Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Thors
Mijnheer de Voorzitter, hoewel het donderdag is - een woordspeling die misschien alleen begrijpelijk is voor ons Scandinaviërs - zou ik graag willen vragen om een correctie in de notulen. Mijn naam stond daar namelijk gisteren niet in, terwijl ik aantoonbaar aanwezig was bij de stemmingen. Ik verzoek u dus om een correctie.
(De notulen worden goedgekeurd)

Killilea
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in uw voordeel graag een opmerking willen herhalen die ik inzake de notulen van afgelopen dinsdag heb gemaakt betreffende uw besluit de spandoeken en symbolen bij die gelegenheid uit dit Huis te laten verwijderen. Het is me opgevallen dat u in de notulen, in tegenstelling tot andere leden, niet op goedkeurend commentaar bent onthaald.
Ik vond dat de notulen u daarmee niet bepaald recht deden, want u leek me een buitengewoon gezaghebbende voorzitter. Mijns inziens had dat in de notulen moeten worden opgenomen.

De Voorzitter
Mijnheer Killilea, natuurlijk ben ik uw dankbaar voor uw vriendelijke woorden, maar ik geloof eerlijk gezegd niet dat het de taak van de notulen is een beeld te geven van de manier waarop de opmerkingen van de voorzitter of zijn manier van voorzitten worden onthaald.

Verbeteringen in het functioneren van de instellingen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0117/98) van de heer Herman, namens de Commissie institutionele zaken, over verbeteringen in het functioneren van de instellingen zonder wijziging van de Verdragen - het EU-beleid opener en democratischer maken.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de ervaring leert dat de institutionele verbeteringen als gevolg van achtereenvolgende Verdragswijzigingen meestal niet zozeer het resultaat zijn geweest van de onderhandelingen op de Intergouvernementele Conferentie, maar meer de bezegeling van eerder ingestelde handelwijzen, hetzij door middel van interinstitutionele akkoorden, hetzij naar aanleiding van arresten van het Hof van Justitie - zoals bijvoorbeeld het isoglucose-arrest - hetzij door een extensieve gebruikmaking van bestaande procedures om daarmee een hefboomwerking te verkrijgen, zoals dat het geval was in het kader van de begrotingsprocedure.
Ook heeft men kunnen vaststellen dat het Parlement zijn nieuwe bevoegdheden eerder langs de weg van de geleidelijkheid heeft verkregen dan via grote sprongen voorwaarts. Zo hebben we op diverse terreinen de volgende overgangen bewerkstelligd: van informatie naar raadpleging, van raadpleging naar samenwerking, van samenwerking naar medebeslissing, van medebeslissing naar vereenvoudigde medebeslissingsprocedure en soms zelfs direct naar instemming. Bij de voorstellen die u zijn voorgelegd is in sterke mate deze benadering gevolgd, die weliswaar bescheidener en minder spectaculair oogt, maar op het eerste gezicht meer effect zal sorteren op lange termijn.
De voorstellen van uw rapporteur maken overigens deel uit van een gedachtegang die ononderbroken en standvastig door de Commissie institutionele zaken gevolgd is. Hierbij denk ik in het bijzonder aan het verslag van mevrouw Aglietta over de comitologie, het verslag van de heer Anastassopoulos over het gemeenschappelijk kiesstelsel, het verslag van mevrouw Theato over verbetering van de begrotingscontrole en het verslag van mevrouw Randzio-Plath over de democratische controle op de ECB. Al deze voorstellen van het Parlement maken deel uit van dezelfde gedachtegang die uitgaat van een verbetering van het functioneren van de instellingen zonder wijziging van de Verdragen.
Het tijdschema voor de totstandbrenging van de EMU enerzijds en de noodzaak van een intensievere behandeling van de overige problemen anderzijds zijn voor mij aanleiding geweest dit verslag in twee delen op te splitsen. Gezien het urgente karakter van het eerste deel van het verslag zal voorlopig alleen dit deel behandeld worden. We moeten de gelegenheid van de monetaire unie aangrijpen om datgene te doen wat het Verdrag van Amsterdam heeft nagelaten. Bij het uitwerken van het Verdrag van Amsterdam bestond de consensus om alles wat met de monetaire unie te maken had ongemoeid te laten. Het idee bestond dat wanneer men deze doos van Pandora zou openen, er een groot aantal problemen aan het licht zou komen. Op het moment dat de voorbereidingen voor het Verdrag van Amsterdam werden getroffen, kregen de problemen rond de crisis en de werkloosheid immers voorrang en was het gevaarlijk het vraagstuk van de monetaire problemen, dat in sommige landen erg omstreden was, aan te roeren. Daarom werd dit onderwerp ongemoeid gelaten, hoewel men toegaf dat aanscherping van de democratische controle en vergroting van de transparantie als algemene doelstellingen van het Verdrag van Amsterdam golden. Maar het vraagstuk van de monetaire unie ging aan het Parlement voorbij. Wel werd erkend dat het Parlement in een raadplegingsprocedure betrokken moest worden bij een nauwere coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten - bijvoorbeeld bij de verschillende aspecten van de werkloosheidsproblematiek. In het kader van de monetaire unie is dit echter niet gebeurd. Hier moet dus met spoed aan gewerkt worden en dat is precies wat we met dit verslag doen.
We stellen voor tot regel te verheffen wat we met de Commissie bereikt hebben maar nog niet met de Raad. De Commissie heeft het initiatief genomen ons te raadplegen. Ze heeft ons immers al geraadpleegd en blijft dit doen. Gisteren deed ze dit nog. In de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zijn we geraadpleegd over de aanbevelingen inzake de globale richtsnoeren voor het economisch beleid. Wij zijn dus geraadpleegd over deze richtsnoeren, maar alleen op informele basis. Wat wij willen is dat de Raad en de Commissie samen met het Parlement door middel van een interinstitutioneel akkoord een procedure opstellen om deze informele contacten te formaliseren.
Dat is in hoofdlijnen waar het in dit verslag om gaat. Het zal gevolgd worden door een tweede deel, waarin andere voorstellen worden gedaan. Ik vraag uw begrip voor het feit dat dit verslag niet compleet is, maar we moesten allereerst met spoed het meest noodzakelijke behandelen.
Ik zou onmiddellijk tegen mijn collega mevrouw Randzio-Plath willen zeggen dat ik bij het opstellen van dit verslag met de toespeling over de democratische controle op de ECB niet naar het verslag van haarzelf verwees. Er is geen sprake van dat wij minder ver willen gaan dan mevrouw Randzio-Plath en ik zal er straks voor zorgen dat er in de amendementen gerefereerd wordt naar haar verslag om aan te geven dat we op dezelfde golflengte zitten.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, dit is een belangrijk verslag. Sedert de start van de tweede fase van de monetaire unie dringt het Parlement immers aan op een interinstitutionele overeenkomst tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie om een einde te maken aan het democratische tekort in de procedure inzake de buitensporige tekorten en vooral ook met betrekking tot de richtsnoeren voor het economisch beleid en de controle daarop.
Het Europees Parlement moet niet alleen op andere terreinen, maar ook op dat van de Economische en Monetaire Unie mee kunnen beslissen. Op 1 januari 1999 gaat niet alleen de monetaire, maar ook de economische unie van start. Het gaat niet aan dat de medewerking van het Europees Parlement alleen al wegens het eenparigheidsbeginsel telkens opnieuw op de helling komt te staan. Daarom beklemtoont de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid dat op dat terrein interinstitutionele overeenkomsten moeten worden gesloten.
Wij moeten ons ook bezinnen over de vraag in hoever wij het economisch beleid in de Europese Unie door middel van die overeenkomst nog beter kunnen coördineren. De huidige onevenwichtigheid tussen economische unie en monetaire unie belet dat de Europese Unie de massale werkloosheid overwint, de investeringen stimuleert en werkgelegenheid creëert. Terecht wordt opgemerkt dat het ontbreken van een coördinatie van het economisch beleid in de Europese Unie een vertraging van de groei veroorzaakt die wij ons niet kunnen permitteren.
Wij roepen de Europese Raad er dan ook toe op het initiatief te nemen en - zoals het Europees Parlement al sedert vele jaren vraagt - een overeenkomst te sluiten of in elk geval afspraken over een concrete samenwerkingsprocedure te maken.

Barros Moura
Mijnheer de Voorzitter, het onlangs genomen besluit om over te gaan tot de derde fase van de Economische en Monetaire Unie en het stabiliteitspact, betekenen, met de invoering van de euro, een kwalitatieve stap voorwaarts in het wordingsproces van een supranationale politieke macht. Het ontbreekt deze macht echter aan bevredigende democratische legitimatie en een democratische institutionele structuur.
Die democratische legitimatie kan, zodra de bevoegdheden van de staten zijn overgedragen, alleen maar bij het Europees Parlement berusten, aangezien het overduidelijk is dat de nationale parlementen de democratische controle niet op bevredigende wijze kunnen uitoefenen. Bovendien heeft iedereen die de ontwikkelingen volgt, of men nu voor- of tegenstander van de Europese Unie is, al aangetekend dat monetaire unie zonder een efficiënte coördinatie, zonder een Europees fiscaal instrumentarium, en zonder een begroting die kan bijdragen tot de verwezenlijking van economische en sociale cohesie, een risico vertegenwoordigt, of in ieder geval niet in staat zal blijken te zijn de mogelijkheden van de ene munt volledig uit te buiten.
Bovendien vraagt iedereen zich af hoe politieke verantwoordelijkheid en "accountability" van de instellingen van de Economische en Monetaire Unie gegarandeerd kunnen worden zonder dat de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank daaronder lijdt.
Op dit geheel van vragen en zorgen geeft het verslag van de heer Herman een uitmuntend eerste antwoord, waarin gesteld wordt dat, nu de verlangde institutionele hervorming in het Verdrag van Amsterdam niet verwezenlijkt is, een andere weg bewandeld dient te worden. We moeten de Verdragen toepassen - alle Verdragen - en daarbij tot op de bodem onderzoeken welke mogelijkheden zij bieden voor het verhogen van de efficiëntie van het optreden van de Unie en de verbetering van de democratische controle door een via algemene en directe verkiezingen gekozen parlement.
En dat zal alles zijn beslag krijgen, als er daarvoor tenminste de politieke wil bestaat, zowel bij het Europees Parlement - dat efficiënter zal moeten kunnen werken nu het extra verantwoordelijkheden heeft gekregen -, als bij de nationale regeringen en politieke kracht, die niet langer kunnen blijven vasthouden aan het kleinzielige nationalisme dat een schaduw heeft geworpen over de Europese Raad die aan de euro ten grondslag heeft gelegen.
Eén van de methoden die gehanteerd moet worden is die van de interinstitutionele akkoorden, zoals die al direct zijn voorgesteld om de controle en de efficiënte interventie van het Europees Parlement in de reeds in de Verdragen voorziene mechanismen te verzekeren. Daarmee kan - vooropgesteld dat daarvoor de politieke wil bestaat - de basis worden gelegd voor een daadwerkelijke "economische regering" . Om tegenover het economische aspect een sociale dimensie te stellen, moeten daar nog mechanismen aan worden toegevoegd van het soort dat is geïntroduceerd door het Verdrag en de reeds tot stand gekomen akkoorden op het gebied van de werkgelegenheid.
Een aantal andere gebieden ontsnappen nog aan een daadwerkelijke controle door het Europees Parlement. We moeten daarom de voorstellen uit het verslag van de heer Herman in daden omzetten. Die voorstellen vertegenwoordigen de wil om iets te doen aan het ernstige gebrek aan democratische controle dat we op zoveel deelgebieden van het economisch en sociaal beleid op Europees niveau waarnemen. Het gebrek aan controle is een bijzonder ernstige zaak, vooral omdat de algemene, op nationaal niveau bestaande tendens binnen de instellingen van de Europese Unie een nog schadelijker werking heeft. Het gaat hier om de tendens de macht van het Parlement op het gebied van de economische en sociale planning uit te hollen ten gunste van de uitvoerende macht of vertegenwoordigers van bepaalde economische facties, lobby's, beroepsverenigingen, transnationaal financieringskapitaal enzovoort. Die uitholling geldt dan ook voor de begeleiding van dat beleid, de democratische controle op de besluiten en de regelmatige evaluatie van de gevolgen van die besluiten.
Het verslag van de heer Herman wijst vooruit naar een toekomstscenario waarin het Europees Parlement werkelijk invloed kan uitoefenen, en dat is een instelling die ik toejuich, en die mijn volledige steun heeft. Ik wil er echter op wijzen dat het ook tot onze verantwoordelijkheid behoort ervoor te zorgen dat de burgers, de sociale partners en alle andere belanghebbenden in het besluitvormingsproces van de Europese Unie participeren.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, 2 mei was een historische dag. Was de term "historisch" niet zo veelvuldig bezoedeld geworden, dan zouden we hem ongetwijfeld ook voor deze gelegenheid kunnen hanteren. Ik geloof dat het een dag betreft die enkel kan worden vergeleken met de dag van vele jaren geleden waarop in Rome het EEG-Verdrag werd ondertekend. In de toekomst zal duidelijk worden welke indrukwekkende vooruitgang de invoering van de euro voor de Europese constructie betekent.
Terecht kan van de staatshoofden en regeringsleiders op zijn minst gezegd worden dat zij op die bewuste avond van 2 mei hun boekje te buiten zijn gegaan. Toch geloof ik dat het belang van dit voorval niet mag worden overdreven. Ik ben overigens ook van mening dat het Europees Parlement blijk heeft gegeven van een enorme zin voor verantwoordelijkheid door zijn steentje bij te dragen tot de invoering van de euro en ik denk dan ook dat het moment is aangebroken om aan de slag te gaan.
Dat is nu net wat het verslag van collega Fernand Herman beoogt: dat wij aan de slag gaan.
Geachte afgevaardigden, sinds geruime tijd - men zou zelfs kunnen stellen dat de voorouders van de heer Anastassopoulos er reeds zo over dachten - liggen alle opvattingen inzake politieke wetenschap en politieke sociologie in dezelfde lijn. Om het met de woorden van Montesquieu te zeggen: men dient "een zodanige orde tot stand brengen dat de macht de macht in toom houdt" en dat geen enkele macht autonomie of volstrekte onafhankelijkheid verwerft en aan niemand verantwoording dient af te leggen.
Het systeem dat wij hebben opgericht, of beter dat het Verdrag van Maastricht heeft opgericht door een Europese Centrale Bank in het leven te roepen, is een systeem dat aan niemand verantwoording verschuldigd is, en precies om de vrijheid en de onafhankelijkheid van dit systeem veilig te stellen voorziet het Verdrag niet in een machtstegenwicht.
Het verslag van de heer Herman heeft tot doel dat wij, de vertegenwoordigers van de Europese volkeren, op de hoogte worden gehouden van al wat reilt en zeilt en aan de directie van de Europese Centrale Bank onze indrukken kunnen meedelen, dit alles zonder afbreuk te doen aan de autonomie van de Europese Centrale Bank.
Het voorgaande is uiterst belangrijk daar wij in de resolutie die wij op 20 november jongstleden in dit Huis hebben aangenomen de Europese Unie hebben gedefinieerd als verbond tussen naties en verbond tussen volkeren. Het is dan ook van het grootste belang dat dit Parlement op de hoogte wordt gehouden, wordt geraadpleegd en zijn mening kan uiten teneinde democratische verantwoording te garanderen.
Dat is wat de heer Herman in zijn verslag nastreeft, met name in het interinstitutionele ontwerpakkoord. Mijn fractie is dan ook voorstander van het verslag, des te meer daar wij ervan overtuigd zijn dat het een doelmatige samenwerking tussen de Europese Centrale Bank en het Europees Parlement, de Commissie en de Raad in de hand werkt. Het verslag kan op onze steun rekenen. En wij zullen tevens enkele van de ingediende amendementen die een verbetering van de tekst inhouden steunen.
Mijnheer de Voorzitter, dit is een goede uitgangstekst, zoals ik reeds bij het begin van mijn bijdrage aan deze discussie heb opgemerkt.

Cardona
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik juich het altijd uit volle overtuiging toe als democratische instellingen functioneren volgens de principes van openheid en democratische controleerbaarheid. Maar als er men over deze zaken spreekt, heeft men het eigenlijk over twee aspecten: het communautaire besluitvormingsproces, en de mechanismen voor controle en informatie waarmee de instellingen van de Gemeenschap, en dan vooral het Europees Parlement, moeten werken.
Wat dat eerste aspect betreft: ik kan niet nalaten erop te wijzen dat er op 2 mei historische gebeurtenissen hebben plaatsgevonden. Zelf heb ik gestemd vóór de aanbeveling van het Europees Parlement betreffende de instelling van de euro. Men heeft het in dit verband over vragen aangaande het besluitvormingsproces, en daarmee bedoel ik eigenlijk de kwestie van unanimiteit tegenover meerderheid. Eén van de dingen die bij de publieke opinie - en ook bij een aantal politici - de grootste verbazing teweegbracht, was de tijd die benodigd was voor het nemen van een beslissing. Zoals men in mijn land zegt: " Hemelse goedheid, elf uur!" . Inderdaad: elf uur! Het hadden er meer kunnen zijn. Hoe hadden het er minder kunnen zijn? Wat volgens mij van belang is, is dat de verschillende landen het eens zijn geworden en tot een besluit hebben kunnen geraken. Er zijn, beste collega's, een aantal gebieden waarvoor deze regel voor de besluitvorming moet blijven gelden.
Wat de democratische participatie van de communautaire instellingen betreft, ik ben zeer ingenomen met het verslag van onze collega Herman. Ik zie het als een belangrijke stap voorwaarts op weg naar een bewustwording, niet alleen voor ons, Europarlementariërs, maar ook - en daar wil ik de nadruk op leggen - voor de leden van de nationale parlementen. Ik geloof namelijk dat de nationale parlementen een belangrijke rol dienen te spelen bij de controle op de besluiten en de begeleiding daarvan. De nationale parlementen dienen er ook op te letten dat er voldoende informatie beschikbaar is, zodat allen op een zinvolle en correcte wijze kunnen deelnemen in beslissingen die voor iedereen gevolgen hebben.
Ik behoor tot degenen die geloven dat Europa rijker en beter zal zijn, en een betere plaats voor zijn burgers om te wonen, als al diegenen - zonder uitzondering - die politieke verantwoordelijkheid hebben en gekozen zijn door de burgers, goed geïnformeerd zijn en deel kunnen nemen aan besluiten die, ik herhaal, voor iedereen van belang zijn.
Ik geloof daarom, en daarmee rond ik mijn betoog af, dat het verslag een stap voorwaarts is. Het verschaft een nuttig instrument, een goed mechanisme op weg naar een groter democratisch gehalte van de communautaire instellingen.

Spaak
Mijnheer de Voorzitter, het tekstgedeelte van de heer Herman - ik wil hem overigens mijn felicitaties overbrengen - dat gewijd is aan de Economische en Monetaire Unie, krijgt een nieuwe dimensie nu de elf landen bekend zijn die deel gaan uitmaken van de EMU en nu het Europees Parlement een positief advies heeft gegeven over de samenstelling van de directie van de Europese Centrale Bank. Ik zou tegen dit Parlement willen zeggen dat ik het persoonlijk betreur dat er zoveel aandacht is geschonken aan de verwikkelingen rond de benoeming van bankpresident Duisenberg. De media en sommige afgevaardigden hebben een verkeerde afweging gemaakt tussen hoofdzaak, dat wil zeggen de start van een doorslaggevende fase in de ontwikkeling van de Europese Unie, en bijzaak, de onvoldoende mate waarin de Raad de oplossing van een probleem dat al meer dan een jaar speelde, heeft voorbereid.
Maar laten we nu terugkeren naar de hoofdzaak. Voor de eerste keer in zijn geschiedenis wordt het Parlement de exclusieve gesprekspartner van een instelling die zoveel macht heeft als de ECB, en dit betekent dat zijn legitimiteit flink toeneemt; exclusief met betrekking tot de Raad, tot de Commissie en tot de nationale parlementen. Het Parlement moet alleen nog laten zien - en dat zal het onderwerp zijn van het toekomstige verslag van de heer Herman - dat het over de benodigde capaciteiten beschikt om aan deze nieuwe verantwoordelijkheid het hoofd te bieden, bijvoorbeeld door de contacten met de ECB te gebruiken om de burgers van alles wat er zich afspeelt op de hoogte te houden.
De heer Schioppa heeft zelf tijdens zijn uitstekende optreden verklaard dat de ECB voor haar daden verantwoording zal moeten afleggen, niet alleen aan de marktdeelnemers, maar ook aan de communautaire instellingen, de publieke opinie en de voorlichtingsorganen. Het Europees Parlement zal via zijn bevoegde commissies deze betrekkingen moeten organiseren. Waarom zouden we niet blij zijn met de opvatting die regelmatig en met overtuiging in het bedrijfsleven wordt geuit, namelijk dat het belang van de EMU afhangt van de vooruitgang die de Europese Unie boekt bij de versterking en verdere integratie van haar instellingen? Wij zouden hierin de plicht moeten zien de doeleinden van de Unie duidelijker weer te geven.

Herzog
Mijnheer de Voorzitter, ik zou tevens mijn felicitaties willen uiten aan het adres van de heer Herman. De voorstellen die hij ons doet zijn heel bruikbaar. Hij laat zien dat een versterking van de controlefunctie van het Europees Parlement met betrekking tot een aantal fundamentele zaken noodzakelijk is, zoals de Economische en Monetaire Unie, met in het bijzonder de coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten, maar ook het concurrentiebeleid en het buitenlands handelsbeleid van de lidstaten en zelfs een soort rehabilitatie van het vraagstuk van het sociale beleid. Het is dus een heel bruikbaar verslag dat goed past in de huidige actualiteit.
Ik moet overigens zeggen dat het vraagstuk van de coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten werd overschaduwd door alle problemen die te maken hebben met de controle stricto sensu op de ECB. Het mag verbazingwekkend genoemd worden dat wij ons zo druk maken over de benoeming van de leden van de directie, een vraagstuk dat hier niet terzake doet, terwijl we ons niet uitspreken over de inhoud van de keuzes die met betrekking tot de coördinatie gemaakt moeten worden. Misschien verdoezelt de gunstige economische conjunctuur het belang van dit onderwerp.
Er zal alleen sprake zijn van democratische controle op de ECB als daar tegenover, in een context van evenwicht tussen en functioneren van de instellingen, een bevoegdheid tot samenwerking tussen de nationale economische beleidsvormen kan worden uitgeoefend. Dat veronderstelt dat het Parlement in staat is de dialoog met de ECB aan te gaan. Vanuit deze optiek waardeer ik het in het verslag vermelde verzoek aan de ECB duidelijk haar doelstellingen aan te geven. Hierbij gaat het ook om doelstellingen die niet direct onder haar verantwoordelijkheid vallen, zoals de groei, maar ook om de werkgelegenheid. Op deze manier zal er een vruchtbare dialoog ontstaan tussen het Europees Parlement en de Bank en zal men deze instelling met volledige kennis van zaken kunnen beoordelen.
Dit gezegd hebbende zou ik graag twee beperkingen van uw benaderingswijze willen benadrukken. In de eerste plaats gaat u er in uw benadering van uit dat het Europees Parlement in staat is een politieke rol te spelen als het gaat om de kern van de politieke en economische beleidskeuzes. In de tweede plaats gaat u niet in op de relaties van het Parlement met de burgermaatschappij en haar actoren en beperkt u zich tot een procedure binnen de instellingen.
Ik betreur het dat het voorstel dat wij naar aanleiding van mijn verslag van 1996 hier hebben aangenomen, niet is uitgevoerd. En we hadden het nog wel met een grote meerderheid aangenomen. Het bestond erin het Europees Parlement al over de economische beleidsopties te laten discussiëren voordat de Commissie met een aanbeveling en de Raad met een besluit komt. Ik had tevens voorgesteld een jaarlijkse conferentie van ons Parlement te organiseren met vertegenwoordigers uit de burgermaatschappij.
U stelt in uw tekst een interne resolutie voor, en wel na aanbeveling van de Commissie. Ik vraag me af waarom het Europees Parlement zijn politieke rol niet meer op zich wil nemen. Ik wil tenslotte nog zeggen dat als we willen nadenken over de samenhang tussen de sociale doeleinden van de Unie en de monetaire en financiële beleidskeuzes, we de dialoog met de sociale actoren, met de vertegenwoordigers uit de burgermaatschappij, moeten versterken. Dit is de beperking van uw verslag, dat desalniettemin van hoge kwaliteit is.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, als medelid van de Commissie institutionele zaken weet de rapporteur dat ik niet behoor tot diegenen die, zoals dat in dit Parlement gebruikelijk is, elke rapporteur danken en feliciteren. Ik feliciteer de heer Herman dus niet uit gewoonte, maar uit persoonlijk respect voor zijn grote inbreng in het debat over de democratisering van de EU. Ik vind dit een uiterst belangrijk verslag.
De grote verdienste van de heer Herman ligt in het feit dat hij in zijn verslag een zeer eerlijke diagnose stelt over het democratisch tekort in de EU en in het kader van een duidelijke strategie een aantal behartigenswaardige voorstellen doet. Over de fundamentele strategie van de rapporteur zou ik toch een en ander willen zeggen. In de diagnose ontbreekt jammer genoeg het tweede deel van het verslag. Oorspronkelijk werd dat verantwoord door het feit dat het verslag op 2 mei moest worden ingediend. Die datum is al lang voorbij en wellicht was die beslissing ook niet helemaal juist, maar wij zullen, zoals gezegd, dat tweede deel van het verslag toch nog moeten bespreken.
Het belangrijkste aspect van de diagnose is volgens mij dat de rapporteur duidelijk zegt dat de parlementaire controle op steeds meer beleidsterreinen aan de nationale parlementen wordt onttrokken zonder dat ze aan het Europees Parlement wordt overgedragen. De bevolking beseft dat nog onvoldoende en daarom is dat voor mij een belangrijke vaststelling. Dat betekent immers dat de legitimiteitsketen van de EU al lang is verbroken. Het betekent ook dat de bevolking geen zicht meer heeft op het institutionele bestel en dat het recht van de burger op parlementaire en dus openbare controle op de uitvoerende macht met voeten wordt getreden. Vandaar ook mijn kritiek op de pragmatische strategie die de rapporteur voorstelt om de rechten van het Parlement uit te breiden en het democratisch tekort weg te werken.
De tot nu toe gevolgde strategie van zich wegen te banen, voortdurend te onderhandelen, opnieuw te interpreteren en zich heel soepel op te stellen heeft in de geschiedenis van de EU beslist resultaten opgeleverd. De rapporteur vergeet volgens mij echter dat die strategie niet heeft kunnen verhinderen dat de kloof tussen de centralisatie in Europa en de democratisering van de EU steeds breder wordt, dat de legitimiteitsketen steeds verder breekt, dat in het institutionele bestel van de EU grote rechtsonzekerheid is ontstaan, dat het institutionele bestel voor de publieke opinie steeds onbegrijpelijker wordt, dat deze strategie niet tot een republikeinse orde heeft geleid en dat er geen...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur de heer Herman licht namens de Commissie institutionele zaken een aantal zeer belangrijke punten toe. Ik feliciteer hem hiermee. Met zijn deze punten laat de heer Herman het onvoldane gevoel van het Europees Parlement na het Verdrag van Amsterdam zien, maar hij komt tevens met een voorstel om hier wat aan te doen.
Ik wil niet mijn steun aan zijn verslag onthouden, verre van dat, maar ik vraag me wel af wat we kunnen doen. We hadden hooggespannen verwachtingen over Amsterdam, we hoopten dat Amsterdam ons betere oplossingen kon bieden voor Europa. Deze oplossingen zijn ons niet geboden... Ik denk wel dat ze gevonden moeten worden, anders komt dit Europa over 20 à 25 jaar niet tot stand.
Dit gezegd hebbende, zou ik in de loop van dit debat de volgende twee vragen willen stellen aan de heer Herman, die mijn standpunt heel goed kent. In de eerste plaats, is het reëel dat we maar door blijven praten, in feite achteraf, over al die onderwerpen waarover we ontevreden zijn? Hadden we niet krachtiger van ons moeten laten horen toen het Verdrag werd aangenomen, op het moment dat we onze politieke goedkeuring aan het Verdrag van Amsterdam verleenden? In de tweede plaats, zijn de interinstitutionele akkoorden wel de meest geschikte formule, gegeven het feit dat er van de anderen geen antwoord komt? We hebben het al gezien met de ECB... Hadden we ons immers niet uitgesproken ten gunste van een interinstitutioneel akkoord? Ja zeker, maar een antwoord hebben we niet gekregen! Is deze formule dus eigenlijk wel de juiste, als er bij de anderen niet de wil bestaat hierover overeenstemming met ons te bereiken?
Dit zijn de twee vragen die ik wilde stellen naast de felicitaties aan het adres van de rapporteur.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag-Herman wordt betreurd het dat er in het Europees beleid terreinen bestaan waar de nationale parlementen hun democratische controle verliezen zonder dat deze door het Europees Parlement wordt overgenomen. De heer Herman stelt in zijn verslag voor op verschillende terreinen akkoorden tussen de Europese instellingen te sluiten teneinde deze situatie te verbeteren zonder het Verdrag te hoeven wijzigen. Op deze wijze zou de macht van het Europees Parlement vergroot kunnen worden.
Wij zouden een aantal opmerkingen willen maken over deze benaderingswijze. Allereerst moet dit gebrek aan democratische controle natuurlijk veroordeeld worden, maar als men hierover klaagt, geheel terecht overigens, dan moet men de toename van dit gebrek niet tegelijkertijd toejuichen. Deze toename hangt ons met het ontwerpverdrag van Amsterdam nu precies boven het hoofd. De meerderheid van dit Parlement juicht het ontwerpverdrag toe, terwijl het democratisch gehalte in Europa zal afnemen. De nationale parlementen worden immers hun bevoegdheden ontnomen, zonder dat er een vergelijkbare vorm van democratische controle voor in de plaats komt.
Graag wil ik u eraan herinneren dat met de nieuwe titel IV van het Verdrag, waarin Amsterdam voorziet, de nationale parlementen hun besluitvormingsbevoegdheid inzake immigratie wordt ontnomen. Er wordt gedurende tenminste vijf jaar niet voorzien in een vervangende vorm van controle, zodat alleen de onvoldoende controle van het Europees Parlement overblijft.
Dergelijke tekortkomingen kunnen niet door eenvoudige interinstitutionele akkoorden worden aangevuld. Deze akkoorden hebben immers als eigenschap dat ze heimelijk worden bekokstoofd, waarbij nationale parlementen terzijde worden geschoven, en niet door de bevolking worden geratificeerd. Zowel de methode als de doeleinden moeten worden veranderd. De Fractie Europa van de Nationale Staten is van mening dat er een nieuw Verdrag moet komen om het tekort aan democratie op te vullen - ik heb het hier over een nieuw Verdrag en niet over interinstitutionele akkoorden. Dit Verdrag zou ruimte moeten bieden aan de nationale parlementen binnen het Europees besluitvormingsproces zelf. In dat opzicht wil ik nogmaals zeggen dat ik het betreur dat de Europese afgevaardigden, pas enkele dagen geleden, de nationale parlementen principieel hebben uitgesloten van controle over de euro.

Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het Verdrag van Amsterdam is een belangrijke stap op de weg naar de democratisering van de Europese Unie. Op die weg moeten wij voortgaan. Op de Intergouvernementele Conferentie was iedereen het erover eens dat de Gemeenschapsinstellingen alle mogelijkheden moesten gebruiken om hun werkmethodes ook zonder wijziging van het Verdrag te verbeteren. Er bestaat daartoe manoeuvreerruimte. De heer Herman noemt in zijn verslag bijvoorbeeld een aantal thema's die voor ons prioritair zijn.
Een eerste thema is dat van de Economische en Monetaire Unie. De toekomstige ECB-president heeft ons verzekerd dat hij bereid is om het kwartaal met ons van gedachten te wisselen. Wij waarderen die bereidheid tot dialoog, maar die mag niet uitsluitend van de goede wil van de opeenvolgende ECB-presidenten afhangen. Daarom willen wij een interinstitutionele overeenkomst. Die moet ook betrekking hebben op de medewerking van het Europees Parlement aan de procedures voor de coördinatie van het economisch beleid.
In de tweede plaats speelt het Parlement zowel op het gebied van de externe economische betrekkingen als op dat van de mededinging nog altijd geen rol van betekenis. De bestaande voorlichtingsprocedures moeten worden verbeterd. De bijzonderheden moeten eveneens in interinstitutionele overeenkomsten worden geregeld.
Een derde thema is dat van de werkgelegenheid en het sociaal beleid. De bestrijding van de werkloosheid en de verdere ontwikkeling van het Europese sociaal model moeten volstrekte prioriteit krijgen. Dat staat ook in het Verdrag van Amsterdam. Dat verdrag maakt het Parlement op uitgebreide terreinen van het sociale beleid tot gelijkgerechtigde medewetgever. Toch is er een democratische leemte wanneer akkoorden tussen sociale partners op Europees niveau in besluiten van de Raad moeten worden omgezet. Dat het Europees Parlement daarbij niet wordt betrokken, is duidelijk strijdig met het beginsel dat wetgevingsbesluiten steeds door het Parlement moeten worden goedgekeurd. Nu moet de mogelijkheid daartoe tenminste op informeel niveau worden gecreëerd, wat eveneens een interinstitutionele overeenkomst vergt. Voorts vergt de democratisering in Europa, zoals wij allemaal weten, ook verdere hervormingen.

Maij-Weggen
Voorzitter, de besluitvorming rond de euro heeft weer helder gemaakt dat het democratisch gehalte van de Europese Unie nog dringend verbetering behoeft. Zeker hebben wij bij het Verdrag van Amsterdam belangrijke stappen vooruit gemaakt. Ik denk dat straks zo'n 80 procent van wetgeving en begroting onder controle van het Europees Parlement vallen maar het neemt niet weg, en collega Herman heeft dat ook in zijn verslag beschreven, dat belangrijke delen nog niet onder die controle vallen. Landbouwbeleid, visserijbeleid, gemeenschappelijk handelsbeleid, beleid inzake mededinging, ontwikkelingsbeleid, al dat soort zaken vallen nog niet onder die democratische controle. Het zal tot de volgende ronde van Verdragswijziging duren voordat we hier iets aan kunnen doen. Collega Herman heeft een heel goed voorstel gedaan om te proberen in tussentijd toch die controle te verbeteren door interinstitutionele akkoorden af te sluiten. Ik vind dat een heel goed voorstel en ik denk dat we niet alleen op het terrein dat nu beschreven staat in het verslag dat zouden moeten doen maar ook op andere terreinen. Dat neemt niet weg overigens dat we wel moeten zorgen voor en een wijziging in de Verdragen moeten steunen voordat een aantal andere lidstaten toetreden.
Voorzitter, misschien moeten we ook nog een stok achter de deur plaatsen, want ik vind zelf dat we zo langzamerhand aan besluiten die niet, en we kunnen dat bij de advisering doen, democratisch worden gecontroleerd, noch door de nationale parlementen, noch door ons Parlement, eigenlijk geen medewerking meer zouden moeten verlenen.
Tenslotte zou ik ook willen benadrukken dat de samenwerking tussen de nationale parlementen en tussen het Europees Parlement zou moeten worden verbeterd. Veel parlementen kennen zogenaamde gemengde commissies. In Nederland kennen we dat nog niet en ik hoop eigenlijk dat de nieuwe Tweede Kamer in Nederland, die net is gekozen, ook binnenkort over zal gaan tot het instellen van een dergelijke gemengde commissie zodat zowel vanuit de nationale parlementen als vanuit het Europees Parlement het schemergebied van de institutionele samenwerking beter onder controle wordt gebracht. Het voorstel van de heer Herman zou ik van harte willen ondersteunen en zijn verslag verdient hier vandaag brede steun in het hele Parlement.

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, u maakt grote vorderingen in het Nederlands, gefeliciteerd. Voorzitter, collega's, dit Parlement klaagt graag en dikwijls over de traagheid van Europese besluitvorming en ook begeven wij ons, zoals dat onze plicht is, op prospectieve paden. Wij zetten graag de toekomstbakens uit. Desondanks valt het voor dat de Europese werkelijkheid sneller vordert dan verwacht. De toezeggingen over een continue dialoog tussen de directie van de Europese Centrale Bank en dit Parlement lijken mij daar een goed en gelukkig voorbeeld van. Mijn fractie en ikzelf zullen in de toekomst, zoals we dat tot nu toe hebben gedaan, absoluut blijven bijdragen tot de verbetering van de openheid, transparantie en verantwoordingsplicht uit hoofde van alle instellingen van de Unie. Een aantal van die instellingen beginnen te begrijpen dat de bevolking de Unie slechts zal blijven aanvaarden mits vooraf aan de verantwoordingsplicht, hetgeen men in het Engels accountability noemt, wordt voldaan. De Commissie begrijpt dat, de directie van de Europese Centrale Bank schijnt dat ook te begrijpen.
Collega's, ik zou willen besluiten met u mijn overtuiging mee te delen dat het de Raad is, en dus de emanatie volgens een stuk van de regeringen van de lidstaten, die de grootste moeite hebben om precies in te schatten wat zijn plicht is inzake het verzekeren van de democratische kwaliteit van de ganse Unie. Samen met de rapporteur en met de collega's zullen wij erop toezien dat hij dat alsmaar beter doet in de toekomst.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, een aantal belangrijke bevoegdheden is overgedragen van nationaal naar communautair niveau en er bestaan nauwelijks mechanismen voor de controle op de besluiten die op dat laatste niveau worden genomen. Dat heeft geleid tot een onaanvaardbare situatie die we kunnen kenschetsen als een drievoudig democratisch tekort:
op het niveau van de instellingen van de Unie is dat het geval door de concentratie van het recht van initiatief binnen een instelling die bijzondere uitvoerende bevoegdheden heeft, terwijl de wetgevende bevoegdheid berust bij instellingen die op nationaal niveau de uitvoerende macht vertegenwoordigen. En nu creëren we met de Europese Centrale Bank een orgaan waarop zelfs niet de geringste mate van controle wordt uitgeoefend; -in de nationale context, door de uitholling van de traditionele bevoegdheid van de nationale parlementen; -tenslotte op het niveau van de burgers, die steeds verder van het besluitvormingsproces worden gehouden, vooral als het gaat om besluiten met verreikende gevolgen.Het hoeft dan ook geen verwondering te wekken dat overal steeds meer mensen hun twijfels en kritiek kenbaar beginnen te maken. De rapporteur heeft een verslag afgeleverd dat weliswaar verdienstelijk is, maar tegelijkertijd een erg beperkt bereik heeft. Het verslag is verdienstelijk, omdat het de alomtegenwoordigheid van het tekort onderkent. Maar het verslag probeert ook de omvang van het tekort op gemeenschapsniveau te bagatelliseren. Het is een werkstuk van beperkte reikwijdte gebleken, juist omdat de tekorten zo diep gaan, overal voorkomen en structureel van aard zijn.
Met die wetenschap in het achterhoofd wil ik drie aspecten toelichten waarvan ik denk dat ze in het verslag niet voldoende aandacht hebben gekregen.
Allereerst, de noodzaak om nauwer met de nationale parlementen samen te werken, een samenwerking waarbij het Europees Parlement een belangrijke rol moet spelen. Tweede aspect: het feit dat het Europees Parlement in zijn verhouding met de andere communautaire instellingen zijn ietwat corporatieve zienswijze dient op te geven. En tenslotte - samenhangend met de eerder genoemde twee aspecten - de noodzaak om de burger nauwer en op een zinvoller wijze te betrekken in de besluitvorming, waarbij ik vooral die burgers op het oog heb die gewoonlijk minder gemakkelijk hun invloed kunnen doen gelden.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, in dit zeer te prijzen verslag van de heer Herman wordt gewezen op het democratisch tekort van de Unie. Uit het verslag blijkt overduidelijk wat wij eigenlijk al wisten, namelijk wat er allemaal mankeert op het punt van democratische controle, democratische legitimiteit, openheid en transparantie. Dat is een ernstig democratisch probleem, vooral wat de EMU, de euro en het economisch beleid betreft. Pogingen achteraf om de democratische manco's te herstellen of te compenseren met willekeurige maatregelen zijn waarschijnlijk vergeefse moeite.
Toch moet ik de in het verslag voorgestelde institutionele akkoorden steunen, omdat daarmee in elk geval iets wordt gedaan aan het democratisch tekort. Ik zal ook stemmen voor het amendement van de I-EDN-Fractie, waarin wordt uitgesproken dat voor een dergelijk akkoord overleg met de lidstaten vereist is en tevens een grotere invloed van en overleg met de nationale parlementen. Maar het echte tekort is natuurlijk het gebrek aan steun van de burgers voor bijvoorbeeld de EMU, en het ontbreken van een dialoog.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag mijn waardering willen uitspreken voor de rapporteur, die hier handelt in overeenstemming met het beleid dat dit Parlement altijd al heeft gevolgd. Hij neemt de Verdragen zoals ze zijn, erkent hun tekortkomingen maar probeert ze zo creatief mogelijk te interpreteren. Hij rekt de Verdragen als het ware uit als een stuk elastiek om er alles uit te kunnen halen wat redelijkerwijs mogelijk is. De heer Herman is een veteraan in de Commissie institutionele zaken. Hij weet precies wat er in dit opzicht wel en niet mogelijk is, en presenteert ons vandaag opnieuw een bewonderenswaardig stuk vakmanschap.
Onze collega van de Fractie Europa van de Nationale Staten beweert echter dat dit ondemocratisch is, dat op deze manier de grondwet via allerlei onderhandse afspraken binnenskamers tussen de instituties onderling wordt gewijzigd. Ik kan deze zienswijze echter niet onderschrijven. Wat hier wordt gedaan, kan per slot van rekening alleen binnen de context van de Verdragen plaatsvinden. De Verdragen zelf worden er niet door veranderd. Er is dus geen sprake van dat de Verdragen zoals die werden ondertekend door al onze nationale parlementen door middel van onderhandse afspraken worden gewijzigd.
Er is echter altijd ruimte voor verschillende interpretaties van verdragen, waarbij men de vrijheid heeft de ene interpretatie te verkiezen boven de andere. Deze handelwijze is volkomen legitiem. Het is iets waar het Parlement zich in het verleden al buitengewoon vaardig in heeft getoond en wat we bij deze gelegenheid opnieuw doen. Dit is absoluut niet ondemocratisch; integendeel, iedere interinstitutionele overeenkomst is er een tussen de gekozen nationale regeringen die elkaar in de Raad treffen enerzijds en het rechtstreeks gekozen Parlement anderzijds. Deze overeenkomsten worden publiekelijk gesloten; over hun inhoud wordt in het openbaar in het gekozen Parlement gestemd. Dat is niet ondemocratisch.
Het betreurt me zeer dat de Fractie I-EDN - wat, als ik me niet vergis, officieel staat voor de Fractie Europa van de Nationale Staten, maar beter het Eurosceptische Domkoppen Nest genoemd kan worden - deze mening is toegedaan. Ik ben ervan overtuigd dat een overweldigende meerderheid van het Europees Parlement de resolutie die nu voor ons ligt, zal ondersteunen.

Lucas Pires
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Herman is ter zake en actueel, een verslag van het soort dat we van deze intelligente en onvermoeibare collega gewend zijn geraakt. Het is een relevant verslag, allereerst omdat de democratisering van het Europese economisch beleid nog urgenter is geworden nu we in de derde fase van de monetaire unie zijn aangeland. En ten tweede omdat dit probleem in Amsterdam niet is opgelost, en zulks omdat economische en monetaire zaken buiten de onderhandelingen zijn gehouden.
We weten echter dat het steeds moeilijker wordt iets uit intergouvernementele ontmoetingen te wringen, zelfs als we heel hard wringen. Een interinstitutioneel akkoord met de bedoeling om het Europees Parlement in het verloop van de besluitvorming beter te integreren sluit nauwer aan op het gegeven dat het economisch beleid met de ene munt steeds meer een gemeenschappelijk beleid zal worden.
Een onafhankelijke eenheidsmunt is een teken van de emancipatie van de Europese burgermaatschappij, aangezien die ene munt meer betekent dan welke politieke macht dan ook. Dat is dan weer een extra argument voor het standpunt dat de enige vertegenwoordiger van die maatschappij, het Europees Parlement, in de politieke vertegenwoordiging een sleutelrol moet krijgen. Op die wijze kan een interinstitutioneel akkoord het aangewezen middel vormen om in de leemten van de Verdragen te voorzien.
In een aantal reeds genoemde gevallen heeft het Europees Parlement al op een informele wijze kunnen interveniëren. En de institutionalisering van de participatie van het Europees Parlement werd vorige week nog door de Raad aanvaard, vooral met betrekking tot Agenda 2000. Iedereen is zich er echter van bewust dat in de toekomst de democratisering als de belangrijkste taak beschouwd moet worden. Ik dank collega Herman voor zijn werk.

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het graag willen hebben over het gebrek aan democratische controle met betrekking tot het Euratom-Verdrag.
Dit is geen abstract maar juist een erg specifiek vraagstuk. Nucleaire zaken vormen een belangrijk onderdeel van de EUactiviteiten en de Commissie krijgt onder het Verdrag aanzienlijke bevoegdheden toebedeeld, vooral als het gaat om internationale overeenkomsten.
Het huidige vraagstuk betreffende de non-proliferatie van kernwapens in India is daar een goed voorbeeld van. Paradoxaal genoeg speelt het Europees Parlement in deze zaak een minimale, zeg maar gerust betekenisloze rol. Dit is in 1998 - veertig jaar na de ondertekening van het Euratom-Verdrag - niet langer aanvaardbaar. Het doet me daarom deugd dat de heer Herman dit vraagstuk in punt 15 en 16 aankaart.
We worden nu ook geconfronteerd met het specifieke geval van de KEDO (Korean Energy Development Organisation), dat allerlei implicaties heeft in geopolitieke zin en op het gebied van nucleaire non-proliferatie, veiligheid en energie, maar opnieuw speelt het Europees Parlement alleen in de marge mee.
Ik ben blij met wat commissaris Oreja hier gezegd heeft en zou een beroep op hem willen doen om het initiatief te nemen voor een formele raadplegingsprocedure met betrekking tot het belangrijke vraagstuk van de KEDO.
Ik hoop ook dat dit Huis amendement 3 zal steunen, waarin de Commissie om informatie wordt gevraagd over de financiële gevolgen van dit belangrijke vraagstuk voordat ze de overeenkomst ondertekent.
Ik geloof dat ik voor al mijn punten nog geen anderhalve minuut nodig heb gehad.

Svensson
Mijnheer de Voorzitter, de procedure met interinstitutionele akkoorden is naar mijn mening vanuit democratisch oogpunt zeer twijfelachtig. Ten eerste kan men in geen enkel democratisch land de grondwet op die manier wijzigen. Dergelijke wijzigingen moeten op een open en voor de burgers controleerbare wijze geschieden.
Ten tweede kan het Europees Parlement de invloed van de nationale parlementen niet vervangen. De nationale parlementen zijn immers gebaseerd op het beginsel van de zogenaamde volkssoevereiniteit, dat wil zeggen ze zijn de belangrijkste wetgevende instelling binnen de staat. Zoals bekend is het Europees Parlement daarentegen gebonden en gevangen in een ingewikkelde structuur waarin de burgers werkelijke invloed missen, en waarin de openheid van de nationale stelsels ontbreekt. Bovendien zijn de nationale parlementen immers het resultaat van de door partijen en bewegingen gevoerde strijd voor democratie en burgerrechten. Het Europees Parlement is echter van bovenaf geschapen, en de tragedie ervan is dat het eigenlijk geen democratische grondslag heeft.
Ten derde is voor een werkelijke democratisering van de Unie eigenlijk een radicale hervorming van de hele structuur van de Unie nodig. De Commissie moet minder macht krijgen, want ambtenaren behoren geen politieke macht te hebben en niet de gelijken te zijn van politiek gekozen figuren. De macht van de nationale parlementen moet groter worden. Ook de macht van de Raad moet groter worden; de Raad bestaat immers uit regeringsvertegenwoordigers die verantwoording verschuldigd zijn aan de parlementen in hun land.
Tenslotte zou de hele organisatie van de Unie sterk moeten worden beperkt qua omvang. Het is verkeerd en improductief dat wij hier in de instellingen van de Unie, inclusief het Parlement, zitten te besluiten over een enorme hoeveelheid details en regels. Wij zouden ons daarentegen uit alle macht moeten concentreren op de grote pan-Europese problemen en vraagstukken.

Spiers
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben blij met het verslag van de heer Herman, met name wat betreft bepaalde onderdelen waar de voorgaande sprekers het nog nauwelijks over hebben gehad: de noodzaak om de macht die aan de nationale parlementen is ontnomen op Europees niveau te controleren, de noodzaak van meer parlementaire controle op het landbouw- en handelsbeleid en, in het bijzonder, het feit dat het verslag erkent dat ook het Europees Parlement zelf opener en effectiever zou moeten zijn.
We hebben regelmatig kritiek op de democratische tekortkomingen en beperkingen van andere instellingen, maar zijn veel minder kritisch over die van onszelf. We moeten hierbij natuurlijk onwillekeurig denken aan de Europese Centrale Bank, en ik ben zelfs blij met de opmerkingen van de heer Herman over de democratische aansprakelijkheid van de Centrale Bank. Ik zou liever hebben gezien dat de Bank onder degelijke politieke controle was komen te staan, maar het ziet ernaar uit dat we allemaal, of in ieder geval de meesten onder ons, in de ban zijn geraakt van de nieuwe religie van het "Centralebankiersschap'. We kunnen daarom alleen nog maar hopen dat de Bank iedere keer wanneer ze de Europese burgers belazerd, daarover verantwoording zal moeten afleggen aan het Europees Parlement.
Er is echter wel degelijk een fundamentele tekortkoming in de controle die dit Parlement over de Centrale Bank zou kunnen uitoefenen en in de aansprakelijkheid van die Bank tegenover dit Parlement. Ik heb het hier over een opmerking van de heer Duisenberg, die tijdens de hoorzittingen zei dat de notulen pas na zestien jaar openbaar gemaakt zouden moeten worden. Ik vind dit volkomen onacceptabel. De bestuurders van de Centrale Bank worden voor een bepaalde termijn aangesteld en kunnen op geen enkele manier worden afgezet, hoe abominabel ze ook functioneren. Dat hebben ze in ieder geval gemeen met de leden van het Europees Parlement. Ze kunnen niet worden aangepakt, en het is juist daarom onaanvaardbaar dat ze zich zouden kunnen blijven gedragen als leden van een of andere religieuze sekte die alleen aan de God van de Markt verantwoording schuldig is.
Naar mijn mening zouden de notulen van de Centrale Bank al binnen enkele weken aan dit Parlement ter beschikking moeten worden gesteld, en niet pas na zestien jaar. Als we telkens niet al op veel kortere termijn inzicht krijgen in de besprekingen ben ik bang dat het hele concept van "verantwoording afleggen' niet veel meer is dan een illusie.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement moet voor zijn democratische rechten vechten. Dat is altijd zo geweest en zal wel zo blijven. Interinstitutionele overeenkomsten zijn een voortreffelijk middel om voor het Europees Parlement op belangrijke terreinen de rechten te verwerven die het in een democratische Europese Unie moet kunnen uitoefenen. De heer Herman heeft in zijn voortreffelijke verslag een aantal terreinen aangeduid waar mogelijkheden voorhanden zijn en gezegd wat wij in de nabije toekomst moeten nastreven. Ik zou uw aandacht willen vragen voor een aantal andere grote vragen waarmee wij in de komende maanden en jaren zullen worden geconfronteerd en waarbij het Europees Parlement sterker wil en moet worden betrokken dan het huidige Verdrag toestaat.
Wij staan voor grote hervormingen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het structuurbeleid. Wij moeten onderhandelen over nieuwe financiële vooruitzichten voor de komende jaren. Op al die terreinen lijkt het mij belangrijk dat het Europees Parlement op een voor een democratische unie passende wijze bij de besluitvorming wordt betrokken. Wij zullen voor die rechten moeten vechten.
Op het belangrijke terrein van de pretoetredingsstrategie en de pretoetredingsakkoorden heeft het Britse voorzitterschap zich gelukkig reeds bereid verklaard het Parlement nu al tal van rechten toe te kennen die wij volgens het huidige Verdragsrecht eigenlijk nog niet hebben. Ik verwacht en hoop dat het Oostenrijkse voorzitterschap het Europees Parlement eveneens de mogelijkheid zal bieden om aan de besluitvorming over de grote vraagstukken van de toekomst deel te nemen.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, er resten nog slechts twee weken vóór de Denen over het Verdrag van Amsterdam zullen stemmen. Vele Denen hebben de indruk dat het EU-systeem gesloten, bureaucratisch en ondemocratisch is. Dat is een van de redenen waarom velen overwegen om tegen te stemmen. Ik vind het EU-systeem in vele opzichten veel beter dan zijn reputatie laat vermoeden. Het Parlement is veel opener dan de meeste nationale parlementen. In de Commissie is er nauwelijks meer bureaucratie dan in eender welk ander land. Dit betekent natuurlijk niet dat we het goed genoeg doen. Er zijn nog vele problemen op te lossen en we moeten altijd proberen het beter te doen op een meer doorzichtige en democratische manier.
Met het oog op meer openheid en democratie in de EU zijn interinstitutionele overeenkomsten in vele gevallen een goed idee. Er is echter één gebied, dat de rapporteur in zijn uitstekend verslag noemt, waar ik geen interinstitutionele overeenkomsten wens die de invloed van het Europees Parlement kunnen vergroten. Het betreft de sociale dialoog, die momenteel nog zeer pril is. Het is dan ook beter dat we het aan de sociale partners overlaten om het met elkaar eens te worden en samenwerking tot stand te brengen. Daar moeten we ons liefst niet mee bemoeien. Nu ook Groot-Brittannië het sociale protocol heeft ondertekend, zijn er nog meer redenen om een afwachtende houding aan te nemen. Nu is er immers hoop dat de onderhandelingen werkelijk op gang komen. Nu is er niemand meer die kan profiteren van een betere concurrentiepositie door niet mee te doen. Kortom, ik stem voor het goede verslag van de rapporteur, omdat het zoveel goede elementen bevat en omdat we ons altijd moeten blijven afvragen hoe we de EU opener en democratischer kunnen maken. Ik hou echter niet van inmenging in de sociale dialoog, dus laat ons van de geldla afblijven.

Piha
Mijnheer de Voorzitter, ik wil ook de heer Herman bedanken voor zijn uitstekende verslag. De nieuwe enorme uitdagingen van het Europese integratieproces, zoals de uitbreiding van de Unie naar het oosten en de eenheidsmunt, vereisen een langdurige verandering van houding van de politiek, waarbij het overbrengen van informatie aan de burgers onvoorwaardelijk op de voorgrond staat. Controle op de instellingen is in dit opzicht noodzakelijk.
Openheid en democratie zijn moeilijk te bepalen termen als we praten over het Europa van de burgers. Mensen, en niet de Europese instellingen of de lidstaten, maken Europa. Toch is bij de zogeheten grote projecten van de EU de rol van de burgers als legitimatie van de processen nog heel onduidelijk.
In de EMU is de besluitvorming verschoven van de burgers naar de directie van de ECB, die door geen enkel democratisch orgaan wordt gecontroleerd. Als enigszins tragikomisch voorbeeld werd de hele EMU-kwestie in de Europese instellingen achter prikkeldraad en gesloten deuren behandeld. De media volgden de behandeling van de kwestie tijdens het EMUweekeinde uitzonderlijk nauwgezet in het Europees Parlement, omdat dat de enige instelling was die de kwestie openlijk behandelde.
Om het democratisch tekort te bestrijden is het belangrijk dat de samenwerking tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen wordt verbeterd om de gezamenlijke zogeheten parlementaire belangen zeker te stellen.
Ook meer openheid kan geen geloofwaardig fundament scheppen voor het Europa van de burgers als de instellingen met de grote uitdagingen in het vooruitzicht niet worden hervormd. Het noodlottige negatieve oordeel van de Top in Amsterdam over de algemene democratische controle en de hervorming van de instellingen heeft onvermijdelijk invloed op het tijdschema van de uitbreiding. Hoe kunnen de burgers hun steun geven aan de uitbreiding van de Unie als, ondanks de door de Commissie verspreide kleurenfolders iedereen kan zien dat de Europese instellingen en de nationale regeringen niet de politieke wil hebben concrete verandering door te voeren en ook openheid slechts op loze woorden lijkt te berusten?

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil de heer Herman feliciteren met zijn uitmuntende verslag, dat aansluit op de initiatieven van het Parlement om het democratische gehalte en de verantwoordingsplicht van het Europese systeem op te drijven, met name in de gevallen waarin de bepalingen van het Verdrag onzekerheid laten bestaan omtrent de omvang en de kwaliteit van de democratische controle.
Het Verdrag van Amsterdam heeft een wezenlijke vooruitgang geboekt wat betreft de medebeslissing - waarop ook de rapporteur vanmorgen gewezen heeft - zowel wat het toepassingsgebied als de procedures betreft, de investituur van de Europese Commissie, de controle van het Parlement bij de uitvoering van de begroting en de uitvoerende werkzaamheden in het algemeen. In dit opzicht zou ik u eraan willen herinneren dat de Commissie een ontwerpherziening van het besluit inzake comitologie van 13 juli 1987 aan het voorbereiden is.
Ik zou tevens de toenemende rol van de nationale parlementen en de Conferentie van de in EG-aangelegenheden gespecialiseerde organen van de parlementen van de lidstaten, de COSAC, in beeld willen brengen. Het lijdt geen twijfel dat het bijzonder gunstige samenwerkingsklimaat tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen de ontwikkeling van dit deelnemingsproces van de nationale parlementen en de nauwe samenwerking tussen democratisch gekozen vertegenwoordigers op Europees en nationaal niveau heeft bevorderd. Ik zou hier nog aan willen toevoegen dat de heer Herzog mijns inziens de spijker op de kop slaat wanneer hij de nadruk legt op de rol van de burgermaatschappij en voorstelt regelmatig bijeenkomsten te organiseren.
De rapporteur stelt voor de bevoegdheden van het Parlement of, zoals men in de voorgestelde tekst kan lezen, de deelname van het Parlement aan de essentiële beleidsterreinen van de Unie, te verruimen door maatregelen te treffen die geen wijziging inhouden van de momenteel van kracht zijnde Verdragen, maar er toch voor zorgen dat de democratische controle wordt gehandhaafd, ten minste tot aan de nieuwe intergouvernementele conferentie.
Volgens mij is het merendeel van de voorgestelde maatregelen bijzonder nuttig, des te meer daar zij de perspectieven openen voor het afsluiten van akkoorden op institutioneel niveau. Wij kijken dan ook met de grootste belangstelling uit naar het tweede gedeelte van het verslag dat de heer Herman reeds heeft aangekondigd. Ik ben bijvoorbeeld van mening dat het Europees Parlement zijn recht op controle ten volle moet kunnen uitoefenen op het gebied van het monetair en het buitenlands beleid zonder dat daarom de bepalingen van het Verdrag vóór de eerstvolgende intergouvernementele conferentie ter discussie moeten worden gesteld.
Het gaat om beleidsterreinen die erg belangrijk zijn voor de toekomst van de Unie en waarvoor een efficiënte democratische controle bijgevolg onontbeerlijk is. Het is evenwel niet de bedoeling de bepalingen van het Verdrag geweld aan te doen of belemmeringen op te werpen die het besluitvormingsproces vertragen aangezien er snel beslist moet worden. Het is nochtans van het grootste belang dat de belemmeringen worden weggenomen die verhinderen dat het Europees Parlement in de praktijk zijn standpunt vrijuit kan formuleren, hetwelk logischerwijze door de overige instellingen in overweging dient te worden genomen. Dit alles voor ogen houdende moet, zoals de heer Corbett reeds heeft opgemerkt, een interpretatiekader gezocht of gecreëerd worden. Als ik me niet vergis, is dit ook de bedoeling van de rapporteur.
Anderzijds geloof ik dat een buitensporige fragmentatie van de interinstitutionele akkoorden dient te worden vermeden. Het verslag vermeldt een aantal beleidsterreinen waarin de akkoorden de Verdragen - om zo te zeggen - zouden moeten aanvullen. De rapporteur heeft deze beleidsterreinen duidelijk omschreven. Ik vraag me echter af of het werkelijk nodig is voor elke sector een afzonderlijk akkoord op te stellen en of het niet beter zou zijn een of ander gezamenlijk principe te formuleren dat van toepassing is op het geheel, in plaats van sector per sector over concrete regelingen te onderhandelen. Het is nochtans niet meer dan een vraag waarop ik zelf het antwoord schuldig blijf. Ik geloof dat we deze kwestie niet uit het oog mogen verliezen.
Ik ben tevens van mening dat de institutionele akkoorden geen vervorming van de bepalingen van het Verdrag mogen meebrengen. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan de goedkeuring van de akkoorden door de sociale partners. Het lijkt me niet wenselijk dat de goedkeuringsprocedure die, zoals u allen weet, notariële trekken vertoont, ingewikkelder wordt gemaakt. Het is aan de instellingen om te besluiten of zij dit soort akkoorden al dan niet goedkeuren, maar het ligt natuurlijk niet in hun macht deze te wijzigen. Ik vraag me af of het Europees Parlement - dat moet overwegen of het zulke akkoorden al dan niet wil afsluiten - niet reeds over voldoende bevoegdheden beschikt om zich politiek uit te drukken, zowel tijdens als bij het afronden van de onderhandelingen. In laatste instantie moeten wij ons ervan bewust zijn dat het sociaal beleid in wezen niet op het niveau van dit soort akkoorden ten uitvoer wordt gelegd maar wel door middel van andere in het Verdrag uitgestippelde procedures. Ik herinner u eraan dat voorzitter Santer zich genoodzaakt zag een top van sociale partners bijeen te roepen om na te gaan of deze bereid waren zich voor specifieke onderwerpen van sociale akkoorden te bedienen.
Ik ga niet in details treden. Ik wil aan de hand van deze opmerkingen enkel aantonen dat ik het verslag-Herman grondig heb bestudeerd precies omdat dit voortreffelijke verslag alle aandacht verdient. Ik zou daaraan willen toevoegen dat het verslag aansluit bij de door de Commissie institutionele zaken genomen initiatieven, die erop gericht zijn het Verdrag van Amsterdam zo goed mogelijk toe te passen, met name om het democratisch karakter van de binnen de Europese Unie genomen beslissingen te garanderen. Hiernaar streeft de heer Herman reeds sinds vele jaren - dit verslag is daar slechts een voorbeeld van - en keer op keer geeft hij belangrijke aanwijzingen om vorderingen in de goede richting te blijven maken.
De Europese Commissie volgt dit proces, dat een voortzetting is van de in januari 1986 door dit Parlement geformuleerde richtsnoeren, met de grootste belangstelling en legt daarbij een absolute bereidheid tot medewerking aan de dag. In de resolutie tot goedkeuring van de Europese Akte - wellicht zal de heer Herman zich dat nog herinneren - is het Europees Parlement een bijzonder reële verplichting aangegaan door zijn goedkeuring te hechten aan de nieuwe Verdragen en daarmee bij te dragen aan de Europese constructie, zowel door wijzigingen in te voeren als door de bestaande regelingen op een intelligente en toekomstgerichte wijze toe te passen.
Mijnheer de Voorzitter, ik stel vast dat het Parlement vandaag de dag dezelfde koers blijft aanhouden. Wij hebben uit de verschillende bijdragen kunnen afleiden dat de overgrote meerderheid van de EP-leden deze standpunten deelt en daarom wil ik de rapporteur nogmaals feliciteren. Er is hier veel gepraat over 2 mei, maar ik wil mijn toespraak niet beëindigen zonder te verwijzen naar 8 en 9 mei: het afgelopen congres van de Europese Beweging, 50 jaar na het Congres van Europa van Den Haag in 1948. Ik wil u allen deelgenoot maken van de noodzaak die daar meermaals werd aangehaald - met name in de bijdrage van de Voorzitter van dit Parlement - om deze eeuw niet af te sluiten zonder een grootscheeps initiatief te lanceren tot invoering van een institutioneel kader dat in overeenstemming is met de enorme vorderingen die Europa in de voorbije jaren heeft gemaakt.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Voorlichtings- en communicatiebeleid
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0115/98) van de heer Pex, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over het voorlichtings- en communicatiebeleid in de Europese Unie.
Waarde collega's, ik zou u erop willen wijzen dat we enige vertraging hebben opgelopen in ons debat. We zouden graag om twaalf uur vanmiddag willen stemmen over het verslag van de heer Pex. Ik zou dus een beroep willen doen op u allen om de spreektijd niet te overschrijden en ik zal u eraan herinneren als dat nodig mocht zijn.
Mijnheer Pex, u heeft zes minuten het woord, en begint u met het goede voorbeeld te geven.

Pex
Mijnheer de Voorzitter, per Europese burger heeft de Europese Unie 27 eurocent uitgetrokken in haar budget om die burger te informeren over wat zich in Brussel en Straatsburg allemaal afspeelt. Dat is niet erg veel. Dat betekent dus dat zorgvuldig moet worden omgegaan met dat kleine budget en dat alles gedaan moet worden om ervoor te zorgen een zo groot mogelijk effect te behalen bij de communicatie- en informatieactiviteiten.
De Begrotingscommissie van dit Parlement en later ook de cultuurcommissie hebben zich de afgelopen jaren ingespannen om het voorlichtingsbeleid te verbeteren. Dat heeft geleid tot het initiatiefverslag dat ik vandaag aan u mag presenteren. Het verslag draagt mijn naam, maar de tekst is de vrucht van de goede samenwerking tussen alle leden van de cultuurcommissie, de Begrotingscommissie, de Commissie institutionele zaken en de commissie juridische zaken. Ik dank alle collega's voor de goede samenwerking en vooral voor hun inbreng.
Kort samengevat gaat het in mijn verslag om het volgende. Ten eerste, het daadwerkelijk verbeteren van de coördinatie van de activiteiten op voorlichtingsgebied.
Ten tweede, het daadwerkelijk verbeteren van de coördinatie van activiteiten tussen de verschillende instellingen van de Europese Unie, met name de Europese Commissie en het Europees Parlement. Daarbij kunnen de andere instellingen worden betrokken. Het is met name dit punt dat moeilijkheden opgeroepen heeft in het verleden. Mijns inziens was het beleid - en is het soms nog - te veel gericht op het tonen van de schoonheid van de eigen instelling en te weinig gericht op de behoefte aan informatie van de burger.
Ten derde, het decentraliseren van activiteiten op het niveau van de lidstaten en de regio's daarbinnen. De Brusselse boodschap komt niet overal aan. Vertaling van de boodschap naar de lokale cultuur en inzichten is noodzakelijk, wil de boodschap worden opgepakt. Dit betekent dat meer moet worden gedaan door de nationale bureaus van zowel de Commissie als het Parlement en dit zo zijnde is het daarom van belang dat deze bureaus worden gereorganiseerd.
Ten vierde, opzet van zogenaamde Europa-Huizen, zijnde een samenvoeging van de nationale bureaus van het Parlement en de Commissie, ten einde de burger de mogelijkheid te geven tot het verkrijgen van informatie op één plaats. Het is van het grootste belang dat de Europa-Huizen een vestigingsplaats kiezen die makkelijk herkenbaar en toegankelijk is voor de burger. Net als in de winkel moet de burger er zo binnen kunnen stappen. Voor zover hij daar behoefte aan heeft, moet hij binnen separate loketten aantreffen van het Parlement en de Commissie. Immers bij alle samenwerking blijft overeind staan dat elke Europese instelling haar eigen verantwoordelijkheid moet kunnen behouden en waarmaken.
Ten vijfde, het verbeteren van de kwaliteit van de voorlichting, mede door gebruik te maken van moderne communicatietechnieken, een verbeterde audiovisuele dienst en een goed gebruik van de elektronische informatietechnologie.
Het voorlichtingsbeleid is geen doel op zichzelf. Het gaat erom dat de burger belangstelling krijgt voor wat Europa voor hem doet en betekent. In Nederland zegt men: wat de boer niet kent dat lust hij niet en ook: onbekend maakt onbemind. Uit alle enquêtes blijkt dat de burger niet erg geïnteresseerd is in de Europese zaak en van de instellingen niet veel afweet. Vooral blijkt dat uit de belangrijkste enquête: de Europese verkiezingen. In mijn land was er in 1994 slechts een opkomstpercentage van 35 %. Hoe zal dat bij ongewijzigd beleid in 1999 zijn? Het gaat erom eerst bij de burger belangstelling te wekken voor Europa en daarna op adequate wijze in de informatiebehoefte te voorzien.
De organisatie van gemeenschappelijke activiteiten van beide instellingen vraagt om bijzondere aandacht. Ik sprak zojuist van de noodzaak tot werkelijke coördinatie, dat betekent dat het niet bij woorden van goede samenwerking kan blijven, zoals het tot voor kort het geval was. Het gaat erom dat de organisatie, het management en de controle zo worden opgezet dat van echt gecoördineerde acties sprake kan zijn. Daarbij moet onderscheid gemaakt worden tussen politiek bestuur en uitvoering. Volgens de regels van het Parlement berust de politieke verantwoordelijkheid voor het voorlichtingsbeleid bij de commissie cultuur van het Parlement. De uitvoering van specifieke voorlichtingsactiviteiten van het Parlement behoort tot de competentie van het Bureau van het Parlement. En de algemene voorlichtingsacties die samen met de Commissie worden uitgevoerd behoren tot de competentie van de in te stellen interinstitutionele werkgroep permanente voorlichtingsacties.
Dit is een duidelijke structuur die eigenlijk al bestaat onder de goede leiding van de heer Anastassopoulos. Maar die specifieker moet worden benut om een doelmatige vaststelling en uitvoering van het beleid mogelijk te maken. Voordeel van deze aanpak is dat wij morgen kunnen beginnen met de implementatie van het nieuwe beleid.
Een praktisch element van de samenwerking tussen Commissie en Parlement is het maken van gemeenschappelijk gebruik van de communicatie-infrastructuur. Ik denk daarbij aan de audiovisuele diensten en de faciliteiten voor de pers. Samenwerking betekent hier kostenbesparing en hogere effectiviteit en meer service aan de pers. Wij hebben behoefte aan goede communicatiekanalen. Ik heb ernaar gestreefd de relatie met Euronews op een nieuwe basis te laten functioneren en de relatie te intensiveren. Dat kan natuurlijk ook met de andere omroeporganisaties gebeuren, vooral met die op regionaal en lokaal niveau. Europe by satellite kan daarbij een speciale functie vervullen. Ook hier is een klantgericht beleid noodzakelijk.
Met dank aan het secretariaat van mijn commissie en mijn medewerkers voor het vele werk dat is verricht, wil ik afsluiten. Ik hoop dat alle betrokkenen bij dit beleid, in de eerste plaats leden van dit Parlement, willen meedoen aan het klantgericht denken: de burgers centraal stellen en de instellingen dienstbaar op de achtergrond.

De Clercq
Voorzitter, de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft vooral aandacht geschonken aan het institutionele vraagstuk van een modern en efficiënt informatiebeleid. In wezen liggen de zaken simpel. De Europese Unie heeft een plicht tot informatie die zij put uit de Verdragen en die inherent is aan haar bevoegdheden en aan haar doelstellingen. De burger heeft recht op correcte informatie over wat wij voor hem doen. Inderdaad, geen enkele andere internationale organisatie ter wereld heeft een zo directe weerslag op het dagelijks leven van de burger.
In een door mij reeds in 1993 voorgezeten werkgroep werd de nadruk gelegd op het ontbreken van een strategische koers voor het voorlichtingsbeleid. Het ontbreekt ons aan een algemene boodschap die alle Europese instellingen gemeen hebben en waarin de burgers zich kunnen terugvinden. Wil die boodschap goed overkomen, dan moet ze duidelijk en simpel worden uitgedrukt. Wil ze bovendien begrepen worden, dan moet ze tevens de realiteit weergeven en dit betekent dat de boodschap naar de burger een juist en ondubbelzinnig beeld van de Europese Unie moet weergeven. Wie moet dan de brenger zijn van deze boodschap? Ongetwijfeld spelen én Commissie én Parlement een rol. Inzake communicatie behoudt de Europese Commissie als supranationale instelling en als hoedster van de Verdragen een voortrekkersrol. Maar het Parlement waarvan de impact en de rol steeds maar toeneemt, moet zijn eigen taak kunnen vervullen in de communicatie naar de burger. Niet alleen wat betreft het ganse beleid van de Unie, maar tevens en voornamelijk wat betreft zijn eigen inbreng in het Europese integratieproces en de impact ervan op het leven in de Unie. Of kort gezegd: wij als Parlement moeten de burger aantonen dat de politiek er is voor hem en niet het omgekeerde.

De Coene
Voorzitter, geachte commissaris, mijnheer de rapporteur, namens de socialistische fractie zou ik u oprecht willen feliciteren met uw verslag en het zijn geen obligate of gratuite woorden, want u weet beter dan wie ook dat dit verslag niet zonder slag of stoot tot stand is gekomen. U hebt zelf een zeer goed overzicht gegeven van wat dit verslag bevat en het pijnpunt was natuurlijk de samenwerking tussen Commissie en Parlement, daar waar het gemeenschappelijke activiteiten inzake communicatie en voorlichting betreft. Natuurlijk op dat moment, als je dat heel concreet begint voor te stellen en als je dat structureel gestalte wil geven, dan trap je natuurlijk op een aantal lange tenen en men is dus zeer argwanend over die modellen van samenwerking. Nochtans zijn die modellen zeer terecht, want het komt erop aan een aantal middelen bijzonder efficiënt te gebruiken en zoals trouwens ook de voorzitter van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft gezegd ook te maken dat de communicatie met de burger, gezien de weinige middelen die wij hebben, zo optimaal mogelijk wordt gebruikt. Uiteindelijk, na ook een ingrijpen van onze zeer geachte Voorzitter hebben wij een voorstel kunnen doen aan de Commissie dat zich dus binnen de Verdragen bevindt en waarbij wij de creatie vragen, via een voorstel van de Commissie, van een permanente werkgroep voorlichting. Dat is op zich een goede zaak maar het heeft ons in de socialistische fractie altijd een beetje verbaasd dat vooral het structurele en het organisatorische, zoveel dispuut teweegbracht terwijl wij zo weinig hebben gesproken over de eigenlijke communicatie zelf, over de uitdagingen zelf. Want wat stellen wij nu vandaag vast met betrekking tot Europa, met betrekking tot de Europese instellingen, met betrekking tot dit Parlement dat er heel veel negatieve gevoelens leven, dat de berichtgeving onvolledig is, dat het taalgebruik dat wij hanteren niet begrepen wordt en daar moeten wij aan werken en daarom ook, mijnheer Pex, hebben wij inderdaad nogal op een bepaald moment het verslag zwaar geamendeerd maar u was zo correct en zo sportief en u droeg ook mede deze ideeën uit en u hebt dat allemaal geaccepteerd. Voor ons is dat minstens even belangrijk en daar willen wij ook even reageren ten opzichte van de administratie van dit Parlement en ten opzichte van een aantal mensen die denken dat het moet, bijvoorbeeld op negatieve en onvolledige berichtgeving van dit Parlement, op een defensieve manier te moeten reageren. Te moeten reageren via een systeem van fiche d'alerte of wat dan ook. Maar wij weten één ding: als de media onvolledig of spijtig genoeg negatief berichten, dan gaan we dat niet wegwerken met defensieve maatregelen maar integendeel kunnen we alleen maar anticiperen met de meeste transparantie, met de grote openheid die we aan de dag leggen, met eenvoudige structuren en een eenvoudige besluitvorming, zo niet mislukt de rest. Dat is eigenlijk een beetje de stellinginname van onze socialistische fractie. We hebben dat trachten te verkrijgen in dat verslag van de heer Pex en dat is gelukt.
Tenslotte, wij denken dat het verslag nu evenwichtig is en dat amendementen, hetzij tegen het verslag ingaan, hetzij overbodig zijn.

Anastassopoulos
Mijnheer de Voorzitter, op 21 maart 1995 legde ik aan het Bureau een verslag voor over de uitwerking van een informatiebeleid van het Europees Parlement. Daarin deed ik onder meer de aanbeveling de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media te belasten met de opstelling van een verslag over dit vraagstuk en verder één keer per jaar in de voltallige vergadering een debat hierover te houden. Maar het heeft helaas drie jaar geduurd voordat een dergelijk debat mogelijk werd.
Het Bureau heeft zich echter in al deze jaren intensief beziggehouden met het vraagstuk van de informatie en uiteindelijk besloten een aantal acties te ondernemen die golden als de bakens voor een nieuw beleid. Bij ons werk zijn wij uitgegaan van de vaststelling dat er een diepe kloof bestaat in de communicatie tussen de Europese Unie en haar burgers. Ik ben weliswaar geen fanatiek aanhanger van opiniepeilingen, maar als enkele jaren lang uit alle peilingen blijkt dat 60 à 70 % van de burgers geen flauw idee of nauwelijks enig idee heeft van het reilen en zeilen in de Europese Unie, is men wel gedwongen dit gebrek aan communicatie te zien als een kritisch vraagstuk voor de democratie in Europa. Hoe kan men namelijk onder dergelijke omstandigheden op serieuze wijze spreken over Europa en over de noodzakelijke betrokkenheid van de burgers?
Daarom besloten wij in eerste instantie een poging te doen deze tekortkoming zoveel mogelijk in te dammen en de klemtoon te leggen op de samenwerking met de Europese Commissie. De Commissie is immers algemeen verantwoordelijk voor de informatie over de ontwikkelingen in de Europese Unie. De Commissie ging onmiddellijk op onze uitnodiging in en aldus werd besloten een interinstitutionele werkgroep op te richten onder voorzitterschap van commissaris Oreja en mijzelf. Deze werkgroep heeft in de afgelopen jaren hard gewerkt en de fundamenten gelegd voor een meer stelselmatige coördinatie van de verschillende activiteiten, voor een meer stelselmatig beleid. Begrippen zoals partnerschap, decentralisatie, dialoog met de burgers en van propaganda gespeende communicatie kregen een nieuwe betekenis. Voor de drie belangrijkste acties op dit gebied werd het PRINCE-programma in het leven geroepen. Dit was een soort proefbank. Uitgaande van de resultaten daarvan konden wij onze ideeën en onze nieuwe methoden in praktijk brengen, waarbij de klemtoon werd gelegd op het gebruik van de zich razendsnel ontwikkelende technologie. Tot onze grote voldoening kon onze samenwerking met de Commissie worden uitgebreid met een derde partij, daar de regeringen van elf landen besloten akkoorden met ons te sluiten en aan onze inspanningen deel te nemen. Dankzij de samenwerkingsgezindheid van commissaris Oreja en zijn collega's - waar wij hen dankbaar voor zijn - konden wij een kader opstellen voor onze inspanningen en deze in de praktijk toetsen. Het verslag dat wij vandaag met zoveel vertraging bespreken, beweegt zich binnen dit kader.
Natuurlijk is het gebrek aan communicatie met de burgers nog lang niet de wereld uit. Ondanks de geboekte vooruitgang blijven er enorme tekortkomingen bestaan. Om hier daadwerkelijk iets aan te kunnen doen, zijn meer middelen nodig. Het bedrag van ongeveer 100 miljoen ecu per jaar is ongeveer hetzelfde als de begroting die een gemiddeld Europees bedrijf besteedt aan het maken van reclame voor een bepaald product. Ook moet de samenwerking, de coördinatie met de Commissie en de samenwerking met de regeringen worden verbeterd. De regeringen moeten een andere houding aannemen en niet alle successen voor zichzelf opeisen en alle mislukkingen de Europese Unie in de schoenen schuiven. Ook moeten wij de nieuwe technologie nog meer gebruiken en met name onze toegang tot de televisie aanzienlijk verbeteren. De televisie is immers de belangrijkste, zo niet enige bron van informatie voor ongeveer 70 % van alle burgers. Het allerbelangrijkste is echter dat wij de moed niet laten zakken. Ondanks alle tegenslagen moeten wij in onze pogingen volharden.

Guinebertière
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de burgers van de Europese Unie krijgen zeer binnenkort te maken met het belangrijke electorale tijdstip waarop het Parlement, en niet te vergeten natuurlijk ook de Commissie, worden vervangen.
Ik ben er helaas niet van overtuigd dat het communicatiebeleid dat nu gevoerd wordt zijn doel heeft bereikt, of het nu gaat om gespecialiseerd beleid of beleid dat bestemd is voor het grote publiek. Wie kent het functioneren van de instellingen? Wie kent de inhoud van de Verdragen? Wie weet waar het bij de uitbreiding om gaat? Wie kent onze besluiten? Alleen de landbouwers zijn op de hoogte van de verontrustende plannen voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Hun organisaties beschikken over goede communicatiekanalen die voorlichting mogelijk maken. Laten we nu trachten het grote publiek bewust te maken van de verworvenheden en voordelen van de Europese Unie. De keuze die de Unie heeft gemaakt moet worden toegelicht, zodat de burgers worden betrokken bij de ontwikkeling van een Europa dat met hun wensen rekening houdt.
In alle parlementen geldt dat communicatie een politiek karakter heeft en dus onderdeel uitmaakt van de democratie en onder de uitvoerende macht valt. De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media is tevens, zoals haar naam aangeeft, de commissie van de media: ze moet dus over dit beleid nadenken en advies uitbrengen.
Onze fractie heeft haar volle verantwoordelijkheid op zich genomen in dit werk. Weliswaar heeft onze fractie altijd de stelling gesteund van rapporteur Pex, volgens welke de middelen die over de instellingen verdeeld worden geoptimaliseerd moeten worden, maar we waren desalniettemin van mening dat het Parlement op politiek gebied niet noodzakelijkerwijs dezelfde boodschappen had over te brengen als de Commissie. In feite kan het publiek zich dankzij de diversiteit aan meningen een beeld vormen van de inzet van het beleid. De rapporteur stelde een Europees Voorlichtingsinstituut (EVI) voor: dit zou een soort uitvoerend orgaan voor het communicatiebeleid worden. Zelf heb ik nooit achter dit idee gestaan en nu blijkt dat de aanneming ervan niet bindend zal zijn.
In deze situatie erkent onze fractie de waarde van de globale beschouwing over dit onderwerp en ik zou overigens de rapporteur, de heer Pex, willen feliciteren met het werk dat hij verzet heeft: onze fractie staat achter de belangrijkste doelstellingen op het gebied van decentralisatie, interinstitutionele samenwerking, intensivering van de contacten met de burgers, efficiënte aanwending van de fondsen, onderzoek en transparantie. Dit alles is voor ons van zeer groot belang.
De belangrijkste boodschap van het Verdrag van Amsterdam is dat de Europese Unie moet worden gedwongen de communicatie met de burgers te intensiveren. Laten we proberen zelf het Verdrag toe te passen en de burgers helpen te begrijpen wat er voor hen besloten wordt. Ik zou niet willen afsluiten zonder nogmaals mijn felicitaties over te brengen aan de rapporteur.

Monfils
Mijnheer de Voorzitter, al vanaf het begin heeft dit verslag gezorgd voor een gevoel van onbehagen, zoals overigens de zeer zeldzame interventie in de openbare vergadering van de Voorzitter, de heer Gil-Robles, duidelijk heeft gemaakt. Hij vond de tekst indruisen tegen het Verdrag en het Reglement van het Parlement.
Ook na wijziging blijft de tekst dubbelzinnig. Wil men een efficiënter voorlichtingsbeleid, dan moet binnen het kader van het Reglement van het Parlement bestudeerd worden welke verbeteringen kunnen worden aangebracht in het functioneren van de bevoegde directoraten-generaal, uiteraard in relatie tot het Bureau van het Parlement. Veel suggesties van de heer Pex in dit opzicht zijn overigens interessant.
Het verslag gaat echter verder dan dat. Het wil een zekere macht geven aan een ad hoc orgaan, aan artikel 16, maar het moet in dit geval wel garanties bieden die de objectiviteit moeten waarborgen. Dat is niet het geval. De werkgroep, waarin voornamelijk politieke vertegenwoordigers zitting hebben en geen functionarissen, bestaat uitsluitend uit leden van twee grote fracties van dit Parlement. Deze situatie is onaanvaardbaar voor een orgaan dat zich met meer bezig houdt dan alleen het bestuderen en onderzoeken van de beste communicatiemiddelen. Dit laatste was overigens de enige taak die de Voorzitter van het Parlement, de heer Gil-Robles, had voorgesteld, maar dat werd niet door de cultuurcommissie geaccepteerd.
Zoals hij uit paragraaf 16 van het verslag met zijn bevoegdheden naar voren komt, zou deze werkgroep, die volgens het verslag geïnstitutionaliseerd zou moeten worden, misschien kunnen veranderen in een Ministerie van Voorlichting, een ministerie dat bovendien niet eens democratisch gecontroleerd zou worden. Zo'n voorstel, waarde collega's, kunnen we alleen maar afwijzen. Het pluralisme is van groot belang in de wereld van de voorlichting, maar wij bedoelen er niet mee een tweesporenaanpak met enerzijds directe controle door de PSE en de PPE en anderzijds een vaag maandelijks rapport over de activiteiten van de instelling voor de andere fracties. Daarom zal ik, als de meerderheid van dit Parlement het amendement over het pluralisme dat wij voorstellen niet aanneemt, tot mijn spijt tegen dit verslag moeten stemmen.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, het voorlichtingsbeleid is een essentieel element van onze democratische cultuur, maar ook een kwestie van macht. De wijze waarop een instelling zich in dat spanningsveld gedraagt, geeft uitsluitsel over haar democratische kwaliteit. De voorgeschiedenis van dit verslag, de ontoereikende doelstellingen en de samenstelling van de werkgroep tonen duidelijk aan dat de meerderheid in dit Parlement het voorlichtingsbeleid als een loutere machtskwestie beschouwt. Het gevolg daarvan is dat de neiging bestaat voorlichting en propaganda door elkaar te halen, waardoor de visie van het Parlement met het zelfbeeld van de meerderheidsfracties wordt verward.
Mijnheer de Voorzitter, ik wijs erop dat in paragraaf 6 van het verslag staat dat het communicatiebeleid de burgers hoogwaardige en eventueel gerichte voorlichting moet verschaffen die een antwoord geeft op wat hen bezighoudt en hun een positief beeld van de Unie geeft.
Moet het voorlichtingsbeleid van het Europees Parlement de burgers een positief beeld voorhouden of moet het ervoor zorgen dat zij zich een onafhankelijk en kritisch oordeel kunnen vormen? Hoe het Parlement tegenover die vraag staat, blijkt uit de gebeurtenissen van de jongste dagen. De meerderheidsfracties hebben volkomen normale en in de geschiedenis van het Parlement al honderden keren gehouden protestdemonstraties aangegrepen om de ondergang van de democratie aan te kondigen. Dat men de televisiestations de beelden van die protestdemonstraties onthoudt en fotografen van de tribune verjaagt, wijst op een geesteshouding die zelfs niet voor censuur terugdeinst en die de burgers eigenlijk niet wil voorlichten maar indoctrineren. Ik meen dat een dergelijke handelwijze het Europees Parlement beslist niet siert.

Leperre-Verrier
Mijnheer de Voorzitter, de cultuurcommissie heeft nuttig werk verricht door zich te buigen over het voorlichtingsprobleem van de Europese instellingen.
Toch is de concrete uitvoering van een dergelijk project, ook al ziet iedereen er de noodzaak van in, niet gemakkelijk te realiseren. We moeten de heer Pex ervoor bedanken dat hij zich aan deze taak gewijd heeft. Dit geldt ook voor de collega's van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media en de Commissie institutionele zaken, die samen met hem een aantal struikelblokken hebben vermeden.
Echter, van welk type beeldvervorming Europa en haar instellingen ook slachtoffer zijn, we moeten goed onderscheiden wat onder voorlichting aan de burgers en wat onder communicatiebeleid valt. Als we onze medeburgers helpen met een betere beeldvorming over de Europese instellingen en een betere kennis van de besluiten die worden genomen valt dat onder voorlichting, terwijl communicatie, in politiek opzicht, een zaak is van de politieke fracties en afgevaardigden zelf.
Ons mandaat verplicht ons te leren de boodschap over te brengen en onze keuzes toe te lichten. Geen enkel geïnstitutionaliseerd communicatiebeleid zou dit mandaat kunnen vervangen. Met instellingen die eenvoudiger en begrijpelijker zijn voor de burger zou de soms botsende relatie die deze burger met Europa onderhoudt, kunnen verbeteren. We zullen op dit vraagstuk moeten ingaan, maar niet in het kader van dit debat.
Mijn fractie heeft haar reserves over de invoering van een permanente werkgroep. Een dergelijk bureau zou overigens alleen mogelijk zijn als alle politieke fracties erin vertegenwoordigd zijn. We zullen dus stemmen voor alle amendementen in die richting. Dat is een conditio sine qua non voor een echt voorlichtingsbeleid.

Blokland
Voorzitter, u wilt om 12.00 uur stemmen, ik vraag u eens helder uit te leggen waarom dit verslag van collega Pex vorige week vrijdag nog steeds niet beschikbaar was bij de distributie en waarom tot gisteren de amendementen niet verkrijgbaar waren. Welke krachten wensen een normale parlementaire behandeling te bemoeilijken?
De burger kijkt in het algemeen kritisch naar de steeds verdergaande Europese integratie. Staat het nationaal bestuur al vaak ver van de belevingswereld van de burger af, de kloof tussen de burger en de Europese instellingen is nog veel groter. Aangezien Europa steeds meer bevoegdheden krijgt, is het nodig dat deze kloof kleiner wordt. Daarom ben ik ingenomen met het heldere verslag van rapporteur Pex. Onder andere in de aanloop naar de Europese verkiezingen van 1999 is het nodig dat de burger weet dat zijn keuze bij deze verkiezingen werkelijk waarde heeft. Daarnaast moet hij erop gewezen worden dat ook de steeds verdergaande Europese integratie geen gestreden strijd is, waarbij de burger niets anders kan dan de beleidsmakers volgen.
Over de inhoud van het verslag heb ik een aantal vragen en opmerkingen. In het verslag wordt terecht gewezen op de gebrekkige voorlichting over het beleid van de Unie. In het verslag wordt gesteld dat het gebrek aan een succesvol draagvlak van het Europees beleid hiervan de oorzaak is. Tot op zekere hoogte is dit waar. Als de burger niet weet wat en waarover op Europees niveau wordt besloten, zal hij hierover niet snel enthousiast raken. Hierbij past echter wel een relativering. Een aantal malen wordt gesteld dat betere voorlichting de burgers zal overtuigen van de voordelen van de Unie. Door een duidelijker voorlichtingsbeleid zal de burger "vanzelf" het goede van de Europese integratie gaan inzien.
Dan vraag ik me af wat voor informatie er naar de burger gaat? Wordt met de verbeterde informatievoorziening werkelijk objectieve informatie aan de burger gegeven of is het slechts propaganda om het Europese samengaan verder te stimuleren? Het blijft natuurlijk de vraag of de burgers door openheid over de Europese besluitvorming inderdaad overtuigd raken van de voordelen. Door de openheid kunnen zij ook de nadelen beter in beeld krijgen.
De kern van de resolutie omvat een voorstel aan de Commissie om een wetsvoorstel in te dienen met het doel de voorlichtingsdiensten van Commissie en Parlement te integreren. Op zich lijkt dit goed omdat op deze manier de burger eenduidig kan worden geïnformeerd. Hoe de burger duidelijk wordt wat de instellingen onderscheidt, lijkt me echter een moeilijke opgave. In de genoemde evaluatie verdient dit punt dan ook aandacht.

Vanhecke
Voorzitter, reeds uit de allereerste paragraaf van de toelichting bij het verslag van collega Pex blijkt de mentaliteit waarvan dit document en soms dit Parlement doordrongen is. Ik citeer: " De Europese burger is over het algemeen niet erg enthousiast over de ontwikkeling van de Europese integratie. Een van de belangrijkste redenen daartoe lijkt een gebrek aan communicatie met Brussel en Straatsburg en een gebrek aan voorlichting door de Europese instellingen" .
Wie dus kritisch staat tegenover de gang van zaken in het huidige officiële Europa, die is dus als ik het verslag goed versta ofwel een dommerik, ofwel slecht geïnformeerd. Hieruit blijkt toch, met alle respect gezegd, een zekere Eurozelfgenoegzaamheid.
In mijn eigen land Vlaanderen bijvoorbeeld bestond vele jaren een vrij algemeen en ook door mij gedeeld positief vooroordeel tegenover de Europese constructie. Indien dit positief vooroordeel nu afbrokkelt, dan is zulks niet omdat de mensen slecht geïnformeerd zijn, maar integendeel omdat de mensen beter geïnformeerd geraken. En omdat ze dus niettegenstaande alle voortdurend eenzijdige Europese propaganda aan de hand van zeer concrete feiten vaststellen dat bijvoorbeeld het zo geroemde subsidiariteitsprincipe systematisch en opzettelijk en voortdurend met voeten getreden wordt. Bijvoorbeeld dat Europa en in mijn eigen land gaat opleggen wie wel of niet stemrecht moet krijgen, dat de Europese instellingen niet het minste respect opbrengen voor de taalwetten in Vlaanderen, dat Europa volksraadplegingen mijdt als de pest, dat de zo geprezen schaalvergroting bij lange niet altijd meer efficiëntie meebrengt.
Wie dus van de Europese burgers meer enthousiasme voor het Europees project wil verkrijgen die moet geen miljarden spenderen, die moet beginnen met respect op te brengen voor de Europese volkeren die wél nauw willen samenwerken maar die van de Europese eenheidsworst niets willen weten.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Pex graag willen danken voor het feit dat hij er persoonlijk voor heeft gezorgd dat dit onderwerp op de agenda van dit Huis werd geplaatst. We hebben het hier over een kritiek vraagstuk dat al enige jaren is verwaarloosd. Met de transparantie binnen de EU is het dan ook nog altijd droevig gesteld, met name binnen de afzonderlijke lidstaten, en er is nog altijd behoefte aan betere begeleiding binnen DG X en binnen ons eigen informatiebeleid in dit Parlement.
Er moet nog gigantisch veel werk worden gedaan, en dat is niet verwonderlijk als we de manier bekijken waarop bepaalde bureaus van de Commissie in de lidstaten functioneren.
Ik zou het in het bijzonder willen hebben over de rampzalige staat van dienst van het bureau van de Commissie in Cardiff. Het is een fier gebouw dat er al jaren staat: vijftien jaar lang heeft het geen kik gegeven. Hoe heeft de Commissie deze situatie zo lang kunnen laten voortduren? Hoe heeft de Commissie deze inactiviteit kunnen goedkeuren? Het heeft vele duizenden ponden belastinggeld gekost om dit gebouw te onderhouden; een zwijgend gebouw dat de bevolking van Wales nooit iets over de EU heeft verteld.
En dat niet alleen: het bureau is zo brutaal geweest verzoeken om informatie aan de Commissie door te spelen naar de bureaus van leden van dit Parlement. Afgelopen donderdag kwam ik erachter wat dit kantoor voor de Dag van Europa heeft gedaan: niets, niemendal niets! Ik zou dan ook graag willen weten in hoeverre deze gang van zaken ook geldt voor andere bureaus in de lidstaten.
De Commissie komt nu eindelijk in actie en zal binnenkort een functionaris aanstellen voor het kantoor in Cardiff. Maar dat heeft dan wel bijna een jaar geduurd. Tegen de tijd dat die vervanger in dienst treedt, is het te laat om nog te kunnen meeprofiteren van het Britse voorzitterschap en is de top van Cardiff voorbij. Het verslag van de heer Pex zal ervoor zorgen dat dit soort toestanden in de toekomst niet meer voorkomt.
DG X verandert en verbetert. Er zijn al verschillende fraaie voorbeelden van rechtstreekse communicatie, vooral via Internet.
Ik wil het alleen wel in de juiste proporties beschouwen: als u weet dat de EU 10 % uitgeeft van het bedrag dat Pepsi Cola heeft uitgegeven om ons duidelijk te maken waarom het zijn colablikjes van rood in blauw heeft veranderd, ziet u waarom het belangrijk is een en ander te relativeren.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel aangaande de toekomst van het informatie- en communicatiebeleid van de Europese Unie, waarover het Parlement nu gaat stemmen, bevat een aantal interessante punten die ik hier wil aanstippen. Maar ik wil eerst rapporteur Peter Pex bedanken, niet alleen voor zijn moed, maar ook voor de flexibiliteit die hij tijdens dit lange en gecompliceerde proces heeft getoond.
Het is die flexibiliteit geweest die het mogelijk heeft gemaakt dat dit verslag voltooid heeft kunnen worden. Het gaat over een onderwerp dat voor alle instellingen van de Unie van het allerhoogste belang is. De tekst waarover we gaan stemmen is de tekst die mogelijk is gebleken. Als er bij de instellingen echter politieke wil bestaat - en daarmee staat of valt alles - kan deze tekst een belangrijk instrument zijn om de betrokkenheid van de burgers bij Europa te vergroten.
De kernpunten die ik wilde belichten zijn de volgende: het tot stand brengen van een norm voor de samenwerking tussen Parlement en Commissie, en tussen deze twee instellingen en de overige instellingen; de toename van de controle van het Parlement op de vaststelling en uitvoering van dit beleid; een grotere transparantie naar de burger toe, en, tenslotte, de verbetering van de kosten-batenverhouding en de efficiëntie van het informatiebeleid.
Maar ik wil hier ook de aandacht vestigen, mijnheer de Voorzitter, op een aspect waarnaar het verslag niet verwijst: de onvervangbare rol die de lokale en regionale informatieorganen spelen bij het contact tussen de burgers en de instellingen. Als men de pers noemt als één van de doelgroepen, dan moet er voor die pers, die dichter bij de burger staat, een specifieke plaats worden vrijgemaakt. Het is immers de pers die de instellingen op de hoogte houdt van wat er op lokaal niveau leeft, en het is de pers die de politieke boodschap van de Unie in concrete taal omzet. Als wij geen speciale ruimte voor de pers vrijmaken, lopen we het gevaar een belangrijke bondgenoot te verliezen.
Het rapport stelt voor aandacht te besteden aan de regionale televisie; dat zal dienen te geschieden via de initiatieven ter plaatse, waarbij vooral gedacht moet worden aan de regionale CIRCOM, die 376 regionale stations uit 38 Europese landen samenbrengt. De Europese verkiezingen van 1999 zijn de eerstvolgende grote test. Daaruit moet blijken hoe serieus we zijn in onze inspanningen om het idee dat men van Europa heeft te verbeteren.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, in de eerste plaats zou ik Voorzitter Pex willen feliciteren met het schitterende stuk werk dat hij verricht heeft en met name voor het subtiele schipperen bij het opstellen van dit initiatiefverslag.
Een doeltreffend en goed georganiseerd voorlichtingsbeleid is een fundamenteel instrument om ervoor te zorgen dat de burgers begrijpen op welke waarden de Europese Unie gebaseerd is, welke de doelstellingen zijn en welke inspanningen nodig zijn om die doelstellingen te bereiken. Want alleen duidelijke, continue en transparante informatie brengt de burger op de hoogte, maakt hem bewust en bereid deel te nemen aan de mechanismen en de totaliteit van de opbouw van Europa, en alleen dan kunnen er soms onverhoopte resultaten en bijdragen uit de bus komen.
Het is dus nodig de burger gemakkelijk toegang te verschaffen tot de informatiebronnen, waardoor hij er meer van wil weten, zaken wil uitdiepen, zich minder ver verwijderd voelt van de instellingen en deze niet meer beschouwt als ontoegankelijk en onbegrijpelijk. Het is van belang enerzijds de optimale communicatiesystemen te vinden en anderzijds te weten welke inhoud overgebracht moet worden.
Ik geloof dat bij systemen gericht op het doorgeven van informatie altijd moet worden uitgegaan van het beginsel dat ze gemakkelijk toegankelijk moeten zijn. Voorts is het wenselijk de structuren te coördineren waarin Parlement en Commissie hun eigen technische middelen en infrastructuur concreet kunnen samenbrengen.
Ook het idee van de rapporteur om voorlichtingscentra te decentraliseren, om het contact gemakkelijker te maken met de inwoners van gebieden ver van een hoofdstad, gaat in dezelfde richting.
Wat de inhoud betreft dient men vooral rekening te houden met de doelstellingen van de belangrijkste thema's, de richting waarin de Europese Unie zich ontwikkelt en de fundamentele rol die de burgers spelen in die ontwikkeling. In de tweede plaats moet gekeken worden naar de functie die beide instellingen - Commissie en Parlement - vervullen, welke hun gemeenschappelijke doelstellingen zijn en waar zij hun eigen weg gaan, waar hun verschillende verantwoordelijkheden hen scheiden.
Samenwerking tussen Europees Parlement en Commissie is uiterst belangrijk, vooral wanneer het gaat om het vaststellen van voorlichtingsacties over de grote thema's, en het coördineren van de specifieke inbreng van elk van beide instellingen. Bij een eventuele intensivering van de coördinatiemaatregelen moet elke instelling voldoende onafhankelijkheid worden gelaten en mag de zichtbaarheid van de eigen taken en verantwoordelijkheden van iedere instelling niet in het gedrang worden gebracht. Indien men immers vreest dat de burger er moeite mee heeft een onderscheid te maken tussen Parlement en Commissie, ligt de oplossing niet in een samengesmolten beeld maar integendeel in het duidelijk doen uitkomen van ieders rol. Hierbij moet ik attenderen op de wijze waarop het Parlement - meer dan enige andere instelling - in zijn hoedanigheid van orgaan gevormd door direct door de burger verkozen afgevaardigden, duidelijkheid moet verschaffen over de besluiten die door het Parlement zelf en door zijn verschillende organen genomen werden, waarbij de verschillende meningen, die in zijn midden naar voren gebracht werden, gerespecteerd en weergegeven dienen te worden. Levendige en pluralistische informatie vormt de hoeksteen van het democratisch debat. Het Parlement dient daarvoor garant te staan.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik opmerken dat de liberale fractie voor dit verslag zal stemmen.
De toekomst van de Europese Unie is afhankelijk van de steun van haar bevolking. Ook een goed informatiebeleid kan een verwarrende structuur of slechte besluiten niet corrigeren, maar voor een groot deel is de ontevredenheid onder de bevolking te wijten aan het feit dat de EU ver weg is. Het is moeilijk de bureaucratische besluitvorming in Brussel te verbinden aan het dagelijkse leven van de bevolking. De grote uitdaging van het Europese informatie- en communicatiebeleid is het overbruggen van de kloof tussen de Europese instellingen en de burgers. Dat vereist dat informatie verandert in communicatie naar beide kanten. De brug over de kloof kan alleen gebouwd worden door samenwerking tussen de Europese instellingen en de lidstaten.
Een nieuwe communicatietechnologie geeft nieuwe mogelijkheden voor doeltreffende interactieve communicatie. Tegelijkertijd moet de voorlichting over de EU geregionaliseerd worden, ze moet dichter bij de burgers worden gebracht via regionale informatiepunten en de plaatselijke media. Bijvoorbeeld bibliotheken zijn hiervoor een uitstekende plaats. Het is natuurlijk ook belangrijk dat de taal van de EU-voorlichting in alle communicatie zo duidelijk en begrijpelijk mogelijk is.

Van Dijk
Voorzitter, het Europees Parlement is met zijn informatiebeleid niet erg succesvol. Daarover bestaat in dit Huis weinig twijfel en de vraag hoe dat komt daarover zijn de meningen helaas nogal verdeeld. Maar ik kan u verzekeren dat het niet bijdraagt tot de geloofwaardigheid van ons informatiebeleid als de diensten van het Europees Parlement camera's verwijderen als er zaken gebeuren die een groot deel van dit Parlement niet welgevallig zijn of andere maatregelen nemen om te voorkomen dat de pers daar lucht van krijgt. Dat is eerlijk gezegd niet alleen deze week gebeurd, maar het gebeurt hier regelmatig. Dat draagt niet bij aan de geloofwaardigheid van het informatiebeleid.
Dit Parlement is ook uitstekend in staat om vooral niet naar zichzelf te kijken als het het informatiebeleid kritiseert, maar de schuld nogal makkelijk bij anderen te leggen, terwijl het zou bijdragen aan de geloofwaardigheid van dit Parlement als het af en toe eens zijn tanden zou laten zien op de momenten dat het dat kan doen. Ik refereer maar aan de investituur van de Commissie of aan de douane-unie met Turkije. Dat zijn maar een paar voorbeelden.
Als wij eens kijken naar de gebouwenpolitiek van het Parlement of naar het feit dat wij in meerdere vergaderplaatsen moeten vergaderen, ik kan u verzekeren, dat draagt niet bij tot de geloofwaardigheid van dit Parlement naar buiten. Daar kun je dus met een informatiebeleid nauwelijks tegen op, zelfs niet als je probeert om dat gezamenlijk te gaan doen met de Europese Commissie. Dat zal echt alleen maar zin hebben als dit Parlement zijn zelfreinigend vermogen gebruikt, zijn geloofwaardigheid oppoetst, dat zal echt de beste manier zijn om de kiezers te overtuigen van de Europese gedachte.

Elchlepp
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Oreja Aguirre, dames en heren, ook ik feliciteer de heer Pex van harte met zijn langverwachte verslag. Wij moeten de tastbare voordelen, doelstellingen en vooruitzichten van Europa veel dichter bij de burgers brengen om Europa ook tot hun Europa te maken.
Het gaat zonder meer om de democratie en om het recht op voorlichting. Van onze contacten met de bevolking weten wij allemaal hoeveel onduidelijkheid en misverstanden nog altijd over Europa bestaan. Er is een groot gebrek aan voorlichting, trouwens ook vanwege de nationale regeringen. Bovendien is er een duidelijke wanverhouding tussen de successen van de EU en het beeld dat men ervan heeft. Het resultaat daarvan is het betreurenswaardige feit dat de belangstelling voor Europa lang op de negatieve aspecten ervan was geconcentreerd en dat de sceptici terrein hebben gewonnen.
Zoals hier is opgemerkt, is na Amsterdam niet duidelijk gemaakt op welke terreinen het Europees Parlement medebeslissingsbevoegdheid krijgt. Wie van de burgers weet welke wetgevende bevoegdheden het Parlement heeft? Weten wij eigenlijk wel in hoever wij met de grote Europese campagnes de bevolking hebben bereikt? Werden die campagnes trouwens beoordeeld en werd het resultaat daarvan met ons besproken?
Hoe is het huidige wantrouwen ten aanzien van de democratische legitimiteit van de besluitvorming op Europees niveau eigenlijk gegroeid? Volgens mij hebben wij nood aan een doeltreffender voorlichtingsstructuur op lokaal niveau en moet spoedig meer voorlichting over de besluiten van het Europees Parlement worden verstrekt. Wij moeten ook aandacht hebben voor de omvang en de taal van het informatiemateriaal, in het bijzonder met het oog op de doelgroepen die onze informatie hard nodig hebben.
Ik zou nog uitdrukkelijk het volgende willen zeggen. Ik kan mij niet voorstellen dat de doeltreffendheid nog door meer mooie, maar toch echt wel dure Europese huizen of nog meer organen in Brussel kan worden versterkt. Ik meen dat daarvoor veeleer een grotere decentralisatie van de voorlichtingsinspanningen nodig is. Bijzonder geschikt daarvoor zijn de succesrijke EuroInfo-Points . Die moeten worden uitgebouwd omdat ze dicht bij de burgers staan en de burger dichter bij de informatie brengen. De gemeenten zijn bereid hieraan mee te werken. Laten wij gebruik maken van de kans die de plaatselijke besturen ons bieden en laten wij eindelijk een zelfbewust offensief voor de Europese zaak lanceren.

Kristoffersen
Mijnheer de Voorzitter, men hoort tegenwoordig vaak dat de burgers zich meer betrokken moeten voelen bij de EU en haar instellingen, maar het is even belangrijk dat de instellingen, dus ook het Europees Parlement, naar de burgers toe gaan en luisteren wat hun prioriteiten zijn. Tevens moeten de instellingen zich doorzichtiger en begrijpelijker opstellen en misschien voor een minder saai imago zorgen. Ze moeten trachten te bereiken dat de bevolking zich voor de Europese onderwerpen interesseert, dat de mensen zich beter in de dingen kunnen inleven en op die manier gemotiveerd worden om standpunten in te nemen. Ze moeten wel het gevoel krijgen dat het de moeite waard is een standpunt in te nemen. Dit is ook van belang voor de democratie, waar we het deze morgen nog over hadden. Juist de houding en de inzet van de nationale parlementen op Europees vlak zullen ertoe kunnen bijdragen de bevolking gevoeliger te maken voor de Europese thema's. Er is behoefte aan een dialoog die de mensen begrijpen. Dialoog betekent niet alleen campagnes, want het woord campagne klinkt mij bijna als "psychologische verkrachting" in de oren. Het toekomstige voorlichtingsbeleid moet de bevolking au sérieux nemen en de verschillende landen met fingerspitzengefühl benaderen.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, de heer Pex merkt terecht op dat het voorlichtingsbeleid van de EU doeltreffender moet worden. Wat bedoelt hij daarmee echter? Hij komt tot de conclusie dat een grotere doeltreffendheid het negatieve beeld van de EU kan omkeren en het Europese integratieproces kan stimuleren. Ik ben het daarmee niet eens. Niet het gebrekkige voorlichtingsbeleid maakt de kloof tussen de Europese burgers en de instellingen almaar breder, maar wel het feit dat Europa op de grootste problemen, bijvoorbeeld dat van de 18 miljoen werklozen, geen afdoende antwoord biedt.
De rapporteur wijst op de veeltaligheid van de EU-burgers, maar in de Commissie institutionele zaken wordt nu al gedebatteerd over de vraag of Esperanto niet de toekomstige Europese eenheidstaal kan worden. Terwijl de rapporteur op het belang van het bewegende beeld wijst, dringen sommige afgevaardigden erop aan dat de camera's uit de plenaire vergaderzaal worden verwijderd. Terwijl de rapporteur wijst op het belang van begrijpelijke wetteksten, verklaren sommige afgevaardigden dat zij de voorgelegde verordeningen inzake de landbouwhervorming niet begrijpen. Zoals uit de voorbeelden blijkt, stroken de geformuleerde eisen niet met de werkelijkheid. De verpakking hoeft niet mooi te zijn, maar de inhoud moet wel juist zijn.
Als men het voorlichtingsbeleid van de instellingen op die manier begrijpt...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Jensen, Kirsten
Mijnheer de Voorzitter, de cultuurcommissie wil het bezoekers- en voorlichtingsbeleid van de EU-instellingen coördineren. Dit kan op het eerste gezicht aantrekkelijk lijken, maar is het niet noodzakelijkerwijs. Een zekere coördinatie en uitwisseling van ideeën kan goed zijn, maar we moeten steeds voor ogen houden dat de instellingen zelfstandige entiteiten zijn. Het publiek moet de mogelijkheid hebben een onderscheid te maken tussen het Hof en het Parlement, de Commissie en de Raad. Wanneer Deense bezoekers naar Straatsburg komen, zeggen ze vaak dat ze "de EU gaan bezoeken" , maar er is geen reden om dit beeld te bevestigen dat alle instellingen koek van één deeg zijn.
In dit geval dragen wij alleen de verantwoordelijkheid voor het Europees Parlement. De anderen moet maar zien hoe ze het oplossen. Wij moeten bezoekers in het Parlement binnenlaten, zodat ze kunnen zien dat wij in alle openheid werken. Ook onze parlementaire vergaderingen zijn bijvoorbeeld openbaar, in tegenstelling tot die van de nationale parlementen. De bezoekers moeten toegang hebben tot onze werkruimten, zodat ze kunnen zien hoe een democratische en open instelling werkt. Ik heb de administratieve directie van het Parlement al vaker gevraagd om de bezoekers behoorlijke lokalen ter beschikking te stellen. De Deense sociaal-democraten alleen al krijgen jaarlijks waarschijnlijk zo'n 3.000 mensen op bezoek en wij zijn slechts met vier. Wij moeten een ruimte vinden voor de bezoekers, bij voorkeur een bepaalde vergaderruimte waar de fracties een stand met computer kunnen opstellen. Ons voorlichtingsbeleid omvat twee centrale elementen: enerzijds moeten we het publiek voorlichten over onszelf en hiervoor zijn in de begroting middelen vastgesteld, maar anderzijds moet onze instelling toegankelijk zijn voor de vertegenwoordigers van het publiek, met name de pers. Ik stond versteld toen ik bepaalde collega's de voorbije twee dagen hoorde klagen over het feit dat andere leden zich op een opzichtige manier kleden en dat de media proberen uit te zoeken wat deze leden daarmee willen uitdrukken. Het lijkt mij totaal idioot te denken dat wij er als democratisch verkozen Parlement baat bij hebben de pers de toegang tot onze officiële vergaderingen te ontzeggen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is een uitgebreide verzameling van eigen inzet van de verschillende fracties met betrekking tot de voorlichtingskwestie en het is ook een belangrijke blijk van samenwerking binnen het Parlement.
Als we beseffen dat in de informatiemaatschappij voorlichting de hoofdzaak is en dat deze voornamelijk via de massamedia plaatsvindt, kunnen we ons niet met een belangrijkere kwestie bezighouden. Dat komt doordat de hele legitimiteit van de Unie zeer diep rust op het beeld dat de mensen krijgen van de werkzaamheden van ons, die als enigen rechtstreeks door hen zijn gekozen. We moeten concurreren met professionele informatiekanalen, met de reclame-industrie van grote ondernemingen en soms is het gewoonweg ontmoedigend te bedenken hoe je democratie kunt aanprijzen, zodat ze de aandacht krijgt van de mensen, die toch tot op zekere hoogte afhankelijk zijn van democratische besluiten op zowel nationaal als Europees niveau.
Ik geloof dat we de voorlichting verder moeten ontwikkelen, omdat de hoeveelheid geld die we in de voorlichting steken zeer gering is in vergelijking met wat er bijvoorbeeld wereldwijd in de reclame van bijvoorbeeld een nieuw drankje of een handelsmerk wordt gestoken. Dit betekent dat de democratie als het ware aan de zijlijn is blijven staan in de informatiestroom, terwijl globale ondernemingen de wereldwijde aandacht naar zich toetrekken en in sommige landen al op onze basisscholen komen. Als we dit beseffen, zijn we op de goede weg.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, het graafschap Essex, waar ik vandaan kom, vormt de toegangspoort tot Europa. In Essex liggen de grote havens van Tilbury en Harwich, de luchthavens Stansted en Southend; het graafschap heeft in belangrijke mate kunnen profiteren van de Europese steun voor omschakeling van de defensiesector en voor aanpassing van de industrie, van visserijsubsidies en de sociale fondsen. Desalniettemin staat het nog altijd onterecht bekend vanwege zijn beruchte Eurosceptici. Ik zou daarom graag bij wijze van goed nieuws twee berichten willen aankondigen in dit debat.
Ten eerste heeft de EU deze week aangekondigd dat er een nieuw Europees Informatiecentrum voor het bedrijfsleven wordt opgericht, in samenwerking met de provinciale autoriteiten van Essex. Essex is lange tijd een soort zwart gat in het Brusselse netwerk geweest, waar talloze plaatselijke en kleine bedrijfjes het al opgaven voordat ze zelfs maar gestart waren met Europese programma's, aanbestedingen of uitvoermogelijkheden. Het nieuwe Europese Informatiecentrum zal dit soort bedrijven rechtstreeks en gratis toegang bieden tot alle Europese documentatie. Op die manier zullen ze snel inzicht krijgen in de voorwaarden die in de Europese wetgeving worden gesteld en de mogelijkheden om in aanmerking te komen voor Europese fondsen. Het Informatiecentrum verschaft hen ook mogelijkheden om in contact te komen met andere bedrijven via het netwerk van 232 centra in alle Europese landen.
Ten tweede was er op 28 april een bijeenkomst van vertegenwoordigers van plaatselijke overheden, het onderwijs en het bedrijfsleven in geheel Oost-Engeland. We zijn overeengekomen de coördinatie van de Europese informatie te verbeteren. Ik zou mijn collega's die hier vanmorgen aanwezig zijn ook dit goede nieuws niet willen onthouden.

Darras
Mijnheer de Voorzitter, heel kort zou ik willen zeggen dat het tijd werd dat het verslag van de heer Pex in de plenaire vergadering behandeld werd. Het compromis dat is voorgesteld is unaniem goedgekeurd in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, in aanwezigheid van de rapporteur voor advies van de Begrotingscommissie en de diensten van DG III en DG X van het Parlement. Ook ik steun dit compromis.
Ik zou simpelweg een beroep willen doen op de waakzaamheid van ons Parlement, dat ervoor moet zorgen dat het Europees orgaan dat we hier in het leven roepen naast de coördinatie van gemeenschappelijke voorlichtingsthema's ook controle kan uitoefenen op het voorlichtings- en communicatiebeleid dat we zo graag willen invoeren. We mogen in deze sector onder het voorwendsel van een decentralisatie, die overigens op zich zeer wenselijk is, niet overgaan tot een feitelijke privatisering door hem toe te vertrouwen aan externe bureaus die bestaan uit experts van buiten de Commissie en het Parlement, waarbij er dus van geen enkele vorm van controle sprake zou zijn. Dit zou ook de weg vrijmaken voor veel schadelijk misbruik.
Laten we er dus voor zorgen dat de EP-leden, die in dit orgaan plaats zullen nemen, hun politiek mandaat geheel onafhankelijk en standvastig kunnen uitvoeren.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zal het kort houden, hoewel ik moet toegeven dat het bijzonder relevante verslag van de heer Pex een uitvoerige bespreking verdient.
Allereerst wil ik hem feliciteren met zijn initiatief. Ik ben het er roerend mee eens dat de Europese instellingen een actief en doelmatig voorlichtingsbeleid moeten nastreven en ontwikkelen. Dat is geen gemakkelijke opdracht, niet zozeer vanwege de technische complexiteit eigen aan het communautaire besluitvormingsproces dan wel vanwege een structureel probleem, met name het feit dat men in Europa nauwelijks van het bestaan van een publieke opinie op Europees niveau kan spreken. Er zijn wel nationale publieke opinies te onderscheiden, maar het is moeilijk de inhoud van de door onze instellingen getroffen beslissingen op communautair niveau mee te delen en aan de communautaire opinie kenbaar te maken.
De fundamentele boodschap die in het verslag van de heer Pex vervat zit, is dat de informatieve werkzaamheden van het Parlement en de Commissie beter moeten worden gecoördineerd. In die zin merkt de rapporteur terecht op dat de Commissie en het Parlement niet enkel gemeenschappelijke maar ook onderscheiden doelstellingen nastreven en dat het communicatiebeleid bijgevolg ofwel tezamen ofwel door elke instelling afzonderlijk dient te worden uitgestippeld.
Ik sluit me dan ook volledig bij zijn standpunt aan en beaam dat de coördinatie en samenwerking moeten worden bevorderd daar waar deze coördinatie en samenwerking tot de mogelijkheden behoren, zonder afbreuk te doen aan de institutionele autonomie, die ervoor zorgt dat elke instelling haar taken naar behoren kan vervullen.
Wat betreft de twee hoofdstukken die hij in zijn verslag uiteenzet, ga ik geen commentaar geven op het voorlichtingsbeleid van de Commissie, aangezien ik daar ten volle mee akkoord ga en het ten dele beleidslijnen betreft die wij nu reeds ten uitvoer leggen.
Ik zal mij dan ook op het tweede gedeelte van het verslag toespitsen, met name op de mechanismen die de samenwerking tussen het Parlement en de Commissie moeten garanderen. Ik moet toegeven dat wij onze twijfels hebben bij sommige fragmenten van paragraaf 16 van het verslag. In de eerste plaats wordt de Commissie verzocht vóór 30 september 1998 een wetgevingsvoorstel in te dienen om een interinstitutionele werkgroep op te richten. In verband hiermee zou ik willen zeggen dat het mij onwaarschijnlijk lijkt dat de Commissie over dit onderwerp binnen de vooropgestelde termijn een voorstel van wetgevende aard kan klaarstomen. Om een voorstel in die richting te kunnen formuleren, moeten immers eerst een groot aantal juridische, technische en institutionele kwesties worden onderzocht. Anderzijds stel ik vast dat de rapporteur zelf in zijn verslag niet verzoekt het voorstel overeenkomstig artikel 138 B in te dienen, hetgeen toch de in het Verdrag vastgestelde gang van zaken is om de Commissie om voorstellen voor communautaire besluiten te verzoeken.
Ten derde ben ik van mening dat de instelling van een werkgroep, zoals deze in het verslag wordt beschreven, wel een goed idee is, waar ik het dan ook volkomen mee eens ben. Maar volgens mij is het niet nodig een nieuw orgaan op te richten om deze idee in de praktijk te brengen. De huidige structuur werkt en levert resultaat op, er dient enkel voor gezorgd dat zij almaar beter functioneert. Mijns inziens is het niet nodig op dit moment nieuwe institutionele structuren tot stand te brengen om op doelmatige wijze de coördinatie op het gebied van het voorlichtingsbeleid te verbeteren.
Wat de Huizen van de Europese Unie betreft wil ik enkel de aandacht vestigen op het feit dat het Parlement en de Commissie inderdaad hun zetel in eenzelfde gebouw of in nabijgelegen gebouwen kunnen vestigen. Dat lijkt mij een aanvaardbaar criterium. Ik steun dit streefdoel. Deze doelstelling valt volledig samen met die van het beleid dat ik voer sinds ik voor dit aspect verantwoordelijk ben. Doublures dienen vermeden te worden en ik ben ervan overtuigd dat wij er samen in zullen slagen gezamenlijke archieven, bibliotheken en conferentiezalen in te richten.
Wat de overige in paragraaf 16 vermelde kwesties betreft, ga ik akkoord met de reeks initiatieven inzake Euronews, "Europa via de satelliet" , de Europese Radio-Unie, cd-rom. Op al deze punten deel ik volledig de mening van de rapporteur.
Als besluit zou ik bij dit belangrijke verslag van de heer Pex nog de volgende bedenking willen maken: het is van onschatbare waarde daar het essentiële en dringende vraagstukken ter discussie stelt die een invloed hebben op het voorlichtings- en communicatiebeleid van de Europese instellingen naar de burger toe.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Verwelkoming
De Voorzitter
Het doet mij genoegen de heer Dan Tichon te mogen verwelkomen op de officiële tribune. De heer Tichon is voorzitter van de Knesset, het parlement van de Staat Israël. Wij zijn vereerd met zijn bezoek aan het Europees Parlement.

Stemming
Falconer
Mevrouw de Voorzitter, de leden van dit Parlement zullen zich de vraag herinneren die ik de Voorzitter gisteren heb gesteld. Hij heeft toen aangegeven dat het Bureau, en het Bureau alleen, de controles uitvoert en beslissingen neemt omtrent de 50 % aanwezigheid in deze vergaderzaal tijdens de hoofdelijke stemmingen. Dat is wat de Voorzitter ons heeft verteld. Als leden van dit Parlement achten wij dit echter ondemocratisch. Het Bureau neemt ons inziens beslissingen die in de toekomst een domino-effect teweeg kunnen brengen omdat er een precedent wordt geschapen. Dat is waarom we hebben besloten op deze manier protest aan te tekenen. We hebben geen andere keus gezien de manier waarop het Bureau zich in deze crisis opstelt. Daarom ga ik ervan uit dat mijn aanwezigheid in de vergaderzaal voor deze hoofdelijke stemming wordt genoteerd. Bij gelegenheid wil ik ook wel ergens over stemmen, maar momenteel gaat het er me alleen om dat mijn aanwezigheid wordt geregistreerd. Ik doe een beroep op de andere parlementsleden mijn voorbeeld te volgen.

De Voorzitter
Heel goed, bedankt mijnheer Falconer.
Vóór de stemming over amendement 17
Falconer
Mevrouw de Voorzitter, mijn aanwezigheid hier in de vergaderzaal moet geregistreerd worden.

De Voorzitter
Waarde collega's, voorzitter zijn van een vergadering is in feite onmogelijk zonder een interventie van de heer Falconer. We zijn nu eenmaal aan zijn sympathieke gewoonte gewend en vatten deze met gevoel voor humor op.
Mijnheer Falconer, we registreren dat u niet deelneemt aan de stemming, maar dat u wel degelijk aanwezig bent.
(De heer Falconer vraagt opnieuw het woord) Mijnheer Falconer, ik kan u het woord niet geven, dat zou eenmaal te veel zijn.
Na de stemming over amendement 18
De Voorzitter
Ja, mijnheer Falconer, ik zie dat u er nog altijd bent.
U geeft niet op, mijnheer Falconer? Als het echt om een motie van orde gaat, dan wordt dit de laatste keer.

Falconer
Mevrouw de Voorzitter, dat is niet in overeenstemming met de instructies van het Bureau. Volgens de instructies van het Bureau maakt u de aanwezigheid kenbaar bij de stemming. Ik wens dat mijn aanwezigheid bij de stemming bekend is en wens daarom voorafgaande aan de stemming geregistreerd te zijn. Dat is wat de instructies voorschrijven, dus ik verzoek u uw eigen instructies op te volgen.

De Voorzitter
Mijnheer Falconer, om geen tijd te verliezen beloof ik u dat ik altijd zal kijken of u echt aanwezig bent. U zult echter begrijpen dat ik dit spelletje niet mee kan spelen. We hebben te veel amendementen. Ik zie dat u aanwezig bent; of u nu wel of niet stemt, ik weet dat u er bent, ik heb het geregistreerd.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

De Voorzitter
Mijnheer Falconer, ik geef u het woord op voorwaarde dat het om een laatste motie van orde gaat.

Falconer
Mevrouw de Voorzitter, als de leden hier tegenover mij en de andere leden van dit Huis als schapen willen blaten en zich als schapen wensen te gedragen, en ze iedereen die ze zegt wat ze moeten doen blindelings volgen, hoe kunnen hun kiezers er dan serieus van uitgaan dat ze door hen worden vertegenwoordigd? Hoe kunnen de kiezers ooit enig vertrouwen in dit Parlement krijgen als hun eigen vertegenwoordigers wordt gedicteerd wat ze moeten doen?
Mevrouw de Voorzitter, u zei zojuist: "Ik ben niet bereid uw spelletje mee te spelen" . Maar de heer Falconer is niet met dit spelletje begonnen! Het Bureau heeft deze instructies vastgelegd, niet de heer Falconer. Ik verzoek u daarom die woorden terug te nemen! Ik verzoek de leden van dit Huis zich niet langer als schapen te gedragen.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, ik vraag het woord voor een beroep op het Reglement. Er zijn werkelijk vele leden die het optreden van een bepaalde collega beu zijn. Ik verzoek u om verder te gaan. Wij willen niet iedere keer weer onderbroken worden. Wij wensen geen tijd te verliezen met onzin, want dit onderwerp is te belangrijk.

Lenz
Mevrouw de Voorzitter, daar de amendementen van de Fractie van de Europese Volkspartij en die van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten qua strekking zeer goed op elkaar gelijken, zijn wij bereid het amendement van de socialistische fractie goed te keuren als die ermee instemt dat voor het woord "Rusland" het woord "democratisch" wordt ingevoegd. De zin luidt dan als volgt: acht het noodzakelijk dat de Europese Unie ten aanzien van een democratisch Rusland...
(De Voorzitter stelt vast dat er geen bezwaar wordt gemaakt tegen de indiening van het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Dimitrakopoulos
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een uit twee delen bestaand mondeling amendement. Ik heb de Franse tekst voor mij.
Overweging G begint als volgt: "Inquiet du non respect par Israël des engagements..." . Het eerste deel van mijn mondeling amendement beoogt de vervanging van deze woorden door de volgende zinsnede: "Convaincu qu'Israël doit respecter ses engagements..."
Het tweede deel van mijn amendement beoogt de toevoeging aan het einde, na de woorden "november 1995" van de zinsnede: "des accords d'Oslo" .

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Dimitrakopoulos.
Zijn er bezwaren tegen het in overweging nemen van dit mondeling amendement?

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, namens mijn fractie sluit ik mij bij dit mondelinge amendement aan. Wij ondersteunen het ten volle.
(De Voorzitter stelt vast dat er geen bezwaar wordt gemaakt tegen de indiening van het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Sarlis
Mevrouw de Voorzitter, we weten allemaal dat gisteren het besluit is genomen een dialoog op gang te brengen tussen de bevolking van Kosovo en de Federale Republiek Joegoslavië. In paragraaf 3 doen we een beroep op deze partijen deze dialoog aan te gaan. Ik zou daarom willen voorstellen de volgende wijzigingen aan te brengen in paragraaf 3. Het begin zou als volgt moeten luiden: "verwelkomt het begin van een dialoog tussen..." , en verderop: "zonder enige vooraf gestelde voorwaarden over de toekomstige status van Kosovo" . Verder niets met betrekking tot paragraaf 3.
(De Voorzitter stelt vast dat er meer dan twaalf afgevaardigden bezwaar maken tegen de indiening van het mondeling amendement)

Cohn-Bendit
Waarde collega's, ik begrijp iets niet. Er wordt een verzoek ingediend voor een mondeling amendement. Aanvankelijk heeft u hiertegen niet geprotesteerd. U kunt daarna nog altijd tegen stemmen. Uw houding is volkomen belachelijk. Allereerst luistert u en vervolgens zegt u bij zichzelf: "Oh nee, ik wilde er toch niet naar luisteren" . Dat is geheel tegenstrijdig. We zaten middenin een procedure. U kunt niet teruggaan en opnieuw beginnen.

De Voorzitter
Men zou u toch eens een keer het Reglement goed moeten uitleggen.

Cars
Toen de resolutie werd voorbereid waren we niet op de hoogte van hetgeen er in Belgrado gebeurde. We waren niet op de hoogte van de feiten zoals die nu door de rapporteur worden gepresenteerd. Men had ons op zijn minst de kans moeten geven het voorstel met argumenten te ondersteunen voordat het werd verworpen. Ik betreur het dat we die kans niet gekregen hebben.

De Voorzitter
We gaan in ieder geval niet over dit punt in debat. We weten allemaal dat het Reglement op dit punt geheel is nageleefd. Het ging hier om een mondeling amendement waarvan de collega's van tevoren door omstandigheden helaas geen kennis hadden. Dit gebeurt dan in zulke gevallen.
Ik geef het woord aan mevrouw Pack. Zij zal ons vertellen wat de redenen zijn van de bezwaren tegen het mondeling amendement.

Pack
Mevrouw de Voorzitter, ik wil alleen maar opmerken dat er sedert gisteren geen nieuwe feiten zijn. Wij wisten gisterenmiddag al dat de heer Rugova en president Milosevic elkaar morgen ontmoeten. Meer weten wij niet. Wij hoeven dus ook niets toe te voegen. Wij hopen dat de dialoog, zoals in de ontwerpresolutie staat, zonder voorwaarden van start kan gaan.
(Het Parlement neemt de gezamenlijke resolutie aan)

Caudron
Mevrouw de Voorzitter, rekening houdend met het debat dat in een aantal landen van de Europese Unie plaatsvindt en rekening houdend met de stemmingen die hebben plaatsgevonden in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, zou ik met betrekking tot dit amendement 4 over de arbeidstijdverkorting willen zeggen dat ik in de hoedanigheid van rapporteur u niet mag vragen het te steunen. Als opsteller van het verslag steun ik dit amendement echter wel.

De Voorzitter
Goed, ik denk dat het Parlement meer duidelijkheid heeft verkregen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Herman
Mevrouw de Voorzitter, ik zal het kort houden. In het derde streepje wordt verwezen naar een werkdocument dat inmiddels vervangen is door de resolutie van mevrouw Randzio-Plath. Het moet dus geactualiseerd worden. Ik verzoek het Parlement de benodigde verandering door te voeren en te zeggen: "gezien de resolutie van 2 april 1998, doc. A4-0110/98" . Ik zal straks het woord vragen, met betrekking tot paragraaf 9, voor een heel klein mondeling amendement.
(Tijdens de stemming over de amendementen manifesteert de heer Falconer zich meerdere malen om het woord te vragen)

De Voorzitter
Nee, mijnheer Falconer, we hadden afgesproken dat het uw laatste motie van orde zou zijn. Ik houd mij aan deze afspraak en ik ben van mening dat ik veel geduld heb getoond.
(De heer Falconer blijft aanhouden - Protest van het Parlement) Mijnheer Falconer, het wordt nu echt heel onaangenaam. Ik zeg het u ronduit. Ik verzoek u ermee op te houden!
Alle Voorzitters van de vergadering die elkaar op dit spreekgestoelte hebben opgevolgd, hebben blijk gegeven van een enorm geduld. Maar nu is het afgelopen. Ik zou willen dat we de stemming kunnen voortzetten.
Betreffende paragraaf 9
Herman
Mevrouw de Voorzitter, ik stel u voor om twee woorden door één woord te laten vervangen. Ik wil dit niet zozeer om ruimte te besparen, maar om te voorkomen dat er tussen het verslag van mevrouw Randzio-Plath en mijn verslag een mogelijk verschil van interpretatie zou kunnen ontstaan. Ik stel voor het woord "en" te vervangen door "om" .
(De Voorzitter stelt vast dat geen bezwaar wordt gemaakt tegen de indiening van het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

De Voorzitter
Ik wil de heer Herman feliciteren. Aan mevrouw Pex wil ik mijn excuses aanbieden. Aangezien het al laat is kunnen we niet meer over haar verslag stemmen. Er zal vanavond over gestemd worden. Ik wens u allen smakelijk eten en geef het woord aan de heer Falconer!
(Tekenen van onrust)

Falconer
Mevrouw de Voorzitter, ik hoop en ga ervan uit dat u mijn rechten zult respecteren. Het is duidelijk dat de heer Blak een dergelijk respect niet kan opbrengen, maar het is aan zijn kiezers daarover te oordelen. Het gaat mij om het volgende: hoeveel mensen hebben de diensten benaderd met de mededeling dat ze in de vergaderzaal aanwezig zullen zijn maar niet zullen stemmen? Dat is mijn eerste punt. Mijn tweede punt is dit: kunnen de diensten wel nagaan of die mensen nog altijd in de vergaderzaal aanwezig waren? Dat is mijns inziens een echt beroep op het Reglement. Het is onderdeel van de procedure die we hebben ingesteld. Ik ben in ieder geval door één persoon benaderd die zei dat hij zich als aanwezige had laten registreren, maar die vervolgens bij mijn weten de stemming in dit Huis niet heeft bijgewoond. Ik vraag me gewoon af hoeveel mensen hun protest op deze manier kenbaar hebben gemaakt.

De Voorzitter
Mijnheer Falconer, ik zal uw vragen onmiddellijk beantwoorden. De afgevaardigden worden tijdens de gehele stemming gecontroleerd op hun aanwezigheid. Dat kan ik u verzekeren.

Green
Mevrouw de Voorzitter, ik weet zeker dat ik namens 99, 9 % van mijn fractie spreek als ik u dank voor het geduld, het gevoel voor humor en de waardigheid waarmee u dit debat hebt geleid.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Green. Het doet me goed wat u daar zegt.

Smith
Mevrouw de Voorzitter, ook ik zou u willen danken voor uw geduld. Ik dank echter ook de heer Falconer dat hij opkomt voor de rechten van de parlementsleden.

Deprez
Ik verheug me, samen met onze rapporteur, over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad dat uitgaat van de invoering van de nummerportabiliteit tussen telecom-exploitanten en van de carriervoorkeuze. Het gaat hier om twee belangrijke maatregelen die een goede concurrentiewerking in deze sector moeten garanderen, en dus de belangen van de consument moeten behartigen. De uiterste datum, die voor de meeste lidstaten is vastgesteld op 1 januari 2000, lijkt me aanvaardbaar.
Net als onze rapporteur betreur ik het echter dat de Commissie geen enkel voorstel doet om in de Europese mobiele telecomsector nummerportabiliteit in te voeren.
Ik zou ook samen met hem willen benadrukken hoe belangrijk het is het gebruik van het alarmnummer 112 in alle landen van de Europese Unie operationeel te maken. Ik denk dat het Europa van de burgers meer is gebaat bij praktische maatregelen van die orde dan bij nog meer holle frasen.
Verslag-K. Collins (A4-0181/98)
Deprez
Gezien de complexiteit van het wetgevingsvoorstel van de Raad dat ons is voorgelegd, lijkt het me niet overbodig u eraan te herinneren dat de tekst waarover wij ons nu gaan uitlaten beoogt heel precies aan te geven welke genetisch gewijzigde soja- of maïsproducten als zodanig geëtiketteerd moeten worden en, in voorkomende gevallen, hoe dit precies moet gebeuren.
Mijns inziens is het van groot belang dat we ons hard maken voor een duidelijke formulering met betrekking tot deze producten, temeer daar deze verordening waarschijnlijk als referentiekader zal dienen voor de lang verwachte specifieke maatregelen voor de etikettering van nieuwe voedselproducten en ingrediënten. We kunnen onze waakzaamheid niet laten verslappen nu we weten welke moeite we ons hebben moeten getroosten om het principe aangenomen te krijgen van een extra specifieke etikettering die niet alleen compleet is, maar ook haalbaar in het kader van de aanneming van de novel-foodverordening.
Ik steun de voorgestelde amendementen dan ook van harte. Deze amendementen zorgen ervoor dat de betrouwbaarheid van de tekst die aan de consument wordt voorgelegd wordt vergroot en de inhoud ervan wordt verduidelijkt. Ik steun met name de volgende aspecten: de ontwikkeling van een betere wetenschappelijke evaluatie van de aanwezigheid van GGO's; het afschaffen van de mogelijkheid van de vermelding "kan bevatten" op het etiket ten gunste van de duidelijke aanduiding: "bevat een GGO-product: " en, indien noodzakelijk, de verkorte vermelding op het etiket "genetisch gewijzigd" . Het voordeel van zo'n aanduiding is dat de tekst niet buitengewoon lang of ingewikkeld is, maar toch voldoende helderheid verschaft.

Ford
Ik stem voor dit verslag, dat de etikettering van bepaalde voedingsmiddelen die genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) bevatten, verplicht stelt. Ik had liever gezien dat het verslag nog wat verder was gegaan. Laat er echter geen onduidelijkheid over bestaan: als wetenschapper ben ik van oordeel dat GGO's zonder gezondheidsrisico's geconsumeerd kunnen worden. Zoals echter bij maar al te veel gelegenheden is gebleken, zijn de wetenschap en wetenschappers niet onfeilbaar. Ik wil dat de Gemeenschapswetgeving consumenten die er anders over denken dan ik, in staat stelt ook inderdaad in de Europese winkels en supermarkten hun eigen keuze te maken. Daarom acht ik etikettering noodzakelijk: zonder de GGO's te verbieden blijft hiermee toch het individuele recht om te kiezen gehandhaafd.

Kirsten Jensen, Blak en Iversen
De Deense sociaal-democraten kunnen het verslag niet steunen, omdat het de verplichte etikettering van genetisch gewijzigde organismen afzwakt. Als de mogelijkheid niet langer bestaat om levensmiddelen te labelen met de woorden "kan bevatten" , worden de consumenten misleid. Het Parlement wilde oorspronkelijk in twijfelgevallen immers een adequate etikettering om de consumenten die geen genetisch gemodificeerde levensmiddelen wensen, toe te laten een bewuste keuze te maken.
Verslag-Tindemans (A4-0171/98)
Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, ik leg deze stemverklaring namens de Fractie de Groenen in het Europees Parlement af. Ze betreft een verslag dat de politieke houding van het Parlement drastisch heeft veranderd. De groenen behoren echter tot diegenen die, zoals enkele andere fracties, niet menen dat het nodig is tot de tanden bewapend te zijn om een democratisch, milieuvriendelijk en sociaal Europa tot stand te brengen. Daarom hekelen wij het feit dat dit verslag, ondanks massaal protest van een minderheid in het Parlement tijdens het bekrachtigingsproces van Amsterdam en ondanks het feit dat ook neutrale landen lid van de Europese Unie zijn, op de agenda is geplaatst. Met dit verslag neemt het Europees Parlement immers initiatieven die veel verder gaan dan het Verdrag van Amsterdam, die het bekrachtigingsproces van dat Verdrag in de neutrale landen bemoeilijken en vooral niet stroken met de keuzevrijheid van de Europese burgers. Daartoe hebben wij van de burgers geen opdracht gekregen.
Deze warboel houdt een ingrijpende verandering in. Het is niet duidelijk of de benaming van onze commissie "Subcommissie veiligheid en ontwapening" nu veranderd is in "Subcommissie veiligheid en defensie" . Ook dat gaat veel verder dan het Verdrag van Amsterdam. Namens de groenen protesteer ik met klem tegen de pogingen om, tegen de wil van de Europese burgers in, de procedures in de Europese Unie via zulke initiatieven te veranderen.

Ahlqvist, Andersson, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Het buitenlands en veiligheidsbeleid bestaat uit verschillende componenten: buitenlands beleid, hulpverlening, handel, vredesbeleid en conflictoplossing, ontwapeningsbeleid, vluchtelingenbeleid en defensie. Veiligheidsbeleid is dus niet hetzelfde als defensie.
In een modern veiligheidsperspectief staat de veiligheid van de mens centraal. De bedreiging van de mens kan variëren van milieurampen tot sociale uitsluiting. Conflicten tussen staten worden steeds zeldzamer. Daarentegen ontstaan er steeds meer conflicten binnen een staat. Deze conflicten komen vooral voort uit sociale tegenstellingen met een etnische en/of religieuze inslag. Dergelijke conflicten kunnen niet met militaire methoden worden opgelost.
Veel EU-landen zijn tegen een gemeenschappelijke defensie. In Zweden zegt 70 procent van de bevolking daar nee tegen.
De verwezenlijking van een gemeenschappelijke defensie is met het Verdrag van Amsterdam voor lange tijd buiten de agenda gehouden. Het Parlement heeft geen beslissingsrecht inzake een gemeenschappelijke defensie. Daarvoor is een unaniem besluit van de Raad nodig. Wij kunnen dit verslag niet steunen.

Crampton
Hoewel ik voorstander ben van een gemeenschappelijk buitenlands- en defensiebeleid in de EU als onderdeel van een federaal Europa, heb ik tegen dit verslag gestemd omdat ik niet kan accepteren dat dit beleid op nucleaire afschrikking is gebaseerd. Ik vind dat de Britse en Franse nucleaire wapens ontmanteld zouden moeten worden in overeenstemming met artikel 6 van het Verdrag tegen de verspreiding van kernwapens en overeenkomstig het oordeel van het Internationaal Gerechtshof van 1966. Pas dan kunnen we overgaan tot de ontwikkeling van een gemeenschappelijk defensiebeleid.

Cushnahan
Ik ben voorstander van de ontwikkeling van een EU- defensiebeleid, dat ik als een onmisbaar onderdeel van de Europese integratie beschouw. Ik geef daarom ook mijn volledige steun aan de voorstellen in het verslag van de heer Tindemans.
Ik zou echter graag willen ingaan op de opmerkingen van mevrouw McKenna tijdens dit debat. Zij heeft namelijk opnieuw en abusievelijk beweerd dat er bij het Verdrag van Amsterdam een Europees defensiebeleid wordt ingesteld, waardoor de Ierse neutraliteit zou worden ondermijnd.
Haar bewering is geheel onjuist. Het Verdrag van Amsterdam geeft juist expliciet aan dat het nationale defensie- en veiligheidsbeleid van iedere afzonderlijke lidstaat gerespecteerd dient te worden. Dit is nadrukkelijk in het Verdrag opgenomen om de Ierse neutraliteit te kunnen handhaven.
Een EU-defensiebeleid kan alleen worden ingesteld als daartoe in de Raad een unaniem besluit wordt genomen. Bovendien zouden er amendementen op de EU-Verdragen voor nodig zijn, hetgeen betekent dat er in Ierland een referendum aan te pas zou moeten komen. Mevrouw McKenna heeft dit soort misleidende beweringen bij ieder referendum in Ierland rondgestrooid en het wordt tijd dat ze daar eens mee ophoudt. Het feit dat die beweringen keer op keer ongefundeerd blijken te zijn weerhoudt er haar helaas niet van ze te blijven herhalen.
Ik zou ook bezwaar willen aantekenen tegen haar persoonlijke opmerkingen aan het adres van de heer Tindemans. Ze zijn buitensporig, kwetsend en onbezonnen. De heer Tindemans is de geestelijke vader van de Europese Unie; niemand in dit Huis heeft een grotere bijdrage geleverd aan de vestiging van duurzame vrede en verzoening in Europa dan hij. In plaats van hem te bekritiseren zouden mevrouw McKenna en anderen er goed aan doen zijn voorbeeld te volgen.

Deprez
Het Joegoslavisch drama heeft aangetoond dat de Europese Unie geheel niet in staat is haar gezag te laten gelden aan haar eigen grenzen. Anders gezegd, ze is nog altijd een politieke dwerg die voor haar eigen veiligheid afhankelijk is van haar Amerikaanse bondgenoot. Ondanks het Verdragen van Maastricht en Amsterdam bevindt het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zich nog goeddeels in het beginstadium. De laatste crisis in de Perzische Golf, waarbij de lidstaten van de Europese Unie evenmin in staat waren in woord en daad eensgezind op te treden, is het meest recente bekende voorbeeld hiervan.
Het gaat niet goed met het Europees defensiebeleid. Dit kan ook niet anders, want een defensiebeleid is niet meer dan een aanvulling van een duidelijk buitenlands beleid.
Na de aanneming van de euro, die de positie van de Europese Unie als eerste wereldhandelsmacht bevestigt, maakt deze Unie te weinig vorderingen in de richting van een daadwerkelijk gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Natuurlijk, dankzij het Verdrag van Amsterdam is men iets in die richting opgeschoven. Van een gemeenschappelijke doctrine of programma op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid is jammer genoeg nog geen sprake. En dan hebben we het nog niet eens gehad over het licht ontvlambare nationalisme en de tegenstrijdige belangen van sommige lidstaten.
Hoe lang duurt het nog voordat sommige lidstaten begrijpen dat naar hun mening beter zal worden geluisterd, hun belangen beter zullen worden behartigd en hun bijdrage aan het bewerkstelligen van vrede en democratie in de wereld doeltreffender zal zijn, wanneer ze in naam van de Europese Unie met één stem spreken, één gezamenlijk buitenlands en veiligheidsbeleid voeren en beschikken over geïntegreerde strijdkrachten ter ondersteuning van hun diplomatie?
In deze context moet dus samen met onze rapporteur geconstateerd worden dat aan de vooravond van haar vijftigste verjaardag, en nog vele jaren erna, de WEU een sleutelrol moet spelen als integrerende factor in de ontwikkeling van de Europese Unie. Ik deel de mening van de rapporteur dat er, als men wil dat er vooruitgang geboekt wordt met de opbouw van een gemeenschappelijk defensiebeleid, in dit stadium geen andere mogelijkheid bestaat dan het ontwikkelen van gemeenschappelijke programma's en concrete samenwerkingsmaatregelen. Hierbij moeten alle mogelijkheden die de Verdragen bieden optimaal worden benut.

Donner, Paasilinna, Myller en Paasio (PSE)
Het verslag-Tindemans zoals dat is aangenomen, vertegenwoordigt een manier van denken die op zijn minst nog deels is verankerd in de koude oorlog. Gezien het Verdrag van Amsterdam en de vier militair niet-gebonden landen moeten we speculaties over de integratie van de WEU in de Unie als een voorbeeld van het zogenaamde "wishful thinking' beschouwen. Momenteel is Finland de enige EU-lidstaat die een grens deelt met Rusland. We beschouwen Rusland niet als vijand en hopen juist dat de banden tussen de Unie en Rusland aangehaald kunnen worden. Op die manier kunnen we het gebied van vrede, stabiliteit en welvaart steeds verder uitbreiden.
Ons inziens bieden militaire middelen niet de beste oplossing voor de problemen waar we in de directe omgeving van de Unie voor staan. Dit was ook de argumentatie achter het Fins-Zweedse initiatief om Petersbergopdrachten onder de Unie te laten vallen. Het verslag-Tindemans getuigt niet van een heldere visie op de Europese behoeften op defensie- en veiligheidsgebied. Daarom konden we niet anders dan ertegen stemmen.

Kirsten Jensen, Blak en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen tegen het verslagTindemans. Dit verslag ziet de EU immers als militaire macht en de rapporteur doet aanbevelingen om van de EU een regelgevende, regionale supermacht te maken.
De conclusies van het verslag waren ten eerste dat de initiatieven van de Unie met betrekking tot de recente problemen in onder andere het Midden-Oosten en de Balkan te zwak waren en te laat zijn genomen en ten tweede dat de Commissie en de Raad het moeilijk hadden met de natuurlijke rol van medeverantwoordelijke, die het Europees Parlement gewoonlijk speelt. Daar kunnen wij als sociaal-democraten inkomen. Het verslag stelt echter voor dit probleem op te lossen met een versnelde integratie van de West-Europese Unie in de EU. Een EU als potentiële militaire supermacht is een stap in de verkeerde richting in ons streven naar een verenigd en vreedzaam Europa.
Het verslag stelt een aantal punten vast die de integratie van de WEU in de Europese Unie moeten bespoedigen en het gemeenschappelijk defensieprofiel, waarvan de heer Tindemans zo'n fervent voorstander is, versterken. De rapporteur zegt echter niet welke verklaring de EU moet geven aan buurlanden die het niet eens zijn met een EU die zich bewapent. Een gemeenschappelijk defensiebeleid zou bovendien betekenen dat de Franse en Britse atoomwapens onder de communautaire jurisdictie moeten komen. Daarom hebben wij en een aantal collega's in de sociaal-democratische fractie tegen het verslag gestemd. Een gemeenschappelijke veiligheidsidentiteit bestaat al in de vorm van de NAVO en de OVSE. Voor Europa is dit voldoende.

Lindqvist (ELDR), Eriksson, Seppänen en Svensson (GUE/NGL), Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling (V)
Wij hebben tegen het verslag-Tindemans gestemd, omdat het een duidelijke stap is in de richting van een gemilitariseerde EU, hetgeen helaas een bevestiging is van de door ons al vaak geuite bange vermoedens over de aard van de Europese samenwerking. Via het verslag-Tindemans schaart het Europees Parlement zich achter de opvatting dat de EU zich moet ontwikkelen tot een militaire supermacht met in grote lijnen dezelfde doelstelling als de meeste historische supermachten, namelijk eenzijdig de eigen belangen, waaronder de voorziening in de eigen levensbehoeften, gewapenderhand te verdedigen. Uit het verslag spreekt ook dat men vindt dat de EU het recht moet hebben op te treden als een soort politieagent van de wereld, en naar eigen goeddunken militair in te grijpen in de aangelegenheden van andere landen.
Wij zijn aanhangers van een internationale rechtsorde waarin ook plaats is voor vredesinitiatieven van militaire aard, van het soort waar de VN en de OVSE al heel lang mee werken. Ook kunnen wij ons in het kader van het Handvest van de Verenigde Naties verschillende manieren voorstellen om de rol van de VN en de OVSE in dit verband te vergroten. Maar wij zijn ertegen dat afzonderlijke supermachten of regionale blokken op eigen hand, buiten het kader van de VN om, militaire interventies plegen, iets waar het verslag-Tindemans helaas de weg voor opent.
Het is ook duidelijk dat de basisvisie van het verslag-Tindemans op het punt van het veiligheidsbeleid op termijn in het kader van de EU geen ruimte openlaat voor ongebondenheid volgens Zweeds model. Ook dat is helaas een bevestiging van de bange vermoedens die wij al eerder hebben geuit.
Tenslotte willen wij wijzen op het opmerkelijke feit dat in de Zweedse versie van de titel van het verslag-Tindemans defence policy is vertaald met veiligheidsbeleid. Dat is een ernstige verdraaiing, waarmee een regelrecht misleidend beeld wordt gegeven van de feitelijke inhoud van het verslag-Tindemans.
Gezamenlijke resolutie over de Euromediterrane samenwerking
Caudron
Moet ik het nogmaals zeggen? De Middellandse Zee is voor ons een binnenzee.
Onze relaties met alle oeverstaten zijn zowel voor hen als voor ons van vitaal belang, ook in kwalitatief opzicht!
Dat veronderstelt partnerschappen en energieke acties, waarbij onze verschillen, verplichtingen en historische achtergronden gerespecteerd moeten worden...
Sinds enkele jaren boeken we vooruitgang. Toch lopen we nog te veel achter de feiten aan, voeren we geen eenduidig beleid, stellen we ons van onze kant te superieur op en laten we de nodige trekjes van neokolonialisme zien.
Niemand beschikt over het juiste antwoord met betrekking tot Algerije, Marokko of het Nabije Oosten.
Natuurlijk, we zijn het er allemaal over eens dat het terrorisme moet worden uitgeroeid, de democratisering moet worden voltooid en het vredesproces moet worden hervat.
We kunnen ideeën en suggesties hebben en deze met verve verdedigen, maar we moeten ook kunnen luisteren naar hen die met deze verschrikkelijke en dramatische problemen te maken hebben.
Onze Europese gedragslijnen mogen niet gebaseerd zijn op laksheid, ontkenning of superieure verwaandheid.
We moeten niet vergeten van de lidstaten van de Europese Unie een snelle ratificatie van de gesloten akkoorden te eisen. Verder moeten we de benodigde financiële middelen ter beschikking stellen, de zuidelijke landen helpen, onze markten openen, maar ook eisen dat ons politieke gewicht in de gezamenlijke zoektocht naar oplossingen wordt erkend.
Ik geloof uitsluitend in ons succes als we erin slagen ons er de beleidsmiddelen voor te verschaffen.

Cellai
De Euromediterrane samenwerking zoals opgestart door de Conferentie van Barcelona in november 1995, vormt een element van duurzame stabiliteit en economische ontwikkeling voor de hele regio.
Voor de Europese Unie gaat het in feite om het bevorderen van de groei om zo de werkloosheid in de regio te verminderen en de migratiedruk te verlichten, en zo een algemene bijdrage te leveren aan de stabiliteit en de veiligheid van de landen rond de Middellandse Zee.
Deze strategie zal logischerwijs ook gunstige gevolgen hebben voor de Europese veiligheid. Europa is bezig tot een fundamentele ontdekking te komen: een ecu geïnvesteerd in Azië levert werkgelegenheid, rijkdom en veiligheid in Azië op, terwijl een ecu geïnvesteerd in het Middellandse-Zeegebied veiligheid voor heel Europa schept.
Vandaar dat de Europese Commissie zo snel mogelijk een nieuw elan moet geven aan de gedecentraliseerde samenwerking, die al te lang heeft stilgelegen.
Wanneer denkt de Europese Commissie de MED-programma's nieuw leven in te blazen?
Dergelijke programma's functioneren niet zozeer via nationale regeringen maar dankzij gedecentraliseerde, multilaterale samenwerking op regionaal en lokaal niveau. Deze programma's zijn met andere woorden van het allergrootste belang, omdat zij zowel binnen de EU en de mediterrane partnerlanden als tussen hen onderling het ontstaan van directe banden mogelijk maken tussen personen, groepen en organisaties, die dezelfde belangen hebben en dezelfde doelstellingen.
Op die manier kan de economische ontwikkeling gestimuleerd worden door een leidende ondernemersklasse in het leven te roepen, die de verschillende lagen van de samenleving vertegenwoordigt en niet alleen de elite.
Dat zal een groot goed zijn niet alleen voor het Middellandse-Zeegebied maar voor heel Europa.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor de gezamenlijke ontwerpresolutie over de Euromediterrane overeenkomsten. Wij doen dit omdat we het belangrijk vinden dat de EU-projecten in dit gebied gesteund worden. Wij willen een vreedzame ontwikkeling in de landen aan de Middellandse Zee helpen verzekeren, zowel wat de handel als de democratie en de mensenrechten betreft.
Een tekortkoming van het verslag is dat het onvoldoende aandacht besteedt aan de mensenrechten. De Deense sociaaldemocraten verzoeken de Commissie zo spoedig mogelijk een voorstel in te dienen voor een strategie om de naleving van de mensenrechten in het Middellandse-Zeegebied te bevorderen. Voorts vinden de Deense sociaal-democraten het belangrijk dat we op de Commissie druk uitoefenen om de financiële middelen hiervoor op te trekken. 9 miljoen ecu voor dergelijke initiatieven is onvoldoende. De middelen moeten verhoogd worden zodat een uitbreiding van de activiteiten en de programma's mogelijk wordt.

Müller
Met alle respect voor de inspanningen van de Commissie om het MEDA-programma en de MED-MEDA-programma's op gang te brengen, moet ik namens mijn fractie toch een kritische opmerking maken.
Hoewel op de MED-programma's geen concrete kritiek werd geleverd, heeft de heer Marín ze als reactie op de vele wantoestanden stilgelegd. Op die manier werden goede projecten stopgezet omdat de Commissie in gebreke was gebleven. Die handelwijze is fundamenteel onpolitiek en bewijst de hulpeloosheid van de commissaris. Gisteren heeft hij tijdens het debat dan ook alleen maar een jammerklacht aangeheven.
Ik verzoek de Commissie daarom in vergelijkbare omstandigheden voortaan een andere houding aan te nemen. Goede programma's schorsen is geen oplossing voor de slechte uitvoering van andere programma's en veroorzaakt alleen nog meer schade. Ik kan alleen maar hopen dat de Commissie de uitvoering van de MED-programma's nu zal bespoedigen.

Wolf
Zoals gezegd is de Middellandse Zee meer dan een zee. Europa is op zijn minst op drie manieren met het Middellandse-Zeegebied en de oude "Pontos Euxeinos" verbonden: in economisch opzicht door de handelsstromen in beide richtingen, uit geografisch oogpunt doordat aan de noordelijke kusten van het MiddellandseZeegebied hoofdzakelijk lidstaten van de Europese Unie liggen en vooral uit historisch oogpunt door de langdurige wisselwerking en onderlinge afhankelijkheid, waarbij West-Europa lange tijd de rol van de arme bloedverwant heeft gespeeld, tot het in de Renaissance voor zichzelf opkwam en in de 19de eeuw een grote mogendheid met koloniale en semi-koloniale praktijken werd. De rivaliteit tussen de Europese grootmachten heeft sterk tot de afbraak van de politieke en sociale structuren aan de zuid- en oostkust van de Middellandse Zee en aan de Zwarte Zee bijgedragen. Tenslotte hebben de misdaden van het Duitsland van Hitler en de holocaust tot gevolg gehad dat Israël en Palestina nu in een vrijwel uitzichtloze strijd voor hun voortbestaan zijn verwikkeld.
De Europese Unie kan zich in het Middellandse-Zeegebied niet in de rol van waarnemer terugtrekken. Europa mag het zich ook niet gemakkelijk maken door zich tot de kleinere problemen te beperken en de moeilijke problemen aan de Verenigde Staten over te laten. Dit is geen pleidooi om alles alleen te doen, maar om in oprechte samenwerking en een open debat onze plicht te doen.
Gezamenlijke resolutie over Kosovo
Habsburg-Lothringen
Mevrouw de Voorzitter, ik heb voor het verslag over Kosovo gestemd hoewel ik mij grenzeloos heb geërgerd aan de wijze waarop het debat hier gisteren is gevoerd. Volgens mij heeft het geen enkele zin een dergelijk debat te houden als de Raad en de Commissie hier niet vertegenwoordigd zijn. Gisteravond waren de vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie hier niet de gehele tijd aanwezig.
Een probleem was volgens mij ook dat de Raad en de Commissie blijkbaar niet op de hoogte waren van de recente ontwikkelingen in het gebied. Ze hebben daarover niets gezegd. Ik plaats ook vraagtekens bij de manier waarop het beslist belangrijke en interessante debat over India voorrang heeft gekregen.
Toch ben ik ervan overtuigd dat wij het debat in die richting moeten voortzetten en daarbij niet mogen vergeten dat de echte schuldige niet in Pristina, maar in Belgrado zit. In 1989 heeft Milosevic de autonomie van Kosovo op ongrondwettige wijze opgeheven. Hij is ongetwijfeld ook schuldig aan de misdaden tegen de mensheid die op dit ogenblik in Kosovo worden gepleegd. Daarom hoort hij volgens mij niet aan de onderhandelingstafel, maar voor het tribunaal in Den Haag.

Eriksson en Svensson
Wij hebben ons van stemming onthouden inzake de resolutie over Kosovo. Dat wij niet voor deze resolutie kunnen stemmen, ligt aan paragraaf 6, waarin de Veiligheidsraad van de VN, de OVSE, de NAVO en de WEU worden opgeroepen alle mogelijke maatregelen te nemen teneinde te verhinderen dat het conflict zich uitbreidt. Wij vinden dat deze oproep alleen moet worden gericht tot de Veiligheidsraad van de VN en de OVSE, die op grond van een politieke analyse tot maatregelen besluiten. De oplossing van het conflict in Kosovo is geen militair vraagstuk, maar een politiek en diplomatiek vraagstuk. Wij vinden overigens wel dat de resolutie een juiste analyse van de huidige politieke situatie bevat.

Müller
In onze resoluties beklemtonen wij telkens opnieuw dat wij de democratische krachten in Kosovo moeten ondersteunen. Ik betreur dan ook des te meer dat dit jaar uit het PHARE-programma voor de democratie bij mijn weten nog geen enkel project is ondersteund. Namens mijn fractie vraag ik de Commissie dan ook wat zij in de nabije toekomst uit het democratieprogramma voor de civiele samenleving in Kosovo wil ondernemen.
Als de Commissie daarvoor voorstellen nodig heeft, kan onze fractie haar die meteen voorleggen.
Verslag-Caudron (A4-0138/98)
Deprez
Het verslag van de heer Caudron legt terecht het accent op de kwaliteit van het werkdocument over het "concurrentievermogen van de Europese industrie" dat door de diensten van de Commissie is opgesteld. Een dergelijk document zou in ieder geval periodiek moeten worden opgesteld. Op die manier kan het, bij gebruikmaking van dezelfde referentiecriteria en dezelfde analyseschema's, een overzicht bieden van de ontwikkeling van de Europese industrie en van de daadwerkelijke doelmatigheid van de maatregelen die genomen worden om deze industrie te hulp te schieten.
Het document stelt een aantal heersende opvattingen over het zo vaak gehekelde verval van Europese industrie ter discussie, en schetst daarbij een overzicht van de sterke en zwakke punten van deze industrie: bedrijven met een te nationaal en gefragmenteerd karakter, een gebrek aan fiscale overeenstemming, een interne markt die nog geen echte "binnenlandse" markt is, een buitengewoon inflexibele arbeidsmarkt en een te zware administratieve omkadering. Het document benadrukt ook onze verantwoordelijkheden op dit gebied.
De invoering van de euro zal bijdragen aan de verbetering van de financiële omstandigheden waarin de Europese ondernemingen opereren, daar de eenheidsmunt ze verlost van de zware administratieve en financiële lasten die het wisselen van geld met zich meebrengt. Het is nu aan ons om zowel de publieke als de privé-investeringen nieuw leven in te blazen. Deze hebben we immers het afgelopen decennium te veel links laten liggen. Ook wordt het nu tijd dat we het Witboek van 1993 over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid gaan uitvoeren, in het bijzonder met betrekking tot de financiering van de infrastructuur voor de transport- en telecommunicatiesector. We moeten tevens zorgen voor coördinatie en harmonisatie van het fiscaal beleid.
Verder is het nodig dat de lidstaten de strijd aangaan tegen ongebreidelde fiscale concurrentie en voor aanpassing van het fiscaal instrumentarium ten gunste van het bedrijfsleven door middel van lastenverlichting. We moeten zo snel mogelijk het statuut voor de Europese vennootschap aannemen zodat onze bedrijven beter in staat zijn de uitdagingen aan te gaan die door de opening van de markten en de mondialisering van de handel worden geboden. Ik deel de mening van de rapporteur dat de aanneming van dit statuut zal bijdragen tot versterking van het ondernemerschap door de Europese dimensie van de ondernemingen te benadrukken.
Ik stem dus zonder aarzeling voor het verslag dat ons is voorgelegd.

Kirsten Jensen en Blak
De Deense sociaal-democraten stemmen vandaag voor het verslagCaudron over het concurrentievermogen van de Europese industrie. Wij vinden dat het verslag vele goede ideeën bevat waarmee we de concurrentiepositie van de Europese industrie kunnen verbeteren.
Wij zijn het echter niet met de rapporteur eens dat alle landen hun ondernemingen dezelfde milieucriteria moeten opleggen. Uit hoofde van artikel 100 A, lid 4 van het Verdrag moet elke lidstaat de mogelijkheid hebben om zijn eigen milieuwetgeving te behouden, indien hij dit noodzakelijk acht voor een duurzame ontwikkeling, gezondheid en welvaart. Het milieubeleid zal in toenemende mate gebaseerd worden op artikel 130, waardoor de lidstaten verder kunnen gaan dan de minimumnormen van de EU. Wij zijn ook tegen de door de rapporteur voorgestelde fiscale harmonisatie (paragraaf 15). Wij verwerpen elke vorm van harmonisatie van de inkomstenbelasting.
Verslag-E. Mann (A4-0173/98)
Cushnahan
Mevrouw de Voorzitter, gezien de snelle toename van het telewinkelen in geheel Europa steun ik het voorstel van de rapporteur om dit verschijnsel op internationaal niveau te reguleren via de Wereldhandelsorganisatie. Het is bovendien van essentieel belang dat het telewinkelen aan de meest stringente normen voor consumentenbescherming voldoet. Er moet voor worden gezorgd dat consumenten geen defecte of gevaarlijke producten worden aangeboden.
Ik heb nota genomen van de suggestie van de rapporteur de Commissie te laten uitzoeken of er op verkoop via Internet belasting kan worden geheven. Ik zou daar echter aan willen toevoegen dat een dergelijke heffing er niet enkel en alleen op gericht mag zijn consumenten in de EU te ontmoedigen goedkopere producten te kopen. We moeten er juist voor zorgen dat de prijzen binnen de EU zelf lager en transparanter worden, zodat producten van buiten de EU niet langer een aantrekkelijk alternatief vormen. Hopelijk gaat de invoering van de euro hier een aanzienlijke bijdrage toe leveren. Daarnaast is er echter ook een belangrijke rol weggelegd voor de harmonisatie van BTW-tarieven en andere heffingen.
Verslag-Herman (A4-0117/98)
Berthu
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van de heer Herman over de hervorming van het functioneren van de instellingen zonder wijziging van de Verdragen gaat uit van een zeer merkwaardige benaderingswijze. Tot mijn spijt wordt er in deze vergadering niet tegen geageerd.
Over het belangrijkste onderwerp van dit verslag, de controle op de EMU, wordt ons zoetsappig verteld dat er weliswaar een enorm tekort aan democratische controle bestaat - dat weten we al vanaf het begin - maar dat de onderhandelaars van het Verdrag van Maastricht de boot niet te zwaar wilden belasten en die van het Verdrag van Amsterdam evenmin iets wilden doen omdat ze de doos van Pandora niet opnieuw wilden openen.
Met andere woorden, men gaf er de voorkeur aan een onverdedigbare zaak te tolereren dan een nieuw debat aan te gaan. Het gevolg hiervan is dat iedereen zich nu, aan de vooravond van de invoering van de eenheidsmunt, ongerust maakt over het gebrek aan democratische controle en dat het Parlement nu maar in allerijl secondaire maatregelen moet nemen om de schijn te wekken dat de burgers hier zeggenschap in hebben.
Het verslag-Herman stelt voor deze situatie met name door middel van zogenaamde interinstitutionele akkoorden tussen Commissie, Raad en Europees Parlement te veranderen. Deze akkoorden hebben geenszins de status van een verdrag, maar helpen de voorstanders van integratie bij de geleidelijke uitbreiding van de macht van het Europees Parlement. Hierdoor kan een situatie gecreëerd worden die later als een vaststaand feit gepresenteerd zal worden.
Wij zijn het natuurlijk niet eens met deze handelwijze. De enige bijdrage van het verslag-Herman is dat het de voortdurende manipulatie van de afgelopen jaren zeer duidelijk aan het licht brengt. Zo probeerde men slechts eigen belangen te laten prevaleren, werden complete debatten opgeschort en verhinderde men dat de Europese burgers zich met volledige kennis van zaken konden uitspreken over het proces van de monetaire eenwording. Als er aanvullende maatregelen voor deze monetaire eenwording nodig zijn, dan moeten we daarover beraadslagen en deze maatregelen ter goedkeuring aan de burgers voorleggen.

Ahlqvist en Wibe
, schriftelijk. (SV) Wij kunnen niet voor dit verslag stemmen, omdat de gedachte erachter is dat de democratische controle over de Europese Centrale Bank en andere beleidsterreinen moet worden uitgeoefend via het Europees Parlement. Dit betekent een fundamentele aantasting van de nationale parlementen. De nationale parlementen hebben in veel lidstaten een dubbel zo hoge democratische legitimiteit als het Europees Parlement. De opkomst bij de verschillende verkiezingen in de lidstaten van de EU spreekt duidelijke taal.
Teneinde de democratische verantwoording in de EU beter te laten functioneren, is het beter dat leden van het Europees Parlement worden aangewezen door de nationale parlementen. Het democratisch debat in het Europa van vandaag vindt plaats rond de verkiezingen voor de nationale parlementen.

Deprez
Sinds de eerste rechtstreekse algemene verkiezingen voor het Europees Parlement, in 1979, is dit Parlement daadwerkelijk de stem en de vertegenwoordiger van de volkeren van de Unie. We beijveren er ons voortdurend voor dat ons Parlement alle bevoegdheden krijgt toegekend waarover een echt Parlement in een echte democratische rechtsstaat beschikt. Zo hopen we het democratisch tekort van de Europese instellingen weg te nemen. Via Verdragswijzigingen die op de intergouvernementele conferenties worden bewerkstelligd gaat de Europese Unie beetje bij beetje die richting op. We moeten echter constateren dat de teksten van Maastricht en Amsterdam weliswaar in de goede richting wijzen, maar toch de nodige tekortkomingen laten zien.
De burgers van de Europese Unie beginnen ongeduldig te worden. Een aantal van hen krijgt steeds meer de neiging in zichzelf te keren. Ze verlangen vurig naar een grotere transparantie en een grotere democratische controle in het functioneren van Europese instellingen, die vaak worden beschouwd als een technocratische machinerie die geen acht slaat op hun legitieme aspiraties. Na de buitengewone Raad van Brussel en de invoering van de euro komt het verslag dat we vandaag bestuderen precies op het goede moment. Dit verslag stelt een aantal maatregelen voor die ondanks hun tijdelijke karakter een onmisbaar lapmiddel bieden tegen het hardnekkig democratisch tekort.
In afwachting van een toekomstige en noodzakelijke intergouvernementele conferentie, is het sluiten van akkoorden voor interinstitutionele samenwerking onvermijdelijk voor die gebieden waar het verdwijnen van de controle door de nationale parlementen niet wordt vervangen door controle door het Europees Parlement.
Het moet voor iedereen duidelijk zijn dat de volkeren van de Unie niet zullen accepteren dat cruciale thema's als de EMU, het stabiliteits- en groeipact of het buitenlands economisch beleid aan de daadwerkelijke controle van hun Europese afgevaardigden ontsnappen. Iedereen weet hoe belangrijk deze thema's nu en in de toekomst zijn voor de werkgelegenheid en het sociaal beleid van de lidstaten.
Door implementatie van de verschillende voorstellen voor interinstitutionele akkoorden uit de huidige resolutie zullen de Europese instellingen het onbegrip grotendeels kunnen wegnemen. Dit onbegrip is er immers verantwoordelijk voor dat veel burgers zich niet bij de ontwikkeling van de Europese samenleving betrokken voelen, terwijl een deel van deze burgers deze ontwikkeling wel degelijk wenst.

Kirsten Jensen en Blak
De Deense sociaal-democraten onthouden zich van stemming over het verslag-Herman, hoewel we het belangrijk vinden dat we ons voortdurend afvragen hoe we de openheid en democratie van de EU zonder wijzigingen van het Verdrag kunnen verbeteren. Er wordt terecht gewezen op het belang van interinstitutionele overeenkomsten als belangrijk middel om dit doel te bereiken.
Het verslag bevat meerdere goede voorstellen. Wij steunen het idee betreffende meer openheid en democratische controle met betrekking tot de Europese Centrale Bank en het economisch beleid in de eurozone in het algemeen. Hoewel voor Denemarken een juridisch bindende uitzondering geldt inzake deelname aan de derde fase van de EMU, vinden wij het belangrijk dat de beslissingen die op dit gebied worden genomen, zo doorzichtig en democratisch mogelijk zijn.
Paragraaf 6 van het verslag bevat een zin die geïnterpreteerd kan worden alsof de compromissen betreffende de werkgelegenheid die in Amsterdam en in Luxemburg zijn gesloten, geen concrete inhoud zouden hebben. Wij zijn het hier niet mee eens. De genoemde compromissen verbeteren het werkgelegenheidsbeleid in Europa aanzienlijk en de resultaten beginnen zo langzamerhand zichtbaar te worden.
Daarnaast wensen wij te benadrukken dat wij het niet eens zijn met de inmenging van het Europees Parlement in de sociale dialoog. De sociale dialoog moet verder gesteund en ontwikkeld worden, maar dit kan naar onze mening het best gebeuren door de sociale partners vrij te laten in hun onderhandelingen met elkaar.

Lindqvist
Om de democratie te versterken, de openheid te verbeteren, de betrokkenheid van de burgers te vergroten en daarmee de kritiek op de EU te verminderen, is een fundamentele hervorming noodzakelijk. Dat gebeurt niet via dit verslag.
De macht van de nationale parlementen moet groter worden, zowel waar het gaat om voorstellen als om de lopende zaken en controle. Ook de macht van de Raad moet groter worden. De macht van de Commissie daarentegen moet sterk worden verminderd. Haar alleenrecht op het indienen van voorstellen is volstrekt onaanvaardbaar. Dat is alsof in een gemeente alleen de gemeentesecretarie het recht zou hebben voorstellen in te dienen - een absurde gedachte.
De macht van het Europees Parlement moet niet groter worden, omdat dat leidt tot een federaal stelsel. De werkwijze van het Europees Parlement moet daarentegen worden verbeterd, met een beter contact met het publiek, minder tijd in Brussel, meer tijd in het land van herkomst, meer direct contact met de nationale parlementen, meer principiële kwesties en concentratie op de grote politieke vraagstukken, en zonder alle detailkwesties.
Het ondemocratische systeem met verdeling van spreektijd via fractieleiders moet worden afgeschaft. Er moet een democratischer model komen, waarin alle gekozen vertegenwoordigers gelegenheid krijgen te spreken over vraagstukken waarbij zij betrokken zijn. De spreektijd moet ook worden aangepast aan het gewicht van de onderwerpen. Dat er twee weken worden gewijd aan detailkwesties en slechts tweeëneenhalf uur aan het belangrijkste vraagstuk van de hele zittingsperiode, het EMU-debat, is een voorbeeld van het huidige gebrek aan evenwicht.

Verwaerde
Ik zou onze collega, Fernand Herman, willen danken voor zijn initiatiefverslag over de verbeteringen die zonder wijziging van de Verdragen kunnen worden aangebracht in het functioneren van de communautaire instellingen.
Het democratisch tekort waar de instellingen van de Europese Unie in het algemeen aan lijden en de manier waarop dit tekort kan worden aangevuld zijn heel goed uiteengezet.
Ik ben net als onze rapporteur van mening dat de meest wezenlijke institutionele verbeteringen eerder het gevolg zijn geweest van bestaande praktijken op basis van interinstitutionele akkoorden, de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de EG of een extensief gebruik van bestaande procedures, dan van formele veranderingen van de Verdragen.
De rol van het Parlement moet op twee gebieden dringend worden gewijzigd: het sociaal beleid, dat in de ogen van de Europese burgers buitengewoon belangrijk is, en de EMU. Ik leg nogmaals de nadruk op het vraagstuk van de democratische verantwoordelijkheid op economisch en monetair gebied. Op deze terreinen speelt het Europees Parlement, volgens de Verdragen, geen enkele formele rol.
Toch mogen ook de vraagstukken van het gemeenschappelijk handelsbeleid, de internationale overeenkomsten en het concurrentiebeleid niet achterwege worden gelaten. In de toekomst zullen we ook onze gedachten moeten laten gaan over het buitenlands beleid en samenwerking op gerechtelijk en politioneel gebied.
Ik ondersteun onze rapporteur geheel in zijn aanbeveling voor een institutioneel akkoord.
(De vergadering wordt om 13.27 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Actualiteitendebat
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B4-0498/98 van mevrouw Günther en anderen, namens de PPE-Fractie, over de situatie in Soedan; -B4-0506/98 van de leden Telkämper en Aelvoet, namens de V-Fractie, over de situatie in Soedan; -B4-0523/98 van de heer Vinci en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, over de politieke situatie in Soedan en de ernstige humanitaire crisis in Zuid-Soedan; -B4-0534/98 van de leden Bertens en Fassa, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Soedan; -B4-0539/98 van de heer Hory en anderen, namens de ARE-Fractie, over de situatie in Soedan; -B4-0541/98 van de heer Newens, namens de PSE-Fractie, over de situatie in Soedan; -B4-0552/98 van de leden Pasty en Andrews, namens de UPE-Fractie, over de situatie in Soedan.
Günther
Mevrouw de Voorzitter, Soedan ligt midden in een gebied waar aan de stabiliteit vaak een en ander hapert. In de eerste plaats gaat het om een botsing tussen culturen, het gearabiseerde islamitische noorden en het nietislamitische zuiden. Om die reden staat het islamitische Iran, maar ook China - maar dan meer om de Verenigde Staten te ergeren - achter Khartoem, terwijl de buurlanden bang zijn voor een verenigd fundamentalistisch Soedan omdat ze vrezen dat het religieuze vuur op hun islamitische bevolkingsgroepen zou overspringen.
De gesprekken in Nairobi wekken nu de hoop dat deze keer misschien een compromis kan worden bereikt, en wel omdat de twee partijen verzwakt zijn. Bij de zonder resultaat afgebroken vredesgesprekken lag zes maanden geleden immers al hetzelfde plan op de onderhandelingstafel.
Nu willen de betrokken partijen het tijdens een overgangsperiode eens worden over een losse federatie tussen het noorden en het zuiden van het land en willen zij na enkele jaren de bevolking in een referendum vragen hoe ze wil worden geregeerd. De machteloosheid van de Europese Unie en de rest van de internationale gemeenschap blijkt uit het feit dat die nu al blij zijn dat ze de noodlijdende bevolking kunnen helpen, hoewel dat eigenlijk de taak van de leiders van het land is.

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, als u over Soedan spreekt, spreekt u over mijn familie. Mijn twee kinderen zijn daar geboren en ik heb iets met dat land. Daarom, om andermaal 400.000 mensen nabij de hongerdood te zien, dat doet mij wat, maar iedereen doet het wat. Zeker als men weet dat de oorzaak het staakt-het-vuren is dat niet wordt afgeroepen, noch door de regeringspartij, laat staan door het verzet in het zuiden.
De Unie moet maximaal de druk opvoeren. Zij moet ervan overtuigd worden de vredesinitiatieven, en die zijn er legio, weer op te nemen. Alle drukkingsmiddelen, lijkt mij, zijn toegestaan - 400 à 500.000 mensenlevens staan op de tocht - inclusief het blokkeren van IMF- en Wereldbankgelden. Ondertussen mag diezelfde Unie niet verzaken op het humanitaire front. Daarom mag ik in dezen commissaris Marín en in ieder geval de Commissie danken voor hun recente ECHO-vlucht van 8, 8 miljoen ecu noodhulp. De aandacht voor de hulpeloze Soedanezen mag niet afnemen.

Macartney
Mevrouw de Voorzitter, als er urgente onderwerpen voor bespreking worden voorgelegd komt het wel eens voor dat men zich afvraagt: "Hoezo urgent?" . Er kan echter geen twijfel over bestaan dat de situatie in Soedan urgent is, hoewel we de tragische toestand in dat land al vele malen hebben besproken.
Soms zijn er televisiebeelden van menselijke tragedies nodig om de Europese burgers wakker te schudden, zoals ook nu in het geval van de voortdurende crisis in Soedan. Het is dan ook volkomen juist dat we hier weer op terugkomen.
We staan hier echter niet alleen, want tijdens de gezamenlijke ACS-bijeenkomst die onlangs op Mauritius werd gehouden was iedereen blij verrast toen een aanzienlijke meerderheid van de landen in Afrika, het Caraïbisch gebied en het gebied van de Stille Oceaan - die, op hun verzoek, hun stem afzonderlijk van de EU uitbrachten - de Soedanezen bleek te veroordelen.
Dat is echter nog niet genoeg. We moeten zoeken naar een duurzame oplossing die ook op de lange termijn soelaas biedt. Wat dat betreft kunnen we iets leren van het voorbeeld van Eritrea en Ethiopië, landen die zich nog niet zo lang geleden in een vergelijkbare situatie bevonden. In ieder geval moeten we het in het vooruitzicht gestelde referendum steunen, en ijveren voor het zelfbeschikkingsrecht van het zuiden.

Newens
Mevrouw de Voorzitter, de afgelopen vijftien jaar zijn er naar schatting een miljoen mensen omgekomen in de burgeroorlog tussen het noorden en het zuiden van Soedan. Daar komt nog eens bij dat vele honderdduizenden momenteel met de hongerdood worden bedreigd. De hongersnood is deels het gevolg van een al twee jaar durende droogte, maar wordt toch voornamelijk in de hand gewerkt door het gewapende conflict. In het zwaarst getroffen gebied, Bahr-al-Ghazal, hebben door het noorden gesteunde troepen volgens waarnemers de oogst en graanvoorraden verbrand en worden, net als in alle andere gebieden, noodvoedseltransporten tegengehouden. De mensen zijn nu bladeren en zaaigoed gaan eten en sterven in grote aantallen. In dit genadeloze conflict bestaat geen enkel respect voor de mensenrechten. De maatregelen van de internationale gemeenschap moeten worden opgevoerd als we een nog grotere humanitaire tragedie willen afwenden.
De Soedanese regering heeft ook afgezien van het militair optreden een zeer slechte reputatie vanwege de meedogenloze onderdrukking van zowel het noorden als het zuiden. Ze maakt zich schuldig aan gevangenneming, marteling en executie en terroriseert zowel haar eigen volk als naburige volkeren. De Soedanese regering heeft de resoluties over de mensenrechten van de Verenigde Naties genegeerd. Onder deze omstandigheden dienen de sancties op ontwikkelingshulp, doch niet op humanitaire hulp, gehandhaafd te worden.
Er is meer dan ooit behoefte aan vrede. Het is daarom bedroevend dat de besprekingen die deze week in Nairobi werden gevoerd, zijn afgebroken. Vrede is echter alleen haalbaar als het recht van de volkeren in Soedan op democratie en zelfbeschikking wordt erkend. We zijn verheugd over het feit dat er overeenstemming is bereikt over het opheffen van een aantal beperkingen op voedselhulp voor de noodlijdende bevolking. Toch moet alle mogelijke druk worden gehandhaafd om ervoor te zorgen dat de humanitaire hulp alle gebieden kan bereiken. De Europese Unie heeft al een belangrijke bijdrage geleverd, maar desondanks dienen de huidige inspanningen verder te worden geïntensiveerd om verlichting te brengen in deze verschrikkelijke humanitaire ramp. Dat is het doel van deze motie.

Aelvoet
Mevrouw de Voorzitter, iedereen weet dus dat de droogte van de laatste jaren alleen maar het probleem van de oorlog in alle duidelijkheid verscherpt in Soedan. De hoofdoorzaak om hongersnood te bestrijden en vrede te bevorderen moet weggenomen worden door te werken aan de vredesonderhandelingen. We weten dat het resultaat dat bereikt is in het kader van de IGAD op dit ogenblik nog onvolledig is, dat ook beide partijen nog een stuk weg af te leggen hebben. Toch denk ik dat het erop aankomt dat wij vanuit de Europese Unie signalen geven, dat wij dus verder resultaat verwachten in het kader van de IGAD. Ten tweede, dat wij het probleem van het voedseltekort dat daar nu acuut is en waar gelukkig nu de toegang terug mogelijk is geworden, dat daar de Europese Unie ook het voortouw zou moeten nemen om ervoor te zorgen dat het voedsel tijdelijk de hongerende bevolking bereikt.

Schiedermeier
Mevrouw de Voorzitter, ik houd mij in de Paritaire Vergadering ACS-EU al sedert vijf jaar met deze kwestie bezig. Jammer genoeg is voor de bevolking van Soedan nog niets positiefs uit de bus gekomen. Wij hebben dringend nood aan een bestand en onderhandelingen tussen alle partijen. Als wij daar niet toe komen, zullen wij niets bereiken. Deelonderhandelingen hebben nog niets opgeleverd. De mensenrechten, de democratie en het zelfbeschikkingsrecht van de bevolking van Zuid-Soedan moeten worden geëerbiedigd. Wij hebben ook dringend humanitaire hulp nodig om te voorkomen dat alweer 100.000 mensen verhongeren doordat zij worden verdrukt zonder dat zij daaraan iets kunnen doen.
Tegen de regering in Soedan moeten, niet alleen door de EU, maar ook door de gehele internationale gemeenschap sancties worden genomen om de pressie op te voeren en de buurlanden van Soedan te beschermen.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, zoals de EP-leden weten, heeft de Commissie sinds 1989 iedere vorm van ontwikkelingshulp aan Soedan stopgezet vanwege de aanhoudende schending van de mensenrechten, het uitblijven van de democratie en een schrijnend gebrek aan relevante inspanningen om een vreedzame oplossing voor de in dit land woedende burgeroorlog te vinden. Zolang er geen duidelijke tekens worden waargenomen die wijzen op een daadwerkelijke verandering en zolang er geen fundamentele vooruitgang wordt geboekt in verband met het vredesproces en de naleving van de mensenrechten, ziet de Commissie geen enkele reden om haar standpunt te wijzigen.
Dit neemt niet weg dat de ontwikkeling van de humanitaire situatie in het zuiden van Soedan door de Commissie op de voet wordt gevolgd. In 1997 was de Commissie de belangrijkste donor; zij verleende voor 23 miljoen ecu hulp, die tezamen met de door de lidstaten geschonken bilaterale steun 65 % van de totale door Soedan ontvangen humanitaire hulp vertegenwoordigde. In november 1997 werden aan Soedan 6, 7 miljoen ecu van het totaalbedrag van 23 miljoen waarnaar ik zonet heb verwezen, toegekend ten behoeve van het Wereldvoedselhulpprogramma. Er dient vermeld dat een groot deel van het voedsel dat op dit moment in Bahr-al-Ghazal, in het zuiden, wordt rondgedeeld deel uitmaakt van deze bijdrage.
Op 23 maart jongstleden keurde de Commissie een bedrag van 11, 8 miljoen ecu goed in de vorm van een algemeen plan voor humanitaire hulp dat in de noden van de door de oorlog geteisterde Soedanese bevolking diende te voorzien. Over deze steun, die van dit jaar, 1998, ontfermen zich 35 niet-gouvernementele organisaties. In dit geval strekt de hulp zich zowel over het zuiden als over het noorden van het land uit met speciale aandacht voor de medische en sanitaire sector en het thema van de voedselveiligheid, met name het drinkwater. Dit bedrag omvat eveneens een reserve van 1 miljoen ecu die wordt gebruikt om tezelfdertijd een aantal andere activiteiten in Bahr-al-Ghazal, weerom het zuiden van Soedan, te financieren.
Ondanks alles blijft de situatie in het noordelijke gedeelte van deze regio uiterst verontrustend. Bovendien bestaat de mogelijkheid dat het aanbreken van het regenseizoen voor een verergering van de toestand zorgt, daar het niet de eerste keer zou zijn dat deze omstandigheden de verplaatsing van het hulpkonvooi bemoeilijken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B4-0504/98 van de leden Macartney en Weber, namens de ARE-Fractie, over de mogelijke wederinbedrijfstelling van de Slowaakse kerncentrale Mochovce; -B4-0509/98 van de leden Bloch von Blottnitz en Voggenhuber, namens de V-Fractie, over de inbedrijfstelling van de Slowaakse kerncentrale Mochovce; -B4-0515/98 van mevrouw Flemming en anderen, namens de PPE-Fractie, over de inbedrijfstelling van de kerncentrale Mochovce; -B4-0524/98 van de heer Papayannakis en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, over de kerncentrale in Mochovce; -B4-0536/98 van de heer Eisma en anderen, namens de ELDR-Fractie, over de inbedrijfstelling van de kerncentrale Mochovce; -B4-0542/98 van mevrouw Graenitz, namens de PSE-Fractie, over de geplande inbedrijfstelling van de kerncentrale Mochovce.
Macartney
Mevrouw de Voorzitter, de resolutie over Slowakije is een compromis. Ik denk dat we allemaal wel onze bedenkingen hebben over een aantal onderdelen. Zo heb ik persoonlijk mijn bedenkingen over overweging F. We moeten onze Slowaakse collega's duidelijk maken - als ze tenminste naar ons luisteren, maar ik weet zeker dat ze dat doen - dat we ons zeker niet alleen met betrekking tot Slowakije kritisch opstellen. Zo heeft mijn fractie in dit Huis voorgesteld ook Dounreay in Schotland, waar de situatie minstens zo ernstig is, erbij te betrekken. Er is dus geen sprake van dat we ons alleen op Slowakije richten. In artikel 5 van de resolutie wordt gezegd dat de Slowaakse autoriteiten er niet in zijn geslaagd duidelijke oplossingen te vinden voor het probleem van de opslag van het nucleaire afval, maar dat geldt uiteraard ook voor vele andere landen.
Wat ik duidelijk wil maken is dat de resolutie in haar geheel moet worden gezien. Overweging H, die uitdrukking geeft aan de twijfel over de veiligheid van de centrale in Mochovce, vormt in combinatie met de artikelen 2 en 3 een redelijk verzoek ervoor te zorgen dat eventuele kritiek en problemen in het evaluatieonderzoek dat, naar wij begrijpen, binnen twee of drie weken uitkomt, worden verdisconteerd. Al deze onderdelen tezamen vormen een verantwoord, evenwichtig en eerlijk geheel dat onze steun verdient.

Voggenhuber
Mevrouw de Voorzitter, de kwestie van de kernenergie in Oost-Europa is een grote reden tot ongerustheid, ongeacht of het om de snertreactoren in Bohunice en Tsjernobyl dan wel om de kerncentrales in Mochovce of elders gaat. Die ongerustheid wordt sedert vele jaren door het Europees Parlement tot uiting gebracht in resoluties waarin het Parlement vooral achter de ontwikkelingen aanholt en de risico's op halfslachtige wijze tracht te beperken.
Zoals uit de voorgeschiedenis van de Slowaakse kerncentrale blijkt, boekt het Europees Parlement daarbij weinig succes. De kerncentrale in Mochovce heeft geen lekdichte omhulling, vertoont talloze gebreken en moet een verbetering van een Russische kerncentrale voorstellen die nog niet is uitgetest. Zelfs de meest objectieve waarnemer moet inmiddels tot het besef zijn gekomen dat de strategie van de Europese Unie om de kerncentrales in Centraal- en Oost-Europa te verbeteren en aan Westerse veiligheidsnormen aan te passen niets oplevert. Volgens mij is de reden daarvan voor iedereen duidelijk.
Zolang in de Europese Unie niet wordt erkend dat kernenergie niet veilig kan worden gemaakt en dat wij een energiebeleid zonder atoomkracht moeten ontwerpen, zullen wij achter de ontwikkelingen aanhollen. Onze eisen zijn: geen inbedrijfstelling van de Slowaakse kerncentrale, stillegging van de snertreactor in Bohunice en geen verlaging van de nucleaire veiligheidsnormen in Europa naar aanleiding van de uitbreiding naar het oosten toe tot dit besef eindelijk doordringt.

Flemming
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats dank ik alle afgevaardigden die aan deze gezamenlijke ontwerpresolutie hebben meegewerkt. Ik dank ook de exploitanten van de kerncentrale van Mochovce en de NGO's die bereid zijn geweest ons uitvoerige informatie te verstrekken. Uiteraard heeft elke soevereine staat het recht zelf te beslissen welke primaire energie hij gebruikt. Zeker sedert Tsjernobyl weten wij echter dat wij allemaal in de buurt van elke Europese kerncentrale wonen. Als omwonenden hebben wij dan ook het recht bij het gebruik van een zo gevaarlijke technologie te eisen dat veiligheidsnormen worden toegepast zoals die in Duitsland, Frankrijk of Groot-Brittannië vanzelfsprekend zijn. Dat behoort tot het communautaire acquis. Zonder inachtneming van de strengst mogelijk veiligheidsnormen kan van toetreding tot de Europese Unie geen sprake zijn.
Twee internationale commissies van deskundigen hebben de centrale van Mochovce de jongste weken kunnen onderzoeken. Normalerwijs moest men met de inbedrijfstelling van de kerncentrale van Mochovce wachten tot de resultaten van dat onderzoek bekend zijn en eventuele gebreken zijn hersteld. De exploitanten hebben de verbaasde publieke opinie evenwel laten weten dat zij de kerncentrale op 21 juli in elk geval zullen laten proefdraaien. Dat kunnen wij niet aanvaarden.
Ook onze vraag over het kernafval is niet beantwoord. Verkoop aan Rusland is zeker uitgesloten. Daar geldt een strenge wetgeving. Oostenrijk noch de EU kunnen Slowakije of een ander land ertoe dwingen met ons samen te werken. De resultaten van de twee commissies van deskundigen kunnen echter de aanzet zijn tot de totstandbrenging van internationale structuren om op nucleair gebied tot een grotere transparantie te komen. Daarvoor zou niet alleen Oostenrijk, maar de gehele Europese Unie Slowakije erkentelijk zijn.

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, in onze ontwerpresolutie doen wij Slowakije enkele logische, minimale verzoeken: een inspectie en de belofte dat de bevindingen van deze inspectie zullen worden geëerbiedigd.
Ik wilde u erop wijzen dat al eens eerder een inspectie is verricht. Toen heeft men op 201 punten mankementen op veiligheidsgebied kunnen vaststellen. Enkele van deze mankementen deden onze haren ten berge rijzen: het ontbreken van isolering, verroest materiaal en gebrekkige brandbeveiliging. Daarom hebben wij mijns inziens het recht ons hierin te mengen en Slowakije te vragen deze centrale niet in bedrijf te stellen. Dit is geen zaak die alleen Slowakije aangaat. Dit is een zaak die heel Europa aangaat en ik zou haast zeggen heel de wereld. Wij zouden echter wel meer overtuigingskracht bezitten, indien wij een programma zouden aankondigen voor de vervanging van kernenergie in heel Europa. Natuurlijk moeten wij Slowakije ook geloofwaardige hulp aanbieden, opdat dit land, in afwachting van de volledige afschaffing van kernenergie, de overgangsperiode doorkomt.

Eisma
Voorzitter, het is niet de eerste keer dat we hier over Mochovce spreken. Ruim drie jaar geleden stonden we hier ook al om over dezelfde onderwerpen onze mening te vormen. Ik denk dat de veiligheid van de kernenergiecentrales in Midden- en Oost-Europa ons nog vele jaren zal bezighouden. De situatie in Slowakije wordt alleen maar urgenter als we naar de kernenergiecentrale kijken daar want over slechts enkele weken willen de Slowaakse autoriteiten de kerncentrale in Mochovce in bedrijf stellen. Wij zijn zeer verontrust, want er is nog steeds geen duidelijkheid over de opslag van nucleair afval en de veiligheid van de installatie zelf. Ik wil dan ook met klem de Slowaakse autoriteiten verzoeken de inbedrijfstelling uit te stellen zolang die onduidelijkheid er nog is. Daarom is het zo belangrijk dat we vandaag als Parlement een uitspraak doen. Over enige weken zal een gemengde parlementaire commissie Europees Parlement-Slowakije bijeenkomen en die moet een goede opdracht krijgen vanuit het hele Parlement.
Voorzitter, ik hoop dat wij allemaal die resolutie unaniem zullen aannemen zodat de delegatie van ons die binnenkort in Slowakije gaat praten, weet waar het Parlement aan toe is en waar de Slowaakse autoriteiten ook aan toe zullen moeten zijn.

Graenitz
Mevrouw de Voorzitter, velen hebben mij gevraagd waarom nu een dringende ontwerpresolutie over Mochovce is ingediend. Dat is volgens mij om de volgende reden nodig: uit de afgelopen twee weken door onafhankelijke internationale deskundigen uitgevoerde controles is gebleken dat vooruitgang is geboekt, niet in de laatste plaats omdat uit het PHARE-programma middelen naar dat project zijn gegaan. De controles hebben echter ook aan het licht gebracht dat nog niet alle problemen zijn opgelost. Vooral de evaluatie is nog niet afgerond.
Het onderzoek heeft uitgewezen dat er nog onopgeloste problemen zijn - de centrale heeft geen klassieke omhulling - en dat de installaties niet zijn gecontroleerd om na te gaan of ze bij een ernstig ongeluk zoals dat van Three Mile Island of Tsjernobyl de veiligheid kunnen garanderen. Ik herinner eraan dat de gevolgen van de radioactieve besmetting door het ongeluk in Tsjernobyl in de Europese Alpengebieden nog altijd merkbaar zijn.
Voorts vind ik dat de resultaten van al die controles nog voor het proefdraaien bekend moeten worden gemaakt, zodat de langverwachte verbeteringen kunnen worden aangebracht voor de centrale wordt opgestart in plaats van erna. In dit verband vind ik het merkwaardig dat een bepaald expert niet aan het onderzoek heeft mogen deelnemen. Die expert heeft deelgenomen aan het onderzoek van de kerncentrale van Greifswald en heeft heel wat ervaring.
Ik merk ook op dat op de laatste zitting van de Raad over integratie en uitbreiding ook het probleem van Mochovce en de stillegging van Bohunice - als andere energiebronnen beschikbaar zijn - werden besproken. Iedereen vond dat onveilige kerncentrales moeten worden stilgelegd. De veiligheid van de bevolking van Slowakije, de buurlanden, de Europese Unie en van geheel Europa ligt ons na aan het hart. Volgens mij willen wij allemaal dat in Slowakije geen onomkeerbare stappen worden ondernomen die de veiligheid in gevaar kunnen brengen.

Adam
Mevrouw de Voorzitter, dit Parlement moet erkennen dat Slowakije als soevereine staat zijn eigen energiebeleid bepaalt en een kerncentrale in bedrijf neemt als het dat wil. We moeten niet vergeten dat Slowakije alle internationale conventies heeft ondertekend, tussen 1993 en 1996 lid is geweest van het Internationaal Agentschap voor Atoomenergie, en dat de heer Lipar, het hoofd van de regelgevende instantie, vice-voorzitter is van de Coördinatiecommissie voor Assistentie voor Nucleaire Veiligheid, die wordt beheerd door DG XI van de Europese Commissie.
Als gevolg van een eerdere resolutie in dit Parlement is de bouw van de centrale in Mochovce doorgezet zonder financiële steun van de Europese Unie. Een ander gevolg is dat er nu geen wettelijk bindende overeenkomst bestaat om reactor 1 van Bohunice te sluiten wanneer Mochovce in bedrijf wordt genomen. De verantwoordelijkheid voor het ontstaan van deze situatie ligt in eerste instantie bij dit Parlement. Het is aan Slowakije te danken dat de bouw is doorgegaan, niet alleen met hun eigen ingenieurs en hulp van Russische ontwerpers, maar ook met bijdragen van Siemens, EDF, Westinghouse en Framatome - allemaal Westerse experts op nucleair gebied. De centrale is voltooid volgens de normen van Risk-Audit, een organisatie die door Duitse en Franse nucleaire veiligheidsautoriteiten is opgericht.
Er is inmiddels een onderzoek ingesteld. Volgens mijn informatie zijn de resultaten van dat onderzoek positief, maar we moeten de officiële bevindingen afwachten voordat we overhaaste conclusies gaan trekken. Het onderzoek wordt in juni gepubliceerd; volgens mijn informatie zou Mochovce in juli in bedrijf worden genomen. Deze resolutie is slechts zeer ten dele van toepassing op de omstandigheden die voor Mochovce gelden. Waar op Europees niveau behoefte aan is, maar wat we nog altijd ontberen, zijn veiligheidsnormen voor nucleaire installaties die voor alle landen gelden.

Estevan Bolea
Mevrouw de Voorzitter, wij zouden allemaal graag willen dat de Midden- en Oost-Europese landen economische vooruitgang boeken en over veilige kerncentrales beschikken. Net zoals wij wensen dat veiligheid troef is in alle kerncentrales van de hele wereld, alle steenkoolmijnen, fabrieken en installaties.
Ik heb hier heel wat lichtzinnige uitspraken gehoord en het verbaast mij, mevrouw de Voorzitter, dat mensen het woord voeren zonder ook maar enige kennis van zaken te hebben. Ik ben lid van de Delegatie in de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Slowakije. Daar is ons het een en ander uitgelegd. Ik geloof dat de Slowaakse autoriteiten over de nodige soevereiniteit beschikken om de maatregelen te treffen die zij opportuun achten en dat de verantwoordelijkheid om over de veiligheid van de Slowaken, hun buurlanden en heel Europa te waken bij hen berust. In 1995 weigerde dit Parlement elke hulp en dat was een grove fout. Dat neemt niet weg dat er op dit moment ongerechtvaardigde uitspraken worden gedaan.
Mevrouw de Voorzitter, de resolutie bevat dan ook enkele punten die ik niet zal steunen. Mijnheer Eisma, de resolutie zal niet in haar geheel worden aangenomen, want zij bevat een aantal onjuistheden. Slowakije voert 15 % van zijn elektriciteit in, bevindt zich in een snelle groeifase en heeft hulp nodig. Ik wens de Slowaken heel veel succes en hoop dat de centrale van Mochovce goed en veilig zal werken.

Pompidou
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, in een aan zowel de Slowaakse regering als de leden van het Europees Parlement gericht schrijven wijzen de Oostenrijkse afgevaardigden op de gevaren die door de inbedrijfstelling van de tweedegeneratiereactoren van de kerncentrale van Mochovce in Slowakije zouden kunnen ontstaan.
Namens de UPE-Fractie wil ik ten eerste eraan herinneren dat de Republiek Slowakije in 1995 de overeenkomst inzake nucleaire veiligheid heeft ondertekend. Deze overeenkomst is in 1994 door het IAAE aangenomen en in 1996 van toepassing geworden. Ten tweede zijn voor de modernisering van de reactoren 1 en 2 van de kerncentrale van Mochovce weliswaar geen subsidies verleend door de EBWO, hetgeen dus betekent dat hiervoor niet op rechtstreekse wijze Europese kredieten ter beschikking zijn gesteld, maar wel financiële middelen verschaft waarbij heel Europa betrokken was. Deze modernisering wordt uitgevoerd door Slowaakse bedrijven, door een consortium van Tsjechen, Fransen, Duitsers en Russen. Het voorgeschreven veiligheidsniveau is hetzelfde als dat van westerse reactoren van dezelfde technologie en beantwoordt aan de criteria van de IAAE.
Internationale deskundigen hebben onlangs bevestigd dat in de gemoderniseerde installaties alle noodzakelijke voorzorgsmaatregelen voor de veiligheid zijn getroffen.
Daarom kan men niet anders dan verbaasd zijn over de bewoordingen van de brief aan de Slowaakse eerste minister. Slowakije heeft de energieproductie nodig om zijn bevolking van energie te kunnen voorzien. Het moet Mochovce wel in bedrijf stellen en het heeft trouwens geen enkele reden om het niet te doen. Alle veiligheidsmaatregelen voor de inbedrijfstelling van deze tweedegeneratiereactoren zijn immers getroffen. Deze reactoren zijn nu even veilig als de kernreactoren in de Europese Unie.
Laten wij dus eerst de bevindingen van de inspectie afwachten, die in juni ter beschikking zullen staan en laten wij de Slowaken die op dit gebied soeverein zijn, in het belang van hun bevolking de kerncentrale in bedrijf stellen die aan alle veiligheidsvoorschriften beantwoordt.

Kronberger
Mevrouw de Voorzitter, de inbedrijfstelling van de kerncentrale van Mochovce is voor de toekomst van de nucleaire stroomproductie een beslissing met verregaande gevolgen. In geen enkele lidstaat van de Europese Unie of in de Verenigde Staten zou deze reactor uit veiligheidstechnisch oogpunt worden goedgekeurd. De kernindustrie bouwt haar gevaarlijke centrales dicht bij de grenzen van de EU. Zo spelen zij een cynisch spelletje met de veiligheid van geheel Europa.
Bovendien worden wij voor het eerst geconfronteerd met het feit dat de inbedrijfstelling van een verdachte kerncentrale ook door electorale overwegingen wordt ingegeven. De Slowaakse premier Meciar wil de wereld laten zien dat hij de verkiezingen in de herfst met vastberadenheid en vertrouwen tegemoet gaat. De centrale moet in bedrijf worden gesteld, hoewel internationaal erkende deskundigen menen dat een nieuwe centrale goedkoper zou zijn dan de aanpassing van de huidige centrale aan de internationale veiligheidsnormen.
Een commissie van experts heeft de kerncentrale de voorbije dagen onderzocht en zal de resultaten daarvan weldra voorleggen. Ik stel voor dat het Europees Parlement die experts voor een hoorzitting over de veiligheid uitnodigt. Het Slowaakse energiebeleid is ongeloofwaardig. Ik herinner eraan dat de Slowaakse regering had beloofd dat de gevaarlijke reactoren van Bohunice bij de inbedrijfstelling van Mochovce zouden worden gesloten. Op basis daarvan heeft de Duitse Hermesbank ook een kredietgarantie verleend voor leveranties van Siemens-KWU voor de voltooiing van Mochovce.
Ondanks alle beloften wordt Bohunice - voor een bedrag van meer dan 150 miljoen ecu - aangepast in plaats van gesloten. Slowakije heeft in de laatste weken verklaard dat Bohunice ook na de inbedrijfstelling van Mochovce zal blijven draaien. Het land heeft het Europees Parlement en de Hermesbank dus duidelijk misleid. In het licht van dat alles is deze ontwerpresolutie zeer voorzichtig geformuleerd. Ze aannemen is het minste wat wij kunnen doen.

Perry
Mevrouw de Voorzitter, ik zal het kort houden en me tot twee opmerkingen beperken. Ik zou de Slowaakse burgers willen zeggen dat kernenergie in veel opzichten weliswaar een schone vorm van energie is, maar dan wel een waarbij absoluut geen fouten of vergissingen mogen worden gemaakt. Daarom zijn de buurlanden zo bezorgd; ik kan de opstelling van bijvoorbeeld Oostenrijk goed begrijpen. Ik kom zelf uit het zuiden van Engeland en moest indertijd ambtenaren van de milieu-gezondheidsdienst mee naar Frankrijk nemen om de Franse kerncentrales te bekijken. Dit soort bezorgdheid komt altijd voor, ongeacht het type kernenergie.
Ik zou dit Parlement echter willen zeggen dat ik gisteren, als ondervoorzitter van de Gemengde Parlementaire Commissie met Slowakije, een bijeenkomst heb gehad met een aantal hooggeplaatste veiligheidsfunctionarissen uit Slowakije en vertegenwoordigers van de Slowaakse Elektriciteitsinstantie. Ik twijfel er niet aan dat ze hun verantwoordelijkheden buitengewoon serieus te nemen. We zijn blij met het besluit van de Slowaakse regering om een onafhankelijke groep deskundigen uit te nodigen deze centrale te inspecteren. Als de onafhankelijke deskundigen verklaren dat de centrale geschikt is om in bedrijf te worden genomen, moeten we die bevinding respecteren. Er worden regelmatig resoluties aangenomen waarin Slowakije wordt veroordeeld, maar in het omgekeerde geval moeten we het goede nieuws dat uit Slowakije komt, honoreren.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, u herinnert zich wellicht dat de Slowaakse autoriteiten na de onafhankelijkheid het besluit namen de installatie van de eerste twee reactoren met westerse hulp tot een goed einde te brengen en dat zij daartoe een lening van Euratom en een lening van de EBWO aanvroegen. Naar aanleiding van dit verzoek ontwikkelde de Commissie in de jaren 1994 en 1995 een uitgebreid moderniseringsprogramma voor deze reactoren. Dit programma voorzag in een groot aantal maatregelen die, indien zij zouden zijn toegepast, een veiligheidsgraad zouden hebben gegarandeerd die perfect met de westerse normen zou overeenkomen. Nochtans besloot de Slowaakse regering haar aanvragen voor een lening in te trekken en de installatie van de reactoren met andere middelen te financieren alvorens de uitspraken van de Commissie en de EBWO terzake af te wachten.
Het project werd daadwerkelijk uitgevoerd, voornamelijk met Tsjechische en Russische bijstand, er namen ook enkele westerse bedrijven aan deel door middel van bilaterale exportkredieten. De Commissie trok zich derhalve terug uit het beheer van het project en de vaststelling van het programma ter verbetering van de veiligheid.
In het advies inzake Slowakije dat deel uitmaakt van Agenda 2000 en in de associatieovereenkomst voor de toetreding van Slowakije, heeft de Commissie erop gewezen dat de werking van de kerncentrale van Mochovce moet beantwoorden aan de internationale veiligheidsnormen en dat een realistisch programma moet worden uitgestippeld met het oog op de sluiting van de centrale van Bohunice. Het aandeel van de Unie in dit project beperkt zich momenteel tot het verlenen van steun aan de Slowaakse autoriteiten. Op dit moment wordt uit hoofde van het PHARE-programma een project gefinancierd dat gericht is op controle van de installaties van Mochovce door deskundigen van de Europese Unie onder leiding van Risk Audit, een onderneming die bestaat uit onafhankelijke organisaties van Franse en Duitse veiligheidsexperten.
Teneinde de veiligheid van de centrale te evalueren is de Commissie, net zoals het Parlement, van oordeel dat de deskundigen toegang moet worden verleend tot het geheel van documenten die betrekking hebben op het moderniseringsprogramma en andere relevante gegevens betreffende de centrale. Deze evaluatie, die wordt opgemaakt door de onafhankelijke organisaties die ik zojuist heb vermeld, zou eind 1998 beschikbaar kunnen zijn.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende onderwerpen:
Guatemala -B4-0493/98 van de leden Bertens en Gasòliba i Böhm, namens de ELDR-Fractie, over de politieke moord op monseigneur Juan José Gerardi in Guatemala; -B4-0516/98 van de heer Salafranca Sanchez-Neyra en anderen, namens de PPE-Fractie, over de moord op monseigneur Juan Gerardi, hulpbisschop van het aartsbisdom Guatemala; -B4-0525/98 van mevrouw González Álvarez en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, over de moord op monseigneur Gerardi in Guatemala; -B4-0544/98 van de heer Cabezón Alonso, namens de PSE-Fractie, over de moord op monseigneur Juan Gerardi in Guatemala; -B4-0555/98 van mevrouw Aelvoet en anderen, namens de V-Fractie, over de moord op monseigneur Juan Gerardi in Guatemala;
Colombia -B4-0513/98 van de heer Kreissl-Dörfler en anderen, namens de V-Fractie, over de moord op Eduardo Umana Mendoza in Colombia; -B4-0526/98 van de heer Puerta en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, over de moorden in Colombia; -B4-0550/98 van mevrouw Miranda de Lage, namens de PSE-Fractie, over de moorden in Colombia; -B4-0553/98 van de leden Estevan Bolea en Oomen-Ruijten, namens de PPE-Fractie, over de moord op Eduardo Umana Mendoza in Colombia; 
Turkije -B4-0507/98 van de leden Roth en Aelvoet, namens de V-Fractie, over de veroordeling van de burgemeester van de stad Istanbul door het gerecht van staatsveiligheid van Diyarbakir; -B4-0517/98 van de leden Langen en Oomen-Ruijten, namens de PPE-Fractie, over Turkije; -B4-0532/98 van de heer Eisma, namens de ELDR-Fractie, over de veroordeling van de burgemeester van Istanbul; -B4-0543/98 van de leden Karamanou en d'Ancona, namens de PSE-Fractie, over de eerbiediging van de mensenrechten en de politieke rechten in Turkije; Maleisië-Indonesië
B4-0514/98 van de heer Telkämper en anderen, namens de V-Fractie, over de mensenrechten in Maleisië; -B4-0533/98 van de heer Bertens, namens de ELDR-Fractie, over de onlusten in Indonesië; -B4-0545/98 van de leden Titley en Harrison, namens de PSE-Fractie, over de mensenrechten in Maleisië; 
Tibet -B4-0511/98 van mevrouw Aglietta en anderen, namens de V-Fractie, over Tibet; -B4-0537/98 van de leden Bertens en Larive, namens de ELDR-Fractie, over de politieke situatie in Tibet als gevolg van de dood van een Tibetaanse hongerstaker in New Delhi; -B4-0538/98 van de heren Dupuis en Dell'Alba, namens de ARE-Fractie, over Tibet; 
Organenhandel in China -B4-0496/98 van de leden Bertens en André-Léonard, namens de ELDR-Fractie, over de verkoop van organen van geëxecuteerde gevangen in China; -B4-0500/98 van de heer Dupuis en anderen, namens de ARE-Fractie, over de verkoop van organen van terdoodveroordeelden in China; -B4-0510/98 van mevrouw Aglietta en anderen, namens de V-Fractie, over de doodstraf in China en de handel in organen van de terdoodveroordeelden; -B4-0519/98 van de leden Habsburg-Lothringen en Oomen-Ruijten, namens de PPE-Fractie, over de handel in menselijke organen in China; 
Doodstraffen in Myanmar (Birma) -B4-0557/98 van de heer Telkämper en anderen, namens de V-Fractie, over de doodstraffen in Myanmar (Birma).
Guatemala
Bertens
Voorzitter, de moord op bisschop Juan José Gerardi wordt door velen gezien als een aanslag op het vredesproces. De monseigneur heeft een belangrijke rol gespeeld in het openen van de dossiers van de moorden en de aanslagen in de tijden van de burgeroorlog. Beëindiging van straffeloosheid is essentieel voor de consolidatie van dat vredesproces en daarom zouden de daders van deze moord snel moeten worden gevonden en gestraft.
De commissie op hoog niveau, zoals dat heet, die door de regering is ingesteld moet haar werk met snelheid en geloofwaardigheid uitvoeren. Het behoud van geloofwaardigheid is essentieel voor de voortgang van datzelfde vredesproces. De moordenaar of moordenaars hebben getracht dat vredesproces, dat vermoeden wij, te verstoren. Zij mogen daarin niet slagen.
De Unie moet de Guatemalteekse partijen oproepen en steunen om voort te gaan op de weg naar die moeilijke en duurzame vrede. De Unie was aanwezig om de burgeroorlog te veroordelen, nu moet de Unie in Guatemala zijn om de vrede te bevorderen en te handhaven.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mevrouw de Voorzitter, ook wij wensen de moord op monseigneur Gerardi ten stelligste te veroordelen en in naam van mijn fractie zou ik ons medeleven willen betuigen aan de katholieke gemeenschap en de ganse Guatemalteekse bevolking.
Ik ben van mening dat in de compromisresolutie niet enkel de verdienstelijke pastorale inzet van monseigneur op bevredigende wijze wordt weergegeven, maar ook zijn krachtdadig en onvoorwaardelijk engagement op het vlak van de democratie, de mensenrechten en het vredesproces in Guatemala. De regering van dit land heeft te kennen gegeven alles in het werk te zullen stellen om de schuldigen van deze weerzinwekkende misdaad te identificeren en voor de rechter te dagen. In verband hiermee heeft zij, zoals de heer Bertens reeds heeft aangehaald, een commissie ingesteld die hopelijk snelle en doelmatige maatregelen zal kunnen treffen.
Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat, als wij ons de vraag zouden stellen wie uit deze moord voordeel haalt en wie erdoor benadeeld wordt, niemand twijfelt aan het feit dat deze misdaad bijzonder hard aankomt voor al degenen die zich resoluut hebben ingezet voor het vredesproces in Guatemala, dat zoveel inspanningen heeft gekost.
Mevrouw de Voorzitter, ik meen dan ook te kunnen besluiten dat de beste manier om onze bewondering en ons respect te uiten ten opzichte van monseigneur Gerardi en de idealen waarvoor hij zijn leven heeft gegeven erin bestaat dat de Europese Unie alles in het werk stelt - en nu richt ik mij tot de Commissie en haar vertegenwoordiger, de heer Marín - om, zoals zij steeds heeft gedaan, al het mogelijke te doen om het vredesproces in Guatemala te steunen.

González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat wij in deze vergadering reeds vaak over straffeloosheid hebben gesproken en over het feit dat de moordenaars zich soms tegen de verdedigers van de mensenrechten keren. Ik geloof dat het verslag van monseigneur Gerardi, dat meer dan vijfduizend verklaringen bevat van mensen wier rechten in de periode voorafgaande aan het vredesproces werden geschonden, juist ingaat tegen de straffeloosheid. Met zijn verslag wil monseigneur Gerardi vermijden dat de gebeurtenissen die zich in Guatemala hebben voorgedaan zich in de toekomst herhalen. Na het beëindigen van het verslag zei hij trouwens: "nu kan ik rustig sterven. Moge Guatemala voor altijd van dit soort voorvallen gespaard blijven" . In dit opzicht hebben mijn collega's die zich reeds over dit thema hebben uitgesproken terecht opgemerkt dat het van het grootste belang is dat het vredesproces wordt gehandhaafd, maar dan wel een vredesproces waar straffeloosheid geen schijn van kans heeft.
In de loop van de namiddag zullen we ook de situatie van de mensenrechten in Colombia bespreken. Daar werden meer dan drie verdedigers van de mensenrechten vermoord; twee van hen hadden voordien met EP-leden gesproken. Deze straffeloosheid, die toelaat dat er in deze landen voortdurend verdedigers van de mensenrechten verdwijnen, lijkt ons een onnoemelijk groot probleem. De Commissie moet - zoals de heer Salafranca heeft opgemerkt - alles doen wat in haar macht ligt om te vermijden dat dit soort dingen gebeuren.

Cabezón Alonso
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, zoals gezegd werd monseigneur Gerardi, hulpbisschop van het bisdom van de hoofdstad van Guatemala, in de nacht van 26 april jongstleden in deze stad vermoord.
Wij betreuren en veroordelen deze misdaad ten zeerste en betuigen ons medeleven aan de familie, de medewerkers en de Guatemalteekse bevolking in het algemeen.
Zoals mijn collega's reeds hebben aangehaald was monseigneur Gerardi de coördinator van de documenten die een beeld trachten te geven van de schending van de mensenrechten gedurende de periode waarin Guatemala in oorlogstoestand verkeerde. De conclusies van dit werk waren net openbaar gemaakt.
Enerzijds is voorzichtigheid geboden en is het niet het geschikte moment om gissingen de wereld in te sturen, maar anderzijds moet men erop staan dat de Guatemalteekse regering en justitie daadwerkelijk het nodige onderzoek doen. Natuurlijk kijken wij vol verwachting uit naar hun bevindingen.
Zulke gewelddadige feiten mogen niet ongestraft blijven en niemand mag dit soort situaties uitbuiten om zo de vredesakkoorden te kelderen, des te meer daar deze akkoorden worden gesteund door de regering van Guatemala, het merendeel van de partijen en burgerbewegingen van het land en de groep van bevriende landen die bijdroeg tot het overleg dat aan de basis van de vredesakkoorden ligt.
Ook de Europese Unie moet politieke en economische steun blijven verlenen aan de inhoud van het vredesproces in Guatemala.
Zulk een bedroevend en afkeurenswaardig gebeuren kan het prestige van een land niet in opspraak brengen, maar het is desalniettemin verontrustend, daar het een teken is van het feit dat het geweld de Guatemalteekse maatschappij nog steeds in zijn greep houdt. Na tientallen jaren te hebben geleden onder gewapende conflicten en geweldplegingen verdient de bevolking van Guatemala een zo menswaardig mogelijke toekomst.
De totstandkoming van de vrede in Guatemala betekende tegelijkertijd de laatste stap in het pacificatieproces van heel Centraal-Amerika. De Guatemalteekse bevolking verdient onze onvoorwaardelijke steun in haar streven naar een vreedzame oplossing voor de conflicten, op basis van overleg en zonder geweld.
Wij vertrouwen erop dat de afloop van het proces dat de moord op monseigneur Gerardi moet ophelderen meer voldoening schenkt dan andere processen zoals dat van de moord op politicus Jorge Carpio Nicol of de jurist González Dubón.

Kreissl-Dörfler
Mevrouw de Voorzitter, de regering en het leger van Guatemala moeten de verantwoordelijkheid voor de massale en stelselmatige schending van de mensenrechten van de bevolking op zich nemen. Dat was een van de grote doelstellingen van het 1.000 bladzijden tellende verslag van de REMHI onder leiding van monseigneur Juan Gerardi. In een van zijn laatste interviews verklaarde monseigneur Gerardi dat dit niet in goede aarde viel bij hen die een streep onder het verleden wilden trekken. De brutale moord op Gerardi is in een sfeer van voortdurende straffeloosheid gepleegd. Na de sluiting van de vredesakkoorden werden noch de strijdkrachten noch de geheime diensten gezuiverd. In het verslag worden de daders bij naam genoemd en worden maatregelen geëist. Een daarvan is de onmiddellijke ontbinding van de militaire en civiele repressie-apparaten, de strafrechtelijke vervolging van de paramilitairen, de beëindiging van de straffeloosheid en de vergoeding van de slachtoffers. De REMHI geeft de mensen hun waardigheid terug. De helpers moeten ook op het platteland worden beschermd.
De EU steunt in Guatemala talrijke projecten, onder meer de totstandbrenging van de nieuwe veiligheidsdiensten. Ze mag daarbij absoluut geen steun verlenen aan mensen van de oude ploeg die de mensenrechten schenden. Wij moeten de oprichting van een internationale commissie ondersteunen die volledige klaarheid kan brengen over het lot van de mensen die spoorloos verdwenen zijn.

von Habsburg
Mevrouw de Voorzitter, de dood van de bisschop heeft ons allen aangegrepen. Voor het volk van Guatemala is zijn dood een groot verlies. Wij moeten beseffen dat zijn werk moet worden voortgezet. Internationale inmenging helpt echter beslist niet. De regering van Guatemala heeft de laatste tijd laten zien dat ze rust en orde wil brengen. Na dertig jaar burgeroorlog kan dat echter niet van de ene dag op de andere. Ik ken de bevolking van Guatemala beslist minder goed dan de heer Kreissl-Dörfler, maar toch vrees ik dat de Guatemalteken zo trots zijn dat zij, als wij ons te zeer met hun zaken bemoeien, eerder het tegendeel zouden doen van wat wij willen. Wij moeten alles in het werk stellen om de erfenis van monseigneur Gerardi in stand te houden en zijn doelstellingen te bereiken.
Colombia

Kreissl-Dörfler
Mevrouw de Voorzitter, de moord op Eduardo Umana heeft ons diep geschokt. Deze onverwachte politieke moord is de ergste slag die de mensenrechtenbeweging en de gehele oppositie in Colombia tot nu toe is toegebracht. Velen van ons kenden de advocaat persoonlijk. Zijn laatste zaken moest hij, zoals hem ook was gezegd, met het leven bekopen. De sterkst geprofileerde advocaat van Colombia nam het sedert twintig jaar consequent altijd voor de slachtoffers van mensenrechtenschendingen op. Welke krachten van staat en leger achter de moord staan, is een publiek geheim. Wie op economische samenwerking met Colombia aandringt en dat land via de ACS nog altijd verlaagde douanerechten wil laten genieten, draagt mee schuld aan de waanzinnige spiraal van geweld, die in stand wordt gehouden door hen die daaruit profijt trekken.
Gisterenmiddag drongen dertig soldaten met een huiszoekingsbevel binnen in de kantoren van Justicia y Paz en andere mensenrechtenorganisaties, zogezegd om plegers van aanslagen op te sporen. Een dergelijke intimidatie van mensenrechtenactivisten is volstrekt onaanvaardbaar. De Raad moet zich uitdrukkelijk van die politiek van Colombia distantiëren. De Commissie moet haar gehele samenwerking met Colombia herzien en daarvoor een aantal voorwaarden stellen. Anders zijn de mensenrechtenactivisten in Colombia weldra niet alleen monddood, maar zonder meer dood. Mijnheer Marín, ik zou van u graag antwoorden op onze vragen krijgen. U bent een meester in de diplomatie, maar ik zou graag een antwoord horen.

Marset Campos
Mevrouw de Voorzitter, in mijn hoedanigheid van arts betreur ik ten zeerste dat zich in Latijns-Amerika een variant van de epidemiologie heeft ontwikkeld die epidemiologie van het geweld wordt genoemd.
Dat is geen natuurlijk fenomeen. Deze epidemie heeft geen baat bij een epidemiologische studie zoals voor andere ziekten wel het geval is; zij is het gevolg van de steun die de voormalige dictaturen van deze landen hebben genoten van Noord-Amerika.
Kenmerkend voor Europa is daarentegen dat het voortdurend de mensenrechten verdedigt en gelijkheid en gerechtigheid eist. Precies daarom geloof ik dat het onze verantwoordelijkheid is het verschil tussen de Noord-Amerikaanse invloed, die almaar weer bloed doet vloeien, en de invloed van de Europese Unie, die vrede en eenheid tot stand brengt, duidelijk tot uiting te laten komen.
De Commissie zou dan ook krachtdadig moeten optreden om volledige opheldering te eisen en passende maatregelen te treffen.

Miranda de Lage
Mevrouw de Voorzitter, met pijn in het hart, uiting gevend aan mijn bedroefdheid en woede, en ook met een gevoel van frustratie, neem ik eens te meer het woord in deze Vergadering om het geweld te veroordelen, alle mogelijke vormen van geweld, niet alleen het geweld dat in Colombia maar in de hele wereld wordt gepleegd.
Een terroristische golf van geweld die het op de verdedigers van de mensenrechten heeft gemunt, die Eduardo Umana Mendoza heeft vermoord na twee dagen van tevoren María Arango Fonnegra en Jesús María Valle Jaramillo om het leven te hebben gebracht, en daarmee is het einde van de lijst nog lang niet in zicht. Een terroristische golf van geweld die ook verantwoordelijk is voor de moord op de voormalige minister van Defensie, op parlementsleden, gemeenteraadsleden, journalisten, boeren, vrouwen en kinderen. Kortom, niemand ontsnapt eraan.
Geweld dat wordt gepleegd in naam van de gerechtigheid - hoe ironisch - of om gerechtigheid af te dwingen. Geweld dat afperst en ontvoert, geweld dat met fascisme, drugsterrorisme en maffia doorspekt is. Geweld dat een bedreiging betekent voor degenen die in de democratie en de rechtsstaat geloven en weigeren zich in deze situatie te schikken, omdat zij ervan overtuigd zijn dat er een weg naar de vrede bestaat, en die zo grootmoedig zijn dat zij menselijke doelwitten vormen in hun vreedzame strijd om democratie, vrede en vrijheid.
Mevrouw de Voorzitter, in tegenstelling hiermee en als teken van hoop, zou ik de aandacht willen vestigen op het tomeloze engagement van vele duizenden Colombiaanse mannen en vrouwen die ondanks de uiterst moeilijke en complexe situatie waarin zij verkeren blijk geven van een bewonderenswaardig heroïsme en menselijke waardigheid.
Binnen enkele dagen vinden in Colombia presidentsverkiezingen plaats. Het is belangrijk, noodzakelijk en onontbeerlijk dat dit proces in alle rust verloopt. De vrede kan niet lang meer uitblijven. Wij moeten waakzaam zijn en alle inspanningen steunen, maar tegelijkertijd moeten wij de terroristische groeperingen met klem verzoeken de wapens neer te leggen door hen ervan te overtuigen dat hun tijd voorbij is en dat zij moeten begrijpen dat de democratie steeds als winnaar uit de bus komt terwijl het geweld altijd en overal de verliezende partij zal zijn.

Lenz
Mevrouw de Voorzitter, zoals mevrouw Miranda de Lage kan ook ik alleen maar zeggen dat wij telkens opnieuw moeten wijzen op de schanddaden - die wij al vaak hebben veroordeeld - die ook in Colombia, waar het geweld hoogtij viert, jammer genoeg telkens opnieuw worden begaan. Eduardo Umana Mendoza is de derde mensenrechtenactivist die op korte tijd is vermoord. Wij moeten eisen dat de verdedigers van de mensenrechten bij hun werk beter worden beschermd.
De regering slaagt er kennelijk niet in de situatie onder controle te krijgen. Geweld is echter geen oplossing, zeker niet voor het volk, dat ook in Colombia daardoor het zwaarst wordt getroffen. In Colombia heerst het geweld en kan het volk daartegen niets doen.
Ook na de verkiezingen op 31 mei zullen de moorden niet stoppen. Dat blijkt uit de moord op de ex-generaal Fernando Landazabal, die presidentskandidaat Andrès Pastrana, ook met betrekking tot de vredesstrategie die hij zou voeren, met raad en daad bijstond. Ook andere kandidaten staan op de zwarte lijsten van beide partijen. Zo brengt men geen democratie tot stand en lost men de problemen niet op. Wij roepen de regeringen, de kandidaten en alle partijen ertoe op eindelijk een vreedzame politieke oplossing te vinden en het volk democratie en vrede te brengen.

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, het U.S. State Department heeft in zijn recente bericht over mensenrechten de situatie in Colombia slecht genoemd en dat wil wat zeggen. Met name heeft men de cultuur van de straffeloosheid als een verslechtering in de situatie aldaar aangemerkt. We hebben gezien waar dat toe kan leiden. Mensenrechtenactivisten doen belangrijk werk, ook in Colombia. De Colombiaanse staat heeft daar belang bij. Ik denk dat de Commissie en de Raad de Colombiaanse regering nog een keer een duidelijk signaal moeten geven dat het ons nu menens is. Terecht vraagt de ontwerpresolutie vandaag om een verslag van de Commissie over de mensenrechtensituatie in Colombia. Ons akkoord met Colombia heeft een mensenrechtenclausule en niet voor niets. Ik vraag hiervoor ook de aandacht van de Raad die op 18 mei aanstaande bijeenkomt. Waakzaamheid is geboden.
Turkije

Langen
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, eens te meer moet het Parlement uiting geven aan zijn bezorgdheid over de mensenrechtensituatie en de meningsvrijheid in Turkije. Wij doen dat zonder hautaine overschatting van onze mogelijkheden en zonder onze eigen problemen, ook binnen de Europese Unie, te minimaliseren. De laffe aanslag op de heer Birdal, voorzitter van het Comité voor de mensenrechten, en de processen tegen de leden van de voormalige Refah wegens het uiten van politieke meningen zijn ongehoord.
De democratische landen zijn ervan overtuigd dat het verbieden van partijen geen oplossing is. Het is in de eerste plaats geen alternatief voor het debat met politiek andersdenkenden in Turkije, bijvoorbeeld met de partij van de heer Erbakan en Fazilet, de partij die daaruit is voortgekomen. De democratische landen staan terecht zeer terughoudend tegenover het verbieden van partijen, omdat algauw wordt gezegd dat een dergelijk verbod ondemocratisch is en de politieke activiteit en de meningsvrijheid beknot.
In Turkije zelf is een normaliseringsproces aan de gang, ten aanzien waarvan de niet-confessionele grondwet van Kemal Ataturk volgens mij tekortschiet omdat ze onvoldoende ruimte laat voor godsdienstbeleving en -vrijheid. Noch door partijen te verbieden, noch met gevangenisstraffen kan men beletten dat dit normaliseringsproces wordt voortgezet. Dat probleem moeten de Turkse samenleving en de Turkse partijen zelf oplossen.
Op een aantal terreinen worden de mensenrechten de laatste jaren beslist beter geëerbiedigd. Dat willen wij hier zeker niet ontkennen. Desondanks stellen wij met verbijstering vast dat aanslagen op journalisten en verdedigers van de mensenrechten niet met de nodige kordaatheid worden onderzocht en opgehelderd. Minister-president Yilmaz heeft na de laffe aanslag op de heer Birdal snelle opheldering beloofd. Wij hopen dat die er inderdaad zal komen.
Hetzelfde geldt voor de heer Erdogan, burgemeester van Istanbul, die tot tien maanden is veroordeeld omdat hij voor zijn politieke mening is uitgekomen. Zoiets kunnen wij volgens mij niet blijven aanvaarden. Daarom eisen wij dat de Turkse regering en het Turkse parlement de menings- en gewetensvrijheid eindelijk in praktijk brengen.

André-Léonard
Mevrouw de Voorzitter, zoals velen onder ons heb ook ik de gelegenheid gehad Akin Birdal, de voorzitter van de Turkse organisatie voor mensenrechten, te ontmoeten. Uit zijn blik sprak altijd droefenis, een heel begrijpelijke droefenis, daar iemand in een land zoals Turkije, niet alleen moed, ja zelfs stoutmoedigheid moet bezitten, maar ook een enorm doorzettingsvermogen om zijn leven te kunnen wijden aan de verdediging van andermans levens. Ik ben absoluut niet verbaasd over de aanslag op hem en ik denk dat de heer Birdal deze zelf ook wel min of meer verwachtte. Hij is herhaaldelijk bedreigd en heeft nooit over enige politiebescherming kunnen beschikken.
Ik hoop van ganser harte dat de heer Birdal overleeft en zijn activiteiten zal kunnen voortzetten. Ik doe een beroep op de Turkse autoriteiten opdat de daders van deze aanslag voor de rechtbank worden gedaagd.
Turkije heeft de Universele Verklaring van de rechten van de mens ondertekend en kan niet doorgaan met zijn repressieve beleid en met de vervolging van journalisten, rechters, parlementsleden, verdedigers van de mensenrechten, Koerden of eenvoudige burgers. De veroordeling van de burgemeester van Istanbul, de heer Erdokan, is een voorbeeld te meer - als er nog meer voorbeelden nodig waren - van de trieste situatie. Turkije moet wel beseffen dat er altijd mensen als Birdal en Leyla Zana zullen zijn die luidkeels zullen roepen dat de vrijheid niet kan worden vermoord.

Karamanou
Mevrouw de Voorzitter, moordaanslagen, gevangenisstraffen voor intellectuelen, politici en journalisten, straffeloosheid voor parastatale en paramilitaire organisaties, politietoezicht op en strafbaarheid van politieke activiteiten, politieke vervolgingen, geënsceneerde rellen, beschimping van politiek en democratie: dat zijn helaas de verschijnselen die zich in het huidige Turkije voordoen. De aanslag op Akin Birdal, de voorzitter van de Commissie mensenrechten, is het gevolg van een verziekt politiek klimaat waardoor geweld en acties van parastatale organisaties in de hand worden gewerkt en de democratische rechten en algemeen de mensenrechten van het Turkse volk worden aangetast. Onder het mom van het islamitisch gevaar is er een golf van vervolgingen van regimetegenstanders op gang gebracht. Dit regime schrok er niet voor terug een partij af te schaffen en fabriceert zelfs gerechtelijke uitspraken om bepaalde vooraanstaande politici, zoals de burgemeester van Istanbul, de heer Erdogan, uit te schakelen. Wij wachten nu af welk lot Recai Kutan beschoren zal zijn, die vanmorgen tot voorzitter is gekozen van de Fazilet-partij.
Het Europees Parlement moet zonder aarzelen iets ondernemen om de Turkse regering te dwingen de rechten van het Turkse volk te respecteren en haar verplichtingen op grond van de douane-unie en haar andere internationale verbintenissen na te komen. Wij willen dat de daders van de moordaanslag op Akin Birdal bekend worden gemaakt. Wij willen dat het arrest van de rechtbank voor staatsveiligheid tegen de burgemeester van Istanbul en tegen de 16 ondernemers wordt herroepen. Wij willen dat alle politieke gevangenen in Turkije worden vrijgelaten. De rechten van de mens zijn geen interne aangelegenheid voor elk land.

Roth
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, beste Akin Birdal, wij zijn verbijsterd en geschokt, bedroefd en boos over de brutale moordaanslag die op jou is gepleegd. Akin, wij hopen dat je opnieuw gezond zult worden, dat je opnieuw de oude, altijd dappere, vastberaden, hoopvolle, menselijke, vrolijke en vooral onwrikbare Akin Birdal zult worden.
Akin, deze aanslag op jou was ook een aanslag op de democratie in Turkije, op de mensenrechten, op allen die zich voor een democratisch Turkije inspannen. Dit was een aanslag op allen die voor een politieke oplossing van het Koerdische vraagstuk ijveren. De democratisering in Turkije houdt rechtstreeks met een politieke oplossing voor het Koerdische vraagstuk verband.
Wij vragen dat de Turkse regering eindelijk werk maakt van de bescherming van de mensenrechten. Wij vragen dat ze dat niet elke keer alleen maar belooft, maar dat ze werkelijk een stabiele basis voor de burgerrechten, mensenrechten en grondrechten in Turkije legt - meningsvrijheid, persvrijheid en het recht om een partij op te richten - ook voor leden van de Fazilet-partij.
Wij vragen dat de dialoog eindelijk wordt aangevat, want alleen zo kan er een politieke oplossing komen. Een militaire oplossing is geen oplossing. Wat Akin is overkomen, overkomt elke dag ook vele anderen. Er moet een einde komen aan het geweld. Akin, word asjeblief weer gezond.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Marín, dames en heren, aanleiding tot dit debat en tot de ontwerpresolutie is de veroordeling van een politicus van de voormalige Refah-partij. Het is erg dat een land denkt dat het politieke debat, ook met de politieke en fundamentalistische islam, voor de rechtbank en met gerechtelijke uitspraken moet worden gevoerd. Daarbovenop komt nu de aanslag op Akin Birdal.
Zoals verschillende sprekers al zeiden, was en is Birdal een strijder, een onvermoeibare en dappere verdediger van de mensenrechten, niet alleen in Turkije maar ook ver daarbuiten, waar hij voor velen een lichtend voorbeeld is. Hoewel hij wist en voelde dat dit zich tegen hem kon keren, heeft hij onverdroten voor de mensenrechten geijverd. Vandaar onze gezamenlijke oproep aan Turkije.
Turkije wil tot de Europese Unie toetreden. De gesprekken zijn wellicht - en volgens mij zeker - niet goed verlopen, vooral die welke de Raad in de herfst van vorig jaar met Turkije heeft gevoerd. Voorts kunnen wij alleen maar duidelijk zeggen dat wij Turkije in de Europese Unie slechts kunnen toelaten als het, naast vele andere rechten, vooral de mensenrechten eerbiedigt.
Turkije moet ook beseffen dat de eerbiediging van de mensenrechten tevens inhoudt dat bescherming wordt geboden aan hen die voor de mensenrechten opkomen. Ik ben een optimist en ben er dan ook van overtuigd dat bij de regering of in het leger niemand deze aanslag op de heer Birdal toejuicht. Dat is echter onvoldoende. Turkije mag niet alleen geen genoegen scheppen in zulke aanslagen, maar moet alles in het werk stellen om ze te verhinderen. Dat is ook de voorwaarde om Turkije als lid van de Europese Unie te kunnen verwelkomen. De Turkse regering moet dat goed beseffen.

Hadzidakis
Mevrouw de Voorzitter, de twee vraagstukken die wij vandaag bespreken, de moordaanslag op Akin Birdal, de voorzitter van de Turkse Commissie voor de rechten van de mens en de veroordeling van de burgemeester van Istanbul, de heer Erdogan, hebben een gemeenschappelijke noemer. Zij zijn beide het gevolg van de heel speciale opvattingen die het Turkse establishment, en met name het Turkse leger, over de rechten van de mens hebben. De moordaanslag is het toppunt van alle aanslagen en vervolgingen waarmee Akin Birdal tot nu toe zijn inzet voor de mensenrechten heeft moeten betalen. Vaak ging achter deze aanslagen de overheid schuil. De heersende klasse in Turkije verdraagt geen ongenoegen, protest en andere opvattingen.
De veroordeling van de burgemeester van Istanbul laat zien hoe de overheid probeert met geweld haar wil op te leggen. Het fundamentalisme is ongetwijfeld een groot gevaar voor de democratie. Echte democratie kan men echter niet beschermen met veroordelingen en geweld. Echte democratie kan men alleen met argumenten beschermen. De burgemeester van Istanbul werd veroordeeld tot gevangenisstraf, omdat hij een gedicht voorlas. Dit is werkelijk een grove overdrijving. Daardoor zullen zijn standpunten, in de mate waarin dit fundamentalistische standpunten zijn, zelfs meer gehoor vinden onder de bevolking en zeker niet minder. Daarom moet men duidelijk zijn. De weg van Turkije naar Europa moet via de eerbiediging van de mensenrechten lopen en laten wij hopen dat de Turkse regering deze weg uiteindelijk zal inslaan.

Eisma
Voorzitter, hoe terecht de kritiek van Turkije op de Europese Unie ook is, dat ze zich in het kader van MEDA, het kader van de douane-unie en het kader van de toetreding in de steek voelen gelaten, dat ontslaat ons niet van de plicht om Turkije op de naleving van de mensenrechten te blijven wijzen en in dit verband treft ons de aanslag op Birdal en de veroordeling tot tien maanden gevangenisstraf van de burgemeester van Istanbul omdat hij in een politieke toespraak de seculiere staat ter discussie zou hebben gesteld. Onvoorstelbaar dat iemand daarvoor deze veroordeling krijgt en wij verwachten dan ook van de Turkse autoriteiten dat zij alles in het werk stellen om degene die de aanslag op Birdal heeft gepleegd voor de rechter te dagen. Wij verwachten ook dat het vonnis van de rechtbank met betrekking tot Erdogan nietig zal worden verklaard.
Tenslotte, Voorzitter, dringen wij er echt bij de Turkse regering op aan werk te maken van de wetgeving die nodig is voor verdere democratisering op grond van het principe van vrije meningsuiting. Ik heb in dit verband niets toe te voegen aan datgene wat Claudia Roth in dit verband heeft opgemerkt.

Vanhecke
Mevrouw de Voorzitter, het spreekt vanzelf dat ik mij aansluit bij de voorliggende resolutie die de zorgwekkende schendingen van de meest elementaire mensenrechten en van de vrije meningsuiting in ons buurland Turkije terecht aan de kaak stelt. Al voeg ik daaraan toe dat de vrije meningsuiting ook in onze Europese landen niet altijd meer gegarandeerd is wanneer men bijvoorbeeld mijn politieke opvattingen verdedigt. Sta mij echter toe te zeggen dat deze resolutie zeer zorgvuldig de kern van de zaak vermijdt, zoals dat trouwens ook het geval is wanneer het om die andere abonnee van mensenrechtenschendingen, de volksrepubliek China, gaat.
De kern van de zaak is dat de Europese Unie als geheel en de lidstaten afzonderlijk nooit tegenover Turkije duidelijke taal hebben gesproken wanneer die duidelijke taal eens wat meer dan een papieren protest zou inhouden. Dit eigenste Parlement keurde vóór een paar jaren de douane-unie met Turkije goed, en bijkomend tot het jaar 2000 zo'n 14 tot 15 miljard frank Europese steun, zonder zelfs maar de geringste opschortende voorwaarden te stellen. Nochtans wist men toen zoals vandaag zeer goed hoe het in Turkije met de mensenrechten was gesteld, wist men dat het Turkse leger een deel van Cyprus bezet houdt en dat in Turkije op het Koerdische volk minstens een culturele genocide wordt toegepast, om maar die voorbeelden te noemen.
Ik voeg daar nog aan toe dat wij met deze resolutie opnieuw een kans missen om tegenover de Turkse regering en het Turkse volk te zeggen dat wij met ons buurland en ons buurvolk de allerbeste relaties willen onderhouden, maar dat Turkije nooit zal kunnen toetreden tot de Europese Unie, doodeenvoudig omdat Turkije cultureel, geschiedkundig, volkerenkundig en zelfs geografisch geen Europees land is. Indien wij dat niet durven zeggen, zullen de problemen later alleen maar groter worden en ik denk daarbij, maar vooral niet in de laatste plaats, aan het probleem van de miljoenen Turkse gastarbeiders en tijdelijke immigranten in Europa.
Maleisië-Indonesië

Van Dijk
Voorzitter, de situatie in Indonesië is de laatste weken en met name ook de laatste dagen volledig uit de hand gelopen. Het regime treedt keihard op tegen demonstranten en daarbij zijn intussen tientallen doden gevallen. Dat is volstrekt onacceptabel.
Voor de eerste keer heeft Soeharto gisteren gezegd dat wanneer het vertrouwen van het volk er niet meer was hij zou overwegen af te treden. Dat wordt dan hoog tijd dat hij dat doet, want dat vertrouwen is duidelijk weg. De economische crisis waar dit regime verantwoordelijk voor is, wordt op de mensen in Indonesië afgewenteld. Ik moet eerlijk zeggen dat het IMF maatregelen eist van Indonesië die de situatie voor de bevolking niet echt verbeteren, maar zelfs tot nog grotere armoede leiden.
Niemand wijst naar de verantwoordelijkheid van het regime en de vriendenkliek daaromheen die zich de afgelopen tientallen jaren op een ernstige manier hebben verrijkt.
Tegelijkertijd kijken wij naar Maleisië waar duizenden en duizenden mensen uit Indonesië zitten, al dan niet onlangs daar naar toe gegaan als vluchteling. Anderen zitten daar al langer en die mensen worden zonder aanzien des persoons en zonder te kijken naar hun vluchtmotieven massaal gedeporteerd terug naar Indonesië, waar zeker een aantal van hen grote gevaren lopen. Aan deze situatie moet werkelijk een einde komen.

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, decennia van politieke almacht en familiale verrijking en volledig gebrek aan interesse voor het lot van de Indonesische burgers hebben deze laatsten reddeloos en radeloos gemaakt. Zij hebben niets meer te verliezen, behalve dan een president. Laten wij dan maar hopen, zoals mevrouw Van Dijk zegt, dat Soeharto inderdaad bepaalde conclusies trekt. Zijn volledig ondemocratisch gearrangeerde herverkiezing luidde al een tijdperk in van absolute terreur. De financiële problemen zijn ook nog verergerd en door de politieke onrust en de manier van optreden van de troepen van Soeharto lijkt mij dat het IMF en de Wereldbank hun ideeën wellicht moeten herzien.
Het Europees Parlement dient, zoals gebruikelijk, een duidelijke oproep tot democratisering aan de Indonesische leiders en wellicht ook aan de opvolgers van Soeharto te doen, en de Raad en de Commissie moeten alle steun, behalve humanitaire hulp overigens, stopzetten en evenzeer moet de Amerikaanse regering overtuigend hetzelfde doen. Een duidelijke aanpak van de crisis zal het meeste effect hebben. Wij hebben te maken met een gigantisch land en ik denk dat wij gigantische problemen kunnen voorkomen als wij dat doen.

Harrison
Mevrouw de Voorzitter, afgelopen januari maakte ik deel uit van een delegatie van het Europees Parlement tijdens een feitenonderzoek in Maleisië. De reis vond plaats op het hoogtepunt van de crisis op de financiële markt en in de effectenhandel. We voelden mee met de Maleise autoriteiten in hun poging de gevolgen van deze moeilijkheden te beheersen. Onderdeel van het probleem is de benarde positie van de gastarbeiders, waar er in Maleisië ongeveer 1 miljoen van zijn op een totale bevolking van 22 miljoen.
U kunt zich wellicht voorstellen hoe ontsteld we waren toen we hoorden van de onaanvaardbare uitzetting van tienduizenden hoofdzakelijk Indonesische buitenlandse arbeiders als antwoord op de economische crisis, en van de dood van acht Indonesiërs die in centra voor illegale immigranten in bewaring waren gesteld. Ook het bericht dat Lim Guan Eng gevangen genomen dreigde te worden, kwam als een desillusie. We hebben zijn vader nog ontmoet in diens rol als oppositieleider. Lim Guan Eng zou gevangen worden gezet enkel en alleen omdat hij publiekelijk de bezorgdheid deelde over de behandeling van het slachtoffer in een beruchte verkrachtingszaak. Als Lim Guan Eng zijn zetel in het parlement zou kwijtraken vanwege zijn milde kritiek op de Maleise regering, zouden daarmee de grondbeginselen van de democratie worden geschonden.
Het feit dat de dochter van de premier, Marina Mahathir, door de autoriteiten wordt ontzien, hoewel ook zij zich bij tijd en wijle kritisch over de regering heeft uitgelaten, riekt naar discriminatie. Ik zou daar overigens aan willen toevoegen dat onze delegatie buitengewoon onder de indruk was van het werk dat zij en haar stichting verrichten in de strijd tegen de aidsepidemie in Maleisië.
Tenslotte zou ik willen benadrukken dat duurzame handelsbetrekkingen, investeringen en economische ontwikkeling nooit tot stand kunnen komen zonder democratisering, respect voor de rechtsstaat en mensenrechten. We zijn ten alle tijde bereid Maleisië een vriendschappelijke hand toe te steken om het land te helpen deze nobele ambities te verwezenlijken.

Jarzembowski
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de economische en politieke situatie in Indonesië loopt jammer genoeg helemaal uit de hand. De Fractie van de Europese Volkspartij roept de Indonesische regering ertoe op onverwijld een einde te maken aan het harde optreden van politie en leger tegen vreedzame demonstranten en de Chinese minderheid in het land tegen aanvallen van herrieschoppers te beschermen. Een aantal leden van de Chinese minderheid zijn al vermoord. De politie moet daaraan een einde maken.
Ik vrees echter dat de situatie in Indonesië alleen maar onder controle kan worden gebracht als de politieke leiders in Indonesië de weg vrijmaken voor een echte democratisering. Daarom moet niet alleen de president, maar de gehele leidende klasse opstappen.
Tenslotte wil ik de Maleisische overheid en het Opperste Gerechtshof er nog toe oproepen het recht op vrije meningsuiting, meer bepaald van afgevaardigden, te respecteren. Wij hebben vertrouwen in het gerecht en hopen dat het dat vertrouwen niet zal beschamen.
Tibet

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, wij kunnen niet anders dan zwaar geschokt zijn door het feit dat een continu groeiend aantal Tibetaanse activisten besloten heeft hun toevlucht te nemen tot extreme middelen zoals een langzame dood sterven door hongerstaking. Men moet zich wel rekenschap geven van het feit dat dit alles het gevolg is van de wanhoop van het Tibetaanse volk na 40 jaar Chinese bezetting en geweldloos verzet.
Tegenover deze situatie en hun - vooral tot de Verenigde Naties gerichte, dat zij toch even in herinnering gebracht - verzoeken om het debat over Tibet opnieuw op gang te brengen op basis van de resoluties 59, 61 en 65 - benoeming van een buitengewoon rapporteur om de toestand in Tibet te onderzoeken, aansporing van China tot het houden van een referendum onder auspiciën van de VN om na te gaan wat het Tibetaanse volk zelf wil - geloof ik dat wij niet kunnen nalaten een teken van solidariteit te geven aan het Tibetaanse volk en dan ook krachtig te verzoeken, de kwestie-Tibet om te beginnen op de agenda te plaatsen van de volgende Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en gevolg te geven aan de andere verzoeken van de Tibetaanse militanten.

Fassa
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, het probleem-Tibet is vandaag meer dan ooit actueel. Zoals reeds gezegd kan en moet de Organisatie van de Verenigde Naties in dit kader tenminste drie maatregelen nemen: in de eerste plaats het debat over Tibet hervatten op basis van de in het verleden goedgekeurde resoluties, in de tweede plaats een buitengewoon rapporteur voor dit gebied benoemen en in de derde plaats China vragen een referendum te organiseren, dat het recht op zelfbeschikking van het Tibetaanse volk garandeert.
Daarom vroegen en vragen de zes hongerstakers, en met hen het hele Tibetaanse volk, die enigszins onder een voorwendsel door de Indiase politie belet werden hun protestactie voort te zetten.
Vooral de tweede maatregel waar zij om vragen is van bijzonder groot belang: de benoeming van een VN-rapporteur waaraan de benoeming gekoppeld zou moeten worden - waar Raad en Commissie helaas ondanks het eerdere verzoek van het Parlement nog geen gevolg aan hebben gegeven - van een vertegenwoordiger van de Europese Unie voor Tibet. Kortom de Europese Unie mag er niet mee doorgaan sterk te zijn ten opzichte van de zwakkeren en zwak ten opzichte van de sterken.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, waarde collega's, ons Parlement kan maar één conclusie trekken: zijn beleid, zijn voorstellen worden systematisch door de Raad en de Commissie genegeerd. De enige uitzondering is commissaris Marín, die enkele goede maatregelen en initiatieven heeft genomen.
Er is niets terecht gekomen van onze resoluties over de vrijlating van alle politieke gevangenen in Tibet, over de vrijlating van de Panchen Lama, over de eerbiediging van de rechten van de mens, over de oprichting van een enquêtecommissie, over de benoeming van een hoog gezant van de Unie voor Tibet en over de onderhandelingen tussen China en Tibet.
Dankzij het aandringen van de Amerikanen zijn tenminste enkele beroemde dissidenten, zoals Wei Jingsheng en Wang Dan, vrijgelaten, of liever gezegd het land uitgezet. De Europese Unie slaagt nergens in. Na maandenlang, ja zelfs jarenlang aandringen van het Parlement stellen wij helaas vast dat althans commissaris Brittan en talrijke leden van de Raad systematisch een stokje steken voor de verzoeken van het Parlement.
In de tijd van het fascisme in Italië zei Churchill: "Als ik nu Italiaan was geweest, was ik fascist geweest" . Ik denk dat wij met een zekere parafrase de heer Brittan zonder meer de volgende woorden in de mond zouden kunnen leggen: "Als ik Chinees zou zijn geweest, was ik communist of nationaal-fascist geweest" , hetgeen op hetzelfde neerkomt.

Colajanni
Mevrouw de Voorzitter, ik begrijp de redenen die de indieners ervan ertoe gebracht hebben deze resolutie uit te werken en voor een gedeelte, een heel groot gedeelte zelfs, kan ik het eens zijn met hun voorstellen. Ik wil echter opmerken dat op dit moment voor de eerste keer een bezoek aan Tibet plaatsvindt van de trojka dat een bepaalde tijd zal duren en het lijkt gepast in de eerste plaats het einde van dat bezoek af te wachten en de Raad te vragen verslag uit te brengen over de resultaten van dat bezoek, omdat ik geloof dat dit elementen kan toevoegen aan het standpunt van het Parlement, waarna onze fractie bereid is met de Raad in discussie te gaan en een resolutie op papier te zetten, die rekening houdt met al deze elementen en zo een alomvattende resolutie kan worden, waarin het essentiële onderwerp aan bod komt, namelijk het verzoek van de Dalai Lama directe onderhandelingen te beginnen, zonder voorwaarden, alsmede vele van de punten die naar voren gebracht werden door voorgaande sprekers.
Ik ben van mening dat het van belang is de conclusies van het bezoek van de trojka de revue te laten passeren, vooral omdat het de eerste keer is dat de trojka er een bezoek aflegt.
Dat was mijn eerste punt. Natuurlijk stelt onze fractie zich solidair op met de activisten die nu bezig zijn met een dramatische hongerstaking en verbinden wij ons er openbaar toe de kwestie-Tibet vooruit te helpen door middel van een meer volledig politiek debat en dito resolutie.
Ik wil ook nog iets zeggen over de volgende resolutie betreffende organenhandel. Wij geloven dat wij geen elementen in handen hebben om te kunnen oordelen. Ook in dit kader willen wij erop wijzen dat over een paar weken de afvaardiging van het Parlement een bezoek zal brengen aan China. Misschien is het beter, in plaats van ons uit te spreken over een resolutie waarover geen informatiezekerheid bestaat, de Parlementsdelegatie op te dragen deze kwestie aan te kaarten en te trachten informatie in te winnen gedurende haar bezoek. Anders begrijp ik niet waarom wij anders die delegaties sturen. Wanneer de delegatie terug is en deze elementen bevestigd zijn, dan zullen wij een resolutie opstellen over dit onderwerp. Dat is de houding van de socialistische fractie.

Moreau
Mevrouw de Voorzitter, met de onderhavige, aan het Europees Parlement voorgelegde teksten wordt het vijftigtal resoluties, waarin wij sedert 1994 onze veroordeling uitspraken over China, met twee aangevuld. Geen enkel land in de wereld krijgt een dergelijke behandeling.
De Commissie en de lidstaten doen alles om goede betrekkingen met China te onderhouden, hetgeen natuurlijk enige wrijving over met name de kwestie van de rechten van de mens niet uitsluit.
Helaas heeft het Europees Parlement, onder druk van een aantal leden, besloten tegen de stroom op te varen, helaas zonder dat het merendeel van de leden zich daar iets van aantrekt, aangezien wij nog slechts met een twintigtal mensen in deze zaal aanwezig zijn.
De resolutie over Tibet gaat uit van feiten die zich in India hebben voorgedaan. De resolutie over de verkoop van menselijke organen haakt in op een in de Verenigde Staten en Duitsland begonnen campagne die echter geen enkel bewijs heeft gebracht.
In de resolutie over Tibet steekt men de separatistische bewegingen een hart onder de riem. Dit gebeurt met name door de verwijzing naar een Tibetaanse regering in ballingschap. Daardoor wordt echter getornd aan een elementaire internationale regel: de eerbiediging van de territoriale integriteit van elk land. Dat is iets gevaarlijks en zal zeker niet bijdragen aan een verbetering van de situatie.
De vrede en de dialoog over de rechten van de mens behelst wederzijds respect, vooral wanneer het gaat over een land met meer dan een miljard inwoners zoals China.
Daarom vraag ik de collega's deze twee resoluties over China te verwerpen.
Organenhandel in China

André-Léonard
Mevrouw de Voorzitter, willekeurige arrestaties, doodstraffen, executies, het wegnemen van organen: dit is het verschrikkelijke scenario in China waar onmiddellijk een eind aan moet worden gemaakt. Het aantal executies van gevangenen stijgt gestadig: volgens Amnesty International was dit in 1995 niet minder dan 2.100.
De internationale gemeenschap is echter bevreesd voor haar investeringen en onthoudt zich derhalve van veroordeling van de schending van de grondrechten of mompelt wat binnensmonds.
Wij weten dat het gevangeniswezen in China als het ware omringd is door een ondoordringbare muur. Organen worden bij gevangenen weggenomen en dan verkocht en getransplanteerd zonder toestemming van de betrokken persoon of zijn familie.
Aangezien de Europese Unie niet bij machte is maatregelen te nemen tegen deze schendingen, zal de parlementaire delegatie die binnenkort naar China reist, alles in het werk moeten stellen om een eind te maken aan deze verschrikkelijke praktijken. Intussen moet de Commissie nadenken over de mogelijkheid een Europese wetgeving inzake de handel in menselijke organen uit te vaardigen.
Wij vragen de Commissie en de Raad op internationaal vlak alle mogelijke initiatieven te ontplooien om een eind te maken aan deze afschuwelijke handel.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, aangezien collega Colajanni de kwestie van het bezoek van de afvaardiging van het Parlement aan China in het midden brengt, zou ik de collega's willen vragen hoeveel weken er in een jaar zijn. Welnu het zijn er 53. En wanneer ging onze afvaardiging naar China? Uitgerekend in de week van de verjaardag van Tienan Men. En dit dankzij ons secretariaat en onze afvaardiging voor de betrekkingen met China. Dat is ons Parlement, dat is de wijze waarop ons Parlement gehoor geeft aan ons verzoek, aan onze veroordeling van de schending van de mensenrechten, aan de beschuldigingen die wij vandaag naar voren brengen betreffende een afgrijselijk feit - anders valt het niet te noemen - met betrekking tot Tibet. Dat is het antwoord aan Tibet, aan Turkistan, aan heel Mongolië, over het lot van een miljard driehonderd miljoen Chinezen die - tot bewijs van het tegendeel - niet in een democratie leven.
Het wordt tijd dat wij ermee ophouden te zeggen dat we ergens op zullen wachten. De Tibetanen wachten al veertig jaar en hebben geen enkel antwoord gekregen; de Chinezen wachten al vijftig jaar sinds de lange mars en hebben geen enkele vooruitgang gezien op het vlak van de mensenrechten. Wij kunnen ook nog doorgaan en een klaagzang aanheffen over India en zijn kernproeven. Niemand is voorstander van kernproeven, maar net zoals Frankrijk of Engeland in de jaren "30 geconfronteerd werden met een nazi-bewind, zo staat India - waar geen volledige democratie heerst, dat zal niemand ontkennen - tegenover het grootste totalitaire wereldrijk, en dan wil men dat het de mogelijkheid zich te verdedigen opgeeft! Ik zou willen dat men ook daarover een beetje zijn verstand begint te gebruiken.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, naar mijn mening hebben wij hier te maken met twee uiterst ernstige feiten, die zich voordoen in een aantal delen van de wereld: in de eerste plaats, het blijven toepassen van die onmenselijke methode voor het plegen van een misdrijf: de doodstraf; in de tweede plaats, de internationale handel in organen. Het gaat hier om twee feiten die zich afspelen in meerdere delen van de wereld maar vooral voorkomen in een en hetzelfde land, namelijk China. Mocht er nog iemand twijfelen aan het bestaan van het doodvonnis in China - en hoe valt dat te loochenen? - dan ziet deze persoon uit deze vergaderzaal China ongetwijfeld nog als een baken van democratie en communisme.
Het andere element dat hier naar voren gebracht moet worden is dat de logica van de handel, die in de hele wereld te vinden is, natuurlijk ook geldt voor China. Er zijn voldoende volwaardige elementen om te bewijzen, dat in China de repressieve aanpak gekoppeld wordt aan de logica van het verhandelen van het menselijk lichaam: een gedachtegang die zich uitbreidt over de hele wereld en die wij ook binnen onze eigen landen via het systeem van octrooien op levende organismen aangemoedigd hebben.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat u nu niet denkt dat ik de heer Falconer ben als ik het over de aanwezigheid van afgevaardigden heb. In de eerste plaats wil ik erop wijzen dat de heer Avgerinos hier niet aanwezig is. Hij heeft de opdracht gekregen de opzet van het actualiteitendebat eens opnieuw te bekijken. Tijdens het actualiteitendebat ben ik altijd aanwezig, maar hem heb ik zelden gezien. Het verbaast mij dan ook niet dat hij terzake een aantal warrige voorstellen doet.
Wat nu het onderwerp van dit debat betreft, wil ik het volgende zeggen. Als ik zie wat in China gebeurt en hoor wat de vorige sprekers daarover hebben gezegd, als ik zie wat daar op het gebied van de organenhandel gebeurt - ook verschillende organisaties zoals China Watch en het Fresenius-genootschap berichten daarover - heb ik de indruk dat ik naar een griezelfilm zit te kijken. In China worden mensen op bestelling zo geëxecuteerd dat bepaalde organen niet worden beschadigd, zodat men deze daarna kan verkopen. Het aantal doodvonnissen en executies maar ook de methodes die daarbij worden gebruikt, worden in China als staatsgeheim beschouwd. De nieuwe strafproceswet zorgt ervoor dat processen zo kunnen worden gevoerd dat een rechtmatige verdediging van de beklaagden onmogelijk wordt en dat van iets vanzelfsprekends als het bijwonen van processen zelfs geen sprake kan zijn.
Het Europees Parlement heeft het altijd voor terdoodveroordeelden opgenomen en zich tegen de doodstraf uitgesproken. Ook bij dergelijke afschuwelijke praktijken na de voltrekking van de doodstraf mogen wij niet zwijgen. Wij moeten hier een duidelijk standpunt innemen. Ik vind het dus niet meer dan normaal dat wij minimumvoorwaarden stellen en eisen dat aan die praktijken een einde komt. De Verenigde Naties, die zich dit jaar, naar verluidt, op basis van een resolutie van het Europees Parlement eindelijk met de slavenhandel zullen bezighouden, moeten ook een internationale enquêtecommissie oprichten. De Raad en de Commissie moeten alles in het werk stellen om de bij die organenhandel betrokken Europese ondernemingen een halt toe te roepen. Tenslotte moet ook onze delegatie tijdens haar bezoek aan China het onderwerp aankaarten.

De Voorzitter
Dank u, afgevaardigde. Ik wilde u alleen maar zeggen dat de heer Avgerinos en ik gisteren allebei aanwezig waren op een bijeenkomst en dat hij mij bij die gelegenheid gevraagd heeft hem hier vandaag te verontschuldigen. Ik geloof dat deze dagen wat problematisch voor hem zijn.

Manisco
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het willen hebben over de doodstraf en de macabere manier waarop daar in de Republiek China gebruik van wordt gemaakt. We zijn momenteel getuige van praktijken van een zeldzame gruwelijkheid.
We doen een dringend beroep op dit Huis om in ieder geval voor deze keer de feiten niet langer te verdoezelen omwille van politieke en economische belangen. De feiten - niet de propaganda, die er tegenwoordig alles aan doet om zwart wit te laten lijken - laten absoluut niets aan duidelijkheid te wensen over. Ze laten zien dat duizenden geëxecuteerde gevangenen in de Volksrepubliek China op ongekend wrede wijze worden gebruikt om tegemoet te kunnen komen aan de groeiende vraag naar donororganen bij rijke particulieren in Japan en het Westen.
De vorige maand hebben we de diplomatieke vertegenwoordigers van China in Brussel, de heren Huang Daosheng, Wan Wen en Wei Min, verzocht met bewijsmateriaal te komen dat de berichten over dergelijke verschrikkelijke praktijken kan weerleggen, maar zonder succes. We wachten nog altijd. Wat ons betreft dienen er nu maatregelen te worden genomen. Of moeten we concluderen dat voor dit Huis handelen in moreel evenwicht betekent dat onze meest gekoesterde waarden nooit mogen worden getoetst?
Doodvonnissen in Birma

Van Dijk
Voorzitter, ook in Birma voltrekken zich doodvonnissen. Vorige week zijn zes gevangenen ter dood veroordeeld die door Amnesty International helder worden aangemerkt als politieke gevangenen, maar daarvoor al zijn twintig andere gevangenen die ook beschouwd moeten worden als politieke gevangenen in gevangenschap gestorven. Naar het zich laat aanzien is dat een andere vorm van terdoodveroordeling of executie, maar die vindt dus wel plaats.
Bovendien treedt het Birmaanse leger hard op tegen etnische minderheden en executeert daarbij ook mensen zonder enige vorm van proces. Wij willen er graag bij de Birmaanse regering op aandringen om de doodstraffen af te schaffen en in ieder geval op te houden met de executies, al dan niet na een veroordeling. Mensen hebben recht op een eerlijk proces en politieke gevangenen horen te worden vrijgelaten. Binnen de Europese Unie wordt het toch echt tijd dat wij meer gaan aandringen bij het bedrijfsleven om op te houden te investeren in Birma en investeringen terug te trekken.

Maij-Weggen
Voorzitter, de militaire regering in Birma gaat zonder terughoudendheid door met het vervolgen van politieke tegenstanders. Eind april kregen twee studenten de doodstraf. Zij vormen twee leden van een groep van veertig mensen die in januari zijn gearresteerd vanwege oppositieactiviteiten. De andere achtendertig kregen intussen een gevangenisstraf variërend van drie tot veertien jaar. De laatste jaren zijn meer dan twintig mensen omgekomen in de gevangenis. Dus wij weten wat dat kan betekenen.
Vorige week werden opnieuw zes doodvonnissen uitgesproken. Allen Birmaanse burgers die door Amnesty International als politieke gevangenen worden beschouwd. Dat is nu acht doodstraffen en achtendertig zware gevangenisstraffen in enkele maanden tijd met alle gevaren die aan de gevangenisstraffen zitten.
Het is goed dat commissaris Marín hier zit. Wij hebben in 1996 het preferentieel stelsel voor Birma opgeheven na een reeks van ergerlijke gewelddadigheden door de militaire regering. In de Verenigde Staten en ook in het Amerikaans Congres wil men overgaan tot een investeringsstop. In februari hebben wij in dit Huis gevraagd of wij niet met meer maatregelen zouden moeten komen, waaronder een investeringsstop. Wordt het nu echt niet de hoogste tijd om samen met de Verenigde Staten die investeringsstop door te voeren en zo de militaire regering in Birma te dwingen om de democratie en de mensenrechten te respecteren en vooral om mevrouw Aung San Suu Kyi, die al zes jaar als gekozen president thuis gevangen zit, het recht te geven op de zetel die zij behoort in te nemen, namelijk het presidentschap van haar land.

Fassa
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, meer dan eens heeft dit Parlement beraadslagingen gevoerd over het dramatische probleem van de doodstraf. Wij hebben ons altijd onverbiddelijk opgesteld ten opzichte van de Verenigde Staten, hetzelfde ten opzichte van de Volksrepubliek China, ook al schijnt dat niet iedereen te bevallen, en wij moeten ons, voor zover mogelijk, nog harder opstellen ten opzichte van Birma. Hiervoor zijn redenen te over: ten eerste, het gebrek aan eerbiediging van het minimaal gegarandeerd procesrecht, zoals erkend in iedere rechtstaat; ten tweede, het zuiver politieke en meningsgebonden karakter van de misdrijven waaraan de veroordeelden zich zouden hebben schuldig gemaakt; ten derde, het systematisch gebruik van dit middel niet als straf maar om simpelweg dissidentie te onderdrukken, waarbij het leger tegelijkertijd aanklager, rechter en beul is.
De Europese Unie kan zich niet onttrekken aan het nemen van de nodige nuttige en passende maatregelen, met inbegrip van de meest meedogenloze economische sancties, om een einde te maken aan deze onaanvaardbare situatie.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, ik ga de verschillende resoluties over de verschillende door de EP-leden behandelde vraagstukken gezamenlijk beantwoorden. Wat Guatemala betreft, deelt de Commissie het leed en de verontwaardiging van het Parlement inzake de moord op monseigneur Juan Gerardi, prelaat die ik, zoals zo velen onder u, persoonlijk heb gekend precies omdat de Europese Unie, zoals u weet, zeer sterk bij het Guatemalteekse pacificatieproces betrokken was en nu ook bij het vredesproces. Deze misdaad, zoals elke andere geweldpleging inzake mensenrechten, is een regelrechte aanslag op het vredesproces, vooral dan vanwege het symbolische karakter van de moord op monseigneur Gerardi, die net zijn verslag over de vreselijke burgeroorlog die Guatemala de afgelopen 30 jaar heeft geteisterd, had ingediend.
Wat staat ons te doen? Op dit moment heeft de Europese Unie reeds de nodige maatregelen inzake politieke samenwerking met Guatemala getroffen en het lijdt geen twijfel dat wij een aantal punten, zoals de aard en de oorzaak van deze maatregelen, moeten herzien. Binnenkort doet zich daartoe een uitstekende gelegenheid voor, aangezien het nieuwe raadgevend comité dat het vredesproces begeleidt in de maand juni bijeenkomt; deze keer zal de bijeenkomst waarschijnlijk in Washington plaatsvinden en zal ook de Latijns-Amerikaanse Bank voor Ontwikkeling vertegenwoordigd zijn Tevens is het van belang dat de Guatemalteekse regering, de politieke partijen en de publieke opinie ertoe worden aangezet alles in het werk te stellen om de vredesakkoorden, die in een aantal aspecten een zorgwekkende vertraging hebben opgelopen, daadwerkelijk toe te passen en ten uitvoer te leggen.
Wij zullen de regering van Guatemala dan ook blijven wijzen op de noodzaak de daders te ontmaskeren en in aansluiting daarop geleidelijk aan de geest van de vredesakkoorden te herstellen en ervoor te zorgen dat er geen nieuwe moorden worden gepleegd.
Wat Colombia en de moorden op Umana, Arango en Fernando Landazábal betreft, stem ik volledig in met de manier waarop de sprekers, met name mevrouw Miranda, de situatie van de mensenrechten in Colombia hebben besproken. Het probleem van Colombia is betrekkelijk eenvoudig. Op dit moment bevinden wij ons aan de vooravond van de verkiezingen - die op 26 mei aanstaande zullen plaatsvinden - en er gebeuren vreselijke dingen in dit land. De mensenrechten in Colombia kunnen niet anders dan het onmiddellijke gevolg van de vrede zijn. Indien er geen vrede wordt gesloten, vrees ik dat de situatie van interne ontwrichting waarin het land verkeert, zal blijven voortbestaan.
Het eerste wat de volgende president te doen staat, is dan ook alle mogelijke middelen aanwenden om vrede tot stand te brengen, niet ter wille van de internationale gemeenschap maar ter wille van het Colombiaanse volk, om op die manier alle oorzaken die tot dit soort wreedheden leiden uit de wereld te helpen. Er worden wreedheden gepleegd door de paramilitairen, de guerrilla en men zou zelfs kunnen stellen dat men op een punt gekomen is waar men niet meer weet wie de verantwoordelijkheid draagt, zodat een sfeer van straffeloosheid wordt geschapen die dit soort situaties in de hand werkt.
Hoe het ook zij, zoals u weet, hebben de Colombiaanse autoriteiten binnen het openbaar ministerie een speciaal comité ingesteld dat met het onderzoek van deze moorden is belast.
Wat kunnen wij in tussentijd doen? Het enige wat wij op dit moment kunnen doen - en zoals wij hebben gezegd willen wij dat ook echt doen, desnoods op eigen houtje, zonder op de Verenigde Naties te wachten - is het Bureau voor de mensenrechten in Bogota, dat de situatie op de voet volgt, in stand houden. Ook al zal dit geen radicale verandering van de interne situatie teweegbrengen, toch is het een goede zaak over een bureau te beschikken dat al wat daarginds gebeurt opvolgt. In verband hiermee hebben wij, zoals u weet, de beslissing genomen - hoewel wij daar helemaal niet toe verplicht waren aangezien onze overeenkomst aanvankelijk slechts voor één jaar gold - de bijdrage van de Europese Unie in dit bureau, dat afhangt van de daartoe speciaal aangestelde rapporteur van de Verenigde Naties, mevrouw Robinson, met een jaar te verlengen.
Met het oog op de toekomst zullen wij nog een ander aspect moeten bestuderen, met name de wijze waarop wij de justitiële samenwerking met Colombia kunnen intensiveren. Het is een feit dat daartoe reeds een verzoek is ingediend door de Colombiaanse autoriteiten, maar dat neemt niet weg dat het interessant zou kunnen zijn te overwegen hoe wij op het vlak van de justitiële samenwerking toekomstgerichte maatregelen kunnen treffen.
Maar - ik herhaal het nogmaals - ongeacht de uitslag van de Colombiaanse verkiezingen en ongeacht de winnaar zal men in de eerste plaats een vreedzame oplossing voor de situatie moeten zoeken, hetgeen noodzakelijkerwijze met grootscheepse onderhandelingen gepaard zal gaan, en vanaf dat moment zal men moeten proberen de spanning die in dat land heerst en, zoals de laatste tijd gebleken is, tot onbegrijpelijke toestanden leidt, te reduceren.
Wat Turkije betreft veroordeelt ook de Commissie de aanslag op de heer Akin Birdal, verdediger van de mensenrechten in Turkije, en natuurlijk wenst de Commissie evenals het Europees Parlement dat de daders snel worden opgepakt en voor de rechter worden gedaagd.
U weet dat ook de premier, de heer Yilmaz, de vice-premier en verschillende ministers en parlementsleden de aanslag hebben veroordeeld. Anderzijds deelt de Commissie de bezorgdheid van het Europees Parlement inzake de weerslag van het proces tegen de burgemeester van Istanbul op de vrijheid van meningsuiting in Turkije.
Wij uiten tevens onze bezorgdheid in verband met de uitspraken van januari jongstleden ten gevolge van de beslissing van het Grondwettelijk Hof van Turkije om de Partij van de Welvaart te ontbinden waarvan de heer Erdogan lid is. De Commissie vreest namelijk dat dit soort beslissingen negatieve gevolgen kunnen hebben voor het democratische pluralisme en de vrijheid van meningsuiting in Turkije.
Wat onze betrekkingen met dit land in ruimere zin betreft, onderschrijft de Commissie logischerwijze de conclusies van de Europese Raad van Luxemburg, die eraan herinnerde dat de versteviging van de banden tussen Turkije en de Europese Unie onder meer afhankelijk is van de verdieping van de politieke hervormingen waarmee in dit land reeds een aanvang is gemaakt, met name de afstemming van de regelgeving inzake mensenrechten en de toepassing daarvan op de in de Europese Unie geldende normen. En ondanks de beslissing van Ankara om in principe elk politiek overleg met de Europese Unie op te schorten, is de Commissie voornemens haar Turkse partners te blijven wijzen op de twijfels die de Europese Unie bij dit alles heeft.
Wat Maleisië betreft, is het duidelijk dat de economische crisis in Zuidoost-Azië ernstige sociale gevolgen meebrengt voor de bevolking van de betrokken landen, met name werkloosheid en emigratie. Tijdens de afgelopen maanden heeft de Commissie intens overleg gepleegd met de begunstigden en met andere donors over de mogelijkheid om onze hulp aan de regio te verhogen. Na de ASEM-Conferentie in Londen, worden momenteel binnen de Commissie onze programma's voor samenwerking met deze regio en dit land herzien teneinde aanvullende kredieten toe te kennen aan de landen die het hevigst door de crisis worden getroffen.
Wat betreft de veroordeling van het parlementslid Lim Guan Eng zal de delegatie van de Commissie in Maleisië deze zaak en het beroep dat is aangetekend bij het Federale Gerechtshof van nabij volgen.
Wat betreft de situatie in de Maleisische detentiecentra, die oververzadigd zijn, deelt de Commissie de bezorgdheid van het Parlement met betrekking tot de verslagen over mishandeling en schending van de mensenrechten.
U mag er derhalve zeker van zijn dat wij ervoor zullen zorgen dat de Maleisische autoriteiten van deze bekommernissen op de hoogte worden gebracht en dat wij er bij de regering op zullen aandringen dat zij de samenwerking met het Hoog Commissariaat voor Vluchtelingen en de niet-gouvernementele organisaties inzake vluchtelingenopvang blijft voortzetten.
Voorts delen wij natuurlijk ook de bezorgdheid omtrent de situatie in Indonesië, met name wat betreft het gewelddadig optreden van de ordestrijdkrachten bij de repressie van de jongste betogingen in dat land waarbij, zoals u weet, in Jakarta enkele studenten om het leven zijn gekomen.
De Commissie blijft de regering wijzen op het probleem van de mensenrechten en in verband hiermee moet ik u meedelen dat wij verkregen hebben dat in juni in Jakarta een gezamenlijk gefinancierd seminarie over de mensenrechten zal plaatsvinden dat wordt georganiseerd door het huidige voorzitterschap van de Raad van Ministers en de Indonesische Nationale Commissie voor de mensenrechten. Dit is de eerste keer dat in Indonesië openlijk over de mensenrechten wordt gediscussieerd in samenwerking met de Europese Unie en de Indonesische Nationale Commissie voor de mensenrechten. Het is niet meer dan een eerste stap in de goede richting, maar het is wel een bijzonder belangrijke stap.
Met het oog op de directe steunverlening aan de Indonesische bevolking naar aanleiding van de economische toestand van dit land is er in situ reeds een onderzoek gedaan naar de reële situatie.
De eerste conclusie van de studiegroep die ter plaatse de toestand analyseert, luidt dat er in vele gevallen een enorm verschil bestaat tussen het beeld dat door de media wordt gevormd en het beeld dat de grondige studie van de realiteit oplevert. Zo heerst er, ondanks de beelden die we te zien hebben gekregen van mensen die zich op de vrachtwagens stortten om rijst en primaire levensmiddelen te bemachtigen, geen algemeen voedseltekort.
Dat neemt niet weg dat in een aantal concrete gevallen voedsel en drinkbaar water schaars zijn en de logistiek en distributie te wensen overlaten, met name in de meest kwetsbare regio's van het land en de meest kwetsbare lagen van de bevolking, maar daar wordt reeds aan noodhulp gedaan. Ondanks alles herhaal ik nogmaals dat de situatie in principe niet zo dramatisch lijkt als de beelden die wij gezien hebben lieten veronderstellen.
Het volgende punt betreft Tibet. De Tibet-kwestie komt regelmatig ter sprake en de religieuze dimensie van de Tibetaanse identiteit is een thema dat in de gesprekken die wij met China over de mensenrechten voeren steeds centraal staat, en dit zal zo blijven. De Commissie zal de resultaten van het bezoek dat de trojka van de ambassadeurs van de Europese Unie onlangs aan Tibet heeft gebracht nauwkeurig onderzoeken en zij zal het Parlement daarover natuurlijk zo spoedig mogelijk inlichten.
Alvorens de verkoop van organen in China te behandelen, zou ik u eerst aan het volgende willen herinneren. Sinds 1997 voeren de Europese Unie en China gesprekken die uitsluitend op de mensenrechten betrekking hebben. Dit overleg heeft enkele concrete resultaten opgeleverd, met name de deelname van China aan de in het kader van de Verenigde Naties opgerichte instrumenten ter bescherming van de mensenrechten. Tijdens deze gesprekken is onder meer het thema van de doodstraf besproken en meer in het bijzonder de juridische en administratieve voorwaarden waaraan de executies moeten voldoen, en deze kwestie zal ook in de toekomst één van de gespreksonderwerpen blijven.
Het probleem van de handel in menselijke organen, dat door de internationale media in de kijker is gebracht, zal door de Commissie aan de Chinese autoriteiten worden voorgelegd in het kader van het overleg inzake mensenrechten en op basis van een grondige studie van de feiten.
De Commissie wijst er evenwel op, en dat wil helemaal niet zeggen dat de kwestie ons niet verontrust, dat de maatregelen die in verband hiermee worden getroffen onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen, daar artikel 129 van het Verdrag de Europese Gemeenschap, zoals u weet, op dit vlak geen wetgevende bevoegdheden toekent.
Ik druk er echter nogmaals op dat wij, ongeacht het feit dat de Commissie niet over institutionele bevoegdheden terzake beschikt, de werkzaamheden van de bevoegde internationale organisaties op de voet volgen; op Europees niveau is het de Raad van Europa die zich met deze zaak bezighoudt en de samenwerking tussen de lidstaten steunt.
Zoals u weet zal de Europese werkgroep voor ethiek en wetenschap en nieuwe technologieën, de opvolger van de werkgroep voor de ethische gevolgen van de biotechnologie, in 1998 advies uitbrengen over de ethische aspecten van het gebruik van banken van menselijk weefsel.
Tenslotte zou ik nog willen opmerken dat de Commissie, zodra het Verdrag van Amsterdam is geratificeerd, de mogelijkheden om in dit verband maatregelen te treffen zal kunnen bestuderen, met name de regelgeving die moet worden aangenomen inzake verkeer of overdracht van organen. Misschien is dat een geschikte gelegenheid om dit probleem in zijn geheel aan te pakken, niet enkel het verkeer van of de illegale handel in organen afkomstig uit China, in de veronderstelling dat wordt aangetoond dat dit soort handel werkelijk plaatsvindt, maar ook van organen uit eender welk ander land.
Wat Birma betreft hoef ik u er niet aan te herinneren dat wij in de Commissie de algemene schending van de mensenrechten in dit land voortdurend hebben aangeklaagd en wij zijn ons bewust van het feit dat er onlangs zes gevangenen tot de doodstraf zijn veroordeeld. Wij menen nochtans dat de kans groot is dat deze terdoodveroordelingen niet worden uitgevoerd, daar sinds 1998 geen enkel doodvonnis in de praktijk werd omgezet. Wij hopen dan ook dat de Militaire Junta deze situatie aanhoudt en de zes gevangenen niet terechtstelt.
Met betrekking tot de mogelijkheid om een investeringsverbod af te kondigen, zoals mevrouw Maij-Weggen voorstelt, moet ik erop wijzen dat de Europese Unie niet over de bevoegdheid beschikt om privé-investeringen van Europese ondernemingen te verbieden en met uitzondering van de morele of ethische criteria die elk van ons kan hanteren, bestaat er op dit moment geen enkele manier om op dit vlak op te treden.
Hoe het ook zij, u weet perfect in hoeverre wij betrekkingen met Birma onderhouden: er zijn gewoon geen betrekkingen.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
(B4-0502/98) van de heren Macartney en Hory, namens de ARE-Fractie, over de gedragscode voor de wapenexport; -(B4-0505/98) van mevrouw McKenna en anderen, namens de V-Fractie, over de Europese gedragscode voor wapenexport; -(B4-0520/98) van de leden Oostlander en Oomen-Ruijten, namens de PPE-Fractie, over een gedragscode voor wapenexport; -(B4-0522/98) van de heren Bertens en Frischenschlager, namens de ELDR-Fractie, over een gedragscode voor wapenexport; -(B4-0529/98) van mevrouw González Álvarez en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, over een gedragscode in het kader van wapenexport; -(B4-0546/98) van de heren Titley en Wiersma, namens de PSE-Fractie, over de Europese gedragscode voor wapenexport.
Macartney
Mijnheer de Voorzitter, het komt nogal eens voor dat de zogenaamde urgentie van de onderwerpen in het actualiteitendebat discutabel is. Nu hebben we echter de kans onze opvattingen duidelijk te maken en een doorslaggevende bijdrage te leveren aan een urgent besluit. Over tien dagen zal de Raad Algemene Zaken van de Europese Unie namelijk worden gevraagd een Frans-Brits initiatief te steunen inzake een gedegen gedragscode voor de uitvoer van wapens.
Deze gedragscode is van het allergrootste belang voor de duurzame veiligheid van een wereld die door allerlei conflicten wordt geteisterd. Talloze mensen worden door Europese wapens gedood of verminkt. We moeten de Raad daarom vragen het initiatief te steunen en tot alle lidstaten uit te breiden, zodat het niet alleen van toepassing is op de twee die het hebben ingediend. Tegelijkertijd moeten we erkennen dat de Europese Unie al deze problemen niet alleen kan oplossen, en dat we steun moeten zien te krijgen van de Verenigde Staten, Rusland en China.
Toch is de invoering van een Europese gedragscode een verre van futiel gebaar. Integendeel, op dit gebied zou de Europese Unie de wereld een voorbeeld kunnen stellen.

Aelvoet
Mijnheer de Voorzitter, van bij het begin van het Brits voorzitterschap heeft Tony Blair er mee uitgepakt dat Groot-Brittannië werk ging maken van een gedragscode voor wapenexport en wij als groenen hebben dit bijzonder toegejuicht. Eindelijk zou op het Europees niveau een initiatief genomen worden. Toen België in 1991 zijn wapenexportwet maakte was het eeuwige argument van Belgische zijde om niet ver genoeg te gaan dat deze kwestie Europees moest geregeld worden want anders was er een comparatief nadeel voor België. Er was dus nu echt hoop dat Europa die kans zou aangrijpen. Jammer genoeg moeten we vaststellen dat de voorstellen die tot nog toe door het Britse voorzitterschap samen met Frankrijk zijn uitgewerkt dat die ronduit ontgoochelend zijn.
Op de vergadering van de ACS in Mauritius van 20 tot 23 april hebben we kunnen zien dat een meerderheid zowel van de Europeanen als van de ACS-vertegenwoordigers ook dit punt hebben aangekaart. Zij hebben duidelijk aangeklaagd dat de code in haar huidige vorm geen impact zal hebben op instabiele regio's, op landen die een buitensporig aandeel van hun begroting aan militaire uitgaven besteden en zelfs landen die mensenrechten schenden. Ook het feit dat het ontwerp niet uitdrukkelijk de verkoop van lichte wapens in de regeling insluit, die lichte wapens die precies in Afrika grote ravages aanrichten, wordt zwaar betreurd. Op procedureel vlak zijn er ook nog wat haken en ogen aan, omdat een lidstaat die een exportvergunning weigert wel de andere moet verwittigen, maar men zegt niet in welk tijdsbestek. Er is geen gemeenschappelijk eindcertificaat en dus de veelvuldigheid van de certificaten die altijd al tot chaos heeft geleid, zal blijven verder bestaan en het probleem van wapenproducenten in derde landen die werken met een licentie van een bedrijf uit een lidstaat is helemaal buiten het vizier gebleven. Wat ons betreft doen wij hier een echte zware oproep om alsnog deze code bindend en betekenisvol te maken.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, toen wij kennis namen van dat Brits-Frans initiatief voor een code in de wapenhandel, kreeg je de indruk dat hier de vos de passie preekte en dan moet de boer op zijn kippen gaan passen. Ik denk dat de resolutie van het Parlement er wel op duidt dat wij inderdaad bereid zijn om op de kippen te passen en om dit initiatief van Frans-Britse zijde te versterken waar het kan. Het is geen manier natuurlijk dat als sommige landen zich fatsoenlijk gedragen ten aanzien van wapenexport, met name het nalaten daarvan, andere dat gat vullen. Dan is het resultaat in feite toch moreel gesproken nul. Er is een grote noodzaak om dit cynisme te bestrijden.
Het verdienen aan ellende is een ernstige zaak waar het Parlement stelling tegen moet nemen en het is heel goed dat het Parlement zo eensgezind is over deze resolutie, zodat ook de Raad weet en anderen ook weten dat de vertegenwoordigers van de Europese burgers wat dat betreft geen twijfel hebben over wat er moet gebeuren. Tot heden zijn er altijd hele slappe acties geweest, bijvoorbeeld tegen Servië waar toch al een overmaat aan wapenproductie binnen eigen land bestaat. Een verbod op wapenexport naar Servië is bijvoorbeeld zo'n slag in de lucht waar we eigenlijk niets aan hebben. Het is veel beter om wat dat betreft een algemene lijn te vormen met criteria die gehanteerd moeten worden, ook in die gevallen waarin het economisch minder aantrekkelijk is om je fatsoenlijk te gedragen.
Mijnheer de Voorzitter, al dit soort voorstellen neigen er vaak toe een symbolisch karakter te dragen en daarom leg ik er de nadruk op dat in een van de laatste stellingen van de resolutie gesproken wordt over de noodzaak om illegale wapenexport tegen te gaan. Want we kunnen van alles wettelijk prima gaan regelen, maar als je niet zorgt dat de illegale wapenexport werkelijk wordt bestreden op een effectieve manier, dan zijn we nog nergens. Daarom vind ik het een bijzonder goede zaak dat deze resolutie met dat punt besluit.

Bertens
Voorzitter, de drie voorgaande sprekers hebben al gedeeltelijk verwoord wat ik had willen zeggen. De liberalen zijn teleurgesteld over datgene wat uiteindelijk in de praktijk is gebleken. De landen hoeven geen bindendheid te accepteren. Het blijft bij politieke verklaringen zonder enige waarde, sancties blijven uit. Zij zijn slechts verplicht elkaar te informeren.
Wat winnen wij nu? Wij winnen niets. Het Parlement moet nu hier duidelijk maken dat dit veel te weinig is. Dat het huidige voorstel de naam van ethische politiek niet waardig is, zoals het Britse voorzitterschap dat aan het begin van dit jaar nog zei.
Het schandaal rond Sierra Leone en de Amerikaanse weigering, nota bene, om wapens te leveren aan het Verenigd Koninkrijk vanwege de slechte exportcontroles zouden toch duidelijke signalen voor Europa moeten zijn en trouwens ook voor de Britten.
Laten wij nu toch eens echt werk maken van een strikte bindende Europese regelgeving inzake wapenhandel. Daarom is de liberale fractie verheugd dat deze resolutie duidelijk stelling neemt en de Raad vraagt de zwakheden in de voorstellen weg te nemen. Transparantie, mijnheer de Voorzitter, en multilaterale consultatie tussen alle lidstaten zijn essentiële elementen voor een gemeenschappelijk beleid. Iedere concessie op dit gebied aan de zogenaamde soevereiniteit van de lidstaten maakt van de Europese regels een lachertje. Ik roep de Commissie dan ook op, en het aanstaande Oostenrijkse voorzitterschap, om het werk voort te zetten van de Britten indien wij dit voorzitterschap eindigen met een zwak compromis. De Commissie heeft hier natuurlijk ook een taak. Wij wachten met grote interesse op dat wat de Commissie gaat doen.
Tot slot hoop ik dat de G8 op de aanstaande bijeenkomst internationale afspraken maken en zeker dat de Unie-lidstaten die daar aanwezig zijn zich scharen achter de voorstellen om de OAS-code over te nemen.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, namens de socialistische fractie zou ik het initiatief van het Britse voorzitterschap om en nieuwe gedragscode voor de wapenhandel in te voeren, willen verwelkomen.
Er bestond natuurlijk al geruime tijd behoefte aan een gedragscode voor de wapenhandel waarmee kan worden voorkomen dat wapens uit de EU voor interne onderdrukking of externe agressie worden gebruikt. Deze gedragscode is niet alleen belangrijk voor bescherming van de mensenrechten buiten de Unie, maar garandeert de bedrijven in de Europese defensiesector daarnaast eerlijke concurrentie in de uitvoer van wapens. De lidstaten zullen elkaar niet meer de loef kunnen afsteken doordat wapenproducenten in het ene land profiteren van een uitvoerverbod dat in een andere lidstaat is afgekondigd.
In de meest recente conceptversie van de gedragscode wordt nader gedefinieerd onder welke omstandigheden van "interne onderdrukking' of "externe agressie' de uitvoer van wapens wordt verboden. Verder dient volgens de code te worden overwogen of "de voorgestelde uitvoer de economische en sociale ontwikkeling van het ontvangende land ernstig zou ondermijnen" . Bovendien zouden de lidstaten naast invoering van de gemeenschappelijke lijst van militair materieel dat onder de gedragscode valt, het recht behouden zelf een nog stringenter uitvoerbeleid te hanteren.
Het is echter te hopen dat de toekomstige jaarlijkse verslagen die aan de Raad worden uitgebracht in het Europees Parlement zullen worden besproken en geanalyseerd. Er moeten aanvullende maatregelen worden getroffen in de strijd tegen de illegale wapenuitvoer. Zowel de tussenpersonen in de wapenhandel als de eindgebruikers dienen aan nauwkeurig toezicht te worden onderworpen.
In een volgende fase zouden de grondbeginselen van de gedragscode ook door landen als Rusland, China en de Verenigde Staten moeten worden overgenomen. We staan desalniettemin nu reeds op het punt overeenstemming te bereiken over een historische gedragscode, die naar ik hoop op 25 mei wordt ondertekend en een teken van hoop genoemd mag worden voor eenieder die een veiligere wereld nastreeft.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, met uitzondering van de heer Truscott heeft iedereen hier nu al wel begrepen dat deze plechtig aangekondigde gedragscode voor wapens van het Britse voorzitterschap eigenlijk een vrijbrief voor de wapenindustrie is. Het gaat er niet om de uitvoer van wapens te voorkomen of te beletten, maar wel de Europese samenwerking op het gebied van wapens, en vooral de positie van de Britse wapenindustrie daarin, te verbeteren.
Ook de hoofdbekommering van het Britse voorzitterschap, namelijk de bescherming van de internationale mensenrechten, verzinkt in het niet zodra het erop aankomt de wapenuitvoer te beschermen. Volgens de voorgestelde code kunnen nog altijd wapens naar Turkije worden uitgevoerd, mag de Britse wapenindustrie ook wapens naar Indonesië sturen en, ondanks het embargo, Sierra Leone van wapens voorzien.
De Duitse Bondsdag beslist in deze nieuwe situatie de nationale bepalingen voor de wapenuitvoer te versoepelen om de positie van Duitsland op dat gebied te versterken. Het Britse voorzitterschap heeft iedereen die voor een doeltreffende beperking van de wapenuitvoer ijvert misleid. Wij verzoeken de Commissie dan ook een ontwerp voor te leggen waarin ook de duidelijke eisen opgenomen worden die wij hier in het Parlement al vaker hebben geformuleerd en waarop ook de NGO's telkens opnieuw aandringen.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, zowel binnen als buiten de Europese Unie zijn de afgelopen jaren herhaaldelijk stemmen opgegaan die meer openheid eisen op het gebied van de export van conventionele wapens. De Europese Unie heeft dan ook het initiatief genomen een gedragscode met gemeenschappelijke gedragsnormen inzake de handel in conventionele wapens op te stellen.
Dit ontwerp voor een gedragscode heeft tot doel een regelgeving te definiëren waaraan alle beslissingen inzake wapenexport onderworpen zijn, alsmede een duidelijk afgebakend actiekader vast te stellen binnen hetwelk elk concreet geval van wapenhandel kan worden besproken. Het ontwerp voor deze gedragscode zal eveneens de normen bepalen die zullen worden gehanteerd bij het evalueren van elk geval van wapenexport. Er dient evenwel op gewezen dat de uiteindelijke verantwoordelijkheid inzake wapenexport bij de nationale regeringen berust.
De Europese Unie heeft er het grootste belang bij dat deze principes op een zo ruim mogelijke schaal worden goedgekeurd, zelfs door "s werelds grootste wapenuitvoerders. In dit opzicht is het belangrijk over een akkoord te beschikken dat de ganse Europese Unie bestrijkt en een grote interne cohesie vertoont om op die manier meer druk te kunnen uitoefenen op derde landen en te eisen dat deze soortgelijke maatregelen treffen.
Er is vooruitgang geboekt wat het opstellen van deze ontwerpcode betreft, met name inzake de juridische instrumenten die de goedkeuring van de gedragscode mogelijk moeten maken en de toekomstige vaststelling van acht criteria.
Wij geven echter grif toe dat niet alle problemen zijn opgelost en het voorzitterschap heeft de mogelijkheid geopperd tijdens de komende dagen het beperkt overleg tussen de verschillende hoofdsteden voort te zetten teneinde een verslag in te dienen bij de Raad - op 25 of 26 mei aanstaande - waarin een balans van de situatie zal worden opgemaakt en waarin het voorzitterschap - naar ik veronderstel - een aantal compromisoplossingen zal voorstellen.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
Nationaal natuurpark Doñana -(B4-0492/98) van de heer Eisma en anderen, namens de ELDR-Fractie, over de milieuramp van Doñana; -(B4-0508/98) van de leden Roth en anderen, namens de V-Fractie, over de ernstige toxische ramp in het nationaal park Doñana in Spanje; -(B4-0521/98) van de heer Valverde López en anderen, namens de PPE-Fractie, over de milieuramp als gevolg van een dijkbreuk langs het bezinkingsbekken van de Aznalcóllar-mijnen (Sevilla) in de buurt van het nationaal park Doñana; -(B4-0531/98) van mevrouw González Álvarez en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, over de milieuramp in de omgeving van het natuurpark Doñana; -(B4-0548/98) van de heer Aparicio Sánchez en anderen, namens de PSE-Fractie, over de toxische ramp in de omgeving van Doñana met de ecologische en sociale gevolgen van dien; Italië
(B4-0497/98) van de heer Bianco en anderen, namens de PPE-Fractie, over de waterhuishoudingsramp in de provincies Salerno, Avellino en Caserta in Italië; -(B4-0530/98) van de heer Vinci en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, over de landverschuivingen in Campanië (Italië); -(B4-0535/98) van de heer Fassa, namens de ELDR-Fractie, over de tragedie in Campanië in Italië; -(B4-0549: 98) van de heer Colajanni en anderen, namens de PSE-Fractie, over de landverschuivingen in Campanië; -(B4-0551/98) van de heer Azzolini en anderen, namens de UPE-Fractie, over de landverschuivingen op 5 mei 1998 in Campanië (Italië); -(B4-0559/98) van de heer Tamino en anderen, namens de V-Fractie, over de landverschuivingen in Campanië (Italië).
Nationaal natuurpark Doñana
Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, in mijn hoedanigheid van voorzitter van een Nationaal Park van de Spaanse staat, het park van Aigüestortes y Estany de Sant Maurici, kan ik niet anders dan de catastrofe betreuren die zich in een groot gedeelte van het nationaal park van Doñana heeft voorgedaan of zich misschien nog zal voordoen. Het betreft het belangrijkste en uitgestrektste park van Europa, dat tot erfgoed der mensheid is uitgeroepen.
Gelet op de situatie denk ik dat het uiterst noodzakelijk is te benadrukken dat alle autoriteiten van de getroffen regio de handen in elkaar moeten slaan, zowel zij die bevoegd zijn op het gebied van mijnbouw en industrie - de ramp werd trouwens veroorzaakt door de opslag van afvalwater afkomstig van een zuiveringsinstallatie voor mineralen - als zij die rechtstreeks verantwoordelijk zijn voor de bescherming van het natuurgebied.
Ik geloof ook dat wij de slachtoffers van deze catastrofe, die schade hebben ondervonden van het in de regio binnengestroomde vervuilde water, meer moeten steunen. In dit opzicht ben ik van mening dat deze situaties in de toekomst moeten worden vermeden en dat er geen gevaarlijke stoffen meer mogen worden opgeslagen die natuurgebieden zoals Doñana schade kunnen berokkenen.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, opnieuw is er een onvoorstelbare milieuramp gebeurd, dit keer in een waardevol en gevoelig gebied in Zuid-Spanje, in Andalusië. Het nationale park Doñana, dat door de UNESCO is uitgeroepen tot een van de culturele erfgoederen van de mensheid, is nu ernstig aangetast. Meer dan 5 miljoen kubieke meter verontreinigd en milieugevaarlijk afvalwater uit de mijn is over een groot oppervlak uitgestroomd nadat de dijk van een reservoir was doorgebroken. Meer dan 2.000 hectare in cultuur gebrachte grond is ook verwoest.
Dat het een Zweeds bedrijf is dat de mijn in Andalusië exploiteert, is pijnlijk, maar tegelijkertijd een uitdaging. Zweedse groene politici hebben afgelopen zondag deelgenomen aan een grote demonstratie in Andalusië met meer dan 10.000 deelnemers. De demonstratie was georganiseerd door milieu- en vredesorganisaties. Samen met de groenen in Andalusië heeft ook de Zweedse partij Miljöpartiet geëist dat het bedrijf Boliden de financiële en juridische verantwoordelijkheid op zich neemt, de getroffenen schadeloos stelt en de sanering en het herstel van het gebied financiert.
Niet alleen Boliden is echter verantwoordelijk. Er zijn velen betrokken bij deze milieuramp, een van de ergste in de Europese geschiedenis. In 1996 kreeg een lokale organisatie een naar buiten gesmokkeld rapport van een ontslagen technicus in handen, over het probleem met de dijken. Op 27 februari 1996 werd het bedrijf aangeklaagd bij de Commissie, die echter oordeelde dat er geen gevaar bestond. Het hele onderzoek werd afgesloten nadat men enkel de plaatselijke milieu-autoriteiten had gehoord. Boliden heeft de dijk zonder vergunning gebouwd. Er zijn ook scheuren in de dijk aangetroffen, en daarover is vervolgens rapport uitgebracht, maar daar is niets aan gedaan. Nu moeten wij gezamenlijk de verantwoordelijkheid op ons nemen! De Commissie moet optreden en de getroffenen hulp verschaffen.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mijn medeleven betuigen aan de slachtoffers van de overstromingen in Italië en mij aansluiten bij de steun die door alle fracties is uitgesproken tijdens het opstellen van de resolutie over het park van Doñana. In dit opzicht is het van het grootste belang dat de Europese Commissie de nodige maatregelen treft om noodhulpmiddelen toe te kennen en nauw samenwerkt met de Spaanse regering en de Raad van Andalusië om de structuurfondsen en het Cohesiefonds te herprogrammeren en op die manier het plan te steunen dat momenteel wordt voorbereid en dat erop gericht is de regio te reinigen en in zijn oorspronkelijke staat te herstellen en een betere bescherming van het milieu in de omgeving van het park van Doñana te garanderen. Mijns inziens wordt het tijd om het advies van de terzake benoemde wetenschappelijke commissie op te volgen en het toxische slib zo snel mogelijk weg te halen om te vermijden dat de vervuiling zich uitbreidt en de toestand onomkeerbaar wordt.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, zoals mijn collega Carmen Díez de Rivera aan het begin van deze vergadering heeft opgemerkt en zoals José Luis Valverde zonet heeft aangehaald, betreuren wij ten zeerste de jongste gebeurtenissen in Italië aangezien het leven het kostbaarste goed is, daarover bestaat geen twijfel.
Carmen Díez de Rivera heeft ook aandacht gevraagd voor de catastrofe van Doñana en het is logisch dat zij dat heeft gedaan.
Bij deze delen wij mee dat wij voor de gezamenlijke resolutie zullen stemmen, daar deze gezamenlijke resolutie verwijst naar het Gemeenschapsrecht, zich solidair verklaart met de slachtoffers, de Europese Unie om economische hulp en deskundigen verzoekt en vooropstelt dat alle autoriteiten de handen in elkaar moeten slaan om het probleem aan te pakken.
Wij dienen echter drie amendementen in, samen met de collega's van de Fractie De Groenen en de liberale fractie, alsook mevrouw Carmen Díez de Rivera en de heer Collins, voorzitter van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming.
Het betreft drie amendementen die volgens ons deel zouden moeten uitmaken van de gezamenlijke resolutie maar die momenteel ontbreken; ik ga de amendementen verdedigen hoewel ik niet veel tijd heb. Ten eerste zijn wij van mening dat de bewegingen die het milieu verdedigen in deze commissie van lokale overheden, deskundigen en zo meer vertegenwoordigd moeten zijn, omdat zij Doñana reeds gedurende vele jaren voor gevaren behoed hebben en veel over Doñana weten.
Ten tweede moet een onderzoekscommissie worden ingesteld en moeten de verantwoordelijken worden aangeduid. In deze zaak blijkt niemand de verantwoordelijkheid op zich te nemen en wij menen nochtans een aantal verantwoordelijken te kunnen onderscheiden. Wij stellen de Hydrografische Confederatie aansprakelijk die vandaag in de pers in een studie zegt dat de watervoerende lagen die Doñana bevloeien groot gevaar lopen; ook de Raad van Andalusië en de nationale regering moeten volgens ons hun verantwoordelijkheid op zich nemen. En in het derde amendement doelen wij op de verantwoordelijkheid van de Europese Commissie.
In 1996 werd door de CEPA een klacht ingediend. De Europese Commissie vroeg de Spaanse regering om inlichtingen, vertrouwde op wat de Spaanse regering zei en besloot de klacht te seponeren, zodat de Europese Commissie ook tot op zekere hoogte verantwoordelijk is voor wat in Doñana gebeurt.
Ter afsluiting zou ik nog willen zeggen dat wij waarschijnlijk uit deze catastrofe de volgende les zullen trekken: dat het veel meer moeite kost de aangerichte schade te herstellen dan deze te voorkomen. In dit opzicht lijdt het geen twijfel dat de mijnbouwonderneming de eerste had moeten zijn in het treffen van preventieve maatregelen.

Aparicio Sánchez
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie moet alles in het werk stellen om een einde te maken aan de toestand die vandaag de dag nog steeds een bedreiging vormt voor het park van Doñana - één van de meest opzienbarende parels van het ecologische patrimonium dat deel uitmaakt van het grondgebied van de Unie - en dit soort rampen in de toekomst te vermijden.
Alvorens zich over deze gezamenlijke resolutie uit te spreken, die door mij namens de socialistische fractie wordt voorgesteld, moet het Parlement drie dingen weten. Ten eerste, dat de breuk in de stuwdam van de onderneming Boliden, in de nabijheid van Doñana, en de daarop volgende lozing van toxisch slib zulk een ernstige en gevaarlijke zaak is dat de Commissie niet enkel de maximale economische en technische bijstand moet verlenen maar deze bovendien niet mag stopzetten op het moment dat het park buiten gevaar is en op middellange termijn hulp moet blijven verstrekken totdat de getroffen sectoren er economisch weer volledig terug bovenop zijn.
Ten tweede, dat het grondgebied van het park zelf tot nu toe geen schade heeft opgelopen en dat de beschadiging van het ecosysteem tot nog toe niet onomkeerbaar is.
Ten derde, dat de giftige stoffen zo spoedig mogelijk moeten worden weggehaald, want hoe langer deze werkzaamheden worden uitgesteld hoe hoger het risico.
Mijnheer de Voorzitter, de Spaanse autoriteiten zijn samen naar een oplossing voor het probleem aan het zoeken en zij kunnen daarbij op betrouwbaar wetenschappelijk advies rekenen, maar het is van het grootste belang dat de Commissie - zoals mevrouw de commissaris reeds in Spanje heeft aangekondigd - haar hulpverlening intensiveert en voortzet in de door onze ontwerpresolutie voorgestelde zin.
Italië

Bianco
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zou de hoop willen uitspreken, dat de tragedie die zich heeft voorgedaan op 5 mei, toen een lawine van modder meerdere dorpen verwoestte en honderden slachtoffers maakte alsmede duizenden daklozen, een voldoende waarschuwing is geweest om een begin te maken met een nieuw beleid inzake ruimtelijke ordening, niet alleen in Italië maar ook op Europees niveau.
Ik ben op de hoogte van het feit dat de Commissie al een aantal maatregelen genomen heeft die van belang kunnen zijn; ik zou graag willen dat de structuurfondsen gebruikt worden om deze gemeenschap her op te bouwen en een nieuwe start te geven, maar mijn allergrootste wens - dat herhaal ik nog eens - is dat door deze tragedie, en we hebben het daarnet gehad over het natuurpark Doñana, de Europese Unie en de Commissie op globale wijze in heel Europa vaart kunnen zetten achter een passend beleid om dergelijke rampen te voorkomen die zoveel leed en slachtoffers veroorzaken.

Manisco
Mijnheer de Voorzitter, 145 doden en 135 vermisten, een eerste totaal dat nog groeit van dag tot dag en de balans continu tragischer maakt. Het is beslist niet aan dit Parlement uit te maken waar de meest rechtstreekse verantwoordelijkheden liggen voor het leed dat wel drie Italiaanse provincies getroffen heeft: slechte organisatie van de eerste hulpverlening, ongeschiktheid van de ingezette middelen, gedrag op het misdadige af van zowel plaatselijke als nationale instanties. Daar houdt de Italiaanse rechterlijke macht zich mee bezig.
Het Europees Parlement staat een taak te wachten die veel groter is en meer inzet vraagt, die van het mobiliseren van communautaire middelen en technologie voor een preventief plan gericht op de hydrogeologische sanering van een gebied dat verwoest werd door een kwart eeuw van misbruik, corruptie en milieuverwaarlozing. Maar dit vormt niet alleen een dramatisch probleem voor Italië; de recente milieuramp in Spanje bewees het eens te meer: ook andere landen van de Gemeenschap kunnen ten prooi vallen aan soortgelijke rampzalige catastrofes puur en alleen veroorzaakt door onzinnige en misdadige grondexploitatie. Moge de noodklok voor een regio van Italië de noodklok worden voor heel Europa, mogen de instellingen van dit Europa, afgezien van de triomfantelijke zelfverheerlijking over de eenheidsmunt, vandaag - niet morgen - maatregelen treffen om de meest elementaire rechten van zijn volkeren te beschermen, die bedreigd worden door winstbejag en plundering van het milieu.

Fassa
Mijnheer de Voorzitter, ik neem vandaag het woord in deze Parlementszaal om uitdrukking te geven aan mijn diep leedwezen, om gewag te maken van de uitermate ernstige ramp die niet alleen de Italiaanse maar de hele Europese samenleving diep geschokt heeft.
Er was zeker sprake van uitzonderlijke natuurlijke fenomenen die onlangs de regio Campanië getroffen hebben, maar tegelijkertijd kan men niet met zekerheid beweren dat deze niet te voorspellen waren. Al jaren lang wordt bij en door plaatselijke overheden de volledige hydrogeologische ontwrichting aangeklaagd van de gebieden die getroffen werden door de ramp waar wij het nu over hebben.
Twee feiten springen in het oog, waar ook de president van de Italiaanse Republiek terecht de aandacht op heeft gevestigd: ten eerste, het feit dat onmiddellijk een onderzoek werd ingesteld naar de politieke meer dan naar de juridische verantwoordelijkheid, dat soms overkwam als bureaucratisch in plaats van ingegeven door de waarachtige wil volledige duidelijkheid te verschaffen over de feiten; ten tweede, het feit dat men heeft getracht gebruik te maken van de Campaanse tragedie om nationale partijpolitieke belangen te dienen, waarbij het risico bestaat dat deze heel weinig te maken hebben met een echte herschikking van de bevoegdheden inzake ruimtelijke ordening.
Ik heb al vaker gezegd dat het probleem van het zuiden van Italië niet zozeer een nationale aangelegenheid is als wel een zaak voor de hele Europese Unie. De Commissie als uitvoerende macht moet daarom de mogelijkheid in overweging nemen communautaire middelen in te zetten voor de financiering van programma's voor zowel de wederopbouw als de hervatting van de productieactiviteiten van deze regio. Maar tegelijkertijd mogen wij niet vergeten dat Italië, sinds kort volwaardig toegetreden tot de eenheidsmunt en met de nodige hoogdravendheid - waar zo-even collega Manisco nog op wees - moet bewijzen dat het werkelijk de steun verdient die het, daar ben ik zeker van, zal krijgen van de Europese Unie.

De Giovanni
Mijnheer de Voorzitter, de gruwelijke essentie van de tragedie in Campanië werd reeds verwoord: 150 doden, 150 vermisten, waarvan men zich nauwelijks kan voorstellen dat zij levend teruggevonden zullen worden, vier dorpen weggevaagd en bedolven onder het puin, twee provincies - Avellino en Salerno - zwaar getroffen, de verwoesting van een grondgebied.
Natuurlijk is er hier sprake van verantwoordelijkheid en dient er een onderzoek in die richting te komen. Nu is het moment voor, ten eerste, leedwezen en solidariteitsgevoel - die het Europees Parlement al onder woorden bracht op de openingsdag van deze vergaderperiode - en onmiddellijk daarna voor concrete solidariteit. Ik zou vooral op dat laatste de nadruk willen leggen, ook omdat de woorden van commissaris Monti op de openingsdag van deze vergaderperiode van ons Parlement, waarin hij het had over de mogelijkheid concreet op te treden, bij mij een heel positieve indruk hebben nagelaten. En daarop wil ik de aandacht vestigen, en wil ik ook een antwoord krijgen van commissaris Marín, over de mogelijkheid regionale middelen te benutten die voor hun oorspronkelijk doel niet gebruikt werden. Mogen wij rekenen op een besluit van de Commissie in dat kader? Natuurlijk zullen er duidelijke doelstellingen en controles vastgelegd moeten worden, alsmede absoluut ondubbelzinnig overleg tussen regionale, nationale en communautaire overheden, waarbij ik evenwel hoop dat een soepel - niet te veel door bureaucratische rompslomp gehinderd - beheer mogelijk blijft .
In die vorm zou Europa zich concreet solidair kunnen verklaren met de dorpen die getroffen werden door de ramp die wij zojuist herdacht hebben. Laten wij proberen voor een inbreng te zorgen en een bijdrage te leveren aan de wederopbloei van het leven in deze heerlijke, prachtige en ook zo onfortuinlijke dorpen, gezien de gebeurtenissen van de afgelopen jaren.

Azzolini
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat na de collega's uit Campanië beluisterd te hebben het beter is niet opnieuw dezelfde opmerkingen te maken en niet dezelfde gedachten te verwoorden, die natuurlijk opkomen bij wie net zoals zij, net zoals ik, deze plaatsen bezocht heeft, van deze plaatsen afkomstig is, wie met deze mensen het drama heeft meegemaakt van de wanhoop, van het bodemloze verdriet en de grote waardigheid waarvan deze gemeenschap blijk heeft weten te geven. Wie de gebeurtenissen heeft gevolgd op televisie - en velen ook in werkelijkheid - en niet alleen Italianen maar vanuit heel Europa, heeft in de ogen van deze mensen een enorme wanhoop kunnen lezen maar ook een grote waardigheid, wat misschien nog het meest aangrijpend was voor reporters vooral gewend aan door intens verdriet teweeggebracht geweeklaag.
Welnu die waardigheid verdient een antwoord van onze kant, want de doden hebben daar nu niets meer aan; aan de overlevenden moeten wij een antwoord geven, want die hebben er nog iets aan. Nog beter zou zijn - waarom zouden wij de zaken mooier voorstellen dan ze zijn? - dat de Italiaanse staat indertijd reeds, net zoals de hele communautaire gemeenschap trouwens, antwoorden had gegeven, zodat wij nu niet zoveel mensen hadden hoeven te tellen als toekomstige doden onder de vermisten of als feitelijke slachtoffers onder de overledenen.
Ik zou een dringend verzoek willen doen in dezelfde richting als collega De Giovanni daarnet, namelijk om deze mensen te helpen begrijpen welke de geschikte middelen zijn om de economie in dit gebied weer op gang te krijgen. Laat ik een enkel voorbeeld noemen: Sarno, een verwoest ziekenhuis, dat niet alleen het zenuwcentrum van de gezondheidszorg in dit gebied, maar ook een economisch centrum is, waar 400 personen leven en werken, hetgeen betekent dat de economie van een heel gebied ten onder gaat, indien het niet onmiddellijk weer opgebouwd wordt.
Dankzij de bereidheid van commissaris Monti kan er een nieuwe bestemming komen voor de middelen, voor de gedeelten van de structuurfondsen uit hoofde van doelstelling 1 waarover al vaker is opgemerkt dat zij weliswaar worden geprogrammeerd maar onvoldoende kunnen worden uitgegeven. Dus, hulp bieden aan de regio, het gebied, de plaatselijke instanties om deze middelen opnieuw te programmeren via een snelle procedure, waardoor onmiddellijk gebruik mogelijk wordt gemaakt, waarbij de investeringen ook geoptimaliseerd worden, want natuurlijk moet men niet alleen in de onmiddellijke noden voorzien, maar moet men ook een zinvol programma uitwerken, dat in dit gebied de angst voor morgen wegneemt, meer zekerheid geeft en hoop wekt in het leven en het weer in gemeenschap samen-leven. De dag dat wij zullen vaststellen dat dit samen-leven daar weer is verwezenlijkt, zullen wij allen gelukkige mensen zijn.
Dat is waar ik namens mijn fractie en de collega's uit Campanië om vraag, zodat er sprake kan zijn van solidariteit niet alleen in woorden maar in daden.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard zijn wij allen diep getroffen en betuigen wij allen ons leedwezen aan de familie van de slachtoffers, er zijn immers bijna 300 doden en vermisten, heel veel gewonden, duizenden daklozen. Maar alweer in het kader van een natuurverschijnsel moeten wij ook hier zeggen dat de ramp zelf niets natuurlijks meer heeft, want deze tragedie is het werk van mensen en politiek, waardoor Italië hydrogeologisch verwoest werd, en nu kunnen op zich onbeduidende natuurlijke gebeurtenissen een ware catastrofe veroorzaken. En dus moet hier via serieus preventief beleid werk gemaakt worden van het voorkomen van dergelijke natuurrampen.
De Italiaanse autoriteiten dienen wij dan ook te vragen om een stabiele en definitieve regeling vooral voor de mensen die nu dakloos zijn, maar ook om onmiddellijk daarna preventieve stappen te zetten door het opstellen van een bijgewerkte kaart van de hydrogeologische risicogebieden in Italië. Met name de regering moeten wij verzoeken over te gaan tot reorganisatie van de bevoegdheden op het gebied van ruimtelijke ordening. Bijgevolg vragen wij ook aan de Commissie de mogelijkheid te onderzoeken om tegelijk met de nationale en regionale ook communautaire middelen in te zetten om deze problemen het hoofd te bieden.

Pettinari
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat de verschrikkelijke tragedie die zich heeft voorgedaan in Campanië de Europese instellingen en alle regeringen van de lidstaten tot waarschuwing en alarmsignaal moet dienen. Tot waarschuwing, omdat ik geloof dat het de hoogste tijd geworden is communautaire instrumenten tot bescherming van de burgerbevolking uit te werken, waarmee sneller kan worden ingegrepen dan nu helaas in ons eigen land mogelijk blijkt.
Wat dat betreft kan ik mij aansluiten bij het dringende verzoek van collega De Giovanni en vraag ik de Commissie op het volgende in te gaan: er is een tragische noodsituatie in Campanië, er wordt gevraagd middelen in te zetten, deze middelen zijn nodig om het leven te doen weerkeren in een gebied van de Europese Unie.
Ik denk dat men echt over bureaucratische formaliteiten heen moet stappen en moet proberen dit probleem op te lossen. Het is ook een alarmsignaal, want het is onmiskenbaar - het gebeurde in Italië bewijst dat - dat zonder een ernstig ruimtelijke-ordeningsbeleid dat op bescherming van het grondgebied is gericht en met een onverstandige aanpak waardoor dat grondgebied wordt ontwricht de premissen voor dergelijke tragedies worden geschapen.
Ik zou de Commissie willen vragen een stimulerende rol te spelen zodat onmiddellijk gedaan kan worden wat in vele landen van de Europese Gemeenschap niet gedaan is: het verwerven van kennis over en het in de gaten houden van de risico's in leeggeplunderde gebieden, zodat het niet tot een herhaling komt van zo'n afgrijselijk drama als zich in mijn land heeft afgespeeld.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, door een bureaucratische vergissing heeft onze fractie geen resolutie over dit onderwerp voorgelegd, maar zij kan zich vanzelfsprekend aansluiten bij het compromis waarover wij straks gaan stemmen en dat volgens mij van belang is om te getuigen niet alleen van solidariteit, maar ook van de noodzaak dergelijke aangelegenheden - die ongetwijfeld steeds meer deel gaan uitmaken van het gemeenschappelijk Europees bouwsel waar wij samen aan werken - op Europees niveau te onderzoeken.
Vanuit die invalshoek bekeken denk ik dat er twee mogelijkheden zijn: of onze uitingen verworden tot pure rituelen, zoals al te vaak het geval is, of de Europese Unie moet echt aantonen dat zij niet alleen in staat is tot solidariteit maar ook op bepaalde gebieden, vooral in het kader van het Europees ruimtelijke-ordeningsbeleid, een beleid kan uitwerken, dat tegen dergelijke situaties opgewassen is.
De afgelopen jaren hebben wij de begrotingspost voor rampen geannuleerd die onmiddellijke en concrete bijstand mogelijk maakte in situaties als deze of andere soortgelijke gevallen.
Deze catastrofes moeten ons tot nadenken stemmen, niet alleen op de korte termijn over mogelijkheden om snel de instrumenten in te zetten die de burger bewijzen dat Europa geen abstract geheel is maar wel degelijk in staat is in te gaan op dergelijke verzoeken, tegemoet te komen aan dergelijke objectieve behoeften, maar ook op de middellange en lange termijn over de mogelijkheden om concrete planningsactiviteiten, bijvoorbeeld met het oog op de bescherming en een streng beheer van het grondgebied, op gang te brengen. Soms kan het voor de lidstaten ook nuttig zijn op maatregelen op Europees niveau te kunnen terugvallen.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, opnieuw vallen er slachtoffers van een natuurramp te betreuren. De bewogenheid is in het geval van de recente aardverschuivingen die een aantal plaatsen in Campanië getroffen hebben, sterker gezien het grote aantal slachtoffers, en omdat velen onder hen nog slechts kinderen of adolescenten waren.
De EP-leden van Alleanza nazionale staan achter de inhoud van de gezamenlijke resolutie, sluiten zich aan bij het aan de familie van de slachtoffers betuigde leedwezen en kunnen zich nu al indenken wat het antwoord van de bevoegde commissaris zal zijn op het verzoek tot steun door de Commissie, en wel dat er geen post bestaat in de begroting van de Europese Unie die voorziet in onmiddellijke en voor de getroffen bevolking voelbare hulpverlening.
Alleanza nazionale hoopt dan ook dat in de volgende begroting van de Unie, hoewel deze al in een vergevorderd stadium van voorbereiding is, een dergelijke post weer opgenomen zal zijn.
Verder vinden wij het jammer dat de gezamenlijke resolutie niet compleet is - wat wij ook naar voren hadden kunnen brengen indien de Italiaanse collega's van de andere fracties de fijngevoeligheid hadden gehad informeel overleg met ons te plegen - en daarom vragen wij de regering en aan de regio Campanië toestemming te geven om een gedeelte van de structuurfondsen bestemd voor de regio te gebruiken voor de wederopbouw en de sanering van het grondgebied. Een groot gedeelte van het grondgebied van Italië wordt helaas geweld aangedaan door bouwspeculatie, gemeentelijke, provinciale en regionale bestemmingsplannen die in vele gevallen zijn ingegeven door vriendjes- en partijpolitiek en het feit dat de bevolking steeds meer de heuvelachtige en bergachtige gebieden verlaat, waar zij niet meer kan wonen omdat er of te weinig steun komt van regeringsprogramma's of omdat zij opgeslokt wordt in de anonieme voorsteden hiertoe verleid door soms waardeloos gebleken commerciële strategieën in de media gericht op het versterken van de theorie dat het levenspeil in de stad hoger zou zijn dan op het platteland.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, valt er in dit gebrek aan aandacht en in dit geweld dat de aarde wordt aangedaan iets anders te zien dan een signaal dat typisch is voor onze beschaving, waarin niets meer heilig is en die erop gericht is alles onder te brengen in een rationele en wetenschappelijke orde?

Marín
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in de eerste plaats zou ik willen antwoorden op de resolutie over de overstromingen in Campanië, omdat deze catastrofe, in tegenstelling tot de milieuramp in Doñana, slachtoffers heeft gemaakt, hetgeen wij ten zeerste betreuren, en de Commissie biedt de familieleden van de slachtoffers dan ook haar oprechte condoléances aan.
Na deze woorden zal ik u precies uitleggen welke stappen er in deze twee gevallen kunnen worden ondernomen. In de eerste plaats, om redenen die nu niets terzake doen, maar het resultaat is wat het is, werd in het begrotingsdebat van het afgelopen jaar beslist de begrotingspost betreffende de noodhulp ingeval van rampen te schrappen. Zo staan de zaken nu eenmaal en tenzij u beslist dit begrotingsartikel weer in de begroting op te nemen, kan nu van de spoedprocedure geen gebruik worden gemaakt.
Ten tweede dient gesteld dat de procedure van het structuurbeleid wel kan worden toegepast. In dit opzicht moet ik u meedelen dat wat Campanië betreft de Commissie daadwerkelijk heeft besproken wat er in deze regio kan worden gedaan. Het is een gebied dat volledig voldoet aan de in doelstelling 1 van de structuurfondsen geformuleerde voorwaarden. Dit houdt in dat de getroffen regio in aanmerking komt voor de saneringskredieten in het kader van het operationeel meerfondsenprogramma van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling.
Anderzijds kunnen uit hoofde van de EOGFL-Garantie ook maatregelen worden genomen om de plattelandsontwikkeling te bevorderen, de braaklegging van cultiveerbare gronden te vermijden en de herbebossing te bevorderen. Ten laatste bestaat tevens de mogelijkheid om kredieten van het Sociaal Fonds uit te trekken voor projecten inzake beroepsopleiding, met speciale aandacht voor preventie.
Wat het nationaal park van Doñana betreft zou ik willen opmerken dat de Commissie momenteel over informatie van de Spaanse regering en de autonome autoriteiten beschikt overeenkomstig hun bevoegdheden terzake. In verband hiermee heeft in New York onlangs een eerste officieel contact plaatsgevonden tussen mijn collega commissaris, mevrouw Bjerregaard, en de Spaanse minister, mevrouw Tocino, tijdens de bijeenkomst over duurzame ontwikkeling. Het antwoord dat ik u kan geven op de vraag welke stappen er kunnen worden ondernomen houdt in dat het gebied rondom het nationaal park van Doñana dat door de ramp is getroffen eveneens in aanmerking komt voor doelstelling 1 van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling. Men mag nochtans niet uit het oog verliezen - en deze opmerking is van toepassing op het geval van Campanië en Doñana - dat, gelet op de afschaffing van de begrotingspost voor natuurrampen, de verleiding groot is om telkens er zich een catastrofe voordoet bij het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling aan te kloppen, terwijl dit fonds overeenkomstig de voorschriften niet bestemd is voor noodhulp. Ik hoop dat dit u allen duidelijk is. Zoals de heer Valverde terecht heeft opgemerkt, kan men echter wel tot een herprogrammering overgaan, op zodanige wijze dat voorrang wordt verleend aan de catastrofe in de omgeving van het nationaal park van Doñana. Dit is wél mogelijk en de Commissie heeft trouwens al contact opgenomen met de Spaanse regering en de Raad van Andalusië om deze operatie uit te voeren en de afgelopen week heeft in verband hiermee reeds een briefwisseling plaatsgevonden. Het zal derhalve ook mogelijk zijn voor deze situatie een oplossing te vinden.
Voorts zou ik nog de volgende opmerking willen maken bij één van de door mevrouw Laura González Álvarez verdedigde amendementen: de klachtenprocedure is steeds een contradictoire procedure en dit niet enkel in het geval van Doñana of Campanië. Bijgevolg kan de Commissie de zaak-Doñana, net zo min als andere overeenkomstig de communautaire procedure behandelde klachten, niet op unilaterale basis seponeren. Dit gebeurt steeds door middel van een contradictoire procedure. En u hebt gelijk wat uw opmerking betreft. De door u genoemde organisatie heeft inderdaad klacht neergelegd. De Commissie verwees deze klacht naar de Spaanse regering en het antwoord van de Spaanse regering, dat van 31 januari 1997 dateert, geeft een overzicht van de getroffen maatregelen. Vervolgens heeft de Commissie het antwoord van de Spaanse regering aan de eiser overgemaakt. Deze nam kennis van het antwoord en alvorens de zaak definitief af te sluiten, hetgeen op 25 maart 1997 gebeurde, had de desbetreffende eiser overeenkomstig de communautaire procedure nog twee maanden de tijd om het dossier te heropenen. Hij heeft nochtans nooit een verzoek tot heropening van het dossier ingediend. Ik zeg u dit ter informatie en om u duidelijk te maken dat de communautaire procedure niet toelaat een klacht als afgehandeld te beschouwen zonder dat daaraan een contradictoire procedure is voorafgegaan, hetgeen mij logisch lijkt.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
We gaan nu over tot de stemming over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

Stemming (voortzetting)
Falconer
Mijnheer de Voorzitter, ik zou alleen even iets willen weten: kunt u ons zeggen of volgens de regels inzake de 50 %-deelname aan de stemmingen de hoofdelijke stemmingen in het kader van het actualiteitendebat en van het verslag-Pex meetellen voor die 50 %?

De Voorzitter
Ja.

De Voorzitter
De stemming is gesloten.

Berthu
Het verslag van de heer Pex over het communicatiebeleid van de Europese Unie zegt zonder blikken of blozen dat dit beleid tot doel heeft de "Europese burgers te interesseren voor de Europese integratie" (overweging A), dat de doelmatigheid van dit beleid "de conditio sine qua non is voor de instemming van de meerderheid van de Europese burgers met het integratieproces" (overweging B) en dat het nodig is dit beleid te intensiveren "gezien de belangrijke gebeurtenissen die de Europese Unie in de komende maanden te wachten staan" (overweging C).
Ons inziens is dit een ideale basis, niet voor een eerlijke informatiecampagne, maar voor propagandacampagnes die tot doel hebben de burgers ervan te overtuigen dat zij geen andere keuzemogelijkheid hebben dan hetgeen de eurocraten voor hen hebben uitgedacht.
De amendementen die wij hebben ingediend op dit verslag zijn helaas niet door het Europees Parlement aangenomen. Daarin vroegen wij om de uitwerking van een degelijke gedragscode waarin met het oog op de kosten duidelijke criteria zijn vastgesteld voor transparantie, neutraliteit, eerbiediging van pluralisme en samenwerking van partners. In deze code zouden vier hoofdstukken moeten voorkomen.
Ten eerste mogen de Europese informatiecampagnes de nationale informatiecampagnes niet storen of beïnvloeden. In de zes maanden die voorafgaan aan referenda of verkiezingen - of dit nu Europese verkiezingen, algemene of presidentiële verkiezingen zijn - mag geen enkele informatiecampagne plaatsvinden die door de Unie wordt gefinancierd of door organisaties op touw wordt gezet die daarvoor geld ontvangen van de Unie.
Ten tweede mogen de informatiecampagnes geen eenzijdige blik verschaffen over thema's waar geen unanimiteit over bestaat. Tijdens dergelijke campagnes moeten alle meningen aan bod komen die door de verschillende politieke tendensen in het Europees Parlement tot uitdrukking worden gebracht. De instellingen van de Unie, hun administraties, vertegenwoordigingen en ambtenaren moeten altijd bij het vervullen van hun taken zorg dragen voor een neutrale en objectieve weergave van de feiten. Zij mogen zich in geen geval, noch direct noch indirect, bemoeien met nationale zaken. Tot slot moet een comité voor de deontologie, bestaande uit vertegenwoordigers van alle fracties in het Europees Parlement en vertegenwoordigers van de nationale parlementen voorafgaand advies geven over de Europese informatiecampagnes. Dit comité moet met name op de hoogte worden gebracht van de inhoud van de campagne en de via radio en televisie uit te zenden informatie, voordat deze aan het publiek prijs worden gegeven.
Ten derde moeten informatiecampagnes worden opgezet in nauwe samenwerking met alle partners. Op het grondgebied van een bepaalde lidstaat mag nooit een actie worden gestart als de bevoegde autoriteiten van deze lidstaat niet van te voren toestemming en medewerking hebben verleend. In het kader van een Europese informatiecampagne mag geen enkele openbare bijeenkomst plaatsvinden zonder deelneming van vertegenwoordigers van alle politieke strekkingen. Publicaties, tijdschriften en allerlei documenten die worden uitgegeven door de Europese instellingen of door organisaties die met hen contractuele verplichtingen hebben, moeten, voor zover daar meningen in tot uiting komen, alle in het Europees Parlement vertegenwoordigde standpunten een billijke plaats inruimen.
Ten vierde moet voor informatiecampagnes financiële doorzichtigheid zijn gegarandeerd. De Europese instellingen moeten aan het eind van het jaar, in afzonderlijke, het publiek gratis ter beschikking staande documenten, het volgende openbaar maken: een volledige lijst van de gevoerde acties met vermelding van referenties en onkosten; een volledige lijst van organisaties die geld hebben ontvangen of nog steeds ontvangen voor informatie-, communicatie- en onderwijsactiviteiten; een volledige lijst van de bij informatiecampagnes betrokken deskundigen die in verschillende vormen daarvoor vergoed zijn, met uitzondering van het officiële, door de Europese instellingen bezoldigde personeel.
Tot slot moeten de Europese instellingen zorgen voor een verbod op financiering van politieke partijen, zowel op nationaal als op communautair vlak, of van aan partijen gebonden verenigingen, ook indien, naar men beweert, het slechts om informatieactiviteiten gaat. Ook zouden zij een verbod moeten uitvaardigen op financiering of subsidiëring van activiteiten die bepaalde partijen ten goede komen. Het reeds genoemde comité voor de deontologie moet nauwgezet toezien op de eerbiediging van deze transparantieprincipes.

Holm
Als het verslag het kernprobleem had aangepakt, dat wil zeggen het gebrek aan openheid in de EU, had het een heel goed en waardevol verslag over het voorlichtings- en communicatiebeleid in de Europese Unie kunnen worden.
Voorlichting kan echter worden gebruikt als machtsmiddel in de samenleving en gemakkelijk worden vervangen door propaganda of als zodanig worden gebruikt. Tussen de regels door valt te lezen dat men op zo'n manier aan voorlichting en communicatie door de EU-instellingen wil gaan doen. Men wil heel eenvoudig de visie van de onfeilbare EU uitdragen.
Ik ben het er vanzelfsprekend mee eens dat de EU-instellingen opener en minder bureaucratisch moeten zijn. Hiermee had een begin kunnen worden gemaakt door de invoering van een openbaarheidsbeginsel, goede archiveringsmethoden en registratie van de inkomende post. Dat staat echter niet in het verslag.
Als men bedenkt dat men deze week de vergadering van het Europees Parlement heeft voorgesteld televisieteams te verbieden tijdens stemmingen te filmen, dan is het duidelijk dat velen met censuur willen voorkomen dat het politieke debat in het Europees Parlement de burgers bereikt. In plaats daarvan lijkt men ervoor te kiezen dat de communicatie met de EU-burgers op voorhand geschiedt via gestuurde voorlichtingscampagnes. Dat is volgens mij een volstrekt verkeerde weg.
Op verschillende plaatsen in het verslag wordt er verder op gewezen dat de burgers slecht geïnformeerd zijn over de wijze van functioneren van de EU, en dat zij daarom negatief staan tegenover de EU. Niet de instellingen op zich vormen het probleem, maar het door de instellingen gevoerde beleid leidt tot kritiek. Dat zijn twee heel verschillende dingen.

Iversen
De Deense sociaal-democraten onthouden zich van stemming.
1.Openheid naar het publiek en de pers toe is veel belangrijker dan brochures van de EU-instellingen.2.EU-instellingen zijn zelfstandige eenheden. De bevolking moet het onderscheid kunnen maken tussen het Hof van Justitie, het Parlement, de Commissie en de Raad. Wij mogen het vooroordeel van velen dat alle instellingen één koek van hetzelfde deeg zijn, niet bevestigen.3.We mogen geen gemeenschappelijke voorlichtingsbrochures over de Commissie en het Europees Parlement meer uitgeven. Binnen het Europees Parlement zijn er verschillende politieke strekkingen die naar buiten en naar de bezoekers toe duidelijk naar voren moeten komen.4.Met het voorstel om de informele werkgroep inzake het voorlichtingsbeleid van het Parlement en de Commissie te institutionaliseren, kunnen wij niet instemmen.
Lindqvist
In het verslag wordt een voorlichtingsbeleid voor de EU geformuleerd. De eerste vraag die opkomt, is waarom zo'n beleid überhaupt nodig is. Zijn de burgers niet blij met de Unie?
Het verslag is volstrekt onaanvaardbaar. Het verwart voorlichting, communicatie en propaganda. Beweringen als dat brede groepen van de bevolking bij wie "negatieve gevoelens over Europa leven" beter voorgelicht moeten worden, roepen akelige herinneringen op aan de politieke propaganda van verdwenen regimes.
Vanzelfsprekend is er behoefte aan voorlichting, maar dan met heel andere uitgangspunten dan in dit verslag, tenminste als men wantrouwen in vertrouwen wil veranderen. Ik heb dan ook tegen het verslag gestemd.

Muscardini
Het debat over het voorlichtingsbeleid komt om de zoveel tijd weer aan bod, hetgeen gebruikelijk is voor een veertig jaar oude legislatuur in deze contreien, zonder er ooit in te slagen - een enkel geval daargelaten - een wezenlijke verandering teweeg te brengen in de betrekkingen tussen de burger en de communautaire instellingen of de publieke opinie sterker bewust te maken van de werkzaamheden van ons Parlement. De enige keer dat er wel resultaten te bespeuren waren, was toen Parlement en Commissie samen een multimedia-voorlichtingscampagne hebben georganiseerd ter voorbereiding van de eerste rechtstreekse verkiezing met algemeen stemrecht van onze instelling. Ik wil hiermee niet de waarde ontkennen van diverse activiteiten die van tijd tot tijd ondernomen werden.
Ik wil echter twee opmerkingen op papier zetten:
1.De routineactiviteiten van beide instellingen zijn sterk in aantal gestegen. De gerichte acties waren ongetwijfeld nuttig, in die zin dat zij meer informatie hebben verstrekt. Ik ben niettemin van mening dat de kern van het probleem niet zozeer gelegen is in de hoeveelheid informatie, als wel in de kwaliteit ervan en het intrinsieke vermogen uit te groeien tot communicatie, dat wil zeggen een boodschap over te doen komen bij het "grote publiek" , of een positief beeld te geven van de instelling, of een actie of een standpunt overdrachtelijk voor te stellen. Een typisch voorbeeld van wat ik hier stel, was het voorlichtingsprogramma voor de Europese burger (PRINCE).In mijn eigen regio, die ik altijd met veel aandacht gadesla, waren de gewone burger, de plaatselijke overheid of het vrouwelijke gedeelte van de bevolking bijvoorbeeld helemaal niet op de hoogte van het bestaan van dat programma, hoewel het informatiemateriaal dat door de opstellers van dat programma verstrekt werd wel bevredigend was. Maar als de boodschap niet aankomt bij het grote publiek, dan betekent dat dat er geen communicatie heeft plaatsgevonden maar alleen informatie, die al was die nog zo perfect, nog zo goed gekozen, nog zo buitengewoon goed gericht, nooit resulteert in een gevoel van betrokkenheid bij de gewone burger.
2.Mijn tweede opmerking slaat op het probleem van de synergie die bereikt moet worden tussen Commissie en Parlement alsook binnen de Commissie tussen de verschillende directoraten-generaal en tussen de verschillende diensten onderling.Wat dat eerste aspect betreft lijkt het nodig de communicatieactiviteiten van beide instellingen te bundelen om de inspanningen te maximaliseren bij het overbrengen van boodschappen over gemeenschappelijke doelstellingen, zoals de euro, de uitbreiding, Schengen, et cetera. De gevolgen van het tweede aspect komt iedereen dagelijks tegen. Bijna alle directoraten-generaal van de Commissie, plus het voorzitterschap geven publicaties uit en verspreiden informatie. Coördinatie zou vermoedelijk gunstig zijn om versnippering of een vertekend beeld te vermijden. De burger raakt het spoor bijster in de wirwar van informatie die verspreid wordt en weet niet meer tot wie hij zich moet wenden om over het een of het ander meer te weten te komen.
Bij wijze van conclusie wil ik het volgende stellen: goed beleid en functioneren en een hoog niveau van efficiency en transparantie zijn zelf de beste vorm van voorlichting, leveren zelf de meest gerichte boodschap en de best waarneembare communicatie op. Werkeloosheid en uitbreiding leiden tot angst en ongerustheid. Dat zijn de problemen waarop niet alleen de voorlichting zich sterk moet concentreren maar vooral onze eigen politieke wil om oplossingen te bereiken.

Nicholson
, schriftelijk. (EN) Ik ben absoluut voorstander van ieder voorstel dat een onderwijsbeleid, en geen propagandabeleid, beoogt. In de informatiemaatschappij van vandaag de dag werkt propaganda contraproductief. Mensen willen feiten, geen meningen. Helaas lijkt dit nog niet tot de Europese Commissie te zijn doorgedrongen.
Onlangs vestigde een inwoner van mijn kiesdistrict mijn aandacht op een voor schoolkinderen bedoelde publicatie van de Commissie getiteld: "Wat is Europa nou precies?" . Volgens deze publicatie bevindt er zich in het Verenigd Koninkrijk niet één protestant. Nader onderzoek wees uit dat deze informatie was ontleend aan het Guiness European Data Book. "Wat is Europa nou precies?" is een belediging voor de protestantse inwoners van mijn kiesdistrict en zal de geloofwaardigheid van de EU in het Verenigd Koninkrijk alleen maar verder aantasten.
We moeten dus niet alleen de samenwerking tussen de verschillende instellingen in onze informatiemaatschappij verbeteren, maar er ook voor zorgen dat de informatie die we aan onze burgers verschaffen juist is en niet beledigend.

Raschhofer
Daar de Voorzitter mij tijdens het debat heeft onderbroken, wil ik mijn betoog schriftelijk afronden.
Ik heb gezegd dat de verpakking niet mooi, maar de inhoud juist moet zijn. Als het voorlichtingsbeleid van de instellingen zo wordt opgevat dat een mooie verpakking de inhoud verandert, gaat het niet om voorlichting maar om manipulatie.

Wibe
, schriftelijk. (SV) Ik ben heel blij dat de rapporteur van mening is dat de werkwijze van dit Parlement volledig open en doorzichtig moet zijn (overweging E). Bovendien heeft de rapporteur volkomen gelijk als hij stelt "dat voorlichting geen unilaterale en exclusieve specifieke meningsvorming kan inhouden over een voorstel dat geen unanieme instemming vindt" (overweging H).
Het zou goed zijn als de EU-instellingen zich hieraan hielden. De eenzijdige propaganda van de EU-instellingen voor meer macht voor de EU, voor de Verenigde Staten van Europa, meer federalisme, het EMU-lidmaatschap enzovoort, dit alles gefinancierd door de belastingbetaler, is noch bescheiden, noch democratisch. Campagnes als "Kapitein Euro" om de verdiensten van de Euro aan te prijzen onderschatten de intelligentie van de burgers en hun wijze om zich een politieke mening te vormen.
Veel burgers staan openlijk wantrouwend tegenover de EU. Meer bureaucratie, een diepere kloof tussen burgers en hun politieke vertegenwoordigers, en verspilling van belastinggelden leiden ertoe dat de burgers volstrekt terecht wantrouwen koesteren tegenover het EU-project. De scepsis van de burgers tegenover de EU komt niet uit onwetendheid voort. Ze berust op het gevoel dat men geen invloed op de organisatie heeft, en op de vrees dat een federale EU een zeer ondemocratisch, bureaucratisch en door marktmechanismen bepaald geheel wordt. Bij degenen die negatief tegenover de EU staan, is geen sprake van onwetendheid, maar van bepaalde politieke oordelen.
Als de politiek verantwoordelijken binnen de EU-instellingen dat niet begrijpen, zal het nooit lukken een voorlichtings- en communicatiestrategie op te zetten om de wederzijdse communicatie met onze burgers te verbeteren.
Volgens mij ontbreken bovenvermelde standpunten ten onrechte in het verslag-Pex.

Mededinging in de sector van het luchtverkeer
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0141/98) van de heer Scarbonchi, namens de Commissie vervoer en toerisme, over I. het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 3975/87 tot vaststelling van de wijze van toepassing van de mededingingsregels op ondernemingen in de sector luchtvervoer (COM(97)0218 - C4-0258/97-97/0137(CNS)) II. het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad betreffende de toepassing van artikel 85, lid 3 van het Verdrag op bepaalde groepen overeenkomsten en onderling afgestemde feitelijke gedragingen in de sector van het luchtvervoer tussen de Gemeenschap en derde landen (COM(97)0218 - C4-0259/97-97/0138(CNS)) Rapporteur voor advies: de heer Ribeiro, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid (Hughes-procedure)

Scarbonchi
De artikelen 85 en 86 van het Verdrag van Rome verschaffen de Gemeenschap een rechtsgrondslag voor de beoordeling van ondernemingsverenigingen en bedrijfsfusies. Artikel 87 voorziet in de noodzakelijke verordeningen "voor de toepassing van de ( in deze artikelen) neergelegde beginselen" . De aldus ontstane, afgeleide wetgeving geeft de Commissie de bevoegdheid tot onderzoek van de gevallen waarin de mededingingsvoorschriften niet zijn nageleefd. Daarvan was aanvankelijk de vervoerssector uitgesloten.
In 1987 werd het eerste liberaliseringspakket uitgevaardigd. Daarvan maakten ook de verordeningen 3975 en 3976 deel uit, ofschoon deze slechts een beperkte werkingssfeer hadden. Met de eerste verordening kreeg de Commissie de bevoegdheid om de mededingingsregels toe te passen op de luchtvaartsector, eventuele sancties op te leggen en vrijstellingen toe te kennen. Dit was echter enkel van toepassing op de verbindingen tussen de lidstaten. De tweede verordening bood de Commissie de mogelijkheid groepsvrijstellingen toe te kennen voor bepaalde, onderling afgestemde feitelijke gedragingen, met inachtneming evenwel van de in artikel 85 van het Verdrag neergelegde voorwaarden.
Wat is de rechtvaardiging van het huidige voorstel van de Commissie? De Commissie is van oordeel dat zich sedert 1989 een aantal nieuwe feiten heeft voorgedaan, namelijk de liberalisering van de luchtvaartmarkt sedert 1997, de zwakheid van het "externe luik" dat uitsluitend stoelt op bilaterale overeenkomsten tussen de lidstaten en derde landen en tenslotte de totstandkoming van overeenkomsten met de Verenigde Staten en de Midden- en Oost-Europese landen. Daar het huidige stelsel nogal verward is en veel mankementen vertoont, is er duidelijk behoefte aan een goed uitgewerkte regeling.
Deze feiten versterken de reeds in 1989 aangevoerde motieven inzake de rechtsonzekerheid voor luchtvaartmaatschappijen. Om die redenen - dat wil zeggen om beter het hoofd te kunnen bieden aan de eisen van een meer geliberaliseerde regeling, om de belangen van de consumenten te kunnen behartigen, de kleine en middelgrote luchtvaartmaatschappijen te kunnen beschermen en een evenwichtige mededinging tussen de verschillende Europese en niet-Europese maatschappijen te kunnen garanderen, dringt de Commissie aan op dezelfde handelingsbevoegdheden voor het vervoer tussen de Gemeenschap en derde landen als voor de intracommunautaire verbindingen.
Met de eerste ontwerpverordening wordt de werkingssfeer uitgebreid tot alle luchtvervoersdiensten, met inbegrip van internationale diensten. Een nieuw artikel 18 bis is toegevoegd om juridische geschillen met lidstaten of derde landen op te kunnen lossen. Daarbij is de Commissie verplicht overleg te plegen met de bevoegde autoriteiten alvorens te besluiten tot intrekking van een vrijstelling.
Desalniettemin vormt het netwerk van internationale luchtvaartovereenkomsten tussen lidstaten, derde landen en vervoerders een geduchte juridische uitdaging. Daarbij staat de homogeniteit en de compatibiliteit van de mededingingsvoorschriften op het gebied van de luchtvaart op het spel. Nu moet men nog afwachten hoe deze contradictoire bevoegdheid in de praktijk kan worden toegepast.
Ten tweede stelt de Commissie een verordening voor op grond waarvan artikel 85 voor een bepaalde duur niet van toepassing zal zijn voor bepaalde categorieën van overeenkomsten, voor besluiten inzake ondernemingsverenigingen en voor afgestemde feitelijke gedragingen in internationale luchtvaartverbindingen. De besluiten van de Commissie kunnen betrekking hebben niet alleen op de gezamenlijke planning en de coördinatie van capaciteiten en dienstregelingen, maar ook op de inkomstendeling, het tariefoverleg, de verdeling van slots op luchthavens en op gemeenschappelijke exploitatie van diensten.
Met deze twee voorstellen ondergaat de toepassing van de communautaire mededingingsregels op de luchtvaartsector radicale veranderingen. Dit geldt met name voor de internationale dimensie van deze sector. De Commissie krijgt meer mogelijkheden voor het toezicht op allianties tussen luchtvaartmaatschappijen. In weerwil van het voorbehoud van talrijke maatschappijen kan de Commissie van meet af aan gebruik maken van haar bevoegdheid op grond van artikel 89 van het Verdrag van Rome. Zij heeft als hoedster van het Verdrag zelfs de plicht daartoe. Zij moet het communautaire recht toepassen. Ons voorstel heeft voor alle betrokken partijen, of dit nu luchtvaartmaatschappijen, regeringen, advocatenkantoren, de Europese Commissie of passagiers zijn, een groot voordeel: hiermee wordt een homogeen kader verschaft voor heel de Europese Unie en wordt de positie van de bedrijven op het gebied van de burgerluchtvaart in de Europese Unie versterkt.
De drie belangrijkste amendementen die door de Commissie vervoer en toerisme zijn goedgekeurd zijn de amendementen 4, 5 en 6. Deze hebben tot doel de communautaire wetgeving consequenter te maken. Daarvoor heeft men de tekst en de werkingssfeer van de verordening inzake de toepassing van de mededingingsregels op de zeevaartsector overgenomen.
Met amendement 4 beperkt men de bevoegdheid van de Commissie inzake de toepassing van de mededingingsregels tot de verbindingen van of naar een communautaire luchthaven. Dit amendement preciseert hoever de bevoegdheid van de Commissie kan gaan. Zo zou de Commissie geen jurisdictie mogen hebben over allianties of handelsovereenkomsten tussen twee niet-Europese maatschappijen, voor zover daar geen communautair luchtverkeer bij is betrokken.
Met de amendementen 4 en 5 wil men de procedure verduidelijken die van toepassing is zodra een bilaterale overeenkomst tussen twee maatschappijen, tussen een maatschappij van de Unie en een maatschappij uit een derde land, inbreuk maakt op de mededingingsregels van de Europese Gemeenschap. In de onderhavige ontwerpverordening wordt slechts gespecificeerd dat in geval van conflicten de Commissie de bevoegde autoriteiten van het betrokken land dient te raadplegen.
In de amendementen 1 en 3 wordt een voorstel gedaan voor nieuwe overwegingen. Deze betreffen de luchtverkeersveiligheid, de openbare dienstverlening en de belastingvrije verkoop. Ik zal mij tijdens de stemming daar niet tegen verzetten. De gevoelens die daarin tot uitdrukking worden gebracht, worden door iedereen gedeeld, alhoewel juridisch gezien deze overwegingen misschien niet helemaal op hun plaats zijn in de onderhavige verordeningen.
Ter afsluiting wilde ik nog iets zeggen over de drie amendementen van de EVP-Fractie. Ik ben daar niet voor. Deze druisen in tegen de Europese belangen, tegen de belangen van de consumenten, tegen de noodzaak van eerlijke concurrentie, waar wij ons, tenminste wat de luchtvaart betreft, allen aan dienen te houden. De luchtvaartmaatschappijen zijn tegen deze verordeningen, omdat zij van mening zijn dat deze niet stroken met hun belangen. De antitrust-autoriteiten van de Commissie kunnen immers met het volste recht elke afspraak tussen luchtvaartmaatschappijen van de Europese Unie en een derde land aanklagen zodra de verleende diensten indruisen tegen de mededingingsregels.
Daarom nodig ik mijn collega's uit deze kans niet te missen en de Commissie ook dit keer duidelijke, van elke ambivalentie verstoken procedures en bevoegdheden te geven en haar aldus de mogelijkheid te bieden in heel Europa dezelfde mededingingsregels toe te passen, ongeacht de betrokken luchtvaartmaatschappij of alliantie.
Daarom wilden wij, waarde collega's, deze door de Commissie vervoer en toerisme goedgekeurde voorstellen aan u voorleggen.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, als verantwoordelijke voor het advies van de commissie economische en monetaire zaken heb ik mee mogen werken aan dit verslag. Mijn dank gaat uit naar collega Scarbonchi. De bevrediging die ik bij dit werk heb ondervonden komt voort uit het feit dat we ertoe hebben kunnen bijdragen dat er in het voorstel dat we aan de Vergadering voorleggen een aantal extra aspecten van het luchtvervoer zijn opgenomen of bijzondere aandacht hebben gekregen. Het gaat hier om zaken die wij van het grootste belang achten en die altijd in de gaten moeten worden gehouden, wanneer er veranderingen worden voorgesteld van de verordeningen betreffende de mededinging, of wanneer er plannen bestaan om afgesloten overeenkomsten of algemeen aanvaarde feitelijke gedragingen te wijzigen.
We hebben het hier over de veiligheid, een onderwerp dat bij dit soort vervoer in de context van de communautaire en internationale normen voor de mededinging altijd op de eerste plaats moet komen.
We hebben het hier ook over de zogenaamde diensten van algemeen belang, waarbij we verwijzen naar artikel 7 D van het Verdrag dat momenteel geratificeerd wordt. We zijn van mening dat het luchtvervoer in perifere regio's, in het bijzonder de Azoren, Madeira en de Canarische eilanden, gezien moet worden als een openbare dienstverlening.
We wijzen hier ook op de bezorgdheid voor de gevolgen die de huidige veranderingen en de liberalisering van de gemeenschappelijke markt voor het luchtvervoer teweeg kunnen brengen voor de werkgelegenheid en de rechten van de werknemers in deze sector, waarbij onze bijzondere aandacht uitgaat naar kleine en middelgrote ondernemingen.
Tenslotte besteden we aandacht aan de reikwijdte van de voorgestelde verordeningen, die van toepassing moeten zijn op vluchten van of naar één of meerdere luchthavens in de communautaire ruimte, aan de procedures voor overleg over eventuele conflicten tussen nationale regels en de oplossing daarvan. Vertegenwoordigers van de betrokken lidstaten mogen niet worden uitgesloten van participatie in de oplossing van conflicten.

Watts
Mijnheer de Voorzitter, het luchtvervoer is een groeiende branche. Ieder jaar worden er weer meer vliegreizen geboekt. Dankzij de toegenomen concurrentie zijn de tarieven in de EU - in ieder geval op bepaalde routes - nog altijd aan het zakken, zodat steeds meer mensen zich een ticket kunnen veroorloven.
Het is onze plicht de belangen van de passagiers te beschermen door de oprichting en uitbreiding van kleine luchtvaartmaatschappijen te stimuleren en de grote maatschappijen ervan te weerhouden alle concurrenten te verdrijven en zo de markt te domineren. We moeten er dus voor zorgen dat het luchtvervoer in gebieden waar het een cruciale rol vervult niet door overmatige concurrentie wordt beschadigd of vernietigd.
Mijns inziens verdient de Commissie een pluim voor haar pogingen de lidstaten ertoe te bewegen hun bilaterale overeenkomsten terzijde te schuiven en de Commissie de ruimte te bieden voor de Gemeenschap als geheel te onderhandelen.
Het doet me dan ook deugd de rapporteur vanavond namens Partij van de Europese Sociaaldemocraten mijn steun te kunnen aanbieden.
Ons inziens dienen de bevoegdheden van de Commissie op dit terrein te worden uitgebreid.
Hoewel de amendementen die de heer Jarzembowski namens de PPE heeft voorgesteld eveneens van de Gemeenschap en niet van de afzonderlijke lidstaten lijken uit te gaan, zullen ze ons inziens precies het tegenovergestelde bewerkstelligen. Die amendementen zijn er in onze opvatting op gericht de bevoegdheden van de Commissie bij het toepassen van concurrentieregels te beperken tot het afsluiten van overeenkomsten. Dit is voor ons niet acceptabel. Op die manier zouden bijvoorbeeld de Atlantische routes wegvallen.
Sterker nog, in het verslag van mijn vriend en collega Seal, over de gevolgen van het derde pakket liberaliseringsmaatregelen, heeft de heer Jarzembowski aangegeven dat de mededinging van nieuwe luchtvaartmaatschappijen nog altijd door een aantal obstakels wordt verhinderd, vooral op het gebied van vluchttoewijzingen en bepaalde netwerkallianties. De wens van de heer Jarzembowski om de bevoegdheden van de Commissie bij het toepassen van concurrentieregels tot haar huidige mandaat te beperken kunnen wij daarom niet ondersteunen. Hij weet drommels goed dat de concurrentieregels als gevolg van zijn voorstel verder alleen nog maar voor Zwitserland en de Centraal- en Oost-Europese landen zouden kunnen gaan gelden, hetgeen we zouden betreuren.
We steunen de Commissie daarom in haar eis meer bevoegdheden te krijgen om bijvoorbeeld vrij-luchtruimovereenkomsten te kunnen afsluiten. Iedere beperking van het huidige mandaat van de Commissie staat haaks op ons verzoek dat mandaat juist verder uit te breiden.
Tenslotte vinden we dat de rapporteur, en met hem de Commissie, onze steun verdienen in hun pogingen de luchtvaart in de Europese Unie en daarbuiten te verbeteren. De voorstellen van de Commissie zullen immers eerlijke concurrentie bevorderen, waar zowel de consument als concurrerende luchtvaartmaatschappijen baat bij zullen hebben. Ik zal ze daarom aan dit Huis aanbevelen.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Fractie van de Europese Volkspartij kan in principe instemmen met de voorstellen van de Commissie om de mededingingsregels in de luchtvaart ook tot de betrekkingen met derde landen uit te breiden. Mijnheer Van Miert, wij stemmen daarmee in omdat de interne en externe regels feitelijk onderling vervlochten zijn en daarom een eenvormige regeling nodig is.
De Commissie spant de kar echter voor de paarden. Pas wanneer de Raad de bevoegdheid voor het sluiten van luchtvaartovereenkomsten met derde landen volledig aan de Gemeenschap heeft overgedragen, wat de Fractie van de Europese Volkspartij bepleit, is het ook zinvol de Gemeenschap de exclusieve bevoegdheid voor de mededingingsregels voor onze betrekkingen met derde landen te verlenen. De Commissie mag de tweede stap niet voor de eerste doen. Is de Raad echter bereid, en is de Britse regering bereid - mijnheer Watts, spreek eens met de heer Prescott - die bevoegdheid aan de Gemeenschap over te dragen?
Wij menen dat het, gelet op de complexiteit van het internationale vervoer, zinvol zou zijn dat de Gemeenschap de luchtvaartovereenkomsten voor alle lidstaten zou regelen. Daartoe is de Raad echter niet bereid. Ook het Britse voorzitterschap heeft daartoe geen voorstel aan de Raad van ministers van Vervoer voorgelegd. De Commissie vraagt al sedert vele jaren dat men haar die bevoegdheid verleent, maar ook het Britse voorzitterschap is daarop niet ingegaan. Als men de Commissie die bevoegdheid weigert te geven, kan men de mededingingsregels ook niet tot de betrekkingen met derde landen uitbreiden omdat men dan de overlapping van de bevoegdheden van de Gemeenschap met die van de lidstaten ten koste van de luchtvaartmaatschappijen nog versterkt. Dat willen wij niet.
Mijnheer Scarbonchi, als de AEA deze amendementen - zoals wij - ondersteunt, moeten die voor de Europese luchtvaartmaatschappijen positief zijn. U weet hoe moeilijk het is in de AEA overeenstemming te bereiken omdat British Airways, KLM, Sabena en Lufthansa elkaar uiteraard het liefst beconcurreren. Als de AEA het over iets eens wordt, is dat wellicht goed. Daarom verzoeken wij de andere fracties onze drie amendementen goed te keuren.
Mijnheer Van Miert, in dit verband zou ik u willen vragen ons toelichting te verstrekken bij de beslissingen die u wil nemen in verband met de samenwerkingsovereenkomst tussen British Airways en American Airlines. Wij vinden het goed dat u zegt dat die overeenkomst de dominante marktpositie van de twee maatschappijen op de transatlantische route van en naar Heathrow moet doorbreken en voor eerlijke mededingingsvoorwaarden op de transatlantische routes moet zorgen.
Mijnheer Van Miert, u hebt plotseling besloten de bestaande allianties nog eens te onderzoeken en na te gaan in hoever de nieuwe allianties met de mededingingsregels stroken. Wij vinden dat goed en menen dat alle allianties op dezelfde manier moeten worden onderzocht. Zoals u in de Commissie vervoer en toerisme hebt aangekondigd, moet u vandaag of in de komende weken uw criteria voor de beoordeling en behandeling van allianties in de luchtvaart voorleggen en met ons bespreken.
Wij weten dat het mededingingsrecht uw terrein is. Toch vind ik het belangrijk dat wij de krachtlijnen daarvan samen bespreken. Mijnheer Van Miert, wat u ook onderneemt om concurrentievervalsing tegen te gaan of te beletten, toch maak ik mij wat zorgen. Wij willen de markt voor de mededinging tussen de luchtvaartmaatschappijen openen . Wij willen de mededinging, ook als die tekortkomingen vertoont, niet door overheidsmaatregelen vervangen. Wij mogen de mededinging vooral niet door overheidsmaatregelen of door een opsplitsing van de markt verstoren. Mijnheer Van Miert, wij zijn benieuwd of u iets kunt zeggen over de manier waarop u uw krachtlijnen wil formuleren. In tegenstelling tot de Raad staan wij overigens grotendeels achter u.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, als de Commissie de allianties tussen luchtvaartmaatschappijen onderzoekt, mag ze de internationale concurrentiepositie van de Europese maatschappijen niet uit het oog verliezen. Strategische allianties zijn vandaag een essentieel middel om de internationale concurrentiepositie van de Europese luchtvaartmaatschappijen te versterken. De autoriteiten moeten daarom onze luchtvaartmaatschappijen in dat herstructureringsproces steunen.
Jammer genoeg is van die steun vaak geen sprake, maar legt men de luchtvaartmaatschappijen dure voorwaarden op, zoals het afstaan van slots en de beperking van frequenties, om met allianties in te stemmen. De Commissie mag alleen maar ingrijpen wanneer ze vaststelt dat de mededingingsregels worden overtreden. In haar mededingingsbeleid mag ze geen maatregelen nemen die de Europese luchtvaart benadelen en vooral de kleinere Europese maatschappijen in moeilijkheden kunnen brengen.

Correia
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de liberalisering van het luchtvervoer die in april 1997 haar beslag heeft gekregen met de introductie van het cabotagerecht, heeft een diepgaande verandering teweeggebracht, nu ook deze sector volgens de regels van de markt is gaan functioneren.
We moeten echter wel bedenken dat er in de communautaire wetgeving een geheel aan regels bestaat dat het de Commissie en de lidstaten mogelijk maakt in bepaalde situaties in te grijpen. Het luchtvervoer vertegenwoordigt een belangrijke sector van de Europese economie. Deze sector verschaft veel mensen werk, en onderhoudt zowel de verbindingen binnen Europa als die tussen Europa en de rest van de wereld. Verder speelt het luchtvervoer een belangrijke rol bij de economische en sociale cohesie, door een snelle verbinding tussen de regio's en - belangrijker nog - de toegang tot de perifere eilandregio's te garanderen. Daarom laat de communautaire wetgeving de mogelijkheid toe dat de sector verplichtingen worden opgelegd die horen bij openbare dienstverlening. Zo ook laat die wetgeving toe dat luchtvaartmaatschappijen onderling exploitatieovereenkomsten aangaan om deze verbindingen te waarborgen.
Niettegenstaande het hier vermelde zijn in een aantal gevallen deze verplichtingen niet nagekomen, ten gevolge van, onder andere, arbeidsconflicten, waardoor de vrijheid van verplaatsing van en naar deze regio's in het geding is gekomen, en daarmee de economische en sociale cohesie. Ik heb het hier, in concrete zin, over toestanden die zich regelmatig voordoen - een aantal dagen geleden was dat weer het geval - in de ultraperifere regio's Madeira en de Azoren.
Ik ben van mening dat wanneer een luchtvaartmaatschappij bij exclusiviteit een bepaalde bestemming als openbare dienstverlening verzorgt, en daarvoor financiële steun van de staat ontvangt, deze onderneming de verbinding met die bestemmingen op een correcte en professionele wijze dient te onderhouden, teneinde de toegang tot de betrokken regio's en de economische en sociale cohesie te verzekeren.
Nog afgezien van de egoïstische en onaanvaardbare houding van de piloten, die hun eigen geprivilegieerde belangen boven die van de bevolking en die van de andere werknemers van dezelfde luchtvaartmaatschappij stellen, geloof ik dat de regering de sector open zou moeten stellen voor concurrerende maatschappijen. Daarbij zouden op het gebied van veiligheid en kwaliteit dezelfde eisen gelden, terwijl de financiële steun eveneens hetzelfde zou zijn, en zulks om het isolement van de bewoners van de eilanden zo veel mogelijk te verlichten.

Van Miert
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, zoals u weet, is het voor mij altijd weer een groot genoegen hier aanwezig te mogen zijn. Vandaag wilde ik het woord voeren over twee wetgevingsvoorstellen die de Commissie ongeveer een jaar geleden aan u, en natuurlijk ook aan de Raad, heeft voorgelegd. Wij willen hiermee zorgen voor een rechtstreekse toepassing van de mededingingsregels, overeenkomstig de artikelen 85 en 86 van het Verdrag, op het luchtvervoer tussen de Gemeenschap en derde landen.
Voordat ik een aantal toelichtingen geef, wilde ik de rapporteur van harte bedanken. Hij heeft uitstekend werk verricht en enkele amendementen opgesteld die de Commissie met groot genoegen overneemt. Deze vormen namelijk een verbetering van de tekst van ons voorstel. Ik wilde echter tevens mijn dank betuigen aan de leden van de Commissie vervoer en toerisme.
Tijdens de vergadering van de Commissie vervoer en toerisme van december vorig jaar en die van 20 april jongstleden ben ik reeds gedetailleerd ingegaan op de inhoud van ons voorstel. Ik zal niet herhalen wat ik toen reeds zei. Intussen is ook het advies gekomen van het Economisch en Sociaal Comité dat zich bijna unaniem voor ons voorstel heeft uitgesproken. Tot mijn voldoening kan ik vaststellen dat ook het ontwerpadvies van uw commissie, waarin steun wordt betuigd aan onze voorstellen, met overgrote meerderheid is goedgekeurd. Nogmaals mijn hartelijke dank daarvoor aan de rapporteur. Ook het advies van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid gaat dezelfde kant uit en ik ben de rapporteur daarvan, de heer Ribeiro, erkentelijk voor zijn werk.
Zoals u weet, dames en heren, zijn in verordening 3975 van 1987 de modaliteiten vastgesteld volgens welke de artikelen 85 en 86 van het Verdrag van toepassing zijn op luchtvaartmaatschappijen. Deze toepassingsmodaliteiten gelden echter alleen binnen de Europese Unie. Er ontstaat dan ook een probleem zodra overeenkomsten worden gesloten tussen luchtvaartmaatschappijen van de Europese Unie en bijvoorbeeld Amerikaanse maatschappijen, of maatschappijen uit derde landen. De Commissie heeft op grond van artikel 89 weliswaar een bevoegdheid terzake, maar beschikt niet over het geschikte instrument voor de behandeling van dergelijke gevallen.
Het gevolg daarvan is dat lange, moeilijke en ingewikkelde procedures moeten worden gevolgd. Dergelijke gevallen moeten immers worden onderzocht met de nationale autoriteiten. Zo behandelen wij het geval British Airways-American Airlines met de Britse en natuurlijk de Amerikaanse autoriteiten en het geval Lufthansa-United-SAS met de in dit geval bevoegde autoriteiten. Ook het Bundeskartelamt behandelt dit geval, zoals de Commissie dat doet in relatie tot de Verenigde Staten.
Ik wilde trouwens nog uw aandacht vestigen op de mogelijkheid van verdere complicaties. Laten wij zeggen dat de overeenkomst tussen Alitalia en KLM wordt ondertekend. Deze twee maatschappijen hebben verschillende allianties met Amerikaanse maatschappijen. Daarom moet men op grond van verordening 87 de alliantie tussen Alitalia en KLM onderzoeken en op grond van verordening 95 hun allianties met Amerikaanse maatschappijen. U beseft hoe ingewikkeld dat is, temeer daar ook twee nationale autoriteiten bij de behandeling betrokken zijn. Daarom zult u inzien, mijnheer Jarzembowski, dat geschikte instrumenten absoluut noodzakelijk zijn. Er zijn ontzettend veel allianties, niet alleen transatlantische allianties, maar ook allianties met Aziatische maatschappijen en ik weet niet wat nog meer. Daarom is het ook in het belang van de maatschappijen dat dergelijke instrumenten er komen.
Wij verliezen nu veel tijd en dat is absoluut niet onze schuld. Dit is te wijten aan de ingewikkelde, langdurige procedure die moet worden gevolgd, omdat, in tegenstelling tot het gebied van de zeevaart, geschikte instrumenten voor het snel en transparant behandelen van dergelijke gevallen in de luchtvaartsector ontbreken. Ik zie niet in welk bezwaar zou kunnen bestaan tegen het verstrekken van dergelijke instrumenten aan de Commissie. Men zou zelfs de vraag kunnen stellen waarom de Commissie tot nu toe verstoken is gebleven van deze instrumenten. Wel, talrijke luchtvaartmaatschappijen willen er gewoon niets van weten en zij lobbyen druk bij hun regeringen om een stokje te steken voor de toekenning daarvan. Dat lobbyen vindt ook nu nog plaats. Ik vind dat heel jammer, want dat is niet in het belang van de maatschappijen.
Dan wilde ik nog kort ingaan op ons tweede voorstel betreffende de groepsvrijstellingen. De rapporteur noemde dit al. Ook daar doet de noodzaak van een dergelijk instrument voor het "externe luik" zich steeds sterker voelen. Ik hoop van ganser harte dat het verslag van de heer Scarbonchi met grote meerderheid wordt aangenomen. Ik doe wat dat betreft een beroep op u. Wij moeten de Raad een duidelijke boodschap geven. De Raad heeft immers tot nu toe geweigerd onze voorstellen te behandelen ofwel door deze te blokkeren ofwel door te zwichten voor de druk van de luchtvaartmaatschappijen.
Dan nu enkele opmerkingen over de amendementen. Ik heb zo straks al gezegd dat de Commissie de drie amendementen van de heer Scarbonchi kan overnemen. Wij zijn daar zelfs mee ingenomen, daar deze amendementen een verbetering van de tekst behelzen. Er zijn ook andere amendementen, bijvoorbeeld voor de openbare dienstverlening. Ik ben het met de rapporteur eens dat hierin reële zorgen tot uitdrukking worden gebracht. Wij willen absoluut niet ontkennen dat deze zorgen gerechtvaardigd zijn, maar zij horen eigenlijk niet in dit debat thuis. Juist omdat wij de gerechtvaardigdheid van deze zorgen erkennen, willen wij deze in onze oren knopen. Maar wij moeten ze wel loskoppelen van het huidige debat.
Evenals de rapporteur kan ik niet instemmen met de amendementen van de heer Jarzembowski. Mijnheer Jarzembowski, uw amendementen zouden de huidige situatie nog meer vast doen lopen. Wij hebben daarin eigenlijk al genoeg problemen. Ook indien dit allemaal beklonken kan worden, zal er geruime tijd nodig zijn voordat de verordening van kracht kan worden. In afwachting daarvan zullen wij echter een reeks allianties moeten behandelen en het aantal daarvan zal in de toekomst zeker stijgen. Dus hoe sneller wij de noodzakelijke instrumenten hebben, des te beter. Nu moeten wij een duidelijke uitspraak doen over de noodzaak van deze instrumenten, de nodige consequenties daaruit trekken en dit als duidelijke boodschap aan het adres van de Raad de wereld in sturen. Wij hopen dan ook van ganser harte dat dit de uitkomst van dit debat en het standpunt van het Parlement zal zijn.
Daar laat ik het bij, mijnheer de Voorzitter. Nogmaals mijn hartelijke dank aan de rapporteur en zijn collega's voor hun uitstekende werk.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de heer Van Miert om toelichting bij de verdere behandeling van de allianties in de luchtvaart verzocht. Misschien kan hij die toelichting schriftelijk geven of het daarover met mij persoonlijk eens hebben. Wij hebben niet veel tijd, maar ik vind de krachtlijnen voor de luchtvaartovereenkomsten uiterst belangrijk. Daarover moeten wij het nog uitgebreider hebben.

Van Miert
Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, maar ik zag dat de tijd bijna om was en daarom had ik mijn betoog afgerond.
Natuurlijk kan ik dat, mijnheer Jarzembowksi, maar ik kan het beste hierover in uw commissie in detail komen praten. Zoals gebruikelijk sta ik volledig tot uw beschikking. Overigens kan ik u zeggen dat de Commissie hoogstwaarschijnlijk een formeel standpunt over deze twee allianties zal innemen en daar half juni op terug zal komen.
U moet zelf maar beslissen of u vóór die tijd nog extra informatie van mij wilt hebben; ik sta in ieder geval tot uw beschikking.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.

Gedragsregels voor geautomatiseerde
boekingssystemen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0089/98) van de heer Van Dam, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 2299/89 van de Raad betreffende gedragsregels voor geautomatiseerde boekingssystemen (COM(97)0246 - C4-0418/97-97/0148 (SYN)).

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, geautomatiseerde boekingssystemen, ofwel Computer Reservation Systems - hierna te noemen CRS-en - vormen een relatief onbekende, maar zeer machtige partij in het luchtvervoer. Deze enorme, snelle netwerken zorgen voor het leeuwendeel van de omzet van de luchtvaartmaatschappijen. 85 % van alle stoelen op lijnvluchten worden wereldwijd via de vijf zelfstandige CRS-en verkocht! De oudste CRS, SABRE, is destijds opgericht door American Airlines, maar maakt nu zelfs meer winst dan American Airlines zelf.
Luchtvaartmaatschappijen die niet deelnemen in een CRS zijn sterk beperkt in hun mogelijkheden tickets te verkopen. CRS-en bieden ook hun abonnees - en dat zijn de reisbureaus - en de reizigers het voordeel van snelle informatie en reservering. Wel zijn waarborgen nodig om te zorgen dat de klant objectieve informatie krijgt als hij bij het reisbureau naar de mogelijkheden vraagt. Vanaf 1989 zijn er Europese gedragsregels om die objectiviteit te waarborgen. CRS-en en luchtvaartmaatschappijen zijn gehouden aan gelijke behandeling van alle betrokken partijen.
Het voorstel van de Europese Commissie dat wij nu behandelen, beoogt de werking van de gedragsregels te verbeteren. Daartoe neemt zij de abonnees, dus die reisbureaus, erin op, om eerlijke informatie te bevorderen en onjuiste boekingen tegen te gaan. Een waardevol nieuw element vormt de mogelijkheid ook treinverbindingen, met name hogesnelheidstreinen, in het aanbod op te nemen.
Ik acht het van groot belang dat op korte en middellange afstanden reizigers het alternatief van de trein nadrukkelijk onder ogen zien. Vliegen kost veel energie en het geeft veel luchtvervuiling; alle reden dus om het spoor te overwegen als het tijdverschil niet al te groot is. Het opnemen van railvervoer in de CRS-en moet onder de nodige randvoorwaarden gebeuren. De amendementen 2, 4, 6 en 10 die daarop betrekking hebben, beogen gelijkwaardigheid tussen vluchten en snelle spoorverbindingen.
Luchtvaartmaatschappijen en allianties behouden de mogelijkheid zelf tickets te verkopen zonder neutrale informatie te geven. De reiziger moet dan wel kunnen zien dat hij bij een bepaalde aanbieder koopt, vandaar amendement 1. Dit principe wordt in amendement 9 doorgetrokken naar Internet. De mogelijkheden om via dat wereldwijde net tickets te reserveren, groeien snel. Bij het bladeren door de Internetpagina's moet zichtbaar blijven wie de aanbieder van de informatie is.
De CRS-en beschikken over gigantische hoeveelheden marktinformatie, waaronder verkoopcijfers van de reisbureaus. Zij bieden deze informatie in elektronische vorm te koop aan, maar doordat zij slechts het complete pakket aanbieden, kunnen alleen kapitaalkrachtige luchtvaartmaatschappijen zich veroorloven die te kopen. Zij verwerven daardoor een voorsprong in de onderhandelingen met reisbureaus. Deze zouden graag over delen van de informatie beschikken, bijvoorbeeld alleen over de regio die zij bedienen. Amendement 7 opent die mogelijkheid voor een selectieve aankoop die daardoor binnen het bereik van de reiswereld komt.
Een knelpunt in de huidige kostentoerekening vormt het feit dat elke reservering tot kosten voor de luchtvaartmaatschappij leidt. Amendement 8 beperkt dat tot de trajecten waarvoor ook werkelijk een ticket is afgegeven. Amendement 13 zorgt ervoor dat de koppeling tussen ticket en traject verzekerd blijft.
De vervoerscommissie stelt in amendement 11 voor te blijven onderscheiden of de reiziger moet overstappen, mogelijk met een wachttijd, of dat het toestel alleen een tussenlanding maakt. Het geheel overziende, wil ik de volgende conclusies trekken. De gedragscode vervult sinds 1989 een belangrijke functie, maar er was aanleiding tot verdere verbetering en actualisering. Het voorstel van de Commissie bevat een aantal belangrijke verbeteringen die met name de reizigers maar ook de reisbureaus ten goede komen. Terecht opent het voorstel de mogelijkheid snelle treinverbindingen als alternatief voor vliegreizen over minder lange afstanden in beeld te brengen. Om het treinalternatief praktisch uitvoerbaar te maken, moet aan een aantal randvoorwaarden zijn voldaan, zoals een overeenkomst tussen CRS en spoorbedrijf. Om te voorkomen dat de klant ten onrechte meent een neutraal aanbod te krijgen, moet zichtbaar blijven dat hij bij een bepaalde luchtvaartmaatschappij of alliantie te rade gaat. Internet ontwikkelt zich tot een nieuw verkoopkanaal voor vliegtickets. Ook daar moet zichtbaar blijven bij welke aanbieder de klant heeft ingelogd. CRS-en hebben een machtige positie, zowel op het vlak van marketing als ook op het gebied van marketinginformatie. Dat mag geen feitelijke monopoliepositie worden doordat alleen zeer kapitaalkrachtige maatschappijen die informatie kunnen kopen. De laatste conclusie: op het vlak van de best mogelijke informatie voor de klant en het bestrijden van dubbele of fictieve boekingen zijn nog een aantal verbeteringen mogelijk.
Ik ben de vervoerscommissie en alle andere betrokkenen erkentelijk voor hun medewerking. Helaas kan commissaris Kinnock door het tijdstip van agendering dit debat niet bijwonen. Hij was zo vriendelijk te schrijven mijn verslag van een zeer hoog niveau te achten.
In elk geval heb ik getracht dit belangrijke dossier met de grootst mogelijke zorgvuldigheid te behandelen. Daarbij acht ik het van groot belang dat de reiziger in de toekomst een bewuste afweging kan maken tussen vliegtuig en trein. Niet alleen de eerlijke concurrentie, maar ook de bescherming van natuur en milieu zijn daarmee gediend.

Rehder
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Marín, dames en heren, wie vroeger een reis wilde maken moest aan een loket min of meer uitgebreid en met min of meer succes grote en dikke brochures doornemen. De computer heeft dat werk inmiddels overgenomen en veel gemakkelijker gemaakt. Met de nieuwe technische mogelijkheden kunnen wij massa's informatie krijgen en hebben wij ook een ruimere keuze. Dat is goed voor de consument en bovendien wordt het aanbod daardoor ook goedkoper.
Wij mogen echter niet denken of verwachten dat een computer altijd objectief is. Een computer is integendeel een echte trukendoos. Vele duizenden mensen hebben vandaag alleen maar de taak computers ten voordele van een of andere aanbieder te manipuleren. Niet alleen de luchtvaartmaatschappijen, maar ook de reisbureaus trachten de klanten een objectiviteit voor te spiegelen waarachter ze in feite alleen maar hun eigen winstbejag willen verbergen. Winst willen maken is natuurlijk niet verkeerd, maar heeft de consument eigenlijk nog niets opgeleverd.
Deze voorstellen, ook die van de heer Van Dam, zijn bijzonder nuttig. Ze bieden de consumenten meer bescherming. Ook bij modal split moet de spoorreiziger met een druk op de knop kunnen weten welk vervoermiddel niet alleen het goedkoopst, maar ook het milieuvriendelijkst is. Terloops merk ik op dat dit ook een goede zaak voor de leden van het Europees Parlement is.
Tenslotte merk ik op dat de herziening van die systemen vandaag niet voltooid is. Ze moet regelmatig opnieuw gebeuren, omdat er zeker vakmensen zullen zijn die deze regelingen proberen te omzeilen.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, ik probeer kort te zijn. Het allerbelangrijkste is eigenlijk dat wij de rapporteur feliciteren met zijn voortreffelijke verslag, dat in de commissie eenparig is goedgekeurd. Aangezien in een aantal landen weldra verkiezingen plaatsvinden, is het goed te kunnen zeggen dat een verslag eenparig is goedgekeurd omdat het van grote deskundigheid getuigt. Mijnheer Van Dam, ik dank u van harte voor uw verslag.
Deze herziening van de gedragscode is uiterst zinvol en maakt de informatie objectiever. Het belangrijkste is dat nu ook de hogesnelheidstreinen in de regeling worden opgenomen, zodat de mensen duidelijker kunnen zien op welke routes zij beter de trein dan het vliegtuig nemen. Op korte afstanden willen wij dat bereiken. Wij willen dat meer mensen de trein nemen dan het vliegtuig om het luchtruim te ontlasten en het milieu beter te beschermen. In die zin is dit een grote vooruitgang.
In tegenstelling tot de Commissie vind ik het ook nuttig dat gedeelde-codevluchten worden aangegeven. Op dat punt ben ik het met de rapporteur eens. Die vluchten aangeven is nuttig gebleken.
Tenslotte vind ik het ook goed dat wij de drie besluiten samenvoegen, zodat ze voor de consument beter leesbaar en begrijpelijker worden. De Commissie moet naar codificatie blijven streven. Ik denk dat wij het erover eens kunnen zijn dat dit een goed voorstel is en dat de voorstellen van de afgevaardigden het nog hebben verbeterd. Ik hoop dat de Commissie de voorstellen van de afgevaardigden zal overnemen. Dan kunnen wij allemaal tevreden zijn.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik erop wijzen dat ik wat sceptisch sta tegenover dit soort regelingen als zodanig. Volgens mij moeten wij binnen de EU bedacht zijn op al te detaillistische regelingen. Wij kunnen volstrekt onbedoeld een marktsituatie scheppen waar nieuwe ideeën ontbreken en waarin wij door wetgeving een bestaande situatie handhaven. Mijns inziens had de markt de problematiek rond de boekingssystemen wel automatisch opgelost, als de EU er zich niet mee had bemoeid. Reisbureaus en luchtvaartmaatschappijen beseffen heel goed dat de klantenservice een van hun allerbelangrijkste concurrentiemiddelen is. Zo sta ik er principieel tegenover. Tegelijk kan ook worden vastgesteld dat dit geen nieuw verschijnsel is, daar de gedragsregels al sinds 1989 bestaan.
Als ik het verslag wat pragmatischer bekijk, wil ik graag allereerst de rapporteur gelukwensen met zijn meer dan uitstekende werk. Ondanks mijn principiële stellingname vind ik dat zowel de Commissie als de heer Van Dam erin geslaagd zijn een buitengewoon belangrijk evenwicht in deze zaak te bereiken.
Positief aan het verslag vind ik dat ook de spoorwegen in het boekingssysteem worden opgenomen. Daar hecht men misschien in dit verband niet zoveel waarde aan, maar het kan in feite een heel belangrijke stap zijn op weg naar een geliberaliseerde spoorwegsector. De spoorwegen zullen in de toekomst heel goed met het vliegtuig kunnen concurreren, en de consumenten zullen veel duidelijker kunnen kiezen tussen trein en vliegtuig. Dat spoort met het feit dat de spoorwegexploitanten in de toekomst veel meer dan vandaag de dag het geval is, op een veel concurrerender markt zullen opereren.
Een van de belangrijkste vraagstukken in dit verslag is vanzelfsprekend de kwestie van de vergoedingen. Ik wil benadrukken dat ook de spoorwegen moeten opdraaien voor de kosten die verbonden zijn aan hun vermelding in het CRS-systeem. Wij kunnen de spoorwegen niet opnieuw gaan subsidiëren, terwijl we de andere vervoermiddelen niet steunen.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou in de allereerste plaats de rapporteur, de heer van Dam, namens mijn collega Neil Kinnock willen feliciteren met zijn verslag. U bent er niet enkel in geslaagd binnen te dringen in het mysterieuze technische jargon van de geautomatiseerde boekingssystemen, maar u hebt tevens een aantal amendementen voorgesteld die een wezenlijke verbetering van het voorstel inhouden.
De geautomatiseerde boekingssytemen zijn zeer complexe databanken die gebruikt worden om een brede waaier van abonnees - reisbureaus, touroperators, hotels, veerdienstondernemingen en verhuurmaatschappijen - toegang te verschaffen tot de informatie aangaande luchtvaartmaatschappijen en andere diensten en tegelijkertijd de reservering en de afgifte van de tickets te vergemakkelijken.
Dit Parlement heeft er ongetwijfeld belang bij te weten dat de geautomatiseerde boekingssystemen op wereldniveau beschouwd worden als de belangrijkste gebruikers van geautomatiseerde diensten en dat zij onmiddellijke toegang verschaffen tot de diensten van meer dan 140.000 reisbureaus die over de hele wereld verspreid zijn. Binnen de Europese Unie bestaan er vier grote systemen en het marktaandeel van één van deze systemen bedraagt meer dan 70 % in 10 van de 15 lidstaten. Het is dan ook te begrijpen dat deze buitengewoon hoge concentratie de wetgevende autoriteit heeft verontrust. Maar overeenkomstig de communautaire regelgeving kan dit onderwerp ook worden behandeld op grond van het mededingingsrecht. Hoewel de gedragsregels tot nu toe geen problemen hebben opgeleverd, doet het onlangs uitgevoerde onderzoek ons veronderstellen dat er enige wijzigingen in moeten worden aangebracht in het licht van de jongste evolutie op het gebied van het Internet of de hoge-snelheidstreinen. Hierop baseert de Commissie zich om de gedragscode te wijzigen, hetgeen ook de heer Van Dam in zijn verslag heeft benadrukt.
Zoals ik u reeds bij het begin van mijn uiteenzetting heb gezegd, zal het merendeel van de ingediende amendementen de huidige tekst op een bijzonder constructieve manier wijzigen. Bijgevolg is de Commissie bereid de door de heer Van Dam namens de Commissie vervoer en toerisme ingediende amendementen over te nemen met uitzondering van de volgende twee punten.
Ten eerste, de Commissie is van mening dat wij het tweede deel van amendement 8, dat de informatie over facturering in elektronische vorm behandelt, niet kunnen overnemen. Wij geloven dat inzake informatie en rechten alle vormen van facturering eenzelfde behandeling moeten krijgen, en het ingediende amendement stelt een ongelijke behandeling van de elektronische factureringsvorm voorop. Bovendien lijkt het ons overbodig voor te stellen dat de deelnemende luchtvaartmaatschappijen geen vergoeding wordt aangerekend voor geweigerde boekingen.
Ten tweede, amendement 11, betreffende de indeling van de vluchten, kan volgens de Commissie evenmin worden overgenomen. De Commissie heeft een nieuwe indeling voorgesteld met de bedoeling rekening te houden met de jongste evoluties in de sector van het luchtvervoer. Wat betreft het oude indelingssysteem, dat de voorkeur van de Commissie vervoer en toerisme en van de heer Van Dam geniet, geloven wij dat het de veranderingen die de sector van het luchtvervoer heeft ondergegaan over het hoofd ziet.
Met uitzondering van deze twee punten, is de Commissie van oordeel dat de heer Van Dam, zoals ik hem reeds heb gezegd, buitengewoon werk heeft geleverd, waarvoor ik hem dan ook wens te feliciteren. Tevens wil ik de Commissie vervoer en toerisme bedanken voor haar nuttige bijdragen tot deze kwestie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.

In de handel brengen van zaaigoed -
Tenuitvoerlegging van verordening (EG) 1467/94
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende twee verslagen van de heer Graefe zu Baringdorf, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling:
A4-0128/98 over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van de richtlijnen 66/400/EEG, 66/401/EEG, 66/402/EEG, 66/403/EEG, 69/208/EEG, 70/457/EEG en 70/458/EEG betreffende het in de handel brengen van respectievelijk bietenzaad, zaaizaad van groenvoedergewassen, zaaigranen, pootaardappelen, zaaizaad van oliehoudende planten en vezelgewassen, en groentezaad, en van richtlijn 70/457/EEG betreffende de gemeenschappelijke rassenlijst voor landbouwgewassen (COM(97)0403 - C4-0459/97-97/0217 (CNS)); -A4-0129/98 over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de tenuitvoerlegging van Verordening (EG) nr. 1467/94 van 20 juni 1994 (COM(97)0327 - C4-0492/97).
Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, bij de bespreking van het eerste verslag over de richtlijn betreffende het in de handel brengen van bietenzaad, zaaizaad van groenvoedergewassen, zaaigranen, pootaardappelen, zaaizaad van oliehoudende planten en vezelgewassen, en groentezaad, de zogenaamde zaaigoedrichtlijn, hebben wij nog niet zo lang geleden een goed debat met de Commissie gehouden. Wij hebben toen gepleit voor vereenvoudiging bij de officiële erkenning van te behouden zaaigoed om de genetische erosie van bedreigde nuttige plantenvariëteiten te beperken.
U weet dat deze richtlijnen op landbouwgebied op basis van artikel 43 worden behandeld en dat het Europees Parlement daarover alleen maar moet worden geraadpleegd. Als wij de richtlijnen amenderen, de Commissie na onderzoek ervan zegt dat ze de amendementen van het Parlement jammer genoeg niet kan overnemen en wij vervolgens bij de eindstemming ons voorstel aannemen, kunnen wij verder niets meer doen.
De Raad kan dan de inhoudelijke voorstellen van het Parlement in zijn besluit negeren. Als wij echter de eindstemming kunnen uitstellen, met de Commissie een vergelijk kunnen vinden en aldus met de Commissie een gemeenschappelijk standpunt kunnen formuleren, nemen wij ook met betrekking tot artikel 43 op het gebied van de landbouw een vrij sterke positie in omdat de Raad dat gemeenschappelijk standpunt dan alleen met eenparigheid van stemmen kan verwerpen. Eenparigheid in de Raad komt echter zelden voor. Die eenparigheid is er nog maar een enkele keer geweest, namelijk toen wij de rechtsgrondslag wilden wijzigen. Mijnheer Fischler, u herinnert zich beslist dat de Raad, toen u in verband met de etikettering van rundvlees ingestemd had met artikel 100 A als rechtsgrondslag, de Raad met eenparigheid van stemmen opnieuw voor artikel 43 koos. Daarvoor moesten echter in de Raad een aantal compromissen worden gesloten, alleen maar om tegenover de Commissie en het Parlement een eenparig standpunt te kunnen innemen.
Ik hoop dat wij ook nu over deze kleine wijziging overeenstemming kunnen bereiken en aldus tot een goed resultaat kunnen komen. Deze keer gaat het immers niet om de vereenvoudigde officiële erkenning van te behouden zaaigoed, met andere woorden van alle, ook regionale variëteiten, maar om de vereenvoudiging van de procedures tot erkenning van gecertificeerd zaaigoed, respectievelijk basiszaaigoed voor de vermeerdering. De Commissie heeft gedurende enige tijd proefnemingen gedaan en is tot het positieve besluit gekomen dat bij de officiële goedkeuring ook externe controleurs en inspecteurs moeten worden ingeschakeld, dat keuringen op hoger niveau door de officiële instanties alleen in welbepaalde omstandigheden nodig zijn en dat de erkenning van het zaaigoed en de kwaliteit, die daarmee wordt bevestigd, daarvan geen nadeel ondervindt.
Wij zijn het daar grotendeels mee eens. Wij hebben slechts kleine veranderingen aangebracht. In de eerste plaats vragen wij dat de keurmeesters beëdigd moeten zijn. Daardoor willen wij hun persoonlijke verantwoordelijkheid groter maken. Wij hebben voorstellen geformuleerd over de vraag welke hoeveelheid van het plantenbestand bij officiële keuringen in aanmerking moet worden genomen en wat bij overtredingen moet gebeuren. Ik denk dat wij het daarover met de Commissie eens kunnen worden.
De Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten heeft een amendement betreffende de beëdiging ingediend. Ik verkies echter onze, door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling eenparig goedgekeurde amendementen. Het tweede verslag houdt verband met de zaaigoedrichtlijn. Hier konden wij tijdens twee jaar onderhandelingen met de Commissie, vooral over de kwestie van de erkenning van zaaigoed dat sterk van genetische erosie te lijden heeft, successen boeken.
Het gaat om een communautair programma voor het in stand houden, karakteriseren, verzamelen en het gebruik van de genetische hulpbronnen in de landbouw. Het Parlement heeft dat programma in 1993 aan de Commissie voorgesteld, nadat in Rio was vastgesteld dat de biodiversiteit een van de fundamentele grondslagen van de menselijke beschaving op aarde is. Wij hebben dus een programma op stapel gezet en daarvoor kredieten uitgetrokken. Dat programma moet rekening houden met de genetische diversiteit van nuttige planten en dieren in de landbouw. Daarnaast moeten wij ons ook inspannen om de genetische diversiteit te beschermen en eventueel ook te vergroten, niet alleen door middel van gegevens- en genenbanken, maar zo mogelijk ook in de landbouwpraktijk.
Dat programma werd door de Commissie jammer genoeg wat aarzelend aangepakt. Van de 20 miljoen ecu die voor vijf jaar beschikbaar was gesteld, werd de begrotingslijn 1997 zelfs volledig geschrapt. Het probleem is blijkbaar het gebrek aan personeel. Dat is onbegrijpelijk, omdat op andere plaatsen personeel beschikbaar is en kan worden overgeheveld. Kennelijk is het programma - de heer Fischler zal daarover zeker iets meer zeggen - geen uithangbord van DG VI. Ik zou graag hebben dat u dat tegenspreekt.
Op internationaal niveau heeft het programma een goede reputatie. Toen in 1996 in Leipzig een WHO-conferentie over de genetische diversiteit werd gehouden, was de EU de enige regio ter wereld die een dergelijk programma kon voorleggen. Het was interessant om te zien hoe de Commissie daar - terecht - prat op ging. Ik heb ze op de conferentie daarin gesteund. Ik meen echter dat daaruit de passende conclusies voor de uitvoering en voortzetting van het programma moeten worden getrokken.
Ik wil hieraan nog het volgende toevoegen. Wij moeten dit programma sterker verbinden met de programma's die uit verordening 2078 voortvloeien of met de programma's voor een milieuvriendelijke landbouw. Die programma's moeten elkaar aanvullen en het behoud in situ van de genetische diversiteit garanderen. Als wij er, zoals u in Agenda 2000 voorstelt, voor zorgen dat die programma's een economisch effect in de vorm van betere structuren sorteren en dat de producten die uit de bijzondere variëteit van die dieren en planten worden vervaardigd, op de regionale markten als bijzonder kwaliteitsvol worden gewaardeerd, garanderen wij een stabiliteit die zich niet tot het behoud van de genetische diversiteit als museumstuk en als een botanische tuin in het landschap beperkt, maar daadwerkelijk een economische basis voor de landbouwbedrijven vormt. Ondanks alle mogelijke en onontbeerlijke compenserende maatregelen, meen ik dat wij ons moeten concentreren op het behoud van de economische basis van de landbouw, ook door het gebruik van bijzondere variëteiten van planten en dieren. Alleen zo kunnen wij op termijn de nodige stabiliteit garanderen.

Hardstaff
Mevrouw de Voorzitter, ik zou namens mijn fractie de heer Graefe zu Baringdorf met zijn twee uitmuntende verslagen willen feliciteren. De EU veroorzaakt nogal wat ergernis bij onze burgers wanneer men de indruk heeft dat er nieuwe regels worden opgelegd of oude rechten worden weggenomen zonder duidelijke rechtvaardiging daarvoor. Meestal is dit wantrouwen niet terecht en is het het gevolg van grove vertekening van de feiten in de boulevardpers. Desalniettemin stuit het voorstel tot beperking van de verkrijgbaarheid van traditionele zaden, met name zaden voor fruit en groenten voor amateurverbouwers, en van commerciële zaden die door kleine tuinbouwbedrijven worden gebruikt, op grote weerstand van bijvoorbeeld bekende en gerespecteerde instanties als de Henry Doubleday Research Association.
Van vele kanten is inmiddels de zorg uitgesproken dat de grote verscheidenheid aan zaadvariëteiten die in de landen van de Europese Unie nog altijd bestaat, door het officiële Gemeenschapsbeleid zou worden teruggebracht tot slechts enkele standaardsoorten in heel Europa. De socialistische fractie verwelkomt daarom het voorstel van de commissie om het mogelijk te maken nieuwe soorten aan de lijst van erkende soorten toe te voegen. Ook commerciële tuinbouwbedrijven zijn bang dat het beleid nadelig voor hen zou kunnen uitpakken en hen zou dwingen een beperkt aantal dure zaden in te kopen bij grote zaadproducenten.
Ik vertegenwoordig verschillende van dergelijke bedrijven in mijn eigen kiesdistrict en weet hoe waardevol het werk is dat ze verrichten in de ontwikkeling van ziektebestendige gewassen en zaadvariëteiten die speciaal zijn aangepast aan bepaalde klimaten en bodems. Er moet echter een evenwicht worden gevonden tussen hun belangen, die van de commerciële en nietcommerciële verbouwers en het belang van certificering van milieutechnisch waardevolle zaden, met andere woorden zaden van planten die van belang zijn voor de biodiversiteit. De voorstellen van de Commissie tot vereenvoudiging van het controleproces met betrekking tot deze zaden zijn in principe lovenswaardig, maar desondanks deelt de socialistische fractie de algemene opvatting van de rapporteur en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling dat er aanvullende maatregelen genomen moeten worden om ervoor te zorgen dat de controles door gekwalificeerd en objectief personeel worden uitgevoerd.

Mayer
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Fischler, geachte en zeer geduldige afgevaardigden, de heer Graefe zu Baringdorf heeft al een en ander over de besluitvorming gezegd. Ik zou mij willen beperken tot de problemen betreffende het zaaigoed en de handel daarin. Zaaigoed is, zoals wij allen weten, een belangrijk bedrijfsmiddel voor de landbouw en ligt ook aan de basis van de productie van voedingsmiddelen. Uiteindelijk is de bevoorrading in goed zaaigoed ook de voorwaarde voor de voedselveiligheid. De kwaliteit van het zaaigoed is bepalend voor de kwaliteit van het daaruit geproduceerde voedingsmiddel, vaak zelfs onafhankelijk van de verwerking. Om die reden is de controle op plant- en zaaigoed uiterst belangrijk. In de meeste landen wordt zaaigoed vooral door de overheid goedgekeurd. Daardoor is de controle echter wat trager geworden.
Tegen die achtergrond heeft de Commissie nu dit voorstel voorgelegd om de controles te vereenvoudigen. De versterking van de eigen verantwoordelijkheid in de sector is erg belangrijk. De producenten van zaai- en plantgoed moeten nauwer bij de erkenning worden betrokken. De vereenvoudiging van het systeem is een goede zaak. Vereenvoudiging houdt echter in dat de voorgeschreven controles ook kunnen worden uitgevoerd door keurders die geen ambtenaren zijn. Daarbij is, zoals de heer Graefe zu Baringdorf telkens opnieuw heeft onderstreept, een bijzondere rol weggelegd voor de medewerkers van de zaaigoedbedrijven. Zij moeten hun kennis bij de controles inbrengen. Er is echter gevaar voor belangenconflicten. Die moeten wij vermijden.
De Fractie van de Europese Volkspartij kan het verslag goedkeuren. Het bevat ook de nodige aanvullingen. Mijnheer Graefe zu Baringdorf, wij danken u van harte, vooral voor uw volharding.

Kofoed
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Graefe zu Baringdorf in elk geval feliciteren voor het eerste, uitstekende verslag. Ik ben het met hem eens dat het noodzakelijk is erop toe te zien dat het in de handel gebracht zaaigoed van goede kwaliteit is en voldoet aan de vastgestelde criteria. Mijn vraag aan de commissaris luidt als volgt. Klopt het dat een zaaigoedproducent zijn analyses om het even waar in de Unie kan laten uitvoeren, op voorwaarde dat het labo erkend is en dat hij dus niet verplicht is deze analyses te laten uitvoeren in de laboratoria van zijn eigen land, die onder toezicht van de overheid staan, wat sommige lidstaten beweren?
Dan wil ik nog iets zeggen over de diversiteit van ons zaaigoed. Ik ben het met de uitspraken van de heer Graefe zu Baringdorf niet volledig eens, want een markt voor zaaigoed is slechts mogelijk indien men een bepaalde kwaliteit vooropstelt en controleert of het zaaigoed dat op de markt wordt aangeboden, ook aan deze kwaliteitseisen voldoet. Daarom is bij de grote diversiteit die op de markt aanwezig is, voorzichtigheid vereist. We moeten opletten dat niet alles wat in de genenbanken zit, in de handel wordt gebracht en zowel de wereldmarkt als de Europese markt kapotmaakt.

Barthet-Mayer
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, een van de twee verordeningen die wij vandaag in dit debat over het verslag van de heer Graefe zu Baringdorf bespreken, heef tot doel de werkzaamheden in de Gemeenschap met betrekking tot het behoud, het kenmerken, de inzameling en het gebruik van de genetische hulpbronnen in de landbouw te coördineren en te ondersteunen.
Genetische hulpbronnen zijn alle traditionele planten- en diersoorten die in bepaalde geografische gebieden of in zeer nauwkeurig bepaalde gebieden voorkomen. Het genetisch patrimonium is sterk gediversifieerd. Er bestaat een grote variëteit aan bestendige en sterke planten en dieren. Deze zijn in ieder geval bestendiger, sterker en beter geschikt voor het verwezenlijken van een duurzame landbouwontwikkeling dan bepaalde creaties van de laatste tijd - en ik denk daarbij aan de genetisch gemodificeerde organismen - die slechts één doel beogen: meer opbrengst en - laten wij wat dat betreft onszelf niet in de luren leggen - meer winst voor enkele grote ondernemingen.
Wij geven onze steun aan het verslag van de heer Graefe zu Baringdorf en ik wil hem namens mijn fractie hiermee gelukwensen. In dit verslag wordt terecht duidelijk gemaakt dat wij allen belang hebben bij het behoud van de verscheidenheid van planten en dieren. Door deze te beschermen kunnen wij de genen bewaren die voor de landbouw van de toekomst misschien zeer nuttig zullen zijn.
Eveneens wordt in het verslag, zij het dan op indirecte wijze, gewezen op de rol die de instandhoudingsbanken en -netwerken kunnen vervullen. Deze kunnen een soort openbare dienstverleningsinstantie van de Gemeenschap worden. Dat is op zich een goede zaak.
Dit gezegd zijnde, moet ik opmerken dat wij vreemd genoeg na dinsdag jongstleden, toen het Parlement besloot de wetgeving inzake de rechtsbescherming voor biotechnologische uitvindingen goed te keuren, enerzijds een communautarisering krijgen van de financiële kosten die gepaard gaan met het behoud van genen en anderzijds, via het octrooieren van biotechnologische uitvindingen, een privatisering van de met genen verkregen winst, alhoewel deze genen met de centen van de Europese belastingbetalers in stand worden gehouden. Maar u zult wel zeggen dat ik overal spoken zie.

Nicholson
Mevrouw de Voorzitter, ten eerste zou ik de rapporteur met beide verslagen willen feliciteren. Ze bieden ons heel wat stof tot nadenken.
De ervaring die ik met deze sector in mijn eigen kiesdistrict heb, brengt mij ertoe te zeggen dat wij zaden van de hoogste kwaliteit moeten produceren. Hiervoor zijn stringente controlemaatregelen onontbeerlijk. Hoewel natuurlijk niemand dit soort maatregelen plezierig vindt, is het de enige manier om ervoor te zorgen dat er inderdaad van effectieve controle sprake is.
Maar ofschoon controlemaatregelen noodzakelijk zijn, mogen ze geen onnodige bureaucratie met zich mee brengen. Bureaucratie is een van de grootste problemen voor de sector. De maatregelen moeten zodanig worden gestructureerd dat ze niet alleen het vertrouwen van de producent, maar ook dat van alle andere betrokkenen in de sector kunnen winnen. Daarnaast moeten we ervoor zorgen dat er een evenwicht wordt gevonden tussen de commerciële en de niet-commerciële kweker. Ik vind zelf dat we moeten leren leven met steekproefsgewijze controles. Het zal niet leuk zijn, en evenmin gemakkelijk; sommigen zullen er tegen zijn; sommigen zullen er een hekel aan krijgen, maar dat is iets waar we ons bij neer zullen moeten leggen.
We dienen ook de behoeften van de zaadproducenten niet uit het oog te verliezen. Ik zou daarom willen pleiten voor een zorgvuldige en goed doordachte invoering van deze specifieke verordening.

Happart
Mevrouw de Voorzitter, het verheugt mij dat de Commissie de procedure tot erkenning van gecertifieerd zaaigoed vereenvoudigt. De lidstaten moeten nu met een serieuze keuring, waar zij immers verantwoordelijk voor zijn, laten zien dat zij het vertrouwen van de andere landen en de Commissie, als hoedster van de Verdragen, waard zijn. Een absoluut correcte manier van controleren kan ons bevrijden van de fraudefobie. Deze fobie is als een kankergezwel dat het vertrouwen in de Europese opbouw aantast.
Vaak wordt gezegd dat Europa zich veel te veel met allerlei dingen bemoeit. Ik ben van mening dat Europa zich van zijn taak kwijt. Europa is verantwoordelijk voor de controle op het behoud en de vrijwaring van het zaaigoed, dat een wereldpatrimonium is. In de komende decennia en eeuwen zal het zaaigoed trouwens een soort ijkingsinstrument worden aan de hand waarvan men bepaalde praktijken kan corrigeren die "ontaarding" van bepaalde plantensoorten tot gevolg hebben. Men kan niet altijd de schadelijke of zelfs perverse gevolgen van genetische manipulaties - die trouwens lang niet altijd in dienst van het welzijn van de mens staan - van te voren vaststellen.
Daarom moeten wij eens te meer een oogje in het zeil houden. Wij moeten voorkomen dat door gebrek aan voorzorgsmaatregelen op een gegeven ogenblik de fouten niet meer goed te maken zijn. Daarom moeten al degenen die verantwoordelijke zijn voor de inventarisering en het beheer van verzamelingen erop toezien dat geen enkele grondsoort en geen enkele primaire variëteit van deze soorten verloren gaat. Mijnheer de commissaris, ik geloof dat wij met dit verslag op de goede weg zijn.

Gillis
Mevrouw de Voorzitter, ik zou er ten eerste de rapporteur en uiteraard de commissie als geheel voor willen danken dat ze dit onderwerp opnieuw op de agenda hebben geplaatst.
Het is van groot belang dat er een geactualiseerde inventaris wordt gemaakt van de huidige staat en de aard van het bestand aan genetische bronnen in de landbouw. Het is van even groot belang dat deze waardevolle bronnen, zowel zaden als dieren, worden bewaard en beschermd. Veel zaadvariëteiten, van zowel graanproducten als groenten, worden niet meer dagelijks gebruikt. Toch moeten we doen wat we kunnen om deze variëteiten te beschermen en voor eventueel toekomstig gebruik te bewaren. Ik zou als voorbeeld willen verwijzen naar de inmiddels beroemde Internationale Rijstbank, die op basis van onderzoek naar kruisingen tussen veel in onbruik geraakte en plaatselijke rijstsoorten een nieuwe variëteit heeft ontwikkeld die de opbrengst met een factor zeven vermenigvuldigt.
Dierlijk materiaal biedt soortgelijke mogelijkheden. Zo zouden bepaalde zeldzame runderrassen, die nu vrijwel uitgestorven zijn, na kruising met traditionele rassen ziektebestendige en voor de voedselproductie gunstige eigenschappen met zich mee kunnen brengen.
Het is daarom noodzakelijk te investeren, niet alleen in gegevensbestanden en inventarisaties, maar ook in het opzetten van genenbanken en instandhouding van wat we nu nog hebben. Daarnaast zullen we ervoor moeten zorgen dat het fokken van deze zeldzame dieren interessant blijft. Aangezien dit liefhebberswerk betreft dat weinig economisch voordeel oplevert, is hier financiële steun voor nodig.
Tenslotte zou ik willen zeggen dat zaden en dieren bewaard moeten blijven, al was het alleen maar vanwege de steeds toenemende mogelijkheden die hun genetisch materiaal biedt op het terrein van de biotechnologie. Het lijdt geen twijfel dat dit grote voordelen biedt met het oog op de steeds verder groeiende wereldbevolking, waarvan een groot deel op het zuidelijke halfrond nu al ondervoed is.
Biotechnologisch onderzoek zal ons ook zaden en planten bieden die in droge, onvruchtbare streken in bovennormale temperaturen en ondiepe bodems kunnen gedijen. Dit type onderzoek moet worden voortgezet en van de benodigde middelen worden voorzien.

Iversen
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen dank ik de rapporteur voor het geslaagde verslag. Het is belangrijk dat er op het gebied van certificatie, zowel wat het zaaigoed als wat de controle betreft, gemeenschappelijke regels komen. We moeten ons er echter voor hoeden dat het vertrouwen in het certificatiesysteem niet verloren gaat door alles te willen certificeren. Ten eerste wordt dat veel te duur, omdat de certificatiesprocedure van nieuwe zaaigoedsoorten te langzaam en te kostelijk is. De zaaigoedsoorten die gecertificeerd worden, moeten voor teelt gebruikt kunnen worden. Ten tweede zal een certificatie te veel tijd in beslag nemen indien alle graansoorten die in het wild groeien, gecertificeerd moeten worden. De bedoeling van het certificeren is onder andere te onderzoeken of nieuwe soorten resistent zijn voor plantenziekten, zodat het gebruik van pesticiden beperkt kan worden.
Voorts vind ik het belangrijk ervoor te zorgen dat de controle op een betrouwbare manier gebeurt, met andere woorden door inspecteurs onder toezicht van de overheid. De inspecteurs moeten de landbouwers in alle lidstaten op dezelfde manier behandelen. Dat de controle aan niet-officiële keurmeesters wordt toevertrouwd, is een ontwikkeling waarop we een waakzaam oog moeten houden, want het is niet in het belang van de landbouwers noch in dat van de consumenten.

Wibe
Mevrouw de Voorzitter, in amendement 1 stelt de rapporteur voor de nieuwe keurmeesters een eed te laten afleggen voor zij officieel erkend worden. Ik persoonlijk kan dit voorstel niet steunen.
Ik weet niet precies hoe het in andere landen gaat, maar in de noordse landen is er in ieder geval maar één beroepsgroep die een ambtseed aflegt, namelijk rechters. Helaas zou het dan enkel spot opwekken als wij ook keurmeesters van aardappels en bloemzaad zouden dwingen zo'n eed af te leggen. Bovendien zou het niets bijdragen aan de mogelijkheid om iemand te veroordelen in het geval van bijvoorbeeld onjuiste of frauduleuze controles. De eis dat de keurmeesters een eed afleggen, maakt het naar mijn mening allemaal onnodig ingewikkeld.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en vooral de rapporteur, de heer Graefe zu Baringdorf, voor de werkelijk constructieve wijze waarop zij dit Commissievoorstel hebben behandeld. Het gaat om de aanpassing van zeven zaaigoedrichtlijnen van het einde van de jaren '60 en het begin van de jaren '70 om de handel in zaaigoed in de Europese Unie niet alleen te vereenvoudigen, maar ook te vergemakkelijken.
Met het voorstel willen wij drie doelstellingen bereiken. In de eerste plaats willen wij het toepassingsgebied uitbreiden van de huidige bepalingen betreffende de uitvoering van in de tijd beperkte proefnemingen op zoek naar alternatieven ter verbetering van de in de richtlijnen vervatte bepalingen. In de tweede plaats willen wij de opneming van nieuwe planten in de lijst van onder de richtlijn vallende planten vergemakkelijken en, in de derde plaats, de bepalingen over de geschiktheid van namen van variëteiten vastleggen.
Met het Commissievoorstel worden bovendien de procedures voor de officiële erkenning van zaaigoed vereenvoudigd, zodat plantenbestanden voor de productie van zaaigoed niet langer uitsluitend door ambtenaren van de instanties voor de erkenning van zaaigoed hoeven te worden gekeurd, maar ook andere inspecteurs dat mogen doen. In de toekomst mogen de keuringen ook worden uitgevoerd door onafhankelijke keurmeesters, die door zaaigoedproducenten, -vermeerderaars, -bewerkers en -handelaars met die taak worden belast. In dat verband merk ik op dat de vraag van de heer Kofoed bevestigend dient te worden beantwoord.
Dat het voorstel in het Parlement zo goed is onthaald, bewijst dat wij op de goede weg zijn. Ik wil het alleen nog hebben over het enige punt waarover enige betwisting is gerezen, namelijk de keuringen. De heer Graefe zu Baringdorf heeft opgemerkt dat de procedure volgens artikel 43 wordt toegepast. Elke instelling moet daarin haar rol spelen. Het is niet mijn persoonlijke bedoeling noch die van de andere Commissieleden minder belang te hechten aan de raadplegingsprocedure omdat het Parlement daarin alleen maar een advies moet geven. Waar dat mogelijk en inhoudelijk verantwoord is, willen wij met de amendementen van het Parlement rekening houden.
Ik kan u dan ook tot mijn genoegen zeggen dat de Commissie amendement 4 over de evaluatie van de nieuwe procedures binnen vier jaar volledig kan aanvaarden. De Commissie kan ook amendement 1 over de beëdiging van de keurmeesters in de door de rapporteur voorgestelde vorm overnemen. Met een kleine wijziging stemt de Commissie ook met amendement 5 in. Wij menen echter dat de twee amendementen samen niet echt zinvol zijn.
De Commissie kan instemmen met amendement 2 als het zo wordt aangevuld dat rekening wordt gehouden met het gewijzigde besluit van 1995, dat daarenboven in bepaalde gevallen in een vermindering van de officiële keuringen tot 5 % of 15 % voorziet.
De Commissie kan ook principieel instemmen met amendement 3 met betrekking tot het voorstel om maatregelen te nemen als de regels voor de officiële keuringen door de erkende keurmeesters worden overtreden. Volgens de Commissie kunnen de in het amendement voorgestelde maatregelen echter te streng zijn en moeten ze dus nog grondig worden onderzocht. Voorts moet het amendement omwille van de rechtszekerheid redactioneel worden herwerkt en op een eenduidige manier worden geformuleerd.
Ik kom nu tot het tweede punt in dit gecombineerd debat. Ik dank de rapporteur voor zijn grote belangstelling voor verordening 1467 uit 1994. Ik verzeker hem dat het standpunt van het Europees Parlement voor de Commissie zeer belangrijk zal zijn als ze zich beraadt over de vraag hoe het met verordening 1467 nu verder moet.
Voorts dank ik de leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling dat zij het verslag van de Commissie in beginsel positief hebben onthaald. Uit het verslag blijkt dat de bewuste verordening nu al belangrijke werkzaamheden in de lidstaten mogelijk maakt die aan de verwezenlijking van de doelstellingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid kunnen bijdragen, in het bijzonder wat de band tussen landbouw en milieubescherming betreft. Dankzij deze verordening kan Europa zijn inspanningen voor het behoud en het milieuvriendelijke gebruik van de genetische hulpbronnen van de landbouw coördineren. De resultaten werden al verspreid, vooral via het Internet. Zoals de heer Graefe zu Baringdorf opmerkte, worden die wereldwijd erkend.
De grote inspanningen voor het in stand houden, karakteriseren, verzamelen en het gebruik van genetische hulpbronnen in de Europese landbouw, die in het kader van verordening 1467 worden gefinancierd, hebben onze positie in de internationale onderhandelingen over de biodiversiteit in de landbouw en de genetische hulpbronnen van de landbouw aanzienlijk versterkt. De heer Graefe zu Baringdorf heeft er in zijn verslag op gewezen dat de begrotingskredieten voor verordening 1467 moeten worden verhoogd en dat voor de toepassing van die richtlijn meer personeel moet worden ingezet.
De Commissie kent de desbetreffende problemen zeer goed. Wat het personeel betreft, kan ik alleen maar herhalen dat Directoraat-generaal VI nog altijd grote moeilijkheden ondervindt om zijn taken goed te kunnen vervullen. Op de hier telkens geformuleerde opmerking dat die taken zonder problemen kunnen worden uitgevoerd door personeel over te plaatsen, antwoord ik dat ik bij mijn belofte blijf dat wij altijd bereid zijn het gehele Directoraat-generaal VI aan een openbare doorlichting te onderwerpen. Iedereen kan dan zeggen welke posten wij kunnen schrappen of verschuiven. Dit is een reëel probleem en ik kan dan ook alleen maar vragen dat de begrotingsautoriteit het Commissievoorstel, waarvan ze het belang erkent, passend ondersteunt.
Ik dank het Parlement nogmaals voor zijn belangstelling en voor zijn positieve reactie op dit verslag.

De Voorzitter
Mijnheer Fischler, ik dank u. De rapporteur vraagt het woord.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, ik zou kort nog twee opmerkingen willen maken. Een eerste betreft de beëdiging. In ons land is het gebruikelijk dat personen die een opdracht namens de staat vervullen, worden beëdigd. Misschien is dat niet overal het geval. Dit garandeert ook de onafhankelijkheid van de betrokkenen als belangenvermenging dreigt. Het gaat om keurmeesters die ook voor zaaigoedfirma's werken. Dat wordt ook in het verslag onderstreept. Wij willen de onafhankelijkheid van de keurmeesters tegenover mogelijke pressie versterken.
Mijnheer Fischler, in de tweede plaats wil ik u nog een vraag stellen. In het tweede verslag staat dat wij het zinvol achten dit programma - ik denk ook aan de programma's in het kader van verordening 2078 - voor de kandidaat-landen, ook in de overgangsfase in het voorzicht van hun toetreding, open te stellen. U kunt dat hier niet beloven en ik verwacht dat dan ook niet. Ik wil alleen maar dat wij ons rekenschap geven van het probleem, omdat in die landen door de nieuwe ontwikkelingen in de landbouw hulpbronnen verloren kunnen gaan die wij dan met veel moeite moeten herstellen. Daarom meen ik dat een dergelijk aanbod aan die landen in de overgangsfase bevorderlijk is voor de verwezenlijking van de doelstellingen van dit en andere programma's om tot een milieuvriendelijke landbouw te komen.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag op die volgens mij belangrijke kwestie ingaan. In het kader van het pretoetredingsproces en de nieuwe ondersteuningsmogelijkheden waarover wij vanaf 2000 zullen beschikken, nemen wij ons voor topprioriteit te verlenen aan de versterking van de verwerkende sector en van de administratie en aan milieumaatregelen voor de landbouw. Voor de tien kandidaat-lidstaten is voor landbouwdoeleinden 500 miljoen ecu in uitzicht gesteld. Ik ben bereid, vooral nu met die landen over die programma's wordt onderhandeld, de kwestie ter sprake te brengen en de betrokken landen op het belang ervan te wijzen.

De Voorzitter
Mijnheer Fischler, ik dank u.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 19.40 uur gesloten)

