
De Voorzitter
Waarde collega's, wellicht zal het u niet zijn ontgaan dat de drie voorzitters tegelijk en met vertraging aankomen, waarvoor excuses. Bij gebrek aan een andere gelegenheid is de gebruikelijke triloog vanmorgen om 8.00 uur gevoerd. Als gevolg van de gevoelige kwesties waarover de drie instellingen het eens moesten zien te worden, verliep het overleg nogal stroef en tot op dit moment duren de besprekingen nog voort.

Europese Raad van Luxemburg - Werkzaamheden
van het Luxemburgse voorzitterschap in het afgelopen
halfjaar
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
het verslag van de Raad en de verklaring van de Commissie over de bijeenkomsten van de Europese Raad op 21 november en 12 en 13 december 1997 in Luxemburg, en-de verklaring van de Raad over de werkzaamheden van het Luxemburgs voorzitterschap.Het woord is aan de fungerend voorzitter van de Raad.

Juncker
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, op 1 juli van dit jaar is het Luxemburgse voorzitterschap van start gegaan in de sombere sfeer na de goedkeuring van het Verdrag van Amsterdam. Die sombere sfeer was grotendeels onterecht. Wij zullen het Verdrag van Amsterdam immers een kans moeten geven.
Wij ronden het Luxemburgse voorzitterschap nu af. Niemand loopt over van enthousiasme, maar er wordt nu wel in een serene sfeer gewerkt. Die sereniteit is het gevolg van het feit dat men heeft gezien dat wij trouw bleven aan onze langetermijndoelstellingen en aan de doelstellingen waarover wij het een tijd geleden met de sluiting en goedkeuring van het Verdrag van Maastricht eens zijn geworden. Wij hebben bewezen dat wij nieuwe uitdagingen konden aanpakken om nieuwe perspectieven te openen. Wij hebben getracht het Europees project te vervolledigen en tot volle ontplooiing te brengen. Wij hebben dat gedaan door middel van de conclusies die de Werkgelegenheidstop van 21 november 1997 heeft aangenomen.
In oktober heb ik u hier gezegd dat die Top zeker niet de top van de buitensporige deregulering of van de parafrase mocht worden. Ik meen nu te mogen zeggen dat wij op dat punt - en ook op andere - ons woord hebben gehouden. De Europese Werkgelegenheidstop heeft immers, overal waar dat mogelijk was, concrete, gekwantificeerde en becijferde besluiten genomen.
Bij ons vertrek uit Amsterdam had men ons gevraagd een Top over de werkgelegenheid te organiseren, maar voor de desbetreffende beleidsvormen geen extra begrotingskredieten te gebruiken. In Luxemburg hebben wij conclusies aangenomen waarbij ook nieuwe begrotingskredieten worden toegewezen. Dankzij het doeltreffend optreden van het Europees Parlement zal de Europese Investeringsbank drie keer 150 miljoen en 10 miljard ecu betalen. In geheel Europa zal 30 miljard ecu extra worden geïnvesteerd, wat zonder de impuls van de Werkgelegenheidstop ondenkbaar zou zijn geweest. Wij hebben concrete, gekwantificeerde richtsnoeren inzake de opleiding van werklozen vastgesteld. Wij willen dat twee keer zoveel werklozen een opleiding krijgen als nu.
Wat de langdurige en jeugdwerkloosheid betreft, zijn wij zeer concreet geweest: wij hebben de langdurig werklozen en werkloze jongeren nieuwe hoop gegeven door hen een nieuwe start aan te bieden. Wij zijn het ook eens geworden over een methode voor de begeleiding van het werkgelegenheidsbeleid in de komende jaren. Die methode is de convergentie. Ik herinner u aan de jammerklachten die wij gedurende meer dan tien jaar hebben gehoord. Men heeft de politieke leiding van de Europese Unie verweten dat ze zich uitsluitend met het monetaire en economische beleid bezighield en op het gebied van de werkgelegenheid geen enkele ambitie had. Thans passen wij de methode van de convergentie ook op het werkgelegenheidsbeleid toe. Wij hopen dat men bij de uitstippeling van een consequenter en samenhangender werkgelegenheidsbeleid even sterk naar convergentie zal streven als bij de voorbereiding van de Economische en Monetaire Unie.
De Europese Raad over de werkgelegenheid heeft bakens uitgezet. Hij is de start van een nieuwe inspanning, een nieuw project voor de werkgelegenheid. Luxemburg was een startpunt. Bij elke stap zullen wij moeten nagaan of wij onze methodes moeten aanvullen of onze richtsnoeren moeten bijstellen. Maandag heeft de Raad van ministers van Sociale Zaken de eerste richtsnoeren vastgesteld. Wij zouden willen dat het Britse en het Oostenrijkse voorzitterschap de eerste concrete evaluatie maken en de eerste aanpassingen uitvoeren. Ik heb de lidstaten verzocht hun nationaal actieprogramma tegen 15 april van volgend jaar voor te leggen. Ik hoop dat de Europese Raad van Cardiff die programma's zal kunnen bespreken en dat wij op de Europese Raad van Wenen eind volgend jaar een eerste kritische balans zullen kunnen opmaken.
Op de Werkgelegenheidstop hebben wij ons ingespannen om het Europese project aan te vullen. Ook de op de tweede Top van Luxemburg over de uitbreiding genomen besluiten verruimen het Europese project. In het begin van dit decennium is de geschiedenis in een stroomversnelling gekomen. Europa moest daarop een krachtig en samenhangend politiek antwoord bieden. Ik meen dat wij dat afgelopen vrijdag en zaterdag in Luxemburg hebben gedaan door het eens te worden over een methode en een methodologie voor de uitbreiding.
In Europa zullen geen nieuwe breuklijnen ontstaan. Aangemoedigd door het advies van het Europees Parlement hebben wij alles in het werk gesteld om van de uitbreiding een evolutief proces te maken. De elf kandidaat-landen zullen aan het uitbreidings- en toetredingsproces en aan de onderhandelingen deelnemen. Uiteraard moeten wij er rekening mee houden dat sommige kandidaat-landen op het gebied van de economische en sociale hervormingen en aanpassingen verder staan dan andere. De verst gevorderde landen zullen in het kader van de intergouvernementele conferenties onderhandelingen kunnen aanvatten. Aan de landen die nog altijd een achterstand hebben zal een beter aangepaste voorbereiding worden voorgesteld. Het gaat dus om een open proces: de landen met een achterstand zullen die kunnen goedmaken. Dat proces moet ook de waardigheid van de kandidaat-landen respecteren. Er komen dus geen onderhandelingen met groepen landen, maar bilaterale onderhandelingen met de Europese Unie. Die onderhandelingen zullen met de afzonderlijke kandidaat-landen worden gevoerd om met hun onderlinge verschillen rekening te kunnen houden.
Wij hebben over Turkije gesproken en Turkije heeft ook veel over de Europese Unie gesproken. Dat wij tegen de landen van Centraal- en Oost-Europa en tegen Cyprus ja zeggen betekent niet dat wij tegen Turkije neen zeggen. Wij beschouwen Turkije als een groot Europees land. Dat Turkije in de Europese familie thuishoort, staat buiten kijf en is een historisch gegeven. Wij zouden willen dat Turkije begrijpt dat wij geen club van christenen zijn maar dat wij - als ik dat woord mag gebruiken - wel een club zijn waar bepaalde regels gelden. Onze Turkse vrienden moeten dus weten dat zij, om lid van de club te worden, bepaalde regels in acht moeten nemen.
De Europese Unie is geen internationale organisatie zoals vele andere. De Europese Unie is een ruimte die in alle vrijheid en door politieke wil tot stand is gekomen. Ze is meer dan een internationale organisatie. Wij zullen de waardigheid van Turkije altijd respecteren. Ik zou willen dat Turkije ook respect opbrengt voor onze waardigheid, onze manier van doen en onze manier om de zaken te bekijken.
(Applaus) Wij hebben het Europese project vollediger willen maken door vooral de werkloze mens centraal te stellen. Wij hebben het Europese project willen verruimen door een antwoord te geven aan de landen van Centraal- en OostEuropa en aan Cyprus. Wij hebben ons ook ingespannen om onze grote doelstelling, de Economische en Monetaire Unie, geloofwaardiger te maken.
Drie of vier maanden geleden dacht iedereen dat wij het niet over een strategie voor de versterking van de coördinatie van het economisch beleid eens zouden worden. Dat is ondertussen gebeurd. Zaterdag hebben wij in Luxemburg een resolutie over de versterking van de coördinatie van het economische beleid aangenomen. De Europese Centrale Bank, waarvan niemand de onafhankelijkheid kan betwisten, krijgt een politieke tegenhanger. Om met de Europese Centrale Bank een constructieve dialoog te kunnen voeren, zullen de lidstaten over alle nodige instrumenten beschikken om hun politieke ideeën te formuleren en om de economische beleidskeuzen van alle landen van de Europese Unie - terecht - te kunnen beïnvloeden.
Wij hebben nu een resolutie over de coördinatie van het economische beleid. Die resolutie stelt ons een werkinstrument ter hand dat sommigen niet bevalt maar dat in elk geval vorm zal krijgen. Dat instrument is de Euroof Euro-X-Raad, waarin de lidstaten die samen en solidair dezelfde munt zullen moeten beheren, de zogenaamde "ins" , elkaar zullen kunnen ontmoeten en hun problemen zullen kunnen bespreken, met dien verstande dat voor de behandeling van kwesties van gemeenschappelijk belang alle vijftien lidstaten aanwezig moeten zijn.
Om de overgang van de Europese Unie naar de enige munt geloofwaardig te maken, hebben wij een belangrijk besluit genomen. Het houdt in dat de lijst van landen die meteen op 1 januari 1999 aan de enige munt zullen deelnemen op dezelfde datum wordt opgesteld als die waarop de pariteiten tussen de deelnemende nationale munten worden vastgesteld. Wij hebben alle nodige technische besluiten genomen: de muntstukken en biljetten worden op 1 januari 2002 ingevoerd.
Wat de Economische en Monetaire Unie betreft, hebben wij dus alles gedaan wat wij nog moesten doen. Ook door een bepaalde beslissing niet te nemen hebben wij in Luxemburg een uiterst belangrijk besluit genomen. Wij hebben niet beslist dat de Economische en Monetaire Unie niet op 1 januari 1999 van start gaat. Ik herinner u aan de verderfelijke bepaling van het Verdrag dat de derde fase van de Economische en Monetaire Unie op 1 januari 1999 begint als voor eind 1997 geen enkel besluit is genomen. Door over de datum niets te zeggen, hebben wij daarover alles gezegd. Ooit zullen wij wellicht tot de vaststelling komen dat het stilzwijgen van deze Europese Raad het belangrijkste moment in de monetaire eenmaking van Europa is geweest.
Soms is het wijs te zwijgen. Dat is wat ik nu ga doen. Wij hebben de indruk dat wij hebben gedaan wat u van ons mocht verwachten. Wij hebben de overgang van de Europese Unie naar de euro bevestigd en geloofwaardiger gemaakt. Wij hebben de mens en de werkgelegenheid in het centrum van de politieke aandacht van de Europese Unie geplaatst en hebben een politiek antwoord op de historische ontwikkelingen gegeven. Dit is het decennium van de historische en geografische verzoening in Europa. Wij moeten laten zien dat wij dat streven, die hoop en perspectieven waar kunnen maken.
(Applaus)
Santer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, in mijn lange politieke carrière heb ik geleerd dat men met het woord "historisch" spaarzaam moet zijn. Toch durf ik het besluit van Luxemburg om het toetredingsproces met tien Centraal- en Oost-Europese landen en Cyprus aan te vatten, zonder aarzelen historisch te noemen. Het nieuwe Europa, dat wij thans vorm zien krijgen, maakt definitief een einde aan de oude breuklijnen en de littekens van de broederoorlogen die hier in het verleden zijn gevoerd. De weg ligt nu open naar de eenmaking van ons continent in het teken van de democratie, de vrijheid en de voorspoed.
De lunch van de staatshoofden en regeringsleiders van de Vijftien en de Elf in Luxemburg was een zeer emotioneel moment dat op mij een diepe indruk heeft gemaakt. Alle vertegenwoordigers van de elf kandidaat-landen hebben dat als een historisch ogenblik ervaren. Ik zeg wel degelijk alle kandidaat-landen, want in overeenstemming met de in Agenda 2000 beschreven aanpak heeft de Europese Raad het inclusieve karakter van het toetredingsproces onderstreept. Alle betrokken landen zijn ertoe geroepen zich bij ons te voegen en zullen hulp en steun krijgen om zo snel mogelijk te kunnen toetreden.
Zoals bekend staan sommige landen al verder dan andere. Die kunnen in april concrete onderhandelingen aanvatten. Wij zullen onze inspanningen opvoeren om de andere landen voor te bereiden opdat ze dat later ook kunnen doen.
De heer Juncker, voorzitter van de Europese Raad, heeft het in Luxemburg gesloten akkoord zopas uitvoerig toegelicht. Ik kan dan ook kort zijn. Toch wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om aan de heer Juncker - en het gehele voorzitterschap - hulde te brengen voor de wijze waarop hij in Luxemburg en voordien de werkzaamheden heeft geleid.
(Levendig applaus) Mijnheer de Voorzitter, de euforie van dit moment mag ons niet doen vergeten dat ons een moeilijke taak wacht. De debatten in Luxemburg hebben ons trouwens een voorsmaakje van die moeilijkheden gegeven. Wij beleven misschien een sprookje, maar in elk sprookje komen ook crisismomenten, tranen en angst voor. De uitbreiding naar het oosten en het zuiden wordt, om de redenen die wij in Agenda 2000 hebben uiteengezet, een moeilijke opdracht. Onze toekomstige lidstaten moeten nog een lange weg afleggen. De Europese Unie zelf moet diepgaande institutionele hervormingen doorvoeren, de beleidsvormen herzien en een nieuw financieel kader creëren.
De beoogde eenmaking van ons continent moet er ons echter toe aanzetten die moeilijkheden te overstijgen en ons vastberaden aan het werk te zetten. Er zijn reële en ernstige problemen, maar die kunnen wij zeer goed onder controle houden en regelen. Dat kan echter alleen als wij weten wat wij willen en als wij die problemen in een algemene context willen aanpakken.
Welnu, dat is de opzet van Agenda 2000, waarvan de verschillende elementen een onverbrekelijk geheel vormen. De Europese Raad van Luxemburg heeft zich tot een aantal grote aanwijzingen beperkt. In Luxemburg kwam het erop aan het toetredingsproces op gang te brengen. Het is vrij normaal dat de lidstaten zich bij het begin van deze moeilijke onderhandelingen niet in de kaart wilden laten kijken. Ik meen evenwel dat ze zeer goed hebben begrepen dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het structuurbeleid zullen moeten worden herzien en dat het toekomstige financiële kader zeer strak zal zijn. De Commissie zal in de lente haar gedetailleerde voorstellen voorleggen. Ze zal daarbij ambitie, solidariteit en werkelijkheidszin met elkaar trachten te verzoenen. Ik reken erop dat de lidstaten, ook als ze hun eigen belangen verdedigen, in staat zullen zijn de uitdaging aan te gaan van de eenmaking van ons continent volgens het communautaire model, dat ons tot nu toe zulke goede diensten heeft bewezen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het kort over Turkije hebben. Wanneer de gemoederen bedaard zijn, zal men beslist inzien dat de Europese Raad van Luxemburg in onze betrekkingen met die belangrijke partner een cruciale stap is geweest. In de eerste plaats heeft de Europese Unie voor het eerst sedert lange tijd opnieuw een duidelijk en eensgezind standpunt tegenover Turkije ingenomen. In de tweede plaats is dat standpunt coherent en volgens mij ook volkomen billijk. Het aanbod aan Turkije is, wat men daarover in een eerste reactie van teleurstelling in Ankara ook heeft gezegd, concreet en substantieel.
De Europese Unie stelt immers voor Turkije op termijn uitzicht op toetreding te bieden, een Europese strategie voor Turkije op gang te brengen om dat land in staat te stellen zijn toetreding voor te bereiden - die strategie omvat de Europese conferentie en een aanzienlijke versterking van de bilaterale betrekkingen -, en de bestaande elementen van samenwerking, met inbegrip van het financieel protocol, te reactiveren.
Welke tegenprestatie verwachten wij daarvoor? Wij verwachten dat Turkije de beginselen van goed nabuurschap in acht neemt, territoriale geschillen aan het Internationaal Hof van Den Haag voorlegt, aan een oplossing voor de kwestie-Cyprus meewerkt en de toetreding van dat land tot de Europese Unie steunt. Dames en heren, is dat te veel gevraagd van een partner die zich bij ons wil voegen? Ik denk van niet.
Mijnheer de Voorzitter, het tweede grote thema van de Europese Raad van Luxemburg was eens te meer de enige munt. Alles is nu klaar om op 2 en 3 mei de eveneens historische beslissing te kunnen nemen wie aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie mag deelnemen.
De staatshoofden en regeringsleiders hebben een oplossing gevonden voor de problemen waarmee zij werden geconfronteerd. Op de Top was enige spanning en zelfs zenuwachtigheid te merken, maar toch heeft men resultaat bereikt. Dat is het belangrijkst. Wat de coördinatie van het economisch beleid betreft, is het bereikte resultaat volgens mij zelfs zeer goed. De Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën blijft het belangrijkste coördinatie- en beslissingsorgaan, maar dat belet niet dat de ministers van de aan de euro deelnemende landen informele besprekingen kunnen houden over problemen in verband met het gemeenschappelijk beheer van de euro. Een bijkomende garantie is dat de Commissie bij die besprekingen aanwezig zal zijn.
Mijnheer de Voorzitter, het Luxemburgse voorzitterschap beëindigt zijn werkzaamheden met een historisch succes. Dat succes mag ons echter niet doen vergeten dat ook op andere terreinen heel wat vooruitgang is geboekt. Dat alles danken wij aan de onverdroten inspanningen van het gehele voorzitterschap, dat voortdurend het algemeen welzijn en dat van de Europese Unie voor ogen heeft gehouden, en aan de hechte samenwerking met het Europees Parlement en de Commissie.
Het voorbije halfjaar is voor Europa zeer vruchtbaar geweest. Enkele voorbeelden volstaan om dat te illustreren. Door de vaststelling van richtsnoeren voor de nationale beleidsmaatregelen op het gebied van de werkgelegenheid heeft de bijzondere Werkgelegenheidstop van november een nieuwe fase in de strategie voor de werkgelegenheid geopend. Het bereikte akkoord over de fiscaliteit zet opnieuw een en ander in beweging op een terrein waar alles sedert lange tijd geblokkeerd is. De liberalisering van de gasmarkt is, na die van de elektriciteitsmarkt, een nieuwe stap naar de voltooiing van de interne markt.
Wat de buitenlandse aangelegenheden betreft, heeft de Europese Unie bij twee gelegenheden laten zien hoeveel gewicht zij op de internationale scène in de schaal kan werpen als ze daar een krachtig en eensgezind standpunt inneemt.
In Kyoto is, dankzij het optreden van de Europese Unie, op het gebied van de klimaatbescherming een weliswaar niet volmaakt, maar toch belangrijk resultaat geboekt.
In Genève heeft de Europese Unie een scharnierrol gespeeld in de onderhandelingen over de financiële diensten in het kader van de Wereldhandelsorganisatie. Het bereikte akkoord overtreft onze verwachtingen en zal de Europese subjecten sterk ten goede komen. Ik wacht met ongeduld op de dag dat de Europese Unie op het gebied van het buitenlands beleid en de gemeenschappelijke veiligheid dezelfde eensgezindheid en vastberadenheid aan de dag zal leggen.
De jongste zes maanden is nog op vele andere gebieden vooruitgang geboekt. Ik zal daarop nu evenwel niet nader ingaan. Ik verheug mij over de geboekte vooruitgang en over de positieve reacties op onze voorstellen. Ik feliciteer oprecht het Luxemburgse voorzitterschap, dat onder leiding van de heer Juncker een foutloos parcours heeft afgelegd.
(Levendig applaus)
Poos
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in enkele ogenblikken de balans van zes maanden werk aan het hoofd van de Raad opmaken blijft een gewaagde onderneming. Als ik iets vergeet te vermelden, kan dat tot uiteenlopende interpretaties aanleiding geven, maar een of ander succes al te zeer benadrukken is al even riskant.
Zoals de premier en ikzelf herhaaldelijk hebben gezegd, is het voorzitterschap een dienst die de lidstaten bij toerbeurt aan de Unie leveren. Die dienst bestaat vooral in het rustig en methodisch afwerken van een opgelegd tijdsschema om concreet aan het Europese integratieproces bij te dragen. In dat kader hadden wij voor onszelf twee doelstellingen vooropgesteld. In de eerste plaats wilden wij laten zien dat wij in staat waren de werkzaamheden zowel op het gebied van de binnenlandse als de buitenlandse aangelegenheden goed te organiseren. In de tweede plaats wilden wij laten zien dat wij vooruitgang konden boeken in de u allen bekende, uiterst ingewikkelde dossiers. Premier Juncker heeft de resultaten toegelicht van de Europese Raad over de werkgelegenheid en die over de uitbreiding, die tijdens ons voorzitterschap hebben plaatsgevonden. Ik maak nu de balans op van de werkzaamheden van de Raad. Die waren de jongste weken zeer intens.
Ik zal drie punten behandelen: de binnenlandse aangelegenheden, de buitenlandse betrekkingen en, last but not least, de interinstitutionele betrekkingen.
Wat binnenlandse aangelegenheden betreft, heeft het voorzitterschap vooruitgang geboekt in een aantal belangrijke dossiers zoals, in het kader van de interne markt, het voorstel voor een richtlijn betreffende de juridische bescherming van biotechnologische uitvindingen en het voorstel voor een richtlijn betreffende de transparantie van de regelgeving in de informatiemaatschappij. Ook de onderhandelingen over een akkoord over het aanvullende toezicht op de verzekeringsmaatschappijen zijn met succes afgerond. De Raad heeft over het onderdeel van Agenda 2000 over de landbouw een akkoord met veertien lidstaten bereikt. In zijn conclusies herinnert hij aan het specifieke karakter van de Europese landbouw en de noodzaak van de uitstippeling van een beleid inzake plattelandsontwikkeling en bevestigt hij de identiteit van de Europese Unie op het gebied van de gezondheid. Aangezien de Raad uw debatten over de netelige kwestie van de gekkekoeienziekte heeft bijgewoond, hoef ik niet te herhalen dat hij aan dat dossier het grootste belang blijft hechten. Ik verwijs naar de wijzigingen in de verordening betreffende de gemeenschappelijke marktordening in de sector rundvlees.
Op sociaal gebied wijs ik met genoegen op het feit dat twee richtlijnen tot het Verenigd Koninkrijk zijn uitgebreid. Het gaat om de richtlijnen betreffende de Europese ondernemingsraad en betreffende het ouderschapsverlof. Nu het Verenigd Koninkrijk meedoet, behoren die sociale bepalingen tot het acquis van de Vijftien.
Op energiegebied is vooruitgang geboekt met het akkoord over de richtlijn betreffende de gemeenschappelijke regels voor de interne gasmarkt op basis van dezelfde beginselen als voor de elektriciteitsmarkt. Deze belangrijke wettekst steunt, wat de openstelling van de markt betreft, op de beginselen van wederkerigheid, subsidiariteit en geleidelijkheid. Wat de luchtvaart betreft, zijn intensieve besprekingen gevoerd om de Commissie ertoe te machtigen onderhandelingen te openen over de oprichting van een Europese organisatie voor de veiligheid van de burgerluchtvaart.
Ik kan ook verwijzen naar de vooruitgang die is geboekt met betrekking tot het voorstel voor een richtlijn betreffende de toegang tot het beroep van vervoerder van goederen en vervoerder van reizigers over de weg. In dat verband heeft de Raad ook conclusies geformuleerd over het Witboek van de Commissie betreffende de bedrijfssectoren die van de richtlijn over de arbeidstijd zijn uitgesloten, dat een sociale harmonisatie in de sector van het wegvervoer nastreeft.
Wij wilden bij de voorbereiding van het vijfde kaderprogramma inzake onderzoek concrete vooruitgang boeken en zijn daarin ook geslaagd. Zo hebben wij over de drie horizontale programma's een politiek akkoord bereikt. De Raad Onderzoek is het eens geworden over de sluiting van een eerste overeenkomst voor wetenschappelijke en technische samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en Zuid-Afrika. Op datzelfde gebied wijs ik ook op de overeenkomst die, in de marge van de Top met president Clinton op 5 december in Washington, met de regering van de Verenigde Staten is gesloten.
De ministers van Industrie hebben zich vooral ingespannen om het toekomstige beleid van de Unie inzake staatssteun en concurrentievermogen duidelijker te formuleren. De standpunten tegenover het voorstel voor een verordening om bepaalde soorten horizontale steun van de verplichting van kennisgeving aan de Commissie vrij te stellen zijn dichter bij elkaar gekomen. De Raad wacht nu op het advies van het Parlement. Het concurrentievermogen van de Europese industrie blijft een van de grote bekommeringen van de Raad Industrie. Drie opeenvolgende voorzitterschappen hebben daarover een gemeenschappelijk werkprogramma opgesteld.
In de marge van de transatlantische top hebben wij met de Verenigde Staten een gemeenschappelijke verklaring aangenomen over de handel in de elektronicasector, die een daadwerkelijke samenwerking in deze beloftevolle sector garandeert. In de telecommunicatiesector heeft de Raad een meerjarenprogramma vastgesteld om de totstandkoming van de informatiemaatschappij in Europa te stimuleren. Op dat gebied is al vooruitgang geboekt. Het voorzitterschap hecht veel belang aan de wijze waarop de burgers tegen onze werkzaamheden aankijken en is dan ook trots op de aanneming van de richtlijn betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van het privé-leven in de telecommunicatiesector. Ook de aanneming van de richtlijn betreffende de gemeenschappelijke regels voor de ontwikkeling van de interne markt voor postdiensten is een belangrijke stap vooruit.
Ondanks de grote economische belangen die daarmee gemoeid zijn, hebben wij het voorstel voor een richtlijn betreffende het verbod op elke vorm van directe of indirecte tabaksreclame in de Europese Unie kunnen deblokkeren. De geplande uiterste datum voor de toepassing van de richtlijn is 1 oktober 2006. Wij hebben dus in een overgangsperiode van acht jaar voorzien en het voorzitterschap meent dan ook dat het rekening heeft gehouden met alle, vaak tegenstrijdige belangen die met elkaar moesten worden verzoend.
De afgelopen zes maanden is ook het milieu niet veronachtzaamd. De Europese Unie heeft in Kyoto krachtige druk moeten uitoefenen om de conclusies over de klimaatveranderingen te doen aannemen. Ik wijs ook op de aanneming van een politiek akkoord tussen de Vijftien over de kwaliteit van voor menselijke consumptie bestemd water. Ik vestig ook uw aandacht op het in de Raad bereikte akkoord over de verordening tot vaststelling van de procedureregels voor de overbrenging van sommige soorten afval naar landen die geen lid van de OESO zijn. Ten slotte wijs ik op het akkoord dat in het kader van de strategie voor de beheersing van de uitstoot door het wegverkeer is gesloten.
Wat het onderwijs betreft, vestig ik er uw aandacht op dat de Raad een aanbeveling over de Europese samenwerking met het oog op het behoud van de kwaliteit van het onderwijs en een resolutie over het taalonderwijs heeft aangenomen. Belangrijk is onder meer ook het eenparig akkoord in de Raad over het programma inzake het Europese vrijwilligerswerk. Dat initiatief van mevrouw Cresson zal de mobiliteit van de jongeren beslist sterk bevorderen.
Op het gebied van de cultuur betreur ik dat de inspanningen van ons voorzitterschap om het ontwerp inzake het Garantiefonds te deblokkeren niets hebben opgeleverd. Gelet op het belang van wat hier op het spel staat, kan ik alleen maar hopen dat dit experimentele fonds van 30 miljoen ecu niet definitief wordt afgevoerd.
Voorts wijs ik op de door de Europese Raad van Luxemburg aangenomen verklaring over de voedselveiligheid in verband met de vaststelling van een richtlijn die het resultaat is van overleg tussen vier verschillende Raden. Nu de campagne voor de strijd tegen racisme en vreemdelingenhaat ten einde loopt, wijs ik ook op de verklaring van de Raad waarin de rol van het onderwijs op dat terrein in het licht wordt gesteld.
Onmiddellijk na de Europese Raad van Amsterdam heeft de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën twee verordeningen vastgesteld die aan de basis liggen van het pact voor stabiliteit en groei. De ene betreft de versterking van het toezicht op en de coördinatie van het economische beleid, de andere de bespoediging en verduidelijking van de toepassing van de procedure betreffende de buitensporige tekorten. Hetzelfde geldt voor de verordening betreffende de invoering van de euro. De datum voor het in omloop brengen van de muntstukken en biljetten is op 1 januari 2002 bepaald. Ten slotte heeft het Luxemburgse voorzitterschap een consensus over de coördinatie van het economisch beleid tot stand kunnen brengen in de vorm van een akkoord over de externe vertegenwoordiging voor de monetaire aangelegenheden en over de modaliteiten van de dialoog tussen de Raad en de toekomstige Europese Centrale Bank. Ik zal het hier niet meer hebben over het akkoord dat de Europese Raad vorige week over de informele bijeenkomsten van de aan de euro deelnemende landen heeft bereikt.
Voor ik mijn uiteenzetting over dit deel van onze werkzaamheden afrond, moet ik uiteraard ook nog wijzen op de aanneming van een gedragscode inzake de belasting van ondernemingen en van een akkoord over een aantal elementen om, op termijn en op bepaalde voorwaarden, een minimale belasting op inkomsten uit spaargelden op te leggen. Ieder van u weet hoeveel belang wij allen aan het beheer van de communautaire financiën hechten. Het bereikte akkoord tussen het Europees Parlement en de Raad over de begroting van volgend jaar is dan ook een mijlpaal in de betrekkingen tussen onze twee instellingen. Door de groei van de uitgaven tot ongeveer 1 % te beperken en door aldus een ongebruikte marge van een ongehoorde breedte te laten bestaan, heeft het Parlement met grote verantwoordelijkheidszin gezorgd voor de nodige begrotingsdiscipline die ook alle lidstaten zich hebben opgelegd.
Het voorzitterschap is erin geslaagd het tempo voor de uitvoering van het door de Europese Raad van Amsterdam aangenomen actieprogramma voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit in acht te nemen, onder meer door een mechanisme voor de beoordeling van de naleving van de internationale verbintenissen terzake tot stand te brengen.
Op het gebied van het asiel en de immigratie heeft de Raad twee gemeenschappelijke optredens vastgesteld die de financiering mogelijk maken van maatregelen ten gunste van ontheemden die als asielzoekers of vluchtelingen in de lidstaten tijdelijke bescherming genieten.
Ik kan u met genoegen meedelen dat de overeenkomst Napels II over de wederzijdse bijstand tussen de douanebesturen vorige week is ondertekend en dat wij over enkele weken de overeenkomst Brussel II zullen ondertekenen over de bevoegdheid, de erkenning en de uitvoering van de besluiten in huwelijksaangelegenheden. Positief is ook de nieuwe definitie van mensenhandel in de bijlage bij het Europolverdrag. Voortaan kan handel in pedofiel en pornografisch materiaal op het niveau van de Unie worden vervolgd.
Zoals in juli was aangekondigd, hebben de ministers van Volksgezondheid en van Justitie voor het eerst samen vergaderd om de preventie- en beteugelingsmaatregelen in het kader van de strijd tegen drugs en drugsverslaving te coördineren. Voorts wijs ik erop op dat de Unie door haar eensgezindheid sterk heeft bijgedragen tot de goede afloop, eind november, van de onderhandelingen over de internationale overeenkomst betreffende de strijd tegen de corruptie.
Wat de betrekkingen met de Centraal- en Oost-Europese landen betreft, heeft het voorzitterschap de ministeriële bijeenkomsten in het kader van de gestructureerde dialoog bewust toegespitst op de voorbereiding van de Centraalen Oost-Europese kandidaat-landen op de overname van het communautaire acquis. Zo hebben de ministers van Sociale Zaken voor het eerst hun ambtgenoten uit de kandidaat-landen ontmoet.
Wat de handel betreft, hebben wij eindelijk het dossier kunnen afronden over de invoer van levende runderen uit de Centraal- en Oost-Europese landen in het kader van het GMO-contingent.
De situatie in ex-Joegoslavië heeft telkens op de agenda van de bijeenkomsten van de Raad van ministers van Buitenlandse Zaken gestaan. De Europese Unie heeft gedurende de voorbije zes maanden een actief beleid gevoerd om de vredesakkoorden te doen uitvoeren en om op de verkiezingen toe te zien. Eind juli kon in Brussel een derde conferentie van de donorlanden over de wederopbouw in Bosnië worden gehouden. Met het oog op de verschillende verkiezingsdata onderzoekt de Raad op dit ogenblik of de autonome handelsmaatregelen ten aanzien van de landen die uit het voormalige Joegoslavië zijn voortgekomen, in 1998 kunnen worden verlengd. Ik herinner ook aan de restrictieve maatregelen tegen personen uit Bosnië-Herzegovina die tegen de vredesakkoorden ageren. Naast de voorbereiding van de Peace Implementation Conference, die de voorbije dagen in Bonn is gehouden, heeft de Raad nogmaals de voorwaarden voor de toekenning van hulp van de Europese Unie toegelicht.
Het voorzitterschap had u beloofd dat het alles in het werk zou stellen om de terugkeer naar een min of meer normale situatie in Albanië te bevorderen. De Unie was rechtstreeks betrokken bij de organisatie van een ministeriële conferentie over Albanië en later ook van een conferentie van de donorlanden. Op die laatste conferentie is op korte en middellange termijn voor 500 miljoen VS-dollar hulp aangekondigd, waarvan 100 miljoen door de Gemeenschap. Voor de onmiddellijke ondersteuning van de betalingsbalans en de begroting van Albanië is een even groot bedrag gevonden.
De Raad is er, hoewel het voorzitterschap dat wenste, niet in geslaagd een doorbraak te bereiken in een aantal dossiers waarover al sedert jaren met Zwitserland wordt onderhandeld. Wegens het algemene karakter van die onderhandelingen en het vereiste parallellisme tussen alle onderdelen, is over het vervoersdossier intens overleg gepleegd, enerzijds tussen de Vijftien en tussen de Commissie en het voorzitterschap en, anderzijds, met de Zwitserse leiders. Gelet op de recente ontwikkelingen zijn de kansen op een belangrijke doorbraak in de loop van de eerste maanden van volgend jaar duidelijk groter geworden.
De voorzitter van de Europese Raad heeft uitgelegd wat wij Turkije op onze bijeenkomst in Luxemburg hebben aangeboden. Gedurende ons gehele voorzitterschap hebben wij met Ankara nauw contact gehouden. Wij hebben geen enkele inspanning gespaard en onder meer duidelijk gezegd wat wij willen doen om de douane-unie te verdiepen. In Luxemburg hebben wij Turkije voorgesteld deel te nemen aan de uitbreidingsstrategie vooraleer wij dat land uitnodigen om aan het eigenlijke toetredingsproces mee te doen. Wij hebben Turkije voorgesteld aan de Europese conferentie deel te nemen. Wij hebben het een specifieke toenaderingsstrategie voorgesteld. Wij hebben bevestigd dat Turkije voor lidmaatschap in aanmerking komt en herhaald dat het land op basis van dezelfde criteria als de overige kandidaat-landen zal worden beoordeeld.
Het aanbod van de Unie is oprecht, substantieel en geloofwaardig. De Unie heeft de deur opengezet, niet dichtgeklapt. De autoriteiten in Ankara moeten nu de uitgestippelde weg volgen. De Europese Unie is een gemeenschap van waarden en doelstellingen. Turkije moet nu laten zien dat het die deelt.
Het voorzitterschap heeft alles in het werk gesteld om de samenwerkingsovereenkomst met Rusland, die in de zomer van 1994 op Corfu is ondertekend, op 1 december in werking te doen treden. Nu kan een eerste samenwerkingsraad worden bijeengeroepen. De Russen willen dat dit onder Brits voorzitterschap gebeurt. Onder Luxemburgs voorzitterschap heeft een eerste Top tussen de Europese Unie en Oekraïne plaatsgevonden. De Raad heeft sedertdien bevestigd dat de Europese Unie de economische hervormingsinspanningen van de autoriteiten in Kiev wil steunen.
Wat het proces van Barcelona betreft, is het beeld wat onduidelijk. Met Jordanië is een Euro-mediterrane overeenkomst gesloten, met Jemen een samenwerkingsovereenkomst. De organisatie van een gezamenlijke conferentie van de ministers van Milieu in Helsinki bewijst dat men vooruitgang wil boeken. De afgelasting van een bijeenkomst van de ministers van Industrie baart ons daarentegen zorgen daar ze de indruk versterkt dat het op dit ogenblik onmogelijk is op Arabisch grondgebied bijeenkomsten met alle aan het proces van Barcelona deelnemende landen te houden. De door onze Arabische partners daarvoor aangevoerde reden is de kritieke situatie waarin zich het vredesproces in het Midden-Oosten bevindt. Toch heeft de Europese Unie tijdens de bezoeken van het voorzitterschap aan Jeruzalem, Gaza, Caïro, Amman, Damascus en Beiroet en door de onverdroten inspanningen van haar speciale gezant, ambassadeur Noratinos, de betrokken partijen er voortdurend toe aangespoord het vredesproces te hervatten.
De versterkte strategie van de Europese Unie wordt in de conclusies van de Top van Luxemburg uitvoerig belicht. Morgen ontvangen wij premier Netanyahu en vrijdag president Arafat. Wij zetten dus onze vredesinspanningen voort.
Om de Palestijnse autoriteit het hoofd te helpen bieden aan zijn thesaurieproblemen als gevolg van het feit dat Israël de haar toekomende belastingontvangsten niet doorstort, heeft de Unie een werkingsfonds opgericht dat zulke situaties voortaan kan opvangen. De Raad heeft zich ook over de inachtneming van de regels van oorsprong door Israël gebogen. Tot ieders voldoening zijn pragmatische oplossingen gevonden.
Zoals u weet, heeft de Europese Unie de situatie in Algerije de jongste maanden met grote bezorgdheid gevolgd. Tijdens een ontmoeting met de Algerijnse minister van Buitenlandse Zaken Attaf, op 26 november in Luxemburg, hebben wij de Algerijnse overheid ertoe aangespoord haar beleid zo transparant, open en inclusief mogelijk te maken. Over een nieuwe associatieovereenkomst wordt onderhandeld.
Het voorzitterschap stelt ook met voldoening vast dat de ambassadeurs van de Unie naar Iran zijn teruggekeerd. Iedereen is daarbij solidair geweest. De hervatting van normale diplomatieke betrekkingen mag ons evenwel niet doen vergeten dat wij het met bepaalde aspecten van de Iraanse politiek grondig oneens zijn.
In Afrika blijft de situatie in het gebied van de Grote Meren zorgwekkend. Zoals in het Nabije Oosten zorgt de aanwezigheid van een speciale gezant van de Europese Unie voor de continuïteit van de Europese actie en bevordert ze de zichtbaarheid daarvan. Onder mijn leiding is de trojka van de Europese Unie naar Kinshasa gereisd om er president Kabila te ontmoeten en hem ertoe aan te zetten een democratisch beleid te voeren dat de mensenrechten eerbiedigt. De Raad heeft restrictieve maatregelen genomen ten aanzien van de UNITA in Angola en van Sierra Leone, en heeft de restrictieve maatregelen tegen het regime in Nigeria vernieuwd.
De voorbije zes maanden hebben de Commissie en het voorzitterschap samen grote inspanningen gedaan om de samenwerking tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten te intensiveren. Over een aantal voor beide belangrijke thema's op het gebied van het buitenlands beleid, zoals Bosnië, het Midden-Oosten, Oekraïne en Iran, heb ik met de Amerikaanse staatssecretaris, mevrouw Albright, vaak contact gehad. Aan een aantal akkoorden en verklaringen hebben wij de laatste hand kunnen leggen. Ik denk daarbij aan het akkoord over de elektronicahandel en het op het laatste moment bereikte akkoord over de normen voor humane vallen.
Wij hebben voortdurend contact gehouden over de meningsverschillen tussen Europa en de Verenigde Staten over de wetten met extraterritoriaal effect Helms-Burton en D'Amato. De jongste maanden was heel wat handigheid vereist om de eensgezindheid tussen de Vijftien te bewaren zonder na de uiterste datum van 15 oktober het contact met de Amerikaanse regering te verbreken. Na de Top heeft de Unie met Canada over de normen voor vallen een akkoord kunnen sluiten dat een grote meerderheid van de lidstaten voldoening kan schenken. Na moeizame onderhandelingen hebben wij op 8 december het akkoord inzake economisch partnerschap en politieke samenwerking met Mexico kunnen sluiten.
Aan onze betrekkingen met onze Aziatische partners hebben wij een nieuwe impuls kunnen geven. De bijeenkomst van de hoge ambtenaren eind oktober in Luxemburg heeft belangrijke resultaten opgeleverd, meer bepaald inzake de versterking van de politieke dialoog en de voorbereiding van de volgende top van de ASEAN, die in april in Londen wordt gehouden. Wij hebben ook onze dialoog met China opnieuw op gang gebracht. Die ziet er veelbelovend uit. Ik heb de Chinese minister van Buitenlandse Zaken in juli in Kuala Lumpur en in september in New York ontmoet. Wij zijn overeengekomen de dialoog over de mensenrechten zonder voorafgaande voorwaarden te hervatten. Twee bijeenkomsten van experts, die inmiddels in Luxemburg en Peking hebben plaatsgevonden, hebben bemoedigende resultaten opgeleverd.
De ontwikkeling van onze betrekkingen met de ASEAN-landen verloopt moeizamer. Jammer is dat de in november in Bangkok geplande bijeenkomst van het gemengde comité van de Europese Unie en de ASEAN niet op de overeengekomen datum heeft kunnen plaatsvinden omdat onze Aziatische partners erop aandrongen dat ook het Birmaanse militaire regime daar vertegenwoordigd zou zijn.
De Raden Algemene zaken en Ontwikkelingssamenwerking hebben, op basis van de door de Commissie voorgestelde richtsnoeren, een grondig debat over de toekomst van de Overeenkomst van Lomé aangevat. De bijdrage van het Europees Parlement en vooral van zijn rapporteur, gewezen premier Martens, werd daarbij bijzonder gewaardeerd.
Na vijftien maanden getalm heeft de Raad eindelijk de regels kunnen vaststellen voor de beperking van de handel in rijst en suiker uit en via de overzeese landen en gebieden. Die moeizame besprekingen hebben geleid tot de vaststelling van het nieuwe totale bedrag voor de overzeese landen en gebieden na de herziening van de Overeenkomst van Lomé.
Het Luxemburgse voorzitterschap is ook tevreden over de aanneming van een resolutie over de microfinanciering in de ontwikkelingslanden. Aan het einde van de werkzaamheden van de Europese Raad in Luxemburg hebben wij kennis gekregen van het in de WHO bereikte akkoord over de financiële diensten. Dat akkoord houdt voor de toekomst van de WHO grote beloften in.
Zoals ook het Europees Parlement dat wenste, heeft de Raad de nodige besluiten genomen met betrekking tot het gemeenschappelijke optreden om anti-persoonsmijnen volledig te bannen. Daarmee geven de Unie en haar lidstaten een concreet gevolg aan de toepassing van de bepalingen van de Overeenkomst van Ottawa. De Unie bevestigt haar leiderschap in de wereld met betrekking tot de verlening van bijstand bij de opruiming van mijnen.
De Raad heeft twee verordeningen vastgesteld om de rechtsgrondslagen voor een reeks begrotingslijnen op het gebied van de mensenrechten te verduidelijken. Ik wijs in dat verband op de verklaring van de Europese Raad van Luxemburg over de 50ste verjaardag van de Verklaring van de rechten van de mens.
Mijnheer de Voorzitter, dat ik mijn uiteenzetting besluit met de interinstitutionele betrekkingen betekent niet dat ons voorzitterschap daaraan minder belang hecht, integendeel. Wij hebben op elk moment kunnen ervaren hoe belangrijk goede betrekkingen tussen, enerzijds, de Raad en de Commissie en, anderzijds, de Raad en het Europees Parlement wel zijn. Wat nu meer bepaald de betrekkingen met het Europees Parlement betreft, heeft het Luxemburgse voorzitterschap op elk ogenblik grote inspanningen gedaan. Talloze commissie- en plenaire vergaderingen zijn door ministers bijgewoond. De dialoog was vaak zeer vruchtbaar. Dat blijkt uit het feit dat vele bemiddelingsprocedures over vaak moeilijke aangelegenheden, waarin de belangen soms haaks op elkaar stonden, met succes zijn afgerond. Uw Voorzitter, de heer Gil-Robles, heeft zelf gezegd dat ons voorzitterschap met tien geslaagde bemiddelingsprocedures een nieuw record heeft gevestigd.
Naast dat overduidelijk positieve palmares wil ik er ook op wijzen dat de ministers van Justitie, vooruitlopend op de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Amsterdam, het Europees Parlement hebben geraadpleegd over alle initiatieven die op de agenda van de Raad van ministers van Binnenlandse Zaken en Justitie stonden.
Ten slotte herhaal ik nogmaals dat het voorzitterschap veel belang heeft gehecht aan de ingreep van het Parlement in de opeenvolging van de besluiten waardoor, begin mei van volgend jaar, de toekomstige leden van de Economische en Monetaire Unie zullen worden aangeduid.
Op grond van dit alles meen ik te mogen zeggen dat onze Unie, met de medewerking van iedereen en met inachtneming van de door de Verdragen aan elke instelling toegewezen bevoegdheden, in staat is beslissingen te nemen en derhalve vooruitgang te boeken.
Dames en heren, u moet nu een oordeel vellen over de balans die de premier en ikzelf hebben opgemaakt. De leden van de regering waartoe ik behoor en alle hoge ambtenaren die hen hebben bijgestaan, hebben willen laten zien dat een land als Luxemburg, ondanks zijn bescheiden middelen, nog altijd een nuttige bijdrage aan de verwezenlijking van onze gemeenschappelijke doelstellingen kan leveren.
Nu mijn derde voorzitterschap van de Raad ten einde loopt, zou ik dan ook vooral mijn medewerkers willen danken en feliciteren. Hun motivatie was voorbeeldig. Eens te meer hebben zij voor Europa het beste van zichzelf gegeven.

Hänsch
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, een Europese Raad die zich voor het eerst alleen maar heeft geconcentreerd op het centrale vraagstuk van het laatste decennium van deze eeuw: de gemeenschappelijke bestrijding van de werkeloosheid in de lidstaten van de Unie; een Europese Raad die het startschot heeft gegeven voor de oplossing van de centrale vraag van Europa in het eerste decennium van de volgende eeuw: de volkeren van het gehele continent tot elkaar brengen in een Unie van vrijheid, democratie en economische ontwikkeling; een huishouden waarin zij samen met het Parlement de principes van spaarzaamheid, solidariteit en daadkracht van de Unie hebben verwezenlijkt; een streven van het voorzitterschap naar goede samenwerking tussen Raad en Parlement op alle beleidsterreinen van de Unie dat tot voorbeeld strekt en succes heeft gehad: dat, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, was waar het voorzitterschap van een klein land groot in is geweest!
Mijn fractie stemt in met de besluiten van de Europese Raad van 12 en 13 december om een begin te maken met het uitbreidingsproces van de Unie. Deze komen overeen met de hoofdlijn die mijn fractie in het debat in ons Huis heeft gevolgd. Dat houdt in, ten eerste: het toetredingsproces met alle kandidaat-landen gelijktijdig te laten beginnen; ten tweede: de onderhandelingen over toetreding eerst te beginnen met vijf plus een kandidaat-landen; en ten derde: door middel van intensieve kennismakingsgesprekken en extra hulp eraan te werken dat zo spoedig mogelijk ook met de overige vijf concrete onderhandelingen kunnen worden begonnen.
Ik ben blij met de woorden van Raadsvoorzitter Juncker over Turkije. Mijn fractie vond het aanbod van de Europese Raad aan Turkije al zeer royaal. Voor sommigen was het zelfs te royaal. Wij zeggen nu: laat Turkije zich eens bezinnen op wat het belangrijk vindt en de kansen benutten die het aanbod inhoudt, in plaats van in een hoekje te gaan zitten pruilen! Overigens is het belangrijkste resultaat van de Top niet de reactie van Turkije, maar het groene licht dat de Top heeft gegeven om een begin te maken met de toetreding van de volken van Oost-Europa tot de Europese Unie, en de daarbij te volgen methode.
Wij richten onze blik op de toekomst, en dan zeg ik dat de beslissing om een begin te maken met het toetredingsproces nog niets is vergeleken bij de beslissingen die de Europese Unie de komende jaren moet gaan treffen om de uitbreiding succes te doen hebben. Wij zullen ons moeten instellen op langdurige en moeizame onderhandelingen, want wanneer het in de komende vijf, zes, zeven jaar concreet wordt, zal de wil en het enthousiasme van de volken van Oost-Europa om toe te treden, meer dan eens op de proef worden gesteld. Maar de beproeving die onze Unie moet doorstaan, zal nog veel zwaarder zijn.
Uit de hervorming van het landbouwbeleid, van de structuurfondsen, en ook uit de financiering van de uitbreiding, zal een ding snel duidelijk worden, namelijk dat de uitbreiding niet voor niets gaat. De uitbreiding vraagt van iedereen, let wel van alle lidstaten van de Unie, de wil tot hervorming, soepelheid, bereidheid tot compromissen en offers. De Unie zal niet alleen qua volharding maar ook qua moed en vooruitziende blik op de proef worden gesteld. Dit geldt in het bijzonder voor de hervorming van de instellingen.
Mijn fractie betreurt het dat de Europese Raad in Luxemburg hier niet meer over heeft gezegd dan dat hij Amsterdam heeft bekrachtigd. Ons standpunt blijft overeind dat de Unie een substantiële hervorming nodig heeft voordat de eerste nieuwe lidstaat toetreedt.
(Applaus) Het begin van het uitbreidingsproces moet ook het begin zijn van een brede discussie tussen alle maatschappelijke krachten in de Europese Unie, een discussie over de toekomst van de Unie zelf en daarmee die van Europa. Deze discussie, dames en heren, moet ook in ons Parlement worden geïntensiveerd. De invoering van de euro en de uitbreiding confronteren ons allen met de vraag naar het toekomstige karakter van onze Unie. Deze zaken confronteren ons met de vraag naar de toekomstige grenzen van de Unie. Er zullen en er moeten grenzen zijn aan de uitbreiding. Er moet in ons Europa meer zijn dan enkel maar wat er is tussen hemel en aarde, om met Shakespeare te spreken, meer dan enkel maar in of buiten de Europese Unie. Daarover moeten wij discussiëren.
Dames en heren, in de jaren vijftig hebben onze voorvaderen de moed en de vooruitziende blik gehad om het duizend jaar oude antagonisme tussen Frankrijk en Duitsland op te heffen door een Europese Gemeenschap op te richten. Voor het eerst sinds duizend jaar heeft onze generatie van politici de kans heel Europa te verenigen op basis van de vrije wil van de volken. Laten wij tonen dat wij beschikken over dezelfde moed en vooruitziende blik als onze voorvaderen.
(Applaus)
Martens
Mijnheer de Voorzitter, heren voorzitters van de Europese Raad en van de Commissie, waarde collega's, indien de onderhandelingen met de tien landen uit Midden- en Oost-Europa en met Cyprus positief worden besloten dan wordt Europa voorbij Oost en West een feit. Daarom is de Europese Top van Luxemburg een historische mijlpaal in de geschiedenis van de Europese eenwording.
Andermaal zegeviert de gedurfde visie van de grondleggers, van de vaders van het communautaire Europa. Europa verenigt zich in vrede en vrijheid omdat het een revolutionair beginsel in de internationale relaties heeft aanvaard, namelijk de communautaire integratie.
Het Europees Parlement wilde een nieuwe scheiding vermijden, die sommige landen op de kant van de weg zou hebben achtergelaten, ondanks hun enorme inspanningen om de democratie en de vrijemarkteconomie nieuw leven in te blazen. De Europese Top heeft zich achter deze gedragslijn geschaard. Zij geeft aan alle kandidaten de kans met de Unie te onderhandelen vanaf het voorjaar 1998, ook als het tempo van deze negotiaties kan verschillen naar de graad van voorbereiding van elk land.
De schaduw die boven het succes van Luxemburg hangt, komt van Turkije. Europa had van dit land verwacht dat het zich daadwerkelijk zou afstemmen op de beginselen van de democratie en van de rechtsstaat die in de Europese Unie gelden. Voor ons is het evident dat de breuk in de politieke dialoog met Ankara niet moet blijven duren, maar het is voor ons even duidelijk dat geen enkele oplossing voor Cyprus mogelijk is zonder een klimaat van vertrouwen en van dialoog en zonder bedreigingen of chantage.
Ik wens hier, waarde collega's, hulde te brengen aan het Luxemburgse voorzitterschap, dat uitzonderlijk werk heeft geleverd in een perfecte dialoog met het Europees Parlement. Ik prijs Jean-Claude Juncker met zijn persoonlijke prestatie, in zijn strategische functie van voorzitter van de Europese Raad, maar ook als voorzitter van de ECOFIN en van de Raad voor de werkgelegenheid. Ik prijs de minister van Buitenlandse Zaken en al zijn medewerkers.
De Top over de werkgelegenheid heeft deze nieuwe dimensie, die voorheen ontbrak en waarvoor onze bevolking zeer gevoelig is, definitief op de Europese agenda geplaatst.
Terzelfdertijd heeft u een belangrijke doorbraak bereikt in de fiscaliteit. De Raad heeft een pakket goedgekeurd met een gedragscode van de lidstaten voor fiscaliteit op de bedrijven en op de spaartegoeden.
Onze waardering wordt nog versterkt door de vooruitgang op het gebied van Justitie en Binnenlandse Zaken, onder impuls van onze voormalige collega Marc Fischbach, in de strijd tegen de internationale criminaliteit. Maar wij zijn ook bezorgd. Mag ik de voorzitter van de Raad de bevestiging vragen van de positieve interpretatie van punt 3 van de conclusies, met name dat de institutionele hervorming vooraf zal gaan aan de uitbreiding?
Wij stellen ook samen met u een paradox vast tussen een steeds coherentere en gestructureerdere kern rond de Euro-Raad en anderzijds de verruiming van de Europese Unie, op termijn, tot 25 lidstaten. Er zou voor ons geen paradox zijn indien wij ons hadden neergelegd bij een Europa met verschillende snelheden. Maar wij aanvaarden dit niet, en wij behouden onze ambitie van een verruimde en samenhangende Unie en daarom steunen wij de verklaring van de drie landen die een nieuwe uitbreiding afhankelijk wil maken van een voorafgaande institutionele hervorming. Deze hervorming is broodnodig om de gevolgen van twee dynamieken - de dynamiek van de euro en deze van de uitbreiding - met elkaar te verzoenen.
Een andere zorg geldt natuurlijk de financiële vooruitzichten. Onze medeburgers zijn ongetwijfeld zeer gehecht aan een waakzaam beheer van de financiële middelen. Maar zij beseffen ook dat op elke dag vrede geen prijs staat; dat de uitbreiding op korte termijn een kost zal betekenen die wij samen moeten dragen, maar op lange termijn een aanwinst zal zijn voor het ganse continent.
Wij hopen dan ook dat de komende maanden niet vergiftigd zullen worden door prozaïsche discussies over de juste retour en dat het financiële debat niet de bovenhand zal krijgen op de politieke ambities.
De familiefoto met de 26 staatshoofden en regeringsleiders betekende veel meer dan het traditionele beeld van een internationaal forum. De 110 miljoen Europese burgers die geroepen zijn met ons samen te werken, zullen enorme inspanningen moeten leveren om hun economieën te integreren in de Europese Unie. Maar zij hebben ook een kompas. Zij hebben een horizon die naderbij komt. Laten wij onze verantwoordelijkheid in de overbrugging van de periode naar hun toetreding tot de Unie die immens is op een waardige wijze in de komende maanden en jaren uitoefenen.

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Santer, ik wil in het bijzonder de heer Juncker, voorzitter van de Europese Raad, en het Luxemburgse voorzitterschap feliciteren met de grote werkkracht die zij aan de dag hebben gelegd opdat de twee Europese Raden van Luxemburg concrete resultaten en een aantal voortreffelijke besluiten zouden opleveren.
Het besluit dat de staatshoofden en regeringsleiders van de Vijftien op 12 december 1997 hebben genomen om begin volgend jaar met tien Centraal- en Oost-Europese landen en met Cyprus toetredingsonderhandelingen aan te vatten is een uiterst belangrijke historische gebeurtenis. Dat besluit maakt definitief een einde aan de verdeling van Europa, een van de afschuwelijkste gevolgen van de tweede wereldoorlog. Opdat dit historische besluit geen virtuele realiteit blijft maar duurzame gevolgen heeft, moet alles, volgens mij ook het moeilijkste, nog gebeuren. De trein is op de sporen gezet, maar rijdt op dit ogenblik door een tunnel zodat de reizigers niet weten welk landschap zij bij het verlaten van de tunnel zullen zien. In die omstandigheden kan men begrijpen dat zij bang zijn.
Zoals gebruikelijk heeft men de problemen met betrekking tot de hervorming van de instellingen, de aanpassing van het gemeenschappelijk landbouwbeleid aan de nieuwe noden van het uitgebreide Europa en de plattelandsvlucht, en de financiering van de gemeenschappelijke beleidsvormen en van de uitbreiding naar later verschoven. Toch zal men ooit - liefst zo snel mogelijk - moeten antwoorden op de grote vragen die de Europese burgers zich op dit ogenblik stellen. Wat zijn de geografische grenzen van Europa? Wie is geroepen om tot de Europese Unie toe te treden? Welk soort partnerschap moeten wij voorstellen aan de landen die, hoewel zij niet volledig in Europa liggen, zoals Turkije en Rusland, een Europees verleden en sterke culturele en economische banden met Europa hebben?
Met Turkije heeft de dubbelzinnigheid van de voorgestelde oplossingen een breuk veroorzaakt. Wij hopen dat die slechts tijdelijk zal zijn, want anders zouden de gevolgen wel eens tragisch kunnen zijn.
Hoe zullen onze betrekkingen met Rusland evolueren als de Europese Unie haar grenzen nog verder naar het Oosten opschuift zonder vooraf een politieke blauwdruk van een groot Europa uit te tekenen waarin ook Rusland zijn plaats heeft? Welke politieke inhoud willen wij de uitgebreide Europese Unie op het gebied van defensie en veiligheid en van een gemeenschappelijk maatschappijproject geven?
Als men zich - en dat gevaar is reëel - tijdens de toetredingsonderhandelingen beperkt tot de vraag hoe het communautaire acquis tot de toekomstige lidstaten kan worden uitgebreid en door hen kan worden toegepast, verliest men dan het essentiële niet uit het oog, namelijk de totstandbrenging van een politiek Europa dat de uitdaging van de mondialisering aankan en dat een culturele nivellering, die vernietigend zou zijn voor onze beschavingswaarden, kan voorkomen? Welke solidariteit wil men op het gebied van de binnenlandse en buitenlandse veiligheid en van een billijk gespreide groei tussen de Europeanen tot stand brengen om hen met een gemeenschappelijk project te doen instemmen? Men kan de volkeren niet geblinddoekt naar hun lotsbestemming brengen. Daarom moeten wij onze Europese medeburgers zo vlug mogelijk een antwoord bieden op de vragen waaraan ik zopas heb herinnerd en die de Top van Amsterdam en die van Luxemburg niet hebben beantwoord.
Wij doen voort - en dat is niet slecht -, maar weten nog altijd niet waar wij naartoe gaan. De volgende voorzitterschappen van de Europese Unie wacht nog veel werk. Ik wens ze veel geluk.

Goerens
Mijnheer de Voorzitter, nu de tweede helft van 1997 ten einde loopt, ziet het ernaar uit dat het behoud van de rechtspositionele gelijkheid in de Europese Unie het allerbelangrijkst is. De heer Juncker weet beslist wat ik bedoel.
De kwaliteit van een Europese Raad hangt immers niet van het aantal onderdanen van de lidstaat die het voorzitterschap van de Raad bekleedt of van het aantal opgeloste detailkwesties af. Belangrijk is vooral dat de Europese Raad de juiste politieke richtsnoeren kan vaststellen. De Europese Raad van 20 en 21 november jongstleden, die het startsein voor een gecoördineerd beleid van de lidstaten in de strijd tegen de werkloosheid heeft gegeven, heeft aan die verwachting voldaan. Korter geleden heeft de Europese Raad van 12 en 13 december het officiële startsein gegeven voor de lange tocht naar de verzoening van Europa met zichzelf. De weg naar de uitbreiding is nu aangegeven.
Sommige grote vragen zijn nog niet beantwoord, meer bepaald met betrekking tot de financiering van Agenda 2000. Wij mogen ons evenwel geen illusies maken. In een nabije toekomst zal men niet meer naar gemakkelijkheidsoplossingen kunnen grijpen. Dat geldt zowel op politiek gebied als met betrekking tot de financiering van de huidige beleidsvormen van de Europese Unie en tot het beleid dat directer met de uitbreiding verband houdt. Toch doet dat geen afbreuk aan het historische karakter van het besluit van de Europese Raad om de Unie voor tien landen van Centraal- en Oost-Europa en voor Cyprus open te stellen.
Het belangrijke van dit besluit is - om het met bekende woorden te zeggen - wat overblijft als alles vergeten is. Het gaat om de enkele onontbeerlijke bakens die ons streven naar een sterker en groter Europa moeten leiden: de mensenrechten, de eerbiediging van de minderheden en een rechtsstaat die deze naam waardig is. In onze lidstaten zijn die politieke bakens of criteria vanzelfsprekend geworden. De kandidaat-landen in Centraal- en OostEuropa hebben ze nu herontdekt. Ze zijn opgenomen in het Europees Verdrag tot bescherming van de mensenrechten, dat de lidstaten en de kandidaat-landen hebben onderschreven. De Turkse autoriteiten hebben dat Verdrag zelfs al lang voor de Centraal- en Oost-Europese landen ondertekend. Wij vragen dan ook niet het onmogelijke als wij de Turkse autoriteiten verzoeken de beginselen in acht te nemen die ze zelf hebben onderschreven en de teksten na te leven die ze zelf hebben ondertekend en goedgekeurd.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de minister van Buitenlandse Zaken, onder uw voorzitterschap van de Raad, dat weldra ten einde loopt en waarmee ik u uit mijn naam en namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij van ganser harte feliciteer, hebben wij op uiterst belangrijke terreinen beslissende vorderingen kunnen maken. De onontbeerlijke institutionele hervorming, de vaststelling van de budgettaire parameters en de moeizame aanpassingen in de Europese Unie en de kandidaat-landen bewijzen dat ons nog veel werk wacht op weg naar de totstandbrenging van een op waarden gebaseerde, steeds hechtere en samenhoriger Unie, kortom, naar de totstandbrenging van de nieuwe orde van vrede, gerechtigheid, vrijheid, recht en voorspoed die wij allen wensen. U heeft in elk geval de verdienste een goede start te hebben gemaakt.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, voorzitters van Raad en Commissie, ook ik wil het Luxemburgse voorzitterschap feliciteren met zijn uitstekende werk.
Het Luxemburgse voorzitterschap heeft aangetoond dat een klein land groot kan zijn in politieke daadkracht. En vanuit die gedachte willen ook wij, als middelgrote fractie, een grote bijdrage leveren: kritisch, maar vanuit een grote verbondenheid met het toekomstige Europa. Dit gezegd hebbende, wil ik het in de eerste plaats hebben over de Werkgelegenheidstop.
Ons oordeel is positief, omdat dit de eerste keer is dat er, op verzoek van de Franse regering, een top wordt gehouden over de werkgelegenheid, die het grootste probleem vormt waar de Europese samenleving en onze nationale samenlevingen zich voor gesteld zien. Weliswaar blijft het werkgelegenheidsbeleid een bevoegdheid van de lidstaten, maar er zijn afspraken gemaakt en de lidstaten hebben zich aan termijnen gebonden om het probleem van de werkloosheid aan te pakken en te zorgen voor opleidingsmogelijkheden voor langdurig werklozen en jongeren. De lidstaten hebben zich plechtig voor het oog van de publieke opinie van hun respectieve landen vastgelegd.
Maar er zijn duidelijk ook negatieve punten te noemen die ik niet zal verzwijgen: het werkgelegenheidsbeleid blijft ondergeschikt aan het stabiliteitspact; de autonome macht van de Europese Centrale Bank blijft ongecontroleerd, hoewel met de instelling van de Euro-Raad tegemoet is gekomen aan de roep om meer politieke greep op de Europese economie. Er wordt niet ingespeeld op de synergie van de Franse en de Italiaanse voorstellen over de invoering van een 35-urige werkweek, hoewel de kans aanwezig was om deze discussie naar een Europees plan te tillen.
Wij zijn het in beginsel eens met de doelstelling van de uitbreiding waartoe de Raad op 11 en 12 december heeft besloten, maar er blijven grote problemen bestaan. Ten eerste zijn de noodzakelijke institutionele hervormingen nog niet doorgevoerd, en we blijven het gevaar lopen dat de Europese ruimte wordt omgezet in één grote vrijhandelszone. Daarom willen wij er krachtig op aandringen dat die institutionele hervorming plaatsvindt voordat er ook maar één land toetreedt tot de Europese Unie.
Anderzijds leeft in een groot aantal landen de vrees dat de minst rijke landen van de Unie de rekening van de uitbreiding gepresenteerd zullen krijgen in de vorm van minder solidariteitsbeleid en uitholling van het gemeenschappelijke landbouwbeleid. De financiële perspectieven moeten verbeterd worden.
Wij zijn tegen discriminatie bij de toelating van nieuwe landen en daarom lijkt het ons wenselijk dat er een breed aanbod aan mogelijkheden komt voor alle landen. Wij constateren dat de Europese Unie nu voor het eerst een duidelijk standpunt inneemt inzake Turkije. Wij zijn geen club van christenen. Turkije is een serieuze kandidaat, maar het moet aan de voorwaarden voldoen. Ik wil hier niet ingaan op de stemmingen en de voorwaarden van de douane-unie, wel wil ik een belangrijke kwestie noemen die hier zijdelings mee te maken heeft: van de zijde van Europese instellingen zijn enkele ongelukkige uitlatingen gedaan aangaande de Republiek Cyprus. Tegenover de houding en de dreigementen van Turkije moeten wij vasthouden aan ons standpunt ten aanzien van de wettige regering van Cyprus: de bevolking van Cyprus moet begrijpen dat hoewel er twee gemeenschappen zijn die met elkaar samen moeten werken, er maar één wettige regering kan zijn.
Tot slot wil ik zeggen dat wij de verklaring van de Raad over het vredesproces in het Midden-Oosten toejuichen. Wij nemen met emotie en dankbaarheid afscheid van het Luxemburgse voorzitterschap en wij betuigen onze dank aan voorzitter Santer die met de Commissie langzaam maar zeker goed begint samen te werken met de verschillende voorzitterschappen van de Raad. Wij hebben dikwijls kritiek op hem gehad maar we moeten hem ook in zijn werk steunen: laten we de Commissie toch vooral niet vergeten.

Aelvoet
Voorzitters van Raad en Commissie, Voorzitter, collega's, we nemen de laatste bocht naar het einde van het jaar 1997, de feestelijke tonen en kleuren worden zelfs merkbaar in dit Parlement. Het afgelopen jaar stonden de besprekingen in de Europese politieke instellingen in het teken van Agenda 2000 met als prangende vraag hoe de diepe kloof die Europa na de tweede wereldoorlog in twee blokken had verdeeld concreet kon worden overbrugd, hoe het oude continent opnieuw één Europa kon worden? De beslissingen van de Raad van 12 en 13 december tonen dat hoewel twaalf landen zich geroepen voelden om erbij te zijn, slechts weinige, namelijk vijf plus een, werden uitverkoren. De Groenen betreuren dat de Raad ten gronde gekozen heeft voor een tweeklassenmodel. De keuze van een meerderheid van het Europees Parlement was nog enkele weken geleden een andere. Ik vind dat het niet nodig is dit te verhullen, dit helpt de betrokken landen niet en komt ook onze geloofwaardigheid niet ten goede. Onze keuze in dit Parlement was, dat met alle kandidaat-landen die aan alle politieke criteria van Kopenhagen beantwoorden, zowel toetredings- als onderhandelingsprocessen zouden worden opgestart. Wat daarvan overblijft, is een groepsfoto met elf kandidaten op 30 maart. De echte, reële, bilaterale onderhandelingen worden gestart met vijf plus een, en de overige landen worden klaargestoomd om zich voor te bereiden op onderhandelingen voor later, veel later. Voor hen is er dus alleen een geïnstitutionaliseerd toetredingsproces, geen onderhandelingsproces.
Wie in Luxemburg overigens in de perszaal de reacties van de talrijk aanwezige Oost-Europese journalisten kon opvangen, kon meteen aanvoelen hoe groot de ontgoocheling was bij diegenen die naar de wachtkamer verwezen werden en hoe groot de vreugde van diegenen die tot de onmiddellijke onderhandelingen werden toegelaten. Bovendien springt onmiddellijk in het oog dat Slowakije, hoewel het ernstige politieke problemen kent, exact dezelfde behandeling krijgt als de overige vier. Het Parlement wilde wel degelijk Slowakije steunen met een duidelijk toetredingsaanbod maar wenste geen start van onderhandelingen. Door het feitelijk wegvallen van de onderhandelingsstart met de vier overige, geniet Slowakije nu van exact dezelfde voorwaarden. Dit in tegenstelling tot Turkije, dat een onvergelijkbaar andere behandeling krijgt.
Het Europees Parlement heeft terecht weken geleden al gesteld dat Amsterdam ontoereikend was om de fundamentele institutionele hervormingen door te voeren. Wat dat betreft blijft de Raad zeer dubbelzinnig. Maar hier, collega's, hebben wij een sleutel in handen, zonder onze toestemming kan geen enkel land toetreden. Daarom wil ik dit Parlement oproepen om met de parlementen van lidstaten en van de kandidaat-landen een parlementaire strategie uit te werken die leidt tot een hervorming van de Unie die haar uitbreidingsbekwaam maakt en die een proces op gang brengt dat de sociale en culturele kloof tussen West- en Oost-Europa overbrugt en een authentiek partnerschap ontwikkelt met alle kandidaat-landen, ongeacht hun uiteenlopende etnische en religieuze tradities. Dan kunnen we de democratische en humaniserende krachten in alle kandidaat-landen effectief steunen en dat is onze opdracht.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, zoals vele van de vorige sprekers wil ook ik de fungerend voorzitter van de Raad en de premier feliciteren met de inspanningen die hun voorzitterschap heeft gedaan. Zij hebben bewezen dat een klein land een grotere werkkracht aan de dag kan leggen dan men op grond van zijn bevolkingsaantal zou denken. Nu moeten wij echter de balans opmaken van de Europese Raden en derhalve van de besluiten die de vijftien staatshoofden en regeringsleiders hebben genomen. Die balans is volgens mij minder eenduidig. Ik zal het vooral over de tweede Top van 12 en 13 december hebben. Over de uiterst belangrijke Werkgelegenheidstop hebben wij immers al een debat gehouden.
De Top van december heeft uiteraard een aantal positieve resultaten opgeleverd. In de eerste plaats denk ik daarbij aan het feit dat de Unie bevestigd heeft dat ze wenst dat de tien Centraal- en Oost-Europese kandidaat-landen en Cyprus in een min of meer nabije toekomst tot de Unie toetreden. Dat is een uiterst belangrijk punt en ik begrijp dan ook de ontroering waarover de heer Santer het had.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, daarnaast bent u er ook in geslaagd alle Centraal- en Oost-Europese kandidaat-landen samen op de familiefoto te brengen en heeft u aldus een inspanning gedaan om het door de Commissie gewenste onderscheid tussen twee categorieën te verzachten. Ik feliciteer u daarmee. Ik stel ook met voldoening vast dat de onderhandelingen met alle kandidaat-landen zullen worden bespoedigd als ze voldoende vorderingen maken. Bovendien heeft u aanzienlijk meer hulp beloofd om de betrokken landen daartoe in staat te stellen. Laten wij van die belofte akte nemen.
Andere positieve resultaten van de Top zijn dat de maatregelen voor de invoering van de euro zijn bevestigd en dat de ministers van de eurozone onder elkaar zullen kunnen bijeenkomen. In dat verband vind ik het goed dat men op de onontbeerlijke coördinatie van het economisch beleid heeft gewezen.
Toch zijn er ook heel wat onduidelijke en zelfs negatieve punten. Een daarvan is de uitbreiding. Ik zal vier opmerkingen maken. De verzachting van het onderscheid tussen de twee categorieën kandidaat-landen neemt dat onderscheid niet weg. Wij moeten erop toezien dat de onderhandelingen de tegenstellingen en de rivaliteit tussen de kandidaat-landen niet versterken.
Ik maak mij ook grote zorgen over de onontbeerlijke hervorming van de instellingen van de Unie voor die zich uitbreidt. De Europese Raad heeft over deze kwestie gesproken, maar heeft geen enkele concrete verbintenis aangegaan en heeft ook niet laten zien dat de politieke wil daartoe aanwezig is. Ook op dat punt moeten wij waakzaam zijn. Dezelfde onduidelijkheid en schuchterheid stellen wij met betrekking tot het toekomstige financiële kader vast. De Europese Raad is daarover vaag gebleven. Wij zien nog altijd niet in hoe men de Centraal- en OostEuropese landen concreet kan helpen en tegelijkertijd onze minder begunstigde regio's kan steunen, onze gemeenschappelijke beleidsvormen kan voortzetten en het creëren van werkgelegenheid kan bevorderen. Ook in dat opzicht heeft de Europese Raad in zekere zin voor een vlucht vooruit gekozen.
Wat Turkije betreft, ben ik zeer teleurgesteld. Ondanks al wat hier vanochtend is gezegd, meen ik niet dat de Unie ten aanzien van Turkije een duidelijke strategie heeft. Ik geef toe dat dit al langer zo is. Wij hebben al sedert de jaren '60 geen strategie tegenover Turkije meer. Was het evenwel wenselijk in het slotdocument van de Top van Luxemburg zo uitvoerig op Turkije in te gaan? Men is daarin veel uitvoeriger en strenger dan voor enige andere kandidaat-lidstaat, met het gevaar dat men daardoor in Turkije reacties van nationale trots uitlokt en, erger nog, met het gevaar dat wij de indruk geven dat wijzelf bijgedachten hebben. Dit uiterst ingewikkelde dossier kan maar worden opgelost als wij blijk geven van sereniteit, objectiviteit en oprechtheid en als wij de jammerlijke ontsporingen vermijden die wij hier en daar vaststellen. Ik denk daarbij aan de verwijzing naar de religie om de Europese grenzen te trekken.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u hebt goed werk verricht, maar u bent niet verantwoordelijk voor het getalm van de andere veertien regeringen. Het staat buiten kijf dat de Unie er nu beter voorstaat dan zes maanden geleden. Als u mij die uitdrukking toestaat, zou ik zeggen dat het moreel van de troepen nu beter is dan toen. U weet echter evengoed als ik dat de Unie met kleine stapjes vordert. Op tal van terreinen bevinden wij ons nog in het stadium van de intenties. Wij zullen nog vele inspanningen moeten doen om resultaten te boeken.

de Gaulle
Mijnheer de Voorzitter, de start van het proces van toetreding van de Centraal- en OostEuropese landen tot de Europese Unie is door de voorzitter van de Commissie in Brussel als een reusachtig geschenk voor onszelf, de kandidaat-landen en de gehele wereld voorgesteld. Die propagandistische uitspraak is in strijd met de werkelijkheid.
Wat de Europese Unie betreft, is het duidelijk dat het toetredingsproces het gemeenschappelijk landbouwbeleid van het Verdrag van Rome volkomen op losse schroeven zet en van de Unie een vrijhandelszone zal maken waarin de productiviteit belangrijker zal zijn dan de werkgelegenheid en het milieu. Zo zal de langetermijndoelstelling van de Commissie worden bereikt, zullen de Europese landbouwprijzen op een lijn worden gebracht met de wereldprijzen en zullen de nog beschikbare gelden worden gebruikt om hier en daar wat sectorale steun te verlenen, zoals men dat in de textiel- en scheepsbouwsector heeft gedaan.
Als men de Europese begroting niet verdubbelt of verdriedubbelt en dus de belastingen niet drastisch verhoogt, zal de bijdrage van de structuurfondsen slechts een beperkt effect hebben op de economische ontwikkeling van de kandidaat-landen. Die bevinden zich in een prekapitalistisch stadium en moeten eerst hun nationale economie herstellen voor ze tegen de concurrentie van andere landen kunnen optornen.
Is dat trouwens wel in het belang van die landen die, nu ze hun vrijheid pas hebben heroverd, hun onafhankelijkheid zullen verliezen aan een Europa dat alle terreinen van het politieke en maatschappelijke leven regelt zonder dat ze, daar ze slechts enkele percenten van de stemmen hebben, hun belangen kunnen verdedigen?
Voor Frankrijk is het duidelijk dat de besluiten van dat Europa geen definitief karakter hebben. Onze strijd begint pas. Misschien zal de invoering van de enige munt immers de objectieve voorwaarden doen ontstaan waarin de linkse en rechtse revolutionaire krachten de macht kunnen grijpen. Dan zullen alle verdedigers van het supranationale Europa betreuren dat zij er niet aan hebben gedacht dat al wat niet op het vertrouwen van de volkeren berust onrechtmatig is en historisch gezien gedoemd is te verdwijnen.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, volgens de conclusies van het voorzitterschap van de Top van Luxemburg betekent de Europese Raad van 12 en 13 december een mijlpaal voor de toekomst van de Unie en van geheel Europa en luidt het begin van het uitbreidingsproces een nieuwe era in die een einde maakt aan de in het verleden bestaande verdeling. Dat hopen we van harte, ook al zijn wij het niet eens met de nadruk die op het woord "nieuw" wordt gelegd; dat het om een nieuwe era gaat, dat zou zelfs de heer de la Palisse zeggen - uiteraard is alles wat op het voorafgaande volgt nieuw - maar wij vragen ons toch wel met een zekere bezorgdheid af wat het nieuwe achter zich laat: een verdeeld, zwak en bedreigd Europa, verscheurd door rassenhaat en haat van ideologische aard, een arm en verwoest Europa? Nee, mijnheer de Voorzitter, het huidige Europa dat noch verdeeld, bedreigd of zwak is en evenmin verscheurd door rassenhaat, noch verwoest en geteisterd door armoede, is een geheel van staten van volkeren die in vrijheid hebben gekozen samen te leven en die door middel van integratie de in het verleden bestaande scheidsmuren hebben weten te slechten en een economische en commerciële macht zijn geworden, een waarborg voor stabiliteit en vrede.
Het integratieproces heeft het mogelijk gemaakt een welvaartsniveau te bereiken dat nooit tevoren zo hoog was voor een zo groot aantal burgers. Dankzij datzelfde integratieproces hebben landen, die in een tijdsbestek van enkele tientallen jaren door drie oorlogen werden geteisterd, tezamen een vredelievende en bloeiende gemeenschap weten op te bouwen; integratie wel te verstaan en niet slechts intergouvernementele samenwerking; gemeenschappelijke beleidslijnen en niet alleen maar commerciële overeenkomsten in bepaalde productiesectoren; integratie en niet een simpele verklaring van goede wil; integratie, dat wil zeggen verordeningen, dat wil zeggen gemeenschappelijke wetten. Deze term was de motor van het succes en daar in de conclusies van het voorzitterschap het onjuiste gebruik van deze term een vertekend beeld van de werkelijkheid oplevert, zijn wij het niet met het verklaarde eens. De uitbreiding van het Europese integratiemodel op continentale schaal betekent immers een waarborg voor stabiliteit en welvaart in de toekomst. Nee, mijnheer de Voorzitter, het Europese integratiemodel na Maastricht, en met name na Amsterdam, is een communautaire verworvenheid geworden. Wij verlaten de communautaire integratiemethode om de intergouvernementele methode te omarmen, het nieuwe, zo geliefd bij degenen die de opbouw van de Europese Gemeenschappen van het begin af aan steeds hebben tegengewerkt of bij hen die deze hebben aangevochten en gevreesd vanwege hun oprichting en succes.
Mijn partij heeft de inspanningen van de grondleggers ondersteund en voor de Verdragen van Rome gestemd. De partij heeft een kritische stem aangaande Maastricht uitgebracht omdat zij vreesde dat de eenheidsmunt het doorslaggevende element voor elke keuze zou worden en dat er voor de politiek, die toch een bemiddelingsfunctie vervult, geen plaats meer zou zijn. Daarom kunnen wij ons niet vinden in de nadruk die wordt gelegd op de nieuwe era, op de toekomst die niet meer communautair maar intergouvernementeel zal zijn, ten prooi aan de steeds wisselende regeringscoalities van de verschillende landen, waarvan de partijen die vandaag de dag aan de regering zijn, in bijna alle landen van de Unie, tegen het Verdrag van Rome hebben gestemd of zich, in het beste geval, van stemming hebben onthouden. Indien men daarentegen met nieuwe era een Europa bedoelt dat tot 21 en vervolgens tot 27 landen wordt uitgebreid, dan heeft "het nieuwe" ongetwijfeld betrekking op de geografische aspecten, en niet op de kwaliteit van de Unie, op haar werkelijke verwezenlijking. Want daar gaat het om: zonder werkelijke verwezenlijking, zonder politieke eenheid blijft de uitbreiding er een van puur territoriale en statistische aard.
Het ligt uiteraard niet in onze bedoeling de verantwoordelijkheid van het Luxemburgse voorzitterschap op ons te nemen, maar het lijdt geen twijfel dat, afgezien van de beslissing tot uitbreiding in het door ons geschilderde perspectief, alle andere belangrijke problemen wat betreft de activiteiten van de Unie onopgelost zijn gebleven en in de vergetelheid zijn geraakt of op de agenda zijn gezet zonder dat ze zijn opgelost: wij denken bijvoorbeeld aan de werkloosheid, aan het nog hangende probleem van de justitie, aan de meerderheidsbesluiten - symbool van een grotere democratie binnen de Unie - aan het probleem van de deelname van het Europees Parlement aan de Europese conferentie voor de uitbreiding, die de volledige erkenning van de vertegenwoordiging van de wil van de kiezers betekent.
Mijnheer de Voorzitter, voor de zoveelste keer is het Parlement uitgesloten van de beslissingen en de toekomst van Europa en dat is niet rechtvaardig en bovendien antidemocratisch.

David
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag beginnen met het Luxemburgse voorzitterschap geluk te wensen met de uitoefening van zijn ambt gedurende de voorbije zes maanden. Het voorzitterschap is een toonbeeld geweest van openheid en goed bestuur en ik ben met name verheugd over de manier waarop het geanticipeerd heeft op sommige van de democratische bepalingen van het Verdrag van Amsterdam, vooral wat betreft de betrekkingen met het Europees Parlement en de pijler Justitie en Binnenlandse Zaken.
Voor velen van ons was een van de hoogtepunten van het voorzitterschap de buitengewone Werkgelegenheidstop, een positieve Top in alle opzichten en een waarbij overeenstemming werd bereikt over een hele reeks maatregelen en beginselen. Het was een Top die de nadruk legde op een reeks noodzakelijke zaken, zoals concurrentievermogen, opleiding, scholing gedurende de gehele levensduur, grotere inzetbaarheid, een zo efficiënt mogelijk gebruik van de Europese Investeringsbank, het geven van meer steun aan onze kleine en middelgrote ondernemingen en een betere macro-economische coördinatie tussen lidstaten. Dit waren allemaal positieve maatregelen.
Maar als de Top over de werkgelegenheid een succes geweest is, dan was de Top van vorige week waarachtig een historische gebeurtenis. Het doet ons zeer veel genoegen dat er een bevredigend en verstandig akkoord is bereikt over de zogenaamde euro-X. Er zullen natuurlijk nog informele besprekingen worden gevoerd tussen die lidstaten die in de eerste fase tot de economische en monetaire unie toetreden. Maar de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën is de instantie die de bevoegdheid heeft economische besluiten te nemen en ik ben blij dat men dat erkent.
De Top van Luxemburg was ook een succes omdat er een duidelijk akkoord is bereikt over de uitbreiding van de Europese Unie. Er zal een Europese conferentie bijeen worden geroepen voor alle landen die toe willen treden en volgend voorjaar zullen de onderhandelingen met Hongarije, Polen, de Tsjechische Republiek, Estland, Slovenië en Cyprus formeel van start gaan. Dit is ongetwijfeld de weg vooruit.
Zoals ons allen bekend is, is er de voorbije dagen sprake geweest van enige controverse wegens de reactie van Turkije op het besluit van de Top. Ik moet zeggen dat die reactie van Turkije zeer ongelukkig is. Het is niet zo dat alle bruggen met Turkije zijn opgeblazen, integendeel zelfs. Er is een duidelijke strategie voor Turkije uitgestippeld om geleidelijk aan meer naar de Europese Unie toe te evolueren. Ik hoop echt dat Ankara zijn antwoord opnieuw zal overwegen.
Wil de uitbreiding met succes verlopen, dan zal ook de Europese Unie moeten veranderen. Dat weten we allemaal. We zullen ervoor moeten zorgen dat er nieuwe beleidsmaatregelen klaarliggen waarmee we het hoofd kunnen bieden aan de nieuwe uitdagingen van de jaren die voor ons liggen. Daarom is Agenda 2000 van essentieel belang voor onze toekomst. We mogen dan ook blij zijn dat de Europese Raad de mededeling van de Commissie ziet als een stevige basis voor overeenstemming over een nieuw financieel vooruitzicht, en ook als een basis om verder te gaan met een bredere reeks beleidsmaatregelen. Met name erkennen wij allemaal dat de structuurfondsen in de nabije toekomst moeten veranderen en dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid diepgaand hervormd moet worden.
Het Luxemburgse voorzitterschap is zonder twijfel een succes geweest. Nu volgt het Britse voorzitterschap en ik denk dat veel initiatieven die de voorbije zes maanden zijn genomen, door het Britse voorzitterschap verder zullen worden uitgewerkt, uitgebreid en versterkt. Dankzij hetgeen er de laatste zes maanden is gebeurd - het harde werk, de nauwgezetheid, de ijver van het Luxemburgse voorzitterschap - heeft Europa nu meer vertrouwen. Europa is ten gevolge daarvan nu samenhangender en veel sterker. De fungerend voorzitter heeft goed werk geleverd en zijn voorbeeld verdient navolging. Ik feliciteer hem allerhartelijkst.

De Voorzitter
Ik heb zeven ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen.

Reding
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, in de eerste plaats dank ik de vele afgevaardigden die het Luxemburgse voorzitterschap hebben geprezen. Zoals in het verleden heeft Luxemburg laten zien dat ook kleine landen het voorzitterschap op voortreffelijke wijze kunnen bekleden. Dat is geen toeval, maar het gevolg van het feit dat kleine landen geen eigen belangen te verdedigen hebben en zich dus ten volle voor het algemeen belang en voor de vooruitgang van Europa kunnen inzetten.
Wat zijn de opvallendste gebeurtenissen van de voorbije zes maanden? Volgens mij heeft het Luxemburgse voorzitterschap twee belangrijke dingen verwezenlijkt: het heeft uiterst belangrijke, zelfs historische besluiten genomen en een methode voorgesteld om die besluiten op een evenwichtige wijze en geleidelijk uit te voeren.
Nadat de Europese acties gedurende tientallen jaren vooral door economische belangen zijn gedomineerd, heeft de sociale dimensie op de Werkgelegenheidstop eindelijk erkenning gekregen. Voortaan zullen de economische besluiten een sociale tegenhanger hebben en zal de burger in het Europese beleid opnieuw centraal staan. Dankzij de in Luxemburg ontwikkelde methode zullen de politieke besluiten ten gunste van de werkgelegenheid zowel op Europees als nationaal niveau een belangrijke plaats bekleden. Op sociaal gebied zal na Luxemburg niets meer zijn zoals het was. Dat is positief.
Het tweede historische besluit is de start van het uitbreidingsproces, dat de oude kloven definitief zal dichten en het Europees continent met zichzelf zal verzoenen. De methode om daartoe te komen is vastgesteld. De kandidaatlanden moeten zich nu op economisch gebied op de toetreding voorbereiden. De lidstaten moeten hun instellingen en beleidsvormen herzien om de nieuwe leden te kunnen ontvangen. Dat zal vaak moeilijk en soms pijnlijk zijn, maar die inspanningen lonen zeker de moeite.
Opdat het proces slaagt, zal men voor de landen die gedurende tientallen jaren onder het communisme gebukt zijn gegaan een echt Marshall-plan moeten uitwerken, maar zal men ook onze publieke opinie op de uitbreiding moeten voorbereiden.
Dat het Luxemburgse voorzitterschap een succes is geweest, hebben wij uiteraard te danken aan het voortreffelijke werk van de heer Juncker en zijn ministers, maar ook aan de vele honderden die zich gedurende al die maanden hebben ingezet om hun kleine land ten dienste van het grote Europa te stellen. Ik wil iedereen daarvoor hartelijk danken.

Azzolini
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitters van de Raad en mijnheer de voorzitter van de Commissie, collega's, de Europese Raad van 12 en 13 december is ongetwijfeld een mijlpaal voor de toekomst van de Europese Unie en van geheel Europa. Met de beslissing van de uitbreiding tot de Oost-Europese landen eindigt de 20ste eeuw met een hoofdstuk geschiedenis dat niemand zich tien jaar geleden, toen de verdeling van Europa en zijn volkeren nog een droevige realiteit was, had kunnen voorstellen.
Wij vinden het een felicitatie waard dat de politieke wil van ons Parlement om geen enkel kandidaat-land uit te sluiten, bijval heeft gevonden en wij voelen ons eveneens gesterkt door het feit dat door het instellen van enerzijds de Europese conferentie en anderzijds het onderhandelingsproces over de toetreding, dat een versterkte pretoetredingsstrategie met partnerschappen en hulp tijdens de pre-toetredingsperiode inhoudt, een gedifferentieerde benadering kan worden gewaarborgd zonder overigens een kandidaat-land uit te sluiten.
Dat is belangrijk omdat de Europese Unie de plicht heeft, juist vanwege de haar toekomende verantwoordelijkheden en zeker als zij ook en vooral een politiek verantwoordelijke Unie wil zijn, allereerst die democratieën de helpende hand te reiken die nog niet volledig op eigen benen kunnen staan en van ons hulp en aanmoediging verwachten.
In deze context spreek ik de hoop uit dat het probleem van de toetreding van Turkije in elk geval door de Europese Unie en de diplomatieën van de verschillende landen met de nodige aandacht en het nodige begrip wordt aangepakt.
Als wij allen in de uitbreiding een evolutie van historisch belang en een uiterst belangrijke politieke gebeurtenis zien, vraag ik me af hoe het toch heeft kunnen gebeuren dat het Europees Parlement, in de persoon van zijn hoogste vertegenwoordiger, als enige is uitgesloten van de jaarlijkse conferentie.
Het uitbreidingsproces is in werkelijkheid een proces van integratie van volkeren. Deze Vergadering heeft het recht en de plicht actief deel te nemen aan dit proces, daar zij van haar handelingen rechtstreeks verantwoording moet afleggen aan de burgers.
Wij zijn gelukkig met de tot nu toe geboekte vooruitgang met betrekking tot de beslissingen over de monetaire unie, want daardoor kunnen de economische beleidsvormen in de derde fase van de monetaire unie beter op elkaar worden afgestemd. Deze afstemming zou het mogelijk moeten maken de samenhang tussen de economisch beleidsvormen van de verschillende landen te controleren. In de conclusies van Luxemburg staat dat niet alleen riskante begrotingssituaties maar ook bepaalde tendensen tijdig gesignaleerd "zouden moeten" worden, tendensen die, als zij zouden doorzetten, de stabiliteit, de concurrentiepositie en een toekomst met meer werkgelegenheid in gevaar zouden kunnen brengen.
Mevrouw de Voorzitter, in feite is er bij enkele landen reeds sprake van een dergelijke kritieke situatie; zij voeren een dusdanig riskant begrotingsbeleid dat zij bij hun toetreding tot de monetaire unie onvermijdelijk een bijzonder ernstige problematiek met zich mee zullen brengen.
Mevrouw de Voorzitter, wij spreken met kracht de hoop uit dat alle landen die kandidaat zijn voor de monetaire unie, er ook deel van mogen uitmaken en wij twijfelen er niet aan dat dit werkelijk zal kunnen gebeuren, maar wij zijn tevens ernstig bezorgd over het feit dat het economische en begrotingsbeleid van enkele landen niet tijdig en naar behoren is bekritiseerd.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, ik zal mij tot de uitbreiding beperken. Wij zullen een oordeel vellen over het historische keerpunt dat het vooruitzicht is voor een Unie met de West- en Oost-Europese landen. Vele burgers in onze landen en in de kandidaat-landen hopen op stabiele, duurzame en vreedzame betrekkingen en op een gezamenlijke ontwikkeling van ons continent. Dat is een groot project voor de volgende eeuw. Elke stap die wij nu al op die weg kunnen zetten, is volgens ons positief en krijgt onze steun.
Waar staan wij op die weg na de recente Europese Raad van Luxemburg? Ik lever op twee punten scherpe kritiek en wijs op een positieve mogelijkheid. Mijn eerste kritiek betreft de wijze waarop men vanaf de volgende lente de onderhandelingen wil voeren. Die dreigen tussen volkeren en landen een scherpe concurrentie te doen ontstaan. Het gevaar is groot dat de kandidaat-landen elkaar gaan beconcurreren omdat ze op een verschillende wijze worden behandeld. Dat men zulke diepe kloven slaat, is strijdig met de nagestreefde eenmaking van het continent. Er dreigt ook concurrentie tussen de huidige en toekomstige lidstaten doordat de Unie, onder het voorwendsel van de uitbreiding, de huidige begunstigden van het GLB en de structuurfondsen in de steek dreigt te laten. Ten slotte dreigt ook concurrentie tussen de vijftien lidstaten onderling doordat de bondsrepubliek Duitsland eist dat andere landen in de toekomst een deel van zijn huidige bijdrage aan de begroting van de Unie overnemen.
De tweede reden waarom ik scherpe kritiek op de aangekondigde onderhandelingen lever is dat het hier om een relatie van onderschikking gaat. De Commissie legt de kandidaat-landen drastische, ultraliberale beperkingen op en houdt daarbij geen rekening met de verworvenheden, de identiteit of de eigen keuzes van de betrokken volkeren. Dat is geen goede manier om soevereine partners te behandelen aan wie men voorstelt zich bij ons te voegen. Dat alles illustreert de verstarring die op dit ogenblik in de Unie heerst en die volgens mij een grondige heroriëntering van de Europese integratie vergt. Tegen die achtergrond is het besluit om met de Vijftien en alle kandidaat-landen een Europese conferentie te houden een nuttige, zij het gedeeltelijke correctie, die interessante mogelijkheden opent. Daartoe moet de Europese conferentie zich evenwel ook met de economische en sociale aangelegenheden kunnen bezighouden en op een of andere manier ook worden opengesteld voor de nationale parlementen, het Europees Parlement en de vertegenwoordigers van de burgermaatschappij. Wij hebben in elk geval een zware opdracht op ons genomen en zullen ons inspannen om die tot een goed einde te brengen.

Roth
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, waarde heren uit Luxemburg, bij de Top van Luxemburg kwam het aan op oprechtheid, geloofwaardigheid en een verantwoordelijk beleid. De omgang met Turkije werd gekenmerkt door dubbele bodems, dubbelhartigheid, eenzijdigheid en buitensluiting. De uitbreiding roept de vraag op hoe het raamwerk van de Europese Unie bevorderlijk kan zijn voor een actief democratiseringsproces. Zo'n bewogenheid zou een vriendschapsdienst zijn aan de mensen in Turkije die strijden voor democratie, mensenrechten en een politieke oplossing van het Koerdische probleem. De uitkomst van Luxemburg is echter geen vriendschapsdienst maar een slechte dienst en zal in Turkije juist de anti-Europese, anti-democratische en fundamentalistische krachten in de kaart spelen.
Het perspectief voor Turkije na Luxemburg is dat er geen uitzicht is op toetreding. Dat had men duidelijk moeten zeggen. Al het andere is diplomatiek boerenbedrog. En zo sleept de geschiedenis zich voort, de geschiedenis van gebroken beloften en verdragen. Vanaf 1963 is het steeds weer de Europese Unie geweest die afspraken uit de Overeenkomst van Ankara niet is nagekomen. Turkije cirkelt al 34 jaar in het parkeercircuit. In Luxemburg is het land op een zijspoor gezet.
De heer Juncker zegt dat hij niet met folteraars aan één tafel gaat zitten. Dat is een prijzenswaardig consequente houding voor een voorzitter van de EU. Consequent? Waarom blokkeert u dan niet direct de douane-unie met Turkije die de Raad en de Commissie kost wat kost hebben doorgedreven? Waarom wordt het lidmaatschap van de NAVO niet opgeschort? Waarom leveren EU-lidstaten, de bondsrepubliek Duitsland voorop, wapens aan Turkije? Waarom worden er vluchtelingen teruggestuurd naar Turkije als er in dat land wordt gefolterd? De belangstelling voor Turkije komt toch eigenlijk voort uit een geostrategisch, politiek en vooral economisch eigenbelang. De kwestie van de mensenrechten wordt altijd pas van stal gehaald wanneer dat politiek in de kraam van de Europese Unie te pas komt.
De rol van Turkije is die van hulppolitie en van vliegdekschip, en de opgeheven wijsvinger van de heer Clinton is ook al niets anders. Ik wil u werkelijk vragen, mijnheer Juncker, om mij het verschil eens uit te leggen tussen Slowakije en Turkije op het punt van democratie en mensenrechten. Wat is het verschil? Is de echte achtergrond voor de buitensluiting van Turkije niet de kwestie van de identiteit die de Europese Unie zichzelf toekent? De kwestie van het christelijke avondland tegenover een islamitisch land. Religie als nieuw element dat geheel nieuwe muren optrekt. Vormt dat niet weer de achtergrond voor een bijna paranoïde idee met een racistische inslag dat er 60 miljoen Turken met gepakte koffers zitten te wachten?
De conclusies van Luxemburg hebben effect op met name 3 miljoen mensen van Turkse afkomst onder ons omdat zij zich in het "Jaar tegen Racisme" moeten voelen als derderangsmensen. Dat is een verkeerd en onverantwoord teken.
Ondanks alles, mevrouw de Voorzitter, en niet alleen met het oog op het kerstfeest, spreek ik mijn dank uit voor een voorzitterschap van de Raad dat zich zeer geëngageerd en absoluut zonder bombarie heeft opgesteld!

Weber
Mevrouw de Voorzitter, ik heb de Werkgelegenheidstop van Luxemburg met grote belangstelling gevolgd. Pas een week daarvoor heb ik de heer Juncker horen verklaren dat men de belastingen op arbeid moest verlagen en de belastingen op energie en emissies moest verhogen. Om werkgelegenheid te creëren, moet de Europese Unie dus een ecologische belastinghervorming uitvoeren en emissies en energieverbruik belasten. Ik heb daar sedert het begin van mijn politieke carrière altijd al voor geijverd en ben dan ook blij dat die idee nu door een meerderheid wordt gedeeld. Ik hoop dat de actieprogramma's die de lidstaten gaan voorleggen met die noodzaak rekening zullen houden.
Ik heb zelf in de equipes van het voorzitterschap gewerkt, meer bepaald in verband met de onderhandelingen over de overeenkomst inzake de strijd tegen de woestijnvorming, het Intergovernmental forum on forests, in New York. De leden van de delegaties van de andere lidstaten hebben ons herhaaldelijk voor ons doeltreffend werk geprezen.
De Luxemburgers hebben laten zien dat een klein land volkomen in staat is de belangrijke taken van het voorzitterschap van de Unie tot een goed einde te brengen. Ik vind het vooral fijn dat de kritiek over de grootte van ons land bij de verkiezing van de heer Santer tot voorzitter van de Commissie is verstomd. Tot besluit feliciteer ik de Luxemburgse regering voor haar doeltreffend werk: " small is beautiful" .

Bonde
Mevrouw de Voorzitter, het is glad vandaag, ik ben gevallen en heb mij het hoofd gestoten en ben benieuwd wat ik hier ga vertellen. Ook voor Oost- en Centraal-Europa is de weg naar de Unie glad. Hoe kunnen we zeker zijn dat deze landen niet zullen vallen? Door nu reeds onze markt open te stellen voor hun duurzame producten, zodat ze kennismaken met de concurrentie op onze markt in plaats dat wij hun firma's doen struikelen door hun markt te veroveren. Wij kunnen het acquis overlopen. Is het werkelijk nodig dat zij 26.000 documenten en 80.000 bladzijden goedkeuren? Ik stel voor dat wij het werk voorbereiden door de volledige wetgeving door te nemen en alle wetten die bijvoorbeeld binnen een termijn van drie jaar niet zijn bekrachtigd, te verwerpen. Daarna moet de Commissie de voorstellen die ze wil behouden opnieuw indienen, waarna de Raad ze bij voorkeur met gekwalificeerde meerderheid moet goedkeuren en het Parlement in het geval van een bemiddelingsprocedure de mogelijkheid krijgt om ze te verwerpen. Op die manier kan de grote hoeveelheid wetten misschien overzichtelijker worden en gemakkelijker over te nemen door de kandidaat-landen. Het biedt ook voor ons een voordeel. Wij moeten de EU ook meer flexibiliteit geven en bepaalde voorschriften vrijwillig maken in plaats van verplicht, bepaalde beslissingen op een lager niveau treffen door te decentraliseren en ermee ophouden te eisen dat de landen in Oost- en Centraal-Europa aan alles moeten deelnemen. Moeten ze ook deelnemen aan de euro en Schengen met de afschaffing van de grenzen? In dat geval kunnen Tsjechië, Hongarije en Slovenië misschien in het jaar 2004 meedoen. Op die manier wordt de Top van Luxemburg het begin van de deling in plaats van de heling van Europa. Ik vind het belangrijk dat er ook plaats is voor kleine landen zoals Luxemburg, dat hier vandaag vertegenwoordigd is met de voorzitter van de Commissie en de voorzitter van de Raad. Om af te ronden dank ik Luxemburg voor zijn onpartijdig voorzitterschap. Laat ons afzien van institutionele hervormingen die meer macht voor de grote landen eisen, waardoor het bijvoorbeeld onmogelijk zou worden dat twee Luxemburgers tezelfdertijd vooraanstaande functies bekleden, zoals vandaag het geval is.

Vanhecke
Voorzitter, ik kan persoonlijk zeer goed de woedende reactie van de Turken begrijpen nu blijkt dat hun land voorlopig, en naar ik persoonlijk hoop definitief, niet in aanmerking komt voor lidmaatschap van de Europese Unie. Europa heeft immers tegenover Turkije nooit de moed gehad om duidelijke taal te spreken. Europa heeft nooit echt op de tafel geklopt wat de Turkse bezetting van een deel van Cyprus betreft, integendeel zelfs. Vooral, Europa heeft nooit durven zeggen, of willen zeggen, dat Turkije geen aanspraak kan maken op lidmaatschap van de Europese Unie omdat het doodeenvoudigweg geen Europees land is. Turkije is cultureel geen Europees land, het is geschiedkundig en volkenkundig geen Europees land en het is zelfs puur geografisch beschouwd geen Europees land. Alle terechte bedenkingen over de schendingen van de mensenrechten zijn in dit kader dus eigenlijk niet onbelangrijk maar toch maar bijkomstig. Niemand heeft echter de afgelopen dertig jaar de moed of de wil gehad om deze duidelijke taal tegenover de Turken te spreken, integendeel. Daarmee hebben wij dus de kans gemist om de allerbeste betrekkingen en de allerbeste samenwerkingsakkoorden met Turkije niet als kandidaat-lidstaat maar als buurland van Europa op te bouwen. Ten gronde wijst die Europese dubbelzinnigheid natuurlijk op de kern zelf van het probleem. Is Europa een confederatie van vrije, zeer nauw samenwerkende Europese volkeren en culturen? Of is Europa alleen maar een vrije markt geregeerd door een dogma van vrij verkeer en dat dus geen rekening houdt met geografische, culturele, geschiedkundige betekenissen van het woord Europa zelf. Het feit dat men tegenover ons buurland Turkije nooit duidelijke taal heeft durven spreken, doet mij de tweede mogelijkheid vrezen en heeft mij althans tot een euroscepticus gemaakt.

De Voorzitter
Dames en heren, in dit stadium van ons debat wensen de fungerend voorzitters van de Raad de opmerkingen van de verschillende sprekers te beantwoorden.
Ik verleen hun dan ook graag het woord. Zoals u weet, zullen wij om 11.30 uur stemmen en dit debat vanmiddag hervatten.
Het woord is aan de heer Poos, fungerend voorzitter van de Raad.

Poos
Mevrouw de Voorzitter, mede namens de premier, voorzitter van de Europese Raad, en van de gehele Raad dank ik de woordvoerders van de fracties en de andere sprekers die hier tot nu toe het woord hebben gevoerd en van wie de meesten voor het Luxemburgse voorzitterschap zeer lovende woorden hadden.
Zij hebben gezegd dat het voorzitterschap eerst de cruciale problemen heeft aangepakt. Dat is ook zijn plicht. Het grootste probleem dat wij bij de voorstelling van het Luxemburgse programma hebben aangestipt was de werkgelegenheid in Europa. Wij hebben nu een methode gevonden die, als ze op het terrein wordt toegepast, de mogelijkheid biedt de werkloosheid in Europa doeltreffender te bestrijden.
Het tweede probleem was de openstelling van Europa. Ook hier moesten wij een methode vinden om de onderhandelingen in goede, zowel voor de Vijftien als voor de kandidaat-landen aanvaardbare omstandigheden aan te vatten. Na lange discussies en onderhandelingen en vele contacten en reizen hebben wij de geschikte formule gevonden.
Vele sprekers hebben ook gezegd dat het moeilijkste werk nog wacht. Zij hebben gelijk. De voorbije zes maanden is over de hervormingen in de Unie, de hervorming van onze instellingen en de financiering van de uitgebreide Unie amper gesproken. De grootste hervormingen moeten nog gebeuren. Ook de kandidaat-landen zullen een grote inspanning moeten leveren om de criteria te vervullen en het communautaire acquis over te nemen.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het voorts kort over Turkije en het Midden-Oosten hebben. Zoals vele sprekers die het over Turkije hebben gehad en zoals de heer Santer onderstreep ook ik dat de Europese Unie Turkije een substantieel aanbod heeft gedaan. Wij betreuren dat de Turkse media en de Turkse regering dat bewust negatief hebben voorgesteld. Toch blijft ons aanbod geldig, blijft de deur openstaan en ligt de bal in het kamp van de Turkse regering. Wij zullen het in de besluiten van de Europese Raad van Luxemburg geformuleerde aanbod onverkort handhaven.
Mevrouw de Voorzitter, merkwaardig in dit debat was de reactie van mevrouw Roth van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement. Zij heeft hier de Turkse visie nogal lichtvaardig overgenomen. Mij verbaasde het op dat punt kritiek te horen van een fractie waarvan ik dacht dat ze voor de mensenrechten en het internationale recht opkwam.
Wat het Midden-Oosten betreft, vormt de verklaring in de conclusies van Luxemburg in zekere zin een versterkte strategie van de Europese Unie tegenover het vredesproces in het Midden-Oosten. Wij hebben ons gedurende de jongste zes maanden voortdurend met de situatie in het Midden-Oosten beziggehouden. Ik ben ervan overtuigd dat die situatie ook in het Europees beleid van de komende weken een topprioriteit zal blijven.
Sommigen hebben kritiek geleverd op het standpunt dat de Europese Raad van Luxemburg heeft ingenomen. Ik meen evenwel dat dit standpunt de verdienste heeft dat het duidelijk is en dubbelhartigheid onmogelijk maakt. Wij hebben op korte termijn behoefte aan vertrouwenwekkende maatregelen om het vredesproces opnieuw op gang te brengen en op lange termijn aan maatregelen op grond van het internationale recht. Het belangrijkste beginsel daarvan is land in ruil voor vrede.

De Voorzitter
Dames en heren, dit applaus geeft zeer goed weer wat onze Vergadering voelt. Wij gaan nu over tot de stemmingen.
Het debat wordt om 15.00 uur hervat.

Stemming
Wibe
Ik stem voor deze wijziging van de verordening, aangezien het hier juist gaat om het controleorgaan. Ik wil echter wel duidelijk maken dat ik op zich tegen de subsidiëring van de olijventeelt ben. Als deze subsidie zou vervallen, zou dit controleorgaan overbodig zijn.
Verslag-Quisthoudt-Rowohl (A4-0395/97)
Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij steunen de onderdelen van het vijfde Euratom-kaderprogramma waarin gestreefd wordt naar verdere ontwikkeling van duurzame energiebronnen en ondersteuning van de geleidelijke afschaffing van het gebruik van kernenergie in Midden- en Oost-Europa. Wij zijn van mening dat het Euratom-Verdrag fundamenteel in deze richting gewijzigd dient te worden, aangezien wij er zeer kritisch tegenover staan dat men op Europees niveau doorgaat steun te verlenen aan uitbreiding en ontwikkeling van kernenergie.
Onderzoek naar en ontwikkeling van toekomstige duurzame energiebronnen zouden arbeidsplaatsen kunnen opleveren, en dat zou de manier moeten zijn waarop "de Europese samenleving zich op de intrede in de eenentwintigste eeuw dient voor te bereiden" .
In Zweden is onlangs besloten om de voorwaarden in het leven te roepen voor een snelle afschaffing van onze kernenergiecentrales. Wij zien dit als een belangrijke stap in de goede richting maar deze staat helaas in schril contrast tot het Euratom-Verdrag.
De wijzigingen van het Parlement vormen een gedeeltelijke verbetering van de voorstellen van de Commissie, maar nu de basis toch ongewijzigd blijft, stemmen wij bij de eindstemming tegen het verslag-Quisthoudt-Rowohl.

Lindqvist
Het is van belang om een hoog onderzoeksniveau in stand te houden. Er dient onderzoek naar energie plaats te vinden en wel naar verdere ontwikkeling van duurzame energiebronnen. Er is geen reden voor onderzoek naar meer kernenergie, bijvoorbeeld naar kernsplijting en kernfusie. In Zweden is bij referendum besloten het gebruik van kernenergie geleidelijk af te schaffen. In verscheidene EU-landen is het gebruik van kernenergie omstreden. Daarom heb ik tegen onderzoek naar energie uit kernsplijting en kernfusie gestemd, maar voor de vier hoofdactiviteiten, net als bij de eindstemming.

Wibe
Ik wil verklaren dat ik de negatieve opstelling tegenover kernenergie van de Europese sociaal-democratische fractie niet deel.
Tweede lezing-Soltwedel-Schäfer (A4-0386/97)
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, tijdens zijn eerste debat over de technische specificaties van de toekomstige euro-muntstukken heeft het Europees Parlement er na heel wat discussie mee ingestemd dat op een van de zijden van die muntstukken nationale symbolen worden aangebracht en heeft het een daartoe strekkend artikel aangenomen. Merkwaardig genoeg schijnt de Raad niet naar dat artikel te willen verwijzen. Laten wij hopen dat dit niet betekent dat de Raad zijn standpunt zal herzien en dat de toekomstige muntstukken inderdaad een nationale zijde zullen hebben. In dat verband merk ik op dat het nogal merkwaardig is dat de euro-biljetten, in tegenstelling tot de muntstukken, wel twee Europese zijden zullen hebben. De biljetten zullen dus in alle landen dezelfde zijn en er zullen geen nationale symbolen op voorkomen, wat strookt met het standpunt dat de raad van het Europees Monetair Instituut op 3 december 1996 heeft ingenomen.
Men kan zich overigens afvragen waarom wij een beslissing van dat instituut, waarover geen enkel democratisch debat is gevoerd, als definitief moeten beschouwen. Artikel 109 F, lid 3 van het Verdrag bepaalt wel dat het EMI op de technische voorbereiding van de toekomstige bankbiljetten toeziet, maar de vraag of de biljetten al dan niet een nationale zijde moeten hebben is geen puur technische kwestie omdat men daarbij moet kiezen tussen een volledig geüniformeerde en dus starre monetaire unie en een unie die in geval van ernstige crisis enige differentiëring en dus flexibiliteit toelaat.
Artikel 105 A van het Verdrag machtigt de Europese Centrale Bank ertoe bankbiljetten uit te geven, maar daar gaat het om het monetaire beleid en niet om het recht om over de beginselen van de enige munt te beslissen.
Gisteravond heb ik de Commissie daarover een mondelinge vraag gesteld. Ze heeft mij geantwoord dat die keuze zeker onder de bevoegdheid van het EMI en de ECB valt omdat het Verdrag daarover volgens haar geen enkele andere bepaling bevat. Dat is fout. Artikel 109 F, lid 4 van het Verdrag staat de Raad toe de andere maatregelen te nemen die voor de invoering van de enige munt nodig zijn. Waarom maakt men van dat artikel geen gebruik? Is men bang de verschillende landen zich daarover te laten uitspreken?

Ahlqvist, Andersson, Lööw, Theorin en Waidelich
Wij willen de rapporteur graag bedanken voor haar verslag. Wij willen in deze stemverklaring onze principiële stellingname duidelijk maken, die gemotiveerd is door onze mening dat de munten zo vervaardigd moeten zijn dat het gevaar op allergieën wordt geëlimineerd en dat rekening wordt gehouden met de belangen van blinden en slechtzienden en met de behoefte aan een eigen identiteit van de munten. Om deze redenen vinden wij dat de Europese munten nikkelvrij moeten zijn, dat de munten van verschillende waarden verschillende groottes moeten hebben en dat de munten aan één zijde ruimte moeten bieden aan een nationaal symbool.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen vandaag voor het verslag van mevrouw Soltwedel-Schäfer, dat de technische specificaties van de toekomstige euro-muntstukken tot voorwerp heeft. De rapporteur legt in het bijzonder de nadruk op de goede herkenbaarheid van de muntstukken. Dat is vooral belangrijk voor blinde en oudere personen. De rapporteur stelt in haar verslag voor de diameter van de muntstukken te laten toenemen naarmate hun waarde stijgt. De Deense sociaaldemocraten staan achter dit voorstel en zien dit als een manier om de muntstukken beter herkenbaar te maken waardoor ze gemakkelijker bruikbaar zijn voor blinde en oudere personen. De Deense sociaal-democraten steunen het amendement dat ervoor pleit bij de vervaardiging van de muntstukken legeringen te gebruiken die zo weinig mogelijk nikkel afgeven, voor zover het gebruik van nikkel niet volledig afgeschaft kan worden. Ook al wordt het verslag van mevrouw Soltwedel-Schäfer aangenomen, toch herinneren de Deense sociaal-democraten eraan dat Denemarken niet aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie zal deelnemen.

Rovsing
Het is goed nieuws dat de Raad instemt met een Europese en een nationale kant op de nieuwe euro-muntstukken, omdat dit een symbolische betekenis heeft en de voorwaarde is om de burgers deze munt te doen aanvaarden. We moeten echter met ontevredenheid vaststellen dat de Raad het verzoek van het Parlement om het gebruik van nikkel in de euro-muntstukken volledig te bannen in de wind heeft geslagen. Ik beschouw de goedkeuring van de euro-muntstukken echter als een belangrijk stuk wetgeving in het kader van de derde fase van de EMU, waardoor ik voor het verslag stem, ook al ben ik tegen het gebruik van nikkel in muntstukken.
Verslag-Sindal (A4-0377/97)
Ahlqvist, Andersson, Lööw, Theorin en Waidelich
Wij willen de rapporteur graag dankzeggen voor zijn goed doorwrochte verslag. Wij willen in deze stemverklaring benadrukken dat wij aarzelend staan tegenover ondersteuning van de scheepsbouw. Een concurrerende scheepsbouw, die actief kan zijn op een goed functionerende internationale markt, hoeft niet door subsidies op de been te worden gehouden.

Nicholson
Ondanks de toegenomen concurrentie van verre landen blijft de scheepsbouw een belangrijke Europese industrie. De gebieden in het Verenigd Koninkrijk die een traditie op het gebied van scheepsbouw hebben, zijn erg trots op hun plaatselijke scheepswerven en op hetgeen ze door de jaren heen bereikt hebben. Harland & Wolff bijvoorbeeld, was zo goed als synoniem met de opkomst van Belfast als machtige industriestad en heeft altijd het respect van het Noord-Ierse volk genoten voor zijn vastberadenheid om activiteiten te ontwikkelen, ook gedurende die hele periode van veranderende economische omstandigheden.
Overal in Europa staat men ongeveer op dezelfde manier tegenover zijn scheepswerven en vindt men, net als ik overigens, dat de Europese Unie deze scheepswerven zo goed mogelijk moet helpen afrekenen met oneerlijke concurrentie. Ik steun de verlenging van de zevende richtlijn zolang de Verenigde Staten van Amerika weigeren hun verplichting na te komen om bij te dragen tot een eerlijke concurrentie in de scheepsbouwsector. Dat is wat wij het vurigste wensen voor onze scheepsbouwers - dat ze kunnen functioneren met een minimum aan overheidssteun omdat de concurrentie eerlijk en gezond is. We moeten druk blijven uitoefenen op de Verenigde Staten om het spel eerlijk te spelen.
Ook binnen Europa moet er op een eerlijke manier geconcurreerd worden. Hoewel ik het beginsel steun dat de afzonderlijke lidstaten zelf hun werkgelegenheids- en sociaal beleid moeten uitstippelen, moet wel worden opgemerkt dat wij in het Verenigd Koninkrijk nog steeds van mening zijn dat onze scheepsbouwondernemingen met een ernstig nadeel te kampen hebben, vergeleken met die in andere delen van de Unie. Als in de Europese Unie zelf daadwerkelijk sprake zou zijn van een eerlijke concurrentie, dan zou het gemakkelijker zijn om druk uit te oefenen op de Verenigde Staten om bij te dragen tot een eerlijkere concurrentie.

Novo
Het Parlement neemt er andermaal kennis van dat de Verenigde Staten en andere landen die mondiaal gesproken een grote scheepsbouwsector hebben, volharden in hun weigering om de OESO-overeenkomst inzake steun aan de scheepsbouw van 1994 (!), die de voorwaarden voor mededinging in deze sector beoogde te "normaliseren" , te ratificeren.
Daarom rest ons geen andere mogelijkheid dan goedkeuring van de verlenging van de bepalingen van de zevende richtlijn van de Raad die nationale overheidssteun aan de Europese scheepsbouw toestaan, en wel tot 31 december 1998.
Wij nemen de gelegenheid te baat om er nog maar eens op te wijzen dat wij gelijk hadden toen wij in 1994 tegen deze richtlijn stemden; steeds meer wordt immers duidelijk dat de richtlijn wetgeving in de hand werkte en steun beperkte, terwijl anderen daar niets van wilden weten en nog steeds niets van willen weten. Ook beoogde de richtlijn de nationale steun van de lidstaten te uniformeren en te beperken, terwijl zij de deur open liet voor steun van regionale autoriteiten en daardoor op doorslaggevende wijze bijdroeg tot de afbraak van de scheepsbouw in landen waarin deze sector van strategisch belang was (zoals in Portugal), alsmede de concentratie van scheepsbouw in bepaalde, meer ontwikkelde landen in de hand werkte, en wel ten gunste van grote particuliere concerns.
Thans voor verlenging stemmen is wel het minste dat wij kunnen doen, al zullen wij de aanzienlijke economische en sociale schade die door de zevende richtlijn teweeg is gebracht, niet vergeten.

Rovsing
In het belang van de industrie en de arbeidsplaatsen in Europa lijdt het geen twijfel dat de zevende richtlijn van de Raad betreffende steunverlening aan de scheepsbouwindustrie verlengd moet worden, zolang de VS de internationale overeenkomst inzake normale concurrentievoorwaarden voor de scheepsbouw- en scheepsherstellingsindustrie niet hebben bekrachtigd. Wij moeten onder dezelfde voorwaarden kunnen concurreren. De rapporteur merkt dan ook terecht op dat de steunverlening afgeschaft moet worden zodra de internationale handelsovereenkomst een feit is. Het verslag krijgt daarom mijn volle steun.

Wolf
Het verhaal van deze steunmaatregelen voor de scheepsbouw is gecompliceerd; naar onze mening bestaat er alleen maar een uitweg met een reëel toekomstperspectief via onderling afgestemde, wereldwijde inspanningen om de wereldvloot te vernieuwen volgens de hoogst mogelijke stand der techniek op het gebied van veiligheid, navigatie en milieubescherming. Alle pogingen om door middel van beperkende maatregelen of door dereguleringsstrategieën een oplossing van dit kernprobleem te omzeilen, leiden er alleen maar toe dat de eindeloze weg van onderhandelingen over de mondiale scheepsbouw nog langer wordt. En we schieten er niets mee op door steeds de eerste de beste die in aanmerking komt, als schuldige aan te wijzen.
Postdiensten
Bernardini
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, eens te meer houden wij ons met de netelige kwestie van de postdiensten bezig. Na het licht op groen te hebben gezet voor de aanneming van de richtlijn betreffende gemeenschappelijke regels voor de ontwikkeling van de interne markt voor postdiensten, onderzoeken wij nu de kwestie van de eindkosten.
Sommige postexploitanten passen immers een heffing toe voor de bezorging van post uit een andere lidstaat die wordt aangeboden voor een tarief dat de bezorgingskosten niet dekt.
Deze bepaling vloeit voort uit internationale akkoorden die niet met de werkelijkheid stroken. De kostprijs van de werkelijk verleende diensten wordt niet doorberekend. Aldus zijn onaanvaardbare praktijken zoals remailing en omlegging van postverkeer ontstaan. Wij moeten dus dringend klaarheid scheppen en de exploitanten duidelijkheid verschaffen.
Met onze resolutie vragen wij dat de Commissie, na overleg met de betrokkenen, een wetgevingsvoorstel doet. Wij staan hier aan de rand van een zone van niet-recht. Laten wij dus een voorlopige mogelijkheid creëren en de dienstverleners toestaan eindkosten vast te stellen die met hun kosten overeenstemmen.

Reding
Ik steun de wens van een aantal afgevaardigden die zich tijdens de plenaire vergadering in Straatsburg tegen de negatieve gevolgen van een ongecontroleerde liberalisering van postdiensten hebben uitgesproken. In een mondelinge vraag hebben zij de Commissie van de EU opgeroepen deze gevaarlijke ontwikkelingen tegen te gaan.
In een aantal landen vraagt het postbedrijf voor binnenkomende brieven een extra vergoeding omdat de postzegels uit het buitenland de bezorgingskosten niet dekken. In feite betaalt het buitenlandse postbedrijf aan het bezorgende postbedrijf in het land van bestemming een bepaald percentage van de portokosten ter vergoeding van de bezorgingskosten. Maar vaak dekt deze eindvergoeding de kosten van de bezorging niet.
Om dit verschil op te vangen hebben enkele landen de nieuwe tarieven ingevoerd. Deze methode vloeit direct voort uit een ongecontroleerde liberalisering, aangezien de traditionele postdiensten het zich in de concurrentie met particuliere ondernemingen niet meer kunnen veroorloven deze systematische onkosten op zich te nemen.
Deze tarieven wijzen op het belangrijke verschil tussen een absoluut vrije markteconomie en de gezonde concurrentie, zoals die in de EU is gewenst. De EU wil weliswaar de interne markt voor postdiensten openen, maar niet tegen elke prijs: liberalisering is gewenst en moet de consument voordeel brengen qua aanbod en kwaliteit van de geleverde diensten. Maar de prijzen van deze diensten moeten wel altijd kostendekkend zijn, want anders staat de deur open voor wilde en ongeremde concurrentie die ook nog negatieve gevolgen zal hebben voor de arbeidsmarkt.
Laten we hopen dat de Commissie het probleem werkelijk heeft herkend en zeer snel stappen onderneemt om het uit de wereld te helpen.

Wijsenbeek
Tegen de kerst hebben een aantal wonderen in dit Parlement plaatsgevonden. Het debat over deze vraag waarover ook mijn fractie een resolutie had ingediend is verplaatst van de vrijdag naar de maandag, zonder dat men mij daarvan verwittigd had. Desalniettemin heeft niet alleen commissaris Bangemann mijn naam in het debat genoemd als zijnde "hellsehend" , maar tevens heeft het officiële persverslag van onze diensten mij als spreker opgevoerd, terwijl ik om valabele persoonlijke redenen afwezig was. Nog sterker, ik werd ook opgevoerd als een van de ondertekenaars van de gezamenlijke compromisresolutie, ondanks het feit dat ik die tekst niet gezien had, laat staan zou hebben willen ondertekenen: er staat namelijk niets - zo men wil onzin - in.
Waar gaat het over: de Wereld Post Unie - UPU - heeft een conventie. Daarin staat een bepaling dat eindkosten per kilo worden berekend. Deze gewichtseenheid kan bestaan uit één item of 500 brieven van 20 gram. Het is duidelijk dat de bezorgingskosten dus ook aanzienlijk kunnen verschillen. Kortom, deze bepaling voldoet niet. De IPC, een club van twintig operators, waaronder alle lidstaten, wilde deze situatie wijzigen. Resultaat overeenkomst Reims-I, waarin werd afgesproken de eindkosten te berekenen op basis van bezorgingskosten van het land van bestemming, variërend van 50-80 %, afhankelijk van de kwaliteit. De Bundespost vond dit niet voldoende en heeft samen met La Poste Française een nieuw systeem bedacht à raison van 85 % zonder het kwaliteitscriterium, met andere woorden sponsoring van inefficiency.
Naar mijn oordeel zou het in een vrije interne markt voor de hand gelegen hebben dat alle universele dienstverleners de vrijheid zou worden gelaten onderling, op basis van reële kosten en kwaliteit, tot overeenstemming te komen. Zolang dat niet uitdrukkelijk in de resolutie staat, kan mijn fractie zich daarmee niet verenigen en zal zich dus van stemming onthouden.
Het is aan de Commissie de vrije markt te waarborgen en ik roep haar daartoe op!
Vooruitgang op het gebied van justitie en binnenlandse zaken
Berthu
Europese samenwerking op het gebied van de veiligheid lijkt ons, althans in intergouvernementele vorm, volstrekt onontbeerlijk. Jammer genoeg wordt op die samenwerking door de nationale parlementen nog altijd zeer weinig democratische controle uitgeoefend.
De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van Nationale Staten heeft herhaaldelijk voorgesteld die leemte aan te vullen, bijvoorbeeld door de oprichting van een interparlementair orgaan voor de follow-up van de maatregelen die in het kader van de derde pijler worden genomen. Wij moeten evenwel vaststellen dat het ontwerpverdrag van Amsterdam, dat ter goedkeuring aan de lidstaten zal worden voorgelegd, de tegenovergestelde weg inslaat. Door die aangelegenheden van het intergouvernementele naar het communautaire gedeelte van het Verdrag over te hevelen, ontneemt het de nationale parlementen vrijwel volledig hun bevoegdheden zonder in evenwaardige bevoegdheden van het Europees Parlement te voorzien.
De communautarisering van de aangelegenheden in verband met visa, asiel, immigratie en internationaal personenverkeer zal de nationale parlementen immers heel wat bevoegdheden ontnemen: 1) ze verliezen hun beslissingsbevoegdheid (die wordt overgeheveld naar de Raad en eventueel het Europees Parlement onder het toezicht van het Hof van Justitie); 2) ze verliezen hun wetgevend initiatiefrecht (dat wordt na vijf jaar de bevoegdheid van de Commissie); 3) ze verliezen hun recht om maatregelen tegen te houden (de procedure van de besluitvorming met eenparigheid in de Raad verdwijnt ter toepassing van het nieuwe artikel 67 van het EEGVerdrag); 4) hun controlebevoegdheid verzwakt doordat de controle indirect wordt, enzovoort.
Die uitholling van de bevoegdheden van de nationale parlementen wordt niet gecompenseerd door meer bevoegdheden voor het Europees Parlement. Enerzijds krijgt het Europees Parlement niet alle wettelijke rechten die de nationale parlementen verliezen: op sommige terreinen verliezen de nationale parlementen hun beslissingsrecht en krijgt het Europees Parlement alleen het recht te worden geraadpleegd. Anderzijds zal de uitoefening van die bevoegdheden, zoals ze nu wordt opgevat, het Europees Parlement van de burgers vervreemden, terwijl juist de aangelegenheden van de derde pijler zeer gevoelig liggen omdat ze nauw verband houden met de nationale soevereiniteit en de veiligheid van goederen en personen. Die vervreemding kan rampspoedige gevolgen hebben, vooral als men beslissingen moet nemen over problemen in verband met de immigratie, een terrein waarop de Europese instellingen zich, zoals bekend, erg laks opstellen.
In werkelijkheid stelt het Verdrag van Amsterdam ons voor het democratisch tekort in Europa nog te vergroten. Daarom wijzen wij het af.

Cushnahan
De georganiseerde misdaad is een ingewikkeld, internationaal gebeuren dat geen grenzen kent. Het antwoord van de Europese Unie is gefragmenteerd, behoorlijk ongecoördineerd en komt voornamelijk binnen de nationale grenzen tot stand. Hoe is het mogelijk dat wij de hindernissen en grenzen kunnen afschaffen ten behoeve van een efficiënt functioneren van de interne markt, terwijl wij er maar niet in slagen om dezelfde beginselen en praktijken aan de dag te leggen in de strijd tegen de georganiseerde misdaad?
Het klopt dat er onder het Ierse, Nederlandse en Luxemburgse voorzitterschap enige vooruitgang is geboekt op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Maar daar moeten we wel meteen aan toevoegen dat het tergend langzaam is gegaan en dat er nog heel wat werk aan de winkel is. De ministers van Binnenlandse Zaken schijnen meer interesse aan de dag te leggen voor de afscherming van hun koninkrijkjes dan voor het winnen van de strijd tegen criminelen.
Ook is het bijzonder teleurstellend dat slechts vijf lidstaten Europol hebben geratificeerd, terwijl voor die instantie een essentiële rol is weggelegd op het gebied van de grensoverschrijdende samenwerking. Dit toont duidelijk aan waar het probleem ligt.
Laat ons hopen dat wanneer we deze kwestie volgend jaar bespreken, we dan zullen kunnen berichten dat er daadwerkelijk vooruitgang is geboekt.
Verslag-Billingham (A4-0357/97)
Bernardini
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de kwestie van de diensten van algemeen belang was een van de gespreksthema's van de Intergouvernementele Conferentie.
In het nieuwe artikel 7 van het Verdrag van Amsterdam worden de diensten van algemeen belang tot de gemeenschappelijke waarden van Europa gerekend. Daarover kunnen wij ons alleen maar verheugen. Wat een lange weg heeft men echter afgelegd sedert het Europees Parlement die eis heeft gesteld! Ik denk aan de grote liberaliseringsdossiers: elektriciteit, gas, postdiensten en luchtvaart. Bij elke liberalisering kreeg de economische waarde de bovenhand op de openbare dienst. De Europese burgers konden dat niet aanvaarden.
Nu moet de erkenning van de openbare dienst worden aangevuld met een handvest waarin de grote beginselen ervan worden opgesomd. In het begin van deze eeuw heeft de school voor de overheidsdienst in Frankrijk de door Léon Duguit ontworpen wetten concrete vorm gegeven. Dat moet Europa nu voor zijn 350 miljoen inwoners doen. Dat zou de Europese integratie bevorderen.

Crawley
Het verslag-Billingham is een positief, verstandig antwoord op de mededeling van de Commissie over de diensten van algemeen belang in Europa, een zaak die in de Gemeenschap al veel te lang is veronachtzaamd.
Wil Europa haar doelstellingen van economische en sociale samenhang bereiken en wil Europa een Europa van de burger zijn, dan moet de Europese Unie optreden op het vlak van de openbare diensten, die voor letterlijk elke burger van Europa van fundamenteel belang zijn.
Alle Europese burgers zijn afhankelijk van fundamentele diensten zoals de distributie van elektriciteit en water, het vervoer en de postdiensten. En alleen grootschalig EU-optreden kan de problemen oplossen van slecht functionerende grensoverschrijdende postdiensten of te dure vliegtuigtickets.
Maar hoewel Europa een markt zonder grenzen wil beheren, slaagt de Europese Unie er niet in deze essentiële, grensoverschrijdende diensten te reguleren. De Europese burgers worden beduveld voor de schijn van de interne markt, terwijl een Europa voor de mensen hol klinkt als ze geen gelijke toegang tot essentiële goederen en diensten kunnen verwachten.
De staat van dienst van de Europese Unie is op dit vlak niet geweldig en behoeft dan ook verbetering. De EU moet de diensten van algemeen belang definiëren, specificeren en reguleren zodat Europese burgers er zeker van kunnen zijn dat zij een eerlijke dienstverlening van constante kwaliteit krijgen, ongeacht waar zij wonen in de Europese Unie.
Het opnemen van het nieuwe artikel 7 D in het Verdrag van Amsterdam dient daarom toegejuicht te worden. Dit artikel erkent het begrip diensten van algemeen belang als een van de gemeenschappelijke waarden van Europa en als zelfstandig beginsel van het Gemeenschapsrecht. Maar er dient nu positieve actie te worden ondernomen met het creëren van een Europees handvest voor openbare diensten; het Europees Parlement moet toezicht uitoefenen en de bijzondere verantwoordelijkheid voor de openbare diensten moet worden toegewezen aan een commissaris en een directoraat-generaal.
Als wij willen dat de interne markt functioneert, moeten de burgers van Europa aan onze kant staan en dit kunnen wij bereiken door diensten van goede kwaliteit te leveren waardoor we tegelijkertijd het sociale welzijn helpen verbeteren.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Het is positief dat de EU onderkent dat er diensten van algemeen belang bestaan en dat dereguleringen hun beperkingen hebben. De burgers moeten er zeker van kunnen zijn dat zij op dezelfde voorwaarden en tegen redelijke vergoedingen kunnen beschikken over diensten van algemeen belang, bijvoorbeeld post, telecommunicatie en vervoer. Daarnaast moet rekening worden gehouden met de gevolgen voor het milieu, de sociale zekerheid en de werkgelegenheid.
Volgens het subsidiariteitsbeginsel moeten de lidstaten beslissen hoe en door wie de diensten worden verricht, het niveau en de kwaliteit bepalen en de regelgevingsprocedure vastleggen.
Daarom hebben wij tegen het verslag gestemd, aangezien wij het voorstel voor EU-wetgeving op dit terrein afwijzen. Uit artikel 7D van het Verdrag van Amsterdam vloeit een dergelijke nieuwe bevoegdheid niet voort.

McCarthy
Ik juich het verslag van mevrouw Billingham over diensten van algemeen belang toe en breng hulde aan de 238 leden van deze Vergadering die gekozen hebben voor een beter lot van de openbare diensten en voor het vaststellen van een minimumniveau van diensten in de gehele Europese Unie.
Mevrouw Billingham heeft - en dat strekt haar tot eer - hard gewerkt om een consensus te bereiken en een verslag op te stellen dat een grote meerderheid verdiende. De christen-democraten en de liberalen hebben de burgers van de Europese Unie in de kou laten staan door hun steun op het laatste nippertje in te trekken en tegen te stemmen.
Het maken van vorderingen op het gebied van minimum EU-normen voor openbare diensten is altijd een langzaam en moeizaam proces geweest. Ik denk dat wij vandaag met onze stem het ergste te boven zijn gekomen. Artikel 7 D dat in het Verdrag van Amsterdam en in dit verslag staat, doet een oproep voor een grotere inzet op het gebied van openbare dienstverlening en dit betekent een historische doorbraak. Een observatorium van openbare diensten dat optreedt namens openbare bedrijven, consumenten, vakbonden en werknemers zal een grote sprong voorwaarts betekenen.
Door de verantwoordelijkheid hiervoor toe te wijzen aan een speciale commissaris, zal het begrip openbare dienstverlening samen met de normen daarvoor in het wetgevende proces van de Commissie vast komen te liggen. Onze eigen Vergadering moet het werk in het verslag-Billingham voortzetten door de bevoegdheid voor de openbare diensten aan een parlementaire commissie toe te wijzen. Wij erkennen en zijn blij met het feit dat de lidstaten zelf de eerste verantwoordelijkheid hebben voor het definiëren van de openbare diensten.
De mensen in Europa zullen ons dankbaar zijn dat wij dit verslag goedkeuren. Ze zullen uiteindelijk beter af zijn als gevolg van ons streven om het basisniveau van openbare diensten betaalbaar en toegankelijk te maken voor iedereen, ongeacht degene die de diensten verschaft.
De rapporteur heeft in al haar besprekingen over de kwestie van de openbare diensten met alle aspecten rekening gehouden. Ik hoop dat de tegenstanders van dit verslag er uiteindelijk mee in zullen stemmen dat dit in het belang is van hun kiezers en dat zij samen zullen gaan werken met mijn fractie om een verbetering teweeg te brengen via het vaststellen van minimumnormen, om beter te presteren ten behoeve van de burgers van Europa, en de idee zullen promoten van een sociaal samenhangend Europa dat niet alleen een interne markt is.
Laat ons niet vergeten dat het sociale hoofdstuk is begonnen als een sociaal handvest, en dat het heel goed mogelijk is dat een handvest voor openbare diensten geleidelijk plaats maakt voor een grotere verbintenis van de Europese Unie om openbare diensten te verschaffen, gebaseerd op een sterkere dialoog tussen werkgevers, werknemers, consumenten en openbare bedrijven.

Rovsing
De Commissie beschouwt de levering van algemene diensten als een vorm van dienstverlening van algemeen belang, die door de overheidsinstanties moet worden aangeboden. Deze diensten hebben vaak een bedrijfsmatig karakter, waardoor in het kader van de vrije markt in heel de Unie dezelfde regels moeten gelden, zoals de commissie economische zaken terecht opmerkt. Deze diensten moeten, nog steeds volgens die commissie, vooral gelden voor de belangrijke netwerkactiviteiten zoals de voorziening van water, elektriciteit, gas, spoorwegen, radio, televisie, telecommunicatie- en postdiensten. Het is daarom positief dat de Commissie en het Europees Parlement het op dit vlak met elkaar eens zijn en daarom ben ik zeer blij dat ik dit verslag kan steunen.

Wibe
Naar aanleiding van de discussie over de doelmatigheid van de diensten van algemeen belang, wil ik erop wijzen dat bij economische doelmatigheid geen rekening wordt gehouden met de kwaliteit en de bescherming van menselijke waarden. Het aantal leraren per kind in school is werkelijk een in de praktijk gebruikt doelmatigheidscriterium. Tegelijkertijd (en omgekeerd evenredig aan het doelmatigheidscriterium) is het echter een kwaliteitscriterium in het onderwijs. Het denken in economische doelmatigheid kan men niet toepassen als het gaat om de kernactiviteiten van de openbare diensten, dat wil zeggen gezondheidszorg, sociale zorg en onderwijs.
(De vergadering wordt om 12.45 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Europese Raad van Luxemburg - Werkzaamheden
van het Luxemburgs voorzitterschap in het afgelopen
halfjaar (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over de verklaring van de Raad betreffende de werkzaamheden van het Luxemburgs voorzitterschap in het afgelopen halfjaar.
Ik zou graag de heer Juncker, eerste minister van Luxemburg en fungerend voorzitter van de Europese Raad, van harte welkom willen heten. Hij volgt heel het debat over de werkzaamheden van het Luxemburgs voorzitterschap en geeft met zijn aanwezigheid een voorbeeld dat navolging verdient. Het is weliswaar niet gebruikelijk dat de Voorzitter zijn eigen mening geeft, maar ik meen de gevoelens van alle collega's te vertolken, indien ik uiting geef aan mijn waardering voor het Luxemburgs voorzitterschap dat over enkele dagen ten einde loopt en dat in velerlei opzichten voorbeeldig was. Premier Juncker en minister van Buitenlandse Zaken Poos, die ons helaas moest verlaten, verdienen mijns inziens de oprechte gelukwensen van het Europees Parlement. Wij zijn hen dankbaar voor hun samenwerkingsgezindheid en voor de wijze waarop zij hun voorzitterschap afsluiten. Luxemburg is een klein land en heeft eens te meer bewezen dat kleine landen wel degelijk in staat zijn het voorzitterschap op succesvolle wijze te vervullen en een belangrijke bijdrage te leveren aan de oplossing van de problemen waar de Europese Unie mee te kampen heeft.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, het fatsoen verbiedt mij uiting te geven aan mijn nationale trots op het Luxemburgse voorzitterschap. Toch heeft het Luxemburgse voorzitterschap eens te meer bewezen dat lidstaten grote inspanningen kunnen doen en zich zeer bekwaam kunnen tonen, ook als ze door hun grootte in een traditioneel nationaal perspectief niet voorbestemd zijn om een internationale rol te spelen. In de loop van de maanden is gebleken dat het Luxemburgse voorzitterschap geen enkele inspanning spaart en daarbij ook succes boekt. Vanochtend heeft iedereen dat erkend.
Ik zou het eerst kort nog eens over de Werkgelegenheidstop willen hebben. Die was het meest vergiftigde geschenk dat men zich kan indenken. De Werkgelegenheidstop was, ondanks de terughoudendheid en onuitgesproken gedachten, een succes. Dat succes is vooral toe te schrijven aan het enthousiasme van het voorzitterschap. Dat moest de kwadratuur van de cirkel vinden. Het moest de nationale bevoegdheid voor de werkgelegenheid respecteren, mocht de budgettaire uitgaven niet doen toenemen en moest toch concrete en kwantificeerbare maatregelen formuleren. Het Luxemburgse voorzitterschap heeft niet alleen vers geld gevonden, maar heeft ook concrete maatregelen kunnen vaststellen, vooral inzake de aanwending van de kredieten die men, met de medewerking van het Europees Parlement, op de begroting van de Europese Unie heeft kunnen vrijmaken. Ik meen dat de Raad er nu eindelijk mee instemt een rechtsgrondslag aan een echt politiek werkgelegenheidsbeleid te geven.
De Top van vorige week heeft verduidelijkt hoe en volgens welke methode de Europese Unie in de komende jaren te werk zal gaan. Ook op dat punt is men er in Luxemburg in geslaagd Europa niet te verdelen en de OostEuropese landen een reëel uitzicht op toetreding te bieden. Vanochtend is voldoende gezegd over de problemen die ons op de uitgestippelde weg nog wachten. Terwijl wij die problemen aanpakken, moeten wij ons volgens mij ook verder beraden op de grenzen en de toekomstige architectuur van de geïntegreerde Europese ruimte. Die ruimte kan niet eeuwig worden uitgebreid. Ik meen dus dat wij, terwijl wij met de Top nieuwe perspectieven openen, ons ook op de toekomstige architectuur van Europa moeten bezinnen.
Ik zou nu kort willen ingaan op de werkzaamheden van het voorzitterschap in een aantal andere belangrijke dossiers. Wat het buitenlandse beleid betreft, heeft het voorzitterschap op vele terreinen een aantal vruchtbare en nuttige initiatieven genomen. Ik wijs vooral op de voortdurende bereidheid tot dialoog en openheid van het Luxemburgse voorzitterschap tegenover het Europees Parlement. De afgevaardigden die aan de bemiddelingsvergaderingen hebben deelgenomen, hebben daaraan herinnerd. Die nieuwe houding is des te belangrijker daar de hervormingen van het Verdrag van Amsterdam op het gebied van de medebeslissing een frequente wisselwerking tussen de Raad en het Parlement zullen vergen om resultaten te kunnen bereiken.
Voorts merk ik op dat het Europees Parlement op de weg naar de euro, dankzij een goede verstandhouding met de Raad, in het bijzonder tijdens het lange weekend van 1 en 2 mei, zijn eigen rol heeft gekregen. Men heeft overigens al gezegd dat het Luxemburgse voorzitterschap in het kader van de derde pijler op een nochtans grotendeels intergouvernementeel terrein een nieuwe mogelijkheid tot samenwerking met het Europees Parlement heeft geopend.
Mijnheer de Voorzitter, het Luxemburgse voorzitterschap heeft in een groot aantal dossiers belangrijk werk verricht en akkoorden kunnen bereiken. Ik denk in het bijzonder aan de fiscaliteit, waar het voorzitterschap een echte doorbraak heeft bereikt.
Mijnheer de Voorzitter, het Luxemburgse voorzitterschap heeft laten zien dat het land dat het voorzitterschap bekleedt er het best aan doet niet angstvallig voor zijn eigen belangen te waken, maar zich ten dienste van de anderen te stellen en een positieve en actieve houding ten aanzien van het Europese bouwwerk aan te nemen. Ik vind dat de Luxemburgse en de Europese publieke opinie die boodschap moeten horen. Laten wij deze historische les nooit vergeten.

De Voorzitter
Ik dank de heer Fayot. U heeft veel waars gezegd. Ik moet bekennen dat ik u uw spreektijd ruimschoots heb laten overschrijden als blijk van waardering voor het zeer regelmatige werk dat u hier verricht.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat ik er dankzij mijn activiteiten misschien nog één of twee seconden bij kan verdienen.
Het is nog geen negen jaar geleden, en toch is het een wereld van verschil: op 1 augustus 1989 werd aan de Oostenrijks-Hongaarse grens de eerste bres geslagen in het toenmalige IJzeren Gordijn. Enkele maanden later begon met de opening van de Brandenburger Tor de val van het Oostblok en ontstonden tevens vrije, soevereine en democratische staten die nu terecht hun positie als kandidaat voor het lidmaatschap van de Unie hebben opgeëist.
De Unie gaat deze historische uitdaging aan. De uitbreiding naar het oosten belooft werkelijk een enorme politieke en economische winst op te leveren voor ons allen. Winst op het gebied van de veiligheid, en waar het gaat om de externe veiligheid meen ik daarvoor geen verdere motieven te hoeven aanvoeren. Aan de winst op het gebied van interne veiligheid moeten we werken. Deze uitbreiding naar het oosten gaat gepaard met nieuwe economische kansen, en je zou daarom mogen verwachten dat er in Europa instemming, ja zelfs enthousiasme voor bestaat. Daarvan is niets of nauwelijks iets te merken. In werkelijkheid overheersen gevoelens van scepsis en angst.
Zelfs in mijn eigen land Oostenrijk, dat voor het eerst sinds lange tijd weer opschuift van de rand naar het centrum, zijn veel mensen bang voor de ongecontroleerde instroom van goedkope arbeidskrachten en goedkope landbouwproducten. In andere delen van de Unie is men ongerust over de middelen uit de structuur- en cohesiefondsen. In deze situatie moeten wij alle betrokkenen duidelijk maken dat er niets te vrezen valt. In elk geval niet wanneer wij met ons allen de kansen die de uitbreiding biedt, benutten en evenmin wanneer wij ook, voor zover dat noodzakelijk is en waar dat gerechtvaardigd is, zorgvuldig op basis van onderhandelingsresultaten, met passende, wettelijk geregelde overgangsmaatregelen en in individuele gevallen desnoods ook met gerichte steunmaatregelen, zorgen dat niemand de dupe wordt.
Een laatste woord als felicitatie aan de Luxemburgers. Zij hebben getoond - dat is vandaag al eerder gezegd - dat een klein land heel veel tot Europa kan bijdragen. Ik hoop dat Oostenrijk, dat als volgende uit de kring van kleine en middelgrote lidstaten volgend jaar herfst het voorzitterschap op zich zal nemen, zich net zo goed van zijn taak zal kwijten als Luxemburg.
(Applaus)
Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, net als de vorige spreker zal ik wachten tot ik klaar ben met mijn bijdrage voordat ik u hulde ga brengen, maar ik zeg nu al dat ik het zal doen.
In de tussentijd wil ik in elk geval enkele zeer welgemeende woorden van dank en mijn gelukwensen tot het Luxemburgse voorzitterschap richten. Goed gedaan, we zijn trots op jullie! Niet louter omdat jullie Luxemburg zijn, maar omdat jullie een klein land zijn en aan jullie voorgangers en aan degenen die direct na jullie aan de beurt zijn, duidelijk hebt laten zien hoe je een goed stuk werk levert. Jullie hebben aan dit Parlement een agenda voorgelegd en die op een bekwame en vastberaden manier gevolgd, met gevoel voor diplomatie en soms gedecideerd als zulks nodig was om jullie doelstellingen te verwezenlijken. Goed gedaan! Wij zijn trots op jullie en hopelijk zullen anderen er wat van opsteken.
De Top was een belangrijke stap vooruit in de verdere ontwikkeling van de Europese Unie. Dat is met name zo in de context van de aanstaande uitbreidingsgolf, een gebeuren dat de Unie aanzienlijk zal veranderen en dat ervoor zal zorgen dat de Europese Unie van de volgende eeuw qua configuratie helemaal anders zal zijn dan de Unie van de jaren negentig. Het is ook van grote symbolische waarde aangezien er veel landen bij zijn uit het vroegere Oostblok. Het besluit om onderhandelingen te starten met Polen, Estland, de Tsjechische Republiek, Hongarije en Slovenië is daadwerkelijk een historisch besluit. Meer dan wat ook markeert dit het einde van de koude oorlog en de overbrugging van de kloven die gedurende een groot gedeelte van deze eeuw in Europa hebben bestaan. Alleen al om deze reden geeft de Top reden tot grote tevredenheid en is het de culminatie van jarenlange arbeid.
Ierland heeft de nieuwe kandidaat-landen heel wat te bieden omdat het als toonbeeld kan fungeren voor wat er met EU-geld en EU-beleidsmaatregelen bereikt kan worden. Zelf kijk ik uit naar de totstandkoming van nieuwe en meer diepgaande betrekkingen tussen de kandidaat-landen en Ierland, met name op het gebied van handel en toerisme.
De uitbreiding is ook van essentieel belang voor de ontwikkeling op lange termijn van de Europese Unie zelf. Maar deze uitbreiding moet gestructureerd en in een gestaag tempo plaatsvinden, in het belang van zowel de Unie als de kandidaat-landen. Er zijn duidelijke implicaties voor het besluitvormingsproces van de Unie en voor de vorm en omvang van de begroting. Betreffende de begroting ben ik blij met het besluit van de Top om de uitvoerige onderhandelingen die nog moeten gaan plaatsvinden over de begroting voor de periode 2000-2006, niet uit te hollen. Maar ik ben er niet ten volle van overtuigd dat het begrotingsplafond voor de uitgaven zoals dit momenteel is vastgesteld, wel zo praktisch is. Als we enerzijds tegemoet moeten komen aan de vereisten die de uitbreiding met zich meebrengt, en anderzijds aan de noodzaak voor financiële overgangsregelingen voor de bestaande lidstaten, dan is het goed mogelijk dat er een grotere budgettaire flexibiliteit nodig is.
Dank u, fungerend voorzitter van de Raad, en dank u, Luxemburg. Laat ons hopen dat alles goed zal gaan met het nieuwe voorzitterschap dat weldra van start gaat.

De Voorzitter
Collega's, u heeft allemaal geprobeerd gebruik te maken van bepaalde gunsten die ik de heer Fayot heb verleend. Sommige van die gunsten kan ik u gewoon niet weigeren aangezien u ze waarschijnlijk volledig verdient.

Wolf
Mijnheer Juncker, u hebt gelijk als u zegt dat het de belangrijkste beslissing van de Top is geweest, de euro niet uit te stellen. Dat heeft echter consequenties. Ook intelligentie, bedachtzaamheid en onvermoeid engagement moeten zich laten toetsen aan de eisen die gelden voor de invoering van de euro. Als tegenwicht, tegenhanger, hebben we een efficiënt, gezamenlijk gecoördineerd beleid tegen de massale werkeloosheid nodig. Je zou kunnen zeggen dat men in Essen de lippen heeft getuit, terwijl men in Luxemburg tenminste heeft proberen te fluiten. Een eerste keer proefdraaien is misschien nuttig, maar is niet voldoende om vat te krijgen op het probleem. De doelstellingen bevatten nog te veel achterdeurtjes. Dat weet u ook.
Ten tweede: met betrekking tot de integratie van de Europese Centrale Bank en de Euro-X heeft men echt de zachtst mogelijke vorm gevonden: een informele, vage taakomschrijving en een onduidelijke afgrenzing naar wie er niet meedoen.
Ten derde: met betrekking tot de harmonisatie van de belastingen is het in hoge mate gebleven bij het voornemen. Zelfs de gedragscode bevat zo veel uitzonderingsverklaringen als een Zwitserse kaas gaten heeft, waardoor er nog veel werk overblijft. Laten we onszelf niets wijsmaken. Gramsci heeft gezegd dat we het optimisme van de wil nodig hebben om iets te doen. Maar we hebben ook het pessimisme van het intellect nodig. Er moet nog heel veel, echt heel veel worden gedaan. De startlijn en de route zijn echter aangegeven, en dat is zonder twijfel te danken aan het Luxemburgse voorzitterschap. Wanneer wij in Duitsland ook nog een politieke koerswijziging kunnen bereiken, dan kunnen wij in Europa waarschijnlijk leren daadwerkelijk samen een juiste richting op te gaan die productiever is en beter voor de werkgelegenheid.

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, we hebben heel wat gehoord over hoe de toekomst van de Unie er in de komende maanden uit zal zien en over de dingen die Luxemburg heeft gedaan om de Unie daarop voor te bereiden.
Maar de voorbije zes maanden zijn voor de mensen die ik vertegenwoordig tragisch geweest. De landbouwgemeenschap in Noord-Ierland, die de basis vormt van de economie van het land, staat op de rand van een volledige en absolute ineenstorting. Een van mijn collega's, de heer Hume, zei onlangs in een toespraak over Noord-Ierland: " We staan hier voor een periode die alleen te vergelijken is met de Ierse hongersnood" . En zo ernstig is het inderdaad.
Dit heeft kunnen gebeuren omdat de landbouwers en de toeleveringsbedrijven van de landbouwindustrie in NoordIerland de voorbije zes maanden gediscrimineerd zijn. De gezondheidsnormen voor rundvlees en de normen voor naspeurbaarheid die in Noord-Ierland gelden, worden in Europa nergens anders gehanteerd en toch heeft Europa de markt voor hun producten gesloten.
Ik moet tot mijn grote spijt opmerken dat deze ramp vermeden had kunnen worden als de Commissie en de Raad in de voorbije zes maanden een veel grotere vastberadenheid aan de dag hadden gelegd. Ik vertrouw erop dat iets in de laatste dagen van het Luxemburgse voorzitterschap dit zal helpen oplossen.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik sluit mij aan bij de rij van mensen die het afgelopen voorzitterschap hebben gefeliciteerd met zijn werk dat op veel gebieden succesvol is geweest. Op het terrein van het werkgelegenheidsbeleid moet het worden gemeten aan wat er eerder heeft plaatsgevonden.
Ik wil me concentreren op enkele punten van het buitenlands beleid: Turkije, het Midden-Oosten en - als de tijd dat nog toelaat - ook Joegoslavië of het voormalige Joegoslavië. De voorzitter van de Raad heeft intensief getracht om met Turkije overeenstemming te bereiken over de vraag hoe het belangrijke toenaderingsproces tussen de Europese Unie en Turkije kan verlopen. De voorzitter van de Raad heeft enkele woorden in de openbaarheid gebruikt die zouden kunnen worden beschouwd als ondiplomatiek of als eerlijk, net hoe men tegen de dingen aankijkt. Ik sta daar niet zo kritisch of sceptisch tegenover, want ik ben van mening dat we nu in een fase zijn beland dat we openhartig en eerlijk met Turkije moeten praten. Als er punten van voorbehoud bestaan - en wel gefundeerd - laten we daar dan openhartig over zijn. Ik heb mij ook in deze Vergaderzaal kritisch geuit ten opzichte van een besluit of aanbeveling van christen-democratische partijen waar het ging om de relatie met Turkije, die was gebaseerd op verschillen op het punt van godsdienst. Maar over mensenrechten, over hoe men zich opstelt ten opzichte van zijn buren en of men conflicten aangaat of niet, daarover bestaan diepgaande meningsverschillen die de politieke krachten in dit Huis overstijgen; maar tegelijk is er ook de vaste wil om met Turkije in gesprek te komen. Ik wil nog een keer luid en duidelijk stellen, ook aan het adres van Turkije: in Luxemburg is de deur niet gesloten maar is de deur opengedaan. Maar ook tegenover vrienden moet men kritisch zijn als er aanleiding bestaat voor kritische opmerkingen. Nu gaat het erom, te zien of we met concrete afspraken iets kunnen bereiken.
Met betrekking tot het Midden-Oosten bent u eveneens heel actief geweest. Ik heb de gelegenheid gehad, zo te zeggen in het voetspoor van het voorzitterschap van de Raad, om Israël, Palestina, Jordanië en Syrië te bezoeken. Ik heb gezien dat hier zeer goede aanzetten zijn gegeven. De Arabische wereld vraagt duidelijk veel meer van Europa dan wij momenteel kunnen bieden. Gelukkig gaat het niet meer in concurrentie met de VS, maar in volstrekt goede samenwerking, waarbij we altijd als een krachtige - soms zeer wel ook zelfstandige - partner optreden; maar ook hier is heel veel gebeurd. Datzelfde geldt ten opzichte van Joegoslavië. Ik hoop dat wij voortbouwend op uw voorwerk onder het Britse voorzitterschap nog meer vooruitgang zullen boeken. We moeten duidelijk laten zien dat wij achter Dayton staan, dat wij erop staan dat oorlogsmisdaden worden vervolgd, dat er echte vrede, echte samenwerking volgt.
Tot slot nogmaals mijn felicitatie aan het Luxemburgse voorzitterschap. Het is al gezegd: in de tweede helft van 1998 zal Oostenrijk het voorzitterschap overnemen. Net als Luxemburg zijn wij een klein land. Maar er is nog iets waarin Luxemburg op de eerste en Oostenrijk op de tweede plaats als voorbeeld kunnen dienen: de lage werkeloosheid. Ik hoop dat de Europese Unie met haar werkloosheidscijfers spoedig het gemiddelde van Luxemburg en Oostenrijk bereikt.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, onder de energieke en fantasierijke leiding van Luxemburg is in de sector intracommunautaire en juridische zaken goede en opmerkelijke vooruitgang geboekt op vele afzonderlijke terreinen, van de aanpak van de georganiseerde criminaliteit tot de betekening van documenten in burgerlijke en handelszaken. Nu moeten deze individuele stappen worden samengevoegd tot een totaalconcept. De Europese juridische ruimte moet gaan samenvallen met de Europese Economische Ruimte. Wij zijn eraan gewend geraakt dat wij bij ons economisch handelen de gehele interne markt kunnen bestrijken. De juridische instrumenten die het economisch handelen beschermen worden nog steeds geblokkeerd door nationale binnengrenzen. Daarom moeten wij er nu voor zorgen dat overal waar handel kan worden gedreven in het gehele gebied van de Unie, er tevens juridische bescherming is die geldt voor de gehele Unie. Daarvoor hebben we een overtuigend totaalconcept nodig waarin niet de nationale rechtsstelsels communautair worden toegepast, maar waarin op die terreinen communautaire juridische instrumenten aanwezig zijn, waar handel in de gehele Unie mogelijk is. De komende tijd moet dat in het middelpunt staan van de werkzaamheden in de sectoren juridische en intracommunautaire zaken.
Staat u mij toe nog een opmerking terzijde te maken, mijnheer de voorzitter van de Raad: als het klopt dat er geheime gegevens uit de Schengen-computer zijn verkocht aan de georganiseerde misdaad, zoals in de Neue Zürcher Zeitung stond, dan is dat een ongehoord schandaal dat niet zonder consequenties zou mogen blijven, zowel voor het veiligheidssysteem als voor de verantwoordelijke personen, en ik vind het zonder meer wenselijk als de voorzitter van de Raad deze zaak op zich zou nemen, ook al is de Unie tot nog toe niet bevoegd voor Schengen als geheel.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde een opmerking maken over de uitbreiding en met name over het vraagstuk Turkije. Ook ik was diep onder de indruk van het Luxemburgs voorzitterschap en het persoonlijk optreden van eerste minister Juncker. Hij heeft bewezen dat in de politiek deugdzaamheid en waardigheid wel degelijk samen kunnen gaan met inschikkelijkheid en soepelheid.
Wat zal er echter na het besluit van de Top van Luxemburg gebeuren?. Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat bepaalde, reeds verworven zaken niet teloor gaan? Dat is de vraag.
De eerste voorwaarde is dat het Brits voorzitterschap gevolg geeft aan de besluiten van Luxemburg. De besluiten betreffende Turkije waren niet het resultaat van een veto. Integendeel, men kan zelfs zeggen dat er nooit eerder in het verleden zoveel eensgezindheid was bij de besluiten inzake Turkije.
Ten tweede moet de Europese Unie bij vraagstukken die haar zelf aangaan zich absoluut het recht voorbehouden het beleid te volgen dat zij goed acht. Zij hoeft niet het hoofd te buigen voor de wensen van de Verenigde Staten. Daar zagen wij gisteren nog een staaltje van tijdens de vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken van de NAVO. Mevrouw Albright noemde de Europese Unie zo ongeveer de bananenrepubliek van de Verenigde Staten.
Ten derde mag de Europese Unie niet door de knieën gaan - en dat moet haar toch lukken - voor de belachelijke dreigementen van Turkije. Turkije komt aandragen met argumenten zoals de 2, 5 miljard dollar voor vliegtuigorders tot het jaar 2000, de 3 à 4 miljard dollar voor privatisering van de energiesector en de 150 miljard dollar voor wapenbestellingen in de komende twintig jaar. Mijns inziens dient de Europese Unie een duidelijke en standvastige houding aan te nemen en het hoofd koel te houden, met name wanneer zij geconfronteerd wordt met dergelijke provocerende uitlatingen als die van minister Tselembi, die dreigt met een boycot van Europese bedrijven, met uitzondering echter van de Britse bedrijven - van het land dus dat het voorzitterschap overneemt -, de Franse en de Italiaanse bedrijven.
Als aan deze voorwaarden wordt voldaan, zal ook Turkije vroeg of laat de deur kunnen openen die de Europese Unie voor hem op een kier heeft gezet. Voor het echter zover is, moet Turkije bepaalde stappen zetten op de weg naar een oplossing van de kwestie Cyprus, naar eerbiediging van het volkenrecht en de rechten van de mens en naar een vreedzame regeling van het vraagstuk van de Koerden.

van Velzen, Wim
Voorzitter, zoals altijd bij de beoordeling van de resultaten van de Raad is het weer een kwestie van plussen en minnen. Ik denk dat het resultaat het best is samengevat door een collega van mij die zei: het is minder dan gehoopt maar beter dan verwacht. Dat geeft ook mijn gevoel wel weer. Erg positief vind ik dat het mechanisme dat ook in feite leidt tot de coördinatie of de disciplinering als u dat wilt van de EMU nu ook ingeschreven is voor de werkgelegenheid. Ik heb de sterke indruk dat nog een heleboel mensen op het niveau van de lidstaten nog niet helemaal in de gaten hebben wat dat in de toekomst gaat en moet betekenen.
Er zijn een aantal positieve zaken, maar het zal de minister-president niet verwonderen dat ik in elk geval teleurgesteld ben om wat op het gebied van de belastingen is gebeurd. Ik verwijt hem dat niet. Ik ken de weerstanden, maar om belastingen hetzij te verschuiven naar onderzoeken op nationaal niveau terwijl we weten dat we in feite in een soort prisoner's dilemma niet durven te bewegen omdat een concurrerende collegalidstaat er dan met de buit van door gaat of het versturen van de opdracht naar ECOFIN waar uiteindelijk met unanimiteit besloten moet worden, geven mij niet ontzettend veel enthousiasme voor de toekomst, vooral omdat ik weet dat als er één negatieve factor is geweest in de voorbereiding van de Top het wel ECOFIN is geweest. Ik kom op dat onderwerp overigens terug.
Het belangrijkste lijkt mij bij het naar mijn mening zeer te waarderen voorzitterschap en het resultaat dat ze hebben geleverd om te kijken naar de follow up . Wat betekent het voor de toekomst? Naar mijn mening zijn er hele belangrijke nieuwe kansen gegeven voor de komende jaren, maar dan dienen wij ons wel, en dan bedoel ik wij op het niveau van de Raad, de Commissie en het Parlement, vast te bijten in het zwaar bevochten resultaat. Want het resultaat mogen we dan als een stap vooruit zien, er zijn regeringsleiders die de Top verlieten, hun eigen land betraden en toen spraken: we kunnen dus gewoon doorgaan met wat we al deden. Kijk, als dat de mentaliteit is bij een deel van de mensen op het niveau van de lidstaten, dan is er nog ontzettend veel te doen. Ik denk dat we daar ook buitengewoon alert en actief in moeten zijn.
Ik ben uiteraard teleurgesteld over het feit dat de sociale BTW, zoals ik hem maar noem, niet is geaccepteerd. Niet omdat dat een stokpaardje is van Nederland, maar omdat ik het eigenlijk belachelijk vind dat andere lidstaten een lidstaat verbieden om daar experimenten mee op te starten. Ik begrijp volstrekt niet wat het is in de Raad dat men die mogelijkheid heeft willen blokkeren. Ik vraag aan de minister-president of ik de tekst ook zo mag interpreteren dat Nederland eigenlijk best proefondervindelijk mag gaan uitzoeken waar de ruimte ligt, dus wel degelijk experimenten zou kunnen gaan starten.
Belangrijk voor de toekomst lijkt mij het onderwerp van de economische coördinatie. De balans die ingebracht is in het werkgelegenheidshoofdstuk, in de resultaten van Luxemburg, wordt die ook in de praktijk gebracht? Ik heb daar een grote zorg over. Ik merk dat mensen denken dat die coördinatie, die balans moet worden ingebracht via de ECOFIN. Dat vind ik gewoon belachelijk. Dat is tot op heden niet het instituut geweest dat zo vanzelfsprekend een balans met werkgelegenheid tot stand bracht. Ik maak me ook zorgen wat het komend voorzitterschap betreft, want in verschillende contacten die ik heb gehad, merk ik dat daar nog ontzettend veel zending betracht moet worden, dat men daar ook de indruk heeft dat coördinatie een beter functioneren van ECOFIN is. Ik zou dat buitengewoon armzalig vinden en volstrekt niet in lijn met het Verdrag van Amsterdam.
Kort en goed, de Top van Luxemburg was een begin, een heel belangrijk begin. De resultaten zijn buitengewoon belangrijk. Maar het was slechts een begin. Er moet nog verschrikkelijk veel nader in de grondverf worden gezet, er moet een heleboel worden gedaan om het woord flexibiliteit nu eindelijk eens een keer te verpakken in werkelijke zekerheid. Er moet een heleboel worden gedaan op het gebied van de belasting enzovoort.
Maar ik wil afsluiten met nog eenmaal - het is bijna vervelend - waardering voor het voorzitterschap uit te spreken, want ik ben ervan overtuigd dat als het niet zo hard en stevig was ingezet door Jean-Claude Juncker als is gebeurd wij nu een heel ander resultaat hadden besproken. Wat dat betreft mijn dank.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, 21 november 1997 is een opmerkelijke datum. De regeringsleiders hebben het klaargespeeld op een topconferentie af te zien van grote woorden en zijn gekomen tot concrete beslissingen. Daarbij bleef de subsidiariteit gehandhaafd. Voorzitter van de Raad Juncker heeft terecht opgemerkt: " Wij lijden allemaal aan dezelfde ziekte, maar we hebben niet per se dezelfde medicijn nodig" . In Luxemburg werden de aanzetten tot de gemeenschappelijke werkgelegenheidsstrategie van inhoud voorzien, waartoe de Top van Essen had besloten. Wat de burgers van Europa het meest na aan het hart ligt, is nu ook het belangrijkste thema van de regeringsleiders, te weten de bestrijding van de werkeloosheid.
De belangrijke inzichten van onze debatten in het Europees Parlement met een zeer geëngageerde voorzitter van de Raad zijn overgenomen. Jongeren onder 25 jaar en langdurig werklozen krijgen de mogelijkheid geboden van om- en bijscholing, studie- en arbeidsplaatsen gedurende respectievelijk een half jaar en een jaar. Kleine en middelgrote ondernemingen worden door de Europese Investeringsbank actief gesteund. Er vinden herschikkingen van begrotingsmiddelen plaats, waarbij ons Parlement een voortrekkersrol heeft vervuld. Luxemburg is ook een afwijzing aan het adres van utopisten die met aanvullende miljardenprogramma's op Europees vlak de problemen dachten te kunnen oplossen. Wie beweert dat dit kan worden gefinancierd, wil de burgers iets wijsmaken. Het is ook een draai om de oren van degenen die in Duitsland in advertenties hebben beweerd dat de bondskanselier de zaak zou blokkeren. Integendeel. Hier heeft iemand zijn grote invloed benut om te komen tot eenstemmigheid voor resultaten die kunnen worden overgenomen. Daarom ook zal collega Wolf ongelijk krijgen met zijn hoop op een regeringswisseling in mijn land. De heer Wolf heeft zich vaak vergist, de Duitse bondskanselier meestal niet!
Terug naar Luxemburg. Jean-Claude Juncker heeft duidelijk gemaakt dat twee plus twee vijf is. De reden is dat er een Europese meerwaarde bestaat, en wel door middel van coördinatie, modelprojecten en een steeds intensievere uitwisseling van ervaringen. De toekomstige jaarlijkse balans van de nationale acties op grond van Europese richtlijnen heeft alles mee om als groepsdynamisch proces een succes te worden. De Werkgelegenheidstop laat zien dat de medaille van Europa niet slechts die ene kant heeft, de economische, maar net zo goed de andere, de sociale. Gefeliciteerd, Jean-Claude Juncker!

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Voorzitter van de Raad, het feit dat de Europese integratie zich verder in een slakkengang zal voltrekken, doet niets af aan het positieve profiel van het Luxemburgse voorzitterschap. Want zoals een Duitse schrijver eens zei: " Een slak betekent vooruitgang, het dier beweegt, en het gaat vooruit." Daarom kan worden gezegd dat bij de fiscale samenwerking, bij het werkgelegenheidsbeleid, echt de eerste stappen zijn gezet die de Europese burgers meer het gevoel geven dat men hen begrijpt op het Europese vlak waar de besluiten worden genomen. Ik denk dat dit Luxemburgse voorzitterschap heel duidelijk heeft aangetoond dat bij een voorzitterschap juist ook hoort dat verantwoordelijkheid en leiderskwaliteit worden aanvaard. Dit moet vooral worden benadrukt met betrekking tot de Economische en Monetaire Unie.
Het is zeker zo dat steeds met klem moet worden vastgehouden aan 1 januari 1999 als aanvangsdatum voor de Monetaire Unie. Maar er moet ook huiswerk worden gemaakt. Het voorzitterschap van de Raad moet van mij aannemen dat dit Europees Parlement zijn huiswerk altijd vlot heeft gemaakt. Maar het zou een goede zaak zijn als alle regeringsleiders en met name alle ministers van Financiën van de EU in hun verklaringen, hun toezeggingen en boodschappen duidelijke taal zouden spreken waar het de politieke verantwoordelijkheid betreft. Ik betreur het buitengewoon dat het Luxemburgse voorzitterschap niet heeft kunnen afsluiten met nog twee positieve resultaten. Ik doel hier op een duidelijk beslissing over het voorzitterschap van de Europese Centrale Bank. Ik vind dat de manier waarop de discussie over personen wordt gevoerd, de geloofwaardigheid van de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank op termijn geen goed doet, en ik zou willen dat er voor het einde van het jaar misschien toch nog een oplossing komt, bij wijze van spreken als kerstcadeau voor de monetaire vrede.
Maar ik denk ook dat het belangrijk is dat er juist op het punt van de Monetaire Unie niet alleen maar tussenoplossingen voor de Euro-X-Raad worden gevonden, maar dat er ook een duidelijke uitspraak wordt gedaan over de vraag wie welke verantwoordelijkheid draagt voor complexe macro-economische beslissingen. Hiervoor kunnen we niet alleen de Europese ministers van Financiën, de nationale Centrale Banken en zelfs de Europese Centrale Bank verantwoordelijk stellen; vanuit het gezichtspunt van het Parlement zou ik echter heel duidelijk willen stellen dat er een drieklank dient te zijn tussen de Raad, het Europees Parlement en de Commissie over de verantwoordelijkheid voor de richtlijnen, zowel wat betreft het economisch beleid als wat betreft het werkgelegenheidsbeleid. Er is op dit punt echt een bundeling van krachten nodig. Wij hebben geen behoefte aan verschillende richtingen, om te zorgen dat de lidstaten, die natuurlijk verantwoordelijk blijven voor het economische beleid en het werkgelegenheidsbeleid, een meerwaarde tot stand brengen, en in geen geval aan coördinatie van nationaal beleid.
Daarom blijf ik bij mijn standpunt dat de oproep van dit Europees Parlement om te komen tot interinstitutionele afspraken over de uitwerking van de richtlijnen voor het economisch beleid voor de Europese Unie en haar lidstaten, overeind blijft, ook voor het komende voorzitterschap van de Raad.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, als u nadat dit voorzitterschap is afgelopen, er misschien toe zou willen bijdragen dat het Economisch en Financieel Comité van de Europese Unie niet alleen maar argumenten naar voren brengt op grond van monetaire en financiële aspecten, maar door zijn samenstelling ook de economische beleidsargumenten in zijn overwegingen kan meenemen, dan zou dat zeker alsnog een verbetering zijn die waardering verdient.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, toen wij hier in juli het programma van het Luxemburgse voorzitterschap bespraken, heb ik uw aandacht gevestigd op wat het voorzitterschap op het gebied van de belastingharmonisatie wilde doen om aan alle ongezonde belastingconcurrentie een einde te maken. Ik heb toen gezegd dat de algemene aanpak van de heer Juncker de goede was. Die aanpak is overigens de enig haalbare gebleken. Zoals gebruikelijk hebben ook nu sommigen mijn land in dit dossier kwade bedoelingen willen toedichten.
Zoals met de harmonisering van de indirecte belastingen in 1991 heeft het Luxemburgse voorzitterschap op het gebied van de harmonisering van de directe belastingen een historische doorbraak bereikt. Toch wijs ik erop dat er geen richtlijn over de belastingen op spaargelden mag komen als niet tegelijkertijd ook een richtlijn wordt uitgevaardigd betreffende de belastingen op de ondernemingen. Voorts mag men de loyale belastingconcurrentie in de Europese Unie niet verhinderen, moet men de internationale concurrentiepositie van de Europese financiële markten vrijwaren en mag men niet vergeten dat deze operatie alleen mag dienen om de reële distorsies te beperken die de interne markt daadwerkelijk verstoren.
Jean de La Fontaine heeft in een van zijn fabels geschreven dat je vaak iemand nodig hebt die kleiner is dan jij. Zonder het Luxemburgse voorzitterschap te willen bewieroken, wat onkies zou zijn en niet bij de spreekwoordelijke bescheidenheid van onze premier zou passen, meen ik toch te mogen zeggen dat dit voorzitterschap heeft bewezen dat La Fontaine altijd gelijk heeft.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik het Luxemburgse voorzitterschap graag gelukwensen met zijn efficiënte leiderschap. Ik zou willen dat het Europees Parlement een aantal van dezelfde kwaliteiten aan de dag legde, zodat we dit debat als een samenhangend geheel konden organiseren in plaats van in stukjes en beetjes.
Vanochtend heeft de heer Poos uitvoerig verslag uitgebracht over de activiteiten van het Luxemburgse voorzitterschap. Ik zou op een punt de nadruk willen leggen, namelijk op het belang van het EU-beleid naar Oekraïne toe. Er is in Oekraïne een zeer ernstige situatie aan het ontstaan en de steun van de Europese Unie is van enorm groot belang. Maar wij moeten de Oekraïense autoriteiten zeggen dat zij hun lot uiteindelijk zelf in handen hebben en dat zij vaart moeten zetten achter hun economische hervormingen, zodat het land interessant wordt voor particuliere investeringen die hun economie zullen aanzwengelen.
Betreffende de belangrijkste kwestie van de uitbreiding was het zeer belangrijk dat men op de Top tot de conclusie kwam dat dit een alomvattend proces dient te zijn met een enkel kader, maar dat wij tegelijkertijd moeten erkennen dat ieder land op zijn eigen verdiensten beoordeeld dient te worden. Daarom steun ik de conclusie dat wij de onderhandelingen met de zes genoemde landen zo spoedig mogelijk voort moeten zetten. We mogen niet toestaan dat landen die grote vaart hebben gezet achter hun hervormingsproces - en die een zeer pijnlijk proces hebben doorgemaakt - opgehouden worden door landen die dit proces halfslachtiger hebben benaderd. Ook moeten we het deze landen goed duidelijk maken dat het feit dat zij aan de onderhandelingstafel zijn toegelaten, niet garandeert dat zij tot de Europese Unie kunnen toetreden. Met het oog op het artikel in de Financial Times vandaag, moeten we dat misschien vooral wel aan Polen laten weten.
Ook moeten we er duidelijk over zijn dat elk land dat de juiste soort vooruitgang maakt, het recht moet krijgen om zo spoedig mogelijk deel te nemen aan de uitbreidingsonderhandelingen.
Ik ben bijzonder blij met de resolutie tot instelling van de Europese conferentie en waarin de inhoud uiteengezet wordt. De Europese conferentie zou een krachtige stimulans kunnen zijn voor het uitdiepen en uitbreiden van de politieke dialoog en voor de samenwerking op het gehele Europese continent. Dat zal van groot belang zijn zolang de uitbreidingsonderhandelingen parallel plaatsvinden.
Zondagavond werd ik opgebeld door de World Service van de BBC die wilde dat ik iets zei over het standpunt van de Turkse regering. De uitspraken van de Turkse regering naar aanleiding van de Top waren zo extreem dat ik er werkelijk bezorgd over was dat er iets flink was misgelopen op de Top. Maar na lezing van de conclusies bleek duidelijk dat wij eigenlijk heel positief zijn geweest ten overstaan van Turkije. Daarom kan ik die verklaringen van de Turkse regering maar niet begrijpen. Misschien komt het omdat de Amerikanen ze ideeën hebben gegeven die verder reiken dat wat de Europese Unie kan bieden - omdat Amerikanen altijd maar geloven dat wij Turkije als lid kunnen toelaten - of misschien is hun binnenlandse situatie de aanleiding. Hoe dan ook, we hebben de Turkse regering de jongste tijd heel wat horen spreken over hun rechten, maar nooit over hun plichten. Het lidmaatschap van de Europese Unie brengt rechten maar ook verplichtingen met zich mee. We moeten de Turkse regering die boodschap heel duidelijk overbrengen. Maar we moeten ze ook laten weten dat wij het geweldig zouden vinden als ze tot de Europese Unie zouden toetreden omdat wij hun positie binnen Europa erkennen.
Dit is een belangrijk proces. Laat ons niet vergeten dat het uiteindelijk de instemming moet hebben van de mensen van de Europese Unie en van de kandidaat-landen. Daarom moeten de oplossingen die wij voor de problemen zoeken voor de mensen in Europa realistisch en aanvaardbaar zijn.

Lambrias
Mijnheer de Voorzitter, na de werkelijk historische Top van Luxemburg waarin de heer Juncker een zeer creatieve, zeer lovenswaardige rol heeft vervuld, is hoop gerezen in tweeërlei opzicht.
Ten eerste zal Turkije moeten inzien dat, ondanks zijn slechte gedrag van de laatste jaren en zijn woedende uitlatingen en reacties op de besluiten van de Vijftien van eergisteren, hem een plaats in Europa niet ontzegd wordt en dat het aan zijn eigen daden en nalatigheden te wijten is dat sedert 1963 geen verbetering heeft plaatsgevonden in zijn betrekkingen met de Gemeenschap. Ten tweede bestaat nu de hoop dat heel Cyprus binnenkort volledig lid zal worden van de Europese Unie. Daar heeft Cyprus, zoals ook voorzitter Santer zei, recht op. Ook zal dit eiland dan eindelijk ophouden de gegijzelde te zijn van het land dat zijn grondgebied is binnengevallen.
Nu heeft Turkije de gelegenheid aan te tonen dat het een Europees land is en geen land dat, zodra het zich op de teentjes getrapt voelt, zijn toevlucht zoekt bij de Amerikanen of de Russen. Nu zal Turkije kunnen laten zien dat het niet alleen in staat is gebruik te maken van hetgeen Europa hem biedt, maar tevens de mogelijkheid heeft zijn eigen burgers een rechtsstaat te garanderen.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat wij bij de aanvang van elk halfjaar waarin een nieuw voorzitterschap van de Raad aantreedt twee grote gevaren moeten trachten te vermijden. Het eerste gevaar betreft de gedachte, dat in zo'n korte tijd alle problemen waarvoor de Europese Unie zich gesteld ziet tot een oplossing gebracht kunnen worden. Het tweede gevaar betreft de onbalans die dreigt op te treden als gevolg van het permanente touwtrekken tussen enerzijds de legitieme nationale belangen en anderzijds de gemeenschappelijke belangen, welke laatste essentieel zijn voor de verdere ontwikkeling en het functioneren van de Europese Unie. Wat naar mijn mening de taak is van het fungerend voorzitterschap van de Raad, is zorgen dat alle neuzen in een richting komen te staan, dat er consensus gesmeed wordt, kortom, dat de Europese Unie vooruitkomt.
Welnu, het huidige fungerend voorzitterschap van de Raad heeft, zowel op de belangrijke, eind november gehouden Werkgelegenheidstop als tijdens de eind vorige week gehouden Europese Raad, waar besloten is tot het aanvangen van de toetredingsonderhandelingen, aangetoond - mevrouw Lulling heeft het zojuist al opgemerkt - dat er in de Europese Unie grote lidstaten zijn die klein zijn in Europese ambitie, en kleine lidstaten die groot zijn, niet alleen vanwege hun Europese ambitie, maar ook vanwege hun resultaten.

Maij-Weggen
Voorzitter, ik zal kort zijn. Ik wil mij eerst aanschuiven bij de hulde die aan het Luxemburgse voorzitterschap is gegeven voor het uitstekende werk dat is verricht. Een sleutelfunctie in een historische Top in Luxemburg, een goede Werkgelegenheidstop, er is gewoon goed werk gedaan door Luxemburg en dat mag best worden gezegd hier. Ik heb drie kleine punten.
In de eerste plaats Turkije. De indruk is gewekt naar buiten dat Turkije zou zijn afgewezen op grond van het feit dat het een overwegend islamland is. Nog erger, de indruk is gewekt dat vooral de christen-democratische partijen daarvoor verantwoordelijk zouden zijn. Ik vind dat een curieuze zaak. Wij weten allemaal dat Turkije is afgehouden omwille van de mensenrechten, omwille van het bedenkelijke democratische karakter en omwille van de wijze waarop men grensgeschillen en minderhedenproblemen oplost, namelijk met militair geweld. Ik ga er toch van uit dat als die problemen zijn opgelost in Turkije dat Turkije wel degelijk welkom is. Ik zou het graag nog eens willen horen van de Raadsvoorzitter.
Dan het punt van de Europese Centrale Bank. Ik hoop toch dat wij er van op aan kunnen dat de keus voor de voorzitter voor de Europese Centrale Bank geen politieke keus zal zijn, maar een keus op basis van kwaliteiten. Ik vind het heel gevaarlijk dat er allerlei discussies worden gehouden om diverse landen tevreden te stellen van gedeelde voorzitterschappen: vier jaar de een, vier jaar de ander. Ik heb het gevoel dat wij dan in een gevaarlijk vaarwater terechtkomen. Mag ik nog eens horen van de voorzitter van de Raad wat hij daarvan vindt.
Nationale afdracht aan de Europese Unie. Er is een onverkwikkelijke discussie aan de gang in mijn eigen land over de inderdaad erg hoge afdracht van Nederland, met het rapport van de Europese Commissie wat het tegendeel zou bewijzen en weerwerk daarvan van de kant van de Europese Commissie. Het zou mij dienstig zijn als de Europese Commissie daar zo snel mogelijk duidelijkheid over gaf, want dit is slecht voor het image van Europa in mijn eigen land. Ik heb er een schriftelijke vraag over gesteld, maar als commissaris Oreja daar iets over kan zeggen, zal het misschien een hoop opluchting geven, ook in Nederland.

De Voorzitter
Ik verleen meteen het woord aan de heer Bourlanges, maar wil nogmaals protesteren tegen het feit dat de Fractie van de Europese Volkspartij aan vooraanstaande collega's slechts een minuut spreektijd toekent, wat mij als Voorzitter in een onmogelijke positie plaatst.
Ik kan collega's met slechts een minuut spreektijd niet onderbreken. Dit brengt mij in een lastig parket.
Ik ken het probleem van de fracties. Uiteraard wensen velen het woord te voeren. Ik weet dat, maar verzoek de fracties de collega's ten minste twee minuten spreektijd toe te kennen om hun mening te kunnen zeggen.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, als bescheiden backbencher vind ik uw bezorgdheid erg roerend.
Het Europees Parlement wil van de uitbreiding absoluut een succes maken. In hoever heeft Luxemburg daartoe bijgedragen?
Wat de institutionele hervorming betreft was Amsterdam een teleurstelling. Wij hebben daar besloten de onderhandelingen te openen zonder hervormingen uit te voeren.
De Europese Top van Luxemburg heeft nu gezegd dat de hervorming er voor de uitbreiding moet komen. Mijnheer de voorzitter van de Raad, wij zijn u daarvoor erkentelijk. Dat voldoet ons evenwel niet: wij menen dat nog heel wat moet worden verduidelijkt. Ik denk daarbij aan het tijdschema, de aard van de hervormingen en de procedure volgens welke ze moeten worden uitgevoerd.
Wat het tijdschema betreft, heb ik de indruk dat u aan een hervorming in twee fasen vasthoudt: een kleine hervorming voor de toetreding van het zestiende lid en een grote hervorming voor de toetreding van het eenentwintigste lid. Wij willen echter een algemene hervorming, overigens volkomen verenigbaar met de bepalingen van Amsterdam, volgens het beginsel dat wie het grote kan, ook tot het kleine in staat is.
Wat de aard van de hervormingen betreft, menen wij dat de hervorming van de Commissie en van de weging van de stemmen wel een goede zaak is, maar dat ook het gehele politieke, institutionele en bestuurlijke evenwicht van de Europese Unie in het vooruitzicht van de grote uitbreiding moet worden herzien.
Wat de procedure betreft, heeft de methode van de Intergouvernementele Conferentie haar beperkingen getoond. Wij willen een hervorming die de samenhang garandeert en de besluitvorming democratischer maakt.
U heeft uw steentje bijgedragen. Dat is nog onvoldoende, maar u heeft gedaan wat u moest doen. U laat het aan uw opvolgers over het werk voort te zetten. Beste vrienden van het Luxemburgse voorzitterschap, ik zie dat al die inspanningen u hebben uitgeput. Ik dank u en wens u vooral een goede vakantie. U heeft rust verdiend.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Raad van Luxemburg kan merendeels als geslaagd worden beschouwd. Vooral het besluit om toetredingsonderhandelingen en voorbereidende onderhandelingen te beginnen met Cyprus en de landen van Midden en Oost-Europa is zeer belangrijk.
Het is goed dat er extra tijd wordt genomen voor het besluit over het toekomstige financiële kader van de EU. Nu kunnen we er goed over nadenken met welke middelen en op welke manier de werkloosheid bestreden gaat worden. Er moet voor gezorgd worden dat de middelen die zijn bestemd voor de bestrijding van de werkloosheid en het nivelleren van de sociale verschillen niet kleiner worden, maar dat deze vooral nog efficiënter worden gebruikt voor het scheppen van vaste banen.
Het meest problematische besluit heeft betrekking op de democratische politieke controle op de EMU. Het is goed dat de positie van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën werd gepreciseerd en dat er voor de lidstaten de mogelijkheid is gecreëerd voor politieke discussies over de besluitvorming van de EMU, maar het fundamentele probleem bleef bestaan. De mogelijkheid van de burgers om de werkzaamheden van de Europese Centrale Bank te controleren en invloed uit te oefenen op het gevoerde monetaire beleid bleef te beperkt. Van oudsher is het feit dat de algemene en openbare mening van het volk ook in de te nemen politieke besluiten tot uiting komt een kenmerk van de Europese democratie. Nu is deze invloed van democratische besluitvorming op de werkzaamheden van de Europese Centrale Bank te zwak. Het Europees Parlement moet ervoor zorgen dat de democratie bij de werkzaamheden van de EMU wordt versterkt.
Ik heb hard gelopen om hiernaartoe te komen. Ik kon niet op tijd aanwezig zijn, maar mijn dank dat ik aan de discussie mocht deelnemen.

Juncker
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, aan het einde van dit debat zou ik, niet om af te ronden maar als voorlopig besluit, kort nog iets willen zeggen. Ik zou kort willen antwoorden op de vragen die de sprekers hier vanmiddag aan het voorzitterschap hebben gesteld.
Ter attentie van de heer Van Velzen merk ik op dat ik niet de indruk heb dat de Europese Raad over de werkgelegenheid gewoon vergeten is de idee te vermelden van de invoering van een zogenaamde sociale BTW in de landen die dat wensen. In de richtsnoeren wordt uitdrukkelijk verwezen naar de verlaging van de BTW-tarieven in de sectoren die bijzonder veel werkgelegenheid kunnen bieden. De lidstaten die dat wensen zullen die tarieven mogen verlagen, op voorwaarde dat ze daartoe worden gemachtigd door een richtlijn die de Raad op voorstel van de Commissie zal moeten vaststellen. Wij hebben ons tot het einde toe verzet tegen de lidstaten die deze verwijzing naar de sociale BTW niet wensten. Ik moet zeggen dat slechts vier of vijf lidstaten met die verwijzing instemden. Wij hebben die idee, waarvan ik weet dat ze de heer Van Velzen na aan het hart ligt, als keuzemogelijkheid opgenomen.
Wat de Werkgelegenheidstop betreft, ben ik allen erkentelijk die hebben gezegd dat het voorzitterschap alle door het Europees Parlement naar voren geschoven ideeën heeft overgenomen. Als ik het verslag van het Parlement over de Werkgelegenheidstop opnieuw doorneem, vind ik immers geen enkele aanbeveling die niet is overgenomen in de richtsnoeren die het voorzitterschap heeft voorgesteld en die de Europese Raad heeft overgenomen. Alleen enkele ietwat literaire elementen hebben wij niet kunnen overnemen en hebben wij door soortgelijke elementen vervangen.
Wat het voorzitterschap van de Europese Centrale Bank betreft, moet ik zeggen dat wij die kwestie hadden willen oplossen maar dat wij dat - niet wegens een interventie van de Luxemburgse regering, maar wel van een lidstaat in de buurt van Luxemburg, waarvan ik nu de officiële en werktaal gebruik - niet hebben kunnen doen.
Ik meen evenwel dat de voorwaarden vervuld zijn om dat probleem op te lossen voor het uit de hand loopt en de geloofwaardigheid van het monetaire initiatief in Europa in gevaar brengt. Er zijn op dit ogenblik twee kandidaten. Voor het einde van dit jaar of in de eerste weken van volgend jaar zou er maar een kandidaat meer mogen zijn. Als wij twee kandidaten naar voren blijven schuiven, zou dat wel eens spoedig de indruk kunnen wekken dat elke kandidaat een ander beleid vertegenwoordigt. Op dit ogenblik staan twee mensen tegenover elkaar, maar wij moeten vermijden dat weldra twee politieke opvattingen elkaar gaan beconcurreren. Ik vind dat men een discussie ook moet kunnen beëindigen. Voor het einde van het jaar zullen initiatieven worden genomen om een oplossing voor het probleem te zoeken.
Over de budgettaire bijdragen van de lidstaten zou ik inderdaad heel wat kunnen zeggen. Ik zal dat vandaag echter niet doen. De Commissie heeft trouwens een verslag voorgelegd waaruit in het algemeen blijkt dat de huidige verdeling de reële situatie van de verschillende lidstaten vrij goed weerspiegelt. Zij die het verslag gelezen hebben, hebben het toegejuicht als zij vonden dat de conclusie ervan in de goede richting ging. Zij die daarover een andere mening hebben en het verslag niet hebben gelezen, hebben gezegd dat het geen inhoud en ambitie heeft. Alle verslagen die de Commissie daarover zal voorleggen zullen trouwens worden beoordeeld in het licht van de debatten over het binnenlandse beleid, die zeer vaak van erg middelmatige kwaliteit zijn.
Wij hebben herhaaldelijk gezegd dat men het lidmaatschap van de Europese Unie en de betekenis daarvan niet mag beoordelen op basis van wat men aan de begroting bijdraagt en wat men daaruit ontvangt. Dat is een simplistische visie, die afbreuk doet aan Europa en volkomen in strijd is met de visie van hen die, om redenen die het budgettaire ver overstijgen, de voordelen van de Europese Unie voortdurend prijzen. Europa - en dus ook de vrede - tot enkele begrotingsposten herleiden getuigt van een kortzichtigheid die mij voortdurend ergert. Dit is een vals debat. Wij moeten de zaken objectief bekijken. De Commissie zal zich daarvoor inspannen. Ook anderen zullen dat doen. De Commissie zal over de eigen inkomsten een nieuw voorstel doen. De Europese Raad heeft de Commissie verzocht dat voorstel in oktober 1998 voor te leggen. Op dat ogenblik zullen wij alle problemen in dat verband grondig en uitvoerig bespreken.
Met betrekking tot Turkije zou ik nogmaals willen zeggen dat de Europese Unie - voor het eerst met vijftienen, wat men kennelijk liever niet opmerkt - ten aanzien van dat land een aanbod heeft kunnen formuleren waaruit blijkt dat de deur naar Europa wijd openstaat op voorwaarde dat Turkije, zoals alle andere landen die tot de Unie willen toetreden, bereid is te voldoen aan een aantal eisen die wij ook onszelf stellen en die wij moeten stellen aan allen die tot de Europese Unie willen toetreden. Nogmaals, wij moeten allen die in Turkije met sympathie naar ons kijken - dat is trouwens de meerderheid van het trotse en edele Turkse volk - uitleggen dat Europa Turkije niet heeft afgewezen. Europa, dat geen club van christenen is die dat ook wil blijven, moet uitleggen dat wij een club zijn die inzake verdraagzaamheid bepaalde regels hanteert, dat wij gemeenschappelijke rechten, eisen, plichten en verplichtingen hebben en dat allen die tot de club, in feite de Gemeenschap en de Unie, willen toetreden, aan die eisen moeten voldoen.
De bescheiden backbencher die om mij onbekende redenen zopas de zaal heeft verlaten hoewel hij wist dat ik hem een antwoord zou geven dat hem wellicht voldoening zou schenken, heeft ons ondervraagd over de betekenis van het woord "voorafgaand" in verband met het feit dat de Europese Unie haar instellingen grondig moet hervormen. Ik had tot de heer Bourlanges - u zult mijn woorden zeker overbrengen aan de bescheiden backbencher, zoals hij zichzelf noemde voor hij zijn vraag stelde - willen zeggen dat er bij de lidstaten twee strekkingen zijn. Sommige lidstaten wensen een ingrijpender hervorming voor de eerste nieuwe landen toetreden, terwijl andere minder verregaande hervormingen wensen als alleen de toetreding van het eerste nieuwe lid wordt voorbereid.
Aan het einde van het Luxemburgse voorzitterschap zou ik, nu ik voor het eerst wellicht opnieuw mijn eigen mening mag zeggen en niet meer de zware last tors namens vijftien premiers te moeten spreken - wat niet gemakkelijk is omdat zij voortdurend van mening veranderen -, mede namens mijn regering willen zeggen dat wij de inspanningen zullen ondersteunen van allen die meteen samenhangende, consequente, ingrijpende en toekomstgerichte institutionele hervormingen wensen. Wij willen vanaf het begin ernstig werk leveren. Dat kan evenwel alleen als wij tijdens dit debat niet opnieuw de lauwe uitspraken moeten horen van bepaalde politieke krachten in sommige grote lidstaten, waardoor de kleine lidstaten boos zijn geworden en over die vraagstukken niet rustig en sereen genoeg hebben kunnen nadenken.
Als bepaalde grote lidstaten ermee ophouden de kleine lidstaten voor te houden dat ze de grote lidstaten voor de voeten lopen en beletten vooruit te komen, als bepaalde politici in sommige grote lidstaten ermee ophouden dingen te zeggen waarvan men de jongste dertig jaar nooit iets heeft gemerkt, en als zij zouden toegeven dat elke ernstige en langdurige blokkering het gevolg is van onenigheid tussen de grote landen, zouden de kleine landen sneller geneigd zijn met een - nog altijd zeer beperkte - verzwakking van hun positie in te stemmen. Als wij onze instellingen willen hervormen, moeten wij er volgens mij voor zorgen dat wij allen de indruk hebben dat wij opnieuw hebben geleerd elkaar meer te respecteren. Als wij in Europa niet langer van elkaar houden, zullen institutionele hervormingen niet veel uithalen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wens u, alle collega's die naar mijn uiteenzetting hebben geluisterd en alle leden van het Europees Parlement prettige feestdagen toe. Ik wens u allen een Brits, Oostenrijks en, naar ik hoop, ook Europees gelukkig nieuwjaar.

De Voorzitter
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik weet niet waarin de grootheid van de bescheidenheid van onze collega ligt, maar in mijn land zegt men altijd dat men de mensen moet geloven. Als de heer Bourlanges zich bescheiden noemt, zal dat ook wel zo zijn. Ik wil niets vergoelijken, maar wijs er u toch op dat hij om halfvier aan een vergadering moest deelnemen. Hij is hier met een twintigtal minuten vertraging weggegaan en verontschuldigt zich voor het feit dat hij niet op uw antwoord heeft kunnen wachten.
Zoals u weet, vinden tegelijkertijd met de plenaire vergadering tientallen, eigenlijk zelfs honderdtallen andere vergaderingen plaats. Men kan moeilijk overal tegelijk zijn.
Persoonlijk dank ik u nogmaals voor uw aanwezigheid en parlementaire ingesteldheid. U heeft na deze dag van debat zelf willen antwoorden. Ik denk niet dat wij ons bij de organisatie van dit debat, dat twee of drie keer is onderbroken, van onze beste zijde hebben laten zien. Het Europees Parlement vertoont toch wel vreemde trekjes. Wij verontschuldigen ons daarvoor.
Wij komen nu aan het einde van dit interessante debat. Wij danken u dat u hier tot het einde toe bent gebleven en feliciteren u nogmaals met het voorzitterschap dat uw land, dat toch echt niet tot de grootste behoort, voor de derde keer op voortreffelijke wijze heeft bekleed.
Ik zie dat onze bescheiden afgevaardigde binnenkomt.
Mijnheer de premier, ik wil u nogmaals danken en feliciteren. Ik wens u een vrolijk kerstfeest en een gelukkig nieuwjaar.
Het debat is gesloten.
De stemming over de resoluties over het Luxemburgse voorzitterschap vindt morgen om 9.30 uur plaats.

Werkprogramma van de Commissie voor 1998 (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het werkprogramma van de Commissie voor 1998.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijn betoog van vandaag moet geen rituele dans of routineklus worden waarin uitvoerig wordt ingegaan op alle voorstellen die op het wetgevende programma staan. Ik hoop veeleer dat dit debat een belangrijke bijdrage kan leveren aan de controlerende taak van het Europees Parlement, waarin de Commissie uitleg en rekenschap geeft, zoals het hoort in een democratisch systeem als het onze. Dit is het moment om de balans op te maken en conclusies te trekken voor de toekomst.
1997 was een belangrijk jaar voor de Europese Unie. Zowel vanwege het grote aantal behandelde kwesties, als vanwege de belangrijke politieke bijeenkomsten die zijn gehouden: de Intergouvernementele Conferentie, de Werkgelegenheidstop, de technische besluiten aangaande de Economische en Monetaire Unie, of de belangrijke besluiten die het afgelopen weekeinde in de Europese Raad van Luxemburg zijn genomen over de uitbreiding. Ook 1998 wordt een belangrijk jaar: in dat jaar moeten de eerste onderhandelingen over de uitbreiding gevoerd worden, er zullen besluiten moeten worden genomen over welke landen de derde fase van de Economische en Monetaire Unie in kunnen gaan, en er zal substantiële vooruitgang moeten worden geboekt in de moeilijke kwestie van de financiële perspectieven en de hervorming van het communautaire beleid. Ik kan u verzekeren dat de Commissie, zoals altijd, op zal blijven komen voor het algemeen belang en haar rol van motor van communautaire initiatieven zal blijven vervullen.
Staat u mij toe dat ik u, alvorens in te gaan op het werkprogramma, antwoord geef op drie punten waarvan ik weet dat ze leven. Ten eerste, is er sprake van een overmaat aan beleidsdocumenten? Hebben wij in 1997 te veel beleidsdocumenten gepubliceerd? Is er sprake van passiviteit en van gebrekkige bereidheid om met nieuwe wetgevingsinitiatieven te komen? De realiteit is dat meer dan de helft van deze beleidsdocumenten voortkomen uit formele vereisten van het Verdrag, uit verplichtingen die voortkomen uit afgeleid recht of uit verzoeken van het Parlement of de Raad.
Laat ik u in dit verband enkele cijfers noemen die de zaak in zijn juiste perspectief kunnen plaatsen: in 1997 publiceerden wij 13 Wit- of Groenboeken, 103 mededelingen - een aantal daarvan was praktisch verplicht en andere waren adviesstukken - en 116 verslagen, en steeds was de Commissie daar expliciet om gevraagd. Verder zijn er naar mijn oordeel drie gewichtige redenen aan te geven om met beleidsdocumenten te komen: ten eerste, het feit dat de Commissie, op grond van het protocol betreffende de subsidiariteit, verplicht is om advies in te winnen alvorens met een wetgevingsvoorstel te komen; ten tweede, de nadrukkelijke aanwezigheid in Europa van de meest uiteenlopende organisaties en verenigingen, aan wier meningen niet zomaar voorbij kan worden gegaan omdat zij in belangrijke mate bijdragen aan de kwaliteit en het realisme van de initiatieven; en tenslotte, de behoefte die er bij de leden van de Commissie bestaat aan een goed beeld van wat noodzakelijk en nuttig is. Nu kunt u mij de vraag stellen, en ik kan mijzelf afvragen: hebben wij overmatig gebruik gemaakt van deze werkwijze? Hebben wij onnodig afgezien van een initiatief om in plaats daarvan te komen met een beleidsdocument, omdat het de weg van de minste weerstand was? Ik denk het niet. Maar ik kan u verzekeren dat de Commissie er in de toekomst op toe zal zien dat haar handelwijze niet uitgelegd kan worden als een vorm van wetgevende passiviteit.
Het tweede onderwerp waar ik het over zou willen hebben, is dat van de codificatie en consolidatie. Op grond van het bepaalde in het Verdrag van Amsterdam inzake transparantie, zijn de consolidatie en de codificatie voor de Commissie tot politieke prioriteit geworden. Het moge duidelijk zijn dat de transparantie niet uitsluitend langs deze weg bereikt kan worden, aangezien het Verdrag tevens een specifiek wetgevingsinitiatief van ons verlangt. Maar de codificatie dient een constante activiteit te zijn om de toegang van de burgers tot de communautaire wetgeving te verbeteren. Het is waar dat het aantal tot stand gebrachte codificaties niet groot is, maar onze diensten, de diensten van de drie instellingen, werken op dit moment aan alle aangekondigde codificaties. Ook is het waar dat de codificatie dikwijls vertraging oploopt door wijzigingen door de wetgevende macht. Het moge duidelijk zijn dat wij inhoudelijke beslissingen niet uitsluitend mogen ophouden omwille van de codificatie, u zou in dat geval de eerste zijn om ons te bekritiseren.
Bij de herziening van de teksten, wat mogelijk de methode van de toekomst is, doet dit nadeel zich niet voor. En voor wat betreft de consolidatie, daar loopt alles redelijk goed. In een tijdsbestek van twee jaar zijn er 310 consolidaties geweest, op basis van 2500 documenten. Daarom zou ik een oproep aan het Parlement willen doen om zo de nodige kredieten te kunnen vaststellen om dit werk naar behoren te kunnen doen.
De derde kwestie betreft het succes van het medebeslissingsrecht. Ondanks de problemen die zich hebben voorgedaan en ondanks de overdaad aan verklaringen in de besluiten, is het een feit dat wij goed hebben samengewerkt. Het beste bewijs daarvoor is het resultaat, het Verdrag van Amsterdam, dat de procedure vereenvoudigt en het toepassingsgebied van het medebeslissingsrecht verruimt.
Nu, mijnheer de Voorzitter, wil ik het hebben over de uitvoering van het werkprogramma van 1997 en met name over het verband tussen het aangekondigde en het daadwerkelijk uitgevoerde programma. Er doen zich vertragingen voor, daar ben ik mij ten volle van bewust, en ik geef toe dat wij in de toekomst gedisciplineerder te werk moeten gaan. Maar ik moet u zeggen dat zich verschillende gevallen hebben voorgedaan waarin de vertraging te wijten was aan de noodzaak om politieke of technische adviezen in te winnen, die tijd nodig hebben om te rijpen en hun beslag te vinden in een doelmatig en coherent voorstel. En dit is buitengewoon belangrijk voor de behoorlijke uitoefening van het initiatiefrecht van de Commissie. Dankzij dit initiatiefrecht kunnen wij bijvoorbeeld de Raad vragen bepaalde voorstellen in stemming te brengen, zoals de afgelopen weken het geval is geweest in de zaak Robert Schuman of bij de tabaksreclame. En het betrof steeds een verzoek van het Parlement. Ik geloof dat we de op de ingeslagen weg moeten doorgaan.
Datzelfde kan gezegd worden - en ik geloof dat dat erkend moet worden - van de verzoeken die van het Parlement zijn uitgegaan onder toepassing van artikel 138 B, en steeds is daar een prompt antwoord van de Commissie op gekomen, zij het dat een antwoord van de Commissie niet noodzakelijkerwijs de vorm hoeft aan te nemen van een wetgevingsvoorstel. De bevoegdheid om een wetgevingsvoorstel in te dienen ligt geheel bij de Commissie. Het Parlement kan evenwel op grond van artikel 138 B verzoeken om een wetgevingsvoorstel.
Zo is de Commissie bijvoorbeeld in het geval van de wettelijke aansprakelijkheidsverzekering op verzoek van het Parlement met een wetgevingsvoorstel gekomen. In het geval van de kwestie van de preventie van milieuschade zijn wij met een Witboek gekomen. Over het onderwerp van de bosbouw-strategie zijn er initiatieven in voorbereiding op basis van de voorstellen van Agenda 2000. In twee gevallen - de brandveiligheid in hotels en de Europese gezondheidskaart - zijn wij op juridische problemen gestuit bij de indiening van een werkbaar wetgevingsvoorstel. Wij hebben echter goede hoop oplossingen te vinden die tegemoet komen aan uw verlangens ten aanzien van de Europese gezondheidskaart. Wat betreft de brandveiligheid in hotels heeft de Commissie het Parlement reeds ingelicht over de obstakels die de indiening van het gevraagde wetgevingsvoorstel in de weg staan.
Nogmaals zou ik, geachte afgevaardigden, willen herhalen wat ik aan het begin van mijn betoog reeds heb gesteld: er is geen sprake van dat de Commissie stil heeft gezeten. Er zijn prioriteiten geweest die om hun grote politieke gewicht al onze aandacht hebben opgeëist. Laat ik u een aantal voorbeelden noemen: ten eerste, de voorbereiding van de initiatieven op het terrein van de strijd tegen de werkloosheid. Deze initiatieven hebben in belangrijke mate bijgedragen tot het succes van de op 20 en 21 november gehouden buitengewone Europese Raad. Ten tweede, de actieve deelname aan de intensieve werkzaamheden en de harde onderhandelingen van de Intergouvernementele Conferentie, waarvan het resultaat - het Verdrag van Amsterdam - in 1998 geratificeerd moet worden. Ten derde, de mededeling over Agenda 2000, hoeksteen van de uitbreiding, van de hervorming van het communautaire beleid, met name van de structuurfondsen, het gemeenschappelijke landbouwbeleid en de financiële perspectieven. Ten vierde, het geheel van de technische voorstellen die samenhangen met de invoering van de Europese munt. Ten vijfde, de voorbereiding van de milieuakkoorden van Kyoto. Ten zesde, de onderhandelingen over de liberalisering van de financiële diensten van de Wereldhandelsorganisatie die enkele dagen geleden met succes in Genève zijn afgesloten. En tenslotte, de lancering en de eerste toepassing van een actieplan voor de interne markt dat in april werd aangenomen en werd voorgelegd aan de Europese Raad van Amsterdam en dat een van onze grote prioriteiten vormt met concrete voorstellen voor een doelmatiger werking van de interne markt.
Het werk en de politieke inspanning die zijn gaan zitten in deze activiteiten heeft mogelijk een vertragende invloed gehad op een aantal wetgevingsinitiatieven en beleidsdocumenten waarom sommige parlementsleden terecht vragen. Is deze vertraging gerechtvaardigd? Wellicht niet in alle gevallen. Maar wel zou ik willen onderstrepen dat de Commissie zich heeft geconcentreerd op de thema's die naar haar oordeel voorrang hebben, en de Commissie heeft zich ingespannen om een strategie uit te werken voor het Europa van de komende tien jaar. Ik hoop dat men ook waardering kan opbrengen voor deze inspanning van de Commissie.
Laat ik nu snel overgaan tot de prioriteiten voor 1998. Voorzitter Santer gaf reeds aan waar de prioriteiten voor het komende jaar zullen liggen, en ik geloof dat geen van deze prioriteiten verwaarloosd mag worden. Ik heb het met name over de volgende prioriteiten: ten eerste, de voortzetting van onze Europese strategie inzake de werkgelegenheid; ten tweede, de uitbreiding, die dit weekeinde in gang is gezet en die van ons een buitengewone politieke en technische inspanning zal vergen om de onderhandelingen voor te bereiden en op gang te brengen, de hervorming van de structuurfondsen en van het GLB en de invoering van de euro; tenslotte de acties ten dienste van de burger, met name de conclusies van Amsterdam en van de Kyoto-conferentie. Ook mogen wij het buitenlandse beleid niet uit het oog verliezen, op welk gebied omvangrijke besluiten genomen moeten worden, zowel ten aanzien van de Wereldhandelsorganisatie als ten aanzien van de versterking van onze aanwezigheid op het terrein van de diplomatie en de veiligheid.
De instellingen moeten op dit gebied, net als op het gebied van de "communautarisering" van Schengen, snel vooruitgang boeken om de toepassing van de besluiten van Amsterdam mogelijk te maken.
In het kader van het vrije verkeer van personen en de immigratie, ook op het terrein van de strafrechtspraak en de rechtspraak binnen de derde pijler, zal de Commissie een aanvang maken met de toepassing van het nieuwe Verdrag: er liggen reeds voorstellen op tafel, terwijl andere voorstellen in voorbereiding zijn. Zo spoedig mogelijk zullen wij komen met een actieprogramma voor justitie en binnenlandse zaken.
Bij de voorbereiding van het programma voor het komende jaar, moet rekening worden gehouden met twee grote taken waarover de instellingen toezeggingen hebben gedaan: de voorbereiding van een wijziging van het besluit uit 1987 over comitologie, die wij Parlement en Raad hebben toegezegd in juni te zullen indienen, en het document dat het Parlement ons heeft gevraagd op te stellen voor de Europese Raad van december 1998, aangaande de toekomstige institutionele hervormingen. Zoals u weet, heeft de Commissie zich daartoe politiek verplicht en ik heb het reeds aan dit Parlement bevestigd bij gelegenheid van onze mededeling over Agenda 2000.
Tot slot zou ik het willen hebben over de betrekkingen tussen onze twee instellingen. Wij hebben een lijst van wetgevingsvoorstellen voor het komende jaar ingediend. Wij zouden graag zien dat ons werkprogramma en de lijst van wetgevingsvoorstellen, die de vrucht zijn van de uitoefening van ons initiatiefrecht, niet uitsluitend gezien worden als een eenzijdige taak van de Commissie.
Het Parlement moet betrokken zijn bij het programma voor het komende jaar en bij de verdere uitwerking daarvan. Het is waar dat het parlementaire systeem van de Unie niet gebaseerd is op een dialectiek tussen meerderheid en oppositie, maar de Commissie kan niet uitsluitend functioneren op basis van een eenmalig bij haar installatie verkregen legitimiteit. Wij hebben behoefte aan een permanent, democratisch gekozen, politiek referentiepunt dat deze legitimiteit bevestigt, en naar mijn oordeel zijn de gebeurtenissen rond de BSE buitengewoon veelzeggend. Ik geloof dat het Parlement zich hier op constructieve wijze van zijn ware controlerende taak heeft gekweten. Verder is duidelijk geworden dat er nimmer een gezonde Unie kan ontstaan in een sfeer van onduidelijkheid of wantrouwen tussen burgers en instellingen, noch wanneer de uitvoerende instellingen weigeren zich aan democratische controle te onderwerpen.
Ik ga afronden. De Commissie heeft de taak op zich genomen om bij te dragen tot de verdere verdieping van het Europese bouwwerk, om er voor te zorgen dat de positieve, de zeer positieve initiatieven van de Unie in de strijd tegen de werkloosheid hun beslag vinden, om de milieudoelstellingen van Kyoto te realiseren, om te bewerkstelligen dat de euro er binnen de vastgestelde termijn komt, om de interne markt te voltooien en de uitbreiding tot stand te brengen.
Naar mijn oordeel is dit ook wat zowel het Parlement als de lidstaten zich ten doel hebben gesteld, en ik geloof dat onze toekomst staat of valt met een goede onderlinge samenwerking tussen de instellingen.
Laten we daarom aan dit begrotingsjaar geen ritueel karakter geven, laten we niet vervallen in de simpele bureaucratie van het opstellen van in meer of mindere mate conflicterende verlanglijstjes. Laten we aan de slag gaan met een heus politiek programma.
Op deze basis verzoek ik het Parlement om met ons samen te werken om dit te bereiken, en om op basis daarvan het vertrouwen in de Commissie te bevestigen.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zal diplomatiek trachten te zijn. Tijdens de voorbereiding van dit debat en de resolutie tot besluit daarvan heb ik vastgesteld dat deze aangelegenheid slechts weinige leden van dit Parlement interesseert. Misschien weten zij niet waar het juist om gaat of beseffen zij de politieke draagwijdte niet van wat wij hier doen.
Persoonlijk meen ik dat deze oefening wel eens beslissend zou kunnen zijn voor de democratische werking van de Europese Unie. Ze is immers essentieel voor het Parlement, dat als gevolg van het Verdrag van Amsterdam een volwaardige medewetgever zal worden. In ons institutioneel bestel heeft de Commissie het wetgevend initiatiefrecht. Maastricht heeft het Parlement wel het recht verleend wetgevingsvoorstellen te doen zoals bedoeld in artikel 138 B, maar de wetgeving, het beraad over en de voorbereiding van de rechtshandelingen van de Unie zijn in wezen het werk van de Commissie.
De Commissie is echter benoemd voor vijf jaar en haar ambtenaren zijn nog onaantastbaarder en nog minder gemakkelijk af te zetten dan zijzelf. De Commissie moet aan de controle en het impulsrecht van het Parlement worden onderworpen. Als Parlement vinden wij het goed dat de Commissie veel macht heeft, maar ze moet wel een aantal democratische regels in acht nemen. Samen met het algemenere debat over de staat van de Unie is dit debat het enige dat de schotten doorbreekt en de hokjesgeest overstijgt en een algemene beoordeling van de werkzaamheden van de Commissie in het voorbije en het volgende jaar mogelijk maakt. Dit is voor ons de enige gelegenheid om een gedetailleerde en concrete politieke evaluatie te maken van de werkzaamheden van de Commissie die wij in 1995 in haar ambt hebben bevestigd.
Mijnheer de Voorzitter, het grootste verwijt aan de Commissie is elk jaar hetzelfde: ze voert haar eigen programma niet uit. Van de achttien voor 1997 aangekondigde wetgevingsvoorstellen had het Parlement er eind november 1997 nog maar zeven ontvangen. De Commissie spant zich niet stelselmatig in om de 197 bij de Raad geblokkeerde dossiers te deblokkeren. Het Parlement heeft herhaaldelijk concrete uitleg over de rechtsgrondslagen en de programmering van de interinstitutionele werkzaamheden gevraagd. Ten slotte zou men ook eens grote schoonmaak moeten houden, een lijst van de geblokkeerde wetgevingsvoorstellen opstellen, nagaan welke moeten worden ingetrokken en het Parlement op de hoogte brengen als dat gebeurt. De feiten zijn duidelijk en de verwijten altijd dezelfde. Die verwijten zijn erg genoeg om ons in te spannen de internationale samenwerking op het gebied van het wetgevingsprogramma te verbeteren.
(Applaus) Mijnheer de commissaris, wij stellen daarom een regelmatige evaluatie in de loop van het jaar voor, eventueel op basis van een schriftelijk document over de uitvoering van het wetgevingsprogramma. Ik ben geen voorstander van de oprichting van nieuwe instellingen of structuren. Wij kunnen beter gebruik maken van degene waar de Commissie en het Parlement elkaar nu regelmatig ontmoeten. Zo zou bijvoorbeeld de Conferentie van commissievoorzitters van het Europees Parlement de uitvoering van het programma om de drie maanden in aanwezigheid van de secretaris-generaal van de Commissie kunnen evalueren. Dat zou de Commissie de mogelijkheid bieden tussentijds verslag uit te brengen en haar tot meer zelfdiscipline dwingen.
Wij verwijten de Commissie ook de overvloed aan overlegdocumenten. U heeft op dat verwijt geantwoord. De heer Santer had trouwens minder wetgevingsinitiatieven en meer bezinning aangekondigd. Wij hebben niets tegen die handelwijze als dusdanig. Vandaag nog hebben wij in het vanochtend aangenomen verslag van mevrouw Billingham de opstelling van een Groenboek over de diensten van algemeen belang gevraagd omdat die voor Europa een nieuw politiek werkterrein zijn. Bezinning, hoe nuttig die ook mag zijn, is echter onvoldoende. Op een bepaald ogenblik moet men iets doen of ermee ophouden. Bezinning betekent een langzaam rijpingsproces, geen rottingsproces.
Ik geef u een persoonlijk voorbeeld. In de vorige zittingsperiode heb ik een initiatiefverslag over de mediaconcentratie en het opiniepluralisme opgesteld. De Commissie van de heer Delors heeft in 1992 een Groenboek met een vragenlijst voor de beroepskringen voorgesteld. Ik heb dan een tweede verslag opgesteld dat, net zoals het eerste, in 1994 met een zeer ruime meerderheid is aangenomen. Mijnheer Oreja, eind 1994 heeft men u tijdens de hoorzittingen gevraagd of u vond dat er iets moest gebeuren. Ik herinner mij dat u toen met overtuiging heeft verklaard dat er een richtlijn moest komen. In de huidige Commissie is de heer Monti aan die kwestie blijven voortwerken. Het Parlement heeft zijn verzoek in verschillende resoluties herhaald. Tot op heden heeft dat niets opgeleverd. Het is nu eind 1997. De Commissie zou nu moeten kiezen: ofwel legt ze ons een tekst voor, ofwel vergeet ze de hele zaak en laat ze ons dat duidelijk weten. Dat zou een politiek feit zijn ten aanzien waarvan wij een standpunt kunnen innemen.
Mijnheer de Voorzitter, de wijze waarop het programma van 1997 is uitgevoerd en ook de inhoud van het programma voor 1998 getuigen van de politieke ambitie van de Commissie. Op politiek gebied is 1997 een uiterst belangrijk jaar geweest en wordt 1998 nog belangrijker. Ik wijs er evenwel op dat de Europese publieke opinie de absolute macht van de markt, het misprijzen voor de consument in naam van de winst en de afbraak van het Europese sociale model in naam van de economische logica steeds minder aanvaardt. Dat is een politiek feit.
Onder druk van het Parlement en de publieke opinie heeft de Commissie de gekkekoeiencrisis goed onder controle gekregen. Dat was een keerpunt, wat ook het Parlement heeft erkend. Veel zal natuurlijk afhangen van de wijze waarop de Commissie de lidstaten zal controleren en onwillige lidstaten zal straffen. De Commissie zal ook de wetgeving inzake voedselveiligheid spoedig moeten aanvullen.
Wij moeten het ook over een ander keerpunt hebben, namelijk de werkgelegenheid. De Werkgelegenheidstop heeft bij de werknemers en de bevolking in het algemeen grote verwachtingen gewekt. Iedereen zou graag geloven dat men nu weldra iets zal ondernemen. De Commissie draagt de reusachtige verantwoordelijkheid dat ze de besluiten van de Top moet uitvoeren. Ze zal dat vlug moeten doen en zal vooral een aantal van haar eigen gewoonten moeten veranderen. Zo zullen de grote economische richtsnoeren eindelijk ook de dimensie van de werkgelegenheid in aanmerking moeten nemen. Wij verwachten dat de Commissie spoedig uitvoering geeft aan het in de Raad bereikte politieke akkoord over het gebruik van de voor de werkgelegenheid bestemde begrotingskredieten.
In een amendement op paragraaf 18 van onze ontwerpresolutie vragen de sociaal-democraten de herformulering van het economisch jaarverslag en de richtsnoeren voor het economisch beleid en de opstelling van aanvullende wetgevingsvoorstellen op basis van artikel 103, lid 5, om de rol van het Europees Parlement op het gebied van de economische coördinatie te versterken. Wij verwachten spoedig nieuwe voorstellen om de sociale uitsluiting te bestrijden. Wij willen dat de Commissie in haar liberaliseringsmaatregelen ook met de werkgelegenheid rekening houdt.
Ten slotte wil ik het nog kort over de fiscaliteit hebben. Het wetgevingsprogramma voor 1998 omvat een richtlijn over de belasting op spaargelden. Wij, sociaal-democraten, hadden gewild dat de Commissie een voorstel had gedaan voor een speciale sociale BTW voor arbeidsintensieve sectoren. Wat de door de Commissie voor 1998 aangekondigde richtlijn over de belasting op spaargelden betreft, moeten wij nog afwachten hoe de lidstaten de vele voorwaarden zullen vervullen die ze bij de sluiting van het politieke akkoord in de Raad hebben gesteld. Die voorwaarden moeten vervuld zijn om te voorkomen dat de richtlijn over de belasting op spaargelden het kapitaal uit de Europese Unie naar naburige belastingparadijzen verjaagt.
Mijnheer de Voorzitter, ten slotte ben ik ervan overtuigd dat het Parlement de Commissie bij de onderhandelingen over al die vernieuwingen zal kunnen helpen als wij in onze gemeenschappelijke politieke acties meer vastberadenheid aan de dag leggen. Het wetgevingsprogramma moet het instrument zijn van een nieuwe politieke wil om meer voor de werkgelegenheid, de consumentenbescherming en het milieu te doen. Dat programma en de transparante en volledige uitvoering daarvan zullen de Gemeenschap opnieuw doorzichtig, democratisch en doeltreffend maken.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, ik zou eigenlijk kunnen herhalen wat ik vorig jaar gezegd heb. Ik heb vanmorgen nog eens een keer de tekst uit de hard disk gehaald en de tekst zou eigenlijk hetzelfde zijn. Voorzitter, wij hebben vandaag een debat dat een ijkpunt is in de relatie tussen de Commissie en het Europees Parlement. We hebben vandaag een debat waar we met elkaar nagaan hoe de Commissie en het Europees Parlement elkaar kunnen helpen om Europa naderbij te brengen. We zijn in 1995 begonnen met het aantreden van de Commissie-Santer. Het eerste jaar was reflectie, het tweede jaar, 1996, faire moins pour faire mieux , in 1997 is er inderdaad heel veel gedaan. U hebt het zelf al genoemd, mijnheer Oreja. We hebben de IGC gehad met het Verdrag van Amsterdam, Agenda 2000 met alle werk dat daar aan vast zat, de Werkgelegenheidstop, vervolmaking van de interne markt, het hele fiscale dossier en daarnaast heel veel presentaties. Mij hoort u hier niet zeggen dat de Commissie niets gedaan heeft. Wat we wel zeggen, is dat wat er op papier gesteld was voor het jaar 1995, voor het jaar 1996 en voor het jaar 1997, nog niet bij ons binnengekomen is; wat moeten wij nu doen met elkaar?
Voorzitter, ik zou het hier nog eens een keer willen herhalen, wij zijn ook elkaars partners. Ik zou daarom willen vragen aan de Commissie: kunnen we niet een manier, een procedure vinden waarbij we bijvoorbeeld eens per drie maanden ook gaan bijstellen om te kijken of alle activiteiten die gepland zijn, inderdaad nog passen bij alle prioriteiten die we ook met elkaar hebben? Dat is één.
Ten tweede, zou ik van u willen weten waarom u er op bepaalde momenten bij de Raad niet doorkomt. Waarom kunt u dat niet veel sneller deblokkeren, of in elk geval aan het Parlement mededelen? Voorzitter, wat ik dus zou willen, is dat we een voorbeeld zouden nemen aan de manier waarop commissaris Fischler en commissaris Bonino zijn omgegaan met de afwerking van het BSE-dossier, de wijze waarop het Parlement daarbij is betrokken. Ik denk dat we op zo'n manier als Parlement veel beter qua snelheid, qua intensiteit kunnen werken, ook wat de Commissie betreft.
Ik heb net gezegd: als er akelige woorden staan in de resolutie, commissaris Oreja, mag u zich dat niet persoonlijk aantrekken. U bent nu net met deze coördinatie-opdracht belast. Maar ik heb een beetje het gevoel dat u van al die onderscheiden commissarissen nu een lijstje aangeleverd krijgt via de computer, dat dat lijstje van een nietje wordt voorzien en vervolgens bij het Parlement wordt ingediend. Ik denk - misschien stel ik het wat al te simplistisch voor - dat het zo ongeveer op die manier moet gaan. Ik heb het gevoel dat we op dat punt, met geregeld overleg en met het grote voorbeeld van die BSE-enquête, mogelijkerwijze via de Conferentie van commissievoorzitters, de vriendschap die we ten opzichte van elkaar hebben, veel beter vorm kunnen geven.
Voorzitter, ik accepteer ook niet het argument dat commissaris Oreja gebruikt: het Parlement vraagt zoveel. Mag ik uit eigen ervaring, het schoot me net te binnen, een voorbeeld geven? Verkoop op afstand - financiële dienstverlening zat erin. De Commissie had het voorgesteld. De Commissie haalt het er weer uit na de eerste lezing. En vervolgens hebben we dan mededelingen, notities en een nieuwe richtlijn nodig om wat er op dat moment is uitgehaald weer te herstellen.
Voorzitter, het ligt dus niet alleen aan het Parlement, het ligt ook aan de Commissie. De enige oproep, en die is ook vervat in de resolutie, is: laten we de manier vinden om met elkaar tot een betere afstemming te komen. Als er een woord is dat u stoort in de resolutie, dan praten we daar nog over.

Thors
Op het gevaar af dat ik weer verkeerd vertaald word, zoals de vorige keer toen ik Zweeds sprak en het Zweedse woord "travestera" , belachelijk maken, vertaald werd als travestiet, spreek ik toch weer Zweeds.
Ik ben het er met de eerdere sprekers over eens dat de discussie over het werkprogramma volstrekt zinloos is. De verklaring van de commissaris dat bepaalde uitdagingen er volgens hem de oorzaak van zijn dat de wetgevingsprogramma's niet gerealiseerd zijn, roept bij mij verbazing op. Deze waren immers al bekend, de vorige keer toen deze programma's door ons besproken en aangenomen werden.
Aan de andere kant vind ik het voorstel van de grote fracties, van de meerderheid, voor een gemeenschappelijke resolutie evenmin serieus te nemen, met zijn 50 verschillende punten die het komende jaar door ons zouden moeten worden behandeld. Geen enkele instelling krijgt dat voor elkaar.
Ten eerste vind ik dat ook wij in het Parlement kennis moeten kunnen nemen van stukken met de nieuwe programma's die de Commissie overweegt. Wij moeten het er daarnaast over eens worden dat het van het grootste belang is dat wij volgens een agenda te werk gaan en ons voorbereiden op de eeuwwisseling. Wij moeten er ook voor zorgen dat de Commissie haar bestaande bevoegdheden zo veel mogelijk benut.
Wat het totale werkprogramma betreft, is het ons thans na de discussie in Luxemburg bekend dat een hogere prioriteit is toegekend aan andere zaken dan de onderwerpen uit het werkprogramma. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de kwestie van de veiligheid van levensmiddelen. Zullen de wetsvoorstellen waar de Europese Raad om heeft gevraagd volgend jaar tot stand komen of niet? Hetzelfde geldt voor de noordelijke dimensie die in de resolutie van de Raad wordt genoemd. Ik denk dat dit een van de problemen is waar de Commissie het volgend jaar bij de uitvoering van het wetgevings- en werkprogramma mee te maken zal krijgen.

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, in het door de Commissie ingediende wetgevingsprogramma nemen de nieuwe verordeningen inzake de hervorming van het gemeenschappelijke landbouwbeleid een fundamentele plaats in; laten we hopen dat er deze keer ook echt iets van komt en dat 1998 inderdaad het jaar van de hervorming wordt, want de tijd gaat onherroepelijk verder en het landbouwbeleid kan niet alleen maar onderwerp van theoretische discussies zijn. Al veel te lang zijn er hervormingen van het gemeenschappelijke landbouwbeleid aangekondigd. Reeds in 1995 in Madrid nam commissaris Fischler het beroemde Strategy Paper voor de Europese landbouw aan, waarin stond dat de status-quo niet lang meer zou kunnen voortduren. In 1997, bijna twee jaar later, zijn in Agenda 2000 eindelijk de eerste voorstellen gedaan.
Als wij echter bedenken hoeveel onzekerheden en aarzelingen Agenda 2000 bevat en dat de termijnen almaar verschoven, vrezen wij dat die status-quo die de deur werd uitgezet, weer door het raam naar binnen kan glippen. Volgens onze fractie zijn er dringend hervormingen in het landbouwbeleid nodig. Het verslag van de Rekenkamer van 1996 legt de nadruk op enkele problemen, waaronder de samenhang.
Als socialistische fractie hebben wij op 13 en 14 november jongstleden een conferentie gehouden over de toekomst van het GLB; wij hebben getracht een bijdrage aan de discussie te leveren, lijnen ter overweging uit te zetten en daarbij benadrukt dat er een nieuwe legitimatie voor het landbouwbeleid moet komen, daar de consensus van de mensen met betrekking tot genoemd beleid steeds kleiner dreigt te worden.
Wij zouden de solidariteitsmissie van het gemeenschappelijke landbouwbeleid gaandeweg wel eens kunnen kwijtraken, aangezien diverse ministers van Economische Zaken en Financiën bij het opmaken van de winst- en verliesrekening van de gemeenschapsbegroting vaak refereren aan het gemeenschappelijke landbouwbeleid.
Als we deze consensus, deze feeling met de maatschappij, over het gemeenschappelijke landbouwbeleid willen heroveren, kan dat alleen door de interne en externe uitdagingen van het GLB - de Europese en de internationale uitdagingen dus - met vooruitziende blik aan te gaan en zonder bevreesd te zijn de huidige inertie aan de kaak te stellen.
Wij geloven niet dat de Commissie in Agenda 2000 het GLB tracht te ontmantelen. Wel hebben wij het gevoel dat men over essentiële onderwerpen, zoals het plafond van de steun, de modulatie en de verenigbaarheid met het milieu maar al te gemakkelijk een beroep doet op de subsidiariteit, en de bal doorspeelt naar de lidstaten.
Wij hebben dan ook de volgende kwesties benadrukt: kwaliteitsbeleid, plattelandsbeleid, hernieuwde aandacht voor de mediterrane producten en vereenvoudiging; wij wachten met spanning op de ontwerpverordeningen voor de eerste maanden van 1998.
Mijnheer de commissaris, het ligt zeker niet in de bedoeling van onze fractie een houding aan te nemen die tot nutteloos uitstel zou kunnen leiden of, erger nog, bepaalde problemen als excuus voor obstructionisme te gebruiken. Wij wensen ons aandeel te leveren aan de toekomst van het gemeenschappelijke landbouwbeleid opdat het een beter instrument kan worden ter ondersteuning van de inspanning van de bedrijven die concurrerend willen zijn en zich op eigen kracht op de steeds meer complexe en globale markt te weer wensen te stellen.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde de aandacht van de commissaris vestigen op bepaalde onderdelen van de buitenlandse betrekkingen van de Unie. Deze worden ook genoemd in het onderhavige werkprogramma van de Commissie.
Het eerste onderdeel betreft de Transatlantische Agenda. Dit is een zeer belangrijke sector en uit hetgeen wij tot nu toe hebben meegemaakt in de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten blijkt dat wij het ons niet kunnen permitteren niet goed beslagen ten ijs te komen.
Het tweede onderdeel betreft onze voorbereidingen op de nieuwe onderhandelingsronde in het kader van het GATT die in 1999 van start zal gaan. Als wij willen dat Europa daar wat te zeggen heeft - en tot nu toe hadden wij het een en ander in de melk te brokkelen - moeten wij ons zowel legislatief als institutioneel goed voorbereiden.
Het derde onderdeel betreft Rusland en Oekraïne. De betrekkingen van Europa met Rusland en Oekraïne zijn zeer belangrijk. Wij mogen niet uit het oog verliezen dat deze landen binnenkort weer op Europa's deur zullen kloppen en veel meer zullen vragen dan zij tot nu toe hebben gedaan.
Ten vierde noem ik het Midden-Oosten. Europa hecht groot belang aan dit gebied en legt hiervoor nu al een enorm bedrag op tafel. Dit wordt echter niet gecompenseerd door een navenante politieke invloed. Daarom moeten concrete voorstellen worden gedaan voor de hervatting van het vredesproces.
Het vijfde en laatste punt betreft de Balkan. Het Europese beleid jegens de Balkanlanden mag zich niet enkel beperken tot de wederopbouw, waartoe momenteel reusachtige inspanningen worden ondernomen. Men zal tevens al zijn verbeeldingskracht moeten gebruiken om voorstellen uit te werken voor de toenadering van deze landen tot ons.

Frischenschlager
Mijnheer de commissaris, ik refereer eerst aan de schriftelijke vorm van het werkprogramma van de Commissie, waarin u geheel terecht Agenda 2000 en de voorwaarden voor uitbreiding steeds weer één der belangrijkste plannen noemt; zelfs in uw redevoering noemt u dat een hoeksteen. Des te meer was ik teleurgesteld dat u de institutionele hervorming in de schriftelijke versie van de plannen niet noemt. Daarom ben ik heel blij dat u nu in uw redevoering de opdracht van het Europees Parlement om eind volgend jaar aan te geven wat de essentiële inhoud van de institutionele hervorming is, een taak van de Commissie noemt. Ik vind dat van heel wezenlijk belang omdat er volop politieke weerstand zal zijn tegen de uitbreiding die men onder verwijzing naar de nog niet uitgevoerde institutionele hervorming zou willen uitstellen. Ik ben echt bang dat de institutionele hervorming of de eis daartoe zal worden aangegrepen om de uitbreiding van de Europese Unie tegen te gaan. Daar moeten wij gezamenlijk tegenin gaan, aan de ene kant de Europese Commissie als drijvende kracht om het in ons institutionele stelsel eens te worden, en aan de andere kant het Europees Parlement waarin u, tenminste in grote delen ervan, massale steun zult ontmoeten voor een zinvolle en ingrijpende institutionele hervorming. Ik vraag u daarom voor het komende jaar, in overeenstemming met de resolutie van het Parlement ook mee te nemen dat de institutionele hervorming een van de belangrijkste taken is van de Commissie.

Roth-Behrendt
Drie minuten, mijnheer Oreja, wat kan ik in drie minuten zeggen over dit werkprogramma? Een moeilijke vraag. Normaal heb ik daar geen moeite mee. Nu wel. Ik zou u bijvoorbeeld kunnen vragen of uw voorstellen niet een soort camouflagetactiek zijn, en daarmee breng ik iets duidelijker onder woorden wat de heer Fayot ook - maar wel veel eleganter en beleefder - in zijn rede heeft verpakt.
De Commissie - ik weet dat ik u er daarmee ten onrechte van langs geef, waarvoor ik mij bij u persoonlijk verontschuldig: u bent hier in zekere zin verantwoordelijk voor uw collega's - de Commissie heeft een aantal documenten gepresenteerd: een document over nieuwe wetgevingsinitiatieven, voorzien van een nummer van de Commissie; een document over beleidsprioriteiten, voorzien van een nummer van de Commissie; een document over uw verrichtingen in 1997 - helaas niet over wat u hebt niet gedaan - voorzien van een nummer van de Commissie. Wat mij het meest interesseert, namelijk de indicatieve lijst van plannen voor dit jaar, zonder nummer van de Commissie, is overigens ook het dikste document met de meeste voorstellen. Dat betekent dat wij ervan op aankunnen dat er misschien iets van terecht komt, maar misschien ook niet.
Dan wil ik nu iets zeggen over zaken waarvan iedereen hier verwacht dat ik er iets over zal zeggen. De afgelopen maand hebben wij gestemd over een resolutie over de vraag of de Commissie naar huis moet worden gestuurd; of de Commissie het verdient - indirect natuurlijk - dat we het vertrouwen in haar opzeggen. Wij hebben gezegd van niet. Ik heb hier een verhaal gehouden dat vol lof was over de Commissie. Ik heb ook in het laatste halve jaar als voorzitter van de BSE-controlecommissie de Commissie veelvuldig lof toegezwaaid, ook u toen u in mijn commissie was. Maar nu zie ik helemaal geen reden meer om u lof toe te zwaaien! U persoonlijk niet, mijnheer Oreja, de heer Bangemann niet en vele anderen ook niet. Waar blijft de wetgeving als vervolg op de BSE-affaire, waar blijft toch waar wij naar uitkijken? Ja, er is wel een Groenboek over het levensmiddelenrecht. Maar waar blijft toch de daarbij passende wetgeving? Waar blijft de kaderrichtlijn inzake levensmiddelen, inzake de controle op levensmiddelen, inzake hygiëne en andere aspecten?
Mij bekruipt lichtelijk het gevoel, mijnheer Oreja, dat de Commissie zich nu weer terugtrekt in haar halfslaap waarin zij zich de laatste tien jaar bevond. Ik kan dat niet accepteren. Wij zullen scherp in de gaten houden wat er de komende maanden gebeurt. In geen van de documenten die ik u heb genoemd, staat ook maar iets over concrete zaken die u wilt gaan doen. Ik bedoel weer de Commissie, niet u persoonlijk. Ik heb er helemaal geen bezwaar tegen als de heer Santer stelt dat er meer moet worden nagedacht. Nadenken is altijd prima. Ik zou alleen heel graag resultaten zien van dat nadenken, en ik wil geen Groenboek meer, ik wil geen Witboek meer, ik wil stevige wetgevingsinitiatieven. Ik vraag om de etikettering van levensmiddelen, ik vraag om de hygiëne van levensmiddelen, ik vraag om de controle op levensmiddelen, ik vraag om de daarvoor benodigde kaderwetgeving!
Als u nu naar huis gaat, zegt u dan tegen de heer Bangemann dat hij eindelijk eens met beide benen op de grond gaat staan en de handen uit de mouwen steekt. Ik weet wel dat de heer Bangemann daar graag met mij direct over wil discussiëren, ik zou dat ook graag met hem doen. Wat er in al deze documenten staat, ook in dit semi-officiële document dat niet eens een nummer van de Commissie heeft, is absoluut te weinig om volgend jaar te kunnen zeggen dat deze Commissie doet wat zij behoort te doen. Zeker niet, mijnheer Oreja! Het spijt mij dat u dit moet opvangen; geeft u het alstublieft door aan uw collega's!

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, waarde commissaris, beste collega's, vanuit het oogpunt van de Commissie vervoer en toerisme kan ik naadloos aansluiten bij de woorden van de spreekster voor mij. Ook als Commissie vervoer en toerisme vrezen we in 1998 meer mededelingen en Witboeken te ontvangen dan concrete wetsvoorstellen. Dat spijt ons, en ik hoop, mijnheer de commissaris, dat u nog eens met uw collega's praat en hen tot andere gedachten brengt. Ik neem slechts een voorbeeld uit de sector vervoer. Er is daar een mededeling aangekondigd over milieu en luchtverkeer. Maar, mijnheer de commissaris, wij willen liever een zeer concreet voorstel om te komen tot verbetering van de milieueffecten van het luchtverkeer. Daar willen wij met u over praten, maar niet in een algemeen debat over milieu en luchtverkeer! Dit is nu weer zo'n - ik wil het geen camouflagetactiek noemen -, maar dit toont het gebrek aan moed van de Commissie om iets concreets op tafel te leggen.
Maar misschien is de Commissie alleen maar bang voor de Raad, omdat de Raad onaangename zaken steeds voor zich uit schuift. Op het gebied van de wegenbelasting en de tolheffing op wegen is men al een half jaar besluiteloos, en nu schuift men het punt door. Maar, mijnheer de commissaris, dan kunnen wij, de Commissie en het Parlement, beter zeggen: beste Raad, hier is het wetsvoorstel, kom ervoor uit dat je passief bent, in plaats van dat de Commissie in een al te grote gehoorzaamheid al helemaal geen voorstellen meer doet, maar alweer een mededeling stuurt als suggestie om over na te denken.
Maar ik wil nog een tweede punt oppakken, wat een van de sprekers voor mij ook al heeft genoemd, en dat illustreren aan de hand van de vervoersector. Er zijn concrete wetgevingsvoorstellen nodig, om vier jaar na de voltooiing van de interne markt de sociale aspecten voor de vervoersector eindelijk te regelen. Steeds hebben wij gezegd dat harmonisatie en liberalisering bij elkaar horen. De liberalisering is voor een groot deel heel goed tot stand gekomen, maar de harmonisatie van de sociale, technische en fiscale randvoorwaarden voor de vervoersector laat op zich wachten. Volgens mij hangt menige spoorwegstaking in Frankrijk en menige staking van vrachtwagenchauffeurs in andere lidstaten samen met het gevoel van de mensen dat de Commissie nog steeds niet is gekomen met de voorstellen voor de beloofde harmonisatie van de randvoorwaarden op sociaal gebied.
Een derde punt waarop ik met klem wil aandringen betreft het feit dat wij het afgelopen jaar de Commissie twee maal hebben verzocht, ons binnen een jaar - u hebt dus nog even tijd, mijnheer Oreja, niet langer dan tot februari - een zeer concreet voorstel te presenteren voor de berekening van de externe kosten in de vervoersector. Als Parlement hebben wij met overweldigende meerderheid ingestemd met de internalisering van externe kosten, maar daarbij aangetekend dat we rekenmethoden nodig hebben voor alle manieren van vervoer, niet steeds alleen voor de vrachtwagens want ook een mooie spoorlijn veroorzaakt vuil en lawaai, en sommige vliegtuigen net zo goed. Daarom hebben we de Commissie gevraagd de externe kosten van alle manieren van vervoer op aantoonbare wetenschappelijke basis aan ons voor te leggen, zodat we dan de externe kosten voor alle vervoermiddelen in een keer kunnen internaliseren. Maar, zoals ik de Commissie ken - hier haak ik in op wat de spreekster voor mij heeft gezegd -, de Commissie wist dat, maar het wetgevingsprogramma zwijgt daarover. En als we niet oppassen zegt de Commissie eind 1998 dat ze helaas geen tijd heeft gehad.
Het laatste punt: ik wil de Commissie toch verzoeken, hoewel haar hier duidelijk geen blaam treft, ook nu de Raad de steun aan het toerisme opnieuw heeft afgewezen, er in het nieuwe jaar over na te denken hoe zij op grond van het huidige beleid en de huidige programma's de toeristische sector op provisorische basis kan stimuleren, want het toerisme schept meer duurzame werkgelegenheid en economische groei in de Gemeenschap dan de hele agrarische sector. Daarom hebben juist de kleine en middelgrote bedrijven er recht op dat de toeristische sector wordt bevorderd, en wij vragen dit te steunen.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, zeer geachte dames en heren, ik ben nu al de derde Duitser die zich aansluit bij de kritiek van de vorige twee sprekers. De Commissie - ik formuleer het niet in zulke krachtige termen als collega Roth-Behrendt, maar ik wil het iets eleganter zeggen, mijnheer Oreja - de Commissie zou actiever kunnen zijn. Ik wil het toespitsen op een terrein van het intracommunautaire beleid: als de Commissie niet actiever wordt, draagt zij er door haar passiviteit toe bij dat een gevaarlijke ontwikkeling - die in de Europese Unie al is begonnen - steeds sterker doorzet, namelijk de onmetelijke afstand tot de democratische beginselen, die in deze Unie steeds groter wordt.
Ik zeg steeds weer in dit Huis dat de Raad - en heel in het bijzonder enkele lidstaten - de besluitvorming blokkeert. Gisteren hebben wij van mevrouw Gradin gehoord dat enkele initiatieven van de Commissie zijn gesneuveld door het veto van lidstaten, waarvan de naam gisteren niet werd genoemd. Maar wij weten wel welke lidstaten dat zijn - dat dus de Raad de gewoonte heeft een beleid te volgen waarin steeds meer zaken, vooral wanneer deze op het nationale vlak vanuit het oogpunt van binnenlands beleid onaangenaam zijn, langzaam maar zeker naar Europa worden overgebracht, zodat men het politieke front thuis kan vertellen dat het bewuste onderwerp nu in Brussel thuishoort en dat men er zelf niets meer mee te maken heeft!
Eenmaal in Brussel bevinden deze zaken zich echter in een controlevacuüm, en daarin wordt het Europees Parlement - ook volgens de constructie van het Verdrag van Amsterdam - niet gekend, niet als wetgevende vergadering en heel vaak ook niet voor advies. Daarmee zijn deze zaken praktisch onttrokken aan de democratische controle door de nationale parlementen en worden zij niet voorgelegd aan het Europees Parlement. Bij dit tekort aan democratische controle wordt het dan echt heel lastig als er instellingen worden gecreëerd die het recht krijgen, in te grijpen in de fundamentele rechten van de burger. Ik hoef het debat over Europol niet te herhalen. Wanneer, zoals we de afgelopen dagen hebben kunnen lezen, gegevensbestanden uit het Schengeninformatiesysteem zijn verkocht, bijvoorbeeld aan de georganiseerde misdaad, dan vraag ik mij af wie er eigenlijk waakt over de bevoegdheid. Wie controleert die organisaties eigenlijk? De parlementen van de lidstaten niet, en wij ook niet!
Commissaris Gradin heeft gisteren op indrukwekkende wijze uiteengezet hoe gebrekkig haar personele bezetting op dit punt in de Commissie is. Dat geeft aan dat de Commissie zich onvoldoende om dit onderwerp bekommert. Zij zou echter, juist omdat zij anders dan wij het recht van initiatief heeft en initiatieven zou kunnen nemen op het punt van de verwezenlijking van het vrije verkeer en de vrije vestiging binnen de Europese Unie, om een voorbeeld te noemen, dit dan ook met meer kracht moeten doen. In het wetgevingsprogramma komen de initiatieven-Monti niet eens meer voor. Dat waren de laatste initiatieven die de Commissie heeft genomen om de in het Verdrag van Amsterdam, in de Europese Akte beoogde vrijheid van verkeer en vestiging van burgers te verwezenlijken, welke in het kader van de strategie van de Raad niet werd gerealiseerd. De Commissie heeft initiatieven genomen. Laatstgenoemde komen vandaag dus al helemaal niet meer in het werkprogramma voor. Krijgt u toch eens wat meer durf, dan zal het Parlement u ook op alle niveaus steunen!

Böge
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, natuurlijk komen wij hier niet met een ellenlang verlanglijstje, maar concentreren we ons op wat politiek noodzakelijk is. Ik zeg het heel open: aan de ene kant is het heel goed dat na de stormachtige ontwikkeling van de interne markt het aantal wetgevingsplannen beperkt is. Maar nadat de interne markt zich zo heeft ontwikkeld, mis ik ook van de zijde van de Commissie eigenlijk dat er met extra inspanning wordt gestreefd naar controle, afslanking, indamming van de bureaucratie - en daarom zeg ik u om te beginnen, stelt u toch een werkgroep in die gewoon eens het bestaande instrumentarium van weten regelgeving gaat uitdunnen, de zaken dichter bij de burgers brengt, en op veel punten de dingen ook zodanig samenvoegt, dat het voor mensen buiten leesbaar en hanteerbaar wordt.
Heel in het kort stip ik vijf punten aan: Wij zullen natuurlijk heel precies nagaan hoe u zich houdt aan de aangegane verplichtingen met betrekking tot de BSE, en dat niet alleen aan de hand van de halfjaarlijkse verslagen, maar ook tussentijds in de commissies. Samen met u zullen wij in het licht van samenwerking en solidariteit de ontwikkeling verder volgen en zullen we erop staan dat u alles overneemt.
Met betrekking tot het landbouwbeleid - en dit stel ik heel duidelijk - zou het beter zijn geweest om van begin af aan te spreken van een aanpassing en verdere ontwikkeling van de hervorming van 1992, en niet te doen alsof het wiel elke vijf jaar opnieuw moet worden uitgevonden. Gebruikt u de tijd tot maart om de in het Parlement genoemde punten van kritiek te verwerken, zodat deze hervorming beter berekend is op de toekomst.
Ik wil heel duidelijk stellen dat de collega's in de Commissie visserij teleurgesteld zijn. Met uitzondering van de vermelding van het financieringsinstrument voor de structurele oriëntatie missen zij informatie over internationale visserijverdragen voor 1998, en nog veel meer. Maakt u dat alstublieft alsnog in orde in de Commissie visserij. Over het begrotingsbeleid en het financiële beleid verwacht ik - ook op grond van de besluiten van Luxemburg - dat er niet slechts een verslag over het stelsel van eigen middelen wordt opgesteld, maar dat u voorstellen doet om het stelsel van eigen middelen te herzien.
Op het gebied van de begrotingscontrole is het voor ons belangrijk dat er op basis van een interinstitutionele overeenkomst wordt gezorgd voor een volledige onafhankelijkheid van de UCLAF, uitgaande van het verslagBösch, en dat ook bij de juridische samenwerking eindelijk stappen voorwaarts worden gedaan met het oog op de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, twee dingen wil ik opmerken. Allereerst iets positiefs, ik juich de samenwerking met de VS zeer toe, een samenwerking die heeft geleid tot een nieuw beleid ten aanzien van synthetische drugs, bijvoorbeeld door een "early warning system" tegen nieuwe preparaten en door strengere wetgeving inzake de productie van en handel in verdovende middelen.
Dan de punten waar ik minder positief over ben, en waar ik meer eisen heb. Dat betreft de georganiseerde misdaad en het vrije verkeer. De Commissie heeft zelf hier in het Parlement gezegd dat het haar taak is om invulling te geven aan 20 punten in het actieprogramma van de Raad tegen de georganiseerde misdaad. Desalniettemin staat hier niets over in het werkprogramma voor 1998. Er zijn maatregelen nodig tegen witwaspraktijken en voor de confiscatie van wederrechtelijk verkregen voordeel. Bovendien wil ik erop wijzen dat in het Verdrag van Dublin punten staan die dienen te worden geïmplementeerd.
Mijn tweede punt gaat over het vrije verkeer. Wij beschikken over het rapport-Weil dat duidelijk aangeeft welke problemen zich voordoen. De Commissie moet de problemen actiever te lijf gaan en de landen die tegenwerken aanpakken. Ik kan in dit verband een voorbeeld aanhalen uit mijn woonplaats Stockholm. Meer dan 3 000 mensen krijgen het hun toekomende pensioen niet op tijd, omdat het niet lukt het pensioen van mensen die in andere landen gewerkt hebben te berekenen. Als het zo wordt dat het pensioen van normale eerzame burgers als het ware geconfisqueerd wordt, althans tijdelijk, terwijl dat niet gebeurt met criminele winsten, dan bestaat natuurlijk het gevaar dat de Unie haar geloofwaardigheid en ook haar democratische steun kwijtraakt.
De Commissie moet in staat zijn de naleving van de verdragen te waarborgen, zodat wij in de Unie kunnen zorgen voor zowel veiligheid als vrij verkeer. Dit verwachten de burgers in dezen van de Commissie.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, om te beginnen zou ik alle sprekers van vanmiddag willen danken voor hun interventies.
Om met de eerste, die van de heer Fayot, te beginnen, moet ik hem zeggen dat ik het volledig eens ben met het feit dat het komende begrotingsjaar cruciaal zal zijn. Met name wanneer we in aanmerking nemen dat het Parlement sinds het Verdrag van Amsterdam over ruimere bevoegdheden beschikt. Wij staan aan de vooravond van het van kracht worden van dit Verdrag. Wat is bereikt op de Europese Raad van Luxemburg over de werkgelegenheid, waar de toepassing van een aantal in het Verdrag opgenomen bepalingen is vervroegd, dat moeten we ook zoveel mogelijk zien te bereiken op andere punten van het Verdrag.
De heer Fayot merkte op, en vanzelfsprekend ben ik het daar volledig mee eens, dat de Commissie onderworpen moet zijn aan de controle van het Parlement. De Commissie kan natuurlijk naar huis worden gestuurd. Mijn antwoord op de vraag van de heer Fayot is categorisch: de Commissie is vanzelfsprekend onderworpen aan de controle van het Parlement, en wij hebben dat al heel duidelijk gesteld in het kader van de BSE-zaak. Ik ben van oordeel dat de Commissie juist aan die controle haar legitimiteit ontleent. Welke legitimiteit zou de Commissie hebben als zij niet aan die controle onderworpen zou zijn? Ik heb deel uitgemaakt van twee Commissies, van de vorige en van deze, en ik kan u verzekeren dat ik na de parlementaire hoorzitting van 4 januari 1995 het gevoel had aan legitimiteit te hebben gewonnen. Na die hoorzitting had ik het gevoel meer commissaris te zijn dan daarvoor. Daarom ben ik mij ten volle bewust van de betekenis van die controlerende taak.
Ook wil ik u zeggen, en daarmee wil ik in zekere zin ook ingaan op wat door mevrouw Oomen-Ruijten naar voren is gebracht, dat een van de problemen in de verhouding tussen het Parlement en de Commissie te maken heeft met een thema waaraan ik groot gewicht toeken, namelijk dat van de rechtsgronden. Ik hecht er belang aan dat wij vooruitgang boeken bij het vaststellen van de rechtsgronden in de wetgevingsvoorstellen die worden ingediend. Natuurlijk is dit iets wat aan de Commissie zelf is, maar ik geloof dat geven van indicaties over de rechtsgrond en over het soort actie dat men denkt te willen ondernemen, de samenwerking tussen Commissie en Parlement ten goede kan komen.
De heer Fayot heeft dus een voorstel gedaan, dat door mevrouw Oomen-Ruijten is opgepakt, waar ik het van harte mee eens ben. Ik geloof dat wij deze exercitie zeker moeten blijven doen, niet eens per jaar, maar op een regelmatige basis.
Mijnheer Fayot, u stelt voor om een keer in de drie maanden bij elkaar te komen. Waarom doen we het niet? Er is geen enkele reden om dat niet te doen. Wat de Commissie nu juist wil, is dat er meer transparantie komt. Laten we om de drie maanden bij elkaar komen, op de wijze waarop u dat wilt. In de Conferentie van commissievoorzitters, of waar u maar wilt. Ik kan u op dit moment geen antwoord geven op alle punten die hier aan de orde zijn gesteld. Sommige daarvan hebben een wetgevend karakter, andere niet. Maar wij moeten zorgen dat we ons werk op een serieuze, verantwoordelijke en punctuele manier doen, en dat we inzicht verschaffen in de redenen waarom we op een bepaald moment in een bepaalde zaak geen vooruitgang boeken, of waarom we onze toevlucht denken te moeten nemen tot een Groenboek.
Mijnheer Fayot, u snijdt een onderwerp aan dat niet op het terrein van mijn directe verantwoordelijkheid en bevoegdheid als commissaris ligt, maar wat mij wel aangaat als lid van het college, namelijk de kwestie van het pluralisme en de mediaconcentratie. U hebt volkomen gelijk. Dit is een thema dat reeds door de vorige Commissie werd aangesneden: die maakte er een Groenboek over, legde dat voor, en er kwam een aantal reacties. Ik wil u één ding zeggen: die reacties waren buitengewoon verward. Op dat moment hadden we geen enkel criterium. Het was praktisch aan het einde van de Commissie-Delors. Wij wisten niet wat we moesten doen. Er werd een nieuwe Commissie gevormd. De heer Monti kwam. De heer Monti kwam weer met een nieuw Groenboek. Het Groenboek werd gepresenteerd. Er kwamen reacties. En ook daar zat geen duidelijke lijn in. Hoewel er geen duidelijke reacties waren gekomen vanuit de sector en de maatschappelijke groeperingen, deed de heer Monti toch een voorstel aan de Commissie. Het thema werd besproken in een zeer langdurig debat. En aan het eind daarvan had de Commissie nog geen duidelijk standpunt ingenomen. De heer Monti besloot, naar mijn oordeel volkomen terecht, dat wij ons nog verder moesten bezinnen. U bent van mening dat deze bezinning te lang duurt, maar ik denk dat als we er uiteindelijk uitkomen, die paar maanden vertraging niet het probleem zijn. U weet dat het door u naar voren gebrachte probleem buitengewoon gecompliceerd ligt. Het is een thema waarbij vele sectoren betrokken zijn. Enerzijds gaat het erom wat de mediaconcentratie betekent en wat de gevolgen zijn voor de burger. Tegelijkertijd gaat het erom wat de implicaties zijn van een echte markteconomie, welke haken en ogen er zitten aan die aandelentransacties die uiteindelijk kunnen leiden tot die concentratie, hoe de belangen gewaarborgd kunnen worden. Dit is toch een heel serieus probleem. Welnu, dit is slechts een van de thema's, maar ik ben er van overtuigd dat we op korte termijn - wanneer precies kan ik u niet zeggen, maar ik ben ervan overtuigd dat het op korte termijn zal zijn, want ik weet hoe ver de heer Monti gevorderd is - een debat in de Commissie kunnen voeren, dat we eruit zullen komen en dat we het resultaat aan het Parlement zullen kunnen voorleggen.
Wat ik u maar wil zeggen, is dat er heel hard aan al die thema's wordt gewerkt en ik geloof dat we die grotere transparantie kunnen bereiken door een andere methode te volgen. Ik denk dat het de methode is die verkeerd is geweest, en dat het de methode is die wij in de toekomst zullen moeten verbeteren.
Ook wil ik ingaan op een van de andere onderwerpen die hier aan de orde zijn gesteld, namelijk het punt van de geblokkeerde wetgevingsvoorstellen. Over dit punt wil ik het volgende kwijt. Ten eerste, er zijn veel kwesties die bij de Raad liggen, dat is een feit. Maar niet alle kwesties die bij de Raad liggen zijn geblokkeerd. Mogelijk kunnen we sommige kwesties die bij de Raad liggen intrekken, dat recht heeft de Commissie, aan het initiatiefrecht is immers het recht van intrekking verbonden. Waarom we die kwesties kunnen intrekken? Omdat ze achterhaald zijn. Verder zijn er kwesties die zich op dit moment in een fase van adviesinwinning bevinden en weer andere waarover binnenkort in de Raad zal worden gestemd. Hoe het ook zij, ik wil u zeggen dat wij deze zaken nauwlettend zullen blijven volgen. Ik ben mij ervan bewust dat deze kwestie buitengewoon gevoelig ligt bij het Parlement, en daarom zal ik u tezijnertijd antwoorden, en ik hoop dat wij op korte termijn bij elkaar kunnen komen om de lijst van lopende zaken door te nemen.
Ik wil het kort houden, maar eerst wil ik mevrouw Roth-Behrendt nog iets zeggen. Mevrouw Roth-Behrendt, ik begrijp hoe gevoelig dit onderwerp bij u ligt. Maar u weet dat ik reeds naar uw commissie ben gegaan waar wij langdurig hebben gesproken over allerlei institutionele kwesties waarvoor ik toen verantwoordelijk was. Ik kwam daar niet geschonden uit naar voren, hoewel het beslist geen gemakkelijke bespreking was.
Maar ik wil u zeggen dat met betrekking tot het thema dat u naar voren brengt - wat beslist een zeer belangrijk thema is - wij in afwachting verkeren van de uitkomsten van de door het Europees Parlement en de Commissie op jongstleden 3 en 4 november georganiseerde conferentie. Wij zijn op dit moment bezig de conclusies van die bijeenkomst te inventariseren. Komt het u voor dat wij dit eerder hadden moeten doen? We mogen soms wat traag werken, maar wij gaan niet over een nacht ijs. Laat er daarom bij u geen twijfel over bestaan dat wij de zaak diepgaand zullen behandelen.
Wij wilden ook graag de conclusies van de BSE-enquête afwachten, en die hebben we inmiddels. Ook wilden wij weten wat er op de Top van Luxemburg zou gebeuren. Ik neem goede nota van uw bezorgdheid. De volgende keer denk ik dat u mag schieten, maar deze keer verzoek ik u daarmee nog even te wachten, omdat ik u de volgende keer met meer stelligheid kan antwoorden.
Er zijn nog veel meer interventies geweest, zoals die van de heer Dimitrakopoulos. Ik ben het met hem eens dat we het buitenlandse beleid goed moeten voorbereiden. Ook ben ik het met hem eens dat wat voorbereid is, ook meteen ten uitvoer moet worden gebracht. Laten we bezien hoe de eenheid voor beleidsplanning werkt. Het is een van de resultaten van Amsterdam. Het Verdrag van Amsterdam is nog niet van kracht geworden. Maar die eenheid voor beleidsplanning zou nog voor het van kracht worden van het nieuwe Verdrag van Amsterdam van start kunnen gaan.
Ik ben het ook eens met de interessante overpeinzingen van de heer Fantuzzi over het landbouwbeleid en het subsidiariteitsbeginsel.
Er is een thema dat mijn bijzondere zorg heeft. Het betreft het punt dat de heer Frischenschlager naar voren heeft gebracht ten aanzien van de hervorming van de instellingen en in hoeverre deze al dan niet van invloed kunnen zijn op de uitbreiding. De op 19 november door dit Parlement goedgekeurde resolutie bevat een heel belangrijk punt - als ik het mij goed herinner gaat het om punt 20 - waarin het Parlement de Commissie vraagt nog voor de Europese Raad die in 1998 in Wenen zal worden gehouden met voorstellen te komen en een verslag op te stellen. Dit lijkt mij essentieel. Wat we namelijk niet moeten doen, is wat we tot nu toe steeds hebben gedaan, wat we in Maastricht hebben gedaan, wat we in Amsterdam hebben gedaan, namelijk dat we ons - staat u mij toe dat ik hier een typisch Spaanse uitdrukking gebruik - door de stier op de hoorns laten nemen. Ik bedoel daarmee dat we het niet steeds op het laatste moment aan moeten laten komen, zodat we uiteindelijk in tijdnood komen.
We kunnen niet altijd wachten tot de laatste minuut, om vervolgens te constateren dat er geen tijd meer is, en de zaak dan vooruitschuiven. De techniek van de Gemeenschap mag niet de techniek van het vooruitschuiven zijn, het moet een techniek van besluitvorming zijn. Laten we niet wachten tot er een nieuw land is dat de volgende dag toe moet treden, en laten we zeker niet wachten tot de toetreding van land twintig, of eenentwintig of tweeëntwintig. Nee, laten we het nu doen. Maar laten we eerst wachten tot het Verdrag geratificeerd is. Het belangrijkste is de ratificatie van het Verdrag. U weet heel goed dat niets zeker is en hoewel het slechte niet altijd zeker is, is het goede dat ook niet. Laten we daarom nu wachten tot het Verdrag van Amsterdam geratificeerd is, en zodra dat een feit is, laten we dan aan de slag gaan. Hebt u de Commissie een opdracht gegeven? De Commissie zal haar uitvoeren. En laten we beginnen door het met elkaar, Commissie en Parlement, eens te worden, laten we trachten ook de Raad erbij te betrekken, en laten we proberen te bereiken dat we het institutionele thema dat u naar voren hebt gebracht zonder de druk van de slotonderhandelingen van de toetreding van een nieuw land tot een oplossing kunnen brengen.
Welnu, dit waren enkele van de punten die ik u wilde zeggen. Ook wil ik u zeggen, en daarmee reageer ik op de heer Schulz, dat het thema van de democratie de Commissie zeer na aan het hart ligt. En ik geloof dat dat duidelijk blijkt uit alles wat tot nu toe is gedaan, met name op de Intergouvernementele Conferentie, zoals de voorstellen van de Commissie met betrekking tot een thema waarover nauwelijks wordt gerept, maar wat veel meer aandacht zou moeten krijgen, namelijk het thema van het staatsburgerschap. Het staatsburgerschap is een van de thema's waarover veel goeds is bereikt op de Intergouvernementele Conferentie. En datzelfde geldt voor het thema van het medebeslissingsrecht. Laten we trachten nog verder te gaan. We zullen het proberen.
Tegen de heer Böge kan ik zeggen dat ik goede nota heb genomen van zijn voorstellen. Ik geloof niet dat dit het moment is om hier het debat te heropenen over sommige naar voren gebrachte thema's van de derde pijler. Wat ik wel geloof is dat wij daar beschikken over een speelruimte die het Verdrag van Amsterdam ons biedt, en we moeten zien hoe we die ruimte maximaal kunnen benutten. Het belangrijkste, of althans een van de belangrijkste zaken, is het vrije verkeer van personen, en we weten dat dat een thema is dat voor verbetering vatbaar is. En er is een manier om dat te bereiken: het resultaat van Amsterdam is niet het resultaat dat ik het liefst had gezien, ik had liever gezien dat de stap niet in vijf maar in drie jaar werd gezet, en dat men in plaats van unanimiteit had gekozen voor meerderheid. Maar zo gaat dat in de Gemeenschap. De Gemeenschap heeft altijd zo gewerkt. Volledige bevrediging geeft zij ons nooit. Maar er is een weg gewezen, en laten we het langs die weg proberen, en ik verwacht dat Parlement en Commissie erin zullen slagen voort te gaan op de weg naar een rechtvaardig en solidair Europa.

De Voorzitter
Ik heb zeven ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement.
De stemming vindt morgen om 9.30 uur plaats.

Beleggingsondernemingen en kredietinstellingen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0380/97) van de heer Cassidy, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 93/6/EEG van de Raad inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen (COM(97)0071 - C4-0304/97-97/0124(COD)).

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel voor een richtlijn inzake de kapitaaltoereikendheid is een herziening van een richtlijn uit 1993 en die richtlijn was op haar beurt nodig om de toenmalige Europese Gemeenschap in staat te stellen voordeel te halen uit de universele regelgeving die overeengekomen was door het Bazelse Comité van bankentoezichthouders.
Toen deze Vergadering zich over de richtlijn van 1993 boog, beseften we dat er spoedig andere elementen nodig zouden zijn om de technische vooruitgang bij te kunnen houden, maar ik denk niet dat we verwacht hadden dat de technische vooruitgang zo snel zou gaan. Inderdaad vereisten de snelle veranderingen in de financiële dienstenindustrie een aanpassing van de regelgeving inzake kapitaaltoereikendheid om financiële instellingen in staat te stellen het potentiële verlies, de zogeheten "value at risk" , te berekenen waarbij gebruik wordt gemaakt van computermodellen. Krachtens de richtlijn van 1993 is het gebruik van computermodellen niet toegestaan. Maar volgens de wijzigingen van de Bazelse regelgeving en de wijziging van de richtlijn van 1993 die vandaag voor ons ligt, mag dat wel.
Er was echter nog een andere verplichting die aan Commissie en Parlement in 1993 werd opgelegd, namelijk het vastleggen van voorschriften voor grondstoffen en van grondstoffen afgeleide instrumenten, en daarvoor waren een aantal substantiële wijzigingen in de richtlijn van 1993 nodig. We hebben allemaal onder vrij moeilijke omstandigheden moeten werken, omdat de nieuwe regelgeving van Bazel volgend jaar januari van kracht wordt, oftewel over twee weken. Een van onze belangrijkste doelstellingen in de Commissie, het Parlement en ook in de Raad is ervoor zorgen dat onze wijziging in de richtlijn van 1993 zo snel mogelijk in werking kan treden om te vermijden dat financiële instellingen van de Europese Unie in een nadelige positie terecht komen ten opzichte van hun concurrenten in Japan, de Verenigde Staten, Zwitserland, Korea, Indonesië, enzovoort - in de veronderstelling dat er in landen als Japan, Korea, enzovoort nog banken zijn die überhaupt in staat zijn iets te doen. Maar desalniettemin moeten wij de positie van onze eigen financiële instellingen beschermen.
Terugkomend op de kwestie van grondstoffen en van grondstoffen afgeleide instrumenten, moet ik vermelden dat toen het Commissievoorstel oorspronkelijk naar voren werd gebracht, er zich een probleem voordeed omdat het oorspronkelijke Commissievoorstel van in grondstoffen gespecialiseerde ondernemingen verlangde dat zij hun systemen moderniseerden, zodat ze in staat zouden zijn om tegen 31 december 1999 computermodellen te gebruiken - een belangrijke datum omdat het ook de datum is van het millenniumwisseling, en voorts het tijdstip waarop bepaalde landen klaar willen zijn voor de invoering van de gemeenschappelijke munt. Het is duidelijk geworden dat er een schrijnend tekort zal zijn aan geschikt IT-personeel, niet alleen in de Europese Unie maar ook in andere delen van de wereld.
Als rapporteur was het mijn oorspronkelijke idee om voor te stellen die datum te verschuiven naar 31 december 2002. Maar ik heb ontdekt dat de Raad bereid was om heel wat edelmoediger te zijn, en amendement 19, waarover morgen namens de Fractie van de Europese Volkspartij en andere fracties gestemd zal worden, en het begeleidende amendement 20, zullen helpen de situatie van ondernemingen gespecialiseerd in grondstoffen en in grondstoffen afgeleide instrumenten aan te passen.
Ik ben als rapporteur slechts de nederige dienaar van de commissie en ik moet de beslissingen inzake de amendementen 15, 16, 17, 18, 19 en 20 overlaten aan de wijsheid van de Vergadering. Maar als ik de Vergadering een leidraad mee zou mogen geven, dan moet mij van het hart dat ik hoop dat zij de amendementen 19, 20 en 16 zal steunen. Een deel van de andere amendementen is wellicht ingetrokken.
Dit gezegd zijnde, hebben we niet al te veel tijd om hier verder over uit te wijden. Ik hoop dat het verslag erdoor komt als wij er morgen over stemmen, zo niet unaniem, dan toch met een ruime meerderheid, zodat Commissie en Raad zo spoedig mogelijk een gemeenschappelijk standpunt kunnen opstellen, zodat wij het in de tweede lezing kunnen bekijken en we de Europese financiële instellingen op gelijke voet kunnen stellen met hun concurrenten elders in de wereld.

De Voorzitter
Hij spijt me zeer maar we moeten het debat thans stopzetten en vanavond om negen uur verdergaan. Ik heb hier niet de hand in. De ondervoorzitter die het Vragenuur leidt, wil om 17.30 uur met het Vragenuur beginnen. We hebben de eer de fungerend voorzitter in ons midden te hebben, dus is het niet meer dan terecht dat wij op tijd van start gaan.

De Voorzitter
De heer Wijsenbeek vraagt het woord voor een voorstel van orde.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, nu gaat het echt over de orde. Ik vind dit een buitengewoon onbevredigende manier van doen hier in dit Parlement. Het is nu de tweede keer vandaag dat een debat ergens middenin wordt onderbroken, met alle waardering voor het Luxemburgse voorzitterschap dat de afgelopen zes maanden zo geweldig zijn best gedaan heeft. Maar u kunt niet eerst de rapporteur laten beginnen, de commissaris laten opdraven, alle sprekers hier aanwezig laten zijn en dan uitsluitend na een inleiding zeggen: nu wordt het debat gestopt en vanavond om negen uur verder gegaan. Wilt u mijn naam van de lijst schrappen, ik vind dit een onbevredigende manier van doen en ik houd het Bureau daarvoor verantwoordelijk, dat zoals zo vaak maar doet waar het zin in heeft.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Wijsenbeek, maar ik moet u erop wijzen dat wij met zijn allen een agenda hebben aangenomen, en op de agenda van vandaag staat dat om 17.30 uur het Vragenuur voor vragen aan de Raad begint. Wat de Voorzitter dus doet, mijnheer Wijsenbeek, is er nauwlettend op toezien dat wordt nageleefd wat wij in deze plenaire vergadering hebben aangenomen.
Bovendien bent u, mijnheer Wijsenbeek, een illuster lid - ik zeg dat met kennis van zaken - van de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten en als zodanig weet u dat het Reglement een hoofdstuk bevat waarin de werkwijze van dit Parlement wordt geregeld met betrekking tot het Vragenuur.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Raad (B4-1002/97).
Staat u mij toe dat ik begin de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Juncker, welkom te heten en hem te danken voor zijn aanwezigheid hier. Wij waarderen in hoge mate zijn aanwezigheid hier, maar ook gaan vandaag onze gedachten uit naar staatssecretaris Wohlfart, die ik graag prettige feestdagen en een gelukkig nieuwjaar had willen wensen. Ik verzoek u, mijnheer Juncker, om hem deze boodschap over te brengen en hem ook te zeggen dat wij hem zeer erkentelijk zijn voor het feit dat hij gedurende de periode van het Luxemburgse voorzitterschap steeds onder ons heeft willen zijn tijdens het Vragenuur.

De Voorzitter
Vraag nr. 1 van Paul Rübig (H-0832/97):
Betreft: Ontslag van een middelbare-schoolleraar in Slowakije wegens zijn inzet voor de Hongaarse minderheidstaal
De economische inspanningen van Slowakije met het oog op het lidmaatschap van de Europese Unie zijn een goede zaak. Des te verontrustender is dan ook het zich toespitsende conflict tussen de Slowaakse regering en de Hongaarse minderheid in het land, dat in toenemende mate ook het onderwijs betreft.
Zo worden er bijvoorbeeld leraren en schooldirecteuren om duidelijk politieke redenen ontslagen. Dit komt met name voor op Hongaarse scholen in het tweetalige gebied. Alexander Tóth, een Hongaarse middelbare-schoolleraar, werd op 30 juni 1997 ontslagen; de directeuren van twee Hongaarse scholen, Gyula Popély en Peter Kovács, werden in oktober 1997 uit hun functie gezet. Alle drie hadden zij hun leerlingen een tweetalig rapport gegeven.
Ik zou de aanwezige vertegenwoordiger van de Raad willen vragen of de Raad van deze voorvallen op de hoogte is en hoe hij denkt op deze ontwikkeling te reageren.

Juncker
Men zegt mij dat dit de eerste keer is dat een eerste minister de mondelinge vragen beantwoordt. Ik doe dat in de eerste plaats omdat ik veel van het Europees Parlement houdt, maar vooral omdat de heer Wohlfart hier niet aanwezig is.
De heer Wohlfart, onze staatssecretaris voor Buitenlandse Zaken, die het voorzitterschap, naar men zegt, gewoonlijk op schitterende wijze vertegenwoordigt, kan hier niet aanwezig zijn omdat hij een auto-ongeluk heeft gehad. Het was geen zwaar ongeval, maar mijn regering is bij ijzel niet altijd baanvast. De heer Wohlfart is dus het slachtoffer geworden van de onvoorzichtigheid die het politieke leven in Luxemburg kenmerkt.
Ik zou nu de vraag van de heer Rübig willen beantwoorden. Dat wordt van mij verwacht. De Raad betreurt de incidenten die in de vraag worden beschreven. De Raad vindt het zeer belangrijk dat alle landen met een Europese roeping de politieke criteria van Kopenhagen in acht nemen. De Raad is daarom ingenomen met de verklaring van het Slowaakse parlement van 10 oktober 1997 en met de gezamenlijke verklaring van de president en de premier van Slowakije van 17 oktober 1997, die hij als een eerste constructieve stap naar een oplossing van de problemen in Slowakije beschouwt. Die verklaringen zijn ook een eerste antwoord op de aanbevelingen van de gemengde parlementaire commissie tussen de Europese Unie en Slowakije.
Wat meer bepaald de behandeling van de Hongaarse minderheid betreft, heeft de Raad nota genomen van het memorandum van de Slowaakse regering over het gebruik van de minderheidstalen. De Raad wenst dat dit initiatief onverwijld wordt gevolgd door een wet die alle aspecten van de kwestie ineens regelt. De Raad heeft ook met voldoening kennis genomen van de aanbevelingen die de gemengde parlementaire commissie op haar bijeenkomst van 25 en 26 november 1997 aan de Slowaakse regering heeft gedaan. Ze nodigt er de Slowaakse regering daarin toe uit de desbetreffende wetgeving in samenwerking met de experts van de Europese Unie voor te bereiden om het probleem van de minderheidstalen op het nationale grondgebied op te lossen.
De Europese Unie is vastbesloten alle geassocieerde landen te helpen om aan de in Kopenhagen vastgesteld criteria te voldoen. Daarom spoort ze er de Republiek Slowakije voortdurend toe aan van deze periode gebruik te maken om de laatste hinderpalen op de weg naar de definitieve toetreding tot de Europese Unie op te ruimen en hoopt ze dat daarbij ook een billijke oplossing voor de problemen in verband met de betrokken minderheid kan worden gevonden.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik premier Juncker heel hartelijk danken. Ik geloof dat u het goede voorbeeld geeft door in het Parlement persoonlijk vragen te komen beantwoorden. Ik geloof - en dit stel ik ook in deze kring met nadruk omdat het ons genoegen doet - dat de Raad de lijn van het Parlement heeft aangehouden door het woord Slowakije niet nadrukkelijk te vermelden. Desondanks zullen we er alles aan doen dat ook daar wordt voldaan aan de criteria die wij zeer belangrijk vinden.
Het eerste probleem betreft het minderhedenvraagstuk. Het tweede betreft de kwestie van afgevaardigde Gaulider; ik vind dat wij van Europese zijde er niet nadrukkelijk genoeg op kunnen en moeten wijzen dat de kwestie-Gaulider ook moet worden opgelost. Wij weten dat dit iets te maken heeft met president Ková&#x010D; respectievelijk met de verkiezingen in het najaar, en mijn vraag luidt: bent u van mening dat er voor de Europese Unie kansen zijn om de kwestie-Gaulider nog voor de verkiezingen in Slowakije op te lossen?

Juncker
Geachte collega Rübig, over de kwestie van afgevaardigde Gaulider alsmede over alle vragen die u in dit algemene kader hebt gesteld, laat ik u graag weten dat ik met de premier van Slowakije, de heer Me&#x010D;iar een zeer intensief onderhoud heb gehad over de door u opgeworpen vragen alsmede over vragen die daarmee samenhangen. Dat gebeurde eind augustus in het kader van een werkbezoek van een halve dag aan Slowakije dat ik heb afgelegd omdat ik, juist toen eigenlijk iedereen uitsloot dat Slowakije zou kunnen deelnemen aan het uitbreidingsproces, met dit bezoek wilde laten zien dat dit niet inhoudt dat wij nu Slowakije de rug toekeren.
Ik heb toen over deze kwestie gesproken met de heer Me&#x010D;iar, met de president van de republiek, met de oppositiepartijen in het Slowaakse parlement en met enkele andere Slowaakse vrienden en collega's. Overigens heb ik daarbij een beroep gedaan op zowel de president als de premier, om een gezamenlijke verklaring af te leggen met betrekking tot de toetreding van Slowakije tot Europese Unie, door duidelijk te maken dat wij graag wilden dat men in Slowakije zelf zoekt naar antwoorden op de vragen die wij van buitenaf aan hen hebben gericht.
Toevallig was dat precies op de dag dat er in het Slowaakse parlement zou worden gestemd over de zogenaamde kwestie-Gaulider. De stemming is toen uitgesteld. In alle gesprekken met alle gesprekspartners in Slowakije heb ik duidelijk gesteld dat wij veel waarde hechten aan een beter functioneren van de democratische instellingen in Slowakije, en afgelopen zaterdag heb ik in Luxemburg opnieuw gesproken met de heer Me&#x010D;iar en duidelijk gesteld dat het feit dat ondanks alles de Europese Raad Slowakije toch uitdrukkelijk in het uitbreidingsproces meeneemt, niet mag leiden tot de conclusie dat wij nu wel tevreden zijn met het in Slowakije behaalde democratiseringsniveau, maar dat wij vinden dat er meer inspanningen moeten volgen.
Slowakije bestaat, de Slowaakse regering bestaat, er bestaan ook vijf miljoen Slowaakse mannen en vrouwen die in het centrum van Europa wonen. Laten we dat, bij alle ergernis over wat de heer Me&#x010D;iar doet, niet doet of nalaat, alstublieft niet vergeten. We hebben niet alleen te maken met de heer Me&#x010D;iar, maar ook met vijf miljoen Slowaken. Die zijn onze inzet waard.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik u hartelijk danken voor uw aanwezigheid hier en u ook verzoeken, uw collega onze beste wensen voor zijn spoedige herstel over te brengen, want hij heeft hier werkelijk prima werk geleverd.
Ik wil slechts een vraag stellen over hetgeen u reeds hebt beantwoord: een van de belangrijkste argumenten van Me&#x010D;iar in al zijn redevoeringen is steeds weer dat hij slechts persoonlijke rechten en geen collectieve rechten erkent. Bent u van plan er zeer groot belang aan te hechten dat juist de minderhedenvraagstukken met name afhankelijk zijn van de collectieve rechten en niet alleen van de individuele rechten? Op die manier probeert de heer Me&#x010D;iar steeds een concreet antwoord te ontwijken.

Juncker
Rechten van minderheden, geachte collega von Habsburg, kan men niet reïndividualiseren. Rechten van minderheden zijn rechten van een bepaalde bevolkingsgroep. In onze gesprekken in Slowakije en in aansluitende gesprekken met Slowakije hebben wij steeds op Hongarije en Roemenië, maar vooral op Hongarije, gewezen om duidelijk te maken hoe volgens ons met minderhedenproblemen zou moeten worden omgegaan of liever met minderhedenvraagstukken - het woord minderhedenvraagstukken bevalt mij veel beter dan minderhedenproblemen, want minderheden vormen helemaal geen probleem, zij roepen slechts vragen op. Wij hebben steeds gewezen op het Hongaarse voorbeeld om aan te geven hoe wij vinden dat je moet omgaan met minderhedenvraagstukken; en ik geloof dat de Slowaakse leiding zich hier heel goed van bewust is.

De Voorzitter
Vraag nr. 2 van Jens-Peter Bonde (H-0856/97):
Betreft: Registratie van personen in het Schengen-informatiesysteem
Kunnen de lidstaten of de Raad van ministers aangeven hoeveel personen die in Denemarken gevestigd zijn of die de Deense nationaliteit bezitten in het Schengen-informatiesysteem staan geregistreerd onder de verschillende hoofdcategorieën, waarin personen, zaken e.d. worden geregistreerd, en zullen de lidstaten zich bij hun eigen registraties dan wel gemeenschappelijke registratie houden aan het Deense verbod op het vastleggen van legale politieke activiteiten?

Juncker
Ik wijs de heer Bonde erop dat het Schengen-akkoord en het verdrag tot uitvoering daarvan op intergouvernementeel niveau tussen een aantal lidstaten van de Europees Unie zijn gesloten.
Die akkoorden vallen dus op dit ogenblik niet onder de bevoegdheid van de Raad. De geachte afgevaardigde zou zich dan ook eerder tot de instanties van de Schengen-akkoorden moeten richten.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, deze voormiddag dankte ik het voorzitterschap van de Raad voor zijn onpartijdigheid tijdens de voorbije zes maanden en nu wil ik graag de Luxemburgse premier danken omdat hij persoonlijk is gekomen om de vragen in dit Vragenuur te beantwoorden. Ik had hem ook graag willen danken omdat hij mij een antwoord heeft gegeven, maar dat kan ik dus klaarblijkelijk niet, aangezien de Schengenautoriteiten mij een antwoord moeten geven. Ik wil echter wel graag weten of de voorzitter van de Raad zich heeft afgevraagd hoe de rechtszekerheid afgewogen wordt tegen de politiële efficiëntie van de Schengen-registratie en het AIS-systeem, dat het Schengen-systeem onder Europol moet vervangen. Ik stel de voorzitter van de Raad voor een regel in te voeren, volgens welke elke verdachte die niet langer verdacht is, de geregistreerde gegevens toegestuurd krijgt of indien het onderzoek dit niet toelaat, deze gegevens aan een onafhankelijk controleorgaan bezorgd worden, zodat men er voor honderd procent zeker van kan zijn dat elke verdenking van een persoon in het systeem au sérieux wordt genomen.

Juncker
In antwoord op de vraag van de heer Bonde kan ik alleen maar zeggen dat hij ongetwijfeld weet dat de kwesties waarnaar hij rechtstreeks verwijst een hoogst vertrouwelijk karakter hebben.
Het spreekt vanzelf dat de elementen die de geachte afgevaardigde heeft vermeld uitsluitend op verzoek van een gerechtelijke overheid in het Schengen-informatiesysteem worden opgenomen. Aangezien zijn vraag betrekking heeft op personen die de Deense nationaliteit bezitten of in Denemarken gevestigd zijn, stel ik voor dat hij zijn vraag rechtstreeks aan het Deens parlement stelt, dat hem ongetwijfeld alle gevraagde antwoorden zal kunnen geven.
Een van mijn jeugddromen was dat ik ooit het Deense parlement zou kunnen toespreken. Als de Deense regering mij toestaat uw vraag aan het Deense parlement te beantwoorden, zou ik het een grote eer vinden ze in de plaats van de Deense regering te mogen beantwoorden. Ik weet echter niet of ik u, als ik namens de Deense regering spreek, een antwoord kan geven dat u voldoening schenkt.

Sjöstedt
Ik wil zeggen dat dit volgens mij een zeer belangrijk debat is, aangezien de Schengenmaterie waarschijnlijk in de nabije toekomst EG-recht wordt. Er wordt veel over de voordelen van het Akkoord van Schengen gesproken, dan moet toch ook bespreekbaar zijn hoe een en ander in de toekomst zal functioneren.
Binnen het Schengen-informatiesysteem bestaat in ieder geval de mogelijkheid om je eigen persoonsregistratie in het SIS-register te bekijken. Wat mij het meest zorgen baart zijn de onduidelijkheden rondom SIRENE, dat wil zeggen het register dat achter het Schengen-informatiesysteem zit, waarbij de bevoegdheid bestaat om veel gevoeliger persoonsinformatie te verschaffen dan mag worden verstrekt uit het SIS-register.
Denkt de Raad dat een strenge bewaking van het SIRENE-register en de daaruit verschafte inlichtingen nodig zal zijn, zodat men daar net zo'n controlebevoegdheid heeft als binnen het SIS-register, als dit in het EG-recht wordt geïntegreerd?

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Sjöstedt. Mijnheer Juncker, ik weet niet of u er in uw jeugd van droomde lid te zijn van het Zweedse parlement, maar ook in dat geval nodig ik u uit om antwoord te geven op de vraag van de heer Sjöstedt.

Juncker
Mijn jeugddroom ging alleen over het Deense parlement. Ik heb nooit meer dan één Scandinavisch parlement willen toespreken.
Persoonlijk begrijp ik volkomen dat de problemen die wij hier bespreken ongerustheid kunnen veroorzaken. Ik ontken niet dat het wijs zou zijn dat wij nagaan waar en hoe wij de zaken het best regelen om die problemen onder controle te krijgen. Ik heb er geen enkel bezwaar tegen dat wij ons daarover samen blijven bezinnen. Ik begrijp volkomen de bezorgdheid die aan de basis ligt van de vragen die ons worden gesteld, maar u zult beslist begrijpen dat ik daarop namens de Raad geen pasklaar antwoord kan geven.

Krarup
Een droom kan een nachtmerrie worden en ik kan zeggen dat de bevolking in Scandinavië de deelname aan Schengen als een potentiële nachtmerrie beschouwt. De voorzitter van de Raad heeft immers terecht geantwoord dat de ontwikkeling die Jonas Sjöstedt in zijn vraag schetst, nog niet heeft plaatsgevonden, maar dat het slechts een kwestie van tijd is vooraleer de Schengen-regels EU-wet worden, met andere woorden in het EU-rechtssysteem geïntegreerd worden. Wanneer men bovendien bedenkt dat er desastreuze problemen zijn met de rechtszekerheid van de registratie, verspreiding en vooral controle van persoonsgegevens, zoals uit het in het voorjaar gepubliceerde rapport bleek, kan men zich afvragen of de Raad sinds zijn beslissing betreffende de integratie van het Schengen-systeem in de EU-wetgeving reeds nagedacht heeft over een manier om deze zeer fundamentele problemen van de rechtszekerheid op te lossen. Mijn vraag aan de voorzitter van de Raad is of er in die zin analyses en beschouwingen gemaakt zijn.

Juncker
Schengen is een mechanisme dat men heeft ontworpen om de criminaliteit te bestrijden en niet om de opvattingen en overtuigingen van de burgers te controleren.
Men mag niet vergeten dat Schengen een mechanisme is om de criminaliteit beter te bestrijden en dat het zeer overtuigende resultaten oplevert. Ik sluit niet uit dat soms ontsporingen voorkomen en zou willen dat wij ons vooral bezinnen op de vraag hoe wij die kunnen voorkomen. Men mag het principe van Schengen evenwel niet gelijkstellen met de ontsporingen waartoe het zeer uitzonderlijk aanleiding kan geven en die wij tot elke prijs moeten vermijden.

De Voorzitter
Vraag nr. 3 van María Izquierdo Rojo (H-0863/97):
Betreft: " Europees vrijwilligerswerk voor jongeren" (doc. 302 van 3.10.1997) - en partnerlanden van de Maghreb
Overwegende dat bovengenoemd programma is gericht op nauwere samenwerking met derde landen waarmee de Gemeenschap associatieakkoorden heeft gesloten; overwegende dat de landen van Middenen Oost-Europa (LMOE) aan het programma kunnen deelnemen daar zij geassocieerd zijn met de Gemeenschap; overwegende dat een van de doelstellingen van het project is dat jongeren uit de Gemeenschap in contact komen met andere culturen en ervaringen opdoen in intercultureel verband.
Staat de Raad er positief tegenover dat de partnerlanden van de Maghreb die een Euro-mediterrane associatieovereenkomst hebben ondertekend, toegang verkrijgen tot dit programma? Welk tijdschema werd hiervoor bepaald?

Juncker
Artikel 5 van het door de Raad op zijn bijeenkomst van 28 oktober 1997 aangenomen ontwerp van een gemeenschappelijk standpunt bepaalt zeer duidelijk welke landen aan het programma kunnen deelnemen. In dat ontwerp staat: " Europees vrijwilligerswerk voor jongeren" .
Tot die landen behoren niet de geassocieerde Maghreblanden, die met de Europese Unie een overeenkomst hebben gesloten.
Een van de doelstellingen van het programma, vermeld in artikel 2, lid 2, is evenwel de bevordering van de deelname van de jongeren aan transnationale activiteiten in dienst van de gemeenschap in de Europese Gemeenschap of in derde landen, in het bijzonder die waarmee de Gemeenschap samenwerkingsovereenkomsten heeft gesloten.
Ter aanvulling van wat voorafgaat, bepaalt lid 3 van dat artikel dat de ondersteuning van de transnationale activiteiten van lange of korte duur in dienst van de gemeenschap in de Gemeenschap of in derde landen tot de hoofdpunten van het programma behoort.
Ook het tweede deel van de bijlage bij het ontwerp van een gemeenschappelijk standpunt voorziet in de actieve deelname, in de derde landen, van jongeren die wettig in een lidstaat verblijven, aan activiteiten die helpen voldoen aan behoeften van de maatschappij die een rechtstreeks effect kunnen hebben op het welzijn van de bevolkingen van de ontvangende landen. Daaruit vloeit voort dat projecten die in een van de in de vraag van de geachte afgevaardigde bedoelde landen gepland zijn, bij de uitvoering van het programma in overweging kunnen worden genomen.

Izquierdo Rojo
Uit de toon en de politieke formulering van het antwoord van de fungerend voorzitter van de Raad maak ik op dat zijn antwoord "ja" is. Maar dan begrijp ik iets niet, want in het voorstel van de Commissie als gepubliceerd in het Publicatieblad van 3 oktober 1997 wordt dit recht op deelneming erkend voor de LMOE en voor derde landen, maar niet voor de partnerlanden van de Maghreb.
Ik zou de heer Juncker willen vragen of hij, als fungerend voorzitter van de Raad, aan zou kunnen geven of hij er voorstander van is dat de partnerlanden van de Maghreb deel kunnen nemen aan dit programma voor vrijwilligerswerk, en wel zodanig, dat enerzijds Europese jongeren vrijwilligerswerk kunnen doen in deze landen, en anderzijds dat de partnerlanden van de Maghreb deel kunnen nemen aan het programma op zich.

Juncker
De Raad kan dat eventueel beslissen als de Commissie een voorstel in die zin voorlegt.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts een heel korte vraag: zou de Raad bij een dergelijke principiële uitbreiding ook bereid zijn tot een gepaste verhoging van de middelen in dit programma?

Juncker
Zolang de Raad zich bezighoudt met een aan hem gericht voorstel van de Commissie, zou hij er in het kader van een samenhangende interpretatie van wat de Commissie voorstelt, eigenlijk ook het belang van moeten inzien om de passende middelen ter beschikking te stellen. Aangezien zo'n voorstel van de Commissie er niet is, zijn we dus nu bezig met een zeer hypothetisch vraag- en antwoordspel.

De Voorzitter
Vraag nr. 4 van Gerard Collins (H-0865/97):
Betreft: Toerisme op de boerderij
Onderschrijft de Raad het denkbeeld dat toerisme op de boerderij een belangrijke rol kan spelen bij de ontwikkeling van de economie van plattelandsgebieden en is hij bereid de Commissie opdracht te geven maatregelen voor te stellen om de verdere ontwikkeling van de sector toerisme op de boerderij te steunen in het kader van het toerisme- en plattelandsontwikkelingsbeleid van de Unie?

Juncker
Zoals de geachte afgevaardigde in zijn vraag zelf opmerkt, kan het toerisme bij de ontwikkeling van de economie van plattelandsgebieden in de Europese Unie inderdaad een belangrijke rol spelen doordat de economische ontwikkeling in die plattelandsgebieden traditioneel verband houdt met de ontwikkeling van de landbouw. De Raad is het er met de heer Collins over eens dat het toerisme op de boerderij mogelijkheden biedt die, als ze oordeelkundig worden benut, de welvaart in die gebieden kunnen verbeteren en werkgelegenheid kunnen creëren.
De Raad hecht bijzonder belang aan de kwalitatieve verbetering van het aanbod in de sector van het toerisme op de boerderij. Dat kan immers de ontwikkeling van de betrokken regio's bevorderen. In dit verband herinnert de Raad aan zijn besluit 92/421 betreffende een communautair actieprogramma ten gunste van het toerisme.
Ten slotte dient te worden opgemerkt dat het toerisme op de boerderij een belangrijke rol speelt in het cohesiebeleid van de Gemeenschap. In dat verband herinner ik eraan dat, in het kader van de structuurfondsen en van het communautair initiatief LEADER II, volgens de recentste schattingen 40 % van het daartoe bestemde budget van 1.750 miljoen ecu naar projecten voor de ontwikkeling van het toerisme op de boerderij zal gaan.

Collins, Gerard
Ik wil alleen een woord van dank en mijn waardering voor de premier te boek laten stellen voor zijn zeer uitvoerige antwoord.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de volgende vraag: met betrekking tot het toerisme op het platteland hebben wij in Oostenrijk een nogal bijzondere situatie, daar wij een zeer groot percentage boeren hebben die een nevenberoep uitoefenen. Ik weet dat dit niet toepasbaar is op de Europese Unie als geheel, maar dat juist dit argument het toerisme op het platteland juist sterk bevordert. Is het naar uw mening mogelijk dat deze boeren met een nevenberoep hetzij een bijzondere subsidie voor het toerisme op het platteland ontvangen, hetzij - gezien de zeer bijzondere situatie waarin zij zich bevinden - vanaf de agrarische kant worden gesubsidieerd, opdat zij zich op dit punt krachtiger kunnen engageren?

Juncker
Ja!

De Voorzitter
De Voorzitter is zeer ingenomen met de bondigheid van de vraag van de heer HabsburgLothringen, die minder tijd heeft gebruikt dan de minuut waarover hij beschikte, en met het nog bondiger antwoord van de fungerend voorzitter van de Raad, die onze tolken niet onnodig heeft willen vermoeien.

De Voorzitter
Vraag nr. 5 van Sören Wibe (H-0868/97):
Betreft: De betrekkingen van de Europese Unie met Israël en Palestina
De Israëlische regering heeft het met de Palestijnse staat gesloten vredesverdrag ernstig geschonden. Dit beleid brengt de vrede in het gehele Midden-Oosten in gevaar. Zou de Raad met het oog hierop geen sancties tegen de staat Israël moeten treffen? Zou de Raad bijvoorbeeld niet moeten overwegen de handelsovereenkomst die de Unie met de staat Israël heeft gesloten, op te zeggen?

Juncker
De situatie in het Midden-Oosten is complex en de Raad denkt dan ook niet dat maatregelen zoals die welke de geachte afgevaardigde voorstelt, kunnen helpen om de impasse in de regio te doorbreken.
Ik kan de vraag van de geachte afgevaardigde het best beantwoorden door te verwijzen naar de conclusies van het voorzitterschap die na afloop van de Europese Raad van Luxemburg van 12 en 13 december zijn bekendgemaakt. Die conclusies bewijzen eens te meer dat de Europese Unie vastbesloten is concreet en positief tot het vredesproces bij te dragen.

Wibe
Dank u voor uw antwoord, minister-president Juncker. Wat onze verhouding met Israël betreft is het zo dat wij keer op keer resoluties hebben aangenomen, waarin wij in al dan niet scherpe bewoordingen Israëls schendingen van de vredesverdragen hebben bekritiseerd. Deze resoluties hebben duidelijk geen enkel effect gesorteerd. Kunnen wij hieruit niet concluderen dat de enige taal die Israël verstaat , is dat wij concrete sancties instellen, bijvoorbeeld op economisch gebied? Het is immers ook zo dat Israël als staat harde economische sancties tegen de Palestijnen instelt, bijvoorbeeld door hun export van bloemen naar de Unie te bemoeilijken.
Ik wil daarom wederom, op het gevaar af vervelend te worden, vragen of het niet tijd is om concrete economische sancties tegen Israël te overwegen.

Juncker
Morgen ontmoet ik in Luxemburg de Israëlische premier en vrijdag president Arafat. Ik zal met beiden over alle problemen spreken waarnaar de geachte afgevaardigde verwijst. Ik zal de Israëlische premier tijdens die gesprekken evenwel niet afdreigen. Ik meen niet dat dit de methode is die wij tegenover de Israëlische staat moeten toepassen. Wij moeten spreken, niet dreigen.

Robles Piquer
Ik ben het volledig eens met wat de fungerend voorzitter van de Raad zojuist tot tweemaal toe heeft gezegd, en ik zou hem willen vragen of hij denkt dat er een manier is - ik vraag dit vooral nadat ik de door de Europese Raad van Luxemburg goedgekeurde tekst nog eens goed heb nagelezen - om te definiëren, om zwart op wit te zetten, datgene wat wij gewoonlijk aanduiden als de geest van Oslo. Want ik ken de geschreven Oslo-akkoorden, maar ik constateer dat er voortdurend wordt gesproken van schendingen van de geest van Oslo, maar vooralsnog heb ik die nog nergens zwart op wit zien staan. Ik zou graag vernemen of de Raad zich van deze interessante intellectuele taak kan kwijten.

Juncker
Ik meen dat de door de heer Robles Piquer gewenst toelichting inderdaad nodig is.
Wij stellen soms met verbijstering vast met hoeveel details wij vage begrippen zoals "de geest van..." , in dit geval "de geest van Oslo" , trachten te omgeven. In werkelijkheid weten wij over het algemeen wel wat wij bedoelen als wij het hebben over de geest waarover u spreekt.
Morgen kan ik een bescheiden bijdrage leveren om de geest terug te vinden die volgens mij wat verloren is gegaan.

De Voorzitter
Vraag nr. 6 van Karl Habsburg-Lothringen (H-0873/97):
Betreft: Kiesrecht in Gibraltar
Wat denkt de Raad te doen aan het kiesrecht voor het EP in Gibraltar? Is het aanvaardbaar dat de EU-burgers daar dit fundamentele recht wordt onthouden met het argument dat Gibraltar te klein is als kiesdistrict? Hierdoor worden EU-burgers van de eerste en van de tweede categorie gecreëerd.
Zou het voor de Raad denkbaar zijn dat de EU-burgers van Gibraltar, wanneer zij hun stem niet kunnen uitbrengen in Brits verband, hun stem in een ander land of voor een ander land van de EU uitbrengen?

Juncker
De heer Habsburg-Lothringen weet wellicht dat bijlage 2 bij de Akte van 20 september 1976 betreffende de rechtstreekse verkiezing van de afgevaardigden in het Europees Parlement bepaalt dat het Verenigd Koninkrijk de bepalingen van deze Akte uitsluitend ten aanzien van het Verenigd Koninkrijk zal toepassen en dus niet ten aanzien van Gibraltar, dat niet tot het Verenigd Koninkrijk behoort.
De Akte van 1976 is aangenomen op basis van artikel 138, lid 3 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Economische Gemeenschap, op grond van een door het Europees Parlement opgesteld ontwerp waarin de bijzondere situatie van Gibraltar niet werd vermeld.
De Raad kan het toepassingsgebied van de richtlijn van 1993 betreffende de nadere regels voor de uitoefening van het actief en passief kiesrecht voor het Europees Parlement, die naar de Akte van 1976 verwijst, ook niet eigenmachtig uitbreiden om de in Gibraltar gevestigde Britse burgers de mogelijkheid te bieden aan de verkiezingen voor het Europees Parlement deel te nemen in een lidstaat waar zij niet gevestigd zijn. De richtlijn van 1993 steunt immers op artikel 8 B, lid 2 van het Verdrag, waarvan het toepassingsgebied beperkt is tot de burgers van de Europese Unie die gevestigd zijn in een lidstaat waarvan zij geen onderdaan zijn.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, nu wil het geval dat mij - echter pas nadat ik deze vraag had ingediend, van tevoren was ik daarvan niet op de hoogte - door het Britse Lagerhuis een wetsvoorstel betreffende het kiesrecht voor Gibraltar is toegestuurd. Ik heb gehoord dat dat niet het enige voorstel hierover is. Eerder zijn er al andere voorstellen afgewezen. Men was echter van mening dat dit voorstel van 1 juli jongstleden een grotere kans heeft. Ik weet niet hoe dat hiermee in overeenstemming is te brengen.
Bovendien is toch ook de rechtspositie - als je vandaag naar Gibraltar kijkt - in zoverre enigszins gespleten, als je aan de ene kant de Peñón beziet en aan de andere kant de landengte, omdat volgens het Verdrag van Utrecht de Peñón feitelijk bij Engeland hoort, terwijl het bij de landengte enigszins omstreden is waar deze onder valt, ook wanneer deze momenteel heel duidelijk onder Brits bestuur staat.

Juncker
Mijnheer de Voorzitter, de wijze mensen links naast en achter mij vinden dat ik de laatste dagen van het Luxemburgse voorzitterschap niet moet belasten door me vanaf deze plaats ook nog te mengen in de problemen tussen twee lidstaten. Ik geloof dat dat een wijze raad was! Ik wil u meedelen dat ik uw vraag heel goed begrijp, maar dat ik u mijn antwoord buiten de zaal zal geven.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 7 te vervallen.
Vraag nr. 8 van John Cushnahan (H-0878/97):
Betreft: Europees Voedingsmiddelenbureau
Kan het Luxemburgse voorzitterschap mij meedelen of de Raad bereid is het voorstel van de Commissie om een Europees Voedingsmiddelenbureau op te richten, te steunen?

Juncker
Tot mijn spijt moet ik de geachte afgevaardigde meedelen dat bij de Raad geen enkel Commissievoorstel voorligt om een Europees Voedingsmiddelenbureau op te richten. Zodra de Commissie zulk een voorstel voorlegt, zal de Raad de voorgestelde tekst uiteraard onverwijld grondig onderzoeken en te gelegener tijd met kennis van zaken en op basis van de verdiensten van het Commissievoorstel een besluit nemen.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, dank u dat u mij toestemming geeft om een vraag te stellen. Ik weet dat ik ben aangekomen net op het moment dat u wilde verdergaan. Ook zou ik de heer Juncker willen danken voor zijn antwoord. Ik heb nota genomen van wat u over het Commissievoorstel heeft gezegd. Ik had begrepen dat de Raad het in behandeling had. Ik zal dat natrekken, maar zou ik mogen vragen (en ik verwacht niet dat u een formeel antwoord geeft) of de regering van Luxemburg een dergelijk voorstel - als het wel bij de Raad in behandeling is - zal steunen en of het, aangezien uw voorzitterschap bijna beëindigd is, misschien iets is waarop u druk zult uitoefenen bij het nieuwe voorzitterschap? Ik wil u graag gelukwensen met een zeer succesvol voorzitterschap. U heeft de agenda van Europa zeer zeker vooruitgeholpen.

Juncker
Nogmaals, de Luxemburgse regering heeft de gewoonte de voorstellen van de Commissie te onderzoeken alvorens ze eventueel te ondersteunen. Wij steunen die niet principieel. Wij nemen pas een besluit als wij het voorstel hebben gelezen en onderzocht.

De Voorzitter
Vraag nr. 9 van Carlos Robles Piquer (H-0882/97):
Betreft: Duizenden Cubaanse burgers vragen om een volksraadpleging
Meer dan tienduizend Cubaanse burgers die in het land zelf wonen en met naam en toenaam bekend zijn, hebben een brief aan de voorzitter van de Volksmachtassemblée van de Republiek Cuba ondertekend waarin zij op grond van artikel 88 (g) van de huidige Cubaanse grondwet van 1976 beleefd verzoeken om een volksraadpleging over eventuele wijziging van de grondwet, zodat deze waarborgen biedt voor vrije meningsuiting, vrijheid van vereniging, pluralisme en verkiezing van de leiders middels rechtstreekse, vrije en geheime verkiezingen. Volgens Amnesty International (AMR 25/29/97/S) hebben de eerste twaalf ondertekenaars bezoek gehad van de politie die hen mogelijk langdurige gevangenisstraffen in het vooruitzicht stelde.
Welke informatie kan de Raad over dit initiatief en de reactie hierop van de Cubaanse regering verstrekken en hoe groot is naar zijn oordeel de waarschijnlijkheid dat aan dit overeenkomstig de huidige Cubaanse grondwet ingediende verzoek gehoor wordt gegeven?

Juncker
Ik vestig de aandacht van de heer Robles Piquer op het feit dat er op dit ogenblik in Cuba niet één, maar twee verschillende initiatieven zijn om tienduizend handtekeningen te verzamelen om de organisatie van een volksraadpleging te vragen. Die initiatieven steunen inderdaad op artikel 88, lid g, van de Cubaanse grondwet van 1976, die het wetgevingsinitiatief aan de burgers toekent op voorwaarde dat tienduizend handtekeningen zijn verzameld. Volgens de informatie waarover wij beschikken, is het door de Cubaanse grondwet voorgeschreven cijfer voor geen van beide initiatieven bereikt.
De Raad blijft nochtans sceptisch over hun kans op succes omdat in Cuba geen democratisch pluralisme bestaat. Dat wordt geïllustreerd door artikel 62 van de grondwet, dat bepaalt dat "geen enkele van de aan de burgers toegekende vrijheden kan worden uitgeoefend in strijd met de in de grondwet en de wetten vastgelegde beginselen, de doelstellingen van de socialistische staat of het besluit van het Cubaanse volk om het socialisme en het communisme tot stand te brengen. Elke inbreuk op dat principe is strafbaar" .
De Raad wijst er nogmaals op dat de Unie in haar betrekkingen met Cuba daarom het beleid volgt dat in een gemeenschappelijk standpunt van 2 december 1996 is bepaald en dat onder meer de bevordering beoogt van een vreedzame overgang naar democratisch pluralisme en eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden.

Robles Piquer
Dank u wel, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. De gegevens waarover ik beschik komen niet geheel overeen met de uwe. Ik heb de indruk dat voor tenminste een van de initiatieven, ten koste van grote inspanningen, en met groot persoonlijk risico, het vereiste aantal van 10.000 handtekeningen is verzameld. Maar als dit aantal niet is bereikt, dan zal dat binnen redelijke termijn zeker wel het geval zijn.
Mijn aanvullende vraag is dan of de Raad, ondanks die verbijsterende tekst van dat verschrikkelijke artikel 62 dat u ons hebt voorgelezen en dat natuurlijk de proclamatie is van een absoluut totalitarisme, iets kan doen om te trachten de Cubaanse autoriteiten over te halen tot zoiets simpels als het naleven van de eigen grondwet, de grondwet die door henzelf, door Fidel Castro, is goedgekeurd.
Ik geloof dat zodra die grens van 10.000 handtekeningen is gehaald - en ik herhaal dat als ze niet is gehaald ze op korte termijn wel zal worden gehaald - de Raad en de aldaar geaccrediteerde ambassades moeten trachten de Cubaanse regering over te halen de eigen grondwet te respecteren.

Juncker
Ik twijfel er niet aan dat de Raad zal kunnen doen wat de geachte afgevaardigde vraagt.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor uw duidelijke verklaring. In dit Huis hebben wij niet altijd zulke duidelijke verklaringen over dit onderwerp gehoord, en ik dank u ook voor hetgeen de Raad onlangs als gemeenschappelijk standpunt in deze kwestie heeft vastgesteld. Maar ik wilde als aanvullende vraag nog weten hoe het eigenlijk staat met het streven om betrekkingen met Cuba op grond van een overeenkomst aan te knopen - er is zelfs al sprake geweest van het lidmaatschap van de ACS - en welke rol de kwestie van de mensenrechten en van de geloofs- en gewetensvrijheid in dit kader speelt.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Posselt. Het zal u niet ontgaan zijn, mijnheer Posselt, dat u met uw aanvullende vraag ruimschoots buiten het kader van de eerste vraag van de heer Robles Piquer treedt. Daarom is het aan de heer Juncker om te beslissen of hij op uw vraag in wil gaan of niet. Mijnheer Juncker, aan u het woord om te antwoorden zoals u goeddunkt.

Juncker
Mijnheer de Voorzitter, de Raad heeft zijn beleid ten opzichte van Cuba vastgelegd in het gemeenschappelijk standpunt van 2 december 1996. In het kader van de uitvoering van hetgeen daarin wordt gesteld, moeten ook de door u gestelde vragen worden beantwoord.

De Voorzitter
Vraag nr. 10 van Alexandros Alavanos (H-0887/97):
Betreft: Afschaffing van het onderwijs van het Oud-grieks in Frankrijk
Volgens de Franse Vereniging van filologen, het Nationaal Syndicaat voor het secundair onderwijs en de Vereniging voor het oude-talenonderwijs van Toulouse is de Franse minister van Onderwijs, de heer Claude Allègre, van plan het onderwijs van het Oud-grieks af te schaffen in het kader van de onderwijshervorming die begin 1998 zou moeten worden doorgevoerd. Oud-grieks wordt in bepaalde klassen van het secundair onderwijs gevolgd door 1, 9 % van de leerlingen, terwijl 25, 4 % van de leerlingen Latijn kiest. De onderwijsminister probeert de gemoederen te bedaren, maar de vraagtekens blijven. Kwesties met betrekking tot de onderwijsprogramma's vallen weliswaar onder de bevoegdheid van de lidstaten, maar toch vormt de steun voor het onderwijs van de Europese talen een van de prioriteiten van de Europese Unie.
Welke stappen zal de Raad ondernemen bij de Franse regering, die overigens intensief ijvert voor de ondersteuning van het Frans (" la Francophonie" ) in andere landen?

Juncker
Zoals de heer Alavanos zegt, vallen de inhoud en de organisatie van het onderwijs onder de bevoegdheid van de lidstaten. Krachtens het desbetreffende artikel van het Verdrag draagt de Gemeenschap bij tot de ontwikkeling van een onderwijs van hoog gehalte door samenwerking tussen lidstaten aan te moedigen en zo nodig door hun activiteiten te ondersteunen en aan te vullen, met volledige eerbiediging van hun verantwoordelijkheid.
Voorts bepaalt lid 2 van artikel 126 van het Verdrag dat het optreden van de Gemeenschap erop gericht is de Europese dimensie in het onderwijs tot ontwikkeling te brengen, met name door onderricht in en verspreiding van de talen der lidstaten. Hier dient te worden opgemerkt dat het gaat om de talen die in de lidstaten worden gesproken en niet om de oude talen.
Aangezien geen Commissievoorstel voorligt, kan de Raad op het door de geachte afgevaardigde vermelde terrein geen stimulerende maatregelen nemen. De Raad kan zich trouwens niet met de inhoud of organisatie van het onderwijs in een lidstaat bemoeien. Ik vrees dus dat de Raad bij de Franse regering met betrekking tot het onderwijs van het Oud-grieks in de Franse scholen niets kan ondernemen.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik dank voorzitter Juncker voor zijn antwoord. Dit antwoord houdt zich aan hetgeen hij hierover gemachtigd is te zeggen.
Ik wilde echter de volgende aanvullende vraag stellen: is hij niet van mening dat ook de oude talen, zoals Latijn en Oud-grieks - alhoewel zij misschien niet meer gesproken worden - deel uitmaken van het erfgoed van het Europa dat wij willen opbouwen? Is het erfgoed van onze voorvaderen alleen hetgeen in musea en bepaalde gebouwen is opgeslagen? Maakt ook de culturele traditie daar geen deel van uit? Maken ook de talen die de grondslag vormen van de huidige Europese beschaving daar geen deel van uit? Bent u ook niet van mening dat deze bevorderd moeten worden in heel Europa? Wat denkt u van het Grieks voorstel om een instituut voor klassieke studies in de Europese Unie op te richten? Ik kijk met grote belangstelling uit naar uw antwoord.

Juncker
Ik heb zelf gedurende zeven jaar Latijn gestudeerd en geloof dan ook graag dat het onderwijs van de dode talen een beter inzicht in het Europese culturele erfgoed geeft.

De Voorzitter
Vraag nr. 11 van Bernd Posselt (H-0890/97):
Betreft: Autonomie voor Kosovo
Welke maatregelen heeft het Luxemburgse voorzitterschap genomen om ervoor te zorgen dat de in 1988 wederrechtelijk opgeheven autonomie van Kosovo wordt hersteld? In Kosovo wordt de Albanese meerderheid van de bevolking (90 %) onderdrukt, hetgeen geenszins als een "minderhedenkwestie" kan worden afgedaan. Overweegt de Raad internationale waarnemers of een vredesmacht naar Kosovo te sturen, en welke pressiemiddelen worden er ingezet om van Belgrado toestemming te krijgen voor het openen van een EU-bureau in Pristina, te meer daar een vergelijkbaar bureau van de VS allang aanwezig is?

Juncker
De Raad verleent nog steeds hoge prioriteit aan de kwestieKosovo. In haar verklaring van 9 april 1996 over de erkenning van de Federale Republiek Joegoslavië door haar lidstaten heeft de Europese Unie verklaard dat de ontwikkeling van goede betrekkingen met de Federale Republiek Joegoslavië en de plaats daarvan in de internationale gemeenschap voortaan afhangen van de aanneming, door de Federale Republiek Joegoslavië, van een positieve houding, in het bijzonder met betrekking tot de volledig eerbiediging van de mensenrechten, de rechten van de minderheden, het recht op terugkeer van alle vluchtelingen en ontheemden en de verlening van een hoge graad van autonomie, binnen de Federale Republiek Joegoslavië, aan Kosovo.
Dat standpunt is herhaaldelijk bevestigd, onder meer door de Europese Raad op zijn zittingen van 13 en 14 december 1996 in Dublin en 16 en 17 juni 1997 in Amsterdam, door de Raad van 29 april 1997 en onlangs nog in de aan de bevolking van de Federale Republiek Joegoslavië gerichte verklaring van de Raad van 10 november van dit jaar. In het bijzonder in zijn conclusies van 29 april 1997 over de toepassing van de conditionaliteit op de betrekkingen van de Europese Unie met de landen van de betrokken regio heeft de Raad aan de ontwikkeling van de betrekkingen van de Europese Unie met de Federale Republiek Joegoslavië algemene en specifieke voorwaarden verbonden. Zo is algemene bijstand uit het PHARE-programma gekoppeld aan de voorwaarde dat de Federale Republiek Joegoslavië een geloofwaardig aanbod voor een echte dialoog over de status van Kosovo doet. De opening van eventuele onderhandelingen over een samenwerkingsakkoord zal in het bijzonder afhangen van een echte dialoog met de Albanezen van Kosovo over de status van Kosovo binnen de grenzen van de Federale Republiek Joegoslavië. Een van de voorwaarden voor de sluiting van een samenwerkingsakkoord is dat aan Kosovo een hoge graad van autonomie wordt verleend.
De Raad heeft op zijn bijeenkomst van 6 oktober 1997 trouwens onderstreept dat de autoriteiten in Belgrado met de Albanezen van Kosovo een dialoog moeten aanknopen en dat alle betrokken partijen daaraan snel en ten volle moeten meewerken. De Raad heeft ook aangedrongen op de onverwijlde uitvoering van het akkoord over het onderwijs dat de heren Milosovic en Rugova hebben gesloten. De Europese Unie heeft gezegd dat ze dat akkoord wil ondersteunen. De Europese Unie vraagt dat de autoriteiten in Belgrado het mogelijk maken dat de langdurige missies van de OSCE in Kosovo, Voivodina en Sandjak worden beëindigd en volgt, via de ECMM, de situatie op de voet.
Om dezelfde redenen wil de Europese Unie in Pristina een bureau openen. Ze heeft dat aan de autoriteiten van de Federale Republiek Joegoslavië voorgesteld. Zoals de geachte afgevaardigde weet, voorziet geen enkele resolutie van de VN-Veiligheidsraad in een vredesmacht in Kosovo.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, het probleem in Kosovo is simpelweg dat jaren van passiviteit door de internationale gemeenschap - hiermee bedoel ik niet het Luxemburgse voorzitterschap dat echt wel iets heeft gedaan - een situatie heeft doen ontstaan waarin alles dreigt te escaleren en geweldsexplosies kunnen worden verwacht. Daarom moeten wij, voor het te laat is, echt een politieke oplossing tot stand proberen te brengen - ook door druk uit te oefenen. De Amerikanen hebben een bureau in Pristina, en de Europese Unie praat er al jaren over maar heeft geen bureau in Pristina. Hetzelfde geldt natuurlijk voor de autonomie. De autonomie van Kosovo was grondwettelijk geregeld in de grondwet van Joegoslavië, het uiteengevallen Joegoslavië. Wij moeten aandringen op het herstel van deze autonomie. Ik geloof dat het standpunt dat Joegoslavië op de Petersberg-Conferentie in Bonn heeft ingenomen, namelijk dat dit een interne aangelegenheid is van Joegoslavië, alleen al daarom niet kan worden aanvaard omdat wij weten dat er zich honderdduizenden ontheemden en vluchtelingen uit Kosovo op het grondgebied van de EU bevinden. Vandaar mijn vraag: bent u van plan verdere stappen te nemen?

Juncker
Mijnheer de Voorzitter, ik ga ervan uit dat het Britse voorzitterschap het streven van het Luxemburgse voorzitterschap van de Raad in deze richting zal voortzetten.

De Voorzitter
Vraag nr. 12 van Jonas Sjöstedt (H-0894/97):
Betreft: Toezicht op het SIS (Schengen-informatiesysteem)
Is de Raad van oordeel dat de JSA (Joint Supervisory Authority), de autoriteit die erop moet toezien dat het SIS-register correct functioneert, over voldoende fondsen en bevoegdheden beschikt om haar taak op een bevredigende wijze te kunnen vervullen? Is de Raad van ministers voornemens eventueel veranderingen aan te brengen in de wijze van functioneren van de JSA als en indien het Akkoord van Schengen in de EU wordt geïntegreerd? Zal het toezicht op het register binnen het Akkoord van Schengen en Europol worden uitgevoerd door afzonderlijke autoriteiten, ook als het Akkoord van Schengen deel van de EU gaat uitmaken?

Juncker
De gemeenschappelijke controle-instantie is opgericht door artikel 115 van het verdrag over de uitvoering van Schengen. De controle-instantie maakt deel uit van het acquis van Schengen.
Op dit ogenblik kan de Raad zich niet uitspreken over de werking van het SIS, dat uitsluitend onder de bevoegdheid van de Schengenorganen valt. Artikel 34, lid 7 van het Verdrag tot oprichting van Europol voorziet in de oprichting van een gemeenschappelijke controle-instantie voor Europol. In januari 1996 is begonnen met de opstelling van haar huishoudelijk reglement, meer bepaald in het licht van de werkzaamheden van de European data commissionners. Verwacht wordt dat een ontwerp van huishoudelijk reglement in de eerste maanden van volgend jaar klaar zal zijn. Op dit ogenblik wordt niet gedacht aan een controle-instantie die zowel op het SIS als op Europol toeziet.

Sjöstedt
Dank voor uw antwoord op mijn vraag - en voor uw antwoord dat een gemeenschappelijke controle-autoriteit in verband met Europol niet aan de orde is.
Ik denk dat het belangrijk is om het voorbeeld van de JSA te bestuderen, om zo te bekijken welke problemen zich bij Europol kunnen voordoen. Ik heb hier het eerste activiteitenverslag van de autoriteit die moet toezien op de bescherming van personen in het Schengenregister. Het is rampzalig wat men hier leest, moet ik zeggen. Onder andere beschikt de autoriteit slechts over zo weinig middelen dat zij geen werkelijk onderzoek kan verrichten, zij beschikt bijvoorbeeld niet over een kantoor. Verder heeft de autoriteit geen toegang gekregen tot de centrale Schengen-computer, wat voor het gewenste onderzoek wel noodzakelijk was. Voor zover er enig onderzoek is verricht, is gebleken dat er in de verschillende onderdelen van het Schengenregister verschillende inlichtingen over dezelfde personen staan, dat het moeilijk is na te gaan wie er in het register allerlei gevoelige informatie heeft opgezocht, dat de geregistreerde personen, bijvoorbeeld asielzoekers, niet weten hoe zij kunnen nagaan of de inlichtingen juist zijn en dat bepaalde lidstaten de informatie op een onjuiste wijze gebruiken.
Hieruit moet uiteraard lering worden getrokken. Wat is men van plan te doen om te voorkomen dat dezelfde situatie zich bij Europol gaat voordoen? Wat is men van plan te doen wanneer het Akkoord van Schengen onderdeel wordt van het EG-recht?

Juncker
Wij menen dat de situatie op dat terrein weldra zal veranderen. Te gelegener tijd zal de Raad het Europees Parlement alle informatie verstrekken om, binnen de door het Verdrag opgelegde beperkingen, zijn controleopdracht op de communautaire actie op dat terrein te kunnen uitvoeren.

De Voorzitter
Vraag nr. 13 van Maren Günther (H-0896/97):
Betreft: Het beeld van de afzonderlijke Europese landen in de overige lidstaten van de EU
Vaak is er in lidstaten van de EU sprake van een negatieve, oppervlakkige en simplistische beeldvorming ten aanzien van andere landen, vooral in bepaalde media. Deze tendens dient tijdig op school te worden gecorrigeerd.
Welke maatregelen worden er genomen om voor een zo objectief mogelijk beeld van de verschillende Europese landen in de overige lidstaten te zorgen?
Wordt ernaar gestreefd in gemeenschappelijke instanties vooroordelen ten opzichte van de Europese buurlanden weg te nemen (b.v. schoolboekencommissie)?

Juncker
De Raad heeft al lang aandacht voor de aangelegenheden waarover de geachte afgevaardigde zich zorgen maakt. Reeds in zijn resolutie van 1979 over een actieprogramma op het gebied van het onderwijs, was een van de grote krachtlijnen wat wij toen de verbetering noemden van de mogelijkheden inzake culturele vorming en beroepsopleiding voor de onderdanen van de overige lidstaten van de Gemeenschappen en van de niet-lidstaten en van hun kinderen. Punt 2 van dat hoofdstuk had onder meer betrekking op de uitvoering van studies en van pedagogisch onderzoek naar de rol en het belang van de cultuur van de taal van de onderdanen van de overige lidstaten in de oorspronkelijke onderwijsprogramma's.
Sedertdien heeft de Raad altijd concrete belangstelling voor het probleem getoond, maar heeft hij in een ruimer dan het in de vraag van de geachte afgevaardigde geschetste kader gehandeld. Zo heeft de Raad in zijn conclusies van 27 september het concept van de Europese dimensie in het onderwijs ingevoerd. Naast de bevordering van het onderricht in vreemde talen worden in die conclusies als geschikt middel ook de bevordering van maatregelen ter stimulering van de contacten tussen leerlingen van verschillende landen en de beklemtoning van de Europese dimensie in de onderwijsprogramma's, de opleiding van de leerkrachten en het didactisch materiaal genoemd.
In de resolutie van de Raad van 24 mei 1988 over de Europese dimensie in het onderwijs is een van de doelstellingen de bevordering van de kennis van de jongeren over de historische, culturele, economische en sociale aspecten van de Gemeenschap en haar lidstaten en hun inzicht in het belang van samenwerking van de lidstaten van de Europese Gemeenschap met andere landen in Europa en de wereld.
In zijn conclusies van 27 november 1992 over maatregelen om de Europese dimensie in het hoger onderwijs te ontwikkelen verklaart de Raad onder meer dat men, om meer studenten toegang tot de Europese dimensie te kunnen geven, die dimensie sterker in het beleid en de praktijk van het hoger onderwijs op alle niveaus moet integreren.
Wat voorafgaat bewijst het concrete belang van het concept voor de verankering van de Europese dimensie in de verschillende onderwijssystemen. Die integratie van de Europese dimensie zou geleidelijk een einde moeten maken aan de verkeerde beeldvorming waarop de geachte afgevaardigde de aandacht vestigt. De specifieke initiatieven waarover de geachte afgevaardigde het heeft, kunnen alleen op basis van desbetreffende voorstellen van de Commissie worden genomen.

Günther
Mijnheer de Voorzitter van de Raad, dank u voor uw antwoord. Nog een korte vraag: bent u tevreden met de resultaten van al deze inspanningen gedurende tientallen jaren wat betreft het imago van de landen - met name in bepaalde media? Ik denk hier in het bijzonder aan kritiek in de media, waarin afzonderlijke landen zeer negatief worden bekeken, met name door jongeren,

Juncker
Nee, geachte collega, ik ben in het geheel niet tevreden met wat er bereikt is!

De Voorzitter
Vraag nr. 14 van Alex Smith (H-0903/97):
Betreft: Communautair beleid ten aanzien van klimaatveranderingen en het gebruik van nucleaire brandstoffen
Is er tijdens de meest recente trojka-besprekingen over het communautaire beleid ten aanzien van klimaatveranderingen enige aandacht besteed aan de voorstellen die door de Europese nucleaire industrie zijn gedaan met betrekking tot een uitbreiding van het gebruik van MOX-brandstoffen (plutonium in gemengd oxide) in reactoren als onderdeel van een strategie tot beperking van de CO -uitstoot bij de opwekking van stroom?

Juncker
De Raad heeft geen weet van de voorstellen van de Europese nucleaire industrie waarnaar de geachte afgevaardigde in zijn vraag verwijst.
Ik kan de geachte afgevaardigde wel zeggen dat de Raad principieel aandacht zal schenken aan elk voorstel om het broeikaseffect te bestrijden dat hem wordt voorgelegd. Het spreekt vanzelf dat de Raad die voorstellen op hun eigen verdiensten en zonder enige vooringenomenheid zal onderzoeken.
Ten slotte wijs ik erop dat de communautaire strategie met het oog op de derde conferentie van de partijen bij de kaderovereenkomst van de Verenigde Naties over de klimaatveranderingen, die in Kyoto heeft plaatsgevonden, is vastgelegd in de conclusies van de Raad van 16 oktober 1997. Wij houden die conclusies ter beschikking van het Parlement.

Smith
Mijnheer de Voorzitter, ik ben bijzonder dankbaar dat ik de Raad hoor zeggen dat hij dit zonder vooroordelen zal bespreken, omdat er een keerzijde is aan het gebruik van MOX-brandstof. Uit een verslag dat onlangs, na een project dat twee jaar heeft geduurd, werd uitgegeven blijkt duidelijk dat het mogelijkheden biedt voor terroristische organisaties om kernwapens te produceren met opgewerkt plutonium, dat spul dat geproduceerd wordt in Sellafield en La Hague. Er bestaat geen enkele twijfel over hoe gevaarlijk dit is en het is duidelijk dat het transport van kernbrandstof even gevaarlijk is. Zou de Raad zo vriendelijk willen zijn een exemplaar van dit verslag aan te schaffen en de conclusies ervan te bestuderen? Het heet "Overzicht van de sociale gevolgen van het gebruik van MOX in licht-waterreactoren" .

Juncker
Nogmaals, bij de Raad ligt daarover op dit ogenblik geen voorstel van de Commissie voor. Zodra dat wel het geval is, zullen wij dat voorstel onderzoeken met de aandacht die deze kwestie verdient.

De Voorzitter
Vraag nr. 15 van Nikitas Kaklamanis (H-0911/97):
Betreft: Provocerende brief van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, de heer Cem
De Turkse minister van Buitenlandse Zaken, de heer Cem, heeft op 20 oktober 1997 een brief gestuurd naar alle ministers van Buitenlandse Zaken van de EU-landen, waarin hij, naast een massa onnauwkeurigheden en beschuldigingen aan het adres van Griekenland, in feite de EU bedreigt met een oorlog op Cyprus in het geval dit land zou overgaan tot de installatie van het verdedigingssysteem S-300 in de gebieden die nog aan de Turkse expansiedrang zijn ontsnapt.
In diezelfde brief stelt hij op provocerende wijze dat ook als de onderhandelingen van start zouden gaan over de toetreding van Turkije tot de Unie, er voor de kwestie-Cyprus geen oplossing in zicht is.
Kan de Raad, overwegende dat Turkije zijn aanvallen op de EU, op een EU-lidstaat (Griekenland) en op Cyprus onverminderd scherp voortzet, en dit laatste land zelfs het recht betwist om lid te worden van de Unie en om zich te verdedigen tegen het voortdurende Turkse expansionisme, mededelen wat zijn officieel standpunt is over deze kwestie?

Juncker
Ik heb die vraag vandaag al drie keer beantwoord. Ik verwijs de vraagsteller dan ook naar de drie antwoorden die ik vandaag tijdens de debatten heb gegeven.

Kaklamanis
Mijnheer Juncker, u hebt inderdaad gelijk. Deze vraag werd ingediend vóór de Top van Luxemburg en is derhalve enigszins achterhaald. Ik heb heel het debat en uw antwoorden daarop vanmorgen gehoord. Ik wilde echter van de gelegenheid gebruik maken om u te vragen of u inlichtingen hebt over het interview dat de Turkse premier twee uur geleden in Brussel heeft gegeven. Hij heeft gezegd dat hij de Europese Unie zes maanden te tijd geeft om haar standpunt te herzien. Anders zal Turkije zijn standpunt ten aanzien van de douaneunie herzien.
Ten tweede wilde ik weten of u informatie hebt over de verklaring van gisteren van de heer Denktash op Cyprus. Hij heeft de vertegenwoordiger van de Commissie op Noord-Cyprus gevraagd Noord-Cyprus te verlaten met de verklaring dat zijn aanwezigheid ongewenst is.
Ik zou graag een eerste commentaar willen op deze laatste twee vragen. Mijn eerste vraag is reeds beantwoord door hetgeen u vanmorgen zei.

Juncker
Ik wens geen commentaar te geven op wat de minister van Buitenlandse Zaken van Turkije op een persconferentie in Brussel zou hebben gezegd zolang ik niet over de juiste tekst beschik van wat de minister daadwerkelijk heeft gezegd.
In tegenstelling tot de Turkse premier en de Turkse regering zou ik graag eerst lezen wat de Turkse regering heeft verklaard alvorens daarop commentaar te leveren. De Turkse regering had de tekst van het aanbod van de Europese Unie eerst moeten lezen alvorens dat aanbod te verwerpen.

Lindqvist
Ook ik maak mij hierover ongerust. Ik heb net contact gehad met de minister van Buitenlandse Zaken van Zweden, die zijn mening heeft gegeven over hetgeen vandaag aan het licht gekomen is. Ik citeer: " Turkije zal zijn aanvraag voor het volledig lidmaatschap van de EU intrekken, als de EU Turkije niet uiterlijk juni volgend jaar op de lijst van kandidaat-landen zet." Dit klinkt zeer dreigend, tenminste als het juist is - ik heb deze informatie namelijk enkel via de telefoon en de radio gekregen. Het is echter een ernstige en uiterst verontrustende zaak, aangezien Turkije volgens velen, waaronder mijzelf, niet voldoet aan de vereisten van de douane-unie. Er woedt een oorlog in Koerdistan, er wordt onafgebroken gemarteld, en er bestaat geen enkele garantie dat de mensenrechten in dat land worden nageleefd.
Het is vanzelfsprekend voor u niet mogelijk om commentaar te leveren op hetgeen vandaag gezegd is, maar het is zeer belangrijk dat wij voorkomen dat er naar aanleiding van de laatste informatie een conflict ontstaat. Ik wil graag uw commentaar hierop.

Juncker
U moet begrijpen dat ik eerst kennis wens te nemen van de volledige tekst van wat de Turkse minister van Buitenlandse Zaken heeft gezegd alvorens daarop commentaar te geven.

De Voorzitter
Vraag nr. 16 van Pat Gallagher (H-0913/97):
Betreft: Protestmars in Brussel
Kan de voorzitter van de Raad meedelen of de Raad bereid is de kwestie" duty free" opnieuw te bezien in het licht van de recente politieke ontwikkelingen zoals openbare verklaringen van de Ierse, Griekse, Spaanse, Finse en Duitse regering dat deze kwestie opnieuw moet worden behandeld, en gezien de protestmars van 15.000 werknemers naar de gebouwen van Raad, Commissie en Europees Parlement in Brussel op 1 december jl., waarbij zij hun bezorgdheid over de afschaffing van de "duty free" -regeling per juni 1999 naar voren brachten?

Juncker
In antwoord op deze vraag wijs ik erop dat het behoud van de duty free-verkopen in het kader van het intracommunautaire reizigersverkeer strijdig is met het bestaan van een interne markt zonder grenzen.
Het verkeer tussen twee lidstaten van door particuliere personen voor eigen gebruik aangekochte goederen heeft op belastinggebied immers geen enkel gevolg meer. De particulieren mogen dus in elke lidstaat goederen voor persoonlijk gebruik kopen en die goederen naar elke andere lidstaat overbrengen zonder ze aan te grens te moeten aangeven of daarop belasting te moeten betalen.
In die omstandigheden is een belastingvrijstelling voor die reizigers niet langer gerechtvaardigd. Het behoud van de duty free-verkopen in het intracommunautaire reizigersverkeer na de aangekondigde datum zou overigens de mededinging kunnen vervalsen, enerzijds voor de handelszaken die goederen belasting inbegrepen verkopen en, anderzijds, tussen de verschillende vervoermiddelen, naargelang die al dan niet duty free-verkopen aanbieden.
De Raad heeft de duty free-verkopen aan intracommunautaire reizigers tot 30 juni 1999 verlengd om de sociale en regionale moeilijkheden op te vangen die een al te plotse afschaffing van die verkopen had kunnen veroorzaken. Wij hebben de betrokken sector voldoende tijd willen geven om zich op de afschaffing van de duty free-verkopen binnen de Gemeenschap voor te bereiden. Voorts dient te worden opgemerkt dat zelfs zonder de bedoelde belastingvoordelen ongetwijfeld mogelijkheden zullen blijven bestaan om goederen te verkopen. Duty freeverkopen zullen blijven bestaan voor reizigers die zich naar derde landen begeven, omdat het dan om uitvoer gaat.

Gallagher
Ofschoon ik blij ben met het antwoord dat bij mij wat feitelijk overkomt gezien de beslissingen die er genomen zijn, zou ik willen weten wat hij te zeggen heeft tegen de Ierse, Griekse, Spaanse, Finse en Duitse regering die allemaal graag zouden hebben dat er een nieuwe verlenging komt, naar wij begrepen hebben.
De fungerend voorzitter heeft het over de interne markt gehad, maar daarbij doelde hij toch zeker wel op een interne markt stricto sensu. Ik ben ervan overtuigd dat er veel andere gebieden zijn waarop geharmoniseerd kan worden.
Voorts ben ik blij met zijn initiatief in verband met de Werkgelegenheidstop. Ik wil de Voorzitter graag zeggen dat deze banen die op de tocht staan, behouden zouden kunnen blijven als de Raad het zeer moedige besluit zou nemen toestemming te verlenen om de belastingvrije verkoop gedurende een bepaalde periode voort te zetten. Is hij het er ook mee eens dat wanneer er wordt gezegd dat er na juni 1999 geen belastingvrije verkoop meer mag zijn, dit dan lijnrecht ingaat tegen de wensen van de grote meerderheid van de Europeanen?
De Commissie heeft deze instelling de verzekering gegeven dat er een economische en sociale studie zou worden verricht. Dat was in 1991. En daarmee is meteen het respect aangetoond dat deze instelling voor onze Vergadering heeft. Wat is de Raad van plan om daaraan te doen?
Hoe kan de Commissie überhaupt suggereren dat Gemeenschapsinstrumenten en overheidssteun gebruikt kunnen worden als er banen op de tocht komen te staan, terwijl zij niet eens deze studie verricht? Mijnheer de fungerend voorzitter, ik stel voor dat u in de laatste weken van uw ambt de Commissie verzoekt haar belofte aan deze Vergadering na te komen, en zolang dat niet is gebeurd - de aanbevelingen van een studie voorleggen - moet zij toestaan dat de verkoop van belastingvrije artikelen wordt voortgezet.

Juncker
Wij hebben de Commissie niet verzocht ons die studie te bezorgen. Zodra de Commissie een voorstel voor een richtlijn terzake zal hebben voorgelegd, zal eenparigheid vereist zijn om de huidige richtlijn, die de lidstaten tegen 30 juni 1999 moeten omzetten, te kunnen wijzigen.
Zonder initiatief van de Commissie kunnen wij niets ondernemen. Als de Commissie een initiatief neemt, ben ik er niet zeker van dat wij de nodige eenparigheid kunnen vinden om de huidige richtlijn, die tegen eind juni 1999 omgezet moet zijn, te wijzigen.

Cassidy
Ik feliciteer de fungerend voorzitter met zijn standvastigheid. Hij weet vast wel dat het Hof van Justitie begin november een uitspraak heeft gedaan waarin duidelijk werd gesteld dat de Commissie en de Raad in deze zaak correct gehandeld hadden en dat het Europees Parlement naar behoren was geraadpleegd. Ook weet hij ongetwijfeld dat er een heleboel misleidende publiciteit en paniekzaaierij is van de kant die in het algemeen de belastingvrije lobby genoemd wordt. Een voorbeeld is het hier genoemde cijfer van 16.000, dat verschrikkelijk overdreven is. Een vertegenwoordiger van de belastingvrije lobby vertelde me vanmiddag tijdens de lunchpauze dat het om hoogstens 6.000 personen gaat. Ik heb een betoging gezien hier buiten het Europees Parlement en daarbij ging het volgens mij om niet meer dan 300 man. Mijn vraag is dan ook of de Raad op dit vlak alstublieft voet bij stuk zal houden en het Britse voorzitterschap zal aanmoedigen hetzelfde te doen.

Juncker
De jongste maanden heb ik, wanneer de Raad de kwestie besprak, nooit de indruk gehad dat wij de tegen 30 juni 1999 aangekondigde maatregel eenparig zouden kunnen verdagen. Ik meen dan ook niet dat de Britse regering daartoe enige aanmoediging nodig heeft.

Cornelissen
Voorzitter, hoe men het ook wendt of keert, het blijkt dat er grote onrust is in een aantal regio's en een aantal sectoren. Ik noem de veerboten, ik noem regionale vliegvelden, ik noem het toerisme in perifere gebieden. Heb ik uit het antwoord van de voorzitter van de Raad goed beluisterd dat ook hij van mening is dat de mensen er in 1997 recht op hebben om te weten wat de vermoedelijke consequenties zullen zijn als deze maatregel zoals besloten op 1 juli 1999 zal ingaan? Is hij bereid om nog eens met de commissie te praten dat inderdaad die studie nu op korte termijn uitgevoerd zal worden zodat er helderheid komt over de sociale en regionale gevolgen van afschaffing en welke consequenties we daaruit moeten trekken? Mag ik daarop nog een antwoord van de voorzitter van de Raad.

Juncker
Wij hebben de Commissie niet verzocht ons de studie voor te leggen waarnaar verschillende afgevaardigden hier hebben verwezen. Al die problemen hadden inderdaad moeten worden besproken op het ogenblik dat de Raad zijn besluit nam. Dat was in 1991, in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën! Ik meen trouwens dat ik die Raad toen voorzat.
Sedertdien zijn een aantal collega's in de oppositie terechtgekomen en hebben zij de herziening van de richtlijn gevraagd. Nadien zijn zij opnieuw in de regering gekomen en hebben zij daarover niets meer gezegd. Om de huidige richtlijn te wijzigen, is eenparigheid vereist. Die is er niet omdat de regeringen zeer verschillend over deze kwestie oordelen. Van de Raad gaat inderdaad minder overtuigingskracht uit dan van de duty free-lobby's. Ik heb bewondering voor de inspanningen van de betrokkenen. Als Europa even veel verstand van marketing had als die lobby's, zouden wij misschien kunnen uitleggen waarom wij dat besluit in 1991 hebben genomen.

De Voorzitter
Aangezien de vraagstellers niet aanwezig zijn, komen de vragen nrs. 17, 18, 19, 20 en 21 te vervallen.
Vraag nr. 22 van Brian Crowley (H-0932/97):
Betreft: EU bevordering van verkeersveiligheid op wereldniveau
Volgens een onlangs door de Wereldgezondheidsorganisatie en de Harvard School of Public Health gepubliceerd rapport zullen verkeersongelukken in 2020 de op twee na grootste oorzaak van voortijdig overlijden en invaliditeit vormen. Heeft de Raad een standpunt over dit verontrustende vooruitzicht en stemt hij in met de minister van Verkeer van de VS die stelt dat op wereldschaal maatregelen moeten worden genomen om de verkeersveiligheid op te voeren? Zo ja, welke bijdrage kunnen EU en lidstaten hieraan leveren?

Juncker
De Raad deelt de bezorgdheid van de geachte afgevaardigde over de rampspoedige gevolgen van verkeersongelukken voor het leven en de gezondheid van de mensen. Daarom liggen de criteria inzake verkeersveiligheid in artikel 75, lid 1, sub c) van het Verdrag aan de basis van alle acties en wetgevende handelingen van de Raad op het gebied van het vervoer.
Bovendien heeft de Raad, in conclusies die hij op zijn bijeenkomst van 17 juni van dit jaar heeft aangenomen, een algemeen advies over deze kwestie geformuleerd.

Crowley
Ik dank de fungerend voorzitter voor zijn zeer korte en bondige antwoord. De vraag was evenwel wat volgens de fungerend voorzitter de bijdrage is die wij en hij kunnen leveren aan de verkeersveiligheid in de wereld. Er zijn met name twee onderwerpen waarover ik had verwacht dat u zich zou uitspreken. Ten eerste is daar onze plicht om zo goed mogelijk te zorgen voor de gezondheid en de bescherming van EU-burgers. Ten tweede zijn er diverse overwegingen betreffende de verschillende richtlijnen die in het recente verleden door het Parlement, de Raad en de Commissie zijn behandeld en die betrekking hebben op ontwerp en modellen. Er zou enige aandacht besteed kunnen worden aan de standaardisering van de veiligheidsaspecten binnen de automobielsector om ervoor te zorgen dat ze worden aangeboden, niet noodzakelijkerwijze als extra's, maar ook als onderdeel van de normale constructie van auto's ter garantie van niet alleen de veiligheid van de chauffeurs, maar ook van de inzittenden en van voetgangers.

Juncker
Op dit ogenblik ligt bij de Raad geen enkel Commissievoorstel over de door de geachte afgevaardigde aangestipte problemen voor.
Uit mijn persoonlijke naam merk ik evenwel op dat de Europese Unie voor die problemen, waarmee vele mannen en vrouwen in Europa in het dagelijkse leven worden geconfronteerd, meer aandacht moet hebben. Wij moeten de plechtige en hoogdravende verklaringen over het Europa van de burgers in concrete daden omzetten. Op onze wegen is het Europa van de burgers een realiteit. Ik denk dat wij heel wat zouden kunnen bereiken, al was het maar door alle verkeerstekens en borden te harmoniseren. De verschillen daartussen voegen immers niets aan de rijkdom van Europa toe, maar maken het de Europese burgers bij hun verplaatsingen alleen maar moeilijk.
Op het gebied van de verkeersveiligheid schieten wij volgens mij zwaar tekort. Dat is de schuld van de lidstaten, de Commissie en het Europees Parlement, die alle hebben nagelaten Europa op dat terrein een strategie te geven die Europa voor de burgers aantrekkelijker maakt.

De Voorzitter
Aangezien de vraagstellers niet aanwezig zijn, komen de vragen nrs. 23 en 24 te vervallen.
Het Vragenuur is gesloten.
Ik wil nogmaals de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Juncker, oprecht danken voor zijn aanwezigheid in dit Parlement, voor zijn antwoorden en zijn samenwerking met het Parlement. Ik wens hem prettige feestdagen en de beste wensen voor het komende jaar. Verder zou ik hem willen vragen om de heer Wohlfart een spoedig herstel te wensen en dat hij tijdens zijn herstel toch nog prettige feestdagen moge hebben.
(De vergadering wordt om 19.00 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Beleggingsondernemingen en kredietinstellingen
De Voorzitter
Geachte dames en heren, wij hervatten het debat over het verslag (A4-0380/97) van de heer Cassidy, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 93/6/EEG van de Raad inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen (COM(97)0071 - C4-0304/97-97/0124(COD)).

Oddy
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Cassidy graag gelukwensen met de uitstekende manier waarop hij deze complexe aangelegenheid in al haar nuances uiteengezet heeft. Het is belangrijk voor de mensen van Europa, zelfs als zij dat niet direct doorzien, omdat het gaat over het ondersteunen van de financiële solvabiliteit van instellingen. Het betreft hier een wijziging van de eerste richtlijn inzake de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen.
Ook wil ik graag dankzeggen aan onze collega's van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, die zo hard gewerkt hebben om een - wat ik zou noemen - verstandig, praktisch compromis te bereiken. En ik dank de heer Katiforis voor de vele technische kennis die hij voor dit debat heeft meegebracht van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid.
Ik kom niet terug op hetgeen de heer Cassidy gezegd heeft, want hij heeft een en ander op een zeer heldere manier toegelicht. Ik wil alleen de nadruk leggen op het belang van de amendementen 16, 19 en 20. Dit geldt vooral voor amendement 20, dat een onderscheid tracht aan te brengen tussen verschillende soorten grondstoffen, wat bekend staat als de uitgebreide matrix. Ikzelf vind het nogal vanzelfsprekend dat de behandeling van metalen anders is dan die van aan bederf onderhevige producten zoals koffie, cacao, suiker, enzovoort, en de uitgebreide matrix probeert gewoon enige zin te geven aan de noodzaak om zaken zoals tin, koper, zilver, anders te behandelen dan cacao en koffie.
Gelukkig zijn we erin geslaagd dit op een adequate manier uit te leggen in de Raad en in het Parlement en ik denk dat men het er nu over eens is dat de uitgebreide matrix zinvol is. Ik hoop dus daadwerkelijk dat de stemming morgen in het Parlement een goed resultaat zal opleveren.

Mosiek-Urbahn
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ook ik wil de rapporteur hartelijk feliciteren met zijn werk. Mijn fractie juicht het voorstel van de Commissie toe om voor banken en beleggingsmaatschappijen een strengere, meer aan het marktrisico georiënteerde bepaling van de eisen met betrekking tot het eigen kapitaal in te voeren. Daarbij is het immers noodzakelijk om, met name voor de instandhouding van het concurrentievermogen ten opzichte van concurrenten buiten Europa, de Bazelse normen betreffende de wettelijke bepalingen inzake het toezicht op banken over te nemen. In dit opzicht vraag ik, net als de spreekster voor mij en de rapporteur zelf, te stemmen voor drie amendementen die door mijn fractie zijn ingediend, namelijk de amendementen 19, 20 en 16, die overeenkomen met de oude amendementen 13, 14 en 8. Het gaat hierbij om de overgangstermijn tot 31 december 2006. De desbetreffende instituten hebben deze termijn nodig om zich aan te passen aan de nieuwe voorschriften, en daarbij gaat het er vooral om, te komen tot een uniforme termijn voor alle drie de richtlijnen betreffende het toezicht op banken.
In die zin is ook amendement 20 belangrijk. Ten behoeve van de wettelijke bepalingen inzake het toezicht op banken zijn de interne risicometingsmodellen nog onvoldoende ontwikkeld, en de banken moeten de mogelijkheid hebben te blijven werken met de methode van het uitgebreide "looptijdklassen" tot het einde van deze overgangstermijn. Bovendien verzoek ik u amendement 16 aan te nemen. Bij dit amendement gaat het om een bestand van scenario's voor de omgang met interne risicometingsmodellen die niet voldoen aan de onder cijfer 4 van bijlage 8 opgesomde voorwaarden. Al deze amendementen zijn in overeenstemming met de Bazelse normen.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de bevoegde commissie graag danken en met name de rapporteur, de heer Cassidy, voor het uitstekende werk in verband met dit zeer technische voorstel. Ik ben erg dankbaar voor het hoge tempo waarmee het voorstel is verwerkt omdat het voor de Europese financiële dienstenindustrie zeer belangrijk is dat het voorstel snel wordt goedgekeurd.
Het voorstel is een belangrijke stap vooruit op weg naar een betere beoordeling van het marktrisico op het gebied van de kapitaaltoereikendheid. Dit zal niet alleen ten goede komen aan de beleidsmatige gezondheid van onze financiële instellingen, maar het zal ook bijdragen tot een beter concurrentievermogen door de interne toewijzing van kapitaal te helpen optimaliseren. De Commissie is van mening dat dit past in ons gemeenschappelijke doel voor de bevordering van een veilige en concurrerende financiële sector, in een omgeving waar sprake is van constante innovatie en technologische veranderingen.
Ons voorstel neemt de recente ontwikkelingen in de internationale toezichthoudende gemeenschap betreffende het gebruik door instellingen van eigen statistische modellen in EU-wetgeving op, om zodoende de kapitaalvereisten vast te stellen en de posities van grondstoffen in die vereisten op te nemen.
Er is een aantal amendementen voorgesteld, die voor het grootste deel een weergave zijn van verdere relevante beslissingen in de internationale forums van regulerende autoriteiten sedert de goedkeuring van ons voorstel. Wij juichen deze amendementen toe. Maar wij vinden wel dat sommige andere, zeer technische amendementen niet geheel stroken met de benadering waarvoor op internationaal niveau gekozen is. Daar zijn wij tegen. De amendementen 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 15 en 17 brengen een aantal nuttige technische verduidelijkingen aan, en daar zijn wij blij mee. Maar amendement 4 herhaalt een groot stuk van amendement 2. We geven er de voorkeur aan om voor ons gewijzigde voorstel het laatste te nemen. De amendementen 15 en 17 zijn een herhaling van de amendementen 5 en 6, derde paragraaf. We kunnen ons in beide vinden en zullen een voorstel formuleren dat de inhoud van deze amendementen overneemt. Anderzijds introduceert amendement 1 nieuwe kapitaalkosten voor recentelijk uitgegeven aandelen die afwijken van de internationale benadering waarvoor het Bazelse Comité van bankentoezichthouders gekozen heeft. Hierdoor zou op het gebied van de regelgeving een ongelijke situatie ontstaan tussen de Europese Unie en andere G10-instellingen. Wij vrezen dat het in bepaalde omstandigheden ook nadelig kan werken. Het betekent dat dit het succes van de marktintroductie van aandelen van nieuwe ondernemingen of van privatiseringen zoals France Telecom en Halifax zou kunnen schaden door 8 % op aandelen te heffen waarop momenteel slechts 2 % wordt berekend omdat het zeer liquide instrumenten zijn. Daarom zou ik willen aanbevelen dat u tegen dit amendement stemt.
Ook de amendementen 9 en 10 zijn nogal gedetailleerd inzake de risico-elementen die aan bod dienen te komen in de interne modellen, wat het vermogen van bevoegde autoriteiten om de vereisten op een adequate manier aan de individuele omstandigheden aan te passen, zou schaden. Die mogelijkheid tot aanpassing is nu juist de bedoeling van de veranderingen op internationaal niveau. Het zou ook kunnen resulteren in het feit dat voorbij wordt gegaan aan bepaalde risico-elementen omdat ze niet specifiek genoemd zijn. Ons oorspronkelijke voorstel gebruikt opzettelijk een woordkeuze die garandeert dat alle materiële risico's gedekt zijn, zonder dat geprobeerd wordt om de specifieke vereisten die in elke situatie moeten worden nagekomen, aan te tasten. Wij menen dat de beoordeling overgelaten moet worden aan de bevoegde autoriteit die dit kan doen op basis van elk geval apart. Daarom zou ik u willen aanmoedigen de oorspronkelijke formulering van het voorstel te steunen en de amendementen 9 en 10 te verwerpen.
Tot slot zijn er nog enkele aanvullende amendementen ingediend. Twee ervan - de amendementen 19 en 20 - hebben betrekking op overgangsregelingen voor de behandeling van grondstoffen. Dit was een van de moeilijkste elementen van het voorstel. De modellenbenadering vereist gespecialiseerde computersoftware en hooggekwalificeerd technisch personeel om een en ander naar behoren te doen functioneren. Dit is niet alleen bijzonder duur voor kleine en middelgrote investeringsfirma's, maar zoals u weet slorpen de euro-conversie en het millenniumprobleem reeds een groot deel van de middelen op. Bepaalde instellingen zullen daarom tijd nodig hebben om zich aan te passen aan de nieuwe kapitaalregeling voor grondstoffen.
De voorgestelde overgangsperiode tot het jaar 2006, waarin de bevoegde autoriteiten alternatieve kapitaalkosten voor grondstoffen mogen toepassen, is een zeer degelijk compromis tussen de noodzaak een gemeenschappelijk pakket voorschriften vast te stellen voor grondstoffen en de belangen van individuele instellingen, die teveel zouden lijden onder een abrupte invoering van nieuwe voorschriften. Ik zou u ten zeerste willen aanbevelen deze amendementen te steunen.
Amendement 16, ook een aanvullend amendement, verduidelijkt dat de oorspronkelijke gestandaardiseerde methode gebruikt moet worden voor het berekenen van kapitaalvereisten in gevallen waar modellen niet voldoen aan de nodige criteria voor het meten van het specifiek risico. Ik vind dat dit een nuttige verduidelijking is.

De Voorzitter
Ik dank u wel, mijnheer Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.30 uur plaats.

Tafelolijven en olijfolie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0374/97) van de heer Jové Peres, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het memorandum van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de economische, culturele, regionale, sociale en milieuaspecten van de sectoren tafelolijven en olijfolie, de huidige gemeenschappelijke marktordening, de noodzaak van een hervorming en de mogelijke opties (COM(97)0057 - C4-0096/97).

Jové Peres
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de Commissie bedanken voor het feit dat zij het advies heeft opgevolgd van de resolutie die we in oktober 1996 hebben aangenomen, en dat zij het document heeft uitgewerkt waarop het onderhavige verslag betrekking heeft. Te betreuren valt echter dat de Commissie ondanks de verplichting van verordening 2261/84 van de Raad geen verslag heeft opgesteld over de werking van de steunmaatregelen in de sector van de olijfolie, een verslag dat voor januari 1995 had moeten worden voorgelegd. Het memorandum van de Commissie voldoet niet aan de vereisten van de Raad, en die lacune heeft de discussies en de opstelling van het verslag er niet eenvoudiger op gemaakt.
Wat betreft het onderkennen van de problemen in deze sector schiet het memorandum van de Commissie op een aantal punten tekort en om die te corrigeren heb ik de Commissie om aanvullende informatie verzocht, maar het antwoord dat ik eind juli van de commissaris ontving, was niet bevredigend. Een van de problemen bij de analyse is de negatieve beeldvorming rond de situatie in de sector, met name wat betreft het risico van overschotten in de toekomst. Dat risico is niet reëel. De laatste oogst was buitengewoon goed en er werden niveaus bereikt die de Commissie in haar memorandum als riskant beschouwt. Aan het eind van het seizoen waren er echter nauwelijks interventievoorraden. Om haar pessimistische visie te onderbouwen, laat de Commissie door haarzelf verricht onderzoek links liggen en baseert zij zich op andere studies afkomstig van de Internationale Olijfolieraad, waarin de stem doorklinkt van derde landen die gebaat zouden zijn bij vermindering van het communautair productiepotentieel.
Wat de opties betreft heeft de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling de optie van loskoppeling van steun en productie resoluut van de hand gewezen - dat was de strekking van de stemming in deze parlementaire commissie. De voornaamste reden hiertoe is van sociale aard, namelijk het gevaar van verlies van werkgelegenheid in de communautaire regio's die al het zwaarst door werkloosheid getroffen zijn. Als het in de bedoeling ligt om regelingen voor losgekoppelde steun in te voeren overeenkomstig het richtsnoer van de hervorming van 1992, dan mag niet worden vergeten dat onderzoek naar de structuur van landbouwbedrijven heeft uitgewezen dat tussen 1990 en 1995 13 % van de communautaire landbouwbedrijven en 23 % van de werkgelegenheid in de landbouw verloren zijn gegaan, en de Commissie kan deze cijfers niet ontkennen.
Als de hervorming van 1992 al zulke gevolgen had, dan zal het effect van het verdwijnen van werkgelegenheid in de olijventeelt nog veel groter zijn, en wel om een tweetal redenen. In de eerste plaats is de olijventeelt een arbeidsintensieve branche. De kosten van de olijvenpluk vertegenwoordigen ongeveer 80 % van de personeelskosten en zo'n 70 % van de variabele kosten. Loskoppeling van de steun van de geproduceerde hoeveelheid zou het risico op verlies van werkgelegenheid dus ongetwijfeld vergroten. Bovendien dreigen er nog meer banen verloren te gaan door het lage niveau van de productiekosten op het moment dat de steun wordt toegekend - slechts 15 % van de productiekosten zijn dan daadwerkelijk gemaakt, tegen 85 % in de graansector en 98 % in de rundveesector.
Dergelijke risico's zijn niet in overeenstemming met de doelstellingen van het Verdrag van Amsterdam met betrekking tot de werkgelegenheid. De regio's waarom het gaat, kennen werkloosheidscijfers die twee keer zo hoog liggen als de gemiddelde werkloosheidscijfers in de Unie en bovendien zien zij zich door de cohesie voor aanzienlijke problemen gesteld. Het is onverstandig de cohesie nog eens extra te bemoeilijken of de noodzaak te creëren tot een beleid voor plattelandsontwikkeling dat op dit moment nog maar een abstracte formule is. Durft de Commissie zich te wagen aan experimenten met een probleem dat zo groot is als dat van de werkgelegenheid?
Degenen die pleiten voor loskoppeling van de steun voeren als argument aan dat dit de controle zou vergemakkelijken. Bij haar beschrijving van het controlestelsel dat zou worden toegepast bij de regeling van steun per boom, beperkt de Commissie zich tot het noemen van een systeem voor geografische informatie. Het lijkt mij zaak dat we ons niet laten misleiden door de wonderen van de technologie. Ook al zijn satellieten tot steeds meer in staat toch zouden ze er nooit voor kunnen zorgen dat er per olijfboom steun wordt toegekend. Er zou altijd een enorm administratief apparaat nodig zijn om de steun per boom over de meer dan twee miljoen olijventelers te verdelen. Die twee miljoen bedrijven bevinden zich doorgaans in gebieden met wisselbouw en de verdeling van de steun zou enorme problemen met zich meebrengen. Bij bepaling van de steun aan de hand van de opbrengsten zouden we stuiten op het gebrek aan homogene regelingen in de producerende lidstaten, een kwestie die al tot conflicten heeft geleid welke voor het Hof van Justitie gebracht zijn. Zou de verwerking van olijven tot olijfolie moeten worden aangetoond dan zou het controlesysteem ongeveer gelijk moeten zijn aan het huidige systeem, met als extra kosten die van de satellietbeelden. Derhalve zou aanpassing van het huidige stelsel de beste oplossing zijn.
Het is duidelijk dat in deze discussie de belangen van de olijfproducenten botsen met de belangen van de plukkers. Met deze verschillende belangen is een groot aantal arbeidsplaatsen gemoeid in die regio's van de Gemeenschap waar de werkloosheid het hoogst is, waar de cohesie aanzienlijke problemen oplevert en waar de economieën in hoge mate van de productie van olijfolie afhankelijk zijn. Mevrouw de Voorzitter, staat u mij tot slot toe al mijn collega's van de landbouwcommissie geluk te wensen en te bedanken voor hun pogingen om tot een gezamenlijke oplossing, een gemeenschappelijk standpunt te komen dat recht doet aan deze unieke, duizenden jaren oude cultuur welke aan de beschaving van het Middellandse-Zeegebied en aan de hele Europese beschaving ten grondslag ligt.

De Voorzitter
Beste collega's, ik vraag u om begrip als ik zeer consequent omga met de spreektijd. Op de agenda staan nog zeer veel verslagen en zeer veel sprekers, en anders zijn wij voor middernacht niet klaar. Ik vraag u dus zich te houden aan de afgesproken spreektijd zonder dat ik daar steeds op moet wijzen.

Theonas
Mevrouw de Voorzitter, ik wil eerst de rapporteur, de heer Jové, van harte bedanken voor zijn uitstekende verslag. Hij heeft hierin alle conclusies overgenomen die door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken met algemene stemmen waren goedgekeurd.
De olijventeelt komt bij uitstek voor in de Middellandse-Zeelanden en met name in de gebieden van doelstelling 1. Deze gebieden worden gekenmerkt door zwakke structuren. Het inkomen per hoofd van de bevolking is daar minder dan 75 % van het communautaire gemiddelde. Het percentage van de in de landbouw werkzame arbeidskrachten ligt in deze gebieden hoog en het werkeloosheidscijfer is bijna het drievoudige van het communautaire gemiddelde.
De olijventeelt is een zeer belangrijke sector van de economie in deze gebieden. Ongeveer 27 % van de arbeidsplaatsen houdt direct of indirect verband met de olijvenproductie. Daaruit blijkt hoe belangrijk deze teelt is voor het sociale evenwicht en de sociale samenhang in deze gebieden en welke gevaren kunnen ontstaan voor het sociale en economische bestel indien dit evenwicht in de waagschaal wordt gesteld door een voor de olijvenproductie ongunstig beleid.
Het zwakste punt in de mededeling van de Commissie is het feit dat geen allesomvattende evaluatie wordt gemaakt van de gevolgen die de voorgestelde herziening van de gemeenschappelijke marktordening zal hebben op de werkgelegenheid.
De Commissie werkgelegenheid is zeer ongerust over de toepassing van de steun per boom. Dat zou rampzalige gevolgen kunnen hebben voor de werkgelegenheid in deze sector. Men vreest dat de olijvenproducenten elke belangstelling zullen verliezen voor de kwaliteit van het product en voor de geproduceerde hoeveelheden en uiteindelijk deze productie zullen stoppen, met alle gevolgen van dien voor de werkgelegenheid en de inkomenssituatie.
Wij vrezen bovendien dat ernstige gevolgen zullen ontstaan voor alle schakels in de productieketen, voor de olijvenperserijen, de verpakkingsbedrijven en de handel. Dat zou tot nog meer economische en sociale problemen en tot een sterker leeglopen van het platteland aanleiding zijn.
De commissie werkgelegenheid verzoekt derhalve de Europese Commissie haar optreden in overeenstemming te brengen met hetgeen in de paragrafen 7.5, 11, 14, 15 en 16 van het verslag staat vermeld. Hierin zijn onze bevindingen volledig overgenomen en wij danken nogmaals de rapporteur daarvoor.

Vallvé
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, om te beginnen zou ik de heer Jové geluk willen wensen met zijn verslag dat zijn hoge kwaliteit ontleent aan de persoonlijke ervaring van de rapporteur met de olijventeelt in zijn eigen regio. Commissaris, fraude wordt door ons in alle opzichten afgekeurd, net zoals het idee dat fraude waar dan ook in Unie als een verkapte vorm van subsidie zou worden getolereerd. Maar ondanks het feit dat wij fraude afwijzen en dat we alle mogelijke maatregelen ter bestrijding van fraude ondersteunen, zijn we van oordeel dat fraudepreventie niet de enige grondslag mag zijn van een nieuwe regelgeving voor de olijventeelt.
De productie van olijfolie en de olijventeelt zijn een belangrijke traditie in het mediterrane gebied, met name in de doelstelling 1-regio's die, zoals verschillende sprekers voor mij al hebben gezegd, worden gekenmerkt door bijzonder hoge werkloosheidscijfers en ernstige economische problemen. Op vele plaatsen is de olijventeelt vrijwel de enige vorm van productiviteit en de belangrijkste bron van werkgelegenheid.
Het is jammer dat er voor de bestrijding van fraude gezocht wordt naar oplossingen die in de toekomst eveneens fraudegevoelig kunnen blijken, zoals de steun per boom, en dat de mogelijke gevolgen van dit voorstel voor vele gebieden van de Europese Unie, gebieden die gelegen zijn aan de Middellandse Zee, onvoldoende onderzocht zijn, dat het effect hiervan op de werkgelegenheid noch de gevolgen van de woestijnvorming bestudeerd zijn, noch de eventuele impact van een dergelijke hervorming op de plattelandsontwikkeling.
Een paar dagen geleden is de Europese Raad in Luxemburg bijeengekomen om de situatie van de werkgelegenheid te bespreken. Laten we ervoor waken dat we door een regeling als deze voor de olijfolie niet nog meer werkloosheid creëren in gebieden die nu al een grote achterstand kennen. Vergeet u niet dat de Rekenkamer in 1991 een positief oordeel gegeven heeft over de werking van de huidige steunregeling voor olijfolie.

Giansily
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, zoals u weet, heeft de Commissie begrotingscontrole besloten een andere optie te volgen voor de premietoekenning. Met enkele stemmen meerderheid heeft zij de optie van de steun per boom verkozen boven die van de productiesteun.
Op een eiland zoals Corsica - een regio waar men al zoveel op aan te merken heeft - is men met het stelsel van de steun per boom en het intelligente beleid van onze collega Jean Baggioni, de president van Corsica, mijn geboorte-eiland, en mede ook dankzij de deelneming van de Gemeenschap, erin geslaagd de olijfgaarden te hernieuwen en uit te breiden. De olijfgaarden zijn voor Corsica een machtig middel in de strijd tegen de bosbranden die de laatste jaren enorme schade hebben aangericht. Ondanks de herbeplanting is echter geen rendements- en productiewedloop ontstaan. Men heeft zich gehouden aan hetgeen de Europese instanties wensen inzake polycultuur en diversificatie.
De steun per boom heeft dus wel degelijk zijn goede kanten. Ik begrijp desalniettemin volkomen dat mijn Spaanse collega's uit de grote productiegebieden een ander standpunt huldigen. Hun filosofie gaat uit van de werkgelegenheid en de monocultuur en dus van het rendement. Daarom leek het mij niet zinvol namens de Commissie begrotingscontrole amendementen in te dienen.
Ik ben ervan overtuigd dat de landbouwcommissie in haar besluit om geen gevolg te geven aan de voorstellen van de leden van de Commissie begrotingscontrole, haar verantwoordelijkheden goed heeft afgewogen. Ik ben er tevens van overtuigd dat dit niet de laatste keer is dat wij over dit dossier zullen horen spreken, maar ik hoop wel van ganser harte dat onze collega, de heer Jové Peres en zijn medestanders ons met hun conclusies in de toekomst zullen vrijwaren van de vernietigende kritiek op het huidig steunregime dat aanleiding heeft gegeven tot talloze gevallen van betreurenswaardige fraude.

Fantuzzi
Mevrouw de Voorzitter, alhoewel wij toegeven dat de rapporteur, de heer Jové Peres, enorm veel werk heeft verricht voor zijn verslag, kunnen wij niet akkoord gaan met enkele belangrijke punten daaruit.
Ten eerste is zijn resolutie te conservatief. Hierin wordt de indruk gewekt dat de problemen met de huidige GMO voor olijfolie enkel de vrucht zijn van het zieke brein van de Commissie. Wij weten echter maar al te goed dat dit helaas niet zo is. Door de sterk gestegen productiehoeveelheden in het verkoopseizoen 1996-1997 en de prognoses van de Internationale Olijfolieraad voor dit jaar is men de alarmklok gaan luiden en daar mag het Parlement zijn oren niet voor sluiten. De manifestaties van de olijventelers die de olijfolieprijzen zien kelderen, zijn geen uitvinding van DG VI.
Ten tweede wordt in de ontwerpresolutie wel heel snel korte metten gemaakt met bepaalde opties voor het loskoppelen van de steun van geproduceerde hoeveelheid. Wij zijn niet laaiend enthousiast over de steun per boom. Dit is geen tovermiddel voor alle kwaaltjes. Het is echter ook niet juist deze zonder meer van de hand te wijzen en hem intenties toe te dichten die absoluut niet in het document van de Commissie staan. Wij zouden daar veeleer eens rustig en met gezond verstand over na moeten denken.
De producenten vrezen dat met een dergelijke optie de areaalopbrengst wordt beloond en alle producenten, de goede en de minder goede, over een kam worden geschoren. Zij vrezen bovendien dat de werkgelegenheid zal teruglopen. Dat zijn echter dingen waar wij over moeten praten. Met onze amendementen hebben wij dan ook geprobeerd een antwoord te geven op hun zorgen. Zo hebben wij bijvoorbeeld voorgesteld de nieuwe, nietproductiegebonden steun te koppelen aan de historische opbrengsten in homogene gebieden en de producerende lidstaten de mogelijkheid te bieden de steun te moduleren aan de hand van bepaalde maatstaven, zoals kwaliteit, milieubescherming en landschapsbehoud in met name de benadeelde gebieden.
Ik begrijp heel goed, mijnheer Jové Peres, dat dit heel ingewikkeld klinkt. Met een overdreven vereenvoudiging lossen wij echter niets op. Integendeel, daardoor zouden wij alles alleen maar erger maken. Hoe is het mogelijk te denken dat men aan de Europese olijventeelt een uniform, op productie afgestemd steunmodel kan opleggen zonder sterk uiteenlopende situaties voor de bedrijven en de gebieden te creëren? Hoe is het mogelijk te denken dat de olijventelers baat hebben bij een uniform productiesteunstelsel, bij een stelsel dat de steun rechtstreeks koppelt aan de geproduceerde hoeveelheid? Hoe kan men met een dergelijk stelsel twee miljoen producenten controleren? Wij weten toch dat de olijfolieproductie onderhevig is aan cyclische schommelingen. Hoe kunnen wij dan zonder meer het vereenvoudigde stelsel van de steun per boom van de hand wijzen waarmee 60 % van de communautaire producenten, die allen vallen onder de categorie van de kleine producenten, gediend is? Als wij die weg zouden volgen, zouden wij niet alleen de productie, maar tevens de onzekerheid en de protesten doen groeien en dat is zeker niet in het belang van de olijventelers.
Ons inziens moet men het in het gemeenschappelijk landbouwbeleid over een heel andere boeg gaan gooien. In het kader van Agenda 2000 begint men eindelijk te spreken over het moduleren van steunmaatregelen, over een duurzame, milieuvriendelijke ontwikkeling, over de noodzaak het evenwicht in de plattelandsgebieden te herstellen en de overdreven opgevoerde producties af te remmen. De olijventeelt zou alleen maar baat hebben bij een dergelijke nieuwe aanpak en daarom is het onbegrijpelijk dat men voor de olijven onmiddellijk een uitzondering om culturele redenen vraagt.
Alleen met een geheel nieuwe aanpak voor de steun kan men de olijventeelt de richting van meer kwaliteit uitsturen en daar wordt almaar om gevraagd. De waarde van een product komt uiteindelijk tot uiting op de markt, in de vraag van de bewuste, veeleisende consument naar het product Het gaat hierbij om de toekomst van een teelt die een stempel heeft gedrukt op de geschiedenis, de cultuur en het landschap in Europa. Alleen met een strategische keus kan men deze toekomst verzekeren.

Filippi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Landbouwcommissie heeft met 28 stemmen voor en 7 tegen bij 2 onthoudingen een compromisvoorstel goedgekeurd voor de hervorming van de olijfoliemarkt. Mijn fractie heeft daar lang naar uitgekeken. Vandaag moeten wij in deze Vergadering de conclusies bekrachtigen waartoe de landbouwcommissie is gekomen. Deze komen ons inziens tegemoet aan de belangen van olijvenproducenten en de Europese landbouw.
De fracties hadden afgesproken dat zij gemeenschappelijk zouden zoeken naar een compromis. Daarom ben ik verbaasd dat ondanks de duidelijke uitslag van de stemming in de commissie alsnog zoveel amendementen zijn ingediend. Deze zijn met name afkomstig van de socialistische fractie. Ik zie de logica daarvan niet in. Misschien zijn compromissen alleen goed wanneer de socialistische fractie hierin gelijk krijgt. Wij zijn hoe dan ook tegen bijna alle amendementen. Daardoor wordt de zin van het in de landbouwcommissie bewerkstelligde compromis geheel veranderd. Ook bevinden zich onder de amendementen nutteloze voorstellen en herhalingen van zaken die reeds zijn opgenomen.
Wij hopen dat uiteindelijk het gezonde verstand zal zegevieren. De sector van de olijfolie kent weliswaar een aantal problemen, maar is voor uitbreiding en ontwikkeling vatbaar. Men mag echter geen vereenvoudigde antwoorden geven op ingewikkelde problemen. De door de landbouwcommissie aangegeven weg maakt een serieuze dialoog en een democratische relatie met de producenten mogelijk. De oplossingen moeten in overleg met de producenten worden gezocht en niet tegen hun wil in worden doorgevoerd. Wij hebben al veel te veel voorbeelden van sectoren die in een crisis verkeren. Wij hebben al veel te veel protesten van landbouwers die te wijten zijn aan verkeerde relaties tussen de besluitvormings- en beheersinstanties van het landbouwbeleid enerzijds en de producenten anderzijds. Een goede hervorming is nooit een hervorming tegen de wil van de mensen in. Echte hervormingen hebben een duurzame uitwerking op de structuren, omdat zij verzekerd zijn van de steun en de participatie van de belanghebbenden. Echte hervormingen zijn hervormingen die niet alleen de modernisering van de betrokken sectoren, maar ook de ondernemingsgeest en collectieve, culturele veranderingen bevorderen.
Men moet zijn oor te luisteren leggen bij de mensen ter plekke. Dit is met name van groot belang voor de sector van de olijfolie en de tafelolijven. Deze sector is immers omwille van de werkgelegenheid van groot sociaal belang.
Ter afsluiting wil ik de rapporteur, de heer Jové Peres, van harte bedanken voor zijn medewerkingsgezindheid, een eigenschap die ik niet iedereen hier kan toeschrijven. Wij hebben een compromis gevonden, uitgaande van sterk uiteenlopende standpunten tussen de producerende landen en onder de leden van de commissie. Wij hebben in onze fractie grote waardering voor de bereidwilligheid van de rapporteur en wij zullen morgen tijdens de stemming daar uiting aan geven.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, zonder formeel te willen zijn, begin ik met mijn oprechte dank uit te spreken aan de rapporteur. Wij zijn hem om twee redenen erkentelijk. Ten eerste is hij erin geslaagd het document van de Commissie inhoudelijk aanzienlijk te verbeteren en ten tweede heeft hij zijn beste beentje voorgezet om convergentie te bewerkstelligen tussen de wensen van de producerende landen en transparantie te brengen in niet alleen de olijfolie van eerste persing, maar heel de productiesector. Onze fractie zal morgen bijna in haar geheel voor het standpunt van de landbouwcommissie stemmen. Dit is het resultaat van een compromis. Met dit standpunt verwerft de toekomst van deze landbouwproductie drie grondpijlers. Deze pijlers zijn misschien voor verbetering vatbaar, maar op dit moment vormen zij de gulden middenweg, de enige mogelijkheid om zoveel mogelijk mensen tevreden te stellen of, anders gezegd, zo min mogelijk mensen tegen de haren in te strijken.
In eerste instantie wordt voorgesteld de voor heel de Gemeenschap berekende gegarandeerde maximumhoeveelheid te vervangen door nationale quota. Dan zal de overschrijder betalen, evenals in zoveel andere GMO's het geval is. Ten tweede wordt de steun per boom verworpen en een productiesteun voorgesteld. Deze steun moet uitgaan van de daadwerkelijk geproduceerde hoeveelheid. Alhoewel ook hier correcties mogelijk zijn, is dit een kostbaar instrument om onder meer de werkgelegenheid te handhaven. Tegelijkertijd wordt voorgesteld de consumptiesteun af te schaffen. Men heeft de verdenking dat juist daardoor fraude in de hand wordt gewerkt en twijfels ontstaan over de kwaliteit van het product. De olijfolie wordt soms immers gemengd met andere, minderwaardige oliën van onduidelijke herkomst.
Het aldus gespaarde geld zou kunnen worden gebruikt voor reclameactiviteiten en voor de bevordering van de alom gewenste kwaliteit. Dat betekent niet alleen dat het vertrouwen van de consument moet worden gewonnen, maar ook dat de mensen meer vertrouwd moeten worden gemaakt met het gebruik en de smaak van dit kostbare voedingsmiddel. Dan zal ook de sector het zelfvertrouwen kunnen terugwinnen en u weet dat daar momenteel niet alleen in Italië grote ongerustheid heerst.

Novo
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, de Commissie geeft in haar document de voorkeur aan steun gerelateerd aan het fysieke bestaan van olijfbomen, ongeacht de vraag of deze olijfolie voortbrengen; de bomen zullen in ieder geval voor subsidie in aanmerking komen.
Het verslag-Jové Pires geeft van zijn kant de voorkeur aan steun gerelateerd aan de reële productie van olijven en olijfolie, en verwerpt het alternatief, dat slechts absenteïsme van de eigenaars in de hand zou werken (omdat zij subsidie ontvangen louter en alleen omdat ze bomen hebben geplant) en bovendien tot verlies aan arbeidsplaatsen zou leiden onder de werklieden die ervoor zorgen dat de olijven naar de olijvenpersen worden gebracht en in olie worden omgezet.
De Commissie rechtvaardigt haar voorkeur door te wijzen op de fraude die het huidige stelsel van productiesteun met zich meebrengt. Het verslag van collega Jové Pires betoogt dat de fraude niet aan het stelsel ligt - dat verbeterd moet worden - maar aan het ontbreken van concrete beleidsmaatregelen om fraude tegen te gaan. Tot slot wenst de Commissie dat steun wordt verleend op basis van de thans bestaande kadastrale registers. Het verslag-Jové Pires laat de mogelijkheid open om de nationale productie te verhogen door nieuwe aanplant toe te staan, waardoor historisch productiepotentieel herwonnen kan worden. De opties zijn duidelijk. Onze stem voor het verslag-Jové Pires ook. De afwijzing van amendementen die openlijk of verhuld dekking beogen te geven aan de bedoelingen van de Commissie, is van cruciaal belang voor de instandhouding van de politieke filosofie die aan het verslag ten grondslag ligt.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, ik kom van de kerstbijeenkomst van onze fractie en heb me afgevraagd of ik olijven zal eten of over olijven zal spreken, maar uit respect voor onze rapporteur, de heer Jové Peres, en ook uit respect voor de cultuurhistorische betekenis van de olijf, tenminste in Zuid-Europa, heb ik besloten voor deze anderhalve minuut te komen.
Onze fractie heeft natuurlijk ook nagedacht over hoe we kunnen komen tot vereenvoudiging en hoe we fraude kunnen tegengaan. Wij vinden echter dat wij de lijn van de rapporteur moeten volgen, namelijk dat het erom gaat dat de olijven worden geoogst. Als wij alleen maar de olijfboom subsidiëren, dan waarderen wij de arbeid niet. Dan zouden we een boomgaard kunnen subsidiëren die helemaal niet meer is gericht op de vrucht; daarom gaan wij mee met de rapporteur. Wij willen de arbeid honoreren, wij willen de kwaliteit van het product honoreren. Helaas, mijnheer Fantuzzi. Er zijn goede redenen, vanwege de overzichtelijkheid en om fraude te bemoeilijken, om met uw ideeën mee te gaan. Maar vanuit deze principiële overwegingen heeft onze fractie besloten deze lijn aan te houden, die wij ook hebben gevolgd in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.

Novo Belenguer
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, om te beginnen moet ik net zoals de vorige sprekers erkennen dat de opstelling van het onderhavige verslag een zware, moeilijke taak was die onze collega Jové talloze uren en behoorlijke inspanningen gekost heeft waaraan hij meer dan eens een bittere smaak heeft overgehouden.
Over het algemeen moet worden benadrukt dat de huidige GMO voor olijfolie tot nog toe positieve resultaten heeft opgeleverd, zoals de modernisering van bedrijven, verbetering van de kwaliteit van het product en een hoog niveau van milieubescherming, terwijl de leidende rol van de Europese Unie als belangrijkste producent, consument en exporteur van olijfolie ter wereld versterkt werd.
Helaas zal dit alles zinloos zijn geweest als het voorstel voor een hervorming van de Europese Commissie in Agenda 2000 wordt opgenomen, omdat met dit voorstel elementen hun intrede doen die de goede werking van deze sector zouden verstoren. Het voorstel om steun per boom te verstrekken en die niet langer aan de productie te koppelen, wat ook van toepassing zou zijn op de kleine producenten, zou enkel en alleen leiden tot verslechtering van de kwaliteit van de olie en tot verstoring van de stabiliteit van de markt. Het zou speculaties in de hand werken waarvan de consument rechtstreeks de dupe zou zijn, het zou de ontvolking van het platteland bespoedigen, de risico's van woestijnvorming in de getroffen gebieden vergroten en op grote schaal een ernstige achteruitgang van het milieu tot gevolg hebben.
Daarbij komt dat de Commissie evenmin de regionale gevolgen heeft onderzocht van de maatregelen die in haar voorstel vervat zijn. Zo'n studie van de regionale gevolgen is onontbeerlijk omdat, zoals gezegd, de gebieden die olijfolie produceren hoofdzakelijk in het zuiden van de Europese Unie te vinden zijn. Deze behoren voor een groot deel tot de doelstelling 1-regio's, dat wil zeggen tot de minst ontwikkelde regio's die geen alternatieve productie kennen en waarin de werkgelegenheid grotendeels van deze sector afhankelijk is.
De olijventeelt is moeilijk te vervangen door de teelt van andere gewassen en zoals al is opgemerkt, wordt zij vooral aangetroffen in gebieden met ernstige structurele achterstanden, gebieden die in economische malaise verkeren en die hoge werkloosheidscijfers kennen.
Om al deze redenen is het zaak dat de Commissie het beginsel van de economische en sociale samenhang toepast en de GMO voor olijfolie in een regionale strategie opneemt in het kader waarvan de gevolgen van de GMO worden bestudeerd en op grond waarvan de ontwikkeling van de betreffende regio's op landbouwkundig, sociaaleconomisch en structureel niveau wordt veiliggesteld.
Dan wil ik tot slot nog zeggen, mevrouw de Voorzitter, dat wij er stellig van overtuigd zijn dat dit Parlement de voorstellen van het verslag waarover wij vandaag beraadslagen en morgen zullen stemmen, dient te ondersteunen.

Trizza
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de delegatie van Alleanza Nazionale gaat akkoord met de resolutie van de landbouwcommissie over de GMO voor olijfolie. Het hierin vervatte voorstel is ons inziens evenwichtiger en beter gestructureerd dan het oorspronkelijke Commissievoorstel. Met het Commissievoorstel werd naar onze opvatting geen duidelijkheid geschapen in deze sector, terwijl juist hier zulk een behoefte bestaat aan nauwkeurige en voor allen geldende regels.
Wij hebben dan ook volledig begrip voor de protestmanifestaties van de olijventelers in Zuid-Italië. Hun inkomen krimpt steeds verder in, onder meer door gebrek aan controle op de herkomst en de kwaliteit van de in omloop zijnde oliën. Op de markt van olijfolie heerst een grote chaos en deze is zelfs eerder ontstaan dan men in de meest pessimistische voorspellingen had aangekondigd. Voor deze chaos is de lakse houding van de nationale en communautaire instanties verantwoordelijk. Zij hebben niets ondernomen tegen diegenen die, in strijd met de communautaire wetgeving, op grote schaal olijfbomen hebben aangeplant. Daarvan zijn de eerlijke producenten die de communautaire bepalingen wel respecteren, de dupe geworden. Verder wordt op de Italiaanse en Europese markt olijfolie van dubieuze herkomst en kwaliteit gebracht die tegen zeer lage prijzen wordt aangekocht. Dat veroorzaakt een scherpe daling van de interne olijfolieprijs en extra moeilijkheden voor de markt.
Daarom is Alleanza Nazionale tegen de steun per boom en voor een uniforme productiesteun waarmee, uitgaande van de daadwerkelijk geproduceerde olijfoliehoeveelheid, een billijk inkomen kan worden gegarandeerd. Ook zijn wij voor de afschaffing van de consumptiesteun en voor de instelling van een geïntegreerd controlestelsel voor heel de productie- en consumptieketen.
Verder moeten alle producerende landen een olijventeeltkadaster invoeren, naar voorbeeld van het Italiaanse kadaster. Daarmee kan de juistheid van de aangegeven productie worden getoetst en de productiecapaciteit van de betrokken landbouwbedrijven worden vastgesteld.
Ook zijn wij voor de verhoging van de communautaire gegarandeerde maximumhoeveelheid, voor een billijke vaststelling van de nationale quota en voor een strenge reglementering van de etikettering van dit product. Met een juiste etikettering kan men de kwaliteit van het product tot gelding doen komen en de oorsprong van de olijfolie vaststellen.
Daarom bevestigen wij onze steun aan de resolutie en feliciteren we de rapporteur en alle leden van de landbouwcommissie met hun uitstekende werk.

Colino Salamanca
Mevrouw de Voorzitter, hierbij kan ik u zeggen dat de Spaanse socialisten de tekst van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en met name het dictum zullen ondersteunen. Naar ons idee gaat het om een minimumakkoord maar wij willen ons er in elk geval voor inzetten dat dit verslag morgen door de plenaire vergadering wordt aangenomen.
Wij zijn het eens met het verzoek om verhoging van de gegarandeerde maximumhoeveelheid die volgens ons, ofschoon dit in de tekst niet nader wordt aangegeven, ongeveer 1.800.000 ton zou kunnen bedragen. In elk geval leidt de weinig realistische hoeveelheid van 1.350.000 ton die thans gehanteerd wordt tot onbillijke sancties waardoor juist de kleine en middelgrote producent getroffen wordt die ook al onder de lage prijzen te lijden heeft.
Naar onze mening moet het interventiesysteem worden gehandhaafd. We vinden dat de steun onder de nieuwe regeling afhankelijk dient te blijven van de reële productie; voorts wij zijn het eens met alle voorgestelde maatregelen ter bevordering en verbetering van de kwaliteit. In dit kader dient het verbod op het vermengen van olijfolie met andere oliën een centrale plaats in te nemen omdat de kwaliteit van olijfolie hierdoor altijd minder wordt en de consument in feite bedrogen wordt.
Gelet hierop en in combinatie met het vorige punt is het ons inziens zaak dat de rol van de producentenorganisaties versterkt wordt als essentieel element van een strategie voor de afzet en promotie van het product. Voorts is dit het moment om speciale aandacht te schenken aan de positie van de tafelolijven.
In elk geval mag deze benadering er in de nieuwe regeling niet toe leiden dat we het grote aantal kleine en middelgrote olijfboeren over het hoofd zien wier positie zou moeten worden erkend door middel van een aanvullende steunregeling of andere modules. Ofschoon we het in grote lijnen met de tekst van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling eens zijn, moet ik toch een aantal geschilpunten onder de aandacht brengen die weliswaar geen hoofdzaken betreffen maar toch moeten worden vermeld. Wat wij bijvoorbeeld niet snappen is waarom er enerzijds op de doeltreffende werking van de huidige regeling gewezen wordt terwijl anderzijds een snelle, grondige hervorming van die regeling wordt bepleit en er in dit verslag zelfs gevraagd wordt om herstel van de ernstige schade die deze regeling zou hebben aangericht. Daar klopt iets niet. We kunnen toch niet twee dingen beweren die met elkaar in tegenspraak zijn. Voorts zouden we het hardop wensdenken dat uit sommige paragrafen naar voren komt voortaan achterwege moeten laten. Het lijkt me bijvoorbeeld niet reëel te beweren dat er op korte termijn een sterke stijging van de vraag te verwachten valt, zoals het evenmin realistisch is ervan uit te gaan dat de buitengewone oogsten van de jaren 1996-1997 zich in de toekomst blijven herhalen. Naar ons oordeel zou wat meer realiteitszin op zijn plaats zijn.
Deze verschillen van mening over secundaire kwesties mogen echter op geen enkele wijze van invloed zijn op onze steun aan een tekst die een constructief kader moet bieden om ervoor te zorgen dat een activiteit van duizenden jaren her, die nauw verweven is met de hele cultuur van het mediterrane Europa, haar belangrijke plaats in het gemeenschappelijk landbouwbeleid blijft behouden.
In sommige delen van Spanje, met name in Andalusië, is de olijventeelt de belangrijkste bron van werkgelegenheid; zij houdt in dat het milieu beschermd en de woestijnvorming bestreden wordt, zij voorkomt de leegloop van het platteland en stelt de plattelandsontwikkeling veilig, kortom zij zorgt voor de economische, sociale en territoriale cohesie.
Om deze redenen zullen wij socialisten morgen stemmen voor de tekst van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, voor de landen waar dit populaire product wordt verbouwd, is het onderhavige debat vandaag van prioritair belang. Het document van de Commissie is al geanalyseerd door allen die mij als spreker zijn voorgegaan en in het bijzonder door de rapporteur, die ik hier en nu wil gelukwensen met zijn werk alsook met het feit dat hij erin geslaagd is vrijwel alle standpunten te verenigen in een verslag waarmee uiteindelijk en tegen veler verwachting in iedereen akkoord is gegaan. Zijn zienswijze deel ik volkomen - gefeliciteerd, mijnheer Jové - en in dit verslag treft u ons standpunt aan, commissaris, een meerderheidsstandpunt, inzake de koers die volgens het Parlement, volgens al degenen die over dit onderwerp iets hadden in te brengen, bij deze hervorming moet worden aangehouden.
Deze hervorming is voor alle producerende landen van fundamenteel belang, dus ook voor de Europese Unie, maar in het bijzonder voor de desbetreffende doelstelling 1-regio's - zoals Kreta, de Peloponnesus, Alentejo, Apulië, Sicilië, Calabrië, Castilla-La Mancha, Extremadura en Andalusië -, waarvan het percentage arbeidskrachten dat in de landbouw werkzaam is varieert van 45, 6 % in de Peloponnesus tot 12, 0 % in Andalusië, en - wat het belangrijkste is - met een werkloosheid van 4 tot 33 % die echter nog zou stijgen als er een hervorming zou worden doorgevoerd waarin geen prioriteit wordt verleend aan de productie, aan milieumaatregelen en dus aan de werkgelegenheid.
Onze voorkeur gaat uit naar een hervorming die gebaseerd is op de reële productie gekoppeld aan een toereikende gegarandeerde maximumhoeveelheid die voor alle producerende landen aanvaardbaar is. Voorts pleiten wij voor vereenvoudiging van de regelgeving. Voor vereenvoudiging, niet voor minder controle, om fraude beter te kunnen voorkomen. Maar wat wij bovenal van u verwachten, commissaris, van u die in de producerende landen blijk heeft gegeven van uw betrokkenheid - een gebaar dat wij bijzonder waarderen - wat wij verwachten van u die de realiteit van deze sector kent, is een evenwichtig voorstel waarin rekening wordt gehouden met de door ons genoemde knelpunten en waardoor de sector op harmonieuze wijze tot ontwikkeling kan komen. Ik hoop dat de woorden die Commissievoorzitter Santer ons vanochtend gezegd heeft, zullen uitkomen en dat we een hervorming tegemoet kunnen zien die getuigt van ambitie en realiteitszin.

Poisson
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, men kan niet ontkennen dat de gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie tot voor kort goed heeft gefunctioneerd en een groot aantal landbouwbedrijven in staat heeft gesteld het hoofd boven water te houden. De werkgelegenheid kon ondanks de concurrentie van andere plantaardige vetten worden gehandhaafd. Desalniettemin is deze GMO nu aan hervorming toe.
Het verslag van de heer Jové Peres geeft aan welke opties onderdeel moeten zijn van het voorstel dat de Commissie begin 1998 zal doen voor de herziening van de gemeenschappelijke marktordening.
In bepaalde lidstaten is het productiepotentieel van olijfolie de laatste jaren sterk gegroeid. Het gevolg van deze ontwikkeling is dat de huidige GMO niet altijd vlekkeloos meer werkt.
Bij de hervorming moet men met name rekening houden met onze economische, sociale, regionale en ecologische overwegingen en zorg dragen voor ten eerste vereenvoudiging van de steunstelsels en meer transparantie in de toepassing daarvan, ten tweede een verbetering van de controle op mogelijke fraude en ten derde een gegarandeerd, billijk inkomen voor de olijfolieproducenten.
Frankrijk is een klein productieland. De productie geschiedt voor het merendeel in kleine bedrijven. Momenteel is men bezig met een herstructurering van de olijfgaarden op met name Corsica, waar onze collega Jean Baggioni het voortouw heeft genomen. Frankrijk zal dan ook geen steun kunnen geven aan voorstellen waarmee de kleine producenten zouden worden benadeeld of gediscrimineerd. Evenmin kan Frankrijk instemmen met voorstellen die deze teelt in de benadeelde gebieden van doelstelling 1 in de waagschaal zou stellen.
Ik ben ervan overtuigd dat ook de andere productielanden van de Europese Unie, waar men geconfronteerd is met een groot aantal kleine bedrijven, steun zullen geven aan een hervorming die een welvarende en evenwichtige plattelandsstructuur kan verzekeren. Wij moeten de specificiteit van de kleinschalige, hoogwaardige Europese olijfolieproductie bewaren. De drieduizend jaar oude olijfbomen zijn het culturele en geestelijke symbool, het bindmiddel en het geheugen van het Middellandse-Zeebekken.

Alavanos
Mevrouw de Voorzitter, wanneer in Griekenland een priester een kind doopt, giet hij olijfolie over het hoofdje en tekent daarin een kruis. Daaruit blijkt mijns inziens hoezeer de identiteit van de mens in de Middellandse-Zeelanden verbonden is met de olijfolie. De olijfolie is een onderdeel van zijn beschaving, van zijn bestaan, van zijn economie en zijn milieu. In het verslag van de heer Jové wordt dit erkend en ik dank de rapporteur daarvoor. Afgezien van deze aspecten mogen wij echter ook niet vergeten dat alle olijventeeltgebieden onder doelstelling 1 vallen. Dat wil zeggen dat het structureel zwakke gebieden zijn waar de werkloosheid hoog is en de olijventeelt een belangrijke bijdrage levert aan de sociale en economische ontwikkeling. De bestaande marktordening werkte wat dit betreft, afgezien van enkele specifieke problemen, over het algemeen gesproken goed. Daarom zijn wij vierkant tegen het voorstel van de Commissie om steun per boom te verlenen. Wij moeten de gegarandeerde maximumhoeveelheid verhogen en deze aanpassen aan het totale communautaire verbruik - waar een gat bestaat dat kan worden opgevuld - aan de gemiddelde export per jaar en aan de vereiste veiligheidsmarge. Mijns inziens is dit voorstel een goed uitgangspunt voor de herziening van de gemeenschappelijke marktordening.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij voeren een oriëntatiedebat over een nota van de Commissie betreffende de olijfolie en de herziening van de voor volgend jaar op stapel staande gemeenschappelijk marktordening. Ik wil hierbij onmiddellijk aantekenen dat deze GMO meer dan dertig jaar heeft geduurd en dat is niet niks.
Wij zijn het er allen over eens dat dit een mediterrane zaak is. Deze speelt zich vooral af in de vierhoek Spanje, Portugal, Italië en Griekenland, maar ook in mijn regio, de Languedoc-Roussillon en Corsica, waar meer dan tweeduizend hectare land met olijfbomen zijn beplant. Wij hebben kleine producenten. Wij hebben drie miljoen olijfbomen, hetgeen natuurlijk niets is vergeleken bij de tweehonderd miljoen bomen in Spanje, maar ze bestaan.
Men kan het vraagstuk natuurlijk technisch aanpakken en zeggen dat de gegarandeerde maximumhoeveelheid van 1, 3 miljoen ton moet worden opgetrokken tot 1, 5 miljoen ton; dat er nationale referentiehoeveelheden moeten komen, mits deze niet historische zijn; steun gegeven moet worden aan de productie; de consumptiesteun moet worden afgeschaft en de fraude bestreden, alhoewel het natuurlijk heel moeilijk is controle uit te oefenen op dertien duizend olijvenperserijen en op het mengen van olijfolie met andere plantaardige oliën. Men zegt verder dat een olijventeeltkadaster nodig is en mijnheer Fantuzzi was al bang voor de twee miljard ecu die dit kadaster jaarlijks het EOGFL zal kosten. En natuurlijk spreekt men ook over het gevaar van overschotten: het argument bij uitstek om de herziening van de GMO te rechtvaardigen.
Dit alles is mijns inziens je reinste spot. De Commissie bakt ons hier immers dezelfde poets als bij de wijn: zij neemt oude grondslagen, maakt de noodzakelijke projecties en vindt dan overschotten daar waar geen overschotten zijn. De heer Jové Peres heeft ons uitgelegd dat de consumptie van olijfolie in de Verenigde Staten met 400 % en in Noord-Europa, waar men eindelijk begint te ontdekken wat beschaving is, met 350 % is toegenomen.
De olijfolie heeft een groots verleden. In de Griekse amfora's zat geen zaadolie, maar olijfolie. De olijfolie heeft echter ook een grootse toekomst. Dit is een productie die geen enkel probleem veroorzaakt in Genève en, mijnheer de commissaris, u zult toch moeten toegeven dat dit geen niemendalletje is. Deze productie staat in het middelpunt van vijf grote beleidsvormen van Europa: werkgelegenheid, ruimtelijke ordening, milieu, volksgezondheid en Middellandse Zee. En dat gaat men allemaal in de waagschaal stellen voor een vuist vol ecu's!
Werkgelegenheidsbeleid: 750.000 mensen zijn in deze sector werkzaam. Men wil nu steun per boom gaan betalen omdat men bij het niet meer onderhouden van de olijfgaarden 85 % van de uitgaven kan sparen. Dat wil zeggen dat men in Amsterdam werkgelegenheid en in Cadiz werkloosheid creëert.
Sociale samenhang: dit beleid wordt op de helling gezet. Het heeft geen zin een Cohesiefonds voor Spanje te hebben, doelstelling 1, als de sociale samenhang in Andalusië, Sicilië of op de Peloponnesus kapot wordt gemaakt.
Milieubeleid: de woestijnvorming neemt toe en de olijfboom is de levensboom in de bergen, de levensboom van de gebrekkige mensen, de levensboom voor de droogte in de Mancha. Als je niet een keer in je leven in Almeria bent geweest, weet je niet wat droogte is.
Volksgezondheid: Europa is het Europa van de derde leeftijd, het Europa van de hart- en bloedvatenziekte en niet het Europa van de AIDS, dat is slechts een seksuele minderheid. Men heeft vastgesteld dat daar waar olijfolie wordt gegeten er geen met ijs vetgemeste Amerikanen zijn. Daar waar de mensen weinig vet aan hun lijf hebben, spaart men miljoenen bij de sociale voorzieningen.
Ten slotte het Middellandse-Zeebeleid: de opening naar het Oosten destabiliseert Spanje, destabiliseert Portugal, destabiliseert de Middellandse Zee. Dat hebt u zelf gezegd in Agenda 2000: wij gaan aan de slag met dezelfde kredieten en delen doelstelling 1 met Polen en de anderen en dan heeft men een Europa zonder voeten. Ik spreek dan nog niet eens over het cultuurbeleid. Wij naderen Kerstmis en spreken over de Olijfberg en niet over de oliezadenberg. Zelfs de heer Brittan heeft begrepen dat men met Kerstmis niet spreekt over de financiële-dienstenberg. Wij zitten dus in het hart van de Europese cultuur.
Welnu, mijnheer de commissaris, ik zou de Europese Commissie en mijn vriend, de heer Giansily, willen verzoeken geen begrotingsramp te veroorzaken omwille van besparingen waarvan je alleen maar kunt zeggen dat het sop de kool niet waard is. Er zijn technische oplossingen.
Men verwijst almaar naar fraude. De fraude in Griekenland bedraagt 21 miljoen ecu en wat is nu 21 miljoen ecu in vergelijking met de kosten van het halfrond in Brussel?
Ik weet wel, mijnheer de commissaris, dat u zelfs met een olijftakje in de mond nog niet op een duif lijkt. Maar dat is geen reden om geen vrede te sluiten. Mijns inziens moet de Commissie haar aanvallen op de wijn, de honing, de olijfolie, de Middellandse Zee staken.
U was geloof ik, mijnheer de commissaris, al eens uitgenodigd in Andalusië. Nu, dan wordt het hoog tijd dat u nog eens wordt uitgenodigd in Andalusië en dan krijgt u met knoflook ingewreven brood met een druppeltje olijfolie erop te eten. Dan krijgt u ook een zoet uitje en een glaasje wijn, een Corbières, een Rioja, een chianti of een retsina uit de Peloponnesus. En dan zult u, mijnheer de commissaris, ontdekken wat leven is!

Lambraki
Mevrouw de Voorzitter, in de landbouwcommissie zijn wij na uitvoerige besprekingen met alle betrokken partijen tot een aantal conclusies gekomen.
Ten eerste heeft het huidig stelsel van productiesteun geen dusdanige problemen veroorzaakt dat afschaffing daarvan gerechtvaardigd is.
Ten tweede zou een radicale verandering van het stelsel, met de toekenning van steun per boom, talrijke problemen opleveren. Men zegt dat het stelsel vereenvoudigd moet worden om fraude te kunnen voorkomen. Dit is de logica die achter de herziening schuil gaat. Dat zal er echter toe leiden dat heel wat bedrijven door de echte telers in de steek worden gelaten hetgeen zeer nadelige gevolgen zal hebben voor de werkgelegenheid in deze toch al benadeelde gebieden. Met deze herziening bereikt men overigens absoluut niet dat de kwaliteit van de Europese olijfolie en de overheersende rol van de Europese Unie op de wereldmarkt worden gehandhaafd Bovendien zal de steun per boom nieuwe controlemechanismen vereisen om nieuwe vormen van fraude te kunnen vermijden.
Ten derde krijgt men bij de constante verwijzing naar de mogelijkheid van fraude de indruk dat het vermijden daarvan het uiteindelijk doel is van welk steunstelsel dan ook in het kader van de GMO. De steunstelsels moeten er echter met name voor zorgen dat het marktevenwicht en de inkomens van de producenten worden gehandhaafd. Het voorkomen van fraude valt onder de bevoegdheden van de controlediensten.
Ten vierde moet de verbetering van het huidig stelsel en de tekortkomingen daarvan het eigenlijke onderwerp zijn van de herziening van de gemeenschappelijke marktordening voor de olijfolie. De afschaffing van het speciale steunstelsel voor de kleine producenten, de afschaffing van de consumptiesteun en de invoering van een uniform steunstelsel voor de productie zullen de grondslag kunnen vormen voor een meer rationele werking van en een meer doeltreffende controle op de markt. Tegelijkertijd moet men, uitgaande van objectieve, historische gegevens, onmiddellijk nationale referentiehoeveelheden vastleggen.
Ten vijfde moet men, rekening houdend met enerzijds de zeer belangrijke rol van de Europese Unie in de wereldproductie van olijfolie en anderzijds de hoge voedingswaarde van dit product, concrete maatregelen treffen voor de promotie van de Europese olijfolie. De authenticiteit van dit product moet daarin centraal staan. Het doelwit van dit promotiebeleid moet niet alleen de wereldmarkt en de verhoging van de export zijn, maar tevens de Europese markt en de verhoging van de interne consumptie. Ik hoop dat het voorstel van de Commissie voor de gemeenschappelijke marktordening spoedig zal komen en het Europees Parlement dan de gelegenheid krijgt duidelijk aan te geven in welke richting volgens hem de steun moet gaan. Wij zullen daarbij uitgaan van de beginselen in het verslag van de heer Jové die ik van harte wil gelukwensen met de resultaten van zijn moeilijke opgave.

Cunha
Mevrouw de Voorzitter, ik ben nog steeds onder de indruk van de woorden van collega Martinez. Ik zou drie punten willen behandelen. Ten eerste kan het huidige stelsel van inkomenssteun voor de professionele producenten op basis van reële productie niet zonder meer tegenover het systeem van steun per olijfboom worden gesteld, die volkomen losgekoppeld zou moeten worden van de productie. Aangezien in deze sector ongeveer 70 % van de variabele kosten veroorzaakt wordt door het plukken van de olijven, is het duidelijk dat, indien zou worden gekozen voor het systeem van steun per olijfboom, de toekenning van steun aan de producenten hen zou verplichten tot het overleggen van een bewijs van de reële olijfoogst. Zo niet, dan dreigt het gevaar dat de boomgaarden worden verlaten en woestijnvorming toeslaat.
Wat dit betreft, betreur ik het dat de Commissie geen andere mogelijkheden heeft onderzocht om inkomenssteun toe te kennen. Zij had dit wel moeten doen, aangezien er meer mogelijkheden zijn dan de twee die de Commissie naar voren heeft geschoven.
Op de tweede plaats ben ik van oordeel dat de twee voornaamste bronnen van fraude in de sector aangepakt moeten worden, welk systeem voor steun ook gekozen wordt in de toekomst. De eerste bron is de samensmelting van de huidige twee stelsels, de tweede is het absolute verbod op het mengen van olijfolie met andere spijsoliën.
Op de derde plaats is de steun aan de consumptie van olijfolie, die in het leven werd geroepen om de verpakking en de kwaliteit te steunen, in 1993 verminderd, en het bedrag is thans zo belachelijk laag, dat het geen enkele zin meer heeft deze steun te handhaven. Het geld dat we door het schrappen van deze steun zouden uitsparen, kan benut worden voor financiële steun aan de versterking van producentenassociaties, de bevordering van de consumptie en de kwaliteit van de olijfolie.
Tot besluit wil ik erop wijzen dat een nieuwe algehele herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid reeds in voorbereiding is en dat de hervorming van de olijfoliesector dus niet ongeorganiseerd mag verlopen, maar integendeel in samenhang moet worden gezien met de beginselen die zijn vastgesteld voor de Europese landbouw als geheel. Ondanks de verschillen zijn immers de uitdagingen voor de olijfoliesector dezelfde als die voor de overige landbouw, en daarom moet het GLB bedoelde sector ook dezelfde middelen en antwoorden bieden. Ik eindig met te zeggen dat het verslag van collega Jové Pires het grootst mogelijke compliment en de grootst mogelijke steun verdient: hij heeft geweldig werk geleverd.

Rosado Fernandes
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik had vannacht een nachtmerrie: een collega had, net zoals bij de tabak is gebeurd, een verslag opgesteld om duidelijk te maken dat meervoudig onverzadigde olijfolie slecht is voor de bloedvaten en de gezondheid schaadt. Alles kan immers in dit Parlement, alles is mogelijk in deze wereld.
Toen ik een kind was, dacht men in Portugal dat olijfolie, net als onverzadigde olie, slecht was voor de gezondheid. Nu zien we dat doktoren ouden van dagen naarstig deze weldadige olie aanraden. Alles kan in deze wereld. Alles kan bij de Commissie en Europa voelt zich iedere keer weer beschaamd; Europa schaamt zich olijfolie te produceren! In de Verenigde Staten zou de minister van Landbouw zeggen: " Jullie zullen zien hoe wij jullie markten zullen veroveren met onze Californische olijfolie" . Wij hebben de moed niet om dat te doen, maar moed is niet te koop op de markt, en het is dus niet zo gemakkelijk. Dan wordt er fraude ontdekt, er wordt fraude ontdekt die volkomen onder controle is. Alleen wie fraude wil en toelaat, krijgt het ook! De waarheid is namelijk dat ieder kruisverhoor van producent en olijfolie-verwerker fraude aan het licht kan brengen. Zelfs Al Capone is gepakt, zelfs Lucky Luciano, dus waarom niet een arme boer die fraude pleegt of de eigenaar van een pershuis?
Er is echter een belangrijk iets en daarmee wil ik eindigen. Het is zaak dat de maximaal gegarandeerde hoeveelheid wordt bepaald op basis van historische waarden. Het verleden is voor de Commissie altijd de laatste drie jaar. Of er nu droogte is geweest of niet, zoals het geval was met tarwe. Het is een schande! Het idee van collega Jové Pires, een uitstekende rapporteur, juich ik toe; hij doet ook een voorstel voor steun aan de eigenlijke productie van olijven; daardoor wordt het mogelijk de pluk eerder te beginnen; de olijf wordt namelijk nog groen geplukt voor de inmaak.

Baldarelli
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, een belangrijk statistisch gegeven is al genoemd: 7 miljoen gezinnen in het Middellandse-Zeegebied. Een ander, zeer belangrijk gegeven is dat van alle oliën die in de wereld worden verkocht, slechts 3 % olijfolie is. Dat is dus een heel gering aandeel van de oliënmarkt.
Het voorstel van de Commissie biedt deze sector geen perspectieven. Dit is een verstikkend voorstel. Er zit geen toekomstvisie in. Misschien komt dit doordat men met alle geweld een middenweg wil vinden tussen de verschillende standpunten van de landen van de Europese Unie. Men geeft echter geen stimulansen voor het veroveren van de wereldmarkt, alhoewel juist hier, gezien het aandeel van 3 %, enorme mogelijkheden tot groei en goede prijzen bestaan.
De Commissie geeft haar documenten altijd een goede statistische grondslag. Dit keer gaat de Commissie echter met een grote boog om een mijns inziens zeer belangrijk statistisch gegeven heen: de werkgelegenheid. In Italië werken tijdens een groot deel van het jaar net zoveel mensen in de olijfoliesector als in vier FIAT-fabrieken. Dat liegt er niet om.
In het document van de Commissie wordt nauwelijks gesproken over de werkgelegenheid in deze sector, alhoewel de werkgelegenheid in Europa het onderwerp van gesprek bij uitstek is. Daar worden zelfs buitengewone Topconferenties voor belegd. Juist dit element zou een averechtse uitwerking kunnen hebben op de vooruitzichten voor de markt.
Mijns inziens heeft de landbouwcommissie een uitstekend document gemaakt. Daarin wordt de weg aangegeven die moet worden gevolgd. De telersorganisaties, de nationale politieke partijen en talrijke collega's van de Partito Democratico della Sinistra gaan hiermee akkoord.
Ikzelf kan mij terugvinden in dit voorstel, alhoewel dit wel voor verbetering vatbaar is. Verbetering zijn met name nodig voor de aspecten in verband met de kwaliteit, de milieubescherming en de positie op de wereldmarkt. Daar zal mijns inziens de Commissie op voort moeten borduren.

Arias Cañete
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, ik zou de heer Jové willen gelukwensen want zonder zijn inspanningen en zijn vermogen tot overleg zou dit resultaat nooit zijn bereikt. Ik zeg dat in alle oprechtheid en vanuit mijn jarenlange ervaring met de problemen die moeten worden overwonnen om tot een consensus te komen. In het onderhavige geval was dat extra moeilijk. Zo moeilijk dat het aanvankelijk onmogelijk leek. Mijn gelukwensen dus.
Commissaris, u bent hier getuige van een debat dat zoals altijd als het over de landbouw gaat pas laat op de avond in een vrijwel lege zaal wordt gehouden maar dat toch een afspiegeling is van wat er in de Europese samenleving leeft. Hier kunt u horen wat de Europese samenleving, de Europese landbouwers, vinden van de voorstellen van de Commissie. Voor u ligt een evenwichtig pakket maatregelen. Ik zou graag willen dat de Commissie het serieus en nauwkeurig bestudeert en dat zij niet het argument van de financiële neutraliteit aanvoert om alleszins redelijke voorstellen te verwerpen. En dat zij nu eindelijk eens de stelregel opgeeft dat voor mediterrane producten financiële neutraliteit van toepassing is en dat er een Agenda 2000 kan worden opgesteld waarin de portefeuille van de commissaris voor iedereen openstaat behalve voor de mediterrane landen.
Commissaris, trek uw portefeuille en verdeel de inhoud nu eens eerlijk over het noorden, het zuiden, het westen en het oosten, want als commissaris bent u daartoe verplicht.
Voorts kan ik niet ingenomen zijn met de ingediende amendementen. Zoals bijvoorbeeld de amendementen 1 tot 4 van de heer Mulder die gebaseerd zijn op de begrotingscontrole, terwijl de fraude in deze GMO zowel absoluut als relatief gezien grotendeels op een mythe berust. Verder ben ik niet blij met de amendementen van de heer Fantuzzi van de socialistische fractie, want als die werden aangenomen zou dat betekenen dat een compromis dat met de grootste moeite tot stand is gekomen moedwillig en op subtiele wijze onderuit wordt gehaald.
Daarom zou ik de Vergadering willen vragen het verslag-Jové te ondersteunen en de overige amendementen te verwerpen, zodat de Commissie met dit voorstel aan de slag kan gaan en met een alternatief kan komen dat redelijker is dan het voorstel dat zij dit Parlement in eerste instantie heeft voorgelegd.

Daskalaki
Mevrouw de Voorzitter, er is weliswaar al veel gezegd over dit onderwerp, maar ook ik zou graag de rapporteur van harte willen bedanken voor zijn uitstekende verslag.
De herziening van de gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie is een zeer belangrijk vraagstuk en daarom is dit verslag ook zo belangrijk. Tussen de producerende lidstaten bestaan er namelijk structurele verschillen en deze verschillen kunnen dankzij het in de landbouwcommissie bereikte compromis op opbouwende wijze bij de horens worden gevat. Daarom kan ik, evenals vele anderen, niet instemmen met de amendementen die achteraf nog zijn ingediend. Mijns inziens moet men tegen deze amendementen stemmen.
Wij weten allen dat in het zuiden van de Europese Unie honderdduizenden mensen werkzaam zijn in de olijfoliesector. Als voorbeeld noem ik Griekenland waar niet minder dan 710.000 gezinnen bij deze productie betrokken zijn. Met de door de Commissie voorgestelde steun per boom wordt niet alleen geen bescherming geboden aan de echte productie, maar ontstaat zelfs een risico op verlies van arbeidsplaatsen en op kwaliteitsvermindering.
Wij stemmen in met het voorstel volgens welke de echte productie moet worden ondersteund. Deze steun moet dan op allen van toepassing zijn, ook op de kleine producenten. Ook gaan wij akkoord met het voorstel voor het invoeren van een olijventeeltkadaster. In een eerste fase mag deze nieuwe vorm van steun echter niet afhankelijk gemaakt worden van het al of niet bestaan van dit kadaster. Er zijn namelijk landen waar dit kadaster nog niet is voltooid. Verder moet de handhaving van hetzelfde productiesteunstelsel voor de olijfolie niet chronologisch verbonden worden met de verhandelbare hoeveelheid, maar met de reële productie.

Hatzidakis
Mevrouw de Voorzitter, steun aan de olijfolieproducenten betekent steun aan de mensen in met name de arme gebieden van de Europese Unie. Steun aan de olijventeelt betekent bescherming van het fragiele mediterrane milieu. Daarom is het werkelijk frappant dat de herziening van de gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie de enige herziening is die het gevolg is van fraude. Heeft men bij andere producten soms geen fraude vastgesteld? Wordt er alleen met olijfolie fraude gepleegd? Doen zich dergelijke verschijnselen niet voor bij producten uit de noordelijke landen van de Unie? Zijn de olijfolieproducenten de enige zondaars?
Als er al wijzigingen nodig zijn in de gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie, zijn dat in ieder geval niet de door de Commissie voorgestelde wijzigingen. De Commissie wil steun per boom invoeren. Dat zou echter betekenen dat diegenen die produceren over een kam worden geschoren met diegenen die niet produceren en de olijventelers zullen ophouden met de intensieve teelt. Wij hebben daarentegen een productiesteunstelsel nodig en een enkel controlestelsel voor alle lidstaten. Verder moeten wij van het stelsel met één referentiehoeveelheid af. Er moeten billijke nationale quota worden vastgesteld. Als nu namelijk in een bepaald land de productie groot is en in een ander land klein, worden de producenten in het tweede land dubbel gestraft: een keer door de natuur en een keer door de Europese Unie bij overschrijding van het quotum. Verder moeten wij in heel de wereld reclame maken voor olijfolie. Wij weten allen dat olijfolie zeer gezond is. Ook moet de consumptiesteun worden afgeschaft. Met het aldus gespaarde geld kan men productiesteun verlenen en een internationale promotiecampagne voor olijfolie op touw zetten.

Viceconte
Mevrouw de Voorzitter, de nieuwe GMO voor olijfolie moet een tweevoudig doel beogen: enerzijds moet zij bijdragen aan de ontwikkeling van de sector door verbetering van de productie, de productiviteit, de levensomstandigheden van de producenten en de consumptie op de wereldmarkt en anderzijds moet zij zorgen voor bescherming van het milieu en handhaving van de olijventeelt. De olijventeelt is immers van fundamenteel belang voor heel het Middellandse-Zeebekken.
Bij de garanties voor deze sector zou de Europese Unie eens na moeten denken over de mogelijkheid om een wetgeving uit te vaardigen waarmee het mengen van zaadoliën en olijfolie onmogelijk wordt gemaakt. Daar zouden ook de consumenten baat bij hebben. Helaas wordt deze praktijk van het mengen in een aantal landen van de Europese Unie toegestaan. Verder wilde ik u eraan herinneren dat wij in Italië een olijventeeltkadaster hebben. Dit kadaster is niet alleen een middel om kennis te vergaren over het productiepotentieel, maar ook een belangrijk instrument voor de controle bij het vaststellen van de steun.
Verder zal men op zo kort mogelijke termijn moeten zorgen voor een stabiel prijsniveau voor de olijfolie. Daar zijn bepaalde instrumenten voor nodig. Ik noem als voorbeeld de particuliere opslag van het product door de producentenorganisaties en de verbetering van de reclame.
Tot slot zijn wij van plan te ijveren voor een billijke verdeling en een verbetering van de huidige financiële middelen voor het herstel van het evenwicht in deze sector en voor de handhaving van de olijventeelt in moeilijke gebieden, waar geen andere teelt mogelijk is en waar het verdwijnen ervan grote sociale en ecologische problemen zou veroorzaken.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, naar mijn mening staat er na dit debat één ding onomstotelijk vast: er valt niet te ontkomen aan een hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie. Het Parlement zelf, maar ook de Rekenkamer en de Raad hebben al vaker juist in deze sector om maatregelen gevraagd, met name tegen fraude en onregelmatigheden.
Wat de taxaties van de Commissie betreft, wil ik ook noemen dat juist vandaag het Comité van beheer voor olijfolie in Brussel heeft vergaderd. Twee lidstaten hebben gevraagd, de interventieregeling open te stellen omdat de prijzen al zo sterk zijn gedaald dat zij de limiet voor interventie zeer dicht zijn genaderd. Van de zijde van de Commissie hebben wij vandaag een maatregel voor de particuliere opslag van olijfolie voorgesteld en daartoe besloten. Maar ook de internationale Olijfolieraad heeft afgelopen oktober nog een prognose voor de ontwikkeling opgesteld en daarbij vastgesteld dat halverwege het volgende decennium vraag en aanbod alleen dan in evenwicht zouden kunnen zijn, als er geen nieuwe bomen worden gepoot.
Al met al wil ik echter ook de heer Jové Peres danken en hem met zijn uitstekende verslag feliciteren, te meer daar hij erin is geslaagd, de veelheid van meningen onder woorden te brengen en daaruit duidelijke hoofdlijnen en aanbevelingen te distilleren. Om te beginnen met een gemeenschappelijk punt tussen het Parlement en de Commissie, zijn wij het eens over het feit dat er een hervorming moet komen en over de motieven daarvoor. De steunregelingen voor deze sector moeten worden vereenvoudigd en doelmatiger worden gemaakt. Ondanks de reeds in het verleden ingevoerde controles zijn de regelingen momenteel nog gevoelig voor onregelmatigheden en voor een deel ook voor fraude; bovendien geven zij een vertekend beeld van de marktontwikkeling en werken zij verlammend op het functioneren van de regeling.
We zijn het ook eens in onze beoordeling van de betekenis van de sector, met name voor de productieregio's. In dit kader betreurt menigeen het dat de Commissie de sociale situatie in de productieregio's niet diepgaander heeft geanalyseerd. Maar naar mijn mening stelt het memorandum de door het Parlement benadrukte wezenlijke factoren zeer wel aan de orde. De veelheid van bedrijven die erbij zijn betrokken, de omvang van de werkloosheid in de regio's, de betekenis van de arbeidskrachten voor de olijvenoogst enz., deze factoren zijn allemaal uitgebreid beschreven. Dat deze aspecten bij de keuze van de opties voor de hervorming een beslissende rol spelen, is mij in elk geval geheel duidelijk.
Voorts zijn wij het eens over enige essentiële inhoudelijke punten over een nieuwe marktordening voor olijfolie. Het gaat erom een strategie voor kwaliteitsverbetering in de ruimste zin te ontwikkelen en die in de praktijk te brengen. Subjectieve kwaliteitsaspecten die het aanzien van het product betreffen, verdienen daarbij ook aandacht. Het imago van een gezond, betrouwbaar, zuiver product moet worden bevorderd. Ook moet bij deze strategie de rol van producentenorganisaties worden gedefinieerd. De negatieve houding van het Parlement ten opzichte van de subsidie op de consumptie en de tweeledige regeling van de subsidie op de productie kan de Commissie slechts toejuichen.
Met betrekking tot de hervorming zijn we het niet eens over de vorm waarin subsidie direct aan de producenten moet worden toegekend. Sommigen vinden de bestaande regeling de beste oplossing, en het Parlement zou dit alternatief in het memorandum graag nog diepgaander door de Commissie onderzocht willen zien. De Commissie daarentegen heeft nooit onder stoelen of banken gestoken dat zij de voorkeur geeft aan een meer structurele hervorming, zoals zij in het tweede alternatief schetst, namelijk de subsidie op olijfbomen. Aangezien ik hier niet kan ingaan op alle details van de analyses en op alle aspecten, beperk ik mij hier tot de volgende samenvatting.
Het voordeel van een subsidie op de productie analoog aan de huidige subsidie op de productie, is vooral dat het hier gaat om een reeds bestaande regeling, waarmee ook al behoorlijke ervaringen zijn opgedaan. Deze regeling geeft overigens niet zonder meer de garantie dat de productie onder controle blijft en met de vraag in evenwicht wordt gebracht. Maar dat is wel een fundamentele doelstelling voor alle producten in het kader van Agenda 2000, en dat geldt dan niet alleen voor de producten uit het zuiden maar net zo goed voor die uit noordelijker streken. De regeling is echter bijzonder fraudegevoelig en roept - wat misschien nog erger is - grote argwaan op, waardoor olijfolie met name in de consumptielanden in een slecht daglicht komt te staan. Het gaat hier om een foutieve ontwikkeling met verstrekkende gevolgen.
Wat moet er in de toekomst dan allemaal nog meer gebeuren om dit te controleren? Moet het zover komen dat de sector volledig wordt bewaakt en er op elk bedrijf een inspecteur van de regering wordt neergezet, die dan ook weer moet worden gecontroleerd? Ik geloof dat er wat dit betreft niemand zit te wachten op een soort politiestaat. Een dergelijke regeling is eigenlijk, naar ik hoop, niet meer van deze tijd; daarmee zouden we ons terecht het heftige ongenoegen van de gehele branche op de hals halen en de sector verlammen.
Met de door ons voorgestelde subsidiëring zouden we het probleem van de productiebeperking beter kunnen oplossen, en dankzij de eenvoud van het systeem zou de controle ook gemakkelijker uitvoerbaar zijn. Bovendien zou deze vorm van subsidie zorgen voor een zekere stabiliteit van agrarische inkomens. De eraan klevende gevaren, waar het verslag van het Parlement ook op wijst, herken ik zeker en heb ik ook naar voren gebracht. Van de bezwaren lijken mij de volgende duidelijk. Er moeten maatregelen worden genomen om te voorkomen dat olijven ongeoogst blijven. Op dit doorslaggevende aspect en de effecten ervan, met name op de arbeidsmarkt, hebt u ook zeer terecht gewezen. Het forfaitair vastgestelde gemiddelde subsidiebedrag moet in ieder geval trapsgewijs per regio worden bepaald. Dan wordt beter rekening gehouden met de lokale productieomstandigheden, de sociale structuur en het milieu. De trapsgewijze opbouw zou echter binnen een bepaald kader moeten plaatsvinden. De bescherming van het milieu en het gevaar dat het platteland leegloopt, moeten erin zijn verdisconteerd; de in dit kader te nemen maatregelen hangen heel vaak af van de lokale omstandigheden en kunnen van regio tot regio zeer verschillen. Onze optie bevat geen stimulans tot intensivering en kan daarom zeker gunstig zijn voor het milieu. Al met al geef ik toe dat een forfaitair vastgesteld subsidiebedrag per olijfboom misschien niet altijd de beste oplossing is. Principieel lijkt mij echter een subsidie die niet is gebonden aan de inderdaad moeilijk vast te stellen werkelijke jaarlijkse productie, nog steeds de juiste manier.
Dames en heren, waaruit kunnen we dan nu kiezen? Welke alternatieven hebben we nu echt? Moet de huidige regeling op kosten van de belastingbetaler dan toch maar langzamerhand aan de grond lopen tot de sector volledig stilligt? Moeten wij een draconische, van dwangmiddelen voorziene regeling introduceren waarvan de uitvoering de noodzakelijke dynamiek van de sector zou verlammen? Ik geloof dat deze alternatieven vanzelf onmogelijk zullen blijken te zijn. Wat de regelingen met betrekking tot interventie, opslag en handel met derde landen betreft, bevinden wij ons - afgezien van de resultaten van toekomstige onderhandelingen in het kader van de Wereldhandelsorganisatie - nu reeds in een situatie dat de uit te voeren hoeveelheid waarvoor restitutie kan worden toegekend, duidelijk is beperkt. Willen we echter gebruik maken van de potentiële vraag in derde landen, dan zijn twee dingen nodig: ten eerste een verbetering en bevordering van de productkwaliteit, en ten tweede de mogelijkheid van uitvoer zonder restitutie en daarmee ook op de markt gebaseerde prijzen in de Gemeenschap. Deze noodzakelijkheden maken interventie-aankopen ter ondersteuning van kunstmatige prijzen aanzienlijk minder doelmatig. Met het oog op het sterk cyclische karakter van de productie zou in het kader van de marktsturing nog kunnen worden nagedacht over andere regelingen dan u in uw overwegingen hebt genoemd.
Dames en heren, in uw standpunt hebt u nog veel meer aspecten genoemd; slechts drie daarvan wil ik nader noemen, namelijk het optrekken en de verdeling over de lidstaten van de gegarandeerde maximumhoeveelheid, de steun aan tafelolijven, en het verbod op het versnijden van olijfolie met olie uit oliehoudende zaden. De Commissie zal deze aspecten nog nader onderzoeken, vooral ook omdat enkele hiervan heel goed kunnen worden toegepast in het kader van een forfaitair vastgestelde subsidiëring aan producenten.
Dames en heren, ik dank u nogmaals voor uw bijdrage aan het debat en voor uw suggesties. Ik verzeker u dat de Commissie zeker ontvankelijk is voor de resultaten van uw werk. Ter afsluiting kan ik over het tijdschema nog zeggen dat de Commissie in het eerste kwartaal van volgend jaar het Europees Parlement en de Raad een passend voorstel voor de hervorming van de olijfoliesector zal presenteren.
Ik dank u voor uw aandacht!

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.30 uur plaats.

Bestrijding van het tabaksgebruik
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0341/97) van de heer Valverde López, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement betreffende de huidige en voorgestelde rol van de Gemeenschap bij de bestrijding van het tabaksgebruik (COM(96)0609 - C4-0014/97).

Valverde López
Mevrouw de Voorzitter, we stappen nu over op een heel ander onderwerp, namelijk de strategie van de Europese Unie ter bestrijding van het tabaksgebruik. Als ik deze titel nog eens herhaal, is dat omdat ik zou willen dat het gezondheidsbeleid in dit debat voorop staat, niet een ander vraagstuk dat wel met tabaksgebruik te maken heeft maar dat niet het onderwerp is van de mededeling van de Commissie. In dit geval gaat het helemaal niet om landbouwproblemen of om steun aan de tabaksteelt. Deze aspecten komen aan bod in een ander voorstel van de Commissie betreffende de gemeenschappelijke marktordening van de tabaksproductie, en het is ongewenst hierop in te gaan in dit debat en er nu amendementen over in te dienen omdat dat afbreuk zou kunnen doen aan de strategie ter bestrijding van het tabaksgebruik.
Dan nog een andere kwestie die mijns inziens extra aandacht verdient, namelijk de kwestie van de tabaksreclame. Er is nog een richtlijn, en een paar dagen geleden nog is de Raad van ministers van Volksgezondheid een gefaseerd totaalverbod op tabaksreclame overeengekomen. We mogen de Raad hiermee gelukwensen. Commissaris, namens ons moet u vooral uw collega, de heer Flynn, gelukwensen met het werk dat hij verzet heeft en met het feit dat hij de druk uit politieke hoek en andere hoeken heeft weten te weerstaan.
De instellingen dienen mijns inziens nu duidelijk aan te geven waar hun prioriteiten liggen. In dit debat is de bescherming van het recht op gezondheid absoluut prioritair. Daarop is dan ook het merendeel van onze voorstellen gericht en daarom ook stellen wij al in het begin - een punt dat ik van essentieel belang acht - dat iedereen het recht heeft om zuivere lucht in te ademen en dat dit recht altijd dient te prevaleren boven het recht van rokers om te roken. Dat is geen discriminatie maar juist het tegenovergestelde.
Voorts, mevrouw de Voorzitter, is het naar mijn mening en om dezelfde reden van groot belang dat werknemers op hun werkplek worden beschermd. Tevens verzoeken wij de Europese Commissie met klem een interinstitutionele enquêtecommissie in te stellen om met de steun van wetenschappelijke comités vast te stellen of de tabaksfabrikanten additieven aan tabaksproducten toevoegen om het verslaafd zijn aan nicotine te bevorderen. Naar het schijnt, zijn daar bewijzen van.
Verder moet worden gewezen op de noodzaak voorlichtings- en bewustmakingscampagnes op te zetten om verandering te brengen in het gedrag van rokers in het openbaar, waarbij het accent moet worden gelegd op de beleefdheid en het respect ten opzichte van niet-rokers. Dat zouden wel eens de sleutelbegrippen van de strategie voor de toekomst kunnen zijn: opvoeding en respect voor andere mensen.
Dan is er nog een ander belangrijk punt. Namelijk ons verzoek aan de Commissie om een wetgevingsinitiatief op te stellen waarmee nicotine in de Europese unie tot substantie met een verslavend effect wordt verklaard, hetgeen zou kunnen leiden tot een geheel andere benadering van deze sector in de toekomst.
Tenslotte, mevrouw de Voorzitter, hebben we er in het onderhavige verslag bij de Commissie - evenals bij de nationale regeringen - op aangedrongen dat zij steun verleent aan de oprichting van een platform van gouvernementele en niet-gouvernementele organisaties, teneinde van tabaksfabrikanten in de Europese Unie schadevergoedingen te kunnen eisen voor de schade die aan de gezondheid van rokers is toegebracht.
Zoals u ziet, maken al deze voorstellen deel uit van een strategie ter bescherming van de gezondheid van de burger en het is dan ook niet verwonderlijk dat de fracties, ongeacht hun voorkeur, in de Commissie milieu, volksgezondheid en consumentenbescherming een algemene consensus hebben weten te bereiken. We zitten immers allen in dit Parlement om de grondrechten te beschermen en een van de eerste grondrechten van de mens is het recht op gezondheid, reden waarom we tot deze algemene consensus gekomen zijn. Ik zou mijn collega's van alle parlementaire fracties willen bedanken voor hun inspanning om een gezamenlijk verslag te kunnen voorleggen.

Díez de Rivera Icaza
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, ik wil het evenmin over beleid hebben maar wel over het recht op gezondheid van de burgers van de Unie, een recht dat is opgenomen in de artikelen 129 en 129 A van het Verdrag van Amsterdam en waarover nog maar een maand geleden in deze Vergaderzaal de loftrompet gestoken werd.
We kunnen zonder meer stellen dat tabak dodelijk is, wat bewezen wordt door het feit dat jaarlijks een half miljoen mensen uit eigen wil het leven laat als gevolg van de schadelijke gewoonte om te roken. Dat betekent, mevrouw de Voorzitter, dat er elke 10 seconden in de wereld iemand doodgaat en zoals gezegd uit eigen vrije wil, ofschoon de hele samenleving moet opdraaien voor kosten van de behandeling van de hart- en vaatziekten en kanker die deze mensen zich bewust op de hals hebben gehaald. Het is onvoorstelbaar dat het communautaire Europa, als erfgename van de Verlichting met het redelijk verstand als ideaal een product wettig verklaart met daaraan gekoppeld de verplichting op het etiket te vermelden dat het product in kwestie ernstige schade toebrengt aan de gezondheid. De vrije verkoop van hasj daarentegen wordt weer als onwettig beschouwd. Aangezien het in beide gevallen om verslavende drugs gaat, mevrouw de Voorzitter, is de logica ver te zoeken. Overigens zijn we er - zoals de rapporteur al zei - beslist blij om dat de Raad eindelijk een eerste zij het schuchtere stap heeft gezet om overeenstemming te bereiken over het verbod op tabaksreclame dat door dit Parlement als sinds jaar en dag bepleit wordt. We betreuren het echter dat in het genoemde overleg van de Raad beleidskwesties zwaarder hebben gewogen dan de gezondheid. De Raad kan er zeker van zijn dat onze commissie zal vasthouden aan haar standpunt inzake een totaalverbod en we vertrouwen erop dat de Raad hiervan kennis neemt alvorens zijn gemeenschappelijk standpunt vast te stellen.
Mevrouw de Voorzitter, wij willen een Unie zonder rook en zonder de dodelijke reclame van de tabaksindustrie, die inmiddels besloten heeft - zoals de rapporteur zegt - haar nieuwe "gifcampagnes" te richten op de meest kwetsbare groepen van de samenleving, kinderen van 11 tot 15 jaar, de ontwikkelingslanden en de minst ontwikkelde sociaaleconomische groepen van de samenleving. Het is werkelijk schandalig. Het spreekt dan ook vanzelf dat we deze mededeling zullen ondersteunen, en wij wensen de rapporteur geluk met zijn werk en vooral met zijn moed.
Ik sluit mijn betoog af, mevrouw de Voorzitter, met het verzoek een strengere wetgeving ter bescherming van nietrokers in te voeren. Om te beginnen in dit Huis, waarin het verbod om te roken door geen enkele roker gerespecteerd wordt. Want een van de vele redenen waarom ik dit vraag, mevrouw de Voorzitter, is dat ik niet door dit product wil worden vermoord ook al gebeurt dat dan op passieve manier of, om het met de woorden van de Wereldgezondheidsorganisatie te zeggen: achter mijn rug om.

Florenz
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega Valverde, hartelijk dank voor al het werk dat u hebt gestoken in uw verslag over de vermindering van het tabaksgebruik. Het verslag heeft op mij indruk gemaakt in die zin dat het mij voor het eerst met de neus op de feiten heeft gedrukt waar het gaat om hoe wij met tabak omgaan, en me de ogen heeft geopend voor hoe wij normen van fatsoen, sociale normen, zoals u die noemt, van hoffelijkheid en respect voor niet-rokers, de laatste jaren vaak hebben verwaarloosd. In dit opzicht hebt u zeker het bewustzijn van veel mensen beïnvloed. Ik geloof dat hiermee ook voor een groot deel de vraag beantwoord is hoe wij kunnen bijdragen aan vermindering van het tabaksgebruik.
Tabaksreclame, dames en heren, is één ding. Sommigen geloven dat een verbod hierop het wondermiddel is, terwijl anderen deze juist niets in de weg willen leggen. Ik geloof dat het goed is dat wij nu kunnen discussiëren over dit belangrijke onderwerp in het kader van een afzonderlijke richtlijn die de Raad heeft voorbereid - het heeft immers lang genoeg geduurd. Laten we met alle precisie, met wetenschappelijke inzichten, maar eventueel ook met emotie, over deze richtlijn spreken. Ik zal daaraan meedoen.
Ik ben niet zo erg enthousiast over enkele amendementen, waarvan de opstellers menen dat ze de burgers van het roken kunnen afbrengen met waarschuwingen die 25 % van de totale tabaksverpakking beslaan. Dat geeft precies aan dat wij alleen maar hoge verwachtingen hebben van law and order, en dat is niet goed. Ik ben van mening dat, als de mensen de huidige, juiste waarschuwing niet begrijpen, dat dat dan met een tweemaal zo grote waarschuwing ook niet zal lukken, dat dan het uitgangspunt niet goed is. Ik kom graag terug op uw aanwijzing dat het besef langzaam maar zeker moet groeien. Daar willen we graag iets aan doen.
Als jarenlange rapporteur van de Begrotingscommissie wil ik een laatste punt aanvoeren: in dit Huis wordt één ding stelselmatig over het hoofd gezien, namelijk dat wij in Europa het tabaksgebruik met veel geld stimuleren. Nog veel erger is het dat wij het gebruik van tabak stimuleren die in Europa geen mens wil roken. Als je die tabak rookt, krijg je subiet huiduitslag. Dames en heren, laten we toch achter de Commissie gaan staan, die goede aanzetten heeft gegeven om op dit punt eindelijk een nieuwe marktordening te ontwikkelen die stap voor stap de goede kant op gaat.
Ik verwacht helemaal niets van die radicale methoden om alles binnen een jaar af te schaffen. Dat gaat niet en is niet sociaal ook. Maar er bestaat een nieuwe variant op de filosofie over de werkgelegenheid, en ik zou me kunnen voorstellen dat er, in combinatie met een betere kwaliteit en met een werkgelegenheidsaspect een aanzet kan worden gegeven tot een beter concept voor de stimulering van de tabaksproductie om een op termijn stap voor stap aflopend beleid te voeren. Laten wij allemaal daaraan durven meewerken. Ik voor mij hoop daar voor mijn fractie met bezieling aan mee te doen.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, niemand is het oneens met de aanpak van dit verslag. Niemand is het oneens met de pogingen om met name het tabaksverbruik onder jongeren te verminderen. Wij gaan dan ook akkoord met onder andere het verbod op reclame en sponsoring, met drastische maatregelen ter vermindering van het roken in openbare gelegenheden en op de werkplek. Maar wat hebben nu deze doelstellingen uit te staan met de schrapping van de productiesteun voor tabak in Europa, zoals wordt voorgesteld in paragraaf 29? Dat begrijp ik niet. Verkeert men misschien in de illusie dat met de stopzetting van de Europese tabaksleveranties enkele rokers bij ons thuis zullen ophouden met roken? Een dergelijke hypothese is ronduit absurd! Wie rookt, gaat gewoon door met roken en wel met het roken van sigaretten uit derde landen. Wel kunnen wij ervan op aan dat de toch al ernstige crisis van de landbouwproductie in de armste gebieden van het Europese zuiden, in Griekenland, Italië, Portugal en Spanje nog dieper zal worden. Tabak is immers in sommige streken de enig mogelijke teelt.
In Europa werken momenteel in de tabakssector 284.000 mensen. Als wij de verwerkende industrie erbij rekenen, komen wij terecht op 1 miljoen mensen. De Europese productie is 4, 6 % van de wereldproductie en dekt slechts 40 % van de interne vraag, maar de kwaliteit van de Europese tabak of tenminste van de hier verbruikte Europese tabak, is wel veel beter dan die van andere tabak. In het licht van deze overwegingen is het verzoek om schrapping van de steun op zijn zachtst gezegd een rookgordijn. Vergeeft u mij deze term. Het enige dat men daarmee bereikt, is het spekken van de toch al goed gevulde zakken van de Amerikaanse multinationale ondernemingen.

Kestelijn-Sierens
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, alhoewel ik niet door iedereen van mijn fractie word gevolgd, ben ik een uitgesproken voorstander van een strikt antitabaksbeleid en steun ik ten volle het verslag van collega Valverde. Tabak doodt jaarlijks 500.000 mensen in de Unie en bovendien worden de gezondheidskosten voor een risicovol gedrag afgewenteld op de maatschappij. Ik had nooit gedacht dat wij ter gelegenheid van de bespreking van dit verslag reeds de hoopvolle beslissing van de Ministerraad van 4 december zouden kunnen toejuichen. Gedurende meer dan tien jaar Raadsvoorzitterschappen heeft de commissie volksgezondheid van het Europees Parlement bij de Raad aangedrongen op een reclameverbod. Dit is hopelijk reeds een eerste overwinning in onze strijd tegen de tabak. Ook in mijn land is er pas een wet aangenomen die de tabaksreclame aan banden legt.
Mijnheer de commissaris, collega's, wij moeten verder gaan dan alleen maar het reclameverbod. Ook de prijs is een belangrijk instrument in het antitabaksbeleid. Om het roken te ontmoedigen, vooral bij de jongeren, is een drastische verhoging van de tabaksprijzen aangewezen. De prijsverhoging blijkt een heel efficiënt middel te zijn om de consumptie af te remmen. Men veronderstelt dat een prijsstijging met 100 % de consumptie met de helft kan terugdringen.
De huidige Europese wetgeving geeft bovendien aanleiding tot enorme prijsverschillen. Zo zijn de sigaretten in Spanje vijf keer goedkoper dan in Denemarken, en is de roltabak veel goedkoper in België dan in het Verenigd Koninkrijk. Deze verschillen moeten worden genivelleerd, want zij werken een massale smokkel en fraude in de hand. De accijnzen voor roltabak moeten op hetzelfde peil worden gebracht als die voor sigaretten. Anders dreigt roltabak een gevaarlijk alternatief te worden voor duurdere sigaretten. Voor roltabak moet in analogie met gewone sigaretten een maximumteergehalte worden vastgelegd. De initiatieven van de industrie ter zake zijn welkom. Ik hoop alleen dat een voorstel niet lang zal uitblijven.
Er moet ook een einde komen aan de tegenstelling tussen het volksgezondheidsbeleid en het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Die tegenstelling is niet nieuw. Wij moeten dan ook niet spreken in termen van geleidelijke afbouw en oplossingen op lange termijn, want die termijn is reeds lange tijd verstreken.
Ten slotte steun ik het voorstel van de rapporteur om aan te dringen op een wetgevingsinitiatief van de Commissie waardoor nicotine in de Unie tot een substantie met een verslavend effect wordt verklaard. Dit is een aanpak vergelijkbaar met die van de Food and Drug Administration in de Verenigde Staten. Waarom ook niet onderzoeken hoe in de Unie van tabaksfabrikanten schadevergoeding kan worden geëist.
Voorzitter, collega's, het argument van de tewerkstelling wordt maar al te vaak misbruikt. Ook in mijn land wordt gestreden voor het behoud van de sponsoring van de Formule I-wedstrijd van Francorchamps. Misschien kan hier wat creativiteit aan de dag worden gelegd. In Australië bijvoorbeeld worden sport en culturele evenementen gefinancierd met een speciale heffing op tabaksproducten. Het is wellicht juist dat een strikt antitabaksbeleid op korte termijn een aantal arbeidsplaatsen kan kosten. Het ontbreken van een gezondheidsbeleid kan echter op lange termijn veel mensenlevens kosten. Het is onze opdracht de goede keuzes te maken.
Tot slot wil ik de Commissie aanmoedigen haar strijd voort te zetten en wens ik de rapporteur nog eens van harte te feliciteren met zijn uitstekend verslag.

González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen iets wat voor de hand ligt. Toch kunnen we er niet omheen omdat er in alle fracties voorstanders van het onderhavige verslag te vinden zullen zijn die het verslag van belang achten voor de volksgezondheid, terwijl andere collega's van mening zijn - daarom waarderen of respecteren we hen niet minder - dat het verslag te ver gaat.
Het ligt voor de hand dat in een verslag van de Commissie milieu, volksgezondheid en consumentenbescherming de bescherming van de volksgezondheid een centrale plaats inneemt. Ik schaar mij achter het verslag-Valverde als geheel en wel om meerdere redenen. Omdat, zoals hij zelf zei, het recht van niet-rokers dient te prevaleren boven het recht van rokers om in openbare ruimten te roken. Omdat er absoluut voor gezorgd dient te worden dat jongeren en kinderen niet in contact komen met de wereld van de rokers, met het verslaafd zijn aan die wereld, reden waarom opvoeding en scholing van essentieel belang zijn. Voorts omdat het volstrekt ontoelaatbaar is dat de meer dan 26 producten die in tabak zitten, zoals onder meer valeriaan, chocola en likeuraroma, niet op het etiket vermeld staan - een tabaksfabrikant heeft dat een paar dagen geleden erkend in de Spaanse pers - terwijl we niet eens weten of zij misschien ook verslavend zijn. En omdat wij van mening zijn - op dat punt ben ik het dus niet met de heer Florenz eens - dat de waarschuwing die zegt dat tabak schadelijk is voor de gezondheid, duidelijker moet worden vermeld op het pakje.
Tenslotte vinden wij het zonder meer immoreel dat de Europese Unie tabak van mindere kwaliteit exporteert naar landen in de derde wereld. Daarom zullen wij - niet alle maar wel een deel van de collega's van onze fractie - het onderhavige verslag in zijn geheel ondersteunen omdat het in onze ogen noodzakelijk is en omdat voor ons de gezondheid zwaarder weegt dan andere belangen. Het spreekt natuurlijk vanzelf dat er een oplossing moet worden gevonden voor de boeren die van de tabaksteelt afhankelijk zijn en die in de toekomst geen tabak meer kunnen verbouwen.

Holm
Mevrouw de Voorzitter, dit verslag komt op een juist moment, onder andere gezien het gemeenschappelijk standpunt van de Raad van nog niet zo lang geleden over het verbod op indirecte reclame voor tabaksproducten, en ook gezien het jaarverslag van de Rekenkamer, dat tijdens de vorige vergaderperiode hier in Straatsburg werd gepresenteerd. Uit dit verslag blijkt onder meer dat er zich zeer grote problemen binnen de tabakssector van de EU voordoen.
Ik ben het echter niet met de rapporteur eens dat wij dit debat tot een klein onderdeel van de tabakskwestie moeten beperken. Ik geloof juist dat wij het tabaksbeleid in zijn geheel moeten bezien, willen wij over een doelmatige strategie voor het tabaksvraagstuk kunnen beschikken. Daarom steunen wij van de Fractie De Groenen van ganser harte paragraaf 29, waarin het Parlement de Raad dringend verzoekt om de directe inkomenssteun aan de tabakssector van de Unie stop te zetten. Het is moreel volstrekt verkeerd dat wij gelden geven aan tabakstelers, terwijl wij hier vanavond anderzijds discussiëren over strategieën om van het roken af te komen.
Niet alleen niet-rokers vinden dit verkeerd. Ook veel rokers zijn van mening dat het onterecht is dat er EU-middelen gaan naar een groot aantal tabakssubsidies.

des Places
Mevrouw de Voorzitter, passief roken veroorzaakt longkanker. Desalniettemin schrijven drie vooraanstaande longspecialisten na een aantal epidemiologische studies: " Wij zijn, uitgaande van de beschikbare gegevens, niet in staat een formeel antwoord te geven op de gestelde vraag" . Niets is dus zeker.
Ik weet niet of het technisch uitstekende verslag van de heer Valverde een daverend succes of een flop zal worden. De volksgezondheid wordt hierin op een hoop gegooid met de productie en deze twee druisen in economisch opzicht helaas tegen elkaar in. Ik geloof dat u wat dit betreft, mijnheer de commissaris, een oogje in het zeil moet houden.
Ik weet echter wel zeker dat het verslag talrijke tabaksproducenten en evenveel, of zelfs nog meer seizoenwerkers in de benadeelde gebieden in een benarde situatie zal brengen. Hun situatie is in de verste verte niet te vergelijken met die van de multinationale ondernemingen die de tabak verwerken en distribueren. De rapporteur weet dat zijn oordeel verkeerd uitgelegd kan worden. Zijn kennis, zijn geestdrift, zijn trouw aan de eed van Hippocrates, zijn inzet voor de geneeskunde en de gezondheid maken zijn getuigenis geloofwaardig. De occulte krachten van het geld en bijgevolg die van de politiek zullen echter wel weten hoe zij zijn gefundeerde en legitieme vrees kunnen verdraaien.
Derhalve moeten wij de tabak in de juiste context plaatsen. De Europese tabaksindustrie importeert 67 % van de tabak die zij nodig heeft voor de verwerking tot tabaksproducten voor de interne consumptie in de Europese Unie. De afschaffing van de productiesteun zal geen enkele bijdrage leveren aan de strijd tegen het roken. De handelaren in imago en geluk, de eigenaren van casino's en andere dubieuze gelegenheden kunnen zich beperken tot enkele aseptische aanbevelingen.
Misschien zullen wij slechts bij een controle op de denkbeeldige grenzen van Schengen gaan beseffen hoe de vork in de steel zit. Tussen misbruik en onthouding zal er toch wel ergens een gulden middenweg lopen waar zowel producenten, distributeurs als consumenten vrede mee kunnen hebben. Misschien volstaat het de belangen beter te verdelen en de accijnzen in de lidstaten beter te gebruiken.
In de hoogste "nouvelles instances" in Frankrijk zegt men dat het roken van een joint niet veel kwaad kan. Mogen wij dan, mijnheer de rapporteur, nog een goede sigaret roken? Waarschijnlijk zullen wij de Europese sterren nooit roze zien worden, maar wij kunnen wel al rokende kringetjes blazen en dromen en, u weet, dromen is soms een bron van filosofie.

Féret
Mevrouw de Voorzitter, als arts heb ik geen bewijzen nodig voor de schadelijkheid van tabak en als humanist wil ik dat een eind wordt gemaakt aan de slachting van de onschuldige slachtoffers van passief roken. Maar er zijn afgezien van sigaren en sigaretten nog veel meer andere schadelijke stoffen. Ik denk bijvoorbeeld aan de luchtvervuiling in de steden. De lidstaten van de Europese Unie zijn wat dat betreft verbazingwekkend tolerant. Misschien is het zelfs beter een rokende plattelander te zijn dan een niet-rokende stedeling.
Ook mogen wij niet vergeten dat, zoals tot mijn genoegen zowel door collega's links als rechts in deze zaal werd gezegd, 67 % van de in de Europese Unie gebruikte tabak uit derde landen wordt geïmporteerd. Daarom lijkt het mij niet onlogisch dat men een verbod uitvaardigt op elke vorm van reclame die tot roken aanzet en natuurlijk ook op de sponsoring van culturele manifestaties en sportevenementen. De werkgelegenheid in de tabaksteelt in Europa moet echter worden gehandhaafd.
Desalniettemin begrijp ik niet waarom bepaalde fracties enerzijds met een werkelijk bewonderenswaardige hardnekkigheid de Gauloises-rokers achter de vodden zitten en anderzijds vragen om vrije verkoop van de zogenaamde zachte verdovende middelen, ondanks de enorme bezwaren van de deskundige artsen.

Needle
Mevrouw de Voorzitter, ook van mijn kant veel dank aan de rapporteur voor zijn zeer principiële en intelligente verslag, dat een brede steun van de Vergadering ten volle verdient.
Terwijl wij dit debat voeren en morgen over het verslag stemmen, zullen meer dan duizend Europeanen zinloos sterven. Ze gaan dood aan hart- of longziekten of aan kanker omdat ze tabaksrook inademen. Voor de risico's die een roker neemt zou iedereen terugdeinzen, behalve een verslaafde. Het risico op een pijnlijke en te vroege dood bedraagt een op twee.
Misschien nog wel erger is het effect op degenen die bewust niet roken, vooral zwangere vrouwen en kinderen, die de gevaarlijke deeltjes moeten inademen afkomstig van degenen rondom hen die een sigaret opsteken. Deze week nog hebben onafhankelijke Europese specialisten bericht dat 180 miljoen Europese burgers regelmatig aan de rook van anderen worden blootgesteld en dat naar aanleiding daarvan 22.000 mensen van die 180 miljoen zullen sterven.
In het licht daarvan zijn de maatregelen in dit verslag toch zeker terecht en zinnig, hoewel het misschien beter is dat sommige maatregelen op het niveau van de lidstaten genomen worden. Maar ze zijn een welkome bijdrage aan het algehele actieplan. Het voorgestelde verbod op reclame en sponsoring zal hier volgend jaar uitgebreid worden besproken en zal een belangrijk deel uitmaken van een maatregelenpakket dat niet alleen binnen de Europese Unie ingevoerd zou moeten worden, maar ook in de kandidaat-landen.
De doelstellingen om degelijke en accurate informatie te verschaffen, om initiatieven aan te moedigen inzake de bevordering van de volksgezondheid en van opleidingen, om gebruik te maken van accijnsregelingen ten behoeve van maatregelen voor de volksgezondheid en om de verleiding in de vorm van - veel te gemakkelijk toegankelijke - sigarettenautomaten uit de wereld te helpen, zijn niet alleen maar vrome wensen maar praktische, efficiënte en echte stappen voorwaarts.
Elk afzonderlijk zijn ze minder waardevol maar samen zijn ze een democratische aanval op de leugens, de laster en de schaamteloze onwaarheden waaraan een groot deel van de tabaksindustrie, die zich grotendeels buiten de Europese Unie bevindt en er vijandig tegenover staat, zich schuldig maakt. Om die verkeerde informatie grondig aan te pakken moeten we eerst thuis orde op zaken stellen en de sector van de tabaksproductie in de Europese Unie snel en volledig hervormen. We geven bedroevend weinig geld uit aan de bestrijding van kanker, terwijl we aan de ondersteuning van de tabakssector een fortuin spenderen. Dan kan zo niet langer.
Het wordt tijd om die ongezonde, deprimerende gewoonte uit te roeien. Teveel van onze jongeren zullen er verslaafd aan raken en er zullen er nog veel aan sterven, tenzij wij en onze nationale regeringen in onze opzet slagen. Om daaraan bij te dragen zullen mijn Labourcollega's en ik morgen voor het verslag stemmen, maar tegen praktisch alle amendementen ter ondersteuning van de strategie die mijn uitstekende collega, Carmen Díez de Rivera Icaza, eerder heeft toegelicht.

Redondo Jiménez
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, geachte dames en heren, wij kennen allemaal de gevaren die het tabaksgebruik met zich meebrengt voor rokers en voor mensen die passief roken. Maar die wetenschap is heel wat anders dan de wens ons als bewakers van de gezondheid op te werpen en daardoor mensen te beperken in hun vrije keus en eigen verantwoordelijkheid. Tevens lopen de meningen uiteen over de uitleg van de statistische gegevens met betrekking tot het voorkomen van longkanker bij rokers.
Hoe is longkanker bij niet-rokers dan te verklaren? In elk geval maken rokers hun eigen keus. Verbieden heeft geen zin, dat hebben de feiten wel aangetoond.
Ik zou hier echter willen wijzen op het gevaar dat schuilt in de punten 28, 29 en 30 van het verslag waarop de rapporteur uw aandacht reeds gevestigd heeft. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft verzocht deze punten apart in stemming te brengen. Ik zou willen stilstaan bij punt 29 waarin de Raad zonder omhaal verzocht wordt, de steun aan de tabakssector stop te zetten. Ik ben tegen dit verzoek. Ten eerste omdat het buiten de context valt waarin het is ingediend. Ten tweede omdat het nu niet het juiste tijdstip is om dit punt aan de orde te stellen aangezien de indiening van een nieuw voorstel voor een regeling voor deze sector op handen is. En ten derde omdat dit verzoek niet op de juiste plaats gedaan is.
Dames en heren, als punt 29 wordt aangenomen - en ik ben voorstander van een regeling in plaats van een verbod - zullen vele afgevaardigden morgen in deze Vergadering tegen het verslag stemmen. En dat zou jammer zijn want wij zijn wel voor bescherming van de gezondheid, maar dan niet door middel van acties die in het Publicatieblad worden meegedeeld zodat de landbouwers het voor het nakijken hebben.

Rosado Fernandes
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, er is al veel gezegd over tabak. Ik heb er een verslag over opgesteld waarin de tabaksteelt is verdedigd. Nochtans weet ik heel goed dat tabak slecht is voor de gezondheid, net zoals whisky en overgewicht; ik weet dat alles wat te veel is, slecht is!
Het is echter aan mij om mijzelf te beheersen, en het staat mij helemaal niet aan dat een commissaris, een voorzitter of een politicus mij verhindert dat te doen wat ik een genoegen vind. Het risico is voor mij, ik betaal ervoor als het mis gaat, en als iemand doodgaat aan longkanker, waarvan de oorzaak trouwens lang niet altijd tabaksgebruik is, dan heeft hij toch zeker met de accijns die hij op ieder pakje sigaretten heeft betaald, de ziekenhuiskosten al ruimschoots voldaan.
In feite moeten de voorstanders van een tabaksverbod niets hebben van vrijheid. In feite willen zij hun zin voor hygiëne aan iedereen opdringen. Ik ben hygiënisch omdat ik zo opgevoed ben. Het zou dan ook beter zijn om bij de opvoeding van kinderen erop toe te zien dat zij inderdaad voorzichtig zijn met tabak, met misbruik van tabak, met misbruik van alcohol en met alles wat slecht is voor de gezondheid.
Op dit moment duikt in de moderne samenleving iets nog weerzinwekkenders zien: de "meeroker" die een schadevergoeding eist van grote multinationale tabaksondernemingen voor de tabak die hij meegerookt heeft. En de dag zal nog aanbreken waarop niet-rokers schadevergoedingen eisen voor de tabak die hun voorouders meegerookt hebben. In Amerika gebeurt dat al omdat daar minder accijns op tabak wordt geheven. Wie weet slaat deze mode binnenkort ook in Europa aan.
Collega Pimenta heeft opgemerkt dat in Portugal de tabaksteelt geïntroduceerd is met de komst van de Europese Gemeenschap. Dat is niet waar! Tabaksteelt is in Portugal niet geïntroduceerd, omdat Salazar dit tijdens de dictatuur verbood teneinde de teelt in de koloniën te beschermen. Knoop dat in uw oren, mijnheer Pimenta, u hebt toch langzamerhand wel de leeftijd des onderscheids bereikt!

Sjöstedt
Mevrouw de Voorzitter, in grote lijnen vind ik het onderhavige verslag een uitstekend stuk en dat geldt voor bijna alle paragrafen.
Toch heb ik een paar kanttekeningen. Allereerst over de opmerking van de rapporteur in zijn toelichting, dat men het landbouwbeleid in dit verband apart moet bekijken. Volgens mij is dat niet mogelijk als men in deze kwesties geloofwaardig wil blijven. Het is niet redelijk om de tabaksteelt met zeer grote bedragen te subsidiëren, terwijl men anderzijds de gevolgen daarvan bestrijdt. Daarom is paragraaf 29 van groot belang, en het is ook van belang dat deze wordt aangenomen. Ik vind dat alle subsidie voor zowel de productie als de export binnen een paar jaar moet stoppen. Er moet om sociale redenen een redelijke termijn in acht worden genomen.
Verder wil ik opmerken dat het belangrijk is een onderscheid te maken tussen maatregelen die op EU-niveau doelmatig zijn en maatregelen die op een ander niveau thuishoren. Het spreekt vanzelf dat er een duidelijke etikettering nodig is en dat er hiervoor EU-bepalingen vereist zijn. Bovendien is een doelmatig en volledig verbod op reclame noodzakelijk. Andere maatregelen kunnen echter het beste op nationaal niveau of lokaal niveau worden genomen. Dat geldt onder andere voor belastingkwesties, leeftijdsgrenzen, plaatsen waar tabak mag worden verkocht en regels voor op de werkplek.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, jongeren moeten beter voorgelicht worden over het effect van tabak, reclame voor tabak moet verboden worden en de etikettering moet duidelijker zijn. Maar dat is niet genoeg. Wij moeten er ook mee stoppen 1 miljard ecu subsidie te geven aan die ellendige tabak in de EU, terwijl we terzelfdertijd 11, 2 miljard ecu aan kankerbestrijding spenderen. Daarom heeft mijn collega, Kirsten Jensen, op het verslag-Valverde een amendement ingediend - dat overigens is goedgekeurd - om de directe steun aan de tabaksindustrie in de Unie stop te zetten en op die manier middelen vrij te maken voor de omschakeling naar andere teelten in de betreffende gebieden. Het ontwerpverslag van de heer Valverde bevat vele goede punten, maar houdt op waar het juist belangrijk begint te worden, namelijk bij het feit dat de EU niet geloofwaardig is, omdat de EU tabak produceert hoewel de gevaren van het roken gekend zijn. Elk jaar sterven ongeveer 400.000 mensen aan een ziekte die met roken verband houdt, terwijl de tabaksproductie 170.000 tabakstelers subsidieert. Dit getuigt van een dubbele moraal en is zinloos. Mijn collega die na zijn toespraak de zaal verliet, wenste niet te luisteren naar de andere standpunten. Ik moet zeggen dat de tabaksindustrie hem ongelooflijk goed betaald heeft om hier op zo korte tijd wat nonsens te komen vertellen. Het is werkelijk schandalig dat leden die zich door de tabaksindustrie laten betalen, hier zulke dingen kunnen staan vertellen zonder echt te weten wat belangrijk is. Het is werkelijk schandalig!

Thyssen
Mevrouw de Voorzitter, er is in onze politieke instellingen nog nooit zoveel over volksgezondheid gepraat als in het voorbije anderhalf jaar. Wij hebben van de BSE-crisis gebruikgemaakt om te eisen dat in Amsterdam het Verdrag grondig gewijzigd zou worden, dat de diensten van de Commissie gereorganiseerd worden en vooral dat absolute prioriteit wordt toegekend aan de volksgezondheid.
Wij zijn met z'n allen opgekomen voor een voedingsmiddelenbeleid dat gebaseerd is op wetenschappelijke bevindingen, en ervan uitgegaan dat als de wetenschap geen zekerheid kan verschaffen, de politieke besluitvorming moet steunen op wetenschappelijk verantwoord risicomanagement. Het feit dat tabak geen voedingsmiddel maar een genotmiddel is, kan ons er toch niet...

De Voorzitter
Kunnen de zaalwachters daar achterin alstublieft voor orde zorgen. Nee, dank u, dat vind ik niet goed. Mag ik de zaalwachters vragen, daar voor orde te zorgen. Gaat u alstublieft weer zitten.
Mijnheer Rosado Fernandes, mag ik u verzoeken uw plaats weer in te nemen. Wij kunnen dat dan van daaruit regelen, alstublieft!

Rosado Fernandes
Neemt u mij niet kwalijk, mevrouw de Voorzitter, hij zegt dat ik geld krijg van die mensen, dat mag hij niet zeggen...

De Voorzitter
Mijnheer Rosado Fernandes, u had het woord moeten vragen voor een beroep op het Reglement, dat was heel normaal geweest. Ik zou u ook het woord hebben gegeven als u een beroep op het Reglement had gedaan. Dat heeft u dan zojuist gedaan. De heer Blak heeft het woord gevraagd. Misschien wil u de hoofdtelefoon opzetten zodat u kunt horen wat de heer Blak nu te zeggen heeft.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, ik ben diep geschokt dat ik aangevallen word door een collega die de waarheid niet wil horen. Ik heb het in onze democratische samenleving nog nooit meegemaakt gewelddadig te worden aangepakt en aan het fysieke geweld van een persoon te worden blootgesteld. Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag hebben dat u dit parlementslid voor het Bureau ter verantwoording roept en de vereiste maatregelen oplegt.

De Voorzitter
Dames en heren, artikel 109 van het Reglement biedt mij de mogelijkheid om leden die de orde verstoren, tot de orde te roepen. Ik doe dat hiermee en hoop dat hetgeen hier is gebeurd, uit de weg is geruimd. Wij zetten het debat nu voort. Mevrouw Thyssen, u heb ik onderbroken; neemt u mij alstublieft niet kwalijk. Gaat u alstublieft verder. Daarna geef ik het woord aan de betrokkenen voor een beroep op het Reglement.

Thyssen
Voorzitter, wat ik gezegd heb, was dat wij de laatste jaren nog nooit zoveel over volksgezondheid gesproken hebben als na de uitbarsting van de BSE-crisis, die ons ertoe gebracht heeft om duidelijk stelling te nemen over hoe wij moeten omgaan met voedingsmiddelen. Wij hebben gezegd: die omgang moet gebaseerd zijn op wetenschappelijke bevindingen, en als wetenschap geen zekerheid kan bieden, wensen wij een politieke besluitvorming die steunt op een wetenschappelijk verantwoord risicomanagement.
Nu is tabak wel geen voeding, maar wel een genotmiddel, maar dat feit kan ons er toch niet toe brengen dat wij met minder tevreden zouden zijn. Als wij het hebben over het gebruik van tabak, dan spreken wij zelfs niet in termen van risico, maar dan hebben wij onbetwistbare wetenschappelijke bevindingen. Wij weten met name zeker dat tabaksgebruik schadelijk is voor de gezondheid, en dat het elk jaar voor 500.000, dat is een half miljoen Europeanen, een vermijdbare doodsoorzaak en een bron van heel veel ellende is.
Vandaag spreken wij ons uit over een mededeling van de Commissie over de rol van Europa bij de bestrijding van het tabaksgebruik. Wij zijn natuurlijk gewoon te onderhandelen over onze resoluties. Maar hier kan dat niet. Hier is het kiezen of delen. Over volksgezondheid kan niet genegotieerd worden. Verhandelbare gezondheidsrechten bestaan overigens ook niet, want dat is ook iets wat hier al is gesuggereerd.
Laat ons dus kiezen: kiezen voor een duidelijk signaal in het voordeel van de volksgezondheid en laat ons het verslag van collega Valverde zo dicht mogelijk bij zijn oorspronkelijke vorm goedkeuren. Het is een uitstekend verslag. De rapporteur verdient niet alleen onze felicitaties, maar ook onze steun en onze stem.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Thyssen. Nu heb ik hier twee verzoeken om het woord te voeren voor een beroep op het Reglement. Ik wijs er nogmaals op dat ik voor de ordeverstoring - want dat was immers een heel forse interruptie - een officiële waarschuwing heb uitgesproken. Ik hoop dat wij deze zaak vanavond hierbij kunnen laten rusten. Nu is het woord aan de heer Santini voor een beroep op het Reglement.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, ik spreek nu weliswaar, maar het is alsof de heer Rosado Fernandes zelf spreekt. Wij betreuren dit incident ten zeerste. Staat u mij echter toe te zeggen, mevrouw de Voorzitter, dat een gedeelte van de verantwoordelijkheid hiervoor ook u toekomt. Als u prompt had ingegrepen en de collega tot de orde had geroepen, die zulk een vulgaire belediging naar het hoofd van een andere collega had geslingerd, zou er waarschijnlijk niets aan de hand zijn geweest. De heer Rosado Fernandes heeft zich al verontschuldigd voor zijn overigens begrijpelijke reactie. Als de collega die hem heeft beledigd, hetzelfde doet, kan men mijns inziens het incident als afgehandeld beschouwen. Anders moet men het Reglement hanteren. Dit was hoe dan ook een vulgaire provocatie en de Voorzitter had deze zelf onmiddellijk de kop in moeten drukken.

De Voorzitter
Mijnheer Santini, ik had eerst helemaal niet gezien wat zich daar afspeelde. Toen heb ik wat er aan beide kanten is gebeurd, tegen elkaar afgewogen en de overweging gemaakt dat de feitelijke aanval toch zwaarder weegt; daarom heb ik deze waarschuwing uitgesproken. De heer Blak heeft ook het woord gevraagd voor een beroep op het Reglement.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, het spijt mij ten zeerste wat hier is gebeurd. Ik dacht niet dat ik mijn collega zodanig zou krenken dat hij met mij op de vuist zou gaan, onder andere door mij in een wurggreep te nemen en mij slagen in het gezicht te geven. Ik vergeef het hem echter. Ik hoop dat we dit kunnen beschouwen als een episode die ontstaan is uit de opwinding van het ogenblik. Ik koester geen wrok tegen mijn collega, maar ik hoop wel dat hij zijn temperament de volgende keer in bedwang zal houden. Ik hoop dat dit voorval geen aanleiding zal vormen om maatregelen tegen hem te nemen. Ik ben bereid zijn excuses te aanvaarden en indien hij zich op de tenen getrapt voelt of indien hij zich door mijn woorden echt geraakt voelt, wil ik hem zelfs mijn excuses aanbieden. We hoeven hierover geen discussie te voeren. Ik ben bereid zijn excuses te aanvaarden en ik hoop dat we deze zaak daarmee kunnen vergeten.

Vecchi
Mevrouw de Voorzitter, ik refereer aan het artikel betreffende de disciplinaire straffen. Mijns inziens kunnen wij niet anders dan onze waardering uiten voor het correcte gedrag van de heer Blak. Helaas is hij de dupe geworden van iets dat absoluut niet door de beugel kan. De heer Blak heeft weliswaar zijn excuses aangeboden, maar desalniettemin moet het Bureau over dit incident beraadslagen. Zoiets is in deze zaal nooit eerder voorgekomen. Nooit eerder is in deze zaal een afgevaardigde fysiek aangevallen. Ook ik vind dat het debat door moet gaan, maar wij mogen nooit en te nimmer uit het oog verliezen dat er een onoverbrugbare kloof bestaat tussen enerzijds het uiten van politieke meningsverschillen, die ook hier soms aanleiding zijn tot zeer levendige discussies - wij zijn niet voor niks afgevaardigden, politici en met dat bijltje hakken wij wel meer - en anderzijds het met elkaar op de vuist gaan. Dat is nu juist ook het verschil tussen beschaafde parlementen, beschaafde mensen en niet nader te noemen mensen of kringen. Wij moeten nota nemen van het zeer verantwoorde en correcte gedrag van de heer Blak, alhoewel hetgeen in deze zaal is gebeurd, geen conflict tussen individuele afgevaardigden meer is. Daarom moet deze zaak in alle rust, maar met grote vastberadenheid door het Bureau worden behandeld.

De Voorzitter
Ik deel uw opvatting. mijnheer Vecchi. Ik hoop dat zoiets niet weer gebeurt, en ik dank beiden dat zij bereid zijn hun verontschuldigingen aan te nemen. Het woord is nogmaals aan de heer Rosado Fernandes.

Rosado Fernandes
Mevrouw de Voorzitter, ik heb u vergeving en verontschuldiging gevraagd voor wat ik gedaan heb. Ik zal niemand van mijn collega's ooit toestaan te beweren dat ik geld van wie dan ook ontvang. Ik ben geen dief en ik wil ook niet dat men mij iets noemt wat ik niet ben. Ik ben niet bij machte degene te straffen die mij een dief noemt en die zo laf beschermd wordt door zijn parlementaire onschendbaarheid. Ik ben absoluut niet bang om mijzelf te verdedigen. Mij aldus te belasteren plaatst mij in een zeer moeilijke positie. Ik heb er absoluut geen moeite mee om mijn collega mijn excuses aan te bieden voor wat ik gedaan heb, maar ik verzoek hem met klem om zijn collega's niet voor dief uit te maken; er zijn namelijk collega's die daar niet op gesteld zijn, omdat zij geen dief zijn, van niemand geld ontvangen en hier uitsluitend zitten om de belangen van hun kiezers te verdedigen. Dat is ook de enige reden waarom ik in het Parlement zit, en daarom bied ik andermaal het Bureau mijn verontschuldigingen aan. En als er een disciplinaire procedure tegen mij wordt begonnen, ben ik bereid om naar eer en geweten in te gaan op de daad die ik bewust begaan heb; ik ben nu eenmaal geen Franciscus van Assisi en ik houd er niet van beledigd te worden.

De Voorzitter
Mijnheer Rosado Fernandes, u hebt uw verontschuldigingen aangeboden, en de heer Blak heeft deze aanvaard. Het zou fijn zijn als we het hiermee uit de weg kunnen ruimen. Hoe meer woorden we eraan besteden, hoe moeilijker en gecompliceerder het wordt om het tot een einde te brengen. Ik zeg dat ook aan de heer Blak, die nu nog een keer het woord heeft gevraagd en ook aan de heer Valverde López. Indien mogelijk, vraag ik u, van het woord af te zien zodat wij met het debat kunnen voortgaan.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij met de woorden van mijn collega die mij te lijf ging. Ik weet niet hoe de vertaling was, maar het betrof een politieke discussie waarop ik mijn commentaar gaf. Het kan goed zijn dat ik hem gekwetst heb. Indien dit zo is, dan bied ik mijn verontschuldigingen aan. Ik vind echter niet dat mijn woorden zijn gewelddadige reactie rechtvaardigen. Ik ben bereid niet verder op deze zaak in te gaan. Wat mij betreft, is het incident gesloten. Ik wens geen verder debat hierover.

De Voorzitter
Mijnheer Valverde López, kunnen we het hierbij laten?

Valverde López
Mevrouw de Voorzitter, het Bureau zal morgen op zijn eigen, objectieve manier het incident beoordelen waarvan wij getuige zijn geweest. Het ging niet enkel om een verstoring van de orde. Er was sprake van een handgemeen dat wij allemaal hebben kunnen zien. Ik ben er niet op uit de gemoederen nog meer te verhitten maar het gebeurde moet natuurlijk door het Bureau worden beoordeeld. Zo'n incident mag zich niet nog eens voordoen in dit Parlement. Er was daadwerkelijk sprake van een handgemeen.

De Voorzitter
Ik deel ook deze opvatting met u, en ik zal er natuurlijk verslag van doen.

Daskalaki
Mevrouw de Voorzitter, ik rook zelf niet, maar als ik ergens bang voor ben, dan is dat niet zozeer voor roken als wel voor de gewenning aan overdrijving en fanatisme. Niemand beweert dat roken goed is voor de gezondheid, maar wat er nu gebeurt, deze achtervolging van rokers, tabaksproducenten en werknemers, begint aardig te lijken op een heksenjacht naar Amerikaans model.
Veel voorstellen uit het verslag gaan zelfs nog verder dan de Commissievoorstellen. Uit bepaalde maatregelen blijkt trouwens dat de economische en sociale gevolgen hiervan absoluut niet grondig zijn bestudeerd en geen overleg heeft plaatsgevonden met de betrokken sociale instanties.
Men heeft voorgesteld de steun voor de tabak te gebruiken voor herstructurering van de productie. Dat zou het einde betekenen van de tabaksteelt en het einde van de tabaksteelt betekent massale import uit derde landen. Wij hebben immers zelfs nu al een tekort aan dit product. Hoop op vermindering van de consumptie hoef je daarbij niet te koesteren.
Ik ben diep onder de indruk van het gemak waarmee het noorden zedenpreekt en de volksgezondheid aanhaalt om een belangrijk mediterraan product de grond in te boren en grote aantallen werknemers zonder pardon op straat te zetten. Wij weten toch allen dat op die manier enkel de afzet van de producten van de multinationale ondernemingen op onze markten wordt vergemakkelijkt! Waarom spreken wij eigenlijk ook niet over andere problemen, zoals het alcoholisme? Als wij al een bepaalde logica volgen, waarom zouden wij dan geen mooie campagne kunnen opzetten tegen de productie van whisky? Wij uit het zuiden zouden daar geen enkele moeite mee hebben. Integendeel, wij zouden zelfs vooraan lopen.

Anttila
Mevrouw de Voorzitter, mijn complimenten aan rapporteur Valverde López voor het zeer strikte verslag dat een goed beeld geeft van de nadelen en risico's van het roken.
We kennen de vele risico's in verband met tabaksgebruik. Ondanks dat is roken in de Europese Unie de belangrijkste bij voorbaat te voorkomen doodsoorzaak. De belangrijkste verandering bij het roken heeft plaatsgevonden tussen de seksen. Tegenwoordig is vooral het roken onder jonge vrouwen sterk toegenomen en dat zal in de toekomst leiden tot een stijging van het aantal sterfgevallen onder vrouwen.
Wat moeten we nu dan doen? De belangrijkste taak van de maatschappij is om bij al haar besluitvorming een bijdrage te leveren aan het bevorderen van de gezondheid. Daarom ben ik zelf voorstander van een verbod op tabaksreclame, dat in de hele Europese Unie moet gelden. Naar mijn mening hebben we geen tijd om tot het jaar 2006 te wachten met het in werking treden van het verbod, zoals tijdens het Luxemburgse voorzitterschap is voorgesteld.
Een andere belangrijke manier om het consumptiegedrag te sturen is de accijnsheffing. Zo moet de accijnsheffing ervoor zorgen dat het verbruik vermindert ofwel moet de accijns eerder verhoogd dan verlaagd worden.
In de lidstaten moet veel efficiënter worden geïnvesteerd in de voorlichting over de gevolgen van het roken voor de gezondheid. Ik verwacht voorlichting onder jongeren en vooral jonge vrouwen, omdat zij een groeiende risicogroep vormen. Onder jongeren wordt het roken vaak gezien als een manier om ouder te lijken dan ze eigenlijk zijn ofwel is het een soort rage. Hier moeten we ook als ouders en opvoeders ingrijpen.

Theonas
Mevrouw de Voorzitter, het eigenhandig vergelden van aangedaan onrecht kan nooit en te nimmer gebruikt worden als een politiek argument. Evenmin kan er sprake zijn van correct politiek argumenteren als men, zodra men van iemand een andere mening hoort dan de eigene, onmiddellijk suggereert dat die ander geld heeft ontvangen. Dergelijke uitlatingen kunnen niet door de beugel en mijns inziens had de Voorzitter de heer Blak onmiddellijk tot de orde moeten roepen.
Wij zijn allen voor de bescherming van de volksgezondheid. Maar men mag niet schijnheilig doen. Men maakt, zogenaamd in naam van de gezondheid, het bestaan kapot van honderdduizenden tabakstelers, onze medeburgers, in de meest onvruchtbare zuidelijke gebieden van de Unie. De tabakstelers zijn de schuld van de honderdduizenden doden in Europa. Deze zwartmakerij is echter niet alleen schijnheilig, maar zelfs verdacht. Wij weten immers allen dat de Europese Unie een tekort heeft aan tabak en 70 % van haar behoeften aan tabak invoert. De afschaffing van de communautaire steun aan de tabaksproducenten zal geen enkel effect hebben op de volksgezondheid. Alleen de import uit derde landen en de Verenigde Staten zal er wel bij varen. De arme gebieden waar geen andere teelt mogelijk is dan de tabaksteelt, waar de tabak in feite een monocultuur is, zijn ten dode opgeschreven. Het probleem kan alleen worden opgelost met een breed opgezette antirookcampagne, met een goede voorlichting, met een drastische vermindering van de tabaksimport en met maatregelen voor activiteiten ter vervanging van de tabaksteelt. Zolang daar geen sprake van is, moet men doorgaan met de subsidiëring en de ondersteuning van de producenten en zorg dragen voor de onverminderde handhaving van de werkgelegenheid.

Flemming
Dank u, mevrouw de Voorzitter! Mijnheer de commissaris, dames en heren, longkanker is zeer zeker niet alleen voor de ministers van Volksgezondheid een probleem, maar ook voor de ministers van Financiën. Toen de ministers van Volksgezondheid enkele dagen geleden hier besloten tot een verbod op tabaksreclame, waarbij overigens mijn land, Oostenrijk, en Duitsland tegen stemden, toen was daarbij - naar ik meen - slechts een deel van de betrokken ministers aanwezig. Zoals bekend krijgt vandaag de dag geen land in Europa zijn begroting rond zonder de inkomsten uit de accijns op tabak. De Europese regeringen profiteren dus van de verslaving van hun burgers. Zij hebben er groot belang bij dat er flink wordt gerookt. Niet zo'n 20 per dag - 30 is al beter, 60 is nog veel beter! Dan zijn de inkomsten hoger!
Zoals bekend worden kinderen en jongeren die men van het roken kan afhouden, later geen verstokte rokers meer. Hoe kunnen wij dus onze kinderen beschermen? Ik geloof dat het alleen maar om die vraag kan gaan. Iemand die al rookt, kunnen we daar nooit meer vanaf brengen. Mijn man rookt 60 sigaretten per dag, en in ons lange huwelijk ben ik ermee opgehouden om te proberen hem van het roken af te krijgen. Maar hoe beschermen wij onze kinderen? Kan dat door in de gehele Gemeenschap een leeftijdsgrens van 18 jaar voor het kopen van tabaksartikelen in te voeren? In Oostenrijk hebben we een leeftijdsgrens van 16 jaar, waar men zich niet aan houdt. Een kind van 12 of van 10 jaar kan ook sigaretten gaan kopen. Het haalt die sigaretten dan gewoon voor zijn vader. Het kind krijgt ze wel mee. Toch zullen we de leeftijdsgrens moeten verhogen; ik geloof dat we dan een kans hebben om veel jongeren te helpen.
Kan dit worden bereikt met een reclameverbod? Het gaat om een product dat mag worden geproduceerd, waar de staat aan verdient, heel goed verdient, maar dat zonder twijfel het leven van de mensen een flink stuk bekort. Maar in wezen is het een drug! Waarom staan we dan nog toe dat het wordt verkocht? We worden geconfronteerd met zo veel tegenstrijdigheden waarvan wij ons bewust worden. Ik vraag me af: vandaag zijn het sigaretten, morgen is het alcohol - je kunt er levercirrose of leverkanker van krijgen -, dan komt het gerookte vlees - wij Oostenrijkers houden van gerookt vlees; van gerookt vlees kun je zeker ook maagkanker krijgen. Als Oostenrijkse ben ik misschien heel gevoelig ten opzichte van een staat die, zoals bij ons aan de grens, alles heeft verboden.
Hartelijk dank, mijnheer Valverde, u hebt ons aan het denken gezet. En morgen moeten we naar beste eer en geweten stemmen.

Brittan, Sir Leon
Mevrouw de Voorzitter, rapporteur Valverde López verdient onze gelukwensen voor zijn uitstekende verslag, waarin enkele interessante ideeën naar voren komen die het streven van de Gemeenschap om het tabaksgebruik terug te dringen, kracht bijzetten. Ik kan de rapporteur en de andere leden die het woord hebben gevoerd, de verzekering geven dat ik de specifieke ideeën die naar voren zijn gekomen onder de aandacht zal brengen van mijn collega, de heer Flynn, en dat ik de punten die aan de orde zijn gesteld met betrekking tot de steun voor de tabakssector zal overbrengen aan mijn collega, de heer Fischler.
De mededeling van de Commissie was de eerste tekst die gewijd was aan een overzicht van het onderwerp, dat men steeds meer gaat erkennen als een van de belangrijkste gebieden waar gezamenlijke inspanningen gericht op de beperking van het tabaksgebruik, levens kan redden en ziekten kan helpen voorkomen. Studies tonen aan dat in de Europese Unie jaarlijks een half miljoen burgers sterven ten gevolge van ziekten die met roken verband houden. Het spreekt voor zich dat er elk jaar een gelijkaardig aantal nieuwe rokers gerekruteerd moet worden om de markt niet te laten krimpen. Daarom vindt de Commissie het zo belangrijk dat de tabaksreclame wordt aangepakt. Tv-reclame is al verboden krachtens een richtlijn uit 1989.
Voorts hebben de lidstaten verdere maatregelen ingevoerd voor de beperking van tabaksreclame via andere media of zijn ze daar actief mee bezig. Zoals reeds is opgemerkt door vele sprekers, heeft de Raad van ministers van Volksgezondheid die op 4 december bijeengekomen is, een gemeenschappelijk standpunt bereikt over het Commissievoorstel over tabaksreclame en dit zal binnenkort weer voor dit Parlement komen. Die maatregel is al zo vaak ter sprake gekomen en zo algemeen bekend dat ik niet meer op de inhoud ervan hoef terug te komen. De tekst verschaft de lidstaten een communautair kader om de tabaksreclame aan banden te leggen en tegelijkertijd hun verplichtingen inzake de interne markt na te komen. De Commissie hoopt dat het Parlement dit belangrijke initiatief zal steunen als de tekst bij u terugkomt.
Als ik nu even mag terugkomen op de mededeling inzake de bestrijding van het tabaksgebruik, dan stel ik vast dat de heer Valverde López refereert aan diverse bijkomende ideeën die hetzij op gemeenschapsniveau, hetzij op het niveau van de lidstaten bestudeerd zouden kunnen worden. De Commissiediensten zijn bijvoorbeeld reeds begonnen met een studie over de manier waarop lidstaten additieven in tabaksproducten reguleren. Voorts is men actief bezig verbeteringen aan te brengen in de etiketteringsrichtlijn, waarbij rekening wordt gehouden met onze ervaring in de toepassing van de bestaande regels. De technische normen voor het bepalen van het teergehalte in sigaretten moeten bijgewerkt worden en de beperking van nicotine op gemeenschapsniveau moet ook worden onderzocht, zoals dat reeds is gebeurd met teer in sigaretten.
In november laatstleden heeft de Commissie haar verslag over roken op openbare plaatsen voorgelegd aan de Raad en het Parlement. Er dient nu meer aandacht uit te gaan naar het actualiseren van de aanbeveling van de Raad van 1989 over het onderwerp, zodat rekening kan worden gehouden met het uit onderzoek naar voren gekomen bewijs dat passief roken een gevaar is dat vermeden kan worden. Informatie en voorlichting op het stuk van de gezondheid zijn de belangrijkste manieren om het roken bij jongeren tegen te gaan. Het programma "Europa tegen kanker" en het gemeenschapsfonds voor informatie en onderzoek over tabak verschaffen de fondsen en het kader voor de inspanningen van de Gemeenschap ter bestrijding van het tabaksgebruik. Deze omvatten onder meer het oprichten van gemeenschappelijke schoolprojecten om leerlingen te informeren over de gevolgen van roken, de ontwikkeling van strategieën om het roken terug te brengen tijdens de zwangerschap en een project in de gehele Gemeenschap om huisartsen te betrekken bij de bestrijding van het tabaksgebruik.
Al deze projecten worden ten dele ontwikkeld met gebruik van nationale middelen, waarbij erop gelet wordt dat het gaat om lokale projecten die tegelijk ook een communautaire dimensie hebben. Ik hoop dat uit hetgeen ik heb gezegd duidelijk blijkt hoe geïnteresseerd de Commissie in dit belangrijke onderwerp is en welke actie zij reeds heeft genomen en wat zij voor de nabije toekomst overweegt. De zeer grote belangstelling van het Parlement voor deze mededeling en de steun die reeds tot uiting is gebracht door de Raad van ministers van Volksgezondheid in juni dit jaar, tonen aan dat er voldoende consensus over is dat de bestrijding van het tabaksgebruik op communautair niveau moet worden nagestreefd en geïntensiveerd en dat dit een belangrijke prioriteit is van ons volksgezondheidsbeleid. Ik ben dank verschuldigd aan de rapporteur en aan al diegenen die in dit debat het woord hebben gevoerd om die inspanning verder aan te moedigen.

De Voorzitter
Ik dank u zeer, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.30 uur plaats.

Humane vangmethoden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0325/97) van de heer Pimenta, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een besluit van de Raad houdende de ondertekening en de sluiting van een overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap, Canada en de Russische Federatie betreffende internationale normen voor humane vangmethoden met behulp van vallen (COM(97)0251 - C4-0425/97-97/0019(CNS)).

Pimenta
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, vandaag stemmen wij over het standpunt van het Europees Parlement inzake een overeenkomst die - en dat is veelbetekenend - juist deze week is ondertekend, namelijk twee dagen geleden.
Het Parlement heeft zich afgelopen juni met een duidelijke meerderheid uitgesproken over de inhoud van de overeenkomst. Ik heb bij die gelegenheid verklaard waarom ik van mening was dat de overeenkomst zowel tegen de geest als tegen de letter van de Europese wetgeving indruiste. De Europese wetgeving beoogde en beoogt namelijk een totaal verbod van deze onmenselijke en wrede manieren om dieren te vangen en te doden. Afgezien van de wreedheid van de vangstmethoden, verzetten wij ons ook tegen het gebrek aan selectiviteit van dit soort wildklemmen. Zoals u weet, is het niet mogelijk te vermijden dat diersoorten waarvoor deze wildklemmen helemaal niet bedoeld zijn er toch in gevangen worden, aangezien deze klemmen niet selectief zijn.
Wij hebben ons in juni ook gekant tegen het ontbreken van een heldere omschrijving van wat in het Engels genoemd worden "conventional leghold restraining traps" . En we hebben ons verzet tegen het toestaan van het gebruik van dit soort klemmen als "killing traps" in het water, bijvoorbeeld in rivieren en meren. Voorts hebben wij fel protest aangetekend tegen het feit dat de Commissie in de tekst van de overeenkomst akkoord was gegaan met een tijdspanne van vijf minuten voor de doodstrijd van de dieren die met een wildklem gevangen worden. Ik maak u erop opmerkzaam dat de Commissie zelf een periode van dertig seconden had voorgesteld. Niettemin is zij akkoord gegaan met vijf minuten.
Het is duidelijk dat niet zozeer een góede overeenkomst het doel was, maar - volgens de Commissie althans - " een" overeenkomst. Waar het namelijk om ging, was dat er bij de handelsbesprekingen tussen de Verenigde Staten en Europa en tussen Canada en Europa niet méér problemen gecreëerd mochten worden dan er reeds bestonden - en dat waren er heel wat. Juist daarom heeft het Parlement zich dikwijls tegen de inhoud van deze overeenkomst uitgesproken. Thans wil ik echter ingaan op de huidige stand van zaken en op het tactische deel van de overeenkomst.
Dezer dagen is de Europese Unie doende een nieuwe overeenkomst te sluiten, ditmaal met de Verenigde Staten. Uit wat ik begrepen heb door het lezen van documenten die ik zelf in handen heb gekregen, is deze overeenkomst nog slapper dan die met Canada en die met Rusland. Zij is nog slechter omdat de VS nog meer tijd wordt gegund om het gebruik van beugelwildklemmen te verbieden en bovenal omdat de controle op de toepassing ervan slecht geregeld is; dit is namelijk een zaak van de afzonderlijke staten en niet van de federale autoriteiten in Washington.
En tot slot betekent deze overeenkomst mede een nog verdere verslechtering ten opzichte van de voorgaande akkoorden omdat wij, in het tijdperk der "spin doctors" , geconcludeerd hebben dat de berichtgeving over het akkoord in de Amerikaanse media (op basis van verklaringen van de onderhandelaars) een geheel ander beeld geeft dan de berichtgeving in de Europese media, die op basis van de verklaringen van de Commissie geschiedt.
Ten aanzien van de afwijkingen, dat wil zeggen: de mogelijkheid om niet te doen wat er in de overeenkomst staat, zou ik de Commissie willen vragen wat de Amerikaanse vertegenwoordiger Charlene Barshefsky in haar brief aan minister Kinkel heeft geschreven, waarin zij in ieder geval opmerkt dat alleen in gevallen van uiterste noodzaak een beroep zal worden gedaan op deze afwijkingen, en dat deze afwijkingen dezelfde zullen zijn als die welke in de overeenkomsten met Canada en Rusland zijn opgenomen. Ik vraag derhalve in het Engels aan commissaris Leon Brittan:
Zou de Commissie willen bevestigen dat er geen sprake is van afwijkingen ten aanzien van het uitbannen van de "conventional leghold traps" ? Voorts zou ik Sir Leon willen vragen wat de Commissie zal doen indien de Verenigde Staten en Canada trachten de afwijkingen te benutten.
(PT) Ik maak de Duitse collega's - ik neem aan dat zij aanwezig zijn - erop opmerkzaam dat deze brief ingegeven werd door de gerechtvaardigde twijfel die de Duitse regering ten aanzien van deze overeenkomst koesterde. Waarde collega's, als het Europees Parlement geen druk had uitgeoefend, zou er nu niet eens een overeenkomst met Canada zijn. Zoals u weet, heeft het CITES-comité afgelopen januari, toen er nog niet eens een overeenkomst was, getracht de onbelemmerde uitvoer uit Canada, Rusland en de Verenigde Staten erdoor te krijgen. Als het Parlement er niet was geweest, zou de eerste versie van de overeenkomst, die nog slechter was dan de huidige, gewoon zijn goedgekeurd. Als de Europese publieke opinie, die wij vertegenwoordigen, geen druk had uitgeoefend, zouden de eerste versies van de overeenkomst met de Amerikanen zonder meer zijn goedgekeurd.
Wij moeten druk blijven uitoefenen! We hebben ons reeds uitgesproken over de inhoud. Op dit moment zou het tactisch gesproken niet minder dan rampzalig zijn om iets anders te doen dan deze overeenkomst te verwerpen.

Pollack
Mijnheer de Voorzitter, wij bespreken hier een zeer bijzonder gewrocht. Het heet een overeenkomst, maar in werkelijkheid is het een niet-overeenkomst. Ik zou het willen vergelijken met de Kollumer Kat uit "Alice in Wonderland" , omdat je alleen maar haar grijns ziet. Allereerst dient opgemerkt te worden dat het Parlement niet op deze overeenkomst uit was; wij willen dat de verordening van 1991 ten uitvoer wordt gelegd. Die verordening is op een zeer zorgvuldige manier opgesteld om een einde te maken aan het wreedste aspect van een handel die er is om rijke vrouwen in staat te stellen het bont te dragen van gemartelde dieren. Geconfronteerd met dreigementen van Canada en de Verenigde Staten om stappen te ondernemen bij de Wereldhandelsorganisatie, heeft de Commissie besloten deze niet-overeenkomst, die fundamenteel ontoereikend is, af te sluiten.
Deze niet-overeenkomst gaat absoluut niet over humane vangmethoden, aangezien het gebruik van bijvoorbeeld onder water geplaatste vallen, die onvermijdelijk tot een langzame verdrinkingsdood leiden, nog steeds zijn toegestaan. De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten gaat volledig akkoord met het verslagPimenta, waarin de rapporteur uitgebreid aantoont op welke punten deze niet-overeenkomst nu precies in gebreke blijft om gevangen dieren tegen wreedheden te beschermen. Het voorstel is niet eens voor alle partijen gelijk, aangezien de overeenkomst met de Verenigde Staten zelfs nog zwakker is dan die met Canada en Rusland, en de tijdslimieten neerkomen op mondelinge ver-van-mijn-bed-beloftes. De Amerikanen kunnen niet voor de tenuitvoerlegging instaan wegens hun federale stelsel. De Canadezen zijn blij dat er zoveel hiaten in zitten dat er een hele horde wolven doorheen zou kunnen rennen, en de Russen zijn in hun nopjes over het systeem waarbij zij zelf kunnen instaan voor de naleving en de evaluatie. Dus is er nog steeds geen verbintenis om de wrede wildklemmen af te schaffen. Uiteindelijk zal deze niet-overeenkomst, waar niemand om heeft gevraagd en die al evenmin functioneert, het gebruik van de wildklem niet doen ophouden en evenmin het welzijn van gevangen dieren verbeteren. Daar kan zelfs de Kollumer Kat niet mee lachen. Ik vraag met klem om steun voor het verslag-Pimenta.

Ilaskivi
Mevrouw de Voorzitter, collega Pimenta heeft een verslag opgesteld over een internationale overeenkomst inzake humane vangmethoden. Deze overeenkomst is van belang voor de internationale bonthandel en zij is ook van groot belang voor de dierenbescherming in de noordelijke gebieden.
De heer Pimenta heeft zojuist gezegd dat de overeenkomst slecht is. Het beste is vaak de ergste vijand van het goede. Deze constatering wil ik in dit verband onderstrepen. Het is niet moeilijk de bezorgdheid van collega Pimenta over het welzijn van dieren te delen. Helaas moet ik het met hem volledig oneens zijn over de invloed die de in behandeling zijnde overeenkomst op de dierenbescherming heeft. Naar mijn mening is de overeenkomst in vergelijking met de huidige situatie een belangrijke stap vooruit bij de verbetering van het welzijn van de pelsdieren die gevangen worden.
Het goedkeuren van de overeenkomst waarborgt in de Europese Unie dat de humaniteit van wildklemmen eindelijk getoetst kan worden aan internationale criteria. Tot nu toe zijn er geen gemeenschappelijke maatstaven voor hoe wildklemmen gekeurd moeten worden, welke goedgekeurd en welke verboden zijn. Het resultaat van de overeenkomst is dat ook de Europese Unie de wildklemmen moet onderzoeken die op haar gebied worden gebruikt, wat positief is voor het welzijn van de dieren die gevangen worden. De heer Pimenta stelt echter voor om de overeenkomst te verwerpen, omdat zij niet de best mogelijke is. Zo zal het goede niet worden bereikt.
De Commissie externe economische betrekkingen, die ook zorg draagt voor het welzijn van dieren en uit wier naam ik nu spreek, zegt in haar advies, waarvoor ik rapporteur ben, dat het noodzakelijk is dat de Gemeenschap aan haar internationale verplichtingen voldoet en dat een mogelijk nieuw WHO-conflict wordt voorkomen. Een mogelijke handelsoorlog brengt namelijk tienduizenden arbeidsplaatsen in gevaar wat duidelijk in strijd is met de doelstellingen van het werkgelegenheidsbeleid van de Unie.
Anders dan de heer Pimenta vindt de Commissie externe economische betrekkingen zodoende het goedkeuren van de voorgestelde overeenkomst een beter alternatief dan het verwerpen ervan. Als we niet tot het beste resultaat komen, moeten we een goed resultaat nemen.

Eisma
Dit is een never ending story , commissaris Brittan. We zijn er in 1991 al mee begonnen. Dan zou een verbod op import van bont voor die dertien diersoorten moeten ingaan en nog steeds, we zitten nu in het jaar 1997, zijn we er niet uit. Canada en Rusland, daar is nu een overeenkomst mee. Maar die overeenkomst geeft alleen maar aan dat pas over vier jaar die conventionele wildklemmen en over acht jaar pas de andere acht typen verboden worden. Dat is onvoldoende als we kijken naar de afspraken die we van tevoren maakten. Ik zeg: afspraak is afspraak, en daar moeten we ons aan houden. We moeten geen slappe aftreksels accepteren die niet overeenkomen met de verordening van 1991.
Ik weet wel dat in de Europese Commissie een strijd is geweest tussen commissaris Brittan en mevrouw Bjerregaard. Mevrouw Bjerregaard heeft verloren; mijnheer Brittan wilde handelsconflicten voorkomen met de andere landen, maar ik moet zeggen, ik geef mijnheer Brittan ongelijk want de voorgestelde internationale overeenkomst faalt op dramatische wijze op het gebied van welzijn van dieren en probeert in feite handel en milieu met elkaar te verzoenen door de bepalingen van het invoerverbod krachtens de verordening niet uit te voeren.
Daarom ben ik het helemaal eens met collega Pimenta. Wij moeten hier tegen stemmen. Ik ben nog wel geïnteresseerd te horen, Voorzitter, hoe is nu de stand van zaken met de overeenkomst met de Verenigde Staten? Hoe luidt die overeenkomst en met welke staten geldt met name het verbod op het gebruik van leghold traps binnen de Verenigde Staten?

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, allereerst moet ik zeggen dat ik volledig achter het verslag van de heer Pimenta sta. Deze overeenkomst is je reinste bedrog. Zij biedt geen enkele oplossing voor de problemen die de aanleiding waren tot de verordening van 1991. Een van deze problemen was het lijden dat veroorzaakt wordt door wildklemmen waarmee pelsdieren worden gevangen. Dergelijke overeenkomsten hebben wat dat betreft eerder een averechtse uitwerking. Zij legaliseren immers vangmethoden die weliswaar humaan worden genoemd, maar allesbehalve humaan zijn. Het verbaast ons dan ook geenszins dat de Canadese minister van Handel maandag jongstleden zo in zijn nopjes was met deze overeenkomst. Hij zei dat dit een voor de handel en de bontindustrie zeer voordelige overeenkomst was en hij heeft gelijk.
Bovendien moet ik erop wijzen dat deze overeenkomst geen rechtsgeldigheid heeft. Er kunnen namelijk geen overeenkomsten worden goedgekeurd die tegen een verordening indruisen en deze dus wijzigen aan de hand van procedures die anders zijn dan die voor de aanneming van de verordening zelf. Daarom stelt de rapporteur terecht voor deze overeenkomst te verwerpen en te eisen dat de geest van de verordening wordt gerespecteerd. Ook vraagt hij terecht dat de samenwerkingsprocedure wordt toegepast en niet de eenvoudige raadplegingsprocedure.

Sandbæk
Mevrouw de Voorzitter, ik koester in het algemeen de grootste bewondering en eerbied voor het werk van Carlos Pimenta, maar deze keer had ik liever gezien dat hij zijn energie aan een betere zaak had besteed. De verordening van de Raad is van begin af aan huichelarij van het hoogste niveau geweest. We kunnen ontelbare voorbeelden geven van minstens even wrede vangmethodes in Europa, waarvan veel meer dieren het slachtoffer zijn, maar waarvoor mijn twee minuten spreektijd niet toereikend zijn. Het is immers gemakkelijker op het gebied van dierenwelzijn punten te scoren ten koste van hulpeloze eskimo's in Canada dan hier in Europa, waar men enkele kiezers op de tenen zou kunnen trappen. In de milieucommissie werd gezegd dat zwangere dieren in de wildklemmen kunnen geraken, ook al worden deze slechts gedurende drie maanden in de winter uitgezet. Voor zover ik weet, is in deze periode geen enkel dier drachtig. Voorts beweerde de commissie dat de eskimo's in NoordCanada ook alleen van het toerisme kunnen leven. Het is net als Marie Antoinette die de uitgehongerde bevolking van Parijs voorstelde om taartjes te kopen, terwijl ze niet eens geld had om brood te kopen. Nu heeft men eindelijk een overeenkomst bereikt, die in tegenstelling tot de verordening van de Raad de vangst met wildklemmen aan weerszijden van de Atlantische Oceaan reguleert en aan normen onderwerpt, dus ook hier in Europa, waar er tot nog toe geen waren. De milieucommissie met Carlos Pimenta als woordvoerder is echter verbolgen over het feit dat de Commissie het advies van het Parlement niet heeft gevolgd en de verordening in werking heeft laten treden. Daarom krijgt deze overeenkomst geen schijn van kans. Ze is verworpen, ongeacht de inhoud ervan. De Commissie externe economische betrekkingen geeft een uitstekend advies, waarin de overeenkomst een eerste stap in de goede richting genoemd wordt, de tekortkomingen ervan natuurlijk buiten beschouwing gelaten. Dit getuigt van gezond verstand en van zin voor dierenwelzijn.

Schnellhardt
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het thema "wildklem" keert al jaren regelmatig op de agenda terug. Het Europees Parlement pleit al jaren voor internationaal overeengekomen vangmethoden. Dat is en was ook goed en werkt ook echt, naar ik meen, anders dan u opmerkt, geachte collega Pimenta.
De overeenkomst tussen de EU, Canada en de Russische Federatie is zeker toe aan verbetering. Maar er is iets gebeurd waarop wij jaren geleden niet hadden durven hopen. Er bestaat een verdrag, landen nemen de verplichting op zich om op grond van verdragen beschermende maatregelen ten opzichte van dieren te nemen. Daarom sta ik achter de tot nu toe genomen maatregelen, maar wij moeten ook eens verstandig worden - verstandig in de juiste betekenis van het woord, want vroeger waren we dat ook.
Laat ik in het kort zeggen waarom ik ervoor pleit dat het Parlement zich ondanks alle voorbehoud positief over deze overeenkomst uitspreekt. Met de overeenkomst is meer bereikt dan men zich enkele jaren geleden nog had kunnen voorstellen. Canada en Rusland zijn eindelijk bereid bindende verplichtingen aan te gaan. Vroeger bezag men de Europese betrokkenheid alleen maar als inmenging in interne aangelegenheden. Wij hebben nu de kans, ook in deze landen positieve veranderingen ten gunste van de bescherming van dieren te bewerkstelligen. De overeenkomst gaat verder dan de wildklemmen en omvat ook andere vallen. Dat moeten we wel even vaststellen.
Alleen door een consequente uitvoering van deze overeenkomst kunnen we laten zien dat er nog meer verbeteringen van de beschermingsnorm nodig en mogelijk zijn. Alle betrokkenen moeten de kans hebben hun ervaringen en kennis in te brengen in het uitvoeringsproces. Dat is de eigenlijke taak waar wij nu voor staan. Ik denk hierbij met name aan de inheemse vallenzetters en de organisaties die zijn gericht op de bescherming van dieren. De vallenzetters zijn al verder dan wat er nu in deze verdragen staat. Zij hebben er flink aan doorgewerkt.
Tot slot vind ik het in tactisch opzicht volkomen onjuist om de overeenkomst met Canada alleen maar vanwege de nog lopende onderhandelingen met de VS af te wijzen. Als wij dat doen, dan treden wij in dit verband op als degenen die uit principe nee zeggen. Dan neemt niemand het Europees Parlement nog serieus. Als we ja zeggen tegen de overeenkomst tussen de EU en Canada, dan vragen wij om permanent mee te werken; dat is belangrijk, en dan laten wij zien dat we realiteitszin en verstand hebben.

Jackson
Mevrouw de Voorzitter, aangezien onze standpunten over dit onderwerp geen rechtsgeldigheid hebben, vind ik het alleen maar terecht dat wij ons standpunt zo krachtig mogelijk formuleren. En ik denk dat de meeste leden van deze Vergadering dit een zeer droeve dag vinden voor het Europees Parlement omdat de overeenkomst, ook al bestaat zij - en in zekere zin is dat al heel wat - toch wel erg zwak is. Ik denk dat als je kijkt naar welk verslag dan ook dat het Europees Parlement over deze kwestie tot dusverre heeft opgesteld, de overeenkomst die voor ons ligt alleen maar kan worden beschouwd als inadequaat.
Het kan best zo zijn dat er op de wereld andere soorten van wreedheden tegenover dieren bestaan, ik twijfel daar zelfs niet aan, maar een ongebreideld vallensysteem waarin levende dieren onder onbeschrijfelijke pijnen gevangen worden, is een van de ergste wreedheden die er bestaan en bovendien vermijdbaar. Ik vind de overeenkomst niet goed genoeg, omdat deze nauwelijks enige druk uitoefent om veranderingen teweeg te brengen in die landen die momenteel wildklemmen en andere soorten wrede vallen toestaan. Zoals de heer Pimenta heeft gezegd, zwijgt de overeenkomst over belangrijke, met het welzijn van dieren verband houdende overwegingen voor de toekomst en het criterium om te bepalen wat wel en wat niet humaan is, is te beperkt om onnodig lijden te beperken. Met name is het zo dat de wildklem naar alle waarschijnlijkheid nog vele jaren gebruikt zal worden. De afwijkingen in artikel 10 zouden wel eens zeer talrijk kunnen zijn en het gemeenschappelijk beheerscomité dat wordt ingesteld in artikel 14 is verschrikkelijk vaag: het zal naar alle waarschijnlijkheid zelden bijeenkomen. Aangezien ons Parlement morgen de verwerping van deze overeenkomst kan mededelen, hoop ik dan ook dat we de betrokkenen gewoon zullen kunnen zeggen dat wij deze overeenkomst als een eerste maar zeer zeker niet laatste stap beschouwen.
Er is een punt waarover ik een antwoord van de commissaris zeer op prijs zou stellen. De Commissie zou geaarzeld hebben om de oorspronkelijke verordening ten uitvoer te leggen uit vrees voor stappen van de Wereldhandelsorganisatie. Klopt dat? Hoe denkt de Commissie dat de oorspronkelijke verordening door de Wereldhandelsorganisatie onthaald zal worden? Zoals het er nu uitziet, denk ik dat er slechts één persoon lof verdient en dat is de heer Pimenta.

Brittan, Sir Leon
Mevrouw de Voorzitter, als men de overeenkomst zou verwerpen terwijl men eigenlijk liever wil dat deze er wel is dan niet, dan zou dat toch wel een beetje te gek zijn. Het Parlement moet beslissen of het beter is dat de overeenkomst er is of niet is. Ofschoon je zou kunnen wijzen op de tekortkomingen van de overeenkomst, beweer ik zonder ook maar een ogenblik te twijfelen dat de overeenkomst absoluut een grote stap voorwaarts is voor het welzijn van dieren. Zonder die overeenkomst zou er een verbod kunnen komen, maar zou het welzijn van dieren er niet zonder meer op vooruitgaan. Met de overeenkomst komt er een norm die toegepast moet worden en wordt de absolute verbintenis aangegaan dat wildklemmen in Canada en Rusland, en - nu wij een overeenkomst met de Verenigde Staten hebben - ook in de Verenigde Staten geleidelijk afgeschaft zullen worden.
Er zijn enkele vragen gesteld over het gewicht van die verbintenis en haar afwijkingen. Ik wil hier duidelijk stellen dat het volgens de Commissie niet mogelijk is af te wijken van de verbintenis om de wildklemmen af te schaffen, en dat de Commissie achter de verklaring staat die afgelegd zal worden op het ogenblik dat het overeengekomen ontwerp met de Verenigde Staten getekend wordt, waarin dat duidelijk zal worden gesteld. Ik wil er geen twijfel over laten bestaan dat als Canada een poging zou ondernemen om die afwijking te gebruiken, wij dan het instrument in werking zouden stellen tot het regelen van geschillen, in de vaste overtuiging dat dit de toepassing van een dergelijke afwijking niet zou toestaan.
Voor wat betreft de Verenigde Staten zijn wij op geen enkele manier beperkt en zouden wij onmiddellijk eenzijdige maatregelen kunnen treffen, waaronder een herinvoering van een handelsverbod, als er pogingen ondernomen zouden worden om die afwijking te gebruiken. Persoonlijk zou ik dat zonder aarzelen ondersteunen. Daarom is dit een efficiënte maatregel. In het geval van de Verenigde Staten is de overeenkomst ook bindend voor de staten. De Verenigde Staten zijn verantwoordelijk voor het afdwingen van naleving van deze overeenkomst bij de staten. Als zodanig is het een overeenkomst die ongetwijfeld beter had kunnen zijn, maar die toch tot een aanzienlijke verbetering zal leiden voor het welzijn van dieren. En alleen de overeenkomst kan daarvoor zorgen. Voor wat de selectiviteit betreft, is er geen reden aan te nemen dat dat een ernstig probleem is. Het is ongetwijfeld zo dat selectiviteit eigenlijk niet zozeer veroorzaakt wordt door een specifiek type val, dan wel door de omstandigheden waarin de val wordt gebruikt.
Voor wat de langere periode voor de Verenigde Staten betreft; dat is een gevolg van het feit dat het probleem ernstiger is in de Verenigde Staten en het meer tijd vergt om ermee af te rekenen. Feit is dat we allemaal dezelfde verplichting zijn aangegaan. De enige vraag is hoe we ermee omgaan, hoe we een belangrijke verbetering teweeg kunnen brengen in het welzijn van dieren. De leden van het Europees Parlement kunnen gemakkelijk zeggen dat het allemaal niet goed genoeg is. Maar ik zou wel eens willen zien hoe zij het er beter vanaf brengen. Er is een ding waar ik absoluut zeker van ben: als er geen overeenkomst was geweest dan zou geen enkel dier een ogenblik minder pijn lijden. We zullen vaststellen dat met deze overeenkomst de ergste vallen afgeschaft zullen worden, dat de normen toegepast zullen worden en dat het welzijn van de dieren er aanzienlijk op vooruit zal gaan.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.30 uur plaats.

Voor voeding bestemde levensmiddelen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0379/97) van mevrouw Sandbæk, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 89/398/EEG betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen (C4-0439/97-94/0076(COD)).

Sandbæk
Mevrouw de Voorzitter, tijdens de vergadering met de milieucommissie over voedingsmiddelen en de wetgeving terzake zei commissaris Bangemann dat de belangrijkste doelstelling van de communautaire wetgeving op dit gebied is dat deze coherent, simpel en gebruiksvriendelijk is en dat ze in overleg met alle betrokken partijen wordt opgesteld. Dezelfde boodschap staat te lezen in het Groenboek van de Commissie over de levensmiddelenwetgeving in de Europese Unie. Daarin uit de Commissie immers de wens om de wetgeving inzake levensmiddelen te vereenvoudigen en te rationaliseren door alleen nog maatregelen voor te stellen die noodzakelijk zijn voor de bescherming van de volksgezondheid en de consumenten. Ik ben het hier volledig mee eens.
Om van een levensmiddel te kunnen zeggen dat het voor bijzondere voeding bestemd is, moet het voldoen aan de bijzondere voedingsbehoeften van bepaalde categorieën personen, die geen gewone voedingsmiddelen kunnen innemen, ofwel omdat er iets mis is met hun vertering of stofwisseling, dan wel omdat ze in een bepaalde fysiologische toestand baat kunnen hebben bij een gecontroleerde inname van bepaalde stoffen in levensmiddelen. Zuigelingen en peuters vormen een categorie apart. De Raad verdient alle lof, omdat hij met deze definitie voor ogen de oorspronkelijke lijst met negen categorieën van levensmiddelen voor bijzondere voeding tot vijf aparte richtlijnen heeft teruggebracht. Vier richtlijnen ware echter voldoende geweest, omdat het Parlement in zijn advies in eerste lezing terecht van oordeel was dat de noodzaak van een specifieke voedingsrichtlijn voor sportbeoefenaars niet is bewezen. De etiketteringsvoorschriften in de kaderrichtlijn 89/398/EEG zijn ruim voldoende om de consumenten in te lichten over en te beschermen tegen levensmiddelen die afgestemd zijn op grote spierinspanningen, meer bepaald artikel 7 van de richtlijn.
De vereenvoudiging van de regels mag natuurlijk niet tot gevolg hebben dat de consumentenbescherming en - voorlichting erop achteruitgaan. In het geval van de sportbeoefenaars is dat echter niet zo. Overigens is het gevaar groot dat gewone voedingsmiddelen met bijzondere kenmerken die vooral voor sportbeoefenaars nuttig zijn, zoals pasta en vele soorten dranken, naar de speciale richtlijn voor sportvoeding overgebracht worden. Dit zou bij de consumenten verwarring scheppen en een tegengesteld effect hebben op de vereenvoudiging van de regels voor de interne markt, wat alle lidstaten nastreven. Ik vind het dan ook totaal tegenstrijdig dat de Raad nu plotseling toch een aparte richtlijn voor sportvoeding wenst. Met de amendementen 1 en 2 willen wij dit weer schrappen.
Wat de amendementen 3 en 5 betreft, ben ik het uiteraard volledig eens met een verbod op het gebruik van nieuwe levensmiddelenproducten en van pesticiden in babyvoeding. De Raad argumenteert dat er reeds voorschriften bestaan voor residuen van pesticiden in levensmiddelen, maar deze bepalingen zijn niet aan de meest recente wetenschappelijke bevindingen aangepast. Daar moet iets aan gedaan worden. Toch kan ik u niet aanbevelen voor deze amendementen te stemmen. Indien men, zoals in de amendementen wordt voorgesteld, beslist om een afzonderlijke richtlijn te maken met de titel "Bewerkte en pesticidevrije levensmiddelen op basis van granen en pesticidevrije voeding voor zuigelingen en peuters" , dan moet een dergelijke richtlijn zich beperken tot een opsomming van de eisen die aan pesticidevrije babyvoeding gesteld kunnen worden. Men kan echter niet eisen dat pesticiden in babyvoeding niet mogen voorkomen, omdat de richtlijn in dat geval een richtlijn betreffende pesticidevrije babyvoeding is. Het is een puur semantisch probleem. Logisch gezien kunnen dergelijke eisen inzake babyvoeding dus alleen gesteld worden in de richtlijn met de benaming die de Commissie voorstelt en waarvan ze beloofd heeft de inhoud voor het eind van 1998 te zullen wijzigen. Daar moet de Commissie zich aan houden en ik zou graag vandaag reeds de belofte krijgen van de Commissie dat zij van plan is het gebruik van nieuwe levensmiddelen en pesticiden in de richtlijn te verbieden.
Het ware wenselijk dat de Commissie ook de richtlijn betreffende zuigelingenvoeding herziet, omdat zich ook hier problemen voordoen. De problematische hantering van de reeds bestaande specifieke richtlijnen zouden ons in het Parlement moeten doen inzien dat richtlijnen van technische aard ook een politieke betekenis kunnen hebben, die niet aan een comité van deskundigen kan worden overgelaten, maar waarover zowel de Raad als het Parlement zich moet kunnen uitspreken.
Het verheugt mij dat de Raad beslist heeft het idee van een specifieke richtlijn betreffende voedingsmiddelen voor diabetici te laten varen. Alle diabeticiverenigingen zijn er immers tegen gekant. Zij zijn van oordeel dat het in de handel brengen en de gemakkelijke beschikbaarheid van diabetesproducten bij de diabetici een valse behoefte scheppen en dat dergelijke producten niet in de moderne behandeling van diabetes thuishoren. Diabetici kunnen en moeten van gewone voeding leven. Het is belangrijk dat ze degelijk worden voorgelicht en een juist, individueel aangepast dieet kunnen samenstellen. Niet de herkenning van diabetesproducten als dusdanig wat met een afzonderlijke richtlijn beoogd wordt, is belangrijk. Diabetesproducten bevatten veel schadelijke vetten, hun samenstelling wordt gebrekkig beschreven, wat voor diabetici nochtans zeer belangrijk is, en bovendien kosten ze meestal vier keer zoveel als gewone producten, waardoor men de diabetici totaal onnodig en onredelijk economisch belast. Het enige land dat een afzonderlijke richtlijn voor diabetesproducten wenst en bewerkstelligt, is Duitsland met zijn reuzenindustrie van speciale voedingsmiddelen voor diabetici. Er staat hier namelijk veel geld op het spel. Ik aanvaard het compromis van de Raad omdat hij de raadpleging van het Wetenschappelijke comité voor menselijke voeding voorziet alvorens in deze kwestie een definitieve beslissing te nemen. Tot slot verzoek ik het Parlement het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met de door de milieucommissie ingediende amendementen te aanvaarden.

Schleicher
Mevrouw de Voorzitter, het gaat vandaag om de wijziging van de kaderrichtlijn inzake levensmiddelen uit 1989, die betrekking heeft op levensmiddelen die zijn bedoeld voor bijzondere voeding. Er is tussen de Commissie en het Europees Parlement onenigheid geweest over het aantal bijzondere richtlijnen dat er zou moeten komen. Als Parlement hadden wij al gevraagd, de voeding voor diabetici en sportbeoefenaars erbij te rekenen. Ik begrijp dat de Commissie naar een kleiner aantal specifieke richtlijnen toe wil, maar deze producten zijn al op de markt, en veel burgers zijn er al op ingesteld. Het ligt heel moeilijk, want als de zaak nu zo wordt veranderd, dan betekent dit in feite dat de mensen die al aan een bepaalde voeding gewend zijn geraakt, het nu ineens zonder voldoende informatie moeten stellen.
De Raad heeft de wens van het Parlement ingewilligd. Het was bijzonder dat dit in de Raad unaniem werd aangenomen, en daarom ben ik er ook niet zo gelukkig mee dat - ook met de stemmen van de socialisten, die dat overigens in de eerste lezing hadden gezegd - de voeding voor sportbeoefenaars er zou worden uitgehaald. Mijn fractie wil niet dat deze voeding erbuiten valt, wat betekent dat wij niet voor dit voorstel zullen stemmen. Ik vind het nodig om alles te laten zoals het was voorzien. Juist de voeding van sportbeoefenaars moet goed zijn geregeld, enerzijds gaat het hier namelijk om de gezondheid van de consument - om deze te beschermen tegen misleiding en voorstelling van valse feiten -, anderzijds ook om de werking van deze levensmiddelen.
Er is niemand verplicht, deze soort levensmiddelen te kopen, maar wij vinden dat de kring van personen die ze wel willen kopen, ook de mogelijkheid moet hebben om heel goed te worden geïnformeerd.

Dybkjær
Mevrouw de Voorzitter, er wordt tegenwoordig veel gepraat over een vereenvoudiging van de wetteksten van de Gemeenschap. Men wil vooral de verticale richtlijnen beperken ten voordele van de horizontale. Het natuurlijke gevolg daarvan zou moeten zijn dat er alleen nog verticale richtlijnen gemaakt worden, wanneer hiertoe een absolute noodzaak bestaat. Zoals ook de rapporteur heeft opgemerkt, is het daarom vreemd dat men blijft vasthouden aan voorstellen betreffende verticale richtlijnen inzake voor bijzondere voeding bestemde levensmiddelen. Hoe kan men in hemelsnaam argumenteren voor een specifieke richtlijn betreffende levensmiddelen voor sportbeoefenaars? Het lijkt dwaas dat de Unie zich bezighoudt met de wetgeving voor iets, dat in feite gaat over het eten van een berg pasta en aardappelen. Als dit ons standpunt is, dan blijft er niets over dat we niet moeten reguleren.
Er zijn twee fundamentele problemen met deze overbodige specifieke richtlijnen. Ten eerste stuurt men een signaal naar de bevolkingsgroep in kwestie dat ze bij voorkeur levensmiddelen met een bepaalde etikettering zouden moeten eten. Dat is totale onzin. Zij kunnen ook met gewone levensmiddelen aan hun behoeften voldoen. Ten tweede worden de levensmiddelen voor bijzondere bevolkingsgroepen vaak tegen woekerprijzen verkocht, juist omdat de gewone consument zou geloven dat ze beter zijn dan gewone levensmiddelen. Ik denk dat hier de kern van het probleem ligt, ook omdat het nu net een specifieke richtlijn voor sportbeoefenaars is, die de Raad heeft toegevoegd. Met de recente ontwikkelingen in deze sector staat hier namelijk veel geld op het spel. Sport is immers de nieuwste industrietak geworden met een totaal absurde levensstijl, prestatiedrang en vooral hoge verdiensten en grote winsten voor de personen die zich rond het sportwereldje bewegen. Indien we ons met de sportsector willen bezighouden, is het beslist niet met een specifieke richtlijn inzake bijzondere voeding voor sportbeoefenaars. Er zijn uiteraard gevallen waarvoor specifieke richtlijnen wenselijk zijn, ook al betreffen ze bijzondere voeding, maar dit moet beperkt blijven tot groepen die er duidelijk behoefte aan hebben.

Breyer
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, ik doe nogmaals met klem een beroep op u om ook in de tweede lezing het amendement te steunen, dat stelt dat zuigelingenvoeding vrij moet zijn van pesticiden. Geachte collega Sandbæk, u vergist zich als u zegt dat daarin is voorzien. Het tegendeel is waar! In de Commissie bestaat er nog steeds geen overeenstemming over dat deze voeding vrij van pesticiden moet zijn. Het enige wat zij doet is de EP-commissies voorstellen om de regeling van de bondsrepubliek Duitsland over te nemen, namelijk een grenswaarde aan te nemen die ligt op de detectiegrens. Maar dat betekent nog niet: vrij van pesticiden. Bij een zo gevoelig onderwerp als de voeding van zuigelingen vind ik echter dat wij ten zeerste het preventiebeginsel huldigen. Juist de schandalen uit het verleden, bijvoorbeeld met zuigelingenvoeding die lindaan bevatte, hebben de consumenten flink aan het schrikken gemaakt. We moeten duidelijk stellen dat het hierbij moet gaan om preventie. Het is mogelijk om zuigelingenvoeding vrij van pesticiden te produceren. Per slot van rekening is het organisme van een kind zeer gevoelig voor kankerverwekkende stoffen in de voeding.
Een laatste punt betreft de voeding voor sportbeoefenaars. Ik geloof niet dat we voor elke groep speciale voeding moeten maken, want anders hebben we misschien ook speciale voeding nodig voor afgevaardigden die rekening moet houden met de bijzondere omstandigheid dat er tot diep in de nacht wordt vergaderd. Wij zouden ook moeten verklaren dat er in zuigelingenvoeding geen novel food, geen nieuwsoortige levensmiddelen mogen worden toegepast.

Liese
Mevrouw de Voorzitter, ik spreek ook over het onderwerp zuigelingenvoeding. Mijn fractie vindt, evenals andere in dit Huis, dat zuigelingenvoeding geen pesticiden mag bevatten, waarbij ik voorts moet zeggen dat, als er een grenswaarde wordt bepaald die op de detectiegrens ligt, wij dan vinden dat aan die eis is voldaan. Maar de Commissie is helaas nog niet zover. Het ergert ons zeer dat de Commissie dit onderwerp steeds weer voor zich uit schuift en het niet gewoon tot een goed einde brengt. De wetenschappelijke inzichten zijn er. Er zijn concrete aanwijzingen dat bij de voeding voor volwassenen de geldende grenswaarde bijvoorbeeld voor lindaan gewoon niet scherp genoeg is, en het is duidelijk dat zuigelingen kwetsbaarder zijn dan volwassenen. Laten we uit het voorbeeld van de BSE leren dat, als er ook maar een verdenking bestaat, wij dat dan steeds zeer serieus moeten nemen en elk risico moeten uitsluiten.
Nu zegt de Commissie misschien wel dat dit hiervoor niet de juiste plaats is, dat dit hier niet hoort te worden geregeld. Dan vraag ik mij af waarom de Commissie dat nog niet op de juiste plaats heeft geregeld. U had allang tot een grenswaarde kunnen besluiten, die op de detectiegrens ligt, dan hoefden we helemaal niet meer te debatteren. Als u hier volgende week over debatteert, hopen wij dat het besluit hierover wordt genomen, en dan valt de grondslag voor dit amendement natuurlijk weg. Als u vandaag nog verklaart dat u dat zult doen, vervalt ook het amendement. Maar ik doe een beroep op de Commissie om echt strenge grenswaarden vast te stellen.

Brittan, Sir Leon
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, doel van dit voorstel is het aantal richtlijnen op dit gebied omlaag te brengen. Evenwel heeft de Commissie tijdens de eerste lezing het verzoek van het Parlement aanvaard om nog een groep levensmiddelen toe te voegen aan de vier die oorspronkelijk waren voorgesteld, namelijk voeding voor diabetici, en om de voorwaarden vast te leggen voor het gebruik van de termen "natriumarm" en "glutenvrij" . De Commissie heeft daartoe een gewijzigd voorstel ingediend.
De Raad kon zich niet helemaal in onze standpunten vinden en wilde voeding voor diabetici vervangen door voeding voor sportbeoefenaars. Wij waren niet overtuigd van de noodzaak een specifieke richtlijn te moeten hebben voor voedingsmiddelen voor sportbeoefenaars en ik stel met genoegen vast dat dit standpunt hier door velen vandaag gedeeld wordt. Dat hebben wij indertijd gezegd. Wij hebben dat ook in de Raad gezegd, waar de Commissie ons gewijzigde voorstel ten volle steunde. De Raad heeft het tegen onze wil gewijzigd en overeenkomstig het gemeenschappelijk standpunt van de Raad zouden voedingsmiddelen voor sportbeoefenaars het voorwerp worden van een specifieke richtlijn. Zoals we in onze mededeling aan u over het gemeenschappelijk standpunt hebben gezegd, gaan wij daar niet mee akkoord en zijn wij van mening dat een aparte behandeling van voedingsmiddelen voor sportbeoefenaars wetenschappelijk noch politiek gerechtvaardigd is.
Amendement 3 betreffende het gebruik van nieuwe ingrediënten is een andere zaak. Dit is niet de juiste plaats voor de invoering van een dergelijke bepaling. Bovendien ben ik het niet eens met dit algemeen verbod, aangezien het niet nodig is voor de bescherming van de gezondheid van zuigelingen en peuters. Er zijn in de Gemeenschap regels voor het gebruik van deze producten en wij vinden dat deze de nodige garanties bieden. Voor wat betreft de toevoeging aan de titel voedingsmiddelen op basis van granen en babyvoeding, dat deze vrij van pesticiden moeten zijn, is ons standpunt dat dit niet de juiste plaats is voor een dergelijke bepaling in verband met de samenstelling. Ik weet niet of deze bepaling elders wel op zijn plaats zou zijn. Als een dergelijke bepaling er moet komen, dan zou het moeten zijn in een specifieke Commissierichtlijn waar we bevoegd zijn om deze goed te keuren en waar momenteel aan wordt gewerkt. Het Parlement zal daarvan in kennis worden gesteld overeenkomstig de modus vivendi procedure.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.30 uur plaats.

Medefinanciering van acties die voor de 
ontwikkelingslanden van belang zijn met de NGO's
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0371/97) van de heer Paasio, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking over het gemeenschappelijk standpunt door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van de Raad betreffende medefinanciering van acties op gebieden die voor de ontwikkelingslanden van belang zijn, met Europese niet-gouvernementele organisaties (NGO's) voor ontwikkeling (C4-0442/97-95/0168(SYN)).

Paasio
Mevrouw de Voorzitter, de rol van NGO's bij de ontwikkelingssamenwerking van de Europese Unie is van zo groot belang dat het nodig is hun positie ook door middel van een rechtsgrondslag te versterken. De nu in behandeling zijnde aanbeveling bevindt zich al een vrij lange tijd in het besluitvormingsproces van het Europees Parlement. Zo'n lange tijd dat de rapporteur al is vervangen. Ik wil in dit verband dan ook mijn eerbiedige dank uitspreken aan mijn voorgangster Saara-Maria Paakkinen. Op basis van de resultaten van haar werk is deze aanbeveling tot stand gekomen.
Het verstevigen en versterken van de positie van de NGO's betekent een door het Europees beleid inzake ontwikkelingslanden sterker wordende samenwerking en contact tussen de bevolking van de EU en die van de ontwikkelingslanden. Ontwikkelingssamenwerking is niet alleen, en kan dit ook niet zijn, het contact tussen regeringen en de hoogste ambtenaren van de Europese Unie. De doelstelling moet vooral zijn het bereiken van de burgers in hun dagelijkse leven. Bij dit werk kunnen NGO's veel efficiënter werk verrichten dan de officiële organisaties van de staten. De bij het veldwerk opgedane deskundigheid van de NGO's steunt in belangrijke mate de ontwikkelingssamenwerking van de Europese Unie, als men tenminste in staat is deze goed te benutten.
Er moet worden vastgesteld dat men noch in de Europese Unie noch in de lidstaten van de Europese Unie in staat is geweest het belang van de NGO's in het geheel van de ontwikkelingssamenwerking genoeg te benutten. Deze tekortkoming is de Europese Gemeenschap duur komen te staan. Het steunen van de ontwikkelingssamenwerking van NGO's op een efficiënte en planmatige manier betekent voor de Europese Unie in feite een besparing en geen stijging van de kosten. De Europese Unie moet haar lidstaten aanmoedigen de eigen NGO's die op het gebied van ontwikkelingssamenwerking werkzaam zijn aanzienlijk efficiënter te steunen. Zo worden ook op nationaal niveau kosten bespaard.
In de nu in behandeling zijnde aanbeveling wordt speciale aandacht besteed aan de situatie van kinderen in de ontwikkelingslanden. Dus aan de situatie van de generaties die tezijnertijd de verantwoordelijk krijgen over de toekomst van de mensheid. Het is nodig om met name de rechten van kinderen, en niet alleen de noodzaak om voor kinderen te zorgen, sterk te benadrukken. Alle mensen, dus ook kinderen, hebben het individuele recht op volledige humaniteit en op hun rechten als leden van hun volk en de mensheid. Het recht van de mens om zonder angst en gebreken in de maatschappij te leven en functioneren moet ook voor kinderen gelden. De Commissie ontwikkelingssamenwerking sluit zich eensgezind bij deze zienswijze aan. Het Europees Parlement heeft als voorstander van een ruim mensenrechtenbegrip de mogelijkheid om in internationaal verband als gids te functioneren.
Een specifiek probleem van het beleid op het gebied van ontwikkelingssamenwerking is dat men zich er niet direct tegen verzet - het wordt gebagatelliseerd. Het zou veel beter zijn als de confrontatie duidelijker zou zijn, omdat de onverschilligen zich in feite verzetten tegen het ontwikkelen van de samenwerking tussen de industrielanden en de ontwikkelingslanden. Zwijgen is een uitspraak tegen internationale verantwoordelijkheid, maar het is moeilijk zich tegen zwijgen te verzetten.
Een groot probleem van ontwikkelingssamenwerking is dat men haar wil afdoen als een activiteit van louter geïnteresseerden en actieven waarvan men zich verre van moet houden. Het is niet genoeg dat alleen de ministers van Ontwikkelingssamenwerking spreken over ontwikkelingssamenwerking en in dit geval de positie van NGO's hierin. De ministers van Financiën moeten in hun eigen bijeenkomsten over dit onderwerp praten, net als de minister-presidenten. Dan pas krijgt de Europese verantwoordelijkheid voor de ontwikkeling van de wereld voldoende concrete inhoud.
Bij deze inspanningen kan het Europees Parlement een belangrijke rol vervullen. Ook onder ons is de neiging waar te nemen om kwesties aangaande ontwikkelingssamenwerking alleen op de speciale commissie af te schuiven, zodat de problemen van de armen in de wereld ander werk niet zullen hinderen. Juist bij dit andere werk worden echter de grote problemen van de armoede in de wereld opgelost of kunnen ze in ieder geval worden opgelost. Ook de betekenis van de zich uitbreidende Europese Unie zal worden afgemeten aan haar verhouding met de arme mensen en volken in de wereld. Ik hoop dat deze aanbeveling voor haar deel de ontwikkeling in de goede richting bevordert.

Vecchi
Mevrouw de Voorzitter, de medefinanciering van acties en projecten met de nietgouvernementele organisaties ten behoeve van de ontwikkeling in de arme landen van de wereld en van het desbetreffend onderwijs in Europa is nu al ettelijke jaren de waarschijnlijk meest dynamische en innoverende sector van de externe activiteiten van de Europese Unie. Hierdoor krijgen onze samenlevingen de gelegenheid rechtstreeks bij te dragen tot de ontwikkeling van de volkeren in het zuiden van de wereld.
In de loop van de jaren is begrotingslijn B7-6000 gestadig gegroeid. Dit is met name te danken aan het aandringen van het Europees Parlement en aan de goede resultaten die met de activiteiten van de NGO's konden worden geboekt.
Het spreekt vanzelf dat een dergelijk belangrijke sector als deze een eigen, duidelijke rechtsgrondslag krijgt. Dit is dan ook het doel van de ontwerpverordening die wij vandaag in tweede lezing behandelen. Wel moet ik erop wijzen dat ook zonder een specifieke verordening de medefinanciering van projecten met de NGO's gedurende meer dan twintig jaar lang uitstekend heeft gefunctioneerd.
Daarom vonden wij reeds in eerste lezing dat het weinig zin heeft geconsolideerde procedures te belasten met nutteloze en hoe dan ook weinig efficiënte voorschriften. Ik denk dan met name aan de comitologie die de Raad wil invoeren, maar waar het Parlement zich hevig tegen verzet.
De rapporteur, de heer Paasio, heeft uitstekend werk verricht en ik dank hem daarvoor. Hij is erin geslaagd heel de Commissie ontwikkelingssamenwerking achter zijn amendementen te krijgen. Deze zullen evenals amendement 9 de volledige steun krijgen van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten.
Ik wilde echter van deze gelegenheid gebruik maken om namens de fractie onze oprechte waardering tot uitdrukking te brengen voor het enorme en moeilijke werk dat in al deze jaren met opmerkelijke opofferingsgezindheid werd verricht door de bevoegde diensten van de Europese Commissie. Daarom vraag ik de Commissie met klem eindelijk te zorgen voor de noodzakelijke personeelsversterking van deze diensten.
Ik hoop dat in de komende maanden vooruitgang kan worden geboekt bij de uitwerking van de nieuwe bepalingen en de algemene voorwaarden voor de medefinanciering en dat de Europese Commissie een kwalitatieve sprong mogelijk maakt in het beheer van de NGO-projecten.
De niet-gouvernementele ontwikkelingssamenwerking zal altijd kunnen rekenen op de daadwerkelijke en oprechte steun van onze fractie. Dankzij deze niet-gouvernementele samenwerking kunnen wij ook de meer algemene samenwerkingsinstrumenten afstemmen op nieuwe terreinen en op nieuwe doelstellingen voor een ontwikkeling met de mens en voor de mens.

Liese
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik mijn dank uitspreken en lof toezwaaien aan rapporteur Paasio voor zijn verslag. Dit is zijn eerste verslag in het Parlement, en ik meen dat hij zijn taak ook in samenwerking met onze fractie heel goed heeft vervuld. Ik wil echter ook mijn dank uitspreken aan de NGO's, de organisaties waar het hier om gaat. Zij verrichten enorm belangrijk werk voor de Europese Unie en voor de mensen in de minder ontwikkelde landen.
In de eerste plaats is het goed dat zij een eigen bijdrage opbrengen waardoor de doelmatigheid van de hulp vanzelf toeneemt, want iemand die voor een bepaald project giften bijeen moet brengen, draagt een grote verantwoordelijkheid dat het geld ook verantwoord wordt uitgegeven. In de tweede plaats hebben de NGO's - met name de kerkelijke NGO's, maar ook veel particuliere initiatieven - lokale partners, die zij kunnen vertrouwen, met wie zij goed samenwerken, en die bovendien de lokale structuur heel goed kennen. Laten we daarom de NGO's blijven steunen. Het is een goed teken dat wij de begrotingsmiddelen voor het komende jaar duidelijk hebben verhoogd.
Maar er zijn ook enkele problemen. Ik wil de medewerkers van de eenheid die de desbetreffende begrotingspost beheren, veel lof toezwaaien. Voor zover ik weet zijn zij zeer betrokken. De NGO's lopen echter tegen het probleem aan dat het heel lang duurt voordat zij bericht krijgen of een aanvraag wordt gehonoreerd dan wel is afgewezen. Wie weet hoe het er in de praktijk aan toe gaat, weet dat het gewoon niet werkbaar is als het geld een jaar lang wordt vastgehouden. Als projecten eenmaal met de partners zijn gepland, moeten ze ook een keer beginnen. Daarom hecht ik ook zeer veel waarde aan amendement 9, dat een antwoord niet langer dan negen maanden op zich mag laten wachten. Ik geloof dat dat ook wel mogelijk is in de huidige situatie, die moeilijk is voor de medewerkers. Laten we echter trachten die termijn nog korter te maken, en daarom geloof ik dat de desbetreffende eenheid meer personeel nodig heeft.
Ik zeg dit niet als grap, maar omdat ik vind dat dit echt eens zou moeten worden onderzocht. Ik richt me tot commissaris Sir Leon Brittan maar denk ook dat de andere commissarissen zouden moeten bekijken waar bij de Commissie in andere directoraten-generaal misschien met personeel kan worden geschoven en hoe het knelpunt dat bij DG VIII juist op dit punt bestaat, kan worden opgeheven. Deze mensen zijn echt overbelast en zij hebben meer personeel nodig om te zorgen dat het geld voor de belangrijke taak goed kan worden beheerd.

Dybkjær
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het op vele punten eens met de vorige spreker, de heer Liese, wat betreft de snelheid waarmee de middelenverdeling gebeurt. Het is van doorslaggevend belang voor de NGO's, die immers op een totaal andere, onbureaucratische manier werken, dat de procedure vlot verloopt. Overigens wekt het bij sommigen misschien verbazing dat wij het hier over steunverlening aan NGO's hebben, omdat NGO's geen openbare instanties zijn. Het gaat er echter juist om de NGO's economische steunverlening te geven zonder hun aard te willen veranderen. Wij hebben ze namelijk nodig, omdat ze iets kunnen wat de overheid niet kan. In de eerste plaats kunnen zij de mensen waarmee ze samenwerken vanuit een evenwaardige ooghoek bekijken, zonder gehinderd te zijn door overheidsbureaucratie, overreglementering, muggenzifterij enzovoort. De mensen waarmee ze praten en die het niet met hen eens zijn, kunnen ongebreideld hun mening uiten zonder wraakacties te moeten vrezen. Daarom verdienen de NGO's onze steun. Anderzijds ligt de verantwoordelijkheid voor de steunverlening nog steeds bij de democratie en is democratische controle bijgevolg vereist. Aangezien democratische controle in een gesloten systeem niet mogelijk is, vestig ik de aandacht op de derde alinea van amendement 7, waarin gevraagd wordt de vergaderingen van het Comité van vertegenwoordigers van de lidstaten dat de Commissie bijstaat, openbaar te maken, tenzij er een evidente reden is om dit niet te doen. Wat moeten we toch met deze geheimdoenerij? Openheid is niet altijd gemakkelijk, want iedereen wil dan zijn zegje doen, maar het is beter met openheid dan zonder.

Lööw
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil graag benadrukken dat de medewerking van de afzonderlijke organisaties bij het ontwikkelingswerk zeer waardevol is. Zij zijn zeer betrokken, vaak zeer kundig en zetten zich als vrijwilligers vaak enorm in. Daarom moeten deze waardevolle medewerkers, die zo'n goede aanvulling op de overige hulp geven met zowel respect als vertrouwen tegemoet worden getreden. Dat kunnen wij het beste doen door hun projectaanvragen doelmatig en correct af te handelen. Zij mogen niet met wantrouwen worden bejegend, en worden belemmerd door vrijwel onoverkomelijke hindernissen, ingewikkelde aanvraagformulieren, enorme bureaucratie en lange wachttijden. Daarom ben ik net als veel anderen hier heel blij met amendement 5 op artikel 6, lid 1, dat gaat over de vaststelling hoe lang de behandeling van een aanvraag van de afzonderlijke organisaties mag duren.
Het is goed dat er nu een duidelijke verordening is. Ik ben er echter van overtuigd dat de samenwerking met de verschillende organisaties nog doelmatiger kan, onder andere door zich in grotere mate te bedienen van de mogelijkheid van kaderovereenkomsten, vooral met de grote hulporganisaties, die immers over een lange ervaring beschikken en zeer integer zijn. Deze mogelijkheid heb ik overigens eerder tijdens een Vragenuur op zeer positieve wijze met commissaris Pinheiro besproken. Ik denk dat wij op die manier verder kunnen komen in dezen, zodat er dan meer tijd overblijft om de aanvraagformulieren van de kleine organisaties te behandelen, die wellicht niet alleen wat zorgvuldiger moeten worden onderzocht maar ook meer advies nodig hebben bij hun werk.

Brittan, Sir Leon
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Paasio danken voor zijn uitstekende verslag.
De aan de orde gestelde punten over de personeelskwesties zal ik onder de aandacht brengen van mijn collega, de heer Pinheiro.
Uiteraard heeft het Parlement altijd het grootste belang gehecht aan de medefinanciering van acties met NGO's voor ontwikkeling en het heeft de begrotingslijn voor hun activiteiten steeds verhoogd. Bij tal van gelegenheden heeft het Parlement de specifieke en onvervangbare rol van NGO's en het belang van hun acties opnieuw bevestigd. Ik ben het met dat standpunt volledig eens, wat ook geldt voor de Commissie als geheel, en deze benadering komt tot uiting in de ontwerpverordening die de Commissie toejuicht en steunt.
Van de acht amendementen kan de Commissie er de meeste overnemen, hetzij omdat er gemeenschappelijke doelstellingen uit naar voren komen die reeds worden nagestreefd en praktijken die de Commissie reeds ten uitvoer legt, hetzij omdat deze amendementen tot doel hebben volledigere informatie te verschaffen.
Ik doel hier op de amendementen 1, 2, 3, 4, 6 (tweede en derde deel) en 5 (tweede deel). De Commissie heeft om diverse redenen evenwel problemen met amendement 5 (eerste en derde deel in de huidige vorm), 6 (eerste deel), 7 en 8.
Amendement 5 (eerste deel in de huidige vorm) stelt dat de Commissie als regel binnen zes maanden moet besluiten of een actie die door een NGO wordt voorgelegd, al dan niet wordt gesteund. Wij zijn het ermee eens dat een NGO het recht heeft zo snel mogelijk een duidelijk antwoord te krijgen en hebben dan ook geen probleem met de tijdslimiet van zes maanden, maar wij vinden wel dat aan het amendement de volgende woorden moeten worden toegevoegd: " indien gedurende de beoordeling van de aanvraag blijkt dat het dossier onvolledig is, dient bovengenoemde termijn in te gaan op de datum van ontvangst van de gevraagde gegevens, met andere woorden niet vanaf de datum van de aanvraag" . Dit om te vermijden dat vele, voor de rest uitstekende projecten, waarvoor de volledige gegevens niet op tijd beschikbaar konden worden gesteld, van de hand worden gewezen. Wij aanvaarden dus de geest van het amendement maar zouden er dat extra punt aan toe willen voegen.
Amendement 5, derde deel, is evenwel niet aanvaardbaar omdat de termijn van een maand om te controleren of het dossier volledig is, reeds is vervat in de termijn van zes maanden die ik zojuist noemde en derhalve overbodig is. Dit is niet meer dan een redactionele kwestie.
In verband met amendement 6, eerste deel, is de termijn van 30 juni van ieder jaar jammer genoeg niet realistisch en het zou niet verstandig zijn als wij daaraan onze steun zouden hechten.
Amendement 7 stelt dat de Commissie bijgestaan moet worden door een comité van raadgevende aard van de lidstaten. Wij zijn het daar niet mee eens omdat het in strijd is met de oplossing die reeds is bereikt in het gemeenschappelijk standpunt over de comitologie, dat het enige compromis is dat mogelijk was nadat er twee jaar lang met de lidstaten besprekingen waren gevoerd. Wij vinden dat we nu tot een besluit moeten komen.
Betreffende amendement 8 tot slot, gesteld dat de verordening 5 jaar na de inwerkingtreding wordt herzien; als je ziet hoe lang er is gesproken over de verordening - al meer dan tweeënhalf jaar namelijk - wordt het tijd voor enige stabiliteit en wij zijn dan ook niet voor een herziening na 5 jaar.
Maar dit zijn eigenlijk betrekkelijk kleine puntjes en de meeste amendementen kunnen wij overnemen. Ik wil het Parlement graag danken voor zijn jarenlange inzet ten behoeve van de NGO's voor ontwikkeling en hun werk, en onderstrepen onze vastberadenheid om op een vruchtbare manier te blijven samenwerken met die NGO's, ten behoeve van kansarme bevolkingsgroepen in de ontwikkelingslanden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 00.36 uur gesloten)

