Przygotowania do szczytu Rady Europejskiej (16-17 grudnia 2010 r.) - Ustanowienie stałego mechanizmu kryzysowego w celu ochrony stabilności finansowej strefy euro (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest wspólna debata nad:
oświadczeniem Rady i Komisji Europejskiej - przygotowanie do szczytu Rady Europejskiej (16-17 grudnia 2010 r.),
pytaniem ustnym do Komisji dotyczącym ustanowienia stałego mechanizmu kryzysowego chroniącego stabilność finansową strefy euro skierowanym przez Sharon Bowles w imieniu Komisji Gospodarczej i Monetarnej - B7-0659/2010).
Olivier Chastel
urzędujący przewodniczący Rady - (FR) Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Komisji, Panie i Panowie! W imieniu Rady pragnę podziękować, Panie Przewodniczący, za możliwość wystąpienia przed Parlamentem w celu przedstawienia Państwu kwestii, które będzie omawiać Rada Europejska.
Wszystko wskazuje, że szczyt Rady Europejskiej jutro oraz pojutrze będzie mieć decydujące znaczenie dla wzmocnienia gospodarczego filara unii gospodarczej i walutowej. Głównym elementem programu będzie w istocie poprawa stabilności finansowej. Żyjemy w wyjątkowych czasach, które stworzyły i nadal stwarzają poważne wyzwania zarówno dla rządów, jak i obywateli. Musimy uczynić wszystko, co konieczne, aby zagwarantować przezwyciężenie obecnego kryzysu finansowego i przywrócenie zaufania.
Od początku kryzysu wykazujemy determinację do podjęcia działań niezbędnych w celu zachowania stabilności finansowej oraz powrotu na ścieżkę trwałego wzrostu gospodarczego. Kryzys uwypuklił w szczególności potrzebę dodatkowego instrumentu chroniącego stabilność strefy euro. Musieliśmy ustanowić mechanizm doraźny, z którego właśnie skorzystaliśmy, aby wspomóc Irlandię, w istocie potrzebujemy jednak w perspektywie średniookresowej mechanizmu stałego.
W związku z tym, w ścisłym porozumieniu z przewodniczącym Rady Europejskiej, jutro rano podczas następnego szczytu Rady Europejskiej rząd belgijski przedłoży wniosek w sprawie decyzji o zmianie traktatu w celu ustanowienia mechanizmu zabezpieczającego stabilność finansową całej strefy euro poprzez zmianę art. 136. Rada Europejska zostanie wezwana do wyrażenia zgody na ten projekt decyzji oraz uruchomienie uproszczonej procedury zmiany zgodnie z art. 48 ust. 6 Traktatu o Unii Europejskiej. Celem jest formalne przyjęcie decyzji w marcu 2011 r. i jej wejście w życie 1 stycznia 2013 r.
Ponadto realizacja zaleceń sprawozdania grupy zadaniowej ds. zarządzania gospodarczego przyjętego w październiku przez Radę Europejską jest ważnym krokiem na drodze ku ściślejszej dyscyplinie fiskalnej, szerszemu nadzorowi gospodarczemu oraz głębszej koordynacji. Kwestia ta, do której przywiązujemy ogromną wagę, jest obecnie rozpatrywana zarówno przez Parlament, jak i Radę, i powinna zostać zamknięta do lata przyszłego roku.
Wreszcie, pragnę podkreślić znaczenie nowej strategii Europa 2020 na rzecz wzrostu i zatrudnienia, która odgrywa istotną rolę w wydobywaniu nas z kryzysu. Prezydencja belgijska zaangażowała się w jej wdrożenie, by utorować drogę do trwałego ożywienia gospodarczego.
Oprócz tych kwestii gospodarczych pragnę poruszyć dwie dodatkowe sprawy. Rada Europejska zajmie się stosunkami Unii z jej partnerami strategicznymi. Rada do Spraw Zagranicznych pod przewodnictwem baronowej Ashton przygotowała sprawozdania dotyczące postępów w kontaktach z trójką partnerów - Stanami Zjednoczonymi, Chinami oraz Rosją. W związku z tym Rada Europejska uważnie wysłucha prezentacji baronowej Ashton na temat stosunków Unii z jej partnerami strategicznymi. Wezwiemy również panią wysoką przedstawiciel do przyjęcia takiego podejścia w stosunku do innych partnerów takich jak Ukraina, Afryka, Indie i Brazylia, oraz przedstawienia w marcu 2011 r. sprawozdania opisującego stan kontaktów z naszymi partnerami.
Na końcu pragnę poruszyć kwestię wniosku o członkostwo w Unii Europejskiej złożonego przez Czarnogórę. Rada do Spraw Ogólnych z zadowoleniem odnotowała opinię Komisji w sprawie Czarnogóry. Kraj ten osiągnął postępy na drodze do spełnienia kryteriów politycznych określonych przez szczyt Rady Europejskiej w Kopenhadze oraz wymagań związanych z procesem stabilizacji i stowarzyszenia. Niezbędne są niemniej dalsze wysiłki, zwłaszcza w celu realizacji siedmiu najważniejszych priorytetów określonych w opinii Komisji. Uwzględniając wniosek Komisji, Rada zaleciła przyznanie Czarnogórze statusu kraju kandydującego, a Rada Europejska zajmie się tą sprawą.
José Manuel Barroso
przewodniczący Komisji - Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Rady, Panie i Panowie! Odbywający się w tym tygodniu szczyt Rady Europejskiej skupi się na dwóch głównych celach: uzgodnieniu najważniejszych cech przyszłego stałego europejskiego mechanizmu stabilności dla strefy euro oraz ograniczonej zmianie traktatu, która uczyni ten mechanizm niepodważalnym prawnie. W związku z tym mam nadzieję i oczekuję, że Rada Europejska skupi się na osiągnięciu tych celów, wytyczając wyraźny kurs i umacniając konsensus. Osiągając porozumienie, Rada Europejska wyśle również sygnał jedności, solidarności i jednoznacznego poparcia dla projektu europejskiego - wymagać to będzie jednak żmudnej pracy.
Wszyscy wiemy, że z punktu widzenia Unii Europejskiej, a zwłaszcza strefy euro, gra toczy się o bardzo wysoką stawkę. Wielu ludzi oczekuje odpowiedzi od Unii Europejskiej: czekają na to rynki, nasi partnerzy na całym świecie, a co najważniejsze - nasi obywatele. Czego się spodziewają? Jak możemy ich uspokoić? Dla mnie odpowiedź jest oczywista. Musimy wykazać, że Unia Europejska kontroluje wydarzenia, że obraliśmy kurs, którego się trzymamy, oraz że mówimy jednym głosem i działamy jak jeden mąż. Nie potrzebujemy natomiast konkursu piękności wśród przywódców i kakofonii rozbieżnych scenariuszy, ani też zapowiedzi, za którymi nie idą działania.
To prawda, zmagamy się z poważnymi wyzwaniami, ale jeżeli spojrzeć na całą sytuację z dystansu, Unia Europejska wykazuje w tym roku wielką odwagę, radząc sobie z nimi. Przed szczególnymi problemami stanęliśmy dwukrotnie: w Grecji i w Irlandii, i w tych przypadkach podjęliśmy niezbędne decyzje. W rzeczywistości UE potrafiła zadziałać w obydwu sytuacjach, musimy jednak wdrożyć daleko idące reformy, aby zagwarantować, że okoliczności takie nie wynikną ponownie w przyszłości.
Warunkiem koniecznym jest tutaj prawdziwe europejskie zarządzanie gospodarcze. Dlatego też pakiet zarządzania gospodarczego należy postrzegać jako podstawowy element systemu pozwalającego Europejczykom i rynkom ufać, że wdrożono właściwe mechanizmy. Mam nadzieję, że Parlament będzie nadal traktować te wnioski Komisji priorytetowo, co pozwoli je w pełni zrealizować do połowy przyszłego roku.
Nasz przyszły system będzie opierać się na wysiłkach indywidualnych i wspólnych - na odpowiedzialności i solidarności. Zmierzamy szybko w tym kierunku. Jednocześnie trzeba skonsolidować finanse publiczne. Zdrowe finanse publiczne są niezbędne, aby przywrócić zaufanie konieczne dla wzrostu. W wielu państwach członkowskich obecny kierunek polityki fiskalnej stawia pod znakiem zapytania długookresową stabilność finansów publicznych i wymaga środków naprawczych.
Oprócz konsolidacji fiskalnej musimy też oczywiście dbać o wzrost - ziarna przyszłego wzrostu Europy zasiewamy dzięki strategii Europa 2020. Oferuje ona kontynentowi realne perspektywy rozwoju. Widzę, że coraz więcej państw członkowskich w pełni pojmuje potencjał "Europy 2020”. Wykorzystajmy to, przyśpieszając reformy sprzyjające wzrostowi. Jeżeli potraktujemy ją poważnie, "Europa 2020” może ukierunkować naszą gospodarkę lokalną, krajową i europejską w stronę przyszłych źródeł wzrostu.
Dokładamy wysiłków, aby przedstawić w ciągu miesiąca pierwszą roczną wizję wzrostu gospodarczego. Jestem przekonany, że będzie to w przyszłym roku jeden z najważniejszych tematów dla Parlamentu. Podobnie będzie w odniesieniu do przyszłego budżetu Unii oraz sposobów wykorzystania jego ogromnego potencjału w celu przyśpieszenia wzrostu i tworzenia miejsc pracy.
Musimy również przyjrzeć się naszemu systemowi bankowemu i podjąć niezbędne działania, które zapewnią, aby banki były w stanie właściwie finansować gospodarkę, a zwłaszcza MŚP. Jeżeli chodzi o stabilizację gospodarki, znaczna część naszych działań miała charakter doraźny lub tymczasowy. Kolejnym ważnym elementem naszego podejścia do daleko idących reform musi być stały mechanizm stabilności.
Taki jest cel europejskiego mechanizmu stabilności. Po intensywnych i zakończonych pełnym sukcesem negocjacjach udało nam się pod koniec zeszłego miesiąca przedstawić zarys takiego mechanizmu. Jestem przekonany, że zostanie on w tym tygodniu zaaprobowany przez Radę Europejską, choć jego dokładny kształt musi dopiero zostać wypracowany w nadchodzących tygodniach.
Mechanizm ten należy również wesprzeć decyzją o działaniach na rzecz ograniczonych, ukierunkowanych zmian traktatu. Teraz, gdy państwa członkowskie uznały zgodnie, że należy zmienić traktat, musimy szybko tego dokonać. Zmiana traktatu ma bardzo konkretny cel. To prosta, pragmatyczna poprawka związana z wyraźnie określoną potrzebą. Aby ją wprowadzić, wystarczy jedna zmiana. Powinniśmy zatem oprzeć się pokusie nadmiernego komplikowania tej kwestii czy sztucznego wiązania jej z innymi tematami - nie traćmy z pola widzenia zadania, jakie mamy wykonać. Wola polityczna obrony euro jest ogromna. Zarówno mechanizm tymczasowy, jak i teraz stały są kluczowymi decyzjami pokazującymi, że państwa członkowskie są - jak zawsze - gotowe stanąć murem, by chronić stabilność i integralność euro.
Wszystkie te elementy: zarządzanie gospodarcze, konsolidacja fiskalna, wdrożenie reform na rzecz wzrostu, skuteczny sektor bankowy, Europejski Instrument Stabilności Finansowej oraz jego następca - europejski mechanizm stabilności - są powiązane. Trzeba do nich podchodzić jak do jednej, kompleksowej konstrukcji, aby sformułować całościową reakcję na kryzys i zagwarantować, że nic podobnego nie wydarzy się ponownie.
Działania podejmowane przez Europejski Bank Centralny wnoszą tutaj oczywiście niezwykle ważny wkład.
Wszyscy zgadzają się, że działania podjęte w tym roku, przede wszystkim w odniesieniu do Grecji i Irlandii, leżą również w ogólniejszym interesie całej Unii Europejskiej oraz wszystkich jej państw członkowskich. Działania te opierają się na fundamentalnych zasadach solidarności, wspólnej odpowiedzialności, dzielenia się ryzykiem oraz wzajemnej pomocy w trudnych czasach. Wiem, że zasady te są bliskie sercu tego Parlamentu. Są one również bliskie mojemu sercu, rozumiem zatem, dlaczego pojawiły się też inne idee, których celem jest nadanie kształtu tym zasadom za pośrednictwem innych potencjalnych mechanizmów.
Chciałbym tutaj wyrazić się jasno - euroobligacje jako takie są interesującą koncepcją. Sama Komisja wysunęła ten pomysł już w 2008 r. podczas oceny pierwszych dziesięciu lat UGW, teraz jednak znajdujemy się w kryzysie i mamy już mechanizmy finansowe pozwalające się z nim uporać, jak Europejski Instrument Stabilności Finansowej. Jesteśmy dalecy od wyczerpania możliwości tych narzędzi, możemy je też usprawniać i dostosowywać do okoliczności znacznie szybciej od szukania alternatyw, jakkolwiek nie byłyby one interesujące.
Dlatego też, chociaż rozumiem Państwa chęć zbadania wszystkich możliwych rozwiązań, nadszedł czas niezwłocznego działania. Nie należy spisywać tego pomysłu na straty, ale teraz trzeba skupić się na tym, co może być rozwiązaniem akceptowanym przez wszystkie państwa członkowskie, oraz może zostać wdrożone w szybki i stanowczy sposób.
Postarajmy się wspólnie zakończyć rok przesłaniem emanującym pewnością siebie i dowodzącym, że Unia Europejska dysponuje jednolitą wizją swojej gospodarki oraz wprowadza ją w życie. Uczyńmy to z pełną świadomością naszego przeznaczenia, które powinniśmy określić jednoznacznie: jest nim silna i stabilna strefa euro w coraz ściślejszej Unii.
Przewodniczący
Dziękuję bardzo Panu Przewodniczącemu Rady i Panu Przewodniczącemu Komisji, ministrowi Chastelowi i Przewodniczącemu Barroso za wprowadzenie do dyskusji. Rozmawiamy o bardzo ważnej sprawie. Przezwyciężenie kryzysu, tworzenie miejsc pracy jest najważniejsze dla naszych obywateli. Rada Europejska jutro i pojutrze właśnie tym się przede wszystkim zajmie.
Joseph Daul
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Rozpoczynający się w tym tygodniu szczyt Rady Europejskiej odbywa się w szczególnym kontekście: ataków spekulacyjnych wymierzonych w euro, renesansu eurosceptycyzmu oraz pierwszych refleksji na temat europejskich finansów podczas przygotowań Parlamentu do głosowania nad budżetem na 2011 rok.
Są to oczywiście rzeczy ściśle powiązane. Kryzys w strefie euro i środki solidarnościowe mają wpływ na siłę nabywczą mieszkańców Europy, którzy zastanawiają się, czy wszystkie te wysiłki mają sens, czy prowadzą do czegokolwiek - stąd eurosceptycyzm nawet w krajach dotąd tradycyjnie proeuropejskich. Zjawisko to wykorzystują populistyczne i ekstremistyczne grupy polityczne, które żywią się strachem oraz tendencją ludzi do zamykania się w sobie, ale gdy dochodzą do władzy, nie dysponują cudownymi remediami.
Zacznę od euro, które musimy chronić i wzmacniać, zadając sobie jednocześnie pewne fundamentalne pytania.
Moje pierwsze pytanie brzmi następująco: czy Europa miała kiedykolwiek walutę tak stabilną jak euro? Odczuwającym nostalgię za walutami narodowymi mówię: krok wstecz miałby katastrofalne konsekwencje dla Europy.
Moje drugie pytanie brzmi: kto stoi za atakami, które od miesięcy kierowane są przeciwko euro? Jeżeli mogę tak to ująć: kto może skorzystać na tej zbrodni? Nie jestem wyznawcą teorii spiskowych, ale z moich rozmów z przywódcami politycznymi i analitykami finansowymi wynika, że opinie co do źródła naszych problemów są zbieżne. Kiedy wreszcie wyciągniemy wnioski? Myślę, że z naszymi przyjaciółmi możemy rozmawiać wprost.
Moje trzecie pytanie brzmi następująco: dlaczego kurs euro utrzymuje się powyżej 1,30 dolara? Wyraźnie uderza to w nasz eksport i wszyscy mówią, że już po euro. Dlaczego nasze kraje jako jedyne trzymają się ściśle ortodoksyjnych zasad, podczas gdy nasi konkurenci odnoszą korzyści ze słabej waluty, stymulując swoje gospodarki? O to pytają nas obywatele. Te pytania usłyszałem w ciągu ostatnich dwóch tygodni podczas spotkań z obieralnymi politykami.
Panie i Panowie! Musimy z pełnym przekonaniem oświadczyć, że przezwyciężymy kryzys; potrzebujemy środków pozwalających powrócić na ścieżkę wzrostu oraz konkretnych działań takich jak podjęte ostatnio przez Komisję przewodniczącego Barroso w celu ponownego ożywienia rynku wewnętrznego czy podniesienia poziomu etycznego rynków finansowych. Tym, czego potrzebujemy, i dowiódł tego kryzys euro, jest konwergencja polityki społecznej oraz fiskalnej. Wymaga to odwagi. Panie Urzędujący Przewodniczący Rady, Panie Przewodniczący Komisji! Idąc dalej i szybciej, możemy rozwiązać wiele problemów.
W najbliższych latach będziemy potrzebowali wiele odwagi, jeżeli chcemy wzmocnić pozycję naszych krajów w globalnej rywalizacji i jeżeli pragniemy jak najefektywniej wykorzystać pieniądze podatników. Te wysiłki na rzecz racjonalizacji wydatków trzeba podjąć na wszystkich szczeblach: lokalnym, regionalnym, krajowym i europejskim. Trzeba ponownie przyjrzeć się politycznym oraz finansowym priorytetom Unii, dokonując fundamentalnego przeglądu finansów publicznych w Europie. Musimy zadać sobie rzeczywiście istotne pytania i, zależnie od odpowiedzi, jakich udzielimy, dostosować nasze ramy budżetowe na okres 2014-2020.
Do takiej właśnie kluczowej debaty wzywa Parlament Europejski i właśnie w takich merytorycznych dyskusjach mamy zamiar wziąć pełnoprawny udział jako przedstawiciele wybrani bezpośrednio przez 500 milionów Europejczyków, nawet jeżeli nie jest to w smak pewnym rządom, które chciałyby odmówić nam tego prawa.
Wzywam Radę Europejską do osiągnięcia porozumienia oraz, jeżeli będzie to konieczne, do głosowania, aby ci, którzy odmawiają nam możliwości uczestnictwa w debacie, przyjęli za to odpowiedzialność. Dla nas nie jest to kwestia władzy, lecz udziału w podstawowej debacie na temat przyszłości konstrukcji europejskiej. Musimy przeciąć ten czyrak, musimy podjąć właściwe decyzje - decyzje niezbędne, aby budżet europejski stawał się w coraz większym stopniu budżetem na inwestycje.
Jeżeli nasze państwa członkowskie mogą ze względu na ograniczenia budżetowe inwestować mniej w edukację, szkolenia, badania i innowacje, czyńmy to na szczeblu europejskim, łącząc zasoby, a tym samym osiągając oszczędności skali.
Zdaniem Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) nie można pozwolić, by debata o finansach europejskich zeszła na poziom kłótni między państwami członkowskimi, które chcą dostać z powrotem swoje pieniądze. Wręcz przeciwnie - debata ta powinna skupić się na przekonaniu naszych współobywateli do Europy, pokazując im wartość dodaną, jaką mogą przynieść zgodne i wizjonerskie działania europejskie.
Obecnie odwiedzam stolice państw członkowskich i mogę stwierdzić, że taka debata się rozpoczyna. Nie przegapmy tej sposobności. Ponieważ zbliża się Boże Narodzenie i Nowy Rok, a więc obecna prezydencja dobiegnie wkrótce końca, pragnę podziękować tutaj prezydencji belgijskiej za bardzo dobrą współpracę z Parlamentem, jak również panu przewodniczącemu Barroso, który odważnie podjął się przedstawienia dokumentu w sprawie wymogów kapitałowych przed końcem czerwca. Uważam, że musimy nadal podążać razem w tym kierunku, a szefowie państw lub rządów muszą pójść za nami. Trzeba wskazać im drogę.
(Oklaski)
Martin Schulz
Panie Przewodniczący! Nieczęsto spotykamy się pod koniec roku z poważniejszymi powodami do niepokoju. Jesteśmy głęboko zaniepokojeni, gdyż Europa znalazła się w coraz poważniejszym i rozszerzającym się kryzysie zaufania. Są pewne powody takiego kryzysu i pragnę podjąć tu dzisiaj próbę ich opisania. Moim zdaniem mamy do czynienia z podwójną taktyką salami. Po pierwsze, mamy podejście tych, którzy usiłują ukryć prawdziwą sytuację przed obywatelami swojego kraju. Zaufanie ludzi do rządu zostaje poważnie nadszarpnięte, gdy rządzący mówią: "Wszystko w porządku, nie ma problemów, wszystko jest pod kontrolą”, a potem dokonują nagłego zwrotu i wyjaśniają, że potrzebują niezliczonych miliardów euro pomocy. Stało się tak już dwa razy. Nie wiem, czy jeszcze jakiś rząd stwierdzi, że kontroluje wszystko i może sfinansować swoje obligacje nawet w przypadku wzrostu stóp procentowych, a potem zmieni nagle zdanie i oświadczy: "Potrzebujemy pakietu ratunkowego. Pomóżcie!” Nie można do tego dopuścić. Potrzebujemy zestawienia rzeczywistego zadłużenia krajów i długów bankowych. Sądzę, że większe zaufanie zyskamy, wyjaśniając, jak naprawdę wygląda sytuacja, niezależnie od jej powagi. Gdy wszystkie karty są na stole, łatwiej jest szukać rozwiązań.
Mamy jednak również do czynienia z taktyką salami po drugiej stronie. Widzimy ją, gdy silne kraje mówią: "Nie musimy pomagać”. Słyszymy komunikat sugerujący powrót do nacjonalizmu: "Nie jesteśmy gotowi płacić za innych” pomimo faktu, że kraje, które to mówią, wiedzą, że w końcu będziemy musieli wszyscy wspólnie zapłacić. Taktyka salami polegająca na tym, że nie mówi się ludziom prawdy, wiedząc zarazem, iż we własnym interesie trzeba będzie zapłacić, nadszarpuje zaufanie w takim samym stopniu.
Przygotowujemy się teraz do szczytu Rady Europejskiej. Jakie głosy tam usłyszymy? Jeden opowiada się za euroobligacjami, drugi sprzeciwia się im. Jeden mówi: ustabilizujmy pakiet ratunkowy i rozbudujmy go, drugi stwierdza: nie rozbudowujmy. Zastanawiam się nad logiką wyjaśnień, że wszystko to są jedynie środki tymczasowe, gdyż mamy wszystko pod kontrolą, ale musimy włączyć te środki tymczasowe do traktatu, żeby były dostępne w perspektywie długookresowej. Wszyscy dostrzegają takie sprzeczności i to też podważa zaufanie ludzi. Dla tego zaufania szkodliwe jest, gdy rząd poddaje w lecie banki testowi warunków skrajnych, a zaledwie kilka miesięcy później zdaje sobie sprawę, że tak naprawdę był to test warunków skrajnych dla euro, a nie dla banków.
Pogrążyliśmy się w głębokim kryzysie zaufania i muszę powiedzieć, Panie Przewodniczący Barroso, że chociaż to, co powiedział Pan dziś rano, jest być może prawdą, Pańskie słowa budzą wrażenie, że nie mamy wcale szukać najlepszych rozwiązań i ich wdrażać, ale powinniśmy dyskutować o minimalistycznym konsensusie, jaki możemy osiągnąć w piątek. To po prostu nie wystarczy. Zaostrzy to jedynie kryzys zaufania. Polityka, która uspokoi rynki krajowe na krótką metę, to zbyt mało. Potrzebujemy polityki, która ustabilizuje rynki i euro. Dlaczego nikt w Parlamencie ani w Radzie Europejskiej nie mówi o kursie euro? Dziś euro jest warte 1,34 dolara. Najniższa wartość w czasie kryzysu wynosiła 1,20, a w chwili wprowadzenia euro było warte 1,15 dolara. Euro jest walutą stabilną. W międzykontynentalnej konkurencji, w której regiony świata ścierają się na płaszczyźnie gospodarczej, nie liczą się już poszczególne waluty narodowe, ale struktura walutowa całego regionu. W ujęciu gospodarczym i społecznym strefa euro jest zdecydowanie najsilniejszym regionem świata. Osłabiają ją tylko politycznie decydenci realizujący politykę, która ma na krótką metę stłumić debatę w poszczególnych krajach. Euro jest mocne, a mogłoby być znacznie mocniejsze, gdyby ci, którzy stanowią jego ramy polityczne, i ci, którzy są za nie odpowiedzialni, wypełnili wreszcie swoje zobowiązania i podjęli śmiałe, konsekwentne decyzje w kwestiach społecznych oraz gospodarczych, co pozwoliłoby zakończyć kryzys zaufania. Wystarczy popatrzeć na to, co dzieje się w Londynie, Paryżu czy Rzymie. Jeżeli nie powstrzymamy tego kryzysu zaufania, napotkamy w najbliższych latach poważne problemy.
Dlatego pragnę oświadczyć Radzie, iż opowiadam się za euroobligacjami. Jeżeli istnieje inny odpowiedni środek, należy go zastosować, ale musicie wreszcie dojść do porozumienia w sprawie wewnętrznej stabilizacji euro, ponieważ na zewnątrz jest ono wystarczająco silne.
Guy Verhofstadt
Panie Przewodniczący! Moim zdaniem w życiu wszędzie znajduje zastosowanie pewna reguła: gdy dana grupa jest atakowana, musi reagować jako jedna całość i solidarnie. W 2010 roku, gdy celem ataku stało się euro, nastąpiło coś dokładnie przeciwnego - od czasu kryzysu greckiego w debatach dochodzi wyłącznie do utarczek, a z pewnością brakuje jedności i niezbędnej solidarności.
Musimy teraz wykazać odwagę - zwracam się tutaj również do przewodniczącego Komisji - i przyznać, że wszystkie podejmowane działania tymczasowe po prostu nie wystarczą. To nie moje zdanie - to zdanie Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW), Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz prezesa Europejskiego Banku Centralnego Jeana-Claude'a Tricheta, który kieruje przecież instytucją strzegącą euro - w ich oczach wszystkie podjęte środki i wszystkie planowane działania nie idą wystarczająco daleko.
Wszyscy twierdzą, że trzeba podjąć działania w czterech kwestiach: po pierwsze, paktu stabilności z realnymi sankcjami; po drugie, stałego, powiększonego funduszu kryzysowego - to nie ja go proponuję, to pan prezes Trichet uważa, że trzeba go powiększyć, a tymczasem szefowie państw lub rządów nie chcą go powiększać, chcielibyśmy zaś przywrócić zaufanie na rynkach; po trzecie, realnego zarządzania gospodarczego i fiskalnego, unii fiskalnej i gospodarczej; wreszcie po czwarte, jednolitego rynku euroobligacji.
To cztery rzeczy, które trzeba zrobić, gdyż nigdzie na świecie, Koleżanki i Koledzy, nie ma waluty, która nie byłaby wspierana przez rząd, strategię gospodarczą oraz rynek obligacji. Coś takiego po prostu nie istnieje. A co słyszymy dzisiaj? Słyszymy: "Tak, to dobry pomysł, ale musimy jeszcze chwilę poczekać”. Czekać na co? Być może trzeba zaczekać na kompletny chaos lub na zniknięcie euro.
Nadszedł zatem czas podjęcia tej decyzji i oczekuję, Panie Przewodniczący, że Komisja nie powie nam dzisiaj: "Tak, to będzie trudne, nie możemy teraz kontynuować tych debat o euroobligacjach; to dobry pomysł, ale to nie jest właściwy czas, ponieważ mamy fundusz kryzysowy, który uczynimy teraz stałym instrumentem”. Jedno nie ma nic wspólnego z drugim. Fundusz kryzysowy jest potrzebny teraz, by odpierać ataki na euro, ale euroobligacje są też niezbędne dla średnio- i długookresowej stabilności waluty. Te dwie rzeczy nie są sprzeczne. Potrzebne są obydwie i tak jest na całym świecie.
Uważam więc, że podczas gdy głowy państw lub rządów będą rozmawiać jutro i pojutrze i oświadczą: "Tak, poprawimy traktat, a fundusz kryzysowy, który należałoby właściwie powiększyć - czego domagają się wszyscy inni - można przekształcić w fundusz stały”, Komisja powinna jak najszybciej przedstawić w tym obszarze pakiet znacznie bardziej znaczący, odważny, globalny i spójny. Jeżeli chodzi o pakt stabilności i wzrostu, który obejmuje realne mechanizmy sankcji, Parlament może spełnić swoją rolę, gdyż pakiet ten mamy przed sobą i przywrócimy pierwotne propozycje Komisji. Jeżeli chodzi o pozostałe trzy punkty - powiększony fundusz kryzysowy: tak, ale wnioskujcie o niego. Wnioskujcie! Zajmijcie jednoznaczne stanowisko i powiedzcie, że fundusz kryzysowy trzeba powiększyć. Dlaczego? Ponieważ powiększenie funduszu kryzysowego położy kres spekulacji przeciwko euro. Po drugie, zaproponujcie globalny pakiet dotyczący unii fiskalnej i gospodarczej; po trzecie, nie bójcie się i przedstawcie wniosek w sprawie jednolitego rynku euroobligacji. Wiemy, że w ostatecznym rozrachunku właśnie to ustabilizuje euro w perspektywie długoterminowej.
Daniel Cohn-Bendit
Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Komisji, Panie i Panowie! Jest w tym wszystkim jednak coś osobliwego. Panie Urzędujący Przewodniczący Chastel, wspominał Pan o następnym szczycie. Mógł nam Pan powiedzieć, że przed tym szczytem wystąpią pewne problemy. Mógł nam Pan powiedzieć, że będzie Pan musiał ograniczyć część debat.
Panie Przewodniczący Barroso! Uważam, że całe to wodolejstwo nie zaprowadzi nas donikąd, nie uczynimy żadnego postępu. Pan poseł Schulz ma rację: musimy realnie opisać ten kryzys i przedstawić rzeczy takimi, jakimi są, ale musimy też realnie opisać własną bezsilność polityczną oraz jej powody. Nie ma sensu po prostu mówić, że podjęliśmy właściwe decyzje. Wie Pan równie dobrze, jak ja - i wiedzą to wszyscy tu obecni - że zawsze podejmowaliśmy je zbyt późno. Robimy jeden krok naprzód i dwa wstecz. Nie mówię, że to Pańska wina. Wręcz przeciwnie - uważam, że Komisja była wręcz punktem oparcia w czasie, gdy trudno było o trzeźwe spojrzenie. Teraz jednak - sądzę, że pan poseł Verhofstadt zadał właściwe pytanie - jaką powinniśmy obrać strategię w nadchodzących miesiącach?
Moim zdaniem strategia jest prosta: Komisja powinna przedstawić pakt stabilności, co już uczyniła, definiując niezbędny poziom stabilności, a zatem odpowiedzialności wszystkich za euro, oraz pakt solidarności określający potrzebny poziom solidarności. Nie ma stabilności bez solidarności. Dyskusje między panią kanclerz Merkel a panem Jakimśtam już nas nie obchodzą. Tak - stanowisko niektórych krajów, w tym Niemiec, które stwierdzają, że konieczna jest stabilność, a to, do czego doszło, nie może się nigdy powtórzyć, jest słuszne. Tak - jeżeli nie będziemy zarazem mówić, że solidarność zmusza nas do stworzenia możliwości ochrony euro poprzez euroobligacje, aby inwestować, dokonywać dalszej transformacji ekologicznej i gospodarczej. Musimy inwestować, ale na szczeblu krajowym nie jest to już możliwe. Nasza waluta ma dwie strony: na awersie jest stabilność, a na rewersie solidarność - pośrodku mamy zaś odpowiedzialność.
Panie Przewodniczący Komisji, proszę przedstawić wniosek dotyczący zreformowania funkcji Unii tak, aby zyskać stabilność i solidarność dzięki euroobligacjom w taki sposób, by nie dało się już spekulować na długu niektórych krajów - ponadto euroobligacje stwarzają jednocześnie możliwości inwestowania.
Pan komisarz Oettinger mówi nam, że potrzebuje biliona euro na reformę sektora energetycznego, ale skąd weźmie te pieniądze? Będzie grać na loterii? Kompletnym absurdem jest twierdzenie, że potrzebny jest bilion euro, bez powiedzenia nam, w jaki sposób mamy zmobilizować niezbędne środki na tę konieczną transformację gospodarczą.
Tak więc strategia jest prosta: Komisja wnioskuje, Parlament poprawia i decyduje. Komisja i Parlament Europejski zajmą stanowisko zgodne z Radą lub jej przeciwne, a Rada będzie musiała się odnieść do tego wspólnego stanowiska. I to tyle. Oto jedyne rozwiązanie w dzisiejszej debacie. Jeżeli będziemy czekać, aż pani kanclerz Merkel podejmie decyzję na kwadrans przed momentem, gdy trzeba będzie ją podjąć, możemy się nie doczekać. Kiedy ona ją podejmie, pociąg już odjedzie. Oczywiście możecie powiedzieć, że będzie jeszcze jeden pociąg i nie ma to znaczenia, zawsze zdążymy na następny. Ale to nie jest prawda. Gorbaczow miał rację, gdy mówił: "Kto się spóźnia, tego ukarze życie”.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Nie chciałbym, by historia ukarała Europę. Proszę zmierzyć się ze swoją odpowiedzialnością. My mierzymy się z naszą i musimy pokazać Radzie, że stabilność polityczna, której potrzebujemy, jest tutaj - w Komisji oraz Parlamencie - i przeciwstawimy się niestabilności Rady.
(Oklaski)
Timothy Kirkhope
w imieniu grupy ECR - Panie Przewodniczący! Podzielam nadzieję, że podczas szczytu Rady Europejskiej zostaną uzgodnione środki służące uspokojeniu rynków i przywróceniu stabilności strefy euro, ponieważ powinniśmy wszyscy dostrzegać w tym swój interes niezależnie od tego, czy jesteśmy jej członkami czy nie.
Przed szczytem mówi nam się, że fundamentalną częścią rozwiązania będą dodatkowe sankcje, ale aby sankcje były skuteczne, muszą one być wiarygodne, a dotychczasowe osiągnięcia Unii w tej dziedzinie nie napawają optymizmem. Uczynienie sankcji automatycznymi nie uczyni ich bardziej wiarygodnymi, jeżeli pozostanie przekonanie, że może uda się znaleźć rozwiązanie polityczne pozwalające ich uniknąć. W rzeczywistości potrzebujemy ze strony członków strefy euro woli politycznej, aby wypełnić obecne zobowiązania.
Słyszymy pogłoski, że fundamentalną częścią rozwiązania ma być przerzucenie części kosztów przyszłych działań ratunkowych na sektor prywatny. Ponurym paradoksem byłoby jednak, gdyby najważniejszą konsekwencją takiej inicjatywy okazało się podwyższenie kosztów pożyczek dla niektórych słabszych członków strefy euro, co przyczyniłoby się do kolejnego kryzysu.
Zakończyliśmy właśnie proces ratyfikacji traktatu reformującego - wdrożyliśmy pakiet reform, który, jak nam mówiono, miał zamknąć kwestię nowelizacji na okres całego pokolenia. Zaledwie kilka miesięcy później mamy otwierać proces kolejny.
Uspokaja się nas - czyni to też przewodniczący Komisji - że zmiany będą nieznaczne, ale nie wydaje się, by taki był pogląd rządu niemieckiego. Niemiecki minister finansów dr Schäuble wydaje się otwierać drzwi do nowej rundy integracji prowadzącej do unii fiskalnej, a docelowo również i politycznej.
Jak to się skończy? Czy nie kolejną straconą dekadą, podczas której zajmiemy się niewłaściwymi reformami? Europa potrzebuje reform gospodarczych, dyscypliny finansów publicznych, pogłębienia rynku wewnętrznego, zmian w prawie pracy, by zwiększyć zatrudnienie, oraz pakietu środków, które zagwarantują sukces strategii Europa 2020.
To najważniejsze reformy przedstawione w śmiały i słuszny sposób przez przewodniczącego Barroso w programie jego Komisji, obawiam się jednak, że te sposobności już nam się wymykają. Wielkie ryzyko polega na tym, że mimo iż mówimy o budowaniu Europy, możemy w rzeczywistości ją podkopywać, a chociaż mamy nadzieję na Europę silniejszą, niezdolność rozwiązania jej fundamentalnych problemów gospodarczych jedynie ją osłabi.
Uważamy, iż priorytetem Rady Europejskiej musi być uzgodnienie ograniczonej liczby konkretnych środków, tak aby członkowie strefy euro mogli pomagać sobie wzajemnie w warunkach kryzysowych bez nakładania ciężaru na te państwa członkowskie, które zdecydowały się pozostać poza nią; następnie należy powrócić do niezwykle ważnego zadania polegającego na uporaniu się z kryzysem długoterminowym: ryzykiem trwałego załamania się naszej konkurencyjności gospodarczej.
Lothar Bisky
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Z ogólnoświatowym kryzysem gospodarczym i finansowym zmagamy się już od trzech lat. Jeden z wniosków, jakie należy wyciągnąć z tej przedłużającej się dyskusji, brzmi następująco: nasze działania nie docierają najwyraźniej do korzeni kryzysu, dotykając tylko jego objawów. Pragnę powtórzyć jeszcze raz, że o decyzjach na szczeblu UE nie mogą decydować rynki finansowe. Nie możemy pozwolić bankom wyjść z tego właściwie bez uszczerbku, dalej zajmować się spekulacją i pozostawić państwom członkowskim odpowiedzialności za ryzykowne transakcje zawarte przez bankowców. Ostre pakiety oszczędnościowe narzucone Grecji i Irlandii spowodują, że ich mieszkańcy poniosą koszt kryzysu, którego nie spowodowali. Ograniczy to wydatki konsumpcyjne i zniweczy nadzieję na niezbędne ożywienie gospodarcze. Drastyczne oszczędności postawią pozostałe kraje, które znajdują się teraz w ryzykownej sytuacji, jak Portugalia i Hiszpania, w pozycji Grecji oraz Irlandii.
Zwykła korekta instrumentów finansowych czy wprowadzenie nowych zabezpieczeń nie pomogą. Stały mechanizm zachowania stabilności finansowej musi obejmować środki służące regulacji działalności rynków. Wśród nich należy wymienić wprowadzenie podatku od transakcji finansowych oraz obowiązku zachowania minimalnych standardów socjalnych. Ważna jest również zmiana statutu Europejskiego Banku Centralnego, która pozwoli mu udzielać bezpośredniej pomocy finansowej borykającym się z problemami państwom z pominięciem banków.
Te kroki powinniśmy podjąć w pierwszej kolejności, ale należało to zrobić dawno temu. Jest zupełnie jasne, że wąskie horyzonty poszczególnych krajów blokują regulacje niezbędne dla zaprowadzenia skutecznej kontroli nad rynkami finansowymi. Głowy państw lub rządów uniemożliwiają poczynienie postępów we właściwym kierunku. Wśród winnych należy tu wymienić panią kanclerz Niemiec.
Nigel Farage
w imieniu grupy EFD - Panie Przewodniczący! Rok 2010 przejdzie do historii jako rok, w którym ujawniły się fundamentalne wady projektu euro, a społeczeństwa Europy dostrzegły kompletną głupotę swoich przywódców.
Mamy więc kolejny szczyt, kolejny kryzys, a zaufanie do euro spada z tygodnia na tydzień. To trochę jakby oglądać kraksę samochodową w zwolnionym tempie; teraz chcecie stałego mechanizmu ratunkowego. Sądzicie, że jeżeli stworzycie fundusz opiewający na jakiś miliard euro, to starczy. Cóż, nie starczy. Klęska euro nie ma nic wspólnego ze spekulacją. Nie ma nic wspólnego z rynkami - walutowymi czy obligacji. Chodzi o to, że północ i południe Europy nie mogą dziś - ani w żadnym innym momencie - wejść w skład jednej unii walutowej. To nie zadziała.
Z politycznego punktu widzenia musicie oczywiście zmienić traktat, ponieważ czterej niemieccy profesorowie wygrają w Karlsruhe i dowiodą, że wdrożone już przez was działania ratunkowe były w istocie bezprawne w świetle traktatów.
Z wielu powodów cieszy mnie ta zmiana traktatu, gdyż będzie ona wymagać przeprowadzenia referendum w Irlandii. Poza tym nigdy nie wiadomo, co zrobi David Cameron - może nawet dotrzyma obietnicy i urządzi referendum w Wielkiej Brytanii. Jestem przekonany, że jako demokraci bez wyjątku poprzecie brytyjskie referendum na temat UE.
Pod koniec 2010 roku powinniśmy przemyśleć kondycję nie tylko Unii, ale i Belgii. Urzędująca prezydencja belgijska mówi nam od sześciu miesięcy, że musimy ściślej się zintegrować. To po prostu farsa - wy sami nie macie u siebie rządu od czerwca. Mamy tutaj byt, który nie jest narodem, a usiłuje zlikwidować nasz naród. To kompletna farsa, ale nikt tu nie ośmieli się tego przyznać, bo wszyscy wolicie przeczyć faktom. Belgia to cała Unia Europejska w miniaturze. Za chwilę się rozpadnie, a za nią podąży cała reszta. Życzę wszystkim Wesołych Świąt.
Sharon Bowles
autorka - Panie Przewodniczący! Ponownie przyglądamy się tutaj opatrunkowi i zastanawiamy się, czy jest wystarczająco duży i mocny, by przykryć ranę. W lipcu zadałam pytanie, na kiedy Komisja przewiduje wniosek ustawodawczy w sprawie stałego mechanizmu kryzysowego związanego z długiem państwowym, i jaka będzie jego podstawa prawna. Zadałam jeszcze wiele innych pytań, na przykład dotyczących hierarchii poszczególnych funduszy i stopnia, w jakim będą one wykorzystywane. Wydarzenia pokazały, że odpowiedź brzmi tak naprawdę: nie wiemy, wszystko okaże się w trakcie.
W pewnej mierze to rozumiem, gdyż znaleźliśmy się w nowej sytuacji i trzeba opracować nowe plany. Powtarzam jednak, że jeżeli nie zostaną podjęte pełnowartościowe dalsze działania w związku z oświadczeniami - czy to Komisji, czy też Rady - zniweczy to wszelkie korzyści płynące z wyciąganych wniosków. Odpowiedzi na moje pytania z lipca padły dopiero w związku z akcją ratunkową dla Irlandii, nad czym należy moim zdaniem ubolewać, chociażby dlatego, że fundusz najmniejszy - pochodzący z budżetu UE - wykorzystywano w stopniu takim samym, jak fundusze większe. Pomimo moich wcześniejszych pytań nie skonsultowano się z Parlamentem.
Dzisiaj występuję tutaj, by zapytać o dalsze szczegóły po konkluzjach z październikowego szczytu Rady, w których Komisję wezwano do podjęcia prac nad ograniczoną zmianą traktatu wymaganą, by ustanowić stały mechanizm kryzysowy. W konkluzjach stwierdzono też, że sektor prywatny będzie musiał się zaangażować, co wystraszyło rynki, gdyż kwestii tej nie wyjaśniono w wystarczający sposób. Uwypukla to również problem regulacyjny, o którym wspomniałam, czyli zerowej wagi ryzyka dla długu państwowego strefy euro, która nadszarpnęła dyscyplinę rynkową i stworzyła patologiczne bodźce.
Następnie Eurogrupa oświadczyła, że stały mechanizm będzie oparty na Europejskim Instrumencie Stabilności Finansowej i może w poszczególnych przypadkach uwzględniać sektor prywatny zgodnie z praktyką MFW. Po pierwsze, czy moglibyśmy teraz uzyskać precyzyjniejsze informacje o zmianie traktatu i procedurze? Parlament musi mieć pewność, że będzie ona adekwatna. Dalsze majstrowanie przy art. 136 nie jest odpowiedzią. Po drugie, czy nowy instrument będzie oparty na podejściu międzyrządowym - tak bowiem działa Europejski Instrument Stabilności Finansowej - czy będzie on w istocie wspólnotowy, co jest naszym zdaniem właściwym rozwiązaniem? Po trzecie, jakie są opcje i warunki techniczne? Mechanizm ten musi opierać się na rzeczywistych warunkach technicznych oraz być solidny, wiarygodny i trwały; dodałabym tu jeszcze, że jego koszt musi być możliwy do przyjęcia. Po czwarte, czy do uczestnictwa w mechanizmie zostaną zaproszone państwa członkowskie niebędące jeszcze członkami strefy euro? Wydaje się to szczególnie istotne w przypadku tych, które zaciągają coraz większy dług w euro.
Pytaliśmy, kiedy to nastąpi, i powiedziano nam, że w styczniu 2013 roku, ale jaką rolę Komisja przewiduje dla Parlamentu? Parlament i moja komisja są w istocie zdeterminowane odegrać swoją rolę, tym bardziej że do tej pory byliśmy przez cały czas o krok do przodu. Jeżeli nie są z nami przeprowadzane konsultacje i nie jesteśmy należycie informowani, w jakiej sytuacji stawia to parlamenty krajowe i obywateli? Ta kwestia jest nierozłącznie związana z pakietem zarządzania gospodarczego. Środki zmierzające do udoskonalenia paktu stabilności i wzrostu, nadzoru oraz europejskiego semestru mają bez wyjątku na celu zapobieżenie kolejnemu kryzysowi oraz monitorowanie wychodzenia z obecnego kryzysu gospodarczego.
Ten mechanizm nie jest amuletem, który można powiesić na ścianie, by odegnać dyscyplinę rynkową. W istocie rozwiązanie dla euro polega na uznaniu potrzeby wprowadzenia pełnej dyscypliny politycznej w połączeniu z pełną dyscypliną rynkową. Powodem dzisiejszego kryzysu jest pogwałcenie w przeszłości obydwu tych zasad.
Olli Rehn
komisarz - Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Pragnę podziękować pani poseł Bowles za jej pytanie, jak również za projekt rezolucji w sprawie stałego mechanizmu. Postaram się przedstawić Państwu pogląd Komisji na pięć pytań zawartych w pytaniu ustnym.
Podczas październikowego szczytu Rady Europejskiej przewodniczącego Van Rompuya poproszono o podjęcie wraz z Komisją konsultacji w sprawie ograniczonej zmiany traktatu wymaganej, by ustanowić stały mechanizm kryzysowy. Ograniczona zmiana traktatu implikuje, jak rozumiemy, wykorzystanie uproszczonej procedury zmiany zgodnie z art. 48 traktatu.
Ograniczenia tej procedury są następujące: po pierwsze, zezwala ona wyłącznie na zmiany traktatu, które nie zwiększają kompetencji przyznawanych Unii; po drugie, jest ona ograniczona do zmian w części trzeciej Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, która odnosi się do polityk i działań wewnętrznych Unii.
Wydaje się, że państwa członkowskie preferują bardzo ograniczoną zmianę traktatu, dotyczącą przypuszczalnie art. 136, którego postanowienia odnoszą się do państw członkowskich należących do strefy euro. Kwestia ta zostanie oczywiście przedyskutowana podczas szczytu Rady Europejskiej w tym tygodniu. Niezależnie od treści zasugerowanych zmian zostaną one przedstawione Parlamentowi do formalnej konsultacji.
Po decyzji podjętej przez Radę Europejską w październiku Eurogrupa uzgodniła podczas posiedzenia nadzwyczajnego w listopadzie główne zasady europejskiego mechanizmu stabilności. Według uzgodnień Eurogrupy mechanizm ten ma mieć charakter międzyrządowy, a zarządzanie nim ma być oparte na modelu Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej.
Konkretne szczegóły mechanizmu finansowego trzeba jeszcze określić i powinny one zostać wypracowane w pierwszym kwartale nadchodzącego roku. Zasadniczą kwestią będzie oczywiście finansowanie. Przyszły instrument musi być wystarczająco solidny i cieszyć się dużą wiarygodnością na rynkach.
Wszelkie wsparcie w ramach mechanizmu będzie bazować na ścisłych warunkach. Pomoc świadczona państwu członkowskiemu strefy euro powinna opierać się na rygorystycznym programie oceny gospodarczej i fiskalnej oraz wnikliwej analizie zdolności obsługi zadłużenia dokonanej przez Komisję wraz z MFW i we współpracy z Europejskim Bankiem Centralnym.
Pomimo międzyrządowego charakteru części finansowej mechanizmu warunki wdrażania tej polityki pozostaną silnie zakorzenione w traktacie, aby zapewnić pełną spójność ze wspólnymi wielostronnymi ramami nadzoru, na których opiera się w istocie cała unia gospodarcza i walutowa.
Aby odpowiedzieć na jedno z pięciu pytań pani poseł Bowles - decyzji o tym, czy państwa członkowskie, które nie są członkami strefy euro, będą mogły uczestniczyć w tym mechanizmie, jeszcze nie podjęto. Wydaje się niemniej, że większość państw członkowskich preferuje przejrzyste i wyraźne ramy, zgodnie z którymi państwa członkowskie spoza strefy euro byłyby objęte mechanizmem bilansu płatniczego, a państwa członkowskie strefy euro obejmowałby europejski mechanizm stabilności.
Pomimo tego powinno wciąż być możliwe uwzględnienie niektórych państw członkowskich spoza strefy euro w operacjach wsparcia na zasadzie dwustronnego wkładu, co już dziś ma miejsce - w odniesieniu do Irlandii - w przypadku Wielkiej Brytanii, Szwecji i Danii.
Chciałbym również odnieść się do dyskusji na temat euroobligacji. W kontekście ustanowienia 9 maja zeszłego roku - w dniu Schumana - zabezpieczeń finansowych należy pamiętać, że następnego wieczora Komisja złożyła wniosek w sprawie ustanowienia europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej - instrumentu wspólnotowego, który w istocie zatwierdzono do wysokości 60 miliardów euro w oparciu o gwarancje kredytowe z budżetu Unii na mocy decyzji w sprawie zasobów własnych.
Poza obrębem budżetu unijnego zaproponowaliśmy, aby mechanizm ten opierał się na gwarancjach kredytowych państw członkowskich, które byłyby udzielane za jego pośrednictwem krajom potrzebującym pomocy finansowej w związku z niestabilnością finansową w całej strefie euro.
W dniach 9 i 10 maja Rada ECOFIN odrzuciła tę koncepcję. Dlaczego? Ponieważ wiele państw członkowskich uznało, że ta propozycja zbyt przypomina euroobligacje.
Doprowadziło to następnie do stworzenia Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej, który jest narzędziem międzyrządowym; obecnie, w kontekście Irlandii, używamy zarówno mechanizmu, jak i instrumentu.
Tak więc chociaż kwestia euroobligacji jest z pewnością bardzo ważna, musimy również wziąć pod uwagę, że propozycja ta została niedawno odrzucona przez Radę podczas majowych dyskusji dotyczących europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej.
Kończąc, pragnę podkreślić, że przyszły europejski mechanizm stabilności będzie elementem kompleksowej reakcji na kryzys i wysiłków na rzecz stabilizacji gospodarki europejskiej; mechanizm uzupełni nowe ramy usprawnionego zarządzania gospodarczego, które skupią się przede wszystkim na zapobieganiu i znacząco zmniejszą prawdopodobieństwo wyniknięcia kryzysu w przyszłości.
To zasadnicza funkcja nowego systemu zarządzania gospodarczego i jestem Państwu bardzo wdzięczny za poparcie dla wniosków Komisji w tej dziedzinie.
Werner Langen
(DE) Panie Przewodniczący! Wysłuchawszy pierwszych wypowiedzi mówców, odnosi się wrażenie, że znamy już odpowiedzialnych za kryzys zaufania, gdyż do takiego kryzysu w istocie doszło. Po pierwsze, była to Komisja, po drugie spekulanci, a wreszcie Rada, a w szczególności pani kanclerz Merkel. To wszystko bardzo proste.
Na szczęście ktoś wskazał - i był to przewodniczący Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim - że euro jest stabilne nie tylko na zewnątrz, ale i wewnętrznie, odnotowując najniższą inflację. Przyczyną problemów nie mogą być spekulacje. Euro jest walutą stabilną. Chodzi o fundamentalne warunki traktatu i poruszenie podczas obrad Rady ECOFIN. Na każdym posiedzeniu Rady ECOFIN aż wrze.
Pan komisarz Rehn wskazał właśnie, że Komisja zaproponowała wykorzystanie mechanizmu europejskiego, ale Rada nie była gotowa wziąć w tym udziału. Teraz mówimy, że Komisja pozostawała bezczynna. Nie należę do tych, którzy padają na kolana przed Komisją, ale w 2008 roku podjęła ona prawidłową decyzję o dokonaniu szczegółowego remanentu po 10 latach funkcjonowania euro.
Odniesiono się wówczas do czterech kwestii wymagających rozwiązania: po pierwsze, spójnego europejskiego mechanizmu nadzoru, po drugie, spójnego zarządzania gospodarczego, czy jak zechcemy to nazwać, po trzecie, spójnej reprezentacji zewnętrznej i po czwarte, spójnego mechanizmu kryzysowego. O wszystkich tych rzeczach obecnie dyskutujemy. Pragnę podkreślić, że to pozostałe strony nie wzięły ich pod uwagę. Jeżeli szukamy winnych, jest jeden, o którym nie wolno zapominać, i są nim państwa członkowskie, które pogrążyły się bez reszty w długach i nie wykorzystały zalet wprowadzenia euro, by wdrożyć reformy oraz obniżyć swój poziom zadłużenia, lecz nadal żyły ponad stan.
Pragnę również podkreślić, że we wszystkich tych państwach członkowskich powtarza się jeden motyw. Wszystkie one bez wyjątku miały przez długi czas socjaldemokratyczne rządy - niektóre z nich mają je do dzisiaj. Dotyczy to Portugalii, Hiszpanii, Wielkiej Brytanii, Węgier i Łotwy. W Grecji robią te same nierozsądne rzeczy od czterech lat. Taki jest rezultat. Jeżeli nie będziemy mówić otwarcie o głównej przyczynie nadmiernego zadłużenia państw członkowskich, nie uda nam się rozwiązać problemów.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki zgodnie z art. 149 ust. 8 Regulaminu).
Martin Schulz
(DE) Panie Pośle Langen, może Pan już usiąść. Mówił Pan bardzo elokwentnie i powiedział Pan swoją kwestię. Mam do Pana jedno pytanie. Z tego, co wiem, Irlandia nie jest krajem południowoeuropejskim. Leży w Europie Północnej. Ma też ogromne długi. Czy może nam Pan wyjaśnić, skąd wzięło się irlandzkie zadłużenie? Czy byłby Pan uprzejmy nam przypomnieć, jaka partia rządzi w Irlandii od trzydziestu lat?
Werner Langen
(DE) Panie Przewodniczący! Chętnie odpowiem na to pytanie. Rząd irlandzki popełnił błąd, udzielając gwarancji bez postawienia żądania reformy sektora bankowego. Było to nieodpowiedzialne i dlatego deficyt budżetowy wynosi teraz 32%. Wiemy o tym. Nie należy jednak mylić problemów innych państw z irlandzkimi. Irlandia to przypadek zupełnie odmienny, ponieważ dotyczy on drugiego poziomu kryzysu bankowego, nie zaś problemu strukturalnego, jak w innych krajach. Panie Pośle Schulz, wie Pan o tym równie dobrze, jak ja. Proszę nie próbować odwracać naszej uwagi.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki zgodnie z art. 149 ust. 8 Regulaminu).
Victor Boştinaru
(RO) Panie Przewodniczący! Mylić się jest rzeczą ludzką. Tkwić w błędzie - diabelską. Czy wie Pan może, jak nazywał się grecki premier, za rządów którego nagromadzono całą tę górę długu, która spowodowała kryzys w Grecji? Z pewnością nie Papandreu. Pamięta Pan może, do jakiej rodziny politycznej należał ten premier? Nazywał się Karamanlis.
Werner Langen
(DE) Panie Przewodniczący! Po czterech latach rządów Karamanlisa... (Wzburzenie). Nie, problemy strukturalne Grecji zaczęły się wcześniej. W roku 2000 w tej sali toczyła się dyskusja o tym, czy Grecja powinna przystąpić do strefy euro. Opowiadali się za tym socjaldemokraci - rząd Niemiec. Z waszą pomocą w Parlamencie znalazła się większość dwóch trzecich za przystąpieniem Grecji do strefy euro. To fakt i nie ma to niczego wspólnego z nacjonalizmem.
Pragnę odpowiedzieć na pytanie pana posła Schulza dotyczące zadłużenia Niemiec i Hiszpanii. Oczywiście poziom długu publicznego w Hiszpanii jest niższy niż w Niemczech. Hiszpania nie musiała finansować procesu ponownego zjednoczenia, ale rząd Zapatero w Hiszpanii ma inne problemy. Wpuścił do kraju sześć milionów ludzi i przyznał dwóm milionom spośród nich obywatelstwo hiszpańskie, a teraz bezrobocie przekracza 20%. To problem strukturalny i spowodował go jeden człowiek: premier Zapatero.
Stephen Hughes
Panie Przewodniczący! Wielu członków Rady i Komisji sądzi, że sukces w globalnej gospodarce możemy odnieść tylko kosztem praw pracowników, naszych układów zbiorowych i emerytur. Innymi słowy, musimy - jak się nam mówi - osłabić nasz model społeczny. Finanse publiczne należy zreorganizować pod kątem jednego celu - ograniczenia długu publicznego do arbitralnej wartości 60% PKB - a deficyty mają być zasadniczo wykluczone.
Mówi to ta sama Rada, która, jeżeli dobrze pamiętam, uzgodniła strategię Europa 2020, ale nie wydaje się jej obchodzić, skąd wziąć pieniądze na wdrażanie tej strategii. Jeżeli mamy znacząco ograniczać nasz dług publiczny rok po roku, jeżeli mamy unikać deficytów przekraczających 1%, co proponuje Komisja, i jeżeli mamy robić to wszystko w warunkach powolnego wzrostu i wysokiego bezrobocia, jak właściwie mamy realizować strategię Europa 2020?
To błędna strategia gospodarcza polegająca na konkurencji kosztowej połączonej ze skrajnymi oszczędnościami fiskalnymi i skieruje ona Europę na równię pochyłą w kluczowym momencie jej dziejów. Przewodniczącego Barroso nie ma tu w tej chwili, ale moim zdaniem musi on powiedzieć Radzie, iż konieczne jest przedefiniowanie jej programu politycznego w co najmniej trzech obszarach.
Po pierwsze, musimy dokończyć budowę unii gospodarczej i walutowej, tworząc odpowiedzialną za wspólne euroobligacje europejską agencję stabilności; cieszy mnie, że przewodniczący Barroso nie wykluczył dziś emisji euroobligacji. Zakończy to ataki spekulacyjne, poprawi płynność na rynku długu rządowego i ograniczy ogólny koszt zadłużenia strefy euro.
Po drugie, musimy ponownie wyważyć wnioskowane prawodawstwo w dziedzinie zarządzania gospodarczego. Zgadzamy się, że dyscyplina fiskalna będzie wymagać ścisłych zasad i skutecznego wdrożenia, ale musimy również pogodzić to z należytą realizacją celów strategii Europa 2020 w poszczególnych krajach i musi to znaleźć odbicie w prawodawstwie.
Wreszcie, potrzebujemy nowych publicznych źródeł finansowania. Kryzys zniweczył całe lata wysiłków budżetowych. Kwestia podatku od transakcji finansowych bardzo się przeciągnęła; skandalem jest, że Rada wydaje się sparaliżowana i kompletnie niezdolna podjąć decyzję w tej sprawie. Pilnie potrzebujemy tych reform.
Sylvie Goulard
- (FR) Panie Przewodniczący! W historii parlamentów rzadko przyznawano im uprawnienia. Gdy parlamentom oferowano dodatkową władzę, te generalnie ją przyjmowały. Dzisiejsza debata budzi we mnie przekonanie, że my, sprawozdawcy pakietu zarządzania gospodarczego, słusznie idziemy dalej niż wysunięte propozycje - ponieważ w istocie, Panie Komisarzu, Komisja mówi nam: "próbowaliśmy, ale się nie powiodło”. Rada mówi nam z kolei: "Nie chcemy iść dalej”. Cóż, jak się okazuje, jest jeszcze Parlament. Ponadto to Rada chciała zwiększyć uprawnienia Parlamentu, więc Parlament nie uzurpuje sobie żadnych uprawnień. Na mocy traktatu lizbońskiego jesteśmy współprawodawcami.
Mam więc po prostu przyjemność oświadczyć, że sprawozdanie, które przedkładam dziś rano, obejmuje również euroobligacje, gdyż debata musi odbyć się tutaj, na sali plenarnej. Nie przyjmuję do wiadomości stwierdzenia pana przewodniczącego Barroso: "Ojej, to wszystko bardzo skomplikowane, zrobiliśmy już w Radzie wiele głupich rzeczy, więc teraz naprawdę musicie się zamknąć”. Zrobimy dokładnie na odwrót. Będziemy o tym rozmawiać w kontekście demokracji.
Po drugie, pojawiła się też koncepcja Europejskiego Funduszu Walutowego, ponieważ w istocie wszystkie te rozwiązania, które - jak powiedział pan poseł Schulz - mają charakter przejściowy, niekoniecznie są tym, czego oczekują nasi obywatele. Można patrzeć, jak przejeżdżają pociągi, lub można pracować. Ten Parlament spróbuje pracować. Nie mamy jeszcze planu i nie twierdzimy, że jesteśmy powiernikami jedynej prawdy, ale uważam za zupełnie nie do przyjęcia fakt, że debata ta toczy się w "Financial Timesie” czy w "Die Zeit”, a nie w Parlamencie Europejskim. Wykonamy zatem naszą pracę.
(Oklaski)
Philippe Lamberts
(FR) Panie Przewodniczący! Z radością przyjmuję wezwanie pana posła Schulza, abyśmy spróbowali odzyskać zaufanie naszych obywateli, co oznacza mówienie prawdy bez uciekania się do nadmiernych uproszczeń.
Pierwszym nadmiernym uproszczeniem jest stwierdzenie, jakoby euroobligacje zdejmowały ciężar odpowiedzialności z państw członkowskich. Jest to oczywista nieprawda, gdyż nikt nie proponuje, aby państwa członkowskie zebrały w jedną pulę 100% swojego zadłużenia. W ramach programu euroobligacji każde państwo członkowskie będzie musiało tak czy inaczej zwracać się bezpośrednio do rynków w związku z częścią swoich długów i tam też zostanie dokonana ocena wartości jego podpisu przekładająca się na wysokość żądanych od niego stóp procentowych. To nadmierne uproszczenie, którego trzeba unikać.
Drugim nadmiernym uproszczeniem jest mówienie: "Ratujemy tych Greków, tych nieodpowiedzialnych Irlandczyków”. Pragnę wskazać, że w istocie pożyczamy im pieniądze i to na procent szczególnie korzystny dla wierzyciela. Robimy na tym dobry interes. Istnieją więc dwie możliwości: albo uważamy, że dzięki naszym pożyczkom Grecja i Irlandia nie stwarzają już ryzyka, a oprocentowanie ich pożyczek powinno odpowiadać ryzyku zerowemu lub przynajmniej znikomemu, albo też istnieje ryzyko, że nie wykonają one zobowiązań. Czyrak trzeba zatem przeciąć, to zadłużenie trzeba zrestrukturyzować i położyć kres niepewności.
Pragnę zakończyć słowem skierowanym do naszych niemieckich przyjaciół, a zwłaszcza do CDU. Panie Pośle Langen, mówił Pan o ponownym zjednoczeniu, i miał Pan rację. Gdy Niemcy ponownie się zjednoczyły, cały obszar marki niemieckiej, do którego należała Belgia, i wobec którego w pełni lojalna pozostawała Francja, zapłacił za to bardzo wysokimi stopami procentowymi. Tak należało uczynić. Było to słuszne zarówno z historycznego punktu widzenia, gdyż zjednoczenie Niemiec stanowiło ponowne zjednoczenie Europy, jaką znamy, jak i gospodarczo, ponieważ w ostatecznym rozrachunku wszyscy mieli skorzystać na uzyskanym dzięki temu szybszym tempie wzrostu.
Dziś mówię zatem CDU: "Pamiętajcie o tym” - i prosimy całe Niemcy o to samo.
(Oklaski)
Martin Callanan
Panie Przewodniczący! Mówiąc ironicznie, stosownym wydaje się, aby Rada Europejska omawiała stały mechanizm kryzysowy, jako że euro wydaje się istotnie popadać obecnie z kryzysu w kryzys. Chociaż wielu z nas, Brytyjczyków, zawsze uważało euro za historyczny błąd zarówno z punktu widzenia naszego kraju, jak i całej Europy, nie cieszy nas oczywiście ta sytuacja. Pragniemy, by rozwiązano tę kwestię na szczeblu europejskim, przywracając w stanowczy sposób dyscyplinę fiskalną w całej Unii.
Problemu nie rozwiążemy, zaciągając większe długi na szczeblu UE czy też lokalnym. Należy jednak mieć jasność, na kim spoczywa odpowiedzialność za taką sytuację euro. Obowiązkiem każdego państwa członkowskiego w strefie euro jest wypełniać swoje zobowiązania wobec strefy, a inne uczestniczące państwa mają to zagwarantować. To jeden z kluczowych powodów, dla których ministrowie strefy euro spotykają się osobno. Mówiąc szczerze, odpowiedzialność za stabilne zarządzanie strefą euro należy przede wszystkim do jej członków. Reszta może zapewnić wsparcie polityczne, ale niewiele więcej. Nie może być uzasadnienia dla nakładania dodatkowych obciążeń lub sankcji na te państwa członkowskie, które nie popełniły błędu i nie weszły do strefy euro w pierwszym rzędzie.
Nikolaos Chountis
(EL) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Minął dokładnie rok od chwili, gdy gospodarka grecka zaczęła się walić, a Grecja weszła do katastrofalnego mechanizmu porozumienia i wsparcia. Rok później, Panie Pośle Langen, kraj stoi na skraju bankructwa: po pierwsze, bankructwa socjalnego, biorąc pod uwagę fakt, że bezrobocie ma w przyszłym roku sięgnąć 15%, wczoraj rząd uchwalił ustawę znoszącą układy zbiorowe, a dziś strajkuje cała Grecja; po drugie, bankructwa gospodarczego - tym razem deficytu i długu nie zwiększyli "kłamliwi Grecy” z PASOK i Nowej Demokracji; zwiększyli go alchemicy z Komisji, wykorzystujący statystyki Eurostatu według własnego uznania, by powiększyć długi słabych i zmniejszyć zobowiązania silnych.
Jeżeli zatem zostanie przyjęty mechanizm taki jak wykorzystany w Grecji, podążymy z pewnością ku bankructwu. Jeżeli Rada pracuje nad takim mechanizmem, pogrąży on kraje w recesji, co poskutkuje bezrobociem oraz korzyściami dla banków i wielkiego biznesu. Zastanawiam się, czy to jest ta europejska wizja, o której mówił na początku przewodniczący Barroso, który teraz jest nieobecny i nie może nam tego wyjaśnić.
Timo Soini
(FI) Panie Przewodniczący! Moim zdaniem każdy kraj jest odpowiedzialny za własną gospodarkę. Jeden kraj nie odpowiada za długi innych. To samo mówi art. 125 traktatu. Gdy jest to wygodne, traktat się stosuje, ale w przeciwnym wypadku ignoruje się go. Widzieliśmy to na przykładzie referendów: Francja powiedziała "nie”, Holandia powiedziała "nie” i Irlandia powiedziała "nie”. Dwoma z tych wyników zajął się Parlament, trzeci zaś załatwiono przez ponowne referendum. Interpretacja artykułów traktatu wydaje się zależeć od tego, z której strony wieje wiatr.
Rząd fiński nałożył na krajowych podatników niesprawiedliwe zobowiązania gwarancyjne, które będziemy musieli w końcu spłacić. Nie rozumiemy, dlaczego fińscy pracownicy oraz mali przedsiębiorcy mają zapracowywać się na śmierć, aby spłacać długi hazardzistów i kłamców. Tak być nie może.
Gdy w Związku Radzieckim pojawiały się problemy, ludzie żądali więcej socjalizmu. W Moskwie gromadziły się tłumy: więcej socjalizmu. Kiedy kłopoty dotykają Europy, ludzie zbierają się w Brukseli: więcej integracji. Wynik końcowy będzie dokładnie taki sam. To nie zadziała.
Zdrowe społeczeństwa buduje się od dołu. Demokrację buduje się od dołu, a nie od góry, ze szczytu niedostępnego zamku. Tak musi być. Wspólna polityka gospodarcza dla Europy nie zadziała. Europa może funkcjonować tylko jako strefa gospodarcza i wolnego handlu, którą powinna stać się z powrotem.
Chciałbym dodać jeszcze kilka słów o euroobligacjach. Kiedy byłem w helsińskiej dzielnicy Mellunmäki, aby mówić o euroobligacjach, i wyjaśniłem, czym są, kobiety zaczęły mocniej ściskać torebki, a mężczyźni sprawdzali, czy mają jeszcze portfele. To nie zadziała.
Hans-Peter Martin
(DE) Panie Przewodniczący! Usłyszeliśmy właśnie godne ubolewania oskarżenia pod adresem Niemiec. To złowieszcze przypomnienie późnych lat dwudziestych ubiegłego stulecia.
Jako euroentuzjasta i uparty zwolennik euro, pragnę Państwa zapytać: czy nie dostrzegacie, że prowadzicie Unię Europejską - ten wielki projekt służący pokojowi i dobrobytowi gospodarczemu - w przepaść? Pan poseł Cohn-Bendit słusznie powiedział, że zawsze reagujemy zbyt późno i zawsze po fakcie. Teraz musimy spojrzeć w przyszłość. Czy nie zauważyliście, co dzieje się na zewnątrz? Ludzi nie obchodzą już kłótnie między socjalistami i konserwatystami - ani w mojej ojczyźnie, ani tutaj w Parlamencie Europejskim. Interesują ich rozwiązania i to, czy ich pieniądze są nadal bezpieczne. Trzeba im uczciwie powiedzieć, że tak już nie jest.
Musimy wykonać kolejny krok i przyznać, że trzeba zdobyć się na spisanie długów na straty, trzeba wreszcie zmusić banki, by zapłaciły, nawet jeżeli uderzy to w nasze polisy na życie, i trzeba ustanowić nowy europejski projekt polityczny, który nie będzie obciążony problemami traktatu lizbońskiego.
Znaleźliśmy się w pułapce. Jeżeli zmienimy ten artykuł, okaże się, że Irlandia powie "nie” w referendum. Tego samego można się spodziewać w moim kraju. Ponadto mamy wielki problem w Wielkiej Brytanii. Panie i Panowie! Pora się obudzić.
Corien Wortmann-Kool
(NL) Panie Przewodniczący! W dzisiejszych czasach kryzysu nie powinniśmy tracić z oczu faktu, że w ostatnich dziesięciu latach euro przyniosło nam wielki dobrobyt i stabilność oraz wiele miejsc pracy. Dlatego warto stanowczo go bronić. Będzie to jednak wymagać rozstrzygającego szczytu europejskiego i jeszcze bardzo wiele jedności. Jedności rozpaczliwie brakuje nam zaś nie tylko, jeżeli chodzi o stały mechanizm kryzysowy, ale też w kwestii solidnego zarządzania finansowego.
W tej debacie, Panie Przewodniczący, "euroobligacje” wydają się być magicznym słowem, tak jak gdyby miały one spowodować, że problemy z długiem publicznym znikną niczym śnieg w słońcu. Ci posłowie do Parlamentu, którzy wzywają do wprowadzenia euroobligacji, powinni jednak mieć świadomość, że wiążą się one ze znaczącymi obowiązkami oraz rygorystyczną dyscypliną budżetową, idącą znacznie dalej niż przedłożone nam obecnie propozycje dotyczące wzmocnienia paktu stabilności i wzrostu.
Prezes Trichet mówił o "unii fiskalnej”. Czy ci posłowie i posłanki, którzy orędują za euroobligacjami, są na to przygotowani? Mam co do tego wątpliwości.
Panie Przewodniczący! Musimy teraz poświęcić energię na rozpatrzenie przedłożonych nam propozycji, by wzmocnić podstawy euro. To sprawa pilna i dokładamy wysiłków w tym celu. Potrzebujemy również opartego bardziej na regułach podejścia w ramach zapobiegawczej funkcji paktu stabilności i wzrostu, gdyż profilaktyka jest lepsza od leczenia. Musimy też zagwarantować większą wspólną odpowiedzialność państw członkowskich - nie tylko w odniesieniu do korzyści, ale też obowiązków oraz zaangażowania w ramach paktu stabilności i wzrostu.
Udo Bullmann
(DE) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! W krytycznych sytuacjach Europa zawsze znajdowała drogę wyjścia z kryzysu. Nie następowało to wskutek rozgrywania jednych interesów przeciw innych, lecz dzięki łączeniu interesów, co pozwalało nam obierać nowe drogi.
Chciałbym zadać pytanie panu przewodniczącemu Barroso, ale niestety nie ma go już tutaj. Wkrótce będą oczywiście organizowane ważne konferencje prasowe poświęcone temu, jak możemy uratować Europę, posługując się najmniejszym wspólnym mianownikiem, ale panu komisarzowi Rehnowi może się udać przekazać moje pytanie. Nie rozumiem, dlaczego nie idziemy następującą drogą: euroobligacje są rozwiązaniem sensownym. Pan poseł Schulz stwierdził to w imieniu naszej grupy, a w Niemczech, gdzie jest to sprawą krytyczną, moja partia mówi to samo. Zastrzeżenia ma w szczególności rząd niemiecki, pojawiają się one też w innych krajach, które płacą niższe odsetki. Dlaczego nie postąpić następująco? Mówimy, że te problemy da się rozwiązać. Teraz planujemy wdrożyć euroobligacje, ale konstruujemy sensowny pakiet. Czego potrzebujemy, aby Europa mogła zacząć działać? Jak możemy wypełnić skarbce pieniędzmi? W jaki sposób możemy stworzyć większy potencjał podatkowy dla sensownej, postrzeganej w długoterminowej perspektywie gospodarki? Wyemitujmy euroobligacje i połączmy ich emisję z wprowadzeniem podatku od transakcji finansowych w Unii Europejskiej. Na takim pakiecie mogliby zyskać wszyscy. Warto zapytać panią kanclerz Merkel podczas szczytu europejskiego, czy jest na to gotowa. Dlaczego nie miałoby to być możliwe? Dlaczego Komisja nie zgłasza takiej propozycji? Pomogłoby to wszystkim i pozwoliłoby wznieść na gruzach kryzysu ważny nowy projekt europejski. Czekam na przedstawienie takiego wniosku przez Komisję.
Komisja musi przestać się wykręcać. Czas działać w interesie obywateli Europy oraz w interesie państw członkowskich, byśmy mogli powrócić na sensowną ścieżkę wzrostu. Nasz los jest w Państwa rękach, ale to Państwo muszą teraz wykazać się odwagą, by przejąć inicjatywę.
Carl Haglund
(SV) Panie Przewodniczący! Moim zdaniem ostatni rok dowodzi, że wspólna waluta wymaga jednoznacznych i wspólnych podstawowych zasad, a jest oczywiste, że obecnie nimi nie dysponujemy. Wyraźnie widać też, iż strefa euro zdecydowanie nie cieszy się zaufaniem zarówno ludzi, jak i rynków finansowych. Nie zgadzam się z panem posłem Bullmannem, sądzę bowiem, że Komisja dobrze wykonała swoją pracę i przedstawiła ambitne propozycje. Jeżeli chodzi o wyzwania, przed jakimi obecnie stoimy, sądzę, że problem nie leży po stronie Komisji, lecz Rady. Radę czeka oczywiście w najbliższych dniach trudne posiedzenie.
Pragnę wyrazić także swoje zadowolenie z faktu, że Komisja przedstawiła teraz również propozycję, która pozwoli nam w przyszłości skorygować nierównowagę makroekonomiczną. Do tej chwili skupialiśmy się wyłącznie na finansach i deficytach miast, a to jest całkowicie niewystarczające, czego jasno dowodzi przykład Irlandii.
Mniej zadowolony jestem ze sposobu funkcjonowania Rady, którego symbolem są targi między panem prezydentem Sarkozym a panią kanclerz Merkel służące uczynieniu słusznych wniosków Komisji mniej wiążącymi, co oznacza, że przedstawione propozycje nie zaowocują żadną poprawą sytuacji. Musimy pamiętać, co stało się w roku 2005, gdy pakt stabilności i wzrostu uległ rozwodnieniu. Te same kraje stworzyły wówczas warunki, które w długookresowej perspektywie mogły doprowadzić do tego, co wydarzyło się teraz w Grecji. Mam nadzieję, że Rada weźmie się w garść i zda sobie sprawę z tego, jakiej decyzji potrzebujemy - w przeciwnym razie nie znajdziemy wyjścia z tej sytuacji.
Derk Jan Eppink
(DE) Panie Przewodniczący! Flamandzki polityk Bart De Wever powiedział w wywiadzie dla magazynu "Der Spiegel”, że Belgia stała się społeczeństwem transferowym. To właśnie ten fakt leży u źródła problemów w Belgii, a nie kwestia językowa. Solidarność stała się ulicą jednokierunkową.
UE zmierza ku temu samemu. Zamieniamy społeczeństwo usług w społeczeństwo transferowe i jednym ze środków do tego służących jest euro. Otwiera ono drogę do tanich pieniędzy w wielu krajach. Jak powiedział przewodniczący Rady UE Herman Van Rompuy, euro stało się tabletką nasenną. Podkopuje ono zdolność poszczególnych krajów do konkurowania. Teraz wielu polityków europejskich wzywa do wprowadzenia kolejnej tabletki nasennej: euroobligacji. To tylko pogłębi przepaść. Jeżeli pójdziemy dalej tą drogą, UE znajdzie się w ciągu kilku lat w takim samym położeniu, jak teraz Belgia: społeczeństwa transferowego, którego podstawy polityczne kruszą się.
Przez święta będę czytać książkę "Oszczędźcie nasze pieniądze” byłego prezesa Federacji Przemysłu Niemieckiego Hansa-Olafa Henkla. Być może powinni Państwo też to uczynić, by dowiedzieć się, co sądzą ludzie w Niemczech.
Mario Borghezio
(IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Po rewelacjach "New York Timesa” w Stanach Zjednoczonych trwa dochodzenie dotyczące tajnego klubu dziewięciu banków - w tym jednego europejskiego - których kierownictwo spotyka się co środę, by uzgodnić, jakie działania należy podjąć w sprawie instrumentów pochodnych. Komisja ds. kryzysu nie miała o tym pojęcia, a Europa jest zaledwie obserwatorem.
Rezerwa Federalna musiała rozliczyć 13 bilionów dolarów wydane na ratowanie banków. Może powiedzą nam Państwo, ile Fed zażyczył sobie za pakiety ratunkowe dla banków europejskich? Czy to nie krytyczna sytuacja banków - a nie budżetów państw - wymaga podwojenia kwoty europejskiego funduszu ratunkowego i przygotowania akcji ratunkowej opiewającej na dwa biliony euro?
Co powstrzymuje nas przed wezwaniem Europejskiego Banku Centralnego, aby rozliczył swoje działania w przejrzysty i szczegółowy sposób tak, jak miało to miejsce w Stanach Zjednoczonych z Rezerwą Federalną? Położyłoby to kres podejrzeniom, że działał on i nadal działa uznaniowo, a nie we wspólnym interesie obywateli oraz podatników z państw członkowskich Unii Europejskiej.
Dlaczego nigdy nie przedyskutowano kwestii przyjęcia środków, które zapewniłyby rzeczywisty i skuteczny rozdział między bankami komercyjnymi i spekulacyjnymi jak w ustawie Glassa-Steagalla?
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Alfredo Pallone
(IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Wszyscy zgadzamy się co do potrzeby stworzenia instrumentu, który umożliwi interwencję w razie kryzysu. Instrument ten musi być powiązany z rygorystyczną i ostrożną polityką budżetową państw członkowskich. Mam nadzieję, że dzięki temu kryzysy podobne temu, jakiego doświadczamy teraz, nie powtórzą się.
Dzisiejsza debata dotyczy najlepszego sposobu sfinansowania tego instrumentu. Jak wszyscy zdajemy sobie sprawę, sektor prywatny ponosił częściową odpowiedzialność za kryzys w niektórych krajach i w takich przypadkach słuszne jest, aby przyjął na siebie część ciężaru, choć jego udział należy w każdym przypadku określić indywidualnie.
Sądzę jednak, iż potrzebujemy nowych, innowacyjnych sposobów finansowania instrumentu antykryzysowego. Mogą to być na przykład euroobligacje, które niektórzy postrzegają jako nowe obciążenie dla budżetów krajowych. Tak jednak nie jest. Wręcz przeciwnie - dzięki emisji euroobligacji instrument antykryzysowy mógłby być finansowany za pośrednictwem rynków, przy wykorzystaniu kapitału zagranicznego i środków chętnych inwestorów.
Mechanizm oparty wyłącznie na proporcjonalnym wkładzie wnoszonym przez proste tworzenie rezerw celowych stanowiłby wielki ciężar dla państw członkowskich, które byłyby zmuszone znaleźć zasoby i kapitał, ten zaś nie przyniósłby żadnych zysków. W sytuacji takiej jak obecna, w której od państw członkowskich żąda się wdrażania ostrej polityki budżetowej w celu zredukowania deficytów i zadłużenia, a zarazem wnoszenia wkładu do funduszu antykryzysowego, istnieje realne ryzyko zapaści.
Gospodarki europejskiej nie uda się zrewitalizować, jeżeli nie wykorzystamy równocześnie siły euro na rynkach międzynarodowych oraz wynikającego z niej wyższego ratingu kredytowego, by ją uzdrowić.
Elisa Ferreira
(PT) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Usłyszeli Państwo bardzo wyraźne przesłanie ze strony Parlamentu - wezwanie do działania, do interwencji Komisji. Komisja nie powinna się już ograniczać do zatwierdzania minimalnego możliwego do osiągnięcia konsensusu między państwami - innymi słowy, musi ona wyzbyć się ograniczeń wynikających z woli najsilniejszych. Komisja musi przyjąć na siebie obowiązek podjęcia inicjatywy.
Muszę stwierdzić z ubolewaniem, że konkluzje, jakich spodziewamy się po następnym szczycie, nie przyniosą rozwiązania, przede wszystkim dlatego, że przewidywany mechanizm interwencyjny musi zostać przyjęty jednogłośnie przez wszystkie państwa członkowskie, tymczasem potrzebujemy wymiaru europejskiego, a nie wypaczeń pozwalających niektórym krajom kontrolować inne. Z drugiej strony przegląd traktatu otworzy teraz puszkę Pandory - chciałabym zresztą poznać odpowiedź na jedno pytanie: czy nowy mechanizm umożliwi zakup obligacji skarbowych?
Panie Komisarzu! Niezbędny jest wnikliwy przegląd, a Komisja nie może ignorować toczącej się debaty na temat euroobligacji, nie reagując na inicjatywy podejmowane tymczasem przez różne strony, a mianowicie Jeana-Claude'a Junckera, Mario Montiego, niektóre frakcje w Parlamencie oraz ośrodki analityczne. Komisja musi przedstawić wniosek i być w stanie go bronić.
I wreszcie ostatnia uwaga: strefa euro nie boryka się z problemem globalnym - cóż, pewien problem ma charakter globalny, ale dotyczy on niewystarczającego wzrostu, a nie dysproporcji wzrostu w jej obrębie. Gdzie są środki, które musimy wdrożyć oprócz zarządzania gospodarczego i sankcji, by skutecznie promować strategię Europa 2020 i rzeczywiście ją zrealizować?
Wolf Klinz
(DE) Panie Przewodniczący! Pan poseł Schulz ma rację. Pogrążyliśmy się w ogromnym kryzysie zaufania, a członkowie Rady mydlą oczy obywatelom. Mówią im, że wszystko jest pod kontrolą, musimy jedynie wprowadzić niewielkie zmiany w traktacie, wdrażając stały mechanizm stabilności, i to rozwiąże problem. W istocie sytuacja nie jest pod kontrolą. Państwa członkowskie nie podejmują działań, a jedynie reagują. Rozpaczliwie walczą z pożarem, ale nie potrafią ugasić płomieni. Rynki zadają sobie pytanie: kto tak naprawdę kontroluje Europę i strefę euro?
UE doszła do krytycznego punktu zwrotnego. Jeżeli nie wybierzemy teraz właściwej drogi, nie uda nam się nawet zachować status quo, lecz cofniemy się o krok. Potrzebujemy dalszego ruchu w stronę integracji. Potrzebujemy więcej Europy. Musimy dokończyć budowę rynku wewnętrznego, również w sektorze usług. W ślad za unią walutową potrzebujemy unii gospodarczej, budżetowej i fiskalnej. Potrzebujemy też silnej Komisji, która miałaby prawa i uprawnienia pozwalające kontrolować oraz monitorować tę unię gospodarczą oraz automatycznie nakładać sankcje w uzasadnionych przypadkach. Jeżeli podejmiemy te kroki zmierzające do integracji, będziemy mogli rozmawiać o wprowadzeniu euroobligacji. To pozwoli nam położyć fundamenty pod nie. Musimy jednak podczas tego procesu zagwarantować sobie niezbędne nakłady na inwestycje długoterminowe, aby - pomimo wszystkich uzasadnionych środków oszczędnościowych - zapewnić Unii Europejskiej zdolność konkurencyjną w perspektywie średnio- i długookresowej.
Musimy wreszcie powiedzieć obywatelom prawdę. Potrzebujemy rozwiązań bez klapek na oczy, musimy mówić o sprawach bez mieszania w to ideologii i musimy przestać starać się zatykać dziury na bieżąco. Potrzebujemy działań długoterminowych, a nie krótkoterminowych reakcji.
Vicky Ford
Pani Przewodnicząca! Zacznijmy od dobrych wieści. W niektórych sektorach gospodarki europejskiej pojawiają się oznaki pewnego ożywienia. Utrzymuje się jednak niepewność grożąca wyczerpaniem się środków i wstrzymaniem inwestycji. Wszystkie państwa Europy - w tym Wielka Brytania - mają interes w tym, by gospodarka strefy euro pozostała silna.
Solidne i przejrzyste planowanie gospodarcze mające powstrzymać rozrzutność rządów oraz zaciąganie niemożliwych do spłaty długów jest bardzo ważnym aspektem dla wszystkich 27 krajów. Kraje strefy euro zdały sobie sprawę z potrzeby rozwiązania tego kryzysu raz na zawsze, pojawia się jednak wiele pytań i częścią z nich zajęto się w rezolucji Parlamentu.
Po pierwsze, na czym powinno polegać zaangażowanie sektora prywatnego? Podoba mi się sugestia, aby pójść za przykładem MFW i chronić publiczne pieniądze poprzez status uprzywilejowanego wierzyciela. Po drugie, o jakich zmianach traktatu jest mowa? Kwestię tę trzeba wyjaśnić.
Wreszcie, stały mechanizm kryzysowy opisano jako narzędzie, które ma wzmocnić strefę euro. Kraje, które pragną przystąpić do euro, powinny mieć możliwość uczestniczenia, ale tych z nas, którzy zdecydowali się nie przyjmować jednej waluty, nie powinno się zmuszać do wnoszenia wkładu.
Alain Lamassoure
(FR) Pani Przewodnicząca! Powodem niepokoju zarówno obywateli Europy, jak i rynków finansowych jest zwątpienie. Czy teraz, gdy Europejczycy związali się wspólnym przeznaczeniem, potrafią stawić mu czoła w duchu solidarności?
Objawem solidarności jest dziś głębokość trapiącego nas kryzysu. To dobrze, ale to nie wystarczy. Zjednoczeni w przeciwnościach Europejczycy muszą również wykazać, że działają solidarnie, planując drogę naprzód, gdyż jeżeli kryzys dotyka Europę silniej od innych kontynentów, wynika to z tego, iż nasza gospodarka została wcześniej osłabiona dziesięcioma laty powolnego wzrostu - średnio o zaledwie 1% rocznie. Dziesięć lat strategii lizbońskiej było straconą dekadą.
W ramach strategii Europa 2020 przywódcy europejscy przedstawili plan ożywienia naszej gospodarki, nie mówiąc jednak, jak ma on być finansowany i kontrolowany, oraz jakie mogą być bodźce lub ewentualne sankcje. Dlatego też nadszedł czas uzupełnienia paktu stabilności i wzrostu o pakt solidarności, jak już powiedziano to tutaj na sali plenarnej.
Słowo "solidarność” występuje w traktacie 23 razy: przekujmy je w czyny. Jest opracowywana procedura koordynacji polityki fiskalnej, która ma zagwarantować stabilność, zapobiegając deficytom. Poszerzmy zatem jej zakres i skoordynujmy nasze działania, by zagwarantować finansowanie w przyszłości. Musimy wydawać mniej, ale lepiej - nie każdy z nas z osobna pod groźbą sankcji, lecz wszyscy razem. Jeżeli chcą uniknąć najgorszego, Europejczycy muszą być zjednoczeni w poszukiwaniu najlepszego wyjścia.
Zoran Thaler
(SL) Pani Przewodnicząca! My, Europejczycy, doświadczamy ciekawego paradoksu. Z jednej strony w swojej 12-letniej historii euro okazało się najstabilniejszą ze światowych walut. Zgodnie z oficjalnymi liczbami podanymi przez Europejski Bank Centralny we Frankfurcie średnia inflacja w tym okresie wyniosła 1,97%, czyli tylko o 3 punkty bazowe poniżej wynoszącego 2% celu. Wartość euro w stosunku do dolara przez cały ten okres pozostała z praktycznego punktu widzenia wyższa niż w chwili ustanowienia waluty europejskiej. Z drugiej strony słyszymy ostatnio, że euro może nawet grozić upadek. Jak mogło dojść do takiej sytuacji?
Doprowadziły nas tu groteskowe i nieodpowiedzialne zachowania spowodowane populizmem zarówno lewicy, jak i prawicy. Czy jednak broniąc naszej waluty pozwolimy, aby okazało się, że demokracja jest słabsza od reżimów w znacznej mierze autorytarnych? Potrzebujemy odpowiedzialnego postępowania - potrzebujemy pięciu złotych zasad odpowiedzialnego postępowania, które pokierują naszą polityką. Powinniśmy przyjąć je tutaj w Parlamencie, zadecydować, w jaki sposób będziemy mierzyć poziom odpowiedzialnego postępowania i postępowania służącego wspólnemu dobru, które jest celem polityki państw członkowskich.
Podstawą powinny zatem stać się podatek od transakcji finansowych i euroobligacje. Dzisiaj jest naszym obowiązkiem przyjąć taką politykę w obronie naszej wspólnej waluty.
José Manuel García-Margallo y Marfil
(ES) Pani Przewodnicząca! Potrzebujemy teraz jasnych zasad, a to, co robimy, zmierza w dokładnie przeciwnym kierunku. Dlatego pragnę przedstawić kilka propozycji, by przywrócić jasność.
W odniesieniu do europejskiego semestru Parlament pragnie skupić się na kilku dyskusjach, które są obecnie chaotyczne i nie odzwierciedlają nastrojów opinii publicznej. Ustalając sankcje przewidziane w pakiecie ustawodawczym dotyczącym zarządzania, pragniemy uwzględnić reakcje polityczne na zalecenia kierowane w następnych sześciu miesiącach do państw członkowskich.
Moja grupa pragnie jasno wskazać, że pakiet ustawodawczy nie zawiera magicznych rozwiązań, które wydobędą nas z kryzysu. To dobrze znane metody dyscypliny budżetowej i reformy strukturalne służące utrzymaniu konkurencyjności.
Zgodnie z tym, co powiedział Pan wczoraj, Panie Komisarzu, pan przewodniczący Barroso obiecał nam tu, że mechanizm kryzysowy będzie mechanizmem europejskim. Dziś Rada proponuje mechanizm międzyrządowy. Czy jest on europejski - posługując się terminologią przewodniczącego Barroso - dlatego, że wydaje się, iż fundusz będzie miał siedzibę w Europie, nie zaś na Kajmanach, czy też Komisja ma zamiar pomóc nam w stworzeniu mechanizmu zgodnie z procedurą UE, w którą Parlament będzie mógł wnieść wkład?
Jeżeli chodzi o euroobligacje, zarówno Komisja, jak i Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD) oraz eksperci twierdzą, że to idea trafna, ale przedwczesna, i dlatego spóźniliśmy się.
Chciałbym zaproponować Komisji, abyśmy zaczęli debatę o stworzeniu systemu euroobligacji, który udostępni rozsądne finansowanie krajom idącym we właściwym kierunku oraz ukarze te, które tego nie uczynią, zmuszając je do pożyczania na rynkach po naprawdę odstraszających stawkach. To jedyny możliwy sposób połączenia dyscypliny fiskalnej ze wzrostem gospodarczym.
Nie wracajmy do dyskusji, czy jest zbyt wcześnie, czy też za późno, gdyż teraz już wiemy, że za każdym razem spóźniliśmy się. Sprawdźmy, czy choć raz uda nam się wyprzedzić zdarzenia, zmieniając reguły.
Catherine Trautmann
- (FR) Pani Przewodnicząca! Euro jest naszym wspólnym bogactwem, tymczasem dzisiaj związki zawodowe oświadczyły Parlamentowi, że obawiają się, iż pracownicy płacą cenę za kryzys w postaci słabego, atakowanego euro, nie zaś euro, które działałoby na rzecz wzrostu i tworzyło miejsca pracy.
Dlatego nie może nam chodzić jedynie o prostą techniczną zmianę traktatów - trzeba zaradzić dwóm głębszym dysfunkcjom strefy euro, które odsłonił kryzys.
Pierwsze podejście, jak już słyszeliśmy, polega na wprowadzeniu euroobligacji. Nie tylko ustabilizują one wartość euro, ale pozwolą też natychmiast odeprzeć ataki spekulacyjne.
Drugim podejściem do zaprowadzenia sprawiedliwości fiskalnej i wymuszenia na rynku finansowym zapłaty za kryzys jest właśnie wprowadzenie podatku od transakcji finansowych, aby to nie pracownicy płacili za kryzys, co jest niesprawiedliwe z fiskalnego punktu widzenia.
Wreszcie, trzeba ustanowić europejską agencję ds. zadłużenia, która musi mieć możliwość zebrania w jedną całość części długu państwowego państw członkowskich.
Chciałabym też poprzeć pana premiera Junckera i powiedzieć, że zaproponowane przez dyrektora generalnego Międzynarodowego Funduszu Walutowego Dominique'a Straussa-Kahna powiększenie funduszu stabilności jest dobrym pomysłem.
Wczesna interwencja - jak słyszeliśmy - bez spóźniania się, jak też działania zmierzające do tego, aby stać się mocnymi, nie zaś słabymi, pozwolą nam rządzić w sposób, który przywróci zaufanie, do czego nawoływał przewodniczący naszej grupy pan poseł Schulz.
(Oklaski)
Paulo Rangel
(PT) Pani Przewodnicząca! Pierwszą kwestią, którą chciałem tutaj wyjaśnić, i o której należy głośno mówić w Parlamencie, jest to, że wbrew temu, co czasem czytamy w prasie i słyszymy w wystąpieniach niektórych przywódców europejskich, euro jako waluta okazało się bardzo ważnym elementem naszej reakcji na obecny kryzys. Bez euro znaleźlibyśmy się w niezwykle trudnej sytuacji - waluty słabszych krajów stanęłyby w obliczu olbrzymiej dewaluacji, a marka niemiecka ogromnie zyskałaby na wartości, by podtrzymać gospodarkę niemiecką i europejską. Euro okazało się zatem czynnikiem stabilizującym nie tylko dla krajów strefy euro, ale również dla walut krajów, które nie chciały do niej przystąpić.
Ponieważ musimy bronić Wspólnoty, która potrafiła zareagować na kryzys, jakiego wcześniej nie było, i ponieważ zobaczymy, co stanie się w przyszłości na przykład z dolarem i Stanami Zjednoczonymi, dostrzeżemy także, że euro ma swoje zalety.
Spoczywa na nas obecnie odpowiedzialność, w obrębie Rady, by uczynić wszystko, co w naszej mocy na rzecz obrony euro, a mianowicie stworzyć fundusz stabilizacyjny zgodny z metodą wspólnotową i zdolny wymusić odpowiedzialność na krajach znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji, oraz solidarność na tych, które wywiązały się ze swoich obowiązków, lecz nie zawsze okazały się, przynajmniej w swoich deklaracjach zewnętrznych, zdolne okazać solidarność w kontekście strefy euro.
Juan Fernando López Aguilar
(ES) Pani Przewodnicząca! Rok, który dobiega końca - rok 2010 - określano już nieraz mianem roku niebezpiecznego życia. Myślę zatem, że dzisiejsza debata powinna pozwolić nam przypomnieć sobie lekcje z 2010 roku, abyśmy mogli wyciągnąć wnioski na rok 2011.
Pierwszy wniosek dotyczy niemożliwej do utrzymania nierównowagi w sektorze finansowym gospodarki europejskiej oraz zakłóceń w funkcjonowaniu sektora realnego.
Drugi - niemożliwej do utrzymania nierównowagi w odniesieniu do jednej waluty oraz potrzeby koordynacji polityki gospodarczej, fiskalnej i budżetowej - w tych dziedzinach wciąż występują problemy.
Trzeci i najważniejszy wniosek dotyczy dysproporcji między prędkością postępowania kryzysu a powolnością reakcji nań. Z gospodarczego punktu widzenia oznacza to, że Europejski Bank Centralny musi aktywniej odpierać ataki spekulacyjne na dług państwowy, a w 2011 roku trzeba położyć podwaliny pod europejską agencję ds. zadłużenia, która będzie mogła emitować euroobligacje.
Również w odniesieniu do paktu stabilności i wzrostu potrzebujemy debaty na temat niezbędnego opodatkowania, podatku od banków i podatku od spekulacji, czyli krótkoterminowych transakcji spekulacyjnych, jak też na temat potrzeby posiadania przez Unię Europejską środków własnych.
Z punktu widzenia Parlamentu ważna jest jednak debata dotycząca konsekwencji politycznych kryzysu, ponieważ dewiza Unii Europejskiej brzmi - podkreślam raz jeszcze - "Jedność w różnorodności”, w żadnym wypadku zaś: "Podziały w obliczu przeciwności”. Tak więc Parlament musi sprzeciwić się tym, którzy usiłują napiętnować część państw członkowskich, dzieląc europejską opinię publiczną i nastawiając Europejczyków przeciw sobie.
Parlament reprezentuje 500 milionów Europejczyków w Unii, która składa się z 27 państw członkowskich i nie ma tu równych i równiejszych jak na Orwellowskim folwarku.
Othmar Karas
(DE) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Rozmawiamy o szczycie, który odbędzie się 16 grudnia. Byłoby dobrze, gdyby Rada mogła powiedzieć nam po szczycie: jesteśmy świadomi luk i błędów, wiemy, gdzie ponieśliśmy klęski, i rozumiemy ograniczenia traktatu.
Samozadowolenie, oskarżenia, próby tuszowania błędów i powierzchowne podejście nie rozwiążą żadnych problemów ani nie dadzą nam pewności siebie. Nie igrajmy więcej Europą. Stawką naprawdę jest tu Europa. Podpisuję się pod wszystkim, co powiedział pan poseł Klinz.
Ponieważ zaledwie kilka dni dzieli nas od Bożego Narodzenia, pragnę powiedzieć: zapalmy świecę determinacji i wspólnego interesu, świecę reprezentującą nową powagę, uczciwość oraz ufność w przyszłość Unii Europejskiej. Zapalmy świecę za zmianę kierunku politycznego Europy - przejście od kryzysu do konkurencyjności, od ducha Deauville do unii politycznej, od oszczędności do inwestycji i reform, od unii walutowej do unii politycznej.
Ze względu na problemy konstytucyjne Niemiec dodatek do traktatu jest ni mniej ni więcej tylko polityczną protezą umożliwiającą dalszy rozwój pakietu ratunkowego. To nie jest rozwiązanie. Nie próbujmy przedstawiać go jako czegoś ważniejszego. Należy zerwać z polityką prowadzoną z dnia na dzień i przedstawić w reakcji na kryzys kompletną koncepcję, która poprowadzi nas w kierunku unii politycznej. Należy skończyć z kłótniami. To wystarczy, to nie wystarczy, a tak naprawdę nie wiemy, jaki kierunek przybiorą zdarzenia. Musimy wezwać Komisję, aby opracowała koncepcję unii gospodarczej, społecznej oraz finansowej, żebyśmy mogli pod koniec przyszłego roku uczynić kolejny krok w kierunku integracji i wykonać nasze zadanie dobrze.
Anni Podimata
(EL) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu! Jutro zaczyna się jeden z najważniejszych szczytów Rady Europejskiej w historii Unii Europejskiej jako całości, a UGW w szczególności. Pytanie brzmi, czy szefowie państw lub rządów staną na wysokości zadania. Bardzo w to wątpimy, ponieważ filozofia, jaką pewne głowy państw wprowadziły do Rady Europejskiej, nie jest filozofią przezwyciężenia kryzysu w oparciu o solidarność oraz, co oczywiste, odpowiedzialność. To filozofia zarządzania kryzysem, skoncentrowana na szczegółach stałego mechanizmu i ograniczona do nich. Rada Europejska nie poradzi sobie z tym zadaniem, gdyż nie wyśle koniecznego komunikatu o spójności gospodarczej i politycznej, który trzeba wysłać nie tylko, by przekonać rynki, ale przede wszystkim, by przekonać okopanych na swoich pozycjach obywateli Europy, którzy patrzą na siebie z wzajemną podejrzliwością i ponownie wykazują pierwsze obawy ksenofobii; musimy przekonać ich o wartości wizji europejskiej oraz przypomnieć, że więcej rzeczy łączy nas niż dzieli.
Gunnar Hökmark
Pani Przewodnicząca! Trudno mi zrozumieć, dlaczego socjaliści usiłują uciec od odpowiedzialności za socjalistyczną politykę. To prawda, że powody deficytów, jakie obserwujemy w Europie, różnią się. Prawdą jest też, że rządy socjalistyczne pogrążyły się w deficycie budżetowym wskutek celowej polityki zwiększania wydatków i deficytów.
Prowadziliśmy tę debatę w Parlamencie wiosną 2009 roku, toczyła się ona też w wielu państwach członkowskich. Pamiętam, jak szwedzcy socjaldemokraci krytykowali rząd szwedzki za niezwiększanie deficytu i wydatków.
Wiemy, co wydarzyło się później. Z mojego punktu widzenia to powód, dla którego potrzebujemy stałych reguł dotyczących paktu stabilności i wzrostu, ale też stałych reguł dotyczących konsekwencji. Nie możemy dopuścić do sytuacji, w której państwa członkowskie powodujące kłopoty dla systemów finansowych i wzrost stóp procentowych uciekają od konsekwencji swoich czynów, pozwalając innym obywatelom płacić za te stopy procentowe.
Potrzebujemy stabilności, a euroobligacje nie rozwiążą tego problemu. Być może potrzebujemy euroobligacji z innych powodów. Jeżeli chodzi o mechanizm finansowy, trzeba go sfinansować i zaprowadzić w oparciu o ryzyko stwarzane przez państwa członkowskie. Jeżeli podejmujesz większe ryzyko i doprowadzasz do większego deficytu, musisz również w nieco większej mierze sfinansować mechanizm finansowy. To sposób przyjmowania odpowiedzialności za prowadzoną politykę. Należy pamiętać, że skutki, jakie widzimy w wielu krajach, są konsekwencją debat prowadzonych w parlamentach krajowych oraz na tej sali, gdzie część spośród nas nalegała na zwiększenie wydatków. Teraz widzimy gorzkie efekty.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Martin Schulz
(DE) Pani Przewodnicząca! Panie Pośle Hökmark, rozumiem, że musi pan wygłosić gładkie przemówienie na użytek mieszkańców Szwecji. Czy mógłby Pan jednak odpowiedzieć mi na następujące pytanie: który kraj Unii Europejskiej ma najwyższy poziom długoterminowego zadłużenia i jaka partia w nim rządzi?
Gunnar Hökmark
(Poseł Schulz przemawiał nadal z wyłączonym mikrofonem) Pani Przewodnicząca! Mam nadzieję, że będę mógł kontynuować bez dalszego przerywania. Po pierwsze, Panie Pośle Schulz, moja wypowiedź jest w znacznej mierze skierowana do Pana, ponieważ pragnę, by przypomniał Pan sobie, co mówił Pan w tym Parlamencie dwa lata temu. Twierdził Pan, że Unia i państwa członkowskie powinny zwiększyć wydatki. Problem polega na tym, że częścią państw członkowskich rządzili socjaliści, i we wszystkich tych krajach deficyt wzrósł wskutek zalecanej przez Pana polityki. Panie Pośle Schulz, czy może Pan zaprzeczyć?
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Martin Schulz
(DE) Pani Przewodnicząca! Ponieważ pan poseł nie odpowiedział na pytanie, odpowiem za niego. Ten kraj to Włochy, a jego premierem jest Silvio Berlusconi. Chrześcijańscy demokraci pozostają u władzy we Włoszech niemal nieprzerwanie od 1946 roku.
Liisa Jaakonsaari
(FI) Pani Przewodnicząca! Ja również chciałabym zapytać pana posła, w jaki sposób socjaliści w Irlandii i Grecji mogli spowodować pogrążenie się swoich krajów w długach. Ponieważ w Europie dominują teraz partie prawicowe, a Komisja też skłania się na prawo, czy zadaniem prawicy nie jest wskazanie drogi wyjścia z obecnego kryzysu zamiast zrzucania winy na poprzednie rządy lub gabinety, które rządziły jeszcze wcześniej?
Gunnar Hökmark
Pani Przewodnicząca! Pragnę przypomnieć posłom i posłankom, że - jak powiedziałem - istnieje kilka różnych powodów problemów z deficytem, z którymi się borykamy, ale powiedziałem też - i ani pan poseł Schulz ani członkowie jego grupy temu nie zaprzeczyli - że problemy te wyniknęły we wszystkich krajach rządzonych przez socjalistów, gdyż była to celowa polityka. W pełni zgadzam się, jeżeli mówimy na przykład o Irlandii, że popełniono tam wielkie błędy, ale interesującą kwestią jest tutaj fakt, iż zwiększanie wydatków i deficytów było celową polityką radzenia sobie z kryzysem i jego problemami, a teraz widzimy tego skutki. To moje przesłanie dla pana posła Schulza i innych.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na trzy pytania zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Przewodnicząca
Koleżanki i koledzy! Chciałabym zwrócić uwagę mówcy i wszystkich obecnych, że mamy jeszcze trzy osoby, które pragną zadać pytania zgodnie z regułą niebieskiej kartki. Możliwość tę wprowadziła grupa robocza ds. reformy parlamentarnej i jestem jej wielką zwolenniczką, mamy też wystarczająco dużo czasu, muszę niemniej zapytać mówcę, czy zgodzi się odpowiedzieć na wszystkie te pytania. Później zapytam wszystkich, czy możemy zadawać pytania po kolei, a później poprosić pana posła Hökmarka o odpowiedź. Następnie zakończymy tę część czasu wystąpień.
Philippe Lamberts
Pani Przewodnicząca! Pragnę zwrócić panu posłowi Hökmarkowi uwagę, że to, co mówi o rządach socjalistycznych, może być w pewnym stopniu prawdą, ale rządy prawicowe zdecydowały się właściwie na to samo, akumulując dług prywatny w miejsce publicznego. W ogóle nie jest to lepsze dla gospodarki i jest tak naprawdę inną odmianą tej samej, niemożliwej do utrzymania na dłuższą metę praktyki.
Werner Langen
(DE) Pani Przewodnicząca! Chciałem zapytać pana posła Hökmarka, który zasiada tu już od pewnego czasu, czy pamięta, że Belgia, Grecja i Włochy cechowały się zadłużeniem sięgającym ponad 130% ich produktu narodowego na początku unii walutowej, i wartość ta w Grecji wzrosła, podczas gdy w Belgii i Włoszech spadła odpowiednio o ponad 30% oraz o ponad 25%. Czy pamięta o tym?
Anni Podimata
(EL) Pani Przewodnicząca! Mam proste pytanie do panów posłów Langena i Hökmarka, którzy chętnie ideologizują kryzys zadłużenia i biorą najwyraźniej na cel wszystkie rządy socjalistyczne:
czy kiedykolwiek pytali Panowie swoich kolegów z Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci), którzy rządzili moim krajem jeszcze rok temu, o oficjalne statystyki, które przedstawili oni Panom i Komisji Europejskiej - mogą Panowie zapytać pana komisarza Rehna - zgodnie z którymi deficyt Grecji za rok 2009 wynosił 6,9%, a nie 15%, a taką wartość potwierdził niedawno Eurostat?
Gunnar Hökmark
Pani Przewodnicząca! Ta dyskusja wyjaśniła część spraw, o których trzeba pamiętać.
Pamiętajmy o moim pierwszym stwierdzeniu - co ciekawe, nikt z socjalistycznych posłów i posłanek go nie zakwestionował - że wszystkie socjalistyczne rządy wdrażające socjalistyczną politykę popadły w głęboki kryzys związany z deficytem. Widzimy teraz, jak kryzys ten dotyka kraju za krajem na skutek celowej polityki, której pan poseł Schulz i inni bronili w tym Parlamencie dwa lata temu. Możemy spojrzeć na stenogramy debat i zobaczyć, że Pan, Panie pośle Schulz, oraz Pańscy koledzy i koleżanki mówili dokładnie takie rzeczy. Teraz widzimy gorzkie efekty. Pragnąłem to podkreślić. Wszystko, co powinniście powiedzieć, to: "tak, ma Pan rację, ale inne kraje też mają problemy”. Nie kwestionujecie jednak mojego głównego stwierdzenia, że wasza polityka doprowadziła do problemów. Warto to zapamiętać. Moim zdaniem należy ten fakt odnotować.
Pan poseł Lamberts również zwraca uwagę na te problemy. Interesującą kwestią jest jednak to, że chociaż problemy spowodowane kryzysem finansowym dotykają wielu krajów, prawdą jest też - co pan poseł Lamberts zapewne przyzna - że w większości krajów, które cieszą się stabilnymi finansami publicznymi, nie rządzą gabinety socjalistyczne. Myślę, że ani Pan, ani nikt inny w tym Parlamencie nie potrafi wskazać rządu socjalistycznego, który nie miałby problemów z deficytem.
Ioannis Kasoulides
Pani Przewodnicząca! Liczy się polityka, a nie to, kto ją wdraża. Niech rzuci pierwszy kamień... Kryzys euro może nie zakończyć się w Irlandii, i być może nie widzieliśmy jeszcze najgorszego.
Drapieżnicy rynkowi będą bez końca atakować wszystkie podatne ofiary pomimo bolesnych środków oszczędnościowych podejmowanych przez wszystkie państwa członkowskie. Jeżeli jednak UE wygra bitwę i przezwycięży przeciwności, wykazując determinację, aby uczynić solidarnie i wspólnymi siłami wszystko, co jest potrzebne w celu powstrzymania organów regulacyjnych i przekonania rynków, będzie to sukces integracji europejskiej oraz wielkie zwycięstwo.
Będzie to triumf zbiorowej mądrości. Dowiedźmy, że ci, którzy wieszczą koniec jednej waluty oraz występowanie zarówno silnych, jak i słabych krajów ze strefy euro, mylą się. Dyscyplina fiskalna, zarządzanie gospodarcze i ratunek dla euro będą niepełne bez uzgodnionego przez wszystkich planu pobudzenia wzrostu na szczeblu europejskim. W przeszłości gospodarkę Europy uratował amerykański plan Marshalla. Dzisiaj wyzwaniem jest stworzenie jego odpowiednika rękami Europejczyków dla Europejczyków.
Gay Mitchell
Pani Przewodnicząca! Irlandzka Izba Reprezentantów, czyli Dáil, będzie dziś głosować nad pakietem pomocy finansowej UE i MFW. To bardzo ciężkie czasy dla Irlandii - czasy podwyżek podatków i cięć wydatków. Zeszłotygodniowy budżet odzwierciedlał tylko trudności, jakich doznaje obecnie wielu Irlandczyków. Płace w sektorach publicznym i prywatnym zostały zmniejszone o 14%.
Jestem jednak przekonany, że pakiet finansowy UE i MFW pomoże Irlandii przywrócić zaufanie dzięki ponownemu dokapitalizowaniu banków i wznowieniu ich akcji kredytowej oraz dzięki naprawie finansów publicznych. Niekoniecznie zgadzam się ze wszystkimi szczegółami planu, lecz Fine Gael popiera jego ogólny kształt. Fundamentalne tendencje gospodarcze w Irlandii są dość dobre. Aby zapewnić utrzymanie naszych finansów w ryzach, niezbędne będą dobre rządy i nadzór Dáil.
Konieczne będą też przemyślenia na szczeblu UE i EBC dotyczące wkładu niskich stóp procentowych w inflację na rynku nieruchomości. Przez dwa i pół roku samotnie zadawałem panu prezesowi Trichetowi pytania na temat tego problemu w Parlamencie. W połączeniu z ustanowieniem stałego następcy europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej, z którego Irlandia może otrzymać - jeżeli zdecyduje się je uruchomić - kredyty opiewające na 22,5 miliarda euro, pakiet UE i MFW jest pozytywnym krokiem z punktu widzenia strefy euro.
Na zakończenie pragnę też dodać, że zasiada tutaj wielu ludzi, którzy uważają się za federalistów, a jednak pragną harmonizacji opodatkowania. W Stanach Zjednoczonych ponad 50% firm zajmujących się prawami autorskimi zarejestrowanych jest w Delaware. Dlaczego tak jest? Ze względu na tamtejsze uwarunkowania podatkowe. W Parlamencie słyszy się pełne ignorancji komentarze wyrachowanych ludzi, którzy pragną forsować partykularne interesy krajów, wygłaszając stwierdzenia niezgodne z prawdą, ale to się nie uda.
Tunne Kelam
Pani Przewodnicząca! Kryzys finansowy dowiódł, że coraz bardziej potrzebujemy większej obecności Europy. Właściwy wniosek brzmi następująco: działanie głównie w imię interesów własnego kraju nie pomaga żadnemu z państw członkowskich. Jutro nadejdzie zatem sposobność do wspólnego działania, konsolidacji fiskalnej oraz zawarcia paktu stabilności z sankcjami.
Nadejdzie też czas poradzenia sobie z wieloletnim paradoksem Europy. UE opiera się na jednolitym rynku, ale ten rynek nadal nie jest ukończony. Teraz czas uruchomić jednolity rynek cyfrowy. Musimy ustanowić stały mechanizm kryzysowy, w miarę możliwości bazujący na grupach. Po drugie, ponieważ powinniśmy się skupić na zapobieganiu i wczesnej interwencji, trzeba lepiej zharmonizować warunki wczesnej interwencji oraz uruchomienia mechanizmów kryzysowych, zapobiegając jednak oczywiście nadmiernej regulacji. Po trzecie, należy jednoznacznie określić cel wykorzystania funduszy kryzysowych. Ich zadaniem jest zapewnić stabilność makrofinansową i nie powinny one służyć do rozwiązywania innych bieżących problemów. Po czwarte, prawa nadzoru na szczeblu UE należy zdefiniować bardziej precyzyjnie, na przykład w odniesieniu do ewentualnych interwencji dotyczących działania instytucji finansowych, w tym prawa do wstrzymania wypłaty dywidend czy zablokowania działalności stwarzającej nieuzasadnione ryzyko.
Jean-Paul Gauzès
(FR) Pani Przewodnicząca, Panie Ministrze, Panie Komisarzu! Tej długiej debaty słuchałem jako obywatel.
Propozycje przewodniczącego Barroso oceniłbym jako bardzo interesujące i chcielibyśmy, aby doczekały się one wdrożenia. Jednoznaczna, zrozumiała wola polityczna w połączeniu z prawdomównością to warunki niezbędne przywrócenia zaufania obywateli. Nie wolno nam ukrywać rzeczywistości. Są wydatki publiczne, które trzeba sfinansować lub zredukować. Są długi publiczne i prywatne, które trzeba spłacić.
Jest wielu ekspertów, którzy mają pomysły na wszystko. Ci, którzy nie przewidzieli nadejścia kryzysu, przedstawiają teraz liczne doskonałe rozwiązania. W trudnej sytuacji należy jednak posłużyć się zdrowym rozsądkiem. Nie powtarzajmy przy zarządzaniu finansami publicznymi tych samych błędów sektora prywatnego, które doprowadziły do kryzysu finansowego i bankowego. Wyrafinowane mechanizmy nie tworzą wartości ani bogactwa. Tworzą iluzję, często przynosząc korzyści wyłącznie spekulantom.
Faktem jest, że państwa członkowskie żyły ponad stan. Musimy mieć odwagę wyciągnąć z tego właściwe wnioski i zagwarantować, aby ciężar odbudowy został rozłożony sprawiedliwie.
Seán Kelly
Pani Przewodnicząca! Zacznę od skargi. Powiedziała Pani, że jest to ważna debata, i tak też jest. Trudny do przyjęcia jest dla mnie fakt, że pan przewodniczący Barroso wraz z wieloma przywódcami politycznymi opuścili salę bezpośrednio po wygłoszeniu swoich przemówień. Trzeba przyznać panu posłowi Schulzowi, że pozostał tutaj od początku do końca i należą mu się za to słowa uznania.
Po drugie, pragnę powiedzieć, że w ostatecznym rozrachunku jednym z głównych powodów kryzysu finansowego jest fakt, że rządy nie rządziły, a przywódcy polityczni nie przewodzili. Na szczęście zyskujemy teraz kontrolę nad sytuacją dzięki nowej architekturze nadzoru, która powinna zostać wdrożona od 1 stycznia, sprawozdaniu na temat agencji ratingowych, którym zajęliśmy się wczoraj wieczorem, oraz dzisiejszemu stałemu mechanizmowi stabilności finansowej. Ze wszystkich tych rzeczy należy się cieszyć.
Gdyby był tu obecny przewodniczący Barroso, zapytałbym go, czy może zagwarantować, że aby dokonać minimalnych zmian traktatu, o których mówił, w Irlandii i innych krajach nie będą niezbędne referenda.
Wreszcie, tym, którzy wnioskowali o podpisanie przez posłów i posłanki pisemnego oświadczenia, pragnę powiedzieć, że stanowi to bezpośredni atak na podatek od osób prawnych w Irlandii. Takich rzeczy nie należy robić.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Doszło tutaj do ideologicznej debaty, chociaż moglibyśmy dać kilku przykładów na to, jak rząd Gerharda Schrödera wdrożył bardzo poważne reformy, a prawicowy gabinet rządzący obecnie na Węgrzech robił po 2006 roku wszystko, co mógł, by uniemożliwić ówczesnemu lewicowemu rządowi zaprowadzenie dyscypliny fiskalnej. Takie debaty prowadzą donikąd. Ważne jest to, że Unia Europejska powinna wreszcie prowadzić politykę aktywną, a nie reaktywną. Należałoby się cieszyć, gdyby szczytowi w ten weekend udało się osiągnąć porozumienie w sprawie europejskiego mechanizmu stabilności. Prezydencja węgierska, rząd węgierski, który obejmie przewodnictwo UE w styczniu, uczyni wszystko, by przyśpieszyć proces ratyfikacji oraz zagwarantować, że Unia Europejska upora się z ważnymi kwestiami takimi jak nadanie Europie dynamiki.
Ildikó Gáll-Pelcz
(HU) Pani Przewodnicząca, Szanowna Rado, Szanowna Komisjo! Państwa członkowskie usiłują reagować na kryzys, w jakim się znalazły, szukając indywidualnych rozwiązań i odpowiedzi. Po ustanowieniu kierunku strategicznego Rada i Komisja powinny skonsolidować oraz skoordynować rozwiązania państw członkowskich. Oznacza to, że w dziedzinie zarządzania gospodarczego karanie państw członkowskich nie wystarczy. Oczywiście dobrze byłoby, gdyby niektórzy komisarze wykazywali konsekwencję i surowość, jaką dziś prezentują, również wcześniej, gdy patrzyli przez palce na fałszowanie danych. Jestem przekonana, że odpowiedzialność za nieprzestrzeganie paktu stabilności i wzrostu nie leży wyłącznie po stronie państw członkowskich, gdyż to sama Komisja złagodziła jego mechanizmy kontrolne. Musimy przyznać, że prowadzona jak do tej pory polityka oszczędnościowa nie odniosła nigdzie sukcesu. Dlatego też oczekujemy od Państwa nowych i jasnych odpowiedzi - nowatorskich i motywujących rozwiązań. Mogę was zapewnić, Koledzy i Koleżanki, że zbliżająca się prezydencja węgierska odegra taką koordynującą rolę.
Proinsias De Rossa
Pani Przewodnicząca! W tej debacie wielokrotnie wspominano o Irlandii. Pragnę zacząć od jednoznacznego stwierdzenia, że popieram ściślejsze zarządzanie gospodarcze w ramach europejskiej społecznej gospodarki rynkowej. Powinniśmy podziękować partnerom Irlandii w Europie za solidarność w czasach kryzysu - kryzysu spowodowanego głównie przez wieloletnie niekompetentne rządy konserwatystów.
Nie dziwi fakt, że eurosceptycy przedstawiają solidarność jako utratę niepodległości Irlandii. Te zafałszowania przychodzą tym łatwiej, że Komisja ani Rada nie przedstawiły Parlamentowi protokołu ustaleń w sprawie Irlandii. Panie Komisarzu Rehn! Czy ten protokół trafi pod obrady Parlamentu Europejskiego?
Panie Komisarzu Rehn! Jednym z najbardziej małostkowych warunków i obowiązków zawartych w protokole ustaleń jest zobowiązanie do obniżenia minimalnej płacy w Irlandii o 2 tysiące euro rocznie. Rząd Irlandii twierdzi, że to Pan, Panie Komisarzu, zażądał tej redukcji. Czy może Pan wyjaśnić tutaj tę sprawę?
Drugim niezrozumiałym aspektem porozumienia jest trzyprocentowa marża, której Pan zażądał...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Ilda Figueiredo
(PT) Pani Przewodnicząca! Nie do przyjęcia jest dalsze odkładanie niezbędnych środków oraz ignorowanie wzrostu bezrobocia, ubóstwa, nierówności, dysproporcji i recesji gospodarczej spowodowanych planami oszczędnościowymi, podczas gdy grupy gospodarcze oraz finansowe osiągają coraz większe zyski. Prowadzi to do kolejnych pytań:
Dlaczego nie zmieniono statutu i wytycznych Europejskiego Banku Centralnego w odniesieniu do udzielania pożyczek bezpośrednio państwom członkowskim przy stopie 1%, takiej samej, jak dla banków prywatnych, które później żądają stóp trzy-, cztero- lub pięciokrotnie wyższych, pogłębiając problem długu państwowego? Dlaczego nie zadecydowano o opodatkowaniu przepływów kapitału i nie podjęto niezbędnych środków, aby położyć kres rajom podatkowym i rynkom instrumentów pochodnych, co zakończyłoby spekulację długiem państwowym? Dlaczego nie zadecydować o podwyższeniu budżetu Wspólnoty w celu wdrożenia rzeczywistej polityki spójności gospodarczej i społecznej, której celem byłoby zwiększenie produkcji i stworzenie pełnoprawnych miejsc pracy...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Jaroslav Paška
- (SK) Pani Przewodnicząca! Rozmawiamy tutaj o proponowanym instrumencie stabilności finansowej dla strefy euro - instrumencie, który powinien pomóc naszym przyjaciołom z krajów niezdolnych obecnie spłacać długi.
Wszyscy mówią o ustanowieniu wspólnego mechanizmu stabilności finansowej gwarantowanego przez wszystkie kraje strefy euro, i oczekujemy, że ci, którym udało się utrzymać dług pod kontrolą, okażą solidarność tym, którym jeszcze się to nie udało.
Po doświadczeniach z dotychczasowymi rozwiązaniami mającymi na celu pomoc Grecji i jednorazową osłoną skonstruowaną poprzednim razem, zastanawiam się, co się stanie, gdy czarodzieje z rynków finansowych wezmą kalkulatory, porachują rzeczywistą wartość rozwiązania i odkryją, że nawet ono nie wystarczy, aby zechcieli zaryzykować inwestowanie pieniędzy w tym obszarze?
Zastanawiam się, czy przemyśleliśmy dalsze rozwiązania i kroki. Wiarygodność tego rozwiązania jest obecnie - zgodnie z takim scenariuszem - bardzo niska.
Andrew Henry William Brons
Pani Przewodnicząca! Większość zwykłych ludzi uznaje kryzysy za tragedie. Dla eurokratów są one sposobnością, by powiększyć zasięg swej władzy. Rada Europejska ma podjąć decyzję w sprawie stworzenia stałego mechanizmu kryzysowego służącego ochronie stabilności finansowej całej strefy euro, wspartego oczywiście zmianami traktatu. Mamy informacje z wiarygodnych źródeł, że te mechanizmy kontrolne, i oczywiście również zmiany traktatu, będą dotyczyć także krajów spoza strefy euro.
Koalicyjny rząd Wielkiej Brytanii obiecał referendum w razie przekazania jakichkolwiek dalszych uprawnień Unii Europejskiej. Ta obietnica jest jednak równie wiarygodna i zostanie dotrzymana w równym stopniu, jak zobowiązanie konserwatystów do urządzenia referendum w sprawie traktatu lizbońskiego. Dla konserwatystów obietnice to taktyka, a nie zobowiązania.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Zbliża się koniec roku. Warto głębiej przeanalizować nasze działania. Przejrzyjmy nasze ustalenia, wypowiedzi i odpowiedzmy na pytanie: co z tego zrobiliśmy? Niech każdy zrobi to na swoim poziomie decyzji i odpowiedzialności. Dobrze, że chcemy wpisać do traktatu pewne zapisy dyscyplinujące nasze działania. Ale przecież dotychczas mamy dalej obowiązujący pakt stabilizacji i wzrostu. Dlaczego nie przestrzegaliśmy zawartych tam zapisów? Dlaczego Komisja i jej służby nie reagowały wcześniej w przypadku Grecji czy Irlandii?
Unia Europejska jest instytucją wielopaństwową, demokratyczną. Nie jest więc w stanie działać tak operacyjnie, jak pojedyncze państwa - myślę tu choćby o Chinach, Stanach Zjednoczonych czy innych państwach. Stąd brak zdecydowanych działań w obronie euro. A więc trzeba wypracować nowe podejście do zarządzania gospodarczego, tworzyć prawdziwą unię gospodarczą, wzmocnić koordynację, ujednolicać politykę finansową, a nawet fiskalną.
George Sabin Cutaş
(RO) Pani Przewodnicząca! Jak wspomnieli już poprzedni mówcy, Unia Europejska nie poczyniła najwyraźniej jak dotychczas wystarczających postępów, jeżeli chodzi o zapewnienie stabilności finansowej jej rynków. W sytuacji, gdy spekulanci zagrażają codziennie stabilności jednej waluty, izolując poszczególne państwa członkowskie i wywierając presję na nie, rozwiązanie można znaleźć jedynie, zachowując solidarność na szczeblu UE. W istocie stworzenie stałego mechanizmu chroniącego stabilność finansową strefy euro stało się koniecznością i będzie on musiał podlegać koordynacji metodą wspólnotową.
Interesy obywateli są chronione najlepiej, gdy instytucje Unii w pełni uczestniczą w procesie decyzyjnym, a wspólne dobro przeważa nad interesami... Jednocześnie trzeba pamiętać, że bardzo ważne jest, aby wszystkich 27 państw członkowskich było zaangażowanych w ten przyszły mechanizm w ramach jednolitego rynku. Niestabilność innych walut będzie zawsze wywierać znaczny wpływ na pozycję euro.
Diogo Feio
- (PT) Pani Przewodnicząca! Następny szczyt Rady jest rzeczywiście bardzo ważny. Ważna będzie jego reakcja na kryzys, który ma charakter ogólny i międzynarodowy, ważna będzie też reakcja na konkretne kryzysy rządów, które nie wypełniły swoich powinności na czas, wydawały zbyt wiele i nie wdrożyły niezbędnych reform strukturalnych. Dlatego pragnę wesprzeć wprowadzenie stabilnego instrumentu, który będzie chronić euro.
Reakcja nie może i nie powinna być różna w poszczególnych przypadkach. Dlatego też opowiadam się za wykorzystaniem metody wspólnotowej, a nie międzyrządowej, gdyż wówczas w ostatecznym rozrachunku wynagradzalibyśmy rządy za to, że nie uczyniły na czas tego, co powinny były zrobić. Podkreślam potrzebę zwiększenia roli Parlamentu Europejskiego w omawianiu tych spraw podczas debat takich, jak dzisiejsza: gorących i ujawniających różnice, ale służących obronie silniejszej Unii Europejskiej i coraz lepszego euro.
Zigmantas Balčytis
- (LT) Pani Przewodnicząca! Zgadzam się w istocie ze wszystkimi wymienionymi dzisiaj pomysłami na utworzenie mechanizmu kryzysowego oraz wdrożenie dodatkowych środków, o których w przyszłości będzie zapewne dyskutować Rada Europejska i Parlament. Słyszeliśmy dzisiaj wiele sprzecznych ocen, jak też oskarżeń dotyczących przeszłych błędów. Popełniły je wszystkie strony. Winne były państwa członkowskie, Komisja Europejska i Rada, jak też banki komercyjne, których działania, jak sądzę, zostaną w przyszłości również poddane uważnej ocenie. Pragnę mówić o czymś innym. Spodobała mi się idea wyrażona przez przewodniczącego Barroso, że w tej trudnej sytuacji musimy działać wspólnie, ramię w ramię. Panie Komisarzu! Pragnę szczerze poprosić, aby dołożył Pan wszelkich wysiłków w celu zagwarantowania, że w nowo utworzonym mechanizmie kryzysowym udział będą mogły wziąć wszystkie kraje niezależnie od tego, czy należą do strefy euro. Wchodząc do Unii Europejskiej, otworzyliśmy nasze rynki i wpłacamy do budżetu takie same sumy, wnosimy też wkład na inne sposoby.
João Ferreira
(PT) Pani Przewodnicząca! Brakuje mechanizmu stabilności, który dotyczyłby najważniejszych przyczyn niestabilności w Unii Europejskiej. Polityka, która wpędziła nas w ten kryzys, ma teraz być kontynuowana i rozwijana. Unia gospodarcza i walutowa, którą wprowadzono w interesie niektórych i na szkodę innych, poluzowanie ograniczeń nałożonych na spekulacje finansowe, przy czym priorytet dano wolnym, a wręcz nieskrępowanym przepływom kapitału, narzucenie zasad rynkowych we wszystkich sferach społecznych, dewaluacja pracy jako źródła bogactwa, a tym samym tytułu do pewnych praw.
Na początku drugiej dekady XXI wieku Unia Europejska nie zrywa z powodami największej zapaści społecznej, jakiej Europa doświadczyła w ostatnich dziesięcioleciach - była ona wynikiem bezprecedensowego ataku na prawa i warunki życia ludzi. Grupy gospodarcze i finansowe nadal osiągają niesłychane zyski, bezrobocie wciąż rośnie, a miliony pracowników pracują i stają się coraz uboższe. Właśnie takie przesłanie niosą protesty w całej Europie i czas wsłuchać się w nie.
Angelika Werthmann
- (DE) Pani Przewodnicząca! Kryzys finansowy oraz manipulacje polityczne poważnie nadszarpnęły zaufanie obywateli do Europy i do euro. Europejczycy potrzebują zrozumiałych, jasnych perspektyw w dziedzinie bezpieczeństwa walutowego, na których będzie można polegać na dłuższą metę. Pakt stabilności i wzrostu określa wprawdzie granice deficytów i ogólnego zadłużenia, jest jednak dość nieskuteczny. Nowe pakiety ratunkowe zyskają niezbędną powszechną akceptację wśród obywateli tylko wówczas, gdy obejmą też skuteczne mechanizmy kontroli i sankcje. Jeżeli chodzi o kontrolę, trzeba dodatkowo wzmocnić Eurostat, a mechanizmy nakładania sankcji muszą być łatwe w stosowaniu i skuteczne. Obecny system przewiduje sankcje. Przyszłe pakiety ratunkowe muszą uwzględniać stałą kontrolę, szybkie i skoordynowane działania oraz skuteczne sankcje.
Jean-Pierre Audy
- (FR) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu! Proponują Państwo stworzenie stałego mechanizmu na mocy art. 136. Ubolewam, że nie posłużyli się Państwo art. 122, który pozwoliłby nam uwzględnić wszystkie państwa członkowskie - zapoczątkowujemy jednak debatę polityczną w ramach konsultacji z Parlamentem na mocy art. 48 dotyczącego uproszczonej procedury przeglądu. Pragnę przedstawić tutaj dwie kwestie polityczne.
Po pierwsze, sama strefa euro nie wystarcza. Panie Komisarzu, powinniśmy uwzględnić przynajmniej wszystkie te państwa, które mają obowiązek niezwłocznego przyjęcia euro jako swojej waluty, a więc 25 państw członkowskich.
Druga kwestia dotyczy kontroli politycznej Parlamentu. To nie jest mechanizm doraźny, lecz stały. Logiczne jest zatem, aby Parlament miał nad nim pewną kontrolę polityczną na właściwych warunkach, które powinni Państwo nam zaproponować - kontrola nad władzą wykonawczą w odniesieniu do tego przepisu jest bowiem rolą parlamentów, a w szczególności Parlamentu Europejskiego.
Edite Estrela
(PT) Pani Przewodnicząca! Oskarżenia nie rozwiążą naszych problemów, a czasami ujawniają też brak znajomości pewnych realiów. Potrzebujemy środków, które powstrzymają spekulację na długu państwowym. Wiele mówi się o sytuacji Portugalii, ale w pochodzącym z tego miesiąca raporcie Międzynarodowego Funduszu Walutowego stwierdza się, że jest ona wśród krajów wdrażających najwięcej reform mających zagwarantować stabilność finansów publicznych i systemu zabezpieczenia społecznego.
W roku 2007, przed kryzysem, Portugalia osiągnęła wzrost PKB na poziomie 2,4%, a deficyt wyniósł 2,6%. W latach 2005-2010 Portugalia znalazła się wśród krajów, które najbardziej zwiększały eksport; potrzebujemy więcej jedności, odpowiedzialności i solidarności, aby uspokoić rynki.
Bogusław Liberadzki
(PL) Koncentrujemy się na strefie euro, ale poza strefą euro pozostaje 150 mln obywateli, czyli co 3 obywatel Unii Europejskiej jest poza strefą. Stąd ważne jest dla nas zdrowie euro i zdrowie strefy euro. Chcemy się bardzo jasno określić - mniej rządów narodowych, więcej Unii, więcej Parlamentu.
W Polsce dużo ważniejsza jest opinia pani kanclerz Niemiec niż opinia przewodniczącego Van Rompuya, ważniejszy jest donośnie brzmiący głos premiera Camerona niż przewodniczącego Barroso. Potrzebny jest nam zatem pakt stabilizacji, pakt stabilnej europejskiej solidarności. Rację ma Martin Schulz, który chce więcej Europy w myśleniu, nowych instrumentów w działaniu, takich jak podatek od transakcji finansowych, euroobligacje, nadzór bankowy oraz skoordynowana dyscyplina budżetowa państw członkowskich.
Olli Rehn
komisarz - Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Pragnę najpierw podziękować za bardzo merytoryczną i odpowiedzialną debatę na temat reakcji Europy na obecny kryzys. Najnowszy etap kryzysu finansowego w istocie okazuje się mieć charakter coraz bardziej systemowy, co wymaga równie systemowej reakcji Unii Europejskiej.
Dlatego też odpowiedź polityczna Europy musi być kompleksowa, konsekwentna i stanowcza. Ogólniejsze środki dotyczące całej Unii Europejskiej trzeba będzie łączyć z działaniami podejmowanymi przez poszczególne państwa członkowskie.
Co należy uczynić? Zdaniem Komisji mamy pięć możliwości działania. Po pierwsze, potrzebujemy stanowczych, zbiorowych działań na rzecz dotrzymania uzgodnionych zobowiązań budżetowych. Każde państwo członkowskie powinno trzymać się swoich celów fiskalnych. Najlepszą ochroną przeciwko rozszerzaniu się zarazy jest bezpieczne wyodrębnienie naszych pozycji budżetowych. Na przykład Hiszpania i Portugalia podejmują obecnie bardzo wiarygodne kroki w tym kierunku.
Po drugie, musimy rozpocząć kolejną rundę testów warunków skrajnych w bankach i przeprowadzić je w sposób jeszcze bardziej kompleksowy i rygorystyczny niż zeszłym razem, wykorzystując nową europejską architekturę regulacji oraz nadzoru finansowego, która wejdzie w życie w styczniu przyszłego roku.
Po trzecie, potrzebujemy skutecznych zabezpieczeń finansowych, i dlatego właśnie w maju Unia utworzyła europejski mechanizm stabilizacji finansowej oraz odpowiedni instrument na okres trzech lat. Wkrótce ustanowiony zostanie stały europejski mechanizm stabilności, który wejdzie w życie od połowy 2013 roku.
Aby pójść dalej i zagłębić się bardziej w ten temat, ostatnio wysunięto kilka inicjatyw dotyczących euroobligacji. Są one bardzo ogólną koncepcją obejmującą szeroki zakres możliwych zastosowań. Teraz działania polityczne skupiają się - co słuszne i rozsądne - na usprawnieniu istniejącego Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej oraz uczynieniu go skuteczniejszym, co pomoże nam zareagować na kryzys na jego obecnym etapie.
Musimy jednak z pewnością kontynuować analizę racjonalnych rozwiązań alternatywnych, które mogą dopomóc Europie w przezwyciężeniu kryzysu systemowego, usprawniając funkcjonowanie rynków obligacji, działając na rzecz konsolidacji fiskalnej przez obniżenie kosztów zaciągania pożyczek, zapewniając podstawę dla lepszej koordynacji budżetowej między państwami członkowskimi i wzmacniając bodźce na rzecz dyscypliny fiskalnej w państwach członkowskich.
Czwartym elementem kompleksowej reakcji muszą być środki strukturalne wskazane w strategii Europa 2020. Są one niezbędne, aby przyśpieszyć nasz potencjalny wzrost i stworzyć trwałe miejsca pracy. Musimy w pełni wykorzystać potencjał jednolitego rynku, zwłaszcza w odniesieniu do usług i energetyki, sprawić, by systemy podatkowe i świadczeń lepiej stymulowały wzrost zatrudnienia, oraz dokonywać inwestycji lepiej ukierunkowanych na wiedzę i innowacje, upraszczając jednocześnie otoczenie regulacyjne.
Po piąte, niezwykle ważnym elementem reakcji systemowej, który w znacznej mierze zależy od Państwa, jest szybkie i kierowane ambitnymi założeniami przyjęcie przedstawionego przez Komisję we wrześniu pakietu ustawodawczego dotyczącego usprawnienia zarządzania gospodarczego. Cieszę się, że Parlament i Rada zgodziły się sfinalizować ten pakiet do lata przyszłego roku. To kwestia wiarygodności unii gospodarczej i walutowej oraz całej Unii Europejskiej. To także najskuteczniejszy mechanizm zapobiegania kryzysowi, gdyż zwiększy on długo- i krótkoterminowe zaufanie do gospodarki europejskiej oraz ufność co do najbliższej przyszłości.
Ponadto, odpowiadając panu posłowi Karasowi, jest to też niezbędny etap dokończenia unii gospodarczej i walutowej - ostateczne dopełnienie silnej unii walutowej rzeczywiście funkcjonalną unią gospodarczą. Nadszedł najbliższy czas wypełnić treścią literę "G” akronimu UGW poprzez ustanowienie rzeczywistej, skutecznej unii gospodarczej jako ostatniego etapu integracji europejskiej polityki gospodarczej.
komisarz - (FI) Pani Przewodnicząca! Chciałbym jeszcze wygłosić kilka uwag po fińsku ze względu na wystąpienie pana posła Soiniego. Być może udało mu się już wrócić, gdyż chwilę temu opuścił to posiedzenie. Jak dotąd byliśmy w stanie - słusznie zresztą - traktować przemówienia pana posła Soiniego jako zabawne, ale ponieważ zyskał on ostatnio pewne poparcie, trzeba je niewątpliwie zacząć brać poważnie.
Po pierwsze, nie sądzę, aby umniejszanie Greków w sposób, w jaki uczynił to pan poseł Soini, było wartościowe, czy nawet właściwe. Grecja wdraża obecnie ważne, a wręcz epokowe reformy, które zasługują na nasz szacunek, a nie pogardę.
Myślę, że pan poseł Soini powinien przypomnieć sobie stare fińskie powiedzenie, które każe nam mieć świadomość własnego położenia, a zarazem szanować innych. To znacznie lepszy sposób budowy Europy pokojowej i opartej na współpracy.
Po drugie, nie uważam za właściwe porównywania Unii Europejskiej do Związku Radzieckiego, co uczynił pan poseł Soini. Ktoś pozbawiony poczucia humoru mógłby wręcz uznać to za obraźliwe. Wolność, demokracja i praworządność nie były wyróżniającymi cechami Związku Radzieckiego, są natomiast podstawowymi wartościami Unii Europejskiej, których Finowie bronili na przestrzeni swoich dziejów, Panie Pośle Soini. Zbyt nisko ocenia Pan zdolności pojmowania Finów - nawet zwolenników Partii Prawdziwych Finów. Ludzie z pewnością zdają sobie sprawę, że UE to nie Związek Radziecki.
(Oklaski)
Hannes Swoboda
(DE) Pani Przewodnicząca! Myślę, że zgodzi się Pani ze mną, że zadawanie pytań, a następnie wychodzenie z sali jest ze strony niektórych posłów bardzo niegrzeczne. Pragnę przeprosić pana komisarza Rehna, gdyż naprawdę oburzający jest fakt, że niektórzy posłowie zdążyli już wyjść, podczas gdy on udziela szczegółowych odpowiedzi. Myślę, że w przyszłości musimy zadbać, aby więcej się to nie powtarzało - a przynajmniej nie tak często.
Przewodnicząca
Panie Pośle Swoboda, w pełni zgadzam się z Pańską wypowiedzią. To zachowanie bardzo niegrzeczne i objaw braku szacunku. Panie Pośle De Rossa - wniosek w sprawie przestrzegania Regulaminu?
Proinsias De Rossa
Pani Przewodnicząca! Z drugiej strony pan komisarz Rehn nie odpowiedział na moje pytania, a wciąż jestem obecny.
Przewodnicząca
To zaledwie zahacza o wniosek regulaminowy. Panie Komisarzu Rehn, nie musi Pan odpowiadać. Oczywiście może Pan, ale to nie jest tura pytań do Komisji. Teraz wystąpi pan urzędujący przewodniczący Chastel w imieniu Rady.
Olivier Chastel
Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Osobiście uważam, że Komisja udzieliła bardzo wielu odpowiedzi w tej niezwykle pouczającej debacie - wartościowej też dlatego, że Parlament jest ściśle zaangażowany w reakcję na trwający kryzys. Uzupełniając wypowiedź Komisji, pragnę odnieść się do dwóch spraw dotyczących tego, co będzie omawiane jutro i pojutrze podczas szczytu.
Po pierwsze, pragnę wspomnieć o zarządzaniu gospodarczym i udziale Parlamentu Europejskiego. Jak Państwo wiedzą, prezydencja nawiązała już kontakt z Parlamentem Europejskim - z osobami odpowiedzialnymi za kwestię zarządzania gospodarczego w Parlamencie. Ponadto prezydencji zależy na jak najlepszej współpracy z Parlamentem, zwłaszcza poprzez nieformalne konsultacje przed rozpoczęciem formalnego etapu negocjacji. Wobec znaczenia tej kwestii i potencjalnych reperkusji na rynkach prezydencja, jak już powiedziano, zobowiązała się posłużyć procedurą przyśpieszoną zgodnie z życzeniem Rady Europejskiej. Ponadto w celu przyśpieszenia prac prezydencja ustanowiła grupę roboczą, która zajmuje się wyłącznie tą sprawą. Grupa ta rozpoczęła prace pod koniec listopada, kontynuując działania podjęte przez Komisję Spraw Gospodarczych i Monetarnych.
Drugim elementem, na którym jutro i pojutrze skupią się szefowie państw lub rządów, będzie przyszły stały mechanizm kryzysowy. Rozumiem pytania zadawane w sprawie tego mechanizmu - w sprawie zakresu reakcji na kryzys. Wczoraj w południe, gdy uczestniczyliśmy wraz z przewodniczącym Van Rompuyem w posiedzeniu Rady do Spraw Ogólnych, wielu z nas miało jeszcze pytania bez odpowiedzi. Mogę Państwa zapewnić o pragnieniu państw członkowskich, by zareagować na ten kryzys, i o ich świadomości, że dzisiaj stawką jest cały rynek europejski oraz euro - i nie chodzi tutaj po prostu o ratowanie jednego kraju po drugim. Odpowiedź musi być kompleksowa i musimy uczynić wszystko, co w naszej mocy, by ograniczyć niepewność wiszącą nad tym rynkiem.
Musimy jednak też wystrzegać się budzenia lub tworzenia oczekiwań, których nie będzie się teraz dało zaspokoić. Każdy przedstawił swój pomysł dotyczący reakcji na kryzys. Wiadomo jednak, że na każdą nową koncepcję trzeba uzyskać zgodę pewnej liczby państw członkowskich, więc nie wydaje się to dzisiaj najlepszym rozwiązaniem. Muszę Państwu powiedzieć, że jutro i pojutrze, w piątek, na zakończenie szczytu Rady Europejskiej, ważne będzie po pierwsze to, abyśmy byli w stanie wysłać rynkom jednoznaczny sygnał o woli państw członkowskich, żeby zareagować na kryzys finansowy, na dzisiejszy kryzys euro; po drugie to, abyśmy potwierdzili swoją wolę stworzenia prostego mechanizmu zmiany traktatów. Wiedzą Państwo dokładnie, dlaczego musi być to prosty mechanizm ze względu na ratyfikację, która musi nastąpić w poszczególnych państwach członkowskich; chodzi wreszcie o stworzenie przyszłego stałego mechanizmu kryzysowego, który musi również być przejrzysty, gdyż musi on być nie do podważenia, zwłaszcza przed Trybunałem w Karlsruhe.
Przewodnicząca
Otrzymałam cztery projekty rezolucji złożone zgodnie z artykułem 115 ust. 5 Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek 16 grudnia 2010 r.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
Na najbliższym szczycie Rady Europejskiej najprawdopodobniej podjęte zostaną decyzje dotyczące kształtu stałego mechanizmu antykryzysowego, mającego po 2013 r. chronić stabilność finansową strefy euro, oraz rozpocznie się proces wprowadzania poprawek do Traktatów założycielskich Unii. Rozumiejąc potrzebę nadzwyczajnych działań - wywołaną kryzysem gospodarczym - mam jednak obawy co do tempa zmian i sposobu, w jaki część państw stara się innym narzucić pewne rozwiązania. Część pomysłów - jak na przykład emisja euroobligacji - jest odrzucana bez przeprowadzenia rzetelnej dyskusji. Uważam, że pomimo wyjątkowej sytuacji istotne dla Unii Europejskiej decyzje powinny być podejmowane w spokoju, z zachowaniem zasady solidarności i poszanowaniem równości praw wszystkich członków. Chciałabym również poprzeć stanowisko reprezentowane przez polski rząd w sprawie zmiany sposobu liczenia wysokości długu publicznego. Polska (podobnie jak i dziesięć innych państw UE) przeprowadziła reformy systemów emerytalnych, które obecnie generują znaczne koszty dla budżetów narodowych. W przypadku Polski wprowadzenie reform było wymuszone rosnącą niewydolnością starego systemu, który powodował coraz większe koszty. Obecne zadłużenie nie jest więc przejawem braku gospodarności, ale efektem zmian, których długookresowym celem jest ograniczenie wydatków budżetowych przeznaczanych na wypłaty emerytur. Mam nadzieję, że przedstawiciele państw członkowskich wyrażą zgodę na sugerowane przez Polskę zmiany. Dziękuję za uwagę.
Iliana Ivanova
na piśmie - Ustanowienie stałego mechanizmu kryzysowego w celu zwiększenia stabilności finansowej UE jest krokiem we właściwym kierunku. Wraz ze sprawniejszym i lepiej skoordynowanym zarządzaniem gospodarczym stały mechanizm kryzysowy mógłby zagwarantować i zagwarantowałby stabilność strefy euro. Podczas ustanawiania tego mechanizmu należy również brać pod uwagę szczególną sytuację w nowych państwach członkowskich. Kraje te powinny aktywnie uczestniczyć w debacie i zyskać możliwość udziału w tym mechanizmie, jeżeli taka będzie ich wola. Jednocześnie państwa członkowskie powinny utrzymać własną krajową politykę podatkową. Ważne jest, aby zachować konkurencję podatkową jako narzędzie działania na rzecz spójności i stymulowania wzrostu gospodarczego UE. Zmiany w kierunku harmonizacji podatkowej lub wspólnej skonsolidowanej podstawy opodatkowania pogłębią tylko przepaść w rozwoju gospodarczym, szkodząc spójności. Państwa członkowskie, które stwarzają większe ryzyko z racji swojego deficytu i zadłużenia, powinny wnosić większy wkład w aktywa mechanizmu kryzysowego. Z pewnością zachęci to do ścisłej dyscypliny fiskalnej oraz zwiększy wartość dodaną właściwej polityki gospodarczej i fiskalnej.
Astrid Lulling
Podczas gdy wydarzenia ostatnich miesięcy wymagały od rządów działań awaryjnych i podejmowania wdrażanych bezpośrednio decyzji, ustanowienie stałego mechanizmu kryzysowego służącego ochronie stabilności finansowej strefy euro musi opierać się na niepodważalnych podstawach prawnych. Oczywiste jest zatem, że Parlament Europejski musi interweniować jako współprawodawca w celu wdrożenia fundamentalnych reform, które stały się niezbędne dla stabilizacji unii gospodarczej i walutowej. Rozwiązanie wyłącznie międzyrządowe nie może być właściwą odpowiedzią.
Reforma unii gospodarczej i walutowej (UGW) jest zadaniem niezwykle ważnym i mającym poważne implikacje. Wszyscy zdajemy sobie sprawę z wartości jednej waluty dla projektu europejskiego. Obecna wątłość UGW wymaga jednak rozwiązań nowatorskich i odważnych.
W takim kontekście odwołanie się do euroobligacji jest środkiem, który należy zbadać i przedyskutować, nie zaś traktować jako nierealny. Obecnie istnieje niemniej wiele przeszkód. Musimy mieć świadomość wagi wprowadzenia takiego instrumentu, który zmieniłby charakter Unii Europejskiej, z punktu widzenia instytucjonalnego, prawnego oraz finansowego. W przeciwieństwie do tego, co sądzi część jego orędowników, oznaczałby on jeszcze większą dyscyplinę i rygor.
Ulrike Rodust
Pragnę zwrócić uwagę Rady na problem, który grozi paraliżem współpracy między dwiema naszymi instytucjami w sprawie polityki rybołówstwa. Chodzi o rozporządzenia dotyczące wieloletnich planów zarządzania. Rozporządzenia te leżą u podstaw wspólnej polityki rybołówstwa. Rada i większość państw członkowskich nie przyjmują do wiadomości, że w traktacie lizbońskim przyznano Parlamentowi Europejskiemu prawo współdecydowania w sprawie tych rozporządzeń. Ministrowie działają wbrew Radzie i służbom prawnym Rady, wbrew opinii Komisji oraz oczywiście wbrew woli Parlamentu Europejskiego. Rada ma obecnie dwa plany zarządzania, których nie można przyjąć. Komisja nie może przedłożyć dalszych planów, które są pilnie potrzebne w interesie naszych rybaków oraz naszych mórz; plany te są od dawna gotowe i leżą w szufladzie. To sytuacja nie do przyjęcia. Wzywam prezydencję belgijską oraz przyszłą prezydencję węgierską do niezwłocznego rozpoczęcia negocjacji z Parlamentem, abyśmy mogli znaleźć rozwiązanie. Jesteśmy gotowi do rozmów. Dziękuję bardzo.
Edward Scicluna
na piśmie - Należy pamiętać, że kryzys w strefie euro to przede wszystkim kryzys związany z długiem państwowym, zaostrzony przez dwa ważne zdarzenia. Jednym był ratunek dla prywatnych instytucji finansowych, w wyniku którego długi prywatne przejęto i włączono do długu państwowego, a drugim - pakiety bodźców wykorzystywane przez rządy, by zahamować recesję. Ignorujemy te dwie kwestie i traktujemy wszystkie kraje, jak gdyby były grupą beztroskich lekkoduchów wygrzewających się w śródziemnomorskim słońcu. Jakikolwiek mechanizm, który wdrożymy, by zapobiegać kryzysom i doprowadzić do ożywienia, powinien uwzględniać fakt, że w normalnych czasach kraje wdrażały plany redukcji deficytu, a więc i długu. Krnąbrne kraje były wówczas wyjątkiem, nie regułą. Zdecydowanie powinniśmy wzmocnić mechanizm nadzoru i wprowadzić uzasadnione sankcje, ale nie powinniśmy tracić z oczu tego, co pragniemy osiągnąć w perspektywie średniookresowej: wzrostu i zatrudnienia. Celów tych nie osiągniemy przez sankcje i narzucane działania oszczędnościowe. W tym celu trzeba zrozumieć, jak powstaje nierównowaga i jak się ją zmniejsza, a następnie współpracować, by osiągnąć te cele. Tego oczekują od nas obywatele UE.
Silvia-Adriana Ţicău
Podczas szczytu Rady Europejskiej, który odbędzie się 16 i 17 grudnia, zostaną omówione i przyjęte środki wymagane w celu wzmocnienia filara gospodarczego unii gospodarczej i walutowej oraz konsolidacji stabilności finansowej UE. W tym kontekście musimy również przyjrzeć się środkom wymaganym w celu zapewnienia, aby europejski system bankowy mógł finansować gospodarkę europejską, a zwłaszcza małe i średnie przedsiębiorstwa.
Obywatele Europy oczekują od instytucji UE bardziej zdecydowanych działań nie tylko w celu przywrócenia stabilności finansowej, ale zwłaszcza powrotu na ścieżkę trwałego wzrostu gospodarczego.
W 2008 roku ubóstwo i wykluczenie społeczne zagrażały 116 milionom Europejczyków. Liczba ta wzrosła wskutek kryzysu gospodarczego i finansowego - najbardziej narażeni na ubóstwo i wykluczenie społeczne są ludzie młodzi oraz w podeszłym wieku.
Podstawową kwestią dla obywateli Europy pozostaje utrzymanie miejsca pracy i zapewnienie sobie godnego standardu życia. Kryzys gospodarczy i finansowy wywarł poważny wpływ na budżety krajów, powodując zapaść systemów edukacji, opieki zdrowotnej oraz zabezpieczenia społecznego. Nadeszła pora, aby UE wdrożyła środki wymagane w celu zapewnienia trwałego wzrostu gospodarczego poprzez inwestycje w politykę przemysłową, która tworzy miejsca pracy i gwarantuje konkurencyjność, jak również poprzez odpowiednie inwestycje w badania, edukację i ochronę zdrowia.
