Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op vrijdag 16 januari 1998 werd onderbroken, te zijn hervat.

Bernard-Reymond
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u graag bedanken voor uw woorden naar aanleiding van het afschuwelijke drama dat de Franse bergen in rouw heeft gedompeld. Een lawine heeft het leven gekost aan meerdere leerlingen van het Collège Saint-François d'Assise uit Montigny-le-Bretonneux, aan hun leraar en aan een begeleidster. Ik weet zeker dat het Parlement unaniem de wens koestert dat u de nabestaanden, de overlevenden, hun familie en de onderwijsgemeenschap deelgenoot maakt van ons medeleven, onze droefenis en onze verbondenheid.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Bernard-Reymond. Ik denk dat het applaus voor zich spreekt.

Mezzaroma
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen dat dit Parlement zijn dank betuigde aan de Heilige Vader voor zijn reis naar Cuba. Hij verdient onze waardering omdat hij met zijn reis uitdrukking heeft gegeven aan zijn ideaal alle volkeren in de wereld te verenigen en ieder mens waardigheid te verlenen.
Verder zou ik graag willen dat men ophield Italië en pizza in één adem te noemen. Italië heeft heel de wereld pizza leren eten en heel de wereld is er dol op!

De Voorzitter
Mijnheer Mezzaroma, u zult begrijpen dat het Parlement geen uitspraken kan gaan doen over iedere reis van de paus. Dat is niet onze taak.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde uw aandacht en die van het Parlement vestigen op een zeer ernstig voorval dat zich een dezer dagen heeft voorgedaan. Nadat op donderdag 18 december jongstleden te Straatsburg met algemene stemmen een resolutie was aangenomen over Karla Tucker, een in de gevangenis van Texas opgesloten, terdoodveroordeelde vrouw, is een informele delegatie van het Europees Parlement bestaande uit afgevaardigden uit verschillende fracties, waaronder ook ik mij bevond, naar de Gatesville-gevangenis in Austin gegaan. De gouverneur van Texas en de gevangenisautoriteiten hebben ons echter de toegang tot de afdeling van de terdoodveroordeelden ontzegd, alhoewel onze reis een zuiver humanitair doel had. Ik wilde dit hier in het Parlement aan de kaak stellen. Dit is een zeer ernstig voorval, een uiting van minachting voor niet alleen de afgevaardigden die deelnamen aan deze humanitaire reis, maar voor heel het Parlement.

De Voorzitter
Mijnheer Caccavale, ik heb hiervan kennis genomen en ik zal nagaan wat er gebeurd is om zo nodig de vereiste stappen te doen.

De Voorzitter
Dames en heren, op uitnodiging van de staatssecretaris voor Noord-Ierland, heb ik een bezoek aan Noord-Ierland gebracht. Ik heb met eigen ogen kunnen zien hoe de Europese Unie ertoe bijdraagt dat verpauperde gebieden in Belfast nieuw leven wordt ingeblazen en er via het Internationaal Fonds voor Ierland in een aantal van de ergste probleemgebieden van de stad werkgelegenheid wordt geschapen. Ik heb tevens enige families van de slachtoffers van de onlusten kunnen ontmoeten die krachtens het speciale partnerschapprogramma van de Europese Unie broodnodige steun ontvangen.
Mijn bezoek, dat op een precair tijdstip tijdens het vredesproces plaatsvond, bood het Europees Parlement, dat de Europese burgers vertegenwoordigt, de gelegenheid zijn solidariteit te tonen met eenieder in Noord-Ierland die zich voor vrede en verzoening inzet. Ik zou deze gelegenheid graag te baat nemen om het Huis te laten weten dat de steun van de Europese Unie in Noord-Ierland zeer op prijs werd gesteld en, namens het Huis, onze steun aan zowel de Britse als Ierse autoriteiten willen betuigen voor hun niet-aflatende vredesinspanningen.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een beroep op het Reglement doen overeenkomstig de artikelen 127 en 52 van het Reglement. U zult zich nog wel herinneren dat het Huis in september vorig jaar besloot de kwestie van inbreuk van de pers op privacy en bescherming van die privacy naar de bevoegde commissie te verwijzen. Destijds was de kwestie te delicaat om in de vergadering besproken te worden. Het betreft een ernstig Europees probleem. Er zijn nu ongeveer vijf maanden verstreken sinds de dood van Diana, de prinses van Wales, en bijna vijf maanden sinds het tijdstip dat het Parlement de zaak naar de commissie verwees. Voor zover ik weet, heeft nog geen enkele commissie er tot dusver het woord over gevoerd. Kunt u mij verzekeren dat deze belangrijke kwestie in aller ijl door de bevoegde commissies behandeld zal worden?

De Voorzitter
Mijnheer Perry, ik kan u die verzekering namens de commissie in kwestie niet geven. Wat ik wel kan doen, en onmiddellijk zal doen, is de betrokken commissievoorzitters op de zaak die naar hen is doorverwezen wijzen en hun verzoeken de nodige maatregelen te treffen, alsmede - zo nodig - voorstellen aan de Conferentie van voorzitters voorleggen.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, u kunt wel een brief schrijven naar de betrokken commissievoorzitter, maar betekent dat tegelijkertijd dat de betrokken commissievoorzitter of de betrokken commissie ook de goedkeuring krijgt van de Conferentie van voorzitters om een initiatief in te dienen?

De Voorzitter
Mevrouw Oomen-Ruijten, omdat u zo snel bent opgestaan om deze opmerking te maken, zijn de laatste woorden van de heer Perry u ontgaan waarin deze juist zei dat de Conferentie van voorzitters zo nodig om goedkeuring zou worden gevraagd. Ik kan uw vraag dan ook in bevestigende zin beantwoorden.

Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van vrijdag 16 januari zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mededelen dat mijn naam ontbreekt in de notulen van vrijdag van de vergaderperiode in Straatsburg. Ik hoop dat dit wordt rechtgezet, aangezien ik mijn naam wel op de presentielijst heb gezet en ook heb deelgenomen aan de hoofdelijke stemmingen waarmee de zaak gecontroleerd kan worden. Dit probleem is ook zo groot vanwege het feit dat deze notulen, die niet zijn bekrachtigd en waarop mijn naam ontbreekt, aan de pers zijn uitgereikt. Hierover is in Finland een grote polemiek ontstaan. Ik zou dan ook willen vragen op welke manier de Notulen met de presentielijst in overeenstemming worden gebracht en wie hiervoor verantwoordelijk is en ook hoe gegarandeerd wordt dat alle namen die op de lijst staan ook in de notulen komen die in de openbaarheid worden gebracht en aan de pers worden uitgereikt.

De Voorzitter
Mevrouw Matikainen-Kallström, wij zullen rekening houden met uw opmerking, die in de notulen zal worden opgenomen.

Rehder
Mijnheer de Voorzitter, jammer genoeg moet ook ik bij de notulen een kritische opmerking maken. Op de laatste dag van de vorige vergaderperiode in Straatsburg heb ik herinnerd aan wat tijdens het debat over het transitvervoer door de Alpen was gezegd en heb ik een en ander verduidelijkt. Jammer genoeg is die opmerking in de notulen niet opgenomen. Niet omdat mijn opmerking van historisch belang was, maar omdat het nu eenmaal zo is, heb ik na de betogen van twee Duitse afgevaardigden van de Fractie van de Europese Volkspartij jammer genoeg moeten zeggen dat men elkaar hier met zo dwaas mogelijke cafépraat de loef tracht af te steken. Ik heb dat die vrijdag ook gezegd omdat ik weet dat vele, misschien wel de meeste leden van de Fractie van de Europese Volkspartij en Duitse afgevaardigden op het gebied van het vervoersbeleid over de rand van hun bord kunnen kijken en voorstander van een gemeenschappelijk vervoersbeleid zijn. Vandaag kan ik u tot mijn groot genoegen zeggen dat ook de Europese karavaan met de recente overeenkomst met Zwitserland deze kleinigheden heeft kunnen overwinnen. Ik verzoek u dat in de notulen te vermelden.

De Voorzitter
Mijnheer Rehder, in de eerste plaats moet gezegd dat u geen resolutie aan de orde heeft gesteld. In de notulen staan de resoluties of de gebeurtenissen die daarin behoren te staan, niet de uitlatingen van de afgevaardigden. De uitlatingen van de afgevaardigden zijn te vinden in het volledig verslag der vergaderingen, waarin u uw betoog zult kunnen terugvinden. In de tweede plaats zou ik u erop willen wijzen dat de afgevaardigden wanneer zij hier in dit Parlement het woord voeren, de andere afgevaardigden met respect en beleefdheid dienen te bejegenen. Zij kunnen zich desgewenst kritisch uitlaten maar dan altijd met inachtneming van de beleefdheid die hier regel dient te zijn. En natuurlijk kunnen sommige termen die u gebezigd heeft of die in de vertaling althans zo aan mij zijn overgebracht, volstrekt niet door de beugel. Daarover wil ik hier geen enkele twijfel laten bestaan.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, als de heer Rehder hier en in de Neue Zürcher Zeitung met het woord "cafépraat" twee achtenswaardige leden van de Fractie van de Europese Volkspartij bespottelijk heeft willen maken, kan ik alleen maar zeggen dat het ons koud laat als hij dat zegt, dat het niet om cafépraat, maar om de belangen van de werknemers en de ondernemingen in de Europese Gemeenschap gaat en dat hij ongelijk heeft. Als hij het Zwitserse standpunt verdedigt, vergeet hij dat ook het huidige compromis vele werknemers en ondernemers in de Europese Unie in grote moeilijkheden brengt. Ook dat dient eens te worden gezegd.
(Interruptie: "Als het kan, graag zonder cafépraat!" )

De Voorzitter
Dit is niet iets wat in de notulen thuishoort. Het zal worden opgenomen in het volledig verslag der vergaderingen.
(De notulen worden goedgekeurd)

Financiële crisis in Zuidoost-Azië
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie over de financiële crisis in Zuidoost-Azië en de eventuele gevolgen ervan voor de Economische en Monetaire Unie, gevolgd door vragen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren. Ik dank u voor de uitnodiging om hier vandaag mijn visie uiteen te komen zetten op de financiële crisis in Azië. Ik zou in dit verband drie punten willen bespreken. Het eerste betreft de gevolgen van de crisis, het tweede de noodzaak om waakzaam te blijven en het derde de rol van Europa. Punt een: Europa is een baken van hechtheid en stabiliteit gebleven. De muntunie loopt geen vertraging op door de crisis. De euro wordt ingevoerd op 1 januari 1999, en de beslissing welke landen deel zullen nemen aan de eerste golf wordt op 2 mei aanstaande genomen. De financiële markten zijn volledig ingesteld op de komst van de euro en dankzij de Aziatische crisis heeft de euro zijn intrede in de wereld gedaan. Het Europese systeem is stabiel gebleven, wat niet het geval was bij de Mexicaanse crisis in de lente van 1995. Nog voor hij bestond heeft de euro laten zien dat hij Europa uitstekend kan beschermen. De crisis zal daarom hoogstens een marginaal effect hebben op de Europese groei.
Daarvoor bestaan drie redenen, en die blijken uit de objectieve gegevens die mij ter beschikking staan. Ten eerste zou het mechanische effect op onze groei beperkt moeten zijn, omdat de Europese export naar Azië slechts 2, 2 % van het bruto nationaal product van Europa in 1998 uitmaakt. De puur mechanische overdracht van de Aziatische crisis op Europa via de handel zal dan ook zeer beperkt in omvang blijven. Bovendien neemt de Europese binnenlandse vraag als groeifactor langzaam maar zeker de plaats in van de export, en dit dankzij de heropleving van de investeringen. De cijfers liggen op tafel: in 1997 heeft de binnenlandse vraag voor 2, 1 % bijgedragen aan een totale groei van 2, 6 %, de buitenlandse vraag daarentegen slechts voor 0, 5 %. In 1998 zullen die cijfers 2, 7 % voor de binnenlandse en 0, 3 % voor de buitenlandse vraag bedragen bij een verwachte groei van 3 %.
De tweede reden is dat een crisis altijd een mes is dat aan twee kanten snijdt. Door de Aziatische crisis wordt er nu massaal in kwaliteit geïnvesteerd. Kapitaal wordt met andere woorden overgeheveld naar de minder riskante beleggingen in de Verenigde Staten en Europa, waardoor de rentevoet voor langlopende leningen spectaculair is gedaald. In de Verenigde Staten is de tienjaarlijkse rentevoet sinds juli met 120 basispunten gedaald, die in Duitsland en Frankrijk in dezelfde periode met 80 basispunten. Die renteverlaging heeft een stimulerend effect op de investeringen en bijgevolg op de economische groei en het aantal arbeidsplaatsen. De Commissie verwacht een groei van 3 % in de vijftien lidstaten samen, en we zien op dit ogenblik geen reden om die verwachting bij te stellen. Daarin worden wij gesterkt door de gunstige cijfers die uit onze laatste conjunctuuronderzoeken naar voren zijn gekomen. De investeringen in de industrie ondergaan bijvoorbeeld een nominale groei van 6 % in 1998.
De derde reden waarom wij uitgaan van een marginaal effect is dat de steun van de internationale financiële gemeenschap vruchten begint af te werpen. De eerste resultaten van de programma's die het IMF met de betrokken landen heeft opgezet zijn positief. De Aziatische beurzen en wisselkoersen hebben zich sinds begin 1998 gestabiliseerd op het niveau van eind 1997, behalve in het geval van Indonesië, waar het vertrouwen nog onvoldoende hersteld is. Japan en China tonen geen tekenen van ernstige destabilisatie en hebben de crisis tot nu toe het hoofd kunnen bieden.
Punt twee: strikte waakzaamheid blijft geboden. Ik weet dat een aantal commentatoren zich om verschillende redenen ongerust maakt. Zo wijzen sommigen op het risico van deflatie, van een algehele prijsverlaging. Maar in de huidige crisis is er geen sprake van deflatie, althans niet in de strikte zin van het woord, omdat de groei positief blijft en geen sprake is van een algehele prijsverlaging. We zouden dus eigenlijk moeten spreken van een mogelijke deflatoire druk. Maar in Azië lijkt me de kans daarop klein. Een deel van de prijzen is inderdaad gezakt, bijvoorbeeld die van de aandelen, maar een ander deel stijgt dan weer, zoals de prijzen van geïmporteerde goederen. Bovendien blijft de groei in de meeste Aziatische landen positief. In Europa is er geen sprake van deflatoire druk. De prijzen blijven stijgen (1, 8 % in 1997), de lonen ook (3 % in 1997), en de meeste aandelenmarkten staan 25 % hoger dan een jaar geleden. Toch blijft de Commissie deze getallen nauwlettend in het oog houden.
Andere waarnemers vragen zich af of het Europese bankstelsel geen schade dreigt te ondervinden van de crisis. De Europese banken zijn erg kwetsbaar in Azië omdat zij in totaal 365 miljard dollar aan kredieten hebben uitstaan, meer dan de Amerikaanse en Japanse banken samen. Maar zolang we niet weten wat er voor elke lening afzonderlijk in pand is gegeven, wil dit weinig zeggen. Het is erg moeilijk om in te schatten in hoeverre dubieuze schulden bij de Aziatische banken over kunnen slaan op de Europese banken. Ook deze kwestie houdt de Commissie nauwlettend in het oog.
Een derde reden tot ongerustheid zien sommigen tenslotte in de vraag of er een verscherpte prijsconcurrentie in aantocht is die bepaalde sectoren in Europa kwetsbaar zou kunnen maken. Ook hier is het te vroeg om definitieve conclusies te trekken. Desalniettemin zullen het concurrentieniveau en de prijsontwikkeling voor bepaalde Europese bedrijfstakken afhankelijk zijn van twee factoren: ten eerste de vraag of de Aziatische landen hun overtollig geworden productiecapaciteit zullen kunnen inzetten voor de export, en ten tweede de vraag of zij die productiecapaciteit zullen kunnen handhaven of misschien zelfs verruimen. Hoe dit zich zal ontwikkelen is onzeker in een context van verminderde groei en kredietschaarste.
Ik waag mij dus nog niet aan definitieve conclusies. Ik kan u melden dat wij regelmatig in contact staan met de meest kwetsbare Europese bedrijfstakken, en dat er momenteel een studie aan het onderwerp wordt gewijd. Als die is afgerond, kunt u daar uiteraard over beschikken.
Derde en laatste punt: wat doet Europa? De Europese Unie is op drie fronten actief. Ten eerste staat zij in nauw contact met de betrokken internationale financiële organisaties. Ik mag u eraan herinneren dat de Europese landen een aandeel van 30 % in het IMF hebben. De Amerikanen hebben maar 18 %. Ik heb vorige week nog een ontmoeting gehad met de heer Camdessus. Het doet me trouwens genoegen dat het Britse voorzitterschap de heer Camdessus, directeur-generaal van het IMF, heeft uitgenodigd op de informele bijeenkomst van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, die plaatsvindt in York op 20 en 21 maart aanstaande.
Voorts onderhoudt de Unie regelmatig contact met onze Aziatische partners. Zo is er op 12 januari jongstleden nog een Europees-Japanse top gehouden. Ook in de toekomst zullen er contacten te over zijn, met name op de Europees-Aziatische top ASEM (Asia Europe Meeting) in Londen begin april, en tijdens de vele ministeriële en ambtelijke besprekingen die eraan vooraf zullen gaan.
Derde en laatste actiepunt: de Unie is bereid om haar ervaring in het coördineren van economisch beleid te delen. Europa helpt actief mee om deze crisis te bezweren, al blijkt hiervan naar buiten toe weinig. Van ons hele buitenlandse beleid blijkt naar buiten toe trouwens maar weinig. Als de euro eenmaal bestaat, zal de Europese Unie internationaal met één stem moeten spreken. Daardoor zal zij een actievere rol kunnen spelen. Wij hebben weliswaar nog veel van Azië te leren op het vlak van innovatie, maar daar staat onze ervaring met de interne markt en beleidscoördinatie tegenover. Die kunnen we met de Aziatische landen delen. We moeten hen niet alleen financieel steunen, we moeten hen er ook toe aanzetten hun economieën open te stellen voor de rest van de wereld. Willen de Aziatische landen deze crisis te boven komen, dan is internationale financiële steun alleen niet voldoende. Ze zullen bereid moeten zijn hun economieën te reorganiseren en op een verantwoorde wijze te beheren. Dat impliceert dat zij hun markten toegankelijker maken door middel van deregulering en transparantie. Dat impliceert ook dat zij hun banken en financiële systemen ingrijpend hervormen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil afsluiten door te zeggen dat de Commissie de ontwikkelingen rond deze crisis van dag tot dag met de grootste oplettendheid volgt. Op grond van de huidige gegevens kan ik zeggen dat de euro ons uitstekend heeft beschermd. Maar Europa moet zich bij dergelijke crises blijven doen gelden. De euro zal ons daarbij helpen doordat hij ons op internationaal vlak een identiteit en een stem geeft.

Ribeiro
Mijnheer de commissaris, hartelijk dank voor uw mededeling, al weet ik niet of we u moeten bedanken of dat we dankbaar moeten zijn voor de crisis die de kop heeft opgestoken en zo'n positief effect heeft gehad. Wat ons steeds meer zorgen baart naarmate de invoering van de euro dichterbij komt, zijn de asymmetrische schokken en het vermogen van de lidstaten en de bedrijfstakken om erop te reageren. De zogenaamde Aziatische crisis toont in zekere zin nu reeds aan dat wij ons terecht zorgen maken.
De repercussies van de invoering van de euro zullen in iedere lidstaat weer anders zijn, zoals dat nu reeds het geval is. Ze zullen aantonen hoe moeilijk het is een kunstmatige financiële stabiliteit op te leggen in een bestel en een omgeving met situaties die instabiel zijn of dat gemakkelijk kunnen worden. Wat de bedrijfstakken betreft zou ik de commissaris willen vragen wat zijn commentaar is op de reactie van de publieke opinie in Portugal op de klappen die de textielindustrie - een bedrijfstak die van doorslaggevend belang is voor de Portugese economie - aldaar te verduren krijgt, en die in de toekomst alleen nog maar harder zullen worden, een en ander ten gevolge van de crisis in Azië en de maatregelen die worden aanbevolen en reeds worden getroffen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik daarnet erg beknopt ben geweest, wil ik in antwoord op de vraag van de heer Pinheiro graag benadrukken dat de gevolgen voor de diverse bedrijfstakken zowel positief als negatief zijn. Negatief in die zin dat de dalende prijzen onze concurrentiepositie aantasten. Ook neemt de vraag in de Aziatische landen af. Zowel op onze eigen markt als op markten in derde landen krijgen we te maken met een goedkopere export uit Azië. Dat zullen wij voelen.
Ten tweede zullen de Aziatische landen zich meer gaan toeleggen op exportmarkten waar wij traditioneel aanwezig waren, en ook dat zullen we voelen, ook daar krijgen we te maken met scherpere concurrentie. Ook de rechtstreekse buitenlandse investeringen in Europa zullen afnemen, al denk ik niet dat de textielsector daar veel van zal merken. Wie daar wel mee te maken zullen krijgen, zijn volgens mij de sectoren elektronica en elektronische onderdelen.
Aan de andere kant zijn er ook positieve gevolgen. Aangezien de Aziatische landen goedkoper zullen exporteren, wordt onze import goedkoper. Met andere woorden, bedrijven die producten uit die landen verwerken, zullen hun concurrentiepositie kunnen versterken. Ten tweede, en dit is van belang voor de textielsector, zullen we minder uitgeven aan energie. Tenslotte mogen we niet uit het oog verliezen dat deze crisis ons een betere toegang tot de Aziatische markt kan verschaffen, zodat we er in de toekomst ook bepaalde investeringen zullen kunnen doen. De Aziatische economieën zullen dus worden hervormd, ze zullen op termijn waarschijnlijk ook een betere concurrentiepositie krijgen, maar een deel van hun overtollige capaciteit zal allicht verdwijnen, en dat is dan met name in het voordeel van de textielsector.

Giansily
Mijnheer de commissaris, zoals u zojuist heeft gezegd, heeft de Aziatische crisis niet voor elk Europees land dezelfde gevolgen. Niet overal worden dezelfde bedrijfstakken getroffen, en niet overal zijn de gevolgen even groot. Flexibiliteit en groei hangen met elkaar samen, en in dat verband dwingt de crisis in Azië de economische beleidsmakers van de Unie tot een keuze. Ofwel willen zij eurosclerose en matige groei, en dat is negatief, ofwel willen ze economische liberalisatie en constante groei, en dat is positief. Vindt u daarom ook niet dat we eens moeten kijken of we de criteria van Maastricht, zoals die in Amsterdam zijn bevestigd, niet kunnen toetsen aan een samengestelde index die elke lidstaat de mogelijkheid biedt om zich sneller aan te passen als zich een nieuwe crisis voordoet na 1 januari 1999?

de Silguy
Laten we de zaken niet door elkaar halen. Om te beginnen gaan we de criteria zoals die zijn afgesproken in Maastricht niet veranderen omdat er een crisis in Azië is. Ik heb u al gezegd dat de Aziatische crisis de euro tot zijn recht heeft doen komen, en ik geloof dat ook onze criteria goed zijn, aangezien we op dit moment een zone van stabiliteit vormen in de wereld. Daar hebben begrotingsdiscipline en inflatiebeheersing alles mee te maken. Ten tweede denk ik niet dat er zoveel verschil is in de manier waarop de verschillende Europese landen getroffen worden door de Aziatische crisis. In specifieke bedrijfstakken zal het ene land meer belangen hebben in Azië dan het andere. Ik denk bijvoorbeeld aan een groot Duits telecommunicatiebedrijf dat veel in Azië heeft geïnvesteerd. Dat bedrijf zal misschien zwaarder getroffen worden dan een Italiaans of Spaans bedrijf dat niet in dezelfde sector in Azië heeft geïnvesteerd. De gevolgen verschillen dus wel per bedrijfstak, maar niet zozeer per land. Laten we niet uit het oog verliezen dat we onze eigen inspanningen kunnen voortzetten, en dat de Aziatische markten voor ons toegankelijker kunnen worden. Bij al onze onderhandelingen met de Aziatische landen, op alle niveaus (Internationaal Monetair Fonds, contacten met de Commissie, bilateraal niveau), hameren wij erop dat er meer transparantie moet komen, meer openheid en minder reglementering, zodat Europese bedrijven in Azië zowel op de geldmarkten als op de markten voor goederen en diensten actief kunnen worden

Verwelkoming
De Voorzitter
Dames en heren afgevaardigden, zoals u weet, maken de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland een periode van snelle, krachtige groei door. De Russische Federatie is een uiterst belangrijke gesprekspartner van de Europese Unie, des temeer nu de associatie- en samenwerkingsovereenkomst van kracht is geworden. Vandaag hebben wij het genoegen hier in dit Parlement de heer Gennady Zyuganov te verwelkomen, de belangrijkste leider van de Communistische Partij van de Russische Federatie, die voor de eerste maal het Europees Parlement en de overige instellingen van de Europese Unie bezoekt en die zich op dit moment op de tribune bevindt.

Financiële crisis in Zuidoost-Azië (voortzetting)
Harrison
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek als lid van de ASEAN en de Koreaanse delegatie van het Parlement die vorige week uit Maleisië en Singapore zijn teruggekeerd. Beseffen wij wel dat Europa wakker geschud moet worden, omdat het heel goed mogelijk is dat de oplaaiende en voortwoekerende crisis waarvan in Zuidoost-Azië sprake is naar Europa en elders zou kunnen overwaaien? Ik ben van mening dat de Commissie zich op dit gebied te zelfvoldaan betoont. Ten tweede, vind ik dat wij als de Europese Unie niet hoog genoeg van onszelf opgeven. Ik zal twee kleine voorbeelden geven: het bezoek van de heer Santer aan Singapore viel in het niet in vergelijking met de bezoeken van de Amerikaanse functionarissen die zich bezighouden met de financiële crisis in dit gedeelte van de wereld. Zoals de heer Silguy al aangaf, is het nauwelijks bekend dat 30 % van de steun van het IMF van de Europese Unie afkomstig is, en slechts 18 % van de Verenigde Staten van Amerika. Ter plaatse krijg je de indruk dat het de Verenigde Staten zijn die dit gebied helpen uit deze crisis te komen, en niet Europa. Wanneer stropen wij de mouwen eens op en doen wij hier iets aan?

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter ik ben het eens met de helft van de verklaring van de heer Harrison. Ook ik vind dat de Europese Unie zich veel te weinig laat gelden. Maar ik ben het er niet mee eens dat de Commissie te lichtvaardig met de situatie zou omspringen. Ik kan hier allerlei rampenscenario's voor u gaan staan bedenken. Toen ik klein was, zeiden ze: met gemaar en ge-als stop je Parijs in een fles. Als Parijs kleiner was en de fles groter, zou Parijs in de fles passen. Ik weiger dus om mijn tijd te verdoen met rampenscenario's. Ik baseer mijn handelingen liever op een analyse van de concrete situatie. De handel zal in bepaalde sectoren gevolgen ondervinden, maar dat wil in de huidige situatie nog niet zeggen dat kwetsbare bedrijfstakken in Europa op grote schaal getroffen zullen worden. De export naar Azië van al deze bedrijfstakken samen bedraagt minder dan 1 % van het bruto nationaal product van de Unie. De financiële sector vormt een andere route waarlangs de crisis op ons zou kunnen overslaan. Ik heb het zojuist gehad over de belangen van de Europese banken in Azië. Die zijn op dit moment de schulden van die landen aan het herschikken, en het grootste deel van de banken, de overgrote meerderheid zelfs, heeft voldoende financiële draagkracht om een paar klappen op te vangen. Daarbij komt nog dat de banken vooral belangen hebben in Hongkong, Singapore en China, de minst getroffen, gezondste en best beheerde landen dus, en dat de voorwaardelijke steun van het Internationaal Monetair Fonds juist naar andere landen is gegaan, zoals Thailand, Indonesië en Zuid-Korea. Daarom zeg ik dat de crisis "manageable" is, zoals u in uw moedertaal zou zeggen, wat nog iets anders is dan dat ik luchtkastelen zou bouwen.

Christodoulou
Mijnheer de Voorzitter, ook ik stem volledig in met hetgeen de commissaris zei over de omvang van de gevolgen die deze crisis voor de Europese Unie heeft. Wij mogen de situatie inderdaad niet dramatiseren en hij heeft dan ook volkomen gelijk met zijn analyse.
Ik wilde hem echter een vraag stellen over iets anders. Wij hebben het hier over Zuidoost-Azië, maar hoe zit het met Japan? Daar doen zich ontwikkelingen voor die ons wel eens voor verrassingen kunnen doen komen te staan. Laten wij zeggen dat Japan zijn investeringen op met name de Amerikaanse markt begint te liquideren in de vorm van vooral staatspapieren of andere schuldbrieven. Mijn vraag aan de commissaris luidt of momenteel in de Commissie de mogelijkheid wordt overwogen van een gecoördineerd optreden in een dergelijk geval van Amerikaanse en Europese kredietinstellingen en centrale banken. Heeft de Commissie een initiatief genomen waarmee zij de problemen die door dergelijke ontwikkelingen zouden kunnen ontstaan, bij de horens kan vatten?

de Silguy
Het doet me plezier dat u een vraag stelt over Japan, mijnheer Christodoulou, aangezien dat land in de huidige omstandigheden de grootst mogelijke aandacht verdient. Ik stel vast dat Japan een uitgesproken actieve rol blijft spelen in de Aziatische crisis. Zo handhaaft het de bestaande kredieten in de betrokken landen, houdt het de bestaande kredietlijnen met zijn handelspartners open, levert het bilaterale steun en neemt het deel aan multilaterale steuninitiatieven. Japan keert zich dus niet in zichzelf, en dat is een positief element.
Ten tweede is Japan een aantal maatregelen aan het treffen: het dereguleert zijn markten, voert reorganisaties door, verlicht de fiscale druk en bouwt garanties in om een algeheel faillissement van zijn banksector te voorkomen. Dit zijn dingen waar wij veel nadruk op leggen in onze contacten met hen. Eind vorig jaar is er zelfs een verlaging van de inkomstenbelasting afgekondigd, geldig tot maart 1998. Op dit moment verwachten wij van de Japanners dat zij de aangekondigde maatregelen ook resoluut in de praktijk brengen. Dit houdt in dat de problemen met hun financiële en bancaire stelsels met voorrang worden aangepakt, zo nodig met onze assistentie. Ten tweede houdt dit in dat zij waar nodig maatregelen nemen om de groei via de interne vraag aan te zwengelen. Dit laatste is heel belangrijk. Wij moeten heel goed opletten dat Japan de landen in Amerika en Europa niet gaat gebruiken als reddingsboei, met andere woorden, dat het zijn onmacht om zijn eigen problemen op te lossen niet op Europa afwentelt. We moeten waakzaam blijven met de middelen die we hebben, bij gebrek aan een aanwezigheid en een stem op het internationale toneel.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag ingaan op de laatste opmerking van de commissaris en deze in de context plaatsen van de analyse aan het begin van zijn betoog. Hij gaf aan wat het effect van de crisis in Azië op de Europese economie is door de Europese export naar Azië in een percentage van het BNP uit te drukken.
Ik zou hem willen vragen de importzijde niet te veronachtzamen. Er is immers sprake van export van Azië naar Europa en concurrentie van Azië met Europese producten in derde landen met gedevalueerde wisselkoersen. Zijn macro-analyse is te eenzijdig als hij alleen export in beschouwing neemt of naar sectorale aspecten van importen verwijst. Dit punt moet niet over het hoofd worden gezien bij de bepaling van het effect op de Europese economie.
Het spijt me te moeten zeggen dat ik het aanmatigende optimisme waarvan de commissaris in zijn antwoord op de laatste vraag blijk geeft niet deel. Hij zei dat hij hoopt dat de Aziatische economieën niet zullen proberen de crisis te overleven door handel op onze markten te drijven en dat zij in plaats daarvan de binnenlandse vraag zullen ontwikkelen. Met hun lagere wisselkoersen zouden zij onze markten met hun producten kunnen overstelpen en snel uit de problemen zijn. Hij heeft dit punt ten onrechte buiten beschouwing gelaten in zijn analyse.
De heer Harrison bracht reeds naar voren dat wij hoger van onszelf moeten opgeven. Mijnheer de Voorzitter, wij zijn goed voor dertig procent van het IMF, maar onze profilering is nihil.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, ik heb alleen de exportcijfers aangehaald, omdat de Europese export naar Azië slechts 2, 2 % van het bruto binnenlands product van de Gemeenschap uitmaakt en 21 % van onze export buiten de Unie. Voor de import is het precieze getal 26, 2 % van de invoer van buiten de Unie. U ziet dus dat die getallen min of meer van dezelfde orde zijn. Ik laat mij niet beschuldigen van optimisme. Ik weiger gewoon om mee te doen aan een zinloze discussie over rampenscenario's die geen enkel praktisch nut hebben. Ik wil aan de slag met de concrete gegevens die op tafel liggen.
We hebben het over de handel, en in de tijd die mij is toebedeeld zou ik er nog eens op willen wijzen dat van de getroffen landen Hongkong en Taiwan 25 % van onze handel met Azië uitmaken, het overgrote deel dus, en Thailand, Indonesië en Korea, de zwaarst getroffen landen, niet meer dan 5 %. Als u Japan bij die 5 % voegt, heeft u een totaal van 15 %, en die 15 % van de totale omvang van onze handel vertegenwoordigt niet meer dan 1, 5 % van ons bruto nationaal product. Er zullen gevolgen komen voor bepaalde bedrijfstakken, daar heb ik geen geheim van gemaakt. Niemand kan op dit moment precies weten hoe groot die gevolgen zullen zijn, omdat alles afhangt van de vraag hoe lang de crisis zal duren en hoe snel de Aziatische munten zich zullen herstellen. Dat die munten zich zullen herstellen, daar ben ik van overtuigd. Ik geloof dat waakzaamheid geboden blijft, anders kunnen we inderdaad het slachtoffer worden van het proces dat u zojuist hebt beschreven. Maar op dit moment zie ik daar nog geen tekenen van.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Silguy, men heeft ons de economische tijgers telkens opnieuw ten onrechte als de heilige koeien van het neoliberalisme voorgespiegeld. Thans blijken ze speculatieve casinoeconomieën te zijn, die het spook van de deflatie ook niet definitief hebben kunnen verjagen. Dat vestigt onze aandacht op het probleem van het toezicht op de banken als opdracht van de overheid. Tot nu toe heeft men het alleen over de schulden van de overheid gehad. In deze crisis gaat het echter om de schulden van particulieren.
Moeten wij ons dan geen zorgen maken over het feit dat de bevoegdheden voor het monetaire beleid en voor het toezicht op de banken in het toekomstige gebied van de enige munt zullen worden gescheiden? De Europese Centrale Bank wordt bevoegd voor het monetaire beleid, maar voor het toezicht op de banken blijven de nationale centrale banken bevoegd. Is dat geen zwakke plek in de constructie en moeten wij daaraan niet stilaan iets doen? Moeten wij het toezicht op de banken niet coördineren en voor een betere coördinatie van ons economisch beleid zorgen om de problemen te kunnen oplossen waarmee de enige munt ons confronteert?

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, ik geef niet graag antwoord op de vraag van mijnheer Wolf. Straks wordt er weer gezegd dat ik mijn boekje te buiten ga. Dit is een kwestie voor de Europese Centrale Bank en het Europees Monetair Instituut. Ik wil mij graag beperken tot hetgeen mij is opgedragen als commissaris verantwoordelijk voor de invoering van de euro. Uw vraag stelt per slot van rekening een veel ruimere kwestie aan de orde. Of de controle en het toezicht in Europa nu worden uitgeoefend door de Centrale Bank of door de nationale banken van de lidstaten, er is steeds sprake van deugdelijke criteria, maatstaven en normen die zeer goede bescherming bieden. Waar het om gaat, is hoe we die normen en maatstaven uit kunnen breiden naar Zuidoost-Azië en hoe instellingen, zoals de Bank voor Internationale Betalingen en andere mechanismen, ertoe kunnen bijdragen dat er voldoende toezicht en reglementering komt in die landen, zodat in het vervolg ieders veiligheid wordt gegarandeerd.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Silguy, de Aziatische crisis gaat ook ons in Europa aan. Als wij de wisselkoersturbulenties en de speculatie in het licht van de liberalisering van het kapitaalverkeer bekijken, moeten wij dan als Europese Unie in de huidige situatie niet voorstellen dat men zich bij het Internationaal Monetair Fonds eindelijk eens gaat bezinnen over de vraag hoe de transparantie van de kredietverlening in de wereld kan worden verbeterd en of men geen internationaal kredietverzekeringssysteem tot stand moet brengen om in volgens de macro-economische gegevens gezonde economieën zoals die van de economische tijgers te voorkomen wat nu is gebeurd? Is men overal in de wereld tegen dergelijke gebeurtenissen beschermd? Op die vraag verwachten wij een antwoord van de Commissie. Ik verwacht van de Commissie in de huidige omstandigheden eigenlijk ook een initiatief om dit deel van de wereld au sérieux te nemen. Waarom hebben wij in Singapore of Maleisië geen EU-delegatie? Dat zou zeker ook helpen om het aanzien van de Europese Unie in het gebied te versterken. Zou het voorts ook onze geloofwaardigheid niet versterken als de Europese Unie, zoals de Amerikaanse president, een speciale gezant naar Zuidoost-Azië zendt?

de Silguy
Mevrouw Randzio-Plath, ik heb nota genomen van uw suggestie over Singapore en Maleisië. Ik zal het doorgeven aan mijn collega's in de Commissie die daar rechtstreeks voor bevoegd zijn. In antwoord op uw vraag over het IMF: moet er een internationaal verzekeringsstelsel komen? Dit lijkt mij de rol van het Internationaal Monetair Fonds. U kunt van mening zijn dat het Fonds te snel of te traag optreedt, dat het te weinig voorwaarden stelt of juist te veel. Dat is een andere kwestie. De rol van het IMF is er een van hulpverlener, ik zou haast zeggen van brandweerman, bij een ongeluk of een brand. Ten eerste bestaat er in die landen een veel te nauwe band tussen de regering en de banken, en in het verbreken van die band schuilt volgens mij de echte oplossing. Ten tweede moeten dezelfde normen van toezicht en instellingen ad hoc in het leven worden geroepen als bij ons. Ten derde moeten de banken geherkapitaliseerd worden, en hun activa gesaneerd. Ten vierde moeten de rekeningen van de banken, en het bankstelsel als geheel, beslist transparanter worden, los van enige verzekering. En tenslotte moet de financiële sector geliberaliseerd worden in die landen, zodat ook buitenlandse instellingen de kans krijgen om zich te ontplooien. Met dat laatste zijn we trouwens al bezig, wat ook wel eens gezegd mag worden, want we hebben het wel voortdurend over de crisis, maar niet zo vaak over wat eraan gedaan wordt.

Ilaskivi
Mevrouw de Voorzitter, de mededeling van de Commissie over de financiële crisis in ZuidoostAzië was net als de verkregen antwoorden weliswaar zeer interessant, maar naar mijn mening te optimistisch wat de weerslag van deze crisis betreft. Waarom? Allereerst groeit het internationale concurrentievermogen van de getroffen Aziatische tijgers enorm als hun valuta's worden gedevalueerd of devalueren. Dit geldt ook voor andere landen in het Oosten. Ten tweede heeft het Oosten al bestellingen uit bepaalde Europese landen, waaronder Finland, geannuleerd en dit kan van grote invloed zijn op de economieën van deze landen. Ten derde gaan de beurskoersen op en neer en geven blijk van nervositeit.
Al deze gevolgen kunnen in de verschillende lidstaten van de Europese Unie een zeer verschillende en asymmetrische uitwerking hebben. Daarom vraag ik of de Commissie van plan is om, if the worst comes to the worst , meer bewegingsvrijheid op het gebied van het economisch beleid te creëren voor de landen die bijzonder zwaar door de crisis worden getroffen.

de Silguy
Ik wil hierover volkomen duidelijk zijn, mijnheer Ilaskivi. Nogmaals, ik onderschat de gevolgen van goedkope import uit die landen niet, om het even eenvoudig uit te drukken. Maar in tegenstelling tot de heersende gedachte speelt de koersverlaging van hun munten lang niet alleen in hun voordeel. Ten eerste moeten ze meer betalen voor hun import. Denk maar aan Korea. Om staal te produceren hebben ze daar tot nader order schroot, ijzererts en steenkool nodig. Die zullen ze moeten invoeren. Aangezien ze hebben gedevalueerd, moeten ze daar meer voor betalen. Hun concurrentiepositie gaat er dus op achteruit. Ten tweede krijgen ze af te rekenen met een hogere inflatie. Ten derde zullen ze wellicht hun productie moeten beperken. Wie zegt dat ze net zo veel zullen kunnen blijven exporteren? Wat als de kredieten die ze van hun banken kregen wegvallen en ze door de toestand van hun financiële stelsel geen nieuwe leningen meer kunnen aangaan? Zo kan ik nog wel een paar voorbeelden noemen. We moeten de zaak dus niet dramatischer voorstellen dan zij is, er is genoeg reden tot vertrouwen. We zijn bezig met een studie over elk van de betrokken bedrijfstakken afzonderlijk. In de tijd die mij is toebedeeld kan ik de acht of tien bedrijfstakken niet een voor een gaan doorlopen, maar als die studie af is, wil ik gerust zorgen dat zij u wordt toegestuurd. U zult dan in detail zien dat die bedrijfstakken niet gelijkmatig worden getroffen. Maar ik stel vast dat met name de financiële wereld en een aantal grote Europese bedrijven met vestigingen in Azië hun verliezen nu al hebben ingecalculeerd. Dat gaat allicht hun winstcijfers enigszins beïnvloeden, maar hun voortbestaan in Europa staat niet op het spel.

De Clercq
Voorzitter, wij stellen met voldoening vast dat de Commissie van zeer dichtbij de evolutie volgt, maar wij kunnen ons niet van de indruk ontdoen dat de grote afwezige in Azië vandaag Europa is en meer bepaald de Europese Unie. Dit steekt schril af ten opzichte van de bemoeienissen van de Verenigde Staten in dit deel van de wereld. Wij houden ons opvallend afzijdig, maar ik heb ook de indruk dat de individuele lidstaten, sommige ervan, de grootste vanzelfsprekend, wel proberen hun eigen belangen te beschermen in de Aziatische crisis. Nochtans staan er voor Europa als zodanig grote financiële en economische belangen op het spel zonder de politieke aspecten te vergeten, want niemand zal betwisten dat het gescheiden optreden van de Europese landen en de afwezigheid van de Europese Unie als zodanig zeker niet de indruk verstevigt in Azië dat Europa een sterk geheel is, dat Europa een homogene entiteit is. Dat gevoel bestaat zeker niet en wij moeten dat betreuren.

de Silguy
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het helemaal eens met de heer De Clercq. Ik deel zijn analyse volkomen, en ik wil er zelfs nog een voorbeeld aan toevoegen dat volgens mij veel zegt over de situatie die u zojuist hebt beschreven. In december van het vorig jaar, uitgerekend in de kerstnacht, stonden vier lidstaten, de vier leden van de G7, klaar om de bilaterale steun te verlenen die Korea broodnodig had om het jaar af te kunnen ronden. Hun bijdrage is waarschijnlijk even groot geweest als die van de Amerikanen. En toch lijkt het alsof de Amerikanen de crisis hebben bezworen. Daarom heb ik zojuist ook tegen mijnheer De Clercq gezegd, mevrouw de Voorzitter, dat de euro ons weliswaar beschermd heeft nog voor hij bestond, maar dat we als de euro eenmaal bestaat, de kracht zullen moeten opbrengen om met één stem te spreken. Alleen dan kunnen we een constructieve rol spelen, kunnen we meer worden dan alleen geldschieters. Sterker nog, als we met één stem spreken, kunnen we ook daadwerkelijk onze invloed doen gelden, een invloed die niet alleen in verhouding staat tot onze financiële bijdrage, maar ook tot ons economisch, financieel en commercieel gewicht in de wereld. Dat is volgens mij vanaf volgend jaar de hoofdinzet van de euro.

Dury
Mevrouw de Voorzitter, ik wou graag twee vragen stellen. Commissaris, u zegt zojuist dat we absoluut met één stem moeten gaan spreken als de euro er is. Wil dat zeggen dat de lidstaten die de euro invoeren hun vertegenwoordiging bij het IMF moeten opgeven, en dat er een vertegenwoordiging van de Europese Unie voor in de plaats komt? Of moet er alleen een vertegenwoordiging van de landen van de eurozone komen? Tweede vraag: in de Commissie ontwikkelingssamenwerking hebben we vorige week de directeur-generaal van het IMF en de president van de Wereldbank horen spreken. De directeur-generaal van het IMF had het over zijn therapie die in macro-economische termen allicht tastbare resultaten zal opleveren. Maar de president van de Wereldbank heeft ons verteld dat er zich wat het menselijke aspect, de aspecten werkloosheid en armoede betreft, rampzalige situaties zullen voordoen. Ik wilde graag weten of de Commissie zich met deze kwestie gaat bezighouden en of wij bereid zijn deel te nemen aan de sociale en humane programma's van de Wereldbank.

de Silguy
Ik ga hier niet in detail in op de vertegenwoordiging van de Europese Unie in diverse internationale instellingen. De statuten van het Internationaal Monetair Fonds hoeven niet veranderd te worden om de lidstaten bij wijze van spreken aan de deur te zetten en de Europese Unie haar plaats te geven. Ik geloof dat er een andere manier bestaat, dat het niet zo ver hoeft te komen, en dat we er toch voor kunnen zorgen dat de Europese Unie met één stem spreekt. Het probleem doet zich trouwens niet zozeer voor bij het Internationaal Monetair Fonds, als wel bij andere, meer informele fora waar, naar ik in mijn driejarige ervaring in deze functie heb vastgesteld, de echte beslissingen worden genomen. Ik zou niet willen dat een handvol lidstaten zich die echte beslissingen zou toe-eigenen door niet alleen in de plaats van de Europese Unie te beslissen, maar ook in de plaats van alle vijftien lidstaten. Dat lijkt me persoonlijk onaanvaardbaar.
Wat betreft uw analyse van de toestand is de Commissie uiteraard bereid om deel te nemen aan alle initiatieven. Zo kan ik u in het bijzonder meedelen dat er in maart bij de Wereldbank een conferentie zal plaatsvinden om de technische hulpprogramma's te evalueren, juist om de lopende saneringsoperaties in die opkomende landen te verbeteren en te begeleiden. Deze operaties zijn noodzakelijk. We moeten ze begeleiden en zorgen dat het IMF bij het opstellen van zijn programma's zo veel mogelijk rekening houdt met de menselijke kant van de zaak. Dat is volgens mij ook gebeurd in het geval van Korea, waar het programma is herzien om het menselijke aspect beter te integreren. Dit zal in de toekomst nog vaker moeten gebeuren, en uiteraard moeten ook andere internationale instellingen het menselijke aspect integreren in de diverse programma's.

Caudron
Commissaris, uw relatieve optimisme over de gevolgen van de Aziatische crisis voor de Europese economie is mij niet ontgaan. U heeft er al meer dan eens uiting aan gegeven. Toch bespeur ik kleine afwijkingen die mij doen afvragen in hoeverre er sprake is van autosuggestie en in hoeverre van diepgewortelde overtuiging. Maar goed, mijn vraag heeft meer betrekking op de industrie en de internationale concurrentie. We hebben het zo-even gehad over de concurrentie in de textielsector. Ik wou het hebben over de scheepsbouw. Zoals u weet is een Europese richtlijn inzake steun aan de scheepsbouw verlengd omdat een bepaalde internationale overeenkomst niet is geratificeerd. Ratificatie of niet, bent u ook niet van mening dat de huidige crisis ook voor de scheepsbouw grote gevolgen gaat krijgen, en dat we voorzorgen moeten inbouwen in onze eigen wetteksten en onze eigen besluiten inzake steun aan Europese bedrijven?

de Silguy
Nogmaals, het zou volkomen onaanvaardbaar zijn als we de toestand in Korea lieten verslechteren en onze scheepswerven daar rechtstreeks de gevolgen van lieten ondervinden. Maar goed, om in te gaan op de kwestie van de scheepsbouw, de Koreaanse scheepswerven zullen waarschijnlijk moeten inkrimpen, al was het maar omdat een aantal van hen in financiële moeilijkheden kan raken doordat de gewenste leningen niet meer voorhanden zijn. Aan het akkoord met het IMF is een aantal, zij het min of meer vage voorwaarden verbonden. De regering mag geen financiële steun meer verlenen aan bedrijfstakken. Bovendien is expliciet vermeld dat de chaebol orde op zaken moet stellen in haar boekhouding, rekeningen, normen en maatstaven. Er is dus een aantal voorwaarden gesteld. Misschien zijn die voorwaarden in uw ogen niet streng genoeg, maar ze gaan toch in de richting van meer liberalisatie van de financiële markt, en ze maken een einde aan de voordelen die de Koreaanse scheepswerven genieten ten opzichte van hun concurrenten. U mag niet uit het oog verliezen dat de persoonlijke, financiële, structurele en zelfs politieke banden tussen bedrijven en banken in Korea ten gevolge van de crisis ter discussie staan. Er komt een einde aan dit soort grote conglomeraten. Zij moeten worden ontmanteld, en wij kunnen daar ons voordeel mee doen. Tussen haakjes, heel wat scheepseigenaren en reders lijken om evidente redenen nogal terughoudend om nieuwe orders in Korea te plaatsen. Ook hier houden we de toestand nauwlettend in de gaten. De scheepsbouw is een van de kwetsbare sectoren waar we in onze studies aandacht aan besteden.

Donnelly, Alan
Mevrouw de Voorzitter, het enige dat vanmiddag duidelijk is geworden is dat de Commissie voornamelijk een ongeïnteresseerde waarnemer is. Commissaris de Silguy heeft een oppervlakkig beeld geschetst van de situatie.
Ik zou hem enkele vragen willen stellen. Bestaat er een risico dat de devaluatie van de munteenheden in het Verre Oosten tot dumping in de Europese economie leidt? Lopen bepaalde sectoren gevaar, bijvoorbeeld de microelektronicasector en de microchipsector? Heeft een bepaalde Europese sector bij de Commissie protest aangetekend over de devaluatie? Heeft de Europese Commissie bij de Chinezen protest aangetekend over de devaluatie van hun munt die de aanleiding tot de onderhavige crisis vormde? Bestaat er een kans op verdere devaluatie? Welke speciale maatregelen worden er precies door de Europese Commissie en de Europese Unie getroffen om snel te kunnen ingrijpen in geval van een domino-effect op de Amerikaanse markten en natuurlijk de Europese markten?

de Silguy
Om te beginnen, mijnheer Donnelly, heb ik niet het gevoel dat ik mij als een toeschouwer gedraag. Ten tweede kunt u niet verwachten dat wij de gang van zaken beïnvloeden als wij niet beschikken over de vereiste institutionele werktuigen. Maar goed, om exact te antwoorden op uw vraag, er zijn acht bedrijfstakken die op het eerste gezicht meer gevolgen lijken te ondervinden dan de rest. Die bedrijfstakken hebben ons ook benaderd. Het zijn de takken die uit onze analyses naar voren komen en waar we extra aandacht aan besteden. Het gaat om kleding, leer, schoenen, radio, televisie, communicatieapparatuur zoals GSM's, horloges, meubelen, gereedschapswerktuigen, computerhardware en elektrische apparaten. Daar zouden we nog enkele kapitaalgoederensectoren aan toe kunnen voegen, zoals de scheepsbouw, de staalindustrie, de chemische industrie en de automobielindustrie. Dat zijn toch heel wat bedrijfstakken die op een of andere manier getroffen zouden kunnen worden.
China is een speciaal geval. Zoals u weet, oefent China een strenge controle uit op de koers en de wisselpariteit van zijn munt. Ten tweede hebben de Chinese autoriteiten steeds gezegd dat zij niet wilden devalueren. Bij nader toezien is dat ook niet in hun belang, omdat de Chinese groei voornamelijk gedreven wordt door investeringen, en niet door de binnenlandse vraag. De Chinese regering heeft er dus belang bij om het vertrouwen van de spaarders, van zijn eigen burgers dus, en van de buitenlandse investeerders te vergroten. Dat bereik je niet met een devaluatie. Verder is er de politieke kwestie van de verhouding tussen China en Japan. In de huidige geopolitieke context zie ik niet in welk belang Japan zou hebben bij een devaluatie, noch op korte termijn, noch op middellange termijn. Er is geen buitengewoon risico, maar ook hier houden we de vinger aan de pols. U spreekt van een domino-effect. Ik zie geen enkel nut in het bespreken van een rampenscenario. Het lijkt me op het ogenblik veel zinvoller om te kijken hoe de crisis evolueert en hoe de diverse programma's ten uitvoer worden gebracht. De programma's van het IMF worden degelijk uitgevoerd. Er wordt met de banken onderhandeld over een herschikking van de particuliere schulden. In mijn inleidend verslag heb ik gezegd dat het vertrouwen in één land volgens mij nog niet hersteld was, en dat was Indonesië. Voor het overige heb ik vanmorgen nog naar de markten gekeken, en de koersval van vorig jaar is nu voor een groot deel hersteld of gestabiliseerd. De beursgegevens en de cijfers van de wisselmarkten van de laatste 48 uur zijn tamelijk bemoedigend. Ze bevestigen de indruk dat de crisis min of meer beheersbaar is geworden. Dit alles wil nog niet zeggen dat ik luchtkastelen bouw.

De Voorzitter
Dank voor uw antwoorden op de vragen van onze collega's, mijnheer de commissaris.
De behandeling van dit agendapunt is gesloten.

Verenigbaarheid politiek mandaat en functie van commissaris
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de verenigbaarheid van het uitoefenen van een politiek mandaat met het ambt van commissaris.

Santer
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, zoals toegezegd kom ik u het standpunt van de Commissie uiteenzetten over de verenigbaarheid van het ambt van commissaris met een politiek mandaat op plaatselijk of regionaal niveau in een van onze lidstaten. De vraag is gesteld naar aanleiding van het feit dat commissaris Yves-Thibault de Silguy, die u allen kent en die ons zojuist heeft verlaten, zich eventueel kandidaat had willen stellen bij de komende regionale verkiezingen in Bretagne. Sindsdien heeft de heer Yves-Thibault de Silguy bekendgemaakt dat hij van die kandidatuur afziet. Deze beslissing siert hem. Nu kan hij al zijn krachten wijden aan de laatste etappes van de invoering van de euro.
Wij kunnen de zaak dus verder los van enige persoonlijke kwestie beschouwen. Uw Conferentie van voorzitters heeft daar trouwens om gevraagd, en ik zal het dus hebben over de problematiek in haar geheel. Is het ambt van commissaris onverenigbaar met de uitoefening van een politiek mandaat in een lidstaat? Om te beginnen wil ik ondubbelzinnig stellen dat een commissaris een politiek mandaat heeft ontvangen en dat het me daarom essentieel voorkomt dat hij of zij voeling houdt met de politieke realiteit, zowel op Europees niveau als op nationaal of plaatselijk. Een commissaris kan dus gerust banden blijven onderhouden met een politieke partij of met zijn plaatselijke wortels. Dit levert in mijn ogen twee voordelen op: enerzijds houdt de Commissie voeling met de publieke opinie rond haar beleid, anderzijds kan een commissaris de Europese gedachte toelichten en verdedigen tegenover zijn natuurlijke publiek. De vraag is dus eigenlijk of die politieke banden ook vertaald mogen worden in een verkozen mandaat.
Wat betreft nationale mandaten en verantwoordelijkheden is de kwestie duidelijk. Het zou in strijd met het Verdrag zijn om tegelijkertijd lid te zijn van de Commissie en van een nationale regering of parlement. Volgens artikel 157 van het Verdrag moeten de leden van de Commissie hun functie in volle onafhankelijkheid uitoefenen in het algemeen belang van de Gemeenschap. Het uitoefenen van een politiek ambt op nationaal niveau zou deze onafhankelijkheid duidelijk aantasten en zou aanleiding geven tot belangenconflicten.
Met betrekking tot mandaten in de plaatselijke politiek heeft de Commissie zich traditioneel genuanceerder opgesteld. In mijn antwoord van 1 februari 1995 op een vraag van de heer Fernand Herman heb ik u gewezen op het traditionele standpunt van de Commissie, en dat was dat het mandaat van commissaris in principe niet onverenigbaar was met dat van gemeenteraadslid.
Nu vinden wij wel dat bij de beoordeling van elk concreet geval rekening moet worden gehouden met de volgende twee aspecten: ten eerste de onafhankelijkheid, zoals vervat in artikel 157, en ten tweede de beschikbaarheid. Wat betreft de onafhankelijkheid komt het mij voor dat het werk van de Commissie zich op dermate uiteenlopende terreinen beweegt, dat het risico op een belangenconflict vroeg of laat bijna inherent is aan een cumulatie van ambten. Het is moeilijk voorstelbaar dat een commissaris bevoegd voor visserij tegelijkertijd burgemeester zou zijn van een plaats met een visserijhaven, groot of klein. Gezien de werking in de praktijk van het college moet dit risico op belangenconflicten dus ruimer worden geïnterpreteerd. De Commissie is immers een collegiaal orgaan. Alle commissarissen nemen deel aan de beraadslagingen, en wel op alle vakgebieden.
Wat betreft de beschikbaarheid is het mijn opvatting dat het ambt van commissaris een voltijdse bezigheid is. Mijn ambities met deze instelling zijn groot genoeg om te willen dat haar leden hun mandaat ten volle waarmaken, zowel in hun betrekkingen met het Parlement en de Raad als in hun contacten met onze lidstaten, ook, maar niet uitsluitend, met hun lidstaat van herkomst, en nu uiteraard ook met de kandidaat-lidstaten. Het is trouwens niet moeilijk voor te stellen dat de werkdruk van een commissaris nog verpletterender wordt als de Gemeenschap wordt uitgebreid tot 21 lidstaten of meer, ongeacht de omvang van het college.
Bovendien begint in alle lidstaten de tendens naar het afschaffen van de cumulatie van ambten te overheersen. Samenvattend ben ik dus van mening, mevrouw de Voorzitter, dat het uitoefenen van een verkozen mandaat, zelfs in de plaatselijke politiek, de onafhankelijkheid en de beschikbaarheid van een commissaris dreigt aan te tasten.

Green
Mevrouw de Voorzitter, namens de socialistische fractie zou ik een duidelijk politieke opmerking willen maken, namelijk dat het ons inziens volstrekt incompatibel is voor een lid van de Commissie om een functie bij een politieke partij te bekleden, ongeacht aan welk einde van het politieke spectrum iemand staat. Dat is ons standpunt. De heer Santer heeft in zijn verklaring vermeld dat de leden van de Commissie een politieke rol vervullen; wij zijn dezelfde mening toegedaan. Wij ontkennen niet en begrijpen volkomen dat de Commissie een politieke rol bij uitstek vervult. Wij vinden echter dat het volstrekt onverenigbaar is met de onpartijdigheid waarmee commissarissen hun ambt behoren uit te oefenen dat zij deel zouden nemen aan partijpolitieke verkiezingscampagnes.
Sinds wij om deze verklaring hebben verzocht, is de specifieke kwestie die een ieder van ons in dit Huis na aan het hart lag opgelost. Wij juichen het toe dat commissaris de Silguy zijn mogelijke kandidatuur voor de Franse regionale verkiezingen heeft ingetrokken. Wij vinden dat dit volkomen terecht is en hopen dat de Commissie door deze stap deze zeer netelige en belangrijke kwestie eens en voor al kan afhandelen. In deze context juich ik de verklaring die voorzitter Santer vandaag namens de Commissie heeft afgelegd van harte toe. Blijkbaar bestaat er ambiguïteit over het concept van de onafhankelijkheid van een commissaris - die wij allemaal verwachten van de Commissie - als een commissaris het mogelijk heeft geacht zich verkiesbaar te stellen.
Voorzitter, ik hoop dat u dit voorval zult aangrijpen om volledige overeenstemming over deze kwestie binnen het college van leden van de Commissie te krijgen. Wij zien uit naar een gedragscode volgens de lijn die u in uw verklaring hebt gevolgd. Ongetwijfeld kan de meerderheid van dit Huis zich volledig vinden in de verklaring die u hier vandaag hebt afgelegd. Wij hebben dan ook een belangrijke les geleerd die misschien van nut zou zijn geweest tijdens de hoorzitting vóór de benoeming van deze Commissie. Wij kunnen er in ieder geval rekening mee houden bij de openbare hoorzittingen voor de benoeming van de volgende Commissie. Wij zullen de volgende keer allemaal zeer cruciale vragen aan alle commissarissen stellen bij hun benoeming. Wij moeten absoluut van hun toewijding overtuigd zijn, teneinde onafhankelijkheid en onpartijdigheid bij de uitoefening van hun ambt namens de Europese burgers te kunnen waarborgen.
Gelet op de intrekking door de heer de Silguy van zijn mogelijke kandidatuur voor de Franse regionale verkiezingen en de vanmiddag door de heer Santer afgelegde verklaring, achtte mijn fractie het van belang duidelijk te stellen dat wij de door ons ingediende ontwerpresolutie hebben ingetrokken en dat wij eventuele resoluties die morgen behandeld worden niet zullen steunen. Wij stellen uw verklaring zeer op prijs, mijnheer Santer; wij hopen dat het college van leden van de Commissie volledig akkoord gaat met de toelichting die u hier vandaag hebt gegeven.

Méndez de Vigo
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, in het door u genoemde artikel van het Verdrag wordt gesproken van "onafhankelijkheid in het algemeen belang van de Gemeenschap', en dat lijkt mij een essentieel punt. In mijn fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij, is er niemand die de politieke capaciteiten of de integriteit van de heer de Silguy in twijfel trekt, noch die van mevrouw Cresson, die tot kort geleden haar functie van commissaris verenigde met een lokaal politiek mandaat. Een commissaris moet echter hetzelfde kunnen betuigen als de vrouw van Caesar, die zei dat zij niet alleen integer diende te zijn maar dat ze ook de indruk moest wekken dat ze dat was. Om de onafhankelijkheid van de Commissie veilig te stellen is het dan ook van vitaal belang conflicten tussen tegenstrijdige belangen te vermijden. Het lijkt ons een bijzonder slechte zaak als iemand een besluit van de Commissie in twijfel zou trekken omdat de een of andere commissaris mogelijkerwijs belang heeft bij dat besluit. Neem nu mijn land: een vermeend voorstel van de commissaris van landbouw, de heer Fischler, met betrekking tot de GMO voor olijfolie heeft in Spanje tot grote beroering geleid, mede omdat dat voorstel min of meer in het verlengde ligt van de visie van het Europees Parlement. Kunt u zich voorstellen wat er zou gebeuren als de heer Fischler als lid van de Commissie daarnaast ook een belangrijke plaats in de olijfoliebranche van een bepaalde regio bekleedde? Dan brak de hel los!
Welnu, dat risico moeten we vermijden. De Fractie van de Europese Volkspartij is dan ook blij met uw verklaring, mijnheer Santer, want die bevat positieve elementen. Positief voor de Europese Unie, omdat de Commissie zal kunnen blijven waken over de Verdragen en zij zal het communautair belang blijven behartigen. In de ogen van degenen die, zoals wij, willen dat de Commissie steeds sterker wordt, is het besluit dat u ons vandaag heeft aangekondigd tevens in het belang van de Commissie zelf. Want vanwege het beginsel van de gedeelde verantwoordelijkheid van de Commissie kunnen twijfels omtrent het doen en laten van een enkele commissaris een schadelijk effect hebben op het imago van de Commissie als geheel. Door dit besluit van de heer de Silguy en door uw duidelijke en stellige verklaring zijn deze twijfels nu weggenomen.
Mevrouw de Voorzitter, als mij gevraagd werd wat het belangrijkste orgaan, wat het hart van het communautaire stelsel was, dan zou ik ongetwijfeld zeggen: dat is de Commissie. Velen onder ons zijn van mening, en de Fractie van de Europese Volkspartij is dat natuurlijk ook, dat de Commissie niet een club hoge ambtenaren is maar een politiek orgaan dat zich bezighoudt met politiek maar dat zich verre dient te houden van partijpolitiek. De verklaring die u, mijnheer Santer, vandaag gedaan heeft over de heer de Silguy, die afziet van deelname aan de regionale verkiezingen in Frankrijk, is dan ook goed nieuws voor al degenen die zoals wij willen dat de Commissie haar taak als toekomstige regering van Europa consolideert.

Pasty
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik ben het helemaal eens met de verklaring die de voorzitter van de Commissie zojuist heeft afgelegd. Ik zal me beperken tot drie korte opmerkingen. Ten eerste wil ik mijnheer de Silguy gelukwensen met zijn elegante beslissing om zich niet kandidaat te stellen voor de regionale verkiezingen, hoewel er, zoals de heer Santer heeft opgemerkt, formeel gezien geen enkele tekst bestond die hem daartoe dwong. De heer de Silguy heeft zijn Europese verantwoordelijkheden, in het bijzonder zijn essentiële rol bij de invoering van de euro, boven dan zijn politieke ambities gesteld. Ik vind dat zijn houding alle lof verdient.
Te meer omdat een aantal anderen die in het verleden voor dezelfde keuze hebben gestaan, minder elegant zijn geweest. We hebben het zojuist gehad over een andere Franse commissaris die burgemeester van Châtellerault is gebleven en lid van de departementsraad van de Vienne, een functie die volkomen vergelijkbaar is met het lidmaatschap van een gewestraad. Dat mandaat heeft hij pas onlangs neergelegd. Er is nog een ander geval, een geval dat misschien minder bekend is, maar des te verontrustender, namelijk dat van uw voorganger, mijnheer de voorzitter van de Commissie. Die zag er geen been in om op te treden als lijsttrekker bij de gemeenteraadsverkiezingen van Clichy, een niet onaanzienlijke stad bij Parijs, zich tot burgemeester te laten verkiezen, en uiteindelijk natuurlijk af te treden, dit alles terwijl hij uw huidige vooraanstaande ambt uitoefende. Al is hij dan afgetreden, hij was toch maar kandidaat geweest, hij had al zijn gewicht als voorzitter van de Commissie in de strijd geworpen. Op dit punt ben ik het eens met mevrouw Green, die vindt dat een commissaris politiek actief mag blijven, maar dat hij niet al te openlijk zijn medewerking mag verlenen aan nationale of electorale campagnes. Het soort gedrag dat ik zojuist heb aangehaald is niet wat we zouden mogen verwachten.
Ten derde, nu mijnheer de Silguy dit gebaar heeft gemaakt, en nu wij dit debat voeren - al had ik liever gehad dat er een debat over de voorgaande gevallen was gevoerd - doet het mij genoegen dat we een duidelijke regel kunnen opstellen. U heeft hem zojuist zelf geformuleerd, mijnheer de voorzitter, en ik hoop dat deze nieuwe deontologische regel voortaan op iedereen van toepassing is, en niet alleen op de commissaris die er de aanleiding toe is geweest. Het moet een uniforme regel worden die voortaan door alle commissarissen wordt nageleefd.

Brinkhorst
Mevrouw de Voorzitter, ik zie een belangrijk constitutioneel precedent in dit debat. Zoals Commissievoorzitter Santer heeft gememoreerd, bekleden de leden van de Europese Commissie een politiek ambt en zijn zij geen technocraten, omdat zij politiek verantwoording verschuldigd zijn aan ons, het rechtstreeks gekozen Parlement. Daarom is het dan ook belangrijk dat steeds meer politici in plaats van technocraten tot lid worden benoemd. Van deze Commissie hebben slechts twee leden nooit een politiek ambt bekleed; één van hen is de heer de Silguy.
Artikel 157 van het Verdrag bepaalt dat leden van de Commissie volkomen onafhankelijk moeten kunnen handelen en dat zij geen instructies kunnen aanvaarden, en evenmin moeten de lidstaten of zelfs staatshoofden van lidstaten instructies kunnen geven aan de Commissie. Dit is cruciaal, want dat is de enige garantie dat zij onafhankelijk zijn tijdens hun ambtstermijn.
De tekst van het Verdrag is op dat punt overduidelijk voor mijn fractie. Een in het algemeen belang uitgeoefend politiek ambt is onverenigbaar met een functie bij een politieke partij, ongeacht of het de nationale, regionale of plaatselijke politiek betreft en ik ben heel blij dat de Commissievoorzitter dit in zulke heldere bewoordingen heeft bevestigd. De enige vraag die gesteld kan worden is: had de Commissie dit niet eerder kunnen doen? Het is heel duidelijk dat dit Parlement, en de druk van het Parlement, er in belangrijke mate toe heeft bijgedragen dat commissaris de Silguy zich moest terugtrekken en de zaak moest laten varen in plaats van er misschien een debat over aan te gaan in de Commissie. Maar dit terzijde.
Ik zou nu naar de toekomst willen kijken en, zoals Commissievoorzitter Santer reeds heeft opgemerkt, is dit uitgangspunt ook belangrijk voor de benoeming van een nieuwe Commissie. Het is waar dat mevrouw Cresson dit nogal laat heeft ingezien, hetgeen te betreuren valt. Maar het is nu zaak dat wij er, met instemming van de Commissievoorzitter, een gedragscode voor de toekomst van maken. Mijnheer Santer, zou u wellicht, in voorbereiding op de installatie van de nieuwe Commissie, een gedragscode kunnen opstellen, zoals was voorgesteld, zodat er in de toekomst geen twijfel blijft bestaan over de samenstelling van de Commissie? Dan komt er duidelijkheid, hetgeen op zijn beurt de positie van de Commissie zou versterken.
Als laatste punt: het zou geen slecht idee zijn als ook het Parlement de hand in eigen boezem steekt. Ook wij moeten de haken en ogen van dubbele mandaten onder de loep nemen. Met de uitbreiding van de lidstaten en de toenemende representatieve functie van de Gemeenschap, moet niet alleen de Commissie maar ook het Parlement in bepaalde opzichten zijn positie voor de toekomst duidelijk maken. Daarom moeten wij niet te hypocriet over het verleden van deze Commissie zijn, en ik hoop dat dit debat ons allen van een belangrijk precedent heeft voorzien.

Aelvoet
Voorzitter, collega's, voor ons gaat het hier heel duidelijk over een principiële kwestie, absoluut niet over personen. In die zin zijn wij ook tevreden met de verklaring die commissaris Santer heeft afgelegd en waarvan wij de globale tendens volledig onderschrijven. Het is nogal evident dat je het mandaat van Europees commissaris niet kunt verbinden met nationale, regionale en zelfs met lokale mandaten want daardoor creëer je types van loyaliteit die voor gevolg hebben dat die regionale, lokale of nationale loyaliteit in botsing kan komen met de Europese opdracht die men gekregen heeft. Wel moet ik zeggen, helemaal in de lijn van wat de heer Brinkhorst hier net heeft verklaard, dat wij ook vragende partij zijn opdat de Commissie zelf zich een gedragscode zou geven die specifiek genoeg is ingevuld. Want de heer Santer was zeer expliciet in verband met de nationale en regionale mandaten, veel minder met de lokale. Nochtans, het voorbeeld is gegeven. Ook een mandaat op het niveau van een burgemeesterschap van een belangrijke stad is een zaak die naar onze smaak incompatibel is met de functie van Europees commissaris. Wat dat betreft zijn wij vragende partij.
Een laatste punt, collega's. Ik vind het zeer jammer dat alle fracties, behalve de onze hier, beslist hebben om hun resoluties in te trekken. Het is toch niet omdat de personenkwestie van de baan is dat de principiële uitspraak van het Parlement niet belangrijk zou kunnen zijn. Alle eisen die hier gesteld zijn in de verschillende tussenkomsten die ik gehoord heb, zijn perfect weergegeven in onze ontwerpresolutie. Wij zouden dus ten zeerste willen vragen, en wij staan open voor mondelinge amendementen mocht een of ander detail niet kloppen, daar steun voor te krijgen. Want het is belangrijk dat het Parlement niet altijd spreekt, maar ook beslist aan de hand van een tekst.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik spreek op persoonlijke titel. Mijnheer de Silguy heeft ons een dienst bewezen door zijn kandidatuur in te trekken, net nu we het over hem gingen hebben. Het is een goede zaak dat we dit debat voeren, maar het lijkt me niet verstandig het al na een uur af te sluiten of morgen snel over een tekst te stemmen.
Het probleem is aan de orde gesteld, de kwestie ligt op tafel. De algemenere kwestie van het statuut van verkozenen en van Europese politieke mandaten is eveneens aan de orde gesteld. Onze Commissie institutionele zaken werkt aan het statuut van de leden van het Europees Parlement en aan een uniforme verkiezingsprocedure. Ik zou graag willen dat deze belangrijke kwestie, waarover het Verdrag in alle talen zwijgt, aanhangig wordt gemaakt bij onze commissie, zodat die de zaak kan onderzoeken. Als de Europese Commissie van haar kant wil nadenken over een gedragscode, zoveel te beter, maar ik vind dat we er zelf belang bij hebben om duidelijkheid te scheppen. Ik wil een commissaris ook niet zien als een technocraat die zijn paleis aan de Breydelstraat of elders niet uit mag komen, en die zijn persoonlijke drijfveren, zijn politieke overtuiging en zijn engagement maar moet wegvlakken. Dat zijn nu juist de dingen die hem het ambt van commissaris bezorgd hebben. We moeten dus uitmaken welke zaken niet met elkaar te verenigen zijn, maar laten we daarbij niet dogmatisch worden. We hebben een Europese Commissie nodig van mannen en vrouwen met een politieke roeping, geen uitvoerend comité van technocraten en bureaucraten.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega's. Deze kwestie is aan de orde gesteld naar aanleiding van het feit dat een commissaris een politiek mandaat uitoefende, of beter gezegd, dat hij een politiek mandaat ambieerde. De heer de Silguy heeft zijn ambitie laten varen om redenen die hij loyaal en oprecht uit de doeken heeft gedaan. Hieruit zou de indruk kunnen ontstaan dat de kwestie van tafel is. Maar de eigenlijke kwestie is welke werkzaamheden leden van de Commissie uitoefenen buiten het ambt waarvoor zij benoemd zijn, of het nu gaat om een politiek mandaat of om een beroepsactiviteit. En er rijzen in mijn ogen toch wel een paar ernstige problemen rond de huidige en voorbije werkzaamheden van enkele commissarissen buiten die van de heer de Silguy. Een commissaris is een ambtenaar die moet waken over de toepassing van het Verdrag. Hij wordt gekozen op grond van zijn brede competentie en staat in voor zijn volledige onafhankelijkheid. Zo staat het in artikel 157, lid 1 van het Verdrag. Lid 2 bepaalt dat de leden van de Commissie hun ambt volkomen onafhankelijk uitoefenen in het algemeen belang van de Gemeenschap, dat zij instructies van enige regering of enig ander lichaam vragen noch aanvaarden, en dat zij zich onthouden van iedere handeling welke onverenigbaar is met het karakter van hun ambt. Mijnheer de voorzitter, bent u van mening dat die bepalingen ook daadwerkelijk worden nageleefd? Uw voorganger, de heer Delors, was gemeenteraadslid, zoals mijnheer Pasty zojuist heeft opgemerkt. Terwijl hij voorzitter was van de Commissie, heeft hij actief deelgenomen aan de Franse politiek, en in 1995 is er zelfs sprake van geweest dat hij zich kandidaat zou stellen voor het presidentschap. Mevrouw Cresson was in 1995 kandidaat voor een derde termijn als burgemeester, en zij is nog altijd zeer actief binnen de Parti socialiste. Naar verluidt neemt een van uw commissarissen deel aan vergaderingen van zijn regering, neemt een groot aantal commissarissen deel aan vergaderingen van de Europese Volkspartij en de Partij van de Europese Sociaal-Democraten buiten het Europees Parlement, en staat er een commissaris aan het hoofd van een universiteit in zijn land, waardoor hij meerdere keren per maand naar huis moet. Onlangs nog heb ik mij mogen ergeren aan het feit dat mevrouw Bonino deelnam aan een forum over de Stille Zuidzee, waar de onafhankelijkheid van Nieuw-Caledonië ter sprake kwam. Dit is een eilandengroep die integraal deel uitmaakt van een van de lidstaten, namelijk Frankrijk. Ik zou u dus willen vragen, mijnheer de voorzitter, om de persoonlijke situatie van elke commissaris aandachtig te bekijken, en te zorgen dat ieder voortaan nauwgezet het Verdrag respecteert. Een commissaris wordt betaald uit de begroting van de Gemeenschap, door de belastingbetalers van de lidstaten dus. Hij of zij moet zich daarom voltijds aan zijn ambt wijden en zich onthouden van beroepswerkzaamheden of van politieke activiteiten die verder reiken dan die van de gewone burger.

Corbett
Mevrouw de Voorzitter, ook ik juich de verklaring van de heer Santer toe. Hij heeft het op de juiste wijze toegelicht, in tegenstelling tot de vorige spreker, de heer Fabre-Aubrespy, die ten onrechte beweerde dat de leden van de Commissie gewoon ambtenaren zijn. De heer Fabre-Aubrespy moet het Verdrag en de Statuten lezen. Er wordt een duidelijk onderscheid gemaakt tussen ambtenaren van de instellingen en de leden van een instelling. De 20 leden van de Commissie vormen een politiek uitvoerend orgaan. Zij zijn politici en daarom is de titel van de debatten en de verklaring van vandaag onjuist. Het is zogezegd een verklaring over de verenigbaarheid van een politiek mandaat en de functie van een lid van de Commissie. Maar het lidmaatschap van de Commissie is een politiek mandaat.
Evenals ministers worden de commissarissen benoemd door premiers. Om het ambt te kunnen aanvaarden, hebben zij het vertrouwen van dit Huis nodig in de vorm van een motie van vertrouwen. Als zij hun ambt uitoefenen zijn zij dit Huis verantwoording verschuldigd en kunnen zij uit hun functie ontheven worden door een motie van wantrouwen van het Parlement. en alleen door een motie van wantrouwen van het Europees Parlement. Kortom, de Commissie vormt een politiek uitvoerend orgaan dat verantwoording verschuldigd is aan dit Huis, en het is van belang dat zij als zodanig erkend wordt. De commissarissen zijn geen ambtenaren die voor de Raad werken, zoals sommige eurosceptici ons willen doen geloven. Zij zijn politiek verantwoordelijk voor hun eigen bevoegdheid.
Het debat moet daarom niet gaan over de vraag of zij al dan niet politici zijn maar over welke andere politieke mandaten zij mogen uitoefenen. Het is een kwestie van dubbele mandaten, of van een cumul de mandats . Dit punt moeten wij zorgvuldig bezien, zoals in het debat is gebeurd. Niemand doet er moeilijk over dat commissarissen leden van politieke partijen zijn. Zij hebben deel aan politieke partijen en komen naar onze fractievergaderingen. Dat is toe te juichen. Wat wel ter discussie staat, is of zij burgemeesters van kleine steden zouden mogen zijn. Er bestaan precedenten van. Het is een omstreden zaak en ik denk dat de discussie tegenwoordig die kant opgaat. Er worden echter beslist serieuze vragen gesteld aan commissarissen die het bestuursvoorzitterschap bekleden van een grote Europese regio die middelen van de Europese Unie ontvangt. En ik ben verbaasd dat de heer De Silguy die mogelijkheid zelfs heeft overwogen. Ik wil de heer Santer feliciteren, omdat hij orde op zaken heeft gesteld binnen zijn team in de Commissie en vandaag een zeer duidelijke verklaring heeft afgelegd.

Macartney
Mevrouw de Voorzitter, ik wil ook graag een persoonlijke mening uiten. Het schijnt mij toe dat de helft van het probleem veroorzaakt wordt doordat iedere commissaris tot dusver naar willekeur heeft gehandeld, en daarom is er behoefte aan een gedragscode. Zo zou de beslissing van de heer de Silguy om zich terug te trekken als kandidaat voor de Bretonse regionale raad, welke door Commissievoorzitter Santer als prijzenswaardig werd toegejuicht, bijvoorbeeld vergeleken kunnen worden met het standpunt van de heer Leon Brittan, die vóór de laatste verkiezingen in hoogsteigen persoon in een brief aan iedere Britse burger in Brussel vroeg om voor de conservatieve partij te stemmen en geld aan deze partij over te maken. Misschien strekt het hem tot eer dat hij het onmogelijke probeerde te bereiken, maar er wordt toch getwijfeld aan zijn gezond verstand. Wij kunnen het niet aan de commissarissen overlaten om te beslissen wat zij gaan doen, en wat aanvaardbaar is, als zij maar wat aanrommelen. Wij hebben verklaringen te horen gekregen van een aantal politieke fracties. De socialisten stellen dat het ambt van commissaris onverenigbaar is met de uitoefening van een partijpolitiek mandaat of deelname aan partijpolitieke verkiezingscampagnes, maar kennelijk is er - volgens de heer Corbett - niets op tegen om fractievergaderingen bij te wonen. De heer Méndez de Vigo stelde dat de Commissie een politiek orgaan is, maar commissarissen geen partijpolitici zijn. De heer Brinkhorst stelde, namens de liberalen, dat geen enkele partijpolitieke functie toelaatbaar is. Er zijn derhalve meerdere opties, en het wordt tijd dat de Commissie spijkers met koppen slaat. De Commissie die wij aanvaarden moet het vertrouwen van dit Huis genieten, maar - wat belangrijker is - Europa moet ervan op aankunnen dat de commissarissen geen deeltijdpolitici voor een paar jaar zijn maar mensen die zich met hart en ziel inzetten voor Europa en bereid zijn van alle andere functies af te zien.

De Voorzitter
De heer Macartney was onze laatste spreker in dit debat. Ik geef het woord aan voorzitter Santer voor een slotwoord.

Santer
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik wilde de parlementsleden bedanken en mijn voldoening uitspreken over het feit dat mijn verklaring in alle kalmte is besproken. Er vallen inderdaad een paar vragen te stellen, maar ik vind uiteindelijk dat de leden van de Commissie onafhankelijk moeten zijn. Ik vecht wel de gedachte aan dat de leden van de Commissie topambtenaren zouden zijn. Nee, het zijn politici met een politiek mandaat, die verantwoording verschuldigd zijn aan het Europees Parlement...
... en die een politieke verantwoordelijkheid dragen. Overigens zou ik er na 25 jaar als regeringslid en 11 jaar als premier nog niet aan gedacht hebben het voorzitterschap van de Commissie te aanvaarden, als ik daardoor topambtenaar was geworden. Ik zou er nooit aan begonnen zijn. Volgens de unanieme wens van de Europese Raad, die mij tot voorzitter van de Commissie heeft benoemd, oefen ik mijn ambt dus uit als politicus die verantwoording aflegt aan een volwaardig parlement, het Europees Parlement. Dit is essentieel in mijn ogen. Ik verzet mij ook met klem tegen de gedachte dat de leden van de Commissie zelfs de meest elementaire burgerrechten moet worden ontzegd. Burgers hebben het recht om er een politieke overtuiging op na te houden, lid te zijn van een politieke partij en zich kandidaat te stellen bij verkiezingen. Waarom zou een ambtenaar, of zelfs een politicus of een lid van de Commissie dat recht dan niet hebben? We zitten niet in een ivoren toren. Ik heb het Breydelgebouw nooit als een paleis beschouwd, zoals hier is gezegd. Voor mij is het meer een ziekenhuis. Aan de andere kant zou ik ook niet willen dat het een ivoren toren werd waarin de commissarissen zich opsluiten, ver van de politieke realiteit. In mijn ogen vervullen we een politiek ambt en moeten we dat doen in overeenstemming met onze overtuiging, en met behoud van dezelfde grondrechten als onze burgers. In deze geest moet u mijn verklaring zien. Enerzijds is er de plicht tot onafhankelijkheid van de commissaris en de voorzitter van de Commissie, zoals vervat in artikel 157 van het Verdrag, maar anderzijds hebben de leden van de Commissie en hun voorzitter de mogelijkheid hun politieke mening te uiten en er ten overstaan van u allen voor in te staan.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Santer.
Ik heb vijf ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Racisme
De Voorzitter
Aan de orde zijn de mondelinge vragen van de heer Mohamed Ali, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, aan de Raad (B4-1010/97 - O-0112/97) en aan de Commissie (B41011/97 - O-0113/97) over het jaarlijks debat over racisme.

Mohamed Ali
Mevrouw de Voorzitter, Europa heeft vele tragedies gekend; om je daarvan te overtuigen hoef je maar een blik te werpen op zijn geschiedenis. Tegenwoordig voelt Europa zich opnieuw het centrum van de wereld, en de wedergeboorte van het eurocentrisme wordt in zekere zin ervaren als een triomf. Het racisme in Europa is daarentegen een ongezonde tendens die als het om bepaalde zaken gaat in velen latent aanwezig is. Het feit dat iemand een ander geloof aanhangt of een andere huidskleur heeft alsmede de culturele verschillen die wegens onbekendheid of onbegrip een bepaalde weerzin oproepen, kunnen tot de meest absolute onverdraagzaamheid leiden. Uit de geschiedenis blijkt ook dat van alle spoken van het verleden het antisemitisme nog het meest afschuwelijke en verontrustende verschijnsel is geweest. De beproevingen en de uitroeiing van mensen enkel en alleen omdat ze joods waren, mogen nooit en te nimmer worden vergeten, en gezien de feiten kunnen er naar onze mening niet genoeg wettelijke maatregelen worden genomen om deze specifieke vorm van racisme te voorkomen en te bestrijden.
Europa ontleent zijn zekerheid al sinds geruimde tijd aan het loochenen van anderen, of dat nu joden of Arabieren zijn. Het racisme jegens Arabieren is eveneens diep geworteld in het Europese onderbewustzijn. En ook Turken worden in de Europese Unie met de nek aangekeken. Kortom, het racisme blijkt uit de vervolging van nietEuropeanen met duidelijk andere kenmerken.
Wat men nu "het islamitisch réveil' pleegt te noemen, heeft een verergering van deze variant van het antisemitisme met zich meegebracht, waarbij buitengewoon heftige en zeer diep gewortelde gevoelens tot uitdrukking komen. Die gevoelens getuigen echter wel van een dubbele moraal, want de Arabier wordt enerzijds dan wel als een gevaarlijk figuur gezien, extremistisch en fanatiek, maar aan de andere kant is hij ook een goed lastdier dat het werk mag opknappen waarvoor wij onze neus ophalen, en daarbij is hij ook nog een goedkope arbeidskracht.
Het is inderdaad niet gemakkelijk een ander te erkennen als de bevestiging van de eigen identiteit het gevolg is van het loochenen van die ander. Als excuus wordt vaak aangevoerd, geachte dames en heren, dat werkloosheid en economische crises een optimale voedingsbodem vormen voor racisme en vreemdelingenhaat. En hoezeer dit grotendeels ook waar moge zijn, even waar is het dat sociale uitsluiting een uitgesproken cultureel karakter heeft.
De befaamde Spaanse antropoloog Josep Llovera verklaarde in zijn boek "De identiteit van de antropologie' dat de westerse wereld - en ik citeer letterlijk - " zo geprogrammeerd is dat zij onder bepaalde omstandigheden op racistische wijze reageert'. In een helder geformuleerde bespiegeling concludeert Llovera tenslotte dat aangezien de racistische vooroordelen bijzonder diepgeworteld zijn en de huidige mentaliteitsverandering nog van vrij recente datum is, het aanleren van een tolerante houding moet worden gestimuleerd. "De mensen moeten leren niet racistisch te zijn', zegt de auteur letterlijk.
Racisme en xenofobie zijn niet alleen kenmerkend voor de ultrarechtse mentaliteit en ultraconservatieve sectoren. Helaas vertonen de denkpatronen van rechts en links soms gelijkenissen wanneer het gaat om de houding ten opzichte van een bepaalde etnische groep, cultuur of religie. Het is dan ook meer dan frustrerend dat zelfs degenen die de strijd hebben aangebonden met racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme, als puntje bij paaltje komt racistische uitgangspunten in hun beleid opnemen. Daarbij wordt dan uitgegaan van de veronderstelling dat gedragingen die getuigen van racisme en vreemdelingenhaat het best kunnen worden vermeden door de oorzaak van die gedragingen weg te nemen. Dat wil zeggen dat als er geen of minder buitenlanders zouden zijn, ook de problemen, de uitlatingen van protest zouden uitblijven. De oplossingen die gevonden worden, bestaan dan ook hoofdzakelijk uit het reduceren, beperken of zelfs voorkomen van de intocht van nieuwe stromen vreemdelingen, of die nu om economische of om politieke redenen hierheen komen. Dat is helaas en zoals bekend de gedachte achter de wettelijke hervormingen op het gebied van het asiel- en vluchtelingenbeleid die worden doorgevoerd in onze politieke omgeving.
Mevrouw de Voorzitter, het is belangrijk en noodzakelijk dat er vaker een Europees jaar tegen het racisme georganiseerd wordt, tegen het gebrek aan verdraagzaamheid, en dat de aandacht op dit verschijnsel wordt gevestigd, dat er campagnes te dien einde georganiseerd worden. Het wordt echter ook hoog tijd dat wij onze beleidslijnen op objectieve, adequate en coherente wijze afstemmen op de realiteit om bij te dragen tot een effectievere bestrijding van het racisme, die naar ik veronderstel ons allen ter harte gaat. Het heeft niet veel zin een jaar lang campagne te voeren en allerlei soorten activiteiten te organiseren als we vervolgens richtsnoeren aannemen die het tegenovergestelde beogen. Laten we hopen dat het allemaal meer om het lijf heeft dan mooie praatjes die enkel de indruk moeten wekken dat we iets doen op een gebied waarop we ons allerminst werkelijke inspanningen willen getroosten, om het met de woorden van Javier de Luca te zeggen, een deskundige die met enige regelmaat werk voor de Commissie gedaan heeft.
We moeten tot de kern van het probleem gaan, geachte collega's. Dat is de enige manier om positieve resultaten te behalen, positief in objectieve zin. Het is zaak dat er een eind wordt gemaakt aan wat sommigen "de geïnstitutionaliseerde vreemdelingenhaat' noemen. De steeds strengere wetgeving op het gebied van het asiel- en vluchtelingenbeleid is nu juist niet de meest geschikte oplossing, het tegendeel is waar. De kern van het probleem schuilt in de vraag in hoeverre we de ander, de etnische, culturele en religieuze minderheden, willen erkennen, de vraag dus of we in onze doelstellingen betreffende de bestrijding van onverdraagzaamheid en uitsluiting - kortom discriminatie - uitgaan van de vooronderstelling dat vreemdelingen recht hebben op onze rechten. Wil verdraagzaamheid meer zijn dan een holle kreet, dan moet zij uiteraard blijken uit het feit dat de gelijkheid op alle fronten erkend wordt. Wat voor zin hebben voorlichting, campagnes en overige initiatieven als we de wet niet veranderen? Als we werkelijk de strijd willen aanbinden met het racisme, moeten we er eerst voor zorgen dat de basisbehoeften van de uitgeslotenen niet langer ontkend worden. Als we werkelijk verdraagzaamheid nastreven, zijn sociale en economische integratie onontkoombaar, en hetzelfde geldt voor de erkenning van de rijke verscheidenheid op cultureel, etnisch en religieus gebied.
Mevrouw de Voorzitter, indien we onze beleidsvormen wisten af te stemmen op de realiteit en extra aandacht schonken aan de opvoeding, op school, op straat of binnen de instellingen, dan zou dat niet alleen een preventief effect hebben maar het zou ons ook helpen samen te leven met de verschillende exponenten van de culturele verscheidenheid, die trouwens onomkeerbaar is. Het zou in hoge mate bevorderlijk zijn voor het wederzijds begrip indien de Europese Unie zou bijdragen aan de opleiding van geestelijke leiders van de verschillende minderheden die Europa telt, zoals in het geval van de moslims. De opleiding van imams in Europa zou een positief signaal zijn voor de islamitische gemeenschappen in de Unie, die zouden merken dat er rekening met hen gehouden werd, zelfs met hun spirituele behoeften...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Quin
Mevrouw de Voorzitter, dank u voor de vriendelijke introductie. Het is een groot genoegen om vandaag het woord tot het Parlement over racisme te mogen richten. Zelf ben ik tien jaar lid van het Parlement geweest en ik reken mijzelf tot de enthousiaste aanhangers van de werkzaamheden van het Parlement, en ik ben mij met name bewust van de speciale aandacht die als vanouds wordt besteed aan kwesties als racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme. Daarom zou ik deze gelegenheid te baat willen nemen en de leden willen feliciteren voor alle inspanningen die zij zich hebben getroost om de onderhavige kwestie definitief op de Europese agenda te krijgen. Naast de essentiële taak die voor de nationale autoriteiten is weggelegd ten aanzien van de bestrijding van racisme, xenofobie en antisemitisme binnen hun grenzen, is ook Europese actie, naar mijn vaste overtuiging, van cruciaal belang. De Raad - en natuurlijk het voorzitterschap - zullen actief en enthousiast met het Parlement samenwerken om op Europees niveau tot positieve beleidslijnen op dit gebied te komen. Een van de eerste taken is de evaluatie van het effect van het gemeenschappelijk optreden op 14 juli 1996 met betrekking tot maatregelen ter bestrijding van racisme en xenofobie. Eind juni 1998 zal de Raad vaststellen of de lidstaten aan de uit dit optreden voortvloeiende verplichtingen hebben voldaan.
Zoals u zich wellicht herinnert, hebben de lidstaten actie ondernomen om effectieve gerechtelijke samenwerking te bewerkstelligen ten aanzien van overtredingen in de zin van racistisch gedrag. Voor de op 28 en 29 mei geplande Europese Raad staat een verslag over de door de lidstaten genomen of geplande maatregelen in de strijd tegen racisme op de agenda. Zoals u wellicht weet, hebben de Raad en het Parlement hun bezorgdheid over racisme geuit tijdens de conferenties van het Europees Jaar tegen racisme in Den Haag en in Luxemburg. Wij geloven dat het Europees Jaar een belangrijke stap in de goede richting was. Er is een waardevolle bijdrage geleverd aan de bewustwording van de problemen rond racisme in de Unie en aan de bevordering van de oplossing van deze problemen, waarbij tevens gewezen is op de voordelen van onze gemêleerde samenleving.
Zo weet ik dat in mijn land, het Verenigd Koninkrijk, door een grote groep organisaties bijna dagelijks activiteiten door het hele land werden georganiseerd. Toen wij overheidssubsidies beschikbaar stelden voor projecten in het kader van het Europees Jaar, ontvingen wij een groot aantal aanvragen. Het door de Commissie voor rassengelijkheid in het Verenigd Koninkrijk opgezette Info-Point werd overspoeld met vragen. Dit geeft duidelijk blijk van de belangstelling, het enthousiasme en de betrokkenheid aan de basis. Dit was ook in andere lidstaten het geval.
De autoriteiten moeten nota nemen van het sterke bewustzijn dat in het Europees Jaar ten toon is gespreid. Het Jaar moet niet worden gezien als iets eenmaligs. De strijd moet niet aan kracht verliezen. Ik ben het eens met wat de heer Mohammed Ali zojuist heeft opgemerkt, namelijk dat wij niet gediend zijn met louter loze woorden. Wij moeten ervoor zorgen dat de strijdkracht de komende maanden en jaren behouden blijft. Er is in 1997 zowel door de Raad als door de Europese Raad een goede basis gelegd voor continuïteit. Er was sprake van twee verklaringen van de Raad over de strijd tegen racisme op het gebied van jeugd en onderwijs. Bij de verordening van de Raad van 2 juni 1997 is een Europees Waarnemingscentrum voor vreemdelingenhaat en racisme opgericht, en het Verdrag van Amsterdam bevat maatregelen die in dit opzicht van belang zijn. Dit zijn allemaal belangrijke stappen die een basis vormen voor verdere initiatieven ter bestrijding van de verschillende vormen van discriminatie.
De twee verklaringen die door de Raad en vertegenwoordigers van de autoriteiten van de lidstaten zijn aangenomen betreffen het belang van maatregelen op het gebied van jeugd en onderwijs. Zij waren tevens bedoeld om te benadrukken dat er op de goede resultaten van het Europees Jaar moet worden voortgebouwd. Wij zullen het er allemaal over eens zijn dat de afspraak om een Europees Waarnemingscentrum voor vreemdelingenhaat en racisme op te richten in Wenen een van de mijlpalen van het Europees Jaar was. Ik weet dat het Parlement zich lange tijd heeft ingezet voor een dergelijk centrum en dat uw afgevaardigde Glyn Ford een sleutelfiguur is geweest binnen de Adviescommissie racisme en vreemdelingenhaat die zoveel van de voorbereidende werkzaamheden heeft verricht.
Tevens weet ik dat het Parlement zijn betrokkenheid met het Centrum zal blijven tonen, hetgeen ik toejuich. Het Centrum heeft de mogelijkheden om wezenlijk van praktisch nut te zijn. In nauwe samenwerking met de Raad van Europa, zal het bijdragen tot de nodige uitwisseling van informatie en ervaringen. Ik weet zeker dat het van onschatbare waarde voor de lidstaten en de communautaire instellingen zal zijn. Het Centrum is thans van start gegaan. De raad van bestuur is vorige week bijeengekomen en heeft de heer Jean Kahn tot voorzitter gekozen. Dit is een goede keuze, aangezien de heer Kahn zich enorm heeft ingespannen om het Centrum van de grond te krijgen, en ik wil de heer Kahn dan ook feliciteren met zijn benoeming en hem een spoedig en volledig herstel van zijn ziekte toewensen - ongetwijfeld mede uit naam van de leden van het Parlement.
Als wij onze blik op de toekomst richten, moeten wij het effect van het Verdrag van Amsterdam bezien. Het Verdrag bevat twee hoofdpunten die met name van belang zijn voor dit debat. In het Verdrag is in het nieuwe artikel 29, in de tekst van het Verdrag betreffende de Europese Unie, de taak van voorkoming en bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat opgenomen. Het nieuwe artikel 13 voorziet in een rechtsgrondslag voor een communautair optreden in de strijd tegen rassendiscriminatie. Deze nieuwe bepalingen vergemakkelijken onze werkzaamheden om de strijd tegen elke vorm van discriminatie op grond van ras of etnische afkomst te intensiveren. Als de ratificatieprocedures voor het Verdrag van Amsterdam zijn beëindigd, zal de Raad prioriteit geven aan een spoedige tenuitvoerlegging van dit Verdrag. Ik weet dat commissaris Flynn reeds heeft aangekondigd dat de Commissie momenteel een actieplan ter bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat uitstippelt. De Raad ziet de voorstellen van de Commissie voor het voortzetten van de vooruitgang die in het Europees Jaar is geboekt tegemoet en wij verheugen ons erop om met de Commissie samen te werken op dit vlak. Met name het Britse voorzitterschap wil de vaart erin houden op dit gebied. Wij moeten voortbouwen op de tot dusver behaalde resultaten en vooruitzien naar de mogelijkheden van de nieuwe bepalingen van het Verdrag. Wij moeten zowel de wetgevende als de nietwetgevende opties bezien. Het Verenigd Koninkrijk zal tegen het einde van het voorzitterschap een seminar organiseren over de bestrijding van racisme en xenofobie in de toekomst. Wij zijn al een heel eind op de goede weg, maar er moet nog veel werk worden verzet. De Raad is vastbesloten zich niet aan zijn verantwoordelijkheden te onttrekken en ziet uit naar de samenwerking met het Parlement en de Commissie, niet alleen om de kwalijke praktijken aan te pakken die nog steeds een vernietigende uitwerking op de lidstaten hebben, maar ook om de diversiteit, waar wij allen zoveel baat bij vinden, te huldigen.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, het geachte lid verwijst naar de inspanningen van de Commissie in de strijd tegen racisme in 1997 en naar het werk dat is verzet, teneinde te voldoen aan de aanbevelingen van het Europees Parlement in zijn resolutie van 30 januari 1997. De Commissie heeft in 1997 intensief gewerkt aan de uitvoering van het programma van het Europees Jaar tegen racisme en de bevordering van anti-discriminatiemaatregelen. Dat het Jaar positieve effecten heeft gehad op politiek vlak en de strijd een nieuwe impuls heeft gegeven, en dat er goede resultaten zijn geboekt op het gebied van de bewustwording en de vorming van nieuwe partnerschappen en nieuwe netwerken door de hele Unie, werd duidelijk op de officiële slotconferentie in Luxemburg in december 1997.
Zo was een van de belangrijkste politieke winstpunten van 1997 de opneming van de algemene antidiscriminatieclausule in artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam. Zodra het Verdrag van Amsterdam geratificeerd is, is het zeker mijn bedoeling om vóór het einde van deze Commissie met voorstellen voor antidiscriminatiewetgeving te komen, zodat de goede resultaten die in het Europees Jaar en daarna zijn geboekt kunnen worden voortgezet. Een ander blijvend resultaat van 1997 is dat de verordening houdende de oprichting van het Europees Waarnemingscentrum voor vreemdelingenhaat en racisme, waarnaar werd verwezen door de staatssecretaris van Binnenlandse Zaken, mevrouw Quin, is aangenomen. De eerste vergadering van de raad van bestuur heeft op 20 en 21 januari plaatsgevonden in Wenen, en het centrum zal in het najaar van 1998 waarschijnlijk volledig operationeel zijn. Tot slot is een van de belangrijkste resultaten van het Europees Jaar op de slotconferentie duidelijk naar voren gekomen: het gemeenschappelijk optreden van en de samenwerking tussen de Europese instellingen. De aanwezigheid van de fungerend voorzitter van de Raad, de voorzitter van de Commissie, en de vice-voorzitter van het Europees Parlement als sprekers op de conferentie is hier een goed bewijs van. In deze context juicht de Commissie het toe dat het Europees Parlement het belang van de strijd tegen racisme blijft erkennen, bijvoorbeeld door het jaarlijkse debat op de agenda van deze vergadering te Brussel te plaatsen.
Het Europees Jaar tegen racisme had twee hoofddoelen: ten eerste voorlichting en communicatie, ten tweede uitwisseling van ervaringen. Op deze wijze werd een groot aantal activiteiten gepromoot, zoals aanbevolen door het Europees Parlement, variërend van voornamelijk lokale en regionale projecten tot grootscheepse evenementen met televisieverslaggeving over de hele wereld. In totaal zijn er aan ongeveer 177 projecten subsidies verstrekt. Er is alles aan gedaan om projecten te financieren die invloed hadden op de gewone burger, waarbij tevens de behoeften van etnische minderheidsgroepen en immigrantengroepen werden vastgesteld en passende actieplannen werden uitgestippeld.
Na het Jaar tegen racisme zal de Commissie de partnerschappen die tijdens het Jaar aangegaan of geïntensiveerd zijn verder uitbouwen, waaronder die met anti-racistische niet-gouvernementele organisaties, met de sociale partners, de media, sportorganisaties en politieke partijen. In 1997 werd bovendien een Europees platform van antiracistische niet-gouvernementele organisaties geschapen. Het is een prettige gedachte dat wij in de toekomst samen verder aan deze belangrijke zaak kunnen werken. Het Europees Jaar is weliswaar een goed begin geweest, maar het is dan ook slechts een begin. Er is niet alleen duidelijk geworden wat er gedaan moet worden, maar ook wat gedaan kan worden. Ik ben vast van plan erop toe te zien dat de Europese strijd tegen racisme wordt voortgezet. Op zeer korte termijn zal er een actieplan tegen racisme worden gepresenteerd, met behulp waarvan de resultaten en ervaringen van het Europees Jaar 1997 kunnen worden uitgebouwd en vrij baan kan worden gemaakt voor wetgevende voorstellen, zodra het Verdrag van Amsterdam geratificeerd is. Wij hopen dat wij hierbij kunnen blijven rekenen op uw steun, hetgeen immers voor alle Europese burgers van groot belang is.

Ford
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik rapporteur Mohamed Ali graag feliciteren met zijn verslag. Ten tweede wil ik de Commissie feliciteren met het Europees Jaar tegen racisme, dat volgens ons een enorm succes is geweest. Van Madrid tot Manchester en van Barcelona tot Berlijn hebben er duizenden verschillende evenementen plaatsgehad, waarvan sommige door de Commissie zijn gefinancierd en andere door de lidstaten, en weer andere door particulieren. Sommige mensen wilden er zo graag bij betrokken zijn dat zij zelf voor het geld en de organisatie zorgden. Voorts wil ik met name commissaris Flynn bedanken voor zijn toewijding en betrokkenheid om deze kwestie hoger op de agenda te krijgen. De belofte die hij eerst in Marseille heeft gedaan, en nu vandaag opnieuw, om anti-discriminatiewetgeving vóór eind 1999 in te voeren, is buitengewoon goed nieuws. Ten derde gaan mijn felicitaties uit naar de Raad voor de goedkeuring in Amsterdam van de amendementen die het ondubbelzinnig duidelijk maken dat er voor de Europese Gemeenschap een taak is weggelegd in de strijd tegen racisme. Ik wil de Raad tevens feliciteren met de instemming met de oprichting van het Europees waarnemingscentrum dat, zoals commissaris Flynn reeds heeft vermeld, acht dagen geleden in Wenen van start is gegaan en in augustus 1998 op volle toeren zal draaien. Ik juich de benoeming van Jean Kahn als voorzitter van de raad van bestuur van harte toe wegens zijn werk in de Adviescommissie racisme en vreemdelingenhaat. Ik hoop dat het Europees Parlement de beste wensen zal sturen naar de heer Kahn voor een spoedig herstel van de beroerte die hij heeft gehad.
Wij hebben als socialistische fractie een sterke betrokkenheid bij de organisatie van het Jaar tegen racisme getoond. In feite zijn wij er nog steeds bij betrokken - voor ons is het een soort vervolgjaar tegen racisme. Voor vrijdag staat er een conferentie getiteld "European Football and Racism" in Old Trafford te Manchester op het programma die door het voetbalteam wordt gesponsord. En voor 2 en 3 maart hebben wij in Brussel een slotconferentie voor de socialistische fractie in het vooruitzicht. Dus voor ons gaat het Jaar tegen het racisme gewoon door.
Wij zullen het verslag-Mohamed Ali steunen. Wij staan achter de idee van een gedragscode. Wij vinden dat de democratische partijen in het Parlement moeten tekenen. Wij vragen de Commissie dan ook - om met de woorden van de commissaris te spreken: "het Jaar tegen racisme als een grondslag en niet als een monument te zien" . Daarom juichen wij de voor 1998 ingeschreven begrotingslijnen voor de strijd tegen racisme en het voorgestelde actieplan toe. Wij geloven bovenal dat het noodzakelijk is om te voorkomen dat de klad erin komt. Zoals mevrouw Quin al heeft opgemerkt, moeten wij er tegenaan blijven gaan, te meer daar het probleem steeds acuter wordt, met als middelpunt het Front national, dat in Zuid-Frankrijk de bibliotheken leeghaalt, de minderheden tot slachtoffer maakt en zich schuldig maakt aan eugenetische chequeboekdiplomatie. Wij beseffen dat het nog enige tijd duurt voordat het Verdrag van Amsterdam geratificeerd is. In de tussentijd hopen wij evenwel dat de Commissie zich voorbereidt op spoedmaatregelen. Afgaande op hetgeen vandaag naar voren is gekomen, geloven wij dat die er ook zullen komen.
Het voorzitterschap van de Raad kan de Europese burgers ten dienste zijn door de Commissie bij deze taak aan te moedigen en bij te staan. Ik ben dankbaar voor wat er is bereikt, maar - om met Oliver Twist te spreken - dit is helaas nog maar het begin!

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen beginnen met degene die het voortouw heeft genomen voor het jaarlijkse debat, de heer Ali, van harte te feliciteren met de wijze waarop hij zich daarvoor heeft ingezet. Ik wil ook graag de commissaris feliciteren en zijn hele staf die zich in de afgelopen periode zo krachtig heeft ingezet om werkelijk resultaten te boeken op het gebied van antiracisme en op het gebied van de bestrijding van xenofobie en antisemitisme. Ik ben bijzonder blij met de aanwezigheid ook van de vertegenwoordiger van de Raad, omdat hier natuurlijk met name ook een beleid aan de orde is dat nog steeds in handen is van de Raad in de eerste plaats.
De resolutie die wij hebben gemaakt in de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken is het voorwerp geweest van zeer hevige debatten. Ik denk dat wij op het ogenblik al een heel eind zijn gekomen met een gemeenschappelijke opvatting. Er blijven nog een paar punten liggen. De heer Ford heeft er één genoemd ten aanzien van de gedragscode voor partijen. Ik ben eigenlijk al ingenomen met de wijze waarop hij zijn eigen amendement heeft geformuleerd. Het amendement slaat niet op zou ik zeggen aanscherpen van het Reglement in dit Parlement, want iedereen moet zijn politieke mening - hoe afschuwelijk die ook is - kunnen uiten, maar het slaat heel uitdrukkelijk op de partijen. Wij krijgen straks in de toekomst partijen die wel deze gedragscode onderschrijven en partijen die dat niet doen. Wij krijgen politici die aanspreekbaar zijn en dan weet je dat ook en dan kun je de mensen er ook aan houden.
Ik ben dan ook van mening dat dit juist één van de belangrijkste effecten is voor ons van dit Jaar tegen het racisme. Het heeft een heel goed effect gehad op politici. Politici, met name in Nederland, hebben bijvoorbeeld al verklaard dat zij bij de volgende verkiezingen geen xenofobe spelletjes zullen spelen met zaken zoals vluchtelingenbeleid en dergelijke. Dat is een belangrijke zaak, want in het verleden gebeurde dat wel. Ik vind het bijzonder goed dat op deze wijze de politiek wordt uitgezuiverd.
Ik heb zelf nog twee dringende wensen. Met name het punt dat oorspronkelijk ook in de ontwerpresolutie van de heer Ali zelf stond, de verwijzing naar het verslag over de etnische zuiveringen. Dit is, denk ik, voor ons van groot belang. Het is een stuk zelfkritiek op het beleid dat in onze eigen departementen van Buitenlandse Zaken wordt gemaakt. Ik las onlangs nog een nieuw feit in dit verband dat een hooggeplaatste politicus volgens de Franse pers zich had uitgelaten over genocide in Rwanda als zijnde minder belangrijk in Afrika dan als het in Europa had plaatsgevonden. Dat zijn typisch racistische opmerkingen eigenlijk hoewel men zich daarvan misschien niet bewust is. Daarom is het van groot belang om dit punt in onze resolutie alsnog op te nemen conform de oorspronkelijke bedoelingen van der heer Ali.
Ten aanzien van de kwestie van sans papiers . Daar wilde ik nog één opmerking over maken. Er is een tekst in de resolutie zoals die op het ogenblik voor ons ligt waarvan ik kan zeggen dat die eigenlijk slordig is. Daar worden NGO's geprezen voor de inzet voor emigranten zonder documenten. Dat wordt in het algemeen gezegd. Nu is het in Nederland zo dat met name degenen die illegaal blijken te zijn of geen goed vluchtverhaal blijken te hebben, dat die in grote getale hun documenten hebben weggemaakt. Ik ken geen NGO's die zich daar echt voor inzetten. Ik ken wel NGO's die zich inzetten voor de speciale categorie genoemd sans papiers . Ik heb zelf ook delegaties van sans papiers ontmoet. Dat is een bijzondere situatie in het land waar zij verblijven. Ik ben inderdaad blij dat NGO's zich daarvoor hebben ingezet, want dat is soms een omissie waarop moet worden gewezen in de wetgeving. In het algemeen kunnen wij natuurlijk niet zeggen dat een wetgevend orgaan blij moet zijn dat het overruled wordt door een NGO. Dat kun je in z'n algemeenheid niet zeggen. Maar voor de sans papiers heb ik dan ook een amendement ingediend waarvan ik vind dat het helderder is dan het andere amendement dat erover is. Ik denk dat het juist is om ons specifiek te uiten over deze groep en ik hoop dan ook op aanneming.
Overigens hoop ik dat met name ook de Raad zich in de toekomst bereidwillig toont om het onderwerp racisme-, xenofobie- en antisemitismebestrijding om dat ook aan een meer democratische controle te doen onderwerpen zodat het niet alleen maar in handen blijft van een unaniem reagerende Raad, want dat is in feite een zwakke basis voor beleid.

Andrews
Mevrouw de Voorzitter, ik zou het voorstel van de commissaris voor een follow-up van het Jaar tegen racisme willen toejuichen. Ik kan hem aanbevelen de toestand van racisme en vreemdelingenhaat in mijn land misschien eens te bezien. Vooral in mijn eigen stad Dublin bestaat er buitengewone angst voor zigeuners en andere mensen uit Oost-Europa en elders, zoals Noord-Afrika. Er komt maar een klein aantal vluchtelingen het land in, in vergelijking met Duitsland of Groot-Brittannië en andere landen. Eerlijk gezegd, hoeven de Ieren niet trots te zijn op de wijze waarop wij met deze vluchtelingen omspringen. Dat wil ik extra benadrukken. Ik wil de commissaris bedanken voor het uitstekende werk dat hij op dit terrein heeft verricht. Hij heeft verschrikkelijk veel buitengewoon goede prestaties geleverd. Hij heeft de mensen steeds meer bewust gemaakt van de behoefte en de schat aan culturele verscheidenheid in ons land.
De heer Mohamed Ali is mijns inziens een van de bijzonderste mensen in het Parlement. Hij heeft het voortouw genomen om meer respect en begrip voor de islam in de Europese Unie te creëren. Het is zeer belangrijk dat wij islamieten niet gelijkstellen aan Taliban-aanhangers en andere fundamentalisten. Per slot van rekening kent elke religieuze sekte of officiële godsdienst fundamentalisten. Tolerantie van verscheidenheid verrijkt onze samenleving. De heer Mohamed Ali verdient alle lof voor zijn verslag, dat ik volledig steun.
Het is voor de eerste maal dat in een verdrag op Europees niveau - het Verdrag van Amsterdam - de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat expliciet als een doelstelling van de Europese Unie is vastgelegd. Dit is bepaald geen onbenullige doelstelling; het is belangrijk. Het betekent duidelijk een grote stap voorwaarts. Het is niet alleen belangrijk dat de Europese Unie en de lidstaten gemotiveerd zijn om onze burgers een hoge mate van veiligheid en vrijheid, veiligheid en gerechtigheid te verschaffen, maar deze toewijding moet ook duidelijk worden gekoppeld aan de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat. Het is een doelstelling die door elk land in de praktijk moet worden verwezenlijkt. De geschiedenis brengt verschrikkelijke feiten aan het licht. Als wij daar enige lering uit hebben getrokken, moeten wij alles wat in ons vermogen ligt gebruiken om racistische praktijken een halt toe te roepen. In het Verdrag van Amsterdam zijn nog veel andere goede punten opgenomen, maar deze doelstelling is de enige waarop iedere burger een beroep kan doen.
Ik ben er een voorstander van dat het verslag van de heer Mohamed Ali naar alle scholen en universiteiten in de Europese Unie wordt rondgestuurd, omdat wij - via het onderwijs - xenofobe en racistische standpunten in de kiem moeten smoren.

Goerens
Mijnheer de Voorzitter, de heer Mohamed Ali heeft ons in zijn verslag gevraagd om een uitspraak over een reeks constateringen, voorstellen en maatregelen in verband met racisme, xenofobie en antisemitisme.
Mijn fractie steunt de ontwerpresolutie waarin hij ons vraagt waakzaam, volhardend en actief te blijven. Waakzaam, omdat er in onze maatschappijen veel belemmeringen blijven bestaan die aan de basis liggen van allerlei schendingen van de mensenrechten, van misbruik van het feit dat mensen anders zijn en van regelrechte uitsluiting. Volhardend, omdat de strijd tegen racisme, xenofobie en antisemitisme er een van lange adem is. Die strijd moet ondersteund worden door systematische observatie, preventie, en wetgevende en politieke initiatieven in de ruimste zin van het woord, aangevuld door het uitstekende werk van de NGO's.
Maar al zijn we nog zo waakzaam, volhardend en alert bij het analyseren van racisme, xenofobie en antisemitisme, we moeten ook actief zijn. Er blijft immers nog heel wat te doen, vooral op het vlak van voorlichting. Met behulp van politieke propaganda en de media moeten we tegengaan dat de meest kwetsbare en ontvankelijke leden van de samenleving door dit gif worden aangetast.
Tot slot zou ik de Raad en de Commissie willen vragen welk gevolg zij denken te geven aan het meermaals herhaalde verzoek van ons Parlement om een herdenkingsdag voor de slachtoffers van de holocaust in te voeren. Dit zou ons vooruit helpen in de richting die ik zojuist heb aangegeven.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, het jaarlijks debat over racisme moet een gelegenheid zijn om concrete stappen te zetten in de strijd tegen racisme, vreemdelingenhaat en alle vormen van discriminatie, zoals de heer Mohamed Ali, die ik complimenteer met zijn werk, ook betoogt in zijn verslag.
Waar in dit verslag wordt gesproken over de resultaten van het Europees Jaar tegen het racisme, 1997, is het van belang te wijzen op de rol die het in 1997 tot stand gekomen en ondertekende Verdrag betreffende de Europese Unie zal zijn toebedeeld in de bestrijding van het racisme. Ook wij betreuren het, evenals de rapporteur in paragraaf 4 van zijn verslag, dat niettegenstaande de goede bedoelingen die men te kennen heeft gegeven, het beginsel van non-discriminatie niet als grondbeginsel in het zogenaamde Gemeenschapsrecht met onmiddellijk effect is opgenomen, zoals staat in artikel 13: passende maatregelen ter bestrijding van discriminatie op grond van geslacht, raciale of etnische afkomst, godsdienst of overtuiging, handicap of seksuele geaardheid, die op voorstel van de Commissie na raadpleging van het Europees Parlement door de Raad met eenparigheid van stemmen moeten worden genomen. Het zijn fraaie woorden die kunnen worden gezien als een stap in de goede richting, maar ook als een stap in een mijnenveld, omdat er vele mijnenleggers zijn en omdat de maatschappelijke situatie een ware broedplaats voor racisme is. En het zal niet met fraaie woorden en schuchtere stappen zijn dat men een ruimte van vrijheid, veiligheid en gerechtigheid zal scheppen waarvan de strijd tegen racisme en vreemdelingenhaat een onmisbaar element is, zoals staat in artikel 29.
Mijn spreektijd is bijna op, maar toch wil ik niet nalaten te wijzen op het voorstel tot opstelling van een Europees Handvest van de rechten van emigranten in het kader van een integratiebeleid dat beoogt de wederzijdse acceptatie van de etnische groepen te bevorderen. De titel op zichzelf is veelbelovend. Dat doet bijzonder deugd voor iemand die afkomstig is van en woont in een land van emigranten en immigranten. Dat is een van de goede voorstellen uit dit verslag dat we geheel en al goedkeuren.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geachte heer Flynn, racisme betekent uitsluiting. De strijd tegen het racisme is dus ook de strijd tegen de uitsluiting. De heer Flynn heeft dat telkens opnieuw onderstreept. Op dat punt kunnen wij het met hem alleen maar eens zijn. Zo komt men tot integratie in plaats van gedwongen assimilatie, gelijkgerechtigdheid in plaats van juridische ongelijkheid, gelijke rechten in plaats van voortzetting van de ongerechtvaardigde juridische opsplitsing van onze samenleving in burgers van de lidstaten, burgers van de Unie en vreemdelingen uit derde landen. Die hiërarchie van mensen van eerste, tweede en derde rang ligt ook aan de basis van het racistische geweld in de Europese Unie, dat men steeds normaler gaat vinden en dat in het Jaar tegen racisme op ontstellende wijze tot uiting is gekomen in de opiniepeilingen van Eurostat, volgens welke 30 % van de mensen in de Europese Unie zich racistisch en antisemitisch noemt.
Democratie berust op participatie en deelneming van iedereen op voet van gelijkheid. Democratische rechten kunnen niet afhankelijk worden gemaakt van etnische afkomst, huidskleur, godsdienst of leeftijd. Als ik zie hoe groot het racisme en de uitsluiting in het dagelijkse leven zijn, gaat het slecht met de democratie in de Europese Unie. De wijze waarop men met minderheden omgaat en hun elke integratie ontzegt, is een schande! Ook de plechtige verklaringen in het Jaar tegen racisme helpen niet als de politici precies het tegendeel doen! Wij moeten ermee ophouden rechten te ontzeggen en moeten het staatsburgerschap overal in de Europese Unie tot op het niveau van een democratische samenleving tillen.
Tot die samenleving behoren de nieuwe minderheden en allen die wij als arbeidskrachten naar hier hebben gehaald, maar die ook mensen zijn. Ook hun horen de mensenrechten onvervreemdbaar toe. Het helpt niet dat de wet en de politiek met die minderheden geen rekening willen houden. Die mensen zijn en blijven hier. Zij moeten hier ook kunnen blijven.
Tot besluit zou ik nog de tekst van een mooi lied willen citeren. Wellicht kan dat voor ons een leidraad zijn: " Mijn moeder is zwart, mijn vader is blank, mijn zuster is geel, mijn broeder is rood en ik ben meer dan tienduizend jaar oud. Mijn naam is mens."

Van Lancker
Voorzitter, dat het Europees Jaar tegen racisme bijna afgesloten is, denk ik, mag niet betekenen dat de strijd tegen het racisme afgelopen is. Ik heb onlangs de eurobarometeropiniepeiling in mijn handen gehad die gepresenteerd geweest is bij het afsluiten van het Europees Jaar tegen het racisme, mijnheer de commissaris, en ik moet u zeggen dat ik de resultaten ontstellend vind. Niet minder dan eenderde van de geïnterviewden verklaart zichzelf zeer of nogal racistisch. In België was dit zelfs meer dan de helft van de geïnterviewden. Die opiniepeiling heeft ook zeer duidelijk aangetoond dat xenofobie het best gedijt op persoonlijke gevoelens van onveiligheid, maar vooral ook, en dat is belangrijk, op angst voor de toekomst en gebrek aan vertrouwen in de democratische instellingen. Eén conclusie die ik daar alvast wil uittrekken, collega's, is dat deze nieuwe studie alle democratische partijen in Europa dubbel moet aanzetten om werk te blijven maken van geloofwaardige en eerlijke politiek, van vertrouwen in de instellingen die mensen ook vertrouwen geeft in de toekomst. Maar er bestaan hier ook politieke partijen die van het kweken van angst, van xenofobie, van racisme een echte kweekvijver gemaakt hebben, die van hun mandaten misbruik maken om op alle fronten tegelijk vrijelijk hun haatdragende gedachten te spuwen die spreken over "vreemd gespuis, eigen volk eerst" en als het even kan in alle talen gelijk. In Brussel gaan er racistische pamfletten in alle deuren van alle inwoners, ook van de Italianen, ook van de Turken, ook van de medewerkers van dit Parlement en van de collega's.
Mijnheer Oostlander had ik een boodschap willen meegeven. Een ding moet ons duidelijk zijn. Het alibi van politieke vrijheid, van vrijheid van meningsuiting mag nooit gebruikt of misbruikt worden om racistische doeleinden of discriminatie te voeden op basis van kleur en herkomst, noch binnen noch buiten dit Huis, want dit is manifest in strijd met de rechten van de mens.
Daar is juist al gewezen naar het charter dat is uitgewerkt in verband met politieke partijen, waarin zij zich engageren om racisme te bestrijden in hun eigen midden en ook daarbuiten waarin zij verklaren niet te zullen samenwerken met groeperingen die wel aanzetten tot racistische daden. Ik hoop alvast dat alle democratische partijen dit charter zeer snel zullen ondertekenen, maar ook uitvoeren alstublieft.
Maar ik blijf van mening, collega Oostlander, dat ook dit Europees Parlement dit charter als één van zijn principes in zijn eigen werking moet nemen als democratische instelling van de burgers van de Europese Unie. Het mag niet zo zijn dat in naam van de vrije meningsuiting hier in deze vergaderzaal racistische taal gesproken wordt. Het gaat niet op dat het Europees Parlement subsidies geeft aan degene die vreemdelingenhaat zaait.
Wat in het Belgische parlement mogelijk is gebleken en niet in strijd blijkt met de fundamentele vrijheden, vind ik dat ook in dit Huis moet kunnen. Ik zou alstublieft vragen aan het Bureau om aan dit Europees Parlement een voorstel te doen van reglement of wijze van functioneren waarbij wij niet langer bijdragen aan de haatzaaiende boodschappen van sommige collega's onder ons.

De Esteban Martin
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn landgenoot, de heer Mohamed Ali, gelukwensen met zijn werk. Allereerst moet gezegd dat racisme en vreemdelingenhaat haaks staan op de beginselen waarop de Europese integratie gebaseerd is. In de Unie dienen de principes van wederzijds respect en solidariteit te worden beschermd en die mogen niet afhankelijk zijn van ras, levensovertuiging, huidskleur of afkomst. Zij moeten tot de meest fundamentele doelstellingen van onze Unie behoren en het is zaak dat wij dit benadrukken om de burgers van Europa hiervan te doordringen.
Zoals hier reeds gezegd is, mogen we ons gelukkig prijzen met de vooruitgang die het Verdrag van Amsterdam op dit gebied gebracht heeft, waardoor het namelijk mogelijk is geworden adequate maatregelen te nemen ter bestrijding van discriminatie op grond van raciale of etnische achtergrond. In dit Verdrag wordt tevens voor de eerste maal vastgesteld dat de Unie tot doel heeft racisme en vreemdelingenhaat te voorkomen en te bestrijden, ten einde de burger een hoge mate van veiligheid te bieden binnen een ruimte waar vrijheid en rechtvaardigheid heersen.
We mogen echter niet vergeten dat het voornaamste instrument dat bescherming moet bieden aan degenen die door racisme bedreigd worden, uiteraard de wet is, en dat die bescherming in de eerste plaats een taak van de lidstaten is. Maar het is zaak dat de Unie deze strijd ondersteunt met gebruikmaking van de middelen waarover zij uit hoofde van haar bevoegdheden beschikt en waarvan het bestaan tijdens het Europees Jaar tegen het racisme veelvuldig gebleken is uit de financiering van projecten gericht op voorlichting. Deze maatregelen tegen het racisme moeten worden voortgezet en moeten tevens worden ingevoerd in de kandidaat-landen in Oost-Europa om hun positief effect te bestendigen, waarbij de acties van de Unie in het Europees Jaar tegen het racisme als uitgangspunt moeten worden genomen.
Racisme is een bedreiging voor de samenleving. Daarom verdient het al onze aandacht. Als politici en als vertegenwoordigers van de Europese burgers, dienen wij dit probleem met de vereiste verantwoordelijkheid aan te pakken. Bij de bestrijding van racisme is het van fundamenteel belang dat er aandacht wordt geschonken aan het onderwijs, in die zin dat de nieuwe generaties goed worden voorgelicht over wat racisme en discriminatie precies inhouden. Het zijn de nieuwe generaties jongeren die het Europa van morgen gestalte zullen geven en onze inspanningen dienen met name op hen te zijn gericht.
Het is van vitaal belang en onontbeerlijk dat er een adequaat beleid voor onderwijs en scholing wordt gevoerd dat is afgestemd op ambtenaren in het algemeen, politieagenten, ambtenaren van justitie alsook op mensen die als jongerenwerkers en in het onderwijs actief zijn, met het oog op het leven en werken in een multiraciale maatschappij. Dat beleid dient tevens trainingen te omvatten voor het leren omgaan met moeilijke praktijksituaties. Het moet adequaat onderwijs zijn waardoor verdraagzaamheid, non-discriminatie en het samenleven van verschillende culturen naast elkaar worden bevorderd, waarbij de kans op verrijking die zo'n samenleving bieden kan, benut wordt. Wederzijds begrip is gebaseerd op uitwisseling en ontmoeting tussen culturen. Door de opgedane kennis komen we tot een positieve aanvaarding van de culturele verscheidenheid en het cultureel pluralisme. En dat is het doel dat in alle en in elk van onze lidstaten van de Unie moet worden bereikt.
Hopelijk zullen we tijdens de komende debatten van deze Vergadering met genoegen kunnen constateren dat er op dit terrein aanzienlijke vooruitgang geboekt is, en hopelijk zal het probleem van het racisme nooit meer op onze agenda voorkomen omdat het uit onze samenlevingen verdwenen is.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen zondag 25 januari stond in de grootste krant van Finland, de Helsingin Sanomat, een lang ingezonden stuk van collega Raimo Ilaskivi, een artikel dat naar mijn mening inspeelt op racisme en vreemdelingenhaat, terwijl wij dat nu juist door middel van de resolutie, met name door overweging M en paragraaf 14, veroordelen.
Ik zal een paar voorbeelden geven van hetgeen Ilaskivi zegt. Hij zegt dat wij, dat wil zeggen de Finnen, zelf moeten kunnen kiezen welke bevolkingssamenstelling wij willen hebben. Een dergelijke uitspraak geeft me een onbehaaglijk gevoel en doet me denken aan 50 jaar en langer geleden. Verder zegt hij dat botsingen tussen verschillende culturen problemen veroorzaken, dat het grootste deel van de Somalische vluchtelingen die begin jaren 1990 naar Finland zijn gekomen, geen werk heeft maar leeft van de bijstand. Dit terwijl hij best weet, dat zij geen werk kunnen aannemen. Dat is namelijk niet toegestaan door de wet.
In de ontwerpresolutie stellen wij dat het Parlement zich moet verplichten om de strijd tegen het racisme en de vreemdelingenhaat aan te binden. Het is kennelijk niet voldoende dat het Parlement zich verplicht; wij, als afzonderlijke leden moeten ons er ook toe verplichten. Om te beginnen kunnen wij morgen hoofdelijk stemmen, zodat wij kunnen zien wie de resolutie steunt en wie niet. Of wordt er met een dubbele tong gesproken, met één hier in het Parlement en in Helsinki met een andere, die xenofobe bewegingen steunt?

Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, onze geavanceerde technologiemaatschappijen hebben behoefte aan liturgieën en rituelen, en de rationele gedachte moet het maar al te vaak afleggen tegen het geloof in de magie. Met de Europese Unie is het niet anders. Zie ons hier nu samen ter communie gaan in het ritueel van het antiracisme, met zijn hogepriesters, zijn banvloeken, zijn duiveluitdrijvers en, het moet gezegd worden, zijn hypocrieten. Alle instellingen doen eraan mee: Commissie, Brussel, Raad van ministers en Parlement.
Sta mij toe als agnosticus, als sceptische geest, als iemand die niet gelooft in uw dogma's en die uw rituelen vermakelijk vindt, een paar van uw heilige huisjes omver te schoppen. Ten eerste: hoe kunt u het hebben over racisme als u beweert dat er geen rassen bestaan? Is dat niet een beetje inconsequent? De Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, die de politieke correctheid zoals altijd hoog in het vaandel voert, heeft trouwens in haar vorige vergadering besloten voortaan het woord "ras" uit haar besprekingen te weren. Alsof met het woord de werkelijkheid zou zijn uitgebannen.
Ten tweede, als het antiracisme en de strijd tegen het racisme doeltreffend waren, zou het vast niet nodig zijn om er jaar in jaar uit op terug te komen en om na een jaar tegen het racisme nu allicht ook een millennium tegen het racisme uit te roepen.
De situatie verslechtert misschien wel omdat uw oplossingen niet deugen. En dat is punt drie. De toestand in onze voorsteden, vooral in Frankrijk, België en nog een paar andere Europese landen, wordt inderdaad almaar moeilijker. De misdaad neemt er toe en etnische rellen komen er steeds vaker voor. Dit geldt vooral in Frankrijk, waar etnische bendes, bendes van jonge immigranten, alles aanvallen wat de staat en de natie vertegenwoordigt. Uiteraard is de politie het doelwit, maar ook burgemeesters van alle politieke slag, zelfs socialisten en communisten, en brandweerlieden moeten het ontgelden. De brandweer wordt hoe langer hoe vaker bekogeld als zij branden komt blussen of mensenlevens komt redden bij een ongeval.
Daar zijn heel wat verklaringen voor, en dat is punt vier: uiteraard de veel te grote immigratie, de betreurenswaardige ontworteling van de immigranten, het falen van de school, maar ook, als u mij toestaat, de antiracistische ideologie en het bijbehorende beleid. Ik verklaar mij nader. Als een jeugdig staatsburger agressief, gewelddadig of zelfs delinquent gedrag vertoont, wordt hij vervolgd en bestraft, en dat is een goede zaak. Als een jeugdig buitenlands staatsburger hetzelfde agressieve, gewelddadige of zelfs delinquente gedrag vertoont, beschuldigt hij zijn leraar, de politieman of de rechter van racisme. Vanaf dat moment is de delinquent niet meer de beklaagde, maar de aanklager. En in plaats van zich zwakker te voelen, voelt hij zich sterker. Ja zeker, het antiracisme wakkert het geweld van etnische bendes aan, wat op zijn beurt leidt tot wat u racisme noemt.
De weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens. Het dwangmatige en obligate antiracisme dat u wilt opleggen is een van de oorzaken van het racisme.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, overal in de Europese Unie worden wij op dit ogenblik met racisme en xenofobie geconfronteerd. Allen willen wij die verschijnselen bestrijden. Wij vinden het goed dat het Verdrag van Amsterdam meer mogelijkheden biedt om mensen te beschermen tegen discriminatie op grond van ras, volk of religie. Toch meen ik dat het doeltreffendste werk nog altijd door de mensen zelf wordt verricht. Dat wordt meteen duidelijk als men xenofobie niet, zoals vaak ten onrechte gebeurt, als vreemdelingenhaat vertaalt, maar als "angst voor vreemdelingen" .
Die angst, die vooral ouderen voelen, kunnen wij alleen zelf in ons dagelijks werk thuis wegnemen. Daarom moeten wij de burgers een gevoel van veiligheid geven zodat ze hun angst kunnen overwinnen. De resultaten van het Jaar tegen racisme, dat de rapporteur in de Commissie een alibi-actie heeft genoemd, kunnen op zichzelf niet volstaan om dat doel te bereiken. Daarvoor zijn ook de door de heer Flynn aangekondigde vervolgmaatregelen onontbeerlijk.

Elliott
Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik tegen de twee laatste sprekers willen zeggen dat zij een beetje voorzichtig moeten zijn. Eenieder van ons is het potentiële slachtoffer van andermans racistische opvattingen. Als wij niet bereid zijn op te komen voor de rechten van anderen, zouden onze rechten op een dag op de proef kunnen worden gesteld en zal er niemand zijn om ze te verdedigen. Voorzichtigheid is dus geboden.
Ik wil de heer Mohamed Ali feliciteren met zijn uitstekende verslag en er twee punten uit naar voren halen. Paragraaf 6 is heel belangrijk, en het doet mij deugd te melden dat de nieuwe regering in Groot-Brittannië wetgeving zal invoeren op grond waarvan voor elke racistische criminele daad zwaardere straffen kunnen worden gegeven. Dit is volkomen terecht. Het is ook belangrijk dat in paragraaf 14 onverstandige en opruiende taal wordt veroordeeld - die door sommige politici, tegen beter weten in, soms wordt gebruikt - omdat er racistische afkeer en haat door wordt uitgelokt. Wij hebben verhalen gehoord over bevolkingsgroepen die met haatgevoelens overstelpt werden; sommige opmerkingen kunnen kwalijke gevolgen hebben. Invloedrijke personen moeten racisme niet aanmoedigen.
Paragraaf 15 is belangrijk in het licht van de op handen zijnde onderhandelingen voor toetreding van Midden- en Oost-Europese landen, omdat volkomen duidelijk wordt gemaakt - en ik wil niet een land in het bijzonder veroordelen of bekritiseren - dat respect voor de mensenrechten en voor het begrip anti-discriminatie in zijn geheel, zoals opgenomen in artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam, een essentieel onderdeel vormt van hetgeen waarmee de desbetreffende landen akkoord zullen gaan als zij lid van de Europese Unie worden. De wijze waarop bepaalde minderheidsgroepen, met name rondtrekkende bevolkingsgroepen, in sommige van deze landen van oudsher bejegend zijn, is schokkend en schandelijk en moet beëindigd worden. Ik ben een groot voorstander van de invoering van een gedragscode. Ik hoop dat deze gedragscode van kracht is bij de volgende Europese verkiezingen en ervoor zorgt dat geen van de grote politieke partijen in de verleiding zal komen om racisme als troef te gebruiken - zoals bij de laatste algemene verkiezingen in Groot-Brittannië is gebeurd - en dat de partijen die niet bereid zijn een gedragscode die racistische en xenofobe gezindheid verbiedt te tekenen helemaal uitgerangeerd worden.
Tot slot moeten wij niet alleen elke vorm van racisme veroordelen, maar ook de pluspunten van een pluralistische multiraciale samenleving prijzen. Ik ben er trots op een dergelijke bevolkingsgroep in West-Londen te vertegenwoordigen, waarvan een derde van de bevolking - of hun ouders - van niet-Engelse afkomst is en die over het algemeen gelukkig en harmonieus is en een positief effect heeft op de omgeving. Deze multiraciale bevolkingsgroepen zijn niet alleen in cultureel opzicht verrijkend maar tevens goed voor de economie. Dit is stof tot overdenking. De anderhalf miljoen inwoners van Groot-Brittannië die van Aziatische afkomst zijn, hebben vorig jaar vijf miljard Britse pond bijgedragen aan de economie van mijn land. Een dergelijk positief aspect wordt maar al te vaak over het hoofd gezien.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, net een jaar geleden heeft de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media van het Europees Parlement een hoorzitting gehouden rond het thema "Raakpunten tussen Europa en de islam" . Tijdens die hoorzitting schiep een van de genodigden, Jean Yahya Michot, directeur van het Centre de philosophie arabe van de Université catholique de Louvain, er behagen in het debat te monopoliseren en zich in beledigende, racistische termen tegen mij te uiten. Enkele maanden later publiceerde dezelfde Yahya Michot in Beiroet een boekje waarin hij met behulp van theologische argumenten de moord op zeven monniken in Tibéhirine rechtvaardigt. Ik mag hopen dat het Europees Parlement zijn leden in het kader van een volgend Jaar tegen het racisme behoedt voor dit soort verbale agressie van buitenlandse agenten, die uitroeiing op de meest barbaarse wijze van geboren Europeanen voorstaat omdat die blank en vaak christelijk zijn. Wat betreft professor Yahya Michot zal het nog wel even duren voor we weer geteisterd worden door zijn beledigingen, maar ik heb mij wel tot het Vaticaan moeten wenden om gedaan te krijgen dat deze onlangs genaturaliseerde Belg zijn mond houdt of mijn land verlaat.

Zimmermann
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats dank ik de heer Flynn voor zijn steun en zijn inspanningen, maar vooral de medewerkers van de Commissie voor wat zij in 1997 tijdens het Jaar tegen racisme en vreemdelingenhaat hebben gedaan. Ik feliciteer de heer Mohamed Ali met zijn voortreffelijk verslag. Toch zou ik bij het einde van dit Jaar tegen racisme en vreemdelingenhaat willen wijzen op drie punten waaraan moet worden voortgewerkt. In de eerste plaats moeten de in 1997 aangevatte inspanningen voor de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat worden voortgezet. De uitspraken van drie rechtse collega's tonen aan dat wij daarmee in dit Parlement nog lang niet anders hebben leren omgaan. In de tweede plaats - ik richt mij nu tot die personen - moeten politici, media en scholen zich sterker van hun voorbeeldfunctie bewust worden en zich tegen racisme en vreemdelingenhaat keren. In de derde plaats is de Europese Unie een gebied dat altijd al door sterke immigratieen emigratiebewegingen gekenmerkt is geweest. De mensen die zich definitief bij ons hebben gevestigd, hebben onze samenleving mee vorm gegeven en zijn meestal ook goed geïntegreerd. Als die integratie de voorbije jaren niet is gelukt, is dat niet de schuld van de migranten maar komt dat doordat een politieke strategie ontbreekt. Wij moeten ons inspannen opdat die mensen zich in Europa beter kunnen integreren, zodat wij echt een gemeenschap gaan vormen.
In dat verband wijs ik op de bijzondere kwetsbaarheid van de migrantenvrouwen. Zij ervaren discriminatie vaak niet alleen wegens hun nationaliteit of uiterlijk, maar ook omdat zij vrouwen zijn. De UNHCR heeft strategieën ontwikkeld om vrouwelijke vluchtelingen tegen inbreuken te beschermen. Ik verzoek de lidstaten dan ook die toe te passen.
Bijzonder belangrijk is voor mij een punt dat wij in de Commissie hebben besproken en waarover wij het ook eens zijn geworden: volgens mij is het verkeerd - dat is ons in vele gesprekken met organisaties ook telkens opnieuw bevestigd - dat men over discriminatie op grond van ras spreekt. Zoals mevrouw Roth heeft gezegd, bestaat immers alleen het menselijke ras. Er zijn geen verschillen. Om dat te onderstrepen zouden wijzelf in een positieve context nooit van rassendiscriminatie mogen spreken. Ik stel daarom voor dat wij ons eens over onze woordkeuze bezinnen en misschien voor een ander woord, bijvoorbeeld overeenstemming, gaan opteren.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, laat ik uitgaan van mijn eigen district in het Verenigd Koninkrijk, te weten Essex, om het succes van het Europees Jaar te illustreren. In de afgelopen twaalf maanden heb ik deelgenomen aan een door 200 bedrijven bijgewoonde conferentie over rassengelijkheid, aan een seminar voor personeelsfunctionarissen over racistische discriminatie bij het aannemen van personeel, aan een speciale conferentie met zeven forums inzake racistische voorvallen, met deelneming van vele bureaus van ons district, en aan een anti-racistische gedichtenwedstrijd, waarbij ik beoordelaar was van de inzendingen van meer dan 300 plaatselijke schoolkinderen. Toch is het aantal racistische misdrijven in Essex dit jaar - met ruim 100 - constant gebleven. Uit onderzoek van de afdeling burgerbescherming van de politie in Essex is gebleken dat als er sprake is van een racistische gezindheid in een wijk de daders in het algemeen hun racistische misdrijven gemakkelijker kunnen goedpraten. Ik wil de commissaris dan ook vragen er samen met ons voor te zorgen dat het elk jaar het Jaar tegen racisme is. Daarom zal de Race Equality Council van Essex dit jaar een nieuw anti-racistisch project starten met jongeren in Thurrock, een nationale expositie over rassenverscheidenheid presenteren en nog deze week een eerste bijeenkomst beleggen voor plaatselijke vrouwengroepen inzake problemen waarmee vrouwen van etnische minderheden kampen. Bovendien heeft de Essex Returners Unit samen met Essex Tech een actieplan gelanceerd, met onder meer nieuwe wervingsprocedures voor de lokale politie, bevordering van rassenbewustzijn bij lokale opleidingsinstituten en nieuwe steun voor plaatselijke etnische minderheidsgroepen. Iedereen veel gelukgewenst hiermee.
Laat dit ene lokale voorbeeld een voorbeeld voor ons allen in het Europees Parlement zijn, en laten wij voor ogen houden dat de Europese strijd tegen racisme tot de bevolking op lokaal niveau moet doordringen, en niet alleen in Essex maar in elk deel van Europa. Anders heeft het geen zin.

Quin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil heel in het kort een of twee opmerkingen ingevolge dit debat maken. Ik juich de over het algemeen positieve toon van het debat toe, alsmede de goede ontvangst van het verslag over racisme. Ik zal kort een à twee specifieke punten aanstippen.
Een aantal sprekers heeft het over het onderwijs gehad en ik zou willen opmerken dat de Raad geheel en al inziet dat het belangrijk is om via het onderwijs en de jeugd tot een samenleving met gelijke kansen voor iedereen te komen. Zoals het Parlement wellicht weet, is 21 maart uitgeroepen tot de dag waarop culturele verschillen in de kijker worden geplaatst en tolerantie onder jongeren en in onderwijsinstellingen wordt gepropageerd. Ik weet dat de heer Goerens, die eerder aan het woord was, er veel aan heeft gedaan om de jongeren van nu aan de gevaren van het nazisme en antisemitisme van destijds te herinneren. Ik ben het met hem eens dat de herdenking van de slachtoffers van de holocaust zeer belangrijk blijft. Zowel de heer Mohamed Ali als de heer Andrews hebben met name de risico's van vrees voor de islam vermeld. Ik kan mij heel goed vinden in de door hen gemaakte opmerkingen. Het is ons aller verantwoordelijkheid dergelijke ondoordachte vooroordelen jegens een bevolkingsgroep te verwerpen. Daarom wil ik, namens de Raad, stellen dat ik goede nota heb genomen van de diverse punten die in de loop van dit debat naar voren zijn gekomen. Het schijnt mij toe dat dit duidelijk een gebied is waarop de drie instellingen - Parlement, Commissie en Raad - nauw met elkaar kunnen samenwerken om praktische en effectieve actie in de toekomst te bevorderen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Quin.
Ik heb een ontwerpresolutie overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Asielbeleid en asielrecht
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B4-1012/97 - O-0136/97 aan de Raad en B4-1013/97 - O-0137/97 aan de Commissie, van mevrouw Lindeperg, namens de PSE-Fractie, over het asielrecht; -B4-1017/97 - O-0166/97 van de heer Vinci en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, aan de Commissie over de eerbiediging van het asielrecht; -B4-1018/97 - O-0174/97 aan de Raad en B4-1019/97 - O-0175/97 aan de Commissie, van de leden Nassauer en Oomen-Ruijten, namens de PPE-Fractie, over het Verdrag van Dublin betreffende asielprocedures; -B4-1020/97 - O-0176/97 van de leden Schaffner en Caccavale, namens de UPE-Fractie, aan de Raad over het asielbeleid; -B4-1021/97 - O-0178/97 aan de Commissie en B4-1104/97 - O-0179/97 aan de Raad, van de heer Wiebenga, namens de ELDR-Fractie, over het asielrecht; -B4-0002/98 - O-0162/97 aan de Raad en B4-0003/98 - O-0163/98 aan de Commissie van mevrouw Roth, namens de V-Fractie, over de bescherming van personen die vervolgd worden door niet onder de overheid ressorterende beambten; -B4-0004/98 - O-0167/97 aan de Raad en B-0005/98 - O-0168/97 aan de Commissie, van de heer Pradier, namens de ARE-Fractie, over justitie en binnenlandse zaken.
Schulz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank u dat ik zo spoedig het woord mag voeren. Ik heb nogmaals het woord gevraagd omdat ik meen dat wij op een aantal uitspraken van extreem rechts in het Parlement moeten kunnen antwoorden. Als wij hier debatteren over het racisme in Europa en over het feit dat het extreme racisme in Europa om zich heen grijpt, en wij dan moeten vaststellen dat hier in extreme vorm...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Mijnheer Schulz, u hebt mij het woord gevraagd voor een motie van orde. Het debat dat u wilt heropenen, is al gesloten. Ik kan het niet heropenen. Indien u mij het woord vraagt voor een motie van orde, dan krijgt u dat, maar niet om het debat voort te zetten.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u dat u mij heeft doorzien. Toch zou ik van deze gelegenheid gebruik willen maken om mijn zin te beëindigen. Het is schandelijk dat juist zij die het racisme in Europa vertegenwoordigen een debat over racismebestrijding eisen.
Mijnheer de Voorzitter, op basis van artikel 131 van het Reglement verzoek ik u het debat over de mondelinge vragen van de verschillende fracties tot de maandag van de volgende plenaire vergaderperiode in Straatsburg om 17.00 uur te verdagen.
Tot enkele minuten voor het begin van dit debat heeft de Fractie van de Europese Sociaaldemocraten met een aantal andere fracties in het Parlement onderhandeld over een compromistekst die de verschillende politieke standpunten zoveel mogelijk moest weerspiegelen. De liberale fractie heeft, om redenen waarop ik geen commentaar heb te geven, vijf minuten voor het begin van deze plenaire vergadering haar handtekening onder deze compromistekst teruggetrokken. Het resultaat daarvan is dat morgen voor onze compromistekst zeker geen meerderheid zal worden gevonden. Er bestaat echter geen andere compromistekst waarvan wij mogen aannemen dat daarvoor wel een meerderheid kan worden gevonden. Het gevolg van dat alles zou dus zijn dat wij vandaag een debat houden zonder morgen een tastbaar resultaat te kunnen bereiken. Aangezien asiel een belangrijk onderwerp is, willen wij als sociaal-democratisch fractie echter een inspanning doen om een ontwerpresolutie op te stellen die zoveel mogelijk steun kan krijgen. Wij willen met de andere fracties opnieuw een compromis trachten te sluiten. Daarom verzoeken wij u het debat te verdagen tot het tijdstip dat ik zopas heb genoemd.

De Voorzitter
De heer Schulz verzoekt namens de socialistische fractie om het debat over de mondelinge vragen betreffende het asielrecht uit te stellen.
Wenst er iemand voor/tegen te spreken?

Lindeperg
Mijnheer de Voorzitter, net als de heer Schulz zou ik willen pleiten voor uitstel. Asiel is een zeer belangwekkend onderwerp. De gemeenschappelijke resolutie zoals die uit het debat van gisteren naar voren is gekomen gaat over zo'n beperkt, specifiek aspect - een aspect dat trouwens deel uitmaakte van het programma van de Raad, en dat dus helemaal niet revolutionair was - dat het jammer zou zijn als we er een ideologische strijd over gingen voeren. Ik zou dus, net als de heer Schulz, liever de tijd nemen om te zien hoe we hierover tot een akkoord kunnen komen.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek tegen het verzoek tot verdaging van het debat. Op basis van de vele ontwerpresoluties van de verschillende fracties hebben al onderhandelingen plaatsgevonden. Bij mijn weten heeft geen enkele fractie geëist dat haar tekst de maat van alle dingen zou zijn. De Fractie van de Europese Volkspartij heeft bijvoorbeeld voorgesteld de ontwerpresolutie van de liberalen als uitgangspunt voor de onderhandelingen te nemen. Dat voorstel is afgewezen. Het resultaat van de onderhandelingen is dat wij, Fractie van de Europese Volkspartij, van bij het begin geweigerd hebben de ontwerpresolutie te ondertekenen. Er ligt dus een ontwerpresolutie van de liberalen en een van de Fractie van de Europese Volkspartij voor. Daarover kunnen wij stemmen. Wij zien dan ook geen enkele reden om het punt van de agenda af te voeren en de kwestie naar de commissie terug te verwijzen, ook al menen de socialisten dat zij geen meerderheid kunnen vinden. Wij willen dat de agenda wordt voortgezet zoals die is vastgesteld.

De Voorzitter
Mijnheer de afgevaardigde, in het verzoek om uitstel van het debat wordt het vaststellen van een datum overgelaten aan de Conferentie van voorzitters.
(Het Parlement willigt het verzoek om uitstel van het debat in) Het debat is dus uitgesteld tot een latere datum die door de Conferentie van voorzitters zal vastgesteld worden.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, ik stem hiertegen. Ik ben tegen uitstel. De redenen van degenen die om uitstel hebben gevraagd, raken kant noch wal. Daar gaan andere dingen achter schuil die niets hebben uit te staan met de noodzaak van een diepgaand debat en een besluit - het zoveelste - van het Europees Parlement. Men wil daarmee alleen druk uitoefenen om de voorwaarden voor asielverlening zoveel mogelijk uit te breiden.

Díez de Rivera Icaza
Mijnheer de Voorzitter, even een vraag. Hoeveel tijd hebben wij vanaf het moment dat de bel gaat totdat we in de vergaderzaal moeten zijn? Want we rennen weg uit kantoor, degenen met wie we in gesprek waren, kunnen hun zin niet eens afmaken, en nog zijn we niet op tijd. Kunt u ons alstublieft zeggen over hoeveel tijd we de beschikking hebben en of we ons in galop, in draf of stapvoets hierheen moeten begeven?

De Voorzitter
Mevrouw Díez de Rivera, volgens ons Reglement kan ik de bel slechts laten rinkelen vanaf het moment waarop ik weet dat er beroep is gedaan op het Reglement om een verzoek in te dienen. Vroeger kan ik dat niet doen. En de beschikbare tijd is de tijdspanne die ligt tussen de aankondiging en het moment waarop ik moet laten stemmen na de collega's gehoord te hebben die voor en tegen spreken. Op elk moment kan er zo'n stemming over de procedure plaatsvinden.

Toepassing van het Gemeenschapsrecht - CELEX
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0008/98) van mevrouw Thors, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het veertiende jaarlijks verslag van de Commissie aan het Europees Parlement over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht (1996) en over het werkdocument van de diensten van de Commissie CELEX (Interinstitutioneel geautomatiseerd documentatiesysteem voor het Gemeenschapsrecht) - jaarverslag over het beheer 1996 (COM(97)0209 - C4-0312/97 - SEC(97)1082 - C40313/97).

Thors
Mijnheer de Voorzitter, het is de veertiende keer dat het Parlement discussieert over het jaarlijks verslag over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht. Het is verleidelijk om te doen zoals in de beroemde Engelse film waar wij in veel landen met oud en nieuw naar kijken, die over de verjaardag van de oude dame: same procedure as last year , maar dat zal ik niet doen. Wordt het geen tijd om de betekenis van dit verslag eens wat grondiger te evalueren? Deze vraag stellen wij ook in onze toelichting bij het verslag, dat wil zeggen dat het arbeidsintensieve verslag beter benut zou moeten worden, dat de burgers geattendeerd zouden moeten worden op het bestaan van dit verslag, en dat zij het moeten kunnen gebruiken om hun rechten in de praktijk te brengen. Dit is maar een voorbeeld van het soort evaluatie en misschien de herwaardering die noodzakelijk zijn.
Het samenstellen van het verslag en de tabellen is veel werk. Daarom is het verbazingwekkend dat twee afdelingen binnen de Commissie hetzelfde werk doen, één voor het algemene verslag over het Gemeenschapsrecht en één voor de richtlijnen voor de interne markt. Waarom dit dubbele werk, dat verwarrend is voor de lidstaten, aangezien de informatie soms tegenstrijdig is?
Ik zal drie kwesties uit het rapport lichten: dat de Commissie momenteel serieus de taak op zich neemt als hoedster van het Verdrag, dat er gestreefd wordt naar een transparantere en snellere behandeling van ingediende klachten, en ook dat het aantal klachten is afgenomen.
Ten eerste, het feit dat de Commissie serieus de taak op zich neemt als hoedster van het Verdrag. Dit heeft de Commissie bewezen met het besluit van augustus 1996, namelijk de invoering van de dwangsom, astreinte , als lidstaten een arrest niet naleven, en met het besluit van februari 1997 over de berekeningswijze van de dwangsom. Ook het aantal gevallen van met redenen omklede adviezen en het aantal gevallen waarover een arrest uitgevaardigd is, is toegenomen. De Commissie zet de criteria uiteen die zij hanteert met haar lijst van prioriteiten voor de behandeling van klachten. Dit is door het Parlement onderzocht, en dat is prima, maar tot onze spijt vinden wij binnen de Commissie juridische zaken en rechten van de burger dat de genoemde criteria niet duidelijk genoeg zijn. Wij stellen een alternatief voor, dat eruit bestaat dat de lijst van prioriteiten voor de behandeling van klachten beter kwantificeerbaar wordt, daarbij rekening houdend met onder andere het verlies van eigen middelen voor de Gemeenschap, de gevolgen van de inbreuk voor de werking van de Gemeenschap en de schade die toegebracht wordt aan de volksgezondheid of het milieu. Zouden wij daarentegen de vage prioriteiten van de Commissie volgen, dan weten wij niet of zij de xylitol-kwestie in Finland zou aansnijden. Wij weten ondertussen dat dat niet het geval zou zijn als de criteria van het Parlement worden nagevolgd.
Ten tweede, een snellere behandeling door de nieuwe interne richtlijnen binnen de Commissie, die inhouden dat een vermoede inbreuk op het Gemeenschapsrecht binnen een jaar of zal moeten leiden tot een procedure of geseponeerd zal moeten worden. Dit is zeer welkom, aangezien juist de Commissie het grootste deel van de tijd die nodig is voor de behandeling van een klacht in beslag neemt. Snelheid kan echter pas bereikt worden als de lidstaten gedwongen worden tot het strenger hanteren van termijnen voor het geven van antwoord, zowel wat betreft klachten voor het Parlement als het voorleggen van verzoekschriften aan ons.
Ten derde, het aantal klachten is afgenomen. Dat is een trend die sinds een paar jaar zichtbaar is. De Commissie geeft in het verslag een paar verklaringen. Mogelijk is wat de Commissie zegt waar, maar ik geloof niet dat het de hele waarheid is. Is het waar dat het vertrouwen van de burgers in het klachteninstituut en misschien ook in zekere zin in de verzoekschriften aan het Parlement juist verstoord is door de duur van de behandeling en door klachten die niets hebben opgeleverd? Wij zien een afnemend vertrouwen, aangezien 36 % van alle bij de Europese ombudsman ingediende klachten juist betrekking hebben op de manier waarop de Commissie deze kwesties heeft behandeld. Dit heeft ertoe geleid dat de Europese ombudsman op eigen initiatief een onderzoek heeft ingesteld. In verband met dit onderzoek heeft de Commissie in het vooruitzicht gesteld voortaan de redenen mede te delen als zij vindt dat er geen sprake is van een inbreuk op het Gemeenschapsrecht. Door het openbaar maken van een motivatie wordt het voor iedereen mogelijk na te gaan of de Commissie op een onpartijdige en niet-discriminerende manier gebruik maakt van haar discretionaire bevoegdheid. Wij verwachten serieus dat de Commissie haar voornemen zal uitvoeren om de redenen te geven als zij van mening is dat een dossier gesloten kan worden.
Beste vrienden, een betere toegang tot rechtsbronnen en een vereenvoudiging van de wetgeving vormen de beste manier om het vertrouwen in de Unie te versterken en om een uniforme toepassing van het recht te garanderen. Het toegankelijk maken van de wetgeving via Internet is een belangrijke manier om de kennis over het Gemeenschapsrecht te verspreiden en om een Europa voor de burgers te scheppen. Het is ook van groot belang eindelijk eens woorden in daden om te zetten voor wat betreft het werken aan een betere wetgeving overeenkomstig het Verdrag van Amsterdam.
Ik hoop dat de instellingen eindelijk gemeenschappelijke richtsnoeren voor het opstellen van wetten zullen uitwerken, zodat wij het niet zonder hoeven te doen of met ongelijke richtsnoeren moeten werken.

Verde i Aldea
Mijnheer de Voorzitter, zoals de rapporteur al zei, zitten we hier weer voor onze jaarlijkse afspraak met de Commissie om te zien wat zij in haar verslag te zeggen heeft over de toepassing van het Gemeenschapsrecht. Allereerst - en niet omdat dit gebruikelijk is - zou ik de rapporteur geluk willen wensen met het feit dat zij het standpunt van het Parlement betreffende het verslag van de Commissie op vernieuwende wijze heeft weten te presenteren. Zij heeft nieuwe wegen aangegeven en dat is naar mijn idee belangrijk. Als middel om het Gemeenschapsrecht en de toepassing daarvan te controleren, heeft zij de klachten aan de Europese ombudsman in haar verslag opgenomen. Ik vind dat belangrijk omdat, ofschoon de Commissie de instelling is die over de Verdragen waakt, de ombudsman tot taak heeft toe te zien op de goede werking van de bestuurlijke instanties en op de toepassing van het Gemeenschapsrecht.
Naar mijn idee hebben we met een aantal moeilijkheden van objectieve aard te maken die niet gemakkelijk zijn op te lossen ofschoon zij bij de toepassing van het Gemeenschaprecht geleidelijk aan overwonnen worden. We zijn het er allemaal over eens - en dat heeft ook het Hof van Justitie gezegd - dat de Europese Gemeenschap in essentie een rechtsgemeenschap is. Een rechtsgemeenschap met een recht dat rechtstreeks wordt toegepast en waaraan de nationale wetgevingen ondergeschikt zijn.
Welke zijn nu die belemmeringen die zo goed als constant kunnen worden beschouwd? In de eerste plaats het trage tempo van de lidstaten, allereerst wat betreft de omzetting van het Gemeenschapsrecht, en vervolgens wat betreft de juiste toepassing daarvan. In de tweede plaats de onbekendheid van de burger met het Gemeenschapsrecht, en ten derde de moeilijkheidsgraad van dat recht.
Wat wordt hieraan gedaan? In geval van niet-naleving van hun verplichtingen krijgen desbetreffende lidstaten door de Commissie een sanctie opgelegd door middel van een vrij trage procedure. Wat de kennis van het Gemeenschapsrecht betreft heeft de Commissie een belangrijke inspanning geleverd waarmee ik haar geluk wil wensen. Want dankzij de Commissie is het Gemeenschaprecht tegenwoordig ook op Internet te vinden, zowel wat betreft de officiële teksten als wat betreft de toepassing van dat recht door het Hof van Justitie. Dat is een belangrijke vooruitgang.
De moeilijkheden bestaan echter nog steeds, en ik vind dat we al het mogelijke in het werk moeten stellen om die te overwinnen, omdat waar het in het Gemeenschapsrecht per slot van rekening om gaat, de burger zelf is; voor hem is dat recht bedoeld en hij is degene die ervan gebruik dient te maken. Ik ben van mening dat alles wat de werking van dit recht kan vergemakkelijken, welkom is en ook al klinkt het banaal, toch wil ik de hoop uitspreken dat dit verslag iedereen een beetje zal kunnen stimuleren, en de lidstaten in het bijzonder, opdat zij meer haast maken met de naleving van het Gemeenschapsrecht en een juiste toepassing daarvan.

Anastassopoulos
Mijnheer de Voorzitter, elke rapporteur van ons Parlement die belast wordt met het onderzoek van het jaarverslag van de Commissie over de toepassing van het communautair recht wil graag zijn eigen stempel op dit onderzoek drukken. Dit geldt ook voor mevrouw Thors, de rapporteur van dit jaar. Ik moet zeggen dat ik haar geen ongelijk kan geven. Niets is immers funester voor het imago van het Europees Parlement en ook voor de zaak zelf dan het uit de sloot halen van oude koeien.
Daarom heeft de rapporteur besloten de grote, algemene vraagstukken betreffende de interpretatie en de toepassing van het communautair recht ter zijde te laten en haar aandacht toe te spitsen op enkele praktische vraagstukken die de Europese burgers meer rechtstreeks aangaan. Zij doet twee fundamentele aspecten uit de verf komen: de grotere betrokkenheid van de Europese burgers bij de toepassing van het communautair recht en de desbetreffende initiatieven van de Europese ombudsman. Mevrouw Thors doet in haar verslag praktische voorstellen voor de oplossing van talrijke problemen. Ik denk wel dat de meesten onder ons het daar mee eens kunnen zijn. De Europese Volkspartij zal in ieder geval voor haar verslag stemmen. Daarin zijn ook drie amendementen opgenomen die door mij waren ingediend en in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger waren goedgekeurd.
Ik wilde slechts met enkele korte opmerkingen een aantal punten uit het verslag toelichten. Het is opmerkelijk dat klachten van Europese burgers de aanleiding waren tot 819 van de 1076 in 1996 door de Commissie aangetekende beroepen en tot 36 % van de bij de Europese ombudsman aanhangig gemaakte zaken over niet nakoming van de communautaire wetgeving.
Er hebben zich echter nog meer gunstige ontwikkelingen voorgedaan tijdens de in het verslag onderzochte periode. Ik noem hier slechts de stijging van het aantal door de Commissie geopende procedures, de toegang via Internet tot de communautaire wetgeving en de versterkte toepassing van de procedure waarmee voorzien wordt in geldboetes aan lidstaten die de arresten van het Hof van Justitie niet opvolgen.
Dit mag ons echter niet uit het oog doen verliezen dat voor de grote problemen nog steeds geen oplossing is gevonden. Daar is zelfs geen sprake van vooruitgang. Als men voor zijn recht wil opkomen, moet men nog steeds veel geduld en veel geld hebben. Ook wachten wij nog steeds op een oplossing voor het probleem betreffende het universitair onderwijs in communautair recht in de vijftien lidstaten. Voorts blijven bepaalde constitutionele rechtbanken de bevoegdheid van het Europese Hof van Justitie voor het ongeldig verklaren van communautaire reglementeringen betwisten, ofschoon zij die bevoegdheid zelf niet hebben. Deze tendens begon bij het constitutionele hof van de Bondsrepubliek Duitsland. De Deense Hoge Raad zal over enkele weken met een uitspraak komen. Wie weet of deze rechtbanken navolgers zullen vinden.
Er doen zich dus goede en slechte ontwikkelingen voor en daarom moet veel meer werk worden gemaakt van dit vraagstuk. Het verslag van mevrouw Thors kan een bijdrage daaraan zijn.

Buffetaut
Mevrouw de rapporteur, mijnheer de Voorzitter, het lijkt wel een stokpaardje van een aantal collega's om lidstaten aan de schandpaal te nagelen die in hun ogen de oorzaak van alle kwalen van de Europese Unie zijn. Dit terwijl het verslag van mevrouw Thors meldt dat, ik citeer, "het gemiddelde kennisgevingspercentage voor de door de lidstaten genomen omzettingsmaatregelen 92, 8 % bedraagt" . Dit is iets waar menig wetgever slechts van kan dromen. In Frankrijk duurt het maanden, zo niet jaren, voor een wet die is goedgekeurd in de praktijk kan worden toegepast, omdat de vereiste normen en reglementen zo lang op zich laten wachten. Dus in plaats van altijd te klagen over de lidstaten, kijk ik liever naar de ijver waarmee zij het Gemeenschapsrecht in de praktijk brengen.
De rapporteur wijst ook op de moeilijkheden die optreden bij de praktische toepassing van het Gemeenschapsrecht en op het gebrek aan kennis van het Gemeenschapsrecht onder de burgers. Het probleem ligt hier bij het onderwijs, met name bij de universitaire rechtenstudie. Dit valt uiteraard onder de bevoegdheid van de lidstaten en niet onder die van de Europese Unie, die niet meer kan doen dan de lidstaten aanmoedigen in dit verband.
Tenslotte behandelt de rapporteur de gevoelige kwestie rond de controle door de constitutionele hoven van de lidstaten op de geldigheid van communautaire normatieve handelingen binnen de nationale grondwet. Dit is een buitengewoon ernstige zaak, omdat in een grondwet de meest fundamentele maatschappelijke en politieke afspraken van een lidstaat zijn vervat. Door te eisen dat de grondwet wordt aangepast wanneer bepalingen uit een ontwerpverdrag ermee in strijd zijn, geeft de Franse Constitutionele Raad aan dat het Hooggerechtshof moet erkennen dat een Europese norm niet uitvoerbaar is zolang die in strijd is met onze grondwet. Dit lijkt me een normale en wenselijke gang van zaken, aangezien er geen hogere uiting van onze soevereiniteit bestaat dan onze grondwetten.

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, het gaat helemaal niet om the same procedure as last year . Mevrouw Thors, ik dank u voor uw voortreffelijke verslag. In de ontwerpresolutie is al in het begin sprake van de nationale constitutionele hoven. Ik zou - ik hoop dat dit in de lijn ligt van wat u wenst - een woord willen richten tot het Duitse Constitutionele Hof, waarbij tegen de euro een beroep is ingesteld. Het Duitse Constitutionele Hof moet weten wat het doet. Het kan de Europese Unie in een diepe politieke crisis storten waarvan de Europese Unie zich misschien nooit meer zal kunnen herstellen. Het Duitse Constitutionele Hof moet goed weten wat het doet.
Ik zou willen terugkomen op een van de vele praktische voorbeelden die mevrouw Thors heeft gegeven, namelijk de controleprocedure en de rol van de burger. Ik ondersteun nadrukkelijk het initiatief van de ombudsman en mevrouw Thors, die zeggen dat een afwijzend besluit van de Commissie tijdens de controleprocedure moet worden gemotiveerd. Dat heeft met democratie te maken. Vanmiddag heb ik enigszins geamuseerd het debat gevolgd over de vraag of de leden van de Commissie en de ambtenaren nu politici, ambtenaren of nog iets anders zijn. Van buitenaf kijkt men daar enigszins anders tegenaan. Ik zou uit de Süddeutsche Zeitung van enkele dagen geleden willen citeren: " Zonder de deskundigheid en de inzet van de ambtenaren in Brussel zou een groots project als de euro inderdaad nooit tot stand zijn gekomen omdat men dat dan al lang had stukgepraat. Geen enkele van die ambtenaren zal echter ook maar enige verantwoordelijkheid op zich nemen als het experiment mislukt. Zij hebben hopelijk wel de verantwoordelijkheidszin die Max Weber van politici verwacht, maar zijn niet verantwoordelijk voor hun werk, dat zij alleen maar uitvoeren" .
Dat was eigenlijk niet de visie op de democratie van de mensen welke die in het Westen hebben uitgevonden. Daarom moeten wij de openheid tussen de Commissie en de burgers herstellen. Om die reden ben ik zeer erkentelijk voor dat onderdeel van het verslag. Nu ik het toch over de fundamentele beginselen heb, zou ik ook een oude tekst willen citeren. Hij is meer dan tweehonderd jaar oud, maar nog altijd actueel. Het is een tekst van Immanuel Kant over de eeuwige vrede, verschenen in 1795. Daarin staat het volgende: " Elke handeling die met het recht van andere mensen te maken heeft op basis van een maxime dat geen publiciteit verdraagt, is onrecht" . Een maxime - zegt Kant - waarvoor ik niet kan uitkomen zonder de verwezenlijking van mijn doelstelling meteen te verijdelen en dat ik dus moet verdoezelen om succes te hebben, een maxime waarvoor ik niet kan uitkomen zonder iedereen tegen mijn voorstel in het harnas te jagen, kan alleen maar in onrecht zijn oorsprong vinden en is daarom een bedreiging voor ieder van ons.
Ik verzoek de Commissie dan ook hierover ernstig na te denken. Wat zijn oorsprong niet in onrecht vindt, kan openbaar worden gemaakt en kan aan een openbaar debat worden onderworpen. Dat wekt vertrouwen, geheimdoenerij niet.

Skinner
Mijnheer de Voorzitter, ik ben mevrouw Thors dankbaar voor dit buitengewoon goede verslag. De conclusies van de commissie sociale zaken werden uiteengezet om inzicht te krijgen in de samenwerking van de burgers met de instellingen, alsmede in de methoden waarmee wij voor de toepassing van het Gemeenschapsrecht in de hele Europese Unie, met name op sociaal vlak, zorgen.
Wij hebben vele tekortkomingen geconstateerd. De conclusies van de commissie hadden bijvoorbeeld betrekking op gelijke kansen en het gebruik van structuurfondsen en de ontoereikende aanpak hiervan; het vrije verkeer van personen; de toetsing van gemeenschappelijk overeengekomen richtlijnen afzonderlijk en verschillend van het Gemeenschapsrecht in het algemeen; de gerechtelijke en wettelijke regels van lidstaten in de Europese Unie.
Wij moeten niet alleen de letter van de wet toetsen maar ook de uitwerking van de wet. De conclusie dat zo'n groot deel van het Gemeenschapsrecht op zo'n niet-uniforme wijze kan worden toegepast, zou de Commissie ertoe moeten bewegen met spoed gehoor te geven aan de punten die mevrouw Thors in het verslag heeft opgenomen. Zij neemt echter slechts een aantal van de punten over die in de commissie sociale zaken aan de orde zijn gesteld, en ik betreur dit. Met name bij technische/wettelijke regels en tradities die in alle landen van de Europese Unie bestaan, moet naar de uitwerking en niet alleen naar de letter van die regels worden gekeken.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht is een zware taak, maar van beslissend belang voor de Europese Unie. Ik ben blij met de steun die het Parlement aan de werkzaamheden van de Commissie geeft. Het verslag van mevrouw Thors over het veertiende jaarlijks verslag over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht is hier een bewijs van. Ik wil mevrouw Thors ook bedanken voor haar gelukwensen aan het adres van de Commissie en de betrokken afdelingen.
Het jaarlijks verslag over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht is in 1983 immers ontstaan op initiatief van het Europees Parlement. Het betreft een van de belangrijkste taken die de Commissie werden toebedeeld door artikel 155 in het EU-Verdrag, namelijk "het controleren van de toepassing van de beschikkingen in dit Verdrag en van de beschikkingen die door de instellingen worden aangenomen op grond van het Verdrag" .
Het verslag van de Commissie is voor een groot deel het resultaat van een vruchtbare samenwerking tussen het Parlement en de Commissie. Bij het opstellen van het verslag maakt de Commissie natuurlijk gebruik van de resoluties en aanbevelingen die het Parlement heeft opgesteld naar aanleiding van het verslag van het voorgaande jaar. De mening van het Europees Parlement is van groot belang voor een verslag dat altijd voor verbetering vatbaar is.
Het voornaamste doel van het jaarlijks verslag is dat de Commissie verantwoording aflegt over haar werkzaamheden. Het dertiende verslag liet zien dat de behandeling van de procedures is verbeterd. Er was een lichte bekorting van de behandelingstermijn te zien. Deze trend heeft zich in 1996 voortgezet. Bekorting van de behandelingstermijn en vereenvoudiging van de interne procedures is het voornaamste doel van de Commissie geweest tijdens dat jaar. Om dit doel te bereiken, heeft de Commissie op 30 juli 1996 een aantal maatregelen genomen, waarmee al resultaat geboekt is. Er werd besloten zich voortaan streng aan de termijn van één jaar te houden, die ingaat op het moment dat de klacht wordt ingediend en duurt tot de Commissie heeft besloten of het dossier geseponeerd kan worden of dat er overgegaan moet worden tot het vellen van een arrest.
De Commissie is momenteel bezig met een eerste evaluatie van deze maatregelen met als doel de effectiviteit nog verder te vergroten. Deze evaluatie zal binnenkort naar aanleiding van het vijftiende jaarlijks verslag van de Commissie over de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht worden gepresenteerd.
Ik wil verder de gelegenheid te baat nemen om twee zeer belangrijke bijdragen van de zijde van de Commissie naar voren te brengen die de interne markt betreffen. In de eerste plaats heeft de Commissie op 4 juni 1997 een actieplan aangenomen voor de interne markt. Dit actieplan bevat een aantal bijzondere maatregelen, bijvoorbeeld administratieve samenwerking voor een strengere toepassing van het Gemeenschapsrecht. Dit plan is in Amsterdam door de Raad goedgekeurd.
In de tweede plaats heeft de Commissie in november 1997, op verzoek van dezelfde Raad, een voorstel voor een Raadsverordening aangenomen tot invoering van een systeem om een aantal handelsbelemmeringen uit de weg te ruimen. Volgens dit nieuwe voorstel kan de Commissie, in het geval dat zij een bijzonder ernstige belemmering in het vrije verkeer van goederen ontdekt, een juridisch bindende beschikking aannemen, indien de inbreuk wordt geconstateerd en vervolgens op zeer korte termijn een geding aanspannen bij het Hof.
De Commissie is tevens druk doende geweest met de drie kwesties die uitdrukkelijk in het verslag-Thors naar voren zijn gebracht. De eerste betreft een verbetering van de inbreukprocedures, in het bijzonder de openheid ervan. De tweede betreft de moeilijkheden die zich voordoen als het erom gaat de overheden en rechtbanken van de lidstaten ertoe te bewegen de arresten van het Hof na te leven, en de derde betreft het verspreiden van kennis over het Gemeenschapsrecht.
De Commissie is van mening dat openbaar toezicht een zeer belangrijk onderdeel vormt van de controle op de toepassing van het Gemeenschapsrecht. De Commissie heeft goed nota genomen van de aanwijzingen van het Parlement en de ombudsman en deelt voortaan regelmatig aan de klager mee dat zij van zins is een zaak te seponeren. Verder is de Commissie van mening dat het belangrijk is om de klager tijdens het verloop van de procedure te informeren en er alles aan te doen om de behandelingstermijn te bekorten.
De Commissie heeft nu alle instrumenten tot haar beschikking die nodig zijn voor een concrete toepassing van artikel 171, lid 2, tweede alinea van het Verdrag en kan zodoende voorstellen een dwangsom of een forfaitair bedrag op te leggen wanneer lidstaten het arrest van het Hof niet naleven. De Commissie is verheugd over de voortdurende steun van het Parlement in deze kwestie. Nadat de Commissie een mededeling inzake de ten uitvoerlegging voor dit artikel had aangenomen, dat in augustus 1996 werd gepubliceerd, heeft zij in februari 1997 een berekeningswijze voor de dwangsom vastgesteld, waardoor het artikel nu in de praktijk gebracht kan worden. Deze nieuwe instrumenten zijn inmiddels toegepast en hebben al positieve resultaten opgeleverd.
In 1997 heeft de Commissie in acht gevallen besloten bij het Hof een geding aan te spannen met de eis tot het opleggen van een dwangsom die varieert tussen de 7000 en 160.000 ecu per dag. In verscheidene gevallen heeft de betrokken lidstaat zich bij het arrest neergelegd, zelfs voordat er een geding bij het Hof werd aangespannen, waardoor slechts twee zaken bij het Hof aanhangig gemaakt hoefden te worden met de eis tot het opleggen een dwangsom. Hieruit blijkt de afschrikkende werking van de bepaling. Uit deze woorden mag blijken dat de Commissie als hoedster van het Verdrag niet aarzelt om een dwangsom te eisen als dat noodzakelijk is.
Mevrouw Thors, u staat stil bij een kwestie die naar mijn mening van groot belang is, namelijk hoe de lidstaten aansprakelijk gesteld moeten worden als er sprake is van inbreuk op het Gemeenschapsrecht. Ik wil benadrukken dat het mijn stellige overtuiging is dat de aansprakelijkheid voor de daadwerkelijke toepassing van de werkwijze van het Hof bij het niet-naleven van het Verdrag niet alleen bij de overheden van de lidstaten gelegd moet worden, maar ook bij de nationale rechtbanken. Dit geldt met name voor de aansprakelijkheid van lidstaten bij inbreuken op het Gemeenschapsrecht zoals het geval was in het Francovich-arrest. De Commissie vindt het van groot belang dat de lidstaten de principes die het Hof hanteert, naleven zodat de burgers van de Unie beter beschermd worden.
Tenslotte is de Commissie in 1996 doorgegaan met het verspreiden van kennis over het Gemeenschapsrecht in de lidstaten, en wel door middel van verscheidene programma's onder andere langs elektronische weg. Ik kan mededelen dat het Publicatieblad een dezer dagen gratis toegankelijk zal zijn op Internet, bijna gelijktijdig met het in druk verschijnen ervan. Wij leven in een informatiemaatschappij, en de Commissie is voornemens een vooraanstaande rol te gaan spelen in de verspreiding van de kennis over het Gemeenschapsrecht op de manier die beschikbaar is.
De Europese Gemeenschap is een juridische gemeenschap. De Commissie zal er alles aan doen om erop toe te zien dat het Gemeenschapsrecht wordt nageleefd. Dit zal gebeuren met de grootst mogelijke controle van de bevolking en met de grootst mogelijke effectiviteit. Zoals gezegd: de Commissie zal doorgaan met het voortdurend verbeteren van de wijze waarop zij deze taak ten gunste van de burgers van de Unie kan uitvoeren, en het verheugt me te constateren dat het Parlement achter onze werkzaamheden staat.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Afwikkeling van betalingen en effectentransacties
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0005/98), namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het definitieve karakter van de afwikkeling van betalingen en effectentransacties in betalings- en afwikkelingssystemen (C4-0534/97-96/0126(COD)) (Rapporteur: de heer Lehne).

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als men de tekst van de richtlijn bekijkt over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het definitieve karakter van de afwikkeling van betalingen en effectentransacties in betalings- en afwikkelingssystemen, wekt het opschrift in de eerste plaats ergernis. In de grond gaat het erom dat men betalingssystemen tussen banken binnen de Europese Unie tegen faillissementen en de gevolgen daarvan moet beschermen. Het gaat dus zeer algemeen ook om een ingreep in het nationale faillissements- en insolventierecht. Men verantwoordt dat door te zeggen dat men betalingssystemen tussen banken voor geheel Europa tot stand brengt, zoals Target, dat ook een voorwaarde voor de invoering van de euro is, en dat men ervoor moet zorgen dat het faillissement van een bepaalde bank geen gevolgen heeft voor de betalingssystemen en ook niet voor de andere banken. Daarom werd dit voorstel voor een richtlijn voorgelegd en ligt nu ook dit gemeenschappelijk standpunt voor.
Uit wat ik heb gezegd blijkt waar het probleem ligt. Het probleem ligt in het feit dat men, enerzijds, die betalingssystemen tussen banken wil beschermen om de werking van het financiële stelsel te vrijwaren, maar dat er, anderzijds, bij een normale insolventie- of faillissementsprocedure ook schuldeisers zijn. In dat spanningsveld moet een evenwicht tussen de verschillende belangen worden gevonden.
In eerste lezing heeft het Parlement op tal van punten van het Commissievoorstel kritiek geleverd en amendementen ingediend. Het gemeenschappelijk standpunt is voor het Parlement beter dan het oorspronkelijke Commissievoorstel zoals het ons in eerste lezing werd voorgelegd.
In het gemeenschappelijk standpunt worden echter drie problemen volgens het Parlement niet op bevredigende wijze opgelost. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft de plenaire vergadering met het oog op de stemming van morgen amendementen voorgelegd. In de eerste plaats wil men de bescherming tegen faillissementen niet beperken tot het ogenblik waarop de overboekingsopdrachten in het betalingssysteem tussen banken zijn ingevoerd, maar ook laten gelden voor overboekingsopdrachten die op die dag zijn uitgevoerd, ongeacht het ogenblik waarop ze zijn ingevoerd, met andere woorden ook voor opdrachten die na de opening van de insolventieprocedure zijn ingevoerd.
Volgens ons biedt dat kwaadwillige banken de mogelijkheid om bepaalde zaken te manipuleren. Daarom hebben wij een amendement ingediend dat de vereiste van goede trouw verscherpt door een omkering van de bewijslast, waarin het gemeenschappelijk standpunt nog niet voorzag. Een tweede punt is dat de richtlijn de nationale wetgevers de mogelijkheid biedt strengere eisen te stellen dan die waarin de richtlijn voorziet. Ook dat willen wij veranderen. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger stelt voor dat de nationale lidstaten meer controlemogelijkheden krijgen.
Voorts willen wij ook een informatieverplichting voor de systemen tegenover hun klanten. Ook bij de tweede lezing hebben wij met de Commissie een aantal gesprekken gevoerd. Ik zou de Commissie en met name de heer Monti zeer hartelijk willen danken voor hun positieve houding en voor de nauwe contacten die met de Raad zijn gelegd. Wij willen immers dat de Raad straks een besluit neemt waarin hij onze besluiten uit de tweede lezing overneemt, zodat de richtlijn zo snel mogelijk in werking kan treden. Ook deze richtlijn houdt immers verband met de invoering van de euro en vergt dus spoed.
Ik zou nog een aantal opmerkingen naar aanleiding van de debatten van de voorbije dagen willen maken. Het Europees Monetair Instituut heeft opgemerkt dat het Europees Monetair Instituut en later de Europese Centrale Bank voor de kennisgevingen bevoegd zouden moeten zijn. Het spreekt vanzelf dat deze richtlijn als ondergeschikt Europees rechtsinstrument alleen in het kader van de Verdragen effect kan sorteren. Als het hogere recht van de Verdragen de bevoegdheden van de Europese Centrale Bank regelt, mogen de bepalingen van de richtlijn daarmee uiteraard niet in strijd zijn.
Een tweede opmerking is dat ook betalingssystemen tussen banken die met verrekeningssystemen werken - en dus geen traditionele netting toepassen maar waarbij het resultaat vergelijkbaar is met dat van netting - volgens mij, als rapporteur, ook onder deze richtlijn moeten vallen. Daarvoor hoeven de huidige definities in de richtlijn niet te worden gewijzigd. Dat is mijn standpunt als rapporteur. Ik zal morgen dus voorstellen het gemeenschappelijk standpunt met de amendementen van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en die van de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten aan te nemen. Als rapporteur meen ik dat de zes amendementen hier door de plenaire vergadering zonder meer kunnen worden aangenomen.

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, zoals de heer Lehne al heeft gezegd, hebben wij, christendemocraten en sociaal-democraten, in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger een gezamenlijk standpunt ingenomen. Wij ondersteunen dat standpunt. De rapporteur heeft voortreffelijk werk verricht. Wij hebben vooral kunnen bereiken dat de gehele regeling niet alleen voor betalingssystemen, maar ook voor effectenafwikkelings-, leverings- en verrekeningssystemen geldt. Dat is uiterst belangrijk. Bijzonder belangrijk vind ik vervolgens ook de gelijke behandeling van alle schuldeisers bij een faillissement. Wij hebben voor het stabielste rechtskader en de grootste openbaarheid gezorgd als politiek mogelijk was. Mijnheer Lehne, dat is vooral uw verdienste. Ik dank u daarvoor van ganser harte. Wij zullen dit gemeenschappelijk standpunt hier in het Parlement goedkeuren.

Cassidy
Ik wil graag mijn felicitaties toevoegen aan de lofzangen waarmee de rapporteur overstelpt is, en met name mijn steun kenbaar maken voor amendement 5, dat mede door de heer Rothley, namens de socialistische fractie, ondertekend is. Dit amendement raakt de kern van een zeer gewichtig probleem dat ter sprake komt in het onderhavige voorstel. Dit voorstel vormt overigens een belangrijk onderdeel van het programma voor de interne markt. Het heeft betrekking op de mogelijke gevolgen van, bijvoorbeeld, het faillissement van een bank aan het begin van een betalingstransactie, als de rest van Europa hiervan niet tijdig op de hoogte zou worden gesteld. In amendement 5 wordt vooruitgelopen op de problemen die in een dergelijke situatie zouden kunnen ontstaan, maar de bewijslast wordt verschoven, zoals ook door andere sprekers reeds is aangegeven.
Ik zou hier tussen haakjes aan willen toevoegen dat de oorspronkelijke richtlijn misschien beter opgesteld had kunnen worden. Ik ben er niet zeker van dat het gemeenschappelijk standpunt, zoals het van de Raad is gekomen, per definitie perfect is, maar ik hoop dat wij morgen bij de stemming een stapje verder doen om tot een betere tekst te komen. Ik zou het voorstel van de rapporteur willen steunen, namelijk dat het Parlement alle door mijn fractie en de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten voorgestelde amendementen moet aannemen, met name het allerbelangrijkste amendement 5, dat betrekking heeft op artikel 3, lid 1.
Het uiteindelijke doel is uiteraard dat de betalings- en afwikkelingssystemen in de interne markt naar behoren functioneren. Bovendien moet het risico dat mensen hun rechtmatige betalingen volgens het betalings- en afwikkelingssysteem van de Europese Monetaire Unie onthouden worden tot een minimum worden beperkt.
Dit is in elk opzicht een belangrijke maatregel, en hiermee moeten wij wellicht zowel de Commissie als de rapporteur feliciteren, en hopelijk de Raad - helaas is het Britse voorzitterschap vanavond niet aanwezig - omdat dit een zeer belangrijke aangelegenheid is voor Europa's voornaamste financiële centrum, dat - natuurlijk - Londen is.

Florio
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel voor een richtlijn betreffende het definitieve karakter van de afwikkeling van betalingen en effectentransacties is een uitvloeisel van de vaststelling dat bij insolventie van grote banken het nationale en internationale financiële stelsel soms zwaar op de proef wordt gesteld. Met haar voorstel wil de Commissie de facto een voorrecht geven aan de instellingen die deelnemen aan overeenkomsten inzake multilaterale verrekeningssystemen, effectenafwikkelingssystemen of kredietgarantiestelsels, waarbij alle kredieten die in het bovengenoemde multilaterale circuit opgenomen zijn, als het ware buiten schot blijven bij eventuele insolventieprocedures tegen één van de participerende instellingen.
Met andere woorden, men wil het financieel stelsel onttrekken aan het beginsel par condicio creditorum en het een voorrecht geven boven alle andere crediteurs in geval van insolventieprocedures tegen banken of andere kredietinstellingen. Terwijl namelijk een betaling van een kredietinstelling aan een willekeurige derde, overeenkomstig de gewone voorschriften in de landen, in geval van insolventie van de kredietinstelling herroepen wordt, wordt deze niet herroepen indien een andere kredietinstelling de begunstigde is. Dit geldt zelfs indien de betaling heeft plaatsgevonden op de dag voor en onder bepaalde omstandigheden zelfs op de dag zelf van opening van de insolventieprocedure. Men zegt dat een dergelijke voorkeursbehandeling noodzakelijk is om te kunnen voorzien in vrijwaringsinstrumenten in een stelsel dat enorme sommen geld, de spaarcenten van miljoenen spaarders beheert, maar door slechts een gering aantal mensen wordt gecontroleerd.
Dergelijke overwegingen verdienen ongetwijfeld onze aandacht, maar ook de gevolgen van deze nieuwe regelgeving zijn een diepgaande beschouwing waard. Wij moeten ons bijvoorbeeld afvragen of deze regelgeving misschien geen ongunstige weerslag heeft op het midden- en kleinbedrijf. Het midden- en kleinbedrijf is, zoals wij weten, de spil van de Europese economie. Alleen daar kan nieuwe werkgelegenheid worden gecreëerd, maar de kleine en middelgrote bedrijven komen natuurlijk niet in aanmerking voor dit stelsel. Dit is met recht een stelsel voor enkele bevoorrechten.
Zoals altijd vindt dit debat plaats terwijl de Europese publieke opinie in onwetendheid verkeert. De Europese burgers worden niet op de hoogte gesteld van hetgeen in dit Parlement wordt besproken en als zij op de hoogte worden gesteld, is meestal alles al beklonken. Als wij het oog van de Europese publieke opinie op ons gericht wisten, waren wij misschien wat voorzichtiger. Ter afsluiting wil ik nog opmerken dat ik weliswaar waardering heb voor het werk van commissaris Monti en de rapporteur, de heer Lehne, maar toch vrees dat de verwezenlijking van een financiële ruimte waar insolventieprocedures geen vat op hebben, zeer riskant kan zijn. De kloof tussen het Europa van de instellingen en het Europa van de burgers zou wel eens nog dieper kunnen worden, zeer zeker daar de Unie zich ondanks de herhaaldelijke verzoeken en resoluties van het Europees Parlement nog steeds niet heeft beziggehouden met de harmonisatie van het faillissementsrecht in zijn geheel.

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor zijn werk, waarover - zoals gebruikelijk - goed is nagedacht. Het doel van het onderhavige voorstel is de betalings- en afwikkelingssystemen van een bank te beschermen tegen de insolventie van de deelnemers. De achterliggende gedachte van dit voorstel is te voorkomen dat schuldeisers betalingen opeisen die al in het banksysteem zijn geboekt wanneer de insolventie van een bank is ingegaan. Anders zou het banksysteem te kampen hebben met een gebrek aan zekerheid. Schuldeisers zullen nog steeds aanspraak kunnen maken op betalingen bij een insolvente bank, maar zonder het betalingssysteem van een bank te ondermijnen.
Het voornaamste probleem is op welk tijdstip de insolventieprocedure als gestart zijnde moet worden beschouwd. Mijns inziens moeten betalingen die in goed vertrouwen zijn verricht op de dag dat de insolventieprocedure is ingegaan, nog worden beschermd.
Ofschoon het aantal tijdzones in de Europese Unie tamelijk beperkt is in vergelijking met, bijvoorbeeld, de Verenigde Staten, bestaan er niettemin enige tijdsverschillen, en zekerheid is onontbeerlijk bij een insolventieprocedure. Bijgevolg vestig ik de aandacht op artikel 3 van het voorstel en steun ik compromisamendement 5, dat een redelijk goed - ofschoon niet perfect - beeld van de situatie geeft. Nogmaals, hoewel dit wellicht - zoals ik al zo vaak heb gezegd - een nogal droog en theoretisch onderwerp lijkt, draagt het bij tot de bescherming van de consument en van bankwetten en -systemen in het algemeen.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik zou allereerst de rapporteur, de heer Lehne en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger van harte willen bedanken voor hun waardevolle bijdrage aan de behandeling van dit voorstel. Ofschoon ik als lid van de Commissie niet kan instemmen met hetgeen in het verslag van de heer Lehne namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger staat, heb ik volledig begrip voor de zorgen die daaruit spreken. Deze zijn gerechtvaardigd. Daarom ben ik de heren Lehne en Rothley erkentelijk voor het feit dat zij in deze voltallige vergadering nieuwe amendementen hebben ingediend ter vervanging van de vorige. De Commissie kan deze nieuwe amendementen overnemen, want zij verduidelijken en verbeteren het voorstel.
Met dit voorstel wordt een leemte in de wetgeving voor de binnenmarkt opgevuld en voorzien in rechtszekerheid in de nationale en internationale betalingssystemen en effectenafwikkelingssystemen. Omdat ongewis was welk juridisch kader in geval van insolventie van toepassing was, konden deze stelsels zich helaas niet naar behoren ontwikkelen. Juist de invoering van dergelijke stelsels maakt immers grensoverschrijdende transacties aanzienlijk efficiënter. Bovendien kunnen wij een kostendaling verwachten voor de transacties die via deze systemen worden verricht. Uit door de Commissie verrichte studies blijkt dat door een gebrek aan efficiëntie in grensoverschrijdende transacties de kosten voor het overmaken van kleine bedragen - en dit is juist voor onze burgers het belangrijkste - kunnen oplopen tot zelfs 25 % van het overgemaakte bedrag.
Met deze richtlijn wil men tevens de juridische grondslag leggen voor de zekerstelling bij centrale banken in andere lidstaten. Deze praktijk zal met de invoering van de gemeenschappelijke munt nog belangrijker worden. Tot slot zal deze richtlijn, zoals reeds werd gezegd, een zeer belangrijk ondersteuningsinstrument zijn voor de target . Dit is het voertuig waarmee de Europese Centrale Bank het gemeenschappelijk monetair beleid in het leven zal roepen.
Met het nieuwe amendement 5 wordt gestreefd naar een evenwicht tussen twee vereisten: enerzijds de bescherming van de betalingssystemen en effectenafwikkelingssystemen en het voorkomen van ernstige crises op de geldmarkten - Zuidoost-Azië is wat dat betreft een duidelijk voorbeeld van de gevolgen die dergelijke crises kunnen hebben voor niet alleen het nationale, maar ook het mundiale economische bestel - en anderzijds de noodzaak het beginsel par condicio creditorum van het faillissementsrecht te eerbiedigen. Nogmaals, dit amendement 5 is een goed evenwicht tussen deze twee vereisten.
Met lid 2 van amendement 6 wordt de enigszins dubbelzinnige tekst van artikel 11 van het gemeenschappelijk standpunt verduidelijkt. Daarom kan de Commissie instemmen met vervanging van artikel 11 door lid 2 van amendement 6. Het feit dat de lidstaten toezicht op de systemen kunnen voorschrijven, doet onder geen beding afbreuk aan de bevoegdheden van de Europese Centrale Bank uit hoofde van artikel 22 van haar statuten. Daarom zou ik, rekening houdend met hetgeen werd gezegd, u willen aanbevelen in artikel 10, lid 3, min of meer de volgende formulering op te nemen: afgezien van de in lid 1 voorziene kennisgeving en onverlet artikel 22 van de statuten van het Europese Stelsel van Centrale Banken en de Europese Centrale Bank en onverlet de bevoegdheden van de Europese Centrale Bank, kunnen de lidstaten de onder toepassing van hun jurisdicties vallende stelsels aan toezicht onderwerpen of toestemming eisen" .
Tenslotte is de Commissie bereid in te stemmen met het hoogste niveau van doorzichtigheid met betrekking tot de opdrachtgever van een betaling of een effectentransactie, zoals in lid 3 van amendement 2 staat.
Het verheugt mij, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dat dankzij de vruchtbare dialoog tussen onze instellingen de Commissie in staat is twee nieuwe amendementen over te nemen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Aangesloten telecommunicatieapparatuur - Mobiele en draadloze communicatie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0023/98 van mevrouw Read, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende aangesloten telecommunicatieapparatuur en de wederzijdse erkenning van de overeenstemming van deze apparatuur (COM(97)0257 - C4-0275/97-97/0149(COD)); -A4-0027/98 van de heer Camisón Asensio, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie over de verdere ontwikkeling van mobiele en draadloze communicatie in Europa en over de mededeling van de Commissie "Strategie en beleidsrichtsnoeren met betrekking tot de verdere ontwikkeling van mobiele en draadloze communicatie in Europa" (UMTS) (COM(97)0217 + COM(97)0513 - C4-0217/97).
Read
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dit voorstel betreffende aangesloten eindapparatuur werd in 1990 voor het eerst in het Parlement gedaan en was gebaseerd op een voorstel van de Commissie over wederzijdse erkenning van goedkeuring voor eindapparatuur. Die benadering was grotendeels gebaseerd op het systeem van een nationaal keuringsinstituut en wederzijdse erkenning van aanvaardbare keuring in elke lidstaat. Om verschillende redenen, die heel duidelijk in het document van de Commissie zijn verwoord, acht de Commissie de tijd rijp voor een nieuw voorstel en een andere benadering, waarbij fabrikanten de apparatuur zelf testen en unilaterale verklaringen van conformiteit afgeven. De economische en monetaire commissie en ik stemden, in grote lijnen, voor deze benadering.
Het voorstel bevat maatregelen met betrekking tot de begrenzing van de apparatuur en de noodzakelijke vereisten, alsmede voor goedkeuringsprocedures om te waarborgen dat aan de vereisten wordt voldaan. Er is een aspect dat mij als rapporteur alsook de andere collega's in de commissie heeft beziggehouden, te weten de kwestie van de mogelijkheid dat de eindapparatuur het netwerk of de gebruiker schade berokkent. Ik heb heel aandachtig geluisterd naar de protesten die bij mij zijn aangetekend over hoe waarschijnlijk dit wel niet is en hoe groot het gevaar is dat dit kan gebeuren. Als er gevaar bestaat - en ik ben er tot op zekere hoogte van overtuigd dat dit zo is - dan is het juist om toe staan dat dergelijke producten uit de markt kunnen worden genomen of tijdelijk afgesloten kunnen worden.
Ik heb een aantal compromisamendementen ingediend die hopelijk zullen worden goedgekeurd door de andere fracties in dit Huis die deze kwestie hebben behandeld, waarbij is voorgesteld dat elk middel in verhouding moet staan tot de kans op eventuele schade aan het netwerk of de gebruikers.
Ik heb ook uitgezocht wat de rechten van gehandicapte consumenten zijn die voor werk vaak op dit gebied van de telecommunicatiesector zijn aangewezen. Interessant genoeg, blijkt dat het Verdrag van Amsterdam, dat is opgesteld toen wij ons over dit voorstel bogen, een eigen verklaring hieromtrent bevat die de moeite waard is om geciteerd te worden. Het betreft een verklaring met betrekking tot personen met een handicap, waarvan de tekst als volgt luidt: "De Conferentie komt overeen dat de instellingen van de Gemeenschap bij het vaststellen van maatregelen krachtens artikel 100 A van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap rekening houden met de behoeften van personen met een handicap" .
Om die reden hebben mijn verslag en mijn suggesties - voor een deel - rechtstreeks betrekking op deze aangelegenheid. Het is goed om te benadrukken dat wij de benadering van de Commissie steunen; wij weten dat er een herziene tekst van het voorzitterschap is opgesteld waarin rekening is gehouden met veel van de constructieve punten die door een groot aantal lobbyisten naar voren zijn gebracht, en ik heb geprobeerd deze ook in mijn voorstellen te verwerken, ook al waren wij gehouden met de originele tekst van de Commissie te werken.
Ik wil u mijn compromisamendementen aanbevelen, en ik hoop van harte dat er bij de eerste lezing constructief en bedachtzaam te werk zal worden gegaan.

De Voorzitter
Voor we verdergaan, wil ik graag een mededeling doen en ik hoop dat iedereen die vanavond aan het debat deelneemt of erbij aanwezig zal zijn, hoort wat ik nu zeg. Zoals u weet, was het de bedoeling om 20.00 uur pauze te houden, maar aangezien er nu al maar anderhalf uur overblijft voor het debat, stel ik voor dat we het debat voortzetten tot 20.30 uur en dan stoppen voor vandaag. Ik ben blij dat de heer Herman en anderen er tevreden uitzien. Ik ga er dan ook van uit dat mijn voorstel aanvaard is.

Camisón Asensio
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de opstelling van ons verslag hebben we gemerkt dat de invoering van het UITS-systeem, zowel in het algemeen als in de Europese Unie en meest betrokken industrietakken reeds een voldongen feit is en ogenschijnlijk zelfs een dringende vereiste aan het worden is. Dat is de reden waarom dit Parlement zich niet afzijdig mag houden en deze sprong naar de toekomst moet wagen. En vandaar onze voornaamste conclusie, waarin we pleiten voor onomwonden politieke steun ten behoeve van het nieuwe systeem, in de hoop dat de Europese industrie door middel van het ETSI een eenduidige norm zal weten op te stellen voor de tijdige beschikbaarheid van frequenties.
Het is een feit dat dit project ons aller inzet verdient, ook die van het Europees Parlement. Het gaat om een ontwikkeling die ons een paar jaar geleden nog sciencefiction à la James Bond zou hebben geleken. Maar we zijn nu al bijna zover dat we over een mobiele terminal beschikken die is uitgerust met geluid, beeld en data van hoge kwaliteit, die snel toegang geeft tot Internet en waarbij de grenzen tussen vaste en mobiele systemen zijn opgeheven zodat de gebruikers door middel van een enkel nummer kunnen worden bediend, zonder dat de plaats waar zij zich bevinden, het type terminal of het soort netwerk waarvan zij gebruik maken daarop van invloed is.
Ondanks die mooie perspectieven moet hier - althans vandaag - echter worden vastgesteld dat er ook donkere wolken aan de horizon zijn. Hierbij denk ik aan de meningsverschillen in het bedrijfsleven in de Europese Unie over de aan te nemen normen betreffende deze derde-generatiesystemen voor mobiele communicatie. Het zou jammer zijn als Europa door gebrek aan overeenstemming zijn leidende positie op het gebied van de digitale communicatie zou moeten afstaan aan de Verenigde Staten en Japan, een positie die zij heel terecht en dankzij vele inspanningen veroverd heeft op de wereldmarkt door het overweldigend succes van het GSM-systeem, de tweedegeneratiesystemen voor mobiele communicatie.
Laten we niet vergeten dat dit succes juist te danken is geweest aan het feit dat Europa hierover middels het ETSI wel overeenstemming bereikt heeft. De vergadering van de speciale ETSI-groep vandaag in Parijs zou een gelegenheid bij uitstek zijn om overeenstemming te bereiken over dit bijzonder wenselijke akkoord betreffende interfaces. Deze gelegenheid mag men niet laten schieten, want het zou onverstandig zijn voorbij te gaan aan het feit dat Japan en de Verenigde Staten in juni aanstaande op de beslissende vergadering van de International Telecommunication Union (ITU) in Genève hun kaarten op tafel zullen leggen, en we moeten vermijden dat Europa door hen overvallen wordt.
Ik begrijp heel goed, mijnheer de Voorzitter, commissaris, dat het als rapporteur niet aan mij is de balans naar deze of naar gene zijde te willen laten doorslaan, en dat zal ik ook niet doen. In mijn ogen valt voor beide meerderheidsstandpunten iets te zeggen, zowel voor het standpunt van de bedrijven die voor het CDMAbreedbandsysteem hebben gekozen en die met grote Aziatische bedrijven van deze branche in zee zijn gegaan, als voor het alternatieve standpunt dat minder ver van de GSM-technologie afstaat. Daarom zal ik ook niet uitweiden over het feit dat sommige bedrijven onder 1.700 octrooien gebukt gaan, terwijl andere er met 170 vanaf komen. Ik hoop echter wel dat bij die komende en ook bij de volgende vergaderingen van het ETSI de vereiste meerderheid van 71 % van de stemmen gehaald wordt zodat de gewenste consensus binnen het bereik komt.
Ons standpunt, dat onafhankelijk is, ligt in het verlengde van de lijn die wij tijdens het debat over het verslag steeds hebben aangehouden, in die zin dat we vinden dat de invoering van de UITS uitsluitend moet worden gereguleerd door de markt. Niettemin dringen wij er bij de Commissie op aan - en vandaag hebben wij de kans daartoe aangezien we de commissaris hier hebben - dat zij het redelijkerwijs noodzakelijke onderneemt om het geschil op te lossen en een consensus mogelijk te maken met betrekking tot deze norm, zodat de Europese belangen bij de genoemde vergadering van de ITU in juni aanstaande sterker uit de strijd naar voren komen. Voordat het zover is in juni, zijn er nog meerdere kansen want het ETSI komt ook in maart bijeen en zal in april zijn plenaire vergadering houden.
Om af te sluiten zou ik alleen nog willen zeggen dat het te wensen ware dat die consensus een feit was voordat het voorstel voor een richtlijn betreffende de verlening van licenties en de toewijzing van het frequentiespectrum voor het nieuwe systeem is vastgesteld, en natuurlijk ook voordat het aangekondigde besluit betreffende spreiding, frequenties en normalisatie van de UITS behandeld wordt.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is er in haar mededeling op verdienstelijke wijze in geslaagd belangrijke kwesties naar voren te brengen over nieuwe ontwikkelingsperspectieven voor mobiele en draadloze communicatie. Het is de bedoeling om efficiëntere systemen voor mobiele communicatie te ontwikkelen die voldoen aan de nieuwe behoeften van de gebruikers.
De explosieve ontwikkeling van de telecommunicatie heeft onze wereld snel veranderd. De ontwikkeling gaat zeer snel en blijft niet wachten op de langzame Europese besluitvorming. Van de Commissie wordt nu een duidelijker plan verwacht voor het derde-generatiesysteem, de UITS, alsmede een investering in het internationaal bevorderen van Europese visies. De Commissie moet vooral haar rol als stimulator en steun van de ontwikkeling benadrukken. De voortzetting van het Europese succes met GSM en de groei van de markt vereisen een sterke politieke steun. De perspectieven voor mobiele communicatie zijn veelbelovend. De markt groeit en evenzo snel groeien ook de verwachtingen van de industrie voor de verkoop van draadloze en vaste multimediatoepassingen. De internationale strijd om de klant is echter hard. De markten van de Aziatische tijgers ontwikkelen zich ondanks de economische crisis snel. De consumenten hebben grote eisen. Ze willen mobiliteit, telecommunicatie en multimedia combineren. Het is noodzakelijk uit te zoeken hoe de gebruikersbehoeften en de ontwikkelingen op de Europese en de Aziatische markt van elkaar verschillen. Als deze verschillen niet op tijd worden begrepen, kan Europa zijn mogelijkheid verliezen om invloed uit te oefenen en leider te zijn in deze belangrijke industrietak.
Tele-informatica en communicatie-industrie zijn belangrijk voor de hele Europese economie, omdat ze een belangrijk en groeiend onderdeel uitmaken van de industrie en omdat ze steeds meer arbeidsplaatsen bieden. Een sterke thuismarkt heeft wat de GSM betreft voor de Europese industrie de beste concurrentiemogelijkheden op de wereldmarkt gegeven. Het concurrentievermogen van producten en diensten in de productieprocessen moet bewaard blijven, want ze vormen de basis van de zich ontwikkelende informatiemaatschappij.
Er moet rekening gehouden worden met de sociale dimensie om te garanderen dat ook dunbevolkte gebieden deel kunnen nemen aan het toekomstige aanbod van diensten. Met het veilen van frequentievergunningen heeft men in de VS slechte ervaringen. Bij het veilen van frequentievergunningen kan de prijs zo hoog oplopen dat dat al duidelijk het vermogen van de operator beïnvloedt om voor zijn netwerk een degelijk marktaandeel en dienstenaanbod op te bouwen. Dit zal de concurrentie vervalsen en de komst van nieuwe innovatieve kleine ondernemingen op de markt bemoeilijken.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik zou een paar opmerkingen willen maken naar aanleiding van de twee verslagen die voor ons liggen. Ten eerste over het verslag van mevrouw Read. De compromisamendementen die zij heeft voorgesteld kunnen wij voor het grootste deel accepteren. Als we van beide kanten moeite blijven doen, kunnen we in dit Parlement wat ik een de partijgrenzen overschrijdende politiek noem in stand houden die in grote lijnen het beleid van de Commissie ondersteunt en ingaat tegen wat we toch niet anders kunnen noemen dan de terughoudendheid van de lidstaten. Afgezien van deze of gene paragraaf waarrond we in de commissie het onderspit hebben gedolven, zullen we voorstemmen. De uitslag van de stem die u en die wij zullen uitbrengen, zal dicht bij elkaar liggen en het Parlement zal unaniem zijn, zoals het al zo vaak geweest is rond deze kwestie. U zult in ieder geval een zeer grote meerderheid achter u krijgen.
Ik wilde vooral dieper ingaan op het tweede verslag, omdat dat op termijn grotere gevolgen zal krijgen. We hebben twee interessante ervaringen op het gebied van normen voor nieuwe telecommunicatietechnologie, een slechte en een goede. De slechte ervaring betreft HD-televisie. De Commissie, de Raad, het Parlement, iedereen heeft er zijn tijd mee verloren, terwijl de markt ons inhaalde, en dan vooral de Amerikanen. We hebben op dit punt een modderfiguur geslagen, alhoewel er astronomische bedragen zijn uitgegeven om onze normen ingang te doen vinden.
Met de GSM hebben we daarentegen een heel gunstige ervaring. De Europeanen zijn het bijtijds eens geworden over een kwaliteitsnorm, en die norm is daarna zonder veel moeite aan de markt opgelegd. Mij is verteld dat nu al meer dan vijftig landen de Europese norm hebben overgenomen, wat de Europese industrie geen windeieren heeft gelegd.
Nu wordt het tijd voor een derde generatie mobiele telefoons. We moeten oppassen dat we die boot niet missen, zoals de heer Camisón Asensio het zo treffend heeft verwoord, omdat er aanzienlijke mogelijkheden in het verschiet liggen. Het probleem is dat de grote Europese concerns die die normen opstellen niet met dezelfde normen naar buiten komen.
Wat zich 2000 jaar geleden tussen de Horatii en de Curiatii heeft afgespeeld, kan vandaag opnieuw gebeuren. Als Europa verdeeld blijft tegenover een verenigd Amerika, worden we verslagen. Er moet dus druk worden uitgeoefend op de twee concerns in kwestie, zodat ze een consensus bereiken en met één Europese norm naar buiten komen. Onze ogen zijn gericht op de Commissie. Wij hopen dat zij al haar invloed zal aanwenden om hen duidelijk te maken hoeveel ze bij verdeeldheid te verliezen hebben. Dit was de boodschap die ik over wou brengen.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, is er een terrein waarop de ontwikkeling zo snel gaat als op het terrein van de informatie, informatica, televisie en communicatie? De levensduur van de producten ligt vaak rond de drie jaar of nog korter. Het kan dus de helft van de levensduur in beslag nemen voordat goedkeuringsregels zijn ingevoerd. Hiermee wordt duidelijk hoe snel de ontwikkeling op deze markt gaat.
Eerst iets over het verslag van mevrouw Read. Het is een goed verslag, omdat het uitgaat van de verantwoordelijkheid van de producent. De producenten krijgen de verantwoordelijkheid voor de producten, waardoor het op de markt brengen ervan makkelijker wordt en de veiligheid en de toepassing verbeteren. Het is ook goed dat de lidstaten de beschikkingen kunnen controleren en ertoe kunnen overgaan om producten die niet aan de eisen voldoen te verbieden. De liberale fractie steunt het genoemde verslag, het voorstel van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de hoofdeis.
Dat producten bruikbaar moeten zijn voor gehandicapten, spreekt voor zich. Er zijn echter heel wat mensen die niet onder het begrip "gehandicapt" vallen, maar die sommige telefoons toch te klein vinden. De toetsen moeten makkelijk in te drukken zijn, de getallen moeten duidelijk zijn, de telefoons moeten makkelijk in het gebruik en betrouwbaar zijn. Dit zijn een aantal van de eisen die gesteld moeten worden aan de toekomstige telefoons en toekomstige informatietechnologische apparatuur.
Dan wat het verslag van de heer Camisón betreft: de fantastisch snelle ontwikkeling van mobiele telefoons die niet in tempo zal afnemen. Wij hebben dit onlangs vanuit een Scandinavisch perspectief goed kunnen zien met succesvolle ondernemingen als Ericsson in Zweden en Nokia in Finland. Nu staat dan de volgende generatie voor de deur, de derde generatie mobiele telefoons, waarbij het niet alleen gaat over telefonisch verkeer maar ook over computers, televisie en video; deze zullen gekoppeld worden aan alle vormen van menselijke communicatie. Dit is natuurlijk een positieve ontwikkeling. Het uitwerken van een Europese standaard is ook een goede zaak, waardoor de ontwikkeling makkelijker kan verlopen. Dit is in hoge mate het geval bij landsgrenzen. Daarom moeten regels en standaards tussen landen opgesteld worden.
Wij, de liberale fractie, steunen ook dit voorstel. Ik mis echter wel een paar zaken. Ik vind onder andere dat er ook nu al gestreefd moet worden naar harmonisering van regels op internationaal niveau. Het is goed dat wij dit op Europees niveau doen - dat is ook onze taak. Tevens moeten wij ook inzien dat wij nu al de mogelijkheid hebben om met de VS en Japan te concurreren, maar ook om met de rest van de wereld samen te werken, om regels op te stellen die over een paar jaar voor ons allemaal zullen gelden, aangezien de ontwikkeling zo snel gaat.
Verder mis ik volkomen de discussie over het milieu en de volksgezondheid in verband met het gebruik, bijvoorbeeld letsel door straling en de hergebruikproblematiek; wat doen wij bijvoorbeeld met al die telefoons, die van 87 miljoen zullen toenemen tot 940 miljoen over tien jaar? Op deze gebieden ontbreken voorstellen en daar moet verbetering in komen. Overigens steunen wij de beide verslagen.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, eerst enkele woorden over het verslag van mevrouw Read. De richtlijn die in het verslag van mevrouw Read wordt behandeld is bedoeld om de komst van nieuwe telecommunicatieapparatuur op de markt verder te vergemakkelijken. Al vanaf 1991 is het beginsel van wederzijdse erkenning van kracht, waarbij niet alle overheden van de lidstaten meer een apparaat hoeven goed te keuren. Als een apparaat in één land is goedgekeurd, kan het ook op de markt van andere landen worden toegestaan. Nu is het dan de bedoeling om dit proces verder te vergemakkelijken. Naar de mening van de groenen brengt deze situatie bepaalde risico's met zich mee. We steunen het idee van mevrouw Read dat er ook in de toekomst naar gestreefd moet worden met geharmoniseerde normen te werken, zodat we veilige en consumentvriendelijke producten zullen krijgen. Er moet voor gezorgd worden dat het aanbod van producten niet zo chaotisch en gevarieerd is dat er een enorme hoeveelheid verschillende telecommunicatieapparaten bestaan die voor de gebruiker helemaal niet compatibel zijn.
We delen vooral de zorg van mevrouw Read die ze in verscheidene van haar amendementen naar voren heeft gebracht. Deze heeft betrekking op het feit dat er ook in de toekomst geëist moet worden dat deze apparaten zonder problemen ter beschikking van gehandicapten moeten staan. Er bestaat een zeer groot gevaar voor ongelijkheid als telecommunicatieapparatuur zodanig is geconstrueerd dat bijvoorbeeld gehandicapte personen er niet mee kunnen werken. Ik geloof dat de Commissie zich nog veel serieuzer in deze zaak moet verdiepen.
Tenslotte ons belangrijkste idee inzake het verslag van de heer Camisón over draadloze communicatie, over mobiele telefoons: naar onze mening moet de Commissie zeer serieus gaan onderzoeken welke gevolgen deze elektronische smog voor de gezondheid kan hebben. Aangezien er meer en meer nieuwe frequenties worden verdeeld, is dit een belangrijk gezichtspunt.

Van Velzen
Voorzitter, ik zou op de eerste plaats ook iets willen zeggen over de twee verslagen. Allereerst het verslag van mevrouw Read. Gelet op het feit dat het oorspronkelijke voorstel van de Commissie niet erg geweldig was en de tekst van de Raad een stuk beter, heeft het EMAC met name als uitgangspunt natuurlijk de Commissietekst genomen, maar toch als basis voor discussie de tekst van de Raad. Ondanks deze toch redelijk onlogische procedure moet ik zeggen dat mevrouw Read in staat is gebleken om een zeer helder verslag te produceren waarvoor mijn grote waardering en dank. Ik wil ook zeggen dat de Commissie zich buitengewoon coöperatief heeft opgesteld naar het Parlement toe en op deze manier ook heeft meegewerkt om deze onvolkomenheid in de procedure op te lossen en daarvoor ook dank aan de Commissie. Ik hoop dat de eventuele inconsistenties die er nog in zouden kunnen zitten er snel zullen worden uitgehaald.
Het gaat hier nadrukkelijk om nationale goedkeuringsprocedures te vervangen door zelfcertificering en daarvoor ook in Europees verband een goede procedure neer te leggen voor de industrie. Ik zou ook de commissaris willen vragen om met name die amendementen waarin wij dit veel sterker hebben geformuleerd, en naar mijn overtuiging veel duidelijker, vooral ook te steunen in het verslag van mevrouw Read.
De betrokkenheid van de industrie was helaas te beperkt. De Commissie heeft op dat punt, denk ik, een steek laten vallen. Dat is nog opvallender gelet op de hoge technische eisen en het gehalte van dit voorstel. Ik hoop dus dat de Commissie zal ingaan op het voorstel van het Parlement om een soort permanente vertegenwoordiging te krijgen waarin vertegenwoordigers zitten van de industrie, van de consumenten enzovoort, om die er dan bij te betrekken.
Dan wat het verslag van de heer Camisón betreft. UITS kan uiteraard GSM's successen herhalen. Maar dan gaat het om goed regelen van standaardisatie, de frequentieverdeling en de licentiebehandeling. Morgen op 29 januari zal de industrie proberen tot overeenstemming te komen over een eenduidige standaard voor UITS door namelijk stukken van de CDMA toe te gaan passen in de WCDMA. Ik hoop dat dat ook lukt. Commissaris Bangemann heeft gezegd eventueel bereid te zijn te interveniëren. Misschien dat hij ons daarover nog iets zou willen zeggen. Maar ik hoop in ieder geval dat de commissaris achter onze lijn staat om te komen tot een eenduidige standaard.
Van groot belang is dat er een tijdige beschikbaarheid komt van frequenties. Ook dat punt is, denk ik, een zaak waar Europa ook aan de slag moet en ik hoop ook dat op dat punt een en ander gaat gebeuren vanuit de Europese Unie.
Tenslotte, Voorzitter, ik denk dat het van groot belang is om terughoudend te zijn met beleid op het gebied van veilingen als het gaat om vergunningen. Het klinkt mooi. De overheden krijgen heel snel veel geld, maar het is uiteindelijk de consument die moet gaan betalen voor dure prijzen van veilingen en wij verliezen heel veel inventieve kracht van het bedrijfsleven zoals wij dat ook hebben gezien in bijvoorbeeld de Verenigde Staten. Gaarne hoor ik daar de visie van de commissaris op.

Read
Mijnheer de Voorzitter, ik maak dankbaar gebruik van de gelegenheid om de rapporteur, de heer Camisón, met zijn verslag te feliciteren. Het is mijn fractie een waar genoegen het te steunen. Ik wil evenwel kort de aandacht vestigen op een paar puntjes. Allereerst heeft het verslag voornamelijk betrekking op de toekomst, maar dan wel de nabije toekomst, zoals terecht in de toelichting wordt benadrukt. De heer Camisón stelt in zijn verslag dat "het concept van derde-generatiesystemen van mobiele communicatie nog niet volledig ontwikkeld is, maar dat is slechts een kwestie van tijd en de vooruitgang lijkt niet te stuiten" . Verder wordt in zijn verslag door hem en de heer Lindqvist het belang van de concurrentiekracht van deze sector benadrukt, alsmede het belang van een levensvatbare, concurrerende Europese industrie, teneinde het tegen Japan en de Verenigde Staten van Amerika te kunnen opnemen.
In zijn verslag komt tevens het belang van marktkrachten en regelgeving, alsmede het belang van het evenwicht daartussen, ter sprake. De consument is steeds minder geïnteresseerd in de middelen om een telefoongesprek te maken of van andere telecommunicatiediensten gebruik te maken. Het draait tegenwoordig om de kosten, de kwaliteit en de efficiëntie, welke punten in belangrijke mate meespelen in de onderhavige vergelijking. Mijn complimenten voor de heer Camisón.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de twee rapporteurs zeer hartelijk danken. Op het gebied van de telecommunicatie werken wij al lang zeer goed samen. De Commissie is over die samenwerking uiterst tevreden. Met het voorstel dat mevrouw Read heeft toegelicht willen wij de bestaande nationale bepalingen door een eenvormige en vereenvoudigde goedkeuringsprocedure vervangen, zodat ook voor telecomapparatuur een echte interne markt ontstaat.
De grote vraag, die ook tijdens het debat terecht centraal stond, is of wij al dan niet bindende normen nodig hebben. De Commissie staat al sedert vele jaren op het standpunt dat wij zulke normen door de daarvoor bevoegde normenorganisatie ETSI laten opstellen. Zoals de heer Herman heeft gezegd, is het succes van de GSM te danken aan het feit dat wij daarbij niet dezelfde fout hebben gemaakt als met D2Mac en geen norm hebben opgelegd die door de technologische ontwikkeling misschien al achterhaald zou zijn geweest. D2Mac was een vergissing, maar GSM is een succes geworden omdat wij niet hebben gedacht dat de Commissie beter dan de marktspelers weet hoe het moet.
Het opleggen van een technologische standaard remt ook de innovatie af. Een niet-verplichte norm laat de producenten de nodige manoeuvreerruimte, uiteraard op voorwaarde dat de belangen van de consumenten en de gebruikers worden gevrijwaard. Wij menen daarom nog altijd dat wij geen bindende normen mogen opleggen. Als de amendementen ertoe strekken de normen bindend te maken - misschien is dat echter slechts een misverstand - kunnen wij ze niet aanvaarden.
In amendement 22 wordt - blijkbaar van de autoriteiten, maar dat moet ik nog eens navragen - schadevergoeding gevraagd als normen gebrekkig zijn. Dat is natuurlijk niet logisch als, zoals in ons geval, het ETSI de normen vaststelt en de industrie volgens die normen produceert. De industrie is aansprakelijk voor haar producten. Wat het gebruik van mobiele apparatuur betreft, merk ik op dat het frequentiespectrum in de Europese Unie nog onvoldoende is geharmoniseerd. Toch willen wij een strategie voor zowel de apparaten die geharmoniseerde frequenties gebruiken als die welke met niet-geharmoniseerde frequenties werken. De nationale controle-instanties moeten dan nationale maatregelen voor het beheer van het spectrum kunnen nemen. Wij zullen dan zien hoe dat werkt. U kent dat debat. De Commissie en het Parlement menen volgens mij terecht dat wij op dit terrein Europese besluiten nodig hebben, maar de lidstaten moeten nog tot dat besef komen.
Een belangrijke vraag was terecht ook wat men kan doen om het gebruik van de apparaten door gehandicapten mogelijk te maken. Wij menen dat het in de eerste plaats de taak van de marktspelers is zulke apparatuur aan te bieden. Als dat echter geen bevredigende resultaten oplevert, zullen wij optreden en mogelijkheden creëren om zulke apparatuur in bepaalde gevallen verplicht te maken. Dat zullen wij echter pas in tweede instantie doen. Wat de wederzijdse erkenning betreft, hebben wij de twee hoekstenen van de GATT en de TBT-codex. Op terreinen zoals dat van de informatietechnologie en aanverwante markten is een ongehinderde handel het algemeen aanvaarde beginsel. Wij willen - bij onze handelspartners brengen wij dat telkens opnieuw ter sprake, maar ook wij mogen die fout niet maken - ook geen bureaucratische goedkeuringsprocedures. Zulke procedures zouden de groei sterk afremmen en daarom kunnen wij het op dat punt niet met het Parlement eens zijn.
Wat de aansprakelijkheid betreft, merk ik op dat die een van de hoofdpijlers van de richtlijn is. Het Parlement ondersteunt ons terecht in ons voornemen om de producenten wettelijk aansprakelijk te stellen. Producentenaansprakelijkheid staat in nauw verband met het beginsel van de niet-verplichte normen. Als normen niet bindend zijn, ligt de aansprakelijkheid duidelijk bij de industrie. Amendement 23 stelt voor de producenten onder bepaalde voorwaarden van hun aansprakelijkheid te ontheffen voor ingevoerde producten die niet voor gebruik binnen de gemeenschappelijke markt zijn ontworpen. Ik kan dat enigszins begrijpen, maar het is een algemeen aanvaard principe dat ook in die omstandigheden zowel de invoerder als de producent aansprakelijk kunnen worden gesteld.
Kortom, wij kunnen instemmen met 9 van de 23 amendementen. Dat zijn de amendementen 1, 2, 3, 4, 5, 9, 12, 17 en 18. Tien andere amendementen kunnen wij ten dele of qua strekking aanvaarden. Dat zijn de amendementen 8, 10, 13, 14, 15, 16, 20, 21, 22 en 23. Om de redenen die ik heb vermeld, kunnen wij niet instemmen met vier amendementen, namelijk de amendementen 6, 7, 11 en 19.
Ik kom nu tot onze mededeling die vandaag na het verslag over UITS is besproken. Zoals de rapporteur heeft opgemerkt, gaat het hier om een prangende kwestie. Vandaag en morgen vindt daarover in het ETSI overleg plaats en wordt een besluit genomen. Ook hier hebben wij, volgens mij om goede redenen, altijd het standpunt verdedigd dat de betrokkenen zelf een beslissing moeten nemen, hoewel wij weten dat er twee verschillende visies en standpunten zijn. Er is niet alleen een breuklijn in de Europese industrie, maar in het ene kamp bevinden zich ook Japanse en in het andere kamp ook Amerikaanse bedrijven. In het ETSI is voor geen van beide oplossingen al een meerderheid gevonden. De onderhandelingen worden voortgezet. Wij rekenen erop dat de betrokkenen morgen een akkoord zullen bereiken. Wij hebben de kampen overigens voor een bespreking bij de Commissie uitgenodigd om eventueel tot een compromis te komen. Wij hebben daarbij geen druk uitgeoefend. Dat willen wij zeker niet doen. Wij hebben beide partijen duidelijk gezegd dat een eenvormige Europese norm onontbeerlijk is om het succes van de GSM over te doen. Beide partijen hebben dat ook erkend. Iedereen wil natuurlijk wel dat zijn norm tot Europese norm wordt verheven. Wij zullen zien hoe de zaak evolueert. De Commissie volgt de situatie op de voet. Wij doen al het mogelijke - maar behouden daarbij de nodige neutraliteit - om tot een Europese norm te komen. De kans is groot dat men het morgen eens wordt.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Bangemann.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Open Network Provision (ONP) op spraaktelefonie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0013/98) van mevrouw Read, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de toepassing van open network provision (ONP) op spraaktelefonie en inzake de universele telecommunicatiedienst in een door concurrentie gekenmerkt klimaat (wijziging van richtlijn 95/62/EG) (C4-0003/98-96/0226 (COD)).

Read
Mijnheer de Voorzitter, het is mij een waar genoegen de gemeenschappelijke ontwerptekst die door de procedure van overleg is gekomen voor goedkeuring aan te bevelen. Ik memoreer - en ik weet zeker dat commissaris Bangemann en zijn medewerkers geen memorisatie nodig hebben - dat dit onze derde gemeenschappelijke poging is om dit voorstel goed te krijgen. Het is enigszins ironisch, met name wat het verslag van de heer Camisón betreft, dat de technologie de boventoon dreigt te voeren. Er worden tegenwoordig ongetwijfeld al veel langeafstandsgesprekken via het Internet gevoerd in plaats van via het traditionele telefoonsysteem.
Desondanks heeft het Parlement in verband met dit verslag terecht grote nadruk gelegd op consumentenbescherming, omdat de meesten van ons bij onze dagelijkse telefoongesprekken nog altijd van de primaire spraaktelefoondienst gebruikmaken. Wij hebben bij onze beraadslagingen zoveel mogelijk rekening gehouden met de behoeften van de gewone consument met een huishouden en het kleinbedrijf. Ik wil hierbij officieel mijn dank betuigen aan de ambtenaren van de Commissie, die eindeloos veel geduld hebben betracht tijdens de vele vergaderingen over dit onderwerp, aan de ambtenaren van het Parlement in het bemiddelingscomité en natuurlijk aan het voorzitterschap.
Het bereikte eindresultaat is niet helemaal geworden zoals wij het graag gezien hadden maar voldoende verdienstelijk voor de steun van het Parlement ten aanzien van het punt van diensten tegen een betaalbare prijs, het punt van de kosten van universele dienstverlening, consumentenbescherming en kwaliteit van dienstverlening, bescherming van gehandicapte gebruikers - excuses voor mijn hoest, whisky helpt beter dan water! - bescherming van gehandicapte gebruikers - waarbij wij ons wederom baseren op de nieuwe bepaling in het Verdrag van Amsterdam - nummerportabiliteit - ofschoon wij erkennen dat de tekst die afkomstig is uit het desbetreffende groenboek veel beter van toepassing is - en toegang tot netwerken.
Het resultaat had niet beter gekund en het verdient derhalve de steun van het Huis.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, na de woorden van mevrouw Read heb ik weinig meer toe te voegen. Ik wil de Commissie en het voorzitterschap van de Raad gelukwensen met hun geduld om voetje voor voetje met het Parlement te onderhandelen over een aanvaardbare oplossing voor zowel de industrie, de telefoonmaatschappijen als de consument. Ik vind dat we een goed compromis hebben bereikt. Het werd ook tijd, want de limiet was al verstreken. Alles had op 1 januari van dit jaar af moeten zijn. We zijn een paar weken te laat, maar volgens mij is dat niet onoverkomelijk. We moeten nu vooral doorgaan op de ingeslagen weg. Het Parlement zal de conclusies van het bemiddelingscomité bijna unaniem steunen, zo meen ik nu wel te mogen zeggen, en dat doet me genoegen.

Van Velzen
Voorzitter, op de eerste plaats hoop ik dat het met de gezondheid van mevrouw Read weer wat beter gaat. Een whisky is, geloof ik, niet de bedoeling in dit Huis. Wij moeten het ook niet doen, Voorzitter, dan kunnen wij nuchtere debatten houden met elkaar. Op de eerste plaats zou ik toch mevrouw Read ook willen feliciteren met dit verslag en haar inzet om te komen tot een gemeenschappelijke regel op het terrein ook van de universele dienstverlening. Ik vind ook dat wij op dat punt een hele belangrijke worsteling hebben gehad met elkaar om begrippen als betaalbare prijs en kosten van openbare dienstverlening en dergelijke met elkaar te formuleren en met de Raad en de Commissie tot een gemeenschappelijk standpunt te komen. Dat was het alleszins waard.
Wat ook namens mijn fractie, denk ik, van groot belang is, is dat wij hebben opgenomen dat lidstaten wel aanvullende eisen mogen stellen maar dat zij dat niet mogen afwentelen op de operators. Want ik vind dat daarmee dan ook de telecommunicatie weer de kans krijgt om zich op een goede manier verder te ontwikkelen.
Ik denk dat de tariefbeginselen die wij hebben aangenomen ook goed zijn. Het is wat dat betreft ook jammer dat Deutsche Telekom vanaf het eerste moment dat nummerportabiliteit een werkelijkheid kan worden en dat men de mogelijkheid had om van operator te gaan veranderen, onmiddellijk zich opwierp om de klant strafkorting te geven. Ik ben dus ook blij dat vanuit de Commissie onmiddellijk alert is gereageerd. Maar het geeft wel aan dat als wij straks het onderwerp nummerportabiliteit en carrier preselection nog gaan behandelen in dit Huis in tweede lezing, dat wij daar alert op zouden moeten zijn.
Ik wil nog een keer hameren op de openbare hulpdiensten. Ik weet dat de Commissie daar nu naar kijkt. Wij hebben dat alarmnummer 112, maar in een aantal lidstaten als Spanje en Griekenland werkt het nummer nog niet. In België rijdt de politie nog rond met verwijzing naar het oude alarmnummer en in een aantal lidstaten kunnen de telefonisten bij 112 slechts de eigen taal spreken tot grote frustratie voor de buitenlandse toerist die op dat punt is gestrand. Ik zou eigenlijk willen vragen aan de Commissie en aan de commissaris met name om het alarmnummer 112 nieuw leven in te blazen.
Ik ben blij dat wij rondom het thema "gehandicapten" met vrouw Read een goede overeenstemming en compromis hebben gevonden. Ik geloof dus ook dat daarmee de Europese burger een fatsoenlijk stuk wetgeving heeft gekregen. Natuurlijk is het een evolutionaire wetgeving. Wij zullen in de komende jaren bij de herziening hier weer op terug moeten komen.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, ik kan kort zijn. Mevrouw Read verdient applaus. Zij heeft voor het Parlement en voor de consumenten in het algemeen een voortreffelijk resultaat bereikt. Na dergelijk overleg kan men met het resultaat niet altijd tevreden zijn. Soms neemt men genoegen met het resultaat omdat men niet anders kan, maar in dit geval hebben de amendementen van het Parlement het voorstel beter gemaakt en uiteindelijk zijn de meeste ook aanvaard.
De heer Herman heeft gevraagd of men in de huidige situatie genoegen kan nemen met deze bepalingen en met de datum. De definitieve beslissing van het Parlement komt natuurlijk wel enige tijd na 1 januari. Daarvoor hebben wij vorige week al gevierd. Dat wordt goedgemaakt. Wij hebben mevrouw Read samen met enkele andere leden van het Parlement vorige week uitvoerig geprezen. Dat kan dit verzuim misschien ietwat compenseren. Mijnheer Van Velzen, in de praktijk wordt hierdoor niets vervalst. Ook het besluit van Deutsche Telekom, waarnaar u nogmaals heeft verwezen, moet eerst door de nationale regelgevingsinstantie worden aanvaard. Die instantie onderzoekt het besluit en zo kan de klant erop vertrouwen dat dergelijke beslissingen niet boven zijn hoofd door de operators worden genomen, maar dat ze werkelijk worden gecontroleerd.
Het andere probleem waarover u heeft gesproken, namelijk dat van het noodnummer, doet geen juridisch probleem rijzen omdat de lidstaten hiermee juridisch gezien hebben ingestemd. Er zijn praktische problemen bij de toepassing, maar wij zullen de kwestie op de volgende bijeenkomst van de Raad van ministers van Telecommunicatie nogmaals ter sprake brengen, zodat wij ook daar vooruitgang kunnen boeken. Ik wil mevrouw Read nogmaals danken. Als dat vandaag de dag niet wat gevaarlijk zou zijn, zou ik zeggen dat dit bijna een liefdesgeschiedenis is. De samenwerking verloopt inmiddels immers zo hartelijk dat het eigenlijk niet meer beter kan. Ik dank mevrouw Read dan ook van ganser harte. Ik hoop dat mevrouw Bjerregaard nu niet jaloers wordt.

(Interruptie van mevrouw Bjerregaard: "Martin, dat ben ik inderdaad!" )

De Voorzitter
Wij hebben het nu al over whisky en liefdesaffaires gehad. Het is tijd dat de vergadering beëindigd wordt.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Programma-Socrates
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0012/98) van mevrouw Pack, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van besluit 819/95/EG tot instelling van het communautaire actieprogramma SOCRATES (C4-0002/98-97/0103(COD)).

Pack
Mijnheer de Voorzitter, het zou goed zijn als de middelen die wij krijgen met de lengte van de titel zouden overeenstemmen, maar dat is jammer genoeg niet het geval. Op 26 juni 1997 heeft het Europees Parlement zich met een overweldigende meerderheid voor meer middelen voor SOCRATES uitgesproken. Het Parlement heeft het aanvankelijk door de Commissie gevraagde bedrag van 50 miljoen ecu tot 100 miljoen ecu verhoogd en aldus het financiële kader voor het programma op 950 miljoen ecu vastgesteld. In de toelichting in het verslag voor de eerste lezing hebben wij duidelijk aangetoond - ik zal dat nu niet meer doen - dat de door de Commissie voorgestelde verhoging in werkelijkheid eigenlijk een vermindering was, vooral als men een onderlinge uitwisseling tussen de deelnemende landen van de Europese Unie en de deelnemende OostEuropese landen wil garanderen. De Begrotingscommissie heeft in haar advies - dat is zeer belangrijk - onderstreept dat SOCRATES een belangrijke rol speelt door de Unie dichter bij de burger te brengen, dat het een multiplicatoreffect heeft en dat het daarom een politieke prioriteit is. Dat leden van de Begrotingscommissie dat zeggen, doet ons bijzonder veel genoegen.
Meer in SOCRATES investeren komt neer op bouwen aan een Europa van de burgers dat ook effect heeft op hun dagelijks leven. Dat is wat wij met de vele acties voor de burgers in de Europese Unie willen bereiken. Kortom, een verhoging met 100 miljoen ecu was geen luxe, maar een noodzaak voor de geloofwaardigheid van het programma, waarvoor de Commissie in 1994 oorspronkelijk 1.005 miljoen ecu voor de twaalf toenmalige lidstaten had gevraagd. De Raad van ministers van Onderwijs kon daarmee evenwel niet instemmen. Men heeft de kredieten onder luid gejammer tijdens de lunchpauze met 25 miljoen ecu verhoogd. Paradoxaal genoeg heeft diezelfde Raad, die ons slechts 25 miljoen wilde geven, de amendementen van het Parlement grotendeels in de toelichting bij dit bespottelijke besluit opgenomen. De Raad heeft bijvoorbeeld bevestigd dat de werking van het programma in het gedrang komt als de projecten of het bedrag van de jaarlijkse kredieten worden teruggeschroefd, dat de slachtoffers daarvan vooral de sociaal benadeelde categorieën zijn, dat de participatie van kandidaten uit Centraalen Oost-Europa en Cyprus het programma een rijkere inhoud geeft en hun onderlinge uitwisseling kan garanderen. De Raad heeft daaruit echter geen financiële consequenties willen trekken. De Raad heeft gedaan zoals Pontius Pilatus. Enerzijds heeft de Raad van ministers van Onderwijs de doelstellingen van het Europees Parlement oprecht ondersteund en bovendien ook schriftelijk bevestigd, maar anderzijds heeft hij de verhoging van het programma met 100 miljoen ecu verworpen en de verantwoordelijkheid in zekere zin op de ministers van Financiën afgewenteld.
Het Europese beleid is, zoals wij buiten jammer genoeg kunnen zien, niet altijd een succes, maar SOCRATES is dat wel. De krenterigheid van de Raad staat symbool voor de politieke kortzichtigheid van vele politici in de Europese Unie, maar gelukkig niet van het Parlement. Kan men werkelijk verdedigen dat men aan een succesrijk programma, dat de publieke opinie nochtans nuttig en doeltreffend vindt, geen politieke prioriteit wil verlenen hoewel het - ik zeg dat ter attentie van de Commissie - bij correcte uitvoering op de burgers in de Unie een positievere invloed zal hebben dan onverschillig welke dure promotiecampagne?
Wij zetten vandaag een punt achter de bemiddelingsprocedure, die uiteindelijk tot een verdedigbaar resultaat heeft geleid. Jammer genoeg is de Raad als geheel niet tot inzicht gekomen en heeft hij zijn mooie woorden niet door daden laten volgen. Gelukkig waren het Europees Parlement en de Begrotingscommissie het volkomen eens en heeft de Begrotingscommissie de Raad tijdens de medebeslissingsprocedure kunnen doen toegeven. Dit is de eerste keer dat de Begrotingscommissie een onderwijsprogramma als vuistpand heeft genomen om tijdens de medebeslissingsprocedure voor de begroting iets te bereiken. Ik wil de leden van de Begrotingscommissie daarvoor van harte danken. De Luxemburgse regering heeft werkelijk alles in het werk gesteld om de ongelovige Thomassen te overtuigen. Het bedrag van 70 miljoen ecu voor twee jaar ligt 20 miljoen hoger dan wat de Commissie vroeg en 45 miljoen hoger dan wat de Raad aanbood. Daarmee nemen wij genoegen. Wij hopen dat met dit geld merkbaar meer zal worden bereikt en dat die kredieten ook zichtbaar meer effect op de burger zullen hebben.

Elchlepp
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is beslist een goede zaak dat men er in het bemiddelingscomité in geslaagd is de kredieten voor het programma-SOCRATES enigszins te doen verhogen. Zoals mevrouw Pack terecht heeft opgemerkt, gaat het eigenlijk niet om een echte verhoging. Toch moeten wij met dit resultaat instemmen. Ik vrees echter dat dit besluit de Europese ministers van Financiën niet meer inzicht zal verschaffen in de reusachtige betekenis van de uitwisseling van jongeren in Europa voor het Europese beleid, de integratie en de werkgelegenheid. Dat de Europese Gemeenschap voor maatregelen voor de jeugd 270 keer minder uittrekt dan voor het landbouwbeleid is een regelrechte schande.
Tijdens de voorbereiding van de uitbreiding moeten wij met de Centraal- en Oost-Europese landen op het niveau van het onderwijs meer ideeën en mensen kunnen uitwisselen en moeten wij met die landen ook meer jongeren kunnen uitwisselen om de historisch gegroeide vervreemding tussen de Europese volkeren te overwinnen. Ook alle politici die zich met de werkgelegenheid bezighouden en de schande van de hoge jeugdwerkloosheid terecht aan de kaak stellen raad ik echter aan zorgvuldig te onderzoeken hoe persoonlijke ervaring in het buitenland de jongeren op de Europese arbeidsmarkt nieuwe werkgelegenheidskansen biedt. Voor steeds meer beroepen worden ervaring in het buitenland en kennis van vreemde talen geëist. Samenwerking tussen scholen en onderwijsinstellingen in Europa is tevens belangrijk voor de vernieuwing van de onderwijs- en opleidingsinhouden en dus ook voor het algemene kwalificatieniveau.
EU-onderwijsprogramma's zoals SOCRATES hebben zonder de minste twijfel hun deugdelijkheid bewezen. Het programma-SOCRATES is een voortreffelijke maatregel om de integratie te bevorderen en heeft, samen met het programma-ERASMUS, de Europese gedachte bij de jeugd beslist meer ingang doen vinden. Voor het programmaSOCRATES is echter veel te weinig geld beschikbaar. Daardoor is het programma voor al te weinig jongeren toegankelijk, met alle rampspoedige gevolgen van dien. Er is te weinig geld voor beurzen en dat heeft al tot een sociale selectie geleid. Een beurs bedraagt gemiddeld 50 à 100 ecu. Dat is sociaal onaanvaardbaar en ondermijnt de efficiëntie van de programma's.
Ieder van ons heeft in zijn eigen kiesdistrict al klachten gehoord en kent tal van kandidaten die uit de boot zijn gevallen. Dat zo weinig geld beschikbaar is, brengt ook de acceptatie van de tot nu toe uiterst populaire programma's zelf in gevaar. In het kader van ERASMUS wordt slechts 10 % van de aanvragen ingewilligd. Vele universiteiten en ook sommige nationale conferenties van rectoren denken er dan ook aan uit het programma te stappen. Wij willen allen dat de in andere EU-landen doorgebrachte studieperiodes bij de terugkeer van de student worden erkend. Wij hebben dus meer geld nodig om bijvoorbeeld het European Course Credit Transfer -systeem te ondersteunen. Wij willen echter ook dat meer studenten een behoorlijke subsidie krijgen als zij voor zinvolle projecten naar andere landen reizen. Ik vind dat wij op een drastische verhoging van de middelen voor dit programma moeten aandringen.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding van de Unie is voor geheel Europa en voor alle Europeanen belangrijk. Belangrijker nog is dat de uitbreiding op ordentelijke wijze verloopt. Dat is het opzet van de komende toetredingsonderhandelingen maar ook van de zogenaamde pretoetredingsstrategie. In het kader daarvan is het van het grootste belang dat wij ook de Centraal- en Oost-Europese landen aan een van de succesrijkste communautaire programma's van de laatste jaren laten deelnemen.
ERASMUS is een programma dat zeer bewust de angst en de vreemdelingenhaat bij de jongeren in het kader en als onderdeel van hun opleiding in geheel Europa wil wegnemen in plaats van aanwakkeren en banden tussen die jongeren wil smeden. Die jongeren krijgen meer interculturele ervaring, een betere taalkennis en een ruimere blik, en wisselen knowhow uit. Dat komt ons allen ten goede. Ik weet dat omdat ik zelf begeleider ben van een ERASMUS-programma dat juristen - aangezien onze rechtsstelsels onderling nog zeer sterk verschillen kan men tussen juristen vrij moeilijk hechte banden smeden - in vijftien lidstaten en in de toekomst hopelijk ook in de Centraal- en Oost-Europese landen samenbrengt.
Dit jaar hebben wij ons voor het eerst voorgenomen ERASMUS tot buiten dat kader uit te breiden. De Raad en de Commissie hebben echter willen bezuinigen. Men heeft hier terecht opgemerkt dat men een niet alleen goede, maar ook onontbeerlijke stap naar een groter gemeenschappelijk Europa op onbegrijpelijke wijze zou hebben verhinderd als het Europees Parlement zich in het kader van zijn bevoegdheden en van de bemiddelingsprocedure niet sterk had gemaakt. Als professor dank ik allen die zich daarvoor hebben ingezet. Om iets goeds te bereiken is blijkbaar tijd nodig, maar het mag toch niet te lang duren.

Guinebertière
Mijnheer de Voorzitter, mijn collega's hebben zojuist gezegd dat SOCRATES een succesvol programma is, en ik sluit me bij hen aan. Alle studenten en universitaire docenten weten dat zij met hun grensoverschrijdende studieprojecten bij SOCRATES kunnen aankloppen voor financiële steun. SOCRATES biedt vele mogelijkheden: transnationale projecten, studieprogramma's, uitwisselingen en verplaatsingen van studenten en docenten.
Het is de bedoeling de Europese dimensie van het onderwijs door het leren van vreemde talen en het verwerven van transnationale diploma's te versterken. Hoewel het gewoonlijk niet meevalt om een boodschap over te brengen aan de Europese burger, is die van SOCRATES luid en duidelijk ontvangen door iedereen die er baat bij kan hebben. Helaas eist dit succes ook zijn slachtoffers. Week in week uit krijgen we met studenten te maken die niet geholpen kunnen worden omdat de fondsen zijn uitgeput. Op 10 december 1997 is er in Brussel een verzoeningspoging ondernomen om deze wachtende jongeren een antwoord te geven. Het ging hierbij niet alleen om jongeren uit de lidstaten, maar ook uit de landen die de procedure van voorlopig lidmaatschap doorlopen. De onderwijsprogramma's moeten immers ook voor hen worden opengesteld.
Op dit moment liggen er dringende aanvragen voor Cyprus, Polen, Hongarije en de Tsjechische Republiek bij de Raad op tafel. De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media van het Europees Parlement heeft altijd gezegd dat zij bereid was dit programma open te stellen voor Midden- en Oost-Europa, maar wilde de daad pas bij het woord voegen als de Raad van ministers de nodige financiële middelen vrijmaakte.
Dat laatste was wat wij uiteindelijk met de onderhandelingen wilden bereiken. Het is goed als ministers hun politieke wil kenbaar maken, maar dan moeten er ook voldoende subsidies komen. Zeventig miljoen voor 1998-1999 is een succes. Een groot succes, maar helaas blijft het ontoereikend. Dit programma vervult een belangrijke functie. Het geeft jongeren extra steun, zodat ze hun plaats op de Europese arbeidsmarkt beter kunnen veroveren. En dat is uiteindelijk wat wij politici willen bereiken.
In naam van mijn fractie wil ik onze collega Doris Pack daarom bedanken en gelukwensen met het feit dat zij een middelenverhoging voor SOCRATES in de wacht heeft kunnen slepen. Dit mooie succes is te danken aan haar grondige aanpak binnen zowel de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media als de Begrotingscommissie, waar ze de unanieme steun van haar collega's geniet. Met haar vastberaden houding tegenover de Raad en haar diplomatieke optreden bij het Luxemburgse voorzitterschap heeft zij deze 70 miljoen kunnen bemachtigen, waarvoor onze dank.

Evans
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag al degenen willen feliciteren die bij het overleg betrokken waren en meer voor het actieprogramma Socrates hebben bereikt dan sommigen van ons hadden kunnen dromen. Het is een van de beste, belangrijkste en populairste Europese initiatieven. In een recent artikel in een Brits tijdschrift werd vermeld dat de meeste EU-burgers niet eens kunnen vertellen waartoe de Europese Unie dient, en dat het virus van het Britse euroscepticisme in heel Europa rondwaart.
Hier bestaat geen betere remedie voor dan onderwijs. Onderwijs biedt de mogelijkheid om over andere landen, andere culturen en andere volkeren te leren; te leren over de gemeenschappelijke geschiedenis van Europa en uit te gaan van hetgeen ons verenigt, en niet van hetgeen ons verdeelt. Mevrouw Pack sprak van het "Europa van de burger" , waaraan via Socrates wordt gewerkt. Het kan een belangrijk middel zijn om het euroscepticisme tegengas te geven. Gelet op de uitbreiding van de Europese Unie, zoals de heer Rack zojuist beschreef, is het programma Socrates belangrijker dan ooit. In dit kader zijn uitwisselingen van belang - niet alleen uitwisselingen van mensen maar ook uitwisselingen van ideeën en informatie.
Landen die hun economieën aan het ontwikkelen zijn en de gevolgen van jarenlange onderdrukking te boven moeten komen hebben extra financiering nodig, en er bestaan grote verschillen in het geld dat voor onderwijs beschikbaar is. Toevallig wordt er vandaag een studie uitgebracht door de National Union of Teachers of England and Wales en het Educational Institute of Scotland waarin de onderwijsfinanciering in heel Europa vergeleken wordt. Wij weten allemaal hoe belangrijk onderwijs en realistische budgetten zijn om jongeren kansen te geven in het leven, en wel gelijke kansen. Iemand beweerde dat het probleem van onderwijsfinanciering is dat het een bodemloze put is. Het is waar dat wij altijd meer zouden kunnen uitgeven. De heer Elchlepp sprak van het bedrag dat de Europese Unie aan landbouw besteedt en het bedrag dat verspild wordt aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid en misbruik van dat systeem. Er gaan miljoenen Britse ponden aan Europees geld verloren aan fraude. De nieuwe parlementsgebouwen verrijzen als paddestoelen uit de grond. Binnenkort zullen wij vier plenaire vergaderzalen hebben. Wij beschikken over elegante kantoorruimten die de meeste leden niet eens wilden en niet kunnen rechtvaardigen. De prioriteiten van Europa zouden beter bij onderwijs voor jongeren kunnen liggen.
Onderwijs en kennis over Europa moeten voorgaan en vereisen financiering. Het geld voor Socrates is, zoals anderen hebben beweerd, altijd goed besteed. De heer Elchlepp vermeldde dat er in Duitsland veel meer aanvragen zijn ingediend dan het budget toelaat, zoals ook in andere landen het geval is. Het programma is een succes, en het geld is goed besteed. Wij moeten onze prioriteiten bijstellen, en dit verslag gaat een heel eind in de goede richting. Zowel mijn fractie als ikzelf steunen het.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, ik wil collega Pack bedanken voor het waardevolle werk dat zij voor het programma heeft verricht, vooral door in het bemiddelingscomité het standpunt van het Parlement te verdedigen. Een extra van 70 miljoen ecu voor het budget van het SOCRATES-programma is een positieve zaak. Men moet echter beseffen dat ook met dit verhoogde budget de middelen voor het programma nog niet toereikend zijn om aan de behoeften te voldoen.
In artikel 126 van het EG-Verdrag worden de doelstellingen van de Gemeenschap op het gebied van het onderwijsen jongerenbeleid uiteen gezet. Refererend aan het Verdrag wordt ernaar gestreefd om met behulp van de Gemeenschap de Europese dimensie in het onderwijs te ontwikkelen. Deze doelstelling is uitermate duidelijk en belangrijk bij het opbouwen van het werkelijke Europa van de burgers. Helaas is niet iedereen hier al van doordrongen. Elke markka, frank of kroon die op communautair niveau wordt uitgegeven en die de mobiliteit van de burgers concreet vergemakkelijkt, maakt de Unie in de ogen van de burgers concreter en belangrijker.
Het verbeteren van de mobiliteit van studenten en onderzoekers is zowel voor het verdiepen van de Unie als de komende uitbreiding een belangrijk project. Het is noodzakelijk dat het budget van het SOCRATES-programma in de nabije toekomst aanzienlijk wordt verhoogd. Het is een enorm onrecht dat een deel van de plaatsen voor uitwisselingsprogramma's niet gevuld worden alleen omdat jongeren vanwege het veel te lage ERASMUS-budget niet de mogelijkheid hebben om in het buitenland te studeren. Ik ken voorbeelden uit Finland waarbij de ERASMUSbeurs voor het hele studiejaar 2.000 markka ofwel 15.000 Belgische frank bedroeg. Dit bedrag is volslagen belachelijk en dwingt verscheidene studenten hun studie in het buitenland met geleend geld te financieren. Is dit de ontwikkeling van de Europese dimensie in het onderwijs?
De Unie moet ernaar streven dat er voor iedereen die naar het buitenland wil een financiering wordt geregeld die een basisinkomen garandeert. Alleen de status van ERASMUS-student hebben is een magere troost voor de jonge student of onderzoeker die zich internationaal wil oriënteren.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, een verhoging van 25 tot 75 miljoen is een groot succes. Dat hebben wij aan mevrouw Pack te danken, waarvoor mijn hartelijke dank. In het kader van het debat over de uitbreiding in oostelijke richting moeten wij ervoor zorgen dat ook die landen toegang krijgen tot de Europese onderwijsprogramma's. Zonder geld is dat onmogelijk. Een van de belangrijkste punten is de voorbereiding van de geassocieerde landen: wij moeten voor het algemene en het beroepsonderwijs een stevige basis leggen. Ik ben er zeker van dat de deelname aan de communautaire programma's voor de betrokkenen positieve resultaten zal opleveren en hen goed op de toetreding zal voorbereiden. Hoe kunnen jongeren beter dan via uitwisseling met andere jongeren in Europa leren wat democratie is?
Daarbij zou ik Turkije in geen geval uitsluiten. Juist in dat land kan deelname aan de programma's het democratisch besef bij de jongeren versterken. Ik zou dat debat in de komende maanden met mijn verslag in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media graag voortzetten en hoop daarbij eveneens op uw steun. Nu ben ik benieuwd hoe het met de programma's verder moet. Wij moeten een balans opmaken en de succesvolle aspecten van het programma behouden. Hier en daar moeten wij echter ook enige kritiek leveren, bijvoorbeeld op de ingewikkelde aanvraagprocedures.
Ik hoop ook dat wij meer voor de volwassenenopleiding zullen kunnen doen. Levenslang leren is belangrijker dan ooit. De bevolking moet zich daar steeds beter bewust van worden. Met het Europees Jaar van het levenslang leren 1996 hebben wij goede resultaten behaald. Het zou zinvol zijn dat levenslang leren door projecten in het kader van SOCRATES en LEONARDO te blijven bevorderen. Ten slotte vind ik het ook goed dat men in het programmaSOCRATES de kwaliteit beter wil garanderen. Ik hoop dat de Raad het Parlement zal steunen in zijn inspanningen om een Europees netwerk tot stand te brengen.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie stelt tevreden vast dat we erin geslaagd zijn het binnen de procedure van overleg eens te worden over SOCRATES. Dit resultaat hebben we onder andere te danken aan de prioriteit die het Parlement het programma voor 1998 en 1999 heeft willen verlenen. Namens de Commissie wil ik de cultuurcommissie en in het bijzonder haar voorzitter, de heer Pex, maar uiteraard ook eerst en vooral de rapporteur, mevrouw Pack, danken voor de volharding die zij hebben getoond. Ik dank tevens de verantwoordelijken voor begrotingskwesties, in het bijzonder de heer Samland en mevrouw Dührkop Dührkop, die een flink stuk werk hebben verricht, zoals we hier vanavond in het debat hebben gehoord.
De medebeslissingsprocedure heeft dus op korte termijn tot een resultaat geleid waarmee alle instellingen kunnen instemmen. Dit bewijst het succes van het programma en de bereidheid om het te verbeteren opdat de doelstellingen verwezenlijkt kunnen worden. Er is uiteraard helemaal geen sprake van overdaad, maar het gaat toch om een aanzienlijk bedrag en dat zal tot uiting komen bij alle acties van het programma. Het programmaSOCRATES is een solide basis voor de toekomst. Wij waarderen daarom de inspanningen die tijdens de procedure van overleg gedaan zijn om tot een resultaat te komen, waaruit de wil van de Unie om dichter bij de burger te komen duidelijk blijkt.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Houden van wilde dieren in dierentuinen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0010/98) van de heer White, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende het houden van wilde dieren in dierentuinen (COM(95)0619 - C4-0103/96-95/0333(SYN)).

White
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik iedereen in herinnering brengen dat de Commissie een hele tijd geleden een voorstel voor een richtlijn heeft gedaan, namelijk in haar werkprogramma voor 1989, welk voorstel in juli 1991 aan het Parlement werd voorgelegd. Ik verwijs hiernaar omdat er nu een Commissievoorstel voor een aanbeveling aan de orde is. Ik ben verplicht het Huis te vragen of men weet wat er in de tussentijd veranderd is. Wat er in de tussentijd veranderd is, is dat op de Top van Edinburgh besloten is dat er teruggekomen moest worden op een aantal wetgevende voorstellen waaraan werd gewerkt, en dat er een besluit werd genomen om af te zien van het voorstel voor een richtlijn om het mogelijk door een ander te vervangen. Vandaag beschikken wij over dit andere voorstel - en het is niet zo goed.
Ik zou dan ook tegen de Commissie willen zeggen: was het dan toch niet veel beter geweest om een richtlijn voor te stellen? Waarom bent u van mening veranderd? Ik denk dat de vorige Britse premier het beginsel van subsidiariteit op de Top van Edinburgh verkeerd heeft geïnterpreteerd. Er schijnt aangevoerd te zijn dat subsidiariteit met repatriëring van beleid vergeleken moest worden. Om te weten of een zaak voor subsidiariteit in aanmerking komt, moet worden bezien op welk niveau de desbetreffende doelstelling het best verwezenlijkt kan worden. In het geval van de bescherming van wilde dieren in dierentuinen, ben ik - evenals de Commissie bij de indiening van haar eerste voorstel - van mening dat de bescherming van dieren in dierentuinen het best op Europees niveau zou kunnen geschieden omdat er dan minimumnormen kunnen worden behaald.
Dit is des te meer nodig omdat er een handel in wilde dieren bestaat - misschien niet altijd maar zeker soms voor geld en misschien vaker als een vorm van ruilhandel. In de dierentuin in de stad waar ik woon, en die ik tracht te vertegenwoordigen, wordt gewerkt aan een verblijf voor gorilla's met buitenperk waarin een hele gorillafamilie wordt ondergebracht. Het mannetje is er al en hij zal gezelschap krijgen van een aantal vrouwtjes, die allemaal uit Europese dierentuinen afkomstig zijn. Ik geloof dat die Europese dierentuinen graag zouden zien dat hun vrouwtjesgorrilla's een goed onderkomen krijgen. Daarin verschillen zij niet veel van iedere gewone dierenliefhebber die "een goede thuis zoekt" voor de jonkies van zijn huisdier. Aangezien er handel bestaat in wilde dieren die in dierentuinen worden gehouden, moeten dergelijke minimumnormen er komen. Het feit dat de Europese Unie ondertekenaar is van de CITES-conventie is natuurlijk van belang, omdat de CITES alleszins betrekking heeft op de handel in bedreigde diersoorten. Daarom hebben mevrouw Van Putten en ik een amendement ingediend, opdat er rekening wordt gehouden met het feit dat er sprake is van handel.
De tijden zijn veranderd. Er is niet alleen een andere Commissie dan voorheen, maar wij hebben ook een nieuw Parlement, en natuurlijk een nieuwe Raad. Het struikelblok van het vorige voorstel, namelijk de discussie op de Top van Edinburgh, is wellicht niet langer relevant. Ik weet dat een aantal mensen naar verschillende leden van de Commissie heeft geschreven, en ik ben mij ervan bewust dat commissaris Bjerregaard op dit debat zal reageren. Ikzelf heb lang geleden, in 1995, de gelegenheid aangegrepen om naar haar te schrijven, waarbij ik dezelfde mening onder woorden heb gebracht als ik nu voor het Huis doe. Ik zou mevrouw Bjerregaard willen herinneren aan haar woorden van destijds. Haar conclusie was dat het subsidiariteitsbeginsel in een groot aantal fora besproken was, met inbegrip van de Europese Raad. Het resultaat van deze besprekingen was, volgens haar zeggen, dat de kwestie niet langer tot de bevoegdheid van de Gemeenschap gerekend kon worden, maar ook dat een aanbeveling niettemin van pas zou komen, gezien het belang dat er door het Europees Parlement aan de kwestie werd gehecht.
Blijkbaar worden de lidstaten over het algemeen nu in staat geacht de levensomstandigheden van dieren adequaat in de nationale wetgeving te regelen, in plaats van op Europees niveau, zodat de Gemeenschap niet plotseling minder effectief is geworden, zoals ik suggereerde. Waar deze gedachtegang op is gebaseerd? Ik weet het niet, maar ik denk dat het de Top van Edinburgh is, want daarna is de situatie veranderd. Ik zou evenwel tegen de fractieleden van de Europese Volkspartij, die niet zo talrijk in het Huis vertegenwoordigd zijn als ik had verwacht - mevrouw Jackson en anderen niet te na gesproken - willen zeggen dat de vorige rapporteur, te weten Sir James Scott-Hopkins, eer moet worden bewezen. Hij was voor een richtlijn. Ik onderschrijf zijn standpunt.

Van Putten
Voorzitter, ik heb begrepen dat dit mogelijk voor de media een wat interessant onderwerp betreft. Dit keer als voer voor de journalisten. From one zoo to the other one . Maar het Parlement is toch serieus als het om deze wetgeving gaat. Ik wil ondersteunen de dwingende wens die het Europees Parlement en in ieder geval de milieucommissie uitspreekt voor het omzetten van deze aanbeveling in een richtlijn om de volgende drie hoofdargumenten.
Ten eerste, de sector dierentuinen is één van de grootste sectoren, als je het al als een sector beschouwt, die betrokken is bij de uitvoering van de CITES-Legislation . Ten tweede, is het duidelijk dat de belangrijke betrokkenen in dezen, onder andere het Europees Parlement en de directeuren van EAZA, dat is een overkoepelende internationale organisatie van zeer goed gerunde dierentuinen die strenge eigen regels hebben, ik kom daar op terug, ook zijn voor een richtlijn. Ten derde, last but not least, dierentuinen leveren in zekere zin een dienst aan de samenleving, een dienst aan de Europese Unie en diensten worden ook aan Europese regels gebonden in de Europese Unie. Dat zijn mijn hoofdargumenten waarom het voor de hand ligt dat een dergelijke aanbeveling tot richtlijn wordt gemaakt.
Maar ik kom ook graag tot EAZA, want ik weet waarom wij het doen. Wij weten dat er in Europa ongeveer zo'n duizend instellingen behoren tot wat wij zouden omschrijven als dierentuinen en alle aanverwante parken en dergelijke. Maar van die duizend zijn er ongeveer tweehonderd die aan strenge normen zouden kunnen voldoen. Dat zijn merendeels de EAZA-leden. Diezelfde leden hebben opgesteld de World Zoo Conservation Strategy. Ik zou u daar een paar hoofdactiviteiten uit willen noemen.
Een strategie die mede is opgesteld door de dierentuinen, door de IUCN, International Union of Conservation of Nature, het Wereldnatuurfonds en allerlei onderdelen van hen, belangrijke organisaties waaronder het Species Survival Committee van IUCN. In die strategie zeggen zij: het is duidelijk te maken op welke terreinen dierentuinen en aquaria bij kunnen dragen aan natuurbehoud en aan te geven hoe deze instellingen het proces dat moet leiden tot het behoud van de natuur en een duurzamer gebruik van natuurlijke hulpbronnen kunnen ondersteunen, bevorderen. Ik zal u inderdaad niet alles noemen. Ik denk dat het van belang is dat wij genoeg argumenten hebben in deze om voor een richtlijn te pleiten.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie prijst de Europese Commissie met haar voorstel en de rapporteur, de heer White, met zijn inspanningen ten behoeve van de bescherming van de wilde dieren in dierenparken, inspanningen die belangrijk en bijzonder lovenswaardig zijn.
De Fractie van de Europese Volkspartij is voorstander van maatregelen die tot doel hebben verbetering te brengen in de bescherming van dieren. Uit het nieuwe protocol in het Verdrag van Amsterdam over de bescherming en het welzijn van het dier blijkt dat de Europese Unie en haar lidstaten nu meer dan ooit de plicht hebben iets te ondernemen op dit gebied en met dit vraagstuk rekening dienen te houden bij alle overige beleidsvormen.
Wat betreft het specifieke onderwerp van dit verslag zijn wij overtuigd van de noodzaak en ook de mogelijkheid om de omstandigheden in alle dierentuinen van de Europese Unie te verbeteren. Voorts moet een einde worden gemaakt aan het onnodige lijden van dieren ten gevolge van menselijk handelen of verwaarlozing. Dan rest echter nog de vraag of dit doel beter kan worden bereikt door middel van een aanbeveling of door middel van een richtlijn. Degenen die uitgaan van het subsidiariteitsbeginsel zullen zeggen dat ofschoon zij het belang van het doel onderschrijven, dit vraagstuk onder de bevoegdheid van de lidstaten valt, die dan ook aan de hand van de situatie in eigen land de vereiste en passende maatregels dienen te nemen. Dat was het besluit dat werd genomen na de besprekingen van de Top van Edinburgh in 1992 over het subsidiariteitsbeginsel, en het is ook om die reden dat de Europese Commissie haar aanvankelijke ontwerprichtlijn vervangen heeft door het onderhavige voorstel voor een aanbeveling.
Degenen die nog steeds treuren omdat er geen richtlijn komt, zullen zeggen dat ook al begrijpen ze de op zich sterke argumenten die pleiten voor een louter nationale aanpak van een dergelijk vraagstuk, het een feit is dat de tijd voorbij gaat en dat we sinds de Top van Edinburgh weinig zijn opgeschoten, waaruit blijkt dat het enige instrument waarmee daadwerkelijk vooruitgang kan worden geboekt en waarmee het lijden van dieren in dierentuinen kan worden beëindigd, een Europese richtlijn is. Alhoewel we het allemaal eens zijn over de essentie en het belang van de doelstelling blijven de gezichtspunten verdeeld - zoals in mijn fractie - ten aanzien van de wijze waarop dit doel moet worden bereikt.
Persoonlijk vind ik dat het subsidiariteitsbeginsel toegepast moet worden, maar dan wel op zodanige wijze dat de bescherming van de dieren gewaarborgd wordt en dat dit op de best mogelijke manier gebeurt. Overigens moet ik erkennen dat de ervaringen tot nog toe ons tot de conclusie zouden kunnen brengen dat de Europese wetgeving waarschijnlijk de meest doeltreffende en de snelste weg is om daadwerkelijk verbetering te brengen in het welzijn van de dieren in de dierentuinen in de hele Unie. Om die reden zal mijn fractie het wetgevingsvoorstel ondersteunen inzake omzetting van het voorstel voor een aanbeveling in een ontwerprichtlijn.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, het is wel duidelijk dat wij iets aan deze kwestie moeten doen; laten wij daarvan uitgaan. Er is weinig ruimte in de dierentuinen, dat is een slechte situatie, veel dieren lijden eronder en worden ziek. Er zijn geen vrije zones voor de dieren, waarin zij zich voldoende van het publiek kunnen terugtrekken. Dit is een heel gewone zaak bij veel slechte dierentuinen. Meer dan de helft van de dierentuinen voldoet niet aan de eisen die door de dierentuinorganisatie zelf worden gesteld.
Ik vind dat wij als volgt kunnen redeneren: er is geen verschil tussen dieren in kooien en dieren in de landbouw. Het zijn allemaal dieren met het recht op een goed leven en een goede bescherming. Wij hebben harde eisen gesteld aan het diertransport. Wij vinden in dit Parlement en ook op nationaal niveau dat het belangrijk is om erop toe te zien dat de diertransporten uitgevoerd worden in overeenstemming met de basisvoorwaarden van de dierenbescherming. Op dezelfde manier dient dit te gebeuren met de dieren in dierentuinen. Het gaat eveneens om gezondheid, bescherming, veiligheid en ruimte. Het enige verschil is dat de dieren zich op een andere plek bevinden.
Het Verdrag van Amsterdam bevat eveneens regels die het nu ook mogelijk maken om dit op juridische gronden op EU-niveau te regelen. Ik vind het van belang om vast te stellen dat het duidelijk is dat de lidstaten de hoofdverantwoordelijkheid dienen te dragen voor het naleven van deze regels, en dat is ook het geval in het voorstel dat er nu ligt. Hierin staat dat de overheden van de lidstaten toezicht moeten houden, goedkeuring dienen te verlenen en met de dierenartsen de inrichting van de dierentuinen moeten regelen en tot sluiting moeten overgaan als niet aan de eisen wordt voldaan. Of dit door richtlijnen of aanbevelingen dient te gebeuren, kan een punt van discussie zijn. Wat mijzelf betreft zou ik misschien genoegen hebben kunnen nemen met een aanbeveling. Ik vind echter dat het oorspronkelijke probleem, dat wil zeggen de noodzaak van het treffen van maatregelen, belangrijker is dan de manier waarop dit moet gebeuren, door een aanbeveling of een richtlijn. Dierenbeschermingsorganisaties en anderen hebben ook hardere maatregelen geëist.
Wij van de liberale fractie steunen de eis dat er een richtlijn moet komen - zelfs al zijn bij ons de meningen verdeeld - zodat de eisen van het publiek en de dierenbeschermingsorganisaties ingewilligd kunnen worden, maar vooral omdat wij vinden dat dat in het belang van het dier is.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, er is daadwerkelijk behoefte aan een Europese richtlijn inzake de bescherming van wilde dieren in dierentuinen. Een eenvoudige aanbeveling omtrent hoe de lidstaten wilde dieren in dierentuinen moeten houden, zou niet-bindend, niet-uitvoerbaar en gewoon niet goed genoeg zijn.
Sommige dierentuinen in de Europese Unie zijn niet veel meer dan concentratiekampen voor dieren. Bezoekers die attent zijn, zullen dieren zien die van streek en gestoord geraakt zijn in hun beperkte ruimten. De minimumvoorschriften ter bescherming van deze dieren moeten dringend worden bijgesteld.
Uit educatief oogpunt kunnen dierentuinen uiterst misleidend zijn, omdat kinderen geleerd wordt dat het acceptabel is wilde dieren in beperkte ruimten te houden. Het is enorm belangrijk om kinderen over de grote verscheidenheid van dieren in de wereld te leren, maar als wilde dieren te kijk worden gezet in omstandigheden die reusachtig verschillen van hun natuurlijke leefomgeving, is de opzet niet geslaagd. Het zou veel beter zijn van de laatste snufjes van interactieve technologie gebruik te maken en kinderen op die manier een indruk te geven van de natuurlijke leefomgeving van dieren en bewust te maken van de noodzaak deze te beschermen en in stand te houden.
Het argument dat dierentuinen noodzakelijk zijn voor de instandhouding van bedreigde diersoorten wordt niet gestaafd in de praktijk. In vele gevallen ligt het sterftecijfer hoger voor dieren in dierentuinen dan voor hun in het wild levende soortgenoten. Zo is in Dublin Zoo bijna vijftig procent van alle nijlpaarden die er zijn geboren op zeer jonge leeftijd overleden. Dat betekent dat het sterftecijfer verscheidene malen hoger is dan voor in het wild levende nijlpaarden. Bovendien is de veel benadrukte rol van dierentuinen bij de instandhouding van bedreigde diersoorten sterk overdreven. Onderzoek van de organisatie Born Free heeft uitgewezen dat slechts drie procent van de in dierentuinen gehouden dieren onder internationaal erkende fokprogramma's voor in gevangenschap levende dieren vallen.
Het lijdt geen twijfel dat bepaalde diersoorten, zoals met name grote katachtigen, vogels, olifanten en giraffen, herhaaldelijk problemen in dierentuinen ondervinden. Deze dieren worden alleen maar in dierentuinen gehouden om publiek te trekken, en het is niet juist en oneerlijk als het tegendeel wordt gesuggereerd.
Tot slot, wil ik vermelden dat zich vorig jaar in Dublin Zoo buitengewoon verontrustende gebeurtenissen hebben afgespeeld. Zo was er sprake van een fors aantal voorvallen die vragen oproepen. Er zijn elf pinguïns overleden, waarvoor geen verklaring is gegeven; slechts één heeft het overleefd. Verder werd een nijlpaard dat probeerde te ontsnappen neergeschoten, zonder kalmeringsmiddel voor de pijn; ook dat is niet verklaard. Dierentuinen tellen niet mee in deze huidige, zogenaamd beschaafde wereld.

Elliott
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het onderhavige verslag met klem steunen, en ik hoop dat de Commissie kan meegaan met de zienswijze van het Parlement om voor een richtlijn te pleiten. Ik spreek in de hoedanigheid van voorzitter van de interfractiewerkgroep dierenwelzijn van het Europees Parlement. Er wordt al lange tijd door het Parlement druk uitgeoefend voor een richtlijn. Het is droevig dat er zes à zeven jaar geleden tussen het Parlement, de Commissie en degenen die belast zijn met het beleid inzake dierentuinen nagenoeg volstrekte overeenstemming bestond over de noodzaak van deze richtlijn. Het is spaak gelopen op de nogal onbenullige discussie over subsidiariteit. Het is het verstandigst om de besluitvorming op dit gebied op Europees niveau te laten plaatsvinden. Wij zien immers graag dat de vereiste normen in de hele Europese Unie worden gehandhaafd.
Wij hebben vanavond een paar sprekers gehoord die zich afvragen of wij eigenlijk wel dierentuinen nodig hebben. Ik wil niet helemaal dezelfde weg inslaan, maar ik ben wel van oordeel dat dierentuinen die niet de optimale normen en de meest natuurlijke levensomstandigheden voor hun dieren ophouden niet door de beugel kunnen en niet zouden mogen bestaan. Daarom eisen wij hoge normen.
Zoals de rapporteur vermeldde, bestaat er een aanzienlijke uitwisseling van dieren tussen dierentuinen. Dit wordt in veel gevallen - volkomen terecht - niet toegestaan, omdat dierentuinen met een degelijke organisatie en goede zorg voor hun dieren niet snel bereid zijn ze over te brengen naar dierentuinen met een minder goede reputatie. Landen waarin men het niet zo nauw neemt met de normen voor hun dierentuinen trekken aan het kortste eind, en ten langen leste ook wat het toerisme betreft. Dierentuinen zijn trekpleisters voor toeristen, maar als zij niet goed voor hun dieren zorgen zal de toerist de dierentuin en het land in kwestie niet opnieuw bezoeken. Het is derhalve in ieders belang dat de hoogst mogelijke normen worden gehandhaafd en ik hoop dat dit verslag hier een steentje toe bijdraagt.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat er maar een belangrijk punt is in dezen dat in feite de aandacht van het Parlement opeist, en ik wil de heer White bedanken voor de wijze waarop hij dit in het verslag aan de orde heeft gesteld. Er bestaat een grote mate van overeenstemming in het Parlement over de meeste kwesties die betrekking hebben op het welzijn van dieren. Onze instelling heeft op dit punt een voortrekkersrol vervuld door de aandacht te vestigen op het welzijn van dieren.
Ik persoonlijk ben een groot voorstander van striktere wetten inzake het welzijn van dieren, alsmede van de prominente rol die het Parlement op het gebied van de dierenbescherming vervult. Of het nu om dieren in fokkerijen, dieren tijdens transport of dieren in laboratoria gaat, de kern van het probleem blijft gelijk. De dierentuinen die hier vanavond ter discussie staan behoren tot dezelfde categorie.
Over de kwestie van het welzijn van dieren in dierentuinen wordt al minstens tien jaar gedebatteerd. De kwestie is oorspronkelijk door een van onze voorgangers, Sir James Scott-Hopkins, aan de orde gesteld. Actie is geboden. Armoedige dierenonderkomens die zich dierentuin durven te noemen, zijn helaas een realiteit in Europa. Als wij iets willen doen, moeten wij het goed doen. Een aanbeveling die genegeerd kan worden is niet goed genoeg.
Commissaris, ik hoop dat u ons vanavond kunt antwoorden wat uw standpunt zal zijn als het Parlement een ferme houding aanneemt en verzoekt om een richtlijn in plaats van een aanbeveling, die de Commissie momenteel voorstelt. Ik kan voorzien dat de Commissie zich niet erg geliefd maakt bij het Parlement, als zij tegen de wens van de burgers ingaat.
Het subsidiariteitsbeginsel dat is genoemd, is natuurlijk ook een belangrijk punt, maar het wordt overschaduwd door de kwestie van het welzijn van dieren - vooral in het Parlement. Commissaris, ik hoop dat u uw standpunt helder uiteen zult zetten, omdat wij gelijkwaardige speelruimte op dit gebied moeten hebben, anders zullen de Europese burgers in hoge mate ontevreden zijn met het Parlement, en ik veronderstel ook met de Commissie.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, ik was oorspronkelijk nogal sceptisch over de idee van een Europese richtlijn inzake dierentuinen, maar ik ben door een aantal overwegingen van gedachten veranderd, en ik ben de heer White dan ook dankbaar voor zijn edelmoedige gebaar om tijdens de inleiding van zijn verslag Sir James Scott-Hopkins te vermelden.
Allereerst moeten wij ons afvragen of Europa daadwerkelijk wetgeving creëert, als er ingevolge een verzoek van de burgers via een richtlijn inzake dierentuinen regelgeving komt. Maar uiteindelijk regelen wij ook een heleboel zaken die door de meeste mensen niet op prijs worden gesteld, met inbegrip van de invoering van de Europese munt. De Europese burgers moeten zich soms afvragen of er ooit nog iets uit Brussel komt dat zij echt graag willen.
Wij hebben vandaag genoeg gehoord, althans van de Britse leden alsook van mevrouw Redondo en de heer Lindqvist, om te beseffen dat het hier een kwestie betreft die gevoelig ligt bij de burgers, die Europa zouden aanmoedigen om maatregelen te treffen.
De tweede vraag die kan worden gesteld, is of het juist is om dit als een verantwoordelijkheid van Europa op te vatten. De heer White heeft vermeld wat er op de Top van Edinburgh is gebeurd. Wat ik van de gebeurtenissen heb begrepen, is dat het met name bondskanselier Kohl was die op een gegeven moment op de voorgrond trad en stelde: "Waar wij in Europa geen behoefte aan hebben is het morrelen aan gedetailleerde wetgeving, zoals bijvoorbeeld het onderhavige voorstel voor een richtlijn inzake dierentuinen, dat wij zeker overboord kunnen gooien" , waarbij hij zoals gewoonlijk gewichtig deed. En als bondskanselier Kohl gewichtig doet, is men geneigd er notitie van te nemen.
Ik ben het echter niet met hem eens; ik denk dat het juist is om dit als een Europees initiatief te zien, want ik heb een andere opvatting over het subsidiariteitsbeginsel. Subsidiariteit betekent niet per definitie dat de regelgeving aan een lager besluitvormingsniveau wordt overgelaten, maar wel dat ze op het meest geschikte niveau geschiedt. Het schijnt mij toe dat wij er in dit stadium al van uitgaan dat het welzijn van dieren officieel tot de taken van de Europese Unie behoort.
Wij moeten tevens rekening houden met een punt dat door mevrouw McKenna aan de orde is gesteld, namelijk dat dierentuinen de zorg dragen voor de instandhouding van het algehele dierlijke erfgoed. Het ligt voor de hand dat een supranationaal orgaan het meest geschikt is voor het toezicht hierop.
Een ander punt ter overweging is of de hand aan de richtlijn kan worden gehouden - ik denk van wel. Dit is een van die richtlijnen waarbij vrij gemakkelijk op de naleving kan worden toegezien. Mijn bezwaar tegen het verslag van de heer White is dat niet wordt aangegeven op welke wijze het voorstel voor een aanbeveling in dat voor een richtlijn kan worden omgezet. Hoe zou de vereiste procedure eruitzien? Kan een dergelijke procedure in een richtlijn worden opgenomen? Zou deze juridisch uitvoerbaar zijn? Voorts heb ik er bezwaar tegen dat de rapporteur probeert de rechtsgrondslag te verruimen, teneinde artikel 100 A op te nemen om redenen die in het advies van de juridische commissie worden gegeven.
Voor deze ene keer zou de heer Kohl wat mij betreft eens kunnen worden genegeerd. Ik hoop dat de heer White kan inwerken op de bevoegde autoriteiten, die mij geschreven hebben dat zij niet bepaald in de wolken zijn over een Europese richtlijn inzake dierentuinen, en ik zie een positieve reactie van de commissaris dan ook graag tegemoet.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, zoals vele sprekers hebben opgemerkt, ligt dit voorstel reeds bijna 7 jaar op tafel. Heel die tijd is de erbarmelijke situatie voor vele dieren in bepaalde Europese dierentuinen er niet beter op geworden en in sommige gevallen misschien zelfs verergerd. Ik ben het met het Parlement eens dat dit onaanvaardbaar is. Helaas is deze vertraging hoofdzakelijk het gevolg van discussies die niet zozeer met de inhoud van het voorstel te maken hebben, dan wel met de vraag welke vorm de inbreng van de Gemeenschap dient te hebben. Het Parlement heeft consequent gepleit voor een richtlijn en ik ben er zeker van dat de heer Elliott als lid van de werkgroep voor dierenwelzijn en zijn collega's zich kunnen herinneren dat ik mij persoonlijk, zowel in de groep als tijdens het vragenuur hier in het Parlement, voor een richtlijn heb uitgesproken. Daarom is mijn antwoord op de vraag van de heer White waarom ik toen dat schriftelijk antwoord heb gegeven, zeer eenvoudig. De reden was juist dat ik de nieuwe Commissie wilde testen en zien of ik haar opvatting dat het een aanbeveling moest worden, niet kon wijzigen. Toen dit echter niet mogelijk bleek te zijn, heb ik Ian White het betreffende antwoord gegeven.
Het is namelijk zo dat de Commissie en de Raad de idee inzake een richtlijn van de Raad betreffende het welzijn van de dieren in dierentuinen unaniem hebben verworpen, omdat ze van oordeel zijn dat dit thema nog steeds onder de nationale bevoegdheid moet vallen. Dat is dus de situatie vandaag. Het Parlement zou naar mijn mening dan toch moeten overwegen of de Gemeenschap met een aanbeveling van de Raad ook geen zinvolle en positieve bijdrage zou kunnen leveren, omdat dit voor de lidstaten toch een aansporing is om passende maatregelen te nemen. Het is misschien niet de meest optimale oplossing, maar het is in elk geval beter dan niets.
Het spreekt voor zichzelf dat de Commissie in deze omstandigheden de vele amendementen die het Parlement heeft ingediend, niet kan aanvaarden. Ik zal niet in detail treden, maar wij kunnen eigenlijk slechts één amendement aanvaarden, dat het Parlement met zekerheid onbelangrijk zal vinden.
Ik vind dat de aanbeveling die nu op tafel ligt, de vereiste elementen bevat om de lidstaten de passende maatregelen te doen nemen. Ik ben ervan overtuigd dat de dierenbeschermingsorganisaties in de lidstaten voor een degelijke opvolging zullen instaan. In de huidige situatie moet ik u dan ook aanraden om verder te werken met het voorstel voor een aanbeveling.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 20.45 uur gesloten)

