Wykorzystanie technologii informatycznych dla potrzeb celnych (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie sporządzone przez posła Alexandra Alvaro w imieniu Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, na temat inicjatywy Republiki Francuskiej mającej na celu przyjęcie decyzji Rady w sprawie wykorzystania technologii informatycznych dla potrzeb celnych (17483/2008 - C6-0037/2009 -.
Alexander Alvaro
Panie przewodniczący! Pragnę powitać komisarza Kallasa oraz kolegów posłów. Zasadniczo kwestia, którą zmierzamy przedyskutować, nie należy do tematów kontrowersyjnych. Chodzi o zaadaptowanie technologii informatycznych dla potrzeb celnych i akcyzowych. Dla wielu ludzi jest to zagadnienie przeraźliwie techniczne. Jednakże w kontekście zwalczania nadużyć finansowych i innych przestępstw stanowi ono bardzo ważny aspekt współpracy w dziedzinie ceł i akcyzy oraz wymiany informacji.
Potrafiliśmy pracować z dobrym skutkiem wraz ze szwedzką prezydencją Rady, kieruję zatem słowa podziękowania do wszystkich tych, którzy nas wspierali i towarzyszyli nam w toku całego procesu, jako że ściśle mówiąc przedmiotowe dossier nie jest nowe. Okazalismy naszą współpracę poprzez to, że Parlament poddał pod obrady i przegłosował w komisji ważne poprawki, które zaproponowała Rada w toku swoich prac. Zakładam zatem, że również i głosowanie w tej sprawie, zaplanowane na ten tydzień, zakończy się pozytywnym wynikiem.
Jedynym działaniem, którego Parlament nie aprobuje, jest rozszerzenie uprawnień Europolu w tej dziedzinie. Z pewnością poglądu tego nie podzielają wszystkie grupy w Izbie. Jednakowoż odzwierciedla go wynik końcowy głosowania nad sprawozdaniem na temat technologii informatycznych dla potrzeb celnych i akcyzowych. Wiąże się to poniekąd z debatą, która odbyła się wcześniej, kiedy nasza intencja była inna; mianowicie chodziło o to, by wysłać sygnał, że po ostatnim dookreśleniu mandatu Europolu, zgodnie z którym urząd ten ma zostać przekształcony w agencję, jego uprawnienia w licznych wąskich i specyficznych dziedzinach ulegają rozszerzeniu lub zwiększeniu.
Jest również w dużym stopniu słuszne, zważywszy na znaczenie i rolę Europolu, aby jego zakres kompetencji został zdefiniowany w obrębie mandatu, o jakim już zdecydowaliśmy. Służy to również przejrzystości, abyśmy nie tylko my, ale w szczególności obywatele, dla których określamy kierunki polityki, wiedzieli co Europol może, a czego nie może robić. Przejrzystość to podstawowy element każdej struktury, w tym służb prokuratorskich i policyjnych w państwach członkowskich, i musi ona obowiązywać również na szczeblu europejskim.
Poza tym niewiele jest do dodania, a jeśli nawet ktoś zechce przekroczyć czas swojego wystąpienia, to ja mogę skrócić swój. Dziękuję prezydencji Rady oraz moim kolegom posłom za znakomitą współpracę i jestem pewien, że zdołamy pomyślnie przegłosować owo sprawozdanie w tym tygodniu.
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Panie przewodniczący! Komisja zasadniczo popiera tekst projektu decyzji Rady, ponieważ konieczne jest zapewnienie, by przepisy dotyczące wzajemnej pomocy i współpracy administracyjnej zmieniały się, na ile to możliwe, równolegle. Niezbędne jest zatem przyjęcie przepisów stanowiących, że koszty związane z użytkowaniem Systemu Informacji Celnej przez państwa członkowskie zostaną pokryte z budżetu ogólnego Wspólnot Europejskich.
Ta korekta prawna nie powinna wiązać się ze zwiększeniem budżetu. Konieczne jest zapewnienie większej komplementarności z działaniem w kontekście współpracy z Europolem i Eurojustem, przyznając tym agencjom ten sam poziom dostępu do Systemu Informacji Celnej (CIS), w tym do bazy danych rejestru celnego dla celów identyfikacyjnych (FIDE). Stąd też Komisja nie może poprzeć poprawki Parlamentu mającej na celu przyznanie Europolowi i Eurojustowi różnych poziomów dostępu do baz CIS/FIDE.
Ogólnie rzecz biorąc, Komisja z zadowoleniem przyjmuje większość poprawek przedłożonych przez Parlament. W tym kontekście mam do przekazania następujące uwagi.
Komisja podziela opinię sprawozdawcy, pana posła Alvaro, że szkoda, iż decyzje w sprawie wniosku muszą zapaść w takim pośpiechu, narzuconym przez państwa członkowskie przed wejściem w życie traktatu lizbońskiego. W istocie traktat lizboński przewiduje nową podstawę prawną, zgodnie z którą obowiązującą konwencję CIS winno zastąpić nowe rozporządzenie, które będzie bezpośrednio stosowane w państwach członkowskich i nie wymaga dla swej skuteczności transpozycji do prawa krajowego, jak to ma miejsce obecnie w przypadku rozporządzenia (WE) 766/2008 dotyczącego części administracyjnej CIS.
Komisja podziela również opinię Parlamentu Europejskiego, że w kwestii nadzoru nad ochroną danych w aplikacjach informatycznych rozwiązanie polegające ma zastąpieniu Wspólnego Organu Nadzorczego Europejskim Inspektorem Ochrony Danych wydaje się najwłaściwsze. Połączony nadzór sprawowany przez Wspólny Organ Nadzorczy i Europejskiego Inspektora Ochrony Danych niesie ze sobą ryzyko powielania i pokrywania się prac. W każdym razie należy wprowadzić mechanizm koordynacji, w tym formułowania odpowiednich zaleceń.
Petru Constantin Luhan
w imieniu grupy PPE. - Pani przewodnicząca! Składam mojemu koledze Alexandrowi Alvaro gratulacje i podziękowania za wykonaną pracę oraz sprawną współpracę między nami podczas przygotowywania sprawozdania. Było to sprawozdanie, w którym zgadzałam się ze sprawozdawcą w najważniejszych tezach, mianowicie że dostęp do danych wprowadzanych do systemu informacji celnej należy zapewnić wyłącznie specjalnie wyznaczonym organom i personelowi, m.in. państwom członkowskim, Europolowi i Eurojustowi.
Inna kwestia podniesiona w jednej z poprawek mojego autorstwa, popartej przez sprawozdawcę, dotyczy tego, że państwom członkowskim, Europolowi i Eurojustowi nie przyznano możliwości przesyłania danych poza państwa członkowskie oraz do krajów trzecich, z uwagi na brak dostatecznej ochrony danych w tych krajach. Moim zdaniem, przegląd systemu informacji celnej rozpatrywany w sprawozdaniu jest konieczny w celu lepszego dostosowania systemu do wymagań organów kontrolnych oraz umożliwienia ograniczonej grupie użytkowników analizy informacji zawartych w systemie.
Przegląd pozwoli także zwiększyć efektywność procedur współpracy i kontroli administracji celnej, posługującej się wspólnym, automatycznym systemem informacji, który ma wspomóc zapobieganie poważnym naruszeniom norm prawa krajowego, ich wykrywanie i ściganie.
Marie-Christine Vergiat
Pani przewodnicząca! Przede wszystkim chcę sprostować informację podaną na tablicy ogłoszeń. Nie przyłączyłam się do Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów); pozostaję członkiem Konfederacyjnej Grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordyckiej Zielonej Lewicy.
Z inicjatywy rządu francuskiego przedłożono nam tekst regulujący współpracę administracji celnych z Europolem i Eurojustem.
Jeszcze raz zaznaczam, że po wejściu w życie traktatu lizbońskiego ta dziedzina najpewniej będzie podlegać współdecyzji. Dlatego żałujemy, że podobnie jak w przypadku Europolu, pośpiech wziął górę nad pragnieniem ochrony podstawowych wolności.
Przy wszystkich tych tekstach ubolewamy nad tym, że nasila się groźba zaburzenia istotnej równowagi między bezpieczeństwem a poszanowaniem podstawowych praw, z uszczerbkiem dla wolności oraz z ogólnymi skutkami, które czasami nie są przekonujące dla naszych obywateli.
Przykro nam również, że w sprawie tekstu zmierzającego do utworzenia łączy między aktami, którymi dysponują służby celne, policja i Eurojust, stanowisko proponowane przez Parlament Europejski jest mniej odważne, niż nasze stanowisko w sprawie Europolu, choć niebezpieczeństwa są te same, a środki zabezpieczające przewidziane w przedłożonych nam tekstach są jeszcze bardziej wątłe. Oburzające jest na przykład to, że nie ma wyraźnego ograniczenia długości okresów przechowywania danych.
W czasach, gdy we wszystkich naszych krajach podstawowe wolności są coraz częściej uszczuplane przez służby policyjne przykro nam, że Parlament Europejski nie wypełnia należycie swojej misji ochrony podstawowych praw i wolności.
Niektóre ulepszenia, jakie zaproponowałam w tej dziedzinie, zostały przyjęte, zwłaszcza te dotyczące Europolu. Bardzo się z tego cieszę i dziękuję kolegom posłom, lecz to nie wystarczy, zwłaszcza w odniesieniu do zasad proporcjonalności i konieczności, które muszą zawsze być nadrzędne, kiedy na szali znajdują się prawa i wolności.
Z powyższych względów, jeśli nie zostaną przyjęte inne poprawki zapewniające większą ochronę naszym obywatelom, grupa GUE/NGL wstrzyma się od głosu w głosowaniu nad tekstem.
Carlos Coelho
(PT) Pani przewodnicząca! Inicjatywa ta ma na celu utworzenie współużytkowanego, automatycznego systemu informacji celnej dla administracji celnych państw członkowskich. Taki system wspomoże prewencję, wykrywanie i eliminację naruszeń zarówno prawa wspólnotowego, jak i krajowego.
Cieszy mnie chęć usprawnienia wymiany informacji, ulepszenia i konsolidacji współpracy między organami celnymi oraz ustanowienie procedur dla wspólnych działań. Jestem pewien, że dzięki szybkiej i efektywnej wymianie informacji pozyskamy usługę tak istotną w zwalczaniu nielegalnego handlu.
Mówiąc o systemach informacji nie możemy jednak zapominać, że zawierają one dane osobowe, a kwestie związane z ochroną takich danych i prywatności są pierwszorzędnej wagi.
Zgadzam się ze sprawozdawcą, panem posłem Alvaro, że musimy zachować czujność, żeby uniknąć ewentualnych naruszeń praw podstawowych, zwłaszcza prawa do prywatności, dlatego też informacje o charakterze osobistym wprowadzane do systemu muszą ograniczać się do niezbędnych treści, bez naruszania prywatności osób. Musimy zadbać o to, aby dane te mogły być wykorzystywane wyłącznie do ściśle określonych celów, co należy usankcjonować w ramach odpowiednich norm prawa. Ponadto dane te winny być przechowywane tak długo, jak to konieczne do realizacji celu, w jakim zostały wprowadzone.
Równie ważne jest zapewnienie, by dostęp do tego systemu informacji był oparty na przejrzystych zasadach, zgodnie z unormowaniami mającymi zastosowanie do podobnych systemów informacji, jak w przypadku systemu informacji Schengen II lub systemu informacji wizowej. Dlatego nie popieram poprawek zgłoszonych przez Konfederacyjną Grupę Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordyckiej Zielonej Lewicy.
Jeżeli zaś chodzi o nadzór nad ochroną danych, zamiast usiłować tworzyć doraźne rozwiązania, pożądane i wskazane byłoby utrzymanie i wdrożenie takiego samego mechanizmu nadzoru, jak przewidziany dla innych podobnych systemów - nie tylko ze względu na spójność, ale także w celu eliminacji ewentualnych rozbieżności w kwestii ochrony danych.
Panie przewodnicząca! Na koniec, podzielam ubolewania pana komisarza Kallasa oraz sprawozdawcy, pana posła Alvaro z powodu pośpiechu, z jakim Rada usiłowała zamknąć to dossier przed wejściem w życie traktatu lizbońskiego.
Alexander Alvaro
Pani przewodnicząca! Jak można wywnioskować z liczby posłów chcących zabrać głos, jest to zajmujące dossier legislacyjne. Niemniej jednak korzystając z okazji pokrótce skomentuję wypowiedź pana komisarza Kallasa na temat odrzucenia przez Komisję proponowanych poprawek w sprawie Europolu. Doskonale rozumiem motywy Komisji, jak również chęć zachowania spójności.
Przed chwilą pan poseł Coelho odniósł się do kwestii poruszanej także przez przedmówców, w tym panią poseł Vergiat - kwestii, która dała nam wiele do myślenia. Kiedy stoimy w obliczu zadania, jakim jest osiągnięcie najwyższych możliwych standardów odnoszących się do danych dotyczących naszych obywateli, nieszczególnie pomocne jest - być może Komisja powinna się w przyszłości nad tym zastanowić, zamiast odrzucać wnioski - aby przepisy dotyczące mandatu Europolu, a mianowicie regulujące rodzaje danych podlegających przetwarzaniu, podmioty odpowiedzialne za ten proces oraz odbiorców przekazywanych danych, były porozdzielane na kilka dossier legislacyjnych.W kolejnym punkcie zamazuje się to, jakie dane może wykorzystywać Europol i to, w jaki sposób i jakich danych wykorzystywać mu nie wolno. Co się tyczy mandatu Europolu, bardziej sensowne byłoby ustalenie go ramowo, zamiast wiecznego przygotowywania prawodawstwa osobno w każdym przypadku. Wpłynęłoby to na poprawę przejrzystości prawodawstwa z punktu widzenia obywateli, a z pewnością przyniosło pożytek działalności Europolu.
To wszystko z mojej strony. Pokrótce skomentuję jeszcze wspomnianą wcześniej kwestię, chodzi mianowicie o różne prawa dostępu dla Europolu i Eurojustu. W tym przypadku należy, rzecz jasna, wziąć pod uwagę to, że organ ścigania działa w odmienny sposób od organu prokuratorskiego, stąd też powinien posiadać odmienny mandat. Jeżeli jednak w przyszłości doczekamy się komisarza ds. sprawiedliwości, to może zdołamy zająć się tym zagadnieniem na szczeblu europejskim.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro o 12:00.
