Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?
Ik deel u mee dat het Bureau bezwaar maakt tegen het feit dat niet werd overgegaan tot de verbetering van de Spaanse versie van de resolutie-Folias over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van de overige instellingen, zoals gevraagd was tijdens de stemming. De vertaaldiensten zullen dus overgaan tot de aanpassing van de tekst van paragraaf 19 van de resolutie aan de oorspronkelijke tekst in het Grieks.
(De notulen worden goedgekeurd)

Diervoeding/Plantaardige eiwitten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0079/2001) van de heer Graefe zu Baringdorf, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 79/373/EEG betreffende het verkeer van mengvoeders en tot intrekking van richtlijn 91/357/EEG van de Commissie (13292/1/2000 - C5-0002/2001 - 2000/0015(COD))
de verklaring van de Commissie over de stimulering van de productie van plantaardige eiwitten.
Het woord is aan de heer Graefe zu Baringdorf.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, waarde collega' s, dit is nog eens een staaltje "politieke ontwikkeling" ! Een "open vermelding" - en ik hoef niet op de details in te gaan - betekent volgens het Parlement dat op de zak moet staan wat erin zit, en wel op een duidelijke, niet mis te verstane manier. Dit is in 1979 veranderd in een verdekte vermelding en sedertdien woedt het conflict hierover. Dit conflict speelt zich echter niet alleen in de lidstaten af, maar loopt ook al geruime tijd in het Parlement en de Commissie.
De bevoegde diensten van de Commissie hebben, tot op het moment van indiening van hun voorstel, ons aan het verstand proberen te brengen dat hun voorstel een open vermelding behelsde. Die mening hebben zij daarna echter aan de hand van hun eigen voorstel herroepen. Wij hebben toen in het Parlement dit goede voorstel met enkele verbeteringen - wij wilden bijvoorbeeld een positieve lijst - goedgekeurd. Daarna is het voorstel naar de Raad gegaan en daar heeft men zich zozeer in allerlei bochten gewrongen dat uiteindelijk iets uit de bus is gekomen dat meer de richting van een halfopen vermelding uitging. Wij hadden van de Raad trouwens niet anders verwacht, maar waren wel teleurgesteld over het gedrag van de Commissie. Zij heeft haar verstandige voorstel, waarin sprake was van een verplichte open vermelding, uiteindelijk aan de opvattingen van de Raad aangepast.
In de tussentijd kreeg de rapporteur alle bonden over de vloer die op dit gebied actief zijn: de coöperaties, vooral de bond van de mengvoederindustrie, en de boerenbond van Duitsland. Iedereen probeerde mij duidelijk te maken dat een open vermelding eigenlijk niet mag, en ook niet toepasbaar is. Nadat de bonden echter in het Parlement bot vingen, zijn zij naar de Raad gegaan, en de Raad reageerde hier, evenals de Commissie - zoals ik zojuist al zei - wel op.
De situatie is nu dat wij een verdekte, een halfopen vermelding hebben. Het is interessant aan te tekenen dat daaraan ook de toenmalige minister van Landbouw van de Bondsrepubliek heeft meegewerkt. Hij heeft zich toen echter notulen laten geven waarin stond dat hij eigenlijk een open vermelding wilde. Toen Duitsland midden in de turbulenties van de BSE-crisis zat, schreef deze minister mij dat ik als rapporteur en voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling de plicht had ervoor te zorgen dat de open vermelding er onvoorwaardelijk door zou komen. Dat was dezelfde minister die eerder had ingestemd met de halfopen vermelding. Dat was dus een prachtig staaltje politieke cultuur.
Nu is de situatie in de lidstaten en vooral ook in Duitsland inmiddels veranderd: er is een hoop opwinding over BSE en nu komen al degenen die voordien op de rem stonden bij ons en verlangen dat wij de open vermelding doorzetten. Dat is nu onze taak. Wij zullen - en dat is ook mijn voorstel - vasthouden aan het oorspronkelijk voorstel van de Commissie en onze amendementen. Wij, het Parlement, zullen de open vermelding doorzetten. Wij zullen met de Raad onderhandelen en indien nodig zullen wij het ook op een botsing laten aankomen in het Parlement. Wij zullen de Raad de verantwoordelijkheid in de schoenen schuiven als dat wat inmiddels alle fracties willen, er niet doorkomt.
Daarom zult u, heren commissarissen, die zich hiermee bezig moet houden, ervan moeten uitgaan dat dit Parlement, voor zover ik dat kan overzien, mijn voorstel zal aannemen. Ik hoop dat wij de Commissie aan onze zijde zullen hebben en dat u in de onderhandelingen die nu met de Raad moeten beginnen - wij bevinden ons hier immers in de medebeslissingsprocedure - als echte bemiddelaars zult optreden en ook ons standpunt zult ondersteunen! Wij zitten nu op het juiste spoor. Wij willen een glasheldere, open vermelding, evenals een positieve lijst. Mijnheer Byrne, wij geven in ons amendement de Commissie een doel aan. Wij willen dat de Commissie nog voor het einde van het jaar - wij weten namelijk dat dit niet op stel en sprong kan - een voorstel doet en daarin aangeeft welke kant men uit kan gaan. U ziet dat wij ook hier bereid zijn tot compromissen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, ik zal nu niet ingaan op hetgeen de heer Graefe zu Baringdorf zojuist heeft gezegd. Daarop zal de heer Byrne aan het einde van het debat reageren. Ik wil enkel een verklaring afleggen over het vraagstuk van het zogenaamde eiwittekort. De Landbouwraad heeft op 4 december van het vorig jaar de Commissie gevraagd een analyse te maken van de marktsituatie van eiwitrijke planten en uit die analyse de noodzakelijke conclusies te trekken. Daarbij werd tevens duidelijk gemaakt dat de eventuele voorstellen van de Commissie zich binnen het kader van de in Berlijn afgesproken financiële vooruitzichten moesten bewegen.
De Europese Raad van Nice heeft enkele dagen later deze opdracht aan de Commissie nader toegelicht en aangedrongen op een gedetailleerde analyse van de vraag- en aanbodsituatie van oliehoudende en eiwitrijke gewassen, met volledige inachtneming van de financiële voorschriften van Berlijn. De Commissie heeft deze opdracht met genoegen aanvaard. Zij heeft de aan de orde gestelde vraagstukken diepgaand onderzocht en het resultaat in een werkdocument en een mededeling aan de Raad en het Parlement samengevat. Waar gaat het om?
In het jaar 2000 werd in de Europese Unie ongeveer 3 miljoen ton diermeel geproduceerd. Ongeveer een half miljoen ton daarvan werd naar derde landen geëxporteerd en nog eens een half miljoen ton werd gebruikt voor de vervaardiging van voer voor huisdieren. De resterende hoeveelheid, ongeveer 2 miljoen ton, werd gebruikt voor de productie van varkens- en pluimveevoer. Met het besluit van de Raad van 4 december van vorig jaar werd het gebruik van dat voer, van dergelijke dierlijke eiwitten, verboden voor alle gebruiksdieren. Zoals bekend gold dat verbod tot op dat moment alleen voor herkauwers.
De kernvraag luidt nu of men deze hoeveelheid diermeel probleemloos kan vervangen door plantaardige eiwitten, en hoe een dergelijke vervanging het best kan geschieden. Als wij een juist beeld willen hebben van de veranderde vraag naar veevoer, moeten wij in eerste instantie onze blik vestigen op de ontwikkeling van het vleesverbruik en de vleesproductie. De analyse in het werkdocument gaat uit van de veronderstelling dat het rundvleesgebruik per hoofd zich, na de ervaringen met de BSE-crisis in het jaar 1996, pas in de komende drie à vier jaar zal herstellen. Dat kan echter een verhoging van het gebruik alsmede van de productie van varkens- en pluimveevlees betekenen. Er zijn dus twee factoren die de vraag naar voeders voor de varkens- en pluimveeproductie bepalen: enerzijds het ontbrekende diermeel en anderzijds de te verwachten productiestijging.
Voor de vervanging van diermeel in varkens- en pluimveevoer komt in eerste instantie sojaschroot in aanmerking, en daarnaast ook koolzaad- en zonnebloemschroot, voedererwten, tuin- en veldbonen en niet-bittere lupinen. Hiervoor komen echter ook granen in aanmerking, ofschoon het eiwitgehalte van granen betrekkelijk gering is. In de praktijk wordt de samenstelling van voeders bepaald door de prijs van de grondstoffen, de beschikbaarheid daarvan en allerlei technische vereisten.
Men kan moeilijk voorspellen wat het gecombineerde effect zal zijn van al deze variabelen, en het is nog moeilijker een onderscheid te maken tussen enerzijds de gevolgen van het verbod voor de veranderingen in de aanpassingspatronen van de markt en anderzijds de gevolgen van andere politieke maatregelen. Bij de huidige prijsverhouding tussen granen en soja kunnen wij met name drie reacties verwachten van de veevoederindustrie en de landbouwers. Ten eerste, daar de prijs voor schroot van oliehoudende zaden betrekkelijk hoog ligt ten opzichte van de graanprijs, zal men geneigd zijn het aandeel eiwitrijke voederbestanddelen te beperken tot het fysiologisch absoluut noodzakelijke niveau. De totale hoeveelheid van ruwe eiwitten in diervoeders zal bijgevolg dalen in vergelijking met de afgelopen jaren, en vooral in vergelijking met de jaren 1998 en 1999, toen de sojaprijs extreem laag was.
Ten tweede zal het graanaandeel in diervoer waarschijnlijk groter worden. Granen zijn weliswaar in eerste instantie een energieleverancier en niet zozeer een eiwitleverancier, maar met een gemiddeld eiwitgehalte van 10 à 12% zal de extra hoeveelheid granen van 5 miljoen ton, die dit jaar in vergelijking met vorig jaar als veevoer zal worden gebruikt, ook ongeveer een half miljoen ton ruwe eiwitten opleveren.
Ten derde zullen de dan nog bestaande gaten voornamelijk worden opgevuld met extra import van sojaschroot. Aangezien de totaal gebruikte hoeveelheid licht is gedaald, evenals de uit granen bestaande toegevoegde hoeveelheid, zal de behoefte aan soja waarschijnlijk ongeveer 1 à 1,5 miljoen ton bedragen.
Welke opties hebben wij onderzocht om dit te verwachten gat te dichten? Ten eerste zijn wij nagegaan of het mogelijk is het steunbedrag voor oliehoudende zaden op te trekken tot 74 euro per ton, in plaats van - zoals in het kader van Agenda 2000 is besloten - dit op hetzelfde niveau als dat voor granen te handhaven, te weten 63 euro per ton. Het nadeel van deze optie is dat hierdoor opnieuw de speciale productiesteun voor oliehoudende zaden wordt ingevoerd en deze productie dus weer onder het in het Blair House-akkoord afgesproken plafond komt te vallen. Bovendien moeten wij bij deze optie ongeveer 1.270 euro per ton sojaschrootequivalent meer aan extra steun betalen, dat wil zeggen zes keer zoveel als de huidige kostprijs van sojaschroot. De begrotingskosten zouden aldus voor deze optie ongeveer 475 miljoen euro per jaar bedragen.
Ten tweede hebben wij de mogelijkheid onderzocht om het steunbedrag voor erwten, bonen en niet-bittere lupinen met 6 euro te verhogen. Wij hebben gekozen voor 6 euro omdat een dergelijke verhoging wordt gedekt door de WTO-vredesclausule. Uit de simulaties blijkt dat bij de huidige prijsverhouding tussen eiwitgewassen en granen deze verhoging slechts tot een zeer beperkte uitbreiding van de ingezaaide arealen zou leiden. Daar deze hogere steun bovendien voor de totale teelt zal moeten worden betaald, ontstaan aanzienlijk meer uitgaven, veel meer dan gerechtvaardigd zou zijn indien enkel uitgegaan wordt van de prijs van de extra soja-import.
Ten vierde hebben wij onderzocht welke gevolgen zullen voortvloeien uit de beplanting van braakgelegde arealen met eiwitrijke gewassen. Als op braakland producten worden geteeld die op de markt in concurrentie staan tot granen en oliehoudende zaden, komt de blue box-rangschikking van de premies per hectare in de graanproductie waarschijnlijk op de helling te staan. Daar komt nog bij dat een dergelijke stap internationaal op scherpe kritiek zou stuiten.
Tot slot hebben wij nog de mogelijkheid onderzocht de gegarandeerde maximumhoeveelheid van grasmeel en droogvoeders op te trekken, in combinatie met een daling van de steun per ton. U weet echter allen dat droogvoeders in eerste instantie voor herkauwers worden gebruikt en niet voor varkens en pluimvee. Ons probleem betreft echter vooral de varkens- en pluimveehouderij. Bovendien is het nog maar de vraag of een verhoging van de gegarandeerde maximumhoeveelheid met 10% inderdaad zal leiden tot een stijging van de geproduceerde hoeveelheid. In het bedrijfsjaar 2000/2001 rekenen wij al met een overschot aan droogvoer van 12%. Hoogstwaarschijnlijk zal de stijging van de gegarandeerde maximumhoeveelheid voornamelijk gebruikt worden voor het afdekken van de voorhanden overschotten.
Op grond van deze overwegingen zijn er economisch gezien dus geen overtuigende redenen om nieuwe steunmaatregelen voor de eiwitproductie te nemen of de bestaande steunmaatregelen uit te breiden. Sojaschroot is op de wereldmarkt in voldoende mate beschikbaar en vormt geen probleem. Integendeel, de extra benodigde hoeveelheden zullen slechts leiden tot een verhoging van de import met 3 à 5%. Door de uitbreiding van de sojaproductie in Zuid-Amerika en de VS zal veel meer sojaschroot op de markt komen dan de Europese Unie kan absorberen. Afgezien daarvan komt ook in de huidige ontwerpbegroting niet de marge voor om een van de genoemde opties in praktijk te brengen.

Mayer, Xaver
Mijnheer de Voorzitter, heren commissarissen, dames en heren, commissaris Fischler heeft zojuist enkele opmerkingen gemaakt over het eiwittekort en over de verschillende opties die in de EU voorhanden zijn. Ik ben evenwel van mening, mijnheer de commissaris - en dat weet u ook - dat de Landbouwcommissie met het verslag-Auroi ook een duidelijk signaal wilde geven, namelijk dat meer steun moet worden gegeven aan de teelt van eiwithoudende gewassen op braakland. Ik ben ervan overtuigd dat het Parlement die lijn moet volgen.
Ik kom nu echter terug op het eerste thema. De voorzitter van de Landbouwcommissie, de heer Graefe zu Baringdorf, heeft gezegd dat de manier waarop al die jaren is omgegaan met het vraagstuk van de veevoerproductie een schoolvoorbeeld was. De manier waarop hier verschillende standpunten op verschillende tijdstippen zijn weergegeven, is inderdaad weergaloos. Het was touwtrekkerij, een zaak met vele haken en ogen, een niet altijd rechte weg, maar mijns inziens zijn wij nu op het juiste spoor. Wij hebben de kans blijk te geven van transparantie; wij hebben de kans duidelijk te maken dat wij niet alleen aandringen op transparantie, maar deze ook zelf hard maken. Wij zijn hier geconfronteerd met vijandigheden, met eisen van het bedrijfsleven. Daartegen hebben het Parlement en de vertegenwoordigers van het Parlement altijd met duidelijke meerderheid weerstand weten te bieden. Ook hier heeft het Parlement van meet af aan duidelijk gemaakt dat het naar transparantie streeft.
Bij de productie van mengvoeders wordt gemengd; overal waar gemengd wordt moet men een oogje in het zeil houden, of het nu gaat om kaartspelen of om de levensmiddelenproductie in het algemeen. Men moet heel goed oppassen, en wij hebben hier opgepast. Het is ook goed dat wij deze transparantie - u glimlacht nu, commissaris Fischler - duidelijker dan in het verleden waarborgen. De heer Graefe zu Baringdorf heeft ook gesproken over de halfopen vermelding. Dat was in de afgelopen jaren iets bijzonders. Mijns inziens was het beter geweest niet te spreken over een verdekte, maar over een halfverdekte vermelding. Dat zou misschien meer hebben losgemaakt in de richting die wij willen.
Transparantie en ook de eis van een positieve lijst - en dit is een verbetering van het Commissievoorstel - zijn noodzakelijke dingen. Ik neem hier een voorbeeld uit een andere levensmiddelengebied: het Reinheitsgebot voor bier, dames en heren! Al in 1516 werden in Beieren zuiverheidsvoorschriften uitgevaardigd en in een wet opgenomen. Dat was een goed voorstel uit Beieren. Wat toen op tafel kwam was een positieve lijst! Zulk een positieve lijst moeten wij ook nu op tafel leggen!

Kindermann
 Mijnheer de Voorzitter, commissaris Fischler, geachte collega' s, de Raad heeft in zijn gemeenschappelijk standpunt geen volledig open vermelding opgenomen. Daarin komt slechts een heel dun compromis voor, inhoudende dat alleen de gewichtspercentages in de vorm van marges moeten worden aangegeven. Dit strookt niet met een grote mate van transparantie bij de productie van veevoeders, waar wij hier al zo vaak op hebben aangedrongen.
De landbouwers weten dus ook niet welke en hoeveel basisproducten in de verschillende ingrediënten van veevoerders zijn opgenomen. Daarom geven wij als socialistische fractie steun aan de aanbeveling van de rapporteur: hij neemt stelselmatig de open vermelding van de ingrediënten in de tekst van de ontwerprichtlijn op. Afgezien daarvan blijft hij hameren op een positieve lijst waarin alle toegelaten ingrediënten zijn opgenomen. Hij wil dan ook dat de Commissie voor het einde van 2001 een wetgevingsvoorstel op tafel legt; ook daar zijn wij het mee eens. Is het dan echt zo moeilijk om een lijst met toegelaten ingrediënten op te stellen? Men weet in feite toch wat in de verschillende veevoeders moet zitten. Of misschien weten wij echt van toeten noch blazen, en dan denk ik aan hetgeen is gezegd.
De rapporteur stelt voor acht maanden uit te trekken voor de opstelling van een dergelijke lijst. Mijns inziens moet dat volstaan. Bovendien is deze lijst hoogstnoodzakelijk. Men is immers ook in de toekomst aangewezen op industrieel vervaardigde veevoerders. Dieren hebben namelijk net als mensen een evenwichtige voeding nodig. Alleen water, hooi en granen, zoals enkelen - met hun gedachten aan vroeger - voorstaan, strookt niet meer met de huidige voorwaarden in de landbouwproductie, en is mijns inziens ook verre van realistisch. Aangezien veevoeders de belangrijkste factor zijn in de vleesproductie moeten wij ervoor zorgen dat deze veevoeders veilig zijn. Hoe kunnen wij anders een doeltreffende oplossing vinden voor het probleem van het nog immer slinkende vertrouwen van de consumenten in het voedingsmiddel vlees?
Algemeen gesproken doet de Raad er goed aan de amendementen van het Parlement ongewijzigd over te nemen en daarmee kenbaar te maken dat hij van de fouten in het verleden heeft geleerd. Wij kunnen niet altijd wachten tot het kalf verdronken is en daarna de put dempen, ofwel symptomen bestrijden. Wij moeten de problemen op meer principiële wijze aanpakken. Mijns inziens zijn wij met onze voorstellen absoluut op de juiste weg.

Paulsen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, in het algemene debat hoor ik dikwijls opmerken dat het de boeren zijn die hun vee gestorven koeien als voeder geven. Dat hebben ze helaas inderdaad gedaan, maar de boeren hebben in onze tijd, met het huidige systeem, niet de mogelijkheid exact te weten wat ze hun dieren geven.
Nu we het dan toch over de voeder- en levensmiddelenketen hebben, we moeten ervoor zorgen dat de hele keten, van A tot Z, doortrokken is van een aantal begrippen - openheid, toezicht en informatie. Er is een keten met vele schakels ontstaan, met grote afstanden tussen de onderlinge schakels. Dat geldt ook voor voeders. Een gewone boer die voeders koopt heeft op dit moment redelijkerwijs niet de mogelijkheid om te weten wat er in zit, of hij nu een klein of een groot bedrijf heeft. Hij heeft geen laboratorium tot zijn beschikking, en in aanmerking genomen hoe voeders er tegenwoordig uitzien, kunnen noch het uiterlijk en de geur noch de smaak hem enige informatie over de inhoud geven. Daarom heeft de boer aanzienlijk meer openheid en aanzienlijk nauwkeuriger informatie nodig. Naar mijn idee is dit voorstel veel te gecompliceerd; ik denk dat we op termijn ietwat eenvoudiger gemeenschappelijke regels voor voeders en levensmiddelen zouden moeten kunnen vinden, die zowel voor de boer als voor de uiteindelijke consument van de levensmiddelen wat begrijpelijker zijn, bijvoorbeeld een lijst van ingrediënten die naar percentage is gerangschikt of exacte informatie op verzoek. In de huidige situatie, waarbij we ons in het beginstadium van dit food safety-proces bevinden, zal de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij echter voor dit verslag stemmen.

Jové Peres
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Graefe zu Baringdorf feliciteren en namens mijn hele fractie onze steun uitspreken voor zijn voorstellen.
Mijnheer de commissaris, ofschoon de laatste tijd schuchtere voorstellen worden gedaan over de mogelijkheid om de productie van plantaardige eiwitten te bevorderen, pleegt de Commissie de moeilijkheid daarvan te onderstrepen door zich te beroepen op twee argumenten: de kosten en de akkoorden met de Verenigde Staten.
Laten we echter niet vergeten dat er een nauw verband bestaat tussen granen en eiwithoudende gewassen. De begrotingsmiddelen voor eiwithoudende gewassen zijn lachwekkend in vergelijking met die voor granen, en als de Verenigde Staten eisen hebben gesteld met betrekking tot eiwithoudende gewassen, komt dat omdat ze in ruil daarvoor de hoge exportrestituties voor communautaire granen hebben geaccepteerd. Met andere woorden, de eiwitgewassen lijden ook onder de gevolgen van de structuur van het GLB, en als men het evenwicht zou herstellen tussen de steun voor de respectieve teelten, zou de productie van eiwitgewassen verhoogd kunnen worden.
Aan de andere kant moet de bijdrage van leguminosen aan de biodiversiteit, de vermindering van het gebruik van stikstofmest en de bodembescherming naar waarde worden geschat.
Ten slotte, geachte afgevaardigden, moeten nog andere belangrijke argumenten in aanmerking worden genomen: thans zijn we voor 75% van onze behoeften op het gebied van plantaardige eiwitten afhankelijk van invoer. Dit is een onaanvaardbaar strategisch nadeel en het betekent de aanvaarding van genetisch gemodificeerde organismen in ons voedsel.
Geachte afgevaardigden, wij vinden dat de Commissie werk moet maken van de herziening van de Blair House-akkoorden.

Poli Bortone
Mijnheer de Voorzitter, ik zeg u meteen dat het standpunt van de Commissie niet aanvaardbaar is, noch vanuit het gezichtspunt van het inkomen van de landbouwers noch vanuit het gezichtspunt van de bescherming van de gezondheid van consumenten. Het is duidelijk dat men de Blair House-akkoorden, die beperkingen opleggen aan het productieareaal van de Gemeenschap, niet ter discussie wil stellen. We bevinden ons in een paradoxale situatie: enerzijds is door het verbod op het gebruik van diermeel in veevoeder de vraag naar plantaardige eiwitten gestegen, anderzijds voorziet men vanaf het volgende landbouwseizoen een aanzienlijke reductie van de teelt van eiwithoudende gewassen. Wij vinden dat de teelt van deze gewassen gegarandeerd moet worden, ter bescherming van de veehouders en van de kwekers van oliehoudende zaden. De Commissie moet een uitputtend verslag indienen over de gevolgen van de besluiten van Agenda 2000 voor het verloop van het productieareaal dat in de verschillende productiegebieden van de Gemeenschap voor de teelt van oliehoudende zaden wordt benut, plus een voorstel voor een verordening betreffende de etikettering van diervoeder dat GGO' s bevat.
We zijn van mening dat de productie van plantaardige eiwitten adequaat moet worden gestimuleerd in het belang van het milieu, van de vleesconsument die de vleesproductiesector in de Gemeenschap moet kunnen vertrouwen en van de sector oliehoudende zaden, die speciale investeringen heeft gedaan en nu een aanzienlijke inkrimping van de werkgelegenheid riskeert. Het is zorgwekkend dat de Commissie beweert dat het goedkoper is meer soja te importeren. Economische argumenten zijn in dit geval in scherp contrast met de belangen van de communautaire landbouwsector, vooral met het waarborgen van de gezondheid en het vertrouwen van de burger, en dat is niet in geld uit te drukken. Gisteren is door dit Parlement een amendement aangenomen dat luidt: "De gezondheid mag niet als handelswaar worden beschouwd die als zodanig onderworpen is aan politieke of financiële compromissen" . Vandaag leren we van de Commissie dat die stelling niet opgaat.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, heren commissarissen, het Europees Parlement heeft deze week wel iets weg van het kabinet van farao Ramses, de farao die in de oudheid het joodse volk niet uit Egypte wilde laten gaan. Ik stel me zo voor dat in het kabinet van die farao dagelijks de plagen werden besproken die het land troffen, net zoals deze week hier in Straatsburg eerst de uitbraak van mond- en klauwzeer is besproken en vanmorgen het gevolg van BSE op de agenda staat.
Europa houdt natuurlijk geen volk tegen zijn wil vast, maar toch kunnen we de plagen die onze landbouw treffen niet zomaar afwimpelen. Het vraagt om een herbezinning op ons landbouwbeleid en een overweging van de normen waarop dat beleid stoelt. In het mond- en klauwzeerdebat heb ik gezegd dat dieren, als schepselen Gods, meer zijn dan productie-eenheden. Die uitspraak herhaal ik in het licht van het feit dat wij hebben toegestaan dat herbivoren, planteneters dus, hun eigen soortgenoten te eten kregen. We hebben ze tot kannibalen gemaakt.
Collega Graefe zu Baringdorf merkt in zijn verslag terecht op dat boeren recht hebben op juiste informatie over de ingrediënten van het veevoer. De Raad wil het etiketteren overlaten aan de voedermiddelenindustrie. Tegelijkertijd stelt hij voor dat een boer bij navraag recht heeft op volledige informatie van de industrie. Dat is compleet dubbelzinnig: als de boer recht heeft op volledige voederinformatie, is het niet meer dan logisch dat die informatie hem zonder belemmeringen bereikt.
Van stable to table wordt in het Nederlands vrij vertaald met van boer tot bord. In die vertaling wordt de verantwoording voor het voedselproces ondubbelzinnig bij de boer gelegd. Om die verantwoording te kunnen dragen moet de boer zonder omwegen kunnen beschikken over informatie over het veevoer waarmee hij zijn dieren voedt.
Het sinds december 2000 geldende verbod op het gebruik van diermeel in veevoer leidt tot een tekort aan eiwitaanbod in het veevoer. Alternatieven voor dierlijk eiwit zijn onder meer soja en andere oliehoudende en eiwitrijke gewassen. In de bevindingen van het onderzoek naar alternatieven, die commissaris Fischler hier vanmorgen schetst, wordt geadviseerd soja van de wereldmarkt in te voeren. Andere alternatieven worden afgeschilderd als te duur en marktverstorend. Een reëel probleem bij de import van soja is dat we geen zicht hebben op de productiemethode. Ik betwijfel ten zeerste of we echt beter af zijn als we onze dieren in plaats van diermeel genetisch gemodificeerde soja voeren.
De BSE-crisis stelt ons voor nieuwe dilemma' s. Het excuus dat de Europese Unie haar areaal oliehoudende gewassen niet mag uitbreiden vanwege WTO-afspraken is onhoudbaar. Het is een reden te meer deze WTO-regels open te breken. Het gemak waarmee de Commissie de verbouw van oliehoudende en eiwitrijke gewassen op braakliggende landbouwgronden afwijst, betreur ik. Dat braaklegging bedoeld is voor productiebeperking van onder meer granen is duidelijk. Onduidelijk is echter waarom bij een toenemende vraag naar eiwit op de Europese markt ook de productie daarvan moet worden beperkt.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, in de loop van de jaren is het tekort aan eiwithoudende gewassen in de Unie fors toegenomen tot 35 miljoen ton in 2000. De BSE-crisis en het verbod op diermeel hebben dit tekort de afgelopen maanden met 300.000 ton per maand doen stijgen.
Wat stelt de Commissie voor hiertegen te doen? Welnu, zij stelt voor om geen enkele gerichte maatregel te nemen en de ontbrekende eiwitten te kopen bij de grootste aanbieder, in de grote mondiale supermarkt van de landbouwoverschotten. Ik zie echter minstens drie redenen om deze gelatenheid, deze verwaarlozing te weigeren. De eerste is dat de voedselveiligheid op het spel staat. Voor een zo belangrijk product is het essentieel te streven naar zelfvoorziening. De tweede reden houdt verband met de voordelen van plantaardige eiwitten voor het milieu: biodiversiteit, gewasrotatie, stikstofbalans. De derde reden is de noodzaak aan de vraag van de consument naar meer traceerbaarheid en zichtbaarheid te voldoen. De middelen zijn er: bevordering van biobrandstoffen, veiligheidsregels voor oliehoudende gewassen, extra subsidie voor eiwithoudende gewassen, intensivering van overheidsonderzoek of steunregelingen voor milieubewuste landbouwbedrijven die voederleguminosen in de rotatie invoegen.
Het is in deze daadkrachtige en verantwoorde richting, mijnheer de Voorzitter, dat ik de Commissie graag zou zien bewegen, in plaats van alleen maar commerciële kortetermijnoverwegingen aan te voeren om de invoer van afvalsoja uit Amerika of Argentinië te rechtvaardigen.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, heren commissarissen, dames en heren, de Europese landbouw zit door de BSE en de mond- en klauwzeer diep in de put. Ik vertel ook niets nieuws als ik zeg dat maatregelen nodig zijn om de crisis zo snel mogelijk te overwinnen. Alleen over de vraag welke maatregelen nodig zijn lopen de meningen uiteen.
Het uitgangspunt is het verbod op diermeel in veevoeders. Dit verbod is noodzakelijk omdat wij met een vertrouwenscrisis zijn geconfronteerd. Laat echter wel duidelijk zijn dat het hierbij niet alleen gaat om een crisis van het systeem in deze sector: het is noodzakelijk maatregelen te treffen om het vertrouwen van de consument te herwinnen. Het verbod op diermeel is een dergelijke vertrouwenwekkende maatregel. Daarnaast moet er echter ook een Europees eiwitplan komen. Dit eiwitplan moet voorkomen dat Europa afhankelijk wordt van eiwitimport uit derde landen. Deze importproducten bevatten immers genetisch gemodificeerde soja. Wij moeten dus een model vinden dat de Europese boeren in staat stelt het hoofd te bieden aan de nieuwe vereisten.
Ik zie deze ingewikkelde problematiek ook in verband met de WTO. Het voorstel van de Commissie, waarin alleen sprake is van de teelt van peulvruchten voor biologische landbouwers, gaat voor mij lang niet ver genoeg. Ik geef derhalve steun aan de lijn van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, volgens welke deze teelt kan worden toegestaan op braakgelegde grond, en wel aan landbouwers die deelnemen aan de milieumaatregelen van verordening 1257/99.
Als wij vertrouwenwekkende maatregelen willen, moeten wij ook aandringen op een open vermelding en een positieve lijst met alle veevoederproducten. Mijns inziens kunnen wij uit deze diepe crisis geraken als wij eerlijk met de consumenten omgaan. Dan kunnen wij ook tegemoetkomen aan de dramatische situatie van de landbouwers en het voortbestaan van vele landbouwbedrijven garanderen. Ik hoop derhalve dat ook het bedrijfsleven hier steun aan geeft en zonder meer instemt met een verklaring. Als er namelijk in zit wat erop staat, kan ook de industrie hier geen enkel probleem mee hebben.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Schierhuber.
Ik geef nu het woord aan mevrouw Rodríguez Ramos. Ik ben blij dat ze opnieuw in ons midden is en feliciteer haar namens het Parlement met haar recente moederschap.

Rodríguez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wat de mededeling over de productie van plantaardige eiwitten betreft, sluit ik mij aan bij hetgeen mijn collega's in dit Parlement hebben gezegd. De studie van de Commissie is teleurstellend, omdat er te weinig ambitie uit spreekt en er louter wordt gekeken naar de economische aspecten.
In de Europese Unie bestaat een groot tekort aan plantaardige eiwitten, als gevolg van de Blair House-akkoorden waarin we ons hebben verbonden tot een productievermindering van onze plantaardige eiwitten terwijl onze veestapel werd gevoed met diermeel van kadavers. Tegen die achtergrond hadden we in deze studie een bredere en ambitieuzere aanpak verwacht van de Commissie. Zoals reeds is gezegd, wordt er geen rekening gehouden met de belangrijke strategische gevolgen van het feit dat de Europese veehouderij voor de bevoorrading van plantaardige eiwitten afhankelijk is van de invoer uit derde landen en dat deze invoer bijna uitsluitend bestaat uit genetisch gemodificeerde producten. Evenmin wordt rekening gehouden met de belangrijke bijdrage die een verhoging van de productie van eiwitrijke gewassen zou kunnen leveren aan het herstellen van het evenwicht en de capaciteit van de bevoorrading van plantaardige eiwitten over het hele grondgebied van de Europese Unie. Een hogere bevoorradingscapaciteit zou ongetwijfeld zeer bevorderlijk zijn voor de totstandkoming van een extensievere en kwalitatief hoogstaande veeteelt.
Kortom, in deze studie worden alle elementen terzijde geschoven die de grondslag van ons landbouwbeleid zouden moeten zijn: voedselkwaliteit, milieubescherming en -ontwikkeling en duurzaam beheer. Want er wordt ook met geen woord gerept over het feit dat de bevordering van deze teelten zou bijdragen tot de totstandkoming van een nieuwe economische activiteit in de landbouw en dat de boeren deze gewassen zelf kunnen gebruiken en verwerken voor de productie van veevoer, wat ook een aanzienlijke verhoging van het landbouwinkomen met zich mee zou brengen.
In ieder geval is wat de Commissie zegt niet waar, namelijk dat het beter is door te gaan met invoeren en afhankelijk te blijven van derde landen omdat dat goedkoper is. We weten uit ervaring dat wat economisch voordeliger is, niet de beste oplossing is.

Pesälä
Mijnheer de Voorzitter, heren commissarissen, het Europees Parlement zal in tweede lezing opnieuw voorstellen alle ingrediënten van mengvoeders en de hoeveelheden ervan te vermelden in gewichtspercentages, terwijl in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad wordt voorgesteld de inhoud binnen bepaalde marges uit te drukken.
Voor de producenten is de doelstelling van het Parlement toe te juichen. Hoe nauwkeuriger de gegevens over de inhoud van veevoeders, hoe beter. Men mag niet vergeten dat voor de veiligheid van veevoeders de manier van weergeven op zich niet van belang is. Belangrijker is dat alle grondstoffen van mengvoeders daadwerkelijk op het etiket staan en dat de grondstoffen voldoen aan de eisen die de regelgeving inzake veevoer stelt. Naar mijn mening moet in deze zaak snel een goed eindresultaat worden bereikt, omdat nieuwe regelgeving noodzakelijk is. Bij het overleg moet men daarom op flexibele wijze vooruitgang boeken en beseffen dat toezicht op naleving van de regelgeving een andere kant van de zaak is.
Het is duur en deels ook onmogelijk van de producenten van veevoeders te eisen dat elke zak veevoer tot in procenten nauwkeurig overeenkomt met de op het etiket aangegeven hoeveelheid en dat de autoriteiten dat controleren. Het belangrijkste van deze regelgeving is dat er strengere controle wordt geëist. Veiligheid wordt alleen gegarandeerd als men zich aan de regels houdt.
Wat betreft het idee van amendement 4 aangaande een lijst van toegestane stoffen moet men ook beseffen dat het hierbij gaat om een administratief zeer zware maatregel, aangezien de veevoeders die in alle EU-lidstaten worden gebruikt op één lijst moeten passen. Nu al bevat de communautaire regelgeving een lijst van verboden middelen en algemene kwaliteitseisen voor veevoeders. Naar mijn mening kan men over deze kwestie wel debatteren, maar men moet ook nog goed over de voor- en nadelen ervan nadenken.

Sturdy
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb waardering voor het verslag van de heer Graefe zu Baringdorf, maar ik heb er persoonlijk nogal moeite mee om er mijn volledige steun aan te verbinden. Ik vind het gemeenschappelijk standpunt van de Raad uitstekend. Ik wil graag even terugkomen op wat de heer Pesälä zojuist heeft gezegd: met welk probleem heeft de voedselindustrie vandaag de dag vooral te kampen? Meestal is dat fraude. Laten we eens terugkijken naar de recente verontrustende voedseltoestanden. Als we naar de mond- en klauwzeerepidemie kijken, dan zien we dat deze te maken had met een verkeerde verwerking van voedselresten. Als we naar de dioxinekwestie kijken, dan zien we dat er voldoende maatregelen zijn om zoiets te voorkomen. Het probleem is ontstaan door het illegale gebruik van olie in mengvoer. En dan hadden we nog de kwestie met rioolbezinksel in een bepaalde lidstaat alsmede de BSE-crisis, die alles te maken had met een verandering in de verhitting. Maar de wetgeving is er. Dit Parlement heeft als eerste en belangrijkste taak erop toe te zien dat de Commissie al het mogelijke doet om ervoor te zorgen dat de huidige wetgeving en het gemeenschappelijk standpunt worden nageleefd. Daarom doe ik allereerst een beroep op de Commissie om ons te beloven de hand te houden aan de huidige wetgeving.
Als ik dan nu naar de kwestie van de eiwitten kijk, zal het commissaris Fischler niet verbazen dat ik het niet helemaal eens ben met zijn standpunt ten aanzien van de vraag of we zelf eiwitten moeten produceren of dat we ze moeten importeren. Maar kan hij me enige garantie geven? Want ik heb begrepen dat de Europese Unie op dit moment bepaalde richtlijnen heeft voor de hoeveelheid genetisch gemodificeerde producten die mag worden ingevoerd en momenteel is dat, als ik me niet vergis, maximaal 1%. Kan de Commissie garanderen dat de soja die onder de huidige en toekomstige importregelingen in de Unie wordt ingevoerd, niet boven het maximum van 1% uitkomt?
In de Verenigde Staten gelden strenge maatregelen en bepalingen voor importproducten. Wij in de Europese Unie moeten deze bepalingen overnemen en erop toezien dat we dezelfde aanpak volgen.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, vandaag hebben wij de gelegenheid om nog een belangrijke kwestie met betrekking tot de veiligheid van voedsel te bespreken en dat is het vermelden van de basisproducten waaruit mengvoeders zijn samengesteld. Ik dank de heer Graefe zu Baringdorf, die zich zeer betrokken betoont bij dit onderwerp, voor het werk dat hij heeft gedaan.
Het onderhavige voorstel komt voort uit de gerechtvaardigde verwachtingen en eisen van zowel boeren als consumenten. Zo moeten veeboeren volledig op de hoogte worden gesteld van de samenstelling van mengvoeders die zij voor hun vee kopen. Een van de lessen van de dioxinecrisis was dat deze informatie vaak ontbrak. Dit is uiteraard niet bevredigend. Deze informatie moet beschikbaar zijn, niet alleen omwille van de transparantie, maar ook omdat het daardoor makkelijker is om producten op te sporen. De vermelding van de samenstelling van mengvoeders moet zo nauwkeurig zijn dat de veeboer een weloverwogen keuze kan maken uit het aangeboden voer, zoals velen van u ook al naar voren hebben gebracht.
Het verheugt mij dat in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad aan deze doelstelling tegemoet wordt gekomen. Hoewel het oorspronkelijke voorstel van de Commissie om uitvoerig en nauwgezet de hoeveelheden van alle ingrediënten te vermelden niet is gehonoreerd, is er toch een acceptabel compromis uit de bus gekomen. Naar mijn idee hebben we een uitstekend instrument om de bestaande regels voor de vermelding van ingrediënten van diervoeders te verbeteren. Met het gemeenschappelijk standpunt wordt bereikt dat de naam van alle ingrediënten exact wordt vermeld en dat de hoeveelheden tot op vijf procent nauwkeurig worden uitgedrukt. Ook dienen producenten op verzoek van de veeboer of de handelaar de exacte samenstelling van een mengvoeder op te geven.
Ik wil u er graag nog op wijzen dat de Raad vanaf het begin problemen heeft gehad om tot overeenstemming te komen. Een meerderheid van de lidstaten verzette zich tegen de verplichting om de exacte samenstelling van mengvoeders op het etiket te vermelden. Daarom heeft de Commissie het compromisvoorstel van het Franse voorzitterschap aanvaard, dat unaniem door alle lidstaten werd gesteund. Ik merk ook op dat de mate van veiligheid die het gemeenschappelijk standpunt ons biedt, overeenkomt met die waarnaar in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie werd gestreefd. Het belangrijkste is de aanwezigheid van een bepaald ingrediënt in het mengvoeder, niet zozeer de exacte hoeveelheid ervan. Exacte hoeveelheden hebben een commerciële waarde, maar houden niet direct verband met de bescherming van de volksgezondheid, en dat is waar het hier om gaat.
Ik wil de heer Graefe zu Baringdorf vragen nog eens goed na te denken over de opmerking die hij zojuist heeft gemaakt. Hij heeft gezegd dat hij, als de Raad zijn standpunt in dezen niet herziet, liever heeft dat zijn gehele voorstel wordt verworpen dan dat er een compromis over dit onderwerp wordt gesloten. Ik geloof dat ik het bij het rechte eind heb als ik zeg dat de volksgezondheid en de veiligheid van het voedsel verband houden met de aanwezigheid van bepaalde ingrediënten in mengvoeders en niet met de hoeveelheden ervan. Daar moeten we ons op concentreren, en we moeten niet het voordeel kwijtraken dat dit belangrijke stuk wetgeving biedt. We lopen het risico dat we onnodig een te hoge graad van nauwkeurigheid nastreven en op die manier onze eigen glazen ingooien.
Als de amendementen die de Commissie niet kan aanvaarden worden aangenomen, voorzie ik een langdurige en moeizame bemiddelingsprocedure waardoor de verbeteringen op de lange baan worden geschoven. Ik wil ook graag onderstrepen dat de amendementen die in eerste lezing door het Europees Parlement zijn aangenomen in het gemeenschappelijk standpunt zijn aanvaard, met uitzondering van het voorstel dat de Commissie een positieve lijst moet opstellen van voedermiddelen die in diervoeders mogen worden gebruikt. Dit voorstel past niet in de context van de etiketteringsrichtlijn. Voor zo'n positieve lijst moet eerst worden besproken hoe de criteria worden vastgesteld waaraan een product moet voldoen om in de lijst te worden opgenomen. Daarom ben ik van plan een haalbaarheidsonderzoek te laten verrichten naar de criteria aan de hand waarvan een dergelijke lijst kan worden opgesteld en de middelen die ervoor nodig zijn. Hierover kunnen we u naderhand verslag uitbrengen en eventueel kunnen we ook met een wetsvoorstel komen. Ik verwacht niet dat dit binnen de in het amendement genoemde termijn zal lukken. Helaas staan de middelen en andere prioriteiten van de Commissie ons niet toe om hier sneller werk van te maken.
Tot slot wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om het antwoord dat ik onlangs heb gegeven op een vraag van de heer Graefe zu Baringdorf inzake de mond- en klauwzeerkwestie enigszins bij te stellen en de notulen te rectificeren. De heer Graefe zu Baringdorf stelde dat de Commissie traag had gereageerd op de problemen die voortvloeiden uit de mond- en klauwzeerkwestie. Ik heb toen geantwoord dat de Commissie op 20 februari op de hoogte was gesteld van het uitbreken van de ziekte in het Verenigd Koninkrijk, dat we de volgende dag voorstellen aan de Commissie hadden gedaan en dat dat in mijn ogen eerder een alerte dan een trage reactie was.
Ik had hier nog iets aan moeten toevoegen. Dat is billijk ten opzichte van de ambtenaar van mijn directoraat-generaal die indirect kritiek kreeg van de heer Graefe zu Baringdorf. De heer Van Goethem heeft het bericht op 20 februari om half tien 's avonds ontvangen en om half elf diezelfde avond heeft hij een fax gestuurd aan alle betrokken ministers in de lidstaten van de Europese Unie. Ik wil deze extra informatie graag toevoegen aan het antwoord dat ik eerder heb gegeven en waarin ik heb aangegeven dat de kwestie de volgende dag direct onder de aandacht van de Commissie was gebracht. Misschien kan de heer Graefe zu Baringdorf de gelegenheid te baat nemen om zijn uitspraak over de trage reactie recht te zetten, niet om mij een plezier te doen, maar ten behoeve van de ambtenaren van mijn directoraat-generaal, die zeer hard werken en die in dit geval uitstekend hebben gehandeld.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Ik neem nota van uw toelichting.
Wenst u opnieuw het woord te nemen, mijnheer Fischler?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik kan het heel kort houden, daar ik aan het begin van dit debat reeds mijn verklaring heb afgelegd. Ik dank u voor het geëngageerde debat, maar moet er tegelijkertijd aan herinneren dat de Commissie een bepaalde taak had gekregen. Het was onze taak te onderzoeken welke gevolgen het verbod op vlees- en beendermeel in veevoer zou hebben voor de vraag- en aanbodzijde. Het was niet onze taak het gehele beleid inzake de teelt van oliehoudende zaden in de Gemeenschap te onderzoeken. Dat zijn twee verschillende dingen. Daarom moeten wij het vraagstuk van het huidig eiwittekort los zien van de situatie die wij altijd al in de Gemeenschap hebben gehad. Het is een feit dat wij per jaar ongeveer 30 miljoen ton soja en soja-equivalenten importeren. Uitgaande van de huidige ons ter beschikking staande mogelijkheden zal het hoogstwaarschijnlijk onmogelijk zijn deze leemte op te vullen. Laten wij één ding niet vergeten: men kan niet overal in de Gemeenschap sojabonen verbouwen; dat kan alleen in de gebieden met het geschikte klimaat. Ook met een steunbeleid komen wij daar niet onderuit.
Ten tweede moet ik eraan herinneren dat er, wil men het in dit beleid over een andere boeg gooien, in geen geval onderscheid mag worden gemaakt tussen de steun aan eiwitrijke gewassen en de steun aan granen of andere cultuurgewassen. Dat is gewoon onmogelijk, tenzij wij dienovereenkomstige compensatie bieden. Met welke argumenten zouden wij de Amerikanen ervan kunnen overtuigen af te zien van het Blair House-akkoord, en wel zonder enige tegenprestatie? Vertelt u mij alstublieft wat wij als tegenprestatie kunnen aanbieden, opdat de Amerikanen toestemming geven voor specifieke steun aan eiwithoudende gewassen en dus aan verhoging van de eiwitproductie?
Daarmee kom ik terug op het huidige eiwittekort. Men had kritiek op de Commissie omdat zij de zaak alleen vanuit economisch perspectief zou bezien. Dan moet ik het Parlement echter vragen of het gerechtvaardigd is om voor een kilo extra sojaproductie een steunbedrag te betalen dat zes keer zo hoog ligt als de huidige marktprijs voor een kilo soja. Onder die vraag komen wij niet uit, want wij hebben ook een verantwoordelijkheid jegens de belastingbetalers.
Ik wil er tot slot nog op wijzen dat deze opmerkingen van mijn kant niets met het verslag te maken hebben dat wij hier gisterenavond hebben besproken. Natuurlijk blijft de Commissie erbij dat alleen biologische landbouwers klaver, klavergras en andere eiwitrijke gewassen mogen verbouwen op braakgelegde grond. Zo hebben wij dat ook voorgesteld. Ik heb daar vanmorgen geen gewag van gemaakt, omdat klaver en klaverhooi zoals bekend slechts in beperkte mate kunnen worden opgenomen in varkens- en pluimveevoer. Ze worden in eerste instantie gebruikt in voer voor herkauwers.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, ik zou nu natuurlijk een beroep kunnen doen op artikel 122, maar laat maar! Dan sparen wij tijd. Mijnheer Byrne, ik dank u voor hetgeen u heeft gezegd en voor uw antwoord. Ik zal nog eens de puntjes op de i zetten: er was geen sprake van kritiek op u persoonlijk, of op de heer van Goethem, die ik ten zeerste waardeer daar hij, voor zover ik hem ken, goed werk verricht. Het ging om de volgende vraag: had de Commissie in samenwerking met de lidstaten een epidemieplan opgesteld waarin duidelijk werd aangegeven wat moest gebeuren als een epidemie zou uitbreken? Mijns inziens was daarvoor niet voldoende voorbereidend werk verricht. Dat had niets met personen te maken; deze kritiek gold de Commissie als instelling en de Raad als instelling, die hier geen voorbereidend werk hadden verricht. De chaos die wij hebben meegemaakt in de openbaarheid was schandalig!
De kritiek betrof ook de strategie van het vernietigen van dieren, het feit dat geen gewag was gemaakt van vaccinatie en vaccinatie plus gebruik, waarmee nu ook de Commissie instemt - het gaat immers peu à peu die richting uit - en het feit dat men dit alles niet van meet af aan goed had doordacht.
Commissaris Fischler, ik heb nog een vraag aan u. Laten wij er eens van uitgaan dat dit akkoord met de Amerikanen niet bestond en u, op voorstel van ons, een berekening moest maken van de teelt van bonen, erwten, lupinen, enzovoort. Zou dan de economische haalbaarheidsberekening er niet heel anders uitzien? Heb ik gelijk of niet?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, ik wil dit debat niet rekken. Ik zou alleen het volgende willen verduidelijken. Als het enkel en alleen gaat om de teelt van eiwithoudende gewassen op braakland, moet ik zeggen dat zoiets geen onderdeel is van het Blair House-akkoord, maar van de WTO-bepalingen. De voorwaarde voor opname van een maatregel in de blue box is dat bepaalde maatregelen worden getroffen voor de beperking van het aanbod. Onze aanbodbeperkende maatregel heet braaklegging. Dat heeft dus niets te maken met het Blair House-akkoord.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

Blokkering van de onderhandelingen over het visserijakkoord tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de blokkering van de onderhandelingen over het visserijakkoord tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko.
Het woord is aan de heer Fischler.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb mij van meet af aan, vanaf het moment waarop ik de verantwoordelijkheid kreeg voor de visserijsector, persoonlijk sterk ingezet voor het vraagstuk van de visserijovereenkomst met Marokko. Reeds voor het verstrijken van de huidige overeenkomst heb ik contact opgenomen met Marokko over de mogelijkheid van onderhandelingen over een nieuwe visserijovereenkomst. Maandenlang heeft Marokko zich daartegen echter krachtig verzet. Concrete besprekingen over een nieuwe overeenkomst waren pas mogelijk na een ontmoeting met koning Mohammed VI in Casablanca in oktober vorig jaar.
Sedertdien hebben zeven onderhandelingsronden op politiek niveau en dertien ronden op technisch niveau plaatsgevonden. De Gemeenschap heeft zich daarbij van meet af aan zo flexibel mogelijk opgesteld om tegemoet te kunnen komen aan de Marokkaanse wensen en belangen.
Na een bezoek aan Rabat in februari van dit jaar moest ik echter vaststellen dat de kloof tussen beide standpunten onoverbrugbaar was, en wel vooral vanwege het Marokkaans standpunt ten aanzien van de financiële compensatie voor de aangeboden vangstmogelijkheden. Deels grote meningsverschillen bestonden er ook ten aanzien van de visserijmogelijkheden, en met name met betrekking tot de technische kadervoorwaarden voor de visserij, waarin bepaald wordt in welke zones, op welke tijdstippen en met welke vissersvaartuigen mag worden gevist.
Na mijn terugkeer in februari heb ik de Raad onmiddellijk op de hoogte gebracht van de situatie en met de ministers van Visserij naar alternatieve mogelijkheden gezocht. De Raad heeft mij toen gevraagd een laatste poging te doen om in het kader van het onderhavig onderhandelingsmandaat overeenstemming te bereiken. Ik heb vervolgens op 26 maart jongstleden in Brussel een ontmoeting gehad met minister Chbaatou. Helaas heeft ook deze ontmoeting geen enkel succes opgeleverd.
Als Commissie hebben wij in de loop van de onderhandelingen meerdere voorstellen gedaan om de ontwikkeling van de Marokkaanse visserijsector te bevorderen. Wij hebben onder meer financiële middelen toegezegd voor de bouw van haveninfrastructuur en de opbouw van de dienstverleningssector in Marokko, en hulp beloofd bij de ontwikkeling van de kustvisserij, bij scholing en onderzoek en bij de ontwikkeling van de aquacultuur.
Wij zouden ook vergaande verplichtingen met betrekking tot het aanlanden in Marokkaanse havens hebben geaccepteerd, hetgeen voor veel Spaanse en Portugese vissers weliswaar een radicale verandering zou zijn geweest van hun traditionele visserijactiviteiten, maar anderzijds ook zou hebben bijgedragen aan de ontwikkeling van de Marokkaanse visserijsector. Ook zouden wij hebben ingestemd met de verhoging van het aandeel Marokkaanse onderdanen in scheepsbemanningen om de werkgelegenheidssituatie en het opleidingsniveau van de Marokkaanse visserijsector te verbeteren.
Verder zouden wij akkoord zijn gegaan met aanzienlijke beperkingen van de vangstmogelijkheden om de visbestanden in de Marokkaanse wateren op peil te houden. Ik zal daar enkele voorbeelden van geven: wij zouden reeds in het eerste jaar een, in vergelijking met de huidige overeenkomst, drastische vermindering hebben geaccepteerd van de communautaire preferentie in de Marokkaanse wateren; in de resterende twee jaren zou dan praktisch een situatie van phasing out zijn ontstaan in de vangst van cefalopoden en garnalen.
Wij zouden ook akkoord zijn gegaan met nieuwe, voor de communautaire vloot minder voordelige, technische voorwaarden waardoor de visserijopbrengst zou zijn verminderd. Ondanks al deze concessies en ondanks de ontwikkeling in het Marokkaanse standpunt tijdens de onderhandelingen, zijn er nog de volgende, fundamentele meningsverschillen.
Ten eerste zouden de door Marokko voorgestelde visserijvoorwaarden betekenen dat elk economisch nut voor onze vissers verloren zou gaan. Wij zouden genoegen moeten nemen met aanzienlijk minder vissersvaartuigen in minder visrijke gebieden en met een langere visserijstop.
Ten tweede is de Gemeenschap van mening dat de financiële compensatie in een redelijke verhouding moet staan tot de aangeboden vangstmogelijkheden. Dat is niet alleen onze algemene politieke richtsnoer, maar dat staat ook met zoveel woorden in het onderhandelingsmandaat van oktober 1999. Wij hebben het financieel gedeelte trouwens niet alleen in zuiver economisch opzicht beoordeeld, maar ook politieke overwegingen laten meespelen, zoals bijvoorbeeld de noodzaak van goede politieke betrekkingen met Marokko.
Wij hebben Marokko voor de door ons voorgestelde visserijovereenkomst financiële compensatie ten bedrage van 70 miljoen euro voor het eerste jaar, 60 miljoen voor het tweede jaar en 40 miljoen voor het derde jaar aangeboden.
Dit aanbod was om verschillende redenen zeer, zeer voordelig voor Marokko. Ten eerste hebben wij deze financiële compensatie berekend op basis van de vangstmogelijkheden van het laatste jaar van onze huidige overeenkomst en niet op basis van het gemiddelde van de vorige overeenkomst. Dat alleen al betekende voor Marokko een prijsvoordeel van 15%.
Ten tweede hebben wij bij onze berekeningen een onderscheid gemaakt tussen de verschillende vissoorten. Bij de duurdere en voor de Gemeenschap meest interessante vissoorten, zoals de reeds genoemde cefalopoden en garnalen, hebben wij zelfs ingestemd met aanzienlijke verminderingen, hetgeen eveneens een prijsvoordeel voor Marokko zou opleveren.
Ten derde hebben wij de verplichting tot aanlanding in Marokko niet in onze berekeningen verwerkt, en ten vierde heb ik de uit deze berekening resulterende financiële compensatie nog eens met 20% verhoogd om blijk te geven van ons begrip voor het streven van Marokko naar een zelfstandige visserijsector.
Bovendien heb ik tijdens de laatste ontmoeting met minister Chbaatou niet alleen duidelijk laten uitkomen dat het zojuist door mij beschreven aanbod een meer dan billijke prijs was voor de vangstmogelijkheden, maar tevens beloofd er als Gemeenschap per jaar nog eens 5 miljoen euro extra bovenop te doen om onze goede wil te tonen voor de totstandkoming van een overeenkomst.
De Marokkaanse minister van Visserij heeft van zijn kant echter duidelijk gemaakt dat Marokko geen enkele armslag had. Gezien deze Marokkaanse houding zie ik dan ook geen mogelijkheid meer om aan de hand van het huidig mandaat een overeenkomst te sluiten. Dat zal ik ook vermelden in mijn verslag aan de Visserijraad van 25 april. Een van de belangrijkste vragen is nu dus wat er met de betrokken reders en vissers moet geschieden, die nu al meer dan een jaar gedwongen nietsdoen.
Zoals u weet betalen wij sedert 1 december 1999 via het visserijfonds compensatie aan de betrokken reders en vissers. Wij hebben alle voorbereidingen getroffen overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Nice en een voorstel van de Commissie ingediend bij het Parlement en de Raad voor verlenging van de compenserende betalingen tot 30 juni van dit jaar. Wij hebben eveneens voorgesteld bij de compenserende betalingen de 4%-grens niet in acht te nemen. Volgens onze schattingen hebben wij tot nu toe in totaal ongeveer 80 miljoen euro aan de betrokken reders en vissers uitbetaald. 20 miljoen euro komt uit de zak van de lidstaten, en dus heeft de Gemeenschap 60 miljoen op tafel gelegd, waarvan ongeveer 51 miljoen naar Spanje en 9 miljoen naar Portugal is gegaan.
Een ding is echter duidelijk: wij moeten nu nieuwe maatregelen en middelen zien te vinden voor de toekomst van de Spaanse en Portugese visserijsector. Mijns inziens moeten wij met name op drie terreinen actief worden. Ten eerste moeten wij gaan speuren naar alternatieve visserijmogelijkheden in andere derde landen. Ten tweede moeten wij de ontwikkeling van alternatieve werkgelegenheid voor de betrokken bevolking ondersteunen; ik denk daarbij bijvoorbeeld aan de aquacultuur, het toerisme, de dienstensector, of alles wat de bevolking kansen biedt.
Ten derde moeten wij, net zoals in andere gevallen, steun geven aan het slopen van schepen waarvoor geen alternatieven bestaan. Wij zullen in ieder geval de speelruimte die de Commissie daarbij heeft volledig benutten. Hierover zal zich echter, juist ook met het oog op de begroting 2002, de begrotingsautoriteit moeten buigen. De eerstvolgende stap is echter het verslag aan de Visserijraad. Tot slot wil ik nog duidelijk maken dat ik de starre houding van Marokko ten zeerste betreur. Daardoor is een voor beide kanten voordelige overeenkomst niet mogelijk geweest.

Varela Suanzes-Carpegna
, voorzitter van de Commissie visserij. (ES) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer Fischler, we weten dat u alles heeft gedaan wat u kon. Anderen hebben u opgezadeld met een tijdbom, die bestemd was om iedere mogelijkheid op een akkoord op te blazen: de belofte en verplichting in het vorige akkoord om dat niet te hernieuwen.
We weten allemaal dat u voor een moeilijke taak stond. En toch, na zeventien maanden, dertien technische vergaderingen en uw persoonlijke tussenkomst bij zeven gelegenheden, alsook die van de voorzitter van de Visserijcommissie bij één gelegenheid, wat nog nooit eerder was voorgekomen - toch kreeg men Marokko uiteindelijk aan de onderhandelingstafel. Daar bleef het dan ook ongeveer bij. Marokko heeft dit akkoord nooit gewild en liet dat blijken door zijn onverzettelijke houding en door buitensporige en onacceptabele voorwaarden te stellen, die door de sector zelf werden verworpen omdat ze oneconomisch en onuitvoerbaar waren.
We hebben altijd gezegd dat we liever geen akkoord zouden willen dan een slecht akkoord. En dat is wat Marokko voorstelt, ondanks de ruimhartige, redelijke en voor beide partijen gunstige voorstellen van de Europese Unie. Marokko staat in zijn recht, maar in deze context moeten we ons toch afvragen of we door willen gaan.
Ik denk dat als Marokko een akkoord wil met de Europese Unie, het precies weet welke tegemoetkomingen het moet doen. Als dat echter in zeventien maanden niet gelukt is, acht ik het weinig waarschijnlijk dat het nu zal lukken.
Bijgevolg moet u hier nota van nemen, mijnheer Fischler, en het college van commissarissen op de hoogte stellen van de onverzettelijke houding van Marokko en de weigering van dat land om samen te werken met de Europese Unie. We zullen de ontwikkeling van de bilaterale betrekkingen tussen de EU en Marokko zeer aandachtig volgen, zowel op politiek niveau - waarnaar u hebt verwezen - als op economisch, financieel en commercieel gebied.
Waarom ziet Marokko af van 200 miljoen euro extra over drie jaar, de aanwezigheid van de communautaire vloot in zijn havens, de mogelijke oprichting van joint ventures om zijn sector te ontwikkelen, de welvaart die kan ontstaan wanneer schepen hun lading lossen in Marokkaanse havens? Waarom verwerpt het de geleidelijke inkrimping van de Europese vloot in drie jaar, terwijl het via particuliere contracten zijn visgronden laat bevissen door Aziatische privé-ondernemingen? Daar is wettelijk niets op tegen, maar is het niet zo dat de Europese Unie als geen ander het rationele behoud en de verantwoordelijke bevissing van Marokko' s natuurlijke hulpbronnen kan waarborgen? Wie in Marokko heeft er echt baat bij dat er geen akkoord komt? Dat zijn de sleutelvragen.
Mijnheer Fischler, ik dring erop aan dat u nota neemt van al deze punten, maar na deze grove weigering door Marokko denk ik dat we verplicht zijn naar de toekomst te kijken. De situatie is natuurlijk moeilijk, ernstig en zonder precedent, maar geen enkele situatie is onoplosbaar. Daarom doe ik hier een beroep op uw aller solidariteit en ruimhartigheid en verzoek ik alle ondernemers en vissers, vakbonden en politieke partijen om hun steun. Van de Europese Unie verwachten wij echter een bijzondere inspanning.
De Europese Raad van Nice heeft, inderdaad op verzoek van de Spaanse regering en José Maria Aznar, besloten zich achter de eisen te scharen en, mochten die op niets uitlopen, de onderhandelingen te ondersteunen. Voor het geval dat ook die zouden mislukken, heeft de Europese Raad een specifiek actieprogramma gevraagd aan de Commissie, zoals is vastgelegd in conclusie 59 van Nice.
Mijnheer Fischler, ik verzoek u om begrip en toewijding. De visserij in de Europese Unie heeft die meer dan ooit nodig. Ik verzoek u om uw persoonlijke betrokkenheid in de lopende onderhandelingen met derde landen, op de eerste plaats Senegal en Mauritanië, alsook bij het openen van nieuwe onderhandelingen en het zoeken naar nieuwe visgebieden. Daarin ligt de toekomst als we de activiteiten van de communautaire vloot willen verplaatsen, wat een prioritaire doelstelling moet zijn. Daarnaast verzoek ik u om de middelen die niet worden besteed aan Marokko te gebruiken voor een breed opgezet sociaal programma voor de vissers en de zwaarst getroffen regio's, met alternatieve economische programma's voor de wederopbouw van hun economieën. Uw ervaring in het gemeenschappelijk landbouwbeleid zal van pas komen om, voor de eerste keer, dit soort programma's door te voeren in de visserij.
Ik besluit met de opmerking dat Marokko een zware slag heeft toegebracht aan de Europese visserijsector en bijgevolg ook aan de Europese Unie. We moeten nu echter een realistische, constructieve en verantwoordelijke houding innemen. U kunt rekenen op de steun van het Parlement, dat deze sector actief zal verdedigen.

Miguélez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik denk dat de tijdbom hier voor ons ligt, want we hebben het over een onderhandelingsechec zonder weerga, niet van uw kant, mijnheer Fischler, maar van een groot aantal mensen. Het betekent werkloosheid voor 4400 vissers en 415 communautaire schepen.
De betrokkenen in mijn land voelen zich bedrogen door degenen die politieke verantwoordelijkheid dragen en die altijd de onderhandelingsproblemen hebben ontkend, alsook het bestaan van termijnen voor de afsluiting ervan. U niet, mijnheer Fischler. Hoe kunnen zij nog geloven in het verplaatsen van hun activiteiten naar andere visgebieden, als we allen weten dat een toename van visserijactiviteiten de hulpbronnen in gevaar kan brengen of deze activiteiten onrendabel zou maken?
Waarom zijn de onderhandelingen mislukt? Ondanks uw inspanningen als commissaris, waarvoor ik u dankbaar ben, ontbrak het aan een gezamenlijke strategie, niet van uw kant, maar van de Commissie en vooral van de Raad. U heeft me gewezen op de verantwoordelijkheid van de ministers, waarvan u heeft gezegd dat ze voortdurend op de hoogte waren en hebben deelgenomen aan de laatste onderhandelingsronden. Ofschoon de formele onderhandelingsbevoegdheid bij de Commissie ligt, kunnen en moeten de regeringen de bakens uitzetten voor het akkoord.
U heeft gezegd dat het aanbod van de Europese Unie niet slecht was; de Marokkaanse regering heeft zich niet gedragen als een loyale partner. Wij zijn echter van mening dat het associatieakkoord met Marokko het kader vormde van de onderhandelingen. Misschien was het elf maanden geleden niet opportuun om de landbouw te koppelen aan de visserij, maar we mogen niet vergeten dat Marokko nog steeds profiteert van de concessies in de landbouw die het parallel met de visserijonderhandelingen van 1992 en 1995 heeft verkregen en dat de Europese Unie de belangrijkste invoerder is van Marokkaanse visserij-, landbouw- en industrieproducten.
U heeft me eens gezegd dat deze koppeling van landbouw en visserij nergens goed voor was, dat we beter konden vertrouwen op onze partners. Dat hebben we gedaan, maar we hebben moeten constateren dat op dezelfde dag dat de onderhandelingen werden stopgezet, Marokko een samenwerkingsakkoord over visserij sloot met Japan, en terwijl het land tegenover ons argumenten inbracht over de instandhouding van zijn hulpbronnen, verleende het licenties aan visserijschepen en -vloten van binnen en buiten de Gemeenschap.
De sector en de publieke opinie willen weten welke maatregelen de Commissie zal nemen na de mislukking van deze onderhandelingen. U sprak zojuist van een nieuw mandaat. Is een nieuw onderhandelingsmandaat nog mogelijk? Gelooft u dat een ander mandaat iets zal kunnen veranderen? Gelooft u dat deze onderhandelingen definitief zijn afgelopen, of denkt u dat ze kunnen worden hervat met een nieuw mandaat?

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, vandaag meer dan ooit zou ik willen spreken namens de reders en de vissers uit Andalusië, de Canarische Eilanden, Galicië, Barbanza, Morrazo, La Guardia en de inwoners van Spanje en Portugal. Zij blijven vragen om de ondertekening van een visserijakkoord tussen de Europese Unie en het Koninkrijk Marokko. Dat akkoord hebben zij nodig en zij willen dat het rechtvaardig is en beide partijen ten goede komt. Net als het akkoord van 1995 moet deze overeenkomst een plaats krijgen in de betrekkingen op economisch, sociaal, politiek en menselijk vlak die kenmerkend zijn voor het goede nabuurschap tussen onze landen en dit Maghreb-land. Zij eisen een overeenkomst met een gepaste inhoud, zoals het Europees Parlement het herhaalde malen in aangenomen resoluties heeft geformuleerd, en kunnen de wijze waarop de Commissie de afgelopen 16 maanden heeft onderhandeld niet aanvaarden. De Commissie heeft deze onderhandelingen niet op de juiste wijze aangepakt: zij geloofde er zelf niet in en heeft zonder overtuiging onderhandeld. Degenen namens wie ik hier het woord voer kunnen dan ook de aangekondigde mislukking van de onderhandelingen niet accepteren.
Wij kunnen ook het aftakelen van de Europese vloot in de wateren tussen de Canarische Eilanden en de Westelijke Sahara niet aanvaarden. Tevens wijzen wij de verplaatsing van deze vloot naar andere visgronden van de hand, waar die vloot trouwens zou gaan concurreren met andere Europese schepen. Wij kunnen niet toestaan dat 4400 vissers werkloos worden en de inwoners van de kuststreken, waar men hoofdzakelijk van de visvangst leeft, kunnen ook niet van de ene op de andere dag omschakelen naar andere activiteiten.
Het is onaanvaardbaar dat voor de oudere vissers vervroegd pensioen en voor de jongere emigratie de toekomst zou zijn. Degenen die wij hier vertegenwoordigen eisen de terugkeer van de Commissie naar de onderhandelingstafel met Marokko. Zij eisen dat de lidstaten, en met name de Spaanse regering, hun passieve houding of hun rol als medeplichtige opgeven. De lidstaten moeten de noodzakelijke politieke en economische middelen inzetten om nieuwe onderhandelingen te starten. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Visserijcommissie, geachte collega's, wij hebben hier te maken met een Europees probleem dat Europese burgers treft. Met deze kwestie komt de geloofwaardigheid en de bestuurlijke capaciteit van de Unie in het geding met betrekking tot een kritiek onderdeel van de internationale betrekkingen waarvoor de instellingen verantwoordelijk zijn, namelijk het visserijbeleid. Er bestaat geen enkele reden om de overeenkomst strijdig te achten met het behoud van de Marokkaanse visbestanden. Ik ben ervan overtuigd dat het akkoord gunstig is voor de collectieve belangen van het Marokkaanse volk.

Jové Peres
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, mijn fractie wil u bedanken voor uw inzet en toewijding in deze onderhandelingen, vooral omdat we denken dat het niet ontbrak aan een onderhandelingsstrategie voor de visserij, maar wel aan een globale strategie.
In 1995 heeft mijn fractie het standpunt verdedigd dat de visserijovereenkomst met Marokko moest worden opgenomen in het kader van het Europees associatieakkoord met Marokko, om de eenvoudige reden dat partners elkaar wederzijds tegemoet dienen te komen. Marokko heeft de toegang tot de communautaire markt nodig, en de communautaire visserijsector wil toegang verkrijgen tot visgebieden waarin de Europese vissers vanouds aanwezig zijn.
De reden van de Marokkaanse weigering kan niet de instandhouding van de hulpbronnen zijn. Bij gebrek aan tijd zal ik geen voorbeelden noemen. Het associatieakkoord werd duidelijk gekenmerkt door eenzijdige concessies van de Gemeenschap aan Marokko en vandaag zitten we zonder visserijakkoord. De gevolgen hiervan zijn het verlies van 4000 directe banen en 20.000 banen op het vasteland.
Andere visgebieden zoeken kan een oplossing zijn voor een deel van de vloot, maar biedt weinig perspectieven voor de ambachtelijke vloot en de kustvisserij. Als Marokko zich wil gedragen als een echte partner, moet het onmiddellijk zijn wateren openstellen voor de ambachtelijke communautaire vloot.
Mijnheer de commissaris, een van de maatregelen die u voorstelde was een grotere speelruimte voor de Europese Unie. Binnenkort moet het associatieakkoord worden herzien en Marokko zal ongetwijfeld nieuwe handelsconcessies eisen die dezelfde communautaire regio's zullen treffen die nu reeds zwaar lijden onder de gevolgen van het uitblijven van een visserijakkoord.
Mijnheer de commissaris, ik hoop dat de Europese Unie deze marge zal vinden bij de herziening van het associatieakkoord.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, zoals u weet is dit een kwestie die in het bijzonder Portugal en de Portugese vissers, met name rond Sesimbra en in de Algarve, zorgen baart. In zekere zin waren wij verbaasd het onverwachte nieuws over de mislukking van de onderhandelingen te vernemen, omdat bij het laatste debat over dit thema in het Parlement gezegd was dat een akkoord mogelijk was.
Wij begrijpen dat het een moeilijk probleem is en we zijn geschokt door het onbuigzame Marokkaanse standpunt. Het verschil tussen de financiële compensatie in het voorstel van de Unie en in dat van Marokko wordt volgens de informatie waar wij over beschikken meer dan goedgemaakt door de communautaire steun die Marokko op grond van verschillende regelingen ontvangt, alsmede door de commerciële compensaties of tegenprestaties uit hoofde van andere overeenkomsten.
Wij zouden willen vragen of de Commissie in staat is richting te geven aan een globale strategie voor de betrekkingen met Marokko. Wij hebben er begrip voor dat een land besluit zijn hulpbronnen zo duur mogelijk te verkopen. Dat is politiek gezien zijn goed recht, maar daar moet dan wel een geringer beroep op ontwikkelingshulp tegenover staan! In dit verband zouden wij eraan willen herinneren dat een in 1999 goedgekeurde resolutie van het Parlement stelt dat bij de steeds nauwere samenwerking tussen de Europese Unie en Marokko ook de bestaande visserijrelaties betrokken moeten worden. Aan de andere kant zouden wij ook willen weten wat de steunmaatregelen zijn voor de omschakeling van de vissersvloot.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, over de mislukte onderhandelingen vallen drie opmerkingen te maken. De eerste opmerking betreft de zeer onbuigzame onderhandelingspositie van Marokko. Wij kunnen begrip hebben voor het feit dat Marokko zijn visbestand zo duur mogelijk wil verkopen, maar de economische betrekkingen tussen de volkeren zijn gebaseerd op compromissen. De Europese Unie is ten opzichte van Marokko bepaalde verplichtingen aangegaan door haar markten open te stellen voor een hele reeks Marokkaanse producten, waaronder ook agrarische, en haar deuren te openen voor de vele miljoenen Marokkanen die van de Europese Unie hun vaderland hebben gemaakt. Daarom begrijpen wij het gebrek aan wederkerigheid in de houding van Marokko niet. Ik hoop dat de Europese Unie uit deze geschiedenis een aantal conclusies trekt, zowel voor de toekomstige samenwerking met Marokko als voor het gemeenschappelijk visserijbeleid. Mijn tweede opmerking betreft het feit dat de inspanning van de Commissie, met name van commissaris Franz Fischler, in contrast staat met de passieve houding van de Raad en van de opeenvolgende voorzitterschappen van de Europese Unie, waaronder dat van mijn land. Heeft dat misschien te maken met het feit dat de overeenkomst in directe zin slechts de belangen van twee landen dient? Of hebben de regeringen van die twee landen soms niet krachtig genoeg hun belangen verdedigd? Deze vragen vereisen een antwoord. Ten derde wil ik zeggen dat het belangrijk is de toekomst voor te bereiden. Die kan echter niet alleen voorbereid worden met financiële compensaties, werkloze vissers en vergoedingen voor het verschroten van schepen. De mislukking van deze onderhandelingen moet de Europese Unie tot nadenken stemmen over de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid.
Ik denk daarbij aan drie hoofdzaken. Ten eerste moeten er politieke en financiële instrumenten komen die nieuwe vormen van samenwerking en partnerschap op handelsterrein met rijke landen mogelijk maken bij de exploitatie van de visbestanden. Ten tweede dient de politiek zich serieus voor de komende overeenkomsten met derde landen in te zetten en ten derde moet er een echte revolutie plaatsvinden bij het beheer van de visbestanden.
Tot slot zou ik willen opmerken dat deze weigering van Marokko voor mij een mysterie is. Is het niet mogelijk de dieperliggende redenen achter deze weigering te achterhalen? Indien dat onmogelijk blijkt, kunnen wij dan niet eventueel aan een nieuw onderhandelingsmandaat denken?

Candal
Mijnheer de Voorzitter, heren commissarissen, geachte collega's, wij bevinden ons nu niet bepaald in een bazaar in de Maghreb en ook niet op een Europese markt. Nee, wij zitten hier in een politieke vergadering en zijn geen neringdoenden maar politici! Vanuit dat perspectief moeten wij de gemankeerde overeenkomst met Marokko analyseren. Marokko heeft zich blijkbaar hoogmoedig opgesteld ten opzichte van Europa. De Unie kan en mag dat niet vergeten! Ik zal het in al mijn bescheidenheid niet vergeten. Maar, en deze vraag is al opgeworpen, heeft de Raad zich niet afwezig en passief opgesteld? Die vraag blijft overeind staan. Daarnaast kan men zich afvragen of de omstandigheid dat deze kwestie slechts twee lidstaten van de Unie aangaat niet een zeker gewicht heeft gehad. Zeker is in ieder geval de slechte beurt die de Unie bij de Portugese, en naar ik veronderstel ook de Spaanse, publieke opinie heeft gemaakt. Dat is mijn belangrijkste politieke zorg die ik wenste te benadrukken.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie betreurt het dat er geen overeenstemming is bereikt. We hebben altijd gehoopt dat er een akkoord zou komen, echter wel met één zeer belangrijke voorwaarde, namelijk dat het akkoord voor beide partijen aanvaardbaar zou zijn en dat beide partijen er voordeel bij zouden hebben. Blijkbaar is een dergelijk akkoord niet haalbaar. Dat is spijtig, maar Marokko heeft het recht om zelf te bepalen hoe het met de visbestanden in zijn wateren omgaat en dat moeten we respecteren. Marokko heeft zelfbeschikkingsrecht en het recht om er voor zichzelf de best mogelijke overeenkomst uit te slepen. In haar Groenboek geeft de Commissie aan dat zij volledig achter de aspiraties van ontwikkelingslanden staat om de visserijsector tot ontwikkeling te brengen en de groenen zijn het geheel en al met dit standpunt eens.
In het Groenboek wordt ook aangegeven dat de Europese Gemeenschap zich sterk wil maken voor het voorzorgsbeginsel en het behoud van de visbestanden. Het Wetenschappelijk, Technisch en Economisch Comité voor de visserij heeft in april 2000 verslag uitgebracht over de visstand voor de kust van Marokko en andere West-Afrikaanse landen. Uit het verslag komt geen erg optimistisch beeld naar voren voor ansjovis, inktvis, bodemvissen, zwarte heek en sardine. Gezegd wordt dat niet bekend is in welke mate deze vissoorten in de wateren aanwezig zijn. Ook wordt opgemerkt dat er sprake is van overbevissing van de octopus en de heek en dat hier beperkende maatregelen nodig zijn. Tevens wordt erop gewezen dat er grote onduidelijkheid bestaat over de mate van bevissing door vissersschepen van de Europese Unie. Dit is een uiterst belangrijk en bijzonder verontrustend punt. Verder wordt gesteld dat garanties inzake de bescherming van de kleinschalige kustvisserij ontbreken.
Tot slot merk ik op dat we verheugd zijn dat er vergoedingsregelingen komen en dat er geld voor het reorganiseren van de vloot is vrijgemaakt, maar we moeten ook naar het algehele visserijbeleid binnen de Europese Unie kijken. We kunnen niet de hele wereld blijven afstropen op zoek naar plaatsen waar we met onze overcapaciteit naartoe kunnen. We moeten realistisch zijn en beseffen dat we het probleem van binnenuit moeten oplossen.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, gelet op de verklaring van commissaris Franz Fischler lijkt het proces dat zich al sinds november 1999 voortsleept tot een einde te zijn gekomen. Voor de communautaire vissersvloot die in het betrokken gebied viste en voor de vissersgemeenschappen die traditioneel van die visgronden afhankelijk waren heeft het conflict veel negatieve gevolgen op sociaal-economisch vlak met zich meegebracht.
De vraag rijst of het nog mogelijk is op aanvaardbare voorwaarden over een nieuw visserijakkoord met Marokko te onderhandelen. De Marokkaanse voorstellen voor de herziening van de vorige overeenkomst waren zo onacceptabel dat sommigen in de sector zich afvroegen of het de wel de moeite loonde een slecht akkoord te sluiten. Hoe dan ook, in de huidige omstandigheden hebben in Portugal zo'n 30 schepen en meer dan 600 vissers geen toekomstperspectief meer. Hoewel bepaalde steunmaatregelen tijdelijk verlengd zijn, moet de Europese Unie compenserende steun geven aan de vloot, de betrokken vissers en de getroffen gebieden. Dat kan door een omschakelingsprogramma te steunen voor de vloot die in de Marokkaanse wateren viste, garanties te bieden voor de overstap naar andere visgronden die vallen onder door de Gemeenschap afgesloten visserijovereenkomsten en uiteraard door een wijziging van het Europees visserijbeleid te overwegen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil kort ingaan op het geëngageerde debat dat heeft plaatsgevonden. Allereerst wil ik erop wijzen dat het opstarten van onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst onder meer zo moeilijk was omdat in vroegere overeenkomsten geen afspraak was gemaakt over een follow-up met nieuwe overeenkomsten. Daarom kon van Marokkaanse zijde ook maandenlang beweerd worden dat afgesproken was helemaal geen nieuwe overeenkomst te sluiten, en dat de Commissie, respectievelijk de bij de vorige overeenkomsten betrokken onderhandelaars ook hadden beloofd dat er geen nieuwe overeenkomst zou komen.
Ten tweede moeten wij één ding wel beseffen: ik geloof niet dat wij het juiste signaal geven als wij zeggen dat er, koste wat het kost, een nieuwe overeenkomst moet komen. Ik heb al gezegd wat van Marokkaanse zijde is verklaard: men is noch bereid ons meer of betere vangstmogelijkheden te geven dan de vorige keer, noch bereid de financiële eisen te matigen.
Als wij echter instemmen met deze financiële eisen en met de daar tegenover staande vangstmogelijkheden, scheppen wij een precedent voor andere overeenkomsten met derde landen. Dan maken wij al deze overeenkomsten zoveel duurder dat het niet meer te verantwoorden is. Natuurlijk mag men ons van Marokkaanse zijde een beter voorstel sturen, en dat heb ik de minister ook gezegd. Het zou alleen goed zijn indien zoiets voor de bijeenkomst van de Visserijraad geschiedde. Zoals het nu is, is het echter zinloos. U moet namelijk wel beseffen dat als wij de overeenkomst sluiten zoals deze nu op tafel ligt, de Spaanse en Portugese vissers er geen enkel economisch voordeel bij hebben. Wij zouden bijgevolg sowieso van meet af aan moeten beginnen met herstructurering van de vloot. Die herstructurering zou dan echter met heel weinig geld moeten geschieden, daar het grootste deel van het geld in de komende drie jaar zal moeten worden uitgegeven voor een slechte overeenkomst.
Anderzijds wil ik nogmaals beklemtonen hoe belangrijk het is dat wij deze sector nu zo goed mogelijk beginnen te steunen. Dit is echter een taak voor iedereen: voor de Commissie en voor de begrotingsautoriteit, dat wil zeggen het Parlement en de Raad.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

In het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid geldende controle-, inspectie- en toezichtregelingen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag ( A5-0098/2001) van de heer Jové Peres, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende een financiële bijdrage van de Gemeenschap in bepaalde uitgaven van de lidstaten voor de tenuitvoerlegging van de in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid geldende controle-, inspectie- en toezichtregelingen (COM(2000) 684 - C5-0583/2000 - 2000/0273(CNS)).

Jové Peres
Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel voor een beschikking van de Raad veronderstelt de voortzetting van een beleid inzake financiële steunverlening aan de lidstaten voor de financiering van hun voor deze fundamentele pijler van het gemeenschappelijk visserijbeleid bestemde infrastructuur.
In het voorstel wordt prioriteit toegekend aan de invoering van nieuwe technologieën, het gebruik van computernetwerken, de eventuele generalisering van satellietbewakingssystemen, de opleiding van personeel dat belast is met de controle alsook steunregelingen die moeten worden ingevoerd om te voldoen aan de verplichtingen van de Europese Unie jegens de regionale visserijorganisaties.
Ofschoon het voorstel van de Commissie over het geheel genomen acceptabel is, zijn er twee aspecten die niet stroken met het standpunt dat de Visserijcommissie en het Europees Parlement eerder hebben ingenomen in verband met andere thema's die nauw verbonden zijn met het onderwerp van vandaag.
Het Parlement heeft in de recente verslagen die betrekking hebben op de regionale visserijorganisaties gesteld dat de controle- en toezichtstaken van deze organisaties een uitsluitende bevoegdheid van de Gemeenschap moeten zijn en dat het de taak is van de instellingen van de Europese Unie, in het bijzonder van de Commissie, om maatregelen te treffen die noodzakelijk zijn om aan deze verplichtingen te voldoen, en dat derhalve de financiering van deze maatregelen ook ten laste moet komen van de communautaire begroting.
Aangezien het de bedoeling is om de rol van regionale visserijorganisaties in het gemeenschappelijk visserijbeleid in de toekomst te versterken, is het raadzaam om de beleidslijn te volgen die is vastgelegd in eerdere verslagen die het Parlement heeft aangenomen.
Volgens het voorstel van de Commissie zal de ondersteuning van de activiteiten van regionale visserijorganisaties in de toekomst minstens gedeeltelijk worden toevertrouwd aan de lidstaten, en dat geldt eveneens voor de controle- en inspectietaken. Aangezien er een gemeenschappelijk visserijbeleid is en de Commissie bevoegdheden heeft op visserijgebied, moet zij daar ook naar handelen en ervoor zorgen dat ze beschikt over de nodige materiële en personele middelen om aan haar verplichtingen te voldoen, zoals het beginsel van voldoende middelen voor het gemeenschappelijk visserijbeleid voorschrijft.
De toepassing van dit beginsel heeft financiële implicaties en vereist juridische aanpassingen, misschien zelfs overdracht van soevereiniteit, maar als men een bepaald model van beleidsvorming aanvaardt, moeten ook de middelen beschikbaar komen om dit model in praktijk te brengen.
De huidige situatie beantwoordt niet echt aan dit model, aangezien de controlebevoegdheid hoofdzakelijk berust bij de lidstaten, en daarom is het noodzakelijk om een redelijke termijn vast te stellen voor de aanpassing van de structuren aan het eerder genoemde model.
De lidstaten zullen voorlopig, wellicht gedurende de driejarige looptijd van het in deze beschikking vervatte programma, de vertegenwoordiging van de Unie waarnemen bij de uitoefening van deze bevoegdheden. Dit neemt echter niet weg dat de lidstaten de kosten die met de uitoefening van deze communautaire verplichtingen gepaard gaan, onmiddellijk en volledig terugbetaald moeten krijgen. Dus in plaats van medefinanciering moeten de kosten voor 100% worden terugbetaald. Dat is de strekking van amendement 1 van het ontwerpverslag.
In de toelichting van het besluit is er sprake van een jaarlijkse vermindering van 41 naar 35 miljoen euro in de uitgaven voor controleactiviteiten. Dat is verbazend, aangezien een adequate infrastructuur voor de controle- en toezichtsprogramma's in de toekomst zeer waarschijnlijk eerder een verhoging van de huidige financiële middelen dan een verlaging noodzakelijk maakt.
In amendement 2 wordt voorgesteld om het communautaire financieringspercentage voor de aanschaf en modernisering van controle- en inspectie-instrumenten te verhogen van 30% naar 35%. Het grootste deel van de investeringen is reeds gerealiseerd en de toekomstige acties zullen voornamelijk gericht zijn op modernisering. Gezien de hoge kostprijs van investeringen en omdat het hier gaat om de controle van het gemeenschappelijk beleid - dat mogen we niet vergeten - is het raadzaam het percentage van de communautaire financiering licht te verhogen.
Tot slot moet ik toegeven dat de verleiding groot was om een diepgaander debat op gang te brengen over de toekomst van het controlesysteem na de hervorming. Gezien onze ervaring met recente verslagen, die een deel van hun doeltreffendheid verloren omdat ze te zeer gericht waren op de toekomst, heb ik echter gekozen voor een bescheidener aanpak die gericht is op onmiddellijke resultaten.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, wat mij opnieuw het meest opvalt aan het voorstel van de Commissie is dat het belang dat zij naar eigen zeggen toekent aan bepaalde kwesties niet strookt met de middelen die ze vervolgens beschikbaar stelt om deze op te lossen. Als we enkel zouden vertrouwen op intentieverklaringen, zouden we daadwerkelijk geloven dat de Commissie het controlebeleid in de visserij beschouwt als een topprioriteit.
De toelichting bij dit voorstel is een lofzang op het belang van het controlesysteem in het gemeenschappelijk visserijbeleid. Dit belang wordt zelfs cruciaal genoemd, een omschrijving waar wij allemaal achter staan.
In het onlangs gepresenteerde Groenboek gaat de Commissie nog verder: als het systeem niet wordt verbeterd, zo stelt ze, zal dit een zware slag betekenen voor de geloofwaardigheid van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Op het uur der waarheid zien we echter dat men na alle grote woorden opnieuw niet de nodige offers wil brengen, en noch voldoende middelen beschikbaar stelt om deze maatregelen ten uitvoer te leggen, noch een transparant beleid volgt dat onontbeerlijk is om deze maatregelen geloofwaardig te maken. Als dit beleid werkelijk zo'n hoge prioriteit heeft en de versterking ervan absoluut noodzakelijk is, dan is het onbegrijpelijk dat de begrotingsmiddelen in dit geval niet verhoogd worden en zelfs worden teruggebracht van 41 tot 35 miljoen euro per jaar.
Aan de andere kant heeft de Commissie, ofschoon dit de derde keer is dat zij een beschikking in die zin vaststelt, deze keer geen verslag gepubliceerd over de resultaten van voorgaande maatregelen. Daardoor weten we, afgezien van de vraag of de juiste keuze is gemaakt bij de financiering van maatregelen, nog altijd niet of deze tot praktische resultaten hebben geleid, met name op het gebied van de zeer gewenste verbondenheid van de sector met het beleid. Tot nu toe stond dat beleid te boek als ondoorzichtig en discriminerend in communautaire wateren en als zwak en ongeloofwaardig buiten de Unie.
Daarom ondersteunen we de op dit punt zeer relevante opmerkingen van de rapporteur, alsook al zijn amendementen en vooral die waarin het Parlement de Commissie eraan herinnert dat zij bevoegd is voor de regionale visserijorganisaties en dat het dus ook haar politieke en financiële verantwoordelijkheid is om passende maatregelen te treffen. Daaronder vallen uiteraard ook de controlemaatregelen, waarin de geloofwaardigheid van de Europese Unie tegenover de rest van de wereld op het spel staat, met name wat haar engagement voor duurzame hulpbronnen betreft.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, zoals wij vanmorgen gehoord hebben, overschaduwt Marokko momenteel het gehele visserijbeleid van de Europese Unie. Daar heb ik ook het volste begrip voor, want het uitblijven van een overeenkomst heeft enorme gevolgen voor de visserij op het Iberisch schiereiland, gevolgen die ons allen aangaan. Ik heb dat korte tijd geleden ook persoonlijk kunnen vaststellen. Wij mogen echter niet bij de pakken neer gaan zitten, maar moeten ook andere belangrijke aspecten van het gemeenschappelijk visserijbeleid in ogenschouw nemen, zoals in het onderhavig verslag van collega Jové Peres wordt gedaan.
Laat ik kort en bondig zeggen waar het om gaat: toezicht op de visserij is niet alles, maar alles is niets zonder toezicht. Uit onze dagelijkse ervaringen weten wij dat het Europees visserijbeleid zonder echte, effectieve controle een zeepbel zou zijn. Men moet zich hier aanpassen aan de moderne ontwikkelingen. Op een in oktober jongstleden door de Commissie in Brussel georganiseerde conferentie werd onder andere ook gewezen op de internationale aspecten van controle. Wij hebben een allesomvattende aanpak nodig en daarvoor zijn de onderhavige voorstellen van de Commissie even belangrijk als de uiteenzetting in het nieuwe Groenboek over de hervorming van het GVB.
De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de controle is duidelijk geregeld: deze ligt bij de lidstaten. Financiële ondersteuning door de Gemeenschap is echter onontbeerlijk, vooral wanneer gelijke controleniveaus moeten worden verzekerd. Steun van de Gemeenschap is ook nodig om in de toekomst efficiënte, moderne controle mogelijk te maken. Ik zeg bewust "modern" , omdat wij moderne technologie, informaticanetwerken en satellietcontrolesystemen moeten gaan gebruiken en het controlepersoneel beter moeten opleiden. De Commissie heeft dus de juiste prioriteiten aangegeven. Men moet zich echter afvragen of kredietvermindering voor controlemaatregelen de juiste weg is.
Mijns inziens moeten wij bij de controle andere signalen geven, signalen die stroken met de prioriteiten van het GVB. Een navenante begroting is dus onontbeerlijk.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, het verheugt mij, mijnheer Jové Peres, dat u het voorstel van de Commissie zo goed hebt onthaald. Ik wilde u dan ook hartelijk bedanken voor uw werk. Uit uw verslag blijkt dat wij het inhoudelijk gezien eigenlijk in ruime mate met elkaar eens zijn. De financiële deelname van de Gemeenschap aan de controle-uitgaven van de lidstaten heeft tot nu toe uitstekende resultaten opgeleverd. Wij moeten echter nog heel wat gebreken op controlegebied wegwerken en daarom moet deze financiële deelneming worden voortgezet. De nieuwe maatregel moet echter wel aan de nieuwe omstandigheden worden aangepast, zoals u trouwens ook in uw verslag vraagt.
Dan kom ik nu bij de amendementen. De Commissie kan de amendementen 1, 2, 5 en 6 volledig steunen. In amendement 3 vraagt u om toevoeging van een nieuwe overweging 12 over het begrotingsmechanisme. Ik ben het inhoudelijk met u eens; daar wringt dus niet de schoen, maar het is volgens ons niet noodzakelijk het gehele begrotingsmechanisme in een overweging uit de doeken te doen. Dat is bovendien ook overbodig, want in het beschikkende gedeelte van de tekst ontbreekt een dienovereenkomstig artikel.
Ik kan niet instemmen met amendement 4, waarin wordt aangedrongen op volledige financiering van de uitgaven van de lidstaten door de Gemeenschap. Daarmee zouden wij als Gemeenschap niet alleen de volledige financiële verantwoordelijkheid op ons nemen, maar ook als enige de daarmee verbonden politieke verantwoordelijkheid dragen.
In amendement 7 wordt de datum van 30 juni voorgesteld voor de besluitvorming over de controle-uitgaven die voor cofinanciering door de Gemeenschap in aanmerking komen. Die datum halen wij helaas dit jaar niet. De reden is dat de lidstaten tot die datum de tijd hebben om ons hun verslagen over de controle-uitgaven toe te sturen. Bijgevolg kunnen wij pas daarna een besluit nemen. De door u voorgestelde verandering van de comitologieprocedure is helaas niet mogelijk.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.
(In afwachting van de stemmingen wordt de vergadering om 11.55 uur onderbroken) 
 

Kirkhope
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag het woord vragen voor een beroep op het Reglement. Ik heb zojuist vernomen dat een van de medewerkers van mijn kantoor in Brussel onder bedreiging met een mes is beroofd aan de bosrand op een steenworp afstand van het gebouw van het Parlement. Afgezien van dit incident heb ik ook van andere medewerkers gehoord dat zij bij eerdere gelegenheden zijn bedreigd, zowel aan die zijde van het gebouw als in het gedeelte tussen het gebouw en het station, met name in de vroege avond. Ik wil graag dat er een onderzoek wordt ingesteld teneinde de veiligheid van de leden van het Europees Parlement en hun medewerkers rond het gebouw in Brussel te bevorderen.

De Voorzitter
Geachte collega, gaarne breng ik uw verzoek over aan de veiligheidsdienst. Ik denk dat de quaestoren zich wellicht ook over deze kwestie zullen moeten buigen.

Imbeni
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of de heer Wim van Velzen aanwezig is. Ik zou dit betoog graag in zijn aanwezigheid houden, maar ik wil u en alle collega' s in elk geval ervan op de hoogte stellen dat zijn opmerkingen over mijn persoon onjuist waren. Ik ben in dit Parlement tweemaal, in mijn afwezigheid, door de heer Van Velzen bekritiseerd. Volgens zijn woorden zou ik tijdens een verblijf op Cuba, waar ik met de collega' s Wiebenga en Eriksson naartoe was gereisd voor een vergadering van de Interparlementaire Unie, niet consequent en correct hebben gehandeld met betrekking tot de verdediging van de mensenrechten. Op hetzelfde moment dat de heer Van Velzen dat probleem hier aan de orde stelde, ongeveer 17.00 uur maandagmiddag, dat wil zeggen om 11.00 uur plaatselijke tijd op Cuba, bracht ik een bezoek aan de heer Elisardo Sánchez, voorzitter van de Cubaanse Commissie voor de mensenrechten en de nationale verzoening. Hij liet me op dat moment in de hal van zijn huis de foto' s zien van zichzelf met de heer Aznar, met Felipe Gonzáles en met onze collega Mário Soares. Daarbij waren ook alle vertegenwoordigers van de Cubaanse oppositie aanwezig. Dat zijn feiten en niet alleen maar woorden. De delegatie van het Europees Parlement heeft deze instelling correct vertegenwoordigd door alle democratische oppositiebewegingen van Cuba te ontmoeten, ook al waren we daartoe bij die gelegenheid niet verplicht.
Ik zeg niet dat de heer Van Velzen zijn excuses moet aanbieden, want dat is niet nodig. Ik wil de collega' s, de voorzitter van mijn fractie en de heer Seguro bedanken voor hun woorden, maar ik weet zeker dat die de volgende keer niet nodig zullen zijn. Als iemand mijn opstelling inzake de mensenrechten bekritiseert, hoeven de heer Barón Crespo en de heer Seguro niet het woord te nemen, want collega Wim van Velzen zal de eerste zijn - ik herhaal, excuses aanbieden is nu niet nodig - die de volgende keer ondergetekende zelf zal verdedigen tegen eventuele ongerechtvaardigde beschuldigingen en kritiek.

De Voorzitter
Mijnheer Imbeni, het Parlement neemt akte van uw verklaring, die dus in het kader van artikel 122 is gedaan in verband met een persoonlijk feit.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, er hoeft geen debat te worden gevoerd. Collega Wim van Velzen, die mijn plaatsvervanger is en een gewaardeerde persoon, kan vandaag hier niet aanwezig zijn omdat hij voor onze fractie in Sofia moet zijn. Ik wil collega Imbeni, de Ondervoorzitter van het Europees Parlement, zeggen dat hij bij alle politieke meningsverschillen die wij misschien hebben, een gewaardeerde collega en ondervoorzitter is. Mijns inziens zou het goed zijn indien collega Wim van Velzen en de heer Imbeni eens een gesprek met elkaar zouden voeren, eventueel met mijn deelneming, over de achtergrond van dit alles, die mij en de meesten hier ontgaat. Collega Imbeni, als het om de mensenrechten gaat moeten wij het met elkaar eens zijn. Dan moeten wij als Parlement eensgezind zijn.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer Poettering, voor dit waardevolle voorstel.

Verwelkoming
De Voorzitter
Voordat wij beginnen aan onze lange stemronde, wil ik graag de op de officiële tribune aanwezige commandant Ahmed Shah Massoud, vice-president van de islamitische staat Afghanistan, en de leden van zijn delegatie welkom heten.
(Langdurig applaus) Wij zijn blij hen hier in deze vergaderzaal te mogen ontvangen ter gelegenheid van het eerste bezoek van commandant Massoud aan Europa, op uitnodiging van het Europees Parlement.

STEMMING
Verslag (A5-0100/2001) van de heer Van Hulten, namens de Commissie begrotingscontrole, over de resultaten van het overleg, als bedoeld in de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie van 4 maart 1975, over de gemeenschappelijke richtsnoeren, goedgekeurd door de Raad, met het oog op de aanneming van een verordening (Euratom, EGKS, EG) van de Raad tot wijziging van het financieel reglement van 21 december 1977, van toepassing op de algemene begroting van de Europese Gemeenschappen (14380/2000 - C5-0006/2000 - 2000/0135(CNS))

(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)
Verslag (A5-0111/2001) van de heer Piecyk, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van beschikking nr. 1692/96/EG ten aanzien van zeehavens, binnenhavens en intermodale terminals alsmede ten aanzien van project nr. 8 in bijlage III (C5-0050/2001 - 1997/0358(COD))
(Het Parlement keurt de gemeenschappelijke ontwerptekst goed)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0090/2001) van de heer Lehne, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 91/308/EEG van de Raad tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld (12469/1/2000 - C5-0678/2000 - 1999/0152(COD))
Fischler, Commissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, zoals de Commissie gisteravond al heeft gezegd, kan zij de voorgestelde amendementen helaas niet aanvaarden. Ik zal de redenen hiervoor in het kort uiteenzetten.
Wat betreft amendement 1 en 10 inzake aan witwassen voorafgaande strafbare feiten kan de Commissie niet aanvaarden dat feitelijk alleen op de georganiseerde criminaliteit wordt gedoeld. Wat de behandeling van de beroepsgroepen uit amendement 2, 3, 4, 5, 6, 8, 12, 13 en 22 betreft is de Commissie van mening dat de juridische beroepen een speciale beroepsgroep vormen en derhalve een speciale behandeling verdienen. Zij is niet bereid die speciale behandeling uit te breiden tot alle beroepsgroepen. Ook vindt zij dat bepaalde soorten advies, die niet onder het juridische verschoningsrecht vallen, door de richtlijn moeten worden gedekt.
Wat betreft amendement 7 en 11 inzake de bevoegde autoriteiten en amendement 9 inzake de definitie van financiële instellingen heeft de Commissie een voorkeur voor de tekst van het gemeenschappelijk standpunt. Amendement 14 betekent in de ogen van de Commissie een buitensporige uitbreiding van het bereik van niet-financiële activiteiten. Wat betreft amendement 15 en 16 aangaande de identificatie van cliënten verheugt het de Commissie dat het gemeenschappelijk standpunt de benodigde flexibiliteit biedt. Amendement 17 en 28 hebben betrekking op het speciale geval van identificatie van cliënten zonder dat er sprake is van persoonlijke aanwezigheid van de cliënt. Hoewel de Commissie welwillend staat tegenover hetgeen met amendement 28 wordt beoogd, kan zij de amendementen in deze vorm niet aanvaarden.
In amendement 18 wordt gepleit voor herziening van de regel om bij bepaalde verzekeringscontracten ontheffing van de identificatieplicht te verlenen. De Commissie is van mening dat een dergelijke herziening dient te worden voorafgegaan door een uitgebreid onderzoek. Amendement 19 en 20 hebben betrekking op de identificatie in casino's. De Commissie heeft een voorkeur voor de hiermee verband houdende tekst in het gemeenschappelijk standpunt. De Commissie vindt dat met amendement 21 en 24 de basisregel van de zwijgplicht wordt geschonden. Met amendement 23 en 25 worden bepalingen gewijzigd van de richtlijn uit 1991. De Commissie acht wijziging hiervan echter niet nodig.
Ik besluit met amendement 26 en 27, die betrekking hebben op de rol van het OLAF. Op verzoek van de Raad zal de Commissie hiervoor een apart voorstel indienen. De amendementen zijn derhalve niet nodig.
(De Voorzitter verklaart het gemeenschappelijk standpunt als gewijzigd te zijn goedgekeurd)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0079/2001) van de heer Graefe zu Baringdorf, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 79/373/EEG betreffende het verkeer van mengvoeders en tot intrekking van richtlijn 91/357/EEG van de Commissie (13292/1/2000 - C5-0002/2001 - 2000/0015(COD))
De Voorzitter. Alvorens we overgaan tot de stemming wil ik overeenkomstig artikel 80, lid 5 van het Reglement het woord geven aan de commissaris, die ons het standpunt van de Commissie over de amendementen zal mededelen.

Fischler
Ik wil graag bevestigen dat de Commissie geen van de zeven ingediende amendementen kan aanvaarden.
In het huidige standpunt zijn de amendementen verwerkt die door de Commissie in eerste lezing zijn aanvaard. De Commissie is van mening dat dit gemeenschappelijk standpunt dezelfde mate van veiligheid biedt die in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie werd gegarandeerd. Verder kan de Commissie in dit stadium niet het verzoek honoreren om een positieve lijst van voedermiddelen op te stellen.
(De Voorzitter verklaart het gemeenschappelijk standpunt als gewijzigd te zijn goedgekeurd)
Verslag (A5-0093/2001) van mevrouw Sanders-ten Holte, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 2027/97 betreffende de aansprakelijkheid van luchtvervoerders bij ongevallen (COM(2000) 340 - C5-0294/2000 - 2000/0145(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0096/2001) van de heer Camisón Asensio, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende steunverlening voor de coördinatie van het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren (COM(2000) 5 - C5-0402/2000 - 2000/0023(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0094/2001) van mevrouw Kessler, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over:
het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een tweede fase van het programma voor stimulering, uitwisselingen, opleiding en samenwerking voor beoefenaars van juridische beroepen (GROTIUS: algemeen en strafrechtelijk II) (COM(2000) 828 - C5-0754/2000-2000/0339(CNS));
het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een tweede fase van het programma voor stimulering, uitwisselingen, opleiding en samenwerking tussen de rechtshandhavingsinstanties van de lidstaten van de Europese Unie (OISIN II) (COM(2000) 828 - C5-0755/2000-2000/0340(CNS));
het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een tweede fase van het programma voor stimulering, uitwisselingen, opleiding en samenwerking voor personen die verantwoordelijk zijn voor acties tegen mensenhandel en seksuele uitbuiting van kinderen (STOP II) (COM(2000) 828 - C5-0756/2000 - 2000/0341 (CNS));
het voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een programma voor stimulering, uitwisselingen, opleiding en samenwerking op het gebied van criminaliteitspreventie (HIPPOKRATES) (COM(2000) 786 - C5-0753/2000 - 2000/0304(CNS))
(Het Parlement neemt bij opeenvolgende stemmingen de vier wetgevingsresoluties aan)
Verslag (A5-0091/2001 van mevrouw Kessler, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende de oprichting van een Europees justitieel netwerk op het gebied van burgerlijke en handelszaken (COM(2000) 592 - C5-0561/2000 - 2000/0240(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0098/2001) van de heer Jové Peres, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende een financiële bijdrage van de Gemeenschap in bepaalde uitgaven van de lidstaten voor de tenuitvoerlegging van de in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid geldende controle-, inspectie- en toezichtregelingen (COM(2000) 684 - C5-0583/2000 - 2000/0273(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0117/2001) van mevrouw Auroi, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 1251/1999 tot instelling van een steunregeling voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen (COM(2001) 87 - C5-0083/2001 - 2001/0043(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over het actualiseren van bepaalde juridische aspecten met betrekking tot intracommunautaire investeringen
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Ontwerpresolutie (B5-0303/2001) van de heer Martinez e.a., namens de TDI-Fractie, over de epizoötie van mond- en klauwzeer in Europa
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Gezamenlijke ontwerpresolutie over de verklaring van de Europese Commissie betreffende mond- en klauwzeer binnen de Europese Unie
Voor aanvang van de stemming over amendement 3

Graefe zu Baringdorf
Amendement 3, lid 2.2 geeft in bepaalde vertalingen aanleiding tot misverstanden. Hier wordt duidelijk gemaakt dat vaccinatie niet per se vernietiging betekent, maar dat de dieren kunnen worden gebruikt. In bepaalde talen staat daar "separatie" . Het is de bedoeling te zeggen dat gevaccineerde dieren in de voedingsketen mogen worden opgenomen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Stockholm/Economische en sociale aspecten
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de Europese Raad van Stockholm van 23 en 24 maart 2001: voortzetting van het "proces van Lissabon"
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0237/2001) van de heer Goebbels, namens de PSE-Fractie, over de Europese Raad van Stockholm van 23 en 24 maart 2001: voortzetting van het "proces van Lissabon"
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Gezamenlijke ontwerpresolutie over de resultaten van de Europese Raad van Stockholm inzake de strategie van Lissabon
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0239/2001) van de heer Gasòbila i Böhm e.a., namens de ELDR-Fractie, over de resultaten van de Europese Raad van Stockholm van 23 en 24 maart 2001
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0240/2001) van de heer Suominen, namens de PPE-DE-Fractie, over de resultaten van de Europese Raad van Stockholm van 23 en 24 maart 2001
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0241/2001) van de heer Speroni, namens de TDI-Fractie, over de resultaten van de Europese Raad van Stockholm van 23 en 24 maart 2001
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0242/2001) van mevrouw Hautala e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de Europese Raad van Stockholm van 23 en 24 maart 2001
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0243/2001) van de heer Collins e.a., namens de UEN-Fractie, over de resultaten van de Europese Raad van Stockholm van 23 en 24 maart 2001
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0245/2001) van de heren Wurtz en Schmid, namens de GUE/NGL-Fractie, over de economische en sociale aspecten van de Europese Raad van Stockholm van 23 en 24 maart 2001
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)
Stockholm/Financiële markten
Ontwerpresolutie (B5-0244/2001) van de leden von Wogau, namens de PPE-DE-Fractie, Goebbels en Randzio-Plath, namens de PSE-Fractie, Huhne, namens de ELDR-Fractie en Jonkheer, namens de Verts/ALE-Fractie, over de Europese Raad van Stockholm van 23 en 24 maart 2001
(Het Parlement neemt de resolutie aan)- Stockholm/Buitenlands beleid
Ontwerpresolutie (B5-0248/2001) van de heer Collins e.a., namens de UEN-Fractie, over de resultaten van de Europese Raad van Stockholm van 23 en 24 maart 2001
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)
Ontwerpresolutie (B5-0251/2001) van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie, over de Top van Stockholm - externe betrekkingen (buitenlands beleid, met inbegrip van Macedonië en het Midden-Oosten)
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Gezamenlijke ontwerpresolutie over de resultaten van de Europese Raad van Stockholm van 23 en 24 maart 2001 met betrekking tot het buitenlands beleid

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de indieners van amendement 9 vragen dit amendement in te trekken. Ik kan dit ook meteen motiveren. Velen, waarschijnlijk allen, in dit Parlement willen dat er snel overeenstemming wordt bereikt over de naam: FYROM of Macedonië, met name tussen Macedonië en Griekenland, de twee betrokken buurlanden. Als daar vandaag over wordt gestemd, zal naar ik vrees de uitslag niet positief zijn, of in ieder geval zeer krap, hetgeen niet de bedoeling is van de indieners. Ik wil derhalve de indieners verzoeken dit amendement in te trekken. Hun wil is tot uiting gebracht en dat is de wil van zeer velen in dit Parlement. Het amendement als zodanig moet mijns inziens echter vandaag niet in stemming worden gebracht, te meer daar een akkoord tussen Griekenland en Macedonië/FYROM op til is.

Lagendijk
Voorzitter, wij hebben de afgelopen weken kunnen zien hoe belangrijk het is dat er een stabiel Macedonië is dat in staat is om zijn interne tegenstellingen op te lossen. Macedonië verklaart bovendien al tien jaar dat het geen enkele behoefte heeft aan welke grenswijziging dan ook. Ik zie daarom geen enkele reden waarom Macedonië niet zelf zijn naam zou mogen kiezen. Ik vind het dan ook eerlijk gezegd een slechte zaak dat de Griekse leden van de grote fracties er in mijn ogen wederom in geslaagd zijn om hun fracties te gijzelen. Dat gezegd zijnde, zou het een nog slechtere zaak zijn als dit Parlement in meerderheid zou uitspreken dat Macedonië dit recht moet worden ontzegd. Daarom ben ik bereid om nu het amendement in te trekken, maar wil ik de Griekse leden oproepen om eindelijk de waarheid onder ogen te zien en Macedonië het recht te geven zijn eigen naam te kiezen.

De Voorzitter
Als ik uw interventie goed heb begrepen, mijnheer Lagendijk, trekt u dit amendement dus in en doet u een beroep op de wijsheid van het Parlement.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen zeggen dat de staat met de naam Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië alleen bestaat dankzij de Griekse steun van dit moment.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Ontwerpresolutie (B5-0246/2001) van de heer Miranda, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de derde VN-conferentie over de minst ontwikkelde landen van 14 tot 20 mei 2001 te Brussel
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, zou u kunnen nagaan of over amendement 2 van de liberale fractie op de resolutie over mond- en klauwzeer werkelijk gestemd is? Ik heb daar namelijk mijn twijfels over. Zou u mij ook kunnen zeggen wat er zou gebeuren als dat niet het geval mocht blijken? Ik kan u in ieder geval verzekeren dat dit amendement nog steeds het standpunt van de liberale fractie vertegenwoordigt, en misschien kunt u dat dan als zodanig in de stemverklaring opnemen. Maar ik heb het sterke vermoeden, dat er helemaal niet over gestemd is.
STEMVERKLARINGEN - Verslag-Piecyk (A5-0111/2001)

Krivine en Vachetta
. (FR) Het verslag-Piecyk van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme stemt in met het tussen het Europees Parlement en de Raad via de bemiddelingsprocedure bereikte akkoord over de criteria waaraan zeehavens, binnenhavens en intermodale terminals moeten voldoen om in aanmerking te komen voor financiële steun in het kader van het trans-Europees vervoersnet.
Wij kunnen de rapporteur volgen in zijn wens om de ontwikkeling van de benodigde infrastructuur voor het havenwezen in Europees verband voort te zetten. Het is een absolute prioriteit om Europese overheidssteun aan te wenden voor de ontwikkeling van openbare voorzieningen teneinde de ruimtelijke ordening te verbeteren, de vervoerssystemen beter op elkaar af te stemmen en te strijden tegen milieuvervuiling.
Maar overheidssteun is bestemd voor openbare voorzieningen en diensten. De verwarring waarmee de Europese Unie wordt geconfronteerd, en die in dit verslag is terug te vinden, draait juist om de toekomstige status, publiek of privé, van het havenwezen. Enerzijds voert de Raad campagne voor trans-Europese netwerken, anderzijds bereidt hij in dezelfde sectoren privatiseringen voor, zoals bijvoorbeeld in de richtlijn van 14 februari, die erop gericht is havendiensten open te stellen voor concurrentie. Europa denkt niet aan de noden van burgers en samenleving, maar enkel en alleen aan liberalisering en concurrentie.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, zoals u ongetwijfeld weet omdat u mijn stemverklaringen altijd aandachtig volgt, ben ik geboren in Genua, aan de kust, en was ik vroeger zeeman. Voor mij is er dus niets belangrijker dan dit document, waarin geprobeerd wordt zeehavens en binnenhavens in Europa te begunstigen en hun positie te versterken, zoals wordt uitgelegd in het verslag van de heer Piecyk. Daarom heb ik voor dit document gestemd, met de wens dat Europa zich blijft inzetten voor de zee en de havens.
Aanbeveling voor de tweede lezing Lehne (A5-0090/2001)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Lehne, die uitstekend op de hoogte is van deze materie, bevat een amendement van ons Parlement, amendement 18, waarin wordt bepaald dat bij stortingen vanaf 10.000 euro controles inzake witwaspraktijken verplicht zijn, terwijl de Commissie had voorgesteld deze controles al te laten beginnen bij kapitaalverplaatsingen van slechts 2500 euro. Ik denk dat dit amendement van het Europees Parlement een goede zaak is en daarom heb ik voor gestemd. We moeten immers niet overdrijven met de controles van kapitaalverkeer, hoe juist die ook zijn. We zouden deze kapitaalverplaatsingen belasten met te knellende regels die alleen maar zand in de machine zouden strooien.

Alavanos
In tegenstelling tot hetgeen normaliter het geval is - normaliter vraagt het Europees Parlement om strengere maatregelen dan de Raad - zorgt het Europees Parlement bij richtlijn 91/308/EG betreffende de legalisatie van inkomsten uit illegale activiteiten, het zogenaamde witwassen van geld, ervoor dat de voorgestelde, nieuwe maatregelen teniet worden gedaan en worden ontkracht.
Telkens als sprake is van jonge advocaten en de vertrouwelijkheid waaraan zij zich in hun activiteiten dienen te houden, heeft het Europees Parlement het recht te vragen om uitzondering van deze groep. Dat is echter niet het geval bij andere beroepsgroepen, zoals boekhouders, belastingdeskundigen, makelaars, notarissen, organisatoren van veilingen, enzovoort. Als die een verdenking koesteren van witwassen van geld, moeten zij onmiddellijk aangifte doen bij justitie. Derhalve mogen dergelijke categorieën niet worden goedgekeurd. Ik heb dan ook tegen de desbetreffende amendementen van de rapporteur gestemd.

Bordes en Cauquil
. (FR) Het spervuur van amendementen tussen het Parlement en de Raad illustreert hoe tegenstrijdig hun pretentieuze strijd is tegen het witwassen van geld, waarin ze het handelsgeheim niet durven aan te roeren.
Doelmatig strijden tegen het witwassen van geld dat afkomstig is van drugs of illegale handel vereist dat het bankgeheim en het handelsgeheim worden afgeschaft en niet slechts gedeeltelijk en vertrouwelijk worden opgeheven, en niet alleen voor de wet.
Maar dat zou betekenen dat aan de publieke opinie wordt prijsgegeven hoeveel manieren er zijn om geld te vergaren en er gebruik van te maken. Manieren die weliswaar legaal zijn, maar daarom niet minder crimineel ten aanzien van de elementaire belangen van de samenleving. Dat zou onaanvaardbaar zijn voor de verdedigers van het geldelijk gewin en van de rechten van hen die van dat geld profiteren om er naar believen gebruik van te maken. Dus mogen ze ook niet raar opkijken van hun eigen onvermogen een vuist te maken tegen degenen die winstbejag vertalen in criminaliteit.
Wij weigeren via onze stem borg te staan voor de ondoeltreffendheid van de opgelegde maatregelen alsmede voor het witwassen van geld dat weliswaar legaal is, maar dat verkregen is door uitbuiting en gebruikt wordt ten koste van de samenleving.

Krivine en Vachetta
. (FR) De richtlijn inzake de strijd tegen het witwassen van geld gaat de goede kant op en komt ten minste gedeeltelijk tegemoet aan de wensen van particuliere organisaties en aan de voorstellen die zijn geformuleerd door de bij deze kwestie direct betrokken rechters. Behalve in een amendement (2) dat de richtlijn ook van toepassing maakt op boekhouders en in een amendement (27) dat gewag maakt van OLAF en een eventuele Europese openbare aanklager, tracht het verslag-Lehne de werkingssfeer van deze richtlijn helaas te beperken. De rapporteur zegt het zelf: "Er mag geen afbreuk worden gedaan aan het recht op vertrouwelijkheid, ook niet in de strijd tegen het witwassen" . Dit argument wordt aangevuld met absurde excuses ( "te ingewikkelde verplichtingen" ) of uitvluchten die het aan de beroepsgroepen zelf overlaten om "de nodige regels" op te stellen.
Wij zijn voorstander van volledige transparantie van financiële transacties. Wij erkennen de absolute noodzaak het recht tot verdediging te behouden, maar dat mag in geen geval leiden tot straffeloosheid voor eenieder die medeplichtig is aan financiële delicten. Daarom stemmen wij tegen enkele amendementen die regelrecht schandalig zijn en die daadkrachtig optreden tegen het witwassen van geld onmogelijk maken.

Crowley
. (EN) Ik ben ervan overtuigd dat ik namens alle leden van dit Parlement spreek als ik zeg dat ik voorstander ben van een betere coördinatie en samenwerking om de criminaliteit en de grensoverschrijdende misdaad te bestrijden. Ik vind het met name belangrijk om gemeenschappelijke normen en regels vast te stellen, die ertoe moeten bijdragen dat de juridische obstakels uit de weg geruimd worden die verhinderen dat misdadigers met succes worden vervolgd.
In Ierland hebben we ter bestrijding van de in het debat genoemde typen misdrijven het "Criminal Assets Bureau" (CAB) in het leven geroepen, waarin verschillende instellingen vertegenwoordigd zijn. Aan het hoofd staan een juridische functionaris en een hoofdinspecteur van politie. Dit bureau heeft met bijzonder veel succes beslag weten te leggen op onrechtmatig verkregen gelden van drugsdealers en andere misdadigers en bewijsmateriaal weten te verzamelen voor verdere vervolging. Hierdoor heeft men een groot aantal misdadigers voor het gerecht kunnen brengen en, door het financiële spoor te volgen, beslag kunnen leggen op de opbrengst van hun criminele activiteiten.
Hoezeer we er ook op gebrand zijn misdadigers te vervolgen, we moeten ervoor waken dat de normale procedures en rechtsgang in het gedrang komen. De wens die in het voorliggende verslag wordt uitgesproken om accountants en financiële controleurs op één lijn te stellen met advocaten is belangrijk om dit recht op verweer in stand te houden. De inlichtingen die bij een witwasproces naar boven zijn gekomen gebruiken ten behoeve van andere vervolgingsdoeleinden, zoals het gemeenschappelijk standpunt wil, gaat naar mijn idee echter te ver.
Tot slot merk ik op dat ik tegen de aanstelling van een Europese openbare aanklager ben. We beschikken immers al over OLAF, de Rekenkamer en nationale instanties die verantwoordelijk zijn voor de vervolging van misdadigers.

Thomas-Mauro
. (FR) Het onderwerp dat ons vandaag bezighoudt is van eminent belang voor de toekomst van onze democratieën. De strijd tegen het witwassen van geld kan niet langer een zaak zijn van één enkel land. Om doeltreffend te kunnen optreden, moeten lidstaten samenwerken. De definitie betreffende het witwassen van geld moet worden verruimd, omdat het vandaag de dag om veel meer gaat dan de handel in verdovende middelen. Er moet gekeken worden naar iedere vorm van criminaliteit die grote geldstromen genereert, naar fraude die de financiële belangen van de samenlevingen schaadt, evenals naar alle vormen van corruptie.
Het inschakelen van juridische beroepsgroepen bij de bestrijding van witwaspraktijken is een absolute noodzaak geworden om te voorkomen dat het Europese preventiesysteem en de strijd tegen het zwarte geld ineffectief wordt. Desondanks kunnen met name advocaten niet accepteren dat er wordt getornd aan het beroepsgeheim en dus aan de vertrouwensrelatie met hun cliënten. De amendementen die op hen betrekking hebben zijn derhalve onaanvaardbaar.
Het beroepsgeheim blijft de grondregel bij de uitoefening van het beroep van advocaat. Het is onverenigbaar met het melden van vermoedens, of erger nog, het melden van eventuele vermoedens. Bovendien staat het inperken van het beroepsgeheim gelijk aan het inperken van de grondrechten van de burger. De advocaat is een rechtsuitvoerder en geen politiefunctionaris.

Figueiredo
. (PT) Het standpunt dat met het verslag is goedgekeurd is een stap achteruit. Het bestrijden van de georganiseerde misdaad is slechts één kant van de zaak. Het is even belangrijk concrete maatregelen te nemen die in het bijzonder de met witgewassen geld opgezette economische activiteiten strafbaar stellen.
Het is eveneens een teken aan de wand dat er geen maatregelen zijn genomen voor de offshorebedrijven, het opheffen van het bankgeheim tijdens het gerechtelijk onderzoek of de status van met witgewassen geld verkregen goederen. Dergelijke maatregelen zouden het gebruik van met dit misdrijf verkregen gelden tijdens de onderzoeksfase kunnen voorkomen.
Tot slot dient te worden opgemerkt dat er rond de begrippen consultancy en advisering de nodige mystificatie bestaat, die leidt tot valstrikken en lekken bij de informatieverstrekking.

Lulling
Helaas heeft de Raad ons een tekst voorgelegd waardoor de herziening van de richtlijn uit 1991 nog meer vertraging zal oplopen. Wij hadden gehoopt deze herziening reeds in de eerste lezing erdoor te kunnen krijgen. Nu zullen wij waarschijnlijk met een bemiddelingsprocedure worden geconfronteerd. De wereldvreemde en onpraktische houding van de ministers van Financiën kan namelijk gewoon niet door de beugel. Ook de ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie kunnen daar trouwens niet mee akkoord gaan.
Wat het witwassen van geld betreft kan men bestaande regelingen voor financiële dienstverleners toch niet zomaar verplicht gaan stellen voor alle andere beroepscategorieën, zoals advocaten en belastingconsulenten. Dan wordt nota bene ook nog geïnsinueerd dat wij met deze houding het kliekje van advocaten willen beschermen! Het is toch absurd dat advocaten bijvoorbeeld bij de afwikkeling van verzekeringsschaden of makelaars bij het maken van taxaties pas na vaststelling van de persoonlijke gegevens hun werk mogen doen.
Even absurd is het te verlangen dat iemand geld in contanten alleen maar aan een andere persoon mag overhandigen. Als dit wordt geëist moeten onmiddellijk alle nachtkluizen worden afgeschaft. Dat zou echter enorme problemen veroorzaken voor zakenlieden uit met name het midden- en kleinbedrijf, die na sluiting van de banken hun daginkomsten om voor de hand liggende veiligheidsredenen in de kluis van hun bank willen opbergen. Dat heeft toch helemaal niets te maken met het witwassen van geld van criminele oorsprong!
Ik heb ingestemd met het verstandige standpunt van onze rapporteur, waarmee ook de ministers van Financiën zouden moeten kunnen leven. Juist zij zouden immers moeten weten dat elke nieuwe vertraging bij de herziening van de witwasrichtlijn onverantwoordelijk is, vooral omdat de witwasmaffia steeds geraffineerder wordt.
Een efficiënte bestrijding van het witwassen van illegaal verkregen geld ligt mij als Luxemburgse afgevaardigde na aan het hart, daar het Groothertogdom een van de strengste wetgevingen inzake bestrijding van witwassen heeft. Deze wetgeving, de toepassing daarvan en de samenwerking op grond van de richtlijn uit 1991 mogen niet worden ondermijnd door een te brede interpretatie van het begrip "criminele activiteit" , zoals met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad gebeurt. Omwille van de efficiëntie moet de richtlijn - zoals ook in het oorspronkelijk doel van de richtlijn wordt aangegeven - zich voornamelijk beperken tot de bestrijding van het witwassen van geld dat van de georganiseerde criminaliteit afkomstig is.

Meijer
. Geldstromen die onzichtbaar blijven voor de belastingen en de overheidsstatistieken zijn nog steeds het ideaal van velen in het zakenleven. Hun opvatting is dat de overheid zich niet moet bemoeien met hun winsten en hun bezittingen. Terecht wordt opnieuw geprobeerd om witwassen van zwart geld beter onder controle te krijgen. Dat vereist enerzijds dat de voorgenomen maatregelen zo veel mogelijk waterdicht zijn, zonder ontsnappingsmogelijkheden voor profiteurs die niet aan de wettelijke eisen willen voldoen. Naar mijn indruk zijn de voorstellen van de Raad in dit opzicht nog steeds te slap, en zelfs de door de rapporteur in tweede lezing opnieuw voorgestelde aanpassingen schieten tekort. Anderzijds is er de vrees ontstaan dat advocaten de verplichting opgelegd krijgen om op te treden als opsporingsambtenaren ten nadele van hun klanten. In dit geval vind ik dat misschien wel verdedigbaar. Toch gaat er een ongewenste precedentwerking vanuit. Advocaten mogen niet worden verplicht om te handelen ten nadele van diegenen die zij moeten verdedigen. Door echter in overweging 16 bis een onderscheid te maken tussen de eigenlijke rol van advocaten en het verrichten van andere werkzaamheden door deze beroepsgroep wordt het wellicht mogelijk om deze precedentwerking te vermijden. Ik geef het voorstel daarom het voordeel van de twijfel.

Titley
 - (EN) Ik ben een voorstander van maatregelen die erop gericht zijn de strijd tegen het witwassen van geld te intensiveren door banken en bepaalde beroepsgroepen te verplichten verdachte cliënten aan te geven bij de autoriteiten. In de gehele Europese Unie gaan jaarlijks miljarden ponden verloren door witwastransacties en fraude.
Bij het woord "misdrijf" doemt vaak direct het beeld op van inbraken, gewelddadige berovingen of messentrekkende jongeren op straat. Het witwassen van geld is een misdrijf dat we niet zien, maar dat de belastingbetaler handenvol geld kost, en de schuldigen moeten ervoor boeten. Zij die het financiële stelsel misbruiken, moeten worden opgepakt en gestraft. Bovendien worden met het witwassen van geld allerlei weerzinwekkende misdadige praktijken gefinancierd, zoals de verwerpelijke handel in drugs en mensensmokkel.
We moeten streng optreden tegen banken en andere beroepsmatig betrokkenen en hen stimuleren om verdachte cliënten aan te geven bij de autoriteiten. We moeten zelfs zo ver gaan dat we in dit voorstel ook personen opnemen die veel geld vergokken alsmede veilingmeesters die werkzaam zijn in het bovenste marktsegment.
Mevrouw de Voorzitter, dit is een belangrijk onderwerp op Europees niveau. Het witwassen van geld beperkt zich niet tot Manchester of Madrid. Het kent geen grenzen. Het besmette geld gaat van hand tot hand en verspreidt zich over allerlei landen. Het is niet voldoende om alleen Britse wetgeving in te voeren. Er moeten maatregelen worden genomen die voor de gehele EU gelden. We moeten met elkaar dit probleem te lijf gaan. Daarom juich ik het toe dat dit Parlement zich inspant om het gebruik van het financiële stelsel voor witwaspraktijken tegen te gaan.
Verslag-Graefe zu Baringdorf (A5-0079/2001)

Bordes en Cauquil
. (FR) Wij hebben de aanbeveling enkel en alleen goedgekeurd omdat zij enkele zinnige maatregelen bevat, zoals "de bemoedigende definitie van geautoriseerde grondstoffen" .
Maar zelfs als de Raad en de Commissie de voorgestelde amendementen uiteindelijk zouden accepteren - voorlopig verwerpen ze die en schuiven ze ze op de lange baan -, neemt dit niet weg dat de beleidsbepalers van de Europese instellingen een zware verantwoordelijkheid dragen voor de verspreiding van het BSE-virus, omdat ze hebben nagelaten preventieve maatregelen te nemen toen de dreiging van deze endemie tastbaar werd. Het gaat niet eens om nalatigheid of zorgeloosheid, maar om weloverwogen keuzes, afgedwongen door de lobbies van de voedingsmiddelenindustrie.
Wederom een tragisch bewijs dat men zich niet ten doel kan stellen de winsten van kapitalistische concerns te beschermen en tegelijkertijd de belangen van de meerderheid van de bevolking doelmatig te behartigen.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het uitstekend ingeleide verslag van de heer Graefe zu Baringdorf gestemd. U zult zich afvragen waarom, mijnheer de Voorzitter. Ik heb zowel bij de verklaring van commissaris Fischler als bij de woorden van de heer Graefe zu Baringdorf aandachtig toegehoord. Uit dit document blijkt dat de maximumhoeveelheid gegarandeerd gedroogd diervoeder wordt verhoogd en dat het steunbedrag voor erwten met 6 euro wordt verhoogd. Ik ben bijzonder ingenomen met deze wijzigingen en tevreden dat ik voor heb gestemd, want ik denk dat ze heel nuttig zullen zijn voor de ontwikkeling van de gemeenschappelijke Europese landbouw.

Figueiredo
. (PT) Het is belangrijk, zoals de rapporteur heeft opgemerkt, dat de producent van mengvoeders of het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de etikettering een gedetailleerde lijst verstrekt van alle gebruikte grondstoffen. Het is eveneens noodzakelijk dat er een verplichte beschrijving komt van de toelaatbare grondstoffen in mengvoeders voor dieren, gezien de BSE-crisis en het dioxineschandaal. Ook moet het gegarandeerd zijn dat alle ingrediënten die de menselijke en de dierlijke gezondheid in gevaar brengen verboden zijn.
Dit verslag maakte echter deel uit van een gecombineerde behandeling over diervoeding. In het kader daarvan heeft de Commissie een verklaring afgelegd over de opties om eiwitrijke gewassen in de EU te stimuleren, daar de Landbouwraad van december jongstleden het gebruik van diermeel in voeders voor fokdieren heeft verboden en heeft aangedrongen op de vervanging van dierlijke door plantaardige eiwitten.
Het voorstel van de Commissie gaat vooral uit van de effecten voor de begroting, waarbij het basisprincipe van zelfvoorziening op voedselgebied vergeten wordt. Volgens dat voorstel is de beste en goedkoopste oplossing namelijk de communautaire invoer van soja met 5% te verhogen. Dat zou de afhankelijkheid van de Unie van plantaardige eiwitten, in het bijzonder sojameel, vergroten, zodat de voedselveiligheid in gevaar kan komen vanwege de invoer vanuit de VS van genetisch gemodificeerde soja.
Vanwege het kostenplaatje en de WTO-regels weigert de Commissie de steun voor de teelt van oliehoudende gewassen te verhogen, daar dat zou indruisen tegen het Blair House-akkoord. Zo weigert de Commissie ook het gebruik van braakgelegd land te steunen, daar dat strijdig zou zijn met de blue box van de Wereldhandelsorganisatie, die voorschrijft dat steun aan de landbouw afhankelijk moet zijn van productiebeperkende maatregelen.
Op deze manier weigert de Commissie de binnenlandse productie te verhogen. Hoewel wij het verslag steunen en ervoor gestemd hebben, achten wij dit standpunt van de Commissie onaanvaardbaar en verwerpen wij het.

Klaâ
Politiek is door dikke planken heen zagen. Vaak vordert men ook slechts laagje voor laagje. Wij allen weten wat in deze tijden politiek noodzakelijk is om de mensen zekerheid te geven. Wij hebben openheid, etikettering en transparantie nodig. De mondige burger wil - en moet - zelf besluiten waarmee hij zich voedt.
Dat deze eis zich niet mag beperken tot het eindproduct staat als een paal boven water. Wij hebben er dus het allergrootste belang bij dat de weg die onze levensmiddelen afleggen gedocumenteerd wordt en transparant is. De landbouwer ter plekke heeft de verantwoordelijkheid voor de bescherming van de dieren en de veiligheid van de levensmiddelen. Hij moet de verantwoordelijkheid dragen voor hetgeen hij zijn dieren voert, niet alleen om zijn economisch succes veilig te kunnen stellen (ofschoon ook dat een factor is die wij niet uit het oog mogen verliezen), maar ook om het hoofd te kunnen bieden aan de eisen van de consumenten.
Als ik naar de verschillende acties kijk, heb ik vaak de indruk dat wij met onze eisen achter de tijd aanhollen. Zo heeft mijn deelstaat, Rheinland Pfalz in Duitsland, een controlezegel op de markt gebracht voor rundvlees. Het doel daarvan is niet alleen de herkomst van het dier, maar ook de weg en het voer te garanderen.
De veevoederbedrijven doen vrijwillig mee. Zij zijn bereid tot open vermeldingen van de ingrediënten en tot meer controle. De landbouwers zouden anders elders voer gaan inkopen, aangezien zij alleen met deze vermeldingen het controlezegel kunnen krijgen. Ik hoop dat er in de toekomst meer van dergelijke vrijwillige verbintenissen zullen komen. Dat zou ook de Raad vlot kunnen trekken. De veevoederindustrie zou dan om economische redenen praktisch gedwongen zijn te zorgen voor open vermeldingen.
Hier gaat het vandaag echter om de politieke besluitvorming, om het wetgevingskader dat voor iedereen gelijk moet zijn. Daarom hebben wij de open vermelding nodig, daarom hebben we traceerbaarheid nodig. Afgezien daarvan hebben wij echter controle nodig. Ik hoop dat met het verslag van de heer Graefe zu Baringdorf nieuw elan wordt gegeven aan de zaak en de Raad in beweging wordt gebracht. Ik heb echter totaal geen begrip voor het standpunt van de Commissie: hoe kan zij tegen een positieve lijst zijn?
Verslag-Sanders-ten Holte (A5-0093/2001)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, zoals velen van ons, u vast ook, zit ik over twee uur in het vliegtuig. Ik heb dit verslag van mevrouw Sanders-ten Holte gelezen. Zij zet zich terecht in voor een schadevergoeding in het geval dat zich onverhoopt - ik hoop dat u mij verontschuldigt dat ik dit even moet afkloppen - een vliegtuigongeluk voordoet. Toch hoop ik dat mevrouw Sanders-ten Holte zich in de toekomst ook zal inzetten voor doeltreffendere controlemaatregelen om vliegtuigongelukken te voorkomen, zodat ik elke keer als ik in een vliegtuig stap aan mevrouw Sanders-ten Holte zal denken. Ik zal van nu af aan een foto van haar bij me houden in het vliegtuig, niet alleen als rapporteur van een document over schadevergoeding in geval van ongelukken, maar vooral als rapporteur van een document dat tot doel heeft het aantal vliegtuigongelukken terug te brengen.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, ik wil erop wijzen hoe belangrijk het is dat de verordening in de zin van de overeenkomst van Montreal wordt omgezet. Met een uniforme regeling voor de aansprakelijkheid in het luchtverkeer kan men transparantie creëren. Dan beschermt men niet alleen de belangen van de luchtvaartpassagiers, maar ook die van de maatschappijen die zich dankzij de internationaal erkende normen in het internationaal luchtverkeer kunnen handhaven. Het concurrentievermogen van de Europese luchtvaartmaatschappijen mag niet worden aangetast met aansprakelijkheidsvoorschriften die verder gaan dan de overeenkomst van Montreal.
Ik wil graag dat er een veelomvattende, uniforme regeling komt in de zin van de overeenkomst van Montreal en daarom dring ik bij de lidstaten aan op een zo spoedig mogelijke ratificatie.
Verslag-Camisón Asensio (A5-0096/2001)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, met dit document coördineren we het vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren. Voorzitter, het is voor mij als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden uit Italië een genoegen om voor dit document te stemmen! U denkt misschien dat de pensioenen en de gepensioneerden hier niets mee te maken hebben, mijnheer de Voorzitter. Dat klopt niet, die hebben er wel degelijk mee te maken! Als deze maatregelen worden ingevoerd, zal er meer en sneller per spoor, over de binnenwateren en over de weg worden vervoerd en zal de uitstoot van gif als gevolg van verstopte autowegen en slecht georganiseerde verbindingen worden verminderd. Als die giftige stoffen door ons burgers worden ingeademd, veroorzaken ze ernstige ziekten: veel gepensioneerden zijn door deze slechte verkeerssituatie invalide geworden en dat maakt de sociale zekerheid in onze lidstaten duurder. Dat is geen goede zaak voor de gepensioneerden. Ziet u wel dat de gepensioneerden hiermee te maken hebben, mijnheer de Voorzitter!

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, met het verslag wil men door middel van steunverlening het goederenverkeer verplaatsen van de weg naar het spoor, de binnenvaart en het gecombineerd vervoer. Mijns inziens roept dit principiële bezwaren op. Enerzijds zegt artikel 87 van het EG-Verdrag natuurlijk heel duidelijk dat dergelijke steun verboden is, maar anderzijds hebben wij hier ook nog de situatie dat men deze steun een sturende functie wil geven. Dit roept bij mij principiële bezwaren op. Ik vraag mij overigens ook af waarom wij tien jaar na de liberalisatie van de vervoersmarkten met belastingen en steun het vervoer willen gaan overhevelen en sturen. Dat kan principieel niet goed zijn voor de vervoersmarkten.
Verslag-Kessler (A5-0094/2001)

Sanders-ten Holte
. In grote lijnen sluit ik mij aan bij mijn collega Costa. Toch is er een punt waarmee ik grote moeite heb.
Overweging 14 en artikel 4 wordt de mogelijkheid ingeruimd voor overheidssteun voor het gebruik van infrastructuur. Ook krachtens de amendementen is dat mogelijk. Deze uitzondering op het verbod van overheidssteun vind ik ongewenst.
Allereerst is het uitgangspunt verkeerd, want vervoer over de weg betaalt al grotendeels de externe kosten. Ten tweede, extra steun voor het gebruik is niet juist. Neem het spoor: de kosten zijn niet het belangrijkste aspect waarom vervoerders niet kiezen voor spoor. Nodig zijn een kwaliteitssprong en betrouwbaarheid, en dan is de tucht van de markt de beste stimulans. Ik vrees dat de voorgestelde prikkel om een modal shift te bewerkstelligen, waar wij in principe natuurlijk vóór zijn, contraproductief werkt en concurrentievervalsend is. Het werk dat bereikt is in het kader van het rail liberalisation package wordt ondermijnd.
Ik zal dus tegen overweging 14 en artikel 4 stemmen. Deze horen in deze verordening niet thuis.

Fatuzzo
De naam Kessler roept bij ons Italianen herinneringen op aan twee beeldschone, schitterende, beroemde Duitse danseressen. Mijn humeur is ervan opgekikkerd, ondanks het nogal zwaar op de maag liggende thema van het document. In het eerste deel van het verslag-Kessler over GROTIUS II wordt geld beloofd voor opleiding, uitwisseling van stages, studies, onderzoeken, vergaderingen, werkgroepen op het terrein van de justitiële samenwerking; geld dat bestemd is voor rechters, openbare aanklagers, advocaten, ambtenaren, deskundigen en tolken. Ik hoop dat in het volgende document wordt vastgesteld dat deze financiële steun ook bestemd wordt voor gepensioneerden in deze beroepen, die zeker deskundig zijn en hun oordeel kunnen geven over samenwerking tussen beoefenaars van juridische beroepen.

MacCormick
. (EN) Gezien de ernst van de problemen die samenhangen met criminaliteit zal niemand eraan twijfelen dat er behoefte is aan intensievere internationale samenwerking, een nauwer samenwerkend justitieel netwerk en wederzijdse erkenning van rechterlijke besluiten. Ik voelde echter enige terughoudendheid om het verslag zonder meer te steunen, omdat onze benadering op het moment verontrustend eenzijdig is. Uit onze debatten en uit de instrumenten waarover we stemmen blijkt te weinig aandacht voor essentiële kwesties van de burgerlijke vrijheid. Hiertoe behoren de rechten van personen die beschuldigd zijn van een misdaad en van wie in al onze rechtsstelsels wordt aangenomen dat zij onschuldig zijn zolang hun schuld niet is bewezen.
Deze rechten zijn vastgelegd in artikel 5 en 6 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. De ervaring leert echter dat de manier waarop de rechten in kwestie worden uitgelegd per land verschilt. Soms leggen de gerechtelijke autoriteiten ze straffeloos naast zich neer. Ik eis dat er meer en zorgvuldiger aandacht wordt geschonken aan deze punten. Wanneer komen er bijvoorbeeld voorstellen voor een Europees borgtochtstelsel? Met wederzijdse erkenning van rechterlijke besluiten zou het makkelijker moeten zijn om tot een gemeenschappelijke bepaling te komen om iemand voorwaardelijk vrij te laten in afwachting van zijn proces. Het is schandelijk dat in veel lidstaten mensen maandenlang onnodig in hechtenis zitten in afwachting van hun proces. Dit is een kwestie waar het Parlement zich met spoed over moet buigen.
Verslag-Kessler (A5-0091/2001)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor dit document over de vorming van een Europees justitieel netwerk op het gebied van burgerlijke en handelszaken gestemd, vooral omdat erin wordt vastgelegd dat er een boekje, een vademecum, zal worden samengesteld ten behoeve van degenen die in dit Europees justitieel netwerk geïnteresseerd zijn en willen weten hoe het in de praktijk wordt toegepast. Ik hoop dus dat in dit vademecum, dit instructieboekje, ook zal worden aangegeven hoe de Europese burgers die problemen hebben met hun pensioen te werk kunnen gaan als zij zich tot de Europese justitiële autoriteiten willen wenden wanneer die in een netwerk op het gebied van burgerlijke en handelszaken verenigd zijn, want onder de burgerlijke zaken vallen ook de pensioenzaken.

Crowley
. (EN) Ik wil graag in het kort aangeven waarom ik het verslag-Kessler steun.
Met de uitbreiding van de interne markt en de invoering van de euro ontstaan er nieuwe mogelijkheden voor het grensoverschrijdende handelsverkeer binnen Europa. En met de toenemende globalisering van de markt ontstaat ook de noodzaak om meer met elkaar samen te werken en verschillende juridische stelsels te begrijpen. In een democratisch stelsel moet de arm der wet niet louter doelmatig functioneren. Dat functioneren moet ook op een zichtbare manier gebeuren en moet respect afdwingen bij de mensen. Hoe sneller en gemakkelijker juridische conflicten worden opgelost, hoe beter de rechten van de burger kunnen worden beschermd en hoe beter de internationale handel kan worden gewaarborgd. Daarom is het EUROJUST-programma, dat tot doel heeft de gerechtelijke apparaten van de verschillende EU-lidstaten met elkaar te laten samenwerken, een zeer belangrijke stap in het vergroten van het begrip van de rechtsstelsels.
Dit moet echter niet worden beschouwd als een poging om de rechtsstelsels die binnen de verschillende EU-lidstaten bestaan, te ondermijnen of omver te werpen. Het moet eerder worden gezien als een verbetering: geschillen kunnen sneller worden opgelost doordat de rechtspraak transparanter wordt gemaakt.
Wat ik met name wil aanbevelen, is de invoering van een centrale elektronische gegevensbank waarin in de EU gedane rechterlijke uitspraken worden vastgelegd - een initiatief van de Ierse jurist Twinkle Egan. Een dergelijke gegevensbank maakt het gemakkelijker om verschillende uitspraken te doorgronden en leidt tot meer consistentie in de manier waarop wordt omgegaan met precedenten.

Titley
- (EN) Ik wil graag mijn socialistische collega Margot Kessler gelukwensen met haar verslag over uitbreiding van het bestaande Europese justitiële netwerk op het gebied van strafzaken tot burgerlijke en handelszaken.
Ik sta volledig achter deze op gezond verstand gestoelde aanpak waarmee de samenwerking tussen de nationale autoriteiten wordt vergroot. Niet alleen wordt hierdoor de justitiële samenwerking tussen de lidstaten vereenvoudigd, maar ook worden grensoverschrijdende juridische procedures vergemakkelijkt.
Intensievere justitiële samenwerking is een belangrijke stap voorwaarts voor de inwoners van mijn kiesdistrict in het noordwesten, die soms ten einde raad zijn in verband met een zaak in een ander EU-land. Neem bijvoorbeeld een jonge ouder van wie de kinderen door de andere ouder van het Verenigd Koninkrijk naar Frankrijk zijn ontvoerd. Deze ouder zal zeker gebaat zijn bij een groter begrip tussen het Britse en Franse juridische apparaat. Hetzelfde geldt voor het oudere echtpaar dat altijd hard heeft gewerkt en van de spaarcentjes een vakantiehuis in Zuid-Spanje wil kopen en bij de aankoop op allerlei juridische problemen stuit.
Het is belangrijk dat dit netwerk deel gaat uitmaken van het bestaande trans-Europese netwerk voor elektronische gegevensuitwisseling. In het licht van de uitbreiding van de Unie dient ook aan de kandidaat-lidstaten de kans te worden geboden deel te nemen aan vergaderingen. Daardoor kunnen binnen het Europese justitiële netwerk gegevens worden uitgewisseld van Engeland tot Estland en wordt het leven er voor de autoriteiten een stuk eenvoudiger op gemaakt.
Mevrouw de Voorzitter, ik ben erg blij met meer justitiële samenwerking, want die is van onschatbare waarde voor al onze burgers die ergens binnen de Europese Unie juridische bijstand behoeven of in een proces zijn verwikkeld.
Verslag-Jové Peres (A5-0098/2001)
Verslag-Auroi (A5-0117/2001)

Figueiredo
. (PT) Wij stemmen in met de voorstellen van de rapporteur tot wijziging van het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende een financiële bijdrage van de EU in bepaalde uitgaven van de lidstaten voor de tenuitvoerlegging van de in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid geldende controle-, inspectie- en toezichtregelingen.
Controle is belangrijk teneinde een verantwoorde, duurzame en eerlijke visserij te garanderen. Daarom dient de Gemeenschap de kosten van dat beleid en de noodzakelijke investeringen te financieren, maar men moet niet vergeten dat de toepassing van de regeling in de exclusieve economische zone de verantwoordelijkheid is van elke lidstaat.
Het voorstel van de Raad bestendigt de cofinanciering, maar beperkt de duur, de hoogte van de bijdrage en de voor financiering in aanmerking komende acties.
De rapporteur stelt voor de communautaire cofinanciering voor scholing en investeringen te verhogen van 30 naar 35% en de in aanmerking komende uitgaven van de lidstaten voor controle en toezichtmaatregelen uit hoofde van de deelname van de EU aan regionale visserijorganisaties voor 100% te financieren.
Aan de andere kant vinden wij het onaanvaardbaar dat de Raad ook hier met zijn voorstel wil bezuinigen door het totale berdrag voor dit soort uitgaven te verlagen van 41 naar 35 miljoen euro per jaar. Dat zou indruisen tegen de noodzaak een adequate infrastructuur te creëren ten behoeve van programma's voor controle en toezicht, waarvoor juist meer geld nodig kan zijn dan wat daar nu voor is uitgetrokken.

Auroi
. (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik wilde namens onze fractie, de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, de voltallige Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling bedanken, die unaniem zes amendementen heeft goedgekeurd. Dankzij deze zes amendementen kunnen wij verder gaan dan het voorstel van de Commissie, dat enkel de biologische boeren een duwtje in de rug wilde geven, en dat feitelijk vooral om de overeenkomsten van de Wereldhandelsorganisatie niet te schenden.
Het gehele Parlement heeft te kennen gegeven verder te willen gaan door een positief signaal af te geven aan de veehouders in het algemeen en zeker ook aan degenen die milieubewuste landbouw bedrijven. Ik hoop namens mijn fractie, en zeker ook namens vele anderen, dat de Raad naar ons zal luisteren en ons in dezen zal volgen.

Souchet
. (FR) Zoals ik gisteren al heb gezegd, gaat het verslag van mevrouw Auroi in de goede richting, ook al zijn haar voorstellen, in de huidige situatie, natuurlijk ontoereikend om te voldoen aan onze vraag naar plantaardige eiwitten.
Bij het lezen van het verslag van de Commissie over plantaardige eiwitten in relatie tot het verbod op vlees- en beendermeel, werd ik diep geschokt door de minachting die de auteurs lijken uit te drukken voor hun medeburgers!
Minachting voor de consument in de eerste plaats: de voorstellen houden totaal geen rekening met de duidelijke, sterke en groeiende vraag van de consument naar traceerbaarheid en zichtbaarheid van de herkomst van de producten. Men stelt doodeenvoudig voor om de eiwitten die we tekort komen te blijven kopen bij de grootste aanbieder in de grote mondiale supermarkt van landbouwoverschotten. Ongeacht of er GGO' s in zitten!
Minachting ook voor de boeren: de berusting van de Commissie is een belediging voor de Europese boeren - alsof zij niet in staat zouden zijn op eigen bodem de plantaardige eiwitten te verbouwen die we nodig hebben! De door de Commissie voorgestelde maatregel in het kader van het zevenpuntenplan (het toestaan van de productie van voederleguminosen op braakland in biologische landbouwbedrijven) is sympathiek, maar volstrekt ontoereikend. Tussen biologische teelt en grootschalige invoer van genetisch gemodificeerde soja ligt een terrein braak waarop de Europese boeren goed werk kunnen doen.
Het lijkt erop dat de Commissie zoekt naar technische, reglementaire en budgettaire argumenten om niet in actie te hoeven komen. Wat ze ons voorlegt is 'struisvogelpolitiek' inzake eiwitten.
De Commissie hanteert de logica van een boekhouder die zelfs economisch gezien niet opgaat: dat de prijs van soja momenteel laag is, wil niet zeggen dat deze laag blijft; de prijs gaat zeker weer omhoog.
(Interventie ingekort krachtens artikel 137 van het Reglement)

Figueiredo
. (PT) De rapporteur heeft het oorspronkelijk voorstel van de Commissie in de mate van het mogelijke verbeterd, gelet ook op het feit dat het voorstel in het kader van de urgentieprocedure is behandeld. Het maakte overigens deel uit van een pakket van zeven voorstellen ter bestrijding van de crisis op de rundvleesmarkt. Het voorstel van de Commissie was beperkt en gold voor specifieke omstandigheden en had tot doel alleen voor biologische landbouwbedrijven de mogelijkheid te creëren peulvruchten te telen op land dat is braakgelegd in het kader van de GMO voor granen.
Gezien het tekort in de Gemeenschap aan plantaardige eiwitten, de beperkingen van het Blair House-akkoord en het verbod op het gebruik van diermeel in voeders voor fokdieren moest er een echte interne steunregeling komen voor de productie van eiwitrijke voederleguminosen.
Het door ons gesteunde voorstel van de rapporteur is erop gericht deze mogelijkheid ook open te stellen voor conventionele veeteeltbedrijven en voor bedrijven die deelnemen aan een milieuprogramma voor de landbouw. Zo creëren wij een breder begrip van voederleguminosen, waarbij ik voor Portugal wil wijzen op het belang van bonen, lupine en gele lupine. Wij hebben daarover amendementen ingediend.
In het voorstel ontbreekt echter een echt systeem met prikkels voor de productie van eiwitrijke voederleguminosen. Zo'n stelsel zou op twee manieren kunnen worden gecreëerd: ofwel door steun te verlenen voor braaklegging of die steun ten dele te koppelen aan de teelt van voederleguminosen, ofwel door het variëren van braakleggingssteun voor land waar voederleguminosen worden geteeld.
Het zou goed zijn indien de Commissie concrete voorstellen in die richting zou doen en zich niet de handen zou laten binden door de beperkte begrotingsruimte en de Wereldhandelsorganisatie.

Patakis
De laatste tijd hebben verschillende gevaren de kop opgestoken, met name in de economisch ontwikkelde landen van de EU. Ik noem hier vooral de BSE-ziekte, die te wijten is aan het gebruik van dierlijke eiwitten in veevoer. Met had daarop moeten reageren met een onmiddellijk verbod op vlees- en beendermeel als veevoer en deze moeten vervangen met plantaardige eiwitten, en wel met eiwitten uit de Gemeenschap om te voorkomen dat de communautaire veeteelt afhankelijk wordt van Amerikaanse soja. Het gehele GLB - en dus niet alleen de veeteeltsector, maar eveneens de akkerbouw die de veevoeders voortbrengt - zou met andere woorden opnieuw onder de loep moeten worden genomen.
Volgens ons moet het contingentenstelsel worden herzien, vooral met betrekking tot de mediterrane landen en met name mijn land. Daar liggen de contingenten namelijk ver beneden het zelfbevoorradingsniveau en de productiecapaciteiten en zijn de dierlijke productiemethodes oneindig veel gezonder dan in de economisch ontwikkelde EU-landen. In de ontwikkelde EU-landen zijn de contingenten daarentegen een veelvoud van de behoeften, waardoor deze landen in staat zijn hun voedselgevaren te exporteren naar landen zoals mijn land waar de contingenten tekort schieten.
Bovendien moet het prijs- en steunstelsel voor de productie van voedergewassen worden herzien. Er zou steun moeten worden gegeven aan de productie van lupinen om goedkope en hoogwaardige plantaardige eiwitten te verkrijgen en tegelijkertijd het milieu te beschermen. De teelt van lupinen verbetert immers de bodem en is een van de beste wisselbouwcultures, met name in de mediterrane landen, waar de klimatologische omstandigheden en de bodemgesteldheid bevorderlijk zijn voor deze teelt.
In plaats daarvan neemt de Landbouwcommissie de toevlucht tot allerlei trucjes, in de hoop dat het BSE-probleem geleidelijk aan in de vergetelheid raakt. Zij wil namelijk dat na een periode van zes maanden dierlijke eiwitten opnieuw in het diervoeder worden opgenomen. Zij probeert met andere woorden het gebruik van diermeel opnieuw mogelijk te maken, hoewel het als een paal boven water staat dat juist dit diermeel verantwoordelijk is voor BSE. Zij bekommert zich dus niet in het minst om de volksgezondheid en denkt uitsluitend aan de belangen van de communautaire veevoederbedrijven. Dit blijkt ten overvloede uit de tot nu toe voor dit vraagstuk genomen besluiten en uit de besprekingen hierover in officiële instanties.
De Landbouwcommissie doet weliswaar een voorstel tot beplanting van bepaalde braakgelegde, voor granenproductie bestemde arealen met voedergewassen, zogenaamd om de productie van plantaardige eiwitten te verhogen, maar dit is een alibi. Tegelijkertijd verbiedt zij namelijk de verbouwing van vruchtgewassen op deze arealen en wil ze dat deze arealen alleen worden gebruikt voor hooiproductie, en wel zonder steunverlening.
Met dit voorstel zal de productie van plantaardige eiwitten tot een minimum worden beperkt. Zelfs in landen met grote oppervlakten braakland zal daar zo goed als niets van terechtkomen. Voor mijn land, en misschien ook voor andere mediterrane landen, is dit echter sowieso een nutteloos voorstel, daar wij nauwelijks of geen braakland hebben.
Het voorstel van de Landbouwcommissie biedt geen enkele oplossing voor het eitwitprobleem van veevoeders. De "oplossing" zal dus automatisch - en daarom is dit doorgestoken kaart - worden gevonden in het communautaire diermeel, dat juist verantwoordelijk is voor BSE, of in de gemodificeerde soja uit de VS, die misschien net zo gevaarlijk is voor de volksgezondheid. Bovendien wordt daardoor de communautaire veeteelt afhankelijk gemaakt van de multinationals die deze soja en de daarvan afgeleide producten vervaardigen.
Het voorstel van de Landbouwcommissie maakt het niet mogelijk de productiecapaciteit van de communautaire landen te gebruiken voor een definitieve oplossing van het eiwitprobleem en de veevoeders in het algemeen, voor een oplossing waarmee de volksgezondheid kan worden veiliggesteld. Het doel van het voorstel is namelijk de landbouwers en de consumenten om de tuin te leiden om onopgemerkt door te kunnen gaan met de gevaarlijke productiemethode van veevoeders. Aangezien ik er echter absoluut niets voor voel om direct of indirect bij te dragen aan de vereeuwiging van dit ernstige volksgezondheidsprobleem en aan de misleiding van landbouwers en veetelers, zal ik niet voor het voorstel van de Landbouwcommissie stemmen. Ik hoop dat mijn stem een stimulans zal zijn voor de volkeren van de Gemeenschap om te strijden voor de productie van gezonde en geschikte levensmiddelen.

Rodríguez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het pakket van zeven maatregelen dat de Commissie voorstelt om het hoofd te bieden aan de BSE-crisis bevat ook een wijziging van de basisverordening betreffende de teelt van akkerbouwgewassen, teneinde in het kader van de biologische landbouw het gebruik van braakgelegde terreinen voor de teelt van bepaalde voederleguminosen toe te staan.
Deze maatregel moet gezien worden in het licht van het tijdelijk verbod op het gebruik van dierlijk vlees- en beendermeel, waarvan velen onder ons verwachten dat het definitief zal worden, en van het reeds historische tekort van de EU op het gebied van plantaardige eiwitten.
Het voorstel van de Commissie gaat in de goede richting, maar beperkt zich tot een symbolische wijziging die geen zichtbare resultaten zal opleveren omdat de draagwijdte van deze maatregel louter beperkt blijft tot de biologische landbouw.
Het verslag van mevrouw Auroi, met de in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling goedgekeurde amendementen, verbetert dit schuchtere voorstel door het toepassingsveld ervan te verruimen tot bedrijven die opereren overeenkomstig verordening 1257/99 betreffende plattelandsontwikkeling en door vanaf 2002 de teelt van eiwithoudende gewassen ook toe te staan op braakgelegde terreinen van conventionele veehouderijen.
Dit is een doeltreffende manier om de afhankelijkheid van de EU bij de bevoorrading van proteïnen tegen te gaan. De invoer bestaat bovendien voor een groot deel uit genetisch gemodificeerde producten die gebruikt worden voor veevoer en daardoor terechtkomen in de voedselketen, zonder enige controlemogelijkheid voor de consument.
Daarom heeft de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten de amendementen gesteund die in de bevoegde commissie zijn goedgekeurd, en we kunnen alleen maar hopen dat de Commissie deze amendementen in aanmerking zal nemen en gehoor zal geven aan de verzoeken van dit Parlement om daadwerkelijk stappen te zetten in de richting van een zichtbare vermindering van het Europees tekort aan plantaardige eiwitten.
Mond- en klauwzeer (RC B5-0303/2001)

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde onmiddellijk onze stemming corrigeren, maar helaas hebt u ons in deze warboel niet gezien.
Het Parlement weet dat ik sedert het begin van dit vraagstuk om een serieus debat heb gevraagd. Als afgevaardigden van de Oostenrijkse Volkspartij in het Europees Parlement hebben wij tegen de resolutie gestemd omdat wij in volle overtuiging van mening zijn dat deze niet strookt met onze opvattingen over een Europees landbouwbeleid. Men moet wel beseffen dat men met dergelijke resoluties niet echt de zorgen en de angst van de Europese boeren over hun voortbestaan kan wegnemen. Er bestaan immers 80 verschillende virussoorten en 300 miljoen dieren in Europa.
Ik wil er eveneens op wijzen dat in Oostenrijk meer dan 60% van het grondgebied bestaat uit bergen en benadeelde gebieden. Wij zijn op export aangewezen en moeten werkelijk alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat deze gebieden bewoond blijven. Ik vind het niet serieus dat men op kosten van de landbouwers een nattevingerbeleid voert. Ik kan mij ook moeilijk voorstellen hoe men dieren kan etiketteren die zijn gevaccineerd. Consumentenbescherming is voor ons allen in dit Parlement, mijnheer de Voorzitter, een zeer belangrijke aangelegenheid. Ik geloof niet dat de consumenten ons dit in dank zullen afnemen. Het enige effect is dat het vertrouwen hierdoor een nieuwe deuk zal kunnen oplopen.

Berthu
. (FR) De resolutie van het Europees Parlement over mond- en klauwzeer moet worden goedgekeurd, met name omdat zij enige afstand neemt van het ruimingsbeleid, dat weliswaar nuttig kan zijn als het gericht wordt toegepast, maar volstrekt ondoelmatig lijkt in het geval van Groot-Brittannië. De publieke opinie zet hierbij grote vraagtekens, en terecht. De resolutie die wij hebben goedgekeurd, richt zich dan ook op autorisatie van noodvaccinaties in bepaalde regio' s die worden getroffen door mond- en klauwzeer, en wel in een buffergebied of wanneer het gaat om bijzondere diersoorten.
Afgezien van deze noodmaatregelen moeten wij ons afvragen waarom mond- en klauwzeer, dat vroeger ook voorkwam op ons platteland en waaraan dieren meestal niet doodgaan (en mensen al helemaal niet), vandaag de dag een dergelijk nationaal drama veroorzaakt. Het antwoord is tweeledig.
Allereerst verspreidt de ziekte zich veel sneller dan vroeger, aangezien de landbouw veel intensiever is geworden en daardoor ook versnipperd, gespecialiseerd en uiteengetrokken. Ieder dier kan verschillende periodes van zijn leven op verschillende plaatsen in een land of in Europa doorbrengen. Veetransporten zijn talrijker geworden en de band met de verantwoordelijke veehouder is verbroken, hetgeen ten koste gaat van de traceerbaarheid. Daarom is het in onze ogen belangrijk om een evenwichtigere veehouderij te vormen, waarin men de verantwoordelijke producenten kent en waarin dieren niet worden behandeld als willoze handelswaar. Dat is een deel van de landbouwhervormingen die wij in de komende jaren zullen voorstellen.
Op de tweede plaats lijken de massale ruimingen te worden ingegeven door economische motieven die niet altijd even helder zijn. Hiertoe behoort de wens om de export koste wat kost in stand te houden, terwijl sommige importlanden van mening zijn dat het vlees van gevaccineerd vee zich niet onderscheidt van het vlees van zieke dieren. Onder deze omstandigheden is vaccinatie vanuit economisch oogpunt hoe dan ook zinloos, omdat het vlees in beide gevallen minder oplevert. Deze financiële redeneertrant komt mij absurd voor. Waarom zouden we niet kunnen exporteren onder overlegging van vaccinatiecertificaten? Waarom moeten we per se alles ondergeschikt maken aan de export, die bijdraagt aan intensieve landbouw en subsidies vereist waarvoor de belastingbetaler opdraait, terwijl dat alles uiteindelijk alleen leidt tot destabilisatie van de landbouw van minder ontwikkelde landen? Dit systeem begint zo langzamerhand door de draaien, en het is ook hier zaak om het tij in de komende jaren te keren.

Krivine en Vachetta
. (FR) Met de "gekkekoeienziekte" heeft de intensieve landbouw een nieuwe dodelijke mensenziekte gecreëerd, die men nog steeds niet kan genezen. Mond- en klauwzeer is een ziekte die al langer bestaat, die niet overdraagbaar is op de mens en waarvan de meeste dieren zich in het verleden konden herstellen. Maar door de intensieve landbouw en de opkomst van de wereldmarkt voor vee en vlees heeft de epidemie voor het eerst een internationale dimensie gekregen. De markt eist ook op het gebied van de gezondheid zijn tol, met dramatische gevolgen.
Vaccineren wordt verboden op basis van puur economische argumenten, waarbij het economische aspect in dit geval beperkt is tot het primaat van de handel en een overigens discutabele schatting van de financiële kosten. Honderdduizenden gezonde dieren (of dieren die genezen zouden kunnen worden) worden afgemaakt onder verwijzing naar een simpel rekensommetje. Tot wanhoop van de boeren waarvan de veestapels worden vernietigd, stelt de politiek hier slechts handelsvoorschriften tegenover die ze zelf heeft opgesteld. Het meest elementaire respect voor het leven, de bescherming van locale economieën en het behoud van een sociale structuur op het platteland, de leef- en werkomstandigheden van de boeren, dat alles is niet in aanmerking genomen bij de sanitaire maatregelen ten aanzien van de MKZ-epizoötie. Wat overblijft is de handelsorde met zijn ijzeren loonwetten. Een orde die we beslist gauw moeten afschaffen.

Ferber
Aangezien in tenminste vier lidstaten van de EU mond- en klauwzeer is uitgebroken, moet het sinds 1991 voor heel Europa geldende verbod op inenting van dieren tegen mond- en klauwzeer zo snel mogelijk worden herzien en zelfs geheel worden ingetrokken. Politici die tegen MKZ-vaccinatie zijn, zoals de Duitse minister van Landbouw Renate Künast, moeten nog eens over hun standpunt nadenken. De redenen die destijds voor een inentingsverbod bestonden gaan nu niet meer op. Er zijn namelijk intussen twee betere MKZ-vaccins ontwikkeld. Desalniettemin moet men voortgaan met onderzoek voor de ontwikkeling en productie van MKZ-vaccins.
Met name de volgende vaccinaties zouden door de Europese Commissie en de Raad toegestaan moeten worden: noodvaccinaties (ringvaccinaties) in door MKZ getroffen gebieden en in bufferzones bij door MKZ getroffen gebieden en vaccinatie van dierentuindieren.

Figueiredo
. (PT) Het uitbreken van mond- en klauwzeer - na de "gekkekoeienziekte" - verscherpt de crisis in de veeteelt. De boeren lijden er schade door en het wantrouwen van de bevolking ten aanzien van de veiligheid van agrarische producten neemt toe. De liberalisering van de handel in landbouwproducten en het vrije verkeer van goederen hebben het risico van verspreiding van dierziekten groter gemaakt, terwijl in het GLB onder verwijzing naar het concurrentievermogen en de voortdurende daling van de prijzen de concentratie, intensivering en centralisatie van de productie zijn bevorderd.
In de huidige situatie zijn de producenten het zwaarst getroffen, terwijl de noodzakelijke compenserende steun of toereikende maatregelen om, in het onderhavige geval, mond- en klauwzeer in te dammen afwezig zijn. Daarom hebben wij gezien de voedsel-, gezondheids- en veterinaire crisis voorgesteld in de begroting van de EU een speciale lijn te creëren voor steun aan de boeren en financiering van maatregelen om dierziekten uit te roeien.
Daar de ziekte zich nog verder verbreidt, heeft het zin tijdelijk het vervoer van dieren tussen de lidstaten op te schorten en het verhandelde vlees intensiever te controleren. Het valt te betreuren dat de laatste Landbouwraad op dit vlak geen keuze heeft gemaakt.
Naast maatregelen voor de korte termijn hebben wij echter een ander landbouwbeleid nodig dat de productie beschermt en de verandering van de productiemethodes steunt. Dat nieuwe beleid moet in overeenstemming met het voorzorgsprincipe de kwaliteit en de voedselveiligheid bevorderen. Wij willen een duurzame landbouw die de specifieke kenmerken van de regio's en de diversificatie van de steun voor de landbouwproducten bevordert. Daarbij moet rekening worden gehouden met de verschillende ontwikkelingsniveaus van de landbouw. Volgens ons moet de landbouw een bijdrage leveren aan de economische en sociale samenhang en sterke wortels hebben in familiebedrijven en in het midden- en kleinbedrijf.

Hyland
. (EN) Hoewel ik niet blij ben met elk aspect van het compromis, blijkt er wel uit dat het Europees Parlement zich er terdege van bewust is dat de ernstige dreiging van het mond- en klauwzeervirus met spoed moet worden aangepakt.
Ik heb tegen gedeelten van de resolutie gestemd die betrekking hebben op algemene vaccinatie en ik heb amendementen gesteund die preventieve noodvaccinatie op verzoek van lidstaten toestaan.
Gezien het feit dat de bron van de eerste uitbraak van de ziekte in het Verenigd Koninkrijk gelegen was buiten de EU, heb ik verzocht om dringend grensoverschrijdende controles te overwegen teneinde te voorkomen dat een vergelijkbare situatie zich in de toekomst opnieuw voordoet.
Vanuit Iers perspectief gaat onze voorkeur uit naar een non-vaccinatiebeleid. Ierland heeft zijn uiterste best gedaan om verspreiding van de ziekte, na de enige uitbraak die er in het land heeft plaatsgevonden, te voorkomen en dat is tot nu ook gelukt.
Aangezien wij een eiland zijn en 90% van ons rundvlees exporteren, heeft de gezondheid van onze dieren hoge prioriteit.

MacCormick
. (EN) Uit deze resolutie blijkt dat er gedurende de huidige mond- en klauwzeerepidemie uitsluitend naar het middel van preventieve vaccinatie mag worden gegrepen als een lidstaat hierom verzoekt. Om het MKZ-virus in Schotland beperkt te houden tot één gebied, Dumfries en Galloway en directe omgeving, blijft de Scottish National Party zich op het standpunt stellen dat het beleid van het afmaken en vernietigen van dieren moet worden gehandhaafd om Schotland volgens de geldende internationale normen ziektevrij te maken. Dit is van groot belang voor Schotland, aangezien het land zijn wereldwijde reputatie van leverancier van vlees van hoge kwaliteit wil behouden. De trucs van de regering-Blair, die meer bedoeld waren om de kiezers tevreden te houden dan het algemeen belang te dienen, hebben wij afgekeurd en ik spreek hier opnieuw onze afkeuring uit.
Ik was alleen bereid deze resolutie te steunen als hierin mijn mondeling ingediende amendement zou worden opgenomen aangaande de toezegging van financiële hulp aan de zwaar getroffen sectoren van de handel en het toerisme. Het verheugt mij dat mijn amendement unaniem is gesteund en dat de resolutie met dit amendement is aangenomen.

Meijer
. Commercie en centralisme staan in het huidige beleid van de Europese Unie voorop. Vanuit het denkbeeld dat dit de positie van Europa op de wereldmarkt versterkt, worden domme maatregelen verplicht opgelegd aan alle lidstaten. De gang van zaken met betrekking tot mond- en klauwzeer is de nieuwste illustratie van dit falen. Tussen 1956 en 1992 hadden we deze dierenziekte behoorlijk teruggedrongen dankzij een massale preventieve vaccinatie. Dankzij de eenzijdige aandacht voor exportbelangen zijn we weer een halve eeuw teruggezet. In plaats van preventief te vaccineren en transport van levende dieren over lange afstanden te verbieden, wordt nu gekozen voor een nutteloze massaslachting om gezonde dieren te kunnen vernietigen. Bij het ontbreken van de mogelijkheid tot vaccinatie wordt deze primitieve aanpak gezien als het enige middel om verdere verspreiding van de ziekte tegen te houden. Zelfs zeldzame dieren in natuurgebieden en dierentuinen worden nu opgeofferd aan het krankzinnige verbod op vaccineren. Boeren zijn verbijsterd en radeloos. Beperkte noodvaccinaties en tijd uittrekken voor nader onderzoek lossen het probleem niet op. Ik vind dat de lidstaten zich niet langer kunnen houden aan het vaccinatieverbod en onmiddellijke inenting moeten doorvoeren, ook als dat zou leiden tot een nòg verdere teruggang van de export.

Nicholson
. (EN) Ik heb er wat moeite mee om dit voorstel in deze vorm te steunen. Ik heb mijn mening ten aanzien van noodvaccinatie herzien, maar ik heb moeite met het standpunt dat noodvaccinatie kan worden toegepast zonder dat de gevaccineerde dieren uiteindelijk worden afgemaakt.
Het staat voor mij vast dat een dergelijk beleid niet in het belang is van de Europese export op lange termijn. Het Permanent Veterinair Comité heeft aangegeven dat er tot nu toe geen vaccin is ontwikkeld waarmee onderscheid kan worden gemaakt tussen gevaccineerde en niet-gevaccineerde dieren.
Ik ben het ermee eens dat we de ontwikkeling moeten stimuleren van vaccins die ons meer flexibiliteit en betere opsporingsmogelijkheden geven en die ervoor zorgen dat de export naar andere landen kan blijven doorgaan. Ook moeten we betere controles ontwikkelen voor de invoer van producten in de EU, aangezien het duidelijk is dat de uitbraak van de mond- en klauwzeerepidemie in het Verenigd Koninkrijk zijn oorsprong vindt in illegale import.
Europese Raad van Stockholm - Economische en sociale aspecten (RC B5-0237/2001)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, voordat ik uitleg waarom ik tegen dit document aangaande de Europese Raad van Stockholm heb gestemd, moet ik uitleggen waarom ik Engels spreek. Hiermee wil ik een gebaar maken naar de Italiaanse tolken en vertalers, omdat zij elke dag veel harder moeten werken dan anderen om mijn stemverklaringen te vertalen en op schrift te stellen. Ik doe dit uit erkenning voor hun harde werken.
Ik heb tegen alle Stockholm-resoluties gestemd, omdat er geen enkele aandacht is voor het feit dat Europese arbeiders minder willen werken en meer tijd willen hebben om van hun pensioen te genieten.

Berthu
Wij kunnen de conclusies van de Europese Raad van Stockholm niet accepteren. Zoals ik reeds in het debat heb aangegeven, omvatten deze conclusies namelijk een warboel aan onderwerpen zonder enige rangschikking naar prioriteit. Ze maken duidelijk dat Europa zich met alles wil bemoeien, terwijl het geen onderscheid maakt tussen de belangrijke en minder belangrijke vraagstukken en tussen hetgeen op nationaal en hetgeen op Europese niveau behandeld dient te worden.
Deze situatie is schadelijk voor de gehele Unie. De Raad, die het institutionele evenwicht steeds verder naar zijn kant doet hellen, had juist conclusies moeten presenteren die zeer begrijpelijk zijn. Er dienen correcties te worden aangebracht, in die zin dat de verschillende Raden anders moeten worden voorbereid. Voorts dienen de Europese bevoegdheden te worden verduidelijkt en beperkt. De lidstaten dienen zich hiervoor tijdens de volgende IGC in te zetten.
De conclusies van de Raad kunnen een rationeler en beter geordend karakter krijgen als er rekening wordt gehouden met de volgende drie aspecten.
Allereerst dient er aandacht te worden besteed aan enkele strategische vraagstukken die van wezenlijk belang zijn. De Raad dient zich dus daadwerkelijk over deze vraagstukken te buigen en daadwerkelijk beslissingen op deze terreinen te nemen.
In de tweede plaats dienen er instructies over de uitvoering te worden gegeven aan de verschillende Raden van ministers.
In de derde en laatste plaats dienen er richtsnoeren te worden vastgesteld die de staatshoofden en regeringsleiders in hun eigen land bereid zijn te volgen. Dit is het belangrijkste punt en geldt in het bijzonder voor het economische en sociale beheer dat op de agenda van Stockholm stond ingeschreven.
Deze richtsnoeren dienen geen dwingend karakter te hebben en er moet ruimte bestaan voor tegengestelde standpunten. Deze richtsnoeren dienen te leiden tot een informele, vrije en open vorm van coördinatie, waarbinnen de nationale democratische keuzes gerespecteerd worden.
Bij het lezen van de conclusies van Stockholm wordt duidelijk dat er nog een lange weg te gaan is. Wij stellen een ingrijpende hervorming van het Verdrag voor, waarbij de lidstaten een groot aantal bevoegdheden terugkrijgen.

Alyssandrakis
Er gaat geen topconferentie voorbij of er worden nieuwe stappen ondernomen in de richting van een nog sterkere aantasting van de belangen van de werknemers. De Top van Stockholm was dat betreft geen uitzondering. Opnieuw waren de pensioen- en sociale rechten het mikpunt. De werknemers moeten steeds harder werken om minder te krijgen.
In de gemeenschappelijke verklaring brengen de staatshoofden en regeringsleiders van de EU duidelijk hun ongerustheid tot uiting over de verhoging van het aantal gepensioneerden waardoor, zo menen zij, de socialezekerheidsstelsels, de volksgezondheidsstelsels en de bejaardenzorg sterk onder druk komen te staan. De "welvaart" wordt dus bedreigd door het steeds langer wordende leven. Als oplossing wordt voorgesteld tot 2010 het aantal werkende mensen in de leeftijdsgroep van 55 tot 64 jaar met 50% te verhogen. Onder werknemers is de werkloosheid echter al zo groot. Bovendien zijn deeltijdbanen schering en inslag onder jongeren en vrouwen.
In de Balkan wordt het beleid van de beheerste destabilisatie voortgezet. De zogenaamd vriendschappelijke houding jegens de FYROM weerhoudt de staatshoofden en regeringsleiders er echter niet van een poging te doen om de UÇK als gelijkwaardige onderhandelingspartner van de regering van dit land om de tafel te krijgen. Het is overduidelijk dat de imperialistische plannen voor dit gebied nog niet zijn voltooid. De terugtrekking van de NAVO is echter een absolute voorwaarde voor een vredelievende samenleving van de volkeren in dit gebied. Wat het Palestijnse vraagstuk betreft wordt het door gelijke afstand gekenmerkte beleid voortgezet, in weerwil van het door Israël uitgeoefende staatsterrorisme en de rechtvaardige strijd van het Palestijnse volk voor een vaderland.
Op economisch vlak wordt paal en perk gesteld aan de staatssteun en wordt de liberalisatie van sectoren zoals telecommunicatie, post, spoorwegen en energie voortgezet. Ook wordt steeds meer het terrein geëffend voor een volledige uitverkoop van het staatseigendom aan de multinationals.
In de gezamenlijke ontwerpresoluties wordt niet alleen voldoening geuit over de resultaten van de Top, maar wordt zelfs enthousiast gereageerd op de arrestatie van de voormalige president van Joegoslavië, Slobodan Milosevic, en wordt aangedrongen op zijn berechting door het zogenaamde Joegoslavië-Tribunaal in Den Haag. Daarom stemmen de afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen.

Bordes en Cauquil
De Europese Raad van Stockholm is ingenomen met de resultaten die met de Europese Unie geboekt zijn en heeft aangegeven wat zijn "strategische doelstelling" is: de Europese Unie moet "de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld" worden.
De arbeidersklassen hebben geen enkele reden om verheugd te zijn. Met de constatering dat de werkloosheid haar laagste niveau sinds 1991 heeft bereikt, wordt tegelijkertijd onbedoeld aangegeven dat ze nog altijd even rampzalig hoog is als tien jaar geleden. Als we de balans van de afgelopen tien jaar opmaken, moeten we constateren dat overal in Europa het werk een minder zeker karakter krijgt en slechter wordt betaald. Het aandeel van de salarissen in de algemene inkomsten wordt steeds kleiner.
Alleen de eigenaren en aandeelhouders van grote bedrijven hebben baat bij de buitengewoon hoge winsten, maar dit resultaat is ten koste gegaan van de werknemers, de publieke diensten en de sociale voorzieningen.
Het huidige beleid zal in de toekomst worden voortgezet. Sommige verwachten zelfs een verslechtering van de arbeidsomstandigheden, zoals een langere werkduur en slechtere pensioenvoorzieningen.
Wij weigeren onze goedkeuring te verlenen aan een toekomst waarin de Europese instellingen zich volledig in dienst stellen van de industriële en financiële consortia.

Caudron
De Top van Stockholm was in de ogen van de publieke opinie en de media een echte routinematige Top. Frankrijk en Duitsland hebben op deze Top gezamenlijk besloten om geen uiterste datum vast te stellen waarop de energiemarkten volledig geliberaliseerd moeten zijn, zodat eerst alle consequenties overzien kunnen worden. Zonder dit besluit zou er waarschijnlijk in de kranten en op de televisie geen gewag zijn gemaakt van deze Top. Vanuit economisch en sociaal oogpunt ging het evenwel om een belangrijke Top, aangezien op deze bijeenkomst werd voortgeborduurd op de beslissingen die op de Top van Lissabon zijn genomen. Zo is opnieuw de noodzaak onderstreept om een situatie van volledige werkgelegenheid te bewerkstelligen in een Europese samenleving met kwalitatief goede banen.
Kort na het bekend worden van deze richtsnoeren zijn onverhoeds de ontslagplannen bekendgemaakt bij Danone en Marks en Spencer, zonder dat er voorafgaand overleg heeft plaatsgevonden en zonder dat hiervoor daadwerkelijke economische redenen bestaan. Deze waarachtige "dictatuur" van de beurs en "dit ongebreidelde streven naar winstmaximalisatie" ten koste van de werknemers, die in de eerste plaats deze rijkdom hebben bewerkstelligd, hebben aan iedereen die het nog niet wist duidelijk gemaakt dat er een diepe kloof bestaat tussen enerzijds de soms sussende woorden van de politici en anderzijds de realiteit waaraan de werknemers binnen de bedrijven het hoofd moeten bieden.
We moeten nu dus constateren dat het "Europees sociaal model" ten onder is gegaan. Dit vereist een reactie. Persoonlijk heb ik al op 31 maart de belangrijkste Europese en Franse autoriteiten opgeroepen maatregelen voor te stellen om deze neerwaartse spiraal te keren. Net als veel andere aanwezigen hier, verwacht ik duidelijke en steekhoudende antwoorden van deze autoriteiten. Als deze antwoorden er niet komen heeft het geen zin meer toppen te organiseren over de werkgelegenheid en het sociale aspect.
In de tussentijd schaar ik mij achter het voorstel van Francis Wurtz om binnen ons Europees Parlement een ad-hocstructuur in de vorm van een subcommissie of een waarnemingscentrum te creëren voor toezicht op de reorganisatiestrategieën van de grote concerns, die uitsluitend gebaseerd zijn op vermindering van het aantal werknemers. In het kader van de volgende Europese Top dient dit vraagstuk, dat van wezenlijk belang is voor het evenwicht en de toekomst van Europa, in de loop van het jaar 2001 te worden behandeld. In deze context heb ik vandaag gestemd voor de gezamenlijke resolutie die door links is ingediend.

Krivine en Vachetta
De belangen van particuliere ondernemingen stonden voorop tijdens de onlangs gehouden Top. In Stockholm is het lot van Macedonië slechts enkele minuten ter sprake geweest. De boeren moeten in het kader van hun strijd tegen MKZ genoegen nemen met Europese "solidariteit" en hoeven niet te rekenen op de terugkeer van de vaccinatieprogramma's die een aantal jaar geleden om economische redenen zijn beëindigd. Ditmaal komen de financiële diensten als grote winnaars uit de strijd. Dankzij de interne markt voor onroerendgoedaandelen, die tussen nu en 2003 gerealiseerd zal worden, zal een handjevol profiteurs kunnen speculeren met aandelen en obligaties. Er zal sprake zijn van een volledig ondoorzichtige situatie, de financiële transacties zullen toenemen en de aandelen zullen nog sneller dan nu het geval is in handen vallen van een kleine groep ondernemers, die daarmee ook het lot van miljoenen werknemers in handen krijgen.
Wij eisen dat het bankgeheim op Europees niveau wordt opgeheven, dat de rekeningen openbaar en alle transacties transparant worden gemaakt. Zo kan immers het witwassen van kapitaal doelmatig bestreden worden en kan er toezicht worden uitgeoefend op de financiële middelen van bedrijven zoals Danone en Marks en Spencer, die ontslagrondes blijven aankondigen terwijl er recordwinsten worden behaald.
Particuliere ondernemers hebben ten slotte de bevestiging gekregen dat de winstgevende publieke diensten geliberaliseerd gaan worden. Ik doel hier op de posterijen, de elektriciteitsbranche en de gassector. Als we kijken naar de eisen die vanuit de maatschappij worden gesteld, denk ik dat er een ander soort top verwacht wordt, een top die gericht is op de totstandkoming van een Europese publieke dienst van hoge kwaliteit die in de belangrijkste behoeften van de volkeren voorziet.
Europese Raad van Stockholm - Financiële markten (B5-0244/2001)
Europese Raad van Stockholm - Buitenlands beleid (B5-0248/2001)

Figueiredo
. (PT) Niettegenstaande de onderschatting van de resultaten van de Top van Stockholm door grote delen van de pers zijn daar toch stappen vooruitgezet. Die vooruitgang is de echo van de doeleinden van de financiële en economische concerns die de Europese economie domineren. Het voorstel van de Commissie vormde een perfecte weerspiegeling van die doeleinden. De weg is dus nu al geplaveid en zoals met het halve glas water zien sommigen er een "halfvol" en anderen een "halfleeg" glas in.
De strategie van Lissabon om met name via de privatisering van het openbaar vervoer, de postdiensten, gas en licht en telecommunicatiebedrijven de liberalisering te versnellen is desalniettemin tijdens de Raad van Stockholm geconsolideerd. Aan de andere kant is ook het integratieproces van de financiële markten versneld.
Herstel van "volledige werkgelegenheid" betekent niet per se meer kwaliteitsbanen. Dat geldt vooral als die groei van de werkgelegenheid toenemende onzekerheid van de arbeidsplaats betekent.
Wat betreft de "modernisering van het Europees sociaal model" zijn de aanval op de pensioenen en de aanpassing van de sociale zekerheid bevestigd. De open coördinatiemethode vindt nu namelijk tevens toepassing op dit terrein en dit beleidsdoel is nu ook opgenomen in de jaarlijkse economische richtsnoeren. Wij moeten echter onderstrepen dat de geringe weerklank van de strategie van Lissabon op sociaal vlak te danken is aan de strijd van de werknemers en van alle progressieven die, net als wij, streven naar een economie gebaseerd op duurzame ontwikkeling met meer aandacht voor het menselijk aspect.

Kirkhope
. (EN) Ook al sluiten veel van de behandelde onderwerpen aan op onze visie op Europa, we kunnen niet aanvaarden dat de rol van de politieke instellingen van de EU, en met name de Commissie, wordt versterkt en dat de "communautaire methode" zich verder ontwikkelt.
Derde VN-Conferentie (B5-0246/2001)

Moraes
De Europese afgevaardigden van de Labourpartij hebben vóór de ontwerpresolutie inzake de Europese Raad van Stockholm gestemd. We hebben echter onze bedenkingen bij paragraaf 13.
Onze fractie heeft ook bedenkingen bij de kaderrichtlijn inzake de informatie aan en raadpleging van werknemers, zoals in eerste lezing al is aangegeven.
De Europese afgevaardigden van de Labourpartij steunen het standpunt van de Britse minister van Handel en Industrie, Stephen Byers, die zich heeft uitgesproken tegen Europese wetgeving op het gebied van informatie en raadpleging.
De heer Byers heeft opgemerkt dat, in het geval van het Verenigd Koninkrijk, "ons hele stelsel van bedrijfsstructuren aanmerkelijk verschilt van dat in de rest van Europa. De richtlijn weerspiegelt in veel opzichten echter het continentale systeem van bedrijfsvoering, en niet het systeem zoals het Verenigd Koninkrijk dat kent. De richtlijn is om verschillende redenen geen goed idee, maar het is een belangrijk onderwerp en we moeten ons er in eigen land over buigen." (citaat uit de handelingen van het Britse Lagerhuis van 18 januari 2001)

Alavanos
De Top van Stockholm was ondanks de inspanningen van het Zweeds voorzitterschap niet om over naar huis te schrijven. Er kon geen besluit worden genomen over de oprichting van een Europees voedselveiligheidsbureau, ondanks de verspreiding op grote schaal van mond- en klauwzeer en BSE. Men heeft evenmin overeenstemming kunnen bereiken over een gemeenschappelijk Europees octrooisysteem. Omdat het GALILEO-programma wordt tegengehouden, kan geen eind worden gemaakt aan de afhankelijkheid van de VS op het gebied van satellietnavigatie. Er is ook totaal geen vooruitgang geboekt in de vraagstukken met betrekking tot de energiemarkt, waar men nog net zover is als in Lissabon.
Het grootste probleem houdt echter verband met de oriëntaties van de Europese Raad voor de herstructurering van de socialezekerheidsstelsels. Het almaar hameren op begrippen als "vergrijzing" , "modernisering van het Europees sociaal model" en op "levensvatbare staatshuishoudingen" die de voorrang hebben op pensioenstelsels is koren op de molen van talrijke regeringen in de Europese Unie, zoals de Griekse regering, die de socialezekerheidsstelsels willen hervormen en de werknemers zonder enige waarborg willen uitleveren aan particuliere verzekeringsmaatschappijen.
Mijns inziens moet de arbeidersbeweging zich krachtig verzetten tegen deze kwalijke oriëntaties van de Europese Raad van Stockholm.

Bonde en Sandbæk
. (DA) De Junibeweging wil niet voor voorschriften stemmen die inhouden dat ambtenaren de mogelijkheid krijgen om wetten uit te vaardigen, in plaats van door het volk gekozen mensen in openbare, controleerbare organisaties.

Figueiredo
Ik voel mij verplicht iets te zeggen over een aantal aspecten van de vandaag goedgekeurde resolutie over het "buitenlands beleid" van de Top van Stockholm. Ik heb tegen gestemd. Mijn stemverklaring is uit de aard der zaak beknopt.
Allereerst wil ik met betrekking tot de Balkan protest aantekenen tegen de onaanvaardbare inmenging van de Verenigde Staten in de Federale Republiek Joegoslavië, en de onverholen chantage die daarbij gebruikt is. Men probeert de verantwoordelijkheid van de NAVO en al degenen die in strijd met het Handvest van de Verenigde Naties en tegen de wil van de Veiligheidsraad een oorlog hebben gevoerd tegen Joegoslavië met de mantel der liefde te bedekken. In die oorlog zijn wapens met verarmd uranium ingezet. Het is nog te vroeg om met zekerheid iets te zeggen over de gevolgen van het gebruik van deze wapens voor de bevolking en het milieu.
De aanleiding voor de huidige toestand in de Balkan is buitengewoon gecompliceerd en gaat heel ver terug. Toch kunnen we niet zwijgend voorbijgaan aan de betekenis die de inmenging van de Verenigde Staten en de Europese Unie heeft gehad. Die heeft - vaak op doorslaggevende - wijze bijgedragen tot de verergering van een proces dat nog steeds gaande is. Een strategie die erop gericht is een aantal politici op een selectieve en arbitraire wijze als criminelen te bestempelen is onaanvaardbaar.
Ten tweede, de toestand in Palestina is ernstig en wij vinden dan ook dat het in de resolutie gestelde niet ver genoeg gaat. De escalatie van de agressie door Israël, de bombardementen en de onderdrukking door het Israëlische leger alsook de steeds verder gaande blokkade van de Palestijnse gebieden worden niet duidelijk en niet scherp genoeg veroordeeld.
In de derde plaats willen we aangeven dat het ons zorgen baart dat de huidige trend in de richting van toenemende militarisering van de Europese Unie nauwelijks kritiek ondervindt. Een belangrijk element van deze militarisering is het gemeenschappelijk defensiebeleid, dat als Europese pijler van de NAVO moet worden gezien. Er is ook niet voldoende kritiek op het Noord-Amerikaanse defensieschild NMD. De verwezenlijking van dit project zou bijdragen tot een hervatting van de wapenwedloop, en dat zou dan weer leiden tot toenemende onveiligheid in de hele wereld.

Moreira da Silva
Het onlangs door de Verenigde Staten aangekondigde besluit om het Protocol van Kyoto te verwerpen wekt geen verbazing, maar daarom is het nog geen minder ernstige zaak.
Het wekt geen verbazing, aangezien de Verenigde Staten sinds 1998 op de achtereenvolgende, door de Verenigde Naties georganiseerde conferenties voor het vastleggen van de regels voor toepassing van het Protocol steeds weer excuses hebben aangevoerd om de onderhandelingen te onderbreken, en dat terwijl de Verenigde Staten het Protocol van Kyoto in 1997 mede hebben ondertekend.
Het is een ernstige zaak, omdat het nationale egoïsme de bovenstem heeft gekregen. De voorspellingen aangaande de gevolgen van het opwarmen van de aarde worden steeds grimmiger, en daarom is het onaanvaardbaar dat de belangrijkste verantwoordelijke voor de uitstoot van broeikasgassen te kennen heeft gegeven zich niet gebonden te achten door het enige internationale instrument dat de gevolgen van de opwarming poogt te beperken.
Hoe ernstig dit ook moge zijn, wij mogen zelf niet twijfelen aan de noodzaak om het Protocol van Kyoto toe te passen, samen met of zonder de Verenigde Staten. De klimaatswijziging moet geremd worden en het Protocol van Kyoto (en dus niet een ander soort overeenkomst) is politiek gezien het meest geschikte instrument voor dat doel. Nu de Verenigde Staten duidelijk hebben gemaakt dat ze niet willen deelnemen, heeft het Protocol minder reikwijdte, maar dat wil niet zeggen dat het geen bestaansrecht heeft. Het feit dat de Verenigde Staten niet deelnemen maakt de uitvoering van het Protocol moeilijker, maar niet onmogelijk.
Het standpunt van de Verenigde Staten en het feit dat binnenkort de COP6bis zal worden gehouden - de Conferentie die de toepassingsregelingen van het Protocol van Kyoto moet vastleggen - verplichten de Europese Unie om zich extra in te spannen en in deze kwestie een leidersrol te vervullen. Dat moet geschieden op intern vlak, door overal in de lidstaten de ongunstige ontwikkeling van de uitstoot van broeikasgassen te stuiten, maar ook extern, door met zo veel mogelijk landen te onderhandelen over de regels voor de toepassing van het Protocol, opdat ditzelfde Protocol nog in 2002 geratificeerd wordt en in werking kan treden.
De Europese Unie zal zich ook sterk moeten maken voor de toepassing van regels voor eerlijke handel om er zo voor te zorgen dat de Verenigde Staten niet op onaanvaardbare wijze economisch profijt trekken van het feit dat ze geweigerd hebben het Protocol te ratificeren.
In plaats van een vruchteloze discussie met de Verenigde Staten te voeren, doet de Europese Unie er nu dus verstandiger aan te streven naar de verwezenlijking van een actieplan dat het mogelijk maakt Kyoto overal ter wereld - dat wil zeggen: in zo veel mogelijk landen - toe te passen. Daar is haast bij: het moet voor het einde van 2002 gebeuren. Dit actieplan moet de volgende fasen doorlopen, met inachtneming van de elkaar opvolgende deadlines:
I) Onderhandelingen - nog vóór de COP6bis - met Rusland, Japan, Australië, Canada en de landen van Midden- en Oost-Europa, over de toepassingsregels voor het Protocol van Kyoto. Er moet met ten minste 55 deelnemers overeenstemming worden bereikt over ten minste 55% van de uitstoot (minimumvereiste voor de inwerkingtreding van het Protocol van Kyoto);
II) Ratificatie van het Protocol van Kyoto door de Europese Unie, nog voor het einde van 2001;
III) Goedkeuring van de nationale plannen voor het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen (eind 2001);
IV) Presentatie van de richtlijn voor de uitvoering van het Europees Systeem voor de handel in broeikasgassen (eind 2001);
V) Indiening, binnen het kader van het Europees programma voor klimaatverandering, van een geheel van ijzersterke richtlijnen voor maatregelen en een beleid tot terugdringing van de uitstoot van broeikasgassen in de sectoren industrie, energie, landbouw en - vooral - de sector transport, aangezien de uitstoot daar het snelst zal toenemen;
VI) Uitwerking, door de Europese Commissie, van een economische studie naar de onrechtmatige mededingingsvoorsprong van Amerikaanse producten, inzonderheid energieproducten, op Europese producten, als gevolg van het niet toepassen van het Protocol van Kyoto door de Europese Unie;
VII) Uitwerking, door de Europese Commissie, van een juridische studie waarin wordt uiteengezet hoe de in het vorige punt bedoelde onrechtmatige voordelen binnen het kader van supranationale instellingen, met name de Wereldhandelsorganisatie en het Transatlantisch Economisch Partnerschap, zo veel mogelijk kunnen worden geminimaliseerd.

De Voorzitter
Waarde collega's, alle agendapunten van vanochtend zijn behandeld.
(De vergadering wordt om 13.25 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

ACTUALITEITENDEBAT
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

Commissie mensenrechten van de Verenigde Naties en de Volksrepubliek China
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0268/2001 van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie;
B5-0269/2001 van mevrouw Frassoni e.a., namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0277/2001 van mevrouw Frahm e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0285/2001 van de heer McMillan-Scott, namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0294/2001 van de heer Haarder, namens de ELDR-Fractie,
over de Commissie mensenrechten van de Verenigde Naties en de Volksrepubliek China.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik ben enigszins teleurgesteld. Ik heet de Commissie van harte welkom maar betreur de afwezigheid van de Raad, aangezien deze resolutie over de mensenrechten in China in eerste instantie op de Raad betrekking heeft.
Ik wil de Raad laten weten - of de persoon die de hier afwezige Raad op de hoogte zal stellen - hoe rampzalig het beleid van de Europese Unie jegens China is. Ik denk dat we mogen spreken van een mislukking. Wij weten allen dat de sociale en politieke tegenstellingen in dit land zich aanscherpen en binnenkort wel eens een explosief karakter zouden kunnen krijgen. Denkt u zich eens in hoe rampzalig een dergelijke explosie van tegenstellingen kan zijn in land als China, dat niet alleen regionaal maar ook wereldwijd een factor is om rekening mee te houden.
Onze plicht als afgevaardigden en burgers is om de legale, maar geenszins legitieme Chinese leiders aan het verstand te brengen dat alleen de democratie en de rechtstaat de stabiliteit in zowel China als het gehele Aziatische continent kunnen waarborgen.
Ik beschouw het als onze plicht om de Raad - en voorzover van toepassing de Commissie - in herinnering te brengen dat deze door de VS ingediende resolutie de juiste manier is om de Chinese autoriteiten de basisbeginselen van democratie en rechtstaat in herinnering te brengen. Deze resolutie dient in de komende dagen door de Commissie mensenrechten in Genève te worden aangenomen. Het is onze plicht de Raad erop te wijzen dat de Europese Unie niet langer een hypocriet standpunt kan innemen, dat ze deze resolutie moet steunen en er binnen de Commissie mensenrechten in Genève voor moet zorgen dat ze wordt aangenomen.
Zonder als pro-Chinees of anti-Chinees bestempeld te willen worden, wil ik hier nogmaals benadrukken dat China een zeer belangrijke rol dient te spelen, zowel in de regio als op het gehele Aziatische continent. Landen als Indonesië, de Filippijnen en Maleisië verkeren immers in bijzonder grote problemen en in Vietnam en Laos is nog altijd sprake van een eenpartijstelsel. China kan een belangrijke rol in deze regio vervullen als het zich een democratisch stelsel aanmeet dat gebaseerd is op de rechtsstaat.
Wij moeten de Chinese leidende klasse van de noodzaak van zo'n stelsel zien te overtuigen. Wij hebben een tweeledige doelstelling: enerzijds dienen we ervoor te zorgen dat de Chinezen, Tibetanen, Oejgoeren en Mongolen in een democratisch stelsel kunnen leven; anderzijds dienen we de stabiliteit van het gehele Aziatische continent te waarborgen.

Frassoni
Mijnheer de Voorzitter, er wordt vaak gezegd dat Europa niet in staat is een buitenlands beleid te voeren en niet in staat is met een uniform standpunt op het internationale toneel naar buiten te treden. Als de landen van de Europese Unie blijven bij hun besluit de resolutie over de mensenrechten in China niet mede te ondertekenen, is dat alleen maar een bevestiging van deze onmacht. Er is geen enkele andere reden, behalve een hypocriete houding, een verliezershouding, want er is volstrekt niets wat dit standpunt rechtvaardigt over een thema dat zo breed wordt aanvaard en gesteund door de publieke opinie.
Onze resolutie, niet de eerste en naar ik geloof en vrees ook niet de laatste, probeert de Raad op zijn standpunt terug te doen komen en ervoor te zorgen dat China deze keer krijgt wat het verdient, ten minste op het vlak van de veroordeling van de beschaafde wereld.

Van Orden
Mijnheer de Voorzitter, door het incident met het Amerikaanse EP-3 spionagetoestel is China de laatste tijd een zeer actueel onderwerp geworden. De Chinese autoriteiten dienen deze kwestie zeer snel op te lossen en wel voordat alles uit de hand loopt. De Amerikaanse regering heeft terecht spijt betuigd, met name over de dood van de Chinese piloot van een gevechtsvliegtuig. Nu is echter het moment aangebroken om de kwestie af te ronden. De Amerikaanse bemanning dient te worden vrijgelaten en het Amerikaanse toestel moet worden teruggegeven. Anders wordt dit een slepende kwestie die de momenteel gevoelig liggende internationale betrekkingen danig kan verzieken.
De Chinese regering heeft er blijk van gegeven in de internationale gemeenschap een grotere rol te willen spelen, met name in termen van economische ontwikkeling en een eventueel lidmaatschap van de WTO. Ze dient dan echter wel op bepaalde terreinen haar houding te veranderen. Op dit moment is China hiervan nog niet doordrongen. Het land moet het pad van politieke confrontatie verlaten en toenadering zoeken. Dit geldt niet alleen voor de internationale betrekkingen, maar ook voor binnenlandse aangelegenheden.
Als we niet langer ontwerpresoluties over schendingen van de mensenrechten in China hoeven in te dienen, is er werkelijk sprake van een enorme vooruitgang. Op dit moment is er echter nog maar weinig verbetering te bespeuren. Sterker nog, de reeks schendingen breidt zich nog steeds uit. De Falun Gong-beweging wordt sterk onderdrukt en naar verluidt zijn in China de afgelopen 18 maanden zo' n 80 leden in gevangenschap omgekomen. Het aanhoudende geweld tegen en de intimidatie van Tibetaanse boeddhisten heeft veel weg van systematische etnische zuivering. Een groot land als China is zeker solide en vooruitziend genoeg om alle volkeren onder zijn gezag echte vrijheid te schenken. China moet laten zien dat het zijn inwoners als individuen en als mensen beschouwt. De regering dient aan te tonen dat zij haar taak serieus neemt door via de wet al haar burgers te beschermen. We doen dan ook het dringende verzoek aan de Raad en de lidstaten om nadrukkelijk kennis te nemen van wat waarschijnlijk een parlementaire resolutie wordt. Ook willen we ze vragen in de VN-Commissie in Genève de resolutie van de Verenigde Staten te steunen waarin de huidige mensenrechtensituatie in China wordt betreurd.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, wij kijken juist nu naar China in de hoop dat het incident met het Amerikaanse vliegtuig zonder al te veel retoriek en politieke scoringsdrift wordt opgelost. Ook los van deze gebeurtenis volgen de rapporten uit China elkaar in hoog tempo op. Het betreft bijna altijd vergrijpen jegens de eigen burgers. Waarnemers uit de hele wereld zijn het erover eens dat de situatie van de mensenrechten in China steeds slechter wordt. Dat betreft de situatie in Tibet en in Sinkiang en het op aanzienlijk grotere schaal martelen en vervolgen van voorstanders van de democratie, van hen die actief zijn in verenigingen en van andersdenkenden. Het betreft de veelvuldige toepassing van de doodstraf en de strijd tegen de vrijheid van meningsuiting op internet. Het betreft niet in de laatste plaats de arrestaties, martelingen en pesterijen van aanhangers van de Falun Gong. Het Chinese regime zal niet slagen in zijn doelstelling deze beweging te breken. De vervolgingen moeten onmiddellijk stoppen en er moet een dialoog op gang komen.
Het Parlement is eensgezind over de situatie in China. Ik weet dat de Commissie dezelfde opvatting heeft en commissaris Chris Patten heeft zich in deze Vergadering meermaals sterk gemaakt voor de mensenrechten in China. Het land met het grootste volk ter wereld schendt systematisch de rechten van zijn burgers. Europa kan daarbij niet stilzwijgend toezien. De signalen uit de Raad zijn echter tegenstrijdig en schijnheilig. Bovendien zorgen ze voor een verzwakking van de internationale strijd, die gericht is op een wijziging van het beleid van het Chinese regime. Deze verdeeldheid is alleen gunstig voor het Chinese regime en gaat ten koste van het Chinese volk. Daarom moet de Raad tot zichzelf komen en laten zien dat alle mooie woorden over eensgezindheid niet alleen maar mooie woorden zijn, maar ook kunnen worden omgezet in daden, en de resolutie tegen China in Genève over een paar weken ondersteunen.

Van den Berg
Voorzitter, de Socialistische Fractie had graag gezien dat de Raad, dus de lidstaten samen, tijdens de 57ste zitting van de VN-Commissie voor de rechten van de mens een motie had ingediend. Dat hadden we ook eerder in het Europees Parlement gevraagd. Zover is het niet gekomen. Wij zijn zelf niet zo'n voorstander van co-sponsoring met de Verenigde Staten en hadden liever een eigen Europese positie gehad. We zullen wel vóór de resolutie stemmen, omdat we het uiteindelijk natuurlijk allemaal met elkaar eens zijn over de situatie van de mensenrechten in China. Derhalve zijn we wel erg verheugd over het feit dat de Europese lidstaten in de Raad nu besloten hebben om wel gezamenlijk voor een resolutie te stemmen, als die wordt ingediend. Blijkbaar dient men die niet zelf in, maar als de Verenigde Staten een resolutie indienen wordt die gesteund. Dat is winst ten opzichte van het jaar daarvoor toen de lidstaten nog verdeeld waren. Misschien dat de heer Lamy, hoewel hij niet namens de Raad kan spreken, die informatie hier kan geven.
Het spannende voor zowel Europa als China is natuurlijk dat wij met een enorm sterke economische markt zitten. Vanuit die markt hebben wij behoefte aan een goed mensenrechtenbeleid. Het buitenlands beleid en de economie moeten coherent zijn, en op een heel andere manier moet dit ook binnen China het geval zijn. China geeft enorm veel ruimte aan de economische processen. Tegelijkertijd is het land ontzettend benauwd en dictatoriaal in zijn politieke beleid. Dat geeft natuurlijk onmogelijke spanningen, fundamenteel ook op het stuk van de mensenrechten. Men ondertekent internationale verdragen en heeft moeite deze uit te voeren en gaat er weer tegen in. Het stimuleren van al die krachten in China die meer samenhang brengen, zou een ontzettend goede zaak zijn. Alle partnerschap die wij als Europa kunnen opbrengen voor China op dat punt is zeer gewenst. Tegelijkertijd moeten we heldere taal blijven spreken over de mensenrechten en veroordelen waar veroordelingen op hun plaats zijn. Derhalve is deze resolutie zeer ter zake.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp dat de vragen met betrekking tot deze onderwerpen meer op de Raad dan op de Commissie betrekking hebben en dat wij slechts een vervangende rol kunnen vervullen. De Commissie bestudeert dit vraagstuk evenwel grondig en deelt veel van de zorgen die zojuist zijn geuit. Ons standpunt is grosso modo het volgende.
De levensomstandigheden van de meeste Chinezen zijn de afgelopen 20 jaar verbeterd en de burgers beschikken op economisch en sociaal gebied nu over enige vrijheid dankzij de economische hervorming en de liberalisering.
Helaas geldt dit niet voor de burgerrechten en politieke rechten en dit betreur ik ten zeerste. De situatie met betrekking tot de mensenrechten komt nog lang niet overeen met de verplichtingen die China op internationaal niveau is aangegaan.
Zoals u weet, voeren we sinds 1996 met China een bilaterale dialoog in het kader waarvan open en oprechte debatten worden gevoerd. Ik ben hiervan getuige geweest, aangezien ik de laatste Top tussen China en de Europese Unie heb bijgewoond, die onder het Franse voorzitterschap heeft plaatsgevonden.
Er zijn enkele positieve signalen waargenomen, zoals de ratificatie op 28 februari 2001 van het VN-Verdrag inzake de economische, sociale en culturele rechten en de ondertekening, in november jongstleden, van het memorandum van overeenkomst met het Hoge Commissariaat voor de mensenrechten van de Verenigde Naties. Wij hopen dat dit memorandum ten uitvoer zal worden gebracht. Uiteraard willen wij evenwel dat er meer tastbare resultaten op dit gebied worden geboekt.
Wij delen uw zorgen op een aantal voor ons zeer belangrijke gebieden, zoals de nog altijd voortdurende onderdrukking van politieke dissidenten, de bestaande beperkingen op het gebied van de godsdienstuitoefening, de toepassing van de doodstraf, de ratificatie en tenuitvoerlegging van de VN-Verdragen - met name op het gebied van de burgerrechten en politieke rechten -, de wijze waarop etnische minderheden worden behandeld en de detentie op willekeurige gronden.
Tijdens de Raad "Algemene Zaken" van 19 maart dit jaar hebben wij besloten om de VN-resolutie over China, die door de VS binnen de VN-mensenrechtencommissie in Genève is voorgesteld, te steunen als de resolutie in stemming wordt gebracht.
Wij zijn overigens overeengekomen dat alle Europese leden van de VN-mensenrechtencommissie tegen ieder voorstel zullen stemmen om van maatregelen af te zien. De Europese leden zullen er bij de andere leden op aandringen hun voorbeeld te volgen. Wij zijn van mening dat maatregelen juist goed passen in het kader van de dialoog die wij getracht hebben in te stellen. Wij hebben op 29 maart in Genève herhaald dat "de schending van de mensenrechten, waar ook ter wereld, voor ons een bijzonder ernstig vraagstuk is".
Wat betreft de medeondertekening van de resolutie zijn wij van mening dat de dialoog over de mensenrechten tussen de Unie en China het beste middel vormt om een verbetering van de situatie te bewerkstelligen op de verschillende gebieden die onze zorg hebben. De Raad heeft zich achter dit standpunt geschaard, aangezien wij verwachten dat het een positief effect zal hebben.
Wat het besluit van dit jaar betreft - dat wil zeggen ondersteuning van een voorstel voor een resolutie die wij niet zullen ondertekenen - wil ik u laten weten dat wij de mogelijkheid niet willen uitsluiten om in de toekomst op dit mechanisme terug te komen. Het moge duidelijk zijn dat wij alleen de dialoog willen voortzetten als er in de praktijk daadwerkelijk vorderingen worden gemaakt. Dit standpunt is niet alleen in januari aangenomen met betrekking tot de dialoog tussen de EU en China, maar is ook opgenomen in de conclusies van de Raad "Algemene Zaken" van 19 maart. Wij zullen deze resolutie derhalve steunen als ze in stemming wordt gebracht. Wij zullen haar echter niet ondertekenen, aangezien wij van mening zijn dat de directe weg van de dialoog nog vele mogelijkheden te bieden heeft.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Eerbiediging van de doelstellingen van de Conferentie van Kyoto
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0267/2001 van mevrouw Roth-Behrendt, namens de PSE-Fractie;
B5-0270/2001 van mevrouw Hautala e.a., namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0278/2001 van de heer Wurtz e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0287/2001 van de heer Moreira Da Silva e.a., namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0291/2001 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie;
B5-0295/2001 van de heer Davies e.a., namens de ELDR-Fractie,
over de eerbiediging van de doelstellingen van de Conferentie van Kyoto.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, door te weigeren het Protocol van Kyoto over de klimaatverandering uit te voeren, doet de president van de Verenigde Staten niet alleen een directe aanval op de burgers buiten de VS maar ook op de eigen burgers. Het besluit van president Bush om van het Protocol van Kyoto af te zien geeft blijk van een groot gebrek aan verantwoordelijkheidsbesef ten aanzien van de toekomst van de mensheid.
De sociaal-democraten willen ook met kracht benadrukken dat de houding van de Amerikaanse president bovenal onverantwoordelijk is ten opzichte van de ontwikkelingslanden. De CO2-uitstoot in de Verenigde Staten bedraagt ongeveer een kwart van de huidige CO2-uitstoot in de wereld. De Verenigde Staten produceren per persoon meer dan tien keer zo veel CO2 dan wat, over iedereen gelijk verdeeld, goed zou zijn voor een duurzame ontwikkeling.
De eenzijdige besluiten van de Amerikaanse president zijn niet bevorderlijk voor de dialoog tussen beide kanten van de Atlantische Oceaan. Om nog grotere confrontaties te voorkomen, moet president Bush op zijn besluit terugkomen en een actief debat beginnen met de Europese Unie en de andere deelnemers aan de klimaatovereenkomst om zeker te stellen dat wij samen voldoende maatregelen zullen nemen om de klimaatverandering tegen te gaan.
Toch moet de Europese Unie in alle situaties aan haar verplichtingen vasthouden. Europa en waarschijnlijk ook de Verenigde Staten beschikken nu al over alle technologische middelen om uiterlijk in 2010 de industriële uitstoot met een derde te kunnen verminderen ten opzichte van het niveau in 1990. Grote en steeds grotere inspanningen moeten nu dan ook worden gericht op de energieproductie en het vervoer. Ook economische motieven geven niet het recht van de doelstellingen en verplichtingen van Kyoto af te zien. Duurzame ontwikkeling bedreigt de welvaart niet, maar bevordert juist een verstandig gebruik van de natuurlijke hulpbronnen en stelt de welvaart en arbeidsplaatsen ook voor de komende generaties veilig.
Mijnheer de Voorzitter, de sociaal-democraten in het Europees Parlement willen er zeer krachtig voor pleiten de maatregelen in de strijd tegen de klimaatverandering aan kracht te laten winnen en ze beslist niet af te zwakken, en doen het verzoek op de Top van Göteborg een duidelijk signaal van de wil van de Europeanen af te geven.

De Roo
Voorzitter, het is schandalig dat president Bush het Kyoto-protocol boycot. Grote Amerikaanse olieconcerns als Exxon, Texaco en Chevron hebben Bush in het zadel geholpen. Hun hand is zichtbaar in deze boycot. Bush is niet alleen dom, hij is ook oliedom.
De EU moet reageren door het Kyoto-protocol vóór de zomer van 2002 te ratificeren. Ruim 20 landen hebben dat al gedaan. De EU kan en moet Kyoto ratificeren samen met onze Oost-Europese partners, Rusland, Japan en landen als Brazilië. Samen zijn deze 55 landen voor 55% van de uitstoot verantwoordelijk. Ook zonder de VS krijgt het Kyoto-protocol rechtsgeldigheid.
Bijna tien jaar is er wereldwijd onderhandeld. De tijd van acties en daden is aangebroken. Europa moet het voortouw nemen met energiebesparing en hernieuwbare energie. De nieuwe technologieën wind, biomassa en zonne-energie zullen Europa ook economische voordelen brengen. Windmolens zijn het tweede exportproduct van Denemarken.
Europese acties zullen de ontwikkelingslanden ervan overtuigen op termijn ook klimaatdoelstellingen te aanvaarden. Diezelfde ontwikkelingslanden hebben op de mislukte Klimaattop van Den Haag al duidelijk gemaakt geen kernenergie te willen, zelfs niet gesubsidieerd. Europese en Amerikaanse burgers kunnen de Kyoto-boycot van Bush breken door benzine en diesel van Exxon, Texaco en Chevron te boycotten.
De politieke smeekbedes van commissaris Wallström en de trojka hebben geen effect gehad. De meerderheid van de collega's weigert principieel zo'n boycot te ondertekenen. Maar parlementariërs van Zweden en Nederland hebben in het verleden ook opgeroepen tot het boycotten van het apartheidsregime in Zuid-Afrika. Burgers, toont uw woede en boycot Bush. Boycot Exxon, Texaco en Chevron. De doodstraf in de VS is ethisch onverantwoord, maar dit is uiteindelijk een zaak van het Amerikaanse volk. De klimaatdood die Bush bewerkstelligt voor de hele wereld, is echter inacceptabel.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Myller is rapporteur van de Milieucommissie voor het zesde communautaire actieprogramma voor het milieu, dat voor de komende tien jaar de strategie aangeeft inzake het milieu. Een van de doelstellingen van het debat terzake is de naleving van de besluiten van Kyoto, een doelstelling waaraan de Europese Unie naar ons oordeel strikt zal moeten vasthouden.
De Europese Unie heeft een voorbeeld gesteld toen zij in Kyoto pleitte voor een sterkere vermindering van de uitstoot. Tijdens het overleg en het debat is die vermindering naderhand evenwel lager uitgevallen dan wij allen hadden verwacht, omdat het Europees Milieuagentschap immers heeft vastgesteld dat de vermindering in plaats van de 8% met betrekking tot 1990 feitelijk 30% moest bedragen als we de juiste koers wilden aanhouden.
Daarom schaar ik mij achter de twee door onze collega' s van de Groenen ingediende amendementen, in die zin dat wij de Verenigde Staten moeten laten weten dat het zowel immoreel is om het Protocol van Kyoto niet na te leven alsook om de verantwoordelijkheid op de ontwikkelingslanden af te wentelen door hun te vertellen dat alleen zij de verontreiniging dienen te beperken. Dat is immoreel, en wat dat betreft moeten we hier geen blad voor de mond nemen, want de gemiddelde uitstoot van CO2 van een Europeaan is 10 ton per jaar, terwijl de gemiddelde uitstoot van een Noord-Amerikaan jaarlijks 24 ton bedraagt en de uitstoot van de ontwikkelingslanden ver beneden het gemiddelde ligt.
In onze transatlantische betrekkingen met de Verenigde Staten dienen we van dat argument gebruik te maken. Unilateraal optreden is geboden, waarbij we ons niet alleen mogen laten leiden door onze zorg om het concurrentievermogen van het bedrijfsleven. Vanuit economisch oogpunt is het juist het verstandigst het Protocol van Kyoto te steunen en duidelijke, concrete maatregelen te nemen die erop gericht zijn het Protocol in te voeren en te ratificeren.
Naar mijn idee kunnen wij in Europa opnieuw het goede voorbeeld geven, als alle Europese landen het Protocol ratificeren, als zij unilaterale maatregelen nemen en de Verenigde Staten er in de transatlantische betrekkingen toe verplichten hun immorele handelwijze op te geven.

Doyle
Mijnheer de Voorzitter, de schok en de teleurstelling waren duidelijk voelbaar nadat president Bush onlangs aangekondigd had dat de VS niet meewerkt aan de pogingen de CO2-uitstoot te verminderen om de dreiging van de opwarming van de aarde af te wenden. De VS heeft een inwonertal van 5% van de wereldbevolking en produceert 25% van de broeikasgassen. President Bush heeft deze week in Washington de EU-delegatie verteld dat hij dit probleem erkent en inziet dat hiervoor een oplossing moet worden gevonden. Nu de VS afziet van de enige oplossing die voorhanden is - waarmee overigens niet het gehele probleem is opgelost - blijken dit slechts loze woorden.
Kyoto is nog maar een eerste stap in de goede richting. Waarvoor is president Bush dan bang? Veel van de ondertekenaars van het Protocol van Kyoto, waaronder mijn eigen land, zijn er niet in geslaagd de overeengekomen doelstellingen te halen. We moeten dat echter wel blijven proberen en we moeten blijven overleggen, bijvoorbeeld komende juni of juli in Bonn. We moeten proberen de doelstellingen voor alle problemen op korte termijn te halen.
Het is veel moeilijker een oplossing te vinden voor de gevolgen op lange termijn. Het is niet een kwestie van of het milieu of de werkgelegenheid. Bevordering en bescherming van onze economische concurrentiepositie is onlosmakelijk verbonden met bescherming van het milieu. Een schone leefomgeving is via de landbouw, het toerisme en het behoud van de assimilatiecapaciteit zelf een waardevolle inkomstenbron.
Milieubehoud is daarom een kwestie van gezond eigenbelang met het oog op het toekomstig economisch welzijn en de toekomstige concurrentiepositie van Europa, de VS en de gehele wereld. Vanuit deze optiek is milieubescherming onderdeel van een vicieuze cirkel waarin een hoogwaardige leefomgeving berust op welvaart, die weer berust op concurrentie, waarvoor weer een hoogwaardig milieu is vereist. Inderdaad, in het milieu dienen vaststaande praktijken voortdurend te worden onderzocht en geëvalueerd om een evenwichtige en effectieve bescherming te waarborgen.
Kyoto eist van ons niets anders dan dit: een evenwichtig en effectief antwoord op de wereldwijde dreiging van klimaatverandering. Met name ontwikkelde landen en gemeenschappen dragen hiervoor een bijzondere verantwoordelijkheid. Wanneer we de milieunormen van de ontwikkelde wereld toepassen op de economieën en leefomgevingen van de economieën in opkomst, is een grote mate van inzicht, tolerantie en mededogen vereist. We moeten de veerkracht van natuurlijke systemen erkennen alsmede hun vermogen te herstellen nadat een plafond van economische stabiliteit is bereikt. Dit is het patroon in het grootste deel van de ontwikkelde wereld. Productiviteit en rentabiliteit zijn belangrijke vereisten voor de bescherming en versterking van het milieu. Een sterke positie op de economische markt biedt de essentiële middelen voor een hoogwaardig milieu.
Tegen president Bush wil ik het volgende zeggen: deze twee doelstellingen sluiten elkaar niet uit. Het is niet of banen of het milieu. Doe weer mee met Kyoto en verpand de erfenis van ons nageslacht niet. Milieuvervuiling en klimaatverandering kennen immers geen grenzen.

Segni
Mijnheer de Voorzitter, ik heb in de eerste plaats het woord gevraagd om mijn steun te betuigen aan de resolutie van de verschillende fracties en aan de vastberaden en gedecideerde strijd die het Europees Parlement en de hele Europese Unie hopelijk zullen leveren voor dit probleem.
Voor Europa en iedereen die de Verenigde Staten goed gezind is, is het bijzonder triest te zien dat een groot land dat een baken zou moeten zijn, niet alleen bij de economische groei maar ook voor de menselijke beschaving op alle terreinen, een van de fundamentele beginselen laat vallen: de bescherming van het milieu en van de gezondheid en de bescherming van de wereld die we morgen aan onze kinderen en onze erfgenamen nalaten.
Het probleem is nu niet alleen een standpunt in te nemen - het lijkt me dat de overgrote meerderheid van deze organen het eens is - maar hoe dat standpunt naar buiten te brengen. We moeten ons afvragen of een politiek standpunt zoals we dat nu innemen, pressie uitoefenen op de publieke opinie, genoeg is of dat er concretere maatregelen nodig zijn. Hier komen we bij het probleem dat we nu al aan de Commissie, aan de bevoegde organen voorleggen. Zeker, een eerste indicatie is al gegeven: we moeten Kyoto in elk geval ratificeren, onze verantwoordelijkheden tegenover de wereld nemen. Maar is dat voldoende om te begrijpen dat de mondiale strijd zonder de Verenigde Staten moeizaam zal zijn? Ik stel dus vandaag al een kwestie, een probleem aan de orde. Zal de Europese Unie wat dit betreft werkelijk tot het einde toe bij haar standpunt blijven of, zoals ze helaas in andere gevallen heeft gedaan, bijvoorbeeld over de doodstraf, een nobele strijd strijden zonder op het beslissende moment de belangrijkste doelen te halen? Mijnheer de Voorzitter, dat is het probleem dat we vandaag aan de verantwoordelijken van de Commissie voorleggen.

Paulsen
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ook zonder de ergste scenario' s voor de huidige klimaatverandering te schilderen is het duidelijk dat het de bevolking van de allerarmste landen is die het hardst wordt getroffen. Daarom is het hoogst opmerkelijk dat het land dat verantwoordelijk is voor ruim een kwart van ' s werelds totale uitstoot van kooldioxide geen bijdrage levert aan de vermindering daarvan. Dat is afschuwelijk en het is een grote teleurstelling, maar het wekt weinig verwondering. Het valt nauwelijks toeval te noemen dat president Clinton nagelaten heeft het Kyoto-Protocol door de Amerikaanse Senaat te laten ratificeren.
Keer op keer, recentelijk op de Klimaatconferentie van vorig jaar in Den Haag, hebben de Verenigde Staten hun onwil gedemonstreerd om over de Amerikaanse levensstijl te onderhandelen. Nu heeft president Bush geen blad voor de mond genomen en openlijk gezegd dat men niet van plan is in het Kyoto-proces te participeren, aangezien het Protocol "80 procent van de wereld uitsluit en de Amerikaanse economie ernstig zou schaden". Het is hoogst stuitend te zien hoe de grootste democratie ter wereld willens en wetens de langetermijnbelangen van het grootste deel van de wereldbevolking offert op het altaar van het eigen winstbejag.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag aangeven dat ik achter het standpunt van mijn collega Jorge Moreira da Silva sta. Hij had de leiding over onze delegatie op de Conferentie van Den Haag over klimaatswijzigingen en hij heeft zich geweldige inspanningen getroost om het in deze resolutie opgenomen compromis te bereiken. En dat compromis is een goede zaak. Vier korte punten. Eén: een duidelijke afwijzing van de even ongelukkige als laakbare door president Bush aangekondigde unilaterale beslissing om het Protocol van Kyoto te verwerpen. Twee: het is een ernstige zaak, maar het besluit verbaast ons niet - de Europese Unie had al veel eerder aan alternatieve strategieën moeten denken. Drie: we mogen niet twijfelen aan de noodzaak om het Protocol van Kyoto toe te passen, met of zonder de Verenigde Staten. Vierde en laatste punt: de Europese Unie moet zich extra inspannen om een efficiënte leidersrol te vervullen, zowel intern, bij het stuiten van de nog steeds toenemende uitstoot in de meeste van de vijftien lidstaten, als extern, door ervoor te zorgen dat Kyoto wordt geratificeerd door zo veel mogelijk landen, zodat het Protocol nog voor 2002 in werking kan treden.

Van der Laan
Voorzitter, sinds het aantreden van de regering-Bush wordt de wereld opgeschrikt door zijn aardsconservatieve beleid. Zijn eerste daad, het afschaffen van steun aan de derde-wereldlanden op het gebied van de geboortebeperking, werd al snel gevolgd door het overhevelen van sociale zekerheid in Amerika naar de kerken. Je krijgt in Amerika geen eten tenzij je meebidt.
Vervolgens zien we dat Amerika zich terugtrekt uit het vredesproces in het Midden-Oosten. Dat is letterlijk een levensgevaarlijke ontwikkeling. En nu, als klap op de vuurpijl, Kyoto. Bush denkt zich te kunnen veroorloven zich niet aan de wereldwijde afspraken over CO2-reductie te houden. Het belang van de Amerikaanse olie-industrie weegt hier dus kennelijk zwaarder dan het belang van het milieu. Al deze terugtrekkende bewegingen werken bevreemdend op progressieve Europeanen en mensen wereldwijd. Onze fractie vindt het dus van het grootste belang dat alle Europese instellingen, maar ook de Europese lidstaten, krachtig stelling blijven nemen tegen deze ontwikkeling.

Isler-Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij betreuren het dat de lidstaten die het Verdrag inzake het broeikaseffect hebben ondertekend er niet in zijn geslaagd het Protocol van Kyoto ten uitvoer te brengen. Wij zijn daarentegen wel ingenomen met de terechte politieke veroordelingen van de schandelijke provocatie door president Bush, die zich wil onttrekken aan de verplichtingen die in het kader van de strijd tegen het broeikaseffect zijn aangegaan om zo de Amerikaanse olielobby te belonen voor het financieren van zijn verkiezingscampagne.
Mijnheer de commissaris, wij moeten het Protocol van Kyoto redden. Het gaat hier om het behoud van onze planeet en daarom moeten wij het goede voorbeeld geven. De Europese Unie moet met of zonder de Verenigde Staten het Protocol van Kyoto ondertekenen. Wij moeten de gehele wereld laten zien dat wij ons als medeverantwoordelijken voor de huidige vervuiling van onze planeet daadwerkelijk en concreet willen inzetten voor de strijd tegen de uitstoot van broeikasgassen.
De publieke opinie steunt ons in dit opzicht. Wij moeten de Amerikaanse burgers ervan overtuigen dat hun president een historische fout begaat.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, met het oog op het unilaterale besluit van de Verenigde Staten wil ik de conclusies van de deskundigen van de intergouvernementele werkgroep over de ontwikkeling van het klimaat in herinnering brengen. In deze conclusies kunnen wij lezen dat als we niets doen om de huidige ontwikkeling af te remmen, de temperaturen tussen nu en het jaar 2100 met 1,4 tot 5,8 graden kunnen stijgen, met alle rampzalige gevolgen van dien voor onze planeet. Ik denk hierbij aan de stijging van de zeespiegel, ernstigere droogteperioden, grotere overstromingen, verdwijning van eilanden, kustregio's en delta's, hongersnoden en epidemieën en aan het verdwijnen van bepaalde dier- en plantensoorten. De armste volkeren zullen het zwaarst getroffen worden. Het rampscenario hoeft overigens geen realiteit te worden.
Om die reden moet ons Parlement een standpunt innemen waarin het vastberaden blijk geeft van zijn intense verontwaardiging over het besluit van president Bush om het Protocol van Kyoto te verwerpen. Juist nu de volkeren zich terecht ongerust maken over deze mogelijke klimatologische ontwikkelingen, waarvan de gevolgen rampzalig zullen zijn, neemt de belangrijkste energieconsument ter wereld - de Verenigde Staten - een volledig onbezonnen en gevaarlijk besluit.
De Verenigde Staten gaan hierin zover - de collega' s weten dat ongetwijfeld - dat ze zelfs de oliewinning in een natuurgebied in Alaska toestaan. Ik neem aan dat alle collega's hiervan op de hoogte zijn. Met dit blijk van trouw aan de belangen van de multinationale ondernemingen ondermijnt president Bush de belangen van mens en natuur. Wat dit vraagstuk betreft dienen alle landen zich verantwoordelijk te tonen. Ik ben dan ook blij met het protest van de Europese Unie en andere grote landen. De Verenigde Staten, die in 1998 het Protocol van Kyoto hebben ondertekend, moeten daadwerkelijk om opheldering worden gevraagd.
De afspraken die in Kyoto zijn gemaakt, mogen niet ter discussie worden gesteld en het Protocol moet zelfs zonder steun van de Verenigde Staten ten uitvoer worden gebracht. Wij weten uit ervaring dat woorden niet toereikend zijn om tegen de Amerikaanse praktijken te protesteren. Als we daadwerkelijk druk op de VS willen uitoefenen, mijnheer de commissaris, dan doen we er goed aan om het milieuaspect te betrekken bij de internationale handelsbesprekingen. Het gaat hier immers om de toekomst van onze planeet en van onze kinderen. Ons werkgelegenheidsbeleid is mijns inziens niet in strijd met een doelmatig milieubeleid. Nogmaals, de keuze voor het primaat van het geld staat een menselijke en duurzame ontwikkeling in de weg, terwijl de Europese Unie zich voor een dergelijke ontwikkeling juist hard wil maken.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk kwam die klap van de Amerikaanse president hard aan. Het ergste zou echter zijn indien wij nu ook onze eigen doelstellingen in Europa op de helling zouden zetten. Wij moeten veeleer het tegendeel doen. Ik wil eraan herinneren dat vele documenten waarover wij beschikken, zoals het Witboek over hernieuwbare energiebronnen en talrijke richtlijnen, niet volledig ten uitvoer worden gelegd. Hoe geloofwaardiger wij echter zijn, des te beter zullen onze argumenten bij de Verenigde Staten overkomen.
Daarnaast moeten wij proberen, langs de Amerikaanse regering heen, de Amerikaanse intelligentsia te overtuigen van de voordelen van uitstootvermindering. Economisch voordeel is de taal die de mensen het best begrijpen en uitstootvermindering levert massaal economisch voordeel op, evenals sociaal voordeel trouwens. Als wij erin slagen deze communicatie tot stand te brengen, hebben wij een kans te bewijzen dat de economische toekomst wel degelijk ook verband houdt met de omzetting van ecologische doelstellingen.

Wijkman
Mijnheer de Voorzitter, het besluit van president Bush is bijzonder tragisch. Meer dan tien jaar is er onderhandeld over maatregelen ter bescherming van het klimaat. De VS heeft hieraan steeds deelgenomen en onderhands compromissen afgedwongen, niet in de laatste plaats van ons Europeanen. Door er nu uit te stappen worden tien jaren van onderhandelen als het ware simpelweg weggegooid. Dat brengt het hele internationale systeem van onderhandelen op milieugebied in gevaar. Bush voert aan dat de economie van de VS schade zou ondervinden. Tegelijkertijd weten we dat de VS per geproduceerde eenheid meer dan dubbel zo veel energie verbruikt als het Europese gemiddelde. De mogelijkheden voor energiebesparing in de VS zijn enorm.
Wat er gebeurd is, is bijzonder tragisch. Door de handelwijze van de VS rust de verantwoording extra zwaar op ons Europeanen om op klimaatgebied de leiding op ons te nemen, want het werk moet doorgaan, met of zonder de VS. Vervolgens moeten we er maar op hopen dat het politiek leiderschap van de VS zijn verstand gaat gebruiken. Een positieve bijdrage van de VS is op termijn namelijk absoluut noodzakelijk om het klimaat te kunnen stabiliseren. Daarom, mijnheer de Voorzitter, mogen we het niet laten bij kritiek op en een veroordeling van de VS, omdat we tegelijkertijd een dialoog nodig hebben om op termijn een wijziging in het besluit van Bush te bewerkstelligen.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, George Bush is een wereldleider met een volledig onverantwoorde en totaal onaanvaardbare houding ten aanzien van het milieu en onze toekomst. Wat mij betreft mogen Amerikaanse oliemaatschappijen in heel Europa worden geboycot. Alleen door middel van grof geschut kunnen we onze boodschap aan de VS overbrengen. President Bush vertegenwoordigt duidelijk alleen de belangen van de Amerikaanse industrie. Hij geeft niets om onze planeet, noch om de toekomst van ons of onze kinderen. De VS is ' s werelds grootste energieverbruiker. Gezien dit feit kunnen we deze totaal onverantwoorde aanpak niet tolereren. Bush is geen wereldleider, maar een prehistorisch monster dat geen begrip heeft voor wat er in deze wereld gaande is. Als hij dit inzicht niet heeft, zitten wij met een groot probleem. Amerika is immers de supermacht van deze wereld. Als dit land zo' n houding inneemt, wat gebeurt er dan met de rest van de wereld? Dit is echt volstrekt onaanvaardbaar. Het is een grote schande. Ik heb werkelijk medelijden met de Amerikaanse bevolking.

Cauquil
Het behoeft geen betoog dat het besluit van de president van de Verenigde Staten om de voorzichtige toezeggingen in het Protocol van Kyoto met betrekking tot de uitstoot in de atmosfeer van 6 broeikasgassen te verwerpen, vanuit het oogpunt van het milieu en de belangen van de mensheid van een groot gebrek aan verantwoordelijkheidsbesef getuigt. Het verbale conflict dat zich over dit vraagstuk tussen de Verenigde Staten en de andere industriële mogendheden afspeelt, getuigt evenwel van hypocrisie. Het gedrag van de Amerikaanse leiders vormt slechts een spiegel waarin het gedrag van een gehele sociale klasse in Amerika, Europa en elders zichtbaar wordt. Deze sociale klasse eigent zich de productiemiddelen van deze planeet toe. De heer Bush handelt in het belang van de grote Amerikaanse ondernemingen in de olie- en steenkoolindustrie. Hij staat in dienst van een economische orde die gebaseerd is op winstmaximalisatie.
De Europese regeringen stellen zich in het onderhavige geval op als de verdedigers van het milieu. Maar zijn ze in staat geweest om de ramp met de Erika te voorkomen? Hebben ze kunnen verhinderen dat vele rivieren op het continent zijn veranderd in riolen? Hebben ze de grote ondernemingen kunnen verbieden hun afval naar de arme landen te brengen? Hebben ze Seveso kunnen verhinderen? Hebben ze dan tenminste de industriële ondernemingen kunnen verplichten om een goede werkomgeving te creëren en de gezondheid van hun eigen werknemers te waarborgen? Net als de Amerikaanse regering hebben ze zich in eerste instantie beziggehouden met het creëren van de politieke voorwaarden voor winstmaximalisatie door de grote ondernemingen. Ze hebben deze ondernemingen dus niet ingetoomd waar dat in het belang van het collectief zou zijn geweest.
Wij veroordelen daarom niet alleen de regering van de Verenigde Staten, maar ook die van alle andere industriële grootmachten. Voorts spreken wij ons uit tegen de huidige economische orde waarin het behalen van winst als ultieme doelstelling wordt gezien en de mens een ondergeschikte rol speelt.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, het behoeft geen betoog dat de Commissie net als het Parlement buitengewoon teleurgesteld is over de aankondiging van de Verenigde Staten dat ze het Protocol van Kyoto verwerpen.
Zoals u weet hebben wij het initiatief genomen om dit besluit te veroordelen. De heren Prodi en Persson hebben president Bush op 14 maart jongstleden een brief geschreven waarin ze onze verontwaardiging over dit besluit hebben geuit. Mevrouw Wallström en onze collega's van de Raad hebben deze week een aantal dagen in de VS doorgebracht met mevrouw Wittman en de heer Armitage, die in Amerika de bestuurlijke verantwoordelijkheid voor dit besluit dragen.
Wij willen ons evenwel niet tot dit bezoek beperken en daarom hebben we besloten deze trojka ook met Canada te laten praten en de komende weken overleg te laten voeren met Rusland, Iran, China en Japan. Wij hebben besloten om alles te doen wat in ons vermogen ligt om het proces van Kyoto op de rails te houden.
De Amerikaanse regering heeft bevestigd dat ze uit het proces van Kyoto stapt en dus weigert het Protocol te ratificeren. Ze heeft niet aangegeven hoe ze haar beleid inzake klimaatverandering wil herzien noch wanneer ze deze informatie openbaar zal maken, hoewel ze onlangs wel had aangegeven dat ze haar beleid zou heroverwegen. Het gaat dus om een ernstige situatie in de VS. Het enige goede bericht, als je het zo kunt noemen, is dat niemand in dit stadium de huidige wetenschappelijke kennis op het gebied van klimaatverandering ter discussie heeft gesteld, hetgeen als een positief punt beschouwd mag worden. Bovendien hebben de Verenigde Staten aangegeven dat ze aan tafel zullen aanschuiven bij de volgende internationale onderhandelingen.
Mevrouw Wallström heeft onze Amerikaanse collega's duidelijk gemaakt dat ze een grote vergissing begaan door het Protocol te verwerpen. We verliezen niet alleen tijd als we weer van voor af aan moeten beginnen, maar lopen ook het risico dat we het kwetsbare evenwicht verstoren dat we met het Protocol hadden bewerkstelligd tussen enerzijds de geïndustrialiseerde landen, die de grootste verantwoordelijkheid voor dit probleem dragen, en anderzijds de ontwikkelingslanden, wier emissies per inwoner veel kleiner zijn dan die van de geïndustrialiseerde landen.
In de tussentijd heeft de Unie blijk gegeven van haar intentie om de onderhandelingen in het kader van Kyoto voort te zetten, ook al zijn de Amerikanen uit het onderhandelingsproces gestapt. Het Protocol kan in werking treden als het door de Unie, de kandidaat-lidstaten, Rusland en Japan wordt geratificeerd. Net als de heer De Roo zijn wij uiteraard van mening dat de reikwijdte van het Protocol beperkt zal zijn als de grootste vervuiler ter wereld weigert het te ondertekenen, maar wij kunnen en mogen niet op de Amerikanen wachten.
Wij hebben dus duidelijk opnieuw aangegeven dat we het Protocol van Kyoto niet later dan in 2002 willen ratificeren. Het is dan ook van belang dat we nu met de voorbereidingen beginnen. Wij dienen onze inspanningen in de strijd tegen klimaatverandering voort te zetten. Mevrouw Gónzalez heeft gesproken over het Europees programma voor klimaatverandering. Dit programma is nu opgesteld en wordt verder ontwikkeld. Wij zullen nu alles in het werk stellen om de ratificatie van het Protocol te bespoedigen. Wij zullen het in onderlinge afstemming ratificeren.
Overeenkomstig het verzoek van mevrouw Isler-Béguin kunt u erop vertrouwen dat de Commissie op internationaal niveau op het gebied van klimaatverandering zal fungeren als de drijvende kracht van de Unie. Dit geldt zowel voor de wijze waarop de anderen tegen onze handelwijze aankijken als voor onze eigen strategie inzake de tenuitvoerlegging. Evenals mevrouw Myller ben ik ervan overtuigd dat beide vraagstukken op de agenda zullen staan van de Top tussen de VS en Europa die in Göteborg zal plaatsvinden ter gelegenheid van de volgende Europese Raad. Zoals u weet staat de agenda van deze Raad hoofdzakelijk in het teken van het milieu. Voor ons allen geldt deze Top dus als het eerstvolgende belangrijke moment.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 plaats.

Mensenrechten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
Ontvoering van de heer Tsiakourmas op Cyprus - B5-0266/2001 van de heer Katiforis, namens de PSE-Fractie;
B5-0271/2001 van de leden Frassoni en Cohn-Bendit, namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0279/2001 van de heer Wurtz e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0286/2001 van de heer Zacharakis e.a., namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0296/2001 van de heer Davies, namens de ELDR-Fractie,
over de ontvoering van de heer Tsiakourmas op Cyprus.
Verkrachting van katholieke zusters- B5-0261/2001 van mevrouw Karamanou e.a., namens de PSE-Fractie;
B5-0272/2001 van mevrouw Sörensen, namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0280/2001 van mevrouw Morgantini e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0298/2001 van mevrouw Plooij-van Gorsel e.a., namens de ELDR-Fractie,
over verkrachting van katholieke zusters.
Pakistan- B5-0265/2001 van de leden Fruteau en Erika Mann, namens de PSE- Fractie;
B5-0273/2001 van de leden Rod en Maes, namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0281/2001 van de heer Cossutta e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0288/2001 van mevrouw Martens, namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0299/2001 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie;
B5-0302/2001 van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie,
over de situatie in Pakistan.
Rechten van homoseksuelen in Namibië- B5-0264/2001 van mevrouw Swiebel e.a., namens de PSE-Fractie;
B5-0274/2001 van de heer Lagendijk e.a., namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0282/2001 van de heer Vinci e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0300/2001 van de leden Van der Laan en Dybkjær, namens de ELDR-Fractie,
over de rechten van homoseksuelen in Namibië.
Ontvoering van de heer Tsiakourmas op Cyprus
Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, de heer Tsiakourmas werd op lasterlijke wijze beschuldigd van illegale drugshandel. Als u het goed vindt, zal ik u - in het Engels - het proces-verbaal voorlezen dat door de politie van de Britse basis is opgemaakt over de omstandigheden van zijn arrestatie. De Britse politie heeft een onderzoek ingesteld en schrijft daarover het volgende:
de beweringen van de Turks-Cyprische politie kan uit al het andere beschikbare bewijsmateriaal worden opgemaakt dat de heer Tsiakourmas uit zijn voertuig is gehaald. Het voertuig stond verlaten ruim binnen de oostelijke zone die onder de soevereiniteit van Groot-Brittannië en Noord-Ierland valt. Er is absoluut geen bewijs, forensisch of historisch, voor de bewering dat de heer Tsiakourmas ooit illegale drugs in zijn motorvoertuig had of heeft gehad of dergelijke middelen in zijn bezit heeft gehad.
Als de Griekse politie zoiets zou schrijven, zou ik het geloven, maar een ander misschien niet. Als de Cyprische regering zoiets zou zeggen, zou ik het geloven, maar iemand anders misschien niet. Dit zegt echter de Britse politie. Daarom bestaat er geen enkele twijfel over wat er precies is gebeurd. Ik wil echter nog iets zeggen over de politieke betekenis van dit incident. De heer Tsiakourmas ging als aannemer de Britse basis in en uit. In de buurt van de Britse basis lag een Turks-Cyprisch dorp van waaruit hij Turkse arbeiders meenam voor zijn werk. Hij was dus een van de mensen die zorgden voor contacten tussen de twee gemeenschappen, die de Turkse en de Turks-Cyprische leiders angstvallig uit elkaar willen houden en waartussen zij een vijandige gezindheid willen handhaven. Aangezien hij te maken had met Turkse medeburgers op Cyprus, bevond hij zich in een zeer delicate positie en werd daardoor het slachtoffer van deze criminele ontvoering.
Staat u mij toe op te merken dat dit voor mij een treurige vertoning is: een illegaal bewind gedraagt zich al 25 jaar als een staat, wordt al 25 jaar niet erkend door de internationale gemeenschap en wil nu de facto zijn aanwezigheid opleggen door middel van een criminele ontvoering!
Mijnheer de commissaris, ik richt mij tot u. De belangstelling voor het persoonlijk lot van een mens is een van de meest nobele tradities van uw land, van uw vaderland Frankrijk. Denkt u maar aan de zaak-Dreyfus, aan het proces tegen Flaubert en aan het proces in "J' accuse" van Zola. Tsiakourmas is natuurlijk Dreyfus niet en evenmin Zola of Flaubert. Hij vertegenwoordigt echter wel, in het klein, hetzelfde probleem. Daarom doe ik een beroep op u en op de Commissie en vraag u dringend belangstelling te tonen voor dit geval. U kunt ervan op aan dat u, als u de strijd van Tsiakourmas voor zijn vrijheid steunt, strijdt voor vrijheid en vrede op Cyprus, voor verzoening tussen de twee gemeenschappen op Cyprus.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met de heer Katiforis. Dit is een ernstig geval van een onterechte arrestatie van een persoon buiten het territorium waar hij vervolgens naartoe is gebracht. Sinds 13 december vorig jaar wordt de heer Katiforis daar vastgehouden.
Turkije is een kandidaat-lidstaat voor toetreding tot de Europese Unie. Zolang zich in dat deel van het Middellandse-Zeegebied dergelijke problemen voordoen, komt Turkije niet in aanmerking voor toetreding. Dit incident is een ernstige schending van de mensenrechten en een totaal onaanvaardbare belediging van een individu. We verzoeken de Voorzitter dan ook ons de mogelijkheid te bieden met steun van het gehele Parlement de aandacht te vestigen op deze resolutie.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, de heer Tsiakourmas wordt beschuldigd van feiten die zelfs voor de pseudo-rechtbank waarvoor hij moet verschijnen geen stand zullen houden. De vraag rijst natuurlijk waar het illegale bezettingsregime van Noord-Cyprus de euvele moed vandaan haalt om dergelijke dingen te doen, nota bene in een gebied onder Britse soevereiniteit. Het staat als een paal boven water dat als de internationale gemeenschap een einde zou willen maken aan de bezetting van Noord-Cyprus, zij dat zonder meer zou kunnen doen: de middelen daartoe ontbreken haar niet. Deze opmerking is met name ook gericht aan de Europese Unie, daar Turkije kandidaat-land voor toetreding is en Cyprus momenteel verwikkeld is in toetredingsonderhandelingen.
De Europese Unie heeft de middelen om druk uit te oefenen en zou die middelen ook moeten gebruiken. De Europese Unie heeft echter enorme belangen in Turkije, economische, politieke en militaire belangen, en het lijdt geen enkele twijfel dat haar gedrag daardoor wordt bepaald. Wij stellen trouwens vast dat de toetredingsprocedure van Cyprus tot de Europese Unie de oplossing van de kwestie-Cyprus eerder moeilijker dan makkelijker maakt. Afin, wij willen dat de Europese Unie en ook de regering van het Verenigd Koninkrijk eens duidelijke taal spreken aan het adres van Turkije, ook al is het maar voor één keer, opdat de heer Tsiakourmas onvoorwaardelijk wordt vrijgelaten.

Marinos
Mijnheer de Voorzitter, laten wij allen vastberaden steun geven aan de ontwerpresolutie over de vrijlating van de heer Tsiakourmas. Al veel te lang beperken wij ons tot vriendelijke aanbevelingen aan het adres van Turkije, waarvan het leger de heer Tsiakourmas op illegale wijze heeft ontvoerd, vanaf de Britse basis te Dekelia nota bene, en sedertdien in de gevangenis vasthoudt, hoewel de heer Tsiakourmas zwaar ziek is en zijn leven gevaar loopt. Ik begrijp eerlijk gezegd niet waarom het Verenigd Koninkrijk een dergelijke schending van zijn soevereiniteit pikt en daartegen niets onderneemt. Als dat land het wil, is het namelijk wel degelijk in staat vastberaden en efficiënt op te treden.
Geachte collega' s, uit de ontvoering van de heer Tsiakourmas, de invasie van het Turks bezettingleger op neutraal gebied, in Strovilia op Cyprus, de claims op Griekse eilanden en de constante dreigementen van Turkije dat gewelddadige reacties het gevolg zullen zijn van toetreding van de Cyprische Republiek tot de Europese Unie - zoals enkele dagen geleden de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, de heer Cem, nog heeft verklaard - blijkt zonder meer dat Turkije het besluit van de Top van Helsinki als een blijk van Europese onmacht beschouwt. Daarom peinst Turkije er ook niet over om aan de voorwaarden voor lidmaatschap te voldoen en wordt het alleen nog maar brutaler. Het is hoog tijd dat de Europese Unie duidelijk maakt dat Turkije niet straffeloos de spot kan drijven met vriendelijkheid en tolerantie, en met onze steun aan de totstandbrenging van een rechtsstaat en een echte democratie, voordat het lid wordt van onze Europese familie.

Ludford
Mijnheer de Voorzitter, dit is een typisch voorbeeld van illegaal handelen. De heer Tsiakourmas dient te worden vrijgelaten en goed te worden behandeld. Dit incident mag geen wapen zijn in een propagandaoorlog tussen Griekse en Turkse Cyprioten. De laatste vertoning hiervan draaide om de vraag welke partij het meeste van de andere cultuur heeft verwoest.
Ik ben blij dat ik in Londen beide gemeenschappen mag vertegenwoordigen. Beide partijen verdienen evenveel respect voor henzelf en hun cultuur. Ik weiger voor een van beide te kiezen. Wij hebben belang bij een verenigd Europees Cyprus. De EU moet zich in grotere mate mengen in de zoektocht naar een politieke oplossing en aandringen op wederzijds respect. Misschien moeten we financiële middelen beschikbaar stellen ter behoud van de culturele monumenten van beide partijen. In de tussentijd mag de heer Tsiakourmas echter niet gegijzeld worden. Illegale praktijken blijven illegaal, waar dan ook. Dit incident moet worden opgelost zonder dat het een wapen in een propagandaoorlog wordt.

Van Orden
Mijnheer de Voorzitter, dit incident met de heer Tsiakourmas had nooit mogen plaatsvinden en moet worden opgelost. Het gaat hier om een schending van Brits soeverein territorium en de onterechte arrestatie van een kwetsbaar individu zonder crimineel verleden. Het is waarschijnlijk een onbezonnen wraakactie geweest. Helaas moeten we deze resolutie dan ook steunen. Ik doe hierbij een oproep aan de Turkse autoriteiten om de heer Tsiakourmas vrij te laten.
Helaas bevat de resolutie wel een aantal slecht gekozen bewoordingen. Vorige week heb ik nog tegen de heer Kasoulides, de Grieks-Cypriotische minister van Buitenlandse Zaken, gezegd dat dit hét moment is om bruggen te bouwen. Er moet nú een einde komen aan het isolement van Noord-Cyprus. We moeten ook een taal hanteren waarmee we Turkse steun winnen voor een Cyprus dat daadwerkelijk uit twee gelijkwaardige gemeenschappen en zones bestaat. Dat is het Cyprus waartoe ook in de VN-resoluties wordt opgeroepen. Tegen de Turkse Cyprioten wil ik het volgende zeggen: vermijd onbezonnen acties en begin een opbouwende dialoog. Tegen de Griekse Cyprioten zeg ik: zoek niet telkens conflicten op en reik elkander de hand.
Verkrachting van katholieke zusters

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, helaas gaat het hierbij om een uiterst pijnlijke waarheid. Er is een eind gekomen aan de stilzwijgende samenzwering; eindelijk is de waarheid aan het licht gebracht. Katholieke priesters en bisschoppen hebben zich in ten minste 23 landen schuldig gemaakt aan misdadig gedrag jegens nonnen. Het rapport dat is verschenen in het Amerikaanse tijdschrift National catholic report maakt gewag van verkrachting, seksuele mishandeling, aidsbesmetting, gedwongen abortus en van chantage en vervolging van degenen die de moed hadden bij de verantwoordelijke gezagdragers aangifte te doen van de gewelddaden.
De vertegenwoordiger van het Vaticaan, Ioakim Navarro Vals, heeft weliswaar geprobeerd het probleem te bagatelliseren en de draagwijdte daarvan te beperken tot Afrika, maar er zijn vrouwen seksueel misbruikt en hun grondrechten zijn geschonden, en natuurlijk staan noch priesters, noch bisschoppen boven de wet. Daarom wil mijn fractie dat de daders voor het gerecht worden gedaagd en dat de gerechtelijke instanties in de 23 landen waarin deze misdaden zijn begaan alle gevallen van geweld tegen vrouwen volledig ophelderen.
Van zijn kant moet de Heilige Stoel alle vijf de rapporten over dit vraagstuk openbaar maken, de daders elke officiële titel ontnemen, met justitie samenwerken, de uit hun ambt gezette nonnen rehabiliteren, de slachtoffers de noodzakelijke bescherming en schadeloosstelling bieden, maatregelen treffen om herhaling van dergelijke gevallen in de toekomst te voorkomen en tot slot natuurlijk priesters voorlichten over de grondrechten van de vrouw.

Sörensen
Voorzitter, in plaats van als politicus te oordelen, citeer ik twee paragrafen van één van de rapporten die voor zich spreken. Hooggeplaatste generaals waren ten zeerste verontrust over de seksuele intimidatie die zusters moesten ondergaan in bepaalde gebieden. Een overste van een diocees waar verschillende zusters zwanger raakten van priesters, kon er geen geschikte oplossing voor vinden. In een andere congregatie moest men 20 nonnen ontslaan, omdat zij zwanger waren, in veel gevallen van priesters.
Ten tweede, in verscheidene landen werden zusters gekweld. Wanneer een zuster zwanger werd van een priester, moest zij de congregatie verlaten, terwijl de betrokken priester zijn roeping kon vervolgen. Is dit sociale gerechtigheid? De zuster wordt gedumpt in een situatie waarin zij het kind moet opvoeden als alleenstaande ouder, meestal met een grote stigmatisatie en in deplorabele sociale omstandigheden.
Er worden voorbeelden aangehaald van bepaalde landen waar zij verplicht werden om tweede en derde vrouw te worden in een familie ten gevolge van hun verloren sociale status in de lokale cultuur. Het alternatief om te overleven is de straat optrekken als prostituée en zich zo onder meer bloot te stellen aan de gevaren van HIV, als zij niet reeds besmet waren door de priester.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat wij allen geschokt waren toen zowel in de Balkan als in Afrika systematische verkrachtingen als oorlogswapen werden gebruikt. Niettemin moet ik bekennen dat ik verbaasd ben dat een wereldwijd gerespecteerde organisatie gedurende zovele jaren verborgen heeft gehouden wat er gebeurde met de vrouwen die in die organisatie werkzaam waren. Ik ben het dan ook volkomen eens met de onderhavige resolutie en met het voorstel om de schuldigen gerechtelijk te vervolgen en te bestraffen zoals alle burgers die de waardigheid van een ander mens hebben aangetast.
Vermoedelijk wordt het gebeurde door ons allen, mannen en vrouwen, betreurd, maar ik denk ook dat wij als vrouw weten welk leed, welk gevoel van vernedering, onmacht en verontwaardiging het teweegbrengt als je je mond moet houden bij een dergelijke aantasting van de menselijke waardigheid.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, denk ik dat deze resolutie noodzakelijk is en dat we haar moeten toesturen aan alle instanties die aan het eind van de resolutie worden genoemd.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, het Vaticaan staat nu niet direct bekend om zijn progressieve kijk op seksualiteit. Voorbehoedmiddelen geven niet alleen vrouwen overal ter wereld de mogelijkheid over hun eigen lichaam te beslissen, maar condooms zouden ook tienduizenden mensenlevens kunnen redden in de door aids getroffen landen in Afrika. Het Vaticaan belemmert dat. Men probeert ook de mogelijkheid tot abortus voor verkrachte vrouwen in bijvoorbeeld Bosnië tegen te houden. Tegen die achtergrond is het buitengewoon stuitend het rapport te lezen waaruit blijkt dat katholieke priesters geweld hebben gebruikt en vrouwen en nonnen hebben verkracht. Het Vaticaan was hiervan al vanaf 1994 op de hoogte, maar het heeft geprobeerd de gebeurtenissen te bagatelliseren en de vrouwen het zwijgen opgelegd wanneer deze probeerden hun verhaal te doen, of hen tot een abortus gedwongen. Volgens de berichten zijn sommige vrouwen ook besmet met aids. Het gaat hier niet om een op zichzelf staande gebeurtenis; dit heeft zich in minstens 23 landen voorgedaan en er is slechts één woord voor om het gebeurde samen te vatten: schandelijk, schandelijk, schandelijk! Het Vaticaan dient de schuldigen onmiddellijk te straffen, zich te verontschuldigen bij de getroffen vrouwen, goed uit te zoeken wat er gebeurd is en het volledige rapport te publiceren.

Martens
Voorzitter, onze fractie heeft besloten de voorliggende resolutie niet te ondersteunen. Wij achten seksueel misbruik van vrouwen te serieus om gebruikt te worden voor politieke doeleinden en om religieuze gemeenschappen, in dit geval de katholieke kerk, in een kwaad daglicht te stellen.
Verkrachting en seksueel misbruik beschouwen wij als schending van de fundamentele mensenrechten en van de menselijke waardigheid. Wij verwerpen elke vorm van agressie tegen vrouwen, en zijn van mening dat overtreders gestraft dienen te worden, ongeacht hun beroep. Wij zijn solidair met de slachtoffers. Ernstig zorgen maakt onze fractie zich over seksueel misbruik door priesters, doktoren, politici en anderen die een positie hebben van vertrouwen en moreel gezag.
De katholieke geloofsgemeenschap en de Heilige Stoel hebben geweld en seksueel misbruik steeds verworpen, zowel op basis van christelijke waarden als van internationale verdragen en verplichtingen. Via haar officiële vertegenwoordigers heeft de Heilige Stoel de daden erkend en verworpen, en zij heeft in samenwerking met de daarvoor verantwoordelijke bisschoppen, superieuren van religieuze orden en congregaties en met andere verantwoordelijke autoriteiten, maatregelen genomen tegen de betrokken priesters, ter ondersteuning van slachtoffers en om een herhaling van deze geweldsuitingen te voorkomen. Seksueel misbruik door priesters moet onverwijld worden verworpen en bestraft.
Men mag het gebeuren echter niet generaliseren. Wereldwijd zijn er ruim 404.000 priesters en bijna 820.000 nonnen. Het feit dat onverantwoordelijke leden van de clerus zich schuldig hebben gemaakt aan misbruik, met name in ontwikkelingslanden waar vrouwen cultureel vaak een onderschikte rol hebben ten opzichte van mannen, neemt niet weg dat de overgrote meerderheid van religieuzen en priesters in de wereld wel trouw zijn: zij zijn vaak de eersten die zichzelf wegcijferen als het gaat om de strijd voor vrede, rechtvaardigheid en tegen armoede.
Onze fractie verwelkomt het open debat over deze zaak en wij betreuren dat tot op heden het antwoord op seksueel misbruik inadequaat is. Wij wensen een afdoend antwoord op alle gevallen, en verwachten dat kerken en andere verantwoordelijke organisaties hun inspanningen intensiveren om alles te doen wat in hun macht en mogelijkheden ligt om herhaling te voorkomen.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel is buitengewoon onrechtvaardig, het is tegen de verkeerde personen gericht en staat in geen verhouding tot het vergrijp. Het toont ook geen enkel begrip voor de slachtoffers, komt op het verkeerde moment en is door en door vals. Verkrachting is uiterst verwerpelijk, en katholieke nonnen lijden dubbel, als vrouwen en als geestelijken. Zij worden beschaamd in hun roeping om anderen te dienen, maar ook beschaamd in het geloof in hun God. Ook de katholieke kerk wordt bezoedeld door de verwerpelijke gedragingen van een gering aantal leden. Als de werkelijkheid geweld aangedaan wordt, als de feiten worden verdraaid en men niet de daders aanpakt, maar de kerk, dan worden deze buitengewoon gelovige nonnen opnieuw verkracht, maar nu door een groteske politieke samenzwering. Men moet de aard van het geloof begrijpen en die respecteren. En dat is duidelijk niet wat de indieners van deze ontwerpresolutie doen.
Deze ontwerpresolutie is een aanval op al degenen die iets aan het probleem willen doen. Dit voorstel geeft blijk van volstrekt onbegrip en van een volledige verachting van de katholieke kerk. Die kerk is niet een soort gecentraliseerde Europese superstaat die zovelen hier voorstaan. Het is juist een uiterst gedecentraliseerde organisatie, en dat geldt zowel voor het Diocesaans College als voor andere religieuze instellingen en congregaties. Deze resolutie zou een aanval moeten zijn op al diegenen die zich schuldig hebben gemaakt aan verkrachtingen en aldus hun plicht jegens God verzaakt hebben. Maar neen, de verkrachters zelf, die paar rotte eieren, worden nauwelijks genoemd. De kerk zelf wordt in staat van beschuldiging gesteld. Diezelfde kerk die de misstanden heeft opgespoord en ter discussie heeft gesteld. Diezelfde kerk die iets gedaan heeft aan deze misstanden zodra ze bekend werden. Ze verdient daarom juist onze waardering, net zoals ze onze waardering verdient voor al hetgeen ze verricht voor de volkeren waar ze werkzaam is. Deze perverse aanval is dan ook volstrekt onterecht! Sterker nog: het is de kerk zelf geweest die deze gevallen aan het licht heeft gebracht, en dus niet de indieners van deze tekst. Die tekst staat een oplossing van het probleem alleen maar in de weg. We hebben dus tegen deze ontwerpresolutie gestemd. Er spreekt geen enkele menselijkheid uit. Integendeel: het is een monument van cynisme en hypocrisie. Ik spreek namens de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten en vooral namens de Ierse delegatie, die mij expliciet gevraagd heeft het woord te voeren.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, katholieke media maken melding van uiterst schrijnende feiten. Al lezend ging mij het aangedane leed van de misbruikte vrouwen binnen de rooms-katholieke kerk persoonlijk aan het hart. Ik hoop dan ook oprecht dat dit debat mag bijdragen aan de definitieve beëindiging van deze misstanden. Naar ik mag aannemen is dat de intentie van de indieners, waarbij zij zich niet laten leiden door antireligieuze gevoelens.
De resolutie richt zich wat mij betreft niet alleen tot het Vaticaan, maar is tegelijk een appèl aan alle kerkelijke gezagsdragers te handelen conform de christelijke ethiek. De verantwoordelijkheid van individuen mag niet verdwijnen in de anonimiteit van grote instituties.
Er is geen enkele verzachtende omstandigheid aan te voeren voor het gedrag van de betrokken Afrikaanse priesters. Noch hun jeugdige leeftijd, noch afwijkende culturele opvattingen ten aanzien van het celibaat kan deze geweldpleging rechtvaardigen. Elke christelijke denominatie die zich baseert op de Bijbel, weet dat misbruik van vrouwen niet met de mantel van de liefde kan worden bedekt. We doen de naam van Christus oneer aan als wij op zo´n manier omgaan met deze problematiek.
Terecht wordt in de gezamenlijke resolutie gepleit voor een gerechtelijke procedure om volledige opheldering te verschaffen. Ik wil me vanuit mijn christelijke levensovertuiging van harte aansluiten bij deze oproep.
Naar de omvang van deze problematiek kunnen we vooralsnog alleen maar gissen. Het Amerikaanse tijdschrift de "National Catholic Reporter" noemt 23 landen waar seksueel misbruik voorkomt. Het overstijgt in ieder geval het karakter van een marginaal fenomeen. Al in 1994 werd melding gemaakt van gevallen van misbruik, maar tot op heden is niet duidelijk welke acties zijn ondernomen om de geweldpleging tegen vrouwen tegen te gaan. Het Vaticaan dient de betreffende problematiek te erkennen en inzichtelijk te maken welke maatregelen genomen worden om dergelijke praktijken in de toekomst uit te bannen.
Tenslotte wil ik mijn waardering uitspreken voor het schrappen van overweging H uit de oorspronkelijke resolutie. Als dat niet gebeurd was, had ik mij genoodzaakt gezien tegen de resolutie te stemmen. Hoezeer ik ook de schrijnende gevallen van misbruik afkeur, ze mogen niet zomaar in verband worden gebracht met het beleid van het Vaticaan ten aanzien van de reproductieve rechten van vrouwen. Het op die manier in diskrediet brengen van een pro-life benadering van deze vraagstukken is ongepast.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk veroordelen wij deze schanddaden, door wie ze ook mogen zijn begaan. In de onderhavige resolutie wordt de waarheid echter verdraaid en staan dingen die niet kloppen. Er staan leugens en halve waarheden in, en daarom is ze onaanvaardbaar. Dit is mijns inziens een veel te serieus thema om er partijpolitieke en ideologische munt uit te slaan. Precies dat gebeurt hier echter. Het Vaticaan heeft noch een wereldpolitie, noch een wereldrechtbank om deze dingen te vervolgen. Dat is vooral een zaak voor de staatsautoriteiten. Tot hen moeten wij ons dan ook wenden. Het spreekt echter vanzelf dat wij de Heilige Stoel steunen in zijn pogingen dergelijke praktijken te bestrijden.
Wij moeten echter wel beseffen dat men met deze resolutie bewust - en mevrouw Malmström heeft dat ook open en eerlijk gezegd - probeert de rol van de Heilige Stoel in de internationale organisaties af te zwakken, omdat de Heilige Stoel zich, in tegenstelling tot de regeringen van talrijke lidstaten, voor het gezin, de bescherming van het leven en tegen seksueel misbruik inzet. Daarom is dit ook een huichelachtige en onaanvaardbare resolutie. Mijns inziens is ze zelfs gevaarlijk, omdat in de 20ste eeuw totalitaire krachten dit thema maar al te vaak hebben misbruikt om de kerk in diskrediet te brengen. Deze weg mogen wij niet bewandelen. De geestelijken die zich voor andere mensen inzetten hebben dit soort diffamatie niet verdiend!

Scallon
Mijnheer de Voorzitter, zoals iedereen in dit Parlement veroordeel ik seksueel misbruik van vrouwen of van wie dan ook. Iedere belemmering bij de gerechtelijke vervolging van degenen die deze misdaad begaan dient te worden veroordeeld, wat ook de achtergrond van de daders moge zijn. Ik kan deze resolutie niet ondersteunen. In dit document wordt één kerk aangevallen Die kerk heeft de gevallen waar het hier om gaat erkend en veroordeeld. Ook heeft de katholieke kerk duidelijk gemaakt dat zij in samenwerking met de bevoegde kerkelijke vertegenwoordigers en maatschappelijke autoriteiten maatregelen neemt tegen de daders in kwestie. Verder biedt de kerk ondersteuning aan de slachtoffers, net als aan de slachtoffers van seksueel misbruik, door middel van maatschappelijke programma' s over de gehele wereld. De kerk onderneemt tevens stappen ter preventie van dergelijke verschrikkelijke incidenten.
Helaas rieken ontwerpresoluties als deze vaak naar politieke bijbedoelingen. Het lijkt erop dat men heeft geprobeerd de katholieke kerk en de Heilige Stoel op internationaal niveau opzettelijk in diskrediet te brengen. Mogelijk wenst men zelfs de kerk van de internationale fora te verwijderen. De kerk probeert juist binnen dergelijke verbanden de waardigheid van vrouwen en moeders actief te bevorderen.

Oostlander
Voorzitter, de verklaring van mevrouw Martens zou geheel de mijne kunnen zijn. Ter aanvulling wil ik het volgende zeggen. Deze gevoelige en ellendige kwestie is bekend geworden door openheid van de katholieke pers en door katholieke onderzoekers die een rapport hebben opgesteld. Uiteindelijk zijn er vanuit de katholieke kerkelijke hiërarchie ook reacties op gekomen en zijn er ook veroordelingen uitgesproken. Ik herinner mij ook uitspraken van bisschoppen, onder andere uit Nederland.
Waarom gaan wij dus nu nog een keer een trap nageven aan de rooms-katholieke kerk? Ik, als protestant, moet zeggen dat ik daar buitengewoon verbaasd over ben. Ik las in de Nederlandse pers een interview met een van de initiatiefnemers waarin de achtergrond wordt verklaard. Zij zegt: "Wij zijn tegen het bezoek van de paus aan het Europees Parlement. Dat moeten we op deze wijze moeilijker maken. In de tweede plaats willen we lekker weerwoord geven op al die vermaningen van de paus op zedelijk gebied." Als dit de achtergrond is, is er zoveel vals vuur op het altaar, om het protestants te zeggen, dat ik absoluut mijn steun hieraan niet kan geven. Ik denk ook dat de nonnen die geleden hebben onder deze zaken, zo ook nog eens een keer politiek misbruikt worden en daar schaam ik mij voor.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, we weten werkelijk niet wat we moeten denken over een zo delicaat thema als deze dringende kwestie. Over de gebeurtenissen zelf hoeven we niet te discussiëren: die moeten veroordeeld en verworpen worden. Maar om op basis daarvan een leerstuk op te stellen dat uitloopt op een politieke aanval op de katholieke kerk en de Heilige Stoel - want dat is het in feite -, dat lijkt me volkomen incorrect tegenover de morele autoriteit die de Heilige Stoel in de wereld heeft. Wat ons nog meer zorgen baart, is het concept van verantwoordelijkheid dat gehanteerd wordt: wat een mens overkomt, is de morele verantwoordelijkheid van de Heilige Stoel. We weten werkelijk niet wat we hiervan moeten denken, want als we dergelijke delicate thema' s voor politieke doelen gebruiken, verliezen we uiteindelijk een van de zware taken uit het oog die de kerk in de wereld vervult, namelijk de verdediging van de waardigheid van de mens.

Mauro
Mijnheer de Voorzitter, laat ik duidelijk zeggen dat het absoluut onaanvaardbaar is dat dit thema gebruikt wordt voor politieke doeleinden, en vooral dat geprobeerd wordt de rol van de katholieke kerk en de Heilige Stoel in de internationale organisaties, waaruit men haar wil wegjagen, te marginaliseren en op deze manier lobby' s te bevoordelen, bijvoorbeeld de lobby die achter deze motie zit.
In de eerste plaats wil ik erop wijzen dat de Heilige Stoel één zaak is en de individuele leden van de katholieke kerk een andere. De Heilige Stoel is geen staat waarvan elke katholiek een burger is; de Heilige Stoel dient met haar autoriteit de wereldgemeenschap, maar kan niet ter verantwoording worden geroepen voor alle daden van de katholieken in de wereld, of het nu priesters zijn of leken. Dat moet duidelijk zijn en ons helpen een netelig thema als dit te beoordelen. Wanneer de resolutie dus meerdere malen expliciet verwijst naar de verantwoordelijkheid van de Heilige Stoel, gaat ze te ver en wordt de resolutie een politieke daad. Dat is zonder meer af te keuren.
Pakistan

Fruteau
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ongeveer twintig jaar geleden, bij de oprichting van de SAARC, hebben de landen van Zuidoost-Azië en de Unie de grondslag gelegd van een ambitieus partnerschap waarvan ontwikkeling en vrijheid van meningsuiting de uitgangspunten vormen.
De recente arrestaties van politieke leiders in Pakistan maken helaas duidelijk dat hier sprake is van een mislukking. Meer dan duizend personen zijn gearresteerd. Uit deze massa-arrestaties kan worden afgeleid dat het bewind van generaal Moncharraf alles op alles zet om de democratische aspiraties van de Pakistanen de kop in te drukken en de politieke partijen te verhinderen hun legitieme activiteiten uit te oefenen.
In 1999, enkele maanden na de staatsgreep, heb ik als ondervoorzitter van de delegatie "Zuidoost-Azië" de ambassadeur van Pakistan ontmoet. Deze ontmoeting vond op zijn verzoek plaats. Hij verzekerde me dat de militaire junta, die zojuist eerste minister Nawaz Sharif had afgezet, de democratie in Pakistan snel zou herstellen.
In plaats van democratisering is er nu juist sprake van een ontoelaatbare radicalisering van dit bewind. De woorden "democratie", "mensenrechten" en "politiek pluralisme" staan momenteel met bloed geschreven op de Pakistaanse muren. Aan het door ons zeer gewenste democratiseringsproces is snel een einde gekomen. Het heeft plaatsgemaakt voor intolerantie en willekeurige arrestaties.
Het Europees Parlement dient zijn stem te verheffen tegen de situatie in dit land waarmee de Europese Unie al geruime tijd samenwerkingsbanden onderhoudt. Wij dienen generaal Moncharraf duidelijk in herinnering te brengen dat samenwerking met de Unie alleen mogelijk is als de mensenrechten worden nageleefd en de democratische waarden worden gerespecteerd. Wij dienen van hem te eisen dat hij op zo kort mogelijke termijn vrije, pluralistische en transparante verkiezingen zal houden, overeenkomstig de eis van het Hooggerechtshof van Pakistan.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, zoals we hoorden van onze collega's staan we zo lang na de militaire staatsgreep in Pakistan verder af van een echte democratie en een rechtsstaat. Wij stellen bovendien vast dat de Pakistaanse militaire junta actieve steun verleent aan het onmenselijke Talibanregime in Afghanistan. Naar aanleiding van het bezoek van commandant Massoed aan het Europees Parlement richtte de Pakistaanse ambassade zich tot de Voorzitter van ons Parlement met een pleidooi voor een onderhandelde oplossing in Afghanistan. Ook wij pleiten voor een politieke oplossing van het Afghaanse conflict. Ook wij beseffen dat de sancties tegen het Talibanregime kunnen neerkomen op het hoofd van de bevolking en vluchtelingenstromen teweeg kunnen brengen. Wij schatten de veroordeling door Pakistan van de vernietiging van cultureel erfgoed door de Taliban naar waarde, maar wij verwachten meer. De Pakistaanse regering moet haar steun aan het Talibanregime en aan de fundamentalistische groepen stopzetten. Zij moet Pakistan op weg helpen naar een rechtsstaat en zich inzetten voor een duurzame vrede in de regio.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, wat is dat voor een merkwaardige nationale feestdag? De machthebbers in Pakistan roepen hun bevolking op het maatschappelijk en sociaal model actief te ondersteunen en op de dag voor deze gebeurtenis slaan zij duizenden burgers in de boeien! De politie heeft precies degenen gearresteerd die zich inzetten voor solidariteit en rechtvaardigheid. In plaats van de ondergedoken activisten werden echter hun familieleden gevangengenomen. Onder de gearresteerden bevond zich ook Nasrullah Kahn, de leider van de democratische vernieuwingsbeweging.
De handelwijze van de Pakistaanse militaire regering kan absoluut niet door de beugel. Men kan geen enkel vertrouwen meer hebben in de plechtige beloftes en intentieverklaringen van de machthebbers. Pakistan moet zijn verplichtingen als lid van de Verenigde Naties nakomen. Dat betekent onder andere dat het de elementaire grondrechten moet eerbiedigen, zoals de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering. Het standpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij is dat protest door de internationale gemeenschap al lang niet meer volstaat. Wij nodigen de Commissie dan ook uit heel haar politieke gewicht in de schaal te leggen en ervoor te zorgen dat de gevangenen zo spoedig mogelijk op vrije voeten worden gesteld.
Het hoofd van de militaire regering, generaal Musharraf, is verantwoordelijk voor de hinderpalen die terugkeer tot de democratie en de menselijkheid nog steeds in de weg staan. De stabiliteit van het buiten- en binnenlands beleid van deze machthebbers van de Islamitische Republiek Pakistan is slechts schijn. Er zal pas van echte stabiliteit sprake kunnen zijn als het besluit van het Hooggerechtshof wordt uitgevoerd en in het gehele land vrije verkiezingen worden gehouden. De termijnen voor het houden van die verkiezingen moeten in acht worden genomen; onafhankelijke partijen moeten de kans krijgen kandidaten te stellen en mogen niet meer constant aan pressie worden blootgesteld. Juist deze verkiezingen moeten onder toezicht komen te staan van internationale waarnemers.
De Europese Unie moet wat de mensenrechten betreft juist in Pakistan actief worden en samenwerken met de mensen die, wanneer het om human rights gaat, niet aarzelen om zelfs hun leven op het spel te zetten, namelijk de niet-gouvernementele organisaties. Ons wordt gevraagd die taak op ons te nemen. Daarmee kunnen wij een bijdrage leveren aan een grootse nationale feestdag in Pakistan. Laten wij hopen, mijnheer de commissaris, dat het ons lukt!

Van den Bos
Voorzitter, met het bewind van generaal Musharraf komt de Pakistaanse bevolking van de regen in de drup. Van de democratie is niks meer over en de vooruitzichten zijn somber. De aankondiging van verkiezingen lijkt niet meer dan een schijnbeweging om de internationale gemeenschap te misleiden. Actieve partijleden van de oppositie worden opgepakt. Verkiezingscampagnes zijn onmogelijk gemaakt en de onafhankelijkheid van de rechtspraak is aangetast.
Terwijl de Wereldbank zich het hoofd breekt over economische hervormingen in Pakistan, draait het militaire regime de democratie de nek om. Zonder democratie geen stabiliteit en zonder stabiliteit geen economisch herstel.
Pakistan komt in een steeds groter internationaal isolement. De financiële en militaire steun die het militaire regime verleent aan de Talibanbarbaren in Afghanistan is weerzinwekkend. Volgens de Afghaanse oppositieleider, hier vandaag op bezoek, kan alleen politieke verandering in Pakistan leiden tot de ondergang van de moslimextremisten in het buurland.
De Europese Unie heeft de onderhandelingen met Pakistan terecht stilgelegd. Er kan geen sprake zijn van een samenwerkingsovereenkomst zolang de democratie niet volledig is hersteld. De politieke dialoog kan alleen nog maar op een ad-hoc basis worden voortgezet en het regime moet daarbij onder grote druk worden gezet om spoedig eerlijke verkiezingen te houden.
De bevolking van Pakistan mag niet in de steek worden gelaten. Europese ontwikkelingshulp moet gericht blijven op onderwijs en andere sociale programa's. Steun voor de verkiezingen mag alleen gegeven worden als deze bijdragen tot een eerlijk verloop. De kans daarop lijkt voorlopig bijzonder klein.
Pakistan is een belangrijk land in de regio, maar het wordt helaas afwisselend geregeerd door corrupte regimes en militaire junta's. De bevolking moet hiervan verlost worden. Zij verdient een zonniger toekomst.
Rechten van homoseksuelen in Namibië

Swiebel
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik lees u een krantenbericht voor: vandaag heeft president X van land Y de regionale autoriteiten van dat land opgeroepen joden en negers in hun gebied aan te wijzen zodat zij gearresteerd kunnen worden. Volgens deze president moeten joden en negers worden gearresteerd, gevangengezet en verbannen. Einde citaat.
U vraagt zich wellicht af over welk land dit gaat en in welke tijd zich dit afspeelt. De historische voorbeelden zijn ons immers maar al te bekend. Vervang joden en negers door homoseksuele mannen en vrouwen en dan weet u dat ik het heb over de zeer recente uitspraken van de president van Namibië waar, en dat niet voor de eerste keer, een heksenjacht op homoseksuelen lijkt te zijn ingezet. De president van Namibië deed zijn oproep om zijn land, zoals hij zei, van homo's te zuiveren, op 19 maart. Hij heeft deze oproep, ondanks talloze binnenlandse en buitenlandse protesten, begin deze week herhaald. Het is dus geen slip of the tongue maar een welbewuste campagne.
Bij vorige gelegenheden kon men nog de anti-homoretoriek van de Namibische president met een glimlach afdoen. Het leek het persoonlijke stokpaardje van een bange man die zich krampachtig vasthield aan de traditionele dorpssamenleving. De uitlatingen van de president roepen een beeld op van een samenleving die aan seksuele promiscuïteit ten onder lijkt te gaan. Het criminaliseren van homoseksuelen, gemengd met een flinke portie vreemdelingenhaat, en het oproepen van Namibische vrouwen om hun plaats te kennen, helpt echter niet om dat probleem aan te pakken. Integendeel, het op deze manier exploiteren van de angst voor aids is spelen met vuur. Eerlijke voorlichting en distributie van condooms zijn een beter antwoord.
De anti-homocampagne in Namibië vormt een bedreiging, niet alleen voor het fysieke welzijn van de potentiële slachtoffers, maar ook voor de democratie, de rechtsstaat en de mensenrechten. Amnesty International heeft verklaard dat zij mensen die gevangen worden gezet op grond van hun seksuele voorkeur of op grond van het uitoefenen van hun recht op vrijheid van meningsuiting en vergadering, als gewetensgevangenen beschouwt. Namibië moet gehouden worden aan zijn internationale verplichtingen, die betekenen dat mensenrechten gelden voor iedereen, en universeel en ondeelbaar zijn. Het is daarom noodzakelijk dat de Europese Unie en de lidstaten Namibië luid en duidelijk oproepen deze heksenjacht te staken. Laat Namibië een voorbeeld nemen aan buurland Zuid-Afrika, waar de rechten van homoseksuelen expliciet gegarandeerd zijn in de grondwet. Een land dat gestreden heeft voor de eigen vrijheid en tegen rassendiscriminatie en apartheid, kan toch niet seksuele discriminatie en apartheid in zijn vaandel voeren?

Lagendijk
Voorzitter, de uitspraken van de Namibische president Sam Nujoma over homoseksuelen in Namibië vallen, zoals collega Swiebel al zei, in de categorie heksenjacht. Seksuele gerichtheid op personen van hetzelfde geslacht is van alle tijden en van alle culturen. Niet meer van alle tijden en ook niet meer van alle culturen zijn de discriminatie en vervolging van personen die deze gerichtheid hebben en daar openlijk voor uitkomen.
Wij zien in een groot aantal landen gelukkig een gestage afname van discriminatie. Het wordt steeds minder acceptabel om aan te zetten tot uitsluiting van en geweld tegen mensen die die gerichtheid hebben. Een goed voorbeeld daarvan is Zuid-Afrika. Na de afschaffing van het apartheidsregime is in de grondwet van dat land een verbod opgenomen op discriminatie op basis van seksuele oriëntatie.
Het argument van de Namibische president dat homoseksualiteit iets is van het Westen, een afwijking van het Westen, is een onzinargument. Hij zou alleen maar hoeven kijken naar de Zuid-Afrikaanse buren, iets wat trouwens zijn collega's Mugabe en Museveni ook zouden moeten doen.

Van der Laan
Voorzitter, Europa is niet slechts een economische unie, maar ook een unie van normen en waarden. Beschermen van mensenrechten binnen en buiten Europa is daar in de ogen van mijn fractie een integraal onderdeel van. Homorechten zijn mensenrechten. Wij moeten daarom als Europa krachtig stelling nemen tegen elke ontwikkeling, waar ook ter wereld, die belastering, uitsluiting of vervolging van mensen op basis van seksuele geaardheid in de hand werkt. Ik ben er dan ook trots op dat mijn fractie een van de initiatiefnemers is tot deze resolutie, die deze keer tegen Namibië is gericht en waarin zeer duidelijk staat dat wij de ontwikkelingen in dat land onaanvaardbaar vinden.

Van Hecke
Voorzitter, Nederland huwt homoseksuelen, Namibië spuwt op homoseksuelen. Anno 2001. Collega Langendijk heeft terecht erop gewezen dat Namibië helaas niet het enige Afrikaanse land is waar men zover gaat. President Mugabe van Namibië noemt homo's en lesbiënnes letterlijk: "beesten die moeten worden uitgeroeid". Zijn knokploegen doen de rest.
Het kan uiteraard niet dat mensen louter omwille van hun seksuele voorkeur gediscrimineerd worden. Ik weet echter dat het een erg delicaat en moeilijk debat is. In Afrika heb ik geleerd dat veel mensen homofilie beschouwen als iets dat indruist tegen hun cultuur. Maar respect voor cultuur stuit op zijn eigen grenzen op het moment dat fundamentele mensenrechten in het gedrang komen. Homofobe daden, op grote schaal georkestreerd door de overheid, moeten scherp worden veroordeeld. Hierbij mag het echter niet blijven.
Ik geloof dat de vervolging van homoseksuelen mee in rekening moet worden gebracht bij de evaluatie van onze samenwerking met derde-wereldlanden in de geest van de nieuwe Overeenkomst van Cotonou. De vervolging van homoseksuelen is immers vaak niet de enige schending van de mensenrechten in de bewuste landen. Ondanks hun verheven idealen tonen bepaalde SADEC-landen de laatste tijd steeds weer hun minder fraaie kanten. Het wordt tijd dat er een nieuwe wind waait door Windhoek en dat de homomuur in een aantal frontlijnstaten wordt gesloopt.

Lamy
Wat de eerste affaire betreft, de Commissie is op de hoogte van de omstandigheden omtrent de ontvoering van de Grieks-Cypriotische burger Tsiakourmas, die december jongstleden gearresteerd is. Het is een feit dat de heer Tsiakourmas inderdaad op het grondgebied van de Britse militaire basis van Dhakalia is ontvoerd. De Britse regering heeft dit incident daarom meerdere malen ter tafel gebracht, onder meer bij het hoofd van de Turks-Cypriotische gemeenschap en bij de autoriteiten in Ankara. De Raad "Algemene Zaken" zal zich maandag aanstaande over dit vraagstuk buigen.
De Commissie zal de ontwikkeling van de situatie sinds onze delegatie naar Nicosia is afgereisd aandachtig blijven volgen. Volgens onze bronnen is het proces tegen de heer Tsiakourmas deze week in Famagousta hervat. Naar verwachting zal er binnenkort een vonnis worden uitgesproken.
Net als de heer Katiforis ben ik van mening dat dit geval, net als vele andere, niet los kan worden gezien van de politieke situatie op Cyprus. Wij grijpen alle contactmogelijkheden met de betrokken partijen aan om, zoals u weet, bij te dragen aan het vinden van een politieke oplossing inzake de verdeling van het eiland. De heren MacCormick en Alyssandrakis hebben gesproken over het Turkse gedeelte van Cyprus. U kunt er zeker van zijn dat wij dit vraagstuk zullen betrekken bij de politieke dialoog tussen de Unie en Turkije. Deze dialoog is met de Europese Raad van Helsinki in versterkte vorm van start gegaan.
Het tweede punt van de rubriek mensenrechten heeft betrekking op uw ontwerpresolutie over het geweld tegen religieuzen. Wat dit punt betreft zijn wij van mening dat de grondrechten van vrouwen ernstig geschonden worden en dat ze aan veel geweld worden blootgesteld. Zoals de sprekers hier weten, maakt de Unie zich sterk voor bestrijding van geweld tegen vrouwen. Binnen alle instellingen heerst de overtuiging dat de beginselen van het VN-Verdrag inzake de uitbanning van iedere vorm van discriminatie van vrouwen nageleefd dienen te worden. Dit geldt in het bijzonder voor de verplichtingen die onlangs in Peking zijn aangegaan ter gelegenheid van de vierde conferentie over vrouwen.
Wat de mensenrechten in Pakistan betreft, deelt de Commissie de mening van de afgevaardigden die resoluties over dit vraagstuk hebben ingediend. Ze hebben immers bevestigd dat de recente arrestaties van "politieke activisten" die deel uitmaken van het verbond voor het herstel van de democratie al onze aandacht verdienen. Tijdens het overleg met de regering van Pakistan in november jongstleden heeft de trojka van de Europese Unie de regering verzocht om de beperkingen die de politieke partijen zijn opgelegd op te heffen, met name wat betreft het verbod op demonstraties in het openbaar. De politieke partijen kunnen en mogen niet van het politieke leven in Pakistan worden uitgesloten, evenmin als dat elders mag overigens. Ze dienen immers een belangrijke rol te spelen in de toekomst van het land.
Wij gaan ervan uit dat er merkbare vorderingen worden gemaakt met het herstel van de democratie, die op ieder niveau vertegenwoordigd dient te worden. Allereerst dienen er volgens een duidelijk en geloofwaardig tijdschema verkiezingen te worden gehouden voor de provinciale en nationale parlementen. De Pakistaanse autoriteiten hebben de trojka van de Europese Unie de harde toezegging gedaan dat de termijn voor de organisatie van deze verkiezingen zal worden nageleefd. Deze termijn is overigens door het Hooggerechtshof vastgesteld op drie jaar na de militaire staatsgreep. Hoewel de regering heeft bevestigd dat de politieke partijen deel mogen nemen aan de provinciale en nationale verkiezingen, zoals door sommige afgevaardigden hier in herinnering is gebracht, is het duidelijk dat het vertrouwen in het proces van het herstel van de democratie in Pakistan alleen kan worden versterkt door de snelle opheffing van het verbod op alle openbare demonstraties.
Wat het laatste punt betreft, de situatie van homoseksuelen in Namibië, hebben wij net als de opstellers van deze resolutie met verbazing en verontrusting kennis genomen van de recente verklaring van de Namibische president Sam Nujoma, dat individuen die als homoseksueel worden geïdentificeerd vervolgd dienen te worden.
Wij zijn van mening dat alle individuen dezelfde mensenrechten en fundamentele vrijheden dienen te genieten en vinden dat iedere rechtstaat deze rechten moet beschermen en stimuleren. Bovendien dient iedere rechtstaat een actieve bijdrage te leveren aan de afschaffing van iedere vorm van discriminatie op grond van ras, geslacht, politieke overtuiging, religie, enzovoort.
Ons standpunt wordt tot op heden openlijk gedeeld door de regering van de Republiek Namibië. In de grondwet van Namibië en in alle internationale verdragen inzake de mensenrechten die door dit land geratificeerd zijn, kan ons standpunt overigens worden teruggevonden. Wij willen dan ook dat de Namibische autoriteiten om opheldering over dit vraagstuk wordt gevraagd en hopen dat deze recente uitlatingen niet duiden op schrapping in de toekomst van de bestaande bepalingen in de Namibische grondwet, volgens welke iedere vorm van discriminatie verboden is.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Lamy!
Ik mag misschien deze gelegenheid te baat nemen om onze bezoekers mede te delen dat het Parlement op donderdag altijd tweeëneenhalf uur uittrekt voor de bespreking van urgente problemen en acute schendingen van de mensenrechten, waar dan ook in de wereld. Overigens worden natuurlijk ook veel Europese vraagstukken besproken.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag om 18.30 uur plaats.

Situatie in Mexico
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0262/2001 van de leden Seguro en Naïr, namens de PSE-Fractie;
B5-0275/2001 van de leden Knörr Borràs en Lipietz, namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0283/2001 van de heer Marset Campos e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0289/2001 van de heer Salafranca Sánchez-Neyra e.a., namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0297/2001 van de heer Gasòliba i Böhm e.a., namens de ELDR-Fractie,
over de situatie in Mexico.

Seguro
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Lamy, dames en heren afgevaardigden, we willen in dit debat onze stem laten horen om aan te geven dat we het eens zijn met de resolutie die hier door een aantal fracties is ingediend en waar ook wij aan hebben meegewerkt. Het Europees Parlement heeft de ontwikkeling van de betrekkingen tussen Mexico en de Europese Unie met belangstelling en van nabij gevolgd.
We zijn bijzonder ingenomen met het feit dat we tot zo' n ruim akkoord hebben kunnen komen. De Europese Unie heeft nu eindelijk een overeenkomst met Mexico gesloten. Die overeenkomst gaat niet alleen over handelsaangelegenheden, maar ook over politieke samenwerking. We zijn erin geslaagd goede betrekkingen te onderhouden met de non-gouvernementele organisaties in Mexico. Afgelopen jaar heb ik zelf een bezoek gebracht aan Mexico, en wel als voorzitter van de delegatie voor Mexico en Midden-Amerika. Ik ben toen als voorzitter van de delegatie van het Europees Parlement naar Chiapas afgereisd, waar we - onder andere - een ontmoeting wilden organiseren met de Zapatistas. Dat bleek overigens niet mogelijk te zijn. Waarom wilden we dat doen? Omdat we geloven dat één van de beginselen van dit Parlement bestaat in het voeren van een dialoog, en wel met iedereen. We beogen zo, met inachtneming van de nationale soevereiniteit, bij te dragen tot een zinvolle oplossing van dit conflict. De houding van de Mexicaanse president Fox in dezen was beslist lovenswaardig. Lof ook voor het correcte optreden van commandant Ester tijdens diens interventie in het Mexicaanse parlement, waarin hij zich bereid toonde een dialoog aan te gaan. Ik kan u vertellen dat wij die dialoog zo veel mogelijk hebben aangemoedigd, omdat alleen de democratie en het respect voor de democratische regels tot een oplossing kunnen leiden. Ik herhaal: we respecteren de soevereiniteit van het Mexicaanse volk. Onze bijdrage bestaat in het in stand houden van de dialoog. Ik sluit af met de mededeling - en dit is belangrijk - dat het debat in het Mexicaanse parlement over de goedkeuring van de wet op de autochtone inwoners zoals overeengekomen in het kader van de akkoorden van Santo Andrés voortgezet zal worden. Ik voeg daaraan toe, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, dat de delegatie die ik voorzit zich gisteren, op verzoek van de Conferentie van voorzitters, heeft moeten uitspreken over een mogelijk bezoek van de Zapatistas aan dit Parlement. Toen is door alle aanwezige grote fracties unaniem besloten dat dit Parlement via zijn delegatie, net als vorig jaar, opnieuw aangeeft bereid te zijn een dialoog te voeren. Met inachtneming van de in deze instelling geldende regels kan met elke organisatie een dialoog worden gevoerd, dus ook met de Zapatistas.

Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de woorden van de heer Seguro willen onderstrepen in die zin dat we president Fox en de Zapatistas geluk moeten wensen met de door hen aangevangen dialoog.
Onlangs heb ik in Mexico een zitting bijgewoond van het Mexicaanse parlement, een historische zitting - waarbij ik erop wil wijzen dat die onder meer mogelijk is gemaakt door de stemmen van een zusterpartij, de Ecologische Groenen van Mexico. Tevens ben ik aanwezig ben geweest bij een stemming die de aanzet heeft gegeven tot een vreedzame, respectvolle dialoog welke mijns inziens eveneens historisch kan worden genoemd. Uit die dialoog is de politieke volwassenheid gebleken van zowel het Mexicaanse volk als de Mexicaanse wetgevers en de Zapatistische beweging die vrede voor vrede heeft aangeboden. Dit akkoord bevordert de weg van de dialoog en het wederzijds begrip. Het was een grootse dag voor Mexico, voor de inheemse volkeren in en buiten Mexico en voor de instelling van de cultuur van de dialoog, het wederzijds begrip en de samenwerking tussen alle politieke en sociale groeperingen als alternatieve wijze om conflicten tot een oplossing te brengen.
In de lijn van hetgeen gisteren in de delegatie is aangegeven wil onze fractie verder duidelijk stellen dat wij niet terughoudend staan ten opzichte van de aanwezigheid in deze Vergadering van de inheemse Zapatistische beweging. Het is niet ondenkbaar dat sommige collega' s van dit Parlement groot misbaar zullen maken, waarbij ze misschien zelfs met het argument zullen aankomen dat de schijn moet worden opgehouden, en dat zij protest zullen aantekenen tegen de verschijning van gemaskerde mannen en vrouwen in dit Parlement.
Wellicht kunnen we de grote schijnheiligheid de kop indrukken die de internationale politiek beheerst, want degenen die bij de heer Poetin op bezoek gaan, of die China naar de mond praten na de bezetting van Tibet, zijn niet in een positie om veel ophef te maken. Het gaat er niet om dat we het hebben over hoe het hoort of over de vraag of er wel of niet maskers mogen worden gedragen. Er bestaat geen grotere maskerade dan die waaraan een heel volk, de inheemse volkeren van Mexico en buiten Mexico, onderworpen is. Die volkeren zijn aan meer onderworpen dan aan een maskerade. Miljoenen mensen hebben een zware molensteen om hun nek gekregen en gelukkig zijn we nu zo ver dat we op zoek gaan naar manieren om die steen te verwijderen. Eindelijk wordt hun recht gedaan en worden hun rechten erkend in de grondwet.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, de aanwezigheid van de Zapatistische commandanten en de leden van het Nationaal Inheems Parlement in het Mexicaanse parlement, die waren uitgenodigd om uiteen te zetten om welke redenen de zogenaamde "Wet-Cocopa" en de vereiste grondwetshervorming moeten worden goedgekeurd, is een gebeurtenis van uitzonderlijke betekenis voor Mexico en Latijns-Amerika die zonder enige twijfel de steun van het Europees Parlement verdient. Om die reden waren drie afgevaardigden van het Europees Parlement, de heer Sami Naïr, de heer Gorka Knörr en ikzelf, de afgelopen week in Mexico om die gebeurtenis met onze aanwezigheid kracht bij te zetten.
De onderhavige gezamenlijke resolutie is positief, belangrijk en hoopgevend, en tevens een blijk van onze steun aan het optreden van president Fox en het EZLN. Wij zijn ook van mening dat zij in de lijn ligt van het akkoord tussen de Europese Unie en Mexico inzake de algemene bevordering van democratische vrijheden en de politieke cultuur in Mexico, die steeds meer aan belang wint.
Wij zijn dan ook van oordeel dat deze resolutie erbij zou zijn gebaat als twee door ons voorgestelde amendementen zouden worden aangenomen. In de eerste plaats moet worden erkend dat het van belang is dat het EZLN in het Parlement is verschenen. In de tweede plaats is het overeenkomstig onze zeden en gebruiken zaak dat de afgevaardigden van de Zapatistische beweging hier, via de delegatie voor de betrekkingen met Midden-Amerika of via andere commissies, zoals de Commissie buitenlandse zaken of de Commissie ontwikkelingssamenwerking, worden uitgenodigd om hun gezichtspunten uiteen te zetten. Op die manier kunnen wij onze steun verlenen aan een voor Mexico en Latijns-Amerika bijzonder hoopgevende ontwikkeling.

Gutiérrez-Cortines
Mijnheer de Voorzitter, ik schaar mij achter mijn collega' s die zich gelukkig hebben geprezen getuige te zijn van de erkenning van een inheems volk dat gedurende zeer lange tijd in een geïsoleerde en gecompliceerde positie heeft verkeerd, omdat degenen die zich als de vertegenwoordigers van dat volk opwierpen dat in werkelijkheid helemaal niet waren.
Ik vind dat we onze gelukwensen moeten uitspreken aan het adres van president Fox, zijn fractie en alle politieke groeperingen in Mexico die hebben begrepen dat met minderheden rechtstreeks moet worden onderhandeld, omdat rechtstreekse onderhandelingen met de betrokken afgevaardigden en woordvoerders een vereiste zijn in een democratie. Een ander vereiste in een democratie is aanvaarding van een cultuur die rijk is aan verscheidenheid, iets waarvoor Europa zich sterk maakt en dat deel uitmaakt van onze identiteit.
In het verlengde hiervan zou ik tevens willen zeggen dat het gecreëerde klimaat van de dialoog mijns inziens luid moet worden toegejuicht door Europa. In dat kader lijkt het me zinvol en gepast dat we hier eenieder ontvangen wiens aanwezigheid noodzakelijk is, dat we de Zapatistas hier ontvangen, dat zij welkom zijn in Europa en dat wij hun de hand reiken.
Welnu, wat ik absoluut niet zou willen is dat het idee ontstaat dat we parallelle betrekkingen aan het aanknopen zijn. Naar mijn mening is de democratische opening die de Mexicaanse regering en de volksvertegenwoordiging hebben geboden door de Zapatistas te ontvangen in het parlementsgebouw met zijn symbolische waarde een institutionele overwinning. Het dient ons dan ook duidelijk te zijn dat de uitnodiging aan de Zapatistas deel moet uitmaken van de reeds gedane uitnodiging aan president Fox, om op die manier aan te geven dat wij voorstander zijn van versterking van de instellingen - want zonder sterke instellingen bestaat er geen democratie -, zoals we ook voorstander zijn van de aanwezigheid van alle minderheden, alle groeperingen en alle organisaties die bij ons aankloppen om hulp te vragen of om ons op de hoogte te stellen van hun eigenheid en anderszijn.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, vanuit politiek oogpunt lijkt de onderhavige ontwerpresolutie mij een positieve stap, omdat hiermee wordt bijgedragen aan het proces van integratie, in de maatschappelijke context van het huidige Mexico, van de meer dan tien miljoen Mexicaanse burgers die tot de inheemse bevolkingsgroep behoren en die 10% van de totale bevolking uitmaken. We vertrouwen er nu dan ook op dat het vreedzaam samenleven tot de gewone, sociale gedragsregels zal gaan behoren en dat het politieke leven in Mexico genormaliseerd wordt.
U zult het ermee eens zijn dat de recente ontmoeting tussen de inheemse gemeenschappen en Mexicaanse politici een goed voorbeeld is dat navolging verdient in de fase van politiek overleg die na juli van het jaar 2000 is ingegaan en waarin gestaag vooruitgang wordt geboekt doordat traditionele tegenstellingen worden overwonnen.
Vanaf de zijlijn, vanuit het oude continent Europa, wordt de politieke verandering die zich in Mexico aan het voltrekken is ten aanzien van de erkenning van deze historisch achtergestelde minderheid door velen onder ons met sympathie gevolgd. Voor deze houding dienen wij president Fox en zijn regering alsook de Zapatistas en uiteraard de inheemse gemeenschappen dankbaar te zijn.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie kan zich geheel vinden in de mening van de leden van het Parlement die de resoluties ondertekend hebben over de recente gebeurtenissen in Mexico. Deze resoluties worden hier momenteel behandeld.
De nieuwe Mexicaanse regering en het Zapatistisch Nationaal Bevrijdingsleger hebben bevestigd op zoek te willen gaan naar een politieke oplossing. Net als u zijn wij van mening dat beide partijen zo de weg hebben vrijgemaakt voor een vreedzame oplossing van dit conflict.
Uiteraard zijn wij dan ook ingenomen met het nieuwe allesomvattende akkoord dat tussen de Unie en Mexico getekend is en onlangs in werking is getreden. De heer Seguro heeft er al op gewezen dat we op basis van dit akkoord het proces dat zojuist in Mexico van start is gegaan, kunnen steunen. Zoals u weet omvat dit akkoord meer dan uitsluitend doelstellingen op handels- en samenwerkingsgebied. Het bevat ook een zogenaamde "mensenrechtenclausule", die vanaf heden de kern vormt van de samenwerking tussen de Unie en Mexico. Voorts bevat het een clausule volgens welke de verplichtingen dienen te worden nagekomen. Dankzij deze clausule kunnen we de ontwikkelingen omtrent de situatie van de mensenrechten in dit land en zijn staten in aanmerking nemen. Voorts voorziet het akkoord in een mechanisme op grond waarvan de partijen actie kunnen ondernemen in het geval dat de contractueel vastgelegde verplichtingen niet worden nagekomen.
Dit akkoord voorziet niet alleen in samenwerking op het gebied van de mensenrechten, de democratie en goed openbaar bestuur, maar ook in een juridisch kader op cultureel gebied en met betrekking tot het onderwijs en de beroepsopleiding. Gezien de noden van het land op deze terreinen wordt bijzondere aandacht besteed aan de minst begunstigde sociale klassen.
Het akkoord voorziet ook in regionale samenwerking, met speciale aandacht voor sociale aangelegenheden en armoede. Er wordt hierbij in het bijzonder gekeken naar kwetsbare groeperingen, zoals de inheemse bevolking. De grondrechten van deze inheemse Mexicaanse groeperingen dienen te worden nageleefd.
Overeenkomstig het recentelijk aangenomen document van nationale strategie voor Mexico werken wij ter plekke aan een belangrijk project betreffende de ontwikkeling van het bos van Lacandonië in de Chiapas. Dit project voorziet in samenwerking met en opleiding van de betrokken volkeren, teneinde een duurzame ontwikkeling te bewerkstelligen. Het project is dus gericht op zowel milieubescherming als verbetering van de sociale situatie. Dat is heel concreet wat wij momenteel doen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag om 18.30 uur plaats.

Situatie in Somalië en aanval op "Artsen zonder grenzen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0263/2001 van de heer Van den Berg, namens de PSE-Fractie;
B5-0276/2001 van mevrouw Maes e.a., namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0284/2001 van mevrouw Morgantini, namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0290/2001 van de heer Van Hecke, namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0292/2001 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie en
B5-0301/2001 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie,
over de situatie in Somalië en over de ontvoering van medewerkers van humanitaire organisaties.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, gelukkig zijn gisteren de laatste twee gijzelaars bevrijd, twee Britse medewerkers van een humanitaire organisatie, die op 27 maart samen met zeven andere westerlingen en een Somaliër gevangen waren genomen door de militieleider Musa Sudi Yalahow. De bevrijding is een geruststelling, maar neemt onze bezorgdheid over de mensenrechtensituatie en het aanhoudende geweld en banditisme van de gewapende milities in Somalië niet weg. De overgangsregering van Somalië moet absoluut al het mogelijke doen om een constructieve dialoog op gang te brengen met alle betrokken partijen, de vertegenwoordigers van de Somalische bevolking en de autoriteiten van Somaliland en Puntland over de wijze waarop vrede, stabiliteit en nationale verzoening tot stand kunnen worden gebracht. Alle partijen moeten afzien van het gebruik van wapens voor de oplossing van de ernstige politieke, sociale en economische problemen van het land, teneinde samen de problemen op het terrein van het beheer van de steun, het onderwijs, de volksgezondheid en de economie aan te pakken.
Alle donorlanden moeten de humanitaire hulp en de samenwerking versterken, erop toezien dat het wapenembargo volledig wordt gehandhaafd en eisen dat alle betrokken partijen samenwerken om de vrede te herstellen. De Europese Unie moet alle noodzakelijke financiële en technische steun verlenen om te garanderen dat het vredesinitiatief van de Intergouvernementele Autoriteit voor de ontwikkeling en Djibouti slaagt, maar vooral moet zij, net als tijdens het conflict tussen Ethiopië en Eritrea, een samenhangend politiek initiatief nemen, met een enkele stem spreken om de dialoog en de onderhandelingen te bevorderen en de dringendste problemen van het land op te lossen. De burgermaatschappij, de plaatselijke gemeenschappen en de niet-gouvernementele organisaties die zich inzetten voor de nationale verzoening moeten worden gesteund. De gewapende milities, die in de afgelopen weken de dood van minstens twintig burgers hebben veroorzaakt, moeten worden gedemobiliseerd en de mijnruimingsoperaties moeten worden geïntensiveerd. Bovendien moeten we blijk geven van onze solidariteit en onze steun aan de organisatie "Artsen zonder grenzen" , die op 27 maart jongstleden is aangevallen.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de ontvoering op 26 maart jongstleden van tien hulpverleners van de VN en "Artsen zonder grenzen" door een militieleider in Somalië vormt het bewijs voor de internationale gemeenschap dat dit land in een diep gat terecht is gekomen.
De gewelddadigheden en oorlogshandelingen - waar is dit onderscheid trouwens voor nodig? - zijn nu dus zelfs gericht tegen vredesmissionarissen en hulpverleners. Deze westerlingen worden nu als ruilwaar gebruikt door de oorlogvoerende partijen. Deze praktijken maken de internationale gemeenschap duidelijk in welke enorme nood de burgerbevolking zich moet bevinden.
Hoe moet het met deze anonieme massa gesteld zijn als zelfs de hulptroepen die haar bijstaan op deze manier achtervolgd worden? Wat zijn de jammerklachten van deze volkeren? Hoe hadden hun noodkreten ons kunnen bereiken als de tientallen medewerkers van de VN en "Artsen zonder grenzen" niet ontvoerd waren? Deze medewerkers zijn zeker verdienstelijk vanwege hun grote inzet, maar halen alleen de kranten omdat ze uit het Westen komen.
Nu de gegijzelden allemaal zijn vrijgelaten, moeten wij aan deze oproep daadwerkelijk gehoor geven. Wij dienen onmiddellijk maatregelen te treffen om de veiligheid van de hulpverleners effectief te waarborgen in dit land der martelaren. Wat betreft onze steun aan het democratiseringsproces en de mensenrechten moet ons beleid op lange termijn gericht zijn op het bewerkstelligen van nationale verzoening. Dit wanhopige Somalië dient zich de Europese waarden van democratie en solidariteit eigen te maken.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, zoals mijn collega zojuist al aangaf zijn de gegijzelden in vrijheid gesteld. Wij mogen een gijzeling evenwel nooit beschouwen als een politieke daad. Ze getuigt in eerste instantie van een lafheid en barbaarsheid die wij niet mogen accepteren. De boodschap die op het moment van de gijzeling werd afgegeven, moet onveranderd blijven. Wij moeten, mijnheer de Voorzitter, met dezelfde overtuiging onze solidariteit blijven betuigen aan iedereen die in de schaduw werkt en aan alle NGO's, die als gemakkelijk doelwit fungeren aangezien ze geen partij kiezen. De leden van deze organisaties helpen alle mensen die hulp behoeven, ongeacht hun politieke overtuiging. Juist daarom zijn deze mensen zo'n bijzonder makkelijk en kwetsbaar doelwit. Wij dienen ze dan ook onze volledige steun toe te zeggen.
Voorts ben ik van mening, mijnheer de Voorzitter, dat we voor het conflict tussen Ethiopië en Eritrea een permanente vertegenwoordiger moeten benoemen die zich met dit vraagstuk bezig zal houden en de ontwikkelingen in Somalië zal volgen. Een eerste stap is gezet met het instellen van een democratische overgangsregering die door de internationale instanties is erkend en de onrust in deze regio de kop heeft weten in te drukken. Ik denk dat we nu veel verder moeten gaan door deze regering te dwingen met alle partijen die betrokken zijn bij het conflict rond de onderhandelingstafel te gaan zitten. De Europese Unie, de VN en de OAE moeten erop toezien dat er een embargo op alle wapens wordt ingesteld en dat dit embargo nauwlettend wordt nageleefd. Wij dienen iedere illegale levering van wapens streng te veroordelen.
Helaas beleeft Somalië momenteel een periode van grote instabiliteit vanwege al deze broedermoorden, die al honderdduizenden levens hebben geëist. De bevolking ondervindt hiervan de gevolgen. De gewelddadigheden leiden immers tot hongersnoden, die op hun beurt weer oorlogen teweegbrengen. Deze oorlogen werken de verspreiding van ziekten in de hand en niemand maakt zich hier druk over. Wij dienen evenwel hard aan de bel te blijven trekken.

Van Hecke
Voorzitter, jarenlang werd Somalië door de internationale gemeenschap aan zijn lot overgelaten. Er viel immers geen eer te behalen. Vandaag is Somalië een versplinterd land met een versplinterd gezag. De krijgsheren zijn er de nieuwe leenheren. Na de vredesbesprekingen van Arta was er opnieuw enige hoop gerezen. Er kwam een nationale overgangsregering, maar die kreeg het erg moeilijk om haar gezag te vestigen. De Europese Unie - en collega Sylla heeft gelijk denk ik - heeft geen alternatief dan het krachtig steunen van deze regering, zonder evenwel de Somalische realiteit te miskennen. Een constructieve dialoog tussen de regering en de andere hoofdrolspelers is de enige realistische uitweg. Ook de administraties van Somaliland en Puntland moeten hierbij worden betrokken, en derde landen zoals Ethiopië moeten worden aangemaand zich te onthouden van elke verstoring van het vredesproces. Om een voortrekkersrol te kunnen spelen moet de Unie naar mijn mening dringend een speciale gezant voor Somalië aanwijzen, net zoals dat nu al het geval is voor Ethiopië en Eritrea. Wat mij betreft mag het trouwens dezelfde persoon zijn. Nu er eindelijk uitzicht is op een duurzame vrede tussen Eritrea en Ethiopië moeten we een onstabiel Somalië absoluut vermijden. De balkanisering van Somalië moet met alle middelen worden gestopt en de Unie kan daarbij een belangrijke rol spelen.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, in dit korte betoog wil ik eerst namens de Commissie, en in navolging van de heer Sylla zojuist, iedere aanval op hulpverleners krachtig veroordelen.
Net als mevrouw Ghilardotti zijn wij opgelucht dat nu ook de laatste twee gegijzelden zijn vrijgelaten. De ontvoering heeft ons evenwel duidelijk gemaakt dat de gewelddadige spanningen in Midden- en Zuid-Somalië een halt moet worden toegeroepen. Alle sprekers hier hebben daar in hun eigen bewoordingen voor gepleit. U kunt erop vertrouwen dat de Commissie snel middelen zal vrijmaken om de wederopbouw van het land op alle fronten te stimuleren, want dat is echt van het allergrootste belang. Wij zullen hierbij nauw blijven samenwerken met alle andere partijen en een bijdrage leveren aan de coördinatie van de steun die in het kader van de Somalia aid coordination body wordt uitgevoerd. Ook de verschillende agentschappen van de VN maken hiervan deel uit.
De Commissie heeft Somalië aanzienlijke humanitaire steun toegezegd voor de rehabilitatie van het land. Alle politieke autoriteiten van de Unie staan geheel achter deze steuntoezegging. De missie die de trojka van de Europese Unie onlangs in Somalië heeft uitgevoerd, heeft aangetoond hoezeer de interventie van de Commissie noodzakelijk en gewenst is in de bezochte regio's. Wij zijn vastbesloten om deze rehabilitatie-inspanningen te blijven steunen in alle relatief rustige regio's van het land. Dit geldt in het bijzonder voor Somaliland en Puntland. Hierbij zal worden uitgegaan van de zogenaamde "vredesdividendbenadering" waartoe besloten is. Voorts steunen we de inspanningen van de overgangsregering om een omgeving van vrede en veiligheid te realiseren in het gedeelte van het land dat nog steeds lijdt onder conflicten en waarin iedere bestuurlijke structuur ontbreekt. In sommige regio's van Somalië zijn rehabilitatie-inspanningen in de huidige omstandigheden nog niet mogelijk. In die regio's zullen wij humanitaire hulp blijven verstrekken via ECHO, in nauwe samenwerking met de NGO's en de agentschappen van de VN.
Overeenkomstig het standpunt dat de Unie met name in haar verklaring van 8 september jegens Somalië heeft ingenomen, wordt de overgangsregering verzocht onverwijld de dialoog aan te knopen met de bestaande bestuurlijke autoriteiten - ik noemde in dit opzicht zojuist al Somaliland en Puntland - teneinde te voorkomen dat de impuls verloren gaat die overeenkomstig de resoluties van de Top van Oost-Afrikaanse staatshoofden door het Artaproces is gegeven. Voorts willen wij benadrukken dat bij dit proces van nationale verzoening ook de partijen betrokken moeten worden die niet op de Conferentie van Arta aanwezig zijn geweest, zodat er een poging kan worden ondernomen om de nationale eenheid te herstellen.
De Commissie zal geen bijstand verlenen aan pogingen van wie dan ook om door middel van geweld het gezag van de regering van dit land te herstellen. Ook zal de Commissie geen groeperingen steunen die de verworvenheden op het gebied van de wankele maar daadwerkelijk aanwezige vrede en stabiliteit in sommige regio's of landen in gevaar willen brengen. Wij vinden het ontoelaatbaar dat een vredesproces tot nieuwe conflicten leidt in de regio's waarin de vrede met actieve steun van de internationale gemeenschap is bewerkstelligd. Wat dit punt betreft kunnen wij ons vinden in de mening van de sprekers die voor deze resolutie hebben gepleit.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Lamy!
Vandaag was de Commissie wel heel erg gedisciplineerd. Zij heeft minder lang gesproken dan normaliter, mijnheer de commissaris, en daarom moeten wij nu een pauze inlassen van 20 minuten. Volgens de agenda begint het debat over de volgende twee punten namelijk om 17.30.
(De vergadering wordt om 17.10 uur onderbroken en om 17.30 uur hervat)

Ongevallen tijdens visserijactiviteiten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0087/2001) van mevrouw Miguélez Ramos, namens de Commissie visserij, over visserij: veiligheid en oorzaken van ongevallen (2000/2028(INI)).

Miguélez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, in het onderhavige verslag dat ik deze Vergadering vandaag heb voorgelegd, over de veiligheid in de visserij en de oorzaken van ongevallen tijdens visserijactiviteiten, wordt een analyse gegeven van de aanleidingen tot het hoge percentage ongevallen waaronder deze sector gebukt gaat, terwijl tevens aspecten zijn bestudeerd als het Europese wetgevingskader, de problemen die van invloed zijn op het werk van de vissers en risicopreventie.
Ofschoon het initiatief om deze kwestie in het Parlement te behandelen afkomstig is van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, is het vandaag aan u voorgelegde werk het resultaat van vele bijdragen, waaronder die van mijn collega' s, de leden van de Commissie visserij van het Europees Parlement, die veel en goed met mij hebben samengewerkt en die dit verslag uiteindelijk met eenparigheid van stemmen hebben goedgekeurd. Verder waren daar de hoorzitting met deskundigen die we eind september hebben gehouden en de zeer waardevolle bijdragen die ik heb ontvangen van ambtenaren van het Directoraat-generaal Werkgelegenheid en van het Directoraat-generaal Studies van het Europees Parlement, alsook de bijdragen van het Raadgevend Comité voor de visserij.
Iedereen was het erover eens dat het beroep van de visser (270.000 in de Europese Unie) als bijzonder gevaarlijk moet worden gekenmerkt. Verder was men het ook grotendeels eens over de analyse van de redenen waarom de visserij een ongevallenpercentage heeft dat 25 maal hoger ligt dan dat van de overige economische sectoren, en waarom een op de zeven vissers van de Europese Unie jaarlijks het slachtoffer wordt van een arbeidsongeval. Dat buitengewoon hoge percentage is te wijten aan een combinatie van zeer uiteenlopende factoren: de slechte weersomstandigheden, de lange werkdagen met een bijzonder hoog werktempo, de ongelijkwaardige stelsels van betaling, waaronder de "winstdelingsregeling" , het ontbreken van collectieve onderhandelingen, de moeilijke arbeidsomstandigheden, de slechte leefomstandigheden op het vaartuig, het isolement, de scheiding van het gezin en de sociale context, de grote afstand van de visgronden, de veroudering van de vloot, enzovoorts.
Ik verwerp de sceptische houding en de fatalistische visie van degenen die denken dat visserijongevallen niet te voorkomen zijn en dat zij de tol zijn die betaald moet worden aan de zee. Ik vind dat de oorzaken van deze ongevallen moeten worden opgespoord en bestreden. Het is zaak dat er prioriteit wordt gegeven aan de veiligheid. Helaas hebben we te maken met onaanvaardbaar hoge ongevallencijfers, reden waarom de controle moet worden opgevoerd, de reders en de vissers bewust moeten worden gemaakt van het belang van deze kwestie en, indien noodzakelijk, wetswijzigingen moeten worden doorgevoerd om die cijfers omlaag te brengen. Het is zaak dat de sociale omstandigheden en de werkomgeving van zeelieden kritisch worden bekeken en dat hun arbeidsomstandigheden worden verbeterd, want ze zitten opgescheept met rusttijden en onregelmatige werktijden die gebaseerd zijn op werkdagen van meer dan veertien uur per dag.
Deze sector moet het recht worden toegekend om een wekelijkse en een dagelijkse rustperiode te genieten, en zonodig dienen de autoriteiten in te grijpen om dit basisrecht van iedere werknemer af te dwingen. De zware arbeidsomstandigheden in deze sector zijn er bijvoorbeeld debet aan dat jongeren niet meer voor de zee kiezen, waardoor het beroep niet langer van de ene generatie op de volgende wordt overgedragen.
In deze sector moet een sociale dialoog op Europees niveau van de grond komen, zodat er collectieve arbeidsovereenkomsten kunnen worden gesloten waarin deze kwesties betreffende de veiligheid op het werk worden geregeld. Verder moet deze sociale dialoog er voor zorgen dat de sector vaker wordt geraadpleegd, dat degenen die in de visserijsector werkzaam zijn toegang krijgen tot sociale voorzieningen die vergelijkbaar zijn met die van andere werknemers en dat bij de werkgevers en de werknemers een veiligheidscultuur tot ontwikkeling wordt gebracht.
De Europese Unie beschikt zelfs niet over statistische gegevens; slechts vijf landen overleggen cijfers en die kunnen niet worden gehomologeerd. Hiermee zou rekening moeten worden gehouden bij het ingaan van de derde fase van het project "Europese statistieken van arbeidsongevallen" , opdat de Gemeenschap zich kan verlaten op betrouwbare, volledige gegevens die op Europees niveau geharmoniseerd zijn.
Mijn fractie heeft het altijd noodzakelijk gevonden dat in dit Parlement niet alleen de kwesties betreffende de visserijbestanden aan de orde worden gesteld, maar ook de menselijke problemen waarmee de werknemers op zee te maken hebben. Daarom wordt in mijn verslag verzocht om onze conclusies in de verordening betreffende de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid op te nemen, zodat de driehoek wetgeving, opleiding en sociale dialoog een plaats krijgt in de verordening. Voorts dring ik er bij de lidstaten die zulks nog niet hebben gedaan op aan de internationale overeenkomsten te ratificeren en de communautaire richtlijnen te verbeteren, waarvan het toepassingsgebied heden ten dage slechts 10% van de vloot omvat. In mijn verslag wordt er verder op gewezen dat vaartuigen die onder vreemde vlag varen hun bemanning geen arbeidsrechten noch veiligheidsgaranties bieden, hetgeen serieuze risico' s inhoudt voor de vissers aan boord van deze vaartuigen.
Kortom, geachte collega' s, het onderhavige verslag behandelt een vraagstuk dat tot op heden nog niet aan de orde is gesteld. Het is het eerste verslag over dit onderwerp; mogelijkerwijs komen er nog een tweede en een derde verslag over ongevallen in de visserij. Daar dit het eerste verslag is, hoop ik dat u over de tekortkomingen ervan niet te hard oordeelt en dat u het zult ondersteunen.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, onze Nederlandse medestrijder, Jan Albert Maat, is namens onze fractie schaduwrapporteur van dit verslag van onze gewaardeerde collega, mevrouw Rosa Miguélez Ramos. Hij verontschuldigt zich voor zijn afwezigheid en heeft mij verzocht hem hier te vervangen. Dat doe ik bij dezen, en ik lees zijn opmerkingen in het Engels voor:
'Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur bedanken voor haar verslag. Het is een heel belangrijk initiatief, omdat veiligheid een belangrijk onderwerp is voor de visserijsector als geheel. Mevrouw Miguélez Ramos heeft gezegd dat ieder jaar wereldwijd een groot aantal ongelukken plaatsvindt, waarvan vele met dodelijke afloop. In de Europese Unie alleen al gebeuren meer dan 2000 ongevallen per jaar. Vanwege de specifieke eigenschappen van de sector is het onmogelijk dit aantal tot nul terug te dringen, maar we moeten proberen het aantal ongevallen zo veel mogelijk te verminderen.
Dit kan worden bereikt door verbeteringen aan te brengen in een aantal eerste vereisten. Ten eerste, betere controle op de werkomstandigheden en de veiligheid van de vissersschepen die binnen de wateren van de Europese Unie opereren. Daarnaast is het van belang de harmonisatie en coördinatie tussen de lidstaten als geheel te verbeteren. Alle EU-vissersschepen dienen, ongeacht hun grootte of bouwjaar, regelmatig op veiligheid en werkomstandigheden te worden gecontroleerd. Daarnaast is een grotere bewustwording met betrekking tot veiligheid in de visserijsector noodzakelijk. Informatiecampagnes en onderwijs zijn belangrijke middelen om dit doel te bereiken. In de EU wordt het steeds moeilijker het werken op zee voor jongeren aantrekkelijk te maken; desondanks dienen de aspecten van veiligheid en werkomstandigheden ruimschoots de aandacht te krijgen. Het is hoogst noodzakelijk binnen deze sector een veiligheidscultuur te creëren, zodat alle geïnteresseerde partijen van de situatie op de hoogte zijn. Ik, Albert Jan Maat, hoop dat dit initiatiefverslag in de discussie over het Groenboek en in de voorstellen voor het nieuwe visserijbeleid na 2002 wordt verwerkt.'
Persoonlijk wil ik daar nog graag het volgende aan toevoegen. Ik ben het eens met al deze opmerkingen. Ik was zelf kortgeleden in Groenland, aan boord van een shrimp trawler. Er stond een ijzige poolwind en in de haven lagen talrijke eenmansboten in een dikke laag ijs. Ik heb achting voor het beroep van visser; ik heb bewondering voor de vissers die onder de meest onmogelijke en moeilijke omstandigheden hun brood moeten verdienen. Zij hebben dan ook onze daadwerkelijke steun nodig, onze morele en legislatieve steun, vooral ook wanneer het gaat om de veiligheid op het werk.

Lage
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de rapporteur, één van de zwaarste en gevaarlijkste beroepen - of, zo u wilt, roepingen - is wel dat der vissers, en dat is altijd al zo geweest. De geschiedschrijving, de kronieken en de literatuur van alle zeevarende en visvangende naties staan er vol van: heldhaftige verhalen van schipbreuk en beproevingen op zee, in kleine en grote schepen.
De vissersgemeenschappen houden de herinnering aan dit soort tragedies levend, van generatie op generatie. Vandaag de dag kan de moderne technologie er gelukkig toe bijdragen dat het gevaar, het ongemak, de ongelukken en de schipbreuken enigszins beperkt blijven. De middelen staan tot onze beschikking - als we tenminste willen optreden. Van alle verslagen die hier voor het Parlement opgesteld worden is het verslag van mevrouw Rosa Miguélez Ramos beslist één van de nuttigste, intelligentste, meest ter zake dienende en best uitgewerkte verslagen die ik gelezen heb.
In dit verslag vinden we geen holle retoriek. Het is een voorbeeldige tekst en de rapporteur verdient alle lof. Ik aanvaard niet alleen de diagnose die de rapporteur stelt, maar ook alle voorstellen, aanbevelingen, aansporingen, maatregelen en waarschuwingen die in dit verslag opgenomen zijn. Ik sta er volledig achter. Als de Commissie en de Raad meewerken en de inhoud van dit verslag in daden omzetten, kunnen we binnen een paar jaar vaststellen dat er minder ongelukken zijn, minder doden en minder schipbreuken. De visserij zal veiliger zijn. Er zullen altijd risico' s bestaan, maar het aantal ongelukken kan drastisch worden teruggebracht. De visserij zal een menselijker en waardiger bestaansmiddel worden. Mijn oprechte dank, rapporteur!

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen dat dit verslag ertoe bijdroeg dat de Commissie voorgoed afstand deed van haar obsessieve veronderstelling dat een moderne vloot op gespannen voet staat met de bescherming van de visbestanden.
De bescherming van de visbestanden is een prioritaire doelstelling van het gemeenschappelijk visserijbeleid die in geen geval voorrang mag krijgen op maatregelen ter bevordering van de veiligheid van de vissers. In deze discussie wordt immers uitgegaan van een verkeerde redenering. Er bestaan allerlei maatregelen om de visserij-inspanning binnen de perken te houden en zelfs te beperken, die het tegelijkertijd mogelijk maken om de leefomstandigheden en de veiligheid van de bemanning aan boord te verbeteren.
Net zoals uit alle verslagen over veiligheid blijkt ook uit het onderhavige verslag dat het verouderde karakter van de vloot de voornaamste oorzaak is van zowel de ongevallen aan boord als de schipbreuken en ertoe leidt dat schipbreuken vaak zulke ernstige gevolgen hebben. Het is dan ook een absurd voornemen van de Commissie om de structurele maatregelen ten behoeve van de vloot vrijwel uitsluitend te beperken tot vernietiging van die vloot, terwijl het resterende deel van de vloot anderzijds wordt veroordeeld tot werken onder steeds onzekerder omstandigheden. Het enige wat er met dit beleid wordt bereikt is helaas dat de communautaire vloot vaker ter sprake komt op de pagina actualiteiten dan in het katern economie.
Het heeft overigens geen enkele zin een hele reeks veiligheidsmaatregelen in te stellen als de naleving daarvan niet wordt afgedwongen. Dit is des te verontrustender omdat het feit dat het toezicht en de naleving moeten worden afgedwongen de vraag doet rijzen op welke manier deze sector zijn eigen veiligheid beoordeelt. In het laatste rapport van de FAO over de stand van zaken in de visserij en de visteelt wordt gezegd dat een veilige werkomgeving niet gemakkelijk kan worden opgelegd en dat de maatregelen ter bevordering van de veiligheid uitsluitend doeltreffend kunnen zijn als de wil bestaat om die maatregelen ook daadwerkelijk toe te passen.
Er dient dus te worden gewezen op ons aller verantwoordelijkheid, van politici, bestuurlijke overheden en vissers, om het fatalisme de kop in te drukken dat deze sector in zijn ban lijkt te hebben. Een verantwoordelijkheid waaraan de Commissie zich natuurlijk niet kan onttrekken en die gevolgen dient te hebben voor haar beperkte visie op de modernisering van de vloot.

Poignant
Mijnheer de Voorzitter, wij danken dit verslag ongetwijfeld aan de wil van de parlementaire Commissie visserij, maar ook aan de onverzettelijkheid van mevrouw Míguelez Ramos, die iedereen met betrekking tot dit vraagstuk heeft weten te overtuigen. Onze Commissie visserij laat zich immers vaak, om niet te zeggen altijd, leiden door haar obsessie met het behoud van de visbestanden. We dienen evenwel onze vissers ook niet te vergeten.
Hoewel wij natuurlijk niet verantwoordelijk zijn voor wat er in de rest van de wereld gebeurt, wil ik toch aangegeven dat volgens het Internationaal Arbeidsbureau wereldwijd jaarlijks 24.000 vissers omkomen op zee. Dankzij dit verslag en dankzij het feit dat het nieuwe GVB vorm begint te krijgen, kunnen we dit vraagstuk nu al opnemen in het Groenboek en straks ook in het GVB. Sprekers van verschillende fracties hebben dit zojuist al aangegeven en ik hoop dat de Commissie dit ook zal doen. Wij zijn natuurlijk niet verplicht resultaten te boeken - dat is immers niet reëel - maar we zijn wel verplicht maatregelen te treffen. Ik denk hierbij aan maatregelen in de vorm van regelgeving die direct betrekking heeft op de veiligheid van vissers en hun arbeidsomstandigheden en op de schepen of de uitrusting. Voorts denk ik aan de introductie van regels voor het beheer van de bestanden, voor zover deze de veiligheid van de vissers ten goede komen.
Ook moeten we de reders stimuleren gebruik te maken van de technologische ontwikkelingen. Wij moeten te allen tijde de lidstaten en de visserijsector helpen om aan de technologische vereisten te voldoen. Zo moet er niet alleen sprake zijn van een basisberoepsopleiding, maar ook van een vervolgberoepsopleiding.
Tot slot wil ik in navolging van mevrouw Míguelez Ramos stilstaan bij het begrip veiligheidscultuur. Deze veiligheidscultuur moet zo breed mogelijk worden doorgevoerd. In deze wereld wordt het noodlot, dat van diverse elementen afhangt, tot het uiterste getergd. Wij moeten met deze traditie breken, in naam van de veiligheidscultuur. Het mag immers niet zo zijn dat wij aan het begin van deze 21e eeuw niet in staat blijken het aantal ongelukken op zee en het aantal sterfgevallen van onze vissers terug te brengen.

Hudghton
Mijnheer de Voorzitter, de visserij is een activiteit die plaatsvindt in een van nature vijandige omgeving. Ze is dan ook onlosmakelijk verbonden met het nemen van risico' s. Bijna iedere beslissing van een schipper of visser brengt risico' s met zich mee. Bijvoorbeeld als het gaat om de vraag wanneer en waar gevist gaat worden, welke uitrusting meegenomen dient te worden, wanneer en waar de vangst aan wal gebracht zal worden, enzovoorts. Het aantal ongevallen op zee is onaanvaardbaar hoog. In het Verenigd Koninkrijk ligt het aantal dodelijke ongevallen onder vissers twintigmaal hoger dan onder productiearbeiders. Vissers werken in een onvoorspelbare omgeving en worden dagelijks geconfronteerd met uitdagingen als slechte weersomstandigheden, brand aan boord, technische storingen, mankementen aan de vaartuigconstructie, slechte verbindingen en soms verouderde besturingsapparatuur. Ongevallen op zee zijn inmiddels helaas een onderdeel geworden van het vissersberoep. Als de visserijsector, de vissers zelf, de nationale overheden, de Europese Unie en de internationale organisaties op een doortastende en weloverwogen wijze en met de nodige politieke wil en toereikende economische middelen aandacht schenken aan deze belangrijke problematiek, kan het aantal ongevallen echter ongetwijfeld worden verminderd. Ik ben blij met dit initiatief en ik feliciteer de rapporteur. Ik hoop dan ook dat de Commissie gehoor geeft aan de aanbevelingen in dit verslag door positieve actie te ondernemen ter vergroting van de veiligheid en terugdringing van het aantal ongevallen.
Veiligheid dient ook een van de belangrijkste prioriteiten te zijn in de aanstaande herziening van het GVB. We mogen geen beheerssysteem creëren waarin vissers worden gedwongen bij slecht weer uit te varen. Dat is bijvoorbeeld het geval bij beperkingen aan het aantal dagen op zee of bij pogingen de vis aan wal te brengen in een daarvoor aangewezen haven die vanwege slecht weer van andere wateren is geïsoleerd. In slechtweerperioden kunnen aan quota' s gebonden vissers ook gedwongen zijn ondanks de risico' s uit te varen. Soms is dat voor hen namelijk de enige manier om de beste prijs voor hun vangst te krijgen. Als veiligheid een wezenlijk onderdeel is van het visserijbeheer kunnen dergelijke risico' s worden vermeden.
Ik ben blij met de huidige ontwikkelingen in Schotland. Daar krijgen oudere vissers in de toekomst niet langer vrijstelling voor de veiligheidstraining. Binnenkort moeten alle vissers verplicht deelnemen aan een training voor ongevallen op zee, eerste hulp en survival.
Ten slotte, een geleidelijk verbod op vaartuigen ouder dan 20 jaar is aanvaardbaar. In het verslag staat echter in het laatste deel van paragraaf 4, en ik citeer: "(...) tenzij kan worden aangetoond dat zij in perfecte staat verkeren" . Het zou beter zijn als hier zou staan: "(...) behalve voor vaartuigen die op basis van de jaarlijkse veiligheidsinspecties zijn goedgekeurd" . Het is beter die formulering te hanteren dan de woorden "perfecte staat" . Dat begrip kan immers op verschillende manieren worden uitgelegd. Ik hoop dan ook van harte dat de leden van het Parlement amendement 6 zullen steunen.

Stevenson
Mijnheer de Voorzitter, ook ik feliciteer mevrouw Miguélez Ramos met dit initiatiefverslag. In het begin van haar verslag is opgetekend dat wereldwijd per jaar ongeveer 24.000 vissers tijdens hun werk omkomen. Wie deze beangstigende cijfers leest, beseft dat het werken in deze sector enorme risico' s met zich meebrengt.
In dit verslag is een aantal radicale maatregelen opgenomen, waaronder de oproep voor een geleidelijk verbod op vaartuigen van 20 jaar of ouder. Collega Hudghton heeft voorgesteld alleen vaartuigen die bij jaarlijkse strenge veiligheidsinspecties worden goedgekeurd van dit verbod te ontheffen. Ik ben het met zijn voorstel eens. Een dergelijk beleid kan de deelname aan sloop- en-bouwprogramma' s aanmoedigen onder die lidstaten die er van oudsher van hebben afgezien met de medefinanciering van dergelijke programma' s hun voordeel te doen. Het Verenigd Koninkrijk is hiervan een goed voorbeeld. De Britse vloot is nu gemiddeld 30 jaar oud. Onze vissers worden gedwongen uit te varen met verouderde en slechte schepen, hetgeen steeds meer risico' s en een grotere kans op ongevallen met zich meebrengt.
Ik wil tevens een aantal externe factoren noemen die niet in het verslag zijn opgenomen, maar die de Commissie misschien wel in overweging kan nemen. Het is de laatste tijd maar al te vaak voorgekomen dat de sleepnetten van vissersschepen zijn blijven haken aan onderzeese kabels en andere objecten die niet op de zeebodem thuishoren. Er dient veel strengere regelgeving te komen voor het leggen van onderzeese elektriciteits- en telefoonkabels of andere vreemde voorwerpen op de zeebodem, ter bescherming van de levens van onze vissers. Ook worden vissersschepen vaak meegesleept of geramd door onderzeeërs. Onlangs nog heeft een tragisch ongeluk plaatsgevonden met een Amerikaanse onderzeeër en een Japans trainingsschip, waarbij zeven studenten zijn omgekomen. In de Schotse wateren hebben zich de afgelopen jaren vergelijkbare incidenten voorgedaan. Tussen de vissers en het marinepersoneel dient een betere coördinatie tot stand gebracht te worden, zodat dergelijke ongevallen kunnen worden voorkomen.
Ten slotte: veel vissers denken dat leren zwemmen een slecht teken is. Ik wil voorstellen dat het zwemdiploma wordt opgenomen in de rigoureuze opleidingseisen waartoe in het verslag van mevrouw Miguélez Ramos wordt opgeroepen. Hierdoor zouden ieder jaar velen mensenlevens gespaard kunnen worden.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, namens de Commissie wil ik allereerst de Visserijcommissie, haar voorzitter en met name u, mevrouw Miguélez Ramos, als rapporteur, van harte bedanken voor dit initiatief. De Commissie is het daar roerend mee eens. De veiligheid van de vissers moet inderdaad onze hoogste prioriteit zijn. Spoedig zal ik hier in het Parlement het Groenboek over de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid indienen, en daarin zal ook dit thema aan bod komen. Aldus hebben wij dus reeds rekening gehouden met een van uw suggesties, namelijk met de suggestie in paragraaf 32 van het verslag.
Sedert 1989 stelt de Unie, op initiatief van de Commissie, veel pogingen in het werk om de gezondheid en de veiligheid van de werknemers in de visserijsector te verbeteren. De kaderrichtlijn 391/89 biedt samen met de bijbehorende specifieke richtlijnen een solide rechtsgrondslag. De specifieke richtlijnen die zijn uitgevaardigd, zijn: richtlijn 29/92 inzake de medische zorg aan boord, richtlijn 103/93 inzake minimumvoorschriften voor de bescherming van de veiligheid en de gezondheid aan boord van vissersvaartuigen en richtlijn 70/97 inzake de veiligheidsvoorschriften voor vissersvaartuigen langer dan 24 meter.
Volgens uw verslag, mevrouw Miguélez Ramos, doen zich met name op twee gebieden problemen voor: ten eerste bij het onderhoud en de instandhouding van de schepen, en ten tweede bij de arbeidsomstandigheden, de hygiëne en de arbeidsorganisatie aan boord. Ofschoon beide terreinen in zowel de genoemde kaderrichtlijn als de specifieke richtlijnen zijn gereglementeerd, maken wij steeds weer ernstige ongelukken mee in de visserijsector. Dat was ook de afgelopen maanden weer het geval, toen bij ongelukken zelfs doden vielen. Ik wil dan ook vanaf deze plaats de getroffen gezinnen mijn diep medeleven betuigen.
Als Commissie zijn wij het in ieder geval roerend met u eens, mevrouw de rapporteur. Natuurlijk is het in eerste instantie een taak voor de lidstaten om de bepalingen van de richtlijnen om te zetten en ten uitvoer te leggen. Wat uw conclusies betreft, moet volgens mij actie worden ondernomen op een aantal gebieden. Het eerste gebied betreft het wetgevingskader, waarvan u in de paragrafen 1 tot en met 3 en 27 van uw verslag gewag maakt. De geldende richtlijnen volstaan in principe weliswaar, maar ze behelzen minimumvoorschriften. Niets belet bijgevolg de lidstaten strengere voorschriften of, voor specifieke gevallen, speciale voorschriften uit te vaardigen.
Bovendien moeten de lidstaten op grond van de richtlijnen ook verslagen uitbrengen. Daarvoor zijn verschillende termijnen vastgesteld. Op grond van die landenverslagen zal de Commissie in het jaar 2002 een samenvattend verslag opstellen en, indien nodig, ook wijzigingsvoorstellen doen. Wij zijn daar reeds in zekere zin op vooruitgelopen door aan de slag te gaan met de wijziging van richtlijn 70/97, teneinde een geharmoniseerde interpretatie van de bijlage bij het Protocol van Torremolinos te kunnen waarborgen.
Ten tweede, wat de opleiding en bijscholing van werknemers betreft - waarvan in de paragrafen 7, 10, 11, 15, 16, 20, 26 en 30 gewag wordt gemaakt - staan in de richtlijnen zelf al artikelen voor opleiding van werknemers. Ook hier gaat het echter om minimumvoorschriften. De lidstaten zijn dus wederom vrij bij de omzetting eventueel hogere normen vast te stellen. Ik kan u echter verzekeren dat de Commissie opleiding en bijscholing van werknemers op het gebied van de veiligheid tot een van de hoofdthema' s van het aangekondigde verslag zal maken.
Zelfs de beste regelingen zijn echter nutteloos als zij niet correct ten uitvoer worden gelegd. Toezicht en controle zijn weliswaar een groot probleem, maar vallen uitsluitend onder de bevoegdheid van de lidstaten. Daarom moeten wij er samen op aandringen dat de lidstaten voor de correcte toepassing van de voorschriften zorgen. Afgezien daarvan zijn objectieve, betrouwbare en vergelijkbare gegevens over oorzaken en omstandigheden van ongelukken een absolute voorwaarde voor succesvolle preventie. Momenteel loopt in de bevoegde instanties van EUROSTAT, en ook in het DG Werkgelegenheid en sociale zaken van de Commissie, een initiatief tot harmonisatie van de gegevens.
Wat de vernieuwing van de vloot betreft, wil ik eraan herinneren dat een van de doelstellingen van de structuurprogramma' s in de visserijsector de modernisering van de schepen is. In het kader van het financieel instrument voor de oriëntatie in de visserijsector staan omvangrijke middelen voor de verbetering van de veiligheid aan boord ter beschikking.
Wat ten slotte het internationaal gedeelte van het gemeenschappelijk visserijbeleid betreft kan ik u verzekeren dat de Commissie altijd heeft gehamerd op de eerbiediging van de bestaande voorschriften. De veiligheid en de gezondheid van de vissers aan boord zijn onderdeel van onze totaalstrategie, zowel in de bilaterale overeenkomsten en de regionale visserijorganisaties als bij de bestrijding van de illegale visserij en de vaart onder goedkope vlaggen.
Tot slot zeg ik nogmaals, mevrouw Miguélez Ramos, dat wij het met u eens zijn. Gezamenlijk moeten wij - het Europees Parlement, de Commissie, de Raad, de lidstaten en ook de internationale organisaties - alles in het werk stellen om het risico voor de vissers tot een absoluut minimum te beperken. Uw initiatief is een belangrijke stap in de richting van de verwezenlijking van dit doel.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Tarieven voor vrije beroepen
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag aan de Commissie (B5-0164/2001) van mevrouw Palacio Vallelersundi, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over verplichte tarieven voor de honoraria van bepaalde vrije beroepen, in het bijzonder advocaten.

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, zoveel spreektijd krijg je hier anders nooit! Ik heb geen flauw idee hoe ik deze zeven minuten vol zou kunnen maken. Het gaat hier om een zeer ernstige aangelegenheid. Europa houdt zich in toenemende mate ook bezig met de rol van de zogenaamde vrije beroepen. Dat doet het onder meer ook omdat deze vrije beroepen deel uitmaken van de interne markt en het derhalve duidelijk is dat kwesties die de vrijheden van deze markt betreffen ook voor deze beroepen van zeer grote betekenis zijn. Helaas is hetgeen uit Europese instellingen naar buiten komt niet altijd erg begrijpelijk en in de juiste zin te interpreteren.
Zo weten we dat commissaris Mario Monti, die verantwoordelijk is voor de mededinging, een paar maanden geleden uitspraken gedaan heeft. De strekking van wat de heer Monti op een internationale conferentie heeft gezegd was dat er naar zijn mening vanuit mededingingsperspectief juridische haken en ogen zitten aan de tariefbepalingen in de vrije beroepen, die deels immers wettelijk geregeld zijn, zoals bijvoorbeeld de tariefregeling voor advocaten in sommige van onze lidstaten. Tevens heeft hij op deze conferentie aangekondigd dat de Commissie zich over dit probleem zal buigen. Los daarvan zitten we met het feit dat een Italiaanse rechtbank een verzoek tot een prejudiciële beslissing ingediend heeft bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, waarover afgelopen herfst een hoorzitting is gehouden, en dat het Hof van Justitie nu een concreet oordeel zal moeten vellen over de vraag of de Italiaanse tariefbepalingen voor advocaten in overeenstemming zijn met het Gemeenschapsrecht.
Nu hebben we op vele terreinen van de Europese Unie markten geliberaliseerd, maar dat hebben we doorgaans niet gedaan door van de ene dag op de andere te zeggen: dat was het dan, we geven jullie volledig over aan de vrije concurrentie! In het energiebeleid en tal van andere sectoren zijn er juist voorbeelden genoeg van overgangstermijnen, aanpassingsvoorschriften en wat al niet meer. Alleen op dit specifieke terrein van de vrije beroepen schijnen dergelijke politieke overwegingen op het niveau van de Europese Unie tot nu toe niet of nauwelijks aanwezig te zijn. Ik denk dat het heel belangrijk is dat de Commissie haar aandacht in de toekomst meer op de sector van de vrije beroepen richt en zich bekommert om de specifieke omstandigheden in deze beroepscategorie. Daarbij gaat het niet slechts om degenen die in deze vrije beroepen werkzaam zijn, maar zeer nadrukkelijk ook om de consument. Zo heeft de nationale wetgever in de lidstaten zich bij het vaststellen van de tarieven ook te laten leiden door de wens aan de consument afdoende bescherming te bieden wanneer die gebruik maakt van de diensten die deze vrije beroepen aanbieden. Ik denk dat zulke overwegingen ook in het beleid van de Europese Unie een grotere rol moeten gaan spelen en hun neerslag dienen te vinden in nieuw te ontwikkelen strategieën.
We weten nu dat de Commissie zeer onlangs een stuk gepresenteerd heeft over de dienstensector en de problemen waarvoor deze zich gesteld ziet door de interne markt. Ik juich dat ten zeerste toe, alleen valt mij op dat ook dit stuk uitsluitend een horizontale benadering kent en zich niet bezighoudt met de specifieke omstandigheden, wensen en belangen binnen de verschillende branches in de dienstensector. De dienstensector is echter zeer groot en ik stel daarom met klem dat naar mijn oordeel een beroep als dat van arts of advocaat niet bijster goed volgens dezelfde maatstaven beoordeeld kan worden als de buurtwinkel om de hoek, waar men natuurlijk maatschappelijke taken van een geheel andere orde te vervullen heeft
We mogen ook niet vergeten dat deze vrije beroepen voor een groot deel onder allerlei privaatrechtelijke bepalingen vallen, die variëren van het mededingingsrecht, reclamerecht en gedragsregels tot bijzondere verplichtingen. Vanmiddag hebben we in tweede lezing over de richtlijn inzake witwassen gestemd en daarbij ging het onder andere ook over dergelijke verplichtingen. Daarom, zo meen ik, zou een apart beleid voor deze sector, voor deze vrije beroepen, meer dan wenselijk zijn. Dat is de reden waarom we in de Commissie juridische zaken en interne markt gezegd hebben: we willen dat dit Parlement zich eens over deze kwestie buigt en we willen, ook langs de omweg van deze mondelinge vraag, de Commissie dwingen zich nadrukkelijker met de problematiek van de vrije beroepen bezig te houden dan tot nu toe het geval was. Dat verklaart waarom wij deze mondelinge vraag voorgelegd hebben in de formulering waarover u beschikt, die u allen welbekend is en die ik dus niet meer in detail uiteen hoef te zetten.
Staat u mij nu toe iets te zeggen over de taakstelling zoals mijn fractie die ziet en die voor ons aanleiding was deze resolutie in te dienen. Het volstaat niet er slechts over te praten. Als plenaire vergadering zouden we ook de gelegenheid aan moeten grijpen om de Commissie onze eisen in de concrete vorm van een korte resolutie mede te delen. De ervaring in de parlementaire commissie heeft ons geleerd dat de Commissie doorgaans ook op dergelijke impulsen reageert. Ik verwacht op grond van deze resolutie dan ook concrete voorstellen en standpunten ten aanzien van de verdere beleidsontwikkeling inzake de vrije beroepen en tevens een antwoord op de vraag hoe de Commissie de moderne ontwikkelingen die onze maatschappij met zich meebrengt vanuit haar politieke visie denkt te begeleiden. Immers, ook de vrije beroepen kunnen zich niet afsluiten voor de loop der dingen; ook daar moet men beseffen dat de tijden veranderen en dat de wereld zich verder ontwikkelt.
Tot slot nog deze kanttekening. De meeste vrije beroepen worden in het kleinbedrijf uitgeoefend. Alleen al daarom hebben deze groepen een bijzonder belang bij bescherming en rust op de Commissie de bijzondere verplichting dit thema ter harte te nemen. Nu heb ik zes minuten gesproken. Hartelijk dank daarvoor. Van de resterende minuut zie ik af.

Fischler
Commissie. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de concurrentiebevordering in de vrije beroepen ten gunste van de consument is een van de zaken waaraan mijn collega Mario Monti hoge prioriteit geeft. Ik ben ingenomen met de gelegenheid ons beleid namens hem ten overstaan van het Parlement te schetsen en kort toe te lichten.
De Commissie is met u van mening dat het van eminent belang is de kwaliteit van de dienstverlening te waarborgen, omdat de klant, oftewel de consument, regelmatig in een zwakkere positie verkeert dan de aanbieder van deze diensten. Daarom dient een regeling met het exclusieve oogmerk dienstverlening van de hoogste kwaliteit te garanderen zonder de concurrentie te vervalsen zonder twijfel het belang van de consument. En dat staat los van de omstandigheid of de regeling van staatswege of door de beroepsorganisaties wordt getroffen.
Daarom zijn de concurrentievoorschriften van de Gemeenschap niet van toepassing op pure gedragsregels. Of een bepaalde regeling puur een gedragsregel is, moet per geval beoordeeld worden. Daarbij dient rekening gehouden te worden met de gevolgen van de regeling voor de vrijheid van handelen van de leden van een beroepsgroep, van de beroepsorganisatie alsmede van de consument.
Wat de vaststelling van bindende honoraria of tarieven betreft komt het er in de eerste plaats op aan wie de honoraria of tarieven vaststelt en in de tweede plaats welke belangen daarbij meegewogen worden. De vaststelling van uniforme tarieven door de leden van een beroepsgroep is in de aard der zaak strijdig met de mededingingsregel. Een rechtvaardiging daarvan met een verwijzing naar het beroepsethos houdt geen stand. Omgekeerd wordt de lidstaten wel het recht toegekend bindende tarieven vast te stellen, maar alleen waar deze tarieven uit het oogmerk van het algemeen belang objectief gerechtvaardigd zijn.
In de opvatting van de Commissie is aan deze voorwaarde voldaan indien de taak en de bevoegdheden van de regelgevende instantie in de regeling zelf voldoende duidelijk tot uitdrukking komen en geen ruimte laten voor onwettige afspraken tussen de leden van een beroepsgroep.
Toch heeft de Commissie zekere twijfels waar het gaat om de interpretatie van de in de mondelinge vraag aangehaalde jurisprudentie, voorzover deze interpretatie behelst dat de mededingingsregels slechts van toepassing zijn op die honoraria die door de beroepsorganisaties of verenigingen van alle leden van een bepaalde beroepsgroep vastgesteld zijn. Waar het echter op aankomt, is het hanteren van bestaande, eenduidige, objectieve en billijke criteria voor het algemeen belang die van staatswege opgesteld zijn.
Onder die criteria dient ook het respecteren van consumentenbelangen te vallen en niet slechts behartiging van de belangen van de beroepsgroep zelf. De kwaliteit van de dienstverlening dient door andere, minder knellende middelen dan de tariefbepaling gewaarborgd te worden. Derhalve komt het feit dat een honorariumovereenkomst door de overheid is geaccepteerd of bekrachtigd nog niet neer op een ontheffing van de mededingingsregels.
Prijsafspraken tussen de leden van een beroepsgroep, dat wil zeggen tussen concurrenten, komen ten principale neer op een overtreding van de mededingingsregels. Daarnaast kan ook een lidstaat de plichten verzaken die hem door het EG-Verdrag opgelegd worden, als de regeling in kwestie de effectiviteit van de mededingingsregels teniet doet. Dat is bijvoorbeeld het geval als een staat de beroepsgroep ertoe verplicht uniforme tarieven vast te stellen zonder daarbij de criteria te noemen waaraan voldaan moet worden met het oog op het algemeen belang.
Van een schending van het Verdrag is verder sprake als een lidstaat zijn bevoegdheid tot het vaststellen van tarieven overdraagt aan een beroepsgroep zonder zich een toezichtsrecht voor te behouden. Volledigheidshalve wil ik daarbij aantekenen dat de Commissie het vaststellen van bindende honoraria niet aanmoedigt, maar deze praktijk slechts onder bepaalde voorwaarde gedoogt.
Op de terreinen waar bindende eenheidstarieven gelden, dient men op kwaliteit te concurreren. Daarom is het voor de leden van een beroepsgroep van belang bekendheid aan hun werkterrein te kunnen geven en reclame te kunnen maken. Onlangs nog heeft ook het Hof van Justitie erop gewezen dat reclame op elke markt een belangrijke concurrentiefactor is, omdat langs deze weg de pluspunten van de afzonderlijke marktpartijen, de door hen geboden kwaliteit en de gehanteerde prijzen duidelijker uitkomen.
Het Hof van Justitie sterkte de Commissie in haar opvatting dat een verbod op vergelijkende reclame ten enenmale afbreuk doet aan de kansen van de beter presterende leden van een beroepsgroep om hun activiteiten uit te breiden en ook in zoverre een negatieve uitwerking heeft dat de klantenkring erdoor tot de binnenlandse markt beperkt blijft.
Ten aanzien van het land-van-herkomstprincipe ten slotte nog de opmerking dat dit principe aan de totstandkoming van de interne markt bijdraagt. Dat verklaart ook waarom het in richtlijn 98/5/EG van het Europees Parlement en de Raad inzake de vergemakkelijking van de permanente uitoefening van het beroep van advocaat is verankerd. Die richtlijn bepaalt onder meer dat een advocaat die in het bezit is van een beroepskwalificatie, hem verstrekt door de lidstaat waarin hij zijn opleiding heeft afgesloten, zich via een eenvoudige registratie in een andere lidstaat kan vestigen. Doel van deze richtlijn is het advocaten die onder de in hun land van herkomst verworven beroepstitel werkzaam zijn te vergemakkelijken elders vestigingen te openen.
De Commissie is overigens van mening dat de voordelen van vrije vestiging die uit het land-van-herkomstprincipe voortvloeien, afgewogen dienen te worden tegen het algemeen belang zoals dat in de ontvangende lidstaat beschermd en door het Gemeenschapsrecht erkend wordt, want zekere uitzonderingen kunnen gerechtvaardigd zijn.
De Commissie onderzoekt momenteel de mogelijkheden om meer vooruitgang te boeken bij het scheppen van voorwaarden voor bepaalde vormen van grensoverschrijdende dienstverlening.

Tannock
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens mijn collega, Lord Inglewood, die een expert is op dit gebied maar vrij plotseling naar Londen moest terugkeren. Ik ben zelf een beoefenaar van een vrij beroep, namelijk arts. In Engeland, zo is mijn ervaring, zijn de vastgestelde beroepstarieven - in dit geval vastgesteld door de overheid - zoals het honorarium voor het bijwonen van crematies en lijkschouwingen vaak opzettelijk laag. Bovendien komen deze vergoedingen eerder de staat ten goede dan de professional in kwestie.
In politieke zin was ik onlangs bij deze kwestie betrokken via het verzoek aan de Commissie de beperkingen van Britse zorgverzekeraars te onderzoeken. Die betalen alleen de medische ziektekosten voor behandelingen binnen het Verenigd Koninkrijk en weigeren betaling aan inwoners van het Verenigd Koninkrijk die bijvoorbeeld in Frankrijk willen worden behandeld. Vorig jaar heb ik gelobbyd namens een Britse advocaat die zich in Frankrijk wilde vestigen als notaire. Op dit moment is het voor niet-Franse notaires verboden in Frankrijk hun beroep uit te oefenen. Voor dit beroep bestaan in veel lidstaten ook vastgestelde tarieven. Op dit moment ben ik voor mijn fractie schaduwrapporteur in de Economische en Monetaire Commissie met betrekking tot een voorstel voor een richtlijn inzake verzekeringsbemiddelaars, wier provisie vaak is vastgelegd. Zoals ik al heb gezegd zijn deze begrippen behalve op het beroep van advocaat dus ook van toepassing op een aantal andere beroepsgroepen.
De eenheidsmarkt is een van de belangrijkste verworvenheden van de Europese Gemeenschap. Om daadwerkelijk één geheel te vormen, dient die markt niet alleen goederen, maar ook diensten te behelzen. Ik onderschrijf de visie van commissaris Bolkestein. De dienstensector in Europa biedt inderdaad enorme groeimogelijkheden voor de concurrentie en de werkgelegenheid, hetgeen alle Europese burgers ten goede komt. Ik kan mij dan ook vinden in het initiatief van de Commissie op dit terrein. In overeenstemming met de zogenaamde eenheidsmarktprincipes moet het dan ook mogelijk zijn in een lidstaat zakelijke modellen in te voeren aan de hand waarvan diensten worden aangeboden die in een andere lidstaat met succes zijn geïntroduceerd. Natuurlijk moeten zij wel worden getoetst aan de in het Verdrag opgenomen bepalingen inzake mededinging.
De consument moet binnen de interne markt op gedegen wijze worden beschermd: daar ben ik van doordrongen. Ik denk echter dat vele praktijken door de jaren heen op basis van traditie en gebruik hun nut hebben verloren. Er dient dus een grondig onderzoek te worden uitgevoerd dat leidt tot een uitgebreid debat. Op die manier kunnen de bijzondere voorrechten, praktijken en vrijstellingen verbonden aan de uitoefening van vrije beroepen - en hiermee bedoel ik niet enkel de advocaten - op de juiste wijze worden onderzocht. We moeten waarborgen dat de burger werkelijk van deze afspraken kan profiteren. Zij mogen niet alleen fungeren ter ondersteuning van de belangen van de betrokken beroepsgroepen.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, het antwoord van commissaris Fischler geeft me de indruk dat het standpunt van de Commissie in dezen thans niet bepaald weloverwogen is. Ik geloof dat zij nu slechts het bovenste topje van de ijsberg begint te ontwaren.
Mijn gedachten gingen namelijk terug naar de laatste plenaire vergadering, tijdens welke commissaris Reding ons, vanaf de plaats waar de heer Fischler nu zit, een uitvoerige verklaring gaf van de overeenkomst die was bereikt tussen de Commissie, de FIFA en de UEFA. Het gaat om een zaak waarmee vele miljarden euro' s gemoeid zijn, en het lijkt erop dat de concurrentie het hierbij heeft afgelegd tegen de kwaliteit. Op een bepaald moment lijkt de kwaliteit van bijzonder belang te zijn, en ik ben het met die interpretatie eens.
We hebben het over een beroep, het beroep van advocaat, dat naar men zegt een van de oudste beroepen ter wereld is - gezegd wordt dat een ander beroep nog ouder is, maar dat zal ik hier niet noemen om niet van seksisme te worden beschuldigd. Het beroep van advocaat is bijzonder oud, en het gevaar van dit beroep schuilt hierin dat de advocaat kwantiteiten hanteert. Om de woorden van Karl Marx te gebruiken: je zou in dit geval kunnen spreken van kwaliteit die kwantiteit wordt, of eventueel het omgekeerde, want een advocaat behartigt belangen die in kwantiteiten zijn uit te drukken.
In de verschillende landen van de Gemeenschap, althans in een aantal daarvan, bestaat een systeem van bescherming door middel van beroepsorganisaties dat weliswaar niet volmaakt is en voor verbetering vatbaar is, maar waarmee in ieder geval een aantal garanties is vastgelegd. Er zijn immers te veel advocaten zonder scrupules die als zij worden overgeleverd aan het vrije spel van vraag en aanbod de verleiding wel eens niet zouden kunnen weerstaan om in actie te komen en misbruik te maken van hun positie.
Ik heb de indruk dat het standpunt van de Commissie in dezen op dit moment niet weloverwogen is en dat wij wat deze kwestie betreft dan ook een zekere kalmte in acht moeten nemen. Het lijkt me zaak dat we eens gaan bekijken hoe het er in de verschillende lidstaten voorstaat - de heer Tannock heeft dit punt naar ik meen onder de aandacht gebracht -, wat mensen ervan weerhoudt om de hulp van een advocaat in te roepen en vooral waarom men bang is om bij een advocaat aan te kloppen.
Dat wil zeggen dat er mijns inziens reële problemen bestaan, maar dat die reële problemen niet kunnen worden opgelost door het mathematisch toepassen van de communautaire concurrentieregels, en nog veel minder door ons uitsluitend te beperken tot het criterium van de tarieven. Het zou naar mijn idee ideaal zijn als we een beroepsorganisatie van advocaten zouden hebben die de hele Gemeenschap omvat, niet eens zozeer om de belangen van de advocaat te beschermen als wel die van de consument. Overwogen moet worden van de Europese Unie een gebied te maken waarin bescherming wordt geboden aan de mensen die een beroep doen op een advocaat, aan de consument, aan de cliënt. De conclusie die hier moet worden getrokken is dan ook dat we er bij de Commissie op aan dienen te dringen dat zij deze kwestie in beraad houdt om, wellicht met de medewerking van het Parlement, te zien wat de mening is van de betrokken groeperingen, waaronder natuurlijk de cliënten, de mensen die graag naar een advocaat zouden willen gaan maar dat gewoonlijk niet durven.

Wallis
Als advocaat en dus als beoefenaar van een de vrije beroepen waarop deze mondelinge vraag betrekking heeft, wil ik op deze problematiek reageren. In de afgelopen week is er vanuit belangenorganisaties binnen de advocatuur grote druk op dit Parlement uitgeoefend. In het Verenigd Koninkrijk daarentegen heeft de Office of Fair Trading vorige week een rapport over concurrentie binnen de beroepsgroepen gepubliceerd. Dat is precies waar we het vandaag over hebben. Het rapport was gebaseerd op twee vooronderstellingen: ten eerste dat de beroepsgroepen diensten leveren van groot algemeen belang; ten tweede dat iedere beperking in het aanbod van professionele diensten zal leiden tot een verhoging van kosten en prijzen. Hierdoor worden de toegankelijkheid en keuzemogelijkheden voor de klant beperkt. Dat is de reden waarom de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij bepaalde amendementen heeft ingediend. De vrije beroepen nemen in onze samenleving inderdaad een bijzondere positie in. Die positie en hun diensten dienen echter door meer concurrentie en onafhankelijk onderzoek te worden versterkt. Dat is waar de Commissie naar moet kijken.
Ik wil u twee voorbeelden geven uit het Verenigd Koninkrijk. Allereerst wat betreft de prijzen: moeten die worden gereguleerd? In het verleden werden overdrachtsakten bij de aankoop en verkoop van grond bijna uitsluitend opgesteld door juristen, mijn beroepsgroep dus. Op zeker moment werd de vrije concurrentie ingevoerd en deden erkende opstellers van overdrachtsakten hun intrede op de markt. Hierdoor daalden de prijzen, maar niet de kwaliteit. Ik heb dit laatst zelf ondervonden. Onlangs moest het huurcontract van mijn kantoor worden vernieuwd. Ik moest hiervoor naar de juristen van mijn verhuurder. Voor het opstellen van het originele huurcontract rekenden zij 300 Engelse pond. Dat leek me een redelijk bedrag. Voor het wijzigen van een aantal woorden in hetzelfde document rekenden ze echter 500 Engelse pond. Dat is niets anders dan wettelijk goedgekeurde diefstal door juristen. We moeten hen hierin niet langer ongestoord hun gang laten gaan.
Een tweede voorbeeld: onlangs vertelde een inwoner van mijn kiesdistrict me over een conflict dat al 15 jaar voortwoekerde. Hij was met dit geschil naar vijf advocatenbureaus geweest. Zijn bedrijf en gezinsleven gingen eraan ten gronde en dat alles voor schulden die in feite schriftelijk waren bevestigd. Hij had geen hulp gekregen van de juridische klachtencommissie. Dit soort voorbeelden doet de vrije beroepen geen goed. Het gaat hier helaas niet om beperkte of afzonderlijke gevallen. Beroepsrichtlijnen kunnen inderdaad door beroepsorganisaties worden opgelegd, maar zij kunnen alleen door concurrentie en extern onderzoek worden versterkt. Ik wil mijn collega' s dan ook vragen de door mijn fractie ingediende amendementen te steunen.

Fischler
Commissie. (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier echt maar een paar aanvullende opmerkingen plaatsen. Ten eerste wil ik erop wijzen dat de Commissie zich niet nu pas met deze kwesties is gaan bezighouden en er niet pas onlangs opmerkzaam op is geworden. De eerste regeling dateert immers al uit 1993. In totaal heeft de Commissie tot nu toe drie beschikkingen inzake mededinging in de vrije beroepen gegeven. De wezenlijke uitgangspunten van deze beschikkingen zijn ook door het Hof van Justitie bekrachtigd.
Twee van deze beschikkingen waren gericht tegen uniforme tarieven die niet om redenen van algemeen belang te rechtvaardigen vielen. In één zaak, die de procedure voor het bepalen van de advocatentarieven in Italië betrof, wacht de Commissie op de interpretatie van het Gemeenschapsrecht door het Hof van Justitie. Deze uitspraak zal de weg voor verdere maatregelen vrijmaken.
Verder wil ik erop wijzen dat de Commissie van mening is dat elk van de vrije beroepen apart behandeld dient te worden en dat men ze niet allemaal volgens een vast stramien kan behandelen. Het voorbeeld uit Groot-Brittannië dat u, geachte afgevaardigde, in verband heeft gebracht met de vrije beroepen op medisch terrein onderstreept eigenlijk nog eens de noodzaak van een dergelijke aparte behandeling. Dat de bescherming van de consument voorop staat, heb ik in mijn inleidende opmerking, dunkt mij, reeds genoegzaam uiteengezet.

De Voorzitter
Het debat is gesloten. Ik heb een ontwerpresolutie ontvangen overeenkomstig artikel 42, lid 5 van het Reglement.
De stemming vindt om 18.30 plaats.
(De zitting wordt om 18.25 uur onderbroken en om 18.30 uur hervat)

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 18.45 uur gesloten )

