Gezondheidsrisico's in verband met elektromagnetische velden (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is een korte presentatie van het verslag van Frédérique Ries, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over gezondheidsrisico's in verband met elektromagnetische velden.
Frédérique Ries
rapporteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, vooraleer ik tot de kern van de zaak overga, zou ik graag, als u het goedvindt, iets willen opmerken over de vorm. Ik ben niet de eerste en zal zeker ook niet de laatste zijn die zich uitspreekt tegen de toepassing van artikel 45 van het Reglement, waardoor er vanavond geen debat over deze kwestie - die nochtans zeer belangrijk is voor de Europese burgers - kan plaatsvinden.
Geen debat, geen sprekers namens de fracties, niets. Desondanks zou ik mevrouw Ayala, mevrouw Lucas, mijnheer Adamou, mevrouw Sinnott, mevrouw Ferreira en zelfs mijnheer van Nistelrooij willen bedanken, hoewel ze jammer genoeg niet hier zijn. Zij hebben geen halfrond, een bijna leeg halfrond even voor 23 uur. Ook niet slecht, 11 uur 's avonds, voor een onderwerp dat nochtans miljoenen Europese burgers interesseert en aanbelangt.
Laat ik tot de kern komen. Tien jaar lang heeft ons Europees Parlement zich niet met deze zaak beziggehouden. Het werd dus tijd, want tien jaar is bijna zoveel als een eeuw als het gaat om nieuwe technologieën: een boom in draadloze toestellen, mobiele telefoons, wifi, bluetooth, basisstations, hoogspanningsleidingen. Overal om ons heen zijn er golven die onmiskenbare voordelen met zich meebrengen en die ik op geen enkel moment in het verslag betwist, maar waarbij ik ook - het moet gezegd -ernstige vraagtekens zet als het gaat om de impact ervan op onze gezondheid.
Laten we duidelijk zijn: ik heb het verslag moeten opstellen in een heel gevoelige context waarin de polemiek over de gezondheidsrisico's van die golven met lage frequenties als maar toeneemt en de wetenschappelijke wereld niet bij machte is om tot een akkoord te komen.
Ik geef enkele voorbeelden van de ambitieuze voorstellen die, naar ik hoop, morgen zullen worden gesteund: bescherming van risicozones en kwetsbare bevolkingsgroepen zoals scholen, kinderdagverblijven, rusthuizen, herstellingsoorden en gezondheidsinstellingen natuurlijk.
Ook ethische overwegingen over dit thema zijn essentieel. We moeten zorgen voor procedures die onafhankelijk wetenschappelijke onderzoek en onafhankelijke wetenschappelijke expertise waarborgen. Bovendien moeten we oproepen tot een gedragswijziging ten opzichte van mobiele telefoons: gebruik van oortjes, beperking bij jongeren en kinderen en het aanleren van veiligere technieken, monitoring van bepaalde marketingcampagnes, gedeeld gebruik van basisstations en elektriciteitsmasten door operatoren en elektriciteitsmaatschappijen.
Eén punt vind ik toch spijtig, en het is belangrijk aangezien het om de eerste paragraaf van mijn verslag gaat waarin ik pleit voor een herziening van de emissielimieten. Ik werd jammer genoeg niet gesteund door mijn collega's van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, ofschoon - dat wil ik echt wel opmerken - dezelfde tekst tijdens onze plenaire vergadering van 2 september vorig jaar woord voor woord en bijna unaniem werd aangenomen in het kader van een ander verslag over het Europees actieplan milieu en gezondheid voor de periode 2004-2010.
De Commissie doet momenteel aan struisvogelpolitiek - mijn excuses voor die uitdrukking, mijnheer de Commissaris - en draagt aldus zeker niet bij tot de verduidelijking die de Europese burgers verwachten. Het is zelfs zo dat de meningen van de deskundigen blijven uiteenlopen. Er komen steeds meer processen met uitspraken die nu eens ten voordele van de operatoren dan weer ten voordele van verenigingen van bewoners uitvallen.
Ten slotte is er de status-quomethode die de Wereldgezondheidsorganisatie en de Commissie aanbevelen met een rendez-vousclausule in 2015 - bijna opnieuw een decennium later - om te kijken of een voortdurende blootstelling aan die cocktail van golven met lage frequenties niet kankerverwekkend zijn. Dat is echter niet de goede methode. Ze lijkt me erg zwak en ik hoop van harte dat de mogelijke gezondheidsproblemen ons in de toekomst niet zullen uitwijzen dat net die methode de oorzaak was.
Het voorzorgsbeginsel dat aan de basis ligt van ons voorstel is geen beginsel om niets te doen, maar een beginsel om in actie te komen en expertise te verschaffen teneinde de onzekerheid weg te nemen. Die dynamische en vooruitstrevende definitie voor het gevoelige thema van de elektromagnetische golven verdedigen we vandaag. Ik wil toch zeggen dat het alternatieve voorstel van de Fractie De Groenen/Europese Vrije Alliantie daarom op mijn goedkeuring kan rekenen. Het grijpt trouwens terug op mijn oorspronkelijke voorstel voor lagere emissielimieten, zoals negen lidstaten en een hele reeks regio's al doen, waaronder twee die me na aan het hart liggen - Wallonië en het Brusselse Gewest - met name drie volt per meter in de plaats van de 41 volt per meter die nu door de aanbeveling van 1999 zijn toegestaan.
Ik ben echter rapporteur van het Europees Parlement voor dit onderwerp en wil vooral alle vooruitgang in dit door de commissie goedgekeurde verslag behouden. Daarover wil ik u vragen om daar morgen vóór te stemmen.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, tot slot wil ik twee boodschappen meegeven. Het dossier over elektromagnetische golven en de impact ervan blijft open en ik ben ervan overtuigd dat het volgende Europees Parlement zich opnieuw over deze kwestie zal buigen. Europa moet de burgers geruststellen en zich weer meester maken van dit debat, dat nu enkel in de rechtbanken plaatsvindt.
Günter Verheugen
vice-voorzitter van de Commissie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou het Europees Parlement en vooral u, mevrouw Ries, als rapporteur van dit initiatiefverslag over elektromagnetische velden, heel hartelijk willen bedanken.
Deze kwestie van de elektromagnetische velden is voor veel Europese burgers inderdaad zeer omstreden, maar voor velen is het toch heel belangrijk, ook voor ons.
Omdat dit onderwerp zo ingewikkeld is en zoveel heftige emoties oproept, is het bijzonder belangrijk dat we de feiten heel zorgvuldig op een rijtje zetten en ze ook objectief en met de gepaste zorgvuldigheid beoordelen.
Daarom volgt de Commissie dit onderwerp altijd met veel belangstelling, zoals de Raad haar ook in Aanbeveling 1999/519 had gevraagd.
De Commissie wint ook regelmatig informatie in bij de onafhankelijke wetenschappelijke comités, om up-to-date te zijn in verband met mogelijke gevaren die worden veroorzaakt door elektromagnetische velden. Het meest recente advies hierover van het zogenaamde SCENIHR - dat is het wetenschappelijk comité dat zich met deze kwestie bezighoudt - is net in januari van dit jaar goedgekeurd.
Ik wil hier graag aan toevoegen dat de Commissie de ontwikkelingen in de lidstaten en de meest recente gerechtelijke vonnissen in Frankrijk tegen ondernemingen die mobiele telefonie aanbieden met grote belangstelling volgt, en heel nauwkeurig bijhoudt hoe de blootstellingslimieten voor basisstations in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest worden verlaagd.
Ik kan het Parlement verzekeren dat de Commissie zich heel zorgvuldig zal buigen over de eisen die het Parlement in zijn resolutie stelt.
Op een aantal punten wil ik nog even ingaan.
Ten eerste bestaat er in de EU al een kader waarin de blootstellingslimieten, de productienormen en een bepaald niveau van bescherming tegen bekende gevaren zijn vastgelegd.
Ten tweede kan het aan de hand van het tot nu toe verricht wetenschappelijk onderzoek niet worden gerechtvaardigd om deze blootstellingslimieten te veranderen.
De Commissie zal de resultaten van het wetenschappelijk onderzoek op de voet blijven volgen om vast te stellen of deze blootstellingslimieten moeten worden aangepast.
Ten derde beschouwt de Commissie het als haar taak om met de belangengroepen een nog intensievere dialoog te voeren over de mogelijke gevolgen van elektromagnetische velden voor de gezondheid. Bovendien geeft de Commissie een bijzonder hoge prioriteit aan de samenwerking met de belangrijkste spelers op dit gebied, om op gepaste wijze te kunnen reageren op de zorgen van de burgers.
Ik wil nogmaals benadrukken dat we ook dit onderzoek absoluut willen bevorderen om een einde te kunnen maken aan de nog bestaande onzekerheid.
De Voorzitter
Dit punt is afgehandeld.
De stemming vindt morgen plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Véronique Mathieu  
schriftelijk. - (FR) We moeten vaststellen dat er vandaag weinig betrouwbare en erkende wetenschappelijke gegevens bestaan over de gevolgen van magnetische velden op het menselijke lichaam. Toch maken die voorwerpen deel uit van ons dagelijkse leven (mobiele telefoon, draadloze technologieën). Tachtig procent van de burgers is van mening dat ze niet voldoende op de hoogte zijn van die mogelijke gevolgen; vijftig procent zegt bezorgd te zijn.
Tot op heden kon de wetenschappelijke wereld enkel verdeelde en soms tegengestelde meningen geven en de overheid heeft zich niet echt over dit probleem bekommerd. Ik steun daarom ten volle dit verslag dat de lidstaten verzoekt om regelmatig de drempelwaarden voor die velden te actualiseren en dat - in overeenstemming met het voorzorgsbeginsel - aanbeveelt om in risicozones (scholen, gezondheidsinstellingen) geen basisstations te plaatsen.
Ik pleit er ook voor dat de Europese Commissie een wetenschappelijk onderzoek opstart om de gevolgen van blootstelling aan elektromagnetische velden beter te kunnen evalueren. De overheid, de industrie en de consumenten moeten nauwkeurige informatie krijgen om de risico's in te schatten en om, indien nodig, gepaste beschermingsmaatregelen te treffen. Het is eveneens van belang om aanbevelingen te doen die op goede praktijken zijn gebaseerd, om zo de gezondheid van de burgers beter te kunnen beschermen, of het nu gaat om gebruikers van toestellen of om mensen in de buurt van basisstations of hoogspanningsleidingen.
