijwel in perfecte harmonie met de natuur.
Zoals u ziet, verwacht ik bijzonder veel van het Portugese voorzitterschap. Ik hoop dat het erin slaagt ons op weg te helpen zonder het toch wel bijzonder delicate evenwicht aan te tasten en dat het in deze context een stevige impuls zal geven aan de belangrijkste dossiers en hierop een eigen stempel zal drukken. Ik hoop tevens dat aan de burgers een centrale rol wordt toegekend en dat aan hun legitieme verwachtingen wordt voldaan. Ik hoop dat het voorzitterschap bij machte zal zijn zowel de belangen van Portugal als die van de Europese Unie te behartigen.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, een van de grootste uitdagingen waarmee het Portugese voorzitterschap wordt geconfronteerd, is de IGC. Zoals u zeer wel bekend zal zijn, is het Parlement erg ontevreden over de beperkte ontwerpagenda van de IGC.
De drie zogenaamde left-overs van Amsterdam zijn erg belangrijk en omvatten het onderwerp voor de IGC dat in het kader van de uitbreiding waarschijnlijk het belangrijkst is: de uitbreiding van het stemmen bij gekwalificeerde meerderheid. Dat is waar. Maar met die drie kwesties zijn de lidstaten uitermate goed bekend. Tijdens de onderhandelingen in Amsterdam zijn ze door iedereen uitgebreid bestudeerd. Iedereen weet precies waar het om gaat. De lidstaten hebben er geen behoefte aan om die onderwerpen nog eens een heel jaar te bestuderen; zij willen een akkoord. Waar ze behoefte aan hebben is misschien nog een avond, of wellicht een week, onderhandelen en een pakket maatregelen waarover overeenstemming kan worden bereikt. Dan blijft de rest van het jaar over voor andere zaken en dat is nog bijna een heel jaar. Dat is twee keer zo lang als de IGC die in 1985 tot de Europese Akte leidde. Dat is net zo lang als de IGC die het Verdrag van Maastricht opleverde. Die IGC duurde een jaar. Het is dan ook heel goed mogelijk om andere kwesties op de agenda te zetten.
Niemand heeft behoefte aan een allesomvattende IGC waarop meer dan honderd onderwerpen aan de orde komen; het hoeft geen kerstboom te zijn waar iedereen zijn favoriete versieringen in kan hangen. Wij vragen alleen maar om een uitbreiding van de agenda met een beperkt aantal essentiële onderwerpen. Het betreft zaken die in de laatste IGC voorafgaand aan de uitbreiding aan de orde moeten komen. Het is tevens de laatste gelegenheid die we hebben om dergelijke onderhandelingen te voeren zonder dat er bijna dertig lidstaten om de tafel zitten. In zo'n situatie zal een overeenkomst nog moeilijker tot stand komen dan nu al het geval is. Die kans mogen we niet voorbij laten gaan. Het zou het toppunt van onverantwoordelijkheid zijn om deze mogelijkheid niet te benutten.
Het Portugese voorzitterschap heeft in Helsinki een mandaat gekregen om onderwerpen aan de agenda toe te voegen. In de woorden van de heer Cox betekent dat - de liberalen stelen overigens altijd de beste uitspraken uit de toespraken van andere mensen - dat de deur nog op een kier staat. Wij zijn vast van plan om onze voet daartussen te zetten en die deur niet alleen op een kier te houden, maar weer verder open te zetten.
De hemel zij dank, dat die deur nog op een kier staat. Als dat niet het geval zou zijn, zou dit Parlement welhaast zeker in de verleiding zijn gekomen om een negatief advies over het bijeenroepen van de IGC te geven of om een dergelijk advies uit te stellen. Dat laatste zou betekenen dat de IGC ook pas later zou kunnen beginnen. Misschien zouden we dan zelfs hebben overwogen om onze vertegenwoordigers uit de IGC terug te trekken. Het feit dat die deur echter nog op een kier staat, betekent dat er nog steeds vooruitgang geboekt kan worden.
Wat mijn fractie betreft, is de houding van het Portugese voorzitterschap van doorslaggevend belang. U heeft duidelijk gemaakt dat u onze bezorgdheid over de te beperkte agenda deelt. U heeft zelf ook een voorkeur om die agenda uit te breiden en u heeft ons de toezegging gedaan dat u uw best zult doen om dat te realiseren. U heeft ons zojuist eveneens beloofd dat u ervoor zult zorgen dat de bepalingen van Helsinki over de betrokkenheid van het Parlement bij de IGC zo ruim mogelijk worden geïnterpreteerd. Dat is voor mijn fractie heel belangrijk en wij zijn daar dan ook blij mee. Evenals mijn collega, de heer Seguro, zou ik u echter willen verzoeken om specifiek te verklaren dat u van plan bent om al op de eerste bijeenkomst van de Europese Raad in maart in Lissabon voorstellen voor een uitbreiding van de agenda te doen en daarmee niet te wachten tot juni. Dat zou van groot belang kunnen zijn om dit Parlement ertoe over te halen zijn advies zodanig snel te geven, dat u in staat bent om de IGC op Valentijnsdag te laten beginnen.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, het Portugese voorzitterschap heeft onmiskenbaar heel wat te doen dit voorjaar, vooral inzake de voorbereiding van de intergouvernementele conferentie en inzake de uitbreiding. Het kan u niet ontgaan zijn dat dit Parlement een uitgebreide agenda wil zien, met ingrijpende institutionele hervormingen die de EU doelmatiger en democratischer maken. Daar kan lang en uitvoerig over gepraat worden.
Ik wil echter een andere kwestie aan de orde stellen, die om ondoorgrondelijke redenen op dit punt van de agenda is terechtgekomen. Ik weet dat deze kwestie van gewicht is voor Portugal, en dat ze mijn fractie, de liberale fractie, sterk verontrust. Wij zien met afschuw hoe de situatie in Angola verergerd is. Met stijgende verontrusting hebben we gezien hoe de UNITA-guerrilla zijn militaire activiteiten opvoert en zonder enig onderscheid des persoons de burgerbevolking aanvalt, laatstelijk met een massaslachting van meer dan honderd burgers in de provincie Bié.
Wij zijn ook zeer verontrust over de meedogenloze onderdrukking van de vrijheid van meningsuiting in Angola. Vorig jaar zijn er tenminste twintig journalisten gearresteerd, ook al had het Angolese regime verzekerd dat het de persvrijheid respecteerde. Er zijn diverse journalisten die om op zijn zachtst gezegd twijfelachtige redenen wachten op een proces, omdat ze ervan worden beschuldigd de president te hebben belasterd. Wij hopen dat ze snel een open en eerlijk proces krijgen.
De bevolking van Angola wordt al veel te lang geteisterd door deze troosteloze burgeroorlog, die duizenden levens heeft gekost en meer dan twee miljoen inwoners dakloos heeft gemaakt. De burgerbevolking verkeert in acute nood.
De EU heeft historische verplichtingen jegens Angola en geeft het land veel steun. Het is hoog tijd dat de EU samen met de VN de pressie op Savimbi opvoert, zodat hij de gestrande vredesbesprekingen hervat. De EU moet het regime ook onder druk zetten om ervoor te zorgen dat het ophoudt met zijn plunderingen en dat het de vrijheid van meningsuiting en de mensenrechten eerbiedigt.
Wij liberalen gaan ervan uit dat deze kwestie een hoge prioriteit krijgt in het kader van de inspanningen van Portugal voor het nieuwe partnerschap tussen de EU en Afrika.

Maes
Mijnheer de fungerend Raadsvoorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de Voorzitter, een klein land is het gewend veel buitenland te hebben en dat is beloftevol, onder andere voor de zaken die door de vorige spreekster werden aangehaald. De manier waarop uw volk, mijnheer de Raadsvoorzitter, heeft meegeleefd met Oost-Timor, wekt de hoop dat u mede een basis zult kunnen leggen voor een nieuwe vrede en samenwerking met Afrika.
Wij waren echt ontgoocheld over Helsinki en de beperkte IGC-agenda en wij hopen dat u die maximaal zult verruimen en aanwenden ten voordele van een versterkte samenwerking. Vandaag en in de toekomst moet Europa kunnen functioneren als een democratie. Zonder hervormingen kan dat niet. Dan staat uitbreiding gelijk met verwatering van de Unie. Namens onze fractie en specifiek namens de Europese Vrije Alliantie wil ik de aandacht vragen van uw voorzitterschap voor de regio's en cultuurgemeenschappen die weliswaar geen lidstaten zijn, maar die grondwettelijk bevoegd zijn voor een aantal zaken waarover zij met Europa zouden moeten kunnen samenwerken. Mijnheer de Raadsvoorzitter, wij bepleiten dat dit rechtstreeks zou kunnen gebeuren. Tot onze ontgoocheling werd in Helsinki, een land dat nochtans bekendstaat voor zijn pleidooien voor transparantie, een stap gezet in de tegenovergestelde richting in de fameuze bijlage 3.
Ik wil ook erop wijzen dat wij deze week in dit Parlement met grote zorg gesproken hebben over de grote welvaartsverschillen tussen de regio's in Europa. De werkloosheid in onze arme regio's wordt nauwelijks kleiner. Hoe zullen wij de grote ambities van de uitbreiding waarmaken als wij nog niet eens in Europa zelf het respect kunnen opbrengen voor culturen, voor talen en nog niet eens in staat zijn om de grote verschillen inzake welvaart tussen onze regio's uit te vlakken? Ik weet dat u voor dit alles belangstelling en begrip heeft en wens u daarbij veel succes.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik wil u allereerst feliciteren met een initiatief dat door het Portugese voorzitterschap is genomen. Het is opvallend dat geen van de collega's hierover gesproken heeft. Ik doel hier op de eerste top tussen Europa en India.
Dit is in mijn ogen een zeer belangrijk initiatief. De collega's gaan liever door met hun onderhandelingen met China - waar overigens het merendeel van de westerse bedrijven zich momenteel uit terugtrekt - net als destijds met de Sovjet-Unie. We geven er nog altijd de voorkeur aan de rode loper uit te leggen voor Peking en China waar het maar even kan te behagen, en sluiten daarbij onze ogen voor de mogelijkheid van een strategische overeenkomst met India. U ziet het nut van deze overeenkomst tenminste wel.
Met betrekking tot de IGC heeft de heer Poettering vanochtend laten zien dat hij een groot gevoel voor humor heeft. Hij zei dat als de drie left-overs tijdens de volgende Raad zouden worden opgelost, dit een groot succes voor de Europese Unie zou zijn. Je moet toch wel erg kortzichtig zijn als je niet begrijpt dat we in een situatie waarin het fundamentele vraagstuk van de constitutionele medebeslissing onopgelost blijft en waarin we geen mechanisme vinden dat recht doet aan de parlementaire dialectiek, straks met 28, 30 of 32 leden volkomen verlamd zijn.
Ik zou u daarom willen verzoeken, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, zich niet al te veel aan te trekken van de u reeds bekende enorme hoeveelheid punten die veel collega's aan de lijst willen toevoegen. Ik heb liever dat u zich beperkt, voorzover dat mogelijk is, tot één punt, namelijk de garantie dat de Europese Unie in de toekomst niet verlamd raakt.
De collega's die smeken om een gebaar van uw kant in verband met het vraagstuk van de twee lobbyisten zou ik het volgende willen zeggen. We kunnen een institutionele dialectiek niet met lobbyisten versterken; het is onze plicht te verlangen dat de Europese Unie op echte parlementaire structuren wordt gebaseerd, met een dialectiek tussen dit Parlement en de Raad die haar naam waardig is. Kleine overwinningen op al dan niet marginale punten op de agenda van een IGC, vormen geen goede basis voor de Unie.

Blokland
Voorzitter, Portugal heeft als eerste EU-voorzitter van dit millennium een helder werkprogramma opgesteld. Toch heb ik nog een aantal vragen, waarop ik van de kant van het voorzitterschap graag verduidelijking zou krijgen.
Allereerst ben ik verheugd dat Portugal hecht aan de komende uitbreiding van de Europese Unie. Dat laat ook ruimte om de agenda van de komende IGC te verbreden. Naast de drie left-overs van Amsterdam zijn er dringend verdergaande hervormingen nodig om de nieuwe lidstaten te kunnen verwelkomen. Daarnaast geeft het voorzitterschap prioriteit aan de versterking van het GBVB. Vorige week bleek in de gemeenschappelijke vergadering van het Amerikaanse Congres en ons Parlement dat ook van Amerikaanse zijde zorg bestaat over de bekostiging van het GBVB. Zal deze ten koste gaan van het budget dat de EU-landen nu aan de NAVO afdragen?
Het voorzitterschap stelt een extra top voor over onder andere het werkgelegenheidsbeleid. Ik herhaal onze visie dat dit veel beter op lokaal niveau gestalte kan krijgen. Wat betreft de economische hervormingen wil ik Ierland en Nederland als voorbeeld stellen. Deze landen hebben inmiddels orde op zaken gesteld en verdienen derhalve navolging.
Over voedselveiligheid staan nogal wat passages in het werkprogramma. Maar wat wil het voorzitterschap nu precies?
Tot slot vraag ik hoe het voorzitterschap overeenstemming over het statuut hoopt te bereiken en hoe het aankijkt tegen het onafhankelijke onderzoek van deskundigen naar de zwaarte van het EP-lidmaatschap. Zal het voorzitterschap de onderzoeksresultaten verdedigen in de Raad?

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de agenda van de intergouvernementele conferentie is ontoereikend. De Commissie en alle fracties van dit Parlement hebben hierop gewezen. De agenda is ontoereikend, maar de conclusies van Helsinki bieden een mogelijkheid om deze leemte aan te vullen. Ik geloof dat dit de taak is van het Portugese voorzitterschap, en het is volgens mij ook wat het Europees Parlement op dit moment van het voorzitterschap verwacht. Het lijkt me ook geen al te zware taak; het is gewoon een kwestie van gezond verstand.
Het is noodzakelijk dat er op de intergouvernementele conferentie ook andere thema's worden behandeld. We willen immers niet dat er om de drie of vier jaar een nieuwe intergouvernementele conferentie wordt gehouden. We willen dat de volgende intergouvernementele conferentie deze vraagstukken voor lange tijd regelt.
Mijnheer de Voorzitter, volgens ons moeten er hoofdzakelijk drie thema's worden toegevoegd aan de agenda voor de intergouvernementele conferentie. Het eerste thema is de rol van Europa in de wereld. Er zijn de afgelopen tijd enorme vorderingen gemaakt op het gebied van de institutionele aspecten van het veiligheids- en defensiebeleid, en de meerderheid van de Europese publieke opinie ondersteunt dit proces. In Nice moeten deze institutionele aspecten samenvloeien in een algemeen kader.
Een ander belangrijk thema is de versterking van samenwerkingsverbanden. De uitbreiding is onze voornaamste doelstelling voor de komende jaren. Het gaat om een historische uitdaging voor de Europese Unie, en we zullen flexibele mechanismen nodig hebben om ons beleid ten uitvoer te leggen. We zijn ons denk ik allemaal bewust van de noodzaak daarvan. Om het uitbreidingsproces vlot te laten verlopen is het noodzakelijk dat we de versterking van samenwerkingsverbanden opnemen in deze agenda.
Er is tenslotte nog een ander belangrijk thema. Enkele weken geleden zijn we begonnen met een nieuw project, dat in de ogen van de Europese burgers van cruciaal belang is: het handvest van de grondrechten van de Europese Unie. In de conclusies van Tampere worden twee mogelijkheden open gelaten: een plechtige verklaring of de opneming van het handvest in het Verdrag. Mijns inziens moet het handvest van de grondrechten uiteindelijk worden opgenomen in het Verdrag. Hierdoor zouden we iets belangrijks verwezenlijken: de Europese Unie verbinden met de burgers, of in de woorden van uw mooie taal en van een Portugees dichter, de mensenrechten verbinden met "het hart, die eindeloze verbindingslijn".
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u heeft dus een belangrijke taak voor de boeg en dit Parlement rekent op u om deze taak te volbrengen. De heer Seguro heeft u een vraag gesteld en ook ik verwacht een antwoord van het Portugese voorzitterschap op de vraag van mijn collega van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten.

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, waarde collega's, het Portugese voorzitterschap heeft een ambitieus programma gepresenteerd. De Europese socialisten stellen hun vertrouwen in het team van Antonio Guterres, dat onze Unie weer op de weg van de duurzame economische ontwikkeling moet brengen.
Europa kent enkele belangrijke tekortkomingen. De werkloosheid is nog altijd te groot. Het aantal werkenden per 100 ligt hier lager dan in de Verenigde Staten of Japan. De openbare en particuliere investeringen in Europa schieten tekort. Veel lidstaten hebben hun investeringen in de infrastructuur teruggeschroefd om hun begroting maar op orde te brengen. De particuliere sector heeft niet in alle gevallen de rol van investeerder overgenomen van de staat. De investeringen met zogenaamd risicokapitaal zijn in de Verenigde Staten twee keer zo hoog als in Europa. De Amerikanen investeren drie keer zoveel als de Europeanen in het opzetten van nieuwe bedrijven. In de Verenigde Staten wordt 80% van het risicokapitaal geïnvesteerd in nieuwe technologieën. In Europa is dit slechts 27%. Japan investeert 2,9% van zijn BBP in O & O-activiteiten, tegen 2,8% in de Verenigde staten en slechts 1,8% in Europa.
Onderzoekers vormen slechts 2,5% van de werkenden in onze bedrijven. In Japan is dit 6% en in de Verenigde Staten 6,7%. Wij beschikken over onvoldoende knappe koppen. Wij hebben minder universitaire studenten dan de Amerikanen of de Japanners. Bijna de helft van de Europese studenten die in de Verenigde Staten promoveren, blijft daar werken. Op technologisch gebied zijn er in Europa 700.000 à 800.000 onopgevulde vacatures wegens gebrek aan goed opgeleid personeel.
De Amerikanen hebben hetzelfde probleem. Maar het afgelopen jaar heeft de Amerikaanse Senaat besloten om bijna 500.000 visa voor vijf jaar ter beschikking te stellen voor zogenaamd hooggekwalificeerd personeel. Europa is niet in staat een dergelijke brain drain te organiseren. Wij moeten meer investeren in opleiding en innovatie. Rijkdom wordt momenteel met name gecreëerd door innovatie en kennis. Het verheugt ons dat het Portugese voorzitterschap zich wil inzetten voor een op innovatie en kennis gebaseerd Europa.
De voorzitter van de Raad heeft zojuist aangekondigd dat er geen proces van Lissabon zal zijn. Dat is lovenswaardig. De resultaten die in Luxemburg, Cardiff en Keulen zijn geboekt moeten daarentegen gebundeld worden tot één gecoördineerd beleid met duidelijke en controleerbare doelen. Het in Dublin gesloten stabiliteits- en groeipact komt alleen de stabiliteit ten goede en niet de groei. Stabiliteit is noodzakelijk, maar geen doel op zich. Nu de wereldwijde economische vooruitzichten zich verbeteren, mogen we hopen dat het Portugese voorzitterschap in Lissabon een pact sluit ten behoeve van de groei.

Van Velzen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hierbij het Portugese voorzitterschap prijzen dat het zo voortvarend te werk gaat met de voorbereiding van de komende intergouvernementele conferentie. Dit is vooral goed nieuws na de toch teleurstellende resultaten van de Europese Top in Helsinki. Mijn fractie vindt dat de agenda van die IGC verder moet worden uitgebreid zodat de Europese Unie daadwerkelijk in staat is effectief te functioneren met meer dan 20 lidstaten in de toekomst. Daarom zijn we blij dat het voorzitterschap vijf werkgroepen wil installeren die de belangrijkste knelpunten zullen gaan onderzoeken. Maar zoals velen hebben beklemtoond, de drie left-overs van Amsterdam, dat is een veel te magere agenda. Mijn fractie eist eveneens dat het Europees Parlement een volwaardige partner zal zijn in het onderhandelingsproces zoals door mevrouw Fontaine en anderen hier klemmend is betoogd in de afgelopen tijden.
In de komende weken gaat het voorzitterschap een rondje maken langs alle hoofdsteden van onze EU-lidstaten. Wij eisen dat het Portugese voorzitterschap bij de rondreis langs alle hoofdsteden van verschillende EU-lidstaten de agenda van de IGC verbreedt overeenkomstig de aanbeveling van het verslag-Dimitrakopoulos-Leinen. Ik ben van mening dat het Portugees voorzitterschap na deze rondreis tijdens de vergaderperiode van februari in Straatsburg verslag moet komen doen over de resultaten van deze besprekingen. Ik zou het voorzitterschap eraan willen herinneren dat artikel 48 van het EU-Verdrag stelt dat de IGC niet kan starten voordat het Europees Parlement advies heeft uitgebracht. Ik sluit niet uit dat het Europees Parlement dit advies pas uitbrengt nadat duidelijk is geworden hoe het Europees Parlement beter wordt betrokken bij de onderhandelingen en als er een verbreding van de agenda heeft plaatsgevonden.
Mijnheer de Voorzitter, het onderwerp dat in maart aan de orde komt, is van groot belang. Maar laten we het niet beperken tot de democratisering van de informatiesamenleving. Laten we vooral kijken waar Amerika het beter doet dan de Europese Unie en op dat terrein best practices leren vanuit de Verenigde Staten.

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mijn aandacht graag willen richten op de werkgelegenheid en sociale kwesties. Ik ben erg blij met het document dat het voorzitterschap deze week heeft gepresenteerd als onderdeel van de voorbereidingen op de buitengewone Europese top in maart. De daarin geschetste visie verdient navolging. Het is een coherente, holistische visie en die komt als geroepen, zeker ook omdat er rekening wordt gehouden met een aantal belangrijke voorstellen die we de afgelopen jaren in dit Huis hebben ingediend. Die voorstellen hadden onder andere betrekking op de behoefte aan een betere coördinatie tussen de werkgelegenheidsstrategie en de brede economische richtsnoeren. Ik ben benieuwd naar de uitvoering van de voorstellen waar in maart overeenstemming over wordt bereikt, en ik hoop dat u de benodigde steun zult krijgen.
Mijn geluk is echter niet compleet en dat heeft te maken met de convergentie van de sociale bescherming. Veel mensen in dit Huis hoopten op een Luxemburgachtige procedure met betrekking tot de convergentie van de sociale bescherming. Ik vrees echter dat de formulering van het document daartoe weinig aanleiding geeft. Er is in het document sprake van een gezamenlijke analyse, een samenwerking en een uitwisseling van best practices. Dat is onvoldoende om de modernisering van de sociale beschermingssystemen te realiseren die we in de Europese Unie nodig hebben.

Sta mij toe twee specifieke, sociale dossiers even kort toe te lichten. Voor ons is het dossier over het algemene kader voor informatie en overleg erg belangrijk. Ik hoop dat er tijdens het Portugese voorzitterschap op dit terrein vooruitgang zal worden geboekt. Daarnaast zijn ook de modernisering, de herziening en de wijziging van de richtlijn inzake de ondernemingsraad van groot belang. De afgelopen maanden heb ik bezoek gehad van werknemers van het Franse bedrijf Michelin en het Portugese bedrijf Ford en gisteren had ik een bijeenkomst met werknemers van ABB-Alsthom. Deze werknemers zullen de gevolgen van de fusie aan den lijve ondervinden. Zij hebben geen gebruik kunnen maken van de rechten die hun krachtens de OR-richtlijn toekomen. Die richtlijn dient te worden bijgewerkt en de Commissie dient de gewijzigde richtlijn te implementeren. De Commissie schiet echter tekort. Als we samenwerking op de werkplek en de daaruit voortvloeiende verbeteringen serieus nemen, en als we ook de innovatie en productiviteit serieus nemen, dan dienen we de wetgeving op dit gebied te herzien. Alleen op die manier kan gegarandeerd worden dat werkgevers en werknemers elkaar bij die samenwerking ook zullen respecteren.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, u heeft ons buitengewoon ambitieuze doelstellingen gepresenteerd. Mijn fractie hoopt dat u een groot deel daarvan ook daadwerkelijk zult kunnen verwezenlijken, met name op het vlak van binnenlandse veiligheid. Ik zou er twee punten uit willen halen die mij van bijzonder belang lijken. Ten eerste de optimalisering van het Schengensysteem, de beveiliging van de buitengrenzen. Ten tweede de verbetering van het asielbeleid en de bestrijding van illegaliteit en mensenhandel.
Om mijn betoog te openen wil ik graag een voorbeeld uit de actualiteit halen dat zich in België en aan de Belgische grenzen afspeelt. De situatie is bekend: in België is onverwacht de grenscontrole langs de Europese binnengrenzen weer ingevoerd. Dit gebeurde bijna van de ene dag op de andere en heeft tot urenlange files, problemen in het grensverkeer, in het personenverkeer en het goederenverkeer geleid, tot ergernis van de burgers en tot schade van de economie.
Dit alles gebeurde vanwege de naderende legalisering van ongeveer 75.000 illegalen die na drie tot vier jaar in België nog altijd op een beslissing over hun asielaanvraag wachten en die er ondertussen al vijf tot zes jaar illegaal verblijf in België op hebben zitten. Ik wil daarover zeggen dat de Belgische maatregelen in overeenstemming zijn met de wetgeving en de Verdragen. Maar wat hieruit naar voren komt, is dat dit niet de oplossing van de problemen kan zijn. We moeten op zoek naar nieuwe manieren en die zijn alleen te vinden in een gemeenschappelijke aanpak. Overigens heeft België hier een gelijksoortige keuze gemaakt als destijds Frankrijk, Italië en Luxemburg. De bevoegdheid ligt bij de Raad. Vandaar onze oproep.
Wat ik zou willen en wat wij zouden willen, is dat u Schengen als veiligheidsinstrument optimaliseert, dat u de tijdelijke herinvoering van controles aan de binnengrenzen van een nieuwe reglementering voorziet, dat u de lidstaten op voorhand informeert, dat u daarbij de tijdsduur van de maatregel aankondigt, dat u dit alles alleen bij wijze van strikte uitzondering toestaat en dat u een snelle en volledig gemeenschappelijke aanpak bewerkstelligt.
Punt twee is natuurlijk de invoering van een eengemaakte en snelle asielprocedure en de onmiddellijke invoering van Eurodac, zodat de bevoegdheid van de nationale staten vastgelegd wordt en er efficiënte instrumenten beschikbaar komen voor de strijd tegen illegalen.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik ben nu natuurlijk geneigd in te gaan op de verwachtingen van mijn collega Pirker ten aanzien van het voorzitterschap van de Raad. Dat zou natuurlijk leuk zijn, maar helaas is onze tijd in dit Parlement bij dit soort gedachtewisselingen begrensd. Daarom moet ik tot vanmiddag wachten. Dan hebben we het namelijk over het jaarverslag over de ruimte van veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid. Ik richt mij nu tot het Portugese voorzitterschap met het volgende verzoek: de Raad, dus niet het voorzitterschap, heeft geweigerd het Parlement een schriftelijk verslag ter beschikking te stellen ter evaluatie van de vorderingen rond de ruimte van veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid. Er is een mondelinge interpellatie, maar geen schriftelijk antwoord van de Raad, op grond van het argument dat het volstaat dat de Raad hier vandaag een mondelinge uiteenzetting geeft. Deze reactie is tekenend, niet zozeer voor het voorzitterschap, maar voor ambtenaren binnen de Raad, die met dit Parlement omgaan alsof we in een autoritaire staat leven.
In een autoritaire staat zeggen overheidsfunctionarissen: Wij zullen wel uitmaken wat goed is voor de volksvertegenwoordiging en wat niet. Dat is wat we in dit Parlement met name rond de ruimte van veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid maar al te vaak meemaken. Het feit dat wij vandaag van het Portugese voorzitterschap gehoord hebben dat het juist op dit vlak constructief met het Europees Parlement wil gaan samenwerken, kunnen wij alleen maar uitdrukkelijk toejuichen. Uit alles wat het Portugese voorzitterschap gezegd heeft spreekt volgens mij een grote openheid tegenover de Europese volksvertegenwoordiging. En dat is een goede zaak, omdat we juist op terreinen waar de lidstaten onderling afspraken maken - zoals bij de ruimte van veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid - waarvan de burger rechtstreeks de gevolgen ondervindt en waarbij de nationale parlementen amper worden betrokken, duidelijk moeten laten blijken dat het Europees Parlement een centrale rol toekomt.
Dat het Portugese voorzitterschap dit zegt te erkennen, is iets wat wij als Parlement naar mijn mening uitdrukkelijk moeten ondersteunen. Als alle voorzitterschappen zich zo zouden opstellen, zouden de betrekkingen tussen Parlement en Raad op dit punt beter zijn.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris Patten, dames en heren, ik bewaar uitstekende herinneringen aan het vorige voorzitterschap van Portugal in 1992. Toen zijn baanbrekende beslissingen genomen, en ik wens u, mijnheer de voorzitter en ons allen toe dat uw voorzitterschap net zo succesvol wordt. U heeft een uitgebreid en ambitieus programma gepresenteerd. Ik zou daaruit een punt inzake buitenlands beleid en een inzake binnenlands beleid willen lichten en u daarover een paar vragen willen stellen. Ik had graag dat u mij daarop in detail kon antwoorden.

Om te beginnen Turkije. Ik heb de kandidatuur van Turkije vanaf het begin gesteund en ik ben blij met wat er in Helsinki is beslist. Gaat het voorzitterschap de Turkse kandidatuur nu begeleiden door een lijst maatregelen op te stellen en een tijdplanning te maken, zodat Turkije op dezelfde manier als alle andere kandidaat-lidstaten bij de onderhandelingen kan worden betrokken? Is het voorzitterschap bereid een initiatief te nemen rond de Koerdische kwestie - hier haak ik in op de woorden van mijn collega Poettering, die de Koerdische kwestie zojuist heeft aangeroerd - en een conferentie te steunen zoals die in Madrid heeft plaatsgevonden voor het Midden-Oosten?
Ten tweede het veiligheidsbeleid. Keulen en Helsinki geven reden tot hoop. Nu moet er iets concreets worden ondernomen. Het moet iets worden dat aanvaardbaar is voor alle lidstaten van de Europese Unie, ook voor degene die geen lid zijn van de NAVO. Ik heb het gevoel, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat u zich op de NAVO richt en zich afvraagt hoe wij een constructie kunnen opzetten die binnen de NAVO past. Maar daar gaat het niet om. Wij moeten eerst voor een Europese constructie zorgen en daarna pas kijken hoe die met de NAVO in overeenstemming kan worden gebracht.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, het Portugese voorzitterschap staat voor een zware opgave. De twee vorige voorzitterschappen hebben doelstellingen geformuleerd en mandaten laten verstrekken die wellicht niet zo ver gingen. U bent degene die het moet waarmaken. Als alles achter de rug is mag het resultaat heel bevredigend zijn, maar tot dan blijft het een zware opgave. Dat geldt vooral ook voor het laatste punt, dat collega Sakellariou heeft besproken, de implementatie van een Europees gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Het Europees Parlement zal u daarbij volledig steunen. Uiteraard hechten wij ook waarde aan de complementariteit met de NAVO, maar de Europeanen moeten hun eigen mogelijkheden ontwikkelen, zodat we zelf onze uitdagingen aankunnen. Voorts dient u het proces van Barcelona verder te bevorderen. Ook de onderhandelingen in het Midden-Oosten bieden Europa volkomen nieuwe kansen. Ik heb de indruk dat de betrokken partijen nu veel positiever staan tegenover een Europese rol dan vroeger het geval was. Ik wens u en de heer Patten veel succes bij het waarnemen van deze taak.
Verdere punten zijn natuurlijk de intergouvernementele conferentie, de stand van zaken rond de uitbreiding, de handelingsbevoegdheid van de Europese Unie, het gevaar van overstretching, het gevaar dus dat wij te veel hooi op onze vork nemen, en de beslissingen die op de intergouvernementele conferentie genomen moeten worden. U bent gebonden aan een mandaat. Tegelijkertijd blijkt uit de praktijk dat als een van de partijen eenmaal een voorstel op de onderhandelingstafel heeft gelegd, het nog moeilijk te verhinderen valt dat erover gesproken wordt. De praktijk en ook de mogelijkheden waarover u beschikt, bieden u dus de kans uw mandaat erg ruim te interpreteren. Ik denk dat het ons als Europees Parlement aanzienlijk vooruit zou helpen bij onze beslissingen als u zich van uw kant zou verplichten tot een dergelijke ruime interpretatie. Op die manier zouden we namelijk beter in staat zijn onze ideeën over democratie en handelingsbevoegdheid van de Europese Unie in de onderhandelingen op tafel te leggen.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, nu ik zoveel ambitieuze en belangwekkende doelstellingen heb horen opnoemen op het gebied van buitenlands en werkgelegenheidsbeleid, schaam ik mij bijna om zoiets als teleurstelling te laten blijken. Toch moet ik het doen. Ik heb uw werkprogramma gelezen, en ik heb aandachtig naar u geluisterd. Ik zou willen dat het voor de vakgebieden die ik hier in het Parlement volg, namelijk milieubeheer, consumentenbeleid en volksgezondheid, net zo ambitieus was als voor de rest. Ik heb er begrip voor dat een voorzitterschap niet overal tegelijk kan zijn en ook niet op alle punten even ambitieus kan zijn, en daarom respecteer ik het feit dat u andere accenten legt. Niettemin kan ik u er zo makkelijk vanaf laten komen, dat snapt u wel. Ik zou dan ook graag een paar opmerkingen maken.
U heeft in uw schriftelijke programma en ook in het programma dat u vandaag heeft gepresenteerd, de nadruk gelegd op voedselveiligheid. Het Parlement gaat zich over het Witboek voedselveiligheid buigen. De minister heeft erop gewezen dat dit witboek tijdens de top in juni op tafel zal komen. Ik hoop dat u genoeg respect voor het Europees Parlement opbrengt om zijn beraadslagingen en de besluiten hierover af te wachten, want ik betwijfel of we tegen juni klaar zullen zijn. Toch zullen we met genoegen proberen om het Portugese voorzitterschap hierin tegemoet te komen.
U hecht verder belang aan de kaderrichtlijn betreffende het waterbeheer. Ook hier zou ik u willen verzoeken eenvoudigweg de amendementen over te nemen die het Parlement begin februari in Brussel zal aannemen. In dat geval zullen we een grote mate van overeenstemming bereiken. Ik wil nog iets zeggen. U heeft erop gewezen dat u milieubeheer en ruimtelijke ordening aan elkaar wilt koppelen. Dat is iets waarin ik u met hart en ziel steun. U kunt er op de intergouvernementele conferentie voor zorgen dat het nieuwe Verdrag een Europese bevoegdheid voor ruimtelijke ordening bevat. Dan zult u ons onmiddellijk aan uw kant hebben. Of u dit werkelijk zult doorzetten, betwijfel ik ten zeerste. Maar als u het doet, zal ik u in ieder geval steunen.
Tot slot wil ik u nog een ding vragen: wilt u er zorg voor dragen dat milieubeheer ook aan andere beleidsterreinen gekoppeld wordt, dat zo'n koppeling verplicht wordt, en dat zij ook moet worden aangetoond? Zegt u dit alstublieft tegen uw collega's in de andere lidstaten en let u erop dat ze het ook doen. Als het op milieuwetgeving aankomt, gebeurt dat namelijk niet altijd. Op die manier heeft u misschien niet zo'n rijk gevulde milieuagenda als anderen, maar u hebt dan toch tenminste fatsoenlijk werk geleverd, en daarbij wens ik u veel succes!

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, het Portugese voorzitterschap heeft een geslaagd symbool gekozen voor zijn voorzitterschap van de Europese Unie: een schip met vijftien roeiers. Uit de rijkelijk gevulde vrachtruimte van dit schip zou ik één vraagstuk willen opdiepen: de uitdaging van de digitale revolutie voor Europa.
De digitale revolutie brengt een heleboel veranderingen met zich mee, maar de belangrijkste is volgens mij de structurele en culturele revolutie in de distributie van goederen en diensten. Hierdoor zijn wij gedwongen om een standpunt in te nemen over bepaalde concrete punten in uw programma.
In de eerste plaats moeten we nadenken over het evenwicht tussen overheidsregelgeving en regelgeving binnen de privé-sector, over het evenwicht tussen de wet en zogenaamde soft law. En wel om de eenvoudige reden dat in het digitale tijdperk, zoals iemand laatst nog zei op de Conferentie van Madrid, een jaar gelijkstaat met twee maanden, en vier jaar, wat een redelijke termijn is voor de afwikkeling van een normale richtlijn, in de elektronicasector gelijkstaat met 24 jaar. Dat is te lang.
Ten tweede moeten we vertrouwen hebben in de consumenten en de kleine en middelgrote ondernemingen en een klimaat scheppen waarin het nemen van gecontroleerde risico's wordt aangemoedigd, hoe tegenstrijdig dit ook moge klinken. Ten behoeve van de consumenten moeten we werk maken van de uitstekende initiatieven die de Commissie na Tampere heeft uitgewerkt op het gebied van buitengerechtelijke geschillenbeslechting. We moeten de consumenten echter ook behandelen als volwassenen. Ten aanzien van de kleine en middelgrote ondernemingen moeten we de dialoog intensiveren die u van plan bent met de bedrijfswereld en de burgers te voeren in het kader van de interne markt. Maar we moeten ook een aantal heel concrete dingen regelen. Zo moeten we over artikel 15 van de nieuwe verordening van Brussel en Lugano een duidelijk standpunt innemen in de geest van de ondernemingscultuur, want anders zou dit reglement kunnen indruisen tegen het grootse project E-Europe.
Tenslotte - en op dit punt sluit ik mij aan bij de heer Cox - staan we voor de uitdaging van de transatlantische dialoog. We zullen geen stap verder komen zolang we niet de afstand overbruggen tussen onszelf en de Verenigde Staten en ons beleid met hen coördineren. In dit opzicht is er dus behoefte aan intensieve coördinatie, intensieve samenwerking en natuurlijk ook doorzettingsvermogen.
"Het schip vaart uit": sinds de Middeleeuwen hebben Portugese stuurlui dit principe aangehangen. Ik geloof dat ons schip de komende zes maanden in goede handen zal zijn.

Miguélez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in dit activiteitenprogramma van het Portugese voorzitterschap zijn er twee vraagstukken die mijns inziens van fundamenteel belang zijn: economische samenwerking met de landen van het Middellandse-Zeegebied en de bevordering van duurzame werkgelegenheid.
Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement heeft in november een resolutie aangenomen waarin wordt gepleit voor intensievere samenwerking tussen de Europese Unie en Marokko in het kader van de associatieovereenkomst. Het zou geen steek houden om op visserijgebied de samenwerking te beknotten. De visserijsector is bijzonder kwetsbaar. De ramp met de Erika heeft dit duidelijk laten zien. We moeten tijdens het komende halfjaar profiteren van de rijke maritieme traditie van Portugal en zijn uitstekende betrekkingen met Marokko om de vastgelopen onderhandelingen over het visserijakkoord weer op gang te brengen. De visserijsector is geconcentreerd in de armste regio's van Europa en heeft dringend behoefte aan dit visserijakkoord. We hebben behoefte aan een progressief economisch, sociaal en regionaal beleid om ook minder bloeiende industrietakken de vruchten te laten plukken van de huidige economische groei.
Ik vraag het Portugese voorzitterschap om moed en besluitvaardigheid te tonen bij deze uitdaging.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik wil het over twee dingen hebben. Ten eerste de koppeling tussen het vervoersbeleid en de intergouvernementele conferentie. Heel wat collega's hebben al aangevoerd dat wij geen intergouvernementele conferentie willen die zich alleen maar met de restjes van Amsterdam bezighoudt. Wij willen een overkoepelende discussie - zij het beperkt en niet overdreven ruim - over de nieuwe bevoegdheden die de Europese Unie nodig heeft om werkbaar te blijven. En op dat punt kunt u als Portugese voorzitter baanbrekend werk verrichten rond het vervoersbeleid, de veiligheid en het milieu van Europa. In november heeft het Parlement besloten dat een Europese luchtverkeersbeveiliging een centrale taak is die bij de Europese Unie moet worden ondergebracht. U kunt zorgen dat dat besluit in daden wordt omgezet door het op de agenda van de intergouvernementele conferentie te plaatsen.
Wij willen niet alles centraliseren. De operationele bevoegdheden moeten bij de lidstaten of bij de bevoegde particuliere organen blijven berusten. Maar over de regulerende functie moeten Europese en eenvormige afspraken gemaakt worden. De huidige versplintering van het luchtverkeer leidt namelijk tot vertragingen, brengt de passagiers in gevaar en veroorzaakt een enorme belasting van het milieu die vermeden kan worden. Als er een bewijs bestaat dat Europa een meerwaarde kan bieden, dan is het wel een eengemaakte Europese luchtverkeersbeveiliging. Op de grond mogen we dan een interne markt hebben, in de lucht is versplintering troef. Dat werkt gewoon niet. Wij als Europees Parlement zullen daarom aan ons standpunt vasthouden, en ik hoop, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat u ons daarbij steunt.
Als tweede punt, en ook hiermee kunt u een verandering teweegbrengen op het vlak van milieu, economie en vervoer, zou ik u willen vragen spoedig een gemeenschappelijk standpunt te formuleren over het spoorwegpakket. Het Finse voorzitterschap is er in december in geslaagd de weerstand van de Franse regering tegen het openstellen van het spoorwegvervoer te overwinnen. Maar nu heb ik het gevoel dat er weer tijd gerekt wordt. Er ligt voor u als Portugees voorzitterschap een grote kans weggelegd als u ervoor kunt zorgen dat dit gemeenschappelijk standpunt snel wordt geformuleerd. Wij zitten erop te wachten. Wij willen dat het goederenvervoer van de weg naar het spoor wordt overgeheveld. U kunt ons daarbij helpen.

Schori
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil een kwestie aan de orde stellen die het Portugese voorzitterschap zeer na aan het hart gaat, namelijk de kwestie-Angola. In dit land is al 25 jaar een burgeroorlog gaande, die op dit moment de grootste humanitaire catastrofe ter wereld is. Wij weten waarom het akkoord van Lusaka niet kon worden nageleefd - dat ligt in de eerste plaats aan UNITA. Daarom heeft de wereld dan ook sancties tegen UNITA ingevoerd. Het conflict dreigt zich voorts regionaal te verspreiden, doordat regeringstroepen het territorium van buurlanden hebben betreden en doordat UNITA zich verenigd heeft met bewapende groeperingen in andere landen.
In humanitair opzicht is hier zoals gezegd sprake van de grootste humanitaire catastrofe ter wereld, met twee miljoen binnenlandse vluchtelingen en een vreselijk lijden aan beide kanten. Wij willen dan ook dat Portugal, of in elk geval de Portugese regering, met haar democratische, antikolonialistische traditie, ook tegenover het Parlement verklaart welke maatregelen men denkt te nemen om bij te dragen aan een oplossing. Alleen een politieke oplossing kan zorgen voor vrede en verzoening in Angola.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, uw bereidheid om met het Europees Parlement van gedachten te wisselen is hier in goede aarde gevallen, hetgeen gezien de ruime ervaring die de Portugese regering op het vlak van de dialoog heeft verworven, niet verwonderlijk is.
Als wij de doelstellingen van het voorzitterschap - die inderdaad ambitieus zijn - van nabij bekijken, stellen wij vast dat er diverse prioriteiten worden gesteld, vrij veel dialoog aanwezig is en talrijke dossiers worden geopend of worden voortgezet. Wij vinden het echter zorgwekkend dat het voornemen om dossiers af te ronden of doelstellingen daadwerkelijk te verwezenlijken veel minder sterk tot uiting komt. Desondanks hopen wij dat het Portugese voorzitterschap een goed voorzitterschap zal zijn, voor Europa, voor de burgers van Europa en voor de Portugezen.
Voor Europa. Wij willen meewerken aan de opbouw van Europa, wij willen Europa versterken, wij willen een Europa waarin iedereen zich vertegenwoordigd voelt en waarmee iedereen zich identificeert, een Europa dat niet in handen van een minderheid is, een Europa waar de kleinen niet door de groten worden verdrukt. Nu wij aan de vooravond van de herziening van de Verdragen staan, moeten wij goed beseffen dat in dit Europa het voorzitterschap van een klein land niet noodzakelijkerwijs slechter of minder doeltreffend hoeft te zijn dan het voorzitterschap dat door de grote landen wordt uitgeoefend.
Voor de Europese burgers. De burgers willen een Europa dat een antwoord biedt op hun problemen en niet enkel oog heeft voor bankrekeningen en handelswaar. Zij willen een Europa dat veiligheid, drugsbestrijding, onderdrukking van de criminaliteit, toezicht op de illegale immigratie en tenuitvoerlegging van maatregelen ter verwezenlijking van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid hoog in zijn vaandel draagt. Ik ben ervan overtuigd dat de minister het met mij eens is dat de Portugese commissaris, António Vitorino, bijzonder competent is en werk van hoge kwaliteit levert. Ik hoop dan ook van harte dat de Raad erin slaagt op de terreinen die onder de bevoegdheid van de commissaris vallen serieuze vorderingen te maken, overeenkomstig het in Tampere gedefinieerde scoreboard.
Een voorzitterschap voor de Portugezen, die zich herinneren dat Portugal zich tijdens zijn eerste voorzitterschap, nu precies acht jaar geleden, uitstekend van zijn taak heeft gekweten en erop vertrouwen dat de socialistische regering het verworven prestige en de toenmalige efficiëntie niet zullen beschamen.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, geachte voorzitter van de Raad. U, mijnheer de voorzitter van de Raad, probeert te zorgen voor een positievere opstelling tegenover het Europees Parlement. U accepteert de stem van de Europese burgers als onderdeel van het Europese besluitvormingsproces, en dat waarderen wij. Wij hopen, en wij rekenen er ook op, dat u deze positieve opstelling gedurende de hele periode van zes maanden handhaaft.
Op juridisch gebied zijn Europese maatregelen nodig. U stelt het vraagstuk van slachtoffers van misdaden aan de orde. Dat is een vraagstuk dat de rechtspositie van de burgers vanuit zeer vele dimensies symboliseert. Het gaat erom dat burgers die gebruik maken van de vrijheid van verkeer niet langer worden gediscrimineerd. Ik heb mij lange tijd speciaal ingespannen voor de bescherming van misdaadslachtoffers. Als de lidstaten niet bereid zijn om het individu te beschermen en de gevolgen van het geweld te verzachten, kunnen wij nooit zorgen voor de veiligheid waarover iedereen in zulke fraaie bewoordingen spreekt.
Zonder in verdragen vastgelegde, individuele burgerrechten en middelen voor politie en justitie krijgen wij nooit de vrijheid en geborgenheid die de Europese burgers verwachten. U kunt dit proces bevorderen door openlijk gebruik te maken van het scoreboard en te laten zien dat er vorderingen gemaakt moeten worden. Een tijdschema voor de maatregelen zou het tempo kunnen verhogen.
U moet de nodige prioriteiten stellen in uw ambitieuze programma. In dat verband stel ik voor dat u prioriteit geeft aan misdaadslachtoffers, het scoreboard en de georganiseerde misdaad. Ik hoop dat u wilt bevestigen dat deze vraagstukken en de burgerrechten bovenaan uw prioriteitenlijst staan. Ik wens u veel succes en ik hoop dat u grote vorderingen maakt.

Van Hecke, Johan
Het is verheugend vast te stellen dat Afrika behoort tot de prioriteiten van het Portugese voorzitterschap. Europa draagt hier inderdaad een grote historische verantwoordelijkheid en het zou echt onverantwoord zijn om het zwarte continent over te laten aan de Amerikanen. Ik hoop dat de Euro-Afrikaanse top er komt en dat de Unie er eindelijk in zal slagen om een gemeenschappelijk standpunt in te nemen ten aanzien van het conflict in Centraal-Afrika. Dat de aandacht van Portugal zich vooral richt op Angola is logisch.
Toch wil ik enkele kanttekeningen maken bij de verklaring over de Angolese oorlog waar de rebellenbeweging UNITA als hoofdschuldige wordt aangewezen. Het is inderdaad juist dat Savimbi het eerste vredesakkoord kapotschoot toen hij de verkiezingen verloor in 1992. Het is even correct dat UNITA de periode van demilitarisering gebruikt heeft om zich te herbewapenen en in de huidige oorlog verantwoordelijk is voor grove mensenrechtenschendingen. Wij moeten dit scherp blijven veroordelen.
Maar dat pleit de leiders van Angola nog niet vrij. Het was immers de regering die eind 1998 de totale oorlog verklaarde aan de rebellen en in die oorlog al evenmin de burgers spaarde. Evenzeer staat vast dat ook de regering zich tijdens deze periode van vrede massaal herbewapent. Mensenrechtenorganisaties zoals Human Rights Watch en Global Witness beschuldigen de regering van grootschalige corruptie, het aanwenden van miljarden oliedollars voor militaire deals, nota bene onder meer met Portugal, en van de repressie van de oppositie en de pers.
Afrika's tweede grootste olieproducerende land heeft een van de slechtste socio-economische indicatoren ter wereld met ondervoede kinderen en cholera-epidemieën tot in het centrum van de hoofdstad. Europa moet blijven pleiten voor een dialoog zonder in een militaire logica te treden. Portugal kan daarin een belangrijke rol spelen. Niet door zich eenzijdig op te stellen, wel door beide partijen te wijzen op hun verantwoordelijkheid. Zo kan er eindelijk enig licht schijnen in de donkere Angolese tunnel.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, allereerst wil ik mij aansluiten bij het standpunt van collega Coelho dat een klein land tijdens zijn voorzitterschap de Unie daadwerkelijk aanzienlijk vooruit kan brengen. Dit hebben wij met het Finse voorzitterschap bewezen en ik ben er zeker van dat ook Portugal hierin slaagt.
Misschien wel de grootste uitdaging die Finland aan Portugal doorgeeft, is de afwikkeling van het zogeheten belastingpakket dat betrekking heeft op de fiscale gedragscode. Toen Portugal vorig jaar na de Top van Helsinki voor het eerst de andere lidstaten inlichtte over de zwaartepunten van zijn voorzitterschap, was ik nogal teleurgesteld over de manier waarop over het belastingpakket werd gesproken. Het was alsof er al werd afgezien van pogingen een compromis te bereiken. Vorige week in het Parlement was de nieuwe voorzitter van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, de heer Pina Moura, echter al aanzienlijk vastberadener en bracht hij bij mij het geloof terug dat net zoals het vorige, Finse voorzitterschap ook Portugal de harmonisatie van de belastingheffing in de lidstaten, op de manier zoals in het belastingpakket wordt voorgesteld, van belang acht. Het was ook verheugend te horen dat het belastingpakket ook in de toekomst als een geheel zal worden behandeld.
Er is geen sprake van een hopeloze kwestie. In de verklaring van de Top van Helsinki bereikten de lidstaten al overeenstemming over het beginsel dat alle burgers van de Unie belasting moeten betalen over al hun inkomsten uit spaargeld. Deze gerechtvaardigde belasting kan echter op veel manieren worden gerealiseerd. Het is van wezenlijk belang om ook aandacht te schenken aan de verschillende informatieverplichtingen waarmee een rechtvaardige en allesomvattende heffing gegarandeerd kan worden. Ik hoop dan ook dat de Raad zo snel mogelijk een fiscale werkgroep op hoog niveau benoemt, waarvan in Helsinki al sprake was, en doorgaat waar men in Helsinki is gestopt.
Afgezien van het belastingpakket, wordt steeds meer ingezien dat er een uniform systeem van belasting op energie moet komen, waarvan het effect in het licht van de totale belastingdruk neutraal is. Persoonlijk steun ik deze doelstelling van harte, mits deze hervorming wordt doorgevoerd zonder het concurrentievermogen van de Europese industrie in gevaar te brengen.
De derde uitdaging met betrekking tot de belastingheffing heeft te maken met de BTW. Het is ons doel om zodra dit mogelijk is te komen tot een definitief BTW-stelsel. Ik hoop dat tijdens het Portugese voorzitterschap ook dit niet wordt vergeten.

Menrad
Mijnheer de Voorzitter, fungerend voorzitter van de Raad, u heeft inderdaad een ambitieus programma opgesteld. Wij van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten verwachten veel van de geplande werkgelegenheidstop. Wat de christen-democratische premier van Luxemburg Juncker voor de Werkgelegenheidstop van 1997 eiste, geldt ook voor de geplande bijzondere top in Lissabon. Het mag geen literaire top worden, zoals Juncker het noemde toen hij wees op de talrijke vrijblijvende verklaringen van de vele topontmoetingen. Daar staat tegenover dat de staatshoofden en regeringsleiders met het zogenaamde proces van Luxemburg, dat wil zeggen, coördinatie door middel van werkgelegenheidsrichtsnoeren en nationale actieplannen, een heel concreet succes hebben geboekt.
Maar sinds 1997 blijven de echt grote successen uit. Voor alles zijn er lacunes in de praktische uitvoering van de richtsnoeren. Het gemeenschappelijke werkgelegenheidsverslag van 1999 noemt in dit verband het gebrek aan daden in de lidstaten bij de hervorming van de fiscale en sociale stelsels, bij het stimuleren van het levenslang leren, en tekortkomingen bij de bevordering van sociale partnerschappen voor de modernisering van het arbeidsbestel. Al jaren speelt het werkgelegenheidsbeleid een grote rol in het Parlement. Helaas hebben de Raad en de staatshoofden en regeringsleiders ook in 1999 nauwelijks iets overgenomen van onze voorstellen, zoals in het geval van het zogenaamde Europese werkgelegenheidspact van Keulen of de richtsnoeren voor 2000. Ik verzoek het Portugese voorzitterschap te handelen zoals het in zijn discussienota heeft aangekondigd: doet u het beter en houdt u meer rekening met onze standpunten.
Nieuwe economische dynamiek, concurrentie en flexibiliteit moeten op een lijn gebracht worden met cruciale behoeften op het vlak van sociale zekerheid. Het succesmodel van de sociale markteconomie is het toekomstmodel voor Europa.

Tajani
Voorzitter Gama, wij zijn blij met veel van hetgeen u hebt gezegd. U sprak over de rol van het Parlement, over de intergouvernementele conferentie en het statuut van de leden. Wij moeten echter ook spreken over de uitbreiding van de Europese Unie. De uitbreiding naar het oosten is ongetwijfeld zeer belangrijk. Wij willen een politiek Europa opbouwen, maar daarbij mogen wij - en Portugal is evenals Italië een mediterraan land - het grote Middellandse-Zeebekken niet uit het oog verliezen. Wij moeten tegelijkertijd een groots mediterraan beleid voeren en de ontwikkeling oostwaarts compenseren met een ontwikkeling zuidwaarts.
Er zijn met betrekking tot de Europese Raad drie vraagstukken waar ik kort op in wil gaan. U hebt gesproken over de werkgelegenheid. Deze is uiterst belangrijk. Werkloosheid is immers probleem nummer één. Daarom moet men het midden- en kleinbedrijf helpen en het toerisme nieuw leven in blazen met behulp van het ontwikkelingsbeleid en sterke belastingvermindering.
Het vraagstuk van de rechtspraak ligt ons, zoals u zelf ook al zei, nauw aan het hart. Justitie is een uiterst belangrijk onderdeel van het Europees beleid. Er zijn processen die veel te lang duren, er zijn ook onrechtvaardige processen en wat dat betreft staat Italië absoluut aan de top. Ook bestaan er in heel wat landen van Europa nauwe banden tussen justitie en politiek. Er zijn rechters die hun macht gebruiken niet om recht te spreken, maar om politieke activiteiten uit te oefenen en vaak ook om de oppositie of minderheden te treffen.
Na de werkgelegenheid en de rechtspraak wil ik nog een derde punt aanstippen: drugs. Dit grote sociale vraagstuk baart ons heel wat zorgen. Hierbij zijn immers miljoenen jongeren betrokken. Drugsbestrijding moet een van de prioriteiten van het Portugese voorzitterschap, de Europese Commissie en dit Parlement zijn. Men moet oude, maar vooral ook nieuwe drugs bestrijden. Men mag niet zwichten voor de verleiding van liberalisatie van drugs, of van legalisatie en therapeutisch gebruik van verdovende middelen, zoals heroïne, waar dit Parlement zich tegen heeft uitgesproken. Miljoenen jongeren houden in de gaten wat wij hier doen. Zij houden hun blik gericht op Europa. Zij verwachten een antwoord van Europa.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag drie opmerkingen maken. Mijn eerste opmerking gaat over Zuidoost-Europa en het Middellandse-Zeegebied. Wij weten allen dat dit een onrustig gebied is en het zou naïef zijn te denken dat tijdens de zes maanden van het Portugese voorzitterschap alle problemen de wereld uit kunnen worden geholpen. Ik wil echter het voorzitterschap en de Commissie vragen ervoor te zorgen dat het Bureau voor wederopbouw van de Balkan, dat in Thessaloniki zijn zetel heeft, zijn taken optimaal kan vervullen. Ook hoop ik dat enerzijds Turkije beseft dat de status van kandidaat-land verplichtingen met zich mee brengt in verband met de overneming van het communautair acquis en anderzijds het voorzitterschap en de Commissie Turkije op zijn verplichtingen attent blijven maken.
Mijn tweede opmerking betreft de intergouvernementele conferentie. Het handvest van de grondrechten moet inderdaad in het herziene Verdrag worden opgenomen. Dit gaat de Europese burgers namelijk rechtstreeks aan. Ook moet men de agenda van de intergouvernementele conferentie verruimen. Er moet een rechtsgrondslag worden vastgesteld voor het gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid. Tevens wil ik met klem verwijzen naar hetgeen het Parlement in het verslag van de heren Dimitrakopoulos en Leinen naar voren heeft gebracht. Daarin staat dat voor een aantal belangrijke vraagstukken, zoals toerisme en cultuur, aparte hoofdstukken moeten worden opgenomen in het Verdrag.
In mijn derde opmerking spreek ik als voorzitter van de commissie vervoer. Uw programma gaat, mijnheer de fungerend voorzitter, de juiste kant uit. Wij hadden echter meer ambitie van u verwacht. Voor ons is het bijvoorbeeld absoluut noodzakelijk dat tijdens het Portugese voorzitterschap het vraagstuk van het pakket liberalisatiemaatregelen voor de spoorwegen wordt beklonken en een oplossing wordt gevonden voor het probleem van de vertragingen ten gevolge van het systeem voor de luchtverkeersleiding. Eurocontrol is nu een intergouvernementele aangelegenheid, maar moet worden omgevormd tot een voor allen geldend systeem waarin de Commissie het initiatief in handen heeft. Alleen op die manier kan men een einde maken aan de hinder die de passagiers boven Europa ondervinden ten gevolge van deze vertragingen.

Beazley
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, Costa, het Portugese voorzitterschap wordt de komende zes maanden geconfronteerd met buitengewoon uiteenlopende verantwoordelijkheden. Ook van mijn kant wens ik het voorzitterschap alle succes toe bij het tot een goed einde brengen van al deze kwesties.
De rode draad wordt ongetwijfeld gevormd door de uitbreiding van de Europese Unie; een uitbreiding die qua aard en omvang verschilt van alle voorafgaande uitbreidingen. Wij zijn ons er ook van bewust dat de buitenlandse betrekkingen van de EU zich uitstrekken tot in Oost-Europa. Het actieprogramma voor de gemeenschappelijke strategie in Oekraïne heeft sinds de top in Helsinki zijn nut al bewezen: Oekraïne heeft inmiddels aangekondigd dat de doodstraf zal worden afgeschaft.

In de openingszin van zijn toespraak verwees de minister van Buitenlandse Zaken, de heer Gama, naar het belang van de publieke opinie en naar het geruststellen van de mensen in Europa. Ik heb slechts één vraag voor de fungerend voorzitter en wellicht dat hij daar in zijn reactie op kan antwoorden. Kan hij de verzekering geven dat zijn zorg over de publieke opinie zich ook uitstrekt tot de landen in Midden- en Oost-Europa die een aanvraag hebben ingediend voor het EU-lidmaatschap? Misschien vindt hij het niet het geschikte moment om meer informatie te geven over de geplande initiatieven die moeten garanderen dat er niet alleen vaart in de onderhandelingen blijft zitten, maar dat er ook een draagvlak in de betreffende landen aanwezig is. Ik zou die garantie in zijn antwoord echter erg op prijs stellen.

Bodrato
Mijnheer de Voorzitter, ik wil enkele vraagstukken onderstrepen die mijns inziens op uitstekende wijze in het programma van het Portugese voorzitterschap worden behandeld. In eerste instantie vereist de uitbreiding van de Unie institutionele hervormingen. Met deze hervormingen moet Europa in staat worden gesteld een politieke rol te spelen. Daar vraagt het Parlement de IGC dan ook om.
Europa heeft een interne markt en een gemeenschappelijke munt. Men moet echter het werkgelegenheidsprobleem met meer vastberadenheid aanpakken en nieuwe inspanningen ondernemen voor de harmonisatie van de fiscale en sociale beleidsvormen die van doorslaggevend belang zijn voor de sociale samenhang. Door de steeds sterker wordende mondialisering van de economie is men gedwongen het mededingingsvermogen te versterken en de steeds groter wordende uitdaging van de informatierevolutie resoluut het hoofd te bieden. Wij hebben een nieuwe strategie nodig voor onderzoek, innovatie en opleiding. Daarover wordt met het gisteren door de Commissie goedgekeurde document een belangrijk debat geopend.
De uitbreiding van de Unie gaat dit keer vooral oostwaarts maar opent nieuwe perspectieven voor alle Europese landen. Ik ben het echter met het Portugese voorzitterschap eens dat deze politieke prioriteit onze aandacht voor het Middellandse-Zeegebied niet mag doen verslappen. De vrede en ontwikkeling in dit gebied gaan de toekomst van Europa rechtstreeks aan.

Gama
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dit debat is voor het voorzitterschap bijzonder nuttig gebleken. Wij zullen uw suggesties en opmerkingen dan ook nauwkeurig optekenen en onderzoeken. Dit voorzitterschap is voornemens nauw samen te werken met het Europees Parlement, en ook met de Commissie, de hoge vertegenwoordiger Javier Solana en de West-Europese Unie, die wij momenteel ook voorzitten. Wij hopen van harte dat deze samenwerking in alle opzichten resultaat oplevert. Wij hebben hier kunnen vaststellen dat er overeenstemming heerst over de fundamentele richtsnoeren van het Portugese voorzitterschap en dat deze door het Europees Parlement worden beaamd. Dit is voor ons een belangrijk gegeven aangezien het ons ertoe zal aanzetten de coherentie van onze werkzaamheden nog aan te scherpen.
Wat het probleem van de werkgelegenheid en de innovatie betreft, vindt de buitengewone Raad van Lissabon hier in dit Parlement een bijzonder opmerkzame en geïnteresseerde Vergadering die vastbesloten is Europa aan het begin van deze nieuwe eeuw om te vormen tot een ruimte waarin sociale samenhang en economisch dynamisme op wereldniveau hand in hand gaan. Door een economie van de kennis te creëren die niet langer gebukt gaat onder de modellen en stigma's van een uitsluitend op productie gerichte economie kunnen wij een afdoend antwoord op de mondialisering bieden en kan een aanvang met de democratisering van de informatietechnologie worden gemaakt. Hetzelfde geldt voor de uitbreiding, dit historische kader dat het einde van de koude oorlog betekent en de opbouw van een herenigd Europa inluidt.
Het dossier-Turkije zal systematisch worden uitgediept. Wij zullen tezelfdertijd een onderzoek instellen naar de communautaire verworvenheden, de screening, de toepassing van de criteria van Kopenhagen en de strategische doelstelling om van Turkije een land te maken dat sterk op de betrekkingen met Europa is gericht. Ik weet dat dit Parlement betwijfelt of dit wel de juiste koers is. U mag er nochtans zeker van zijn dat ongeacht welke andere methode voor Europa nadeliger zou uitvallen, een veel negatievere weerslag zou hebben en ernstige gevolgen zou meebrengen voor wat wij als Unie willen verwezenlijken, zowel op intern als op internationaal vlak.
In verband met de intergouvernementele conferentie geloof ik dat het voorzitterschap en het Parlement in wederzijds vertrouwen overeenstemming hebben bereikt over de noodzaak deze Vergadering bij het onderhandelingsproces een rol toe te kennen die meer diepgang, meer authenticiteit en meer continuïteit garandeert. Wij staan open voor deze nieuwe aanpak. In de brief die ik bij het begin van het voorzitterschap aan de Voorzitter van het Parlement heb gestuurd, heb ik er bovendien uitdrukkelijk op gewezen dat wij, als voorzitterschap, bereid zijn deel te nemen aan de vergaderingen van de Commissie constitutionele zaken of zelfs aan de plenaire vergadering indien het plenum van het Europees Parlement de wens uitspreekt de onderwerpen die op de agenda van de intergouvernementele conferentie staan uitvoerig te bespreken. Op deze manier worden zowel de scheiding der machten als de verantwoordelijkheden van elk orgaan gerespecteerd en wordt tegelijkertijd een nieuwe impuls gegeven aan het Europees debat over de institutionele hervorming. Tegen dit soort oplossingen hebben wij geen enkel bezwaar.
Ook tegenover de agenda van Helsinki nemen wij geen onbuigzame houding aan. De bewoordingen waarin deze agenda is opgesteld, laten ons toe een aantal nieuwe punten op te nemen. Ik heb deze punten overigens zelf met mijn collega's besproken tijdens mijn bezoek aan de Europese hoofdsteden. De staatssecretaris van Europese Zaken zal nu hetzelfde doen. Begin januari heb ik mijn Europese collega's, de ministers van Buitenlandse Zaken, een brief geschreven waarin ik hun heb gevraagd de aspecten op te noemen die de verschillende regeringen graag aan de agenda van de left-overs zouden zien toegevoegd. De bedoeling hiervan is tijdens het voorzitterschap en de intergouvernementele conferentie zo snel mogelijk een duidelijk beeld van dit probleem te krijgen. Dat is trouwens ook een kwestie die hier met het Europees Parlement kan worden besproken. Ik heb tevens mijn collega's uit de kandidaat-landen aangeschreven, zowel die van de eerste uitbreidingsgolf als die van de tweede. Wij hopen trouwens dat al deze landen mettertijd één enkele groep zullen vormen. Ook hun heb ik gevraagd hun mening over de intergouvernementele conferentie te uiten. De uitbreiding van Europa zou immers een flinke deuk krijgen als de institutionele hervorming in Midden- en Oost-Europa wordt opgevat als een preventieve maatregel die het op de nieuwkomers heeft gemunt. Hierdoor zouden onze betrekkingen in een sfeer van wantrouwen worden gehuld. De conferentie moet maatregelen treffen die de werking van Europa verbeteren. Onder deze noemer vallen alleszins geen maatregelen die de toetredingslanden beletten hun stem te laten horen in het Europese besluitvormingsproces. Daarom is het belangrijk dat deze landen van meet af aan deelnemen en dat hun mening niet alleen aangehoord, maar ook echt gehoord wordt. Het lijkt ons dan ook niet irreëel te geloven, zoals een van u heeft geopperd, dat wij ons reeds op de Europese Raad van Lissabon een duidelijker beeld zullen kunnen vormen, aangezien over de inhoud en het bereik van de agenda van de intergouvernementele conferentie al een zekere consensus is bereikt.
Het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid is een dimensie die dringend moet worden uitgebouwd als wij althans de aanwezigheid van Europa in het buitenland willen consolideren. Zolang deze component ontbreekt, heeft het buitenlands beleid van de Europese Unie niets te betekenen. Wij zullen dit halfjaar dan ook de nodige stappen ondernemen om hierin verandering te brengen. De NAVO zal voor het eerst bevoegdheden aan de West-Europese Unie overdragen, hetgeen ongetwijfeld gevolgen zal hebben voor de politieke oriëntatie van de Europese Unie. Maar de collega's en afgevaardigden die niet tot de lidstaten van het Atlantische Bondgenootschap behoren, kunnen gerust zijn. Het ligt namelijk niet in onze bedoeling de Europese veiligheid te verminderen, maar haar te vergroten. In dit opzicht zullen wij overigens zeer nauwe en oordeelkundige betrekkingen onderhouden met degenen onder ons die niet aan het Atlantische Bondgenootschap deelnemen, maar op ongeacht welk moment tot de structuren ervan kunnen toetreden indien zij dat wensen. In dat geval staan zij op voet van gelijkheid met de overige partners.
Nu zou ik willen ingaan op enkele aspecten van het buitenlands beleid die hier door de afgevaardigden aan de orde zijn gesteld. Het Portugese voorzitterschap heeft de Europees-Afrikaanse top niet uitdrukkelijk in zijn doelstellingen opgenomen omdat wij op het moment dat het voorzitterschap aan ons werd overgedragen van oordeel waren dat deze doelstelling nog te vaag was. Wij wilden de Europeanen niet ontgoochelen door hun een kader voor te schotelen met betrekking waartoe wij geen enkele garantie kunnen bieden. De logica die aan onze werkzaamheden ten grondslag ligt, is de volgende. Wij zullen acties blijven ondernemen om dit project op welk later tijdstip ook, weer te kunnen opnemen indien de tijd en de logistieke omstandigheden dit toelaten. Indien de uitvoering van dit idee onhaalbaar blijkt, zullen wij het thema samen met onze Afrikaanse partners verder uitdiepen zodat wij tenminste een basis achterlaten die in de toekomst meer themagericht ontwikkeld kan worden.
Het volgende punt betreft het probleem van het aan Indonesië opgelegde wapenembargo. In september, toen de situatie op Oost-Timor absoluut onhoudbaar werd, besloot de Europese Unie Indonesië gedurende een beperkte periode, die nu in januari is afgelopen, een wapenembargo op te leggen. Deze beslissing voorzag niet in een mechanisme voor automatische verlenging en de Raad heeft eensgezind besloten Indonesië op dit moment geen nieuw wapenembargo op te leggen. Tezelfdertijd heeft de Raad echter met klem onderstreept dat de lidstaten van de Europese Unie zich op dit vlak aan een strikte gedragscode moeten houden. Op de eindbestemming van de wapens en hun gebruik zijn bijzonder strenge normen van toepassing. De bereikte consensus heeft overigens duidelijk laten verstaan dat deze zaak op de voet zal worden gevolgd en dat de Europese Unie net zoals voordien op elk moment naar het mechanisme van het embargo kan grijpen. Het embargo kan in ongeacht welke dramatische situatie worden ingezet, benut en aangewend om de situatie te corrigeren en onder controle te krijgen.
Angola, van zijn kant, is een land dat over immense rijkdommen beschikt en in tegenstelling tot de meeste andere Afrikaanse landen in verhouding tot zijn oppervlakte en zijn rijkdommen niet overbevolkt is. De gevolgen van de situatie in Angola spreken voor zich: oorlog, instabiliteit, schrijnend voedselgebrek en precaire humanitaire omstandigheden. Een van de partijen heeft de Akkoorden van Lusaka aan haar laars gelapt. En een van de belangrijkste problemen van het Angolese proces was de weigering van een van de partijen om te ontwapenen en een burgerpartij op te richten om zich op die manier in een normaal institutioneel kader te integreren. Deze ontwikkeling is noodzakelijk en daarom heeft de Europese Unie besloten diegenen die in een van beide kampen, in dit geval UNITA, de wil uiten en bereid zijn politieke wegen te bewandelen en de wapens te laten voor wat ze zijn, aan te moedigen. Uiteraard is er, zoals wij allen weten, nog heel wat werk aan de winkel. Vier dagen geleden heb ik een bezoek aan Angola gebracht. Ik heb daar niet enkel met de president en de regeringsleden gesproken maar ook met afgevaardigden van alle in het parlement vertegenwoordigde groeperingen, met inbegrip van verschillende afgevaardigden die wij zouden kunnen beschouwen als vertegenwoordigers van de diverse stromingen van UNITA. En ik ben tot de conclusie gekomen dat het merendeel van mijn gesprekspartners erkent dat het Angolese systeem dringend aan verbetering toe is. Met een aantal van deze verbeteringen is reeds een aanvang gemaakt en het is bijzonder belangrijk dat deze initiatieven worden aangemoedigd. Ik denk dan in het bijzonder aan de verbetering van het financiële stelsel en de verbetering van de nationale boekhouding, vooral op het gebied van de transparantie en de regelgeving. In dit opzicht zal het opstarten van onderhandelingen met het Internationaal Monetair Fonds en de eventuele en hopelijk spoedige ondertekening van een eerste akkoord de omstandigheden creëren die nodig zijn om in het kader van de Club van Parijs een multilateraal mechanisme in het leven te roepen voor de regularisatie van de Angolese schuldenlast. Zodoende kan de Europese Unie de middelen deblokkeren die jaren geleden tijdens de Rondetafelconferentie over Angola werden toegekend, maar op grond van de ons allen bekende redenen nog steeds niet zijn vrijgegeven. Ook in het institutionele systeem moeten verbeteringen worden aangebracht, te beginnen met de herziening van de grondwet. In het desbetreffende debat moeten waarden als pluralisme, rechtsstaat en persvrijheid natuurlijk als vanzelfsprekend worden beschouwd. In verband hiermee wil ik het belang onderstrepen van de gedachtewisseling die in het Angolese parlement zal plaatsvinden over de rechten van de journalisten en de vaststelling dat een modern politiek systeem noodzakelijkerwijs het bestaan van een onafhankelijke pers moet garanderen. Op deze manier zal Angola zijn plaats op het internationale toneel weer kunnen innemen en zal het systeem van de Verenigde Naties kunnen worden bijgesteld, hetgeen bijzonder belangrijk is. In dit opzicht wil ik beklemtonen dat de onderhandelingen tussen de Angolese regering en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties zijn afgerond. Er is besloten in Angola een bureau van de Verenigde Naties te openen dat voor de humanitaire hulp zal instaan en de nodige controle zal uitoefenen. Deze beslissing heeft uiteraard belangrijke gevolgen voor de Angolese bevolking. Samenvattend moet een van de politieke partijen dringend worden gedemilitariseerd en zijn de instellingen, het financiële stelsel en de coördinatie met het algemene kader van de organisaties van de Verenigde Naties aan verbetering toe. Het spreekt vanzelf dat de Europese Unie in dit proces een uiterst belangrijke en gewichtige rol speelt, zowel in het kader van de onmiddellijke humanitaire hulp als wat de uitwerking van een programma ter ondersteuning van de wederopbouw en het herstel betreft.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, tijdsgebrek en de toevoeging aan de agenda van een nieuw punt over het Midden-Oosten beletten mij mijn betoog voort te zetten. Ik wil echter niet nalaten erop te wijzen dat het voorzitterschap met voldoening heeft vastgesteld dat de door ons voorgestelde basisideeën in dit debat doorgaans gunstig zijn onthaald. Tevens verheugt het ons dat wij het voor elkaar hebben gekregen - ik geloof werkelijk dat we in onze opzet zijn geslaagd - in samenspraak met het Europees Parlement een werkwijze uit te dokteren die in het algemene kader van de werking van onze instellingen ongetwijfeld - daar ben ik rotsvast van overtuigd - aanzienlijk zal bijdragen aan de verrijking van de Raad en het Parlement.
(Langdurig applaus)

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad.
Het debat is gesloten.

Vredesproces in het Midden-Oosten
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over het vredesproces in het Midden-Oosten.

Gama
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zal even kort verwijzen naar mijn recente bezoek aan het Midden-Oosten, samen met de hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid, de heer Javier Solana, de speciale gezant van de Europese Unie, de heer Miguel Moratinos, en de vertegenwoordiger van een van de commissarissen. Wij hebben de gelegenheid gehad namens de Unie van gedachten te wisselen met de hoogste autoriteiten van Syrië, Israël, de Palestijnse gebieden, Jordanië, Egypte en Libanon en we hebben zelfs een onderhoud met de secretaris-generaal van de Arabische Liga gehad.
In het algemeen gaat het vredesproces in het Midden-Oosten de goede richting uit ofschoon het momenteel op twee onmiddellijke knelpunten stuit. In de Israëlisch-Palestijnse component zorgen een aantal opgetreden vertragingen in het overhandigen van de tijdschema's en de verschuiving van de begindatum van de onderhandelingen over het definitieve statuut voor problemen en aan de Syrische kant doen zich vertragingen voor ten gevolge van de weigering van dit land om de onderhandelingen in Washington voort te zetten.
De vertraging die in het Syrische dossier is binnengeslopen, heeft verregaande gevolgen aangezien de huidige situatie het opstarten van onderhandelingen in het kader van het Libanese dossier bemoeilijkt en conditioneert. De Europese Unie heeft zich in de loop der jaren geleidelijk aan en op coherente wijze in dit proces ingewerkt in de persoon van de speciale gezant, de heer Miguel Moratinos. Zijn werk verdient een uitdrukkelijke vermelding net zoals de niet-aflatende inzet van de Commissie en nu ook de inspanningen van de hoge vertegenwoordiger. In aansluiting op ons bezoek zal president Arafat aanstaande maandag na zijn verblijf in Washington bij de Raad Algemene Zaken aanwezig zijn. We hebben reeds een onderhoud gehad met Levi, de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken en wij hopen binnenkort in het kader van de voortzetting van de onderhandelingen een soortgelijk gesprek te kunnen voeren met de minister van Buitenlandse Zaken van Syrië.
Wij - en dan bedoel ik het voorzitterschap, commissaris Christopher Patten en de hoge vertegenwoordiger - zullen tevens deelnemen aan de multilaterale bijeenkomst van 1 februari in Moskou, waar wij de standpunten van de Europese Unie zullen verdedigen. Hoewel de Unie niet aan de onderhandelingen deelneemt, heeft zij de consolidatie van het vredesproces onophoudelijk gesteund. Zij is steeds sterk bij het multilaterale proces betrokken geweest en nu, in februari, moet zij de gelegenheid te baat nemen om de werkzaamheden van de door de Unie voorgezeten werkgroep inzake economische en regionale ontwikkeling nieuw leven in te blazen. Uiteraard heeft zij door middel van het Euro-mediterrane partnerschap ook bijgedragen aan de definitie van een algemeen kader, hetzij in de vorm van associatie-overeenkomsten met de landen uit de desbetreffende regio of programma's voor financiële ondersteuning, hetzij via de Europese Investeringsbank.
Hoewel de Europese Unie niet aan de onderhandelingen deelneemt, groeit in alle landen het besef - dat hebben wij tijdens ons bezoek kunnen vaststellen - dat voor de Unie op middellange en lange termijn bij de consolidatie van de vrede in het Midden-Oosten een fundamentele rol is weggelegd. Dit heeft ongetwijfeld te maken met het feit dat de Unie de voornaamste handelspartner van nagenoeg alle landen uit de regio is en veruit de meeste overheidssteun aan de Palestijnse gebieden toekent. Nu reeds worden adequate kaders ontwikkeld om aan deze samenwerking een concrete vorm te geven. Er wordt gedacht aan vluchtelingenhulp, de opstarting van geïntegreerde samenwerkingsprogramma's, met name op het gebied van de waterschaarste, een geïntegreerd waterbeheer en specifieke programma's voor regionale ontwikkeling.
Bovendien zijn wij erin geslaagd aan dit proces deel te nemen zonder met de Verenigde Staten in aanvaring te komen. Wij hebben zonder problemen regelmatig met elkaar van gedachten gewisseld. En de conclusie van onze missie, die wij gisteren hebben afgerond, is dat de huidige inzet van de Unie met betrekking tot de situatie in het Midden-Oosten nog moet worden versterkt. Het is bijzonder belangrijk dat ook op dit vlak een permanente samenwerking tussen de Raad en de Commissie enerzijds, en tussen deze twee organen en het Parlement anderzijds, tot stand komt.

De Voorzitter
Hartelijk dank voor uw verklaring, mijnheer de voorzitter van de Raad.
Het debat wordt onderbroken. Wij gaan nu over tot de stemming.

Stemming
Verslag (A5-0004/2000) van mevrouw Van der Laan, namens de Commissie begrotingscontrole

Van der Laan (ELDR), rapporteur. Voorzitter, ik wilde alleen maar de Duitse collega's erop attent maken dat in een oude versie, ik weet niet of die al gecorrigeerd is, een vertaalfout geslopen is. Het gaat over paragraaf 5. Daar hebben we het over begrotingsjaar 1999. In de oude Duitse versie staat 1997. Ik wou even heel duidelijk stellen, en ik heb de laatste Duitse versie niet gezien, dat de tekst als volgt moet luiden: "verklaart de rekening voor de uitvoering van de begroting voor het begrotingsjaar 1999 niet te kunnen afsluiten voordat de Commissie de boekhoudkundige fouten die door de Rekenkamer zijn geconstateerd, heeft hersteld".
(Het Parlement neemt bij opeenvolgende stemmingen de twee besluiten en de resolutie aan)
Verslag (A5-0001/2000) van de heer Van Hulten, namens de Commissie begrotingscontrole, over het te geven gevolg aan het tweede verslag van het Comité van onafhankelijke deskundigen over de hervorming van de Commissie
Betreffende paragraaf 48
Friedrich
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een verzoek. Bij paragraaf 48, die zodadelijk aan de beurt is, gaat het om het heikele thema van het partijlidmaatschap van de Commissieleden. Nu kan de stemming over het eerste en het tweede deel tot misverstanden leiden, omdat er geen eerste en of tweede deel is. In werkelijkheid moet er een tussenzin geschrapt worden, en daarom zou ik u willen vragen die tussenzin voor te lezen, zodat alle collega's weten waarover ze stemmen.

De Voorzitter
Dat is goed.
Betreffende amendement 27

Kuhne
Mevrouw de Voorzitter, ik beschouw amendement 27 als nietig, omdat wij nu goddank besloten hebben dat wij onze regels zelf mogen bepalen, dat wij ons beperken tot een bespreking en dat wij een ander orgaan niet in onze plaats laten beslissen. Wij hebben de betreffende zinsnede al geschrapt, en de invoeging die amendement 27 beoogt heeft geen zin meer. Die zou alleen zin hebben als een ander orgaan over onze regels besliste en daarover in alle goedertierenheid met ons zou overleggen. Aangezien dit Parlement genoeg ruggengraat getoond heeft dat om over zijn eigen procedures zijn eigen beslissingen te nemen, beschouw ik dit amendement als nietig.

Elles
Mevrouw de Voorzitter, in dit geval ben ik het niet eens met de vorige spreker omdat dit onderwerp betrekking heeft op het statuut voor de leden. Het gaat hier om het verschil tussen het Parlement en de Raad. Dit is iets anders dan de kwestie die we hiervoor hebben behandeld.
Wij handhaven ons amendement.

Van Hulten
 - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik ben het met de heer Elles eens dat dit een heel ander onderwerp is, maar ik vind ook dat de heer Kuhne gelijk heeft als hij zegt dat we er een keertje vanaf moeten.

Betreffende paragraaf 56, amendement 6

Van Hulten
 - (EN) Mevrouw de Voorzitter, amendement 6, zoals het hier is opgenomen, geeft niet precies de stemming weer zoals die in de Commissie begrotingscontrole heeft plaatsgevonden. Ik heb hieromtrent overleg gepleegd met de voorzitter van de commissie, maar die is het niet met mij eens. Ik wil echter graag het verschil uitleggen.
De Commissie begrotingscontrole heeft zich ten gunste van het eerste deel van het amendement - en het betreft hier wel degelijk een amendement - van de Commissie juridische zaken en interne markt uitgesproken en tegen het tweede deel gestemd. De tekst zou dus als volgt moeten luiden: "(...) van oordeel is dat het, hoewel het totale pakket van salaris en voordelen aantrekkelijk moet zijn en concurrerend voor wat betreft het algemene salarisniveau, de structuur van dit pakket moet worden gemoderniseerd."
De commissie was voor het eerste deel, een taalkundige verandering, en tegen het tweede deel, een inhoudelijke verandering.

De Voorzitter
Ik ben bang, mijnheer Van Hulten, dat het voor sommigen onder ons enigszins verwarrend wordt. Iedereen heeft begrepen wat u bedoelt. Ik zal in stemming brengen wat er in de tekst geschreven staat.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, er heeft een interessante ontwikkeling plaatsgevonden tussen de eerste en de laatste versie van het verslag van mevrouw Theato houdende aanbevelingen van het Parlement aan de Commissie inzake de strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Unie. Het voorstel voor een communautaire verordening tot aanstelling van een onafhankelijke Europese openbare aanklager is van tafel geveegd omdat het klaarblijkelijk tegen artikel 280 van het Verdrag indruiste. Men heeft besloten op de volgende IGC uitsluitend een oproep te doen aan de lidstaten. Het oude voorstel voor een verordening is dus vervangen door een nieuw waarin wordt gepleit voor de aanstelling van een nieuwe, nogal vage onafhankelijke Europese instantie die toezicht moet gaan houden op de onderzoeksactiviteiten van het fraudebestrijdingsbureau OLAF.
In dit tweede voorstel zie ik de punten van mijn betoog van 25 oktober jongstleden verwoord. Op die datum uitte ik, samen met enkele collega's, mijn ongerustheid over de voorwaarden waaronder het Interinstitutioneel Akkoord inzake de onderzoeken van het OLAF op het Europees Parlement zou worden toegepast. Misschien wil men onze kritiek in overweging nemen, zelfs in dit late stadium. Ik vind deze nieuwe Europese instantie, die toezicht gaat uitoefenen op een onafhankelijk bureau, heel merkwaardig. Ze biedt mijns inziens geen antwoord op de fundamentele vraag die ik stelde inzake de onafhankelijkheid van ons Parlement.
Het voorstel tot aanstelling van een onafhankelijke Europese openbare aanklager druist in tegen mijn opvatting dat Europa bestaat uit onafhankelijke naties. Toch blijven zeer veel juristen dit voorstel onderschrijven. Deze zogenaamde onafhankelijke juristen worden in werkelijkheid direct of indirect door de Commissie betaald. Ze zouden zich beter bezig kunnen houden met de privileges en immuniteiten van de Commissie die, volgens het verslag van de onafhankelijke deskundigen zelf, de fraudebestrijding zouden belemmeren.
Wij vinden het overigens echt absurd dat dit voorstel tot aanstelling van een Europese openbare aanklager in het verslag-Theato is opgenomen zonder dat onze commissie voor de follow-up van institutionele zaken geraadpleegd is. Een dergelijke aanstelling zou immers het evenwicht tussen de instellingen ingrijpend verstoren. Maar zoals altijd bij Europese vraagstukken worden hervormingen aangekondigd zonder dat vooraf kenbaar wordt gemaakt welke omvangrijke gevolgen ze zullen hebben. Dit voorbeeld toont aan welk gebrek aan informatie er binnen onze instellingen bestaat.

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, namens de Partij van de gepensioneerden heb ik voor deze aanbeveling inzake strafrechtelijke bescherming van de financiële belangen van de Unie gestemd. Dit moet voor mij de eerste stap zijn in de richting van een gemeenschappelijke Europese juridische ruimte voor civiel- en strafrechtelijke zaken. Anders zou ik niet voor hebben gestemd. Europa heeft er namelijk geen belang bij dat er een Europese juridische instantie wordt opgericht die enkel en alleen de trouweloze ambtenaren ervan langs moet geven. Zwarte schapen zijn er overal. Ik hoop en vraag dan ook dat de burgers van heel Europa kunnen beschikken over een Europees burgerlijk wetboek en een Europees strafwetboek.

Andersson, Blak, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Lund, Schori en Theorin
Wij stemmen tegen de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie om de volgende redenen:
Wij zijn tegen een gemeenschappelijk strafrecht en een gemeenschappelijke juridische autoriteit. Ons uitgangspunt is dat we de criminaliteit even efficiënt kunnen bestrijden met de bestaande instrumenten zoals Interpol en het Europees Verdrag betreffende uitlevering en onderlinge rechtsbijstand. In werkelijkheid zijn de verschillen op het gebied van strafrecht in de lidstaten niet zo groot dat ze met de bestaande instrumenten niet te overbruggen zijn. Wij zijn het eens met de kritiek van de tien lidstaten die de Fraude-overeenkomst van 1995 nog niet bekrachtigd hebben.
Naar onze mening bevat het Verdrag geen rechtsgrondslag voor de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie. Er is geen grondslag voor de oprichting van een autoriteit die het strafrecht of de rechtspraak in de lidstaten regelt. Een alternatief voor een Europees Openbaar Ministerie zou het in Tampere voorgestelde Eurojust kunnen zijn. Een gecoördineerde eenheid bestaande uit nationale openbare aanklagers, die de opsporing in misdaadzaken ondersteunen. Wij begroeten dit initiatief. Precies dit soort praktische samenwerking hebben wij nodig.
Het Europees Openbaar Ministerie zou zich in eerste instantie alleen bezighouden met misdrijven die door EU-ambtenaren zijn gepleegd. Belangrijker is echter een grondige herziening van het personeelsstatuut en van de tuchtprocedure. Alleen de zwaarste overtredingen hebben immers strafrechtelijke gevolgen. 90% van de zaken zullen van disciplinaire aard zijn en verzuim of onbevoegdheid betreffen. Daarom zijn strengere interne controleprocedures en een herziening van de onschendbaarheid van de ambtenaren noodzakelijk.

Elles
 - (EN) Namens de conservatieven in het Europees Parlement benadruk ik hier nogmaals onze betrokkenheid bij het beschermen van de financiële belangen van de Europese Gemeenschap. Graag zouden wij zien dat het verdrag en de twee protocollen over deze kwestie zo snel mogelijk door alle lidstaten worden ondertekend.
Om te garanderen dat dit doel wordt bereikt, dient er volgens ons sprake te zijn van een nauwe samenwerking tussen de lidstaten. Wij kunnen echter geen steun geven aan het concept van een eenvormig strafrechtelijk kader om de financiële belangen van de EU te beschermen en evenmin aan de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie.
Daarom hebben wij vandaag tegen het verslag van mevrouw Theato gestemd.

Ilgenfritz
Wij van de Oostenrijkse Vrijheidspartij hebben ons van het begin af aan ingezet voor een efficiënte controle en fraudebestrijding in verband met de Europese begroting. Dit is ook de reden waarom wij in grote lijnen instemmen met het verslag-Theato. Niettemin zijn wij ons bewust van het probleem rond de gerechtelijke bevoegdheid. In dat verband moeten de lidstaten zich in het kader van de discussie over de hervorming van de Verdragen afvragen of het creëren van een Europese strafrechtelijke bevoegdheid eigenlijk wel zinvol of doelmatig is. De huidige rechtspositie laat dit volgens ons niet toe. Het aanstellen van een Europese openbare aanklager, hoe die ook verder genoemd mag worden, vormt een zware aanslag op de soevereiniteit van de lidstaten en vereist daarom een grondige discussie. Uit het feit dat nog maar weinig lidstaten het Verdrag betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Europese Gemeenschappen hebben geratificeerd, blijkt nog maar eens waar de grenzen liggen van de Europese integratie. Wij verklaren uitdrukkelijk dat van een communautarisering geen sprake kan zijn en dat een harmonisering van de strafbepalingen beperkt moet worden tot de voorgestelde feiten. Een eengemaakt Europees strafrecht past in elk geval niet binnen onze doelstellingen.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, in het vandaag gepresenteerde verslag wordt voorgesteld de Commissie overeenkomstig artikel 276 van het Verdrag, kwijting te verlenen voor de uitvoering van de begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1997.
De Franse afgevaardigden van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten hebben geweigerd zich achter deze gang van zaken te scharen. Ons Parlement besloot op 4 mei jongstleden de behandeling van het verslag over de kwijting voor het begrotingsjaar 1997 uit te stellen omdat bleek dat de demissionaire Commissie-Santer alleen lopende zaken mocht afronden en geen beslissingen mocht nemen over hervormingen voor de lange termijn die, gezien de kritiek van de Rekenkamer, noodzakelijk leken.
De Commissie-Prodi is haar verplichtingen op dit gebied niet uit de weg gegaan en heeft een aantal hervormingen aangekondigd. Maar moeten we om deze reden kwijting verlenen? Vergeet niet dat de Rekenkamer een zeer streng verslag over het begrotingsjaar 1997 heeft geschreven en heeft geweigerd de regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen krachtens artikel 248 van het Verdrag te bevestigen. Hoewel de Rekenkamer van mening is dat de verrichtingen inzake vastleggingen regelmatig zijn, voegde hij de volgende belangrijke opmerking hieraan toe: "Zoals in voorgaande jaren, zijn de incidentele fouten in de onderliggende verrichtingen van dien aard, dat de Rekenkamer niet kan waarborgen dat deze verrichtingen wettig en regelmatig zijn." Als de Rekenkamer de betrouwbaarheid van de gehele begroting van 1997 niet kan bevestigen, waarom hebben de Europese afgevaardigden dan besloten in te stemmen met het verlenen van kwijting?
Natuurlijk wordt ons tegengeworpen dat de Commissie niet meer dezelfde is. Dat kan wel zo zijn, maar we hebben het nog altijd over de begroting van 1997. Die is de afgelopen zes maanden niet veranderd. De Commissie is niet verantwoordelijk voor alle foutieve onderliggende verrichtingen. Ook de lidstaten moeten hierop worden aangesproken.

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, namens de Partij van de gepensioneerden heb ik voor verlening van kwijting aan de Commissie voor de uitvoering van de begroting 1997 gestemd. U zult zich afvragen wat de gepensioneerden met de kwijting hebben uit te staan. Het schoot mij te binnen dat ik eigenlijk boekhouder ben en als boekhouder wil ik natuurlijk graag dat zoveel mogelijk geld in de zakken van de gepensioneerden blijft zitten. Daarom is voor ons de controle door het Parlement met het oog op verlening van kwijting zeer belangrijk. Ik hoop dat zowel de Rekenkamer als het Parlement meer bevoegdheden krijgen, met name meer bevoegdheden voor dit soort controles. Ook wil ik graag dat men angstvallig een oogje in het zeil houdt om te voorkomen dat voor elke euro die in de zakken van de burger terechtkomt, er tien worden uitgegeven. Tot slot wil ik graag de garantie dat gecontroleerd wordt of alles niet alleen formeel, maar ook inhoudelijk in orde is en of alles ook keurig op de plaats van bestemming terechtkomt.
Verslag-Van Hulten (A5-0001/2000)

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, in het verslag over de hervormingen die een einde moeten maken aan de crisis binnen de Commissie volgt de heer Van Hulten in grote lijnen het tweede verslag van de onafhankelijke deskundigen, waarover mijn fractie zich op 13 september jongstleden al heeft uitgesproken. In de voorgestelde hervormingen wordt echter onvoldoende rekening gehouden met de werkelijkheid. Achter de vele soms goede en soms slechte voorstellen voor doelgerichte verbeteringen gaan immers daadwerkelijke problemen schuil met betrekking tot de wijze waarop de instellingen functioneren.
In het eerste verslag van de onafhankelijke deskundigen zijn persoonlijke tekortkomingen aan het licht gebracht. Men had mogen verwachten dat het tweede verslag over de corruptie zou gaan waarvan binnen de instellingen onophoudelijk sprake is. Deze corruptie is in een aantal documenten beschreven die in omloop waren toen dit verslag werd opgesteld.
Helaas kwam de corruptie in het tweede verslag niet aan de orde. Uiteraard is het beter voorstellen voor de toekomst te doen dan telkens op het verleden terug te komen. Als we in het onderhavige geval het verleden echter negeren, zullen we ons nooit een duidelijk beeld kunnen vormen van de hervormingen die noodzakelijk zijn. Uiteraard moeten er op veel gebieden veranderingen worden aangebracht. Het grootste probleem is echter het dogma van de onafhankelijkheid van de Commissie, waardoor veel mensen steeds maar niet inzien dat deze instelling slechts een gemeenschappelijke dienst behoort te zijn voor de lidstaten, en de lidstaten ervan lijken te worden weerhouden haar daadwerkelijk te controleren.
We moeten er dus alles aan doen om te voorkomen dat de Commissie zich ontwikkelt tot een fort dat geen controle toestaat op wat er zich binnen haar muren afspeelt. De Raad moet weer daadwerkelijk politieke controle op de Commissie gaan uitoefenen. De wederzijdse samenwerking tussen enerzijds de Europese Rekenkamer en anderzijds de nationale rekenkamers moet worden verbeterd, zodat de controles in zowel de lidstaten als Brussel effectiever kunnen verlopen. De quasi-diplomatieke privileges van de Commissie, die onderzoeken belemmeren, moeten worden opgeheven. Nationale ambtenaren die over bijzondere expertise beschikken moeten gemakkelijker tijdelijk bij de Europese instellingen kunnen worden gedetacheerd. Tenslotte moet, zoals in het overigens niet opgevolgde advies van onze Commissie werkgelegenheid en sociale zaken was bepleit, de mogelijkheid om belangengroeperingen zonder voorafgaande toestemming uit deel A van de begroting te financieren, geheel worden heroverwogen. Deze mogelijkheid kan er immers toe leiden dat subsidies zonder rechtsgrondslag worden uitgedeeld en dat het cliëntelisme rondom de Commissie wordt bevorderd.

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, namens de Partij van de gepensioneerden heb ik voor het verslag over de hervorming van de Commissie gestemd. In de preambule staat geschreven dat deze verordening noodzakelijk is om het vertrouwen van de Europese burgers in het Europese integratieproces te herstellen. Daarom mag er ook geen fraude zijn en moet er een verordening van de Commissie komen die ons kan behoeden voor herhaling van bepaalde situaties die, zoals ik zojuist al zei, misschien het gebruikelijke zwarte schaap zijn. Collega Berthu, die voor mij heeft gesproken, heeft dan ook wijze woorden gesproken: het komt inderdaad op de inhoud aan van hetgeen men doet. Het vertrouwen van de burgers, en dus ook van de gepensioneerden van de Europese Unie, wint men niet alleen met honderdduizend verordeningen en artikelen, maar vooral met concreet en soepel handelen van de Commissie en met een personeelsinkrimping in het Parlement, de Commissie en de Raad.

Blak
Wij stemmen vandaag voor het verslag-Van Hulten, omdat het goede aanbevelingen bevat betreffende de hervorming van de Commissie. Wij leggen vooral de nadruk op een grondige hervorming van het personeelsbeleid en een efficiëntere en gedecentraliseerde financiële controle.
Wij hebben echter ook tegen enkele voorstellen gestemd. Wij stemmen tegen de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie. Wij vinden een ruimere intergouvernementele samenwerking op het gebied van opsporing in misdaadzaken, zoals op de Top van Tampere is voorgesteld, een beter idee. Er is bovendien meer behoefte aan een herziening van het personeelsstatuut, omdat slechts weinig zaken strafrechtelijke gevolgen hebben.
Wij stemmen tegen de afschaffing van de voorafgaande controle, omdat er volgens ons een zekere controle vooraf moet zijn. Steekproefcontroles achteraf, nadat het geld is uitgegeven, zijn beslist ontoereikend. De controle moet daarentegen hervormd en gedecentraliseerd worden. Wij stemmen tegen een beperking van het recht van het Parlement toegang te krijgen tot documenten. Het Parlement moet inzage kunnen hebben van alle documenten die de Commissie aan het Comité van Wijzen ter beschikking stelt. Wij stemmen tegen de oprichting van bijkomende zogenaamde onafhankelijke comités van deskundigen. Het is de taak van de bevoegde commissie in het Parlement om onderzoeken te openen en hervormingen voor te stellen. Het gevaar van comités van deskundigen is dat ze de rol van het Parlement als democratisch verkozen instelling ondermijnen.

Titley
 - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik steun de voortreffelijke pogingen van mijn Labour-collega Neil Kinnock van ganser harte om de rotzooi op te ruimen waaronder de Europese Commissie zichzelf heeft bedolven. De Commissie was niet in staat om haar taken met behulp van de technologie uit de jaren vijftig goed uit te voeren en kan evenmin goed functioneren met een managementcultuur uit die tijd. De managementsystemen en de financiële controlesystemen dienen van top tot teen gereorganiseerd te worden om een efficiënte en transparante Commissie te creëren die ter verantwoording kan worden geroepen en die het vertrouwen van de Europese burgers kan herwinnen.
Commissaris Kinnock heeft een vliegende start gemaakt. Er is geen betere persoon denkbaar om koppige, ouderwetse en vastgeroeste organisaties te ontleden. Hij heeft voorgesteld om een gedragscode voor alle ambtenaren van de Commissie in het leven te roepen, om het claimen van sleutelposities door bepaalde landen af te schaffen en om de industriële betrekkingen te moderniseren. Dit zijn moedige en radicale voorstellen en ze vormen een uitstekende afspiegeling van het traditionele Britse gezond verstand. Dankzij de commissaris waait er een frisse Britse wind door de organisatie; een wind die efficiëntie en verantwoordelijkheid uitademt.
Het is uiteraard aan het Europees Parlement, en met name aan de socialistische fractie onder leiding van mijn voormalige collega, Pauline Green, te danken dat de Commissie gedwongen werd om openheid van zaken te geven en de noodzaak van veranderingen te onderkennen. Maar we moeten nog steeds waakzaam blijven. Commissaris Kinnock zal nu, en ook in de toekomst, aanzienlijke weerstand blijven ondervinden bij het doorvoeren van zijn hervormingen. In het openbaar profileert iedereen zich als voorstander van een radicaal hervormingsproces. Een aantal eurocraten zal echter achter de schermen alles in het werk stellen om de verworven privileges in stand te houden. Bovendien zullen eurofobe conservatieven geen gelegenheid voorbij laten gaan om op het politieke vlak punten te scoren, zelfs als dat ten koste zou gaan van de broodnodige hervormingen.
Commissaris Kinnock en zijn hervormingsprogramma kunnen in ieder geval op de volledige steun van de socialistische europarlementariërs blijven rekenen. De hervormingen mogen niet spaak lopen als gevolg van de egoïstische plannen van een klein aantal eurocraten en eurosceptici.

Murphy
 - (EN) Het verslag van de heer Van Hulten vormt een wezenlijke bijdrage aan de hervormingen binnen de EU en aan de werkzaamheden van de heer Kinnock. In het kader van de uitbreiding van de Europese Unie is het absoluut noodzakelijk dat wij beschikken over een efficiënte en dynamische Commissie. Het beschermen van de financiële belangen van de EU vormt een integraal onderdeel van het hervormingsprogramma.
De labourafgevaardigden in het Europees Parlement delen de mening dat de bescherming van de financiële belangen van de EU moet worden verbeterd. Wij zijn er echter niet van overtuigd dat dit moet gebeuren via de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie in een driefasenprocedure zoals in het verslag wordt voorgesteld. Er zullen nog veel diepgaande discussies moeten worden gevoerd om een manier te vinden waarop fraude in alle lidstaten kan worden aangepakt.
De labourafgevaardigden steunen de oprichting van een Europees Openbaar Ministerie zoals vermeld in punt 38 slechts indien daardoor gemakkelijker toegang wordt verkregen tot informatie die de vervolging vereenvoudigt van degenen die frauderen op kosten van de belastingbetaler. Daarbij dient die strafrechtelijke vervolging wel te gebeuren door de gerechten in de lidstaten zelf.
De labourafgevaardigden zijn ook van mening dat alle instellingen van de EU, met inbegrip van het Europees Parlement, baat kunnen hebben bij de oprichting van een comité voor maatstaven bij het openbaar bestuur.
(De vergadering wordt om 13.20 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Vredesproces in het Midden-Oosten (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van de verklaringen van de Raad en de Commissie over het vredesproces in het Midden-Oosten.

Patten
Ik bedank de voorzitter van de Raad van harte voor zijn verklaring over het Midden-Oosten aan het begin van de ochtend. Ik was minister Gama, die net teruggekeerd is uit het Midden-Oosten, speciaal dankbaar omdat hij ons deelgenoot heeft gemaakt van een aantal van zijn bevindingen. Ik betreur het dat ik zelf niet mee kon naar het Midden-Oosten vanwege mijn verplichtingen in het kader van de opening van het Europees Bureau voor wederopbouw. Zoals ik al eerder vandaag zei - maar dat is weer een heel ander verhaal - werd ik door een samenloop van omstandigheden gedwongen om op het vliegveld van München rond te hangen in plaats van in Thessaloniki te arriveren. Maar ja, zulke dingen gebeuren nu eenmaal.
Ik hoop dat de geachte afgevaardigden mij zullen excuseren als ik niet het hele debat kan bijwonen, wat in normale omstandigheden altijd mijn bedoeling is. Het debat was eigenlijk voor vanochtend gepland en daarom heb ik voor vanavond een afspraak gemaakt met vertegenwoordigers uit de Balkanstaten. Ik hoop dan ook dat ik in dit geval op begrip van dit Huis mag rekenen. Ik kan u verzekeren dat ik hier geen gewoonte van zal maken.
Evenals de geachte afgevaardigden ben ik blij met de inspanningen van de Verenigde Staten die hebben geleid tot een hervatting van de onderhandelingen tussen Syrië en Israël. Ondanks het feit dat Syrië om uitstel heeft gevraagd, waardoor de onderhandelingen niet zoals gepland vandaag kunnen beginnen, bestaat er nu weer een redelijke kans dat er in de nabije toekomst een basis voor een vredesverdrag kan worden gelegd. Ik hoop eveneens dat een vooruitgang met Syrië een hervatting van de besprekingen tussen Libanon en Israël zal bespoedigen. Daardoor zou er tijdens parallelle onderhandelingen een overkoepelend akkoord gesloten kunnen worden over de betrekkingen tussen Israël en zijn noordelijke buurlanden.
Tegelijkertijd dienen we ook rekening te houden met de Palestijnse situatie. Deze heeft altijd aan de basis van het conflict gestaan. Een eerlijk en zeker ook ruimhartig akkoord met de Palestijnen blijft een essentiële voorwaarde voor een blijvende vrede in het Midden-Oosten. De Israëli's en de Palestijnen hebben bij de uitvoering van het Sharm el­Sheikh-memorandum aanzienlijke vooruitgang geboekt. Hoewel niet alles steeds vlekkeloos verloopt, ben ik ervan overtuigd dat de terugtrekking van de nog aanwezige Israëlische troepen binnenkort een feit zal zijn.
Sinds eergisteren lijkt het erop dat medio februari niet langer meer als deadline wordt gehanteerd in het tijdschema voor de kaderovereenkomst inzake de permanente status. Ik hoop echter dat de veel belangrijkere september-deadline voor een definitieve overeenkomst over de permanente status wel zal worden gehaald. Na de ontmoeting van premier Barak en president Arafat van afgelopen zondag is mijn indruk nogmaals bevestigd dat zij dit standpunt eveneens delen.
De geachte afgevaardigden weten inmiddels dat wij erg veel belang hechten aan nieuwe resultaten op het multilaterale vlak. Dit is verre van eenvoudig, maar we zullen al het mogelijke doen om een en ander te realiseren in nauwe samenwerking met de Verenigde Staten, Russische cosponsors en regionale belanghebbenden. Onze verantwoordelijkheid ligt hierbij met name op het vlak van het stimuleren van de regionale economische ontwikkeling.
De start van de besprekingen met Syrië hebben de weg vrij gemaakt voor het bijeenroepen van de multilaterale stuurgroep aan het eind van de maand in Moskou. Ik verheug me al op die bijeenkomst en hoop dat we eindelijk vooruitgang zullen gaan boeken.
Alle betrokken partijen - de Palestijnen, de Israëli's, de Arabische buurlanden en de Verenigde Staten - hebben erkend dat de Europese Unie een belangrijke rol in het vredeproces dient te spelen.
Onze rol is niet slechts beperkt tot die van geldschieter. Wij moeten bereid zijn om snel te handelen om de handhaving van de vrede in de regio te ondersteunen. Wij moeten onszelf echter niet voor de gek houden: aan een veelomvattend vredesakkoord voor het Midden-Oosten hangt een stevig prijskaartje.
De Commissie buigt zich op dit moment al over de gevolgen die meest recente, hoopvolle ontwikkelingen zullen hebben voor de Europese Unie. Wij zijn van plan om onze uitgewerkte ideeën binnenkort met het Parlement en de Raad te bespreken. Graag wil ik de geachte afgevaardigden eraan herinneren dat de Europese Unie niet karig is bij het verstrekken van financiële ondersteuning voor het vredesproces. Wij zijn bijvoorbeeld de grootste donor van de Palestijnen. Ook hebben wij aanzienlijke steun verstrekt aan Jordanië, Libanon, Syrië en Egypte. Op een aantal gebieden die voor de Israëli's erg belangrijk zijn, is er bovendien een nauwere samenwerking totstandgekomen.
Tussen 1994 en 1998 heeft de Gemeenschap meer dan 600 miljoen euro aan schenkingen en leningen bijgedragen. Met behulp van dit geld is het fundament van de Palestijnse Autoriteit op een effectieve manier verstevigd en is ook een aanzienlijke bijdrage geleverd aan het herstel van de beschadigde materiële infrastructuur op de westelijke oever en in de Gazastrook. De lidstaten van de Europese Unie hebben in die cruciale periode gezamenlijk nog eens meer dan 860 miljoen euro bijgedragen
In dit verband juich ik de belangrijke stappen toe die de Palestijnse Autoriteit onlangs genomen heeft om de begrotingstransparantie te verbeteren. President Arafat zal volgende week een ontmoeting hebben met de Raad. Die ontmoeting biedt een goede gelegenheid om duidelijk te maken dat soortgelijke moedige stappen ook nodig zijn om de Palestijnse regering te verbeteren en om een solide wet- en regelgeving te creëren. De Commissie speelt in dit proces een actieve rol.
De Commissie heeft eveneens de geplande ondersteuning voor regionale samenwerkingsprojecten tussen de Israëli' s en de Arabieren uitgebreid. In het afgelopen jaar is hiervoor meer dan 20 miljoen euro toegezegd. Dit geld was onder andere bedoeld voor een hernieuwde ondersteuning van activiteiten tussen de bevolkingsgroepen en voor grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten waarbij Israëli's en Arabieren elkaar zonder overheidsinmenging kunnen ontmoeten en expertise kunnen uitwisselen. De parlementsleden weten ongetwijfeld dat de Europese Unie de grootste financiële donor is van het algemene verzoeningsproces in het Midden-Oosten.

In de komende fases van het vredesproces ligt een aantal nieuwe doelstellingen voor de hand die in aanmerking komen voor ondersteuning door de Gemeenschap. Ik denk daarbij aan het realiseren van een voor alle partijen acceptabele oplossing voor de Golanhoogte door bij te dragen aan de veiligheidsmaatregelen en steun te verlenen bij het opruimen van mijnen en bij het opbouwen van de leefgemeenschappen. Daarnaast zal de economische ontwikkeling in Syrië ondersteuning nodig hebben om van een oorlogseconomie in een vredeseconomie te veranderen. Ook de wederopbouw en het herstel van Zuid-Libanon, het enige gebied in het Midden-Oosten met een doorlopend militair conflict, zullen een grote inspanning vergen. Wat Libanon als geheel betreft, zullen wij de economische hervormingen en sociale ontwikkelingen moeten blijven ondersteunen. Een van de grootste uitdagingen wordt gevormd door het oplossen van het Palestijnse vluchtelingenprobleem. Om u een indruk te geven: het gaat hier om vijf miljoen mensen, de grootste groep vluchtelingen ter wereld. Wij moeten initiatieven ondersteunen die gericht zijn op een verbetering van de beschikbaarheid, de distributie en het beheer van de zeer beperkte waterreserves in de regio.
In de laatste, en misschien wel meest belangrijke plaats, stimuleren wij op een aantal gebieden een nauwere regionale samenwerking om alle betrokken landen ertoe te bewegen om hun gemeenschappelijke problemen gezamenlijk op te lossen.
De steun die nodig is in een permanente vredessituatie zal zeer aanzienlijk zijn. Het is nu al duidelijk dat de financiële middelen die de Commissie op dit moment ter beschikking staan om steun te verlenen in dit deel van de wereld, niet toereikend zullen zijn. Dit wil ik graag expliciet onder de aandacht brengen. Met nadruk wil ik de Raad, en voor zover nodig, het Parlement eraan herinneren dat er niet een langer kloof mag bestaan tussen wat wij beloven en wat wij daadwerkelijk kunnen doen.
Ik zeg nogmaals dat bij een verandering in de politieke situatie in het Midden-Oosten ook een verandering plaats zal moeten vinden in het tempo waarin wij de ondersteuning geven die van ons gevraagd èn verwacht wordt. Ik hoop dat ik daaraan mag toevoegen dat wij die tempoversnelling ook willen realiseren.
Zoals de heer Gama al eerder heeft opgemerkt, hebben wij de afgelopen maanden en weken vooruitgang geboekt. Het is echter onvermijdelijk dat het vredesproces een zware bevalling wordt, met veel problemen en teleurstellingen. Wij zullen alles in het werk stellen om dit proces tot een goed einde te brengen en de daaruit voortvloeiende verplichtingen te vervullen en nieuwe uitdagingen tegemoet te treden.
Voor diegenen die zojuist pas zijn binnengekomen, wil ik tenslotte nog even herhalen wat ik aan het begin van mijn betoog zei. Ik ben niet in de gelegenheid om het debat tot het einde bij te wonen omdat ik er vanuit ging dat het debat vanochtend zou plaatsvinden. Daarom heb ik voor vanavond een ontmoeting over de Balkan gepland. Ik hoop dat het Huis hier begrip voor kan opbrengen.

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Patten kan rekenen op ons begrip. Ik zou hem willen zeggen dat de communicatie met Madrid normaal vlotter verloopt. Ik hoop hem daar dan ook binnenkort te ontmoeten.
De verklaringen die we in de loop van de dag hebben gehoord over het vredesproces in het Midden-Oosten komen heel gelegen. De Portugese minister van Buitenlandse Zaken, de heer Gama, is immers pas terug uit het Midden-Oosten, waar hij samen met andere vertegenwoordigers van de Raad een intensief werkbezoek heeft afgelegd. Ik betreur dan ook zijn afwezigheid bij dit debat. De teneur van de berichten in de media over de recente gebeurtenissen in het Midden-Oosten zou ons pessimistisch kunnen stemmen over de situatie in de regio. Ik ben echter van mening dat dit negatieve beeld niet overeenstemt met de feiten. Ik deel in dit opzicht het optimisme van commissaris Patten. Want ofschoon de Israëlische regering de derde gebiedsoverdracht van de westelijke Jordaanoever aan de Palestijnse Autoriteit heeft uitgesteld, mogen we niet vergeten dat sinds de ondertekening van de akkoorden van Sharm el-Sheikh reeds 39% van de westelijke Jordaanoever en twee derden van de Gazastrook zijn afgestaan aan de Palestijnse Autoriteit. Het belangrijkste is echter dat de akkoorden tot nu toe nauwgezet werden uitgevoerd, met inbegrip van deze beslissing van de Israëlische regering om de gebiedsoverdracht uit te stellen, want zij heeft dit recht op grond van de akkoorden. Op voorwaarde natuurlijk dat dit uitstel niet langer duurt dan drie weken, zoals premier Barak ook heeft beloofd.
Aan de andere kant is het uitstel van de tweede gespreksronde van de op initiatief van Syrië begonnen onderhandelingen in Shepherdstown natuurlijk een zware domper, maar ik ben ervan overtuigd dat de partijen de hoop niet zullen opgeven en zich zullen optrekken aan het bemoedigende resultaat dat op 3 januari jongstleden in Shepherdstown is bereikt.
Mijnheer de Voorzitter, debatten over het Midden-Oosten zijn altijd heel omstreden. Het feit dat de verschillende fracties van het Parlement deze gezamenlijke ontwerpresolutie indienen op basis van een ruime consensus is volgens mij dan ook een duidelijk bewijs van de politieke wil om het vredesproces resoluut te ondersteunen. Ik vertolk dan ook de mening van het Parlement wanneer ik stel dat wij nadrukkelijk gekant zijn tegen geweld als middel voor de oplossing van conflicten, hoe ernstig deze ook zijn.
Het engagement van de Europese Unie om bij te dragen aan de financiering van het vredesproces is in mijn ogen een belangrijke garantie voor beide partijen, zowel in politiek als financieel opzicht. We willen allemaal vrede in het Midden-Oosten, maar dit betekent ook dat de partijen moeten kunnen rekenen op onze financiële steun. Het zal voor iedereen duidelijk zijn dat deze onontbeerlijk is voor de veiligheid in het Midden-Oosten. We moeten zorgen voor samenwerking en ontwikkeling om de enorme sociale ongelijkheid in de regio te verzachten. Maar het betekent ook dat wij een grotere politieke rol van de Europese Unie in het vredesproces kunnen eisen, in overeenstemming met haar financiële bijdrage. We willen immers niet slechts voor bankier spelen. We willen dat onze financiële steun een passende politieke invulling krijgt. Ik ben er zeker van dat het komende bezoek van de Voorzitter van het Europees Parlement aan de regio hiertoe zal bijdragen.

Schori
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Patten bedanken voor zijn uitvoerige uiteenzetting. Ik wil graag zeggen dat ik mij aansluit bij de toon die is gezet door de heer Galeote Quecedo. Wij parlementsleden steunen het vredesproces in het Midden-Oosten van ganser harte. Er is immers eindelijk sprake van een vredesproces. Ondanks allerlei moeilijkheden en vertragingen is er een verschil van dag en nacht met de situatie van een jaar geleden.
Ik wil vier punten met nadruk aan de orde stellen. Om te beginnen bevat de overeenkomst van Sharm el-Sheikh een concreet en algemeen bekend tijdschema voor de nakoming van Israël' s verplichtingen; het gaat daarbij om de interim-overeenkomst, het Hebron-akkoord en het akkoord van Wye Plantation. Nu de onderhandelingen over een definitieve vredesregeling zijn gestart, is het volgens mij belangrijk om de twee partijen uit elkaar te houden. Als er geen vorderingen worden gemaakt in de onderhandelingen over een definitieve regeling, mag dat de verwezenlijking van de bovengenoemde interim-overeenkomsten niet op het spel zetten. Zaken waar we in dit verband op moeten letten, zijn de situatie rond de haven van Gaza, de noordelijke doorgangsroute tussen Gaza en de westelijke Jordaanoever, de verdere invrijheidstelling van politieke gevangenen en de nakoming van de economische verplichtingen.
Het tweede punt is de relatie tot Syrië. Daarin staat natuurlijk het grensvraagstuk centraal. Hoe de onderhandelingen op dit punt verlopen, weten we nog niet. Het belangrijkste is echter dat deze onderhandelingen zijn gestart. Een belangrijke kwestie in dit verband is de waterverdeling. De Golanhoogte levert op dit moment tussen een derde en een zesde van Israëls water.
Het derde punt zijn de vredesgesprekken in Syrië, die nauw samenhangen met het vraagstuk van de terugtrekking van Israëlische troepen uit Zuid-Libanon. Volgens berichten van UNIFIL zijn er nu concrete aanwijzingen dat Israël een terugtrekking voorbereidt, hetgeen wij toejuichen. Nog niet opgeloste twistpunten zijn natuurlijk ook daar de waterproblematiek en de situatie van de Palestijnse vluchtelingen in Libanon.
Het laatste punt dat ik wil noemen, is de Palestijnse staat in wording. Die staat kan nog dit jaar worden uitgeroepen, met of zonder de steun van Israël. De regering-Barak heeft laten weten dat ze bereid is een vredesverdrag te sluiten met een staat als verdragspartner. Ook als de vredesonderhandelingen in september van dit jaar nog niet zijn afgesloten, zijn er geen verdragsbepalingen die het uitroepen van een Palestijnse staat na deze datum verhinderen. In dit verband is het voor ons, die het uitroepen van deze staat steunen, belangrijk dat het een staat wordt zoals commissaris Patten zei, namelijk een transparante en democratische staat. Daaraan willen wij allen onze medewerking verlenen.

De Clercq
Mijnheer de Voorzitter, graag verwijs ik eerst en vooral naar de gezamenlijke resolutie die neergelegd zal worden ter afronding van dit debat en waartoe mijn fractie heeft bijgedragen en die wij natuurlijk goedkeuren. Maar meer specifiek wens ik hier onze vreugde uit te drukken over het feit dat Israël en Syrië na zoveel tijd terug met elkaar praten om hun meningsverschillen op te lossen. De recente onderhandelingen zijn alvast een belangrijke stap in de richting van een permanente vrede in het Midden-Oosten. Het is dan ook jammer dat voorlopig deze vredesgesprekken werden opgeschort.
Beide partijen zullen inderdaad grote inspanningen moeten leveren. Een duurzame vrede in de regio kan pas worden gerealiseerd via een akkoord waarbij de veiligheid van de Israëlische grenzen en de integriteit van Syrië worden gegarandeerd. Hierbij zijn ook het opstarten van blijvende diplomatieke relaties en een constante dialoog noodzakelijk.
Naast de bilaterale ontmoetingen met Syrië hoop ik dat Israël binnen afzienbare tijd ook met Libanon onderhandelingen zal starten en dat in het kader van de economische en regionale samenwerking een multilaterale aanpak mogelijk zal blijken.
Toch valt het nog steeds te betreuren dat de Europese Unie, een van de belangrijkste financiële donoren, nog altijd niet bij machte is een belangrijke politieke rol te spelen in het vredesproces. Dit vredesproces in het Midden-Oosten is één van de prioriteiten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie. Hier is een speciale rol weggelegd voor de heer Solana, de Hoge Vertegenwoordiger bij de Raad. Ook moeten Commissie en lidstaten aangemoedigd worden projecten te ondersteunen die kunnen helpen bij het opbouwen van begrip en partnership tussen de verschillende volkeren uit de regio.
Ik moet ook wijzen op het belang van het Barcelona-proces dat een positieve invloed moet hebben op de regionale samenwerking. In dit opzicht steunen wij de deelname van Libië, op voorwaarde dat het de mensenrechten erkent, steun aan terroristen afzweert en het vredesproces ten volle steunt. Er blijven vanzelfsprekend nog veel onopgeloste problemen en onbeantwoorde vragen, ook met de Palestijnen. Iedereen weet dat het vredesproces een langdurig en lastig proces is, maar we zijn ervan overtuigd dat met het nodige vertrouwen, de onontbeerlijke politieke wil en de noodzakelijke doorzetting, ons gemeenschappelijk doel zal bereikt worden, namelijk een vreedzaam en welvarend Midden-Oosten.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, het is verheugend dat er ondanks bepaalde vertragingen en problemen vredesonderhandelingen gaande zijn, zowel tussen Israël en Palestina als tussen Israël en Syrië. Het uur van de waarheid nadert. Is Israël bereid om de VN-resoluties op te volgen en de in 1967 veroverde Arabische gebieden te verlaten in ruil voor vrede en veiligheid? Zal Israël Palestijnse vluchtelingen laten terugkeren of ze compensatie verschaffen? Zal Israël Jeruzalem en de rivier de Jordaan met anderen delen? Zal het vrije Palestina een echte democratische staat worden en daarmee een betrouwbare vredespartner zijn? Zal Syrië volledig akkoord gaan met het bestaansrecht van Israël en zal het een democratische rechtsstaat worden?
Dat de hoofdverantwoordelijkheid voor het vredesproces bij de bezettende macht Israël ligt, betekent niet dat de Arabische staten geen grote medeverantwoordelijkheid hebben. De vrede in het Midden-Oosten gaat ons in feite allen aan. Daarom is het een goede zaak dat de EU optreedt als peetvader van de Palestijnse staat.
In dit verband wil ik afsluiten met een merkwaardig voorval in de EU-lidstaat Zweden. Daar wordt een internationale intergouvernementele conferentie gehouden over de holocaust. Zo'n conferentie is uiteraard een goed initiatief. Onder de 47 uitgenodigde staten uit alle werelddelen is echter geen enkele van de Arabische staten die deelnemen aan het Barcelona-proces van de EU. Dit is zo geïnterpreteerd, dat de Europeanen de houding van de Arabische wereld tegenover Israël gelijk zouden stellen met de houding van de nazi's tegenover de joden. Dat is uiteraard volstrekt onjuist. De kritiek van de Arabische landen op Israël is gebaseerd op hetzelfde soort antikolonialisme als bijvoorbeeld de Algerijnse vrijheidsstrijd tegen Frankrijk. Maar thans hebben Egypte, Jordanië en Palestina vrede gesloten met Israël, een vrede die in verdragen is vastgelegd. Ik vraag mij dan ook af of commissaris Patten het met mij eens is dat het redelijk en gepast zou zijn geweest als er tenminste één Arabische staat was uitgenodigd voor deze holocaust-conferentie in Stockholm.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Patten heeft aangetoond wel te beseffen welke moeilijkheden het vredesproces met zich meebrengt en hoezeer de verwezenlijking daarvan een uitdaging is voor de Europese Unie. Ik dank hem daarvoor.
Het is hoog tijd dat er vrede komt in het Midden-Oosten. Het is hoog tijd dat er een eind komt aan deze fase van de geschiedenis, die werd ingeluid met de verklaring van Belford van 1917 en de Arabisch-Israëlische oorlog van 1948. Het is ook hoog tijd dat er voor elk land in dit gebied veilige grenzen komen, dat overal - in Syrië, Palestina, Israël en elders - politieke, sociale en economische rechten en mensenrechten worden erkend. De uitoefening daarvan veronderstelt natuurlijk soevereiniteit en democratie voor elk land en elk individu. Daarom moet elke bij het conflict betrokken partij de moed opbrengen om daadwerkelijke vrede en rechten te bewerkstelligen. Men moet de ander zien als partner en niet als een onderdaan aan wie men concessies moet doen. Ik heb het hier met name over de problemen tussen Palestina en Israël, maar ook over de in 1967 bezette gebieden van de Golan en de sedert 1982 bezette zuidelijke strook van Libanon. Israël moet zijn verantwoordelijkheid dragen. Israël moet zich uit de bezette gebieden terugtrekken en de waterreserves delen. Tegelijkertijd moet Israël echter verzekerd kunnen zijn van zijn veiligheid. Het moet een vreedzaam bestaan kunnen leiden in een kader van economische en politieke betrekkingen met alle landen van het gebied. Veiligheid is echter niet alleen een probleem voor Israël. Veiligheid is ook een probleem voor de andere landen en in de eerste plaats voor de Palestijnen. Zij leven nog onder militaire bezetting en hebben ondanks de akkoorden van Oslo nog steeds hun in beslag genomen gronden in de gebieden B en C niet teruggekregen. In de tijd na Oslo tot 17 oktober 1999 zijn 174.000 dunans grond in beslag genomen, waarvan 8462 onder de regering-Barak. Bomen worden ontworteld, huizen gesloopt en in Oost-Jeruzalem wordt het watergebruik ofwel aan banden gelegd, of zelfs geheel geweigerd. Het nederzettingsbeleid gaat gewoon door en wordt zelfs gestadig verscherpt. Het lijdt echter geen enkele twijfel dat met de verkiezing van de nieuwe regering belangrijke stappen vooruit zijn gezet. Men is tenminste weer teruggegaan naar de onderhandelingstafel. In het Midden-Oosten zal er echter nooit een stabiele en duurzame vrede kunnen komen als de Palestijnen niet over een eigen staat kunnen beschikken en als zij zich niet vrij kunnen bewegen op hun eigen grondgebied. De internationale gemeenschap moet eenvoudigweg de resoluties 332, 248, 245 en 194 toepassen.
Wij zijn bezorgd over het uitstel van de betrekkingen met Syrië, evenals over het besluit van premier Barak om de terugtrekking van het Israëlisch leger en de toepassing van de akkoorden van Sharm el-Sheikh uit te stellen. Voor ons is het uiterst belangrijk dat de Europese Unie een politieke rol speelt in de onderhandelingen, een politieke rol die even sterk is als haar economische rol. Wij kunnen er geen genoegen meer mee nemen dat wij achter de schermen moeten blijven werken. Wij moeten veeleer de hoofdrol voor ons opeisen, zonder daarmee de Verenigde Staten in het vaarwater te komen, zoals voorzitter Gama ook al zei.

Collins
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn dank en waardering uitspreken voor het betoog van vandaag van commissaris Patten, met name met betrekking tot de rol van de Europese Unie in het vredesproces. Ik was ook blij dat hij nogmaals bevestigde wij niet uitsluitend als "bankier" voor de hele operatie fungeren.
Ik was erg teleurgesteld over de berichten van deze week dat de vredesbesprekingen tussen Israël en Syrië zijn opgeschort. Ik hoop van harte dat er een compromis bereikt kan worden zodat de vredesonderhandelingen op korte termijn weer hervat kunnen worden. Desondanks kunnen we vaststellen dat er de laatste tijd enige politieke vooruitgang in het Midden-Oosten is geboekt. De minister van Buitenlandse Zaken van Syrië en de premier van Israël hebben onlangs in de Verenigde Staten voor het eerst in de historie van beide landen gezamenlijk besprekingen gevoerd. Dit geeft aan dat historische haatgevoelens en animositeit overwonnen kunnen worden.
Het getuigt van moed van de politieke leiders om een kader te creëren waarbinnen een omvattend vredesakkoord voor het Midden-Oosten kan worden gesloten. Maar ook al wordt er een akkoord bereikt tussen Syrië en Israël, dan ben ik er nog van overtuigd dat de Israëlische premier in toekomstige referenda weer aanzienlijke oppositie zal ondervinden tegen elk nieuw akkoord met Syrië. De kolonisten op de Golanhoogte zullen bijvoorbeeld compensatie eisen en er zullen veiligheidsgaranties moeten worden gegeven. Als Syrië bereid is om concessies te doen met betrekking tot de veiligheidskwestie zijn de vooruitzichten voor een succesvolle oplossing van de kwestie tussen Israël en Syrië veelbelovend.
Met betrekking tot Palestina ben ik mij ervan bewust dat er nog steeds problemen bestaan bij het uitvoeren van een aantal aspecten van het Wye-akkoord. De grootste problemen houden op dit moment verband met het terugtrekken van de troepen en de overdracht van gebieden. Andere obstakels worden opgeworpen doordat er nog slechts heel weinig Palestijnse gevangenen zijn vrijgelaten en doordat het lijkt alsof de Israëlische regering de implementatie tegenhoudt van bouwvergunningen die al zijn afgegeven. Bovendien worden er geen nieuwe vergunningen meer afgegeven. Deze kwesties hebben een duidelijke negatieve invloed op de vooruitgang van de onderhandelingen over de permanente status, maar ik heb de indruk dat die vertraging in de onderhandelingen niet eeuwig zal duren.
Het belangrijkste, actuele probleem in de onderhandelingen lijkt dat de Palestijnen eerst de grenskwestie opgelost willen hebben, terwijl de Israëlische regering daarover pas wil onderhandelen nadat er een oplossing is gevonden voor de nederzettingen en de veiligheid. Op dit moment lijkt het alsof beide partijen geaccepteerd hebben dat er pas over afzonderlijke punten overeenstemming kan worden bereikt als er algehele overeenstemming is.
Concluderend lijkt het erop dat sommige landen in het Midden-Oosten hun twijfels hadden over de voortgang van het vredesproces maar dat, sinds de Syrische regering bij dat proces is betrokken, andere landen in de regio, waaronder Egypte, nu echter bereid zijn om met dit proces door te gaan. In het belang van een betere veiligheid en kwaliteit van het leven voor de bevolking in het Midden-Oosten hoop ik van harte dat alle hoofdrolspelers in de nabije toekomst de draad van de onderhandelingen weer oppakken om een overkoepelend akkoord te sluiten dat een oplossing biedt voor alle essentiële problemen.

Bigliardo
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de verschillende ontwerpresoluties geven een dwarsdoorsnee, een min of meer reëel overzicht van de situatie in het Midden-Oosten. Er wordt voldoening geuit over mogelijke nieuwe akkoorden met Syrië, maar slechts her en der wordt de vinger gelegd op het kernprobleem in het Midden-Oosten. Het moment is aangebroken om deze voor het wereldevenwicht zo belangrijke knoop door te hakken. Het moment is aangebroken om Israël te herinneren aan zijn oude verplichtingen. Israël moet zich definitief terugtrekken uit de bezette gebieden en eindelijk, eens en voor altijd, de Palestijnse Autoriteit erkennen, wier nieuwe diplomatieke activiteiten een zekere toekomst beschoren zal zijn zolang deze in de wijze handen blijven liggen van Yasser Arafat. Men mag evenmin de kwestie-Irak uit het oog verliezen. Niemand spreekt daar nog over. De problemen van de miljoenen vrouwen, bejaarden en kinderen, van de miljoenen slachtoffers van het arrogante, gemene embargo zijn in vergetelheid geraakt. Ik weet niet hoeveel Syrië en Israël kunnen en willen doen, maar ik weet wel dat ons Parlement heel veel kan doen. Het is hoog tijd dat het Parlement zich net zo intensief gaat bezighouden met de mensenlevens als met de kille en artificiële neonbuizen van onze verlichting. Daarmee kunnen wij een huis verlichten, maar niet het derde millennium.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, de Israëlische auteur, Amos Oz, schetste dezer dagen treffend de ijzige onderhandelingssfeer tussen Israëli's en Syriërs. Oz had de indruk gekregen dat de Syriërs meenden dat zij in ruil voor de Golanhoogte de Israëli's slechts een bewijs van ontvangst hoefden te faxen.
Die gedachte van Oz keert ook in de Israëlische pers terug. Zij geeft het contrast aan tussen de persoonlijke vredesinspanningen van premier Barak en de afstandelijke houding, ja fysieke afwezigheid van Damascus' sterke man, president Assad, aan de onderhandelingstafel in de Verenigde Staten. Assad zou toch de aangewezen gesprekspartner van Barak dienen te zijn en niet zijn bewindsman van buitenlandse zaken. Over het onwellevende optreden van minister Farouk al-Shara in Shepherdstown zijn de Israëli's al helemaal niet te spreken. Zijn houding tegenover minister-president Ehoed Barak was ronduit beledigend.
Vanwaar deze aandacht voor elementaire diplomatieke omgangsvormen in een taai territoriaal onderhandelingsproces? Wel, de Syriërs gooien zo mogelijk hun eigen glazen in. Per slot van rekening mogen de Israëlische kiezers zich uiteindelijk nog altijd uitspreken over een teruggave van de Golan.
Uit alle ingediende resoluties spreekt de diepe wens van een grotere Europese rol in het vredesproces. Het is echter zeer de vraag of Brussel de miljarden dollars kan opbrengen die de Israëlische en Syrische autoriteiten van hun vredesbeschermheer, de Verenigde Staten, verlangen. En dan spreken we nog niet eens van de zware, eveneens zeer kostbare veiligheidsgaranties in geval van een Israëlische terugtrekking uit de Golan.
Ten slotte een vraag richting de Europese Raad en Commissie. Wat is er waar van persberichten dat het Portugese voorzitterschap reeds troepen heeft toegezegd als vredesmacht op de Golan?

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, het is een feit dat het uitstel of de onderbreking voor onbepaalde tijd van de gesprekken tussen Syrië en Israël geen goed nieuws is, net zomin als de bomaanslag van eergisteren, waarbij 16 gewonden vielen.
Voor één keer zijn de Verenigde Staten er niet in geslaagd om de onderhandelingen weer op gang te brengen, maar de hindernissen zijn dan ook enorm: Syrië beweert dat de Golanhoogvlakte opnieuw onder zijn soevereiniteit en jurisdictie valt en wil de grenzen van voor 4 juni 1967 herstellen, terwijl de Israëli's beweren dat de grenzen werden vastgelegd in het jaar 1923, omdat hun dit beter uitkomt.
Het vastlopen van de onderhandelingen tussen Syrië en Israël is niet de enige vertraging in het vredesproces in het Midden-Oosten. De uitvoering van het interim-akkoord tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit is nu eveneens opgeschort. Na de gesprekken van eergisteren tussen de Israëlische premier en de leider van de Palestijnse Autoriteit heeft premier Barak verzocht om een uitstel van twee maanden vanaf 13 februari, de uiterste datum voor de uitvoering van het interim-akkoord met betrekking tot de westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.
Wat kan de Europese Unie aan deze situatie doen? Niet veel, jammer genoeg. We moeten het door de Verenigde Staten geleide onderhandelingsproces natuurlijk ondersteunen. We moeten ook zoveel mogelijk contacten leggen. In dit opzicht is de aanwezigheid van EU-vertegenwoordiger Moratinos positief. Binnen de beperkte bevoegdheden van de Europese Unie heeft hij zijn taak efficiënt en met veel toewijding vervuld, dat staat buiten kijf. Maar we kunnen er toch niet omheen dat de Europese Unie uiteindelijk weinig in de melk te brokken heeft. Wanneer de onderhandelaars van beide partijen aan het einde van de week weer naar de Verenigde Staten vliegen, is het nog altijd zo dat van iedere 100 dollar die worden uitgegeven aan het vredesproces in het Midden-Oosten, er 60 worden betaald door de Europese Unie. En wanneer we bedenken dat er binnenkort een conferentie zal worden gehouden in Moskou, is het duidelijk dat de rol van de Europese Unie in dit vredesproces een beetje pathetisch is.
Ik zou bij het Portugese voorzitterschap willen aandringen op een actievere rol van de Europese Unie. Het wordt tijd dat we een leidende rol opeisen en nadrukkelijker op de voorgrond treden in deze kwestie. Ik hoop dat het komende bezoek van de Voorzitter van het Europees Parlement aan de regio alsook van de voorzitters van de desbetreffende interparlementaire delegaties het begin zullen inluiden van een nieuwe fase waarin de Europese Unie een grotere en actievere rol zal spelen in dit moeilijke en ingewikkelde vredesproces.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris Patten, graag wil ik u bedanken voor uw uiteenzettingen, vooral commissaris Patten, wiens analyse ik volkomen deel. Daarom zal ik niet gaan herhalen wat hij gezegd heeft. Ik wilde enkel drie opmerkingen maken waar commissaris Patten het wellicht min of meer mee eens zal zijn, maar die hij om verschillende redenen niet zo openlijk kan formuleren als een volksvertegenwoordiger.
Om te beginnen denk ik dat we blij mogen zijn met de akkoorden die tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit zijn gesloten. Maar we hebben nu genoeg akkoorden: Oslo, Wye Plantation, Sharm el-Sheikh, het zijn er genoeg, ze moeten ook nog worden uitgevoerd. Op dit punt deel ik de scepsis van mijn collega Salafranca, die zegt dat er deze week slecht nieuws uit Israël is gekomen, namelijk dat ook dit laatste akkoord niet binnen de gestelde termijnen kan worden uitgevoerd.
Het tweede punt is de heropening van de onderhandelingen tussen Syrië en Israël. Ik zie dit als zeer bemoedigend nieuws. Maar tegelijkertijd horen we deze week dat de heer Barak niet naar Washington afreist en dat daardoor de onderhandelingen niet kunnen worden voortgezet. Het is voor mij zo klaar als een klontje dat het probleem van deze regio zal zijn opgelost als de Golanhoogte aan Syrië wordt teruggegeven. Wat betreft het referendum dat diverse collega's hebben aangeroerd: we moeten ons eens afvragen of we voor de naleving van volkenrechtelijke verplichtingen wel altijd een referendum moeten organiseren. Stel dat we in Duitsland een referendum zouden gaan organiseren rond de vraag of we onze bijdragen aan de Europese Unie wel moeten betalen, een idee dat denk ik trouwens erg in de smaak zou vallen. Dat zou net zoiets zijn.
Het derde en laatste punt betreft de rol van de Europese Unie. Ik wil hier graag de uitmuntende rol van onze speciale gezant, de heer Moratinos, in de regio memoreren, alsook de financiële bijdragen die wij daar hebben geleverd. Commissaris Patten, u weet dat u in dit Parlement altijd op steun zult kunnen rekenen, ook voor dit voorstel. Wij zullen er zijn als het moet worden gefinancierd. Maar we moeten ook een politieke rol in de regio spelen, en dat kan de heer Moratinos niet in zijn eentje. Hier moet het voorzitterschap van de Raad actief worden, de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid, Javier Solana, moet naar de regio afreizen en wij moeten net als de Russen de hoofdrolspelers in het vredesproces bij ons uitnodigen. Dan spelen wij een rol die in overeenstemming is met onze deelname en onze bijdrage.

Ries
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris Patten, waarde collega's, de vredesonderhandelingen tussen Israël en Syrië die onlangs in de Verenigde Staten zijn begonnen, vormen het begin van een ommekeer in de geschiedenis van het Midden-Oosten. Deze ommekeer wordt nu al vijftig jaar verwacht, en de onderhandelingen zijn dan ook altijd moeizaam verlopen. De ontmoeting in Sheperdstown gaat niet door vanwege nieuwe Syrische eisen. Laten we hopen dat dit uitstel, zoals commissaris Patten zojuist al zei, het vredesakkoord niet in de weg zal staan. Dit akkoord zal de situatie in het Midden-Oosten immers volkomen veranderen.
In onze resolutie komt onze hoop op een rechtvaardig en evenwichtig akkoord tot uiting, dat wil zeggen een akkoord waarin de soevereiniteit van de diverse volkeren erkend wordt. Dankzij een dergelijk akkoord zou iedereen in veiligheid kunnen leven binnen zekere en erkende grenzen. Overeenkomstig resolutie 520 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties moeten alle buitenlandse troepen, met inbegrip van de Syrische strijdkrachten, Libanon verlaten.
Mogen we erop vertrouwen dat het Israëlische leger zich voor juli 2000 uit Zuid-Libanon zal terugtrekken? Ehoed Barak heeft dit toegezegd. Kan de Europese Unie een dubbel vredesakkoord tussen Israël en zijn noorderburen tegemoet zien? Wij hebben er vertrouwen in en we willen dit ook geloven. De partijen zijn nog nooit zo vastberaden geweest.
Het is in mijn ogen van buitengewoon belang dat Europa een evenwichtige boodschap overbrengt. Verder moet er natuurlijk een politiek evenwicht bestaan, niet alleen tussen de deelnemers aan de onderhandelingen maar ook tussen de betreffende bevolkingsgroepen. Na de aanslag in Hadera van afgelopen maandag moeten we iedere vorm van terrorisme opnieuw veroordelen. Wat dit evenwicht betreft, of laat ik in het onderhavige geval eerder spreken van gebrek aan evenwicht, wil ik benadrukken hoezeer ik het betreur te moeten constateren dat Europa op dit moment slechts een beperkte politieke rol speelt bij het oplossen van dit conflict.
Vanmiddag heeft de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Gama, gesproken over Europese financiële en commerciële steun aan deze regio. Helaas moeten we constateren dat we het vooral aan Washington te danken hebben dat de draad van het vredesproces weer is opgepikt. De Syriërs hebben in navolging van andere Arabische landen de Amerikanen verzocht deze onderhandelingen te begeleiden. Ook de Hebreeuwse staat heeft voor Amerika gekozen en zo is Europa buitenspel komen te staan. Het is een feit, en dus niet een oordeel, dat de publieke beeldvorming partijdig verloopt. Daarom wil ik commissaris Patten, de heer Solana en de heer Moratinos nogmaals zeggen dat wij er absoluut op rekenen dat ze zich inspannen om de Europese stem te laten meetellen bij de zoektocht naar een vreedzame oplossing van dit conflict. Hoewel het moeilijk voor Europa is met één stem over het vredesproces te spreken, moet het net als de Amerikanen in dit vraagstuk met zelfvertrouwen en eensgezindheid van zich laten horen.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens is dit een van de situaties waarin wij, zij het dan met de nodige nuancering, eensgezindheid vaststellen in het Parlement. Wij kunnen allen instemmen met de, door de bank genomen, pertinente opmerkingen van de heer Patten.
Ik heb maar enkele seconden spreektijd en beperk mij derhalve tot het vraagstuk dat eigenlijk alle sprekers al aan de orde stelden: de verpieterde en politiek zwakke rol van Europa. Wij vragen om een versterking van deze rol, niet omdat wij een vinger in de pap willen hebben, aanwezig willen zijn en mee willen genieten in de glans en de glorie van de Verenigde Staten, maar omdat het Amerikaans optreden pathologische trekjes vertoont. Deze zijn te wijten aan de eenzijdige blik van de Amerikanen op het gebeuren in het Midden-Oosten. Zij hebben een heel bepaalde houding ten aanzien van de verschillende landen, zoals Irak, Libië en Syrië, en voeren een politiek waarin ternauwernood rekening wordt gehouden met de grondbeginselen van het volkenrecht. Europa kan een dergelijke politiek inhoudelijk gezien beter, dynamischer en offensiever voeren, aan de hand van de tot nu toe uitgevaardigde resoluties van de VN.
Er zijn hier enkele sleutelvraagstukken, zoals de terugtrekking van Israël uit de in 1967 bezette gebieden. Hierin kan Europa wel degelijk een rol spelen en een algemene dynamiek, een dynamiek in goede richting op gang brengen.

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, het vredesproces in Israël is al vastgelopen nog voor het goed en wel op gang gekomen is. Helaas! Dit is verder geen verrassing en ook geen reden tot ongerustheid, maar er blijkt wel uit hoe belangrijk het is dat de Europese Unie en ook het Europees Parlement steun verlenen aan het vredesproces tussen Israël en Syrië dat vier jaar geleden tot stilstand gekomen is en dat een wezenlijk bestanddeel vormt van de vrede in het Midden-Oosten. Gezien de veiligheidsaspecten van het vredesproces is geduld op zijn plaats. Dat president Clinton aan het einde van zijn ambtstermijn graag nog een buitenlands succes in Midden-Oosten wil halen, is begrijpelijk, maar dit mag niet tot overhaaste onderhandelingsresultaten leiden. Als de Europese Unie als grootste geldschieter in deze regio politiek serieus genomen wil worden, heeft zij niet alleen een stem nodig, maar vooral ook een evenwichtige benadering. Zij moet elke zweem van partijdigheid vermijden. Dat is haar in het verleden niet altijd gelukt. Vandaar ook dat zij niet zo herkenbaar aanwezig is in het Midden-Oosten.
In dit verband moet ik de vraag stellen hoe gecoördineerd het buitenlandse beleid van de Europese Unie nu eigenlijk is. Deze vraag komt niet alleen op naar aanleiding van de rolverdeling tussen de commissaris voor Buitenlandse Betrekkingen Chris Patten en mister GBVB, Javier Solana, maar ook naar aanleiding van de uitnodiging van het Libische staatshoofd Gaddafi door Commissievoorzitter Prodi. Ik herinner mij nog de in het Midden-Oosten buitengewoon actieve Oostenrijkse bondskanselier Kreisky, die met zijn toenmalige uitnodiging aan het adres van Gaddafi voor vele jaren meer kwaad dan goed heeft gedaan. Gezien de veiligheidsaspecten rond een teruggave van de Golanhoogte moet de Europese Unie duidelijk maken dat zo'n stap pas aan het einde van het vredesproces met Syrië gezet kan worden, en niet aan het begin. De tegenprestatie van Syrië mag zich niet beperken tot een normalisering van de diplomatieke betrekkingen met Israël. Zelfs in dit tijdperk van raketten die over alles heen kunnen vliegen, moet het gevaar dat het Israëlische grondgebied net als in 1967 vanaf de Golanhoogte beschoten wordt, worden uitgebannen. Daarvoor is er een efficiënt toezicht nodig.
Ten tweede moet de vrede met Syrië eindelijk ook vergezeld gaan van vrede met Libanon. Het streven van de Israëlische minister-president Barak om de Israëlische troepen tegen juli 2000 uit de veiligheidszone in Zuid-Libanon terug te trekken, moet worden ondersteund. Maar Syrië moet ook van zijn kant stappen zetten, want het beschikt in de Bekaavallei nog altijd over een aanzienlijke troepenmacht en oefent ook invloed uit op de terreurorganisaties in Libanon. Syrië heeft de mogelijkheid om tenminste een deel van deze terroristische groeperingen op zwart zaad te zetten. Hoe dringend dit zou moeten gebeuren, blijkt uit de jongste terreuraanslag in het noorden van Israël. Het tijdstip voor een vredesovereenkomst tussen Israël en Syrië is gunstig, omdat ook president Assad gezien zijn leeftijd een ordelijk huishouden wil nalaten aan zijn opvolger, lees zijn zoon. Daarvoor ontbreekt wel een essentiële voorwaarde, en dat is een democratisch staatsbestel.
Voor het overige heeft de Europese Unie het Midden-Oosten haar model te bieden. Langs de weg van economische vervlechting, open grenzen en afschaffing van douaneverplichtingen kan vrede dichterbij worden gebracht, en deze gedachte moet in het hele Midden-Oosten worden uitgedragen.

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, zoals uit dit debat en onze resolutie blijkt, zijn wij ons terdege bewust van de talrijke problemen die een volledige verwezenlijking van het vredesproces in het Midden-Oosten nog in de weg staan. Toch zijn wij vol goed vertrouwen. Wij zijn ervan overtuigd dat de wil tot vrede, waarvan de volkeren in dit gebied blijk hebben gegeven, uiteindelijk de overhand zal krijgen. Wij willen dan ook dat de Unie daaraan bijdraagt en zich bereid toont het voortouw te nemen. Wij miskennen de rol die de Unie in dit gebied heeft gespeeld allerminst - men heeft al gewezen op het werk van ambassadeur Moratinos, op het bezoek van het Portugese voorzitterschap en de komende ontmoeting in Moskou - maar wij willen graag dat deze rol meer zoden aan de dijk zet. De hervatting van de onderhandelingen tussen Syrië en Israël opent, ondanks de strubbelingen van de afgelopen dagen, nieuwe perspectieven. Men gaat de juiste kant uit en het zou dan ook goed zijn indien de in Sharm el-Sheikh aangegane verplichtingen werden gevolgd door daden.
In de gezamenlijke ontwerpresolutie wijzen wij op de talrijke ingewikkelde problemen die nog niet zijn opgelost. Dit zijn, zoals ook de vorige sprekers reeds zeiden, waarschijnlijk ook de meeste netelige vraagstukken. Daar komt echter nog een ander probleem bij: Libanon heeft nog steeds geen plaats ingenomen aan de onderhandelingstafel. De Europese Unie moet zich derhalve aan de zijde scharen van de Verenigde Staten en actief gaan deelnemen aan de onderhandelingen. Daarvoor moet de Unie daadwerkelijk politiek investeren. Zij moet de blik gericht houden op de toekomst van heel het Middellandse-Zeegebied, op de onverbrekelijke band tussen het lot van dit gebied en de toekomst van Europa. De Unie moet maatregelen nemen: de instabiliteit, oorlog en armoede in dit gebied heeft nu immers al een weerslag op ons en zal steeds sterker een stempel drukken op onze politieke, sociale en economische integratie.
Hopelijk zullen de Commissie en de Raad consequent handelen en wel beseffen dat het Middellandse-Zeegebied de grote prioriteit moet zijn voor de Europese Unie. Als men echter een eerlijke analyse maakt van het proces van Barcelona, stelt men helaas vast dat Europa, met al zijn aandacht voor de uitbreiding, de neiging vertoont het beleid ten behoeve van dit gebied over te laten aan de bureaucratische routine van de verschillende programma's en bilaterale overeenkomsten. Uit de vooruitgang in het vredesproces, de politieke ontwikkeling in talrijke landen van dit gebied en de poging regionale organisaties nieuw leven in te blazen, zoals de Unie van de Arabische Magreb, blijkt echter dat de tijd rijp is voor een nieuwe dynamiek in het Euro-mediterraan partnerschap.
Kortom, waarde vrienden van de Raad en de Commissie, onze boodschap is dat ondanks de sterke financiële inspanningen, de politieke rol van Europa nog niet is opgewassen tegen de huidige, en mogelijk toekomstige ontwikkelingen in zowel het Midden-Oosten als heel het Middellandse-Zeegebied.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ook ik wil mijn betoog beginnen door u te vertellen hoe blij ik ben dat Israël het vredesproces met de Palestijnen en de Syriërs heeft hervat. Deze gebeurtenis vormt het tastbare bewijs dat Ehoed Barak en zijn regering vastberaden zijn de veiligheid in de regio, en daarmee de vrede, te garanderen. Iedereen weet echter goed dat op dit gebied niets eenvoudig is en dat de huid niet kan worden verkocht voordat de beer geschoten is. Uit het verloop van de onderhandelingen kunnen we nog geen conclusies trekken. Alles, in zowel positieve als negatieve zin, is nog mogelijk.
Wat de rol van Europa betreft wil ik daarom drie suggesties doen. Allereerst moeten wij Europeanen ophouden met zeuren en niet langer proberen voor scheidsrechter te spelen. Verder moeten we niet teveel bliksembezoeken aan het Midden-Oosten afleggen, vaak in het kielzog van Madeleine Albright. We moeten daadwerkelijke gesprekken voeren met beide partners, maar vooral met de Israëliers, om te onderzoeken wat hun speelruimte is en te bepalen op welke punten we druk kunnen uitoefenen.
Het is daarbij van belang dat we Ehoed Barak persoonlijk kunnen ontmoeten; hij heeft immers de sleutel voor vrede in handen. Ik ben ervan overtuigd dat ook onze Palestijnse vrienden liever zien dat Europa meer begrip toont jegens Israël en tegelijkertijd in staat is om net als de Verenigde Staten druk uit te oefenen om een aantal knelpunten uit de weg te helpen. Ik wil tenslotte zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat we moeten ophouden met ons gejammer over onze beperkte politieke invloed. Als we een actievere rol willen spelen, moeten we daar de politieke prijs voor durven betalen.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, ik wend mij speciaal tot het Portugese voorzitterschap en ik verwelkom Portugal als nieuwe voorzitter van de Raad van de Europese Unie.
Ik geloof dat de rol van Europa in het Midden-Oosten in de toekomst een nieuwe inhoud kan krijgen. Europa moet op dezelfde manier als de Verenigde Staten het vertrouwen, het respect en de brede steun kunnen krijgen van de burgers en kiezers in de enige democratie van het Midden-Oosten, Israël. Wij moeten een stevig fundament leggen voor het vertrouwen van de Israëlische burgers. Wij kunnen zien hoe bijvoorbeeld een land buiten de EU, Noorwegen, via minister-president Kjell Magne Bondevik en de minister van Buitenlandse Zaken, Knut Vollebæk, nog steeds goede relaties heeft met zowel Israël als de Arabische wereld. En niet alleen de Noorse betrekkingen met de Israëlische regering zijn goed, maar ook die met de bevolking van Israël.
Wij kunnen ook leren van Nederland en zijn waterprojecten. Ik geloof dat Portugal als voorzitter van de EU er alleen maar kan bij kan winnen als het zich namens de EU inspant voor de watervoorzieningsvraagstukken en als het die inspanning als een van de allerbelangrijkste taken in het Midden-Oosten beschouwt.
Ik wil afsluiten met de volgende overweging. Israël is de enige democratie in het Midden-Oosten. Laten wij in onze strijd voor democratie, politiek pluralisme en mensenrechten nooit vergeten dat Israël een voorbeeld vormt, en dat Syrië onder Hafez el-Assad een van de allerergste dictaturen van de regio is.

Menéndez del Valle
Mijnheer de Voorzitter, in deze compromisresolutie van de meerderheid van de fracties wordt terecht vastgesteld dat de financiële bijdrage van de Europese Unie aan het vredesproces in het Midden-Oosten gepaard moet gaan met een duidelijke politieke aanwezigheid en dat de Unie moet worden betrokken bij alle vredesonderhandelingen.
Al decennialang - bijna sinds het begin van de oorlog in het Midden-Oosten - zetten talloze Europeanen uit allerlei sectoren van de samenleving zich ervoor in om redelijkheid, eensgezindheid en gezond verstand te laten zegevieren op haat en zinloos geweld in het Midden-Oosten. Deze vredesinspanningen van het Europese publiek hebben echter geen weerklank gevonden in de Europese instellingen. Er waren weliswaar belangrijke verklaringen over deze kwestie, zoals die van Venetië, maar in de loop der jaren zijn deze behoorlijk afgekalfd. Dit politieke verzuim, dat zich uit in een gebrek aan echte politieke wil tot handelen en het gelijktijdig uiten van tegenstrijdige nationale standpunten, is niet alleen schadelijk voor de Unie als gemeenschappelijk Europees project, maar vormt ook een grote teleurstelling voor een heleboel niet-Europeanen die verlangen dat we een grotere rol spelen en ons buitenlands beleid beter afstemmen op de rest van ons beleid.
Ik vraag me af en ik vraag ook aan u, vertegenwoordigers van Raad en Commissie, of het onlangs ingevoerde ambt van hoge vertegenwoordiger voor het GBVB gepaard zal gaan met de totstandkoming van een echte gemeenschappelijke en communautaire politieke wil.

Zimeray
Mijnheer de Voorzitter, Europa kan niet staande houden dat het de koers aangeeft van de politieke toekomst van het Midden-Oosten, als het de ogen sluit voor de werkelijkheid, ook al is deze niet altijd even aangenaam. Op 1 januari heeft Iran net als Libië de ontbinding van de Staat Israël geëist. Toch wil de heer Prodi de heer Gadaffi op korte termijn ontmoeten. Ik ben van mening dat de heer Prodi hiermee een fout begaat. Wordt met de ontbinding van de joodse staat niet de vernietiging van het joodse volk bedoeld? Wij willen allen van ganser harte dat er vrede met Iran wordt gesloten, en hopen dat dit grote land bij een eventuele vredesregeling wordt betrokken.
Ik wil u evenwel in herinnering brengen dat het enige wat we hier in Europa van de dertien in Iran gevangen joden weten is dat ze hun leven niet zeker zijn. Wij hebben ons voor hun lot ingezet en zullen dit blijven doen. Het wordt tijd dat we reageren op de berichten in de pers die suggereren dat de Europese openbare middelen op z'n zachtst gezegd oneigenlijk worden aangewend, en zeker niet voor het doel waar ze voor bestemd zijn. Economische en culturele ontwikkeling moet de basis vormen van vrede.
Daarom moeten de communautaire middelen uitsluitend voor een dergelijke ontwikkeling worden aangewend. Ik verzoek de Commissie daarom de situatie te onderzoeken en binnen zes maanden verslag uit te brengen aan het Parlement.

De Voorzitter
Ik deel u mede dat ik zes ontwerpresoluties heb ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 3 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.

Ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid
De Voorzitter
Aan de orde zijn de mondelinge vragen aan de Raad (B5-0040/1999) en aan de Commissie (B5­0041/1999), namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het jaarlijks debat 1999 over de ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, 1999 was het jaar van de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam, de communautarisering van Schengen en de Buitengewone Raad van Tampere. Dit waren de belangrijkste momenten waarop de Raad zijn politieke wil heeft geuit om een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te creëren in de Europese Unie.
De Raad heeft besloten om het handvest van de grondrechten op te stellen, en we juichen dit allemaal toe. Hij heeft ook besloten om artikel 13 van het Verdrag inzake de bestrijding van alle vormen van discriminatie en vreemdelingenhaat te implementeren en de nationale wetgevingen inzake toelatings- en verblijfsvoorwaarden voor vreemdelingen te stroomlijnen en ervoor te zorgen dat ze rechtvaardig en op gelijke voet met de burgers van de Unie worden behandeld. Het verheugt ons ook dat de Raad een politiek akkoord heeft bereikt over de eerste voorstellen inzake civiele samenwerking. 1999 was ook het jaar waarin men een communautair kader heeft gecreëerd voor justitie en binnenlands beleid. Deze beleidsterreinen vallen nu onder de bevoegdheid van één commissaris, de heer Vitorino, en we juichen dit toe. Bovendien werd hij belast met de opstelling van een scoreboard om de concrete vorderingen op dit gebied te kunnen toetsen op communautair niveau, maar ook op het niveau van de lidstaten, wat volgens mij heel belangrijk is.
We feliciteren de Raad met deze beslissingen, die we van harte toejuichen, ook al was het Verdrag van Amsterdam op één punt teleurstellend voor het Parlement: er werd namelijk besloten om onze deelname aan de totstandbrenging van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid vijf jaar uit te stellen. Al die tijd hebben we dus niet de mogelijkheid om actief deel te nemen aan dit proces en kunnen we geen democratische controle uitoefenen, evenmin op de rol die het Hof van Justitie daarin hoort te spelen.
Maar als we de in 1999 gemaakte vorderingen evalueren, een taak die we als Parlement uitoefenen op grond van het Verdrag van Amsterdam, en we verlaten het terrein van de grote verklaringen om te kijken naar de beslissingen die daadwerkelijk zijn genomen en uitgevoerd, dan krijgen we een heel ander beeld. Het is alsof de Raad verschillende gezichten heeft: wat de één verklaart en ondertekent, houdt de ander tegen.
Ondanks alle toezeggingen op het hoogste niveau is de Raad er niet in geslaagd de door hem aangekondigde beslissingen te nemen. De programma's stapelen zich op en overlappen elkaar, en het is onmogelijk, althans voor het Parlement, om na te gaan in hoeverre ze doeltreffend zijn en worden uitgevoerd. We hebben een aantal vragen gesteld aan de Raad en ik weet dat het Portugese voorzitterschap ze één voor één wil beantwoorden. We hopen dat dit voorzitterschap een keerpunt zal betekenen in de houding van de Raad tegenover het Parlement.
Ik heb reeds gewezen op de discrepantie tussen de beslissingen van de Raad en de concrete beleidsmaatregelen. In mijn fractie en in het Parlement hebben we zelfs onze twijfels over de integratie van Schengen in het communautaire kader, hoewel dit op zich een goede beslissing is. Zoals reeds gezegd, heeft men Schengen tegen wil en dank geïntegreerd, maar dit is gebeurd op een weinig transparante manier. Het Parlement is geen enkele keer geïnformeerd of geraadpleegd tijdens dit proces. Noch over de toetreding van het Verenigd Koninkrijk, noch over de integratie van Griekenland, noch over de onderhandelingen met Noorwegen of IJsland. Hetzelfde gebeurt bij het immigratiebeleid. We hebben hierover talloze verslagen gemaakt, maar we hebben geen idee wat er met deze initiatieven is gebeurd; ze zijn in rook opgegaan.
We hopen dat 2000 het jaar zal zijn van de beleidsuitvoeringen, zoals 1999 het jaar was van de verwachtingen. En we hopen dat de Raad ook een inspanning zal doen om zich te onderwerpen aan de controle van het Parlement. De Raad heeft besloten het binnenlands en justitiebeleid op te nemen in het bouwwerk van de Unie. De Raad heeft de keuze: hij kan handelen in overeenstemming met zijn beslissingen of doorgaan met de andere instellingen botweg uit te sluiten van dit project, dat van levensbelang is voor de Unie. Als de Raad kiest voor het laatste, moet hij wel beseffen dat dit niet zonder risico is en dat hij de fundamenten aantast van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
De Raad kan echter ook kiezen voor een andere weg en instemmen met een interinstitutioneel akkoord. Hij zou zijn verplichtingen tegenover het Parlement kunnen vervullen in een geest van samenwerking en zo de basis leggen voor de toekomst. Hij zou de Commissie de nodige middelen kunnen toewijzen en het nodige vertrouwen geven zodat deze haar werk kan doen en kan nagaan welke concrete vorderingen er worden gemaakt op het niveau van de Europese Unie en van de lidstaten. Dan zouden wij - en de Raad - in staat zijn om de in Tampere genomen beslissingen uit te voeren en te zorgen voor een Unie die vrijer, veiliger en rechtvaardiger is.

Gomes
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de commissaris, het ontroert mij dat ik nu als lid van de Raad in dit Parlement terugkeer.

Ik was een van de eerste Portugese afgevaardigden die in 1986 in dit Huis de eerste stappen hebben gezet om de integratie van Portugal in de Europese Unie te bevorderen. Geachte afgevaardigden, mijnheer de Voorzitter, ik moet toegeven dat de ervaring, de politieke ervaring die ik hier heb opgedaan voor mijn verdere leven doorslaggevend is geweest. De informatie en de bijdrage die eenieder van ons hier aan de opbouw van Europa heeft geleverd, hebben voor altijd hun stempel gedrukt op de jaren die ik hier heb doorgebracht en op mijn leven in het algemeen.
Mijn aanwezigheid hier vervult mij dan ook met trots en stemt mij tot voldoening, al was het maar omdat ik een aantal van mijn vroegere collega's terugzie die nog steeds deel uitmaken van dit Parlement. Hiermee wil ik u zeggen dat het Portugese voorzitterschap - waaronder ook ikzelf en de minister van Justitie voor wat justitie en binnenlandse zaken betreft - samen met dit Parlement een nieuwe periode wil inluiden en de betrekkingen tussen de Raad en het Parlement wil bevorderen. Mijn parlementaire ervaring in het Europees Parlement en de parlementaire ervaring van mijn collega, de minister van Justitie, als afgevaardigde van het nationale parlement zullen hieraan wellicht bijdragen.
Hiertoe werd een eerste aanzet gegeven tijdens de vergadering die wij nog voor het Portugese voorzitterschap met de voorzitter en de ondervoorzitters van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken in Brussel hebben belegd. Wij hebben de voorzitter van de commissie, de heer Watson, en enkele leden van de commissie uitgenodigd naar Lissabon te komen en zodoende hebben wij hun op dit terrein onze standpunten betreffende het Portugese voorzitterschap uiteen kunnen zetten. Op dat moment hebben wij een belofte uitgesproken waartoe ik mij hier officieel wil verbinden. Tijdens alle vergaderingen van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken zal een vertegenwoordiger van de Raad op politiek niveau, ik heb het hier niet over een ambtenaar maar over een politieke vertegenwoordiger van de Raad, iemand van onze kabinetten, de werkzaamheden van de commissie permanent begeleiden ...

(Applaus)
en telkens wanneer de commissie dat wenst en op aanvraag van haar voorzitter, zal ikzelf of mijn collega van Justitie zich naar Brussel begeven om aan de werkzaamheden van de vergadering deel te nemen. Vandaag nog zullen wij de voorzitter van de commissie vrijheden de voorlopige agenda van de Raad van maart en de Raad van mei overhandigen zodat u vooraf kennis kunt nemen van de onderwerpen die tijdens deze bijeenkomsten zullen worden behandeld.
Met betrekking tot het jaar 1999 is het aan ons om de balans van het Duitse en het Finse voorzitterschap op te maken. Alvorens ik hier verder op inga, wil ik nog kwijt dat aan het einde van deze werkzaamheden aan mevrouw Ana Terrón i Cusí een schriftelijk antwoord zal worden bezorgd. Zij heeft hier namens de commissie een voorstel ingediend. Met andere woorden, ongeacht de antwoorden die hier worden geformuleerd, zullen wij aan het einde van de werkzaamheden een schriftelijk antwoord aan de genoemde afgevaardigde overhandigen. Los van dit alles zou ik erop willen wijzen dat 1999 volgens de Raad op het gebied van justitie en binnenlandse zaken een relevant jaar was.
De samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken onderging diepgaande wijzigingen op grond van het Verdrag van Amsterdam en de daaruit voortvloeiende integratie van Schengen in de Unie. Het Duitse voorzitterschap heeft op dit vlak een moeilijke taak volbracht door de overgang van het systeem van Maastricht naar het systeem van Amsterdam te bewerkstelligen. Dat is iets wat beklemtoond moet worden en erkenning verdient. Vervolgens werd aan het begin van het Finse voorzitterschap, op 1 juli 1999, een aanvang gemaakt met de activiteiten van Europol. En daarna volgde een derde belangrijk feit: de Top van Tampere, een Europese Raad die uitsluitend aan justitie en binnenlandse zaken was gewijd. De Top van Tampere werd gekenmerkt door een nieuwe geest en de wil om de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid hoog op de politieke agenda te plaatsen en deze voorkeurspositie ook in de toekomst te handhaven. En het Portugese voorzitterschap bevestigt hier nogmaals, dat de thema's die op de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid betrekking hebben, bovenaan de politieke agenda zullen blijven staan.
Met betrekking tot de vragen die mevrouw Terrón y Cusí hier heeft gesteld, zal ik een antwoord trachten te formuleren op al wat met binnenlandse zaken verband houdt, terwijl mijn collega zo meteen de justitiële kwesties zal behandelen.
Zoals u weet, wordt het acquis van Schengen integraal toegepast in tien landen. Tijdens het jaar 2000 zal een aanvang worden gemaakt met de werkzaamheden die tot een beslissing moeten leiden omtrent de mogelijke toepassing van deze verworvenheden in Denemarken, Finland, Zweden, IJsland en Noorwegen. De secretaris-generaal van de Raad heeft een compilatie samengesteld die de volledige communautaire verworvenheden van Schengen omvat. De tekst zal in het Publicatieblad verschijnen zodra alle vertalingen zijn ingediend. De compilatie is momenteel beschikbaar in zes talen en aan de overige vertalingen wordt de laatste hand gelegd.
Een van de vragen heeft betrekking op de programma's die in het kader van het immigratie- en asielbeleid tot stand zijn gekomen en de toepassing van deze programma's op de LMOE. In maart 1998 heeft de Raad het ODYSSEUS-programma aangenomen. Het betreft een opleidings-, uitwisselings- en samenwerkingsprogramma op het gebied van het asiel- en immigratiebeleid en de overschrijding van de buitengrenzen. Het programma is in de 15 lidstaten van de Unie van toepassing en het kan worden uitgebreid naar de kandidaat-landen en eventueel ook naar derde landen.
Het programma bestrijkt de periode 1998-2002 en het referentiebedrag van de uitgetrokken middelen bedraagt 12 miljoen euro. De kandidaat-landen kunnen bij de door het comité van beheer geselecteerde projecten worden betrokken, aangezien dit een van de doelstellingen van het programma is. Voor het jaar 2000 worden 3 miljoen euro in het vooruitzicht gesteld.
De Commissie heeft in het kader van het voor 1999 bestemde programma 80 aanvragen tot financiering ten belope van 7,5 miljoen euro ontvangen, terwijl de beschikbare begrotingsmiddelen voor dat jaar 3 miljoen euro bedragen. De Commissie heeft 35 projecten geselecteerd, waarvan twaalf voor een bedrag van 50.000 euro en 23 voor een bedrag van meer dan 50.000 euro.
In het kader van het OISIN-programma werden met betrekking tot het begrotingsjaar 1997 projecten in verband met seminaries, opleidingscursussen, uitwisseling van ambtenaren, studies en onderzoek en operationele maatregelen aangenomen. Bij zeven van de 62 projecten waren kandidaat-landen betrokken.
Wat de werking van het SIS-systeem betreft, dient erop gewezen te worden dat de lidstaten bijzonder ingenomen zijn met de werking en het gebruik van het Schengen-informatiesysteem. De toename van het aantal positieve resultaten toont aan dat het systeem efficiënt is en het aantal signaleringen blijft toenemen.
Met betrekking tot de ontwikkeling van het douane-informatiesysteem werd een akkoord bereikt met de diensten van de Commissie. Er zal worden voorzien in een systeem dat een voorlopige toepassing van de overeenkomst betreffende het douane-informatiesysteem mogelijk maakt, aangezien er al een aantal ratificaties hebben plaatsgevonden.
De afgevaardigde heeft ook naar een interinstitutioneel akkoord verwezen. Ik zou dit punt in principe beter na de interventie van mijn collega van Justitie behandelen. Uiteraard is wat ik hier ga zeggen het resultaat van een gedachtewisseling op het niveau van de Raad en meer bepaald van een gedachtewisseling tussen ons beiden.
Ik heb reeds gewezen op de nieuwe betrekkingen met de Commissie en het Parlement. Er zal een nauwere samenwerking tot stand komen en het Parlement zal tijdig worden ingelicht over de onderwerpen die door de Raad zullen worden behandeld. Los hiervan zou ik mij er echter in uw bijzijn toe willen verbinden dat het Europees Parlement voortaan niet uitsluitend in de door het Verdrag voorgeschreven gevallen zal worden geraadpleegd, want dat is uiteindelijk niet meer dan onze plicht. Wij zullen het Parlement inlichten en raadplegen wanneer wij dit relevant achten en in samenspraak met de Commissie wordt besloten dat het wenselijk is het advies van het Parlement in te winnen.
Wat het probleem van de informatie betreft, verbinden wij ons ertoe met het Parlement van gedachten te wisselen over alle aspecten die doorslaggevend zijn voor de totstandbrenging van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Wij hopen dat deze samenwerking tussen de Raad en het Parlement, samen met de fundamentele steun van de Commissie en het uitstekende werk dat commissaris António Vitorino steeds heeft verricht, het Portugese voorzitterschap in de gelegenheid zal stellen voortgang te maken met de verwezenlijking van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
(Langdurig applaus)

Costa
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de commissaris, ik ben nooit lid van het Europees Parlement geweest, en u zult dan ook begrijpen dat mijn ontroering omdat ik hier aanwezig ben, nog groter is dan die van collega Fernando Gomes.
Zoals mevrouw Anna Terrón i Cusí al zei, was 1999 een heel beloftevol jaar op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. De verwachtingen werden ingelost met de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam en met de conclusies van de Top van Tampere. Deze verwachtingen moeten evenwel vanaf dit jaar in daden worden omgezet en daadwerkelijk worden gerealiseerd. Wij zijn ons er dan ook allen van bewust dat het van essentieel belang is dat de Raad zo snel mogelijk het evaluatiepanel dat commissaris António Vitorino moet voorstellen, kan goedkeuren. Ik wil hier andermaal de vurige wens van het Portugese voorzitterschap uitspreken dat op de informele Raad van 3 en 4 maart in Lissabon een politiek akkoord over het scoreboard bereikt kan worden.
Ik zou de concrete vragen die mevrouw Terrón i Cusí ons stelt, in drie grote groepen willen indelen: de bestrijding van de georganiseerde misdaad, de werking van het justitiële netwerk, in het bijzonder op strafrechtelijk vlak, en de kwesties in verband met Europol.
Op het gebied van de bestrijding van de georganiseerde misdaad werden in 1999 een aantal belangrijke maatregelen genomen die voortvloeien uit het actieprogramma van Wenen. Zo werd met name het Handvest van Europese Beroepsorganisaties ondertekend en werden de samenwerking en de oprichting van contactpunten tussen de lidstaten bevorderd met het oog op de uitwisseling van belangrijke informatie in het kader van de strijd tegen het witwassen van geld. Ik wil zeker ook wijzen op het initiatief van het Finse voorzitterschap voor een besluit van de Raad, dat momenteel in de multidisciplinaire werkgroep besproken wordt.
De inspanningen op dit gebied moeten worden voortgezet en opgevoerd; we moeten er niet alleen voor zorgen dat de strategie van de Unie ter bestrijding van de georganiseerde misdaad in het nieuwe millennium goedgekeurd wordt, maar we moeten ook iets doen aan de problemen als gevolg van de verschillende beoordeling, in het bijzonder op het niveau van de Raad, van de kwesties in het kader van de bestrijding van de georganiseerde misdaad. Ik wil dan ook vast en zeker benadrukken hoeveel belang wij hechten aan de samenwerking die wij nu al met Frankrijk hebben met het oog op een "reuzentop" van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken en de Raad Economische Zaken en Financiën. Die top moet grondig voorbereid worden door een gemengd comité, zodat dit niet louter een mediagebeurtenis wordt, en het Portugese voorzitterschap heeft al de oprichting van zo'n comité voorgesteld.
De relaties met derde landen zijn eveneens belangrijk in de strijd tegen de georganiseerde misdaad. Naast het werk dat al geleverd werd in het kader van de groep van deskundigen voor het pretoetredingsverdrag, is ook belangrijk dat wij erin geslaagd zijn een gezamenlijk actieprogramma van de Europese Unie en de Russische Federatie ter bestrijding van de georganiseerde misdaad uit te werken, waaraan momenteel de laatste hand gelegd wordt, dat wij ontmoetingen georganiseerd hebben tussen verbindingspersonen van de lidstaten die in Moskou gestationeerd zijn, en nog een aantal andere initiatieven genomen hebben.
Een gebied heeft betrekking op het optreden van de Europese Unie in het kader van het VN-Verdrag, van een aantal protocollen tegen de georganiseerde misdaad en het verdrag dat onlangs in het kader van de Raad van Europa over cyber-criminaliteit werd opgesteld. Aangezien deze kwestie een belangrijke plaats inneemt in het programma voor justitie en binnenlandse zaken, dient volgens het voorzitterschap in het licht van de beginselen van titel VI van het Verdrag onderzocht te worden hoe het Europees Parlement beter op de hoogte gehouden kan worden van het verloop en de resultaten van deze onderhandelingen in het kader van het VN-Verdrag.
Op het gebied van het justitieel netwerk zijn een aantal belangrijke zaken verwezenlijkt. Zo is eind 1999 het telecommunicatiesysteem voor het Europees justitieel netwerk van start gegaan en zijn in het kader van de multidisciplinaire werkgroep een aantal maatregelen genomen in uitvoering van het actieprogramma van 1997. Wij onderstrepen evenwel nogmaals dat de strategie voor het nieuwe millennium zo snel mogelijk moet worden goedgekeurd; die moet immers voor een nieuwe impuls zorgen en ze moet de continuïteit verzekeren van het werk dat in het kader van het vorige actieprogramma verwezenlijkt is.
Op het gebied van justitiële samenwerking zijn belangrijke vorderingen gemaakt inzake de strafrechtelijke bescherming van de euro en wordt het Europees Parlement momenteel geraadpleegd over een kaderbesluit dat strategisch gezien van cruciaal belang is. Ons inziens moeten wij met het oog op een geloofwaardige strafrechtelijke bescherming van de euro een wildgroei van het aantal instrumenten vermijden en moeten wij bijgevolg een gezamenlijke inspanning leveren opdat een enkel instrument wordt aangenomen. Dat moet alle nodige onderwerpen bestrijken, zowel die welke het resultaat zijn van initiatieven die Frankrijk al genomen heeft, als die waarvan de Commissie zelf onderstreept heeft dat ze zeker moeten worden goedgekeurd.
In dit verband is het belangrijk dat concrete maatregelen genomen worden betreffende de wederzijdse erkenning van gerechtelijke uitspraken; ons inziens kunnen dankzij het al geleverde werk alvast op het gebied van de inbeslagneming van goederen binnenkort maatregelen genomen worden die de wederzijdse erkenning van vonnissen mogelijk maken.
Tenslotte is Europol daadwerkelijk van start gegaan in 1999 en heeft de Raad zijn goedkeuring gehecht aan een aantal instrumenten die, zoals het Europees Parlement wel weet, de werking van Europol moeten bevorderen. Blijft natuurlijk de fundamentele vraag van de democratische en gerechtelijke controle op Europol, en die is nog belangrijker geworden nu in Tampere de politieke keuze gemaakt is om de bevoegdheden van Europol uit te breiden en Europol ook en vooral een operationele dimensie te geven.
Het Franse voorzitterschap heeft ons een omvangrijk werkdocument nagelaten dat verschillende scenario's bevat om de kwestie van de democratische en gerechtelijke controle op Europol te benaderen en op te lossen. Het Portugese voorzitterschap zal binnenkort een werkdocument over het Eurojust-netwerk presenteren. Hoewel de gerechtelijke controle op Europol niet noodzakelijkerwijs met behulp van Eurojust uitgeoefend dient te worden, kan deze mogelijkheid op dit moment niet uitgesloten worden. Het is dan ook van essentieel belang dat de debatten die de Raad over de ontwikkeling van Europol en Eurojust houdt, gelijktijdig verlopen, zodat ook de conclusies op hetzelfde moment getrokken worden. Mijns inziens is het mogelijk om in dit kader en in het kader van de dialoog die de Raad en het Parlement hoe dan ook over de ontwikkeling van Europol en Eurojust moeten onderhouden, een institutioneel aanvaardbare oplossing te vinden voor de relaties tussen de Raad en het Parlement met betrekking tot Europol.
Wij kennen de standpunten van het Parlement en wij weten dat het Parlement de standpunten van de juridische diensten van de Raad kent. Mijns inziens kan deze kwestie definitief opgelost worden in het kader van de oplossing van het probleem van de democratische controle op Europol, en dit op een wijze die de institutionele samenwerking tussen alle instellingen bevordert en versterkt.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte leden van de Raad, ik wil mijn gevoelens niet vergelijken met die van de ministers, maar ik wil allereerst zeggen dat ik niet ontroerd, maar veeleer verrast ben nu ik voor het eerst twee persoonlijke vrienden in het voorzitterschap aantref; ik hoop dan ook dat dit feit geen afbreuk doet aan de scheiding van machten, die van essentieel belang is voor de werking van onze Unie.
Vervolgens wil ik mevrouw Terrón i Cusí danken voor de vragen die zij in het kader van het eerste jaarlijkse debat van deze zittingsperiode over de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid gesteld heeft. Ik wil alle parlementsleden danken die in de verschillende commissies actief aan de voorbereiding van dit jaarlijkse debat hebben meegewerkt, alsmede de vertegenwoordigers van de nationale parlementen en de samenleving.
Ik wil in deze eerste bijdrage het standpunt van de Commissie over de belangrijkste gebeurtenissen van 1999 uiteenzetten. Ik meen met overtuiging, maar ook met tevredenheid te mogen stellen dat 1999 een keerpunt en een jaar van consolidering voor de Unie was met betrekking tot de kwesties van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Er is hier al gezegd dat het Verdrag van Amsterdam in mei in werking is getreden, en dit Parlement heeft bevestigd dat de erkenning dat er een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid moest worden gecreëerd, de belangrijkste vernieuwing van dit Verdrag was.
Het is tevens een heel belangrijke kwalitatieve sprong voorwaarts en een logische en onontbeerlijke stap in de ontwikkeling van de Unie, nadat eerder de interne markt werd gecreëerd, de eenheidsmunt werd ingevoerd, en een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid werd opgesteld. Dit project is veeleer een gezamenlijk project van de burgers van onze Unie dan een project van de instellingen. Wij moeten alle burgers die op het grondgebied van de Unie verblijven, dan ook echt vrij verkeer waarborgen, ook al moeten we erkennen dat dit enkel zin heeft als het verloopt in een veilig kader dat gebaseerd is op een doeltreffend rechtssysteem, waartoe iedereen zich op eenvoudige en gelijke wijze kan wenden en waarin de burgers echt vertrouwen kunnen hebben. De opdracht van de Unie om een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid tot stand te brengen werd bevestigd in Tampere. Ik wil de nadruk leggen op de duidelijke politieke boodschap die de Europese Raad in Tampere gegeven heeft. Hieruit blijkt andermaal dat de staatshoofden en regeringsleiders van de Unie enorm belang hechten aan dit fundamentele project; zij hebben een aantal politieke krachtlijnen en prioriteiten aangestipt die ervoor kunnen zorgen dat deze ruimte de komende vijf jaar geleidelijk en daadwerkelijk tot stand gebracht wordt, en dat de drie componenten van deze ruimte - vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid - evenwichtig verdeeld zijn.
In 1999 nam het Duitse voorzitterschap tevens het initiatief om een handvest van de grondrechten van de Unie op te stellen. In de huidige ontwikkelingsfase van de Europese Unie moeten wij de bestaande grondrechten op het niveau van de Unie mijns inziens in een handvest bundelen, zodat ze duidelijker zichtbaar worden en beter toegankelijk zijn voor alle burgers. Zoals ik al herhaaldelijk gezegd heb, ben ik net als de Commissie voorstander van een handvest dat, met een zo ruim mogelijke basis en in het kader van een dynamisch proces, de gemeenschappelijke constitutionele tradities van de lidstaten en de algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht weerspiegelt, en dat niet louter de grootste gemene deler is. Als vertegenwoordiger van de Commissie zal ik erop toezien dat het handvest en de hieruit voortvloeiende maatregelen de bevestiging zijn van een Unie die gebaseerd is op het geheel van grondrechten die integrerend deel uitmaken van het gemeenschappelijk Europees erfgoed.
Alleen op die manier zullen wij alle Europese burgers kunnen overtuigen van de zin van een uitgebreide Unie, die gebaseerd is op respect voor rechten en vrijheden, die de veiligheid van personen en goederen waarborgt en een effectieve juridische bescherming biedt: met andere woorden een Unie die gebaseerd is op de politieke waarden die de huidige democratieën rechtvaardigen. Ik ben niet vergeten dat in 1999 ook de zittingsperiode 1999-2004 van het Europees Parlement en van de nieuwe Commissie van start ging, zodat een commissaris aantrad die uitsluitend voor justitie en binnenlandse zaken bevoegd is.
Naast deze gebeurtenissen wil ik het Parlement ook herinneren aan een aantal zaken die in 1999 werden goedgekeurd. Op het gebied van immigratie, grenzen en asiel diende de Commissie een voorstel voor een verordening tot oprichting van de databank Eurodac in, een voorstel voor een richtlijn betreffende de voorwaarden voor de toelating van onderdanen van derde landen in de lidstaten met het oog op gezinshereniging, dit in het kader van een vastberaden beleid om degenen die legaal in de Unie verblijven te integreren. Wij legden een mededeling over gemeenschappelijke asielprocedures voor, alsmede een aanbeveling voor een besluit dat de Commissie machtigt om een akkoord met IJsland en Noorwegen te sluiten, zodat de regels die krachtens de Overeenkomst van Dublin door de lidstaten van de Europese Unie worden toegepast, tot deze twee landen kunnen worden uitgebreid.
De Commissie heeft actief bijgedragen aan de werkzaamheden van de werkgroep op hoog niveau over immigratie en asiel, en zij heeft tenslotte in december een voorstel voor de oprichting van een Europees vluchtelingenfonds ingediend. Op het vlak van justitiële samenwerking diende de Commissie een reeks voorstellen voor een verordening in met het oog op de communautarisering van een aantal verdragen: wij dienden een voorstel in voor een verordening betreffende justitiële samenwerking en de tenuitvoerlegging van rechterlijke beslissingen in het burgerlijk en handelsrecht (Brussel I), een voorstel voor een verordening betreffende de bevoegdheid en de erkenning en tenuitvoerlegging van beslissingen in huwelijkszaken (Brussel II), en een voorstel voor een verordening betreffende dagvaarding en de bekendmaking van rechterlijke en buitengerechtelijke beslissingen in het burgerlijk en handelsrecht. Wij presenteerden in 1999 ook een mededeling over de slachtoffers van misdrijven in de Unie en brachten zodoende een bezinning op gang die een nieuwe impuls kreeg in Tampere. Wij dienen minimumnormen op te stellen inzake de bescherming van slachtoffers van misdrijven, in het bijzonder inzake de toegang tot de rechter en hun rechten op schadevergoeding, met inbegrip van de proceskosten. Ik voeg er nog aan toe dat wij ook een ontwerpbesluit betreffende de bestrijding van fraude en vervalsing op het stuk van andere betaalmiddelen dan contante geldmiddelen hebben ingediend.
Met betrekking tot het wettelijk kader van de Unie diende de Commissie in het kader van de bestrijding van financiële criminaliteit een voorstel in ter herziening van de richtlijn betreffende het witwassen van geld. In 1999 ging Europol van start en wij hopen in de Commissie, in het licht van wat het Portugese voorzitterschap hier vandaag gezegd heeft, oprecht dat, nu een nieuwe cyclus op het gebied van justitie en binnenlandse zaken begonnen is en men zich bezint over de tenuitvoerlegging van de nieuwe bevoegdheden die Europol overeenkomstig het Verdrag van Amsterdam krijgt, ook de kwestie van de democratische controle en van de relaties tussen Europol en de desbetreffende gerechtelijke instanties en in het bijzonder Eurojust behandeld worden.
De Commissie leverde in 1999 tevens een bijdrage aan een Europees actieprogramma ter bestrijding van drugs, dat de basis vormt van de strategie die de Europese Raad in Helsinki heeft goedgekeurd. Deze lijst van maatregelen, die overigens niet exhaustief is, heeft ertoe bijgedragen dat ik hier voor het voorzitterschap van de Raad en u, geachte afgevaardigden, met veel overtuiging kan stellen dat ik, ook al was 1999 het jaar van de consolidering van het optreden van de Unie op dit essentiële gebied, de hoop koester dat 1999 ook al het begin was een nieuwe fase, die de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid wil versnellen.
Het jaar 2000 zal dan ook ongetwijfeld een test zijn voor de wijze waarop de Europese instellingen erin slagen tegemoet te komen aan de eisen van de burgers, en hun met inachtneming van hun rechten vrij verkeer te waarborgen en veiligheid en stabiliteit te verzekeren dankzij een afdoende juridische bescherming. 2000 zal met andere woorden een test zijn voor de Raad, het Parlement en de Commissie en wij zullen zien of de politieke wil aanwezig is om Amsterdam au sérieux te nemen en ertoe bij te dragen dat het fundament wordt gelegd voor een uitgebreide politieke unie voor het komende decennium.
Zoals ik al zei, is de Commissie zich ervan bewust dat zij een deel van de verantwoordelijkheid draagt. Zij legt in dit verband de laatste hand aan een eerste ontwerpvoorstel voor een evaluatiepanel, een scoreboard, zodat alle instellingen en andere belanghebbende partijen de vorderingen kunnen beoordelen die gemaakt zijn bij de tenuitvoerlegging van de nodige maatregelen en bij de naleving van de termijnen die in het Verdrag van Amsterdam, in het actieplan van Wenen en in de conclusies van de Europese Raad van Tampere zijn vastgelegd. Dit evaluatiepanel zal niet alleen een instrument voor de programmatie van de wetgeving zijn, maar ook en vooral een middel om de transparantie en de verantwoordelijkheidszin van alle Europese instellingen tegenover de burgers te bevorderen. Wij willen deze ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid immers voor de burgers tot stand brengen. De vooruitgang die geboekt wordt, zal niet te danken zijn aan de Commissie, de Raad of het Europees Parlement, maar aan de betrokkenheid van de Europese instellingen en aan de lidstaten, aangezien, zoals hier al gezegd werd, bepaalde taken van het scoreboard overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel aan de lidstaten zullen worden toevertrouwd.
Ik zal de komende weken een bezoek brengen aan de verschillende hoofdsteden en de standpunten van de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken peilen. Ik ben voornemens dit voorstel voor een scoreboard met het Europees Parlement en de burgermaatschappij te bespreken. Wij zijn van plan de uiteindelijke versie van het scoreboard tijdens het Portugese voorzitterschap aan de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken voor te leggen, dit na afloop van bovengenoemde raadplegingen.
Het is de bedoeling dat dit scoreboard niet alleen een leidraad en een politieke en strategische krachtlijn voor alle instellingen vormt, maar ook een controlemiddel voor de publieke opinie wordt. Ik erken dan ook - en mijns inziens worden wij allemaal met deze uitdaging geconfronteerd - dat wij een communautaire strategie moeten ontwikkelen zodat de publieke opinie duidelijk inziet dat de Europese Unie echt een toegevoegde waarde voor hun dagelijkse leven betekent op deze belangrijke gebieden voor het burgerschap, voor de inachtneming van de wetten en in feite voor de democratie zelf, en dat deze verworvenheden voor iedereen toegankelijk zijn.
Ik wil erop wijzen dat de Commissie voornemens is in de loop van 2000 niet alleen het scoreboard voor te stellen, maar ook de volgende initiatieven zal nemen. Ik wil hier overigens onderstrepen dat ik mij erover verheug dat het Portugese voorzitterschap de totstandbrenging van deze ruimte als een van de prioriteiten van zijn werkprogramma beschouwt.
Ik hoop dat wij er tezamen met het Portugese voorzitterschap in slagen op duidelijke wijze een geest van interinstitutionele samenwerking te creëren - hetgeen overigens ook de politieke boodschap van Tampere was - en dat ook de volgende voorzitters zich achter deze geest van interinstitutionele samenwerking zullen scharen.
Inzake immigratie en asiel is de Commissie voornemens een aantal voorstellen in te dienen voor de creatie van een communautair instrument inzake de tijdelijke bescherming van vluchtelingen; zij wil een begin maken met de analyse van de criteria en de voorwaarden om de tenuitvoerlegging van de Overeenkomst van Dublin te verbeteren en een mogelijke wijziging van de rechtsgrond overeenkomstig het Verdrag van Amsterdam overwegen; zij wil op grond van de al verspreide mededeling het debat voortzetten over regels die tot een gemeenschappelijke asielprocedure in de gehele Unie moeten leiden; zij zal voorstellen doen met het oog op de opstelling van wetgeving die voorziet in het toekennen van verblijfsvergunningen aan slachtoffers van mensenhandel die met het gerecht samenwerken om de netwerken van de mensensmokkelaars te ontmantelen. Ik ben tevens voornemens de rol van de actieprogramma's te helpen verduidelijken in het kader van de werkzaamheden van de werkgroep op hoog niveau voor immigratie en asiel, en vorderingen te maken met de aanpassing van de communautaire akkoorden betreffende wedertoelating via de opneming van standaardclausules. In verband met het overschrijden van de buitengrenzen, een kwestie die van essentieel belang is voor het vrij verkeer van personen, zal ik de komende dagen een voorstel voor een verordening doen ter herziening van de lijst van derde landen wier onderdanen in het bezit moeten zijn van een visum bij het overschrijden van de buitengrenzen.
Op het gebied van justitiële samenwerking zal ik een initiatief nemen inzake de wet die van toepassing is op de extracontractuele verplichtingen, en hoop ik oprecht dat wij de Raad een voorstel kunnen doen met minimumnormen die in de gehele Unie een adequaat niveau van rechtsbijstand in grensoverschrijdende rechtszaken waarborgen. Ik ben tevens voornemens verder na te denken over de vaststelling van speciale gemeenschappelijke procedureregels voor een vereenvoudigde en versnelde grensoverschrijdende beslechting van geschillen inzake geringe consumenten- en commerciële vorderingen, alsmede alimentatie- en niet-betwiste vorderingen.
De Commissie zal in het licht van de conclusies van Tampere en Helsinki haar bijdrage leveren aan de vaststelling van een communautaire strategie ter voorkoming en bestrijding van de georganiseerde misdaad. Wij zullen een aantal maatregelen nemen en steunen en zullen bijvoorbeeld een debat houden over de noodzaak van een wetgevend programma voor de tenuitvoerlegging van het beginsel van de wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen op strafrechtelijk vlak. De Commissie is tevens voornemens specifieke maatregelen voor te stellen op het gebied van misdaadpreventie en zij zal de uitwisseling van beste praktijken op dit gebied bevorderen, in het bijzonder ter voorkoming van stedelijke en jeugdcriminaliteit. Zij zal een rechtsgrond voorstellen voor een door de Gemeenschap gefinancierd programma.
De Commissie zal ook de inspanningen steunen die het voorzitterschap levert om het juridisch kader en het kader voor politiële en justitiële administratieve samenwerking te verduidelijken, dit ter bestrijding van het witwassen van geld in een bij uitstek inter-pijlerverband. De Commissie zal de verbintenis die zij in Tampere is aangegaan, nakomen en zal voorstellen doen voor de goedkeuring van gemeenschappelijke definities, strafbaarstellingen en straffen voor mensenhandel, de economische uitbuiting van migranten en de seksuele uitbuiting van vrouwen en kinderen. Wij zullen bijzondere aandacht besteden aan de strijd tegen het gebruik van nieuwe communicatiemiddelen en met name van het Internet om kinderporno te verspreiden.
Wij bereiden tevens een mededeling voor waarin een debat op gang gebracht wordt over de middelen die nodig zijn voor een veiliger informatie- en kennismaatschappij en die tot doel heeft computercriminaliteit te bestrijden. In 2000 gaat ook de Europese strategie ter bestrijding van drugs 2000-2004 van start. De Commissie zal, in samenwerking met het Portugese voorzitterschap en het Europees Parlement, haar volledige steun verlenen aan de interinstitutionele conferentie die in februari over de drugsproblematiek gehouden wordt.
In verband met Schengen en meer in het bijzonder de integratie van het Schengen-acquis in het communautaire kader wil ik, zonder de bevoegdheidssfeer van de Raad te betreden, inzake de gehele kwestie van de herinvoering van grenscontroles andermaal herhalen dat de Commissie bereid is mee te werken aan een betere controle op de toepassing van artikel 2, lid 2 van het Schengen-verdrag en dit artikel beter afdwingbaar te maken. In het licht van de recente herinvoering van controles aan een aantal binnengrenzen moeten wij mijns inziens de voorwaarden voor de aanneming van een wetgevend instrument op grond van artikel 62 van het Verdrag grondig onderzoeken.
Zoals in Tampere werd benadrukt, moeten wij in het kader van de voorbereiding van de Europese Raad van Santa Maria da Feira in juni 2000 een synthese maken van de gevolgen die de nieuwe externe dimensie van binnenlandse zaken en justitie heeft voor de aanneming van politieke inter-pijlerstrategieën, die de samenhang tussen het interne en externe beleid van de Unie op dit gebied kunnen bevorderen en kunnen bijdragen aan de belangrijke rol die de Unie in de wereld moet spelen.
Ik onderstreep evenwel dat al deze acties uiteraard rekening moeten houden met de beginselen die op de Europese Raad van Helsinki overeengekomen zijn inzake de kandidaat-lidstaten, zodat de kandidaat-landen hieraan meewerken en zo snel mogelijk betrokken worden bij dit plan voor de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Overigens dient onderstreept te worden dat in 2000 de onderhandelingen op het gebied van justitie en binnenlandse zaken met de eerste groep kandidaat-lidstaten zullen beginnen; ik verwacht dat wij erin zullen slagen aanzienlijke vooruitgang te boeken bij de voorbereiding van de dossiers waarover onderhandeld wordt met de tweede groep kandidaat-lidstaten, die in Helsinki werden toegelaten.
Tenslotte wil ik nogmaals herhalen dat de Commissie voornemens is uit pole position te vertrekken bij het indienen van voorstellen om het Verdrag van Amsterdam ten uitvoer te leggen. Ik hoop dat de Commissie en de Raad het eens worden over de bevoegdheidsverdeling bij de uitoefening van het initiatiefrecht en het tot stand brengen van het eigenlijke wetgevingsproces. Zoals ik het Parlement al zei, wacht ons een zware en ambitieuze taak, en de Commissie moet dan ook over de nodige medewerkers beschikken om deze uitdaging aan te kunnen. Zij rekent op de steun van het Parlement en - waarom ook niet - van de Raad voor de nodige middelen en voor het waarborgen van deze doelstellingen, zodat deze ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zo snel mogelijk verwezenlijkt kan worden en wij met zijn allen in een geest van interinstitutionele samenwerking kunnen bijdragen aan de verwezenlijking van dit doel, dat ongetwijfeld het "kroonjuweel" van het Verdrag van Amsterdam is.

von Bötticher
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, nadat dit Parlement zich de laatste veertig jaar voornamelijk heeft beziggehouden met het inrichten van een gemeenschappelijke interne markt, staan wij thans voor een nieuwe grote taak: de oprichting van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Het is een taak die wij alleen met succes kunnen volbrengen als alle organen van de Unie met respect voor elkaar en met inachtneming van elkaars bevoegdheden samen naar dit ambitieuze doel streven.
Commissaris Vitorino, hoewel ik de samenwerking met u als harmonisch en vruchtbaar zou willen betitelen, heeft de houding van de Raad ten aanzien van het Parlement mij in het verleden minder reden tot tevredenheid gegeven. Het leek wel alsof de Raad de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid beschouwde als zijn eigen ruimte, waarin hij de vrijheid had zich alles te permitteren, veilige beschutting genoot tegen de invloed van het Parlement en het recht bezat te doen en te laten wat hij wilde, zoals collega Schulz het in de commissie ooit eens treffend heeft uitgedrukt. Minister Gomes, ik heb natuurlijk gehoord wat u hierover heeft gezegd. Ik hoop op een voelbare verbetering van de samenwerking in de loop van het Portugese voorzitterschap.
Ik wil graag nader ingaan op drie punten die voor ons als leden van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese democraten het zwaartepunt moeten uitmaken van deze ruimte. Ten eerste een gemeenschappelijk asielrecht en een lastenverdeling bij de opname van vluchtelingen. Om te beginnen moet de Raad nu eindelijk eens voor de goedkeuring van Eurodac zorgen, zodat het basisinstrument voor de verdeling van asielzoekers over de lidstaten tot stand komt. In Wenen en Tampere zijn weliswaar de eerste aanzetten gegeven voor een Europees asielrecht, maar daaruit blijken vooral de moeilijkheden. Oplossingen bieden zij niet.
Wij roepen de vertegenwoordigers van de Raad daarom op over hun nationale muren te kijken en een eengemaakte asielprocedure voor de hele Unie op poten te zetten. Het kan trouwens niet de bedoeling zijn dat slechts een handvol hulpvaardige lidstaten de volledige last van de vluchtelingenellende van ons hele continent op zich nemen. Overeenstemming over een lastenverdeling moet daarom de hoogste prioriteit krijgen.
Tweede zwaartepunt is voor ons de bestrijding van de georganiseerde misdaad op Europese schaal, onder meer met behulp van Europol en Eurojust. De geplande oprichting van Eurojust is voor ons een wezenlijk succes van Tampere en moet nu met bekwame spoed in de praktijk worden gebracht. Wij zijn ingenomen met het feit dat Europol eindelijk aan de slag is gegaan. De Raad mag overigens niet uit het oog verliezen dat de effectiviteit van de misdaadbestrijding niet enkel verhoogd kan worden met een uitbreiding van de taakomschrijving van Europol, maar dat er ook een versterking van de personeelsbezetting nodig is, alsmede een verdieping van de taakomschrijving die gaat tot en met het verlenen van operationele bevoegdheden.
Wij roepen niet enkel op tot meer controle en niet alleen tot meer controle over Europol, voor ons geldt ook het Duitse spreekwoord "minder is soms meer". Op dit moment is een groot deel van de medewerkers van Europol in de eerste plaats bezig met zelfcontrole op de gegevensbestanden onder de wetgeving op de persoonlijke levenssfeer en komen er aanvragen binnen van 15 nationale parlementen. Dit mag wel veel controle zijn, erg efficiënt is het niet. Wij willen af van deze wirwar aan controles, en streven naar meer democratische controle door het Europees Parlement, zonder dat Europol daardoor in zijn werkzaamheden gehinderd wordt. Tegelijkertijd steunen wij de in Tampere voorgestelde oprichting van een Europese politieacademie als een stap in de goede richting.
Als derde zwaartepunt zien wij de uitbreiding van de rechten van het Parlement in dit verband. De ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid is iets waarmee de Unie zal kunnen ingrijpen in de grondrechten van haar burgers.
Als hierover enkel besloten wordt door diplomaten en bureaucraten terwijl de verkozen vertegenwoordigers van Europa de ontwikkelingen hoogstens kunnen volgen zoals een konijn de bewegingen van een slang, dan zal de burger die ruimte niet accepteren. Het wordt daarom hoog tijd dat het Parlement in deze zaak medebeslissingsbevoegdheid krijgt en dat zoals gezegd het principe van democratische controle verstevigd wordt. Wij willen een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid voor de burgers van Europa en niet tegen hen.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik hoef de Raad niets meer te zeggen. Mijn voorganger heeft dat met een citaat van mij uit de laatste commissievergadering al gedaan. Waarom heeft de Raad er toch zoveel moeite mee om rond de opbouw van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid met ons samen te werken? Deze vraag houdt mij voortdurend bezig. Ik wil proberen dit vanuit mijn gezichtspunt een beetje te verhelderen.
De opbouw van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid beweegt zich op het snijvlak van twee elementen van de nationale soevereiniteit. Politie en justitie behoren glashelder tot die soevereiniteit, en liggen dus erg gevoelig bij de lidstaten. Als we het snijvlak van deze beleidsterreinen naar de Unie willen overhevelen, als we dus bevoegdheden overdragen vanuit nationale hoofdsteden - Lissabon, Berlijn, Parijs - naar Brussel, dan dragen we een stuk van de macht over.
Natuurlijk is het heel moeilijk afscheid te nemen van deze traditionele vormen van gezag, zelfs al zien de lidstaten zelf in dat samenwerking tussen politiekorpsen noodzakelijk is. Internationale misdaad kunnen we immers alleen nog op Europese schaal bestrijden. Maar dan moeten we daar ook de consequentie uit trekken dat we het instrumentarium organisatorisch en wettelijk één moeten maken. Dat leidt ertoe dat de regeringen die dit moeten doen, die dit moeten verwezenlijken en die daartoe de noodzaak ook inzien, tot het besef komen dat zij daarmee afstand nemen van een deel van hun macht. Daar komt dan nog een Europees Parlement bij, dat ingewikkeld in elkaar zit.
Maar we moeten dit nu eindelijk eens oplossen, want als we zo doorgaan als het afgelopen jaar, dan gebeurt er dit: het veiligheidsdebat, het debat over de rechten van de burger, wordt door zijn deels nationale en deels Europese structuur in de nationale parlementen gemarginaliseerd. In het Europees Parlement komt het ook niet helemaal tot zijn recht, en de Raad vergadert tenslotte achter gesloten deuren.
Als de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid een geheime operatie blijft, kunnen we de burger er niet voor winnen. Met andere woorden, de stabiliteit van de democratie hangt af van de vraag of wij hierover debatteren. Daarom wind ik mij zo vaak op over de Raad, niet over de ministers, want dat zijn in de regel verkozen politici. Collega's Gomes, Costa, commissaris Vitorino, wij allen komen in principe uit dezelfde stal. Maar tot het ambtenarenapparaat van de Raad wil ik een oproep richten. Hier geldt het principe dat wie beslissingen voorbereidt - en dat doet het ambtenarenapparaat van de Raad - al op die beslissingen vooruitloopt. Daarom moet het ambtenarenapparaat van de Raad een beetje meer de moed tonen om de democratie te respecteren.

Ik wil kort nog een verder aspect aanstippen, want ik heb niet zoveel tijd. Het woord scoreboard klinkt in het Duits als skateboard. Daarom vind ik dat we behoefte hebben aan een tijdschema waarin staat wie welk thema binnen welke termijn moet verwezenlijken. Het plan-Vitorino, met duidelijke en welomschreven projecten die binnen een duidelijk omschreven tijdkader tot stand moeten worden gebracht, dat is wat we nodig hebben. Ik dank collega Vitorino trouwens voor zijn uiteenzetting. Maar hij kan zijn plan alleen uitvoeren als hij de nodige financiële en personele middelen heeft. Laten we hem die middelen geven, dan komt hij sneller vooruit, en daar zijn wij allemaal mee gediend.

Ludford
Ik ben een warm voorstander van het feit dat het Portugese voorzitterschap justitie en binnenlandse zaken een hoge prioriteit wil geven of, met andere woorden, als kroonjuwelen heeft aangewezen voor de komende zes maanden. Ook de opmerkingen van commissaris Patten vanochtend over een fonds voor snelle interventies bij veiligheidscrises waren zeer bemoedigend. Misschien dat hiermee een einde komt aan schandalige situaties zoals de mislukking in Kosovo met betrekking tot het stationeren van de beloofde politiemacht.
Ik wil slechts drie gebieden onder de aandacht brengen waarop we snelle vooruitgang dienen te boeken. Het eerste betreft het asielbeleid. Het is van wezenlijk belang dat er een uniform Europees systeem komt dat gebaseerd is op eerlijkheid, volledig respect van het Verdrag van Genève en een fatsoenlijke opvangsituatie waarin geen plaats is voor een routinematige detentie van asielzoekers. Een beslissing over een asielaanvraag behoort enkele maanden te duren - niet enkele jaren.
Het tweede gebied betreft vrijheid: vrijheid om overal in de Europese Unie te reizen en te wonen waar men wil; vrijheid van informatie; vrijheid van stemrecht voor elke Europese burger, dus niet alleen voor burgers uit lidstaten maar ook voor ingezeten uit derde landen. Onze burgers moeten de boodschap krijgen dat in ons gemeenschappelijk beleid inzake justitie en binnenlandse zaken de vrijheid centraal staat en niet de onderdrukking.
Mijn laatste punt betreft de convergentie van de systemen op het gebied van het burgerlijk recht en het strafrecht. Eurosceptici beweren dat hierdoor de soevereiniteit wordt aangetast, dat de afzonderlijke landen zullen verdwijnen en dergelijke. Het geval van de verdachte die gezocht werd wegens moord op drie vrouwen in Frankrijk, waaronder de Britse studente Isabel Peake die uit een trein werd gegooid, demonstreert waarom die wederzijdse erkenning noodzakelijk is. Nadat hij eerst in Madrid werd gearresteerd en vervolgens weer werd vrijgelaten, is hij daarna in Lissabon gearresteerd om daar nu weer te worden uitgewezen. Het is in ons aller belang om een samenwerking op dit terrein te bewerkstelligen, ongeacht wat de eurosceptici beweren.
Zoals reeds eerder opgemerkt, wil ik tenslotte nog zeggen dat het essentieel is dat met betrekking tot deze onderwerpen de medebeslissingsprocedure in het Europees Parlement wordt gehanteerd om een zorgvuldig democratisch en rechtvaardig resultaat te waarborgen. Ik hoop dat hieraan tijdens de IGC aandacht zal worden besteed.

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, over 1999 kan ik enkel kort dit zeggen: na de kou uit Finland is de zon uit Portugal een welkome afwisseling. Ik hoop dat het allemaal lukt. Een belangrijke gebeurtenis voor Europa in verband met de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in 1999 was beslist de Top van Tampere. Net als voorheen blijven er veel vragen onbeantwoord. Sinds Tampere is er een onevenwicht tussen de positieve maatregelen die genomen worden en pure intentieverklaringen.
Rond het staatsburgerschap en de integratie van mensen uit niet-lidstaten zijn nog geen regelingen getroffen. Aan de andere kant zijn er zeer concrete maatregelen genomen rond het thema veiligheid. Het opstellen van een handvest van de grondrechten wordt een van de belangrijke projecten van de nabije toekomst. Toch valt moeilijk te voorspellen hoe dit handvest er inhoudelijk uit zal zien en hoe het gestalte zal krijgen in de wetgeving. Ik denk bijvoorbeeld aan de mensen die op dit moment geen burgers van de Unie zijn.
Het verdrag inzake Europol is nu officieel van kracht. In Tampere had men ook operationele bevoegdheden op het oog. Wij blijven hameren op een herziening van dit verdrag om een beter parlementair en gerechtelijk toezicht mogelijk te maken. Ook in verband met Eurodac moeten we kritisch tegenover dit verdrag staan. Het Parlement heeft de tekst gewijzigd. We moeten zorgen dat de Raad het eens wordt met de benadering van het Parlement. Rond de overige thema's zijn tot op heden helaas nog geen initiatieven genomen. Wij wachten dus af.
Europa als ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid is tot nu toe op belangrijke punten een terrein zonder duidelijke afspraken, terwijl we die toch aan de Europese burger verplicht zijn. Nu ik de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie heb horen spreken, ben ik optimistisch. Ik ga ervan uit dat het ons de komende zes maanden zal lukken.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik denk dat de mondelinge vraag van mevrouw Terrón i Cusí ons voor een blunder kan behoeden, want zes maanden nadat ons nieuwe Parlement geïnstalleerd is moeten we een duidelijke boodschap aan de burgers van Europa afgeven. Ik denk dat het Portugese voorzitterschap hieraan een goede bijdrage kan leveren. We kennen allen de enorme verwachtingen die onze burgers momenteel koesteren op het gebied van de vrijheid, veiligheid en met name sociale rechtvaardigheid. Ze zijn echter niet geïnteresseerd in politiek, staan er ver van af en verafschuwen zelfs alles wat met politiek te maken heeft. Daarom moeten we concrete maatregelen treffen om hun moeilijkheden op te lossen. Alleen zo kunnen we de burgers weer in de politiek doen geloven.
We moeten een moedig en genereus beleid voeren en de minst bedeelden te hulp schieten, zodat Europa het symbool van vrede en broederschap kan worden. Er moet een plan worden opgesteld waarmee de werkloosheid daadwerkelijk bestreden kan worden. Werkloosheid is immers een voedingsbodem voor racisme, nationalisme en extreem-rechtse, racistische groeperingen. Ik wil benadrukken dat veel immigranten en vluchtelingen tot de minst bedeelden horen. Asielzoekers worden in veel gevallen gevangen gezet en als criminelen behandeld. Deze situatie is niet langer acceptabel. Iedere asielzoekers moet recht hebben op een rechtvaardige hoorzitting en in beroep kunnen gaan. Vorige week was ik op het vliegveld van Roissy toevallig getuige van een uiterst gewelddadig tafreel waarbij twee jonge vrouwen, ongetwijfeld illegalen, werden teruggestuurd naar Conakry. Ze werden als de meest verschrikkelijke criminelen behandeld. Ze waren naakt en werden, omringd door een ME-peleton, aan de haren over de grond gesleept. Het Portugese voorzitterschap moet een einde maken aan dit soort barbaarse praktijken.
Onze rol moet daarentegen zijn mensen die een dictatuur zijn ontvlucht te begeleiden, gerust te stellen en te helpen. De Commissie heeft voorgesteld een Europees vluchtelingenfonds te creëren. Dit voorstel is door het Parlement zeer positief ontvangen. We moeten niet langer bakkeleien over de begroting voor het vluchtelingenfonds; het moet er nu eindelijk maar eens komen. De voorstellen die in Tampere vreemd genoeg zijn verworpen, moeten door het voorzitterschap en de Raad opnieuw ter tafel worden gebracht. Ik wil hierbij overigens opmerken dat in Tampere wel een belangrijke basis is gelegd.
Verder mogen we niet toestaan dat de rassenhaat in Europa toeneemt en de discriminatie er tot gemeengoed wordt gemaakt. We moeten ingrijpende maatregelen treffen. Zo moet de antiracismewetgeving worden geharmoniseerd. Welke inhoud wilt u aan artikel 13 van het Verdrag geven? Wat wilt u doen om de ongelijkheid in salarissen tussen man en vrouw weg te nemen? Welke maatregelen wilt u treffen tegen rassenhaat, racisme en seksisme? We moeten het beste van de bestaande wetgeving in de lidstaten tot gemeengoed verheffen.
Uw voorzitter moet alle buitenlanders die meer dan vijf jaar op Europees grondgebied wonen, bij gemeenteverkiezingen en Europese verkiezingen stemrecht geven. Deze mensen moeten zich bovendien verkiesbaar kunnen stellen. Dit gebeurt immers al in zes lidstaten. De legalisatie van illegalen in landen zoals het uwe moet als voorbeeld gelden voor de overige lidstaten. Vele illegalen worden immers gedwongen onder erbarmelijke omstandigheden te leven en te werken. Ze worden economisch uitgebuit en vormen de slaven van de moderne tijd.
Meer in het algemeen moet dit voorzitterschap de aanzet geven tot een mentaliteitsverandering onder onze medeburgers ten aanzien van minderheden en immigranten. Immigratie staat vaak gelijk aan onzekerheid, geweld en onderdrukking. Hoe denkt u onze medeburgers ervan te overtuigen dat immigratie net als in het verleden een bron van sociale en culturele rijkdom is, een bron die bovendien van groot belang is voor onze demografische situatie? Wat gaat u ondernemen om de plaats van immigranten in onze samenleving op te waarderen en de asielaanvragers daadwerkelijke bescherming te garanderen?

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, er is een groot gebrek aan transparantie met betrekking tot de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. De Europese Unie is een economische krachtcentrale maar op het gebied van de behandeling van vluchtelingen zijn we nog maar beginnelingen. Het racistisch klimaat in onze maatschappij is angstaanjagend.
Al vele generaties lang stuurt Ierland zijn zonen en dochters naar veilige plaatsen over de hele wereld. Inmiddels heeft de Keltische tijger voor een grotere rijkdom en welvaart gezorgd dan wij voor mogelijk hielden. Op dat moment tonen wij echter tegelijkertijd een erg donkere kant van ons karakter. Racisme is in Ierland een groot probleem. Het was nogal een shock voor onze politieke leiders toen zij bemerkten dat ook wij een deel van de vluchtelingen moeten opnemen die al geruime tijd de Europese Unie binnenstromen. Wij weten echter niet goed hoe we met deze situatie moeten omgaan, hoewel de regering haar uiterste best doet om die achterstand in te halen. De bereidheid is aanwezig maar wordt overschaduwd door angst. Om deze angst weg te nemen, hebben we een gedreven politiek en religieus leiderschap nodig, niet alleen in Ierland maar in de hele Europese Unie.

Turco
Mijnheer de Voorzitter, het onwillig voorzitterschap dat in de afgelopen maanden telkens weer met allerlei smoesjes het debat wist tegen te houden dat wij uiteindelijk vandaag voeren, is voorbij. Ik ben het roerend eens met hetgeen de collega's von Boetticher en Schulz zeiden. Het Europees Parlement en het Hof van Justitie moeten sterker worden betrokken bij de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, zonder dat zij daarvoor hun boekje te buiten moeten gaan. In feite spelen wij elke zes maanden hetzelfde toneel en beschuldigen wij het voorzitterschap van de Raad van alles en nog wat. Laten wij dat in het vervolg voorkomen! Laten wij als Parlement de moed bijeenrapen en met een overtuigde politieke actie ervoor zorgen dat tijdens de komende intergouvernementele conferentie besloten wordt tot onmiddellijke uitbreiding van de medebeslissing. Waarom zouden wij daarmee nog eens vijf jaar wachten?

Krarup
De twee gelijkluidende vragen die we hier behandelen, staan in het teken van de goddelijke spreuk, die de politiek de laatste jaren eerder in een soort ideologie verandert - welluidend, maar verderfelijk. De huidige goddelijke spreuk van de EU luidt: "ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid" . Deze spreuk verhult echter een andere ambitie bij de Commissie, de Raad en een overweldigende meerderheid in dit Parlement. Zij willen namelijk zo'n ruimte invoeren. Wie wil er nu geen veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid? Het probleem is alleen dat zo'n ruimte niet met wetgevingsdecreten en andere supranationale besluiten kan worden ingevoerd. Vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid vormen een systeem dat in de maatschappij geworteld zit. Het weerspiegelt de historische, sociale en politieke ontwikkeling van elke samenleving. Het is niet iets dat de EU kan invoeren zonder de maatschappij schade toe te brengen. Hier vinden we echter het enige rationele element in die goddelijke spreuk van veiligheid, vrijheid en rechtvaardigheid. De bedoeling is niet de burgers rechtvaardigheid te garanderen. Daartoe dienen de nationale rechtssystemen. Het is de bedoeling fundamentele delen van het nationale strafrecht, van het crimineel beleid en van de rechtspraak onder de heerschappij van de EU onder te brengen. Men beoogt een versterkte integratie, die door de misleidende verpakking bovendien meer repressie en meer controle zal inhouden. Neem nu bijvoorbeeld alle beslissingen met betrekking tot Fort Europa, Schengen, Eurodac enzovoort. Elke democraat ziet de twee kernproblemen. Ten eerste zijn de geplande voorstellen totaal niet te realiseren. Hoe denkt men de EU-instellingen, die nu al overbelast zijn, deze ambitieuze projecten te laten verwezenlijken? U herinnert zich wel de dodelijke kritiek van vorig jaar aan het adres van de Commissie voor haar gebrek aan fatsoen, ethiek en verantwoordelijkheidsgevoel. Dit kwam ook tot uiting in de gestelde vragen. Ten tweede zijn de projecten belastend en zelfs verminkend voor de nationale democratieën. Zolang de EU zich alleen met de interne markt bezighield, werd alleen het lichaam aangevallen. Nu wordt ook de ziel aangevallen.

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, de bevolking in Noord-Ierland wordt geconfronteerd met merkwaardige tegenstrijdigheden. Commissaris Patten heeft zich vandaag in dit Huis uitgesproken voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. In zijn verslag dat vanmiddag door het Britse Lagerhuis is aangenomen, wordt de Royal Ulster Constabulary met inbegrip van de reservisten afgeschaft, waardoor zowel de Noord-Ierse katholieken als protestanten overgeleverd zijn aan terroristen. De IRA-terroristen en de hun protestantse tegenhangers hebben allebei nog geen enkel wapen ingeleverd en toch wordt de politie in een positie gemanoeuvreerd waarin ze niet afdoend kan optreden tegen terroristische groeperingen.
Sta mij toe om enkele cijfers te geven over de periode na de datum van ondertekening van het akkoord. In 1998 zijn 55 mensen vermoord. In 1999 werden we geconfronteerd met zeven moorden, exclusief de Omagh-bom, die 29 slachtoffers eiste en waarbij 300 mensen gewond raakten. Tussen 1998 en 1999 pleegden de loyalisten aanslagen op 123 mensen en de republikeinen op 93 mensen. In 1999 werden 193 loyalisten en 97 republikeinen in staat van beschuldiging gesteld.
Sinds januari 2000 hebben er zes schietpartijen door loyalisten en twee door republikeinen plaatsgevonden. Er hebben zes ernstige aanslagen plaatsgehad waarbij loyalisten waren betrokken - bij een van die aanslagen is opnieuw een slachtoffer gevallen - terwijl de republikeinen voor vijf aanslagen verantwoordelijk waren.
Mijnheer de Voorzitter, deze situatie is onhoudbaar en hier moet snel verandering in komen.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, in het Verdrag van Amsterdam heeft de Europese Unie zich een belangrijk doel gesteld. Het is nu onze taak als Parlement, Raad en Commissie om in deze zittingsperiode een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te creëren.
De katalysator van dit project was de Raad van Tampere, waar enkele doelen en termijnen werden voorgesteld, maar vijf jaar, de voorgestelde termijn voor de uitwerking van titel IV van het Verdrag, is te lang, want bepaalde problemen moeten dringend worden opgelost.
Ten eerste vind ik dat het Parlement niet buitenspel mag worden gezet bij belangrijke beslissingen en dat we de zekerheid moeten krijgen dat het Parlement wordt betrokken in het besluitvormingsproces, vooral omdat het gaat om een project van de burgers, zoals de commissaris terecht heeft gezegd.
Ten tweede vind ik dat er zo snel mogelijk een gemeenschappelijk asielsysteem moet komen, door de invoering van gemeenschappelijke procedureregels en, vooral, door een einde te maken aan de huidige verwarring tussen politieke en economische emigratie. De recente vreemdelingenwetten in België en in mijn eigen land laten zien dat er dringend werk moet worden gemaakt van de communautarisering van het immigratiebeleid.
Mijn derde en laatste opmerking heeft betrekking op het externe beleid van de Unie inzake immigratie en asiel. We mogen niet de indruk wekken dat de Unie zich enkel wil beschermen tegen een invasie van vluchtelingen en economische immigranten. We moeten kiezen voor een ontwikkelingsbeleid in samenwerking met onze buurlanden in Oost-Europa en het Middellandse-Zeegebied. Maar we moeten dit grondig aanpakken, met aanzienlijke financiële middelen en in nauwe samenwerking met de overheidsinstellingen die bevoegd zijn voor de bescherming van burgers die het slachtoffer zijn van mensenrechtenschendingen of die willen emigreren omdat ze in eigen land niet kunnen voorzien in hun basisbehoeften.
Wat tenslotte het handvest van de grondrechten betreft, wensen de Europese burgers dat het burgerschap van de Unie een concrete invulling krijgt. Ze nemen geen genoegen met de euro of met meer werkgelegenheid, zelfs niet met een grotere veiligheid. Ze hebben behoefte aan een "Europese ziel", zoals een Spaanse professor heeft gezegd.

Evans, Robert J
Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot een aantal eerdere sprekers, zou ik graag terug willen komen op de opmerkingen van onze Portugese ministers en van de heer Vitorino. Zoals de heer Ceyhun al zei, klonken de opmerkingen van dit drietal ons als muziek in de oren. Maar voor alle muziek geldt dat deze melodieus en harmonieus moet zijn. Velen van ons zijn erg optimistisch over de komende zes maanden. De melodie die wordt gespeeld, zal door veel mensen in Europa worden beluisterd en zij zullen graag de juiste melodie willen horen. Eerder vanmiddag is al gezegd dat het nog lang kan duren voordat de nieuwe melodie sommige vervelende melodieën zal overstemmen die we tijdens de Europese verkiezing en de afgelopen maanden hebben gehoord. Het Verdrag van Amsterdam en de Europese Top in Tampere hebben het project voor een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in de Europese Unie nader uitgewerkt.
Eén aspect is echter bijzonder van belang en dat is kritisch onderzoek en hierin moet dit Huis een rol spelen. Er is al zoveel wetgeving - en ik ben dan ook blij met het Portugese programma dat vorige week is gepresenteerd - dat we er absoluut zeker van moeten zijn dat alle wetgeving kritisch en zorgvuldig wordt getoetst. De mensen in dit Parlement, de leden van de nationale parlementen en de burgers van Europa moeten zich bewust worden van elk detail in die wetgeving. Wij moeten er dan ook voor zorgen dat die details uitvoerbaar, toepasselijk en relevant zijn voor de verschillende landen.
Ik wil uw aandacht graag vestigen op enkele aspecten van de resoluties die vanmiddag aan de orde zijn. Naar een paar van die aspecten is ook reeds eerder verwezen. Ik ben blij met de stappen die gezet zijn in de richting van de erkenning van de rechtsstelsels van de diverse landen en van de samenwerking bij misdaadbestrijding. Deze onderwerpen spreken de Europese burgers aan en zij zullen blij zijn dat er vooruitgang wordt geboekt. De Commissie en de Raad moeten zich er echter van bewust zijn dat veel mensen in dit Huis nog steeds hun bedenkingen hebben over bijvoorbeeld het Eurodac-systeem. Wij aanvaarden weliswaar de overheersende rol die de Raad hierin speelt, maar dat neemt niet weg dat er bezwaren bestaan. Ik ben er zeker van dat de Raad naar de argumenten van de gekozen parlementsleden zal luisteren als we nader op dit onderwerp ingaan.
De heer Schulz merkte op een gegeven moment op dat hij de definitie van scoreboard onduidelijk vond. Iedereen die Engels of Brits is of geïnteresseerd is in cricket weet wat een scoreboard is. Op een scoreboard kunnen mensen de stand lezen, een scoreboard dient actueel, duidelijk en zichtbaar te zijn. Ik ben ervan overtuigd dat commissaris Vitorino zal zorgen dat dit inderdaad het geval is. Ik hoop dat aan het einde van deze periode van zes maanden de muziek nog steeds wordt gespeeld en dat de Europese burgers er dan nog steeds naar luisteren.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik heet de fungerend voorzitter en zijn collega van het Ministerie van Justitie, de heer Costa, van harte welkom. Ik wil hun ook graag danken voor de wijze waarop ze mijn commissie vorige week in Lissabon hebben ontvangen en voor de constructieve besprekingen die we hebben gevoerd. Zoals uit de uitstekende ontwerpresolutie van mevrouw Terrón vandaag is gebleken, hebben we na Amsterdam en Tampere gezamenlijk nog veel werk te verrichten.
Sta mij toe om drie korte opmerkingen te maken. Ten eerste hebben wij behoefte aan een volwassen dialoog tussen de Raad en het Europees Parlement. Het is nauwelijks zes maanden geleden dat beide instellingen bij de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam de verplichting werd opgelegd om samen te werken. We hebben elkaar sindsdien getaxeerd, er zijn wat schermutselingen geweest, maar uiteindelijk zullen we toch gewoon effectief moeten samenwerken. Laten we dus ophouden met schaduwboksen en stoppen met deze poppenkast. Het wordt tijd dat wij niet alleen de taken respecteren die wij krachtens het Verdrag moeten uitvoeren, maar dat wij ook de geplande tijdsschema's in acht nemen voor een uitvoerig democratisch debat. Wij willen graag betrokken worden bij uw discussies over zowel beleid als procedure. Laten we niet net doen alsof de nationale parlementen in staat zijn om op deze gebieden op een effectieve manier democratische controle uit te oefenen.
Mijn tweede punt is dat we een goed toegeruste Commissie nodig hebben. We hebben een nieuw directoraat-generaal opgericht, maar naar ik heb vernomen, werken daar nog maar zeventig mensen. Er is afgesproken dat dit aantal verdubbeld zou worden, maar ik heb begrepen dat tot op heden nog niet één nieuwe medewerker is gearriveerd. Wij zadelen de Commissie op met een zware opdracht. Het ontwerpen van het scoreboard is zeker niet een van de lichtste taken. Om de Commissie van de benodigde middelen te voorzien, moeten de Raad en het Parlement dan ook samenwerken.
Over de inhoud van het debat wil ik tenslotte nog opmerken dat ik blij ben dat het voorzitterschap de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid boven aan de agenda heeft gezet. Alle goede dingen komen in drieën en dat geldt zeker op beleidsgebied. Tweehonderd jaar geleden ging het om vrijheid, gelijkheid en broederschap. Op basis van dit uitgangspunt ging alles heel goed totdat linkse regeringen aan gelijkheid meer voorrang begonnen te geven dan aan de andere twee principes. Nu gaat het om vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Ik hoop dat de huidige linkse regeringen, de woorden van commissaris Vitorino indachtig, de verleiding zullen weerstaan om veiligheid, hoe belangrijk dit principe ook is, hoger aan te slaan dan de even essentiële vrijheid en rechtvaardigheid.

Boumediene-Thiery
Waarde collega's, het is zinvol om de belangrijkste vorderingen in herinnering te brengen die met betrekking tot de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zijn geboekt. Maar we zijn er nog lang niet. Het Hof van Justitie speelt nog een te beperkte rol en het communautariseringsproces is nog niet voltooid. Kijk maar naar het unilaterale besluit van België om de controle aan zijn grenzen te herstellen. We moeten het besluit om een handvest van de grondrechten op te stellen zeker verwelkomen, maar we weten niet wat de inhoud van dit handvest of de juridische, bindende of symbolische waarde ervan wordt. Geldt dit handvest straks voor alle burgers ongeacht hun nationaliteit, of worden er bepaalde categorieën uitgesloten?
Op het punt van het Europese burgerschap en de politieke rechten van alle inwoners van Europa is er totaal geen vooruitgang geboekt. In zijn actieplan stelt de werkgroep op hoog niveau voor om de immigratiestroom in de toekomst in te perken, maar in dit plan staat niet vermeld hoe de mensenrechtensituatie, de openbare vrijheden en de economie in de betrokken landen verbeterd kunnen worden. Wij weten dat clausules voor hernieuwde toelating in de samenwerkings- en associatieovereenkomsten zijn opgenomen. Deze clausules vormen een ernstige bedreiging voor het beginsel van niet-uitwijzing. Ik wil overigens opmerken dat deze bepalingen door de Raad zijn aangenomen via een procedure zonder debat en zonder raadpleging van het Europees Parlement. Onze belangrijkste zorg blijft echter...
(De Voorzitter ontneemt de spreekster het woord)

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me graag aan bij mijn collega's en heet de vertegenwoordigers van de Raad en de commissaris van harte welkom. Ik wil ze ook bedanken voor hun verklaringen in dit Huis.
Ik zal de onderwerpen die reeds aan de orde zijn geweest verder laten rusten en mij beperken tot één specifieke kwestie: het drugsprobleem en hoe we de alomtegenwoordigheid van de drugscultuur in onze maatschappij kunnen terugdringen. Ik verwacht van het Portugese voorzitterschap met name dat er wordt voortgebouwd op het fantastische werk dat onder het Finse voorzitterschap is verricht bij het tot stand brengen van coördinatie tussen de programma's en de maatregelen van de verschillende lidstaten.
Op internationaal niveau zijn er reeds een aantal maatregelen genomen om de drugshandel en het witwassen van geld en dergelijke te bestrijden. Er zouden echter ook meer maatregelen vanuit een menselijk perspectief moet worden genomen. Mensen die willen afkicken, dienen daarbij steun te krijgen. Ze moeten goed begeleid worden en er moeten adequate mogelijkheden voor resocialisatie aanwezig zijn. In de tweede plaats moet er een coördinatie tussen de uitvoerende en rechterlijke macht totstandkomen met betrekking tot de communautaire strafmaatregelen en communautaire wetgeving. In de derde plaats moet er een op jongeren gerichte informatie- en bewustmakingscampagne worden gevoerd. Tenslotte moeten we de gevaarlijke termen "normalisatie" en "schadebeperking" voorgoed afschaffen. Wij moeten namelijk laten zien dat een afzwakking van ons vastbesloten standpunt om drugs niet te legaliseren, uitsluitend acceptabel is indien het belang van al onze burgers hiermee gediend zou zijn.

Vanhecke, Frank
Voorzitter, ik zou van de luttele seconden spreektijd die mij gegund zijn, gebruik willen maken om de vertegenwoordiger van de Commissie erop te wijzen of eraan te herinneren dat op dit ogenblik in de lidstaat België door de regering een politiek wordt gevoerd waarbij duizenden en wellicht tienduizenden illegale vreemdelingen worden gelegaliseerd, permanent verblijfsrecht zullen krijgen, recht op gezinshereniging zullen krijgen, enzovoort.
Dat is een maatregel van de Belgische regering die een flagrante overtreding is van het Verdrag van Schengen. Ik heb daarover op 23 december schriftelijk een klacht ingediend bij commissaris Vitorino. Ik zou hem willen vragen deze klacht in overweging te nemen en mij binnen afzienbare tijd te laten weten welke stappen de Commissie zal ondernemen om deze schending van het Verdrag van Schengen door de Belgische staat overeenkomstig artikel 226 van het Verdrag te bestraffen.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, waarde heren uit Portugal - ik richt mij vooral tot diegenen onder u die de Raad vertegenwoordigen -, u bent met hoge verwachtingen van onze kant geconfronteerd. Ik wilde u aan de hand van een voorbeeld laten zien, hoe u die verwachtingen op zijn minst op een beperkt deelgebied relatief snel kunt inlossen.
Ik heb het over Eurodac. U zult zich herinneren dat wij in december hier in het Europees Parlement hoge verwachtingen koesterden en besloten hebben dat Eurodac als verordening en als systeem werkelijkheid moest worden, en wel als Europees instrument dat wij dringend nodig hebben om paal en perk te stellen aan meervoudige asielaanvragen en illegaliteit en vooral om eenduidig vast te leggen welke lidstaat voor het behandelen van een asielaanvraag verantwoordlijk is. We hebben hier duidelijk voor de invoering van dit instrument gekozen onder begeleiding van een uitvoerend comité, dat net als de bijbehorende gegevensbank bij de Commissie zou worden ondergebracht. Wij verkeerden in de veronderstelling dat Eurodac werkelijkheid werd. Ook in Tampere verkeerde men in de veronderstelling dat Eurodac werkelijkheid werd. Maar bij de eerstvolgende Top in december sloeg de Raad een andere weg in en zette hij weer een stap terug. Hij besloot dat de uitvoerende bevoegdheden bij de Raad moesten blijven - wat wij ten stelligste afwijzen -, dat het uitvoerend comité bij de Raad moest blijven en dat waar mogelijk Gibraltar nog als pressiemiddel moest worden gebruikt.
Dit is een schoolvoorbeeld van een manier van werken die wij niet willen hebben. Mijn dringende verzoek namens mijn fractie is dat u alles in het werk stelt om Eurodac als instrument ter bestrijding van asielmisbruik en illegaliteit en als instrument voor een snelle afhandeling van asielaanvragen zo snel mogelijk in de praktijk te brengen. Als u ons vandaag kunt zeggen wat u gaat doen, zouden wij daar erg mee gediend zijn.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, heren ministers, mijnheer de commissaris, in 1999 hadden wij inderdaad een rijke besluitenoogst, een dermate rijke oogst dat wij het nauwelijks allemaal kunnen verteren. De besluiten waren zo talrijk dat zij bijna niet hard gemaakt kunnen worden. Ik heb het nu met name over de Raad en de traagheid van de lidstaten bij de verwezenlijking van de gemeenschappelijk genomen besluiten.
Dat neemt niet weg dat het afgelopen jaar in het teken stond van besluiten die absolute mijlpalen waren. Ik noem met name de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam, de opneming van de Overeenkomst van Schengen in de communautaire pijler en het besluit van de Top van Keulen tot opstelling van een handvest van de grondrechten. Ook noem ik de Buitengewone Europese Raad van Tampere, toen voor alle lidstaten bindende prioriteiten en doelstellingen werden vastgesteld voor de verwezenlijking van een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Het Europees Parlement erkent wel degelijk de gemaakte vorderingen, maar moet toch het gebrek aan bereidheid bij de Raad tot uitvoering van de genomen besluiten aan de kaak stellen. De Raad heeft geen gemeenschappelijk ideaal en schiet met name tekort in transparantie en samenwerking met het Europees Parlement.
U zult misschien hebben vastgesteld dat het Europees Parlement niet bereid is enkel voor waarnemer te spelen. Het Parlement zal blijven hameren op de kritieke thema's en u bijvoorbeeld blijven vragen in hoeverre u bereid bent vorderingen te maken bij de bestrijding van mensenhandel, kinderpornografie op Internet, drugs en georganiseerde misdaad en welke wetgevende en andere maatregelen u wilt treffen om een einde te maken aan deze schandvlek. Wij zullen u blijven vragen of u bereid bent een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid te voeren en iets te ondernemen voor gezinshereniging en toekenning van gelijke rechten en plichten met die van de burgers van de Europese Unie. Is het niet hoog tijd dat u, met het oog op de nieuwe demografische orde, zoals die beschreven wordt door de VN-deskundigen, uw traditionele, conservatieve standpunten inzake vluchtelingen en immigranten over boord gooit? Ik koester hoge verwachtingen van het Portugese voorzitterschap.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij heel goed vinden in vrijwel alles wat er vandaag tijdens dit debat is gezegd. Ik zou echter toch ook een waarschuwing willen geven. Wij lopen niet het risico dat we te weinig handvesten van rechten in deze Gemeenschap krijgen, maar het dreigen er te veel te worden: op nationaal niveau en vanuit de Europese Unie en het Europese Verdrag. Hetzelfde geldt voor de instanties die de definitieve zeggenschap over onze rechten krijgen - we hebben het Hof aan de overkant van de rivier en het Hof in Luxemburg. Daarnaast beschikken we nog over rechterlijke instanties in Karlsruhe, Londen, Lissabon, Dublin en Edinburgh.
Wij moeten ervoor zorgen dat wat we doen ook zinvol is. We moeten er in ieder geval op toezien dat er geen verwarring en jurisdictiegeschillen kunnen ontstaan ten aanzien van onze rechten, want dat is de grootste vijand van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Kortom, waar we naar moeten streven is het tot stand brengen en handhaven van de meest vergaande gemeenschappelijke normen in combinatie met maatregelen om deze normen in stand te houden. Daarbij zullen we wel altijd rekening moeten houden met het subsidiariteitsbeginsel. Net zoals iedereen in dit Huis ben ik een voorstander van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Ik wil echter niet dat deze principes ontaarden in overcentralisatie, chaos en verwarring.

Gomes
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil heel kort het volgende zeggen: de geachte afgevaardigden hebben in hun bijdragen heel wat vragen over het Portugese voorzitterschap gesteld. De Voorzitter van het Parlement gaf te kennen dat wij heel weinig tijd hadden, en ik en mijn collega van Justitie zijn dan ook voornemens alle kwesties die hier aan de orde gesteld werden, objectief te behandelen tijdens de vergadering van de parlementaire commissie die wij volgende week zullen bijwonen.
(Langdurig applaus)

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de minister.
Het debat is gesloten.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, het antwoord van de Raad verheugt mij, en dat geldt zowel voor het mondelinge als het schriftelijke antwoord. De Raad heeft echt uitstekend werk verricht.
Ik zal het kort houden en ik zou de Raad willen voorstellen om dit debat voort te zetten tijdens de volgende vergadering van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Daar zullen we de gelegenheid hebben om deze antwoorden te bespreken en onze punten van zorg ook kenbaar te maken aan de Commissie.
Ik ben persoonlijk erg blij met enkele specifieke antwoorden, bijvoorbeeld in verband met Schengen of het Europol-verdrag, waarvan we hopen dat het zal worden herzien, en ik ben ook blij met de uitlatingen van de minister van Justitie, met name wanneer hij zegt dat de Raad wil proberen om Europol onder justitiële controle te brengen. Ik hoop dat dit ook zal gebeuren ten aanzien van de parlementaire controle.
Geachte vertegenwoordigers van de Raad, wij zullen binnen een maand een ontwerpresolutie voorleggen aan het Parlement. Gezien de goede verstandhouding die er nu tussen ons heerst en de positieve instelling die u vandaag heeft getoond, ben ik er zeker van dat u onze ontwerpresolutie in aanmerking zult nemen.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0003/2000).

De Voorzitter


Ioannis Souladakis
Vraag nr. 1 van (H-0780/99):
Betreft: Bouw van een kerncentrale in het aardbevingsgebied in Turkije De twee recente aardbevingen met een kracht van meer dan zeven op de schaal van richter doen grote twijfel rijzen ten aanzien van de Turkse vastberadenheid om een dure kerncentrale te bouwen in Akuyu, terwijl de energiereserves van de dam van Ataturk worden geëxporteerd naar derde landen en de EU, die zelf op haar begroting bezuinigt, steun betaalt aan de slachtoffers van de aardbevingen. De Turkse plannen op het gebied van de kernenergie gaan voorbij aan de gevaren voor de burgers en de ecosystemen in Turkije en de omringende regio's, en wekken het vermoeden dat erachter reeds lang besliste plannen schuilgaan van de Turkse politieke en militaire top om de nucleaire technologie te verwerven die het mogelijk maakt kernwapens te bouwen, aangezien men reactoren wil hebben van Canadese oorsprong, overeenkomstig die van India en Pakistan.
Welke maatregelen denkt de Raad te treffen om te voorkomen dat nucleaire ongelukken plaatsvinden en kernwapens worden ontwikkeld in een land dat wenst toe te treden tot de EU, en dat geweldige bedragen uitgeeft aan nucleaire programma's, terwijl het Europese steun ontvangt voor economische hulp?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, de Raad wenst erop te wijzen dat Turkije het Verdrag inzake nucleaire veiligheid ondertekend heeft en dat de doelstellingen van dit verdrag tegemoetkomen aan de bezorgdheid van de heer Souladakis.
Dit verdrag, dat op 24 oktober 1996 in werking trad, is inderdaad bedoeld om een hoog niveau van nucleaire veiligheid op wereldvlak te bereiken en te handhaven, en dit via nationale maatregelen en internationale samenwerking. Het beoogt tevens bescherming te bieden tegen mogelijke stralingsrisico's in kerncentrales en zodoende de mens, de samenleving en het milieu te beschermen tegen de schadelijke gevolgen van ioniserende straling die in soortgelijke installaties kan vrijkomen.
Zoals bekend heeft het verdrag ook betrekking op de preventie van ongevallen met radiologische gevolgen en beoogt het de gevolgen van dergelijke ongevallen te verzachten. Ik wil de geachte afgevaardigde er overigens ook op wijzen dat Turkije als kandidaat-lidstaat in het kader van zijn eigen pretoetredingsstrategie als voorwaarde voor toetreding - mijns inziens is dat belangrijk - vroeg of laat toch een aantal beleidslijnen zal moeten aannemen om te gelegener tijd het communautaire acquis volledig te kunnen aanvaarden, dus ook alle bepalingen die inzake nucleaire veiligheid gelden.

Souladakis
Ik dank u voor uw antwoord. Ik wilde daar echter het volgende aan toevoegen. Turkije verwacht met deze kerncentrale zijn energiepotentieel met slechts 2% te verhogen. Kennelijk wil Turkije een kerncentrale van het type Candu bouwen. Dit soort kerncentrales bevindt zich ook al in India en Pakistan en wordt daar gebruikt voor de productie van kernwapens. Dit vraagstuk moet dus ook in dat licht worden bekeken, want het gaat hierbij om de Kaukasus, een heel gevoelig gebied en o wee, als iemand daar op rare gedachten komt.
Mijn tweede opmerking betreft de veiligheid van kerncentrales. In aardbevingsgebieden volstaat het niet te zorgen voor aardbevingsbestendige gebouwen. Ik ben ingenieur en weet dat men in specifieke gevallen de gevolgen van mogelijke gevaren meet aan de hand van modellen. Wij kunnen echter niet met modellen werken in het geval van in bedrijf zijnde kerncentrales. Dat is onmogelijk. Daarom moet men in uiterst aardbevingsgevoelige gebieden de bouw van kerncentrales bij voorbaat uitsluiten.
Aangezien Turkije voor de poorten van de Europese Unie staat, moeten wij het helpen. Turkije moet een veilig, vreedzaam en samenwerkingsgezind land worden. Dat is onze rol en dat is ook het doel van mijn vraag.

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, ik erken dat de geachte afgevaardigde een aantal terechte argumenten geeft. Deze kwestie ligt eigenlijk uiterst gevoelig. Zoals u zult begrijpen, gaat het hier overigens niet alleen om Turkije, omdat dat land vlakbij het grondgebied van de Europese Unie ligt, maar ook om een aantal andere landen waarmee wij in het kader van ons nabuurschap relaties onderhouden. Wij begrijpen uw bezorgdheid en wij zullen hier zeker rekening mee houden, in het bijzonder in het kader van de toekomstige contacten die wij met Turkije zullen hebben bij de vaststelling van de agenda van de voor Turkije geplande toetredingsstrategie. Deze kwestie zal uiteraard een van onze voornaamste aandachtspunten zijn en de Commissie zal hier ongetwijfeld ook terdege rekening mee houden.

Seixas de Costa
Mijnheer de Voorzitter, in verband met de vraag van de heer Newton Dunn is mijns inziens algemeen bekend - ook al loont het de moeite dit nog eens duidelijk te vermelden - dat het Secretariaat-generaal van de Raad sinds 1996 maandelijkse overzichten opstelt van de wetgevingsbesluiten die de Raad heeft goedgekeurd. Zoals u weet, bevat dit overzicht in voorkomend geval ook verklaringen in de notulen, het aantal stemmen tegen, het aantal onthoudingen en stemverklaringen.
Sinds mei 1999 (we hebben het hier dus over de periode na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam) bevat dit verslag ook de besluiten waarvoor de Raad niet in zijn hoedanigheid van wetgever optreedt, behalve bepaalde besluiten met een beperkte weerslag, zoals besluiten van procedurele aard. In dat geval kan, als de Raad hiertoe beslist, de uitslag van de stemming eveneens in het verslag vermeld worden. Bovendien publiceert het Secretariaat-generaal, overeenkomstig het in 1993 goedgekeurde reglement van orde dat met name vervangen werd bij besluit van de Raad van 31 mei 1999, in de perscommuniqués na elke vergadering van de Raad de eventuele uitslagen van de stemmingen en de stemverklaringen telkens als de Raad in zijn hoedanigheid van wetgever optreedt, alsmede in een aantal andere gevallen, via een ad hoc besluit dat door de Raad zelf genomen wordt.
Sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam worden, telkens als de Raad in zijn hoedanigheid van wetgever optreedt - dat verschil is van belang voor de wijze waarop de vergaderingen van de Raad verlopen - de uitslagen van de stemmingen, de stemverklaringen en de verklaringen in de notulen hoe dan ook of met andere woorden stelselmatig gepubliceerd. Aangezien dezelfde regels gelden voor de opstelling van de maandelijkse overzichten van de besluiten van de Raad en van de perscommuniqués, zijn de uitslagen van de stemming die eventueel vermeld worden, volledig gelijk, tenzij een fout gemaakt werd.
In verband met de vragen van de leden Frahm en Sjöstedt kan ik zeggen dat, overeenkomstig artikel 255, lid 2 van het Verdrag en de wijzigingen die hierin door het Verdrag van Amsterdam zijn aangebracht, de algemene beginselen en de beperkingen die op grond van openbare of particuliere belangen moeten gelden voor de uitoefening van het recht op toegang tot documenten, inderdaad door de Raad zullen worden vastgesteld, en dit in het kader van een medebeslissingsprocedure met dit Parlement en op grond van een voorstel van de Commissie. Zoals u weet, is in het Verdrag van Amsterdam bepaald dat dit voorstel binnen twee jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam, dus vóór 1 mei 2001, moet worden ingediend. De Raad heeft tot op heden geen voorstel van de Commissie ontvangen en u zult dan ook begrijpen dat ik geen antwoord kan geven op de gedetailleerde opmerkingen die in de vragen van de geachte afgevaardigden gemaakt worden.

Newton Dunn
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter, en dank u wel, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Ik ben ervan overtuigd dat de fungerend voorzitter van de Raad een aardige man is die lief is voor zijn vrouw, zijn kinderen en zijn hond. Vergeef me echter dat ik een weinig sceptisch ben over het antwoord dat u mij zojuist heeft gegeven.
Ik geloof er niets van dat de verklaringen in de Raad en de stemmingen meteen voor het publiek beschikbaar zijn. Zou U er misschien voor kunnen zorgen dat ik vóór de volgende plenaire vergadering in februari een schriftelijke reactie krijg waarin staat waar ik die informatie, namens het publiek, kan vinden, zodra de Raad wetgeving tot stand heeft gebracht? Op dit moment is die informatie pas weken later via een persbericht beschikbaar. Kan ik erop rekenen dat ik voor de volgende plenaire vergadering die informatie op schrift krijg?

Seixas da Costa
Mijnheer Newton Dunn, ik wil om te beginnen zeggen dat ik opmerkingen van persoonlijke aard, zoals die waarmee u uw aanvullende vraag begon, afwijs; ik zou het dan ook appreciëren als u die voortaan achterwege zoudt willen laten.
Uw woorden wekken de indruk dat de kritiek op de Raad, die overigens op een heel specifieke manier geformuleerd werd en waarvan wij nota nemen, niet zozeer betrekking heeft op het ondoorzichtige karakter van het wetgevingsproces, maar eerder op een te grote transparantie slaat. Mijnheer Newton Dunn, ik wil u evenwel zeggen dat de resultaten van deze transparante procedures voor ons duidelijk en onbetwistbaar zijn. Wij willen u dit zeker schriftelijk bevestigen, maar wij kunnen niet verder gaan dan hetgeen wij al hebben gezegd, aangezien dat volkomen in overeenstemming is met de eisen van het Verdrag. Wij zijn dan ook van oordeel dat alle elementen die het Secretariaat-generaal van de Raad momenteel ter beschikking van de publieke opinie stelt, volstaan als essentiële gegevens inzake de wijze waarop de Raad in zijn hoedanigheid van wetgever optreedt.

Sjöstedt
Ik vind dat de Raad mijn vraag niet heeft beantwoord. Ik vroeg niet wat de Raad vond van het voorstel dat de Commissie nog niet heeft ingediend, maar ik vroeg naar de principiële interpretatie van artikel 255 van het Verdrag van Amsterdam. Laat dat artikel toe dat de wetgeving ook invloed heeft op nationale wetten inzake openheid, en niet alleen op de drie instellingen van de Europese Unie die in artikel 255 worden genoemd? Ik zou graag antwoord op deze vraag willen hebben. Vindt de Raad dat men op grond van artikel 255 van het Verdrag de nationale wetgeving inzake openheid kan reguleren, dus niet alleen de wetgeving met betrekking tot de instellingen van de Unie?

Seixas da Costa
- (PT) Mijnheer Sjöstedt, mijn antwoord was het enig mogelijke. Ik wil u evenwel het volgende zeggen: de interpretatie van artikel 255 van het Verdrag moet ook gekoppeld worden aan het subsidiariteitsbeginsel. Momenteel ligt geen enkel concreet voorstel voor dat ons de mogelijkheid biedt dit artikel in een verordening om te zetten, en zonder zo'n voorstel kunnen wij terzake geen vooruitgang boeken. Volgens onze eerste interpretatie laat artikel 255 hoe dan ook niet toe dat een rechtsgrond gebruikt wordt die gevolgen kan hebben voor het subsidiariteitsbeginsel.

Frahm
Ik stel mij de vraag hoe de Raad de principes in het Verdrag van Amsterdam, die de burgers een grotere betrokkenheid bij het besluitvormingsproces willen geven, zal waarmaken. Hoe zijn deze principes te rijmen met het voorstel van de Commissie, dat door een lek bekend is bij de publieke opinie, waarin staat dat de vrijheid van meningsuiting van de ambtenaren belangrijker is dan openheid en dat werkdocumenten, verslagen, ontwerpen enzovoort niet voor het publiek toegankelijk zijn? Vindt de afgevaardigde van de Raad dit geen hinderpaal voor deelname aan het democratisch besluitvormingsproces?

Seixas da Costa
Mevrouw Frahm, u stelt een heel belangrijke kwestie aan de orde, die wij al uitgebreid behandeld hebben tijdens de jongste Intergouvernementele Conferentie. Ik wil u het volgende zeggen: er moet niet alleen transparantie zijn van de communautaire instellingen naar de buitenwereld, maar ook tussen de communautaire instellingen onderling. Een aantal aspecten van de werking van de communautaire instellingen is niet toegankelijk voor de andere instellingen, en dat geldt niet alleen voor de relatie van de Commissie met het Parlement, maar ook voor haar relatie met de Raad. Overigens is deze kwestie tot op heden herhaaldelijk aan de orde gesteld en behandeld.
Het Europees Parlement zal de kans krijgen om deel te nemen aan de werkgroep die de komende intergouvernementele conferentie moet voorbereiden. Deze kwestie is nog hangende. De presentatie en de daadwerkelijke transparantie van de werking van de Europese instellingen zijn uiterst belangrijk en moeten mijns inziens nogmaals besproken worden tijdens de komende intergouvernementele conferentie. Wij hebben hier niet de minste twijfel over en ons inziens zullen de parlementsleden die deel uitmaken van die werkgroep de kans hebben om dit probleem andermaal aan de orde te stellen. Naar mijn mening moet het voorstel van de Commissie elementen bevatten die een meer transparante werking van de verschillende instellingen mogelijk maken, maar zijn altijd verbeteringen mogelijk. Zelf zijn wij bereid alle mogelijke voorstellen terzake te onderzoeken.

Hedkvist Petersen
De vraag die Jonas Sjöstedt en anderen hebben gesteld, is zeer belangrijk. In Zweden kennen wij een openbaarheidsbeginsel, dat de democratie versterkt en dat ervoor zorgt dat er een goede dialoog ontstaat tussen de burgers, de politici en de autoriteiten. Wij hechten er heel veel waarde aan dat de EU dezelfde kant opgaat, en dat staat ook in het Verdrag van Amsterdam.
Het Parlement heeft één of meer jaren geleden een verslag-Lööw aangenomen, dat in dit verband zeer belangrijk is. Daarin werd ervoor gewaarschuwd dat de komende ontwikkelingen zouden leiden tot beperkingen van de openbaarheid in de lidstaten. Nu zien we dat deze waarschuwing van het Parlement misschien terecht was. Ik wil de Raad vragen of deze begrip heeft voor die waarschuwing, gezien de inhoud van het werkdocument van de Commissie.

Seixas da Costa
Mevrouw Hedkvist Petersen, wij dienen ons allen bewust te zijn van het volgende: tussen de Raad en het Parlement, tussen de leden van de Raad en de leden van dit Parlement, bestaat er niet noodzakelijkerwijs een verschil van mening over de voor- of nadelen van transparantie. Soms wordt de indruk gewekt dat de Raad voor ondoorzichtigheid en het Parlement voor transparantie is. Dat is niet zo. Wij zijn even bezorgd als de geachte afgevaardigden over de wijze waarop de instellingen functioneren en over de gevolgen die deze werking op extern vlak heeft. Wij delen bijgevolg uw bezorgdheid en interpreteren de beginselen op dezelfde wijze.
Het is echter wel mogelijk, mevrouw Hedkvist Petersen, dat wij het niet altijd eens zijn over de manier waarop deze procedure nu precies al dan niet voor echte transparantie kan zorgen; het denkbeeld dat de bekendmaking van bepaalde documenten en de transparante werking van bepaalde instellingen deze instellingen ten goede komen, is met andere woorden vaak gevaarlijk, want eigenlijk is dat vaak niet zo. Ik wil hier niet uitgebreid op ingaan, maar wij weten dat wij, wanneer transparantie bepaalde grenzen overschrijdt, systematisch in gesprekken en onderhandelingen in de wandelgangen terechtkomen. Er bestaat een algemeen evenwicht inzake transparantie, en dat ligt precies tussen realiteitszin en demagogie.

Dimitrakopoulos
Ik heb met grote aandacht geluisterd naar hetgeen de heer Seixas da Costa zei over transparantie en de intergouvernementele conferentie. Mag ik uit zijn interessante opmerkingen opmaken dat het Portugese voorzitterschap van plan is zich vastberaden in te zetten voor verruiming van de agenda van de intergouvernementele conferentie? Men kan het probleem van de transparantie in de werking van de instellingen niet ergens in een hoekje of samen met andere vraagstukken behandelen. Men kan dit evenmin in de wandelgangen bespreken, ofschoon ik het belang van wandelgangen allesbehalve onderschat. Voor transparantie is een speciaal punt op de agenda van de intergouvernementele conferentie nodig en dat betekent verruiming van de agenda.

Seixas da Costa
Mijnheer Dimitrakopoulos, de kwestie van de transparantie houdt uiteraard verband met de instellingen. Deze intergouvernementele conferentie zal zeker van meet af aan toegespitst zijn op een betere werking van de instellingen, aangezien wij allen meer democratische, doorzichtige en doeltreffende instellingen wensen. Wij moeten hierbij wel rekening houden met de vraag of de oplossingen die wij vinden om deze drie doelstellingen te verwezenlijken, voor alle partijen aanvaardbaar zijn.
Het spreekt vanzelf dat de kwestie van de transparantie steeds op de Europese agenda zal staan en dat ze uiteraard ook op de agenda van deze intergouvernementele conferentie zal staan. Ik kan u verzekeren dat het Portugese voorzitterschap deze kwestie zeker zal voorleggen aan de lidstaten en de vertegenwoordigers in de werkgroep die de conferentie moet voorbereiden. Wij moeten hiervoor kunnen rekenen op de steun van de EP-leden, die ongetwijfeld bereid zullen zijn dit voorstel te steunen. Wij zullen daarna op ministerieel niveau zien wat mogelijk is. Er zij evenwel op gewezen dat het Verdrag van Amsterdam, dat in mei vorig jaar werd goedgekeurd, nog maar pas is afgerond en dat momenteel een aantal maatregelen genomen worden met het oog op meer transparantie; de vraag is dan ook of het niet voorbarig is nu al een nieuw proces inzake transparantie op gang te brengen. Wij moeten evenwel altijd oog hebben voor deze kwestie, die duidelijk gevoelig ligt bij de publieke opinie, en wij moeten ervoor zorgen dat de Europese instellingen meer verantwoordelijkheidsgevoel jegens de burger betonen. Wij zullen hier zelf altijd oog voor hebben. We zullen zien of we hierover een consensus kunnen bereiken.

De Voorzitter


Josu Ortuondo Larrea
Vraag nr. 5 van (H-0785/99):
Betreft: Ontwerpverordening ter vaststelling van maximaal toegelaten vangst van vispopulaties in het jaar 2000 (betreft: ansjovis)

Volgens de laatste gegevens waarover de Internationale Raad voor de Exploitatie der Zeeën beschikt, verkeert de hoeveelheid ansjovis in de VIII CIEM-zone momenteel in een kritieke toestand. Daarom luidt de vraag:
hebben de Raad van ministers en de Commissie onderzocht wat de gevolgen voor de ansjovisbestanden in de VIII CIEM-zone zijn van het aflopen van de CIEM IX, X en COPACE 34.1.1. -zones van Portugal en Frankrijk (overbevissing van 5000 tm. per jaar) en waar de schuld ligt voor de huidige toestand alsook wat de sociaal-economische gevolgen zijn voor de visserijsector in de toekomst?
Vindt de Raad het toelaatbaar dat ook in de toekomst een overbevissing blijft bestaan die het aanvankelijk op 33.000 tm. per jaar vastgestelde TAC aantast met alle duidelijke crisisgevolgen?
Welke maatregelen, en wanneer, denkt de Raad te nemen om de crisis te bezweren die in de ansjovisbestanden is ontstaan door het aflopen van deze quota zodat er weer sprake kan zijn van stabiliteit?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, het Portugese voorzitterschap wil deze vraag graag beantwoorden, aangezien het hier gaat om een probleem dat op positieve wijze verband houdt met Portugal. Ik zal u uitleggen waarom.
De Raad is zich bewust van de kritieke situatie van de ansjovisbestanden in de Cantabrische Zee, waarover de geachte afgevaardigde het heeft. Tijdens de laatste Visserijraad van vorig jaar, op 16 en 17 december, waren de lidstaten die daar op ansjovis vissen - Frankrijk, Spanje en Portugal - van oordeel dat het voorstel van de Commissie om de totaal toegestane vangst (TAC) voor deze soort overeenkomstig het voorzorgsbeginsel van 5000 tot 2000 ton te verminderen, te ver ging en al te behoudend was. Zij hebben een compromisoplossing uitgewerkt om een evenwicht te vinden tussen de noodzakelijke beperking van de biologische risico's voor de visbestanden en de sociaal-economische problemen die een beperking van de visserij zou veroorzaken. De totaal toegestane vangst werd vastgesteld op een gemiddelde van 16.000 ton vergeleken bij 33.000 ton in 1999. Er werd tevens bepaald dat deze cijfers herzien konden worden als nieuwe wetenschappelijke gegevens over de instandhouding van de soorten voorhanden waren, en wij hopen in de eerste helft van dit jaar over deze gegevens te beschikken.
Voor de zuidelijke ansjovisbestanden in het vangstgebied ICES IX wordt de totaal toegestane vangst voor heel 2000 vastgesteld op 10.000 ton vergeleken bij 13.000 ton in 1999. De uitwisseling van de vangstmogelijkheden tussen Portugal en Frankrijk werd proportioneel verminderd van 5008 ton in 1999 tot 3000 ton in 2000, en die vis mag in Franse wateren gevangen worden.
Ik wil erop wijzen dat de totale druk op ansjovis in de gehele communautaire visserijruimte ingevolge deze overdracht niet zal toenemen. Overeenkomstig het beginsel van de relatieve stabiliteit gaat 90% van de vangst van ansjovis in de Cantabrische Zee naar Spanje en slechts 10% naar Frankrijk.
Zonder de overdracht van de Portugese wateren zouden de TAC's in de Cantabrische Zee vertienvoudigd moeten worden om Frankrijk voldoende vangstmogelijkheden te bieden. Dat is de reden waarom Portugal hier mijns inziens een positieve bijdrage levert. Het spreekt immers vanzelf dat die oplossing nog nadeliger voor de bestanden zou zijn dan het risico waarover de geachte afgevaardigde het heeft, ook al hebben wij alle begrip voor zijn bezorgdheid.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik moet zeggen dat ik uw antwoord absoluut onbevredigend vind. Ik begrijp dat Portugal bij deze zaak betrokken is. Maar ik vind het volkomen onlogisch en onverantwoord dat 80% van de ansjovisvangst die vóór 1995 plaats vond in Portugese wateren is verplaatst naar de Golf van Biskaje ten gevolge van een overeenkomst tussen Portugal en Frankrijk. Ik vind het ook onverantwoord dat de Raad beweert dat dit geen enkele invloed heeft op de ansjovispopulaties in de Golf van Biskaje en de Cantabrische Zee.
Sinds 1995 hebben wij deze barbaarse verplaatsing van visserijactiviteiten naar de Golf van Biskaje aan de kaak gesteld, en nu is inderdaad gebleken dat het een enorme vergissing was. Wij hebben er niets op tegen dat Portugal en Frankrijk een akkoord willen, maar deze ansjovis moet gevangen worden in Portugese wateren en niet in de Golf van Biskaje. Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat de ansjovis in de Golf van Biskaje met uitsterven wordt bedreigd. En daarom wil men nu de ansjovisvangst in de Golf van Biskaje beperken.
Ik weet niet of u beseft, geachte vertegenwoordigers van de Raad, welke enorme verantwoordelijkheid u in de afgelopen jaren - en ook nog in het jaar 2000 - op zich heeft geladen ten aanzien van de duizenden families in het noorden van het Iberisch schiereiland die leven van de ansjovisvangst.

Seixas de Costa
Mijnheer Ortuondo Larrea, ik wil erop wijzen dat het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen in zijn arrest van 5 oktober 1999 geoordeeld heeft dat deze overdracht, die is goedgekeurd, in overeenstemming is met de beginselen die zijn vastgelegd in verordening 3760/92 van de Raad en in het bijzonder in artikel 9, lid 1, waarin bepaald is dat de lidstaten de hun toegewezen beschikbare vangst geheel of gedeeltelijk onderling mogen ruilen. Het Hof stelde tevens dat het beginsel van de relatieve stabiliteit niet geschonden wordt, aangezien het quotum voor ansjovis dat in subdivisie 8 aan Spanje wordt toegekend, op 90% blijft en dat voor Frankrijk op 10%. Het Hof is bovendien van oordeel dat de overdracht tussen Frankrijk en Portugal geen inbreuk vormt op het beginsel van de rationele en verantwoordelijke exploratie van de mariene hulpbronnen en visbestanden, aangezien de visserijdruk in de subdivisies 8 en 9 niet toeneemt en dit geen negatieve gevolgen heeft voor het totale quotum dat aan Spanje wordt toegekend.
Mijnheer Ortuondo Larrea, de Raad herhaalt dan ook zijn standpunt dat zonder deze overdracht de vangstmogelijkheden van Frankrijk voor ansjovis in de Golf van Biskaje zouden moeten toenemen. De Raad herhaalt bijgevolg zijn standpunt dat de visserijdruk zou toenemen en dat dit nadeliger voor de visbestanden zou zijn dan de oplossing die uiteindelijk werd gekozen. 3000 ton stemt overeen met 57,7% van de vangstmogelijkheden van Portugal in 2000, vergeleken bij 5008 ton of 73,9% in 1999. Volgens ons en volgens de Raad zijn deze cijfers een reële verbetering op het gebied van de instandhouding van de soorten als we ze vergelijken met het peil van 80% dat in verordening 685/95 van de Raad werd vastgelegd.

De Voorzitter


Alexandros Alavanos
Vraag nr. 6 van (H-0788/99):
Betreft: Maatregelen ter bestrijding van de aanhoudende etnische zuivering van Serviërs en zigeuners in Kosovo
Op 2 december 1999 hebben de ministers van Defensie van de Navo een dringende oproep gedaan om een einde te maken aan de etnische zuivering van minderheden in Kosovo. Ook het Europees Parlement heeft in een resolutie waarin het verwijst naar concrete gruweldaden tegen Serviërs en zigeuners, scherp het aanhoudende geweld tegen de Servische bevolking veroordeeld en de Albanese leiders in Kosovo opgeroepen VN-resolutie 1244 integraal te respecteren. Verder benadrukt de EP-resolutie dat eerdere vervolgingen tegen Albanezen "geen voorwendsel mogen zijn voor moord, ontvoering, opsluiting, intimidatie, brandstichting, plundering, vernieling van eigendommen, bezetting van woningen, enz."Kan de Raad in het licht van dit alles meedelen of hij van plan is de steun voor de wederopbouw van Kosovo opnieuw te onderzoeken, zoals het Europees Parlement vraagt, en welke andere praktische maatregelen hij denkt te nemen om een einde te maken aan de etnische zuivering?

Seixas da Costa
Mijnheer Alavanos, ik wil zeggen dat ik enorme sympathie koester voor de bezorgdheid die aan de basis van uw vraag ligt. Wij delen echt uw bezorgdheid over de gevaren die etnische minderheden - zowel de Serviërs als de zigeuners - in Kosovo lopen en over de aanhoudende discriminatie, pesterijen en intimidatie in Kosovo
De Raad heeft steeds onderstreept dat iedereen die zich aan soortgelijke daden schuldig gemaakt heeft of nog maakt, berecht moet worden. De Raad herhaalde in zijn conclusies van december dat resolutie 1244/99 van de VN-Veiligheidsraad volledig uitgevoerd moet worden en hij heeft stelselmatig steun verleend aan de inspanningen die de heer Bernard Kouchner levert om ervoor te zorgen dat de minderheden in Kosovo daadwerkelijk beschermd worden en dat in het bijzonder de maatregelen die het multi-etnische karakter van dit gebied moeten vrijwaren, daadwerkelijk genomen worden.
Wij hebben in onze contacten met de belangrijkste politieke leiders van de Albanezen in Kosovo en ook in de gesprekken die de Portugese premier onlangs met hen had, onderstreept dat de vervolging van Serviërs, zigeuners en andere etnische groepen totaal onaanvaardbaar is. Dat zal niet geduld worden en het moet onmiddellijk ophouden.
Wij hebben de Kosovaarse leiders herhaaldelijk uitdrukkelijk gezegd dat de internationale hulp in grote mate zal afhangen van de behandeling van de niet-Albanese minderheden. Dit lijkt mij heel belangrijk: de Raad houdt vast en zal ook in de toekomst vasthouden aan het standpunt van de Europese Unie dat de hulp voorwaardelijk is.
Wij hebben alle mogelijke steun verleend aan de inspanningen van de VN-missie en van de internationale troepenmacht in Kosovo om nieuwe uitbarstingen van geweld tegen minderheden te vermijden en de bedreigde bevolkingsgroepen te beschermen.
KFOR en de MINUC-politie beschouwen het vermijden van alle vormen van mishandeling om etnische redenen als een van hun belangrijkste taken. De Raad verheugt zich in zijn conclusies van december over de aanzienlijke bijdrage die de Commissie beloofd heeft en die, tezamen met soortgelijke hulp van de lidstaten, indirect aan de normalisering van de situatie zal bijdragen.
Mijnheer Alavanos, de Raad is zich er echter ook van bewust dat de inzet van de verschillende lidstaten en de middelen die ter beschikking gesteld worden van de internationale structuren die in Kosovo bevoegd zijn, niet volstaan en dat hierdoor de mogelijkheden van deze structuren om daadwerkelijk op het terrein op te treden beperkt zijn. Wij zullen evenwel alle mogelijke aandacht aan dit probleem besteden, want de geloofwaardigheid van de representatieve Albanese autoriteiten en structuren in het gebied hangt volledig af van hun vermogen om te bewijzen dat zij in staat zijn de maatregelen te nemen die het multi-etnische karakter van dit gebied kunnen waarborgen.

Alavanos
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad. Ik weet, en wij weten eigenlijk allemaal dat Portugal, zijn voormalig president, de heer Soares, en de Portugese regering een heel verstandige en gematigde houding hebben aangenomen tijdens de bombardementen in de Balkan. De politieke verklaring die wij vandaag hebben gehoord, laat niets te wensen over. Ik ben daar blij mee. Toch zijn wij ongerust. De Europese Unie heeft veel goede en eerlijke bedoelingen, maar van resultaten is er nauwelijks sprake.
Wij moeten de laatste tijd helaas vaststellen dat alle minderheden in Kosovo, de Servische, de Turkse, de Kroatische minderheid en de Roma, aan het verdwijnen zijn. Wij vragen ons af waar dat naar toe moet. De missie van de Verenigde Naties en de heer Kouchner in Kosovo is mislukt. Na een hele oorlog te hebben gevoerd om een einde te maken aan de etnische zuivering, vindt nu etnische zuivering in de omgekeerde richting plaats en dat is een mislukking.
Daarom herhaal ik mijn vraag: zal de Raad meer concrete, praktische maatregelen treffen om deze zaak met de heer Kouchner te bespreken? De heer Kouchner draagt een grote verantwoordelijkheid voor de situatie die momenteel in Kosovo heerst.

Seixas da Costa
Mijnheer Alavanos, ik kan het niet eens zijn met hetgeen u zegt en met uw laatste opmerking over de verantwoordelijkheid van de heer Kouchner. Ik wil een onderscheid maken tussen twee heel belangrijke zaken: de structuur die in Kosovo wordt toegepast, valt onder de voogdij van de Verenigde Naties. De Europese Unie heeft deze structuur zoveel mogelijk gesteund en de landen van de Europese Unie hebben hier op verschillende manieren aan bijgedragen.
Wij mogen een zaak niet uit het oog verliezen, namelijk dat de inspanningen die de heer Kouchner levert om de interne situatie in Kosovo te normaliseren, uiterst positief zijn, ook al is de geachte afgevaardigde en zijn ook wij misschien van oordeel dat deze inspanningen niet altijd de resultaten opleveren die wij wel zouden wensen, dit om redenen buiten de wil van de heer Kouchner.
Welnu, hier dient een duidelijk onderscheid gemaakt te worden, namelijk tussen de verantwoordelijkheid van de Europese Unie en hetgeen in het bijzonder de Raad kan doen en de verantwoordelijkheid van de internationale gemeenschap, die de algemene verantwoordelijkheid voor de situatie in Kosovo draagt. De verantwoordelijkheid van de Europese Unie moet dan ook in een bepaald kader worden gezien. Het zijn de internationale gemeenschap en in het bijzonder de Verenigde Naties die verantwoording moeten afleggen over de tenuitvoerlegging van resolutie 1244/99, en in het bijzonder over de gedachtegang die aan de basis van deze resolutie ligt en over de vraag of deze resolutie verenigbaar is met de realiteit.
Wij moeten ons met zijn allen deze vragen stellen, maar ze dienen in de Verenigde Naties gesteld te worden.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik ben erg blij dat u gezegd heeft dat u de structuren wilt verbeteren en dat het zaak is de geloofwaardigheid van de overheid te vergroten. Ik ben van mening dat we ook eens moeten kijken hoe we dat het beste naar de bevolking kunnen uitdragen. Daarom vraag ik mij af of er eigenlijk al is nagedacht over de vraag hoe we de media in dit gebied kunnen ondersteunen, hoe we journalisten kunnen opleiden en hoe we de bevolking beter kunnen informeren over vreedzaam samenleven.
Wij hebben materiële steun geboden. We hebben met militaire middelen getracht ons voor de vrede in te zetten. Hoe zit het eigenlijk met het streven ook met psychologische middelen te werken in dit crisisgebied en hier voor de best mogelijke ondersteuning te zorgen?

Seixas da Costa
Mijnheer Rübig, zoals ik al zei, begrijp ik uw bezorgdheid. Mijns inziens zijn er momenteel en waren er vooral de afgelopen maanden een aantal positieve ontwikkelingen en beschikt de heer Kouchner nu over meer middelen om doeltreffend te kunnen optreden. Ik breng in herinnering dat ik tijdens de ministervergadering van de Raad van Europa een gesprek had met de heer Kouchner; naar mijn mening zijn veel van zijn toenmalige zorgen over het gebrek aan middelen om een aantal van de problemen op te lossen, nu weggenomen en heeft hij met andere woorden de nodige middelen gekregen. Er zijn immers twee belangrijke ontwikkelingen: allereerst zijn de politie-inspanningen opgevoerd, hetgeen garanties voor de burgerbevolking en in het bijzonder voor de bescherming van bepaalde bevolkingsgroepen biedt; ten tweede zijn ook de financiële middelen toegenomen, zodat een aantal ambtenaren met belangrijke functies in het administratieve en functionele proces in Kosovo op hun post kan blijven.
Mijnheer Rübig, de vraag die wij ons allen moeten stellen en die ik zonet op diplomatische wijze gesteld heb, betreft de zin van resolutie 1244/99 van de VN-Veiligheidsraad. Ik weet dat dit uiterst gevoelig ligt, maar wij moeten ons allen de vraag stellen of deze resolutie zinvol is en kan worden uitgevoerd. Wij bepleiten de volledige tenuitvoerlegging van de resolutie, maar we moeten ons afvragen of bepaalde procedures, ideeën en evenwichtsverhoudingen - de resolutie werd overigens omwille van deze ideeën en evenwichtsverhoudingen aangenomen - in de toekomst al dan niet behouden moeten worden. Ook de VN-Veiligheidsraad zal dat vroeg of laat moeten doen en dat is trouwens in het verleden ook al gebeurd in andere internationale strategische kaders en scenario's.
Wat wij moeten doen en wat wij namens de Europese Unie ook doen, is de heer Kouchner de nodige middelen geven. U hebt evenwel gelijk, mijnheer Rübig, wanneer u zegt dat wij de plicht hebben onze burgers regelmatig en openlijk mee te delen of deze middelen nuttig gebruikt worden. Wij zijn tijdens het Portugese voorzitterschap voornemens hier namens de Raad informatie over te verstrekken.

Dupuis
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik ben het geheel met u eens. Niet mijnheer Kouchner is het probleem, maar de rechtgrondslag op basis waarvan hij handelt, namelijk resolutie 1244. Dit gezegd hebbende, denk ik dat het de verantwoordelijkheid is van de Unie, dat wil zeggen uw en onze verantwoordelijkheid, een einde te maken aan het voorlopige karakter van resolutie 1244 en een scenario te ontwikkelen voor de toekomst van de gehele regio. Ik denk dat het ontbreken van dit scenario heeft geleid tot de uitbarstingen, ongelukken en moorden waarover de heer Alavanos sprak.
Gaat de Raad zich buigen over de definitieve status van Kosovo? Zo ja, betekent dit dan dat de gehele regio opnieuw wordt ingedeeld? Kan daarbij te allen tijde worden voorkomen dat er een veelheid aan ministaatjes ontstaat, waar bepaalde krachten immers op uit zijn? Worden er bij die herindeling gebieden samengevoegd, zoals in het onderhavige geval Kosovo en Albanië?

Seixas da Costa
Mijnheer Dupuis, het spreekt vanzelf dat de Raad de status van Kosovo niet zal trachten te wijzigen buiten het kader dat in resolutie 1244/99 van de Veiligheidsraad is vastgelegd.
Ik wil erop wijzen dat de behandeling van deze kwestie in de Veiligheidsraad een andere vrij interessante vraag aan de orde stelt, namelijk de manier waarop de Europese Unie in de Veiligheidsraad vertegenwoordigd is, en bijgevolg ook de vraag in hoeverre de vertegenwoordiging van de Europese Unie in de VN-Veiligheidsraad al dan niet de regels van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid volgt. Die vraag zou ons echter waarschijnlijk te ver leiden en meer dan een vergadering van dit Parlement vergen.
Ik wil u evenwel zeggen dat wij van oordeel zijn dat de situatie in Kosovo nauw samenhangt met de situatie in alle omringende landen en gebieden. De problemen in Kosovo kunnen niet afzonderlijk opgelost worden en moeten worden opgelost via stabiliteit in de gehele regio. Hiervoor zijn natuurlijk de maatregelen nodig die de Europese Unie met het oog op een stabiele situatie in Bosnië-Herzegovina neemt, alsook de nieuwe contractuele relaties die wij met de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië pogen aan te knopen, alle positieve maatregelen die wij tezamen met Albanië trachten te nemen en uiteraard ook de druk die wij momenteel op de Servische autoriteiten uitoefenen, in het bijzonder met de steun die wij in het kader van het plan "Energie voor democratie" aan Servische steden en gemeenten met democratische structuren verlenen.
Al deze maatregelen kunnen tezamen en via synergie ook een klimaat scheppen dat een oplossing van de situatie in Kosovo mogelijk maakt. De situatie in Kosovo kan niet afzonderlijk worden opgelost zonder een alomvattend plan voor stabiliteit in de gehele regio.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 7.

Pat the Cope Gallagher, die wordt vervangen door de heer Hyland
Vraag nr. 8 van (H-0796/99):
Betreft: Nieuw INTERREG-initiatief In Bijlage 2, punt 1, van de ontwerpmededeling over INTERREG getiteld Bevordering van ontwikkeling in de stad, op het platteland en in de kustgebieden, biedt de Commissie de mogelijkheid bij de renovatie en ontwikkeling van historische stadskernen grensoverschrijdend te werk te gaan. Woonvoorzieningen zijn echter uitdrukkelijk uitgesloten. Is de Raad het er niet mee eens dat, gezien het feit dat veel huizen, ook kleine huisjes, in plattelandsgebieden van historisch belang zijn en dat het om diverse redenen nodig is de plattelandsbevolking te handhaven en nieuwe bewoners aan te trekken, tot deze doelstellingen zou kunnen worden bijgedragen indien woningprojecten in het kader van de onder INTERREG vallende gebieden zouden worden gesubsidieerd?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, de Raad, en ik zou zelfs zeggen in het bijzonder het Portugese voorzitterschap, is zich terdege bewust van de belangrijke problemen waarover de geachte afgevaardigde het in zijn vraag heeft; ik wil erop wijzen dat wij steeds alle mogelijke aandacht aan het communautaire beleid voor de ontwikkeling van plattelandsgebieden besteed hebben. Ik wil in dit verband tevens benadrukken dat in mei 1999 een nieuw stelsel voor steun aan plattelandsontwikkeling is aangenomen, dat het communautair referentiekader voor duurzame plattelandsontwikkeling vormt. Zoals u wel weet, past dit stelsel in het kader van de onderhandelingen over Agenda 2000 en de gewijzigde benadering van landbouwkwesties op communautair vlak.
Dit communautair steunkader beoogt, via het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw, het EOGFL, de tendens tot ontvolking van het platteland waarnaar de geachte afgevaardigde heel terecht verwijst in zijn vraag, te helpen ombuigen. Daarnaast draagt ook het EFRO bij aan de bevordering van de economische en sociale samenhang, aangezien het iets tracht te doen aan het grootste regionale onevenwicht en meewerkt aan de ontwikkeling en omschakeling van plattelandsgebieden. We dienen in dit verband voor ogen te houden dat het EFRO eveneens bijdraagt aan duurzame plattelandsontwikkeling en de creatie van duurzame banen op het platteland. Dankzij al deze communautaire programma's kunnen wij een beleid voor plattelandsontwikkeling voeren, dat momenteel overigens een van de belangrijkste ontwikkelingen en krachtlijnen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en van het regionaal beleid is. Wij zijn van oordeel dat dit een van de belangrijkste kwesties is in het kader van het concept van multifunctionaliteit dat momenteel voor de ontwikkeling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid geldt, en dat hier uiteraard een essentiële rol voor het EOGFL is weggelegd.

De Voorzitter


Liam Hyland
Vraag nr. 9 van (H-0798/99):
Betreft: Landbouw en het Portugese voorzitterschap Kan de Raad samenvatten welke voor de komende zes maanden de prioriteiten zijn van het Portugese voorzitterschap met betrekking tot het gemeenschappelijk landbouwbeleid en kan hij aangeven welke stappen volgens hem noodzakelijk zijn om het vertrouwen van de consument in landbouwsectoren en ­producten, die als gevolg van de recente gezondheidspaniek nadeel ondervonden, weer op te krikken?

Seixas da Costa
De vraag die de geachte afgevaardigde over het gemeenschappelijk landbouwbeleid stelt, ligt ons na aan het hart, en wij moeten in de debatten van dit Parlement steeds aandacht aan deze kwestie besteden, die wij in de toekomst waarschijnlijk nog vaak zullen moeten behandelen.
Wij zullen tijdens het Portugese voorzitterschap het debat over het gemeenschappelijk landbouwbeleid voortzetten en een aantal gemeenschappelijke marktordeningen aannemen. Wij dienen hierbij oog te hebben voor een harmonieuze ontwikkeling van de plattelandsgebieden van de Unie en wij moeten de landbouwers een behoorlijk inkomen garanderen en bijzondere aandacht besteden aan maatregelen die gevolgen kunnen hebben voor kleine gezinsbedrijven.
Als en wanneer de nieuwe WTO-ronde tijdens het Portugese voorzitterschap van start gaat - hetgeen lang niet zeker is - zullen wij zeker de aanwezigheid van communautaire landbouwproducten op de internationale markten bevorderen en verzekeren en naar meer evenwicht streven tussen de uitvoer van communautaire landbouwproducten en het behoud van een multifunctionele landbouw, waarover ik het zopas ook al had.
Het Portugese voorzitterschap zal ook nadruk leggen op de versterking van het beleid van voedselveiligheid, en ik dacht dat de Portugese minister van Buitenlandse Zaken en fungerend voorzitter van de Raad van de Europese Unie het hier vanmorgen ook al over had. Wij zijn van oordeel dat voedselveiligheid, in het bijzonder in al wat verband houdt met de volksgezondheid, van essentieel belang is en dat dit beleid door ons voorzitterschap moet worden uitgewerkt. Dit is overigens een van de prioriteiten van ons programma. Wij zullen het gelijktijdig op vier niveaus behandelen: in het kader van de Landbouwraad, de Raad Volksgezondheid, de Raad Consumentenbescherming en de Raad Interne Markt. Het Portugese voorzitterschap zal, met name in het licht van wat de Commissie enkele dagen geleden in haar witboek voorstelde, hierover in juni eerstkomend een verslag voorleggen aan de Europese Raad van Santa Maria da Feira.
Wij zijn van oordeel dat de oprichting van een Europees Bureau voor de voedselveiligheid van essentieel belang is om de geloofwaardigheid van de interne markt te verhogen, het vertrouwen in deze markt te bewaren, een aantal spanningen tussen de lidstaten op dit gebied weg te nemen, en om - waarom het niet erkennen - ervoor te zorgen dat de Europese Unie gemeenschappelijke standpunten inneemt in haar relaties met derde landen op gebieden die verband houden met voedselveiligheid.
Dat is wat wij tijdens het Portugese voorzitterschap zullen trachten te doen, en wij hopen dat wij de resultaten van deze inspanningen aan het einde van ons voorzitterschap aan deze Vergadering kunnen voorleggen.

Hyland
Ik dank de fungerend voorzitter voor zijn antwoord. Ik ben ervan overtuigd hij zich bewust is van de ernstige bedreiging van het Europese model dat is gebaseerd op kleinschalige agrarische bedrijven. Die bedreiging geldt met name voor de boeren die rundvlees en schapenvlees produceren. Van hen wordt nu verwacht dat zij hun opbrengst tegen of onder de productiekosten verkopen.
Ik wil graag weten welke nieuwe activiteiten de Raad kan ondernemen om hun belangen tijdens de komende wereldhandelsbesprekingen te waarborgen? Hoe kunnen die belangen met name beschermd worden tegen de gevolgen van de ranch-achtige productie in de Verenigde Staten en de fabrieksmatige productie in Nieuw-Zeeland? Het schaalvoordeel in die landen maakt het voor de kleine familiebedrijven in Europa steeds moeilijker om concurrerend te werken. Bovendien zijn in genoemde landen de Europese normen voor voedselveiligheid niet van toepassing.

Seixas da Costa
Ik heb alle begrip voor de bezorgdheid van de heer Hyland en ik ben mij ervan bewust dat er iets gedaan moet worden en dat terzake naar een samenhangend beleid van de Europese Unie gestreefd moet worden. Wij dienen tevens oog te hebben voor de gevolgen, in het bijzonder op het gebied van financiering en compensaties voor de landbouwers. Zoals u echter wel weet, is deze kwestie in handen van de Commissie en moet zij door de Commissie behandeld worden. De mogelijkheden van de Raad zijn beperkt.

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigden, deze vragen hangen nauw samen met de bezorgdheid die aan de basis van het programma van het Portugese voorzitterschap ligt, en met de bezorgdheid van de regering die verantwoordelijk is voor dit programma.
De Raad is zich bewust van de problemen van daklozen. Zoals u wel weet, zijn er tal van oorzaken, gaande van drugs tot geweld tegen vrouwen en kinderen en langdurige werkloosheid. De Raad tracht deze extreme vorm van sociale uitsluiting en armoede op verschillende manieren te bestrijden. Aangezien mensen om uiteenlopende redenen dakloos zijn, moeten ook de maatregelen gediversifieerd zijn en aangepast aan de verschillende gebieden waarop de Unie actief is en aan alle beleidslijnen die op dit gebied ontwikkeld zullen worden.
Het eerste gebied waarop maatregelen genomen worden, is de bestrijding van geweld van mannen tegen vrouwen en kinderen. Vrouwen gaan vaak, al dan niet tezamen met hun kinderen, op de loop voor dit geweld, en dit kan belangrijke gevolgen hebben. Het kan ook gaan om geweld van mannen en/of vrouwen tegen kinderen. Kinderen slaan hiervoor op de vlucht en dat kan leiden tot verschijnselen zoals drugsverslaving, prostitutie, enzovoort. Om deze vormen van geweld te bestrijden, hebben dit Parlement en de Raad in december jongstleden het programma DAPHNE aangenomen. Dit actieprogramma ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en kinderen wordt binnenkort van kracht en moet de acties die niet-gouvernementele organisaties op dit gebied voeren, steunen. Het Portugese voorzitterschap organiseert bovendien begin mei van dit jaar een conferentie over geweld tegen vrouwen in Lissabon.
In verband met de strijd tegen drugsverslaving zij herinnerd aan het programma ter preventie van drugsverslaving, dat het Europees Parlement en de Raad in december 1996 hebben aangenomen teneinde een multidisciplinaire aanpak te bevorderen, waarbij in het bijzonder rekening wordt gehouden met de maatschappelijke en individuele gevolgen van het verschijnsel.
Inzake de strijd tegen werkloosheid en maatschappelijke uitsluiting wil ik wijzen op het initiatief van Portugal - mijns inziens hebben zowel de fungerend voorzitter van de Raad als een aantal parlementsleden hier vandaag al meermaals naar verwezen - om eind maart eerstkomend in Lissabon een buitengewone Europese Raad te houden die aan werkgelegenheid, economische hervormingen en sociale samenhang gewijd zal zijn, dit alles met innovatie en kennis als centraal thema. Een van de doelstellingen van dit initiatief is het bestrijden van sociale uitsluiting en het bevorderen van maatschappelijke integratie. Wij zullen een aantal concrete maatregelen steunen en wij streven naar een betere coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid en van alle andere beleidslijnen die het Europees concurrentievermogen en bijgevolg de ontwikkeling van onze economie kunnen bevorderen. Op die manier kunnen wij uiteraard iets doen aan al deze negatieve nevenverschijnselen die tot sociale uitsluiting leiden en die natuurlijk samenhangen met armoede.
Wat tenslotte de concrete maatregelen ter bestrijding van sociale uitsluiting betreft, zij in herinnering gebracht dat de Commissie heeft aangekondigd dat zij, op grond van artikel 137 van het Verdrag, dat tot doel heeft maatschappelijke uitsluiting te bestrijden, een actieprogramma met een duur van vijf jaar zal voorstellen. Het Portugese voorzitterschap heeft al beloofd dat het de nodige stappen zal zetten zodra het voorstellen van de Commissie ontvangt. Mijnheer Papayannakis, ik was zelf betrokken bij de jongste Intergouvernementele Conferentie en ik weet dan ook dat een aantal Europese landen zich voor deze materie heeft ingezet. Wij zijn erin geslaagd haar op te nemen in het kader van het herziene Verdrag van Amsterdam. Mijns inziens moeten wij steeds aandacht aan deze kwestie besteden, aangezien dit een van de beste manieren is om de burgers te overtuigen van het nut dat Europa voor hen kan hebben. Zo niet, dan wordt het moeilijk om hiervoor de nodige bereidheid bij de burgers te wekken. Dit probleem kan evenwel niet opgelost worden in de zes maanden van het Portugese voorzitterschap, mijnheer Papayannakis, ook al zullen wij in deze zes maanden al het mogelijke doen.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de fungerend voorzitter graag welkom heten in dit Parlement. Ik vind echter dat hij geen antwoord heeft gegeven op mijn vraag. Deze vraag had specifiek betrekking op het bestrijden van dakloosheid, op huisvesting en op de bereidheid van het Portugese voorzitterschap om overleg te plegen met de non-gouvernementele organisaties die op dit terrein actief zijn.
Ik heb begrip en steun voor zijn argument met betrekking tot de noodzaak van een meersporenbeleid en een multidisciplinaire benadering. Ik ben eveneens van mening dat er een noodzaak bestaat om de onderliggende oorzaken van maatschappelijk isolement te bestrijden die tot dakloosheid leiden. Ik ben het er ook mee eens dat we het probleem van de drugsverslaving hierbij moeten betrekken.
De kern van mijn vraag betreft echter het daklozenprobleem. Ik wil in dat verband graag weten of het nieuwe voorzitterschap een nieuw initiatief gaat nemen om een aantal problemen op te lossen met betrekking tot ondersteuning op het intergouvernementele niveau, iets waar de fungerend voorzitter overigens al aan refereerde. Naar mijn mening is dit een van de terreinen waarop Europa een zeer actieve rol kan spelen, al was het alleen maar als intermediair bij het uitwisselen van ervaringen en best practices tussen de lidstaten.

Seixas da Costa
Mijnheer Crowley, inzake de mogelijkheden die het voorzitterschap heeft om acties van niet-gouvernementele organisaties te steunen, en in het bijzonder de inspanningen die zij leveren om de problemen van daklozen op te lossen, wil ik u zeggen dat soortgelijke initiatieven welkom zijn en dat wij altijd bereid zijn om steun voor deze initiatieven in overweging te nemen.
Wij hebben met een aantal niet-gouvernementele organisaties samengewerkt en hebben steun verleend aan een aantal initiatieven die deze organisaties in het kader van het actieprogramma van het Portugese voorzitterschap genomen hebben en die verband houden met de bezorgdheid die aan de basis van ons programma ligt. Wij hebben zelf geen enkel specifiek of concreet initiatief genomen, maar wij staan open voor alle mogelijke initiatieven die niet-gouvernementele organisaties ons terzake zullen voorleggen, en wij zijn bereid die te overwegen tijdens ons voorzitterschap, uiteraard voorzover dit onder de bevoegdheden van de Raad valt. Wij moeten begrijpen dat al wat onder het initiatiefrecht van de Commissie valt, uiteraard door de Commissie verwezenlijkt moet worden.

Papayannakis
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u hebt veel over de toekomst gesproken en ons verteld wat de Commissie doet en wat het voorzitterschap van de Raad in Lissabon zal doen. U hebt echter iets aangekondigd wat mij de schrik op het lijf heeft gejaagd. U zei dat in Lissabon zal worden gesproken over een meer dynamische en op concurrentiekracht afgestemde economische ontwikkeling. Ik vrees alle vrezen, mijnheer de fungerend voorzitter, want dat is, ten dele tenminste, het begin van elke uitsluiting. Hoe kunt u, als u dergelijke opvattingen huldigt, ooit antwoorden vinden op de problemen? Daarom vraag ik nogmaals het volgende: wat is het standpunt van het Portugese voorzitterschap ten aanzien van bijvoorbeeld de verzoeken van de netwerken voor de bestrijding van armoede en uitsluiting? Wat denkt u van de scheiding tussen arbeid en sociale zekerheid, van het belastingbeleid en met name de belasting op speculatieve kapitaaltransacties en van het herverdelingsbeleid? Daar wil ik graag een antwoord op van het Portugese voorzitterschap. Bent u van plan daar iets aan te doen?

Seixas da Costa
De geachte afgevaardigde moet begrijpen dat de mogelijkheden van een voorzitterschap om algemene tendensen van sociale of economische aard echt om te buigen in die zes maanden, inderdaad beperkt zijn. Mijns inziens is het klaar en duidelijk dat onze mogelijkheden ook sterk afhankelijk zijn van wat de Commissie in het kader van haar initiatiefrecht onderneemt.
Ik had het al over de buitengewone Europese Raad en het initiatief van Portugal om deze Raad te houden; ik had het ook al over de toekomst, aangezien er twee complementaire manieren zijn om het verschijnsel sociale uitsluiting te benaderen: allereerst moeten onmiddellijk maatregelen getroffen worden om iets aan de concrete gevolgen te doen; ten tweede moeten de voorwaarden gecreëerd worden om ons internationaal concurrentievermogen en zodoende ook het economisch stramien van de Europese Unie te versterken, want dat is positief en het kan de problemen van maatschappelijke uitsluiting helpen oplossen. Het Portugese voorzitterschap beschikt niet over wondermiddelen om problemen die altijd al bestaan hebben, in zes maanden op te lossen. Het is echter wel bereid inspanningen te leveren voor alle aspecten die onder de communautaire bevoegdheid vallen, als de Commissie de nodige voorstellen doet. Wij beschikken natuurlijk over de mogelijkheid om alle maatregelen die door niet-gouvernementele organisaties of in het traditionele intergouvernementele kader worden voorgesteld, te steunen en wij zijn hier ook toe bereid. Mijnheer Papayannakis, wij moeten evenwel voor ogen houden dat de maatregelen die een voorzitterschap in zes maanden kan voorstellen, niet volstaan op zo'n uit financieel oogpunt eindeloos gebied. Wij zijn dan ook van mening dat wij, dankzij al de maatregelen waarnaar wij in het kader van strategieën op langere termijn verwezen hebben, inderdaad een duurzaam communautair beleid op dit gebied kunnen voeren, ook al beseffen wij dat dit voor sommige daklozen te laat zal komen. Wij zullen tijdens ons voorzitterschap zo goed mogelijk aan deze strategieën trachten bij te dragen.

De Voorzitter


Niall Andrews
Vraag nr. 12 van (H-0801/99):
Betreft: Portugees voorzitterschap en ontwikkelingsbeleid Kan de fungerend voorzitter van de Raad een verklaring afleggen over de prioriteiten van het Portugese voorzitterschap bij het ontwikkelingsbeleid, de Overeenkomst van Lomé en de bestrijding van de honger in de wereld?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, het Europees beleid voor ontwikkelingssamenwerking is de jongste jaren aanzienlijk geëvolueerd. Zo was er het hele debat over de hernieuwing van de Overeenkomst van Lomé en de vaststelling van het nieuwe contractuele kader in opvolging van dat van de Overeenkomst van Lomé. Ik was als voorzitter van de Portugese delegatie betrokken bij de onderhandelingen voor de toetreding van Portugal tot Lomé III en bij de onderhandelingen voor Lomé IV, en ik ben dan ook van oordeel dat de publieke opinie in al onze landen en in het bijzonder de regeringen (en ik denk ook de parlementsleden) zich momenteel de vraag stellen of de middelen die voor ontwikkelingssamenwerking worden uitgetrokken, doeltreffend zijn en of zij de negatieve aspecten waarvoor ze bestemd zijn, inderdaad helpen bestrijden.
Het Portugese voorzitterschap zal als een van zijn prioriteiten in de loop van januari een informele vergadering van de ministers van Ontwikkelingssamenwerking houden, waar wij precies een Europese strategie voor ontwikkelingssamenwerking zullen trachten vast te stellen. Wij achten het met andere woorden heel belangrijk dat wij, in het bijzonder in het kader van het Comité voor ontwikkelingssamenwerking van de OESO en in het algehele kader van de voorbereiding van de UNCTAD-conferentie, een gezamenlijk en duidelijk standpunt innemen en een idee hebben van de wijze waarop de communautaire middelen voor ontwikkelingssamenwerking besteed worden. Waarom? Omdat onze nationale parlementen en dit Parlement op communautair vlak nauwgezet toezien op de wijze waarop deze middelen toegekend en gebruikt worden. Wij willen ervoor zorgen dat dit een nuttig en vruchtbaar debat wordt en dat het concrete resultaten oplevert voor ons toekomstig optreden op internationaal vlak.
Wij zijn tevens van oordeel dat het nieuwe contractuele model dat voor de Overeenkomst van Lomé wordt vastgesteld, meer verantwoordelijk, evenwichtiger en doeltreffender is dan het model van de eerdere Overeenkomsten van Yaoundé en Lomé.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil er nog aan toevoegen dat, als er een top tussen de Europese Unie en de Afrikaanse landen gehouden wordt, ontwikkelingssamenwerking en een alomvattende visie op de wijze waarop de kwesties in verband met ontwikkelingssamenwerking in het kader van de bilaterale relaties tussen deze twee gebieden behandeld kunnen worden, een van onze voornaamste aandachtspunten en een van de belangrijkste onderwerpen op de agenda van deze top zullen zijn.

Andrews
Mijn dank gaat uit naar het voorzitterschap voor het uitgebreide antwoord op mijn vraag. Mijn dank geldt zeker ook de minister die het desbetreffende standpunt vorige week in Brussel aan de Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft gepresenteerd. Er blijven echter nog steeds een paar vragen onbeantwoord. In het programma lijkt er geen nadruk te liggen op de bestrijding van aids. De verspreiding van aids in Afrika is inmiddels van een zodanig grote omvang dat er meer mensen aan aids sterven dan als gevolg van conflictsituaties. Ik hoop dat de minister aan de oplossing van dit probleem aandacht wil besteden. De Verenigde Staten zijn in staat om de benodigde geneesmiddelen te leveren, maar de mensen in Afrika kunnen de hoge prijs die daarvoor wordt gevraagd, niet betalen.
Ik zou graag van de minister willen weten wat hij aan de situatie wil doen die zich in Ethiopië aan het ontwikkelen is. Op dit moment heerst daar enorme droogte en zijn de oogsten mislukt. Dat zal binnen een half jaar onvermijdelijk leiden tot eenzelfde situatie als enkele jaren geleden, toen in Ethiopië duizenden mensen de hongerdood zijn gestorven. Tegelijkertijd is er een oorlog aan de gang tussen Eritrea en Ethiopië. De Europese wapenindustrie is niet te beroerd om wapens te leveren, waarna wij voor brood zullen zorgen.

Seixas da Costa
De geachte afgevaardigde moet begrijpen dat ik het niet eens ben met zijn interpretatie van hetgeen mijn collega tijdens de vergadering van de Commissie ontwikkelingssamenwerking gezegd heeft; deze standpunten zijn niet tegenstrijdig, integendeel.
Tenzij wij megalomaan willen zijn, kunnen wij in het programma van een voorzitterschap onmogelijk een volledige inventaris opstellen van alle mogelijke en denkbare situaties die zich op met name het gebied van het buitenlands beleid kunnen voordoen.
Zoals u wel begrijpt, zou dat gemakkelijk zijn. Het volstaat een woordenlijst over ontwikkelingssamenwerking te nemen en alle kwesties, een voor een, aan de orde te stellen. Wij zijn verantwoordelijk genoeg om te beseffen dat wij alleen die kwesties aan de orde mogen stellen die wij tijdens ons voorzitterschap kunnen behandelen en die - daarvan moeten we ons steeds bewust zijn - binnen de mogelijkheden van de regeringen in de Raad vallen. Wij moeten inzien dat er grenzen zijn aan het aantal kwesties dat wij aan de orde kunnen stellen, in het bijzonder in het licht van de nationale indicatieve programma's. De geachte afgevaardigde had het over Ethiopië, een kwestie die in het kader van de nationale indicatieve programma's past. Zoals u weet, neemt de Europese Unie al een aantal maatregelen ter bestrijding van aids en, zoals de geachte afgevaardigde terecht opmerkt, doen de Verenigde Staten het waarschijnlijk niet beter. Mijns inziens hoeft Europa zich geen zorgen te maken op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, gewoonweg omdat onze houding gemakkelijk de vergelijking met die van de Verenigde Staten kan doorstaan.
De geachte afgevaardigde had het in zijn vraag ook over het probleem van de wapenverkoop, maar dat is een kwestie van ruimere politieke aard, die mijns inziens niet thuishoort in het bestek van deze vraag. De Raad zal zich in de toekomst evenwel over deze kwestie buigen als u dat wenst en als u haar in een specifiek kader aan de orde stelt.

Korhola
Is de Raad zich bewust van de sociale problemen die de Europese export naar ontwikkelingslanden van levensmiddelen die onder de kostprijs worden verkocht, veroorzaakt? Is het Portugese voorzitterschap van plan hier iets tegen te doen?

Seixas da Costa
Mevrouw Korhola heeft het hier over een vraag die altijd gesteld wordt in verband met voedselhulp, namelijk of de voedselhulp geen problemen voor de landbouw in de ontwikkelingslanden veroorzaakt.
Deze vraag wordt altijd gesteld, maar er werd nooit een antwoord op gevonden in het kader van de ontwikkelingssamenwerking. Het is een klassieke vraag omdat vele van de maatregelen op het gebied van voedselhulp uiteindelijk negatieve gevolgen hebben voor het vermogen om landbouwstructuren in deze landen op te zetten, in het bijzonder op het niveau van de familiale landbouw.
Ik heb hier geen oplossingen voor, en op grond van de ervaring die ik gedurende meer dan twintig jaar heb opgedaan, moet ik zeggen dat niemand hier mijns inziens een oplossing voor heeft.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 13.

Seixas da Costa
In antwoord op de vraag van de heer Marinos wil ik allereerst benadrukken dat de Raad zich er terdege van bewust is dat de culturele dimensie ongetwijfeld een van de grootste troeven van Europa is en dat wij alle inspanningen om onze culturele eigenheid te beschermen, moeten voortzetten. Mijns inziens wordt hiermee rekening gehouden in de verschillende onderdelen van het buitenlands beleid van de Unie en in het bijzonder in het kader van de bezorgdheid die wij in de Wereldhandelsorganisatie geuit hebben.
De Raad onderschat evenmin het economisch belang van cultuur en sport. Dit gezegd zijnde wil ik u, mijnheer Marinos, erop wijzen dat, ook al moeten de bevoegde instanties oog hebben voor de culturele dimensie van het Europese beleid, steeds rekening gehouden moet worden met het subsidiariteitsbeginsel en met wat op nationaal, respectievelijk communautair vlak verwezenlijkt moet worden.
In antwoord op de vraag van de heer Nogueira Román over de werkgelegenheid verwijs ik naar hetgeen ik zopas gezegd heb: deze kwestie blijft een van de punten van zorg van de parlementsleden en van de regeringen van de lidstaten, en ze zal natuurlijk ook een van de belangrijkste aandachtspunten van het Portugese voorzitterschap zijn. Sommigen beweren zelfs dat het Portugese voorzitterschap hier te veel aandacht aan besteedt, aangezien de werkloosheid niet eens zo hoog ligt in Portugal, maar wij bekijken ons voorzitterschap uit Europees oogpunt. Mijns inziens zijn de Europese Raad van Lissabon en de verwezenlijking waarover ik het al had, hier volledig mee in overeenstemming.
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de kwesties die u mij voorlegt, verband houden met de vragen van de leden Bushill-Matthews en Nogueira Román. In verband met de komende intergouvernementele conferentie kan ik enkel verwijzen naar de conclusies van de Europese Raden van Keulen en Helsinki, waar het mandaat van die conferentie werd vastgesteld. De geachte afgevaardigden moeten deze conferentie, met haar intergouvernementele structuur, bijgevolg op de voet volgen en in het licht van het mandaat van de conferentie nagaan hoe de door de geachte afgevaardigden aan de orde gestelde onderwerpen kunnen worden meegenomen in de werkzaamheden van de conferentie. Het Portugese voorzitterschap is voornemens de rol van de parlementsleden die deel zullen uitmaken van de werkgroep die de conferentie moet voorbereiden, ruim te interpreteren, zodat zij uiteraard de gelegenheid zullen hebben om in deze werkgroep de aandacht te vestigen op wat dit Parlement bezighoudt. Uiteraard zal ook de Voorzitter van het Parlement de mogelijkheid hebben om op ministerieel niveau stappen te ondernemen.
Het Portugese voorzitterschap is niet voornemens om de halfjaarlijkse voorzitterschappen uit eigen beweging aan de orde te stellen tijdens de komende intergouvernementele conferentie. Als iemand dat wel wenst te doen, zullen wij hiervan nota namen en het voorstel aan de conferentie voorleggen.

Marinos
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad en wil in zijn persoon heel het Portugese voorzitterschap groeten. Met zijn permissie wil ik opmerken dat hij, wat de Europese vraagstukken betreft, heeft laten zien het naadje van de kous te kennen.
Helaas heeft hij echter op mijn vraag een antwoord gegeven dat mij niet geheel tevredenstelt. De Raad erkent dat cultuur een uiterst belangrijk economisch goed is. Als de Raad dit erkent moet hij mijns inziens zijn mening ook hard maken. Ik vrees dat het argument dat cultuur onder het subsidiariteitsbeginsel en dus onder de verantwoordelijkheid van de nationale regeringen valt, slechts een voorwendsel is. Ik heb geen antwoord gekregen op mijn vraag waarom de Raad stelselmatig het mes zet in de kredieten die het Europees Parlement vraagt voor de cultuurprogramma's in de Europese Unie. Het Europees Parlement vraagt om meer geld en de Raad brengt de kredieten soms zelfs terug tot nul. Daaruit blijkt duidelijk de onverschilligheid jegens cultuur en alle beweringen van het tegendeel van de Raad, van de grote betekenis die de Raad daaraan hecht, veranderen daar niets aan.
Ik vraag de Raad derhalve of hij met dezelfde bereidheid waarmee hij bananen, hop, koeien en jute steunt, in het vervolg ook cultuur zal steunen.

Seixas da Costa
Mijnheer Marinos, het Portugese voorzitterschap benadert zijn taak niet louter uit economisch oogpunt, en u zult dan ook begrijpen dat de culturele dimensie een van onze voornaamste aandachtspunten is. Deze culturele dimensie heeft evenwel bijna altijd een economische dimensie, namelijk de middelen die kunnen worden ingezet voor culturele acties. Deze dimensie kan moeilijk genegeerd worden in het kader van de Europese Unie en in het bijzonder in de Raad.
Zelf zullen wij de Europese positie inzake cultuurgoederen en -diensten en de activiteiten op dit gebied trachten te versterken en te bevorderen, aangezien wij van oordeel zijn dat dit een van de essentiële aspecten van het imago en de eigenheid van de Unie is. Dit hangt samen met en zal ook in de toekomst samenhangen met wat in het kader van de Wereldhandelsorganisatie beslist wordt. Zoals u weet, behandelen wij en behandelde de Raad deze kwestie afdoende en hebben wij de Commissie met name een mandaat verleend om hierover te onderhandelen tijdens de volgende WTO- ronde, waar deze kwestie centraal staat.
Ik wil er evenwel aan toevoegen dat het Portugese voorzitterschap in het kader van het cultuurbeleid en in het bijzonder met betrekking tot het audiovisuele beleid bijzondere aandacht zal besteden aan de bevordering en versterking van het Europese audiovisuele beleid, dit via de aanneming van het programma MEDIA PLUS, waarmee tegemoet kan worden gekomen aan de grote Europese ongerustheid over deze materie. Wij zijn tevens voornemens een nieuw, meer innoverend debat op gang te brengen over het Europese filmerfgoed, dat een van de belangrijkste elementen in de ontwikkeling van een Europese culturele identiteit en van een Europese audiovisuele sector moet zijn. Het voorzitterschap zal eveneens aandacht besteden aan de besprekingen over de invoering van een systeem van digitale televisie in Europa, en wij zullen hier tijdens het Portugese voorzitterschap tezamen met de Commissie in februari 2000 een conferentie over houden.
Mijnheer Marinos, cultuur is al vaak aan bod gekomen tijdens intergouvernementele conferenties. Als in wat het vijfde onderhandelingsluik van de komende intergouvernementele conferentie genoemd wordt, een consensus gevonden kan worden om de culturele dimensie op de agenda te plaatsen, kunnen de lidstaten of de EP-leden die deel zullen uitmaken van de werkgroep die de conferentie moet voorbereiden, dit voorstellen. Als tijdens de intergouvernementele conferentie een consensus bereikt kan worden, kan misschien vooruitgang geboekt worden. Blijft de vraag of hier al dan niet een consensus over bestaat. Wij zullen zien, maar wij zullen alvast nota nemen van voorstellen in die zin.

Bushill-Matthews
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me bij de andere sprekers aan die Portugal alle succes toewensen voor een geslaagd voorzitterschap.
Het viel mij op dat u zei dat deze specifieke kwestie niet op de agenda stond voor de komende IGC. Als er echter mensen waren die er om zouden vragen, zou u het alsnog in overweging willen nemen. Welnu, mijn 35 Britse conservatieve collega's in dit Parlement en ondergetekende vragen er nu om en wij verzoeken u vriendelijk om deze kwestie in overweging te nemen. Ik ben mij bewust van het provocatieve karakter van deze vraag, maar dat is tegelijkertijd ook de bedoeling. Het betreft namelijk een zeer ernstige kwestie omdat sommige landen de EU-wetgeving niet voldoende lijken te respecteren. Wij moeten een manier zien te vinden om dat respect bij dergelijke landen af te dwingen om weer op één lijn met onze burgers te komen.
Ik weet geen betere manier om dit te bereiken. U wel?

Seixas da Costa
De vraag is of de Europese dimensie versterkt zal worden als dit onderwerp in de Verdragen wordt opgenomen. Zoals u wel zult begrijpen, moet deze aangelegenheid op het niveau van de intergouvernementele conferentie behandeld worden. Dit is een van de kwesties waarvoor alleen een buitengewone Europese Raad het Portugese voorzitterschap toestemming kan geven om hieraan voort te werken, want dit valt buiten het institutionele kader waarin de komende intergouvernementele conferentie plaatsvindt.
Intergouvernementele conferenties zijn een gebeurtenis en kunnen ook een soort kerstboom zijn. Het valt dan ook niet uit te sluiten dat deze aangelegenheden, die steeds opnieuw opduiken en van de ene naar de andere conferentie worden doorgeschoven, op de agenda geplaatst worden.
De vraag is of er momenteel in de Europese Unie een consensus aanwezig is om deze kwestie op de agenda te plaatsen. We moeten hierbij voor ogen houden dat, als zij op de agenda wordt geplaatst, waarschijnlijk ook andere soortgelijke onderwerpen aan de agenda van de conferentie zullen worden toegevoegd.

De Voorzitter
Ik geef het woord aan de heer Dimitrakopoulos voor een motie van orde. Ik verzoek u het kort te houden.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp dat het snel moet gaan. Ik vond de opmerking van de heer Seixas da Costa over de kerstman heel geestig. In Spanje zeggen we dat je een brief moet sturen naar de drie koningen. Ik wil er alleen maar op wijzen dat het Europees Parlement al een brief met verslagen heeft gestuurd naar de drie koningen. Nu is het aan het voorzitterschap en de Raad om de geschenken te geven die we hebben gevraagd in onze brief aan de drie koningen.

De Voorzitter
Zoals ik al vermoedde, was dit geen motie van orde, maar een laatste opmerking over het debat. We danken de heer Seixas da Costa. Ook hij mag een brief schrijven naar de drie koningen.

Seixas da Costa
Ik wil alleen maar zeggen dat deze kwestie in de kerstsfeer waarover de geachte afgevaardigde het heeft, uiterst belangrijk is. In dit geval moet de kerstman evenwel verantwoording afleggen en kan hij bijgevolg alleen cadeautjes uitdelen als hij hiervoor de toestemming van iemand anders heeft. Het is niet aan het Portugese voorzitterschap om de cadeautjes uit te delen die iedereen, en in het bijzonder het Europees Parlement, vraagt.

De Voorzitter
Na deze interessante gedachtewisseling deel ik u mede dat de vragen nrs. 17 tot en met 27 schriftelijk zullen worden beantwoord.
Het vragenuur voor vragen aan de Raad is gesloten.

Hoofdelijke belasting
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B5-0004/2000 van de heer Désir e.a. aan de Raad, over het standpunt van de Raad inzake het idee van een hoofdelijke belasting;
B5-0005/2000 van de heer Désir e.a. aan de Commissie, over het standpunt van de Commissie inzake het idee van een hoofdelijke belasting.

Désir
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, tijdens de Aziatische crisis van 1997, de Mexicaanse crisis van 1995 en de crisis binnen het EMS van 1993 heeft iedereen kunnen constateren welke schade financiële speculatie, en met name speculatie met valuta, kan hebben op nationale economieën. Iedere dag wordt er 1500 tot 2000 miljard euro op de financiële markten verhandeld. Het bedrag dat in drie of vier dagen wordt verhandeld is gelijk aan de gehele jaarlijkse wereldproductie, ofwel het mondiaal BBP, dat ongeveer 6000 miljard euro bedraagt. De meeste van deze financiële transacties zijn geheel speculatief van aard, en hebben geen betrekking op de handel in goederen of op investeringen. Deze moeilijk te lokaliseren maar aanzienlijke hoeveelheden zwerfkapitaal kunnen binnen enkele uren een munteenheid of nationale economie in elkaar doen storten en de bevolking van het betreffende land in een recessie onderdompelen.
Met het oog op deze situatie is de belangstelling voor het voorstel van James Tobin toegenomen. Deze winnaar van de Nobelprijs voor de economie kwam met het idee van een heffing op transacties van vreemde valuta. Het zou hier om een zeer kleine heffing gaan, die de handel in goederen of de investeringen geen nadeel zou berokkenen, maar voldoende effect zou sorteren om speculatieve transacties tegen te gaan. Het aantal kortetermijntransacties zou door de Tobin-heffing worden teruggedrongen. Ik wil hierbij opmerken dat deze voorgestelde belastingheffing, die bij sommigen op felle weerstand stuit, de laagste ter wereld zou zijn, ja zelfs de laagste heffing in de geschiedenis van het mondiale belastingwezen. Met deze belasting zou de democratie de invloed terugwinnen die haar door de financiële sector is ontnomen.
Een van de redenen van het succes van dit voorstel en van de door de NGO's gevoerde campagnes als ATTAC en SOLIDAR, die de Tobin-heffing algemeen bekend hebben gemaakt, is dat dankzij deze heffing middelen beschikbaar komen die kunnen worden aangewend voor ontwikkelingsprogramma's op het gebied van bijvoorbeeld het onderwijs of de volksgezondheid in de allerarmste landen. Dankzij de Tobin-heffing kan er rijkdom worden verdeeld in een wereld die enerzijds steeds rijker wordt en anderzijds steeds meer armen kent. Vele leidende figuren en instellingen hebben zich voor invoering van deze heffing uitgesproken, zoals president Fernando Cardoso van Brazilië, de Finse regering, het Canadese parlement afgelopen maart en Lionel Jospin in 1995. Er is in meerdere nationale parlementen van de Europese Unie over dit vraagstuk gedebatteerd. Het antwoord luidde vaak dat er op nationaal niveau geen beslissing kon worden genomen, maar dat er op Europees niveau aandacht aan dit vraagstuk moest worden besteed. Daarom hebben we met 37 andere afgevaardigden een mondelinge vraag aan de Raad en aan de Commissie gesteld.
Het doet me genoegen dat we met de GUE/NGL-Fractie, de Verts/ALE-Fractie, de liberale fractie en de PSE-Fractie overeenstemming hebben bereikt over een ontwerp-compromisresolutie. In deze resolutie wordt de Commissie verzocht het Parlement binnen zes maanden een verslag te presenteren over de haalbaarheid van deze heffing. Ook willen we dat de Commissie bekijkt welke druk er kan worden uitgeoefend op, en welke financiële sancties kunnen worden opgelegd aan, landen die belastingontduiking aanmoedigen of zich als fiscale paradijzen openstellen. Vaak wordt als bezwaar aangevoerd dat een dergelijke heffing ontdoken zal worden, maar dat kan van iedere belastingheffing gezegd worden, dus dat is geen steekhoudend argument.
In de ontwerpresolutie staat verder het verzoek aan de Commissie en de Raad om voor de volgende jaarlijkse bijeenkomst van het IMF een document op te stellen waarin ze hun standpunt uiteenzetten. Ik denk dat de Europese Unie het initiatief moet nemen en dat ze, zoals in de ontwerpresolutie staat vermeld, dit initiatief aan de G7 moet voorleggen. Het gaat hier immers in eerste instantie om een politiek vraagstuk. Als de Unie het initiatief neemt, zal dit een stimulerend effect hebben. Het debat over de Tobin-heffing wordt immers op talloze plaatsen gevoerd, met inbegrip van de Verenigde Staten en Japan. Bovendien gaan er steeds meer stemmen op dat de wereld geleid moet worden door de burgers, dat wil zeggen hun parlementen, regeringen en democratische instellingen, en niet door de handelaars.
Ik denk dat Europa een rol moet spelen in deze nieuwe internationale regulering. Het doet me dan ook buitengewoon veel genoegen dat dit vraagstuk dankzij dit debat en deze ontwerpresolutie op de agenda van de Europese eenwording wordt geplaatst.

Seixas da Costa
Mevrouw de Voorzitter, ik kan hier weinig over zeggen. Tot op heden heeft de Raad de mogelijkheid om een belasting op kapitaalbewegingen in te voeren, zoals die door professor Tobin werd voorgesteld, nog niet besproken. Wij weten dat dit creatieve initiatief gunstig onthaald werd door tal van internationale groepen en door tal van politieke bewegingen in Europa, maar de Commissie heeft tot nu toe geen voorstellen gedaan of initiatieven genomen. Aangezien het aan de Commissie is om initiatieven te nemen, kan de Raad vooralsnog geen standpunt ter zake innemen.

Bolkestein
Mevrouw de Voorzitter, de inkomstenbasis van de Tobin-belasting zou bestaan uit zeer korte-termijnwisseltransacties. Zulke transacties, zo luidt het argument, houden weinig verband met fundamentele economische variabelen. Dat is zojuist door de heer Désir ook benadrukt. Voorstanders, zoals de heer Désir, menen dan ook dat een internationaal toegepaste Tobin-belasting in beginsel speculatieve transacties zou verminderen en dus ook de wispelturigheid van wisselkoersen, en dat zij zou leiden tot een verbetering van de economische welvaart.
De aanzienlijke omvang van de korte-termijn financiële stromen in aanmerking genomen, zou zelfs een lage nominale Tobin-taks behoorlijke bedragen aan belastinginkomsten opbrengen. In werkelijkheid was de beweegreden voor de stijgende belangstelling voor de Tobin-belasting en voor andere bronnen van internationale financiën gedurende het midden van de jaren negentig van niet-economische aard. Namelijk het potentieel van die belasting om inkomsten te generen voor internationale openbare programma's in een tijd dat de vraag naar zulke fondsen snel toenam en er financiering steeds moeilijker te verkrijgen werd.
Onlangs heeft de Commissie een vernieuwende belangstelling vastgesteld voor een globale belasting zoals de Tobin-taks als middel om een, zou men kunnen zeggen, sociaal verantwoorde globalisering te bereiken. Ook de heer Désir heeft gewag gemaakt van die groeiende belangstelling allerwegen.
Maar als de Tobin-taks eenzijdig zou worden toegepast om aanvallen tegen een specifieke munt te voorkomen, dan zou deze belasting niet effectief kunnen zijn en ze zou de binnenlandse financiële markt kunnen schaden. Sterker, op de lange duur is het mogelijk dat voor grote aantallen fondsen de Tobin-taks wordt ontweken door het overbrengen van buitenlandse wisselkoerstransacties naar off-shore financiële centra. In dat geval zou de belasting kunnen leiden tot een netto verlies aan totale economische welvaart. De Tobin-taks kan dus alleen werken indien er een voldoende aantal geïndustrialiseerde landen bereid is deel te nemen.
Tenslotte, zelfs als de Tobin-taks is ontworpen om speculaties met munteenheden te beteugelen, dan bestaat nog steeds het risico dat ook niet-speculatieve stromen zouden worden geraakt en dat is niet de bedoeling. Om de genoemde redenen zie ik geen reden voor een Europese Tobin-taks. In elk geval is de Commissie tegenstandster van om het even welke poging tot beperking van kapitaalbewegingen in de Europese Unie. Sterker, in de mate dat deze maatregel zou kunnen worden beschouwd als een indirecte inperking van de kapitaalstromen, zou zij indruisen tegen het Verdrag van Rome.
De juiste aanpak van speculatie, zo komt het mij voor, is het verwijderen van de echte oorzaken die aanleiding geven tot financiële verwarring en niet het trachten haar symptomen te onderdrukken door het invoeren van hindernissen in het functioneren van de markten.

Karas
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik moet u kort toelichten op welke manier en volgens welke ideologische tactiek deze mondelinge interpellatie tot stand is gekomen. Dit mede vanwege het feit dat ik weet dat vele sociaal-democraten in dit Parlement, en niet alleen de economische en financiële deskundigen, onze kritiek delen. Wij kennen het probleem. Het gaat om de instabiliteit op de markten als gevolg van speculatie. Maar de vraagstellers moeten weten dat niet elke instabiliteit het gevolg is van speculatie, zoals de commissaris juist zo indrukwekkend heeft uiteengezet.
De Tobin-belasting zou noch de crisis van het Europese Monetaire Stelsel van 1992 en 1993, noch de crisis van de Zuidoost-Aziatische munten hebben kunnen voorkomen. De vraagstellers dragen geen oplossing aan, maar vragen om een nieuwe belasting, meer bureaucratie en een maatregel die tegen de markt indruist. Bovendien leggen zij de plenaire vergadering een gezamenlijk standpunt van meerdere fracties voor, daarbij de bevoegde parlementaire commissie passerend in weerwil van meerdere besluiten van het Parlement. Het verzoek - en hier wil ik duidelijk over zijn - is in mijn ogen ideologisch gemotiveerd en niet gericht op een oplossing. Ik beschouw dit om verschillende redenen als een dwaalspoor.
Waarom wijzen wij de Tobin-belasting af en vinden we haar zo bedenkelijk? Ten eerste - en de commissaris heeft dit ook bevestigd - omdat deze belasting de kapitaalmarkten sterk onder druk zet. Ook een kleine belasting zou een zwaarwegend effect op de kapitaalmarkten hebben, aangezien een dergelijke heffing op speculatie de rentabiliteit van de investeringen aanzienlijk zou verminderen. Bovendien zou een dergelijke maatregel de onwikkeling van de financiële markten ernstig beknotten. Hij zou ook indruisen tegen het principe van het vrij verkeer van kapitaal, een kernelement van de interne markt.
Ten tweede is speculatief kapitaal moeilijk te identificeren.
Ten derde kunnen belastingmaatregelen makkelijk worden omzeild als ze niet in alle landen tegelijk worden ingevoerd, aangezien er anders te veel achterdeurtjes zijn.
Ten vierde is zo'n maatregel technisch nauwelijks uitvoerbaar en leidt hij tot veel bureaucratie, administratie en oncontroleerbaarheid.
De maatregel die genomen moet worden is terug te vinden in de resolutie die wij vandaag behandelen. Ik doel op een versterking van het toezicht op de banken. Er moet duidelijkheid komen over de verantwoordelijkheid voor transacties. Er moet een internationale regulering komen. Er moet onderzocht worden of de nationale wetgevingen overeenkomen met de regels van het Comité van Bazel en er moet gekeken worden hoe deze versterkt en beter verspreid kunnen worden.
Ik heb grote problemen met een kernpunt uit deze resolutie, dat maakt dat we de tekst in deze vorm niet kunnen accepteren. Het gaat om paragraaf 9. Uit de woorden van de commissaris kunnen we opmaken dat de deskundigheid van de Commissie tot een neen zal leiden tegen de Tobin-heffing. En aangezien die deskundigheid, de strekking van dit debat en de gebruikte argumenten allemaal in dezelfde richting gaan, de richting die ik als juist beschouw, zou het onverantwoord zijn als we de Commissie hier nog eens zes maanden mee lieten doorwerken en zo de geld- en kapitaalmarkten in onzekerheid lieten. De kapitaalmarkt zit niet op onzekerheid wachten, de kapitaalmarkt heeft duidelijkheid nodig. Daarom wijzen wij paragraaf 9 af en vragen wij een aparte stemming.

Randzio-Plath
Mevrouw de Voorzitter, het debat over een heffing op financiële kortetermijntransacties is niet nieuw. We hebben het al twintig jaar over het voorstel een Tobin-heffing in te voeren, en desondanks blijft de kwestie actueel. We moeten echt concrete en eerlijke antwoorden krijgen op basis van grondige studies. We moeten weten hoe wenselijk en hoe haalbaar een heffing op financiële kortetermijntransacties nu feitelijk is. Deze kwestie is vandaag de dag van een andere orde, nu dagelijks een geldmassa van 1500 miljard dollar 24 uur per dag de wereld rond zwerft op zoek naar aantrekkelijke beleggingen, en hoogstens 3% daarvan met de reële economie in verband staat.
Wij maken ons geen zorgen over de financiële markten omwille van die markten zelf, maar omdat onze eigen groei, onze eigen investeringen en onze eigen werkgelegenheid in de Europese Unie ermee gemoeid zijn. Wij moeten ons dus afvragen welke instrumenten wij kunnen inzetten om een orde te scheppen die tot nu toe ontbreekt. Wij hebben er alles aan gedaan om de kapitaalmarkten te helpen liberaliseren, maar we hebben tot op heden geen functionerende reglementering, zoals we tot onze schade hebben moeten ondervinden bij de crises in Azië en Latijns­Amerika. Het is dus de hoogste tijd dat wij enerzijds beginnen na te denken over toezicht, en anderzijds over transparantie van de financiële markten en hun informatie. Het is van belang dat wij weten welke actoren er zijn en wat hun kredietwaardigheid is.
Wij moeten ons ook de vraag stellen of we niet de plicht hebben naar een rechtvaardige verdeling van de belastingdruk te streven. In een tijd waarin de belastingdruk op de factor arbeid in heel Europa en wereldwijd toeneemt, moeten we bekijken onder welke vormen wij tot een efficiënte belasting van kapitaalopbrengsten kunnen komen, en daarbij hoort ook de vraag naar een heffing op financiële kortetermijntransacties.
Het lijkt mij echt noodzakelijk dat er een grondig verslag en een stellingname van de Commissie komt, zodat wij als Europees Parlement kunnen uitmaken of we niet samen met de Verenigde Staten en Japan tot een internationale solidariteit moeten zien te komen om de economie en de financiële markten stabieler en veiliger te maken. Dit is de intentie achter deze mondelinge interpellatie, en wij moeten nu een behoorlijke procedure volgen, verslagen laten opstellen door de bevoegde parlementscommissies en uiteindelijk in de plenaire vergadering tot een weloverwogen en toekomstgericht voorstel komen.

Gasòliba i Böhm
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij zou ik mijn verbazing willen uitspreken over het feit dat wij in dit debat opnieuw de mogelijkheid bestuderen van een belasting op internationale kapitaaltransacties. Ofschoon er in de tekst nergens naar wordt verwezen, blijkt onder meer uit de inleiding dat dit een poging is om het voorstel van de heer Tobin nieuw leven in te blazen. Toen de heer Tobin enkele jaren geleden voorstelde om een belasting te heffen op internationale kapitaaltransacties, heeft onze fractie zich hier nadrukkelijk tegen verzet. Onze voorzitter, de heer Cox, heeft toen met een aantal duidelijke en logische argumenten ons standpunt uiteengezet. Aangezien het hier gaat over hetzelfde thema, zal ik een bescheiden poging doen om deze argumenten nog eens te herhalen.
Wij zijn gekant tegen een dergelijke belasting omdat men hierdoor het doel zou voorbijstreven dat de heer Tobin destijds voor ogen had en dat de linkerzijde van dit Parlement blijkbaar wil doen herleven.
Er is ten eerste geen enkele aanwijzing dat een belasting op internationale kapitaalstromen zou kunnen leiden tot een vermindering van de instabiliteit en wispelturigheid van internationale markten. Integendeel, aangezien we er staat op kunnen maken dat niet alle landen deze belasting zullen aanvaarden, zouden we de deur openzetten voor speculatie en fraude, en dit zou pas echt leiden tot instabiliteit, onveiligheid, ondoorzichtigheid en oneerlijke concurrentie op de internationale financiële markten.
Bovendien brengt het idee om via deze belasting middelen te verzamelen voor de ontwikkeling van de armste landen zoveel problemen met zich mee, dat het gewoon onmogelijk is om dit in praktijk te brengen.
Waarde collega's, dit is eigenlijk een vals debat waarmee enkel een politiek doel wordt beoogd. Technisch gezien berust het op losse gronden en is het onhaalbaar. Bovendien is het Europees Parlement er niet eens in geslaagd een minimaal akkoord te bereiken over het door de Commissie voorgestelde belastingpakket voor de Europese Unie. Hoe zouden we dan een fiscaal akkoord kunnen bereiken op internationaal niveau? Het eerste wat ze ons zullen zeggen is dat we eerst maar eens moeten proberen om een belastingakkoord te bereiken binnen de Unie!
In principe is de liberale fractie echter niet gekant tegen een nieuwe analyse van dit vraagstuk, en daarom hebben we ingestemd met het voorstel in de gezamenlijke ontwerpresolutie om te onderzoeken of het mogelijk en wenselijk is om deze belasting te heffen op bepaalde internationale kapitaaltransacties. Ik ben er zeker van dat dit onderzoek, mits het objectief gebeurt en de onderzoekers op de hoogte zijn van de financiële markten en de mechanismen van het internationale kapitaalverkeer, zal aantonen dat het onmogelijk en ongewenst is om dit in praktijk te brengen en dat men het beoogde doel niet zal bereiken.
Op zich is de mondialisering een goede zaak. Nog nooit hebben we zo'n economische groei gekend en nog nooit hebben zoveel landen hiervan kunnen profiteren. Dit is te danken aan de toenemende liberalisering van het internationale goederen- en dienstenverkeer, maar ook aan de liberalisering van het kapitaalverkeer, want hierdoor kunnen de passende internationale kapitaaltransacties plaatsvinden.
Elke objectieve analyse van de economische ontwikkeling van de laatste jaren zal dit uitwijzen. Men hoeft alleen maar te kijken naar de cijfers, die geen politieke kleur of voorkeur hebben.
Zoals reeds gezegd, hebben wij geen bezwaren tegen dit onderzoek. We zullen deze compromisresolutie dan ook ondersteunen. We willen er gewoon op wijzen, zoals ook wordt gedaan in de ontwerpresolutie, dat liberalisering en vrijhandel juist de motor zijn van economische vooruitgang, zowel op nationaal als op internationaal niveau.

Jonckheer
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het gaat er mijns inziens niet om of het debat geïdeologiseerd wordt, maar dat er politiek bedreven moet worden. Mevrouw Randzio-Plath zei zojuist terecht dat de reden waarom een aantal EP-leden op dit vraagstuk wil terugkomen samenhangt met de recente internationale financiële crises en de economische en sociale gevolgen die sommige landen hiervan hebben ondervonden. Ik denk verder ook aan de gevolgen die deze crises voor het milieu van sommige landen hebben gehad. Het belangrijkste doel van dit debat is na te gaan over welke instrumenten de internationale gemeenschap kan beschikken om het internationale monetaire en financiële stelsel te stabiliseren. Vanuit dit oogpunt, mijnheer Bolkestein, gaat het in de ontwerpresolutie niet alleen om de Tobin-heffing. Als u deze ontwerpresolutie nauwlettend leest, zult u bemerken dat dit voorstel voor een belastingheffing op kapitaalstromen een van de instrumenten is om internationale investeerders te dwingen zich op de financiële markten verantwoordelijk op te stellen. In de tweede plaats wordt er in de resolutie niet gesteld dat we het initiatief uitsluitend voor Europa willen laten gelden. Daarom verwijzen we expliciet naar de najaarsbijeenkomst van het IMF, zodat de Europese Unie, dus niet alleen de Commissie maar ook de Raad, een standpunt kan innemen op basis waarvan ze kan pleiten voor een stabiel internationaal financieel en monetair stelsel en een internationale belasting.
Laten we er in dit debat voor waken dat er misverstanden ontstaan. Wij, de groenen, willen geen resolutie die als alibi dient. Er bestaan al tientallen studies, dus er hoeft er van ons geen meer bij, hoewel die van de Commissie ongetwijfeld interessant zal zijn. Wij verlangen van de Commissie en de Raad, dat wil zeggen van de regeringen van de lidstaten van de Unie, een duidelijk positief of negatief politiek standpunt met betrekking tot de vraag of ze bereid zijn zich via de bevoegde openbare instellingen, het IMF voorop, in te zetten voor deze heffing of voor andere instrumenten waarmee de stabiliteit van het Internationaal Monetair Stelsel gewaarborgd kan worden. Er wordt beweerd dat dit initiatief de onzekerheid juist kan vergroten, maar dit argument lijkt me niet steekhoudend. Bij de kapitaalbewegingen op zeer korte termijn wordt er juist gegokt op de onzekerheid en op ontwikkelingen tussen valuta of verschillende financiële kortetermijnactiva.
Ik wil verder niet ingaan op de kern van het debat. Ik denk dat ieder zijn eigen argumenten heeft. Ik wil echter niet alleen uw aandacht vestigen op paragraaf 9, maar ook op paragraaf 10 van de resolutie. Wij hebben een duidelijke tijdslimiet gesteld waarbinnen we een politiek standpunt verwachten, namelijk het moment van de voorbereidingen voor de najaarszitting van het IMF. Als deze resolutie morgen in de plenaire vergadering wordt aangenomen willen we dus dat de Commissie en de Raad het Parlement komen vertellen welke standpunten ze op die najaarszitting zullen verdedigen.

Boudjenah
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, het doet mijn fractie bijzonder veel genoegen dat er vandaag over een dergelijk vraagstuk gedebatteerd wordt. Wij hebben er immers met collega's van andere fracties alles aan gedaan om dit debat op de agenda te krijgen.
Wij volgen natuurlijk niet allen dezelfde benadering en ik denk dat dit uit ons debat en de aanvankelijk gepresenteerde ontwerpresoluties ook blijkt. Wij zijn echter verheugd over de vorderingen die met deze ontwerpresolutie zijn geboekt. De Commissie wordt er immers in verzocht binnen zes maanden een verslag te presenteren. Wij denken dat het Europees Parlement met dit initiatief ook een, zij het bescheiden, rol kan spelen in dit vraagstuk. Het spreekt uiteraard voor zich dat als paragraaf 9 wordt geschrapt, deze resolutie aan waarde inboet.
In ons debat gaat het om een zeer belangrijke en volstrekt legitieme vraag die steeds meer burgers zich stellen: welke positie kennen we toe aan de mens in de economie, en welke aan de financiële wereld? Iedere dag wordt in de wereld 1800 miljard dollar op de wisselmarkten verhandeld, wat overeenkomt met een kwart van de jaarlijkse wereldwijde handel in goederen en diensten. Doordat het geldwezen nu de toon aangeeft, zijn de eisen met betrekking tot de rentabiliteit toegenomen en worden de werkwijzen in deze sector steeds harder. Het aantal fusies, acquisities en bedrijfsherstructureringen neemt toe. De enorme hoeveelheden geld die op de financiële markten omgaan, blijven groeien. De werkloosheid en de druk op de werknemers in de gehele wereld nemen toe. De afzetmogelijkheden en daadwerkelijke groei worden echter belemmerd. De economie van veel landen wordt bedreigd door het plotseling toestromen en wegvloeien van speculatief kapitaal. In Azië, Rusland en Brazilië heeft deze situatie zelfs al geleid tot de ineenstorting van de economie.
Wij verzetten ons tegen deze neoliberale vorm van mondialisering en tegen de dominantie van de financiële markten. In ons verzoek gaan we daarom uit van een ander wereldbeeld, waarin solidariteit centraal staat in een wereld waarin mensen onderling steeds meer afhankelijk van elkaar zijn. Niemand kan ontkennen dat we de beschaving een dienst kunnen bewijzen door een oplossing te vinden voor de bijna één miljard werklozen. We zullen ons harder dan ooit voor ontwikkelingsvraagstukken moeten inspannen en de toegang tot kennis moeten verbeteren. Alle ideeën in deze richting, met in het bijzonder de Tobin-heffing, moeten daarom worden onderzocht. Door middel van deze heffing kan speculatie worden afgeremd zonder dat de echte economische activiteiten daar schade van ondervinden. Bovendien zorgt de heffing voor extra inkomsten die geïnvesteerd kunnen worden in mensen. Volgens het UNDP is op dit moment 40 miljard dollar per jaar nodig om de armoede te bestrijden, alle mensen toegang tot drinkwater te bieden en in hun sanitaire behoeften te voorzien. De Tobin-heffing kan hiertoe een bijdrage leveren.
Er wordt momenteel een wereldwijd debat gevoerd over de vraag of de politiek al dan niet in staat is op economisch gebied haar invloed te doen gelden. Met behulp van bijvoorbeeld de Tobin-heffing kan men laten zien dat de politiek de democratische terreinen die door internationale financiële actoren zijn ingenomen, wil terugvorderen. In antwoord op de opmerking van de commissaris die zei dat invoering van de Tobin-heffing de deelname van een minimaal aantal geïndustrialiseerde landen vereist, wil ik opmerken dat mijns inziens dit aantal door de landen van de Europese Unie gevormd kan worden. Net als Harlem Désir en enkele andere sprekers, denk ik dat de Europese Unie het initiatief voor de heffing moet nemen. In ieder geval denk ik dat het Europees Parlement er trots op kan zijn dat het de wil van zijn burgers vertolkt om de wereld wat menselijker voor iedereen te maken.

Coûteaux
Mevrouw de Voorzitter, ook ik ben ingenomen met dit debat, al had het veel eerder moeten plaatsvinden. We weten dat in de loop der tijd iedere generatie blindelings een zogenaamde dominante ideologie heeft aangehangen, met andere woorden ze conformeren zich aan hun omgeving en nemen daardoor gevestigde vooroordelen klakkeloos over. Latere generaties bemerken pas wat voor dramatische gevolgen deze vooroordelen kunnen hebben.
Wij zijn van mening dat de vrijhandel en de permanente zaligverklaring van de mondialisering de huidige dominante ideologie vormt, dat wil zeggen de grootste fout van het eind van onze eeuw is. Deze ideologie is even gevaarlijk als destijds de ideologie van de dictatuur van het proletariaat die in de wandelgangen van het Kremlin werd bekokstoofd of, nog eerder, de tot dogma verheven zekerheid dat de aarde plat was.
Onze wereld wordt momenteel gedomineerd door één logica - ik zou haast zeggen: één god - namelijk de logica van het werkende geld in plaats van de werkende mens. Met de handel in goederen en diensten is jaarlijks 36.000 miljard frank gemoeid; een bedrag dat gelijk is aan slechts vier dagen speculatie. De financiële luchtbel levert slechts een kleine bijdrage aan de productie-activiteit van mensen. Het is een proces dat zichzelf versterkt en dat tegen de menselijke natuur indruist, bij zowel rijk als arm. De armen worden bovendien buiten de meeste besluitvormingsprocessen op deze planeet gehouden. De besluitvorming is het voorrecht van een uiterst kleine minderheid, die door Jean-Pierre Chevènement onlangs zo treffend "de gemondialiseerde elites" werd genoemd.
Natuurlijk accepteren deze elites geen politiek op hun exercitieveld. Ze willen iedere democratische controle buiten de deur houden en zijn dus onwettig en onverantwoordelijk bezig. Maar de volkeren verzetten zich hier tegen, getuige hun reactie op de verschrikkelijke Top van Seattle. Op deze Top verzamelden zich de leidinggevenden van deze planeet - de Europese Commissie helaas voorop - aan de voeten van wereldleider Clinton in de hoop dat hij ze, in ruil voor hun nederigheid, hun rechtmatige deel zou toekennen. Ze hadden echter niet gerekend op de reactie van de minder belangrijke individuen en landen, die zich beter dan werd beweerd hadden georganiseerd. Dit gold met name voor Frankrijk, waarin dankzij het geweldige netwerk ATTAC steeds luider werd gepleit voor het terugdringen van de vrijhandel in het algemeen en het belasten van internationale financiële transacties in het bijzonder.
De invoering van de Tobin-heffing, of van de meer realistisch heffing die door professor Lauré is voorgesteld, blijkt vanuit politiek oogpunt opportuun. Hoewel het om een kleine heffing gaat, is de symbolische waarde immers groot omdat de politiek weer greep wil krijgen op een terrein dat nu gedomineerd wordt door handelaren die enorme winsten maken, naarmate de landen het laten afweten.

Kauppi
Mevrouw de Voorzitter, hoewel de met de Tobin-belasting nagestreefde doelen ten dele zeer de moeite waard zijn, zal de invoering van deze belasting als eerste in de wereld en uitsluitend in de Europese Unie de doodsteek voor de Europese valutamarkten zijn. Als de andere belangrijke gebieden van de valutahandel in de wereld buiten de Tobin-belasting blijven, zal de belasting die in Europa wordt geïnd leiden tot een verschuiving van de valutahandel naar die gebieden. Dit is al enkele keren in dit debat duidelijk gemaakt. Het is niet voldoende dat alle industrielanden in de wereld mee gaan doen, want dan zou de valutahandel zich verplaatsen naar belastingparadijzen buiten deze industrielanden. De invoering ervan moet daarom universeel zijn, het volstaat niet dat de landen van de G7 of andere industrielanden meedoen. Het tegelijkertijd en universeel invoeren van de belasting is daarentegen zo'n uitermate moeilijke opgave - en ik geloof persoonlijk niet aan resultaten in dit verband ­ dat de droom van de invoering van de Tobin-belasting moet worden begraven. Het is bovendien zo dat, ook al wordt er internationaal overeenstemming over de invoering bereikt, de kwestie van de verdeling van de belastingopbrengsten blijft bestaan. De enkele centra van de valutahandel in de wereld zullen er waarschijnlijk niet mee instemmen dat de belastingopbrengsten, bijvoorbeeld met behulp van de VN, voor allerlei goede doelen worden gebruikt, zonder dat voor hen een aanzienlijk deel van de belastinginkomsten overblijft.
Wat betreft de Tobin-belasting als middel om toekomstige valutacrises te voorkomen, moet men beseffen dat de belasting de oorzaken van de overwaardering van valuta's niet wegneemt. Men moet zich dan ook concentreren op het beleid - hierover sprak ook de heer Karas - dat leidt tot de overwaardering van een bepaalde valuta in relatie tot het werkelijke potentieel ervan. Dit vereist weer regels voor de import en export van kapitaal, anders is een dergelijke concentratie op zulke beleidsvormen niet mogelijk. Ondanks de ogenschijnlijke goede kanten ervan, is de Tobin-belasting niet probleemloos, ook al wordt er overeenstemming bereikt over de invoering ervan, waarin ik dus niet geloof.
Men moet beseffen dat geld tegenwoordig in de eerste plaats informatie is en dat de wereldeconomie in de toekomst steeds meer zal draaien op kennis en inventiviteit. Daarom is de ononderbroken stroom van enorme hoeveelheden kapitaal tussen de financiële centra in de wereld niet zuiver en alleen een speculatieve bezigheid die losstaat van de reële economie. Als met systemen zoals de Tobin-belasting dit feed back­mechanisme, dat de gebruiker dus de mogelijkheid geeft keuzes te maken, wordt bemoeilijkt, kan het resultaat zijn dat er foutieve beslissingen worden genomen die door de financiële gevolgen ervan zo duur zijn dat men nooit in staat zal zijn met belasting zoveel geld te vergaren. Onze fractie is daarom, zoals de heer Karas al terecht zei, tegen de invoering van de Tobin-belasting.

Ford
Mevrouw de Voorzitter, ik ben voorstander van een belasting op speculatieve kapitaalbewegingen die valutagrenzen overschrijden. Het lijkt mij zonneklaar dat wij op dit terrein actie moeten ondernemen. In de afgelopen dertig jaar is het volume van valutatransacties 83 maal zo groot geworden. Drie dingen vallen daarbij op. In de eerste plaats is het totale bedrag aan reserves van alle centrale banken wereldwijd nauwelijks even groot als het bedrag dat in één dag valutahandel omgaat. In de tweede plaats komt de jaarlijkse handel in goederen en diensten wereldwijd overeen met 3½ dag handel op de valutamarkten gerelateerd aan een totaal van 350 dagen. Dat wil zeggen dat 1% van de kapitaalbewegingen bestemd is voor goederen en diensten en dat de overige 99% wordt gebruikt voor speculatieve doeleinden. Door de omvang, onvoorspelbaarheid en irrationaliteit van de wereldwijde valutamarkten is het steeds moeilijker geworden om de nationale en regionale economieën te controleren. Met de computergestuurde verkoopprogramma's leidt een willekeurige bliep tot een lawine, waaronder overal ter wereld banen, levens en industrieën worden bedolven.
Er is slechts een beperkt aantal argumenten dat tegen een dergelijke belasting spreekt. Zo zou bijvoorbeeld de efficiëntie van de valutamarkt worden beperkt. Dit is echter een beetje bizar argument gezien de financiële vraatzucht die ervoor gezorgd heeft dat overal ter wereld banen zijn gesneuveld: in Oost-Azië, in Europa en in Latijns-Amerika. De heer Chirac heeft de mensen die zich met dit soort praktijken bezighouden, ooit omschreven als het aids-virus van de wereldeconomie. Wij moeten nodig wat zand in de machine van de valutaspeculanten, effectenmakelaars en optiehandelaren strooien. Dit kan uiteraard niet slechts in één land gebeuren en ook niet alleen maar binnen het gebied van de eenheidsmunt. Maar op internationaal niveau en op basis van een wereldwijde samenwerking kan er wel een succesvolle strategie worden ontwikkeld. Een dergelijk blok zou naar mijn mening gevormd kunnen worden door Europa, Japan en de Verenigde Staten: door de euro, de yen en de dollar.
Ik ben teleurgesteld in de Europese Volkspartij. Ik had gehoopt dat die fractie de resoluties waarover gestemd wordt, op zijn minst zou lezen. Ik ben zoals gezegd voorstander van een dergelijke belasting, maar daar gaat de stemming morgen niet over. Wij stemmen morgen namelijk om de Commissie te vragen de kwestie te bestuderen en te bezien welke stappen en voorwaarden noodzakelijk zijn om een dergelijke belasting in te voeren.
Zo kan ik ook best begrijpen dat de commissaris een dergelijke belasting niet steunt. Wat ik echter niet kan begrijpen, is dat hij niet de moed heeft gehad de kans aan te grijpen om zijn gelijk te bewijzen door middel van een onderzoek. Niets is zo inflexibel als een onwrikbaar standpunt. Volgens een recente enquête van War on Want steunt 47% van de bevolking in het Verenigd Koninkrijk de invoering van een dergelijke belasting. In Frankrijk is bijzonder positief op de mogelijke invoering gereageerd, met name omdat aan die invoering de voorwaarde zou worden gekoppeld dat de opbrengsten worden gebruikt om de armoede en schuldenlast in de derde wereld te verminderen.
Deze kwestie kan niet langer worden genegeerd: niet door het Parlement, niet door de Raad en ook niet door de Commissie. De publieke opinie roept massaal om een beter antwoord dan: "Zoiets is nog nooit eerder gedaan." In dit nieuwe millennium vragen wereldwijde problemen om nieuwe, wereldomvattende oplossingen. Het is noodzakelijk dat er goede argumenten worden gegeven waarom het nu niet zou kunnen, in plaats van waarom het in het verleden nooit is gedaan.

Auroi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, een politieke compromisresolutie over het nut van een heffing op internationale kapitaalstromen zou een eerste stap betekenen in de noodzakelijke aanpassing van de internationale regels. Ik wil graag twee of drie dingen opmerken.
Een van de belangrijkste eisen van de betogers in Seattle was nu juist dat er een dergelijke heffing komt, en dat is niet toevallig. Door deze heffing nu voor te stellen kunnen de rijke Europese landen laten zien dat ze hun egoïstische houding willen veranderen, mijnheer de commissaris. Iedereen zal het met me eens zijn dat een dergelijke solidariteitsheffing goed is. De handel ondervindt van deze heffing immers geen nadeel, maar ze biedt ons een goed instrument in de strijd tegen de speculatie en alle negatieve gevolgen daarvan, waarde collega's van rechts.
De heffing vormt het symbool van de noodzakelijke solidariteit met de landen van het Zuiden, zoals met name de Afrikaanse en Caraïbische landen en de landen in de Stille Oceaan. Ook deze landen hebben dit vraagstuk tijdens de Conferentie van Seattle uitgebreid onder de aandacht gebracht. De heffing zal haar doel ruimschoots bereiken als de hoeveelheid geld die ze oplevert een herverdeling van de rijkdom mogelijk maakt, dat wil zeggen ter beschikking van de allerarmste landen wordt gesteld. We kunnen met behulp van deze heffing dus de regels voor de handel rechtvaardiger maken en ons tegelijkertijd meer solidair opstellen ten aanzien van de volkeren van het zuidelijk halfrond.

Brie
Mevrouw de Voorzitter, we kunnen hier niet eeuwig het bedrag blijven herhalen dat veel van mijn voorgangers genoemd hebben, zonder ook eens te zeggen, mijnheer de commissaris, dat 80% van deze gigantische dagelijkse deviezenomzet een beleggingsduur heeft van niet meer dan acht dagen. Het kan toch niet blijven duren dat investeren en het scheppen van banen minder lucratief zijn dan kortetermijntransacties op de valuta- en aandelenmarkt? Het kan toch niet blijven duren dat wij ons de mogelijkheden tot politiek handelen uit handen laten slaan? Het kan toch niet blijven duren dat inkomsten uit niet-economische activiteit alsmaar sneller stijgen? Sinds Tobin zijn ideeën heeft ontwikkeld, is het aandeel van winst uit financieel vermogen in het inkomen van de Duitse samenleving gestegen van 7,6% tot bijna het dubbele.
Het kan toch niet blijven duren dat de armste landen ter wereld het meest te lijden hebben onder de koersschommelingen als gevolg van deze speculatieve bewegingen? Ik geloof ook niet dat een heffing onuitvoerbaar is. Waarom kan er geen akkoord worden gesloten tussen de landen van de G7, de overige lidstaten van de Unie, China, Singapore en Zwitserland over het invoeren van een Tobin-heffing? Ze zouden toch alle moeten inzien dat hun economisch belang hiermee gediend is? Waarom zou het niet uitvoerbaar zijn - en dit valt te differentiëren - al die currency swaps, al die zogenaamde kastransacties, deviezentermijntransacties en opties aan deze heffing te onderwerpen? Waarom zou het niet uitvoerbaar zijn de hoogte van deze heffing zodanig vast te stellen dat de economisch noodzakelijke langetermijnbeleggingen niet in gevaar komen, maar dat speculatieve beleggingen en kortetermijntransacties nu eindelijk eens onaantrekkelijk worden? Er zullen zeker veel problemen opduiken, maar het enige grote probleem dat ik zie, is tot nu toe het gebrek aan politieke wil en de ook hier weer gebleken trend dat de verantwoordelijkheid op anderen wordt afgewenteld.

Gorostiaga Atxalandabaso
Mevrouw de Voorzitter, wij vragen helemaal niet om nog meer bureaucratie, zoals de heer Karas zojuist beweerde. Wij vragen om oplossingen. Uiteraard moeten kapitaalmarkten transparant zijn; dat is ook de achterliggende gedachte. Dankzij de Tobin-taks komt er wat licht in een zeer duistere kwestie.
"Hoe dichter we in de buurt van een liberalisering van de handel komen, des te meer regels zijn er nodig", aldus commissaris Lamy tijdens de Millenniumronde in Seattle. Hij gaf ook toe dat het gezamenlijk effect van de interne markt en de gemeenschappelijke munteenheid die zo kenmerkend zijn voor het opbouwproces van de Europese Unie, grotendeels gebaseerd is op een enorme hoeveelheid nieuwe regelgeving. Tegenwoordig is financiering absoluut niet meer aan grenzen gebonden en eenvoudig in andere landen te regelen. Dat betekent dat we ook op dit terrein dezelfde strikte regelgeving moeten gaan hanteren, zeker ook gezien de enorme bedragen die elke dag met speculatieve transacties gemoeid zijn.
De burgers van deze wereld kunnen zich het huidige speculatieniveau niet langer meer veroorloven. Als we niets doen, plegen we economische zelfmoord.

Katiforis
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, vaak wordt gezegd dat Europa financiële stabiliteit heeft verworven. Dat klopt, mits wij ons beperken tot de overheidssector. Als wij namelijk ook de particuliere sector erbij betrekken, stellen wij vast dat niet alleen die beroemde financial stability in geen velden of wegen te bekennen is, maar wij hoogstwaarschijnlijk op een vulkaan zitten die elk moment tot uitbarsting kan komen.
De particuliere sector zit tot over zijn oren in de schuld. De waarde van de effecten is dik opgeblazen. De twee belangrijkste indicatoren voor financiële stabiliteit zitten al geruime tijd in de rode zone, zoals ook onweerlegbaar tot uiting komt in het verslag van de Commissie over de economische situatie in Europa.
Het feit dat het publiek nog steeds niet op de vlucht is geslagen voor dergelijke prijzen en doorgaat met investeren, kan alleen maar verklaard worden met zijn superoptimistische winstverwachtingen. De speculatieve activiteiten gaan alle perken te buiten en voeden op hun beurt de winsten. Op een gegeven ogenblik zal echter blijken dat deze winsten zeepbellen zijn. Dan zal het overdreven optimisme omslaan in teleurstelling, in angst, hetgeen dan op zijn beurt een beurscrisis of eventueel zelfs economische crisis zal veroorzaken.
Dit gevaar kunnen wij niet ontlopen. Wij moeten dit onder ogen zien en het hoofd bieden, hoe moeilijk dit ook moge lijken. De moderne economische wetenschap heeft ons met het voorstel van Tobin een uitstekend instrument aan de hand gedaan. Wij kunnen dit samen met andere instrumenten gebruiken, mits wij daartoe de politieke wil hebben en daar een begin mee willen maken. Juist daaraan ontbreekt het ons echter, mijnheer de commissaris. Wij hebben niet de politieke wil om een begin te maken met de bestrijding van speculatie. Men valt in zwijm voor de marktkrachten, men aanbidt deze fatalistisch, zoals de liberalen doen - helaas heeft de heer Gasòliba I Böhm nu de zaal verlaten - maar als onze democratie nog lang in het teken daarvan blijft staan, zullen wij regelrecht op de afgrond afstevenen.

Kreissl-Dörfler
Mevrouw de Voorzitter, geachte heer Bolkestein, het is niet te geloven met wat voor onkunde hier gediscussieerd wordt. We hebben een Griekse collega nodig om ons uit te leggen wat de Tobin-heffing nu eigenlijk precies inhoudt. U wijst deze heffing vierkant af, omdat u er niets van begrepen heeft. Dat rechts tegen belastingen is, is zo duidelijk als wat, alleen had rechts nooit al die miljoenen dan wel miljarden naar Zwitserland mogen overhevelen. Dat is duidelijk. Nu roep ik u heel bewust op een bijdrage te leveren om de financiële speculatie een halt toe te roepen, om nu eindelijk eens langetermijnprojecten met langetermijnkapitaal te ondersteunen. In Zuidoost-Azië is dat nooit gebeurd, in Europa is dat nooit gebeurd, en dat collega Karas uit Oostenrijk er niet meer is, kan ik ook begrijpen, gezien zijn financiële handel en wandel. Het is allemaal dezelfde zwijnenstal. Er moet een Tobin-heffing komen, zodat we een belastinginstrument hebben om te kunnen ingrijpen.
Mevrouw de Voorzitter, ik ben pisnijdig over het politieke onbenul van deze Commissie, van de heer Bolkestein met andere woorden! Met zo'n standpunt over de Tobin-heffing zou hij zich eens moeten afvragen wat hij hier eigenlijk komt doen.

Martin, Hans-Peter
Mevrouw de Voorzitter, ook ik heb dit debat gedeeltelijk als verbijsterend ervaren. Het is wellicht ook geen toeval dat er niemand van de conservatieven meer aanwezig is, want wat hier vandaag over de marktvrijheid verkondigd is, heeft niets meer met de grootse principes van de sociale markteconomie te maken, die ons hier in West-Europa zoveel welvaart heeft gebracht in de afgelopen decennia. Als wij op deze weg verder gaan - en dat is de ideologie -, als wij de geldmarkten als heilig en onaantastbaar beschouwen, en iedere ingreep in het functioneren van deze markten zelfs bestempelen als een daad tegen de vooruitgang en tegen de economische groei, dan hebben we het goed mis, en dan kunnen de problemen gevaarlijke proporties aannemen.
De bezitters van geldvermogens vergaren momenteel ongehoorde massa's nieuw kapitaal, en dat kapitaal gaat op zijn beurt opnieuw op zoek naar gunstige beleggingen. We hebben hier te maken met een asset inflation, een vermogensinflatie van wereldformaat. Op die manier ontstaan op de geldmarkten voortdurend speculatieve zeepbellen, die een toenemende economische labiliteit veroorzaken, die op haar beurt de economie als geheel in gevaar brengt. Het zijn vooral de middenstand en vele werknemers die daar het slachtoffer van worden. Die kunnen we tegemoetkomen, daar is iets aan te doen. Daarvoor zouden er op zijn minst eindelijk eens fatsoenlijke studies moeten worden uitgevoerd, niet alleen door de Commissie, maar ook door gerenommeerde economische instituten uit heel Europa. Ook dat is haalbaar. En laten we in onze argumenten alstublieft niet steeds de bok tot tuinman maken.
Dat de Tobin-heffing technisch niet uitvoerbaar zou zijn, klopt niet. In deze tijd van computers is zoiets mogelijk. En dat belastingparadijzen vaak niet veel anders zijn dan de harde schijven van grote Europese banken, mogen we ook niet negeren.
Samengevat: we mogen niet toestaan dat reëel kapitaal en financieel kapitaal zover uit elkaar groeien, want anders stevenen we op toestanden af die we in de afgelopen eeuw op dit continent meer dan eens hebben meegemaakt, en die tot vreselijke catastrofes hebben geleid.

Paasilinna
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, laten wij financiële speculatie belasten, zij produceert namelijk niets nieuws. De belasting zal dan gericht zijn op de juiste doelen: de speculanten. Wie verdedigt nu deze speculanten terwijl verpleegkundigen en leraren torenhoge belastingen betalen? Artikel 73c van het Verdrag betreffende de Europese Unie biedt de mogelijkheid tot het belasten van transacties. De tegenstanders van valutabelasting steunen de centra voor belastingontduiking, de belastingparadijzen, waarvan er in totaal 62 zijn. De Unie moet een belastingverdrag opstellen waaraan ongeacht welke landen meteen deel kunnen nemen. Een lage Tobin-belasting zal niet tot grote problemen op het stuk van belastingontduiking leiden. Het houdt geen steek te beweren dat zo' n belasting er niet kan komen, als niet iedereen meedoet. Ook de Europese Unie werd met slechts enkele landen opgericht en u kunt zien hoe wij er nu voorstaan. In werkelijkheid is het grootste probleem politiek van aard, wij willen kapitaal niet belasten, maar de persoonlijke belasting verhogen. Deze belasting zou uiteindelijk het mondiale, ondemocratische systeem van de financiële macht politiseren. Wij moeten, waarde collega's, de speculantenelite in de wereld uitdagen, want die heeft nu het alleenrecht om buiten de belastingstelsels om de wereldeconomie te dirigeren.

Bolkestein
Mevrouw de Voorzitter, mag ik om te beginnen alle sprekers en natuurlijk allereerst de heer Désir hartelijk danken voor het feit dat dit debat vanavond plaatsheeft. Hoe men ook moge denken over het onderwerp van gesprek, duidelijk is dat het een belangrijk onderwerp is. Vandaar dat het ook al jaren lang de ronde doet en het stemt tot voldoening dat de Commissie vanavond in staat wordt gesteld om daar een antwoord op te geven.
Ik zou willen beginnen met twee opmerkingen naar voren te halen die geplaatst zijn door het lid van uw Parlement, de heer Gasòliba. Hij heeft gezegd dat globalisering een positief verschijnsel is en ik deel zijn mening. Ik geloof dat de globalisering ertoe heeft bijgedragen dat veel landen die tot nog toe terzijde van de wereldhandelsstromen stonden, daar nu aan deel nemen, zijn opgenomen in het wereldhandelssysteem en bij mijn weten is nog nooit één land slechter geworden van internationale handel. Met andere woorden, ik beschouw, zoals ook werd opgemerkt door de heer Gasòliba, de globalisering als positief en ben van mening dat zij heeft bijgedragen tot een nieuwe internationale arbeidsverdeling die door velen vele jarenlang is nagestreefd.
Een tweede opmerking van de heer Gasòliba was dat er op dit ogenblik geen bewijs voorhanden is dat de Tobin-taks de wisselkoersen zou stabiliseren. Ik geloof dat hij daarin gelijk heeft. Ook mij is geen reden bekend waarom een belasting op de wisselkoerstransacties zou leiden tot een stabilisering daarvan.
Ik ben van mening dat dit twee belangrijke opmerkingen zijn, vandaar dat ik ze hier herhaal. Mag ik verder, mevrouw de Voorzitter, opmerken dat niemand van de sprekers vanavond een verband heeft gelegd tussen enerzijds de Tobin-taks en anderzijds het functioneren van de Europese Unie. Wij zijn toch allen bekend met het Verdrag van Rome. Wij weten toch dat één van de vier vrijheden is de vrijheid van kapitaalverkeer.
Mevrouw de Voorzitter, ik kan uw Parlement ervan overtuigen dat mijn dagelijkse werk onder andere daarin bestaat dat ik probeer met mijn diensten en met mijn collega's de financiële markten in Europa geheel te integreren, zodat het financiële verkeer zo makkelijk en zo soepel mogelijk verloopt. Met andere woorden, ik ben uit hoofde van mijn functie een tegenstander van alle maatregelen die het internationale financiële verkeer zouden bemoeilijken. Dan kunt u toch moeilijk van deze commissaris verwachten dat hij zou instemmen met een belasting die dan juist een belemmering zou zijn van het internationale economische verkeer.
Nogmaals, naar mijn mening staat de Tobin-taks op gespannen voet met het Verdrag van Rome en dat is een belangrijk theoretisch bezwaar dat door geen van de sprekers vanavond is behandeld.
Mevrouw de Voorzitter, na deze, mijns inziens toch behoorlijk fundamentele opmerkingen zijn er praktische bezwaren tegen de Tobin-taks en zij zijn onder andere door de heer Karas maar ook door andere sprekers naar voren gehaald. Er is opgemerkt, helaas moet ik zeggen, dat de Europese Unie er intern niet in is geslaagd om te komen tot overeenstemming over bepaalde belastingmaatregelen. Dat geeft aan hoe moeilijk deze dossiers zijn. Als wij intern al niet tot overeenstemming hebben kunnen komen, zullen wij dan in staat zijn om de andere handelspartners ervan te overtuigen? Ik denk dat dat bezwaarlijk zal zijn.
Mevrouw de Voorzitter, de heer Jonckheer heeft gezegd dat dit één van de maatregelen zou kunnen zijn ter stabilisatie van de financiële markten. Maar mij dunkt dat wij hier te maken hebben met een symptoom en dat wij moeten kijken naar de oorzaken, dat het beter is om de oorzaken te bestrijden dan om te proberen die symptomen aan te pakken waar dat waarschijnlijk niet mogelijk is en, zoals gezegd, waar het vrij zeker op gespannen voet staat met het Verdrag van Rome.
Om die oorzaken weg te nemen, moet men kijken naar wat er in de landen in kwestie gebeurt. Is het wel zo dat die landen kunnen bogen op wat men in het Engels noemt: good governance. Is het zo dat er lage inflatie is en een lage rente? Dat de markten voor productiefactoren, waaronder de arbeidsmarkt, soepel functioneren? Dat is niet altijd het geval. Dus willen wij kijken naar de oorzaken van de wisselkoersinstabiliteit, dan moeten wij oog hebben voor de elementen van good governance en daar onze eerste aandacht op richten.
Daarnaast, en ook dat is al gezegd, door bijvoorbeeld de heer Gasòliba I Böhm, maar ook door anderen, is meer toezicht nodig. Meer toezicht nationaal, toezicht van nationale regeringen op nationale banken en internationaal, bijvoorbeeld door middel van het IMF. Dus ik geloof dat wij de oorzaken het beste kunnen aanpakken door aan de ene kant ervoor te zorgen dat in de landen die het aangaat, good governance in ere wordt gehouden en aan de andere kant dat er meer toezicht nationaal en internationaal is om deze ontsporingen te voorkomen.
Door verschillende leden van uw Parlement, mevrouw de Voorzitter, wordt gezegd dat er toch meer geld beschikbaar zou moeten komen voor grote projecten. De heer Kreissl-Dörfler heeft bijvoorbeeld gesproken in het Engels over long term financing for long term projects - dat is een voor de hand liggende vraag. Mijn antwoord daarop is dat in de eerste plaats landen datgene zouden moeten doen wat zij beloofd hebben te doen, namelijk 0,7 procent van hun Bruto Nationaal Product beschikbaar stellen voor ontwikkelingshulp en -samenwerking, zodat veel meer geld dan nu beschikbaar komt voor dergelijke long term-projecten via de weg die daarvoor bestemd is, namelijk de bijdragen aan de ontwikkelingssamenwerking en niet via een kunstmatige en waarschijnlijke schadelijke weg, namelijk de Tobin-taks.
Mevrouw de Voorzitter, ik zou het graag hierbij willen laten. Wat betreft de resolutie waarvan ik een ontwerp heb gezien, de Commissie wacht de stemming af en zal aan de hand daarvan haar standpunt bepalen en ik dank u voor de gelegenheid om deel te nemen aan dit debat.

De Voorzitter
Ik heb vier ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 40, lid 5 van het Reglement.

Kreissl-Dörfler
Mevrouw de Voorzitter, helaas heb ik het Frans niet zo goed in de vingers als u. Maar het zou mij genoegen doen als de heer Bolkestein nog even zou willen luisteren, wat hij op dit moment geloof ik niet kan, omdat hij met mevrouw Randzio-Plath staat te praten. Kunt u hem erop attent maken dat ik hem nog iets te zeggen heb? Monsieur Bolkestein, ik wil u nog iets zeggen!
Helaas beheers ik het Nederlands niet zo volmaakt als u. Maar ik zou u heel graag nog iets willen zeggen. Het feit dat wij voor de Tobin-heffing zijn, is niet bedoeld om de Commissie te ergeren. Wij willen onderzoeken in hoeverre er een Tobin tax kan worden ingevoerd. Deze heffing zal maar een van de vele instrumenten zijn. Wij hopen dat u in dat opzicht aan onze kant staat. Politiek gezien heb ik het altijd moeilijk met mensen die zeggen: dat hebben we niet nodig, dat willen we niet, dat kunnen we niet. Het is niet aan u om dat uit te maken, maar aan ons. Dit heeft ook iets met het ontwakende zelfbewustzijn van dit Parlement te maken. Daarover zou ik graag eens met u een boom willen opzetten, niet meer en niet minder. Maar alle andere uitweidingen kunnen we ons besparen. Ik respecteer u als een commissaris die zijn werk serieus opvat. Weest u dan ook zo goed ons te respecteren als volksvertegenwoordigers die hun werk serieus opvatten. Daar hoort ook het debat over de Tobin-heffing bij.

Désir
Mevrouw de Voorzitter, volgens mij bent u bij het oplezen van de ingediende resoluties zojuist vergeten de gezamenlijke ontwerpcompromisresolutie te noemen die door de PSE-Fractie, de liberale fractie, de GUE/NGL-Fractie, de groenen, mevrouw Kuntz en de heer Coûteaux is ingediend.

De Voorzitter
Waarde collega, ik neem nota van uw verklaring en van het bestaan van deze gezamenlijke resolutie. Als de diensten van het voorzitterschap bevestigen dat deze resolutie op juiste wijze is ingediend, zal ze uiteraard in overweging worden genomen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 20.14 uur gesloten)

