Procedures voor het Hof van Justitie (Wijziging van artikel 121 van het Reglement) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Costas Botopoulos, namens de Commissie constitutionele zaken, over de wijziging van artikel 121 van het Reglement betreffende procedures voor het Hof van Justitie.
Costas Botopoulos
rapporteur. - (EL ) Mijnheer de Voorzitter, het ontwerpverslag dat wij vandaag bespreken gaat over de wijziging van artikel 121 van het Reglement van het Europees Parlement betreffende het beroep bij het Hof van Justitie. Zoals het artikel nu is wordt daarin alleen de procedure geregeld die gevolgd moet worden indien het Europees Parlement een beroep instelt bij het Hof.
In de tekst staat echter niet wat er gebeurt indien het Parlement via zijn Voorzitter, die het vertegenwoordigt, besluit om zijn mening uiteen te zetten door opmerkingen in te dienen of te interveniëren in een prejudiciële procedure in het kader waarvan de geldigheid van een door het Europees Parlement via de medebeslissingsprocedure aangenomen rechtsakte wordt betwist.
Daarom heeft de voorzitter van de Commissie juridische zaken, de heer Gargani - die ik bij dezen wil bedanken voor de medewerking bij de opstelling van het verslag -, de vraag gesteld of artikel 121 ook de procedure dekt op grond waarvan het Parlement intervenieert of opmerkingen indient. Wat doen wij als artikel 121 deze procedure niet dekt?
Het eerste antwoord dat ik in mijn verslag geef, luidt dat men niet van mening kan zijn dat de ene procedure de andere omvat, dat het in artikel 121 genoemde woord "beroep” ook het in kwalitatief opzicht andere geval van het indienen van opmerkingen of het interveniëren in het Hof afdekt. Daarvan uitgaande is het eerste antwoord dus dat wij niet zo maar te werk kunnen gaan aan de hand van een interpretatie.
Kunnen wij ons baseren op de praktijk van het Parlement dat in dergelijke gevallen de Voorzitter, als hoofd en vertegenwoordiger van onze instellingen in gerechtelijke zaken, een beslissing neemt? Het antwoord is mijns inziens ook hier 'nee'. Het gedetailleerd opstellen van een nieuwe procedure biedt meer zekerheid.
Waarom eigenlijk? Wel, omdat er zich in de praktijk gevallen hebben voorgedaan waarin de Voorzitter van het Parlement besloot geen gevolg te geven aan de aanbeveling van de Commissie juridische zaken om de geldigheid van een eerder door het Parlement genomen besluit in het Hof te verdedigen.
Dat is twee keer gebeurd in de recente geschiedenis van het Parlement, en dat biedt ons de mogelijkheid om te zeggen dat wij deze procedure van voren af aan moeten regelen.
Welke oplossing wordt voorgesteld? De Commissie juridische zaken doet een aanbeveling en als daarna de Voorzitter het ermee eens, dient hij opmerkingen in. Als hij het er niet mee eens is, wordt deze zaak geregeld in de Conferentie van voorzitters. Waarom in de Conferentie van voorzitters? Wel, omdat dit een collectieve instantie is die kan besluiten na het voor en tegen van elk geval te hebben overwogen.
Alleen indien de Conferentie van voorzitters besluit dat om uitzonderlijke redenen (wijziging van het Verdrag, bijvoorbeeld) het Parlement zijn vorig standpunt niet moet verdedigen, dan zal, enkel en alleen in dat geval, het vraagstuk worden voorgelegd aan de voltallige vergadering. Alleen de voltallige vergadering kan immers een eerder door haarzelf genomen besluit veranderen.
Georgios Papastamkos
namens de PPE-DE-Fractie. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur - dat wil zeggen, als rapporteur van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten - wil ik zeggen dat wij vanavond spreken over een vraagstuk dat raakt aan de organisatorische autonomie, aan de organisatorische soevereiniteit van het Europees Parlement.
Het Reglement van het Parlement bevat regels die voor lange tijd moeten gelden. Ik bedoel hiermee dat de bepalingen niet alleen van toepassing moeten zijn op het moment van wijziging, maar hun geldigheid gedurende lange tijd moeten behouden en bestand moeten zijn tegen de tand des tijds.
Ik zal niet ingaan op de specifieke aspecten van de oplossing voor het geschil, die in de tekst van het amendement wordt beschreven. De rapporteur, de heer Botopoulos, heeft deze trouwens uitgebreid en op grondige wijze uiteengezet. De tekst van het door de rapporteur voorgestelde amendement is de vrucht van een compromis tussen de PPE-DE-Fractie en de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement.
Met het lid dat wordt toegevoegd aan de bestaande tekst van artikel 121 van het Reglement van het Parlement wordt een oplossing aangedragen voor het geval zich een meningsverschil voordoet tussen de Voorzitter van het Parlement en de Commissie juridische zaken over het besluit om als Parlement al dan niet opmerkingen in te dienen of te interveniëren in een procedure voor het Hof.
Tot nu toe bevatte het Reglement geen duidelijke en uitdrukkelijke bepaling met betrekking tot hierboven genoemd geval en met het onderhavig amendement zal deze, weliswaar van beperkte omvang zijnde, juridische leemte in de interne werking van het Parlement worden opgevuld.
Maria da Assunção Esteves
(PT) Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement laat zich ten overstaan van het Hof van Justitie vertegenwoordigen door zijn Voorzitter en in controversiële gevallen raadpleegt de Voorzitter eerst de plenaire vergadering. Dit geldt thans voor procedures. Het nieuwe verslag breidt deze regeling uit naar andere procedurehandelingen waarbij de Voorzitter ook het Parlement vertegenwoordigt en in controversiële situaties de plenaire vergadering raadpleegt. Het verslag is echter nieuw in die zin dat het de Conferentie van voorzitters aanwijst als intermediair besluitvormingsorgaan tussen de Voorzitter en de plenaire vergadering. Deze oplossing vormt op zich geen probleem, maar het is een goede gelegenheid om te onderstrepen dat het Europees Parlement nooit mag afzien van het traditionele parlementaire beginsel dat de uiteindelijke besluitvormingsbevoegdheid bij de plenaire vergadering berust. De plenaire vergadering is in alles soeverein, aangezien zij de legitimiteit belichaamt die voortkomt uit de ethiek van de vertegenwoordiging.
Het is waar dat instellingen die complexe en brede gebieden besturen, zoals in het geval van het Europees Parlement, vaak niet kunnen weerstaan aan de verleiding om hun eigen democratische macht te bureaucratiseren. Ofschoon dit vaak onvermijdelijk is, moeten we toch proberen om bureaucratisering van de democratie in de mate van het mogelijke te voorkomen, aangezien doeltreffend goed bestuur in geen geval een verlies aan politieke ruimte mag inhouden en zeker niet mag betekenen dat de politieke ruimte moet wijken voor bijna administratieve organen zoals commissies en soms ook conferenties, want, om het met de woorden van Mirabeau te zeggen, die vormen geen "representatieve steekproef van de bevolking”.
Zuzana Roithová
(CS) De wijziging van het Reglement van Orde lijkt op het eerste gezicht misschien wel niet meer dan een technische kwestie te zijn, maar in werkelijkheid gaat het om ofwel versterking ofwel verzwakking van de democratische legitimiteit. Uit twee voorvallen waarbij de Voorzitters van het Parlement het standpunt van de Commissie juridische zaken naast zich neer mochten leggen, blijkt dat onze regels wat scheurtjes vertonen. Ik steun de compromistekst van artikel 121 waarmee ervoor gezorgd wordt dat de Voorzitter in een dergelijk geval het afwijkend standpunt uiteenzet aan de Conferentie van voorzitters en vervolgens aan de voltallige vergadering. Desalniettemin denk ik dat het beter zou zijn indien de Voorzitter zijn of haar argumenten neerlegt en verdedigt ten overstaan van de Commissie juridische zaken en niet ten overstaan van de voorzitters van de overige commissies. Ik betreur het dat in de wijziging van het artikel met geen woord gerept wordt over de vraag of een groep parlementsleden nog een derde alternatief aan de voltallige vergadering mag overleggen of dat de voltallige vergadering het door de voorzitter, respectievelijk de Conferentie van voorzitters ingediende afwijkende voorstel slechts mag goed- of afkeuren. Dit is een nieuw precedent waarvan de toekomst zal uitwijzen wat het precies doet. Ik denk niet dat dit een kwestie van bureaucratie is, maar van democratie.
Íñigo Méndez de Vigo
(ES) Normaal gesproken moet de rapporteur zich zorgen maken wanneer zijn tegenstanders in het Parlement hem te hulp schieten. Dit is de avond van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten. Vier leden van de Europese Volkspartij die in het debat over het verslag-Botopoulos het woord voeren! En het meest verrassend van dit alles is wel, mijnheer de Voorzitter, dat het is om het voorstel van de heer Botopoulos toe te juichen. Want we vinden het een goed voorstel, een voorstel dat is gebaseerd op consensus, een voorstel dat, kan ik zeggen, op de welwillendheid en de politieke steun van mijn fractie kan rekenen.
Het parlementaire leven is net het echte leven, het is een leven dat verandert, een leven waarop je moet reageren. Daarom heeft de heer Botopoulos opheldering verschaft, in een reactie op een interpretatie van het Reglement met betrekking tot de vraag of een bepaald artikel het Parlement de mogelijkheid biedt om in procedures bij het Hof opmerkingen in te dienen, en heeft hij ons een positief voorstel voorgelegd, en dat is nodig in het leven.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, feliciteer ik deze jonge afgevaardigde, die, voorspel ik, veel succes in dit Parlement zal hebben, en geef ik de steun van mijn fractie aan deze hervorming.
Costas Botopoulos
rapporteur. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik al degenen bedanken die hier het woord hebben gevoerd en met uw toestemming eveneens al mijn medewerkers dank zeggen voor hun hulp bij mijn eerste verslag. Laten wij met de heer Méndez de Vigo, met mijn vriend Íñigo, hopen dat dit niet mijn laatste verslag zal zijn.
Ik wil enkele korte opmerkingen maken over hetgeen werd gezegd. De heer Papastamkos heeft gelijk als hij zegt dat dit verslag de vrucht is van een compromis, want dat is het. Het is echter een compromis tussen de fracties in de goede zin van het woord, met dien verstande dat dit niet zomaar de kleinste gemene deler is maar een mogelijkheid om met elkaar echte, logische en democratische oplossingen af te spreken. Mijns inziens is dit een democratische oplossing, omdat zij de mogelijkheid biedt de procedure op de meest correcte wijze af te wikkelen.
Mevrouw Esteves zei - en ook zij heeft gelijk - dat wij niet mogen overdrijven in het gebruik maken van de plenaire vergadering. Daarom hebben wij hier ook gezegd dat wij alleen naar de plenaire gaan als dit echt noodzakelijk is, dat wil zeggen alleen als een eerder door het Parlement genomen besluit moet worden gewijzigd.
Mevrouw Roithová zei dat de rol van de Commissie juridische zaken zeer belangrijk is, en ook zij heeft gelijk. Wij spelen onze rol overeenkomstig de in deze bepaling neergelegde regeling, hetgeen betekent dat de Commissie juridische zaken wordt gehoord zowel aan het begin, in het midden als aan het eind van de procedure.
Ik moet nog zeggen - en dat had ik de eerste keer nagelaten - dat in zeer uitzonderlijke gevallen, als bijvoorbeeld de Commissie juridische zaken niet genoeg tijd heeft om advies uit te brengen, ook de mogelijkheid bestaat dat de Voorzitter op eigen houtje beslist. Echter, ook in dat geval heeft, zoals hier uitdrukkelijk staat, de Commissie juridische zaken de mogelijkheid om een aanbeveling te doen op de manier die zij wenselijk acht.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.
