Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Rosado Fernandez
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een korte opmerking en ik doe deze in het Frans zodat iedereen mij snel begrijpt.
Gisteren heb ik een kwestie aan de orde gesteld die door onze "overste" - want ik beschouw u als een monnik van dit klooster - als persoonlijk feit werd beoordeeld. Ik ben hem gehoorzaamheid verschuldigd en ik gehoorzaam ook met plezier omdat ik veel sympathie voor hem koester. Het was echter geen persoonlijk feit, het was een politieke kwestie. Als ik als politicus spreek, in een politieke context, dan gaat het niet meer om een persoonlijk feit dat ik in de wandelgangen kan oplossen, maar om een politieke kwestie die ik niet door een krachtig optreden in de wandelgangen kan oplossen.
En dit is wat er over het algemeen gebeurt. Ik heb de eer van mijn partij willen verdedigen. Ik ben mij er terdege van bewust dat eergevoel niet bepaald in de mode is, maar toch wilde ik de eer verdedigen en ik wilde niet dat er nog meer leugens over mijn partij zouden worden verteld, dat is alles. Hierbij sluit ik dit onderwerp af, uit gehoorzaamheid aan de overste van het klooster en in de hoedanigheid van monnik die de democratie volgt en eerbiedigt en dit ook in toekomst wil blijven doen.

De Voorzitter
Mijnheer Rosado Fernandez, ik moet toegeven dat het voor mij moeilijk vast te stellen is of uw betoog voor een persoonlijk feit was, voor een voorstel van orde of voor een reactie op de Notulen, maar u heeft dit zo vriendelijk gedaan dat ik er graag nota van neem.

Rack
Mevrouw de Voorzitter, de Voorzitter heeft gisteren de namen van een aantal nieuwe leden meegedeeld, van wie de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten de geloofsbrieven had goedgekeurd. Ik stel evenwel vast dat wij hier een nieuwe collega hebben die de Voorzitter niet heeft vermeld. Sedert gisteren zit naast mevrouw Green een jongeman. Ik zou graag weten tot welke fractie hij behoort en bovendien zou ik ook willen weten wat de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten met de heer Hänsch heeft gedaan.

De Voorzitter
Mijnheer Rack, ik kan u een dubbele geruststelling geven. Wij zijn niet vergeten de komst van een nieuwe collega te melden, want het gaat niet om een nieuwe collega. En wat uw tweede punt betreft, de heer Klaus Hänsch is niet uit ons Parlement verdwenen.

Caccavale
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de Vergadering er even op attent maken dat ik gisteren geprobeerd heb de hand te leggen op het verslag-Ford dat voor vandaag op de agenda staat, om eventuele amendementen voor te bereiden; de termijn voor indiening daarvan was vastgesteld op 19.00 uur. Om 18.00 uur was het verslag-Ford nog steeds niet in de officiële talen van het Parlement beschikbaar, waardoor niemand van ons natuurlijk de amendementen op tijd heeft kunnen opstellen. Ik vraag me af en ik vraag ook u, mevrouw de Voorzitter, of dit verenigbaar is met ons Reglement en of de stemming van vandaag over het verslag-Ford eigenlijk wel door kan gaan, aangezien de amendementen dus niet op tijd konden worden ingediend.

De Voorzitter
Mijnheer Caccavale, ik geloof u als u zegt dat u dat verslag niet heeft gevonden. Wij zullen nagaan of het verslag in alle talen beschikbaar was en indien dit niet het geval was, is het vanzelfsprekend niet mogelijk om erover te stemmen. Ik verzeker u dat wij deze kwestie zullen natrekken.
Zijn er andere bezwaren in verband met de Notulen? Overigens zij opgemerkt dat de drie opmerkingen die zojuist zijn gemaakt, geen betrekking hadden op de Notulen.

Andrews
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de aandacht van uzelf en het Parlement vestigen op het feit dat de Britse Referendumpartij van Jimmy Goldsmith een bedrag van 150.000 pond gestort heeft in de kas van de Ulster Unionist Party. Ik vraag me af of de Referendumpartij dank zij die subsidie van 150.000 pond in een fractie van dit Parlement vertegenwoordigd blijft in de persoon van de heer Nicholson. Is dat de prijs die betaald moet worden voor dergelijk chauvinistisch nationalisme? De Ulster Unionist Party heeft steeds weer veel steun gekregen van dit Parlement, maar desalniettemin zien wij dat de Referendumpartij één enkel lid van het Europees Parlement 150.000 pond ter beschikking stelt om de verkiezingscampagne in Groot-Brittannië te steunen. Een politieke groepering, de Referendumpartij, dat wil zeggen een partij die in Groot-Brittannië van geen betekenis is, mengt zich in interne Ierse aangelegenheden. Ik wil daar krachtig tegen protesteren.

De Voorzitter
Geachte collega, u weet heel goed dat uw opmerking geen verband houdt met de Notulen. Wij gaan dan ook systematisch te werk en blijven bij het onderwerp van de Notulen, die ik graag wil goedkeuren als iedereen er zijn zegje over heeft gedaan.
Zijn er nog bezwaren?

Wynn
Mevrouw de Voorzitter, tijdens de in de Notulen vermelde hoofdelijke stemming hield ik maar niet op te klagen dat mijn stemmachine niet werkte, totdat de heer Harrison mij erop wees dat ik mijn kaart niet had. Vervolgens verzocht ik om in de Notulen op te nemen dat ik tegen had gestemd, maar mijn naam staat niet op de lijst. Kan dat alstublieft alsnog genotuleerd worden?

De Voorzitter
Mijnheer Wynn, er wordt mij gezegd dat uw naam op de lijst staat. Wij zullen dit in ieder geval nagaan. Als uw naam niet op de lijst staat, nemen wij vanzelfsprekend nota van uw verklaring in de Notulen van vandaag.
Zijn er nog bezwaren in verband met de Notulen?
(De Notulen worden goedgekeurd)

Nicholson
Mevrouw de Voorzitter, dit is niet de eerste keer dat de heer Andrews in dit Parlement het woord vroeg om iets te beweren dat volkomen onjuist was. De heer Andrews kennende, zal dit waarschijnlijk ook niet de laatste keer zijn. Ik vind het betreurenswaardig, mevrouw de Voorzitter, dat u hem hebt toegestaan een dergelijke verklaring af te leggen. Ik raad u aan om u voortaan te houden aan het Reglement van dit Parlement en te voorkomen dat zulke, niet op feiten gebaseerde, beschuldigingen worden geuit. Ik wil het Parlement duidelijk te kennen geven dat wat hij hier gezegd heeft absoluut onjuist was, een aaneenschakeling van leugens. Ik wijs zijn beweringen geheel en al van de hand.

De Voorzitter
Mijnheer Nicholson, u weet heel goed dat als een collega het woord vraagt, dat men dan nooit weet of het werkelijk om een voorstel van orde gaat of niet. En het is niet erg netjes om een collega te onderbreken die aan het woord is.

Naleving van de mensenrechten in de Europese Unie
De Voorzitter
Aan de orde is het jaarverslag (A4-0112/97) van mevrouw Roth, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over de eerbiediging van de rechten van de mens in de Europese Unie in 1995.

Roth
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het ideaal van de vrije mens die vrij is van vrees en gebrek kan slechts worden verwezenlijkt indien er omstandigheden worden geschapen waarin eenieder zijn burgerrechten en zijn politieke rechten, alsmede zijn economische, sociale en culturele rechten kan uitoefenen.
Dit staat met dezelfde woorden in de preambules van twee belangrijke VN-verdragen, namelijk het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten. Beide verdragen zijn in 1966 gesloten en beide zijn door meer dan honderd landen ondertekend.
Wij moeten hier in het Europees Parlement dus van die definitie van mensenrechten uitgaan, die drie centrale categorieën normen omvat. In de eerste plaats zijn er de negatieve vrijheidsrechten. Die houden in dat iedereen vrij moet zijn van ongerechtvaardigde dwang door de overheid en ander geweld. In de tweede plaats zijn er de positieve participatierechten. Die waarborgen de participatie van de individuele persoon aan de politieke en maatschappelijke besluitvorming. In de derde plaats zijn er de sociale participatierechten en het recht op ontwikkeling, waarnaar vooral de derdewereldlanden verwijzen. Die rechten houden in dat tot de burger- en politieke rechten ook de voorwaarden behoren om deze te kunnen uitoefenen. Ze zijn de mensenrechten van de nieuwe, derde generatie. Armen en rijken hebben hetzelfde recht om onder bruggen te slapen, maar dit is voor armen een zeer ontoereikende en cynische vrijheid. Die vrijheid alleen is niet voldoende.
Doel van de sociale mensenrechten is dus onder de voorwaarden van de industriële samenleving vrijheid, gelijkheid en medezeggenschap te waarborgen. Sociale mensenrechten vormen een aanvulling op de klassieke liberale vrijheidsrechten. Het wordt tijd dat wij ons daarover bezinnen: deze winter zijn weer tal van mensen bevroren. In het nieuws werd gezegd dat de koude de oorzaak was van hun dood, maar in werkelijkheid was dat de armoede.
Het is gemakkelijk aan te dringen op de naleving van de mensenrechten elders, maar moeilijk tekortkomingen in eigen land toe te geven. Wij hebben vaak genoeg misdrijven elders in de wereld - in Turkije, China en Iran - aan de kaak gesteld. In dit verslag gaat het om de onze. Geloofwaardig zijn betekent namelijk ook nagaan hoe stabiel het draagvlak voor de mensenrechten in de Europese Unie is. Wij kunnen en mogen ons geweten niet sussen door erop te wijzen dat de situatie in andere landen toch veel erger is. Bert Brecht zei hierover dat iedereen het over zijn eigen schande moet hebben.
Wanneer wij een verslag opstellen over de situatie van de mensenrechten in de Europese Unie mogen wij ons niet als huichelaars gedragen. Wij kunnen en mogen geen eigen Europese definitie van de mensenrechten hanteren. Dat is de eigenlijke betekenis van de vaak geciteerde zin "Mensenrechten zijn ondeelbaar" . Wanneer wij het over de situatie op het gebied van de mensenrechten in de Europese Unie hebben, moeten wij dat doen op basis van een globale benadering en mogen wij ons niet gedragen zoals de farizeeër in Lukas 18, 11, die zegt: " God, ik dank u dat ik niet zo ben als zij" .
Dit verslag wordt partijdigheid verweten. Natuurlijk is het partijdig, partijdig voor de mensenrechten. Er bestaat geen neutraal verslag over de mensenrechten. Er zijn slechts twee mogelijkheden: een verslag waarin, zonder gevoeligheden te ontzien, geprobeerd wordt de situatie te omschrijven, of een verslag dat bagatelliseert, selecteert, verzwijgt en doet of hetgeen hier bij ons gebeurt hooguit een vergeeflijke zonde is, volgens het motto dat de situatie, in vergelijking met elders, in de Europese Unie toch best goed is. De relativiteitstheorie hoort echter thuis in de natuurkunde, niet in een verslag over de mensenrechten.
Dit verslag beschrijft in duidelijke bewoordingen de situatie in de afzonderlijke lidstaten van de Europese Unie. Wie dit als inmenging in de interne aangelegenheden van die landen bekritiseert, kent het volkenrecht niet of wil dat niet kennen. Vandaag de dag wordt, zoals op de mensenrechtenconferentie van Wenen in 1993 nogmaals werd bekrachtigd, algemeen erkend dat mensenrechten geen interne aangelegenheid van de landen meer zijn. Geen enkele regering, ook geen Europese, kan dus van rechtswege haar beklag doen over ontoelaatbare inmenging wanneer wantoestanden in haar land aan de kaak worden gesteld. Wie de mensenrechten wil afslanken of halveren, zij herinnerd aan het door de Amerikaanse president Roosevelt in 1941 geformuleerde antifascistische oorlogsdoel dat inhield dat het "vrij zijn van materiële nood" een gelijkgerechtigde plaats innam naast de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van godsdienst en het vrij zijn van vrees. Eenvoudiger en mooier kan niet worden uitgedrukt hoe mensenrechten moeten worden gedefinieerd. Roosevelt liep vijfentwintig jaar voor op de VNverdragen van 1966. Wij mogen deze maatstaf in 1997 niet verlagen.
Ik dank alle afgevaardigden die tot nu toe aan dit zeer scherpe debat hebben deelgenomen. Ik hoop dat een ruime meerderheid vandaag met dit verslag zal instemmen. Ik hoop dat wij tot een goed resultaat kunnen komen. Dit verslag doet op sommige punten wellicht pijn, maar als een verslag over de mensenrechten geen kritiek bevat, beantwoordt het niet aan zijn doel.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, mijn opmerking houdt verband met de aanwezigheid van commissaris Van den Broek. Ik dank hem voor zijn aanwezigheid en voor het volgen van dit debat.
Gezien het onderwerp van dit debat - de mensenrechten in de Europese Unie - vraag ik mij echter af of de heer Van den Broek, die reeds talrijke dossiers volgt, wel de ter zake bevoegde commissaris is.

De Voorzitter
Mijnheer Dell'Alba, ik ben ervan overtuigd dat de commissaris terdege bevoegd is voor alle onderwerpen en met name voor het onderwerp waarover hij zich binnen enkele ogenblikken zal uitspreken.
(Interruptie van de heer Herman: "De Commissie is een college!" ) Dat is absoluut juist, mijnheer Herman!

Schulz
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, vanochtend krijgen wij wellicht een herhaling van wat hier vorig jaar in het Europees Parlement is gebeurd. Ook in dit debat over het jaarverslag over de naleving van de mensenrechten in de Europese Unie in 1995 zullen, enerzijds, fundamentele meningsverschillen en tegenstrijdige opvattingen over wat men al dan niet als mensenrechten moet beschouwen en, anderzijds, nationale en tactische partijstrategieën de boventoon voeren. Deze laatste zullen ongetwijfeld ook de houding van alle fracties aan beide zijden van het Parlement bij de stemming bepalen. Ik betreur dat ten zeerste.
Mevrouw Roth heeft terecht opgemerkt dat wij ons, zoals ook het debat en de stemming in de commissie hebben aangetoond, in de Europese Unie menen te kunnen veroorloven twee verschillende verslagen over de mensenrechten op te stellen, namelijk een verslag over de mensenrechtensituatie buiten de Unie en een ander over de mensenrechten in de Unie zelf. Wij doen alsof er twee verschillende soorten mensenrechten bestaan, Europese en niet-Europese. Het is volkomen ongerijmd dat wij zeggen dat wij met dit verslag wel een lijst opmaken, maar dat wij bij concrete schendingen van de mensenrechten geen enkele lidstaat van de Europese Unie bij naam mogen noemen. Wij mogen geen enkele lidstaat van de Europese Unie ervan betichten de mensenrechten niet integraal te eerbiedigen. Als dat toch gebeurt, is de jongste jaren in alle fracties een debat losgebarsten om zelfs te verhinderen dat men zegt dat de mensenrechten ondeelbaar zijn. De controle op de eerbiediging van de mensenrechten heeft niets te maken met het feit dat een land tot een of andere politieke unie of andere gemeenschap van landen behoort, maar met de vraag of de regeringen in staat zijn de door henzelf geformuleerde fundamentele rechten niet alleen te eerbiedigen, maar op de eerbiediging daarvan ook toe te zien en die eventueel af te dwingen.
Daarmee kom ik tot twee belangrijke punten in het verslag, waarvoor ik uw aandacht vraag. Mevrouw Roth heeft ook onderzocht hoe het met de mensenrechten van gedetineerden staat. De vraag hoe humaan een samenleving is en hoe zorgvuldig ze de mensenrechten eerbiedigt kan niet beter worden beantwoord dan door te kijken naar de eerbiediging van de rechten van hen die de basisregels van die samenleving hebben overtreden.
Ook zij hebben recht op een elementair menswaardige behandeling en een eerlijk proces en, in de gevangenis, op de eerbiediging van de elementaire beginselen van de menselijke waardigheid. Een democratische staat of een gemeenschap van staten zoals de Europese Unie die, zoals mevrouw Roth zegt, andere landen met de vinger wijst - als Parlement doen wij daar nog een schepje bovenop -, moet nagaan of ze in het licht van de wijze waarop ze zelf de criteria in acht neemt, het recht heeft anderen op dat punt te bekritiseren. Uit dit verslag blijkt dat de situatie van de gedetineerden in vrijwel alle lidstaten heel wat te wensen overlaat.
Alleen al dit hoofdstuk bewijst dat wij ons, als wij nog enige geloofwaardigheid willen behouden, niet kunnen veroorloven dat dit debat wordt beheerst door particuliere belangen, tactische overwegingen en slinkse pogingen om een meerderheid tot stand te brengen die iets onaangenaams kan verhinderen.
Ik wil u ook het volgende ter overweging geven. In het voorbije jaar hebben wij soms vernederende stemmingen en stemprocedures moeten ondergaan waardoor de opstelling van het verslag over de mensenrechten in een principiële ideologische strijd is ontaard. Dat kunnen wij ons niet blijven veroorloven. Ik vraag u daarom u te bezinnen over de vraag waarom wij, als wij in verslagen over mensenrechten zeggen dat mensenrechten ondeelbaar zijn en overal in de wereld voor iedereen gelden, toch twee verslagen nodig hebben. Waarom beperken wij ons niet tot een enkel verslag over de mensenrechten in en buiten de Europese Unie dat in het Parlement moet worden besproken en aangenomen? Dat zou tactische zetten veel moeilijker maken.

De Esteban Martín
Mevrouw de Voorzitter, net als in vorige jaren heeft de Fractie van de Europese Volkspartij ook dit jaar haar best gedaan om een consensus in dit Parlement tot stand te brengen, zodat het onderhavige jaarverslag over de rechten van de mens in de Europese Unie een evenwichtig, goed gestructureerd en juridisch verantwoord stuk zou worden, een stuk waarin op onpartijdige wijze een beeld werd gegeven van de feitelijke situatie van de mensenrechten in de Unie, maar helaas is het resultaat niet geworden wat wij ervan hoopten.
Het is algemeen bekend, en niet alleen met woorden maar ook met feiten aangetoond, dat de Fractie van de Europese Volkspartij de naleving van de mensenrechten bevordert en ondersteunt, en een actieve bijdrage levert aan de bescherming van die rechten en aan de bestrijding - waarover geen twijfel kan bestaan - van elke vorm van schending van de mensenrechten in welke plaats of situatie dan ook. Toch moet er na de woorden van de heer Schulz op worden gewezen, dat de lidstaten van de Unie tot een groep landen behoren die door middel van hun politieke bestel, dat democratisch en pluralistisch is, en met behulp van hun efficiënte parlementaire instellingen en hun onafhankelijke rechtsstelsels, de naleving van de rechten van de mens ten volle weten te waarborgen.
Het is echter waar dat het gevaar dat sommige van deze rechten in de Unie nog worden geschonden, niet geweken is. Die schendingen dienen voor deze Vergadering aan de kaak te worden gesteld, maar dan wel op een strikt heldere manier waarbij elk eventueel geval nauwkeurig moet worden onderzocht, om na te gaan of de regels ter bescherming en eerbiediging van die rechten daadwerkelijk overtreden zijn, en of het betrokken land middels zijn rechtsstelsel of langs bestuurlijke weg op nationaal niveau de adequate procedure gevolgd heeft om dergelijke schendingen te bestraffen. Uiteraard dient het Europees Parlement er als medewetgevend orgaan naar te streven dat er bij de ontwikkeling van het Gemeenschapsrecht wordt uitgegaan van de eerbiediging van de fundamentele rechten van de mens, omdat elk program van een daadwerkelijk democratische maatschappij allereerst moet zijn gericht op de vrijheid en de waardigheid van het menselijk wezen.
Maar voor het opstellen van een verslag over de situatie van de mensenrechten in de Unie dient men echter bekend te zijn met de nationale en de internationale regelgeving inzake de rechten van de mens, terwijl men ook goed op de hoogte moet zijn van de gangbare juridische begrippen terzake, en de exacte terminologie moet worden gebruikt. Verder is van belang dat er bij de opstelling van het verslag van juridische bronnen wordt uitgegaan, en niet van verslagen zonder rechtsgrondslag die louter gebaseerd zijn op beginselverklaringen of op beschuldigingen die soms zelfs ongegrond zijn. Indien aan deze basisvoorwaarden voor het concipiëren en opstellen van een verslag niet voldaan wordt, dan loop je de kans een heel pakket inhoudsloze partijpolitieke uitspraken af te leveren, dat wordt gekenmerkt door een duidelijke willekeur bij de indeling en de behandeling van deze rechten, door een onnauwkeurig gebruik van de gebruikte juridische begrippen, en door overmatig veel aandacht voor geïsoleerde gevallen die uitsluitend betrekking hebben op incidentele gebeurtenissen.
Een verslag over de situatie van de mensenrechten in de Europese Unie moet dan ook uitsluitend georiënteerd zijn op wat onze voornaamste leidraad bij de Europese opbouw dient te zijn, namelijk het recht zoals gegeven door het Verdrag betreffende de Unie. In het Verdrag wordt in duidelijke bewoordingen gesteld welke inhoud moet worden gegeven aan het begrip mensenrechten die door de Unie en haar instellingen moeten worden geëerbiedigd. Zoals de geachte afgevaardigden weten, mag hetgeen wordt gesteld in het recht van het Verdrag betreffende de Unie, dat wil zeggen, in de oprichtingsverdragen van de Unie, door geen enkele handeling of wetgeving van de Unie of van haar lidstaten worden weerlegd. Daarom moet bij de opstelling van een verslag over de rechten van de mens rekening worden gehouden met de beginselen zoals vervat in het Verdrag van Rome.
Het is een feit dat de lidstaten, met de ontwikkelingen van de rechtspraak, het beleid en de economie en als gevolg van de veranderingen in de samenleving, andere normen zijn gaan overnemen die in verband staan met de welvaartsmaatschappij. Met het oog hierop heeft de Fractie van de Europese Volkspartij dan ook twee amendementen ingediend, waarin er bij de parlementaire commissie van sociale zaken en die van milieubeheer op wordt aangedrongen om elk, met de vereiste diepgang en zorgvuldigheid, een verslag op te stellen over de stand van zaken rond de naleving van die normen, welke betrekking hebben op een materie die onder hun bevoegdheid valt.
Met uw permissie, mevrouw de Voorzitter, zou ik tot slot nogmaals willen zeggen dat de Fractie van de Europese Volkspartij dit verslag helaas niet kan ondersteunen, maar dat wij het gevoel hebben dat we niet anders kunnen, omdat wij van oordeel zijn dat dit ontwerpverslag onvoldoende op de vereiste fundamentele rechtsgrondslag gebaseerd is, namelijk het Verdrag van Rome. Voorts zou ik de hoop willen uitspreken dat het volgende verslag van het Europees Parlement over de naleving van de rechten van de mens in de Unie wél goed opgezet, consequent en nauwkeurig zal zijn; dat het een verslag zal zijn waarover overeenstemming kan worden bereikt, dat politiek gezien objectief is, dat geen vertrokken beeld van de werkelijkheid geeft vanwege zijn eigen partijpolitieke karakter.

Schaffner
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Roth bedanken voor het werk dat zij heeft verricht en voor de tijd die zij erin gestoken heeft om een tekst op te stellen waarover consensus heerst. Op een vlak waarop er inderdaad consensus zou moeten heersen, komen de moeilijkheden aan het licht als men in bijzonderheden treedt en dan is het uitgesloten dat het onverzoenlijke wordt verenigd. Op het ogenblik stuiten wij namelijk op echte maatschappelijke keuzes.
Een van mijn grootste bezwaren tegen dit verslag is dat het alle aspecten van het maatschappelijk leven wil beslaan, alle situaties wil opnoemen, en alle denkbeeldige situaties hieraan wil toevoegen. Het is geen verslag meer, het is een catalogus. Door uitvoerig te willen zijn, dreigt het verslag vanzelfsprekend onvolledig te zijn. Zieke en gezonde mensen, valide mensen en gehandicapten, jongeren en ouderen, mannen, vrouwen en anderen..., vrije mensen en gevangenen, militaristen en gewetensbezwaarden, gelovigen en niet-gelovigen, kleurlingen en blanken, enz. Sta mij toe dat ik een grapje maak over een onderwerp dat zo belangrijk is. En de roodharigen, mevrouw Roth? U heeft de roodharigen vergeten! En dat terwijl zij niet zo lang geleden nog werden vervolgd.
Nu serieus, ik ben er nog steeds van overtuigd dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van 1789 het beste referentiedocument blijft. 17 artikelen en niet 171! Nauwkeurige, beknopte artikelen die overal bekend kunnen worden gemaakt. Alles is terug te vinden in het eerste artikel van deze Verklaring: " De mensen - van het Latijnse homo en niet van vir - worden vrij geboren, sterven vrij en hebben gelijke rechten" .
Als men teveel wil doen, loopt men ook het gevaar het onverdedigbare te verdedigen. Als men in artikel 26 de vrijheid van riten naast geloof en cultus wil verdedigen, zonder verwijzing naar onze nationale wetgevingen, dan verdedigt men ook een van de grootste plagen voor talrijke jonge vrouwen in Afrika: de vrouwenbesnijdenis.
Natuurlijk is ons Europa niet perfect. Natuurlijk moeten onze lidstaten nog vooruitgang boeken. Maar hier in het Europees Parlement geniet ik, evenals de parlementsleden van iedere lidstaat van de Unie, een van de grootste rechten die bestaan, namelijk het recht om tegen dit verslag te kunnen stemmen.

Wiebenga
Voorzitter, Europa heeft een goede naam op te houden op het terrein van de mensenrechten. Terecht probeert de Europese Unie verbetering van de mensenrechtensituatie in de wereld te bevorderen. Maar willen wij dat vanuit Europa met gezag doen, dan moeten we natuurlijk ons eigen huis op orde hebben en het is daarom volgens de ELDR-fractie goed om elk jaar de toestand van de mensenrechten in de lidstaten van de Europese Unie te bespreken.
Voorzitter, in het jaarverslag staan vele goede zaken. Maar enige kritiek is toch ook wel mogelijk. Ik noem drie punten. Ten eerste vindt onze fractie, na een interne discussie, dat de resolutie te lang is, zo lang dat zij alleen al daardoor weinig gelezen zal worden. En om die reden wil onze fractie de resolutie bekorten door een aantal paragrafen er uit te halen.
Ten tweede, voorzitter, moet de resolutie op een paar punten genuanceerd worden. De toestand in de gevangenissen is niet in alle gevallen slecht te noemen, wel in een aantal gevallen.
En ten derde vermeldt de resolutie een aantal zaken waar de Europese Unie bepaald niet bevoegd is, maar alleen de lidstaten bevoegd zijn. Een duidelijk voorbeeld daarvan is paragraaf 18 over de euthanasie. Dat moet de Europese Unie niet regelen. We willen deze paragraaf dan ook uit de resolutie hebben.
Voorzitter, anders dan de christen-democraten is de liberale fractie van mening dat er in de resolutie een bescheiden plaats is voor de vermelding van sociale grondrechten, zoals bevoorbeeld het recht op een schone leefomgeving en andere. Maar die sociale grondrechten hebben wel een ander karakter dan de klassieke grondrechten. Er geldt een inspanningsverplichting en niet een waarborgverplichting van de overheid.
Voorzitter, al met al hopen wij dat het debat en de stemmingen over de amendementen kunnen leiden tot een afgewogen resolutie.

Mohamed Alí
Mevrouw de Voorzitter, onze democratische samenlevingen dienen de voorwaarden te scheppen die noodzakelijk zijn opdat ieder mens, juist omdat hij of zij mens is, aanspraak kan maken op de rechten van de mens, niet alleen in de zin van burgerrechten of politieke rechten, maar ook in economische, sociale en culturele zin.
Tegenwoordig kunnen we het niet over de rechten van de mens hebben zonder dat ook de sociale rechten van de mens ter sprake komen. Kwesties die verband houden met werk, lonen, arbeidsomstandigheden, minderheden, racismebestrijding, enz. staan in nauw verband met de mensenrechten. In de landen van de Europese Unie komt steeds meer armoede voor. Steeds meer mensen worden om de een of andere reden door deze gesel getroffen, en om hiertegen op te treden, zijn sociale steun en de hulp van de overheden van essentieel belang. Het is zaak, dat er een beleid wordt gevoerd dat is gericht op het bevorderen van een basale sociale zekerheid, en waardoor de gelijkheid van kansen daadwerkelijk gewaarborgd wordt.
Onze landen worden geteisterd door een golf van racisme en vreemdelingenhaat, en de gebeurtenissen die zich de afgelopen dagen in sommige landen van de Unie hebben voorgedaan, geven aan hoe ernstig het probleem van het racisme aan het worden is. Buitenlanders worden in Europa nog steeds gediscrimineerd, en de wet beschouwt deze burgers nog steeds als een gevaar voor de veiligheid en de openbare orde - als objecten die politiebewaking behoeven, niet als een sociale en culturele verrijking van onze samenleving -. Het multiculturele aspect van een maatschappij die buitenlanders en hun cultuur herbergt, verschaft onze Europese samenleving ongetwijfeld een sociale meerwaarde die haar ten goede zal komen. Wat we moeten vermijden, is dat er een hiërarchie wordt aangebracht. Dat in de Europese Unie alleen díe buitenlanders als goede buitenlanders beschouwd worden, die uit andere landen van de Unie afkomstig zijn. Terwijl alle andere immigranten, die hier zijn gekomen om werk te zoeken, als vluchteling, enz., als tweederangs mensen worden gezien, wier grondrechten telkens verder worden ingeperkt.
In het Europese Jaar tegen het racisme hebben de lidstaten meer dan ooit te plicht, buitenlandse bevolkingsgroepen tegen racistisch geweld en tegen iedere vorm van discriminatie te beschermen. De Europese instellingen dienen prioriteit te geven aan de financiering van projecten die racismebestrijding tot doel hebben. Een Europese samenleving die zich zonder enige schroom als democratisch en solidair wenst te afficheren, als een regio waarin de fundamentele rechten in hoge mate worden nageleefd, dient ervoor te zorgen dat de sociale veiligheid van haar burgers, van ál haar burgers, wordt gewaarborgd. En zij kan het zich niet veroorloven de multiculturele verrijking van onze samenleving te negeren die voortvloeit uit de integratie van buitenlanders.

Orlando
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, het jaarverslag over de mensenrechten in de Europese Unie kan en moet een belangrijke aanleiding zijn om kennis te verwerven, zaken te onderzoeken en voorstellen te doen. De rapporteur, Claudia Roth, en de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken hebben dit jaarverslag met veel toewijding opgesteld.
Ten eerste wil ik zeggen dat ik aangenaam verrast ben. Dit verslag weerspiegelt namelijk niet de persoonlijke opvattingen van mevrouw Claudia Roth. De rapporteur ventileert hierin dus niet haar eigen partijdige standpunten, die soms - met uw welnemen - extreem zijn, maar heeft veel moeite gedaan om een volledig beeld van de mensenrechten in de Europese Unie te schetsen. Dat heeft mij aangenaam verrast, en ik wil daaraan toevoegen dat het jaarverslag over de mensenrechten in de Europese Unie de partijen geen aanleiding mag geven - zoals in het verleden wel gebeurd is - om met elkaar in de clinch te gaan; het mag geen document zijn naar aanleiding waarvan twee verschillende kampen ontstaan. Hopelijk zal het Europees Parlement dat vruchteloze patroon dit jaar loslaten, want het gaat niet aan de mensenrechten te bestuderen, bespreken en behandelen met als doel de fractiesterkte en de sterkte van de verschillende kampen op de proef te stellen.
Ik zal voor dit verslag stemmen, al ik ben het met sommige onderdelen ervan niet eens; ik sta in ieder geval achter de opzet ervan en ik ben overtuigd dat het voor de ontwikkeling van Europa een nuttig en noodzakelijk verslag is. Omdat ik duidelijk heb willen maken dat het geen zin heeft de verschillende rechten af te bakenen en tegenover elkaar te stellen, heb ik in de commissie dikwijls verzet tegen het voorstel van de rapporteur gepleegd. Ik geloof trouwens dat de rapporteur zelf ook niet onverdeeld achter alle punten van het verslag staat.
Ik heb dit verslag grondig bestudeerd en ik heb er niets in kunnen ontdekken dat lijnrecht tegen mijn persoonlijke opvattingen ingaat. Natuurlijk zijn er wel een paar punten waarmee ik het niet eens ben, maar er is niets waar ik me absoluut niet in kan vinden. Anders zou ik uiteraard niet vóór stemmen.
De rapporteur heeft daarstraks bevestigd dat dit verslag in een aantal opzichten partijdig is. In één opzicht is het dat zeker, want het beperkt zich niet tot de rechten van de mens zoals deze in de internationale Conventie zijn omschreven, maar houdt zich meer in het algemeen met de sociale rechten en het recht op veiligheid bezig.
Even voor alle duidelijkheid: juist omdat we het over de mensenrechten in de Europese Unie hebben, zou het zinloos zijn niet ook de sociale rechten en het recht op veiligheid mee te nemen. Ter afronding nog dit: ik hoop dat we vandaag tijdens de stemming omwille van de eerbied voor de mens en omwille van de rol van het Europees Parlement onze hang naar kampvorming kunnen laten varen en geen onderscheid maken tussen mensenrechten enerzijds en sociale rechten en het recht op veiligheid anderzijds.
Als we voor kampvorming stemmen en daarmee dus dit onderwerp ontkrachten, moeten we ons afvragen wat voor nut plenaire stemmingen nog hebben, als we toch niet meer doen dan een stemresultaat registreren dat weliswaar uit de inhoud van het verslag voortvloeit, maar ondergeschikt wordt gemaakt aan de zojuist genoemde afbakening en aan de fractiesterkte. De mens moet gerespecteerd worden, maar daarnaast moet ook het Europees Parlement en zijn rol gerespecteerd worden, en deze mag passief noch nutteloos zijn.

Pradier
Mevrouw de Voorzitter, het door mevrouw Roth verrichte werk was noodzakelijk. Natuurlijk heb ik ook de kritiek gehoord die op het verslag werd geleverd, met name vanwege het feit dat er heel veel zaken onder de noemer mensenrechten werden behandeld. Maar dat doet er niet toe. Of men wil of niet, volgens mij moet men aan de fundamentele rechten en vrijheden ook nog de zogenaamde formele vrijheden toevoegen, namelijk de vrijheid van vereniging, van gedachte, van meningsuiting, enz. Ook zouden wij het recht op gezondheidszorg in aanmerking moeten nemen als men ziek is, het recht op onderwijs en opleiding als men dit niet krijgt, het recht op een fatsoenlijke baan, het recht op fatsoenlijke omstandigheden in de gevangenis, het recht om redelijk schone lucht in te ademen. Doodeenvoudig. Al deze rechten zijn minstens even onvervreemdbare rechten als de voorgaande.
Het is echter ook waar dat er grensgebieden zijn en ik ben erg tevreden dat de rapporteur een fundamenteel element heeft belicht, namelijk euthanasie. Er valt niet te spotten met het leven, het is een gebied waarop men daadwerkelijk, en dat is hier reeds gezegd, een maatschappelijke keuze maakt. In dit geval maakt men een definitieve keuze en ik hoop echt dat het hele Parlement de rapporteur op dit vlak steunt.
Wat kunnen wij eigenlijk verwachten voor de toekomst? Vanzelfsprekend moeten wij op het vlak van deze rechten vooruitgang boeken, maar het zou al niet slecht zijn als wij eens ophielden met iedere keer een stapje achteruit te zetten. Neem nu bijvoorbeeld het vreemdelingenrecht in onze landen. Dit recht wordt beetje bij beetje opgepeuzeld en opgeslorpt. De verdediging van het vreemdelingenrecht op ons grondgebied maakt vandaag de dag deel uit van deze strijd voor de mensenrechten.
Iemand heeft opgemerkt dat het om een maatschappelijke keuze ging. Ja, dat klopt, het is een maatschappelijke keuze, maar wij moeten wel beseffen dat als wij trouw willen blijven aan hetgeen men ons vraagt, dat wij dan moeten ijveren voor deze maatschappij waarin mensen openstaan voor elkaar, waarin zij aandacht hebben voor elkaar, dat wil zeggen voor een vriendschappelijkere samenleving. En daar ben ik mevrouw Roth dankbaar voor.

Van der Waal
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Roth heeft het begrip mensenrechten wel heer ver opgerekt. Afgezien daarvan kan ik met een aantal sociale verlangens en uitspraken instemmen. Voor de paragraaf over euthanasie ben ik haar dankbaar.
Toch heb ik tegen het verslag als geheel zwaarwegende bezwaren. Om te beginnen vanwege het feit dat de verantwoordelijkheid voor de handhaving van de mensenrechten in de Unie volledig bij de overheid wordt gelegd. Natuurlijk dient een staat de rechtsorde tot stand te brengen en die actief te handhaven. Maar het is de verantwoordelijkheid van ieder in de samenleving om die te aanvaarden en na te leven. Regels en wetten - akkoord. Wij zijn het echter zelf die de kwaliteit van de samenleving uitmaken. Denk aan zaken als verdraagzaamheid, vernielzucht en a-sociaal gedrag. Daar ligt de wortel van het probleem. Voor een effectieve aanpak daarvan is een patroon van normen en waarden noodzakelijk. Daaraan ontbreekt het in dit verslag. Het is daarom symptoombestrijding als we bijvoorbeeld wel strijden tegen seksuele uitbuiting van vrouwen en kinderen en tegelijkertijd vrijwel onbegrensde vrijheid voor porno en reclame opeisen.
Mijn tweede bezwaar is dat het verslag er vanuit gaat dat wij onze eigen autonome wetgever zijn. Dat lijkt de basis voor een humane samenleving te kunnen zijn. Maar als het recht van God op ons leven niet wordt erkend, dan blijken toch niet alle mensenrechten veilig. Zo wordt het sociaal zwakke in bescherming genomen, maar het meest zwakke en weerloze mensenleven, het ongeborene, wordt vogelvrij verklaard. Voorts wordt alle ruimte opgeëist voor alternatieve samenlevingsvormen terwijl een positieve uitspraak over het door God ingestelde huwelijk van man en vrouw uit het verslag is geweerd.

Féret
Mevrouw de Voorzitter, in dit verslag, in deze eindeloze opsomming die minder lijkt op een gedicht van Prévert dan op een catalogus van een groot warenhuis, is alles te vinden. Ik ben niet de enige die dit vanmorgen zegt. Dit verslag bevat alles en niets. Zo wil men de lidstaten ervan afbrengen om na te denken over het eventueel opnieuw instellen van de doodstraf voor roofmoorden, terwijl men een volledige vrijheid van meningsuiting wil toestaan voor de moordenaars van het ongeboren kind. In mijn land, België, is de doodstraf een jaar geleden afgeschaft. De doodstraf is ten grave gedragen in Charleroi, waar enkele maanden later de lijken van gefolterde en vermoorde jonge meisjes werden opgegraven.
In dit verslag vindt men nog het niet kapot te krijgen socialistische cliché van het recht op gezondheid. Geen enkele arts, zelfs niet de meest begaafde, de meest ervaren arts, kan echter beweren dat hij gezondheid kan verschaffen, hij kan alleen maar de best mogelijke zorg verlenen aan iedereen. In verband hiermee wil ik dan ook naast het surrealistische recht op gezondheid, iedereen wijzen op de plicht tot het gebruik van de verstandelijke vermogens. Daar ontbreekt het aan in dit verslag.

Lindeperg
Mevrouw de Voorzitter, mijnerzijds betreur ik het dat dit belangrijke verslag over de rechten van de mens evenals in de voorgaande jaren aanleiding heeft gegeven tot hetzelfde eindeloze gedraal om de te behandelen onderwerpen af te bakenen: statische opvatting van de rechten van de mens tegen een veranderende en dynamische betekenis. Het verslag van mevrouw Roth is van uitstekende kwaliteit maar helaas is het niet ontsnapt aan de polemieken. Niet dat ik de confrontatie tussen links en rechts automatisch schadelijk vind, juist integendeel, maar ik vrees dat deze oppositie inzake een dergelijk belangrijk verslag de echte scheidingslijn naar de achtergrond verschuift. Namelijk de scheidingslijn tussen de grote meerderheid in dit halfrond die zich ervan bewust is dat de eerbiediging van de mensenrechten een van de essentiële waarden van de Europese Unie is en een minderheid die dit concept onophoudelijk te grabbel gooit. Alleen het recht op vrije meningsuiting vindt genade in de ogen van extreem rechts. Deze vrijheid wordt door extreem rechts opgeëist om de wetgevingen aan de kaak te stellen die het, met name in Frankrijk, mogelijk maken om de aanzetting tot racisme en de verloochening van de misdaden tegen de mensheid te sanctioneren.
Om die reden wil ik erop wijzen dat het comité van de Verenigde Naties dat erop toeziet dat de 133 ondertekenende landen van het internationaal verdrag over de burger- en politieke rechten dit verdrag toepassen, afgelopen november een belangrijk besluit heeft genomen. Dit comité heeft de klacht van de loochenaar Robert Faurisson ongegrond verklaard. Hij beweerde dat de wet-Gayssot afbreuk deed aan zijn vrijheid van meningsuiting en onderwijs. Het comité is van mening dat dit niet waar is en dat de vrijheid van meningsuiting onderworpen kan worden aan beperkingen die noodzakelijk zijn voor de naleving van de rechten of voor de reputatie van de ander. Men kan denken dat dit vanzelfsprekend is. Maar het is wellicht beter om dit hardop te zeggen.

Nassauer
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, tot de opstelling van dit verslag is ooit besloten om het Europees Parlement het recht te verlenen schendingen van de mensenrechten overal in de wereld aan de kaak te stellen. Dit verslag staat echter mijlenver van die oorspronkelijke bedoeling af. Dit verslag dient die opzet niet meer. Wij zien immers niet in hoe dit verslag het Europees Parlement het recht zou verlenen schendingen van de mensenrechten in China of in Zaïre te bekritiseren. Ik wil daarvan een voorbeeld geven. In dit verslag staat dat het Europees Parlement "pleit voor het uitwerken van een bindend juridisch instrument op communautair niveau dat minimumwaarborgen bevat betreffende inkomen, sociale bescherming, recht op medische verzorging en huisvesting" . Mevrouw Roth, ik vraag mij met alle respect toch af hoe een dergelijke algemene eis het Europees Parlement het recht kan verlenen schendingen van de mensenrechten in Zaïre te hekelen.
Het probleem met die verslag is dat het zich niet op concrete schendingen toespitst maar politieke eisen stelt. Dit verslag is een politiek basisprogramma. Het werpt meer licht op de politieke overtuiging van de rapporteur dan op de mensenrechtensituatie in Europa. Dat is de zwakheid van het verslag. Als wij willen dat men dit verslag in de wereld ernstig neemt, moeten wij daaraan iets doen. Ook daarvan kan ik voorbeelden geven.
Mevrouw Roth heeft kritiek op het nul-immigratiebeleid. Zij hekelt daarmee het feit dat geen enkele lidstaat van de Europese Unie ongeremde immigratie toestaat. Dat noemt zij dan een schending van de mensenrechten. Mevrouw Roth, zoiets kan men toch moeilijk als een schending van de mensenrechten beschouwen. U verwijdert zich zeer ver van iets waarover overal een politieke consensus bestaat.
Voorts trekt de rapporteur van leer tegen het gebruik van het begrip "veilig derde land" in het asielrecht. Men kan daarover uiteraard debatteren, maar eerlijk gezegd vind ik het verkeerd dat men daarvan een schending van de mensenrechten maakt.
Ik stel u een uitweg voor. Ik stel u voor dat wij - op dat punt ben ik het met de heer Schulz eens - niet langer een onderscheid maken tussen de mensenrechten in Europa en elders in de wereld. Als de mensenrechten ondeelbaar zijn, moeten ze evengoed in Europa als in China of Zaïre gelden. Ik stel voor dat wij in het verslag alleen verwijzen naar concrete schendingen van de mensenrechten waartegen bij het Hof voor de rechten van de mens hier in Straatsburg klacht kan worden ingediend.
Ik stel voor dat wij onderzoeken of wij die taak niet aan onze subcommissie mensenrechten moeten toevertrouwen. De strijd die over een dergelijk politiek basisprogramma zeker zal losbarsten komt noch de mensenrechten noch het Parlement ten goede.

Caccavale
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ook ik wil mevrouw Roth bedanken voor het grondige en nauwgezette werk dat zij met dit verslag heeft verzet. Ook ik kan me in heel veel onderdelen van het verslag vinden, maar er is ook een aantal punten waar ik wat meer moeite mee heb. Natuurlijk is het zo dat het debat in deze Vergadering - ook dat van vandaag - is blijven steken en is uitgemond in wat wordt genoemd de statische en de dynamische kijk op de mensenrechten.
Daar heb ik niets op te zeggen; ik zou niet weten of we de eerste of de tweede zienswijze moeten aanhangen, maar het staat vast dat wij allemaal te maken hebben met een zich ontwikkelende situatie. De kijk op de mensenrechten ontwikkelt zich omdat de rechten zelf zich eveneens ontwikkelen, dat geldt ook voor de zogeheten sociale rechten. Wat de sociale rechten betreft, en meer nog wat de rechten op sociale zekerheid betreft, zijn wij het niet eens met de meeste recepten - om ze zo maar eens te noemen - die dit verslag aanreikt. Wanneer het recht op sociale zekerheid verruimd wordt en aangedrongen wordt op doortastende beleidsvormen op het gebied van sociale en economische bescherming, door middel van het recht op huisvesting, het recht op gezondheid, het recht op een gezin, het recht op schoonheid, het recht op een vrouw, het recht om de liefde te bedrijven, het recht om van alles te doen, ja, dan wordt de zienswijze van dit verslag natuurlijk ontkracht. Voor mij zijn evenwel de economische vrijheden van fundamenteel belang, maar dan wel om heel andere redenen dan die mevrouw Roth aanvoert: juist omdat de verzorgingsstaat uit zijn voegen is gebarsten zijn er tegenwoordig van die buitensporige gevallen van armoede, uitsluiting en werkloosheid.
Natuurlijk moet Europa een voorbeeld zijn, daar heeft mevrouw Roth gelijk in: de gevangenis moet niet als een strafinstelling worden beschouwd of, erger nog, als een martelplaats, maar als een reclasseringsinstelling. Er moet een rechtvaardig proces worden gevoerd en dus moeten aanklacht en verdediging met elkaar in evenwicht zijn; de eerbied voor de rechtsstaat moet altijd gewaarborgd zijn, ook al gaat het om bestrijding van terrorisme of mafia. Verklikken moet de burger niet aangeleerd worden; het proces moet ook rechtvaardig zijn voor asielzoekers, voor wie oorlog of honger probeert te ontvluchten en bij ons om gastvrijheid aanklopt. Dat betekent natuurlijk niet dat we de grenzen wagenwijd open moeten zetten. Wat dit alles betreft stemmen wij voor het verslag van mevrouw Roth; de Italiaanse delegatie stemt voor het verslag, ook al plaatst zij veel kanttekeningen bij een groot aantal artikelen, zoals bij artikel 18 over actieve euthanasie, dat wij niet begrijpen; bij artikel 26 over het ontzeggen van godsdienstvrijheid aan sekten, terwijl nog niet duidelijk is wat sekten nu precies zijn; en bij artikel 142 over onder andere het adoptierecht voor homoseksuelen.

Goerens
Mevrouw de Voorzitter, is het huidige verslag te vermetel, te gewaagd? Gezien de amendementen lijken talrijke collega's deze mening te zijn toegedaan. De rechten van de mens vormen echter geen statisch gegeven. De definitie verandert met de tijd, met de mentaliteitswijzigingen en overeenkomstig de opvatting die men van de mens en zijn waardigheid heeft. Dat betekent niet dat het klassieke corpus van de rechten van de mens gebagatelliseerd moet worden: het behoudt zijn volledige waarde. Wellicht is het ogenblik aangebroken om het te vervolledigen.
Onze rapporteur roept ons hiertoe uitdrukkelijk op, namelijk door het voortaan klassieke onderscheid aan te nemen tussen de mensenrechten van de eerste generatie en die van de tweede. Zij vraagt ons een derde generatie van de mensenrechten te codificeren en te waarborgen.
Vanzelfsprekend kan men als bezwaar aanvoeren dat als men de rechten van de mens teveel wil uitbreiden, dat men dan het gevaar loopt deze rechten te ontdoen van hun specifieke kenmerken en van hun sterke symbolische en politieke betekenis. Dit bezwaar moet serieus worden genomen, maar desalniettemin is het nadenken over een eventuele uitbreiding van de rechten van de mens wel degelijk gerechtvaardigd en wellicht ook noodzakelijk, al was het alleen maar omdat wij hierdoor aangezet worden om na te denken over de toekomst van onze samenlevingen en omdat dit ons in staat stelt om bepaalde ontwikkelingen tijdig te corrigeren.
Deze evolutieve benadering wordt ook gerechtvaardigd door het feit dat de klassieke verklaringen en teksten eveneens het resultaat zijn van een verscheidene eeuwen durende evolutie voordat er een juridisch bindende codificatie ontstond. Dat is in het bijzonder het geval voor de internationale juridische orde, waarin er een zeer groot tijdsverschil is tussen hetgeen reeds lang tot regel verheven was in de interne orde en een code van goed gedrag die toepasbaar is op de betrekkingen tussen de lidstaten.
Vanzelfsprekend is er ook dat andere verschil tussen de plechtige bekendmaking van de grote principes en de sociaal-politieke werkelijkheid, die er helaas veelal toe leidt dat de rechten van de mens geen effect sorteren.
Mevrouw Roth heeft zich erop toegelegd ons te tonen dat de situatie in verband met de eerbiediging van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden niet rooskleurig is in de Europese Unie. Deze tamelijk verpletterende vaststelling kan enkelen onder u choqueren, maar op dit gebied is het van belang om bijzonder veeleisend te zijn en niet te zwichten voor de neiging om zijn gelaat te verbergen of de blik af te wenden van onaangename zaken. Het is dieptreurig om vast te stellen dat zelfs bij ons de staatsraison het kan winnen van de eerbiediging van principes die ons dierbaar zouden moeten zijn.

Pailler
Mevrouw de Voorzitter, ik betreur het dat de heer Nassauer vertrokken is. Het toppunt van schijnheiligheid! Een politiek concept van de rechten van de mens? Maar als de heer Caccavale zegt dat de armoede te wijten is aan de sociale staat en aan de bijstand die de activiteiten van economisch nuttige bedrijven in de weg staan, is dat dan geen politiek concept van de mensenrechten? Wat de concrete gevallen betreft, weet u heel goed dat zodra er een land wordt geciteerd, dat u dan een amendement opstelt om dit te schrappen. Laten wij dan ook ophouden met die schijnheiligheid!
In tegenstelling tot hetgeen een groot deel van rechts binnen dit halfrond beweert, kan de staat afbreuk doen aan de vrijheden. Er kan machtsmisbruik van de staat bestaan. Machtsmisbruik van de staat valt vaak vast te stellen: onmenselijke behandeling van gevangenen, het op losse schroeven zetten van de mensenrechten in het leger, enz.
Deze rechtse partijen hebben nog altijd niet verwerkt dat bepaalde rechten schuldvorderingen op de maatschappij zijn, het zijn positieve rechten, zoals bijvoorbeeld sinds 1848 in Frankrijk; economische, sociale, culturele en ecologische rechten zijn rechten van de mens.
In mijn betoog wil ik graag de immigratie centraal stellen, of liever gezegd, de manier waarop bepaalde politieke machten - en helaas ook bepaalde regeringen - immigratie gebruiken voor de binnenlandse politiek. In Frankrijk zijn de wet-Pasqua en de wet-Debré hier concrete voorbeelden van. Op Europees vlak worden talrijke beslissingen genomen waardoor alle immigranten argwanend worden bekeken en deze besluiten zijn erop gericht hen te destabiliseren. Deze wetgevingen die reeds goedgekeurd of nog in voorbereiding zijn, tasten de fundamentele rechten van de mens aan.
In Parijs, evenals in Brussel en in Straatsburg, moet men weigeren de weg te volgen die Le Pen heeft uitgestippeld. Men moet ermee ophouden de immigranten als zondebokken van de crisis te bestempelen, met alle racistische en xenofobe afwijkingen die hieruit voortvloeien. Als men de vreemdeling als verdachte beschouwt, dan bedreigt men de gehele Europese samenleving.
Laten wij het met klem zeggen: het probleem is niet de immigratie, het probleem is de sociale crisis, de werkloosheid die te wijten is aan de tenuitvoerlegging van een economisch beleid dat gebaseerd is op het laten concurreren van de lonen en op sociale uitsluiting. Op ethisch vlak kan men blijkbaar geen rekening houden met de geleidelijke ontwikkelingen, en bij sommigen bestaat de wil om homoseksuelen en homoseksuele stellen verder te discrimineren, omdat zij het huwelijk en het gezin in gevaar zouden kunnen brengen.
Ik hoop dat diegenen die niet voor dit verslag stemmen, zullen nadenken over de woorden van Descartes - en ik sluit af met dit citaat: " Ik keur absoluut niet goed dat men zich iets probeert wijs te maken door uit te gaan van valse voorstellingen. Omdat ik zie dat het grotere perfectie is om de waarheid te kennen, zelfs als deze in ons nadeel is, dan om de waarheid te ontkennen, beken ik dat men beter minder vreugde kan hebben en over meer kennis kan beschikken."

Ullmann
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, als het om de mensenrechten in de Europese Unie gaat, nemen de nationale gevoelens onder het motto van de niet-inmenging in de binnenlandse aangelegenheden plots opnieuw de bovenhand. Die niet-inmenging was de hoeksteen van het mensenrechtenbeleid in de communistische staten. Dat staat mij nog levendig voor de geest. Het Europees Parlement wordt evenwel geremd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, dat voor elk debat over de eerbiediging of schending van de mensenrechten als normatief en exclusief kader wordt gebruikt. Daarvoor is dat Verdrag echter beslist niet aangenomen.
Aan die politieke houding ligt een tweevoudige misvatting ten gronde. Artikel F, lid 2 van het Unieverdrag verplicht er ons niet alleen toe het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens te eerbiedigen, maar ook de constitutionele tradities van de lidstaten, waarin ook de sociale en culturele grondslagen van de mensenrechten ruim aan bod komen. Mijnheer Nassauer, niet in alle grondwetten wordt daaraan zo weinig aandacht besteed als in die van de Duitse Bondsrepubliek.
In de tweede plaats zijn wij niet het Europees Hof voor de rechten van de mens en voeren wij geen proces. Dat zou trouwens alleen kunnen gebeuren op basis van feiten waartegen klacht kan worden ingediend. Hier gaat het om een verslag en daarin moet vanzelfsprekend worden verwezen naar de interpretaties van de mensenrechten in de verklaringen van de Verenigde Naties, het Verdrag inzake sociale en culturele rechten, de Conventie over de rechten van het kind en, ten slotte, naar de gehele antidiscriminatiewetgeving van de Europese Unie zelf. Wij moeten dus kijken naar al wat in de documenten van Helsinki en het Handvest van Parijs de "menselijke dimensie" wordt genoemd. Dat alles behoort immers tot de gemeenschappelijke rechtsopvattingen van de lidstaten van de Europese Unie. Dat mag men niet uit het oog verliezen.
Het verslag over de situatie van de mensenrechten in de Europese Unie dient niet om de interpretatie en de toepassing van de mensenrechten definitief vast te leggen zoals ze in 1950 waren, maar om ze aan de gewijzigde omstandigheden van onze tijd aan te passen.
Nu de Raad zo-even een jammerlijk voorbeeld van de zwakheid van het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie heeft gegeven, moet het Parlement zich herpakken en niet alleen aan de Europese publieke opinie tonen dat er voldoende Europeanen zijn die aan die zwakheid een einde willen maken.

Vandemeulebroucke
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, het is goed dat wij hier vandaag de situatie bespreken van de naleving van de mensenrechten binnen de Europese Unie. Terecht pleit mevrouw Roth voor het wegwerken van elke vorm van discriminatie inzake ras, geslacht, seksuele identiteit, geloof, overtuiging, leeftijd, handicap en stelt ze dat de mensenrechten één en ondeelbaar zijn. Terecht ook vind ik dat zij pleit voor de uitbreiding van deze mensenrechten zoals bijvoorbeeld sociale rechten, milieurechten, recht op gezondheid. Maar toch denk ik dat er in haar schitterend verslag een lacune is. Recht op eigen cultuur, het ongehinderd kunnen beleven van de eigen cultuur. De taaldiversiteit behoort tot het rijke patrimonium van de Europese Unie en gemeenschappen moeten het recht hebben zich volwaardig cultureel te uiten en moeten dit recht ook kunnen gebruiken binnen de Europese bescherming. De Europese Unie is in die zin toch stappen vooruit gegaan. Er is een Europees budget voor de betoelaging van de zogenaamde minderheidstalen en culturen. Een verdere stap zou geweest zijn, de ondertekening door de vijftien lidstaten van het Europees charter voor regionale of minderheidstalen. Ook dát zijn fundamentele rechten en ik betreur dat twee lidstaten van de Europese Unie dit charter niet kunnen ondertekenen. Dat is naar mijn mening een werkelijk fundamentele lacune in ons streven naar eenheid door de erkenning van diversiteit. Het is pas wanneer ook deze diversiteit menswaardig aan bod komt dat wij naar een echte, solide Europese Unie zullen kunnen gaan.

Le Gallou
Mevrouw de Voorzitter, aan deze zijde van het halfrond volgen wij nogal geamuseerd de tegenstellingen tussen links en rechts wat de min of meer uitbreidbare definitie van de mensenrechten betreft.
Wij denken echter dat er voorafgaand aan het creëren van nieuwe rechten, er eerst op toegezien moet worden dat de fundamentele rechten worden geëerbiedigd. Dat wil zeggen eerst het recht op de vrijheid van meningsuiting, met inbegrip van diegenen die niet zoals u denken, met inbegrip van diegenen die niet zoals de culturele macht of de heersende politieke macht denken. In werkelijkheid moet men de vrijheden allereerst aan de politieke minderheden toekennen en deze verdedigen.
Recht op vrije meningsuiting, en ook recht op de vrijheid van vergadering, met inbegrip voor de leden van de politieke oppositie, met inbegrip van de mensen die zich verenigen om zaken te verkondigen die u niet aanstaan of die de heersende meerderheid niet aanstaan.
Tot slot omvatten de rechten van de mensen ook het recht op vrije verkiezingen en het recht op vrije vakbondskeuze. In Frankrijk zijn er veel misstanden op het vlak van de vrije vakbondskeuze. Voor arbeiders is het bijvoorbeeld alleen mogelijk om zich kandidaat te stellen voor de sociale verkiezingen als zij lid zijn van behoorlijk erkende en door de wet afgebakende vakbonden. Het is niet mogelijk om nieuwe vakbonden op te richten, het is in Frankrijk niet mogelijk om zich vrijelijk kandidaat te stellen voor de sociale en vakbondsverkiezingen en dat is vanzelfsprekend een zeer ernstige inbreuk op de rechten van de mens.
Deze inbreuk is onlangs nog versterkt door de wet-Perben, die de vrijheden beperkt die op dit vlak nog in het ambtenarenapparaat bestaan. Deze vrijheid wordt ook beperkt door een aantal gerechtelijke besluiten die genomen zijn door de onderdanige rechters, op bevel van de overheid, en die geleid hebben tot het verbieden van een aantal nationale vakbonden, met name de vakbond "Force nationale-transports en commun" , die streefde naar een vertegenwoordiging van vrije arbeiders op transportgebied.
Dus ja, de rechten van de mens moeten worden verdedigd in Europa, maar allereerst moeten de fundamentele vrijheden worden verdedigd: vrije verkiezingen, vrije vakbondskeuze, vrijheid van het woord, van meningsuiting en van vergadering.

Lambraki
Mevrouw de Voorzitter, ik wens mevrouw Roth geluk met haar uitstekend verslag, dat aan het begrip mensenrechten een politieke en sociale dimensie geeft - waardoor het beantwoordt aan de ontwikkelingen op dit vlak in Europa en ons een stap dichter brengt bij de mensenrechten zoals die tijdens de Franse Revolutie werden gedefinieerd.
Ik heb een jaar geleden een schrijven gericht aan de heer Akis Tsochadzopoulos, de Griekse minister van Defensie, waarin ik aangedrongen heb op de regeling van het probleem van de gewetensbezwaarden in mijn land en gewezen heb op de besluiten en ongerustheid terzake van het Europees Parlement. Het verheugt me dan ook dat onlangs een wetsontwerp inzake vervangende dienstplicht werd ingediend, waardoor voorgoed een eind komt aan een aangelegenheid die het Parlement al jaren bezighoudt.
Daarom heeft mevrouw d'Ancona namens onze fractie een amendement hierover ingediend waarmee de rapporteur het eens is en dat hopelijk door de vergadering wordt aangenomen. Ik wil erop wijzen dat Griekenland het moeilijk heeft met deze kwestie. Mijn land is namelijk de enige lidstaat die aan geen enkel ander Unieland grenst en waar de legerdienst overeenkomstig de grondwet voor elke mannelijke burger verplicht is. Het door ons ingediende amendement beantwoordt enerzijds aan het bepaalde in de Griekse grondwet - die, ik herhaal, voorziet in militaire dienstplicht voor alle Grieken - en geeft anderzijds gewetensbezwaarden de kans hun land op een andere wijze te dienen.
Ik herinner er nog aan dat Griekenland na de bittere ervaringen met het kolonelsregime en de val van de junta in 1974 een heel vooruitstrevende grondwet heeft ingesteld die het recht van vereniging en van vergadering aan elke burger - ook minderheden - garandeert. We verzetten ons dan ook tegen paragraaf 47 van het verslag van mevrouw Roth, waarvan de goedkeuring door de commissie het gevolg is van een verkeerde stemming.

Pirker
Mevrouw de Voorzitter, dit verslag over de mensenrechten ligt in de lijn van wat de voorbije jaren is gebeurd. Dit is, in tegenstelling tot wat het opschrift ons voorhoudt, beslist geen verslag over de eerbiediging van de mensenrechten in de Unie. Het is, net zoals de andere verslagen, alweer een poging van onder meer de sociaal-democraten, groenen, linksen en liberalen om, onder het mom van de mensenrechten, het Parlement en een brede publieke opinie ideologische standpunten voor te houden die men anders nooit in een zo ruim forum zou kunnen bespreken.
Wij vinden een verslag over de mensenrechten en ook de mensenrechten zelf te belangrijk om ze hier als forum voor een ideologisch debat te misbruiken. Daarom hebben wij ons als Europese Volkspartij ingespannen om tot een debat over concrete schendingen van de mensenrechten terug te keren. Wij willen in alle duidelijkheid misbruiken hekelen en alles in het werk stellen om een herhaling van eventuele schendingen van de mensenrechten in de Unie te voorkomen.
Zoals in de vorige verslagen gaat ook in het verslag van mevrouw Roth de aandacht naar wat men graag zou hebben. Zo eist het verslag evengoed het recht op gezondheid als het recht op sociale zekerheid en een gezond milieu op. Wij moeten het daarover hebben, maar dan wel in de bevoegde commissies en niet onder de dekmantel van de mensenrechten.
Als iedereen meent hierover iets te moeten zeggen lopen wij het gevaar dat de publieke opinie ons als een praatbarak beschouwt. Ik ben er voorstander van dat het debat in de bevoegde organen plaatsvindt. Het Parlement dreigt zijn geloofwaardigheid te verliezen. Als men ziet dat men zich zorgen maakt over ernstige en ontoelaatbare schendingen van de mensenrechten, over slechte omstandigheden in de gevangenissen, over de afbraak van de fundamentele rechten en vrijheden, over folterpraktijken en wrede en onmenselijke behandelingen die zelfs de dood tot gevolg hebben, zou men gaan denken dat men zich niet in de Europese Unie maar in Burundi of Zaïre bevindt. Als wij over de mensenrechten spreken, moeten wij opnieuw tot de kern van de zaak komen. Het mag niet dat wij ons moeten afvragen waar wij eigenlijk zijn.
Ikzelf en de Europese Volkspartij wensen dat wij terugkeren naar de afdwingbare rechten, dat wij over concrete schendingen van de mensenrechten debatteren en dat wij eisen dat de mensenrechten worden geëerbiedigd wanneer dat niet gebeurt.

Andrews
Mevrouw de Voorzitter, men verwacht eigenlijk niet anders van iemand als mevrouw Roth, die ik een bijzonder mens vind. Mevrouw Roth heeft een verslag uitgebracht dat een aantal paragrafen bevat waartegen sommige leden bedenkingen hebben. Niettemin moet ik zeggen dat, over het geheel genomen, het belang van dit verslag mij ertoe aanzet om vóór te stemmen.
Ik wil bij voorbeeld de verwijzingen naar de behandeling van gevangenen en de bescherming van kinderen noemen. Het innemen van een standpunt inzake euthanasie valt niet onder de verantwoordelijkheden van het Europees Parlement. Het gebrek aan inzet voor slachtoffers van misdrijven is tot op zekere hoogte goedgemaakt door de amendementen die in de commissie zijn aangenomen. Er moet echter veel meer gedaan worden voor slachtoffers van misdrijven.
Hoewel ik er volledig achter sta om prioriteit te verlenen aan de oprichting van tehuizen waar terminale patiënten begeleid worden en een palliatieve behandeling krijgen, zodat zij waardig kunnen sterven, ben ik toch van mening dat de gevoelig liggende kwestie van de euthanasie niet door het Europees Parlement aangepakt dient te worden.
In het verslag wordt gerechtvaardigde kritiek geuit op gebruik van geweld tegen en onmenselijke, wrede of vernederende behandeling of bestraffing van personen in voorlopige hechtenis door de veiligheidspolitie of de met de ordehandhaving belaste beambten. Degenen die voor dergelijke mishandelingen verantwoordelijk zijn, mogen niet ongestraft blijven. De bewaakte gevangenis te Belmarsh in Engeland, die ik kort geleden heb bezocht, is in feite een betonnen graftombe waarin gevangenen voor lange tijd worden opgesloten. Vrouwen die in gevangenissen elders in de Gemeenschap worden vastgehouden moeten een behoorlijke en menswaardige behandeling krijgen.
Ik wil de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, en met name haar voorzitter Hedy d'Ancona, dank zeggen voor de aanvaarding van mijn amendement dat verzoekt om passende voorzieningen te treffen voor zwangere gedetineerde vrouwen. Ik juich het voorgenomen bezoek van mevrouw d'Ancona aan Holloway Prison toe. De wijze waarop Roisín McAliskey, een nog niet veroordeelde gevangene en aanstaande moeder, in Holloway Prison is behandeld, is schandalig. In maart schreef The Guardian dat het geval van mevrouw McAliskey illustreert hoe gevangenen in afwachting van de behandeling van hun uitlevering of uitzetting kunnen ondervinden dat zij slechter behandeld worden dan gedetineerden die reeds veroordeeld zijn. The Guardian bericht ook dat de Duitse regering mevrouw McAliskey beloofd heeft dat zij, als zij uitgeleverd wordt, haar kind mee mag nemen. Ik wil de Duitse regering en de Duitse leden van het Parlement dank zeggen dat zij begrip getoond hebben voor dit bijzondere geval en mijn campagne voor een behoorlijke behandeling van gevangenen in Engelse huizen van bewaring hebben gesteund.

Dybkjær
Mevrouw de Voorzitter, graag wil ik met 2 voorbeelden aantonen dat het verslag mijns inziens niet representatief en bovendien te algemeen is.
1) Denemarken wordt verschillende keren genoemd, terwijl van andere landen nauwelijks sprake is. Ik wil de situatie in Denemarken niet ontkennen, maar het beeld dat van Denemarken wordt opgehangen, is gewoon totaal verdraaid in vergelijking met de andere landen in de Unie. Dit is misschien te wijten aan het feit dat er geen enkele Deen in de commissie zit, waardoor wij de zondebok zijn geworden. Punt 159 is bijvoorbeeld totaal verkeerd en punt 33 is misleidend.
2) Als ook het milieu in de jaarverslagen wordt opgenomen, dan moeten we daarin concrete overtredingen van de milieuwetgeving terugvinden in plaats van algemene intentieverklaringen.
Kortom, mevrouw de Voorzitter, ik vind dat het verslag zijn doel voorbijschiet en niet geschikt is om mee naar buiten te komen. Ik dring erop aan dat de verslagen in de toekomst korter, nauwkeurig en juister zouden zijn.

Ephremidis
Mevrouw de Voorzitter, we zijn het niet eens met de wijze waarop het verslag door bepaalde fracties in het debat werd aangevallen, en stemmen om de volgende redenen voor de ontwerpresolutie van mevrouw Roth. Ten eerste, het heeft aandacht voor alle aspecten van het probleem en geeft blijk van oprechtheid, durf en objectiviteit.
Ten tweede, het gaat er terecht van uit dat de Unie alleen geloofwaardig kan zijn, als de mensenrechten er ten volle worden geëerbiedigd. Dat is evenwel onmogelijk zolang racisme en vreemdelingenhaat in sommige lidstaten alle perken te buiten gaan, waarbij ik denk aan het recente voorval in de Adriatische Zee waar een schip met gevluchte Albanese vrouwen en kinderen tot zinken werd gebracht.
Ten derde, het verslag verwijst naar het fundamenteel recht op werk en op leven - rechten die in de Unie niet bestaan, wat blijkt uit de 25 miljoen werklozen, de 50 miljoen mensen die leven op de rand van de armoede en het even groot aantal daklozen.
Ten vierde, het dringt aan op een totaal respect voor natuur en milieu. Dat de situatie op dit vlak in de Gemeenschap te wensen overlaat, bewijzen de gekke-koeienziekte, het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde maïs - waarover we gisteren hebben gedebatteerd - de aanhoudende productie van kernafval en de opslag ervan in en buiten de Unie.
Tenslotte verheugt het ons dat het verslag een voorbehoud maakt voor en kritiek heeft op het Griekse mensenrechtenbeleid, wat mijn land een grote dienst bewijst.

Wolf
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, laten wij deze kwestie uit algemeen politiek oogpunt en niet vanuit verschillende juridische invalshoeken bekijken. In feite gaat het om de vrijheid die alle mensen als levende wezens toekomt. Wij ademen dezelfde lucht en drinken hetzelfde water. Dat zijn de woorden van de sofist Antiphon, die als eerste de idee van de gelijke vrijheid heeft geformuleerd. De denkers van de Verlichting hebben dat op hun beurt eveneens gedaan. Het ging daarbij nooit om louter abstracte rechtssubjecten of privébezit, maar om concrete, historische, sociale levende wezens. Het hier gemaakte onderscheid is dan ook kunstmatig. Wij moeten inzake mensen- en burgerrechten een beleid ontwikkelen zoals Etienne Balibar dat in zijn jongste publicaties telkens opnieuw heeft geformuleerd.
Laten wij eindelijk allen tot het besef komen dat het mensen- en burgerrechtenbeleid de kern van het Europees erfgoed vormt waardoor Europa een specifieke, positieve en constructieve bijdrage tot de ontwikkeling van de menselijke beschaving kan leveren.

Hager
Mevrouw de Voorzitter, een verslag dat voor de eerbiediging van de mensenrechten opkomt zou eigenlijk geen problemen mogen veroorzaken. Alleen al wegens zijn omvang is dit verslag echter geen goed uitgangspunt voor een grondig debat. Na de algemene kritiek op de onduidelijke omschrijving van de mensenrechten in het verslag en na de kritische opmerkingen die anderen al hebben gemaakt wil ik mij concreet concentreren op punt 146, dat de in Oostenrijk geldende legale minimumleeftijd betreft. Ik heb daarbij niet alleen volkenrechtelijke bedenkingen, maar vind dat ook een ongerechtvaardigde inmenging in de wetgevende bevoegdheid van Oostenrijk. Misschien zijn wij als Oostenrijkers wat gevoelig voor Duitse voorstellen.
De in het verslag geformuleerde kritiek is echter ook inhoudelijk ongerechtvaardigd. De Oostenrijkse parlementsleden zijn, na uitvoerige en heftige debatten over de herziening van de strafwet in 1996, na hoorzittingen met deskundigen en rekening houdend met alle mogelijke argumenten, tot de conclusie gekomen dat het uiterst belangrijk is dat minderjarigen worden beschermd.
In punt 54 van het verslag staat dat de niet-naleving van de vrijheid van vestiging ertoe heeft bijgedragen dat de burgers het vertrouwen in de Unie hebben verloren. Dat verlies van vertrouwen is echter veel groter als de burgers vaststellen dat men daarboven in Brussel - zo zegt men dat altijd - democratisch tot stand gekomen wetten zonder meer van tafel wil vegen. Dat is de echte oorzaak van de malaise onder de burgers en dat maakt ook de adhesiebetuiging tot de subsidiariteit ongeloofwaardig.
Ik was zelf gedurende tientallen jaren strafrechter en ben bovendien vader van een veertienjarige jongen. In beide hoedanigheden kan ik u zeggen dat de steeds opnieuw geformuleerde stelling dat een homoseksuele aard genetisch bepaald is niet helemaal juist is. Hoezeer jongens beïnvloedbaar zijn weet iedereen die een dergelijk exemplaar in huis heeft. Ik heb er niets op tegen dat in het verslag verdraagzaamheid tegenover homoseksuelen wordt gevraagd. Verdraagzaamheid houdt echter ook in dat men begrip opbrengt voor de burgers die hun opgroeiende zonen willen beschermen.

White
Mevrouw de Voorzitter, ik complimenteer mevrouw Roth met haar voortreffelijke verslag en ik betreur het zeer dat de rechtse en centrum-rechtse leden het standpunt hebben ingenomen waarop zij zich enkele jaren geleden ook al leken te stellen bij de behandeling van het verslag-Newman.
Wij aan de progressieve kant van dit Parlement weten maar al te goed wat collectief verworven rechten zijn. Vrouwen zouden geen kiesrecht gekregen hebben, als er geen collectieve actie was ondernomen door de suffragettenbeweging. Vakbonden zouden nooit erkend zijn, als de mensen zich niet verenigd hadden om hun erkenning te bewerkstelligen. Onze ervaring is derhalve anders dan die van rechts en daarom achten wij collectieve rechten even belangrijk als persoonlijke, hoewel wij deze laatste erkennen en opvatten in de zin van het verslag.
Het zij mij vergund de heer Nassauer, ook al is hij dan niet aanwezig, eraan te herinneren dat de titel van dit verslag in feite de rechten van de mens in de Europese Unie is en niet de rechten van de mens in de wereld.
Mag ik, daar ik gezegd heb dat ik van mening ben dat persoonlijke rechten collectief verworven kunnen worden, wijzen op het belang van de paragrafen 53 t/m 59, die het recht op vrij verkeer van de burgers van de Europese Unie betreffen?
Mijns inziens ontheft het Verdrag van Schengen de lid-staten niet van hun plicht zich te houden aan artikel 7A van het Verdrag, maar het wordt op die manier gebruikt, en het feit dat een aantal lid-staten het Verdrag van Schengen heeft gesloten betekent geen versterking van het fundamentele recht van de burgers om zich binnen de Europese Unie vrij te verplaatsen. Dit valt zeer te betreuren, aangezien slechts een beperkt aantal staten het Verdrag van Schengen heeft ondertekend en het persoonlijke recht op vrij verkeer derhalve zelfs niet collectief gegarandeerd is. Om die reden steun ik de paragrafen 53 t/m 59 en verklaar ik dat vrij verkeer een recht van de mens is dat van essentieel belang is, niet alleen voor de burger, maar ook voor de werking van de Europese Unie.

Moretti
Mevrouw de Voorzitter, Europa wil voor zichzelf een internationale troon oprichten als hoedster van de democratie in de wereld, terwijl ze haar eigen zaken niet eens op orde heeft. Haar verklaringen en bekendmakingen, die op onbetwistbare democratische fundamenten berusten, halen niets uit, net zomin als haar veroordelingen, haar overwegingen, haar kritiek, haar bezorgdheid, haar verontwaardiging en haar constateringen. Die vinden allemaal hun weg in haar talloze goedbedoelde oproepen, die steeds weer van stal worden gehaald wanneer ze haar zegje doet over de dagelijkse sociale spanningen waarmee de ijverige persbureaus hun primeurs behalen.
Het is inmiddels een gewoonte geworden om de volkeren van de Unie telkens van egoïsme te beschuldigen wanneer zich sociale spanningen in Europa en de rest van de wereld voordoen; nooit krijgen zij erkenning voor de grote offers die ze gebracht hebben en voor de enorme arbeidsinspanning die ze leveren. Maar al te vaak komen de verantwoordelijkheden van regeringen en het grootkapitaal op de mensen in de Unie neer. De rapporteur noemt onschendbare rechten en beginselen waar de Unie niet omheen kan, ook omdat zij de rol van internationale hoedster van de mensenrechten moet opeisen om te verhullen hoe antidemocratisch het Europa van de grote handelaars in werkelijkheid is. In het verslag wordt niet gesproken over het Europa van de werknemers en de kleine zelfstandigen, wier rechten dagelijks door wurgende wetten worden geschonden, en evenmin wordt gesproken over het zelfbeschikkingsrecht van de volkeren van de Unie en over het dagelijkse onrecht dat het Sardijnse volk, het Corsicaanse volk, het volk van de Po-vlakte, het Ierse volk, het Schotse volk en zoveel andere volkeren wordt aangedaan die hun verzoek om vrijheid systematisch als egoïstisch afgedaan horen worden.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten aan het adres van mevrouw Roth.
Velen van ons in dit Parlement houden zich regelmatig bezig met de mensenrechten in de wereld. Wij spreken over dwangarbeid en kinderarbeid in verschillende delen van Azië en veroordelen dergelijke praktijken, en volkomen terecht.
Vandaag, nu wij onze aandacht concentreren op de rechten van de mens in Europa, zou ik u dringend willen verzoeken om vooral naar één groep binnen onze Europese samenleving te kijken waarvoor de situatie niet beter is dan waar ook ter wereld: ik doel hiermee op vrouwen. Wij, dat wil zeggen 50 % van ons, heeft niet het recht om veilig op straat te lopen. Bovendien vormt het bestaan van armoede en werkloosheid in de gehele Unie een voortdurende schending van fundamentele mensenrechten.
In dit verband wil ik om steun verzoeken voor de invoering van een bindend juridisch instrument dat minimumwaarborgen bevat betreffende inkomen, sociale bescherming, medische verzorging en huisvesting, en er moet bijzondere aandacht worden geschonken aan de behoeften van ouderen. Tenslotte wil ik mijn instemming betuigen met het verzoek dat in het verslag aan de lid-staten wordt gedaan om de rechten en behoeften van de nomadische bevolking te erkennen, met name hun huisvestingsbehoeften, hun medische behoeften en uiteraard ook hun onderwijsbehoeften. Pas als wij deze bijzondere rechten erkennen, hebben wij het morele gezag om kritiek te uiten op anderen elders in de wereld.

Van den Broek
Voorzitter, geachte afgevaardigden, het was niet zo verwonderlijk dat in een kleine orde-opmerking aan het begin van dit debat de geachte afgevaardigde Dell'Alba zich de vraag stelde in hoeverre de Commissie bij dit debat betrokken moest worden, aangezien de Commissie voor deze mensenrechtensituaties binnen de Unie niet over formele competenties beschikt. Ik heb volstrekt begrip voor die opmerking. Niettemin ben ik erkentelijk de mogelijkheid te hebben te kunnen luisteren naar de verschillende interventies waaruit wel gebleken is hoe ongelooflijk gecompliceerd en hoe moeilijk het is om ten aanzien van de mensenrechtensituatie in de Unie tot eensluidende uitspraken te komen. Daarbij is met name de afbakening van het terrein en het bereiken van overeenstemming over de vraag in hoeverre men bij bepaalde wensen te maken heeft met wensen of met daadwerkelijke misstanden die op basis van de fundamentele rechten en vrijheden uit de internationale verdragen aanklagenswaardig zijn.
Voorzitter, de Commissie heeft er alle begrip voor dat dit onderscheid buitengewoon moeilijk te maken is. Tegelijkertijd veroorloof ik mij de opmerking dat daar waar de Commissie geassocieerd is met de lidstaten, met de regeringen van de lidstaten in het externe beleid wat ook inhoudt het externe mensenrechtenbeleid van de Unie wij het buitengewoon op prijs stellen ook deel uit te maken van een intern debat dat in de ogen van de Commissie toch in de eerste plaats bedoeld is om aan zelfkritiek en zelfonderzoek te doen binnen de Unie teneinde de geloofwaardigheid van het externe mensenrechtenbeleid te vergroten. Eén en andermaal wordt ons inderdaad in de internationale arena voorgehouden dat wij wel bereid zijn om diverse landen sterk te bekritiseren wegens een gebrek aan respect voor mensenrechten terwijl de situatie intern, binnen de lidstaten, nog veel te wensen over zou laten. In die zin denk ik dat een dergelijk debat dat een zekere bereidheid toont naar buiten toe om aan zelfkritiek te doen binnen de Unie, een zeer positieve waarde heeft.
Voorzitter, gezien de beperkte tijd die mij gegeven is, mag ik dan wellicht een enkele opmerking maken in hoeverre de Commissie actief is ten aanzien van de bescherming en de bijdragen aan de bescherming van fundamentele rechten en vrijheden binnen de Unie. Ik denk dan bijvoorbeeld - het is vanochtend al genoemd door enkele geachte afgevaardigden - aan het uiterst belangrijke onderwerp ten aanzien van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Dit is een fundamenteel rechtsbeginsel en die gelijke beoordeling maakt ook deel uit, denken wij, van het democratisch burgerschap. Het is ook om die reden dat de Commissie, ik meen in haar advies dat destijds ter voorbereiding voor de Intergouvernementele Conferentie is opgesteld, voorstellen heeft gedaan op het gebied van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Ik denk aan het voorstel, de aanbeveling tot opname van het beginsel in de taken van de Unie van de gelijkheid van mannen en vrouwen. Ik verwijs naar het voorstel om te komen tot het verbod van discriminatie op grond van geslacht in een nieuwe nondiscriminatieclausule, daar gelijkheid één van de grondrechten is. Ik denk ook aan datgene wat eerder door de Commissie is opgemerkt en aanbevolen ten aanzien van gelijke beloning voor werk van gelijke waarde en gelijke behandeling op het gebied van werk en beroep.
Ik denk ook aan de rol van de Commissie bij de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat. Was het ook niet de Commissie die heeft voorgesteld om 1997 officieel tot Europees jaar tegen het racisme uit te roepen? Wij beschouwen dat daadwerkelijk als een mijlpaal voor de Europese Unie, want voor de eerste maal zijn de gemeenschapsinstellingen overeengekomen om concrete maatregelen te nemen om racisme binnen het bestaande institutionele kader van de Unie daadwerkelijk te bestrijden. Dat is in onze ogen een positief signaal. Uiteraard is het Europees jaar tegen het racisme slechts een deel van de algemene strategie voor de bestrijding van racisme en sinds de top van Cannes is er op dat gebied wel degelijk vooruitgang geboekt. Ik hoop dat in een niet te verre toekomst een Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat kan worden opgericht.
Tenslotte heeft de Commissie in haar advies aan de Intergouvernementele Conferentie laten weten dat de Conferentie in het Verdrag bepalingen zou dienen op te nemen waarbij elke vorm van discriminatie verboden wordt en waarin racisme en vreemdelingenhaat worden veroordeeld.
Een ander element: de elementen van de sociale zekerheid die rechtstreeks gericht zijn op de voorkoming van armoede en marginalisatie, blijven uiteraard onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten vallen. Sinds de jaren '70 zijn er op het niveau van de Gemeenschap verschillende initiatieven gelanceerd om armoede en sociale uitsluiting te helpen bestrijden.
Een ander belangrijk onderwerp: maatregelen ter bestrijding van de mensen- en kinderhandel en de seksuele exploitatie van kinderen. De Raad heeft op 26 januari 1997 een gemeenschappelijk optreden goedgekeurd teneinde bepaalde gedragingen strafbaar te stellen en de justitiële samenwerking op dit gebied te verbeteren. Onder bedoelde gedragingen vallen ondermeer de exploitatie van kinderen met het oog op de productie, de verkoop of de distributie of andere vormen van handel in dit soort materiaal en ook het bezit van dit soort materiaal.
Voorzitter, ik rond af: de bescherming en de bevordering van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden zijn taken die inderdaad op de eerste plaats onder de verantwoordelijkheid van iedere lidstaat vallen. Maar het zijn ook taken die de gehele internationale gemeenschap aangaan en acties zullen immers des te doeltreffender zijn als alle leden van die internationale gemeenschap, alle organisaties, alle instellingen, ook die van de Unie, zich hiervoor inzetten.
Ik wil afsluiten met in ieder geval dank uit te spreken aan het advies voor mevrouw Roth, met name voor de geweldige inspanningen die ze heeft verricht om te proberen ook dit jaar weer een verslag op tafel te leggen, ook al is de consensus daarover nog niet geheel bereikt. Ik hoop desalniettemin dat opnieuw fundamenten zijn gelegd om in een volgend jaar weer een heel constructief debat over dit buitengewoon belangrijke onderwerp met elkaar te hebben.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Ford (A4-0110/97), namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)615 - C4-0070/97-96/0298(CNS)) houdende oprichting van een Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat.

Ford
Mijnheer de Voorzitter, ik heb zoëven met de heer Caccavale gesproken. Het verslag is thans in alle talen beschikbaar. Ik heb echter een amendement ingediend dat nog niet beschikbaar is, en daarom aanvaard ik de beslissing om morgen hierover te stemmen, ook al word ik daardoor enigszins in moeilijkheden gebracht.
Ik heb nu al bijna twaalf jaar het woord gevoerd over het onderwerp racisme, fascisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme. Ik ben van 1984 tot 1986 voorzitter geweest van de Onderzoekscommissie opkomst van fascisme en racisme in Europa. Ik was in 1989 en 1990 rapporteur van een tweede Onderzoekscommissie racisme en vreemdelingenhaat. Ik heb in een groot aantal actualiteitendebatten gesproken over kwesties die uiteenliepen van bomaanslagen op treinen in Italië door rechtse terroristen tot de gruwelijke grafschennis op de Joodse begraafplaats in Carpentras. Bovendien heb ik verschillende keren deelgenomen aan het jaarlijkse debat over racisme.
Vandaag hebben wij echter een primeur. Voor het eerst bespreken wij werkelijk een technisch verslag van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken met een advies van de Begrotingscommissie over een degelijk voorstel om het probleem van racisme en vreemdelingenhaat aan te pakken. Dit is een verslag over een voorstel voor een verordening van de Raad houdende oprichting van een Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat. Dit voorstel van de Raad dankt zijn ontstaan aan wijlen François Mitterrand en Helmut Kohl, die tijdens de Europese Top van Korfoe in juni 1994 een adviescommissie hebben ingesteld, bestaande uit vertegenwoordigers van vijftien lid-staten plus de Commissie, de Raad van Europa en de heer Oostlander en ikzelf namens het Parlement, om de problemen op het gebied van de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat te bestuderen.
Via een reeks van vier verslagen waarin de noodzaak van zo'n centrum uiteengezet werd, uitgebracht op verzoek van de Europese Raden van Cannes en Madrid, heeft de Raad tenslotte gevolg gegeven aan het verslag van de adviescommissie en in beginsel zijn goedkeuring daaraan gehecht en om nadere uitwerking verzocht. Dat is gebeurd en aan de Europese Raad van Florence is vervolgens een volledig voorstel voorgelegd. De haalbaarheidsstudie werd goedgekeurd en de adviescommissie kreeg opdracht haar werkzaamheden voort te zetten. Tijdens de Europese Raad van Dublin werd nogmaals verklaard dat de Raad spoed achter de zaak wilde zetten en wenste dat de Europese Raad van Amsterdam het startsein zou geven voor de oprichting van dit centrum.
Het lijdt geen twijfel dat wij in het Europese Parlement volledig achter het beginsel van zo'n waarnemingscentrum staan en wij hebben dat in een reeks resoluties kenbaar gemaakt. Wij hebben echter enkele bedenkingen en plaatsen hier en daar een kanttekening. In de eerste plaats ziet het Europees Parlement liever niet slechts een administratiekantoor dat een saai en droog jaarverslag uitbrengt dat bestaat uit rijen cijfers en een opsomming van racistische incidenten of zelfs racistische aanslagen. Wat wij wensen is een instelling die in staat is de reeds overal in Europa en daarbuiten beschikbare lokale, regionale, nationale en internationale bronnen te verzamelen en met elkaar in verband te brengen, waarbij vooral gebruik gemaakt wordt van de kennis en ervaring van de Raad van Europa, die vorig jaar met veel succes zijn campagne "iedereen is verschillend, iedereen is gelijk" heeft gevoerd. Wij willen deze bronnen vergaren om het bewijsmateriaal te leveren voor de meest praktische methode om racisme en vreemdelingenhaat te bestrijden en te voorkomen, alsmede om lijsten op te stellen met aanbevelingen voor gemeentelijke, regionale en nationale overheden, alsmede voor het Parlement, de Commissie en de Raad.
Dat verklaart de amendementen 1 t/m 7 die wij ingediend hebben. Ik wil vooral uw aandacht op amendement 6 g) vestigen. Dit verzoekt om het opzetten en coördineren van een Europees informatienet inzake racisme en vreemdelingenhaat, dat samenwerkt met gespecialiseerde centra op regionaal, nationaal en internationaal niveau, teneinde de opstelling van gemeenschappelijke criteria en vergelijkbare gegevens mogelijk te maken. Ik wil ook amendement 6 e) noemen, dat bepaalt dat het centrum op verzoek van het Europees Parlement, de Raad of de Commissie conclusies en aanbevelingen aan de Gemeenschap en de lid-staten opstelt. Amendement 7 verzoekt om verzameling van informatie en gegevens, in het bijzonder met betrekking tot preventieve maatregelen en middelen tot actie. Er is verder een nieuw amendement ingediend door de heer Oostlander, waarin ons wordt verzocht de kwestie van godsdienstvrijheid en racisme te bekijken, vooral in verband met de groeiende haat tegen de Islam.
Amendement 14 bepaalt dat wij een vertegenwoordiger in het dagelijks bestuur krijgen, geen lid van het Europees Parlement, maar iemand die namens het Parlement wordt aangewezen. Amendement 17 betreft personeelskwesties. In onze amendementen behandelen wij twee punten. In de eerste plaats, dat het personeel wordt aangeworven zonder enige discriminatie op grond van nationaliteit, ras, godsdienst of huidskleur. Het zou natuurlijk absurd zijn om een tegen racisme gericht waarnemingscentrum te hebben dat discrimineert bij de personeelswerving.
Wat in zekere zin echter nog belangrijker is, wij verzoeken om personeel bij voorkeur aan te stellen op basis van tijdelijke contracten voor een vastgelegde periode of via detachering. Wij willen dat dit een uitwisselingsplaats wordt, het centrum van een netwerk van specialistische kennis verkregen van mensen die reeds op dit gebied werkzaam zijn. Wij willen vermijden dat er problemen ontstaan doordat men verstrikt raakt in bureaucratie. Amendement 18 c) noemt de mogelijkheid van financiële bijdragen van buitenaf. Iemand heeft mij gevraagd waar die vandaan zouden moeten komen. Men zou best kunnen denken aan Zwitserland, waar de regering onlangs een fonds in het leven geroepen heeft ter bestrijding van het racisme en om onderzoek te doen naar racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme.
De Begrotingscommissie heeft nog een aantal andere amendementen ingediend. Ik ben het daarmee eens, evenals de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken. De heer Tappin, de rapporteur voor advies, zal die uitvoeriger toelichten. Ik wil echter één technische opmerking maken. In amendement 18 moet het laatste deel van lid 4 c) van artikel 13 een nieuw lid 1 a) van artikel 13 worden. Dat is zeer belangrijk. Daarin staat: onverminderd de hierna vermelde bepalingen, zijn de beginselen en bepalingen voor de inkomsten en uitgaven van de Gemeenschap van toepassing. Dat moet over de gehele linie gelden.
Mijn laatste punt betreft het feit dat 1997 het Jaar tegen racisme is. Dit was bedoeld als een begin, niet als een slotstuk. Het zal een grote teleurstelling zijn voor de 12 tot 14 miljoen onderdanen uit derde landen en de vier miljoen zwarte Europeanen, als dit het einde zou betekenen. Er zijn voorstellen ingediend tot wijziging van het Verdrag om bestrijding van racisme daarin op te nemen, maar zelfs als die in juni worden goedgekeurd, zal het nog verscheidene jaren duren voor de wetgeving is ingevoerd. Het waarnemingscentrum is een symbool van vooruitgang.
Eén lid-staat heeft te kennen gegeven problemen te hebben met artikel 235, hoewel het Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving en het Agentschap voor de veiligheid en gezondheid op het werk beide op deze rechtsgrondslag zijn opgericht. Wij zijn ervan overtuigd dat onze amendementen het mogelijk zullen maken om toezicht te houden op uitingen van racisme, het andere probleem waar die lid-staat mee zat, en mijn eigen partij is van mening dat de goedkeuring van deze instelling geen fundamenteel probleem zal opleveren, mocht er op 1 mei in het Verenigd Koninkrijk een regeringswisseling plaatsvinden. Ik hoop dat het Parlement zijn goedkeuring zal hechten aan dit verslag, dat moet leiden tot de oprichting van dit waarnemingscentrum tijdens de Europese Raad van Amsterdam in juli.

Tappin
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement zet zich al sinds jaar en dag in voor de bestrijding van het racisme. Zoals de collega's zullen weten, heeft de Begrotingscommissie vorig jaar de verhoging van de betreffende begrotingslijn van de door de Commissie voorgestelde 4, 7 miljoen ecu tot 8 miljoen ecu gesteund. De heer Ford is uitvoerig ingegaan op de redenen waarom dit waarnemingscentrum opgericht dient te worden. Wij staan hier in de Begrotingscommissie volledig achter. Ik wil mij slechts beperken tot een paar punten die de heer Ford in zijn verslag heeft opgenomen, maar eigenlijk met de Commissie te maken hebben.
Wat betreft de budgettaire aspecten van dit centrum, blijven wij dezelfde redenen tot bezorgdheid houden als bij andere agentschappen. Er zijn amendementen ingediend om te waarborgen dat dit centrum overeenkomstig geharmoniseerde bepalingen te werk gaat, waarbij inbegrepen het recht van het Parlement om kwijting te verlenen. Vanuit het oogpunt van de Begrotingscommissie of van het Parlement kunnen wij niet toestaan dat de Raad van Bestuur kwijting verleent. Ik hoop dat de Commissie dit argument nu eens gewoon wil accepteren, zonder dat wij iedere keer weer dezelfde procedure moeten doorlopen.
Wij proberen ook gedaan te krijgen dat het Parlement meer betrokken wordt bij dit centrum en hebben verzocht om een door het Parlement aan te wijzen vertegenwoordiger in het dagelijks bestuur. Dat is nu goedgekeurd door de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken.
De volgende vraag is de kwestie van de eigen middelen. Wij betogen dat het centrum moet worden opgezet overeenkomstig artikel 142 van het Financieel Reglement en dat de eigen middelen beschouwd moeten worden als Gemeenschapsmiddelen en als zodanig op de begroting zelf opgevoerd dienen te worden. Zoals de heer Ford echter al te kennen heeft gegeven, is het mogelijk dat dit centrum de beschikking krijgt over extra, ad hoc middelen. Het enige dat wij verzoeken is om de met die extra middelen gefinancierde personeelsregelingen en werkzaamheden gescheiden te houden van de begrotingslijnen.
Wat de toekomst betreft, wanneer de organisatie volledig operationeel wordt, zouden wij graag zien dat dit gepaard gaat met een verlaging van onze begrotingslijn B3-4114. Niettemin staat de Begrotingscommissie achter de oprichting van dit centrum overeenkomstig de algemene beginselen en bepalingen die wij voor alle andere organen hebben opgesteld. Wij steunen de voorstellen van de heer Ford.

d'Ancona
Voorzitter, de entree van extreem-rechts in dit Parlement in 1984 was de aanzet voor een reeks activiteiten gericht op de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat. Samen met Commissie en Raad hebben wij aan dit allerbelangrijkste aspect van de Europese integratie, namelijk nooit meer Auschwitz en het recht op gelijke behandeling van ieder die rechtmatig op het grondgebied van de Unie verblijft, vorm gegeven in resoluties, jaarlijkse debatten en het instellen van een belangrijke adviescommissie onder leiding van de heer Kahn.
Mijn fractie hoopt innig dat in dit jaar tegen het racisme, in dit jaar waarin de IGC zal worden afgesloten, drie van de adviezen van de Commissie kunnen worden gerealiseerd. In de eerste plaats de opname van een antidiscriminatie-artikel in het Verdrag van Amsterdam. Ten tweede, een gedragscode van politieke partijen die uitsluit dat fatsoenlijke partijen om electorale redenen soms opschuiven naar extreem-rechtsgedachtengoed. Ten derde, dat waar wij vanochtend over spreken, een waarnemingscentrum voor het racisme.
Wij hopen eveneens dat de regering-Major haar blokkade tegen het waarnemingscentrum op zal geven, want het argument dat er geen rechtsbasis is, is slap en onverantwoordelijk. Met enige creativiteit zou men naast artikel 235 ook nog andere artikelen kunnen gebruiken om in die juridische basis te voorzien, bijvoorbeeld artikel 6: het verbod op discriminatie op grond van nationaliteit. Of artikel 49: vrij verkeer van werknemers, artikel 160 over het onderwijs maar met name artikel 213 gericht op onderzoek. Een combinatie van 213 en 235 zou het mogelijk maken dat wij zo snel mogelijk met dit belangrijk signaal beginnen. Want wij mogen geen signaal ongebruikt laten om te laten zien dat de strijd tegen het racisme het anti-semitisme en de vreemdelingenhaat ons ernst is.

Oostlander
Voorzitter, de oprichting van het waarnemingscentrum is eigenlijk de kroon op het werk van de commissie-Kahn, gericht tegen racisme en xenofobie. Deze commissie heeft de inbreng van het Europees Parlement zo goed mogelijk verwerkt in de uiteindelijke voorstellen die daarvan zijn uitgegaan. De rapporteur, mijnheer Ford, en ik hebben ons ervoor ingezet dat het Europees Parlement inderdaad terugziet wat het eerder heeft ontworpen aan ideeën. Het is goed dat wij gepoogd hebben om al die initiatieven die in de commissie-Kahn naar voren zijn gebracht zoveel mogelijk te integreren en te verwijzen naar bestaande projecten en programma's van de Europese Unie. We kennen er heel veel in de sector van sociale zaken en in de sector van onderwijs en cultuur. Het is heel goed mogelijk om daar racisme en xenofobie als integraal moment in op te nemen. Dat doen we ook met gelijke behandeling van mannen en vrouwen. We hebben een traditie ontwikkeld dat we altijd daaraan denken als het gaat over programma's die voor de burgers van Europa zijn bestemd.
De bestrijding van racisme en xenofobie mag absoluut niet op een eiland plaats vinden. Het moet een geïntegreerd geheel zijn. Het voorstel van de Commissie heeft bij onze parlementscommissie vrij veel bezwaren opgeroepen en ook in mijn fractie en in uitnemende samenwerking binnen de commissie voor openbare vrijheden, samen met de rapporteur en de collega's van diverse partijen, zijn wij zonder enige polarisatie tot een uitstekend resultaat gekomen. Ik geloof niet in polarisatie, om nog even te refereren aan het vorige debat. Het eigenaardige volgens ons was dat de Europese Commissie een voorstel deed waarin een EU-overheidsinstelling werd geschapen met het autonoom karakter van een NGO. Dat is kennelijk eigen aan wat wij agentschappen noemen. En misschien is het idee van agentschap dan ook niet zo erg goed omdat daar de parlementaire controle per definitie heel beperkt is. Wij willen graag veel meer verantwoordelijkheid voor de Europese Commissie en we willen dat de Europese Commissie de leiding heeft en de politieke leiding heeft van datgene wat er met het waarnemingscentrum gebeurt. Vandaar onze amendementen. Wij willen ook graag dat vragen vanuit het Parlement en vanuit de Europese Commissie met voorrang worden behandeld in het waarnemingscentrum. Wij moeten de begroting controleren en niet alleen maar slikken wat de raad van bestuur ons ter fiatering of ter informatie voorlegd. Wat dat betreft, de begrotingscommissie moet onze steun daarin ook volstrekt hebben. Het is eigenlijk ongelukkig dat de raad van bestuur zo is opgesteld als zou het gaan om een intergouvernementeel overlegorgaan. Dat bedreigt eigenlijk de onafhankelijkheid van het centrum zelf en we proberen dat zo veel mogelijk bij te sturen.
Wij leggen de nadruk op de dienstbaarheid van het waarnemingscentrum aan de researchinstituten. Er is een enorm budget van 6 miljoen ecu, en dat heeft al verontrusting opgeroepen bij sommige organisaties zoals United. Wij vinden dat die 6 miljoen terecht is, maar dat we er het maximum effect van moeten hebben en dat dus de gelden daarvan ook met name moeten worden gebruikt om bestaande researchinstellingen hun research te stimuleren en te helpen bevorderen. Een optimaal effect lijkt mij, ook gezien het belang van racismebestrijding, gewenst. Vandaar ook ons voorstel om door detachering en door tijdelijk contract mensen aan te stellen van uit het netwerk in het centrum opdat er een zeer goede doorstroming zou zijn van ideeën wederzijds.
Mijnheer de voorzitter, coördinatie, harmonisatie en stimulering, dat zijn de belangrijkste taken van het waarnemingscentrum. We hopen dat het met buitengewoon veel succes zal bijdragen aan de bestrijding van racisme en xenofobie.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, racisme en vreemdelingenhaat - in oude of nieuwe vorm - zijn zonder meer verwerpelijk, daarover zijn we het allemaal wel eens. Het lijkt me echter verkeerd om steeds maar weer de beschuldigende vinger uit te steken - zoals vanochtend ook weer is gedaan - naar één van de politieke kampen, in dit geval extreem-rechts. Ik vind dat niet verkeerd omdat extreem-rechts zich in sommige gevallen niet inderdaad aan racisme en vreemdelingenhaat schuldig maakt, maar omdat een dergelijk uitgangspunt racisme en vreemdelingenhaat juist in de hand werkt, in plaats van te voorkomen. Hoe meer we de beschuldigende vinger naar hen uitsteken, hoe meer deze verschijnselen gaan woekeren.
In theorie lijkt het idee van een waarnemingscentrum mij wel goed, maar in de praktijk zie ik het nog niet zo voor me. Ik zeg dat zo omdat het helaas nog een dialectische aangelegenheid is die de Europese belastingbetaler tussen de 6 en 7 miljoen ecu gaat kosten - dat moet toch wel even gezegd. In het verslag-Ford - waarvoor onze dank - worden de doelstellingen van dit centrum uiteengezet: onderzoek doen, ad hoc werkgroepen oprichten, jaarverslagen opstellen, conclusies en aanbevelingen formuleren, bijeenkomsten van deskundigen, debatten, ronde-tafelgesprekken en andere bijeenkomsten organiseren, en wat dies meer zij. Kortom, het lijkt me een theoretische en vaak waarschijnlijk zinloze onderneming. Volgens mij ontstaat racisme en vreemdelingenhaat door onwetendheid en vooral doordat men niets over elkaar weet, wat argwaan en wantrouwen in de hand werkt. Er moeten vooral mogelijkheden worden gevonden om wederzijds kennis en informatie uit te wisselen, vooral onder jongeren: zó moet je racisme en vreemdelingenhaat te lijf gaan.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat ik hier een niet-harmoniërende stem zal laten horen in deze waarschijnlijk grote harmonie, maar ik ben van mening dat men een bepaald aantal structuren veel te veel opkrikt. Kortom, dit waarnemingscentrum lijkt mij wellicht overbodig. En wij zijn nogal verbijsterd door een aantal elementen. De Raad van Europa, wiens gasten wij hier zijn, heeft een uitstekend initiatief gehad en opmerkelijke inspanningen verricht. Deze inspanningen zijn echter stilgehouden terwijl deze toch voor ons gehele continent van belang zouden zijn geweest.
De keuze voor een dergelijke instelling, namelijk een waarnemingscentrum, lijkt op het bijeenbrengen van structuren waarbij het gevaar op overbodige herhaling bestaat. Vervolgens is men er voorstander van om afstand te doen van de politiek en meer in het bijzonder van het politieke optreden, ten gunste van de rol van waarnemer. Dit toont juist duidelijk de nogal zwakke consensus die zo kenmerkend is voor ons Parlement. Tot slot lijkt het op een alternatief voor de burgeracties die steeds meer gevoerd worden door de verenigingen op het grondgebied van de Unie en die volgens mij belangrijker zijn.

Vanhecke
Voorzitter, het zoveelste racisme- of anti-racisme-verslag van onze collega Ford dat ons vandaag onder de neus geduwd wordt, gaat deze keer dus over de oprichting van een zogenaamd Europees Waarnemingscentrum voor racisme. Dat nieuwe speelgoedje moet de Europese belastingbetaler geschat zes à zeven miljoen ecu per jaar gaan kosten en nog eens bovenop de acht miljoen ecu die dit jaar al aan een zogenaamd Europees jaar tegen racisme worden verspild. Onder het mom van de bestrijding van racisme - een fenomeen dat overigens wel marginaal bestaat maar in geen enkel Europees land sociologisch of politiek relevante afmetingen aanneemt - onder dat mom wordt op kosten van de belastingbetaler een soort observatorium voor het muilbanden van de vrije meningsuiting opgericht, naar analogie van de centra die reeds in diverse lidstaten bestaan.
In mijn eigen land bijvoorbeeld bestaat ook reeds zo'n staatsdienst, zo'n Propaganda-Abteilung onder leiding van ene Pater Leman, die in korte tijd terecht de bijnaam van Grootinquisiteur Torquemada verdiend heeft. Want het gaat uiteraard daarover: niet de strijd tegen een nauwelijks relevant racisme wordt opgevoerd, maar wél de strijd tegen de vrije meningsuiting en tegen elke politiek, elke uiting van nationale en Europese voorkeur.
Wanneer ik de verslagen van collega Ford lees, dan waan ik mij altijd in een andere tijd. Daar walmt immers de totalitaire en onverdraagzame sfeer van de Spaanse inquisitie, van de boekenverbrandingen in nazi-Duitsland of van de processen van Moskou. Misschien klinkt dat overdreven. Maar nu ik vaststel dat hier in Straatsburg zelf acht dagen geleden gewelddadige manifestaties tegen het congres van een partij die in de regio 26 % van de stemmen haalt, worden toegejuicht en worden gefinancierd door de staat en door Europa, dan geloof ik inderdaad niet veel te overdrijven.
Inmiddels worden in onze lidstaten gewone mensen dag in dag uit geconfronteerd met de échte, met de reële ellende in de zogenaamd multiculturele wijken, met het geweld en de terreur van criminele vreemdelingenbendes die bijvoorbeeld nog dit weekeinde in Antwerpen het "Café Local" totaal vernielden. Want onder bijna alle grote steden van ons continent tikt de tijdbom van de ontworteling en van de verpaupering die ons onder het mom van "multiculturele maatschappij" door de strot wordt geduwd. Dit Parlement zou beter dààr eens een verslag over maken.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, het zou naar mijn idee bijzonder positief zijn als dit Europese Jaar tegen racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme meer dan alleen verklaringen opleverde, en kon worden afgesloten met de oprichting van een permanent centrum als bijdrage aan de bestrijding van deze verschijnselen. Vanuit verschillende hoeken van de samenleving en in het bijzonder vanuit de lokale en de regionale overheid, dat wil zeggen vanaf niveaus waarop de problemen rond de aankomst of het verblijf van mensen uit derde landen zich het meest doen gevoelen - ik noem met name de aankomst, omdat dat een probleem is in mijn land -, houden tal van mensen zich met deze zaken bezig.
Het lijkt me van groot belang dat er door middel van dit Waarnemingscentrum netwerken worden opgezet, informatie kan worden uitgewisseld, en steun kan worden geboden aan diegenen die reeds actief zijn op dit gebied. De zes miljoen die hieraan zullen worden besteed, zullen naar ik denk niet zo zwaar op de begroting van de Unie drukken, en als zij bovendien worden benut ten behoeve van de doelstellingen van coördinatie en van signalering van racistische verschijnselen, dan zouden we op die manier zelfs nog geld kunnen besparen en het gebruik van de middelen kunnen rationaliseren.
Dat is volgens mij de betekenis van de tekst die de rapporteur ons heeft voorgesteld, en ik ben dan ook van mening dat wij die moeten ondersteunen. Ik zou alleen wensen dat de obstakels in de Raad werden opgeruimd, en dat het Waarnemingscentrum, dat moet worden opgericht overeenkomstig de doelstellingen die hier vandaag belicht zijn, nog in dit Europese Jaar tegen racisme en vreemdelingenhaat het daglicht ziet.

Van Bladel
Voorzitter, het waarnemingscentrum is een theoretisch instrument ter bestrijding van racisme. Mijns inziens blijven praktische instrumenten het meest effectief, zoals de bestrijding van de werkloosheid, criminaliteit, de aanpak van de drugshandel, een duidelijke en eindelijk hopelijk communautaire aanpak van het asiel- en emigrantenbeleid, maar vooral een goed onderwijspakket ter preventie van racisme. Ik moet dan ook nog zien dat het centrum meer gaat worden dan de som van al die kleine organisaties die op een hele goede wijze met de bestrijding van het racisme bezig zijn. Ik hoop dat de Commissie daar een garantie over kan geven. In ieder geval wil ik niet dat het de zoveelste banenpool wordt met dikke salarissen. Dat mag absoluut niet gebeuren, want binnen de grenzen van dit continent heeft zich naar aanleiding van racisme een genocide voltrokken.
Er is trouwens een verkapte vorm van racisme en discriminatie aan de gang in Europa en met name een antiislamhouding. Kennelijk is het verschil tussen islam en fundamentalisme moeilijk te maken. Daar moeten wij juist voor waken. Wellicht kan het beoogde waarnemingscentrum daar een goede rol in spelen. Racisme is een ingewikkelde materie waarover verwarring ontstaat. Bijvoorbeeld, Turkije ervaart in haar relatie met de EU onze houding als verkapt racisme. Maar het is logisch gevolg van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Overigens was ik afgelopen week in Genève en ik heb daar moeten constateren dat in de VNMensenrechtencommissie onze gezamenlijke standpunten van dit Parlement nog steeds intergouvernementeel worden behandeld. Als dat het perspectief is van het waarnemingscentrum van het racisme dan maken wij geen enkele stap vooruit op dat terrein.
Tenslotte, hecht ik eraan dat voor de toekomstige kwijting van de begroting van dat waarnemingscentrum absolute instemming van dit Parlement nodig is.

Zimmermann
Mijnheer de Voorzitter, vanochtend hebben wij de mensenrechten en de schendingen van de mensenrechten in de Europese Unie besproken. Voor sommige collega's ging dat te ver, voor anderen juist niet ver genoeg. In dit verslag van de heer Ford gaat het om racisme en vreemdelingenhaat. Ik vraag mij af of die vorm van schending van de mensenrechten aan de oorsprong van misprijzen voor mensen ligt of daarvan het gevolg is.
Racisme en vreemdelingenhaat zijn in onze moderne wereld, die op verstandhouding en verdraagzaamheid steunt, jammer genoeg geen randverschijnsel, maar grijpen steeds meer om zich heen. Rechtse, xenofobe leuzen worden in onze samenleving vaak voor lief genomen zonder dat men zich de vraag stelt wat de gevolgen van zulke uitlatingen zijn. Juist in een periode waarin de sociale zekerheid door werkloosheid, armoede en georganiseerde criminaliteit op de helling komt te staan wordt de oorzaak van dat probleem niet bij het verkeerde economische beleid of bij de falende regeringen gelegd, maar bij de nabije omgeving, en wel omdat die onmiddellijker tastbaar en aanspreekbaar is.
Onze samenleving wordt niet meer als een eenheid gezien. Omdat zij tot een bepaald volk behoren mogen bepaalde mensen hier zijn. Anderen, zogenaamde vreemdelingen, dulden wij omdat zij hier al lang verblijven. Nog anderen echter, die nog niet het recht hebben om hier te blijven, zouden wij zo snel mogelijk van ons grondgebied willen verdrijven. Er zijn nog vele andere vormen van ongelijke behandeling. Ik denk daarbij aan de mensen die werk hebben en de mensen die wij niet de gelegenheid geven om te werken omdat wij voor hen geen werk hebben. Ook mensen met een andere geloofsovertuiging, ouderen en bejaarden worden vaak gediscrimineerd.
Het jaar 1997 is het Europees Jaar tegen racisme en vreemdelingenhaat. Juist in dit jaar is het niet alleen symbolisch belangrijk maar zou het eigenlijk vanzelfsprekend moeten zijn dat wij dit Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat oprichten.
Dat centrum moet niet alleen informatie verzamelen en verwerken, maar moet vooral ook de bevolking voorlichten en sensibiliseren om ze duidelijk te maken hoe deze verschijnselen ontstaan en welke gevolgen ze hebben. De geschiedenis heeft ons geleerd dat racisme en vreemdelingenhaat mensen ten gronde richten en veel leed veroorzaken.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie wil ik de heer Ford en de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken complimenteren met het voortreffelijke werk dat zij verricht hebben, en met name met de snelheid waarmee zij dit voorstel hebben behandeld.
Ik hoef eigenlijk niet te benadrukken dat de Commissie en het Parlement zeer eensgezind zijn in hun strijd tegen het weerzinwekkende verschijnsel racisme en vreemdelingenhaat en dat er, wat dit voorstel betreft, geen fundamentele meningsverschillen tussen ons bestaan.
Het is zeer toepasselijk dat het debat over deze kwestie hier in Straatsburg gehouden wordt, waar de mensen met hun demonstraties van twee weken gelegen uiting gaven aan hun afkeer van dit verschijnsel. Met de oprichting van dit waarnemingscentrum onderstreept de Gemeenschap dat zij zich inzet voor de bescherming van de mensenrechten en met name voor de eerbiediging van de rechten van de mens in haar wetgeving en beleid. Daartoe moeten de Gemeenschap en de lid-staten over nauwkeurige en objectieve informatie beschikken omtrent alle problemen die met racisme en vreemdelingenhaat in verband staan.
Wat de specifieke amendementen betreft die in het verslag worden ingediend, verheugt het mij te zeggen dat ik de amendementen 1, 2, 4, 9, 10, 15, 16 en 19 volledig kan accepteren en de amendementen 6 en 14 ten dele.
De amendementen die de Commissie niet kan aanvaarden zijn globaal genomen, in twee groepen te verdelen: de eerste groep omvat de amendementen die de aard van het centrum wijzigen of verder gaan dan de oorspronkelijke reikwijdte van het voorstel, en de tweede groep omvat de amendementen die standaardformules veranderen of zaken van algemene interinstitutionele aard aan de orde stellen die beter in een ander, algemener kader aangepakt kunnen worden. In dit verband doel ik vooral op de amendementen 13, 18, 20 en 21 die begrotingskwesties betreffen.
Laat ik deze amendementen nu punt voor punt bekijken. De volgende amendementen kan ik niet accepteren: amendement 3 stelt de rol van het centrum verkeerd voor, als het zegt dat het centrum "ten dienste staat van onderzoek" . De indruk die amendement 5 wekt is misleidend, aangezien voorbijgezien wordt aan het feit dat het centrum onafhankelijk van de Commissie zal opereren. Amendement 7 zou het in artikel 3 omschreven werkterrein uitbreiden met gebieden die geen duidelijke grondslag in het Verdrag hebben en derhalve een belemmering zouden vormen voor de aanneming van het voorstel door de Raad, waarin sommige lid-staten toch al problemen hebben met de rechtsgrondslag, zoals de heer Ford reeds heeft medegedeeld. Amendement 8 kan niet worden overgenomen, omdat het overbodig is: de door de Commissie voorgestelde formulering voldoet aan alle normen en is volkomen toereikend en de verlening van rechtspersoonlijkheid is niet beperkt tot de toepassing van het Financieel Reglement. Amendement 11 betekent een onnodige beperking van de autonomie van de Raad van Bestuur. Voor amendement 12 bestaat, naar de mening van de Commissie, geen enkele noodzaak.
De amendementen 13, 18, 20 en 21 betreffen budgettaire aspecten en stellen algemenere institutionele kwesties aan de orde. In dit opzicht is het oorspronkelijke voorstel van de Commissie een zeer nauwkeurige afspiegeling van de teksten tot oprichting van andere centra en agentschappen en het zou daarom onjuist zijn om in dit geval daarvan af te wijken.
Tenslotte kunnen wij amendement nr. 17, dat de werving van personeel betreft, niet aanvaarden. De in het voorstel gebruikte formulering is volkomen normaal en het is niet gepast daarin op dit moment verandering te brengen.
Ik herhaal dat eventuele meningsverschillen tussen ons eigenlijk van weinig betekenis zijn in vergelijking met de grote mate van overeenstemming die bestaat over de fundamentele doelstelling van dit centrum.
Tenslotte wil ik u nogmaals dank zeggen voor de spoed die u gezet hebt achter de behandeling van dit voorstel. Ik vertrouw erop dat het voorstel van de Commissie nu snel door de Raad kan worden aangenomen, uiteraard in de volgens het advies van het Parlement gewijzigde vorm.

Ford
mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris dank zeggen voor al het werk dat hij gedaan heeft met betrekking tot dit centrum. Over het algemeen genomen, juich ik zijn verklaring inzake het advies van het Parlement van harte toe. Ik zou hem echter willen verzoeken om namens de Commissie één punt nogmaals te bekijken en dat is amendement 17, hoewel ik er normaliter de noodzaak van inzie ons aan formele regels te houden. Zoals ik in mijn inleiding echter al zei, zou het nogal absurd zijn, als wij mensen die legaal woonachtig zijn in de Europese Unie, maar niet de nationaliteit van een van de lid-staten hebben, zouden discrimineren bij de aanwerving van personeel voor een organisatie ter bestrijding van racisme. Ik besef dat dit geen standaardprocedure is, maar dit is ook geen standaardinstelling. Daarom zou ik hem willen verzoeken dit punt nogmaals te bekijken.
Tenslotte, in antwoord op de opmerking van de heer Vanhecke over boekverbrandingen: men verbrandt misschien geen boeken in Orange, maar haalt ze zeker uit de bibliotheken weg!

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, ik kan wat dat betreft wel met de heer Ford meevoelen. Ik begrijp zijn bedoeling. Als hij echter zou proberen dit punt vanuit mijn ooghoek te bekijken, dan zou hij zien dat wij het trachten in te passen in het bestaande systeem dat van kracht is wat de werving van personeel betreft. Hij heeft gelijk met zijn opmerking en ik zal erover nadenken. Hij moet evenwel inzien dat er reeds een bepaald systeem bestaat dat overal wordt toegepast, en dat dit een verandering zou betekenen die op dit moment misschien niet mogelijk is.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris toch willen vragen bij welke gelegenheid dan een standaard kan worden veranderd. Want wij kunnen toch niet zeggen dat als er eenmaal een standaard is, dat dan geen enkel moment meer in geen enkel voorstel van dat standaardpatroon kan worden afgeweken. Maar gezien het specifieke karakter van dit verhaal en de noodzaak om maximaal effect te hebben van onze inspanning, zullen we toch ook de standaard moeten kunnen wijzigen.

Flynn
Ik heb begrip voor het argument dat de heer Oostlander aanvoert. Maar u moet zich ook proberen te realiseren dat iedere verandering voor alles en iedereen zou moeten gelden.
Ik ben bereid deze kwestie te bespreken met de heer Liikanen, mijn voor personeelszaken verantwoordelijke collega. Het zou, mijns inziens, niet gepast zijn om simpelweg een verandering in te voeren ten behoeve van dit speciale centrum, zonder ons bezig te houden met de algemene toepassing daarvan bij alle werkzaamheden van de Unie. Ik erken echter wel de redelijkheid van uw argument.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Groei, werkgelegenheid en convergentie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van mevrouw Randzio-Plath (A4-0111/97), namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het Economisch Jaarverslag van de Commissie voor 1997 - Groei, werkgelegenheid en convergentie op weg naar de EMU (COM(97)0027 - C4-0078/97).

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, met de evolutie van de conjunctuur in de Europese Unie is het zoals met het jaargetijde: het is lente, maar het blijft koel. Ondanks de voortreffelijke basisvoorwaarden komt de conjunctuur niet op dreef. De paarden staan tot de buik in het water, maar drinken nog niet. Die realiteit in het dagelijks leven van de Europese Unie komt in het economisch jaarverslag onvoldoende tot uiting. Hoewel het met betrekking tot de effecten van de globalisering van de technische vooruitgang en de rol van het monetair beleid in vergelijking met vorig jaar beter op de werkelijkheid aansluit en voor een nieuwe aanpak zorgt, is dit jaarverslag te behoedzaam en te optimistisch.
Het vertrouwen van de economische subjecten in de Europese ontwikkeling stagneert jammer genoeg nog steeds. Dat moet ik hier onderstrepen. Alleen dat gebrek aan vertrouwen kan verklaren dat, ondanks de hoge winsten van de ondernemingen, de lagere rente en de lagere belastingen op de bedrijven, vooral in de privésector investeringen uitblijven. Weinig bemoedigend is bovendien dat ook in de openbare sector de investeringen van 3, 5 tot minder dan 2, 5 % van het bruto binnenlands product zijn gedaald.
Ik mis - en dat is een zwak punt in het Europees economisch beleid in het algemeen - duidelijke doelstellingen en onomkeerbare, betrouwbare beslissingen in het kader van het Europees economisch en financieel beleid.
Sedert meer dan twee jaar werken de lidstaten met de zogenaamde richtsnoeren voor het economisch beleid, maar een op het niveau van de Gemeenschap geharmoniseerd economisch beleid is er nog niet. Ook dat verklaart de zwakheid van onze Europese ontwikkeling.
De Europese Unie is nog ver verwijderd van gemeenschappelijke moderniserings- en innovatieprogramma's. Het concurrentievermogen en de werkgelegenheid in de Europese Unie zullen blijven verzwakken als wij op dat gebied niet eindelijk onze krachten bundelen en de Europese instrumenten voor de financiering van die modernisering en innovatie mobiliseren. Wij moeten in de Europese Unie innoveren, investeren en werkgelegenheid creëren. Daartoe moeten wij meer als Gemeenschap handelen. Dan zou het economisch jaarverslag beslist andere resultaten tonen.
Hopelijk zal het herstel nu sterker worden en de druk op de arbeidsmarkt verlichten. Belangrijk is echter ook een andere politieke aanpak om duidelijk te maken dat het werkgelegenheidsbeleid een onderdeel van alle beleidsvormen moet zijn. Ik denk dan niet alleen aan het structuurbeleid, maar ook aan het regionaal, het innovatie-, het industrie- en zelfs aan het economisch, financieel en loonbeleid. In de Europese Unie kan beslist ook het aanbod worden verbeterd. Ik denk daarbij aan de stroeve goedkeuringsprocedures en de dringend noodzakelijke verlaging op de belastingen op arbeid. Belangrijker zijn echter de bevordering van de investeringen, de aanzwengeling van de vraag binnen de Europese Unie en de verhoging van de koopkracht van de bevolking.
Wij weten echter dat conjunctuurprogramma's op nationaal niveau slechts weinig effect sorteren. Als tot twee derde van het nationaal inkomen in Europa wordt geïmporteerd, heeft het weinig effect de vraag alleen op regionaal of nationaal niveau te stimuleren. Daarom is het belangrijk dat wij een Europees economisch beleid ontwikkelen dat die naam verdient. Met een enige munt voor de interne markt, waar 90 % van de EU-productie wordt afgezet, wordt het beslist mogelijk de vraag met succes te sturen.
Het gebrek aan vertrouwen van de economische subjecten belemmert de groei en investeringen. Uiteindelijk stellen zich niet alleen de particuliere investeerders terughoudend op. Bovendien stellen wij vast dat men investeert om te rationaliseren en niet om uit te breiden en dat de investeringen tegenwoordig dus geen werkgelegenheid creëren. Op die zwakke punten vestigt het economisch jaarverslag de aandacht niet.
Het is ronduit schandelijk dat men bij de voorbereiding van de intergouvernementele conferentie wel een hoofdstuk over de werkgelegenheid wil, maar dat van de uitvoering van een werkgelegenheidspact nog lang geen sprake is. Het Europees Parlement beschouwt dit economisch jaarverslag echter als de enige basis voor de uitvoering van de besluiten van de Europese Raden van Essen tot Dublin, ook wat het werkgelegenheidspact betreft.
De economische ontwikkeling in de Europese Unie vergt een aantal maatregelen. In de eerste plaats moet het definitief duidelijk worden dat de monetaire unie er komt. De onzekerheid van de bevolking en de markten als gevolg van de houding van de politieke elite is immers contraproductief voor de investeringsbeslissingen en bovendien is de monetaire versnippering in Europa een hinderpaal voor de versterking van de economische macht van de Europese Unie.
In de tweede plaats hebben wij in de Gemeenschap nood aan een passende en evenwichtige beleidsmix omdat een louter nationaal beleid in het kader van de wereldeconomie steeds minder vruchten afwerpt. Wij hebben nood aan een financieel beleid dat de labiele economische situatie ondersteunt en niet verzwakt.
In de derde plaats moet de consolidatie van de begrotingen weliswaar worden voortgezet, maar dan op middellange termijn en op zulke wijze dat ze voor de algemene economische situatie geen nieuwe problemen doet ontstaan en dat een degelijk investeringsbeleid kan worden gevoerd. Van de uitvoering van het Witboek van de heer Delors is nog niets in huis gekomen, maar dat is niet de schuld van het Europees Parlement.
Het Europees Parlement heeft terecht steeds opnieuw het belang van de financieringsinstrumenten op Europees niveau onderstreept. Waarom zou men via de Europese Investeringsbank niet elk jaar tien miljard ecu besteden aan de programma's voor de modernisering van de infrastructuur in de Europese Unie? Daarvoor is de tijd gekomen.
Sedert de inwerkingtreding van het Verdrag van Maastricht heeft het Europees Parlement de richtsnoeren voor het economisch beleid beschouwd als een middel om uitvoering te geven aan artikel 103 en om de onevenwichtigheid tussen de economische en de monetaire unie weg te werken. Geen enkel voorzitterschap van de Raad heeft op dat gebied al iets kunnen bereiken omdat men zich altijd op de kleinste politieke gemene deler heeft afgestemd. Misschien kan de kritische analyse van het economisch jaarverslag er eindelijk voor zorgen dat wij politiek gaan samenwerken en dat in de Unie een markteconomie tot stand komt die in een sociaal gebonden economische orde met een werkgelegenheid creërende groei is ingebed. Zonder de productiviteitsfactor van de sociale staat kan van een stabiele economie geen sprake zijn. Daarom heeft de Europese Unie de opdracht die sociale staat gestalte te geven. Die opdracht moeten wij op ons nemen.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, het economisch jaarverslag over 1997 van de Europese Commissie verschijnt op een van de meest beslissende momenten van het integratieproces dat in Europa in gang is gezet met het Verdrag van Rome, waarvan we de ondertekening veertig jaar geleden onlangs nog hebben herdacht.
De ondertekenaars van dat historische Verdrag konden zich vast en zeker niet voorstellen dat hun plan om een verenigd, welvarend en solidair Europa te scheppen veertig jaar later het meest zou worden bedreigd door het probleem van de werkloosheid.
Op dit moment staan alle acties van de communautaire instellingen in het teken van de Economische en Monetaire Unie. Deze nieuwe stap voor verdieping van de integratie zal ongetwijfeld positieve gevolgen hebben voor het oplossen van het werkgelegenheidsprobleem.
Ik ben dan ook van mening dat dit Parlement wat de Monetaire Unie betreft de plicht heeft om een zo doeltreffend mogelijke bijdrage te leveren aan het tot stand komen van een monetaire unie waaraan, op het in het Verdrag geplande moment, door het grootst mogelijke aantal landen wordt deelgenomen. Naar mijn oordeel is het verslag van de Commissie in wezen positief, omdat hieruit blijkt welke inspanningen de lidstaten zich getroosten om zich optima forma op die historische afspraak te presenteren. Zoals mijn land bijvoorbeeld, Spanje, dat, met de hoogste werkloosheidscijfers van de hele Europese Unie, hoopt aan te tonen dat alleen dankzij het huidige straffe beleid van economische maatregelen - en met behulp van het sociaal akkoord inzake de hervorming van de arbeidsmarkt dat een dezer dagen zal worden gesloten - de toekomst met vertrouwen en optimisme tegemoet kan worden gezien, een toekomst met perspectief voor degenen die werk zoeken.
Het verslag dat door de Commissie economische zaken is goedgekeurd, bevat een aantal punten die steun van mijn fractie in de weg staan. Toch zou ik mevrouw Randzio-Plath willen bedanken voor haar bereidheid om een van de conclusies van onze commissie in haar verslag op te nemen. In elk geval ligt het voor de hand dat ik, in mijn hoedanigheid van rapporteur voor advies van de Commissie sociale zaken, het verslag benader vanuit het perspectief van het probleem van de werkloosheid.
We hoeven niet bij de pakken neer te zitten, want er zijn allerlei mogelijkheden om actie te ondernemen, zoals het investeren in infrastructuren, het coördineren van de activiteiten van de verschillende bestuurslichamen met bevoegdheden op het gebied van werkloosheidsproblemen, het scheppen van mechanismen voor financiële steun aan het midden- en kleinbedrijf, het schrappen van bepaalde belastingen en bureaucratische verplichtingen, het exploiteren van nieuwe bronnen van werkgelegenheid in sectoren zoals het milieu, vrijetijdsbesteding, cultuur en ouderenzorg, het opnemen in het Verdrag van een nieuw hoofdstuk over werkgelegenheid, met een groter rol voor het Parlement bij de planning en uitvoering van het werkgelegenheidsbeleid, en de vernieuwende formules ter bestrijding van de werkloosheid zoals voorgesteld in het verslag van de Commissie.
Gezien het dwingende karakter van het probleem kunnen we echter niet te lang wachten met ingrijpen. Het economisch jaarverslag van de Commissie is als geheel een goed stuk dat ons van nut dient te zijn, aan al diegenen die, zoals wij, de verantwoording hebben om het scenario te veranderen dat in het verslag geschetst wordt met betrekking tot de povere resultaten ten aanzien van de schepping van werkgelegenheid.
Als we er tezamen niet in slagen om dit probleem het hoofd te bieden, zal de Europese integratie, waarmee in de betrokken landen een ongeëvenaard lange periode van vrede werd ingeluid, de schuld van de werkloosheid in de schoenen geschoven krijgen.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie wil ik gaarne mevrouw Randzio-Plath dank zeggen voor dit uitstekende verslag en wij zullen haar verslag zeker steunen als wij vandaag daarover stemmen.
Ik wil mijn opmerkingen richten tot de Europese Commissie, omdat wij het economisch jaarverslag moeten bekijken en ons afvragen waarom het, in vergelijking met het verslag van de OESO, zo weinig aandacht afgedwongen heeft in de pers en de media en in het voortdurende debat in de Europese Unie. Over het OESOverslag is de berichtgeving in de financiële pers veel uitvoeriger geweest en daarover is in de lid-staten een debat gehouden.
Er zijn drie redenen te noemen waarom het economisch jaarverslag van de Europese Unie zo op de achtergrond lijkt te blijven. In de eerste plaats gaat het voornamelijk over het fiscale en monetaire beleid. Het heeft een te beperkte reikwijdte. Het houdt zich niet bezig met het algemene structuurbeleid dat een tegenwicht vormt tegen het fiscale en monetaire beleid. Het gaat niet uitvoerig in op kwesties die verband houden met investering, onderzoek en ontwikkeling, opleiding en onderwijs. Wat wij graag zouden zien in het volgende jaarverslag is dat de Commissie zich toelegt op een behoorlijk evenwicht tussen deze kwesties. Wij hebben behoefte aan een uitvoeriger analyse van alle economische activiteiten van de Europese Unie.
In de tweede plaats, commissaris, wat de groei en de werkgelegenheid betreft, weten wij allen - en daarover hebben wij vele malen in dit Parlement en in onze commissie gedebatteerd - dat de Europese Unie onvoldoende groei en buitensporig hoge werkloosheidscijfers kent. Toch concentreert uw verslag zich voornamelijk op zaken als inflatie en rentebeleid, die natuurlijk van belang, maar op zich niet de enige punten van zorg zijn.
Hoe staat het met de investeringsactiviteit? Ik weet uit gesprekken met uw eigen economen in DG II dat zij zich zorgen maken over de ontoereikende ontwikkeling van de investeringen in de Europese Unie. Het investeringspercentage bedraagt momenteel slechts 19 % van het BBP in Europa. Een investeringspercentage van 25 % is echter noodzakelijk, willen wij de groeimogelijkheden en de groeikansen van de Europese Unie verbeteren, teneinde werkgelegenheid te kunnen scheppen. Wij moeten hierover in de toekomst meer zeggen.
De derde reden waarom er nauwelijks acht geslagen wordt op dit verslag door mensen die het economisch beleid in Europa bespreken is natuurlijk dat dit als een subjectief verslag beschouwd wordt; het wordt niet objectief geacht. Het wordt voornamelijk gezien als een theoretische oefening die thans wordt uitgevoerd door de Europese Commissie.
Wij moeten inzien dat het om de E van de EMU gaat, het economische aspect van de EMU, en als wij er niet voor kunnen zorgen dat de economische aspecten van de EMU weerklank vinden in de Europese Unie, zullen de mensen denken dat het slechts een monetaire unie betreft.
Daarom zou ik u, commissaris, willen voorstellen om voor het verslag voor 1998 behoorlijk overleg te voeren met alle economische actoren in de Europese Unie en uw eigen economen op te dragen onafhankelijke deskundigen te raadplegen, zoals men in Duitsland en de Verenigde Staten en de OESO doet. Op die manier zal een behoorlijke maatschappelijke discussie over het economisch beleid op gang komen in de Europese Unie, in plaats van het nogal steriele debat van dit moment.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het economisch jaarverslag is voor het Europees Parlement een belangrijk uitgangspunt voor de verdere debatten, in de loop van dit jaar, over de verbetering van de werkgelegenheid.
Tijdens de besprekingen in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid hebben wij kunnen vaststellen dat de meeste leden van die commissie het realistische optimisme, waarvan dit verslag getuigt, volkomen delen. Dat realistische optimisme is ook tijdens de besprekingen in Noordwijk tot uiting gekomen. In de eerste plaats heeft men het tijdschema voor de totstandbrenging van de monetaire unie nogmaals bevestigd. In de tweede plaats heeft men daar, door het over het Europees monetair stelsel en de voortzetting daarvan in gewijzigde vorm eens te worden, duidelijkheid gebracht over de verhouding tussen de landen die meteen deelnemen en die welke later meedoen. In de derde plaats heeft de Raad ook een overeenkomst over het stabiliteitspact bereikt. Als voorzitter van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid van het Europees Parlement wil ik er evenwel uitdrukkelijk op wijzen dat het debat over het stabiliteitspact nog niet is afgerond, dat hier in het Europees Parlement een tweede lezing zal plaatsvinden en dat wij verwachten dat de opvattingen van het Europees Parlement - wij zullen ons inspannen om de besprekingen tegen de helft van dit jaar te beëindigen - bij de definitieve discussies over het stabiliteitspact in aanmerking worden genomen.
Ik kom nu tot de problemen die zijn gerezen. Wij stellen vast dat de uitvoer zich weliswaar in positieve zin ontwikkelt, maar dat, zoals mevrouw Randzio-Plath opmerkte, de binnenlandse vraag nog veel te wensen overlaat. Wij stellen vast dat, ondanks de uiterst positieve randvoorwaarden voor de economie, de investeringen uitblijven en dat wij het vertrouwen moeten versterken. Tijdens gesprekken met economische subjecten en investeerders stel ik telkens opnieuw vast dat het vertrouwen in een duidelijke economische ontwikkeling in vele landen van de Europese Unie nog ontbreekt. Bovendien is er de volstrekt onbevredigende situatie op het gebied van de werkloosheid. Wij zijn het er allen over eens dat de werkloosheid een structureel probleem is en dat de in uitzicht gestelde groei met 2, 3 % niet zal volstaan om het op te lossen.
Ik zou nu nader op een aantal belangrijke punten in dit debat willen ingaan. Een eerste punt zijn de bezuinigingen wegens Maastricht. Men zegt vaak dat wij moeten bezuinigen met het oog op de monetaire unie en wegens het Verdrag van Maastricht. Wij zouden dat evenwel ook zonder het Verdrag van Maastricht of de monetaire unie moeten doen. De totale schuldenlast ligt in de Europese Gemeenschap veel te hoog: 20 à 30 % van de begrotingen gaat immers naar de rentelast. Daaruit blijkt dat onze manoeuvreerruimte kleiner wordt en ons concurrentievermogen verzwakt en dat wij dus de weg van de budgettaire consolidering moeten blijven volgen.
Een tweede punt in het verslag van mevrouw Randzio-Plath is dat van de marge voor de beoordeling van het begrotingstekort en de overheidsschuld. Die kwestie zal ons de komende maanden beslist nog bezighouden. Wij hebben daarover meer duidelijkheid nodig.
Ik wil erop wijzen dat in die richting reeds een aantal beslissingen zijn genomen waaruit blijkt dat die beoordelingsmarge op verantwoorde wijze wordt gebruikt. Het Verdrag van Maastricht biedt de mogelijkheid op 1 januari 1999 aan de eerste ronde van de monetaire unie deel te nemen. De beslissing daarover moet op basis van ramingen of van reële cijfers worden genomen. Welnu, men heeft inmiddels besloten op basis van reële cijfers te beslissen. In die zin zijn ook nog enkele andere beslissingen genomen. Ik neem aan dat het Europees Parlement op 23 april, wanneer de Commissie haar beoordeling van de cijfers voor 1996 zal voorleggen, tijdens het desbetreffende debat, waarvan ik veronderstel dat het voor de persconferentie zal worden gehouden, daarover meer uitleg zal kunnen vragen.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, als je het economisch jaarverslag doorleest zie je dat de Europese Unie zich voorbereidt op gebeurtenissen die voor de toekomst van de Gemeenschap van cruciaal belang zijn. Bij de jaarlijkse bespreking van het verslag hebben wij de plicht eens na te gaan wat we de voorgaande twaalf maanden gedaan hebben om een werkelijke economische samenhang tussen de lidstaten te bewerkstelligen. Als we dat goed zouden doen, zouden we een verbetering constateren in de scenario's die de Gemeenschap heeft voor de drie hoofdproblemen die in het verslag aan de orde komen: de groei, de ontwikkeling naar de monetaire unie en de werkgelegenheid. De Europese burger en met name de ondernemer - klein of groot - zal daarentegen nog maar heel weinig praktische resultaten kunnen ontwaren in deze drie hoofdstukken die voor de toekomst van de Europese economie zo belangrijk zijn.
Vooral op het vlak van de werkloosheid is duidelijk de zinloosheid gebleken van de inspanningen die de communautaire instellingen gedaan hebben om dit probleem - probleem nummer één voor de lidstaten en de Unie als geheel - op te lossen. We kunnen op economisch vlak niet nalatig zijn zonder dat deze nalatigheid onherroepelijk gevolgen heeft voor de sociale sector. We kunnen allerlei excuses aanvoeren als we er niet in slagen een Europees leger op de been te krijgen om de oorlog in voormalig Joegoslavië te helpen oplossen, maar niets kan ons vrijspreken wanneer we de ondernemingen niet helpen om concurrerend te blijven, om te groeien, zich te ontwikkelen en dus nieuwe arbeidsplaatsen te creëren.
De commissie economische zaken heeft een ontwerp-resolutie opgesteld, waarin enerzijds de werkzaamheden van de Commissie worden geroemd, maar anderzijds van de Commissie een direct antwoord wordt gevraagd op de vraag hoe de arbeidsmarkt nieuw leven kan worden ingeblazen. De sleutel tot de oplossing ligt bij de kleine en middelgrote ondernemingen. Als we deze ondernemingen willen helpen groeien, moeten we zorgen dat zij hun werk gemakkelijker, met minder bureaucratische belemmeringen kunnen doen, dat ze niet zo door de fiscus op de hielen worden gezeten, en dat de ondernemer meer een voorbeeldfunctie voor jongeren gaat vervullen, want anders worden die meer door gemakkelijker alternatieven aangetrokken, die onvermijdelijk tot werkloosheid leiden.
Een laatste punt, of eigenlijk instrument dat middel en doel tegelijk is om een werkelijk communautaire economie tot stand te brengen: de eenheidsmunt. Door de euro zal de Europese burger, ook in zijn hoedanigheid van consument, ontdekken dat hij in een interne markt leeft waar hij met één enkele munt in vijftien verschillende landen kan kopen, studeren en reizen. Dankzij de euro kan de ondernemer - vooral de kleine en middelgrote - zijn producten en diensten aan een markt van 370 miljoen consumenten aanbieden. Zodra de voor de hand liggende aanloopproblemen eenmaal overwonnen zijn, zal de euro voor alle communautaire instellingen en lidstaten het middel worden dat hen ertoe zal dwingen eindelijk op een Europese manier te gaan denken.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het perspectief van de Economische en Monetaire Unie en de euro verleent het jaarverslag voor 1997 van de Commissie een bijzondere betekenis, vooral omdat dit jaar van essentieel belang is voor de verwezenlijking van de genoemde doelen, te weten de Economische en Monetaire Unie, en de invoering van de euro.
Binnen het proces van economische convergentie zijn de resultaten van de economieën van de Europese Unie voor wat betreft de inflatiecijfers, de rentevoet en de monetaire stabiliteit, bijzonder positief te noemen. De moeilijkheden liggen meer op het vlak van de aanpassing aan de verschillende doelen voor zover die verband houden met het terugdringen van de overheidsschuld en de overheidstekorten; naast de vereiste bezuinigingsmaatregelen en begrotingsdiscipline is het dan ook van essentieel belang dat de voorspellingen van de economische groei, die naar mijn idee op het ogenblik de belangrijkste factor is, worden waargemaakt.
Wij zijn het eens met de nadruk die in het verslag wordt gelegd op de noodzaak, in te grijpen in het ernstigste sociale probleem dat de Europese Unie thans kent: de werkloosheid. De Unie wordt hierdoor enorm beperkt in haar mogelijkheden, reden waarom de ernstige tekortkomingen en de starre structuren die van negatieve invloed zijn op het productiestelsel van de Europese Unie uit de weg moeten worden geruimd; met het oog hierop is het zaak - zoals onze collega Randzio-Plath in haar verslag heeft gedaan - dat het proces van openstelling en liberalisering van de voornaamste sectoren verder wordt uitgebouwd, dat onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's veel intensiever worden toegepast, dat er duidelijker gestalte wordt gegeven aan de Europese markt, en dat de voorstellen uit het Witboek van Delors - die helaas door de Raad geblokkeerd worden - in praktijk worden gebracht.
Ik zou hieraan nog slechts willen toevoegen, dat wij meer belang hechten aan onze rol bij de totstandbrenging van de Europese markt en aan de opheffing van starre structuren, dan aan een aantal meer interventionistische aspecten die in het verslag van mevrouw Randzio-Plath worden belicht; wij zullen dan ook die amendementen ondersteunen die hierop gericht zijn, terwijl het Economisch Jaarverslag voor 1997 als geheel onze goedkeuring heeft.

Ribeiro
Voorzitter, wij stellen allereerst met genoegen vast dat wij het met collega RandzioPlath eens zijn wanneer zij de groeiende bekommernis herhaalt die voortvloeit uit het buitensporige optimisme ten gevolge van standpunten die officieel aan het worden zijn.
Naar onze mening vloeit dit optimisme voort uit het voornemen en de inspanning om een gunstig klimaat te scheppen voor de voortzetting van een economisch beleid dat op geen enkele manier het wijwater in de huidige analyses rechtvaardigt, noch als uitgangspunt kan dienen voor de optimistische toon in de vooruitzichten voor de toekomst. Wij begrijpen dat vertrouwen onontbeerlijk is opdat de verwachtingen, als factor van de economische ontwikkeling, bijdragen aan een conjunctuursverbetering, maar wij aanvaarden niet dat dit vertrouwen via een manipulatie van de gegevens wordt gebruikt voor de voortzetting van dit beleid.
In het verslag waarover wij beraadslagen lijkt het ons bovendien dat het ontbreken van een gezamenlijke/alles omvattende aanpak in het oog springt die de noodzakelijke band tussen het aanbod en de vraag valoriseert, evenals de rol van de overheidsinvesteringen en het conditionalisme? ten gevolge van criteria inzake buitensporige controle op de overheidsfinanciën die deze zelfde onontbeerlijke overheidsinvesteringen blokkeert.??
Dit aspect lijkt ons des te belangrijker daar de huidige staat van de produktieve economie en vooral de sociale situatie het resultaat zijn van een keuze voor beleidslijnen, langs de kant van het aanbod, en van de inkrimping? en de aanval op sociale en arbeidsomstandigheden, wat overigens leidt tot herhaalde niet-naleving van de voorspellingen.
Daarom vinden wij dat wij nogmaals de nadruk en de versnelling moeten aanklagen van een economische strategie en beleid die tot deze situaties hebben geleid, aangezien duidelijk is dat deze strategie en dit beleid de loop/gang van de ontwikkeling niet kunnen omkeren, maar deze veeleer verergeren.
Het is bijna overbodig te zeggen dat in ons vooruitzicht de voorstelling van de eenheidsmunt als grote doelstelling of groot nationaal en Europees project?, of lapmiddel voor de oplossing van alle economische en sociale kwaden het fatale scheppen van voorwaarden is voor een nieuwe frustratie op deze weg waarop Cechini heeft aangekondigd wat niet is verwezenlijkt, Maastricht werd voorgesteld als het tegenovergestelde van wat het is, het Witboek betreffende Concurrentievermogen, Werkgelegenheid en Groei niet heeft belet dat de werkloosheid voortging en verslechterde, er vrijwel geen groei was en het concurrentievermogen pover.
Een nieuwigheid in het hier in behandeling zijnde verslag van de Commissie onderstrepen wij het belang dat wordt gehecht aan de kwestie van de loondispersie naar het voorbeeld van de Verenigde Staten met een gemytificeerde flexibiliteit naar onderen toe, die wij niet kunnen nalaten te beschouwen als een ernstige referentie omdat situaties zoals die van Portugal over het hoofd worden gezien, waar de loonwaaier even groot is als in de Verenigde Staten, waar deze flexibiliteit naar beneden toe de verstoorde sociale situatie zou verergeren die al op het ondraaglijke af is, als het niet voor de economie is dan wel voor de sociale kant.???
Er dient dringend te worden nagedacht, hetgeen men niet doet op grond van ongegrond optimisme, ontbreken van een algemene en verbonden aanpak van de economie, minachting voor de sociale gevolgen van de economische opties, nadruk en versnelling van iets dat onweerlegbaar negatieve resultaten had.
Men wil de economische strategie en het economisch beleid niet omgooien, omdat zij ten dienste van financiële belangen en groepen staan. Dat begrijpen wij, maar vereist alleen van ons dat wij krachtiger en vastberadener uitroepen/stellen dat er andere belangen en groepen zijn om te beschermen, sociale situaties die prioriteit aandacht moeten krijgen. En dat daarvoor een ander beleid noodzakelijk is. Economisch maar niet alleen.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, in het economisch jaarverslag van de Commissie van dit jaar wordt veel te veel de nadruk gelegd op groei en de versterking van de aanbodmechanismen. Hierin ligt naar mijn mening de grootste verdienste van het verslag van mevrouw Randzio-Plath: zij wijst erop dat de vraagzijde bijzonder belangrijk is en momenteel is de vraag in de Europese Unie zwak. Daardoor wordt het economisch herstel afgeremd en vinden er ook geen zogenoemde rationele investeringen plaats.
Mevrouw Randzio-Plath doet in haar verslag enkele zeer creatieve en interessante voorstellen, die op steun van onze fractie kunnen rekenen. Zij zegt dat er onderscheid moet worden gemaakt tussen investeringen en consumptieve uitgaven, die immers niet tot innovatie leiden en ook niet bevorderlijk zijn voor de toekomstige ontwikkeling. Dat is inderdaad een gedachte waarmee al in de criteria van Maastricht rekening moet worden gehouden. Alle overheidsuitgaven moeten worden beoordeeld op hun gevolgen op de lange termijn. Het heeft geen zin nu op dingen te besparen die ons en onze samenleving later erg duur komen te staan. Men zou kunnen zeggen dat een goed en verstandig sociaal beleid een goede en verstandige investering in de toekomst kan zijn.
De vraag is verder of het idee van rendabele op de toekomst gerichte investeringen zich ook moet uitstrekken tot de begroting van de Europese Unie. Deze kijk immers vrij veel naar het verleden. De helft van de begroting is bestemd voor steun aan de landbouw. Waarom zou de begroting van de Unie niet de voorwaarden kunnen scheppen voor de toekomstige economische ontwikkeling? Al met al is het enige punt waarop wij misschien met mevrouw Randzio-Plath van mening verschillen de vraag of het nu tijd is over te gaan op de euro. Wat mij betreft zeg ik dat dit vrij riskant is zolang het de Unie aan een uniform economisch concept en een toekomstvisie ontbreekt.

Castagnède
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Randzio-Plath gelukwensen met de uitstekende kwaliteit van haar verslag. Diplomatieke kwaliteit, allereerst, wanneer zij zich verheugt over de optimistische evaluatie van de Commissie. Maar vooral ook een inhoudelijke kwaliteit, wanneer het erom gaat het proces van de monetaire eenwording te steunen, waarbij, na gewezen te hebben op de dramatische zwakte van de vraag binnen de Unie, krachtige maatregelen worden gevraagd ten gunste van de groei en de werkgelegenheid.
Onzerzijds zijn wij - en wij zijn wellicht iets minder diplomatiek - wel enigszins verbaasd om te horen dat de Commissie in haar zeer recente verslag over de heilzame werking van de versterkte samenwerking, de bewoordingen gebruikt van het "potentieel aan arbeidskrachten" waarover de Unie beschikt. Dit potentieel bestaat niet alleen uit 18 miljoen werklozen, maar uit een bijkomende reserve van minstens 9 miljoen mensen die aan het werk zouden gaan als er banen zouden zijn. In werkelijkheid valt te vrezen dat de Europese Unie een dergelijke werkloosheid niet overleeft.
Mevrouw Randzio-Plath heeft wel degelijk gelijk als zij zegt dat na het vertrouwen van de markten te hebben gewonnen - en die zaak is praktisch beklonken -, men vandaag de dag dringend het vertrouwen van de consumenten moet winnen, dat wil zeggen van de burgers van de Unie door de groei en de werkgelegenheid aan te zwengelen. De vraag is natuurlijk hoe, vooral omdat het monetaire instrument niet meer kan worden gebruikt en omdat de lidstaten, die zich aan het stabiliteitspact moeten houden niet de noodzakelijke oplossingen kunnen bieden omdat de conjunctuur hen van iedere speelruimte berooft. Noodzakelijkerwijs ligt het antwoord op Europees vlak. Wij zijn van mening dat het antwoord moet worden gegeven op het vlak van de Unie door de tenuitvoerlegging van een krachtig beleid voor de groei en de werkgelegenheid. Wellicht hoofdzakelijk door gebruikmaking van de door mevrouw Randzio-Plath voorgestelde middelen, namelijk het aanzwengelen van de particuliere en overheidsinvesteringen. Wij hebben het reeds gehad over het stimuleren van de particuliere investeringen door het midden- en kleinbedrijf een betere toegang te bieden tot kredieten. De overheidsinvesteringen moeten gestimuleerd worden door de ontwikkeling van het beleid van de netwerken, het onderzoeks- en ontwikkelingsbeleid en op algemenere wijze door de ontwikkeling van het structuurbeleid.
In dit verband moeten wij ons ernstig zorgen maken over de neiging tot stabilisering, ja zelfs tot vermindering, van de middelen van de Unie. Deze trend heerst bij de voorbereiding van de begroting van de Unie voor 1998, bij de financiële vooruitzichten op middellange termijn en bij de hervorming van de structuurfondsen. Vanzelfsprekend is dit een economische en politieke averechtse interpretatie als men de conjunctuur en onze publieke opinie in aanmerking neemt. En het gaat hier om een essentieel punt, want deze zienswijze staat loodrecht op de doelstelling van de opbouw van een Economische - en hier dringen wij op aan - en Monetaire Unie.
Natuurlijk moet de Unie over een stabiele en veilige munt beschikken, die het erfgoed van alle Europeanen zal zijn, en die beschermd is tegen ieder soort van manipulatie. Zij moet de middelen krijgen voor een economisch beleid dat de lidstaten niet kunnen voeren.
Het economisch beleid van Europa zal onvermijdelijk een aanvulling zijn op de Monetaire Unie. Laten wij geen tijd verliezen, laten wij ervoor zorgen dat er in Europa geen economisch machtsvacuüm ontstaat. Integendeel, laten wij de Commissie vragen om de vormen en de actiemiddelen van een economische regering van de Unie voor te bereiden.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, vorig jaar hebben wij er binnen dit halfrond op gewezen dat het economisch jaarverslag van de Commissie bijna niets bevatte over een essentieel thema voor de groei en de werkgelegenheid, namelijk de investeringen. Bovendien waren de enkele woorden die hieraan waren gewijd buitengewoon geruststellend.
Deze lacune is in het nieuwe verslag gecorrigeerd, maar de passages die dit verslag aan dit onderwerp wijdt, tonen - zoals wij reeds vreesden - een zorgwekkende toestand aan. Met de huidige investeringspercentages zal de groei van de communautaire economie zeer traag zijn, en dat is onverenigbaar met de noodzaak om arbeidsplaatsen te scheppen. Natuurlijk ziet men een convergentie ontstaan in Europa, maar een neerwaartse convergentie, naar een toestand van massale en chronische werkloosheid.
Het verslag blijkt niet in staat te zijn deze situatie uit te leggen, te meer daar het verslag stelt dat de rendabiliteit van het kapitaal alles welbeschouwd niet slecht is. Waarom dan deze traagheid? Ons inziens moet de uitleg worden gezocht bij de interactie tussen investeringen en werkgelegenheid. Door de hoge loonkosten in een context van actieve concurrentie en van de directe of indirecte totstandkoming van een mondiale arbeidsmarkt, zijn er zeer veel investeringen gedaan ter vervanging van arbeid door kapitaal. Maar aangezien deze evolutie zelf bijdraagt tot de werkloosheid, alsmede tot de totstandkoming van een depressief psychologisch klimaat, is de vraag zwak gebleven en zijn de investeringen voor productiviteitsverhoging niet gevolgd. Over het geheel genomen zit er weinig vooruitgang in de globale investeringen. Wij moeten er ook aan toevoegen dat het niet volstaat om te zeggen, zoals in het verslag gebeurt, dat de rendabiliteit van onze investeringen vandaag even groot is als gisteren, er moet wel op gewezen worden dat de rendabiliteit vergelijkbaar is met hetgeen men in andere werelddelen vaststelt, omdat de kapitaalmarkt vandaag de dag ook mondiaal is. Welnu, dit is absoluut niet bewezen en in het economisch jaarverslag wordt er met geen woord over gerept.
Als wij uit de crisis van traagheid willen komen waar Europa momenteel mee te kampen heeft, is het volgens ons noodzakelijk om een andere koers te varen en opnieuw na te denken over de grondige veranderingen die een mondialisering met zich meebrengt en waar wij tot nu toe nog geen vat op hebben kunnen krijgen.

Lang, Carl
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ieder van ons heeft het economisch verslag over 1997 van de Commissie aandachtig gelezen. Inderdaad een prachtige technische tekst, gedocumenteerd, met cijfers, curven en tabellen. Men voelt dat deskundigen aan het werk zijn geweest. Men zou heel graag willen geloven wat de heren van de Commissie zeggen, maar dat is eerlijk gezegd heel moeilijk.
Het is moeilijk te geloven dat de mondialisering niet een oorzaak van de werkloosheid is, door de oneerlijke concurrentie die zij onze ondernemingen oplegt, door de bedrijfsverplaatsingen die zij met zich meebrengt, door de neerwaartse druk die zij op de lonen uitoefent. De mondialisering is een factor van de sociale achteruitgang. Het is moeilijk te geloven dat de werkloosheid slechts een kwestie van cijfers en van flexibiliteit van de arbeidsmarkt is. Het verslag van het Parlement heeft overigens de verdienste om de verpaupering van ons continent en de toename van de ongelijkheden te onderstrepen. De door u geëiste flexibiliteit van de arbeidsmarkt is synoniem met de arbeidsonzekerheid, met de verslechtering van de arbeidsomstandigheden en met sociale achteruitgang.
Het is moeilijk te geloven dat het door u opgelegde deflatoire beleid positieve effecten zal hebben op de groei en de werkgelegenheid. Uw dogmatische fixatie op het begrotingstekort, de wisselkoers en de prijsstabiliteit is moeilijk te begrijpen. De herovering en de bescherming van onze interne markt zouden uw prioriteiten moeten zijn om Europees te produceren, in Europa, samen met de Europeanen.
Bovendien beschouwen de eurocraten diegenen die niet zoals zij denken als imbecielen en zij hebben zelfs het lef dit in bedekte bewoordingen te schrijven, zoals op pagina 31 van het document. Er is echter een grote lacune in hun wereld van cijfers en statistieken: de mensen zijn verworden tot simpele aanpassingsvariabelen terwijl zij in het middelpunt van alle bezorgdheid zouden moeten staan.
Hoe denkt u dat de markten zullen reageren op het hardnekkige onevenwicht van de werkgelegenheid als uw gemeenschappelijke munt, uw euro, beoordeeld moet worden? Een gezonde economie, is dat een economie waarin de overheidsschuld lager is dan 60 % van het BBP, waarin het begrotingstekort minder dan 3 % bedraagt, of is dat een economie met volledige werkgelegenheid? In werkelijkheid is uw open Europa een Europa van arbeidsonzekerheid, van sociale achteruitgang, van werkloosheid en armoede. Het door u gevoerde beleid heeft slechts één doel: de markten geruststellen zodat de gemeenschappelijke munt kan worden ingevoerd, maar u zou Europa moeten opbouwen voor de Europeanen, en dat heeft u uit het oog verloren.

De Voorzitter
Hiermee is het debat over het verslag van mevrouw Randzio-Plath gesloten.
Dan gaan we nu over tot de stemming.

Stemming
Ojala
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur zou ik willen verzoeken de stemming over mijn verslag uit te stellen tot morgen, woensdag. Mijnheer de Voorzitter, de reden voor dit buitengewone verzoek is, dat wij hier gisteren konden luisteren naar commissaris Bjerregaard, maar helaas was commissaris Flynn niet aanwezig. De antwoorden wekten een beetje verwarring en nu hebben wij de gelegenheid van commissaris Flynn en van andere leden van de Commissie nadere opheldering over deze zaken te krijgen. Voor het Parlement is het van groot belang dat wij deze belangrijke aanvullende gegevens krijgen vóórdat wij stemmen en daarom, mijnheer de Voorzitter, hoop ik dat de stemming tot morgen kan worden uitgesteld.

De Voorzitter
Mevrouw Ojala, u verzoekt om uitstel van de stemming op grond van artikel 131, lid 1, van het Reglement. Wenst u dat de stemming wordt verdaagd tot de stemmingen van morgen of van overmorgen?

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, ik vind morgen, woensdag, een goed tijdstip om te stemmen.Wij hebben vandaag commissievergadering, waarop wij over deze zaak kunnen spreken. Woensdag komt dus goed uit.
(Het Parlement stemt in met het verzoek om uitstel van de stemming tot de stemmingen van morgen)

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, mijn excuses dat ik het woord neem, maar volgens mij heeft u een vergissing begaan tijdens de stemming. Het amendement maakte geen deel uit van een afzonderlijke stemming omdat het enkel de eerste woorden van de zin verving waarbij het niet om een verzoek tot een afzonderlijke stemming ging. Door uw werkwijze krijg ik de indruk dat u ons de stemmingen laat herhalen die reeds hebben plaatsgehad. U had allereerst het amendement ter stemming moeten brengen en vervolgens een afzonderlijke stemming over de rest van de paragraaf moeten houden.

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, ik heb naar het amendement verwezen, toen ik uitleg gaf over de punten waarover bij het begin van de stemming als gevolg van de talrijke verzoeken van verschillende fracties verwarring bestond. Daar sommige fracties om een afzonderlijke stemming over deze paragraaf hebben verzocht, moet de stemming overeenkomstig het Reglement worden overgedaan. Ik ben niet bevoegd om te oordelen of dit al dan niet wenselijk is. Ik moet alleen doen wat de fracties vragen.
Betreffende paragraaf 39:

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen weten of paragraaf 39 als gevolg van de aanneming van amendement 9 niet vervalt.

De Voorzitter
Mevrouw Schulz, de diensten van het Parlement zijn van oordeel dat dit niet het geval is. Ik zal de rapporteur evenwel vragen wat zij ervan denkt.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, afgesproken is dat paragraaf 39 vervalt als amendement 9 wordt aangenomen.

De Voorzitter
Hoewel het standpunt van de rapporteur afwijkt van dat van de diensten van het Parlement, aanvaard ik wat mevrouw Roth zo-even heeft gezegd, zodat we niet over paragraaf 39 stemmen.
Betreffende amendement 3:

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de indruk dat iemand hier verwarring sticht. Amendement 3 moet in zijn geheel in stemming worden gebracht. Als het wordt aangenomen, wordt daardoor de oorspronkelijke tekst gewijzigd, maar als het wordt verworpen moet daarna over de oorspronkelijke tekst worden gestemd. Niemand heeft evenwel voorgesteld over de onderdelen van amendement 3 afzonderlijk te stemmen. Dat heb ik niemand horen vragen. Ook mevrouw Roth heeft dat niet gedaan. Vooral echter heeft ook de indiener van het amendement dat niet gevraagd. Daarom verzoek ik u amendement 3, zoals de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij heeft voorgesteld, in zijn geheel in stemming te brengen en vervolgens de oorspronkelijke tekst in stemming te brengen.

De Voorzitter
Mijnheer Schulz, u wenst blijkbaar geen rekening te houden met wat anderen vragen. We weten dat u niet om een stemming in onderdelen heeft verzocht, maar de Groenen hebben daar wel op aangedrongen.
Betreffende amendement 15:

Roth
Mijnheer de Voorzitter, dit amendement is in het Zweeds en het Deens verkeerd vertaald. In die versies staat namelijk dat in Zweden en Denemarken juridische mogelijkheden worden voorbereid. Dat is fout. In Denemarken en Zweden bestaan die mogelijkheden al. De tekst is verkeerd vertaald. Er moet staan dat de juridische mogelijkheden in Denemarken en Zweden al bestaan.

De Voorzitter
We zullen de Zweedse en Deense tekst van dit amendement controleren en - zo nodig - corrigeren.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, ik deel u mede dat mijn fractie en ik voor het verslag van mevrouw RothBehrendt stemmen, dat in duidelijke bewoordingen stelt wat het Parlement al meermaals heeft verklaard, namelijk dat de inhoud van de richtlijn inzake afschaffing van dierproeven voor cosmeticaproducten gehandhaafd moet blijven. Het verslag dat we daarnaast hebben is wederom ontoereikend; ook hebben de lidstaten veel steken laten vallen, en hebben vooral de door de Europese Unie opgerichte organisaties om de richtlijn uit te voeren hun doel gemist. Dat is echter geen excuus om de verplichtingen van de richtlijn niet na te komen. Wij stemmen dus voor het verslag, maar willen daar wel bij zeggen - onder verwijzing naar wat de commissaris, mevrouw Emma Bonino, heeft gezegd - dat het niet alleen voor de eindproducten, maar ook voor de cosmeticaingrediënten van belang is dat met ingang van 1 januari 1998 dierproeven verboden zijn. De reden hiervoor is dat dierproeven zinloos zijn en dat er alternatieve methoden bestaan; de Europese organisatie die de alternatieve methoden moest valideren heeft zich niet aan de verplichtingen en taken gehouden die haar waren toevertrouwd. Deze organisatie moet zo snel mogelijk nagaan wat er in de literatuur te vinden is, en welke studies antwoord geven op het vraagstuk van de validering van geloofwaardige en betrouwbare wetenschappelijke methoden die achting hebben voor de consument en onnodig dierenleed voorkomen.

Carlotti
Bestrijding van het lijden is de grootste uitdaging die wij dagelijks moeten opnemen als wij een menselijker Europa willen opbouwen: het lijden van mensen, maar ook van dieren.
Dit laatste betreft jaarlijks duizenden "levende wezens" die aan proeven onderworpen worden. Vooral in de cosmetica-industrie worden zeer veel dierproeven uitgevoerd. Bij meer dan dertien soorten experimenten wordt er in deze industrie gebruik gemaakt van dieren.
De in juni 1993 goedgekeurde richtlijn 93/35/EEG voorzag allereerst "het verbod op het in de handel brengen van cosmetische producten indien het cosmetische product, de ingrediënten ervan of een combinatie van de ingrediënten ervan na 1 januari 1998 op dieren zijn beproefd" . Anderzijds is de Commissie er in het kader van deze richtlijn toe gehouden om "jaarlijks een verslag voor te leggen aan het Europees Parlement en de Raad over de geboekte vooruitgang inzake de ontwikkeling, validering en de wettelijke erkenning van methoden die ter vervanging van dierproeven kunnen worden gebruikt" .
Het verslag van mevrouw Dagmar Roth-Behrendt benadrukt terecht dat, ondanks de kritiek die geleverd is op het verslag 1994, het verslag 1995 nog altijd geen urgente maatregel bevat over de alternatieve testmethoden voor de dierproeven.
Onder het voorwendsel dat de OESO en de Verenigde Staten op dat vlak geen maatregelen hebben genomen, heeft de Commissie geoordeeld dat het onmogelijk is om een verbod op dierproeven op te leggen. Betekent dat, dat wij aan de leiband van de Verenigde Staten moeten lopen? Neen.
Het Parlement heeft een bepaalde taak en moet de Commissie ertoe aanzetten om zonder voorbehoud het verbod vanaf 1 januari 1998 te steunen.
Vanaf heden moet de Commissie zich erop toeleggen maatregelen te nemen voor het ontwikkelen van alternatieve testmethoden.

Ephremidis
Jaarlijks worden nog steeds 30.000 dieren het slachtoffer van kwellende proeven voor de productie van cosmetica, zulks ondanks het verbod op de handel in cosmetische producten die ingrediënten of combinaties van ingrediënten bevatten welke op dieren zijn beproefd alsmede in weerwil van onze verbintenis alternatieve methoden te stimuleren die dierproeven op bevredigende wijze vervangen - zoals werd vastgelegd in richtlijn 93/35/EEG.
Die onaanvaardbare situatie blijft aanhouden omdat de Commissie de toepassing van het verbod voortdurend uitstelt, wat bewijst dat ze zwicht voor de druk van grote commerciële en economische belangen en het eens is met de concurrentieregels die worden opgelegd door de grote cosmeticabedrijven welke alleen uit zijn op winstmaximalisering. De onverholen en stelselmatige minachting van de Commissie voor zowel het hevig verzet van de Europese burgers tegen dierproeven als de besluiten terzake van het Parlement komt neer op een aanmoediging van de barbaarse folterpraktijken die op duizenden dieren worden toegepast, en vertraagt elke dynamische vooruitgang op het vlak van wetenschappelijk erkende en betrouwbare methoden die dierproeven in de cosmeticasector kunnen vervangen.
Het is opvallend dat de industrie niet echt onder druk wordt gezet om - betrouwbare en veilige - alternatieve testmethoden te ontwikkelen, en niet de nodige financiële middelen worden uitgetrokken voor ernstige O&Oactiviteiten op dit vlak, hoewel duidelijk is dat alleen daardoor kan worden voorkomen dat de afschaffing van dierproeven - om concurrentieredenen - resulteert in nieuwe producten waarvan de ingrediënten onvoldoende zijn onderzocht en die daarom ongekende bijwerkingen hebben en afbreuk doen aan de gezondheid en veiligheid van de consument.
Desondanks moet het verbod op het in de handel brengen van cosmetische producten indien het product of de ingrediënten ervan na 1 januari 1998 op dieren zijn beproefd, onmiddellijk en volledig worden toegepast. Daarom moet van alle bedrijven en instellingen in de Unie welke dierproeven verrichten, worden geëist dat ze meewerken aan ontwikkelings- en valideringsstudies en bijdragen aan de financiering van de activiteiten die betrekking hebben op alternatieve testmethoden.

Reding
In de Europese Unie is heel wat te doen over de beperking van dierproeven in het algemeen en het verbod op dierproeven ten behoeve van cosmetica in het bijzonder.
Jammer genoeg schijnt de Commissie toe te geven aan de druk van de industrie en is ze blijkbaar niet bereid alternatieve testmethodes te bevorderen. Dat betekent dat ook in de toekomst jaarlijks nog steeds meer dan vijftien miljoen dieren in Europese laboratoria zullen worden "gebruikt" .
Dat is een onduldbare situatie, temeer daar doeltreffende andere methodes bestaan. Wegens een duidelijk gebrek aan politieke wil wordt de toepassing daarvan echter niet aangemoedigd.
Om haar passiviteit te verklaren, verschuilt de Commissie zich achter de Verenigde Staten, die dierproeven voor cosmeticadoeleinden evenmin hebben verboden. Dat argument gaat volgens mij echter niet op, want anders zou de Europese Unie nooit onafhankelijk van de Verenigde Staten wetgevend kunnen optreden. Dat is ongerijmd.
Daar het Europees Parlement, als vertegenwoordiger van de Europese burgers, uitdrukkelijk eist dat dierproeven ten behoeve van cosmetica worden verboden, is er geen enkel steekhoudend argument om die dierproeven op 1 januari 1998 niet te verbieden, wat richtlijn 93/35/EEG trouwens mogelijk maakt.
Dat verbod hoeft voor de cosmeticasector geen nadeel te zijn, wel integendeel. Als men een campagne voert en op de producten vermeldt dat ze zonder dierproeven zijn vervaardigd, kan dat een bijkomend verkoopargument op de wereldmarkt zijn. Een verbod is dus in het belang van de producenten, consumenten en dieren.

Sandbæk
Het verslag van de Commissie is gebrekkig en mist de efficiëntie om het verbod op dierproeven erdoor te krijgen. Het verbod moet er echter komen en mag niet langer worden uitgesteld. Het zal de veiligheid van de consumenten op geen enkele manier nadelig beïnvloeden en bovendien is de ontwikkeling van alternatieve testmethodes reeds ver gevorderd.
Ik vind dat normen niet op het principe van de laagste gemeenschappelijke noemer gebaseerd mogen zijn. De verklaring van de Commissie dat een verbod op het in de handel brengen van cosmetica die op dieren zijn beproefd, onmogelijk is, onder andere omdat in de Verenigde Staten evenmin dergelijke regels gelden, is maar een halve dekmantel. Als het verbod in Europa wordt toegepast, kan het een positief effect hebben en een internationale erkenning van alternatieve testmethodes bewerkstelligen.
Voor het onderzoek naar alternatieve methodes is een prioriteitenlijst onontbeerlijk. Zonder tijdschema met vooropgestelde termijnen is het onmogelijk ook maar iets te bereiken. Het enige dat we dan bereiken is een ontelbaar aantal keren uitstel, wat de Commissie met haar verslag blijkbaar ook probeert te doen.
Het onderzoek en de ontwikkeling van alternatieve methodes is een kostelijke zaak. Daarom moeten de middelen voor ECVAM (9 miljoen ecu over 3 jaar), voor het voorziene doel worden aangewend. Een delegatie van parlementsleden vernam in 1996 echter dat de toegekende middelen niet allemaal op hun bestemming aankomen. Dit probleem moet worden aangepakt. Er moet een groep of commissie worden opgericht die in de toekomst nauwlettend waakt over de aanwending van de middelen. Anders komen we nergens.
Alleen een tijdschema en een doelgerichte en reële inzet kunnen de ontwikkeling van alternatieve methodes bevorderen. Maar in elk geval moeten de dierproeven stopgezet worden - en wel onmiddellijk!
Ik treed de kritiek van mevrouw Roth-Behrendt volledig bij en stem daarom voor het verslag.
Resolutie over genetisch gemodificeerde maïs
Hautala
Mijnheer de Voorzitter, mijn stemverklaring betreft een standpuntbepaling inzake genetisch gemodificeerde maïs. Ik zou de aandacht willen vestigen op twee feiten. Ten eerste wordt er nu duidelijk afstand gedaan van het principe van behoedzaamheid. Het principe van behoedzaamheid dient het centrale, leidende beginsel van het beleid van de Europese Unie te zijn. Bij de besluitvorming mogen geen risico's worden genomen aan de uitvoering waarvan wordt getwijfeld. Nu heeft de Commissie duidelijk toegegeven aan de eisen van de vertegenwoordigers van handel en industrie en is vergeten behoedzaam te werk te gaan. Denkt u zich eens in waartoe dat in de toekomst zal leiden, wanneer de druk verder toeneemt.
Ten tweede zou ik de aandacht willen vestigen op het recht van de burgers op informatie over de besluiten die de Commissie neemt op het gebied van genetische manipulatie. Op dit moment wordt het openbaarheidsbeginsel niet geëerbiedigd. De wetenschappelijke comité's werken achter gesloten deuren. Ik heb zelf drie weken lang geprobeerd om van de nationale autoriteiten in Finland documenten te krijgen over de goedkeuring van genetisch gemodificeerde maïs, maar vergeefs. Ik vind dat wij zo niet kunnen doorgaan. Elke burger heeft het grondrecht te weten op welke basis de Commissie haar besluiten neemt.

Berthu
De kwestie van de genetisch gemodificeerde maïs lijkt verontrustend veel op die van de BSE-kwestie en het blijkt dat de Commissie niets geleerd, niets begrepen heeft, tenzij zij door schandelijke machten wordt aangespoord waaraan zij onmogelijk weerstand kan bieden.
Eens te meer blijkt de Commissie ontvankelijker te zijn voor de eisen van de handel en van het vrije verkeer van goederen dan voor de gevaren voor de consumenten. Ditmaal kwam er dan ook nog de vrees bij om niet in de gratie te vallen bij de Verenigde Staten, die blijkbaar zo weinig twijfelden aan de kneedbaarheid van hun handelsrelatie dat zij hun maïs al naar onze havens hadden vervoerd, zelfs voordat zij de toestemming hadden verkregen om deze op de Europese markt te brengen. Het vervolg heeft hen gelijk gegeven: de Commissie is over de hele linie gezwicht, nadat Leon Brittan haar had uitgelegd, zoals de pers berichtte, dat onze handelsbetrekkingen met dat grote land niet moesten worden verstoord.
Behalve de obsessie van de handel en van het vrije verkeer van goederen zijn er hier andere gelijkenissen vast te stellen met het dossier van de gekke-koeienziekte. Allereerst constateert men het totale gebrek aan doorzichtigheid inzake de motivering van het besluit, en met name inzake de kalmerende wetenschappelijke adviezen die het besluit van de Commissie blijkbaar steunden maar die slechts in beknopte vorm zijn gepubliceerd. Ten tweede moet de solitaire methode van de Commissie worden onderstreept, die - net zoals zij deed tijdens het opheffen van het embargo op Britse gelatine vorig jaar -, gebruik heeft gemaakt van de van kracht zijnde bijzondere procedures die haar het recht geven om de plaats in te nemen van de Raad als deze niet met eenparigheid van stemmen een besluit kan nemen. Er zij echter opgemerkt dat er in het onderhavige geval dertien van de vijftien lidstaten binnen de Raad voorstander waren van een invoerverbod voor genetisch gemodificeerde maïs en dat de Commissie niet geaarzeld heeft deze verpletterende meerderheid te trotseren en zich te scharen aan de kant van de twee laxistische lidstaten, waaronder Frankrijk helaas valt.
Ten derde heeft men net als bij de BSE-kwestie gezien dat bepaalde lidstaten hun burgers verdedigen, ongeacht de houding van de Commissie. Oostenrijk, en zelfs Luxemburg, hebben hun respectievelijke markten gesloten voor de genetisch gemodificeerde maïs, uit naam van het beschermen van hun volk. En tot slot ziet men in deze zaak ook dat de Commissie de neiging krijgt om de recalcitrante lidstaten aan te vallen op grond van belemmering van het vrije verkeer.
Ook betreuren wij helaas eens te meer dat de Commissie gebruik maakt van bevoegdheden die zij heeft gekregen van de Europese landen om onze bescherming te ondermijnen, terwijl zij integendeel juist de taak heeft deze te versterken. Dit onwaardige gedrag - de veiligheid van de Europeanen zou toch de belangrijkste zorg van de Commissie moeten zijn - kan wellicht worden verklaard door een totaal gebrek aan patriottisme, en een grote ontvankelijkheid voor druk van buitenaf. Deze gebreken zijn op hun beurt niet toevallig, maar vloeien voort uit de institutionele structuur zelf van het huidige Europa, dat gedomineerd wordt door een technocratische structuur die boven alle naties meent uit te steken en die, juist omdat zij te ver van de naties is verwijderd, uiteindelijk ieder gevoel met de werkelijkheid en met de behoeften van de mensen verliest.

Deprez
Ik wil duidelijk tot uitdrukking brengen dat ik de door onze Vergadering aangenomen resolutie over de genetisch gemodificeerde maïs volledig steun.
Momenteel heerst er grote ongerustheid bij de consumenten inzake de genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen. In deze context is het mijns inziens noodzakelijk dat, voor zover men het principe aanvaardt van het op de markt brengen van genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen, er aan twee voorwaarden wordt voldaan. Ten eerste moet een product, voordat het op de markt wordt gebracht, streng worden geëvalueerd op basis van onafhankelijke en zo gespecialiseerd mogelijke wetenschappelijke gegevens en moet de onschadelijkheid van het product voor de menselijke gezondheid, voor de gezondheid van dieren en voor het milieu worden vastgesteld. Ten tweede dient, zodra deze onschadelijkheid is bewezen, de voorlichting aan de consument zo efficiënt mogelijk te gebeuren, zowel door de verspreiding van de betreffende wetenschappelijke adviezen als door een geschikte etikettering. Iedereen moet in vertrouwen kunnen kiezen om te consumeren wat hij wil, met volledige kennis van zaken.
In de zaak van het verzoek van Ciba-Geigy voor het op de markt brengen van genetisch gemodificeerde maïs, heeft de Commissie op 18 december 1996 besloten hier een gunstig gevolg aan te geven, terwijl geen enkele van deze voorwaarden vervuld scheen te zijn. Over de onschadelijkheid van dit product heerst geen consensus, de mogelijke overdraagbaarheid op de mens van de resistentie tegen antibiotica is met name vermeld; de volledige wetenschappelijke analyses van de drie wetenschappelijke comités waarop het besluit van de Commissie is gebaseerd, zijn niet gepubliceerd; een adequate etikettering blijkt onmogelijk te zijn op grond van de ontoereikende bepalingen van richtlijn 90/220 en op grond van het feit dat de verordening over nieuwe voedingsmiddelen nog niet in werking is getreden.
Derhalve vraag ik dat de toelatingsprocedure voor dit product bij wijze van uitzondering opgeschort wordt. Ten eerste totdat de hernieuwde volledige evaluatie van de gevolgen van het in de handel brengen van dit product voor de gezondheid van de mensen, van de dieren en voor het milieu onomstotelijk vaststelt dat het product onschadelijk is; ten tweede totdat alle wetenschappelijke adviezen van de door de Commissie geraadpleegde comités openbaar zijn gemaakt; en ten derde totdat de Commissie in voorkomend geval duidelijk uiteengezet heeft of en op welke manier zij de bepalingen van de verordening over nieuwe voedingsmiddelen wil toepassen en naleven, wat de etikettering van de door Ciba-Geigy genetisch gemodificeerde maïs betreft.
Ter afsluiting heb ik nog drie opmerkingen. Allereerst zou ik persoonlijk graag het standpunt van de Commissie willen kennen over de precieze inhoud van de in de praktijk voorgestelde etikettering, als dit soort maïs en vooral ook de derivaten ervan bij de consument terechtkomen. Vervolgens en tegelijkertijd, omdat er grote hoeveelheden van deze ingevoerde maïs momenteel als stortgoed Europa binnenkomen, is het wellicht nuttig om de invoering van strikte normen te plannen, die opgesteld worden door een groep deskundigen binnen de GATT en die op wereldniveau worden erkend. En tot slot durf ik te hopen dat de Commissie bij de wijziging van richtlijn 90/220 zal aantonen dat zij lering heeft getrokken uit dit gevoelige dossier, wetende dat dit soort verzoeken tot het in de handel brengen in de toekomst vast en zeker vaker zullen worden gedaan.

Holm
Het optreden van de Commissie inzake de kwestie rond Ciba-Geigy is op zijn zachtst gezegd twijfelachtig en onverantwoordelijk, maar niet bepaald verbazingwekkend. De Commissie lijkt voor de zoveelste keer te zijn gezwicht voor economische druk en handelsbelangen, in plaats van het milieu en de volksgezondheid te beschermen. Dat is verbazingwekkend als men bedenkt dat 13 van de 15 lidstaten van de EU zich ertegen hebben verzet dat deze maïs op de markt werd gebracht.
Het is positief en verheugend te horen dat Oostenrijk en Luxemburg het besluit van de Commissie in geen enkel opzicht aanvaarden, maar nu maatregelen hebben genomen om verkoop van genetisch gemodificeerde maïs op de markt te verhinderen. Ik zou echter willen dat andere EU-landen op dezelfde manier zouden reageren, waaronder mijn eigen land Zweden.
De ongerustheid onder de mensen dat ze genetisch gemodificeerde levensmiddelen eten, is terecht en dient serieus te worden genomen. Een onmiddelijke stopzetting van de teelt en verkoop van genetisch gemodificeerd voedsel is meer dan wenselijk en zou er naar mijn mening ook moeten komen. Helaas lijkt dat niet te gebeuren.
De gemeenschappelijke resolutie van het Europees Parlement is een goede zaak, ook al is ze niet overal kritisch genoeg, en ik stem zonder aarzeling vóór het voorstel.

Jackson
De Britse Conservatieven in het Europees Parlement verklaren dat zij er sterk voor zijn om alle noodzakelijke voorzorgsmaatregelen te treffen om te waarborgen dat alleen veilige voedingsmiddelen op onze markt gebracht worden. Zij erkennen verder dat genetische modificatie een wetenschappelijk instrument is dat mogelijk ten nutte van de mensheid aangewend kan worden en niet zonder meer verworpen mag worden. Het mogelijke nut daarvan in de vorm van een grotere beschikbaarheid van voedselvoorraden en een verminderde afhankelijkheid van pesticiden zou onderwerp moeten zijn van zorgvuldig onderzoek.
Wij zijn van mening dat twee overwegingen zeer zwaar moeten tellen bij de beschouwing van genetisch gemodificeerd voedsel: de veiligheid van de consument en de vrije keuze van de consument.
Wat de veiligheid van de consument betreft, vestigen wij de aandacht op het feit dat de Commissie drie comités van deskundigen heeft geraadpleegd alvorens toestemming te verlenen voor het in de handel brengen van dit product. De leden van het Parlement kunnen inzage krijgen in de bevindingen van deze comités en de ledenlijsten: de leden van het Wetenschappelijk Comité voor levensmiddelen worden bij voorbeeld genoemd in Publicatieblad nr. C 218 van 23 augustus 1995, en latere wijzigingen zijn eveneens in het Publicatieblad verschenen. Wat de Commissie verweten kan worden is dat zij geen nauwer contact heeft gehouden met de leden van het Europees Parlement, en met name de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, zodat zij vroegtijdig een kopie van de verslagen van dergelijke gespecialiseerde comités en bijgewerkte ledenlijsten konden ontvangen. Zolang dit Parlement meent dat het buiten de werkzaamheden van deze comités gehouden wordt, zullen de achterdocht en het gebrek aan vertrouwen tussen de instellingen alleen maar toenemen.
Wat de vrije keuze van de consument betreft, wij juichen het toe dat de Commissie een voorstel zal indienen tot verplichte etikettering van alle producten die genetisch gemodificeerde organismen bevatten, waardoor de huidige informatievoorwaarden worden uitgebreid. Als de Europese consument geen genetisch gemodificeerde producten wenst, dan zal dat blijken uit het koopgedrag van de consument, en de bedrijven die deze producten in de handel brengen zullen merken dat de Europese markt voor hen niet rendabel is.
Wij vinden het ook verheugend nieuws dat commissaris Fischler een voorstel zal indienen voor eenzelfde etikettering van diervoeders.
Wij zijn van mening dat de Europese consumenten en de Europese boeren door middel van deze voorzorgen zeer goed in staat zullen zijn de concurrentie van de VS het hoofd te bieden en zelf te bepalen of zij genetisch gemodificeerde producten willen hebben of niet.
Wij zijn van mening dat de verwerping van de verleende toestemming ernstig afbreuk doet aan de gezamenlijke ontwerp-resolutie en dat zij achterhaald is, omdat daarin geen rekening is gehouden met de mededelingen die de Commissie op 2 april gedaan heeft betreffende de etikettering van alle genetisch gemodificeerde producten. De ontwerp-resolutie bevat wel enkele nuttige paragrafen betreffende de noodzaak het Europees Parlement nauwer te betrekken bij de toestemmingsprocedures voor genetisch gemodificeerde producten en die onderdelen hebben wij gesteund. De enige eerlijke gedragslijn die wij bij de eindstemming over de gehele tekst konden volgen was derhalve ons van stemming te onthouden.

Lindqvist
Het is onaanvaardbaar van de Commissie om de verspreiding van genetisch gemodificeerde maïs op de Europese markt toe te laten. Een grote meerderheid van de lidstaten is daar tegen, en de publieke opinie is zeer kritisch. De EU zou hebben moeten leren van de BSE-crisis dat bescherming van de gezondheid en de consument vóór economische korte-termijnbelangen moeten gaan. Het wetenschappelijk onderzoek schiet tekort. De maïs kan resistent worden tegen antibiotica en daarmee een groot gevaar voor de volksgezondheid gaan vormen. Genetisch gemodificeerde levensmiddelen zouden vanzelfsprekend moeten worden geëtiketteerd, zodat de consument weet wat hij koopt en eet.

Péry
Het Europees Parlement veroordeelt de onverantwoordelijkheid van de Commissie, die de lidstaten toestemming heeft gegeven om producten op basis van genetisch gemodificeerde maïs in te voeren en in de handel te brengen, ondanks alle negatieve adviezen van het Europees Parlement en ook ten nadele van het principe van de zorg voor de gezondheid van de consumenten en de bescherming van het milieu.
Frankrijk heeft deze toestemming aangegrepen om de Amerikaanse invoer mogelijk te maken en heeft het in cultuur brengen van de genetisch gemodificeerde maïs verboden. De incoherentie van een dergelijk standpunt kan men alleen maar veroordelen.
Het in de handel brengen van deze maïs was inderdaad enkele dagen eerder toegestaan, en zo werd een crisis met de Amerikanen in de kiem gesmoord want in een van onze havens zat er een lading "Corn gluten feed" vast.
Er staan grote belangen op het spel. Ik wil er kort op wijzen dat de genetisch gemodificeerde maïs resistent is gemaakt tegen de larve van een schadelijk insect. Wij weten dat het telen van deze maïs, zoals reeds in de Verenigde Staten en Canada gebeurt, een hoger rendement oplevert en het concurrentievermogen van een productie versterkt op een sterk concurrerende wereldmarkt.
De onzekerheid over de gevolgen op lange termijn, het verlangen om de consumenten gerust te stellen, die terecht nog getraumatiseerd zijn door de gekke-koeiencrisis, zijn van invloed geweest op de Franse besluitvorming die talrijke waarnemers als incoherent en pre-electoraal beoordelen.
Ik ben niet voor het verwerpen van wetenschappelijke ontdekkingen want het leven is synoniem met evolutie. Anderzijds heeft mijn regio - het zuidwesten van Frankrijk - op grote schaal geprofiteerd van de vooruitgang op het gebied van zaaigoed. De recente schandalen en de meegemaakte drama's manen ons echter tot meer voorzichtigheid.
Ook al vechten de deskundigen het risico inzake de gemodificeerde maïs aan, het Wetenschappelijk Comité voor de Voeding heeft erkend dat er een risico bestaat van overdraagbaarheid op de mens van een tegen antibiotica resistent gen.
Deze hernieuwde evaluatie moet worden voortgezet en ondertussen moet de toestemming om deze producten in te voeren en in de handel te brengen worden opgeschort.
Onze belangrijkste eis is dat de voorlichting naar de consumenten toe doorzichtig is. Zij moeten hun verantwoordelijkheden kunnen opnemen met kennis van zaken dankzij een verplichte duidelijke etikettering van alle levensmiddelen die transgene producten bevatten. Deze wet werd in januari 1997 goedgekeurd door het Europees Parlement en zal weldra in onze 15 landen van toepassing moeten zijn.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, ondanks de tekortkomingen ervan heb ik toch voor de gezamenlijke resolutie gestemd, omdat hierin het gebrek aan verantwoordelijkheid van de Commissie wordt veroordeeld die unilateraal het besluit nam om het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde maïs toe te staan, ondanks de afwijzende standpunten van de meeste lidstaten en het Europees Parlement. Men had echter verder moeten gaan en van de Commissie moeten eisen dat zij zou terugkomen op haar besluit van 18 december 1996, zolang er geen voldoende serieuze en onafhankelijke wetenschappelijke garanties zijn gegeven inzake de gevolgen voor de veiligheid van de menselijke gezondheid en voor de bescherming van het milieu.
Dezelfde dwalingen herhalen zich: of het nu gaat om de toestemming om genetisch gemodificeerde maïs uit de Verenigde Staten in te voeren of om het opheffen van het embargo op gelatine, talg en sperma van runderen van Britse oorsprong, het zijn dezelfde procedures die de Commissie ertoe aanzetten de plaats in te nemen van de Raad en op te treden ten nadele van de volksgezondheid en het milieu in onze lidstaten. Er is geen enkele lering getrokken uit de "gekke-koeiencrisis" . En weer werpt de Commissie zich op als verdediger van de economische belangen die niet de belangen van de lidstaten van de Unie zijn.
Tot mijn grote spijt is de Franse regering in grote mate verantwoordelijk voor de huidige gang van zaken. Dankzij de stem van de Franse minister was het mogelijk om in de Raad de gekwalificeerde meerderheid te verkrijgen, en dankzij deze meerderheid verplaatste het zwaartepunt van de verantwoordelijkheid zich ten gunste van de Commissie. Door het decreet van 4 februari heeft de Franse regering, als eerste en als enige, het in de handel brengen van genetisch gemodificeerde maïs toegestaan (merkwaardig genoeg waren er in de Franse havens al sinds een maand 30.000 ton aanwezig), terwijl de andere Europese landen zoals Oostenrijk, Zwitserland en Luxemburg besloten hebben hun bevolking te beschermen. De twee Franse commissarissen hebben hun collega's, namelijk de Engelsen, vanzelfsprekend op de voet gevolgd om zonder aarzeling het op de markt brengen van genetisch gemodificeerde maïs toe te laten.
In Frankrijk leidt dit tot de slechtste situatie: onze landbouwers kunnen geen productiever zaaigoed gebruiken, terwijl de producten die voortkomen uit genetisch gemodificeerd zaaigoed afkomstig uit derde landen wel vrij in de handel worden gebracht. Het zou logisch geweest zijn als de Unie een volledig moratorium had opgelegd (er is nu eenmaal het risico dat de maïs spoedig gevolgd wordt door de genetisch gemodificeerde soja en het genetisch gemodificeerde koolzaad, met alle risico's van dien), totdat uit onderzoek het overtuigende resultaat zou blijken dat dergelijke producten niet schadelijk zouden zijn en zonder gevaar op de markt zouden kunnen worden gebracht. Waarom zou men in verband met deze belangrijke kwestie zo bang zijn voor een geschil met de Verenigde Staten voor de Wereldhandelsorganisatie? Of zou de Europese Unie niet meer die roeping hebben om de belangen van de lidstaten te verdedigen, zou zij voortaan alleen maar, om met de woorden van Valéry te spreken, " een Amerikaanse Commissie" willen worden?
Verslag-Roth (A4-0112/97)
Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben tegen het verslag-Roth gestemd, ten eerste omdat het te veel aspecten bevat die niet ter zake doen en ten tweede omdat het vele lacunes en tekortkomingen bevat.
Het verslag-Roth spreekt niet over de vervolgingen waaraan de nationale vakbonden in Frankrijk blootstaan. In juli 1996 is er een vakbond opgericht, de "Force nationale-transports en commun" . Terwijl deze vakbond afgevaardigden aanduidt bij de RATP, het grootste gemeentelijk vervoerbedrijf van Parijs, vervolgt de directie de zogenaamde syndicalisten. Enkele weken later dienen deze syndicalisten een lijst in voor de sociale verkiezingen. Deze lijst wordt geweigerd en er komt weer een nieuw proces, een proces dat gevoerd wordt door de directie en de vakbonden van het systeem en dat gewonnen wordt ten koste van de vrije syndicalisten, omdat justitie zwicht voor de verzoeken van de overheid en van de dominerende vakbonden.
Dat is dan ook een ernstige inbreuk op de syndicale vrijheden en de vrijheid van verkiezing van de arbeiders. Deze vrijheden worden overigens bedreigd door de aanvallen van de directie van dit grote overheidsbedrijf tegen de nationale vakbonden: dreigingen aan het adres van de syndicalisten en de diensthoofden krijgen de opdracht hen op alle mogelijke manieren tegen te werken. Wij betreuren het dat deze inbreuken op de vrijheid van vakbondskeuze niet voorkomen in het verslag van mevrouw Roth.

Andersson, Hulthén en Waidelich
Wij juichen het Akkoord van Schengen toe als een wezenlijke stap in de richting van een vrij verkeer van de burgers van de Unie. Wij vinden echter dat de formulering in paragraaf 57 van het verslag kan leiden tot onaanvaardbare interpretaties inzake onder andere de mogelijkheid om de drugshandel krachtig te bestrijden.
Anttila, Lindqvist, Ryynänen, Virrankoski en Väyyrynen (ELDR), Eriksson, Seppänen, Sjöstedt en Svensson (GUE/NGL), Gahrton, Holm en Lindholm (V), Bonde, Lis Jensen, Krarup en Sandbæk (I-EDN), schriftelijk. (SV) De strijd voor de mensenrechten is overal even belangrijk. De EU heeft in geen enkel opzich een alleenrecht in dezen.
Veel passages in dit verslag zijn totaal onnodig in een verslag over mensenrechten. Waarom moet de EU een rechtspersoon worden en conventies ondertekenen? Waarom moeten zoveel maatregelen op een federalistisch EU-niveau worden gebracht? Waarom moet er controle op communautair niveau worden ingevoerd?
Hier zijn wij tegen, en wij vinden het onnodig in een overigens heel goed verslag. Natuurlijk stemmen wij ook tegen het voorstel om het Europese Hof van Justitie jurisdictie te geven over de tenuitvoerlegging van het Akkoord van Schengen.
Het is een goede zaak dat het verslag in veel opzichten progressief is en wijst op een aantal zaken waar de lidstaten van de EU vandaag de dag slecht voor zorgen. Dat betekent niet dat ze beter zouden worden verzorgd op communautair niveau. Integendeel, het democratisch tekort in de EU zou erdoor toenemen.
Wij vinden de kritiek op het repressieve en vaak racistische asielbeleid terecht.

Banotti
Ik heb tegen amendement 43 betreffende informatie over abortus gestemd - de formulering is onaanvaardbaar.
Zelfs de meest radicale voorstanders van de "baas-in-eigen-buik" -gedachte zullen niet daadwerkelijk pleiten voor abortus. Abortus is een keuze die veel vrouwen om verschillende - veelal tragische - redenen maken.
In Ierland ligt het aantal abortussen zeer hoog, onevenredig hoog in vergelijking met andere EU-landen.
Ik ben van mening dat wij onze middelen vooral moeten concentreren op het voorkomen van ongewenste zwangerschappen en op steun voor de vrouwen die zich genoodzaakt zien deze keuze te maken.
Ons grondwettelijk voorgeschreven referendum wees uit dat men met een overweldigende meerderheid vóór informatie en vrijheid van verkeer is. Dat ben ik ook.

Berthu
Wij betreuren het dat het Europees Parlement het, ondanks onze negatieve stemmen, goed heeft geacht om het verslag-Roth aan te nemen. Dit verslag bevat een reeks aberraties, zoals het verzoek aan de lidstaten om homoseksuele paren te erkennen en hen het recht te verlenen om kinderen te adopteren. Wij wijzen er ook op dat het Europees Parlement opnieuw verklaard heeft dat de vrijheid van verkeer niet functioneert in Europa, onder voorwendsel dat de personencontroles aan de grenzen niet volledig zouden zijn afgeschaft. Nogmaals, wij zijn die mening absoluut niet toegedaan en als wij ons vandaag de dag in Europa verplaatsen, dan hebben wij niet het gevoel dat deze controles onze vrijheid van verkeer belemmeren.
In mijn stemverklaring wil ik echter een bijzonder technisch punt centraal stellen, daar het Parlement onlangs heeft gevraagd dat de Schengen-Overeenkomst onder de bevoegdheid komt te vallen van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. Wij zijn het hier om twee redenen niet mee eens, een vormelijke en een inhoudelijke reden.
Wat de vorm betreft zien wij niet in waarom het Hof van Justitie, een communautaire instelling onder de verantwoordelijkheid van de vijftien lidstaten, bijzondere overeenkomsten zou moeten behandelen die bepaalde lidstaten onderling sluiten, behalve natuurlijk als deze lidstaten dit uitdrukkelijk aan het Hof van Justitie vragen. Maar dat is hier niet het geval. Deze opmerking moet geplaatst worden in de context van het debat van de Intergouvernementele Conferentie over de gedifferentieerde samenwerking, die wij niet a priori en automatisch onder de verantwoordelijkheid van het Hof van Justitie willen plaatsen.
Wat de inhoud betreft is het onwaarschijnlijk dat men kwesties van het vrij verkeer van personen, en met name van vreemdelingen, die nauw verwant zijn met de publieke vrijheden en de nationale soevereiniteiten, ter beslechting voorlegt aan een instelling die geen democratisch verkozen vergadering is en ook geen nationaal constitutioneel hof dat onderworpen is aan de democratische regels van iedere staat.
Vandaag de dag is er een intens probleem dat niemand onder ogen wil zien, namelijk het verstoorde evenwicht tussen de status van het Hof van Justitie, dat aanvankelijk een Hof was voor het behandelen van technische problemen in verband met de interpretatie van een afgebakend verdrag, en de omvang van de bevoegdheden die men dit Hof vandaag de dag wil toevertrouwen, hetgeen zou leiden tot een ernstige verzwakking van de nationale democratieën en de democratie in het algemeen.
Wij wensen dan ook dat de Intergouvernementele Conferentie blijk geeft van realisme en dat zij voorafgaand aan een eventuele uitbreiding van de bevoegdheden van het Hof van Justitie de status ervan herziet zodat het op de een of andere wijze mogelijk is om voor principiële kwesties in beroep te gaan bij de nationale parlementen.

Imaz San Miguel
In het verslag-Roth zijn een aantal belangrijke punten weergeven met betrekking tot de rechten van de mens in de Europese Unie. Zoals onder meer de herhaalde bekrachtiging van de overwegingen van het Comité tegen foltering van de Raad van Europa, de steun aan slachtoffers van geweld en terrorisme, en vele andere punten.
Wat betreft de rechten van de mens in gevangenissen staat in paragraaf 76 echter te lezen: " Bekrachtigt opnieuw het beginsel dat de gedetineerde IN DE MEESTE GEVALLEN moet worden ondergebracht in een gevangenis die zo dicht mogelijk bij zijn familie of sociale omgeving gelegen is" . Door de invoering, door de Commissie openbare vrijheden, van de uitdrukking "in de meeste gevallen" wordt een universeel recht, dat impliciet wordt erkend in het Europees Verdrag voor de bescherming van de rechten van de mens, ingeperkt, waardoor de uitoefening van dit recht van de willekeur der regeringen afhankelijk wordt.
Om deze reden heb ik mij van stemming onthouden.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor het verslag van het Parlement over de eerbiediging van de rechten van de mens in de Europese Unie in 1995 met uitzondering van punt 159.
Wij zijn in het geheel genomen tevreden met het verslag. De reden waarom wij punt 159 verwerpen, is alleen omdat het verkeerde informatie bevat. Zo verbiedt de Deense strafwetgeving duidelijk elk bezit van "foto's, film of dergelijke waarop kinderen voorkomen die geslachtsgemeenschap of een andere vorm van sexuele omgang hebben" (§ 225, lid 2 van de strafwet). Dit verbod slaat ook op pedofiele magazines.

Lucas Pires
Ik heb met mijn fractie (PPE) tegen de resolutie Roth gestemd, hoewel ik meer dan 90 van de respectieve alinea's steunde en ontelbare aspecten van het verslag van de rapporteur op prijs stelde. Het verslag bevat evenwel onjuiste gegevens en gaat het kader van een dergelijk verslag te buiten, dat vooral een bijdrage moet zijn om publiciteit te geven aan de problemen inzake de grondrechten van de persoon in de Europese Unie die meer aandacht en een betere behandeling vereisen. Het lijkt mij daarentegen dat de sociale en milieurechten niet alleen een andere betekenis hebben zoals zij het voorwerp zouden moeten zijn van een meer gespecialiseerde analyse door middel van de betrokken commissies van het Europees Parlement.
Naast dit algemeen criterium dat heeft geholpen bij het bepalen van mijn uiteindelijk standpunt over het verslag in zijn geheel, waren mijn criteria over de afzonderlijke leden als volgt:
ik heb vóór talrijke leden gestemd over de mechanismen om de mensenrechten, het recht op het leven en de fysieke integriteit, het recht op vrijheid van beweging/verkeer, rechten op toegang tot justitie, de rechten van gevangenen, bestrijding van racisme en xenofobie, recht op privacy, recht op niet-discriminatie en de rechten van de kinderen te versterken;
ik heb tegen de leden gestemd waarin afzonderlijke lidstaten worden genoemd zonder dat zij in de gelegenheid zijn gesteld hun versie van de feiten toe te lichten, waarbij men ervan dient uit te gaan dat zij zich gedragen als Rechtsstaten, naast de leden waarin het nationale asiel- en immigratiebeleid worden aangeklaagd terwijl er op dit gebied overigens nog niet eens een echt Europees beleid bestaat;
ik heb mij onthouden met betrekking tot de leden over de mensenrechten buiten de Europese Unie of die verband houden met feiten die in een ander jaar dan in 1995 zijn voorgevallen, evenals over leden die geen onderscheid maken tussen wat waar en onwaar is en waar halve waarheden overvloedig zijn.

Miranda
Wij vinden het erg positief dat het Europees Parlement op serieuze en diepgaande wijze de eerbiediging van de mensenrechten in de Europese Unie bestudeert, vooral aangezien een buitensporige en luchthartige? tendens wordt waargenomen om waarde-oordelen te vellen over wat ter zake buiten de Unie gebeurt. Er zijn immers diverse en aanzienlijke problemen op dit gebied in de Europese Unie.
Fundamentele rechten en vrijheden worden niet zeldzaam in gevaar gebracht. Verschijnselen van racisme en xenofobie rijzen de pan uit. De tendens om het asielrecht te beperken neemt toe. Discriminaties van alle soorten groeien. En het is zaak te onderstrepen dat vooral negatieve verschijnselen op sociaal gebied toenemen. In tegenstelling tot wat bepaalde sectoren van dit Parlement verdedigen, dienen deze te worden overwogen in dit kader. Het recht op werk, op een vaste baan, op doeltreffende? sociale zekerheid en tot slot op een waardig leven zijn zonder enige twijfel fundamentele aspecten van de rechten van de mens; zoals de bestrijding van de werkloosheid, armoede, uitsluiting en marginalisatie in dit kader passen.
Collega Claudia Roth maakt in wezen een uitvoerige, positieve en adequate aanpak van dit onderwerp in haar verslag. Wij zijn hierover verheugd en stemmen dan ook vóór het verslag. Om dezelfde redenen stemmen wij tegen de ingediende voorstellen die ingaan tegen de betekenis van deze aanpak.

Reding
Wat de mensenrechten betreft, heeft Europa in de wereld zijn goede naam te verdedigen. Ik betreur dan ook ten zeerste dat het verzet van enkele lidstaten tegen een ontwerpresolutie waarin de mensenrechtensituatie in China kritisch wordt geanalyseerd tot gevolg heeft dat Europa nu aan de Verenigde Naties geen resolutie over de mensenrechten voorlegt.
De aandacht voor de zakelijke belangen heeft die voor de mensenrechten verdrongen. Ook die schandelijke handelwijze wil ik met mijn neenstem aan de kaak stellen.
De mensenrechten hebben geen partijpolitieke kleur. Ze zijn christen-democratisch noch sociaal-democratisch. Zoals in de internationale verdragen staat, zijn de mensenrechten algemeen geldig. Daarom moeten de begrippen duidelijk worden omschreven en moeten die algemene beginselen vervolgens ook stipt worden toegepast.
Jammer genoeg is dat in het verslag-Roth niet het geval. Het verslag van mevrouw Roth is ideologisch gekleurd en bevat bovendien vele elementen die veel met het economisch, het sociaal en het milieubeleid maar amper iets met de mensenrechten te maken hebben. Dit verslag is een verzameling opmerkingen, een cataloog van thema's en problemen waarmee men alle kanten uitkan.
Ik had gewild dat men zich had geconcentreerd op de fundamentele rechten zoals het recht op leven, op lichamelijke integriteit, op een passende verdediging voor de rechtbank, op vrije meningsuiting, op een privéleven en op niet-discriminatie.

Wibe
Een verslag over dit thema moet volgens ons ingaan op de inbreuken op de fundamentele mensenrechten zoals vrijheid van meningsuiting, vrijheid van drukpers, godsdienstvrijheid en vrijheid van organisatie. Ook dient het een onderzoek en kanttekeningen te bevatten inzake de vraag of bijvoorbeeld het recht op rechtsbijstand of het recht op vervangende dienstplicht in de lidstaten van de EU is gegarandeerd. Maar de in dit verslag opgenomen uitbreiding tot het recht op vrij verkeer in de Unie, sociale zekerheid, recht op doktersbehandeling en dergelijke, valt onder andere politieke gezagsgebieden. Het gevolg hiervan zou zijn dat dit jaarlijkse verslag in de toekomst kanttekeningen plaatst bij alle gebreken, aan de hand van een standaard voor een goede levenskwaliteit, zoals het recht van alle burgers om in hun woonomgeving te kunnen genieten van een mooie parkaanleg, verzorgd door de gemeente.
Het is natuurlijk nooit verkeerd om betere doktersbehandeling te eisen. Maar dat is het punt niet. De kern van onze kritiek is dat het begrip mensenrechten door deze uitbreiding wordt vermengd met het begrip levenskwaliteit. 'Mensenrechten' heeft in internationaal verband een relatief eenduidige betekenis.
In punt 199 van de ontwerpresolutie wordt betreurd dat steeds meer gemeenten, vooral in Frankrijk en Duitsland, bedelarij verbieden. Een dergelijke formulering in een verslag betekent dat men bedelarij aanvaardt als een inkomstenbron voor een groep burgers. Dat is voor ons onaanvaardbaar.

De Voorzitter
De stemming is gesloten.
(De vergadering wordt te 13.35 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Groei, werkgelegenheid en convergentie (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het verslag (A4-0111/97) van mevrouw Randzio-Plath, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het Economisch Jaarverslag van de Commissie voor 1997 - Groei, werkgelegenheid en convergentie op weg naar de EMU (COM(97)0027 - C40078/97).

Metten
Terwijl onze regeringen zich druk maken over het halen van de convergentiecriteria wil de werkloosheid niet echt dalen. We weten hoe dat komt. De economische groei in de Unie is te laag. 2, 1/2 % groei is gemiddeld nodig om alleen maar de productiviteitsstijgingen en de groei van het arbeidsaanbod op te vangen. Dat percentage halen wij echter niet en het toekomstperspectief is mager. Hoe komt het dat de economie in de Europese Unie maar niet robuust wil gaan groeien. De Commissie heeft hier geen antwoord op. Net als vorig jaar concludeert zij dat alle aanbodfactoren zoals inflatie en het renteniveau gunstig zijn voor hogere groei, maar dat de bezuinigingen van gemiddeld 1, 1/2 % van het bruto binnenlands product die de lidstaten in 1997 willen realiseren alles met die lage groei te maken hebben, weigert de Commissie te geloven. Zij beweert bijvoorbeeld op de pagina's 77 en 78 van het Economisch Jaarverslag dat een verdere daling van de rente en vertrouwenseffecten de vraaguitval door bezuinigingen wel zullen compenseren. Deze visie vrijwaart haar ten onrechte van de verplichting om van de lidstaten die in de positie verkeren om hun beleid primair te richten op het instandhouden en bevorderen van de groei te verlangen dat zij dat ook doen. Het stimuleren van de werkgelegenheid door het bevorderen van de groei moet echter een minstens even grote prioriteit krijgen op het niveau van de gehele Unie als het realiseren van de convergentiecriteria. Groei bevorderen en convergentiecriteria halen zijn bovendien natuurlijk niet met elkaar strijdig. Een hogere groei geeft niet alleen meer werkgelegenheid maar maakt ook het halen van de convergentiecriteria makkelijker. Beide doeleinden, werkgelegenheid en convergentie, zijn een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van de hele Europese Unie. Daarom mag ook van de landen die nu al aan de EMU-criteria voldoen en harder groeien, gevraagd worden deze groei ten minste in stand te houden mede ten bate van andere lidstaten.

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, vorig jaar was ik rapporteur inzake het economisch jaarverslag voor 1996 en ik ben mij terdege bewust van de moeilijke omstandigheden waaronder zowel de Commissie als de rapporteur hun werk hebben moeten doen. Ik wil de Commissie dit jaar complimenteren, omdat zij erin geslaagd is haar economisch jaarverslag op een veel samenhangender wijze en een veel vroeger tijdstip dan vorig jaar uit te brengen. Ik wil de Commissie ook complimenteren met het feit dat er uit haar economisch jaarverslag voor dit jaar een zeker realisme spreekt, dat ons welkom is.
In de twee voorgaande jaren bestond de neiging om een beetje al te optimistisch te zijn over de economische vooruitzichten van de Europese Gemeenschap. De Commissie heeft dit jaar, volkomen terecht, benadrukt dat er absoluut geen verbetering is ingetreden in de algemene werkgelegenheidssituatie hier in de Gemeenschap. Dat is en blijft het fundamentele probleem dat Europa het hoofd moet bieden. Zoals deze week op de voorpagina van The Economist te lezen was: Europa werkt niet! Het antwoord op dat probleem ligt eigenlijk niet bij de Europese Commissie en nog minder bij het Europees Parlement, dat ligt bij de overheden van de lid-staten.
Ook al ben ik het niet met alles eens wat de rapporteur in haar verslag zegt, toch doet het mij zeer veel genoegen te zien dat in paragraaf 8 van de ontwerp-resolutie de schadelijke gevolgen erkend worden van "de hoge wettelijk voorgeschreven andere dan loonkosten voor arbeid" , waardoor ondernemingen terughoudend zijn om mensen in dienst te nemen. Aan de andere kant getuigt het verslag echter van weinig realiteitszin: in een eerdere verwijzing in paragraaf 5ix. zien wij de gebruikelijke herhaling van bezwaren van links tegen de activiteiten van speculanten. Men beseft vaak niet dat de regeringen van de lid-staten ook speculeren, als zij betalingen aan de Europese Gemeenschap uitstellen, omdat zij een gunstiger wisselkoers van hun nationale munt ten opzichte van de ecu verwachten.
Ik wil echter op één punt de aandacht vestigen: paragraaf 26, waarin verlangd wordt dat er een eind komt aan "de onbillijke belastingconcurrentie in de EU" . Als belastingheffing "onbillijk" is, dan is het omdat sommige lid-staten te hoge belastingtarieven handhaven, maar belastingconcurrrentie zou juist tot gevolg moeten hebben, net zoals bij de luchtvaarttarieven en op alle andere gebieden het geval is, dat de tarieven omlaag gaan. Dat zou het concurentievermogen van Europa vergroten en bovendien leiden tot een opleving van de Europese banenmarkt.

Soltwedel-Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou nader willen ingaan op het belangrijkste van onze amendementen, namelijk amendement 9 over groei, werkgelegenheid en convergentie op de weg naar de EMU. Economische groei is op zichzelf onvoldoende om de werkloosheid aan te pakken en terug te dringen. Als men in Duitsland belooft het aantal werklozen tegen het jaar 2000 te halveren, is het begrijpelijk dat men die overdrijving ook elders in Europa hoort. De groei als enig doel en als enige motor van de Europese economische systemen beschouwen is volkomen verkeerd. Economie kan alleen in harmonie met ecologie worden beschouwd. Dat inzicht wint jammer genoeg veel te langzaam terrein.
In het economisch jaarverslag - dit is voor u in dit debat een nieuw geluid - ontbreekt een toekomstgerichte Europese economische filosofie. Ik gebruik het woord filosofie met opzet. In het verslag staat immers nergens dat wij hier in Europa nood hebben aan een onderlinge aanpassing van onze economische systemen. Met een overheidsaandeel van 51 % hebben wij in Duitsland een totaal andere situatie dan bijvoorbeeld in Groot-Brittannië of Griekenland. Dat wil zeggen dat wij ook de kwestie van het overheidsaandeel en de aanpassing van de economische systemen moeten bekijken.
Met betrekking tot de monetaire unie zou ik willen opmerken dat wij de monetaire unie ten aanzien van onze burgers niet met een leugen mogen aanvatten. Dat zeg ik in het bijzonder ter attentie van de heer de Silguy. In punt 12 van het economisch jaarverslag gaat het over de pensioenen en de pensioenreserves. Als, zoals in Duitsland, ook in het kader van de criteria voor de EMU niet over die pensioenen wordt gesproken, beginnen wij met een leugen en zijn de criteria niet duidelijk vervuld. Wij moeten geloofwaardig blijven. De postbeambten in de Bondsrepubliek Duitsland zullen zien dat hier iets niet klopt.
Ten slotte wil ik nog opmerken dat in de Duitse versie van amendement 5 ten onrechte over een "ontoereikende regulering" wordt gesproken. Dat is een verkeerde vertaling. Het gaat om een ondoeltreffende regulering.

Jensen, Lis
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag-Randzio-Plath wordt onder andere gesteld dat het voorstel van de Commissie inzake meer loondifferentiatie tussen de regio's niet aanvaardbaar is. Dat vind ik zeer sympathiek, omdat noch de Commissie noch het Parlement op lokaal niveau eigenlijk iets te zeggen hebben, ongeacht of ze zich tot de sociale partners of tot de nationale parlementen richten al naargelang de geldende regels in de betreffende lidstaten. In het Economisch Jaarverslag van de Commissie wordt ook de wens geuit om de lonen beter te spreiden over de verschillende sectoren en branches. Nu is het jammer dat de rapporteur niet aanwezig is, omdat ik graag haar mening hierover had gehoord.
Het verslag staat volledig achter de ideeën in het Witboek over groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid van Delors en dat verbaast mij enigszins, omdat hierin ook voor meer loondifferentiatie wordt gepleit. Ik kan absoluut geen voorstellen steunen inzake de invoering van een basisloon voor de laagst geschoolden, jongeren of langdurige werklozen, omdat dit in mijn land een duidelijke krenking van het onderhandelingsrecht van de sociale partners is. En met het voorstel voor een economische regering op Europees niveau zitten we helemaal op het verkeerde spoor. Laat ons eerlijk zijn en nagaan of de convergentiecriteria van de EMU niet de ware oorzaak zijn van de onaanvaardbaar hoge werkloosheid, waarmee alle lidstaten te kampen hebben, in plaats van te geloven en anderen te doen geloven dat de verwezenlijking van de EMU het werkloosheidsprobleem zal oplossen. We moeten luisteren naar de sterke protesten tegen de EMU-plannen die in alle landen van de EU te horen zijn.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het er met mevrouw Randzio-Plath over eens dat het economisch jaarverslag te optimistisch is en de toenemende massale werkloosheid onvoldoende ernstig neemt. Het concurrentievermogen wordt al te eenzijdig aan de arbeidskosten gekoppeld, terwijl de belangrijke aspecten creativiteit en innovatie bij productie en verkoop enigszins worden verwaarloosd.
De consolideringseuforie bij de overheid en in de privésector is al te zeer op wegrationaliseren en te weinig op investeren gericht. In Frankrijk blijkt bijvoorbeeld dat de verlaging van de arbeidskosten op zichzelf het concurrentievermogen niet doet toenemen. Ondanks de verlaging van de arbeidskosten is de werkloosheid er niet gedaald maar zijn nog meer marktaandelen verloren gegaan. Wij zullen de uitgavenstructuur in de Europese Unie dus kritisch moeten bekijken.
Zolang de bijdragen van de lidstaten grotendeels naar de ondersteuning van de overproductie in de landbouw en slechts voor een klein deel naar onderzoek en ontwikkeling gaan, mag men zich er niet over verbazen dat de concurrentiepositie van de Europese Unie verzwakt.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, het grote debat dat een schaduw werpt op het economisch jaarverslag van de Commissie is vanzelfsprekend het debat over de werkgelegenheid.
Wij weten dat wij ons in dit opzicht niet tevreden kunnen stellen met de eenheidsgedachte en dat wij iets anders moeten zoeken. Wij mogen ons niet tevredenstellen met het economisch beleid op nationaal niveau, terwijl het monetaire beleid op Europese schaal wordt gevoerd. Wij mogen de werkloosheid, de armoede en de uitsluiting zich niet verder laten ontwikkelen en ons volledig verlaten op de markt. Het uitstekende verslag van mijn collega Randzio-Plath wil in dit opzicht een les in voluntarisme geven en ik wil hier twee ideeën uit belichten.
Ten eerste de noodzaak om een Europese dimensie te geven aan het economisch beleid. Ik kom uit een land, Luxemburg, dat de afgelopen tien jaar jaarlijks duizenden nieuwe arbeidsplaatsen schept en toch blijft de werkloosheid onverbiddelijk stijgen. Waarom? Omdat dit land midden in een werkgelegenheidsgebied ligt dat grenst aan landen met een werkloosheidspercentage van 10 tot 15 %, ja zelfs hoger. Een land dat een sneller groeibeleid voert dan de buurlanden ervan steunt ook duidelijk allereerst de economie van zijn buurlanden. En als wij willen dat het nationale beleid succes heeft, dan moeten wij er op zijn minst op toezien de nationale beleidsvormen te coördineren op Europees vlak.
Ten tweede de behoefte aan een gemeenschappelijk beleid voor de groei. De dogmatici zeggen met hart en ziel dat dit niet mogelijk is. Volledig gefixeerd op de convergentiecriteria om de gemeenschappelijke munt te bereiken, willen zij geen cent meer uitgeven voor de gemeenschapsbegroting en willen zij zich evenmin bezighouden met het buurland. De socialisten zijn er voorstander van. Zonder te vervallen in een naïef keynesianisme, zijn zij van mening dat de vraag beïnvloed moet worden, zelfs met een Europese begroting die slechts 1, 27 % van het BBP bedraagt.
Graag parafraseer ik Jacques Delors: zou de Europese Unie, die geld leent om te kunnen lenen aan Bulgarije of Hongarije, dit niet doen als investering in de kwaliteit van het bestaan of in de toekomst van haar jeugd?
Ik ben dan ook van mening dat, evenals de rapporteur voorstelt, wij inderdaad een economisch beleid met Europese dimensie moeten hebben en vooral ook een economisch beleid dat gericht is op groei.

Fourçans
Mijnheer de Voorzitter, om de heer Fayot een plezier te doen, kom ik wellicht over als verdediger van de eenheidsgedachte, maar daar is dan niets aan te doen, veronderstel ik. Ik wil zowel reageren op het economisch jaarverslag als op het verslag van het Parlement.
Ik zal minder kritisch zijn voor het economisch jaarverslag dan mevrouw Randzio-Plath, hoewel ik een aantal opmerkingen wil maken wat de tekst van de Commissie betreft.
Evenals de Commissie ben ik van mening dat men de verbetering van de economische prestaties van de Europese Unie moet toejuichen en dat de huidige heropleving ons moet aanmoedigen om verder te gaan op de uitgestippelde weg. Ik denk dat iedereen het ermee eens is dat wij niet op onze lauweren kunnen rusten. Wij zijn nog ver verwijderd van onze doelstellingen inzake de groei en het werkloosheidspercentage, dat zoals iedereen weet dramatisch hoog blijft.
Waarom is er in feite dit lage groeipercentage en dit hoge werkloosheidspercentage in Europa? Voor een groot deel, en dit moet gezegd worden, vanwege het slechte economische beleid dat sinds het begin van de jaren negentig wordt gevoerd: een te laxistisch begrotingsbeleid, een slecht gevoerd monetair beleid, tenminste tot voor kort, en een te rigide arbeidsmarkt.
Laten wij dan ook lering trekken uit deze voorbeelden uit het verleden. Wij kunnen onze problemen inzake groei en werkgelegenheid niet oplossen door onze begrotingsdiscipline te laten verslappen, wij kunnen onze problemen inzake groei en werkgelegenheid niet oplossen door het monetair beleid te laten verslappen. Het verslag dat mevrouw Randzio-Plath ons voorlegt en waarin dit soort maatregelen worden voorgesteld, mist volledig zijn doel.
De verlaging van de reële rentevoeten, zoals onze rapporteur terecht wenst, zal zich niet voordoen als resultaat van dit soort verslapping. Lagere rentevoeten kunnen ontstaan door de voortzetting van de begrotingssanering, de opheffing van risicopremies voor de rentevoeten en derhalve dan ook door een stabiel monetair en fiscaal klimaat.
In tegenstelling tot hetgeen ons wordt voorgesteld, moeten wij de overheidsuitgaven en de verplichte heffingen verlagen en derhalve moeten wij een aantal structurele hervormingen doorvoeren zodat deze verlagingen ook effectief plaatshebben en duurzaam zijn.
In dit vooruitzicht hebben wij in Europa twee grote opdrachten. De eerste betreft de hervormingen van de arbeidsmarkt. Over het algemeen, ofwel liefst in alle landen, moet de arbeidsmarkt flexibeler worden gemaakt. Wij moeten spoed zetten achter het verlagen van de arbeidskosten, met name van de laaggeschoolden, en dit in tegenstelling tot hetgeen een van de voorgaande sprekers heeft gezegd. Daar ligt namelijk de oplossing van de werkloosheid, van de werkloosheid van de laaggeschoolden, want in al onze landen is de werkloosheid onder deze bevolkingsgroep het hoogst. Daarvoor is er geen andere oplossing dan de verplichte heffingen te verlagen. Ik betreur het enigszins dat de Commissie niet meer nadruk heeft gelegd op deze kwestie, ook al heeft zij deze wel vermeld.
De tweede opdracht ligt op het terrein van de mondialisering en van de technische vooruitgang. Het economisch jaarverslag wijdt er een interessant hoofdstuk aan. Ook daar weer ben ik van mening dat dit onderwerp uitvoeriger had moeten worden behandeld. Wellicht gebeurt dit tijdens de volgende presentatie. Ik wil een feit benadrukken in dit verband, namelijk dat er a priori geen enkele reden voor is dat de mondialisering niet zou leiden tot het creëren van arbeidsplaatsen, zelfs al zorgt dit op korte termijn, zoals men weet, voor een bepaald aantal problemen.
En hiermee rond ik af. Ik wilde alleen zeggen dat ik samen met de Fractie van de Europese Volkspartij, en met de heer Herman, een aantal amendementen heb voorgesteld: het lot dat deze amendementen beschoren is, zal vanzelfsprekend bepaald worden door de stemming van de fractie.

Svensson
Mijnheer de Voorzitter, al twintig jaar kent de Europese Unie massale werkloosheid. Een van de oorzaken hiervan is de dominantie van orthodoxe economische theorieën in het economisch denken. Daarom betekent het verslag-Randzio-Plath een weldadig aandoende wending. Dit verslag bepleit een offensief, expansief beleid. Het geeft blijk van inzicht in de actieve rol van de overheidsstelsels in het financieel beleid. Het verslag breekt daarmee met het conformisme dat verder zo kenmerkend is voor het debat in de Europese Unie en haar instanties.
In tegenspraak hiermee staat echter het feit dat uit het verslag vertrouwen in de rol van de EMU blijkt. Het is nu juist het systeem van de EMU dat een groot deel van het depressieve beleid veroorzaakt. Het convergentiebeleid moet op den duur worden opgeheven, wil men de crisis kunnen bestrijden. Er moet een nieuwe, vrijere monetaire samenwerking komen, op meer mondiaal niveau. Ondanks deze bezwaren is dit verslag echter een lichtpunt in de dogmatische duisternis.

Moretti
Mijnheer de Voorzitter, met jammeren schiet de werkloosheid in Europa niets op. Inmiddels is alom bekend welke belemmeringen een werkelijke groei van de economie en de werkgelegenheid tegenhouden, en de meeste lidstaten wedijveren met elkaar in het voorstellen van oplossingen die vervolgens nooit in de praktijk worden gebracht. Italië is een slecht voorbeeld dat geen navolging verdient, en nog steeds is het mode om de verliezen te socialiseren en de winsten te privatiseren. Wachtgeldregelingen staan alleen voor grote ondernemingen open, kleine ondernemingen zijn ervan uitgesloten. Wat denkt deze Unie op basis van doelbewuste projecten concreet voor de kleine en middelgrote ondernemingen te doen?
De gegevens waarover wij beschikken bevestigen dat alleen door het midden- en kleinbedrijf te helpen de talloze economische en werkgelegenheidsproblemen kunnen worden opgelost. Laten we geen tijd meer verliezen en in de infrastructuren, in de vervoersnetwerken, in het milieu en in de energie investeren; we moeten de dingen beter organiseren, opdat de kleine en middelgrote ondernemingen van de aan onderzoek toegewezen investeringen kunnen profiteren en de lidstaten de belastingen en de sociale lasten verlagen.
We hebben een tijd lang de verkeerde weg gevolgd, maar dat kunnen we nog goedmaken door de oneerlijke concurrentie in de fiscale sector af te kappen. Daartoe moet dan een fiscaal protocol in het Verdrag van Maastricht worden opgenomen, dat een gedragscode voor de landen bevat op het vlak van belasting op ondernemingen en kapitaal.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het debat van deze namiddag over het economisch jaarverslag van de Commissie stelt mij allereerst in de gelegenheid om onze collega, mevrouw Randzio-Plath, hartelijk geluk te wensen met de kwaliteit van haar werk alsmede met de nauwkeurigheid en het inzicht die al haar werkzaamheden kenmerken. Dit verslag, mijnheer Herman, brengt mij er ook toe om te zeggen dat de Commissie goed gewerkt heeft, vanzelfsprekend in het kader van de verdragen die ons regeren en van de besluiten van de Raad van ministers, zonder, natuurlijk mijnheer Herman, de liberale ideologie te vergeten die in onze Unie overheerst.
Maar als men 18 miljoen werklozen heeft en 9 miljoen mensen die een baan zouden nemen als er banen beschikbaar waren, kan men zich vandaag de dag niet tevredenstellen met min of meer kunstmatige convergenties met het oog op de noodzakelijke gemeenschappelijke munt, kan men zich niet meer tevredenstellen met een kleine groei zonder reële impact op de werkloosheid, en kan men zich niet tevredenstellen met voorstellen voor een vlucht naar voren naar meer flexibiliteit van de arbeid, minder sociale bescherming en meer liberalisme.
Ook al keur ik bepaalde voorstellen van de Commissie goed op het gebied van onderwijs en opleiding en inzake de plaatselijke initiatieven voor de werkgelegenheid, zeg ik evenals vele anderen hier dat er een shocktherapie nodig is voor de werkloosheid, met een doeltreffende stimulering van de binnenlandse vraag naar goederen en diensten, een verlaging van de rentevoeten, een toename van het onderzoek en de ontwikkeling, een minder dogmatische en ideologische benadering van de convergentiecriteria, een wellicht zachte werkwijze bij herstructureringen en tot slot een echte wil tot industriële ontwikkeling.
Tot slot een algemene opmerking. Voor het nemen van een besluit zouden de besluitvormers de gevolgen voor de werkgelegenheid op korte en lange termijn moeten analyseren. Alleen op die manier zal het vertrouwen terugkomen en door een geleidelijke vermindering van de arbeidstijd zal de werkloosheid tenslotte dalen.

Langen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik vind het jammer dat mevrouw Randzio-Plath hier vanmiddag tijdens dit debat niet meer aanwezig is. Ik zou haar ook niet hebben gefeliciteerd, want haar verslag is niet zo goed als het door de anderen wordt voorgesteld. Het bevat immers een groot aantal tegenstrijdigheden.
Ik dank de Commissie voor haar voortreffelijk en in het algemeen realistisch economisch jaarverslag. Mijnheer de Silguy, de kritiek die hier op u is geleverd is grotendeels ongerechtvaardigd. Uiteindelijk zijn de lidstaten voor het financieel en economisch beleid verantwoordelijk. Men mag de Commissie niet voor alle nalatigheden van de lidstaten verantwoordelijk stellen.
Zoals velen hebben opgemerkt, is het grootste probleem in Europa de hoge werkloosheid, zowel die van structurele als die van conjuncturele aard. Een sterkere economische groei is op zichzelf onvoldoende om de structurele gebreken weg te werken. Die groei is nodig om nieuwe werkgelegenheid te creëren, maar is op zichzelf niet voldoende. Zoals de heer de Silguy in zijn verslag terecht opmerkt, heeft Europa duidelijk voor een markteconomische aanpak gekozen. Met de interne markt, het Verdrag van Maastricht en de economische en monetaire unie zijn duidelijke en veelbelovende wegen voor de verbetering van de concurrentiepositie van de Europese werkgelegenheid aangegeven.
Kernpunten zijn het vrij verkeer van goederen, diensten en personen, de versterking van het concurrentievermogen door liberalisering en privatisering in belangrijke sectoren zoals telecommunicatie, vervoer, post en energie, en de totstandbrenging van de transeuropese netwerken, waarvoor het geld nog ontbreekt. Ook de beperking van de rol van de staat is echter een belangrijk thema in het Verdrag van Maastricht. Andere belangrijke punten zijn de bestrijding van de inflatie en de convergentie van het economisch en financieel beleid.
Vooral een lage inflatie zorgt voor een stabiele munt. Op dat punt heeft Europa heel wat succes geboekt. In het verslag staat met betrekking tot de economische en monetaire unie dat wij ook zonder versoepeling van de criteria en met strikte toepassing van het Verdrag de euro in de derde fase zullen kunnen invoeren. Wij kunnen echter - dat is een tegenstrijdigheid in het verslag van mevrouw Randzio-Plath - met programma's in de trant van Keynes om de conjunctuur op korte termijn te stimuleren geen vooruitgang boeken omdat die op de verkeerde plaats voor een strovuur zorgen. Wij moeten, zoals de heer Fourçans heeft gezegd en zoals ook uit zijn amendementen blijkt, de structurele gebreken aanpakken en wegwerken, te meer daar wij de openbare investeringen als basis voor de activiteiten van de privésector en niet als een vervanging daarvan moeten beschouwen.
Wij moeten vooral de flexibiliteit van de arbeidsmarkt vergroten en de problemen als gevolg van de nog bestaande hinderpalen op de interne markt zo snel mogelijk oplossen. Mijnheer de Silguy, daarom verzoek ik u de juiste weg niet te verlaten en uw beleid voort te zetten zoals u het heeft aangevat.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, het jaarverslag van de Commissie, dat te optimistisch is met betrekking tot de succesvolle overgang naar de EMU, de reële groei van het BBP, de toename van de werkgelegenheid en het dynamisch herstel van de economie, komt neer op een echte provocatie.
Het spreekwoord "wie hij wil vernietigen, drijft de Heer eerst tot vertwijfeling" - waarmee in Griekenland wordt verwezen naar degenen die zich zo wereldvreemd gedragen dat ze eraan dreigen ten onder te gaan - is duidelijk ook van toepassing op de voornaamste instellingen van de Unie, die een beleid blijven voeren dat de Europese volken tot werkloosheid, armoede en sociale uitsluiting veroordeelt en wie het blijkbaar niet kan schelen dat het Europees sociaal model op instorten staat, de werknemers tot loutere instrumenten verworden, de arbeidsverhoudingen welke de afgelopen eeuw met harde strijd en met het verlies van tal van mensenlevens tot stand zijn gekomen, verloren gaan en de democratische rechten van de burgers aan de eisen van bankiers ondergeschikt worden gemaakt.
Er zit voor de werknemers, die hun rechten willen verdedigen en veilig stellen, dan ook niets anders op dan onze volken te mobiliseren en de strijd aan te gaan. Dat alleen zal de Europese Unie tot nadenken stemmen en er haar toe aanzetten de nodige lessen te trekken.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik wil mijn spreektijd niet aanwenden om de tekst voor te lezen die ik voor deze interventie heb voorbereid, maar om te reageren op wat de collega's aan de andere zijde van het Parlement in dit debat hebben verklaard.
De heer Fourçans heeft gezegd dat we niet op onze lauweren mogen rusten. Ik vraag me evenwel af om welke lauweren het gaat. Ik weet alleen dat het leven van de werknemers in zijn land vol doornen en distels is en het bijzonder lastig is daarop te rusten.
Anderen hebben aangedrongen op de daling van de luchtvaarttarieven. Ik stel me echter de vraag in welke mate ze moeten afnemen. Wensen we dat ze verlaagd worden tot de vliegtuigen neerstorten? Het is hoog tijd dat we de kosten van het luchtvervoer analyseren en onderzoeken of de stijgende winsten van luchtvaartmaatschappijen wel opwegen tegen het toenemend gevaar van het verlies aan mensenlevens. Economisch gezien is de waarde van het leven van de passagiers weliswaar beperkt en kunnen hun levens door de hogere winsten worden gecompenseerd. De vraag is evenwel of het ons is toegestaan dit soort waardebepalingen te maken. Ik wijs er in dit verband op dat economie geen objectieve wetenschap is maar een wetenschap die goeddeels op waardeschattingen berust. Voor we ons buigen over de technische aspecten van dit onderwerp, moeten we derhalve bepalen welke waarden we wensen te verdedigen en de economie verondersteld wordt in aanmerking te nemen.
Ik ben het niet eens met het economisch jaarverslag van de Commissie dat ervan uitgaat dat werkloosheid noodzakelijk is om de inflatie in te tomen. Ik geef toe dat de Commissie dat niet met zoveel woorden zegt, maar dat is wellicht om te vermijden dat haar verslag te veel stof doet opwaaien. Volgend jaar willen we evenwel een verslag dat de inflatie in de Unie met andere middelen dan werkloosheid poogt te bedwingen. We zullen niet dulden dat de werkloosheid - die thans 12 % bedraagt - de komende jaren tot 20-30 % aangroeit, en wensen dat er definitief een eind komt aan de voortdurende stijging van de werkloosheid, die in 1970 is begonnen met de beteugeling van de stagnatie door maatregelen ten koste van de werknemers. De inhoud van de verslagen die de Commissie ons jaar na jaar voorschotelt, komt in wezen steeds op hetzelfde neer, met name op voorstellen voor de indijking van de inflatie door werkloosheid. De Commissie moet eindelijk inzien dat ze de Unie daarmee niet uit de impasse zal halen.
Daarom ben ik het eens met de suggestie die collega Donnelly hier vanochtend heeft gedaan, namelijk dat de Commissie bij de voorbereiding van haar volgende jaarverslagen alle economische belanghebbenden in de Unie zou raadplegen. Als ze dat niet doet, zijn we wellicht gedoemd eeuwig in dezelfde cirkel rond te draaien en komen we voorgoed in een straatje zonder end terecht.

Van Velzen, Wim
Voorzitter, in het jaarverslag bepleit de Commissie, en voor mij nogal verrassend, meer loondifferentiatie tussen de regio's. Argumenten daarvoor heb ik niet kunnen vinden. Ik weet wel dat in de realiteit in elk geval de Europese burger al buitengewoon veel problemen heeft met de loonverschillen die er bestaan tussen de landen en de oneigenlijke concurrentie die daarvan het gevolg is. Ik kan dan ook niet anders zien dan dat het voorstel van de Commissie leidt tot neerwaartse druk op de lonen en uiteindelijk ook op de uitkeringen die in veel landen rechtstreeks gekoppeld zijn aan de lonen en zeker aan de minimumlonen. Ik vind het voorstel van de Commissie eigenlijk schandalig omdat de Commissie niet tegelijkertijd de moed heeft om met een richtlijn te komen voor minimumlonen. Met andere woorden, men komt met een voorstel dat leidt tot neerwaartse druk en vervolgens weigert men om met een richtlijn te komen die de noodzakelijke bodembescherming aan de Europese burgers geeft. Ik vind dan ook dat het enige verstandige wat ze kunnen doen is het voorstel zo snel mogelijk weer in te trekken.
Er is nog een andere reden om tegen te zijn en dat is dat een dergelijke ontwikkeling de positie van de bonden heel sterk zal verzwakken en er is geen enkele aanleiding om dat te doen. In het kader van de sociale dialoog waar we het voortdurend over hebben, is eerder zorg nodig om te kijken hoe we die positie kunnen versterken, hoe we daaraan meer inhoud kunnen geven.
En tenslotte, een van de grote problemen die we hebben, is al de aanwezige delocatie van bedrijven binnen de Unie. Het voorstel van de Commissie kan uitsluitend leiden tot een grotere trend van delocatie. Ik begrijp ook volstrekt niet dat men dat niet in zijn overweging heeft meegenomen. Ik denk dat het een van die pogingen is om de zogenaamde klacht betreffende de mobiliteit, het gebrek aan mobiliteit, van arbeiders weer eens een keertje toonhoogte te geven.
Als men de mobiliteit bij de werknemers wil versterken, dan moet men zorgen dat er eindelijk eens een keer iets gebeurt met de harmonisatie van lonen en sociale zekerheid. Dan moeten we eindelijk eens een keer serieus een oplossing bieden bijvoorbeeld voor de problemen die grensarbeiders hebben in de regio tussen Nederland en Duitsland, tussen Nederland en België, waar al 10 jaar lang behoorlijk onderzoek naar is gedaan en waar de Commissie machteloos blijkt om ook maar enig zinvol instrument te bieden.

Willockx
Voorzitter, ik zou willen stilstaan bij ten eerste, het Verdrag van Maastricht en de monetaire unie, de convergentiecriteria. Wij zeggen ondubbelzinnig "ja" aan de convergentiecriteria, " ja" aan een correcte interpretatie ervan. We zeggen tegelijkertijd "neen" aan simplificaties en aan symbolendiscussie en als ik de laatste dagen de krant erop na sla en na de recente ECOFIN-Raad, dan vrees ik dat we stilaan in een symbolendiscussie aan het vervallen zijn en dat een serieuze interpretatie, naar de letter en de geest van het Verdrag van Maastricht van de convergentiecriteria, steeds moeilijker aan het worden is. Ten tweede, wij moeten ons voorbereiden uiteraard op de periode van de invoegetreding van de derde fase van de monetaire unie. Op dit vlak wens ik even in te gaan op de uitspraak van de heer Cassidy inzake de belastingconcurrentie. Ik ben inderdaad, collega Cassidy, heel bang van belastingconcurrentie voor belastinggrondslagen die bijzonder mobiel verhuizen tussen de lidstaten. Ik ben heel bang dat dit steeds meer gaat zorgen voor minder middelen voor sociale bescherming en ik ben dan ook heel bang dat áls de monetaire unie er komt zónder fiscale coördinatie en mét fiscale concurrentie, de sociale bescherming steeds meer op de proef zal worden gesteld. Ten derde, vorige week is de laatste hand gelegd aan het stabiliteitspact, dat men nu heeft genoemd: een pact voor groei en stabiliteit.
Mijnheer de commissaris, ik zou u willen vragen ons eens aan te duiden waar, in welke teksten van dat stabiliteitspact "groei" als een voluntaristisch doel wordt beschreven. Stabiliteitspact gaat terecht ervan uit dat de convergentiecriteria ook ná de derde fase inderdaad verder moeten worden nageleefd. Daarmee ben ik het eens. Maar wat ontbreekt aan het stabiliteitspact is de groeicomponent.
Ik vraag u zeer uitdrukkelijk dáár werk van te maken. Als u dat niet gaat doen en wij beleven dat in óns land, als u blijft volhouden dat het alleen de monetaire vrije markt is die gaat zorgen voor de toekomst van de mensen in Europa, dan betekent dat misschien wel het risico op zelfmoord van het Europees project bij de bevolking en dat is het érgste wat zou kunnen gebeuren.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, ik wil er alleen even op wijzen dat er in het rapport van de Commissie een aantal grove fouten staan wat de beschrijving van de economische toestand in Zweden betreft. Er wordt bijv. gesteld dat de rente nog nooit zo laag is geweest als nu en dat het renteverschil met Duitsland nog nooit zo klein is geweest, maar dit is absoluut onjuist. De Commissie gaat uit van de nominale rente, maar zoals iedere econoom weet is het de reële rente die van belang is in dergelijk verband, en die is in Zweden nog nooit zo hoog geweest als nu.
Verder wordt gezegd dat er meer wordt gespaard in Zweden als gevolg van het feit dat de groei afnam, d.w.z. een soort omgekeerd Keynesiaans verband. De waarheid is echter weer net andersom: in Zweden hebben wij een belastinghervorming doorgevoerd, die de rentabiliteit op het sparen deed toenemen. Er werd meer gespaard, de vraag daalde en de groei daalde ook. Dit weet iedere Zweedse econoom.
Met deze fouten wekt de Commissie de indruk dat de economische ontwikkeling in Zweden gunstig is geweest doordat men het door de Commissie aanbevolen beleid heeft gevolgd, terwijl het traditionele sociaaldemocratische beleid heeft gefaald. De waarheid is echter precies andersom. Toen Zweden ophield met een Keynesiaans vraagbeleid; toen wij de strijd tegen de inflatie een hogere prioriteit gingen geven dan de strijd tegen de werkloosheid; toen we begonnen met de toepassing van de convergentiecriteria; toen we overgingen op het neoliberale beleid dat de Commissie aanbeveelt; - vanaf dat moment kregen wij problemen. Toen steeg onze werkloosheid van 2 naar 12 procent. De ontwikkeling in Zweden is dus een schitterend voorbeeld van het feit dat traditioneel socialistisch beleid werkt, een beleid dat werkloosheidsbestrijding een hogere prioriteit geeft dan inflatiebestrijding.
Mijn tragische voorspelling luidt dat de werkloosheid in de Unie niet zal dalen voordat dit inzicht ook doordringt bij de Commissie en de Raad. De vele fouten in het verslag doen mij helaas vrezen dat dit inzicht nog een lange weg te gaan heeft.

Pérez Royo
Mijnheer de Voorzitter, wat in het Economisch Jaarverslag het meeste opvalt, is de zelfgenoegzaamheid waarmee de Commissie de economische situatie in de Unie beoordeelt.
Gevolg daarvan is een passieve houding van waaruit de economische stabiliteit wordt gebaseerd op de instandhouding van een gezond evenwicht of een paar macro-economische fundamenten, met name op het gebied van de overheidsfinanciën en de inflatie, alsof dat zou volstaan om groei en meer werkgelegenheid te garanderen.
Deze analyse klopt niet met de ontwikkeling van de verschillende economieën. De macro-economische fundamenten geven een verbetering te zien, er zit vooruitgang in de nominale convergentie, maar de groei is nog niet hersteld, en de werkloosheid is nog steeds onaanvaardbaar hoog. Als enige verklaring komt de Commissie weer aan met het vage begrip van een gebrek aan vertrouwen. Voor de gewone burger echter heeft de situatie veel weg van een economische horrorstory zoals die waaraan een onlangs in Frankrijk verschenen bestseller zijn titel ontleent.
Er moet ons inziens worden onderstreept dat de economische situatie van de Unie in een aantal cruciale opzichten ernstig te wensen overlaat. Ondanks de hoge spaartegoeden zijn de investeringen in vergelijking met vroeger aanzienlijk teruggelopen. In het proces van sanering van de overheidsfinanciën in de verschillende lidstaten zijn het de overheidsinvesteringen die de zwaarste klappen te verduren hebben gekregen.
Daarom stellen wij voor dat er bij de beoordeling van de overheidstekorten rekening wordt gehouden met het fundamentele verschil tussen lopende kosten en kapitaaluitgaven, tussen het tekort om doorlopende uitgaven te betalen en dat om investeringsuitgaven te financieren.
Nog alarmerender is de achterstand op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, met name op het niveau van de informatiemaatschappij. Er moet op dit gebied dringend een Europese strategie van de grond komen, om de voordelen die de geïntegreerde economische ruimte biedt op Europees niveau te kunnen benutten. Want op dit terrein, waarop ingrijpen door de overheid van doorslaggevende betekenis is, wordt nog steeds een versnipperd beleid gevoerd, waarbij elke staat op eigen houtje bezig terwijl er nauwelijks sprake is van enige coördinatie en nog minder van rechtstreekse bemoeienis door de communautaire instellingen.
Wij socialisten zijn kortom van mening dat het niet juist is, het hele economische beleid te herleiden tot de doelstelling van een gezond macro-economisch milieu. Het is evenzeer nodig, een actief werkgelegenheidsbeleid te voeren, een beleid ter bevordering van scholing, investeringen, onderzoeks- en ontwikkelingsstrategieën, een actiever beleid ten aanzien van het aanbod en ten aanzien van alternatieve behoeften aan arbeidskrachten. Naar wij hopen, zullen deze overwegingen in acht worden genomen bij de opstelling van de algemene richtsnoeren van het economisch beleid.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik mij richten tot mevrouw Randzio-Plath die in haar briljante verslag heeft aangetoond, of getracht heeft aan te tonen, dat de lente nog maar net ingetreden is. Wellicht zinspeelde zij op de buitentemperatuur die vanmorgen in de straten van Straatsburg heerst. Zij heeft wellicht net als ik na het ontbijt kunnen vaststellen dat de temperatuur hoger is geworden. Dit brengt mij ertoe te denken dat het niet is omdat de lente fris is, deze niet gevolgd kan worden door een mooie zomer en een rijke oogst in de herfst.
Maar voor een goede oogst, mevrouw Randzio-Plath, moet er ook geploegd worden. Niet alles kan herleid worden tot de weersomstandigheden. Per slot van zaken is dat wat wij met het economisch jaarverslag wilden doen, want dit verslag bevat alle noodzakelijke elementen voor een alomvattend economisch beleid, niet alleen voor de convergentie en de Economische en Monetaire Unie, maar ook voor de groei en de werkgelegenheid, de twee onderwerpen waar ik het nu over wil hebben.
Laat mij echter eerst even afdwalen en een antwoord geven aan de heer Donnelly, die helaas niet aanwezig is, maar u zult hem mijn antwoord wel overbrengen: hij heeft gevraagd of het economisch jaarverslag meer aandacht in de pers kan krijgen, of het deel uit kan maken van een bredere voorlichting. Persoonlijk vind ik dat idee zeer interessant. Wij zullen hierover nadenken en ik ben van mening dat er op verschillende wijzen te werk gegaan kan worden. Allereerst zou het mogelijk zijn om de volgende rapporteur, voor het volgende economisch jaarverslag, sneller aan te duiden en wij zouden met enkele parlementsleden voorbereidende discussies kunnen voeren voorafgaand aan de publicatie van het economisch jaarverslag. Wij zouden bijvoorbeeld ook een openbaar debat kunnen organiseren met economen, onderzoeksinstituten, journalisten en parlementsleden. Ik ben bereid om over al deze oplossingen na te denken en er werk van te maken. Dat was mijn antwoord op de vraag van de heer Donnelly.
Nu kom ik dan bij mijn twee onderwerpen - waarop ik het zwaartepunt wil leggen - en ik wil uw tijd niet misbruiken. Allereerst de groei. Veel van de vragen die binnen dit halfrond zijn gesteld, gaan over het volgende probleem: hoe kan de groei toenemen?
Allereerst moet ik zeggen dat de groei - helaas, wellicht - niet op commando reageert. Groei is voornamelijk het resultaat van een gezonde economie. Het spijt mij, mijnheer Willockx, overheidstekorten hebben nooit arbeidsplaatsen gecreëerd. Als zij dit wel zouden doen, zouden wij nu een tekort aan arbeidskrachten hebben. U heeft ons ervan beschuldigd om voor alles te streven naar een buitensporige stabiliteit, ten koste van het werkgelegenheidsbeleid. Hetgeen ik zeg, hetgeen ik denk, is dat een gezond economisch beleid een noodzakelijke voorwaarde is voor de vorming van een economisch kader dat gunstig is voor de groei, zelfs al - en op dat punt ben ik het met u eens - zal hier niet het gehele werkloosheidsprobleem mee kunnen worden opgelost, en moeten deze beleidsvormen worden aangevuld door andere beleidslijnen.
Waarom is het op stabiliteit gerichte economische beleid noodzakelijk? Omdat dit beleid zorgt voor een groei op middellange termijn, die op gang gebracht wordt door de vraag en ondersteund wordt door investeringen.
Allereerst moet de groei worden ondersteund door de vraag en in dat opzicht wil ik het volgende benadrukken. De Commissie betwist niet dat de groei gepaard moet gaan met de vraag en dat de huidige ontoereikende binnenlandse vraag gedeeltelijk de verklaring vormt voor de voorzichtige heropleving op dit moment. Ik wijs u erop dat de groei in 1996 1, 6 % bedroeg en dat deze in 1997 tussen 2, 25 en 2, 5 % zal liggen. Een kunstmatige ondersteuning van de vraag, die de economische fundamentals in gevaar zou brengen door een begrotingsexpansie of een te snelle salarisevolutie, zou contraproductief zijn en derhalve ook weinig duurzaam. Waarom? Omdat een belangrijke stimulans van de groei in de productiviteitsverhoging schuilt en omdat de verlaging van de relatieve prijzen, in de sectoren waarin de productiviteit sterk stijgt, een stijging van de vraag mogelijk maakt voor de aankoop van producten en diensten in sectoren waarin de productiviteit minder snel stijgt en waarin er toch werkgelegenheid wordt gecreëerd. Dat probeert men aan te tonen op pagina 34 van het economisch jaarverslag.
Zoals uw Vergadering aanbeveelt, wordt dit proces vereenvoudigd door het wegwerken van belemmeringen voor vernieuwing en door een doelgerichter onderzoeks- en ontwikkelingsbeleid. Ik voeg er echter aan toe dat de vraag momenteel in Europa weer aantrekt en wel op een gezonde basis. De export is hier de eerste drager, de eerste steun van geweest. Vervolgens moet de particuliere consumptie worden aangezwengeld en deze zou moeten stijgen van 2 % in 1997 tot 2, 5 % in 1998. Deze betere vooruitzichten van de vraag zouden ook de investeringen moeten stimuleren.
Nu kom ik dan bij mijn tweede punt, namelijk de groei die ondersteund wordt door de investeringen.
De Commissie deelt de bezorgdheid van uw Vergadering, mevrouw Randzio-Plath, over de tamelijk stagnerende investeringen in Europa. Het is waar dat de heropleving van de totale investeringen tot op heden nogal traag op gang komt. Wel is al zichtbaar dat de investeringen in kapitaalgoederen aantrekken, hoewel het in de bouwsector nog niet zo wil vlotten. Ik ben van mening, en hierbij geef ik geen blijk van overdreven optimisme, mijnheer Ribeiro, dat nu alle elementen aanwezig zijn voor een duidelijke heropleving van de bedrijfsinvesteringen, die toch 85 % van de totale investeringen uitmaken, met name dankzij een adequate rendabiliteit van het geïnvesteerde kapitaal en een meer ontspannen policy mix .
Wat meer in het bijzonder de overheidsinvesteringen betreft, wil ik erop wijzen dat de Commissie er altijd op aangedrongen heeft, ook in het jaarverslag voor 1997, dat de overheidsinvesteringen behouden blijven. Overheidsinvesteringen vormen een belangrijke factor voor de groei op lange termijn. Ook heeft de Commissie constant haar steun verleend aan communautaire investeringsprojecten, te beginnen met de Trans-Europese netwerken.
Dat is hetgeen ik u in het kort wilde zeggen over de groei, die een noodzakelijke voorwaarde is voor het scheppen van arbeidsplaatsen.
Nu wil ik heel kort, omdat de tijd dringt, enkele woorden wijden aan de tweede kwestie, namelijk het scheppen van arbeidsplaatsen: hoe kunnen er eenvoudiger arbeidsplaatsen gecreëerd worden in Europa? Ook op dat punt bevat het economisch jaarverslag van 1997 belangrijke analyses en aanbevelingen voor de arbeidsmarkt. Ik wil u erop wijzen dat deze werkscheppende maatregelen vooral een nationale aangelegenheid zijn. De heer Langen heeft dit overigens zeer juist onderstreept. Ook vraagt de Commissie de lidstaten om hun verantwoordelijkheden op dat vlak op te nemen.
Ik wil twee problemen waarover vanmorgen en vanmiddag in dit halfrond werd gesproken kort aanstippen, namelijk de arbeidsmarkt en het loonbeleid.
Allereerst de arbeidsmarkt. Er moet een actiever arbeidsmarktbeleid worden gevoerd. Tijdens de periode na de eerste oliecrisis hebben het hoge niveau van de kosten, loonkosten en niet-loonkosten, van de arbeid en in bepaalde gevallen het bestaan van strenge reglementeringen inzake de arbeidszekerheid, het belang van de arbeid als productiefactor afgezwakt. Om te kunnen blijven concurreren hebben de ondernemingen dan ook arbeid vervangen door kapitaal. De werkgelegenheidsmarkten in de Europese Unie hebben zich echter geleidelijk aangepast en dit heeft geleid tot een aanzienlijke verbetering van de rendabiliteit.
De heer Berthu en de heer Lukas, maar in zekere mate ook mevrouw Randzio-Plath, hebben gesproken over de investeringen in de rationalisatie - deze investeringen zijn noodzakelijk om de concurrentiepositie te handhaven, maar kunnen nadelig zijn voor de werkgelegenheid - ten opzichte van de uitbreidingsinvesteringen die onze groei en dan ook de werkgelegenheid stimuleren. Het economisch jaarverslag analyseert deze problemen met betrekking tot de vervanging van arbeid door kapitaal. Waar wij behoefte aan hebben is om aan de investeringen in de rationalisatie meer uitbreidingsinvesteringen toe te voegen die werkscheppend zijn. De voorwaarden voor ontwikkeling worden op dat moment veel positiever. Groei gaat niet onmiddellijk gepaard met het scheppen van arbeidsplaatsen. De Commissie beveelt ook aan om de capaciteit van de arbeidsmarkten te verbeteren, de capaciteit om zich aan te passen aan economische veranderingen, met name door de arbeidsorganisatie te moderniseren en door de geografische en professionele mobiliteit te verhogen.
De Commissie is ervan overtuigd dat het wenselijk zou zijn om pragmatische oplossingen toe te passen om de schaal van de arbeidskosten uit te breiden, volgens de kwalificaties en de regio's, en in zekere mate, volgens de sectoren. Dit zou bijvoorbeeld mogelijk zijn door de niet-loonkosten te verlagen, door de fiscale druk op de lonen van laaggeschoolde arbeiders te verlichten - en hierbij sluit ik mij aan bij hetgeen de heer Fourçans hierover zei - en door salarisingrepen bij minder begunstigde werknemers. Deze aanpassing van de arbeidsmarkt gebeurt ook door een bepaalde loondifferentiatie in overleg met de sociale partners.
Als ik uw ontwerpresolutie geloof, als ik deze goed begrepen heb, kan een bepaalde loondifferentiatie tussen de regio's alleen maar een neerwaartse druk uitoefenen op de lonen, en alleen maar uitlopen op nieuwe bedrijfsverplaatsingen. Welnu, de Commissie is niet dezelfde mening toegedaan. Ik kan mevrouw Lis Jensen en de heer Wim van Velzen geruststellen. Het tegenovergestelde is juist waar! Op voorwaarde dat deze differentiatie gebaseerd is op de verschillende productiviteitsniveaus per regio, zal een dergelijke differentiatie geen enkele bedrijfsverplaatsing in de ene of andere regio veroorzaken. Integendeel, door deze differentiatie komen er nieuwe activiteiten en nieuwe arbeidsplaatsen in de regio's met een hoog werkloosheidsniveau.
Tot slot wil ik benadrukken, en erop wijzen, dat het economisch jaarverslag beantwoordt aan een globaal en coherent beleid voor groei, werkgelegenheid en convergentie, dat in Europa tot stand komt. Een bewijs hiervan is de daling van de reële rentevoeten op korte termijn in Europa, bijna 500 basispunten sinds 1993, dat wil zeggen een historische vermindering van 70 %, en als bewijs voer ik ook een andere aanzienlijke verlaging aan, die waarschijnlijk op economisch vlak nog belangrijker is, namelijk die van de rentevoeten op lange termijn.
Het debat waaraan wij heden hebben deelgenomen, stelt ons in staat om onze analyse te verfijnen voor de uitwerking van de globale economische richtsnoeren die ik u vanaf 23 april aanstaande wil voorleggen, dat wil zeggen op dezelfde dag waarop de Commissie ze zal goedkeuren. U wordt onmiddellijk op de hoogte gebracht en op dat moment zullen wij op basis van deze analyse samen het debat weer op gang brengen over het Europees economisch beleid.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer de Silguy nog een vraag willen stellen. Mijnheer de Silguy, u had het onder meer over de formulering van de richtsnoeren voor het economisch beleid. Bent u bereid op de dialoog voor de opstelling van de economische richtsnoeren vooruit te lopen en kunt u ons nu al zeggen op welke punten rekening zal worden gehouden met het standpunt dat het Europees Parlement hier morgen zal innemen, zodat het Parlement en de Commissie vóór 23 april nogmaals van gedachten kunnen wisselen?

de Silguy
Mevrouw Randzio-Plath, in deze zaak zijn voor mij slechts twee aspecten belangrijk: de naleving van het Verdrag en de versterkte samenwerking tussen uw Vergadering en de Commissie. Allereerst ben ik van mening dat het intense en actieve debat dat wij hebben gevoerd over het economisch jaarverslag ons al veel informatie verschaft. Ik ben nochtans bereid, mevrouw Randzio-Plath, om, indien u dit wenst, een werkvergadering te organiseren tussen een delegatie parlementsleden en mijn diensten voordat wij het economisch jaarverslag in de Commissie goedkeuren. Onder eerbiediging van het Verdrag ben ik echter verplicht om hierover een informele vergadering te houden.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming heeft morgen te 12.00 uur plaats.

Financiële ondersteuning van de betalingsbalans
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0105/97) van de heer Metten, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(96)0545 - C4-0588/96) over de beoordeling van de faciliteit voor financiële ondersteuning op middellange termijn van de betalingsbalansen van de lidstaten - verordening van de Raad 88/1969/EEG.

Metten
Voorzitter, in mijn verslag worden twee vragen behandeld. In de eerste plaats of de bestaande financieringsfaciliteit voor betalingsbalansproblemen na de start van de EMU op 1 januari 1997 voortgezet moet worden. In de tweede plaats of zo'n instrument voor hulp bij betalingsmoeilijkheden ook niet nuttig zou zijn voor lidstaten binnen de Economische en Monetaire Unie die met landspecifieke schokken geconfronteerd worden.
Om met de eerste vraag te beginnen: de financieringsfaciliteit voor betalingsbalansproblemen heeft in het verleden haar nut bewezen. Het is nuttig gebleken voor de lidstaten die er een beroep op moesten doen, omdat de leningen die zij kregen goedkoper waren dan zijzelf zouden kunnen krijgen. De overige lidstaten kregen stabiliteit op de interne markt en konden door middel van de conditionaliteit die aan de leningen verbonden wordt garanties voor terugbetaling krijgen. Doordat deze leningen meestal in tranches worden verleend, kan op de uitvoering van de condities die met de gezondmaking van de economie te maken hebben goed worden toegezien.
Belangrijk bij deze faciliteit is dus dat zowel de ontvangende lidstaat als de Unie als geheel er belang bij heeft. De totale kosten zijn voor rekening van de ontvangende lidstaten. Het enige risico dat de Unie loopt, is dat de lening niet terugbetaald kan worden. Maar dat is nog nooit gebeurd. Moet zo'n hulpinstrument voor batalingsbalansproblemen nu op 1 januari 1999 bij de start van de EMU afgeschaft worden? De economische commissie van dit Parlement adviseert van niet. Niet alle huidige lidstaten zullen namelijk onmiddellijk toetreden tot de Economische en Monetaire Unie, de zogenaamde " pre-ins" en de " outs" blijven aanvankelijk buiten de EMU en kunnen wel degelijk aan betalingsbalansmoeilijkheden blootgesteld worden. Voor deze landen zou deze faciliteit dan ook zeker moeten blijven bestaan totdat ze tot de EMU toegetreden zijn.
Maar zelfs als alle huidige EU-landen lid zullen zijn van de EMU, wat in het jaar 2002 het geval zou moeten zijn, heeft deze faciliteit nog een duidelijke functie. Vanaf 2002 zullen waarschijnlijk de eerste Midden- en OostEuropese landen tot de EU toetreden. En minstens één daarvan, Hongarije, heeft al aangegeven dat toetreding tot de EMU haar nog zeker enkele jaren extra zal kosten. Gedurende deze jaren zullen landen die wel tot de EU maar niet tot de EMU behoren wel degelijk aan betalingbalansmoeilijkheden blootgesteld kunnen worden. Een goede faciliteit dus die voorlopig zeker niet afgeschaft mag worden. Dat brengt ons naar de tweede vraag.
Zou zo'n faciliteit, via leningen op de kapitaalmarkt tegen gemeenschapsgarantie verstrekt, niet nuttig zijn in de derde fase van de EMU? En wel voor landen die aan landspecifieke schokken blootgesteld zijn. Het Verdrag van Maastricht voorziet duidelijk in deze mogelijkheid in artikel 103A, lid 2. Maar er is nog geen actie ondernomen om dit uit te werken. Eén van de mogelijke problemen die de vorming van de EMU kan veroorzaken, is dat lidstaten minder mogelijkheden hebben om landspecifieke schokken, dat wil zeggen schokken die de ene lidstaat wel en de andere niet treffen, op te vangen. Het wisselkoersinstrument is weggevallen en de bufferwerking van de begroting is door het stabiliteitspact aan banden gelegd. Een positief instrument dat lidstaten zou helpen uit een onvoorziene recessie te komen zou zeker heel nuttig kunnen zijn. Angst voor verslapping van de discipline van lidstaten doordat er zo'n instrument bestaat hoeft er helemaal niet te zijn. Het moet met unanimiteit door de Raad goedgekeurd worden. Er is strikte conditionaliteit aan verbonden en alle kosten worden door de ontvangende lidstaat zelf gedragen.
Daarbij komt dat het stabiliteitspact, dat op gezonde overheidsfinanciën gericht is in gevallen van landspecifieke schokken die minder ernstig zijn, dat wil zeggen een economische krimp van minder dan 2 % veroorzaken, de problemen van de getroffen lidstaten eerder verergert dan helpt oplossen. In principe worden ze dan namelijk gestraft met een deposito of een boete. De voorzitter van de ECOFIN-Raad, minister Zalm, heeft het stabiliteitspact dan ook vergeleken met een atoombom die moet afschrikken, maar niet gebruikt moet worden. Of zoals Commissievoorzitter Santer zei het is als met huwelijksevoorwaarden, ook die zijn niet bedoeld om gebruikt te worden. Tegen die achtergrond zou een instrument dat dezelfde doelen dient, maar wel toegepast kan worden, uitermate nuttig zijn. Ik zou dan ook graag van de Commissie de toezegging krijgen dat zij het bedoelde voorstel conform artikel 103A, lid 2 uitwerkt en aan het Parlement en de Raad toezendt.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, moet de steunfaciliteit voor betalingsbalansproblemen na de voorziene datum van de inwerkingtreding van de Monetaire Unie nog worden verlengd? Zoals de heer Metten heel juist gezegd heeft, kan deze faciliteit in ieder geval de eerste jaren - de jaren waarin nog niet alle lidstaten lid zijn van de Monetaire Unie - duidelijk nog van nut zijn.
Ik wil echter een onderscheid maken, hetgeen de heer Metten niet heeft gedaan, namelijk tussen de landen die willen toetreden tot de Monetaire Unie, maar nog niet in staat zijn om dit momenteel te doen, en de landen die wel in staat zijn om toe te treden maar dit weigeren. Als men de lidstaten wil aansporen om niet deel te nemen aan de Monetaire Unie, moet je ze vooral de kans geven om de voordelen van deze faciliteit te blijven benutten. En ik ben van mening dat dat toch niet onze bedoeling is. Ik denk evenmin dat dat de bedoeling van de heer Metten is, want wij hebben er allen belang bij dat de interne markt overeenkomt met het grondgebied van de Monetaire Unie.
Derhalve zullen wij diegenen die aan de voorwaarden voldoen maar - om voornamelijk politieke redenen - niet willen toetreden, niet ook nog eens belonen door te zeggen dat zij op onze solidariteit kunnen rekenen als zij problemen hebben. Wij zijn geen masochisten, noch sadisten, maar wij moeten wel met beide benen op de grond blijven staan. Als wij samen een structuur creëren en als wij willen dat iedereen hieraan deelneemt, dan gaan wij niet degenen die buiten deze structuur blijven aanmoedigen om maar daar te blijven! Persoonlijk sta ik dan ook niet achter de redenering van de heer Metten.
Er is nog een andere kwestie: moet men, zoals de heer Metten voorstelt, een dergelijk instrument ook invoeren en handhaven als de Monetaire Unie compleet is en iedereen eraan deelneemt? Zoals hij zegt zullen er zich nog situaties voordoen waarin de lidstaten schokken moeten opvangen waarbij zij hulp nodig zullen hebben. Het gaat hier echter om een geval dat steeds minder zal optreden. Waarom?
Omdat als er één markt is en één munteenheid en er niet alleen convergentiecriteria zijn maar ook stabiliteitspacten, het duidelijk is dat het gros van de schokken alleen nog van buitenaf zal komen. De interne schokken blijven beperkt tot ongelukken ten gevolge van een natuurramp, of van een politieke ramp zoals een verlengde algemene staking. Het is mogelijk om gelijkaardige situaties te bedenken maar in dat geval lijkt de door de heer Metten voorgestelde techniek mij niet de juiste te zijn.
Derhalve uit ik mijn voorbehoud inzake het laatste deel van zijn betoog en ik vraag mij af of men op basis van artikel 103, lid 2, moet nadenken over een instrument dat overeenkomt met het bestaande instrument, maar dat bestemd is om de aanpassingsproblemen van de lidstaten op begrotingsgebied op te lossen. Ik ben van mening van niet.
Mijns inziens is het veel verstandiger om deze situatie het hoofd te bieden door te spelen met de weinige elementen inzake flexibiliteit die het stabiliteitspact bevat. Volgens zijn analyse ziet de heer Metten dat als de problemen die het begrotingsevenwicht beïnvloeden. Welnu, voor de problemen inzake begrotingsevenwicht moet men geen gebruik maken van een instrument dat voorzien is als betalingsbalanssteun: daarvoor is er een ander instrument. En ik ben volledig bereid om het idee te steunen dat men op dat vlak wellicht een faciliteit in het leven moet roepen. Hoe het ook zij, wij hebben de tijd want dit probleem zal zich pas na het jaar 2000 voordoen.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van collega Metten vestigt de aandacht op een heel belangrijk probleem, met name de stabilisatie van de Europese economie tijdens en na de invoering van de gemeenschappelijke munt. Hoewel het gaat om een actueel onderwerp dat van essentieel belang is voor de huidige economische beleidsvormen en het toezicht op de economieën, wordt dit probleem officieel slechts zelden ter sprake gebracht. Daarom danken we de heer Metten en wensen we hem geluk met voor zijn belangrijke bijdrage aan dit thema.
Wisselkoersstabiliteit is een voorwaarde voor deelneming aan het wisselkoersmechanisme en de Europese eenheidsmunt. Hoewel het stelsel momenteel schommelingen toestaat die meer dan 15 % van de spilkoers afwijken, stellen de landen die tot de EMU willen toetreden, alles in het werk om hun munten aan heel strikte wisselkoersen te onderwerpen, wat leidt tot moeilijkheden en spanningen op hun betalingsbalans. De problemen kunnen nog verergeren, als de kudde wordt opgedeeld in schapen en lammeren, met name in munten die wel en niet tot de euro toetreden. Op dat delicate ogenblik moeten de stabilisatiemechanismen - overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag - worden versterkt en niet afgeschaft, wat heel belangrijk is voor zowel de landen waarvan de munten aan de euro deelnemen als voor die welke niet bij de euro zijn betrokken. Het lijdt immers geen twijfel dat de economieën van bepaalde aan de EMU participerende lidstaten minder productief zullen zijn dan die van andere, waardoor die landen ook in de toekomst met stabiliteitsproblemen te kampen hebben - wat kan leiden tot interne schokken die enkel met overheidsmiddelen kunnen worden opgevangen. De oplossingen die de heer Metten in zijn verslag voor dit probleem voorstelt en welke berusten op het bepaalde in het Verdrag, geven blijk van soepelheid en gaan duidelijk in de goede richting, zodat ik ze aan de vergadering aanbeveel.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, namens de Liberale Fractie wil ik de aandacht vestigen op de punten waarop wij het al dan niet eens zijn met de nadruk die de heer Metten in zijn analyse gelegd heeft.
In de eerste plaats, wat de punten van overeenstemming betreft, delen wij het standpunt van de rapporteur dat deze faciliteit voor betalingsbalanssteun ook na de invoering van de euro in de derde fase van de EMU gehandhaafd dient te blijven, maar alleen voor de "pre-ins" , de lid-staten die wel willen maar niet kunnen deelnemen. Ik ben het eens met de heer Herman. Wij moeten serieus bekijken in hoeverre wij solidair moeten zijn met de lid-staten die zich wel zouden kunnen kwalificeren voor deelname, maar er om politieke redenen duidelijk voor kiezen om buiten de EMU te blijven.
Wij zijn hen geen solidariteit verschuldigd. Zij tonen zich ook niet solidair met ons. In zoverre de heer Metten het hiermee echter eens is en aanraadt om deze faciliteit te handhaven voor "pre-ins" , aanvaard ik dat, omdat het in het Verdrag staat. Artikel 109 K, lid 6, voorziet juist in die mogelijkheid. Wanneer de heer Metten echter via een achterdeurtje - want dat is het - een steunfaciliteit ten behoeve van de betalingsbalans opnieuw wil gebruiken als een soort versnellings/vertragingsmodel ter ondersteuning van het stabiliteitspact, teneinde economische cycli op te vangen, dan heb ik een probleem. Ik houd er niet van om zo'n belangrijke kwestie aan de achterdeur af te handelen.
De moeilijkheid is dat dit een heimelijke methode is, omdat de betalingsbalansfaciliteit voor de lid-staten die tot de EMU toetreden duidelijk geregeld is; als de euro ingevoerd is, zal deze faciliteit ophouden te bestaan. Waarom? Omdat de betalingsbalansmoeilijkheden voorbij zullen zijn. Dat is volkomen logisch. Als wij dus een discussie willen voeren over de vraag hoe wij een evenwichtig economisch programma moeten organiseren om ons in te dekken tegen verschillende noodsituaties, mochten die ontstaan, laten wij dat dan open en eerlijk doen. Van politiek via de achterdeur moet ik niets hebben. Ik heb nota genomen van het nieuwe, innoverende voorstel van de rapporteur, maar ik steun het niet, als het clandestien wordt uitgevoerd.

Castagnède
Mijnheer de Voorzitter, ik wil kortweg verklaren dat mijn fractie volledig akkoord gaat met de voorstellen van de heer Metten inzake enerzijds het behoud van de huidige betalingsbalansfaciliteit ten gunste van de lidstaten die nog niet vanaf 1 januari 1999 zullen toetreden tot de Economische en Monetaire Unie, en anderzijds de invoering van een communautair steuninstrument waarmee de macro-economische schokken die zich na de start van de derde fase zouden kunnen voordoen, op soepelere wijze opgevangen kunnen worden.
Wij zijn van mening dat het inderdaad noodzakelijk is om de monetaire instrumenten aan te vullen en er andere instrumenten voor het loodsen en besturen van de economie aan toe te voegen. Wij zullen niet aan de weet komen of er in de komende jaren een piloot in het vliegtuig zal zitten - wij weten het nu nog niet - maar met het voorstel van de heer Metten, zullen wij er tenminste zeker van zijn dat er al een stuurknuppel is.

Blokland
Geachte collega's, mijnheer de commissaris, het document van de Commissie en het verslag van de heer Metten gaan uitgebreid in op het voortbestaan van de faciliteit voor betalingsbalanssteun na de start van de EMU. Terecht maakt de rapporteur zich zorgen over opvang van landspecifieke schokken door lidstaten die deelnemen aan de EMU. Waaraan denken we trouwens bij landspecifieke schokken? Natuurrampen, wanbeheer in een bepaalde economische sector of meer algemeen een economische crisis in een bepaalde sector die kenmerkend is voor een lidstaat.
Zijn conclusie is dat het verdedigingsmechanisme tegen landspecifieke schokken door de EMU onder druk komt te staan. Geruststellend volgt dan dat de vatbaarheid van lidstaten voor deze schokken waarschijnlijk flink is afgenomen. Dat is nogal speculatief. Enige onderbouwing ontbreekt. Bij de voorbeelden die ik noemde, valt niet goed in te zien waarom de vatbaarheid voor dat type sectoren zou afnemen. Het probleem is dat de EMU automatische stabilisatoren mist. Het stabiliteitspact werkt destabiliserend zolang er geen sprake is van begrotingsevenwicht. Bij grote tekorten dienen lidstaten immers omvangrijke bedragen als sancties te betalen.
Van de ECB valt evenmin hulp te verwachten. Zij heeft als hoofddoelstelling prijsstabiliteit. Een prima doel, maar bij landspecifieke schokken moet je een hogere werkloosheid en een hogere rente voor lief nemen. Ik herinner slechts aan de handelwijze van de Bundesbank na de monetaire eenwording van West- en Oost-Duitsland. Om het gevaar van inflatie te keren, draaide de Bundesbank de geldkraan dicht. De inflatie werd de kop ingedrukt, maar rente en werkloosheid stegen begin jaren '90 als een komeet omhoog.
In de periode tussen november 1991 en maart 1995 is het tienmaal voorgekomen dat een lidstaat de eigen munt moest laten devalueren, met name omdat deze overgewaardeerd bleek ten opzichte van de Duitse mark. De economische fundamentals gaven dat aan. Daar moet men naar luisteren. Dat is de kracht van wisselkoersen waarmee werkloosheid en migratie kan worden voorkomen door de tering naar de nering te zetten. Betalingsbalanssteun is een kunstmatig surrogaat dat op korte termijn bepaalde spanningen verlicht, maar geen structurele oplossing biedt als deze nodig is. Het probleem waar wij voor staan heeft geen economische maar een politieke oorzaak.

Willockx
Voorzitter, collega's, twee bedenkingen. Ten eerste, betalingsbalans en de stand ervan is een van de fundameltals om de waarde van de munt te determineren. Wanneer wij morgen in de derde fase stappen met een gedeelte van de landen-lidstaten in en een ander gedeelte out, of voorlopig out, dan is het normaal dat het steunmechanisme dat bestaat, met name de betalingsbalansfaciliteit, intact blijft, al was het maar om die landen te helpen, de fundamental die de betalingsbalans voor hen betekent en die wellicht zoals de heer Katiforis zegt, nog meer in het gedrang kan komen na het opstarten van de eenheidsmunt, om onze solidariteit te betonen met die landen-lidstaten, en ze te helpen op weg naar convergentie, eerste element.
Tweede element, het pad naar convergentie mijnheer de commissaris, en dat is geen kritiek maar een vaststelling, dat is een onvermijdelijkheid, heeft een aantal deflationistische effecten. Ik stel dit vast in mijn eigen land waar een enorme inspanning is gebeurd de voorbije jaren naar de convergentie toe. Wij moesten die inspanning leveren, ik ben daar voorstander van en heb dat bepleit, maar dit gaat samen met een stukje deflatie. We betalen daar met andere woorden een prijs voor.
Welnu, ik denk dat een van die ideeën van de heer Metten, met name het uitschrijven van communautaire leningen, niet om specifieke landschokken op te vangen, collega Herman, maar om collectieve schokken op te vangen als een deel van het anticyclisch beleid dat ook morgen kan nodig zijn, dat het uitwerken door de Commissie van het instrument van de communautaire leningen van heel grote betekenis kan zijn. Ik zou dan ook de commissaris willen uitnodigen om hiervan concreet werk te maken. Het Verdrag voorziet in deze mogelijkheden en ik denk dat dit instrument een belangrijke aanvulling kan zijn ten aanzien van de klassieke methoden van het monetair beleid.

Peijs
Voorzitter, de faciliteit waar het hier vandaag over gaat heeft acht keer haar nut kunnen bewijzen sinds 1974. Vier keer voor Italië, tussen haakjes. De financiële bijstand leidt ertoe dat markten meer vertrouwen krijgen in het vermogen van een land om verbetering te brengen in zijn financiële situatie. De EVP-fractie is dan ook met de Commissie van mening dat deze faciliteit een nuttige rol kan blijven vervullen gedurende de overgang naar de derde fase van de EMU. Want immers in die tijd kunnen zich nog betalingsbalansproblemen voordoen, ondanks de geboekte vooruitgang bij het voldoen aan de convergentiecriteria, ondanks voortgaande integratie van de markten. Ook voor de landen die in 1999 nog niet kunnen toetreden tot de EMU, de pre-ins en straks de nieuwe toetreders zouden de steunfaciliteiten een rol kunnen blijven vervullen. Van de opting-out -landen kan dat alleen voor zover zij nog niet voldoen aan de criteria en daarna gaat onze solidariteit met hen net zover als hun solidariteit met de rest.
De EVP-fractie vindt echter dat de steunfaciliteit niet meer kan gelden voor Eurolidstaten. Een faciliteit voor financiële ondersteuning draagt niet bij tot de nodige discipline en de stabiliteit in de Monetaire Unie. Men rijdt daarmee het vorig jaar in Dublin ontworpen stabiliteitspact in de wielen. Vandaar dat wij op het verslag van de heer Metten een amendement hebben ingediend, dat wij wat verzacht hebben om tot een compromis te kunnen komen, maar wij vinden niet dat het een alternatief is voor het stabiliteitspact, we vinden het eigenlijk zelfs nauwelijks een ondersteuning en die ondersteuning dat is het compromis waartoe we gekomen zijn.
De overbodigheid en onwenselijkheid van een financiële steunfaciliteit voor Eurolanden volgt dan ook al uit het feit dat het stabiliteitspact zelf al uitzonderingen maakt voor landen met excessieve tekorten tengevolge van moeilijkheden van uitzonderlijke en tijdelijke aard. Dat zijn moeilijkheden als gevolg van een ongewone gebeurtenis buiten de controle van de lidstaat met een zeer negatieve uitwerking op zijn financiële positie of als gevolg van een zeer ernstige economische terugval. In beide gevallen zijn er mogelijkheden voor nationale overheden om hun economie te stimuleren zonder dat zij daarbij gehinderd worden door de sancties van het stabiliteitspact.
Als slot, mijnheer de Voorzitter, wil mijn fractie dan ook de Commissie het advies meegeven om bij de nieuwe beoordeling van de steunfaciliteit rekening te houden met de intentie van het stabiliteitspact voor de toegetreden landen. De steunfaciliteit kán geen alternatief zijn voor het pact, eigenlijk zelfs geen ondersteuning omdat het pact reeds die clausule heeft voor landen in moeilijkheden. De EVP-fractie zal dus, zoals ook de heer Herman heeft gezegd, instemmen met de resolutie alleen met het doel de Commissie te ondersteunen en laat de inhoud van het verslag voor de rekening van de heer Metten.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, het verslag van de heer Metten, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de faciliteit voor financiële ondersteuning op middellange termijn van de betalingsbalansen van de lidstaten, onderstreept op juiste wijze het nut van dit leningsinstrument.
Uw rapporteur stelt twee verschillende kwesties aan de orde die het debat overigens duidelijk in het licht heeft gesteld. De eerste kwestie: de handhaving voor de lidstaten met een derogatie - een kiese formulering van het Verdrag om de lidstaten aan te duiden die niet vanaf 1 januari 1999 in de eurozone zitten - dus voor deze lidstaten met een derogatie, de handhaving van het steuninstrument voor de betalingsbalans voorzien in artikel 109H na de start van de Economische en Monetaire Unie; de tweede kwestie betreft de verlening van financiële bijstand zoals gestipuleerd in artikel 103A, lid 2, voor een lidstaat in de eurozone die zich in moeilijkheden bevindt.
Al heel snel wil ik een onderscheid maken tussen deze twee elementen. Wat de handhaving van het huidige instrument betreft, kan de Commissie - en hierin zult u het met mij eens zijn - niets anders dan zich aan het Verdrag houden. Welnu, overeenkomstig artikel 109K, lid 6, van het Verdrag betreffende de Europese Unie, wijst de Commissie erop dat de lidstaten met een derogatie kunnen blijven genieten van deze faciliteit voor betalingsbalanssteun die voorzien is in artikel 109H. In 1998 zal de Commissie zich dan ook opnieuw op het huidige mechanisme bezinnen. Daarvoor moeten wij wachten totdat de besluiten inzake de overgang naar de derde fase zijn genomen en weten welke landen zullen deelnemen. Dat zal eind april, begin mei 1998 gebeuren. Wij zullen straks vermoedelijk nog de gelegenheid hebben om er in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid over te praten.
De Commissie wil nagaan of de momenteel geldende verordening, die van 24 juli 1988, nog altijd toepasselijk is en ten tweede of de lijn van 14 miljard ecu, of liever gezegd euro's, die pro memorie op de gemeenschapsbegroting is ingeschreven, nog altijd van toepassing is. Zoals u wenst, kan ik u verzekeren dat de Commissie uw Vergadering zo spoedig mogelijk op de hoogte zal brengen van haar werkzaamheden wanneer zij haar bezinning zal hebben voortgezet en afgerond.
Het tweede probleem is dat van de financiële bijstand voor een lidstaat in de eurozone. De Commissie heeft twee opmerkingen in verband met het voorstel van de heer Metten. Ten eerste heeft artikel 103A, lid 2, een andere doelstelling dan artikel 109H. Dit artikel stelt een uitzonderlijk instrument in opdat een lidstaat het hoofd kan bieden aan, en ik citeer het Verdrag: " moeilijkheden of ernstige dreiging van grote moeilijkheden, die worden veroorzaakt door buitengewone gebeurtenissen die deze lidstaat niet kan beheersen" . Dit instrument kan dan ook niet in verband worden gebracht met het pact voor stabiliteit en groei, want dat is permanent van kracht. Ik wijs u erop dat dit pact, door de preventieve aspecten ervan, er met name op gericht is om de lidstaten opnieuw enige budgettaire speelruimte te geven zodat zij het hoofd kunnen bieden aan moeilijkheden die niet van uitzonderlijke aard zijn.
Ten tweede is artikel 103A, lid 2, niet bedoeld om hulp te verlenen bij betalingsbalanscrises, maar wel bij buitengewone gebeurtenissen, zoals bijvoorbeeld een aardbeving, een vloedgolf of een komeet die op een van de lidstaten neerstort, en deze lijst is natuurlijk niet volledig. Als de Commissie volgend jaar echter dit leningsinstrument voor de betalingsbalans opnieuw herziet, zal zij samen met de Raad en het Parlement onderzoeken hoe de bepalingen van artikel 103A, lid 2, ten uitvoer moeten worden gelegd.
Ik kan u momenteel geen pasklare oplossing geven. Ik kan u echter wel zeggen dat wij bij die gelegenheid over vier vragen zullen nadenken. De eerste vraag is of een communautaire verordening om in te spelen op buitengewone gebeurtenissen wel geschikt is. Zou het niet beter zijn dat de Raad ad hoc beslissingen neemt?
De tweede vraag: de bepaling van de instrumenten die onder artikel 103A, lid 2, vallen. Deze instrumenten zijn niet beperkt tot leningen. De notie van communautaire financiële bijstand - zo staat het in het Verdrag - sluit begrotingsinterventie niet echt uit.
De derde vraag: hoe staat het met de toepassingsverordening voor artikel 103A, lid 2?
De vierde vraag, en daarbij zal ik het laten, weest u gerust: de eventuele mogelijkheden voor de financiering van deze steun. Deze moeten worden vastgesteld.
Ik wil het debat hierover niet verlengen en ter afsluiting wil ik de rapporteur en ook het Parlement bedanken voor zijn suggestie, die een eerste stap vormt voor de toepassing van artikel 103A, lid 2, na de inwerkingtreding van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie. Ik kan u verzekeren dat de Commissie volgend jaar tijdens de herziening van dit instrument hier baat bij zal hebben en dat wij nog de gelegenheid krijgen om deze kwestie opnieuw te bespreken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Concurrentievermogen van de Europese industrie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0113/97) van de heer García-Margallo y Marfil, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, betreffende de mededeling van de Commissie over benchmarking van het concurrentievermogen van de Europese industrie (COM(96)0463 - C4-0622/96) en het werkdocument van de diensten van de Commissie betreffende een Europees beleid inzake kwaliteitsbevordering als middel om het Europese concurrentievermogen te verbeteren (SEC(96)2000).

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de mededeling van de Commissie aan het Parlement en in het verslag dat ik de eer heb u voor te leggen, wordt uitgegaan van een tamelijk voor de hand liggende constatering, namelijk dat de Europese industrie op dit moment minder concurrerend is dan de Amerikaanse en de Japanse industrie. Als bewijs hiervan wordt in de mededeling van de Commissie de verklaring aangevoerd van het teruggelopen marktaandeel van de Europese industrie, met name op de opkomende - dat wil zeggen: de meest bloeiende - markten, terwijl onze voornaamste concurrenten in Amerika en Japan hun positie weten te handhaven.
In haar mededeling tracht de Commissie de vraag te beantwoorden waaraan dit verlies aan concurrentievermogen te wijten valt. Om hierop een antwoord te vinden, maakt zij gebruik van een techniek van vergelijking - benchmarking genaamd - tussen de Europese industrie en die van haar concurrenten. Benchmarking - ofwel vergelijkingstechnieken - kan op verschillende niveaus worden gebruikt: deze technieken kunnen worden gebruikt om systemen, randvoorwaarden, of structurele factoren waarvoor de overheid verantwoordelijk is, onderling te vergelijken; ze kunnen ook gebruikt worden om de doeltreffendheid van de industrie in haar geheel of van een van haar sectoren of subbranches te meten, zoals ook van één of alle ondernemingen die daarvan deel uitmaken.
Ofschoon alle niveaus van de vergelijking belangwekkend zijn, is het duidelijk dat dit Parlement en de overheidsinstellingen zich in hun analyse moeten concentreren op de randvoorwaarden, op de verantwoording van de overheden. Om dit - laten we zeggen "methodologische" of "inleidende" - deel af te sluiten, moet gezegd dat de Commissie er terecht van uitgaat, dat concurrentievermogen geen doel op zich is, maar een middel om de levensstandaard en het maatschappelijk welzijn te verbeteren. Deze gedachtegang, die overeenstemt met wat we het "het kapitalisme van boven de Rijn" zouden kunnen noemen, beoogt de levensstandaard te definiëren met behulp van niet-kwantificeerbare - niet-meetbare - criteria die echter van invloed zijn op het welzijn van de burger: duurzame ontwikkeling is daar een van, zoals verschillende fracties hebben onderstreept.
De punten die de Commissie wil bestuderen en waarop het onderhavige verslag geconcentreerd is, hebben betrekking op een viertal gebieden: ten eerste diensten en infrastructuren, voor zover die van invloed zijn op het concurrentievermogen; ten tweede de arbeidsmarkt, de sociale wetgeving en opleiding van werknemers; ten derde de kapitaalmarkt, en tenslotte de situatie van onderzoek en ontwikkeling in de Europese industrie, in vergelijking met haar concurrenten.
Wat de diensten betreft kunnen we drie hoofdzaken constateren: in de kostenstructuur van de industriële bedrijven in de Unie gaat 20 % naar de aankoop van diensten; de prijzen van de diensten in Europa, die van invloed zijn op het concurrentievermogen, liggen bij ons hoger dan in de Verenigde Staten of Japan; dan de derde constatering: sommige sectoren worden nog steeds beschermd tegen concurrentie, en zijn derhalve minder efficiënt. Op grond van deze constateringen - waarmee ik het eens ben - worden er door de Commissie een tweetal maatregelen voorgesteld: liberalisering van de diensten - een versnelling van de lopende liberaliseringsprocessen -, en ten tweede: openstelling van de markten in die dienstensectoren die nog ontoegankelijk zijn voor de concurrentie.
Betreffende de infrastructuren heeft het verslag twee punten van commentaar: ten eerste, dat de stand van de infrastructuur vanzelfsprekend van invloed is op het concurrentievermogen van de industrie, en ten tweede dat het wenselijk is dat de onevenwichtigheden tussen de verschillende regio's van de Unie afnemen ten behoeve van hun concurrentievermogen en om de toegang tot de bevoorrechte gebieden te bevorderen.
Op grond van deze conclusies wordt in het verslag - net zoals in de mededeling waarop het betrekking heeft - gepleit voor benchmarking - vergelijkingstechnieken - tussen onze investeringsniveaus en die van de Amerikanen; ook wordt voorgesteld, formules te zoeken voor samenwerking tussen de overheidssector en de particuliere sector om in deze moeilijke tijden tot gezamenlijke investeringen te komen, en tenslotte wordt in het verslag gesteld, dat er bij alle instellingen van de Unie op moet worden aangedrongen ertoe bij te dragen, dat de verschillen in infrastructuur tussen de verschillende regio's worden verkleind, om het cohesiebeginsel en het solidariteitsbeginsel in praktijk te brengen.
Wat de arbeidsmarkt betreft, hebben wij maar één opmerking: ons werkgelegenheidspeil en onze productiviteit liggen lager dan die van onze concurrenten, hetgeen zich vertaald heeft in een geringere capaciteit om arbeidsplaatsen te creëren. Onze voorstellen zijn dan ook: ten eerste, meer aandacht voor actieve maatregelen ter bevordering van opleiding en mobiliteit, naast passieve maatregelen die beogen, de gevolgen van de werkloosheid te verzachten; ten tweede, hervorming van de belastingwetgeving op het gebied van inkomsten uit arbeid - die, vooral in de lagere regionen, remmend werken op de toegang tot de arbeidsmarkt -; ten derde, het idee laten varen dat stabiliteit en flexibiliteit onverenigbaar zouden zijn, en ten vierde een verruimde erkenning van titels en bekwaamheden van werknemers - wat een van de middelen is om het hoofd te bieden aan de zogenaamde asymmetrische crises, die hier ter sprake zijn gebracht.
Tenslotte nog een opmerking over de kapitaalmarkten: er moet een einde worden gemaakt aan de beperkingen op deze markt - voornamelijk die inzake hypothecaire obligaties, pensioenfondsen, enz. -. Wat onderzoek en ontwikkeling betreft, het volgende: ons niveau ligt onder dat van de Amerikanen, de inspanningen van de particuliere sector zijn hier ook lager, en de regeling om via belastingvoordelen steun te verwerven, hebben meer succes - de methode die in de Verenigde Staten gebruikt wordt, in tegenstelling tot wat hier gebeurt -.
Mijn dank aan al diegenen die amendementen hebben ingediend, die wij vrijwel allemaal hebben overgenomen, en aan de commissies die hebben meegewerkt aan dit verslag, dat de Commissie naar mijn idee tot nut zal kunnen zijn voor de toepassing van een techniek die als het aan ons ligt op alle niveaus gestimuleerd wordt.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de benchmarkingmethode houdt verband met, enerzijds, het concurrentievermogen en, anderzijds, het streven naar een nieuw, moderner en duurzaam ontwikkelingsmodel. Men moet goed beseffen dat het concurrentievermogen een marktmethode is om efficiëntie, zuinige aanwending van middelen en verwezenlijking van doelstellingen te meten. Het is echter slechts een indirecte methode. Dat betekent dat men zich niet mag laten misleiden door de neoliberale misvatting dat de marktindicator zelf de realiteit is en dat het concurrentievermogen het best tot uiting komt in duurzame uitvoeroverschotten. Zoals de heer Bangemann ongetwijfeld zal erkennen, heeft het concurrentievermogen ook met wederzijds voordeel te maken. Een wereld waarin iedereen altijd uitvoeroverschotten heeft, is onmogelijk. Het gaat erom op duurzame wijze nuttig te zijn voor de anderen. In die zin is het streven naar concurrentievermogen zonder samenwerking verkeerd.
Belangrijk is dat diezelfde criteria ook voor de openbare dienstverlening en de productie van openbare goederen worden gehanteerd. Ook daar gaat het om de zuinige aanwending van middelen en het op betrouwbare wijze bereiken van doelstellingen. Voorts is ook belangrijk dat de moderne methodes van een goed beheer op grote schaal worden toegepast.
Als men niet de illusie heeft dat benchmarking de economie onafhankelijk maakt van de politiek maar als men die als een methode beschouwt om door een georganiseerd handelen kwalitatieve doelstellingen te bereiken, kunnen wij zeer goed gebruikmaken van het Witboek van de heer Delors, waarin de balans nog niet in evenwicht was, en kunnen wij benchmarking inderdaad voor een inhoudelijke en methodische vernieuwing van het beleid aanwenden. In die zin dringt mevrouw Schörling, die ik hier vervang, aan op een benchmarkingmethode voor het werkgelegenheids- en milieubeleid alsmede voor bedrijfstakken met als doel zo snel mogelijk het beste beleid en de beste praktijken voor de versterking van een duurzame ontwikkeling en werkgelegenheid te onderkennen en te verspreiden.

Murphy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur dank zeggen voor zijn verslag en de Commissie voor haar voorstellen. Dit is een verslag dat werkelijk van belang is voor een groot aantal kleine en middelgrote ondernemingen in Europa en zeker voor de kleinere bedrijven in het gebied dat ik hier mag vertegenwoordigen - steden als Wolverhampton, Dudley of Halesowen in het industriegebied West Midlands. Ik moet wel benadrukken dat benchmarking een allesomvattend proces moet zijn, wil het succes hebben. Wij moeten alle belanghebbenden daarbij betrekken. Als men zich bedreigd voelt door dat proces, zal het gewoon niet werken: wij moeten ervoor zorgen dat iedereen in een partnerschap deelneemt. Als wij dat doen, kan benchmarking ons een reële kans bieden om de concurrentiepositie van onze bedrijven te verbeteren, de winst van onze bedrijven te verhogen en, wat nog veel belangrijker is, de mogelijkheden van onze bedrijven om werkgelegenheid te scheppen te vergroten.
Ik wil slechts de aandacht vestigen op een stuk of vier sleutelparagrafen. In de eerste plaats, zoals in paragraaf 5 staat, is het van belang om te voorzien in specifieke mechanismen om ons kleinbedrijf in staat te stellen benchmarking zo goed mogelijk toe te passen. In de tweede plaats zou ik graag zien dat de Commissie ons informeerde en een antwoord gaf op de vraag waarom bepaalde sectoren van de Europese industrie het in feite beter doen dan hun Amerikaanse en Japanse tegenhangers. Wij moeten kijken naar onze eigen successen en daarvan leren en eveneens leren van de successen van landen in Europa die lagere werkloosheidspercentages hebben dan onze voornaamste concurrenten, Japan en Amerika.
Het is tevens van belang dat het Europees Parlement zelf betrokken wordt bij de tripartiete bezoeken aan Amerika en Japan die de Commissie organiseert ter beoordeling van benchmarking aldaar, om te zien wat wij van andere landen kunnen leren. Ik hoop dat de Commissie dat als een positieve ontwikkeling wil beschouwen. Tenslotte verzoekt het Parlement de Commissie in paragraaf 14 om de kwaliteit van het management en de opleiding in de Europese Unie te beoordelen. Meestal ligt het niet aan de werknemers, maar aan de zwakheid van onze managementstructuren. Wij moeten dat onderzoeken en in dit opzicht zou benchmarking zeer nuttig zijn.
Alleen indien wij benchmarking beschouwen als een partnerschapsbenadering waarbij alle sociale partners betrokken worden, zal deze techniek succes hebben en een nuttig instrument zijn dat ons beter in staat stelt een Europa te scheppen dat kan concurreren.

Peijs
Voorzitter, het is al weer een paar weken geleden dat de ochtendkrant opende met de kop "Europa loopt ver achter bij Amerika en Japan" . Een week lang hield het bericht de gemoederen bezig, maar de slechte concurrentiepositie van Europa ten opzichte van de andere OESO-landen en een aantal opkomende Aziatische landen lijkt alweer op de achtergrond geraakt. Maar het feit blijft: zelfs onze export naar de OESO-landen is sinds 1985 gedaald. Maar in Europa hebben wij de luiken weer gesloten. Wij zijn druk, druk, druk, maar vooral met onszelf. En daarmee vormen wij een uitzondering, want verder is niemand met ons bezig. De wereld van de investeerders kijkt niet naar Europa. Te veel regels, te veel arbeidsonrust, niet flexibel genoeg, veel te lange besluitvormingsprocedures, kortom, praten, praten en niks doen. In Nederland duurt een investeringsproject van tekentafel tot feestelijke opening 26 jaar. 26 jaar. Welk bedrijf begint daaraan? Op bijeenkomsten van het internationale bedrijfsleven wordt het woord Europa alleen nog genoemd om aan te geven hoe het niet moet. Wij houden ons intussen bezig met convergentiecriteria, tienden van procenten boven of onder de streep. Waar hebben wij het over? De Duitse mark is tot nu toe ankermunt, ook als het tekort 3, 5 % zou zijn en de Euro niet door zou gaan, dan nog blijft de mark voorlopig de ankermunt. Wij houden elkaar nodeloos bezig en schokken iedere dag het vertrouwen van de belangrijke financiële markten. Ik zeg wel met opzet dat de mark voorlopig de ankermunt blijft. Duitsland wordt internationaal gezien als een crisis. Een hoge functionaris van de Deutsche Bank gaf op een belangrijke bijeenkomst van Global Forum zijn land drie jaar om de hervorming tot stand te brengen, anders zou Duitsland de aansluiting verliezen.
Werknemers en vakbonden zouden de Duitse productiviteit, flexibiliteit en werkloosheid eens naast die van hun concurrenten moeten leggen: bench-marking dus. De bomen groeien in Duitsland niet meer tot in de hemel. Sterker nog. Ze groeien helemaal niet meer.
Het is duidelijk een grote vergissing om een verouderde inrichting van een sociale markteconomie uit de tijd dat Europa en de Verenigde Staten de boventoon voerden in de wereld het etiket "sociaal" op te plakken. Die tijd is voorbij. Beleid dat daarop nog gebaseerd is, is niet duurzaam. Niet geschikt voor alle weersomstandigheden en dus asociaal beleid, getuige 4 miljoen werklozen in Duitsland en bijna 18 miljoen in heel Europa. En Nederland dat van alle toeschouwers een ruime voldoende krijgt, heeft volgens de OESO ook een gigantisch non-participatieprobleem. Het verschil is dat de Nederlandse economie groeit en dat Nederland zijn systeem zo langzamerhand wel een beetje duurzaam heeft ingericht, maar dat is dan ook het enige verschil. Het verslag van de heer García-Margallo y Marfil is een uitstekend verslag. Immers, relevante vergelijkingen kunnen ons de Europese schellen van de ogen doen vallen. Niet omdat ons marktaandeel afneemt, natuurlijk neemt dat af. Ook het Amerikaanse aandeel neemt af. Ons deel van de wereldkoek kan nooit zo snel groeien als de koek zelf. De nieuw geïndustrialiseerde landen zijn te groot om ongemerkt het economische wereldtoneel te kunnen betreden. Wij zijn een rijpe economie en moeten ons dus vergelijken met andere rijpe economieën, zoals die van de VS. Daar gaat bench-marking over. Vergelijkingen maken tussen grootheden die je kunt vergelijken. Om dan vervolgens uit te zoeken waarom de een het beter doet dan de ander. En wij kunnen ons qua rijpheid heel goed meten met de Amerikaanse economie. De vraag is dan: waarom groeit de Amerikaanse werkgelegenheid terwijl de onze niet alleen stagneert, maar zelfs als rampzalig omschreven mag worden?
Natuurlijk zijn er demografische factoren in het nadeel van Europa, maar om een voorbeeld te geven, waarom praten wij nog steeds alleen maar over permanente educatie voor werknemers terwijl de Amerikanen het alweer in praktijk brengen? Misschien moeten wij bij de echte resultaten van bench-marking even gaat zitten om niet om te hoeven vallen van schrik.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het verslag over de bevordering van benchmarking - ik zou verkiezen dat men in plaats van de Engelse term in goed Frans een equivalent zou gebruiken van het opsporen van inefficiëntie door vergelijking van prestaties - heeft de steun van onze fractie.
Wij zijn van mening dat het document van de Commissie in de goede richting gaat omdat het de nadruk legt op de toepassing van benchmarking op drie niveaus. Het eerste niveau is dat van de randvoorwaarden waarmee de aantrekkingskracht van Europa als industriële productiezone geëvalueerd kan worden op basis van de kosten, de infrastructuur, de capaciteiten of de vernieuwing. Het tweede niveau is het sectorale niveau, waarop gemeten kan worden in hoeverre de Europese industrie zich kan aanpassen aan de mondialisering. Het derde niveau is dat van de ondernemingen, dat allereerst onder de verantwoordelijkheid van de bedrijven zelf valt, maar waarop communautair optreden nuttig zou kunnen zijn voor het MKB en dat zou kunnen bijdragen aan de harmonisering van de gebruikte methodologieën. De Commissie stelt dan ook welbewust voor om, op basis van een partnerschap met de industrie en de lidstaten, voor 1997 een operationeel werkprogramma in te voeren op basis van modelprojecten die erop gericht zijn de geldigheid en de haalbaarheid van de toepassing van benchmarking op het niveau van de Europese Unie te toetsen.
Onze fractie staat gunstig tegenover het uitstekende verslag van de heer Garcia-Margallo y Marfil, zoals tegenover elk initiatief ter verbetering van het concurrentievermogen van de Europese industrie. Onzerzijds zijn wij wel van mening dat een dergelijke stap hoofdzakelijk onder de verantwoordelijkheid moet blijven vallen van de particuliere sector wat de industrie betreft en dat er op het niveau van de randvoorwaarden voorzichtig moet worden opgetreden.
Wij hebben enig voorbehoud inzake een benchmarking van de randvoorwaarden als dit tot resultaat heeft om kwesties op communautair niveau te analyseren die hoofdzakelijk onder de subsidiariteit vallen, dat wil zeggen onder de bevoegdheid van de lidstaten, zoals de organisatie van de overheden in hun betrekkingen met de industrie. Deze situatie doet zich bijvoorbeeld voor bij het energiebeleid.
Ook zijn wij van mening dat het moeilijk is om op nuttige wijze macro-economische factoren te vergelijken zonder rekening te houden met het politieke, economische, sociale en culturele klimaat dat eigen is aan iedere lidstaat. Wij denken ook dat het verstandiger zou zijn om de benchmarking op het niveau van de industriële sectoren voorrang te geven en wij zijn dan ook van mening dat wij ons in dat opzicht gelukkig kunnen prijzen met het werk dat het Nederlands voorzitterschap in de electronicasector heeft ondernomen.

Kestelijn-Sierens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, ik wens de rapporteur te feliciteren met zijn verslag. Hij heeft gelijk wanneer hij stelt dat wij ons Europees sociaal model, en dus onze levensstandaard, slechts kunnen handhaven indien wij kunnen rekenen op een sterke industrie die in staat is de concurrentiestrijd aan te gaan. Ik herinner eraan dat het de European Round Table of Industrialists is die al ruim drie jaar onverdroten inspanningen levert om het concurrentievermogen van de Europese economie op de politieke agenda te plaatsen. Ook het Witboek-Delors lichtte de wisselwerking tussen concurrentievermogen, werkgelegenheid en groei toe.
Ik ben tevens verheugd dat het Nederlands voorzitterschap bench-marking tot een van haar prioriteiten maakt. De bench-marking van de werkgelegenheid is wellicht de dringendste taak waar Europa en de nationale regeringen voor staan. Dit houdt in dat gunstigere randvoorwaarden worden geschapen die het concurrentievermogen van de economie aanscherpen. Ik geloof dat de Verenigde Staten of dichter bij ons, zelfs Nederland, ons veel kunnen leren. Beide zijn er immers in geslaagd hun concurrentievermogen uit te bouwen en tezelfdertijd banen te scheppen.
De overheid, en dit op alle niveaus, moet het beleid en het ondernemingsklimaat voortdurend en ook systematisch toetsen aan de bestpresterende landen. Vervolgens dient zij effectief ook de nodige maatregelen te treffen zoals het flexibiliseren van de arbeidsmarkt, het liberaliseren van de overheidsdiensten, het investeren in menselijk kapitaal, het stimuleren van onderzoek en ontwikkeling en het voeren van een kwaliteitsbeleid. Dan pas kunnen we hopen dat we in staat zullen zijn het concurrentievermogen van de industrie en op termijn onze levensstandaard duurzaam te verbeteren.
Collega's, de liberalen steunen de Commissie in haar voornemen om dit jaar in nauw overleg met de industrie en de lidstaten een bench-marking-programma voor te stellen om de vooruitgang te volgen bij de verbetering van het concurrentievermogen op sleutelgebieden. Ik wijs er echter op dat ook de KMO's niet uit het oog mogen worden verloren.
Tenslotte kijken wij ook uit naar de resultaten van de pilootprojecten die de Commissie gestart heeft en waar de ministers van Industrie zich op 24 april zullen over buigen.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren afgevaardigden, ik ken de voordelen van benchmarking en daarom stem ik voor het verslag van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Ik zeg dit kort en bondig, omdat ik mijn spreektijd niet wens te verdoen aan lofprijzingen maar wil aanwenden om mijn standpunt over dit belangrijk onderwerp uiteen te zetten door de volgende kritische opmerkingen erover te maken.
Ten eerste, er moet wat dit onderwerp betreft een duidelijk onderscheid worden gemaakt tussen instrumenten en doelstellingen - waarbij zij opgemerkt dat de middelen met elkaar kunnen worden vergeleken, wat niet steeds makkelijk en wenselijk is voor de doelstellingen. Het verslag beweert terecht dat het bruto binnenlands product geen goede maatstaf is van de welvaart. Het BBP is in dit verband evenwel een doelstelling en geen instrument, zodat het moeilijk kan worden aangewend voor vergelijkingen in de context van benchmarking.
Ten tweede, hoewel benchmarking een geschikte techniek is om tekortkomingen in ondernemingen op te sporen, kan het niet zomaar op de economie worden toegepast. In tegenstelling tot onderling vergelijkbare bedrijven streven economieën immers niet naar de verwezenlijking van dezelfde doelstelling. We moeten ons trouwens afvragen welk doel economieën zich precies stellen. Wat de doelstelling van de ene economie naderbij brengt, bevordert niet noodzakelijk die van een andere. Ik wil dat aantonen met het volgende voorbeeld. Voor de Nederlanders zou het ondenkbaar zijn dat de Amsterdamse grachten om redenen van concurrentie tot open riolen verworden. In Brazilië daarentegen treft men in de nabijheid van rijke woonwijken kanalen aan die wel als open riolen worden aangewend.
Ten derde, benchmarking heeft alleen zin als soortgelijke zaken met elkaar worden vergeleken. Het concurrentievermogen van de economieën wordt echter niet bepaald door hun punten van overeenkomst maar door hun verschillen, alsmede door de mate waarin ze tot innovatie in staat zijn - vlakken waarop benchmarking ons niet helpen. Onderzoek naar de prestaties van andere economieën leidt niet tot vernieuwende denkbeelden die er ons toe aanzetten de zaken anders aan te pakken, en verschaft ons dus geen nieuwe troeven. We erkennen derhalve de voordelen van benchmarking, maar dan alleen voor bedrijven en niet voor de economie, zodat grote voorzichtigheid op dit vlak geboden is.

Malerba
Mijnheer de Voorzitter, de mededeling van de Commissie over het concurrentievermogen van de Europese industrie ontlokt mij een aantal opmerkingen. Ik vind het goed dat geprobeerd wordt de factoren van het concurrentievermogen op een rationele en wetenschappelijke manier te analyseren, en ik ben het met de rapporteur eens dat er een krachtig Europees productieapparaat moet worden aangehouden, en dat inefficiëntie en een economisch onevenwichtige situatie moeten worden tegengegaan, waarbij echter wel de fundamentele verworvenheden in de sociale bescherming van de zwakste bevolkingsgroepen behouden moeten blijven.
Ik wil even kort ingaan op een tweede onderwerp dat mij na aan het hart ligt, namelijk de relatie tussen technologie en industrieel concurrentievermogen, die op een of andere manier aan benchmarking onderworpen moet kunnen worden. Volgens mij bestaan er tegenwoordig geen technologisch hoog- of laagwaardige industrieën en diensten meer. Technologie bevordert niet alleen de productiviteit - waardoor het handwerk soms helaas vervangen wordt -, ze maakt ook verbeteringen in de kwaliteit van het product en de diensten mogelijk, en heeft dus een toegevoegde waarde; bovendien zorgt ze op de lange termijn voor nieuwe arbeidskansen.
We moeten meer en betere inspanningen leveren om het openbaar onderzoek toe te passen voor een verhoging van het concurrentievermogen van de industrie, en ik vraag me af of benchmarking ook in dit opzicht niet moet worden uitgebreid. Enerzijds moeten de investeringen in het basisonderzoek worden voortgezet, want anders beroven we onszelf van toekomstperspectieven; anderzijds moet er een grotere samenhang worden gekweekt tussen de middelen die de lidstaten aan onderzoeksinstellingen besteden en de programma's van de Unie en het bedrijfsleven.
Het debat over het vijfde kaderprogramma gaat mijns inziens in deze richting, maar een extra analyse op basis van de in deze mededeling genoemde criteria kan nuttig zijn om andere maatregelen te bestuderen op het vlak van de belastingen, de arbeidsmotivatie en de mobiliteit, zodat de relatie tussen technologie en industrieel concurrentievermogen verbeterd wordt.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, een ding staat vast: om onze economische prestaties te verbeteren en zodoende de mogelijkheid te hebben om de werkloosheid te verminderen, zijn bezuinigingen en concurrerende bedrijven noodzakelijk. Wie zou het tegendeel willen beweren?
En dan is er nog iets dat vast staat: men moet de middelen hebben om het concurrentievermogen te meten en om te kunnen inspelen op de eventuele oorzaken en belemmeringen ervan. Ik heb dan ook niets tegen het vergelijken van de prestaties als instrument, noch tegen vergelijkingen die erop gericht zijn de beste oplossingen te kiezen.
Is het nodig dat men hier gebruik van maakt om alle oude formules van de liberale economie weer te volgen en om al onze problemen te wijten aan het gebrek aan liberalisme: overheidstekort, staatssteun, flexibiliteit, arbeidskosten... ik zal een einde maken aan deze litanie.
Natuurlijk denk ik dat niet, mijnheer de commissaris, en u weet dat! En zoals velen van mijn collega's hier zeg ik ook dat concurrentievermogen niet een doel op zich is. Het doel op zich is de vermindering van de werkloosheid, de aan de bevolking geleverde diensten, de sociale soliditeit, een betere levensstandaard voor zoveel mogelijk mensen, en natuurlijk geen verslechtering van de werkloosheid, zelfs niet als men aankondigt dat men als doelstelling heeft om de productiviteit te verbeteren.
Daarom moet er meer solidariteit zijn, in het bijzonder op financieel en fiscaal vlak, en als benchmarking een nuttig beheersinstrument blijkt, kan het wellicht ook toegepast worden om het politieke beleid van de vijftien lidstaten inzake werkgelegenheid te vergelijken en te toetsen, en zou er misschien een echt partnerschap kunnen ontstaan tussen deze lidstaten.
Tot slot wil ik zeggen dat de economische wetenschap wel degelijk behoefte heeft aan instrumenten - en deze keur ik ook goed - maar laten wij ervoor oppassen dat het instrument niet de plaats inneemt van de doelstelling: de doelstelling moet worden bereikt met behulp van het instrument, en bij gebrek daaraan komt de harmonisatie in een neerwaartse spiraal terecht en dan zijn wij weer aanbeland bij het voorgaande debat over de economische situatie van de Unie.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats dank ik de rapporteur en alle leden van het Parlement die aan dit debat hebben deelgenomen. Hoewel benchmarking een nog vrij onbekend begrip is, kan het toch een belangrijke vooruitgang zijn als wij een methode ontwikkelen waarmee wij kunnen vaststellen waarom iemand bij het creëren van werkgelegenheid en dus de bestrijding van de werkloosheid successen boekt.
Dat is de achtergrond van ons voorstel. Wij stellen met grote voldoening vast dat het Nederlandse voorzitterschap die idee meteen heeft overgenomen. Ik bedoel daarmee niet dat benchmarking op zichzelf als wetenschappelijk of economisch doel kan worden beschouwd. Benchmarking is een methode om tot bepaalde resultaten te komen. Die methode heeft het voordeel dat men daarmee de ideologische discussies, die de heer Caudron telkens opnieuw met mij wil aangaan, kan overstijgen door zich aan de hand van praktische voorbeelden eenvoudig af te vragen waardoor iemand het beter doet dan wij.
De resultaten zijn duidelijk verschillend, zowel binnen de Unie als tussen de Unie en de lidstaten en tegenover andere landen. Daaraan willen wij op drie niveaus iets doen. Een eerste niveau is dat van de ondernemingen. Uiteraard moet men daarbij meteen ook de kleine en middelgrote ondernemingen betrekken. Dat geldt ook voor de sociale partners. Het gaat dus niet uitsluitend om de industrie zelf. Dat kan ons al heel wat vooruithelpen. Sommige ondernemingen hebben met hun personeel of met de vakbonden, bijvoorbeeld over flexibele werktijden, betere afspraken gemaakt. Die ondernemingen zijn productiever en kunnen daardoor zelfs werkgelegenheidsgaranties geven. Zo heeft de chemische industrie in de Bondsrepubliek Duitsland met de vakbonden een aantal afspraken over de werktijden gemaakt en op grond daarvan kunnen beloven dat tot het jaar 2000 niemand om economische redenen zal worden ontslagen. Als men deze methode goed gebruikt, kan men dus doelstellingen bereiken die wij allen nastreven.
Een tweede niveau is dat van de bedrijfstakken. Ook in het verleden hebben wij ons al afgevraagd welk beleid wij ten aanzien van de automobielindustrie en de interne markt moesten voeren. Een van de belangrijkste vragen was toen of de automobielindustrie eigenlijk nog wel concurrerend was en wat wij moesten doen om haar concurrentievermogen eventueel te verbeteren. Daartoe hebben wij eerst een vergelijking met andere bedrijfstakken gemaakt. Wij hebben daarover mededelingen en aanbevelingen geformuleerd, onder meer om de automobielindustrie niet langer door middel van quota tegen de buitenlandse concurrentie te beschermen. Protectionisme heeft nu eenmaal jammer genoeg tot gevolg - dat zeg ik, hoewel vrijhandel een liberaal recept is, ter attentie van de heer Caudron - dat de beschermde bedrijven zwakker en minder concurrerend worden, zich tot hun eigen markt moeten beperken en, wanneer die op een dag toch wordt opengesteld, niet meer tegen hun concurrenten kunnen optornen. Dat hebben wij vroeger gedaan. Zoals gezegd doen wij dat nu met de chemische industrie, overigens ook met het oog op de kwalificatie van de werknemers. Als zij in de chemische industrie blijven werken, kunnen zij op die manier productiever zijn; als zij wegens hun hogere kwalificatie een andere baan kunnen vinden, hebben zij daardoor ook grotere toekomstmogelijkheden.
Ten slotte is er het niveau van de politieke systemen binnen en buiten de Unie. Sommige lidstaten, zoals Ierland, ontwikkelen zich voorbeeldig. Ierland bevindt zich aan de rand van de Unie, maar dank zij zijn nauwe economische betrekkingen heeft het zich zeer goed ontwikkeld. Waarom ontwikkelt Ierland zich beter dan sommige andere grote lidstaten? Men had het hier al over Duitsland. Dat moeten wij eens rustig bekijken.
Als een groot industrieland bijvoorbeeld investeert in bedrijven die volstrekt niet meer concurrerend zijn... Mijnheer Caudron, ik daarvoor niets...
(Interruptie van de heer Samland) Mijnheer Samland, ik dacht aan het steenkoolbeleid, maar wij kunnen ook naar het landbouwbeleid kijken. U zou zich eens moeten afvragen of uw amendementen op wat de Commissie voorstelt wel altijd overeenkomen met wat u eigenlijk denkt. Ik sta daar enigszins anders tegenover, maar wij kunnen het ook daarover nog hebben.
Mijnheer Caudron, als men zijn geld niet goed besteedt en aanvaardt dat begrotingsgeld wordt gebruikt om de onzinnige verliezen van staatsbedrijven te dekken, mag men er zich niet over verbazen dat men geen geld heeft om duurzame werkgelegenheid te creëren. Dat zijn nu eenmaal eenvoudige waarheden. Dit heeft volstrekt niets met ideologie te maken. Als u en ik ons geld over de balk gooien, kunnen wij het niet voor nuttige doeleinden gebruiken.
Dat is de betekenis van dit voorstel. Dit is geen doel op zich, maar een instrument om in de strijd tegen de werkloosheid bepaalde doelstellingen te bereiken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Rijbewijs
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0087/97) namens de Commissie vervoer en toerisme over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C4-0011/97-96/0040(SYN)) met het oog op de aanneming van de richtlijn van de Raad houdende wijziging van richtlijn 91/439/EEG betreffende het rijbewijs (Rapporteur: de heer Farassino).

Farassino
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij zijn hier aanwezig om in de tweede lezing te beraadslagen over de richtlijn betreffende de vaststelling van een systeem van geharmoniseerde codes voor de vermeldingen die moeten worden aangebracht op de door de lidstaten af te geven rijbewijzen van communautair model.
Wij hebben al uitgebreid over dit voorstel en over het rijbewijs in het algemeen gepraat, misschien zelfs iets teveel. Het Parlement heeft op 5 september 1996 in eerste lezing zijn standpunt kenbaar gemaakt en onder andere verzocht om uitbreiding van de wederzijdse erkenning door de lidstaten van verordeningen inzake schorsing of intrekking van de rijbewijzen als gevolg van een overtreding die in een andere lidstaat is begaan dan die welke het rijbewijs heeft afgegeven; tevens heeft het Parlement verzocht om oprichting van een raadgevend comité dat de Commissie moet bijstaan.
Van de acht amendementen die het Parlement met overweldigende meerderheid heeft aangenomen, zijn er slechts twee door de Raad overgenomen: amendement 1, dat bedoeld is om in de tekst ook een verwijzing naar subcodes op te nemen, en het deel van amendement 5 dat bedoeld is om voorzieningen voor de geharmoniseerde codes te treffen; dat is 02 voor gehoorapparaten, 03 voor ortheses, ter verduidelijking van deze vermeldingen, en de codes 70 en 71, waaraan een verwijzing naar de symbolen van de Europese Gemeenschap/VN voor derde landen is toegevoegd. Voorts het deel van amendement 5 dat erop gericht is een code 79 toe te voegen waarmee geregeld wordt dat de categorieën rijbewijzen die vóór de inwerkingtreding van richtlijn 91/439/EEG van 1 juli 1996 zijn afgegeven gelijk zijn aan de categorieën die in artikel 3 van deze richtlijn worden omschreven. Daarnaast heeft de Raad het Commissievoorstel gewijzigd en bepaald dat er een reglementeringscomité moet worden opgericht met de naam Comité voor het rijbewijs; de vervoerscommissie heeft deze wijziging aanvaard.
Ik moet zeggen dat ik totaal niet te spreken ben over het gedrag van de Commissie en de Raad, die het grootste deel van de amendementen hebben afgewezen. Dit waren heel belangrijke amendementen waarin alle vertegenwoordigers van de verschillende fracties van het Parlement zich konden vinden, waaraan dus mijn collega's en ook - en vooral - de andere fracties hun steun hadden gegeven. Namens de vervoerscommissie heb ik besloten de twee belangrijkste amendementen op mijn verslag opnieuw in te dienen, die - zoals ik zojuist al zei - in de eerste lezing reeds door de meerderheid van het Parlement waren aangenomen. Deze amendementen waren bedoeld om het beginsel van wederzijdse erkenning van de rijbewijzen door de lidstaten uit te breiden en eventueel tot schorsing over te gaan. Het is toch ook niet meer dan normaal dat wanneer iemand in het ene land de wet, of de mensenrechten of de culturele erfgoederen of wat dan ook ernstig heeft overtreden, deze misdaad ook in het andere land gestraft wordt, en dat het besluit van de bevoegde autoriteit van de lidstaat waar de overtreding gepleegd is binnen de gehele Europese Unie bindend is. Dat lijkt mij de normaalste zaak van de wereld. De Raad denkt daar echter anders over; hij heeft deze amendementen verworpen omdat deze kwestie volgens hem onder de derde pijler valt. Ik heb daar niets anders op te zeggen dan dat ik er heilig van overtuigd ben dat de gevallen waarin het rijbewijs wordt ingetrokken absoluut op Europees niveau geharmoniseerd dienen te worden. Dat is mijns inziens een absolute voorwaarde om te zorgen dat het vrije verkeer van personen binnen de Europese Gemeenschap wordt verwezenlijkt. Overigens sterkt de aanbeveling van het Parlement voor de tweede lezing mij in mijn overtuiging; ik kan het Parlement dan ook niets anders aanbevelen dan zijn standpunt in de eerste lezing te handhaven en ik hoop dat de Commissie en de Raad hun standpunt zullen herzien en deze amendementen zullen aannemen.

Morris
Mijnheer de Voorzitter, het spreekt eigenlijk vanzelf dat wij dit verslag toejuichen, omdat het ten doel heeft de rijbewijzen te harmoniseren en een codesysteem te ontwikkelen dat door alle autoriteiten in de gehele EU gemakkelijk te begrijpen is. Het is een positieve maatregel om moeilijkheden uit de weg te ruimen op het gebied van vertaling en communicatie tussen bestuurders van motorvoertuigen en autoriteiten, die bovendien zal leiden tot minder ruzie bij veel incidenten.
Deze maatregel zorgt er ook voor dat men probleemlozer kan rijden en wij hopen dat dit in geheel Europa het geval zal zijn. Teneinde deze richtlijn zo effectief mogelijk te maken, is het van doorslaggevende betekenis dat wederzijdse erkenning ook uitgebreid wordt - en dat is werkelijk van belang - tot het geval van een eventuele schorsing of intrekking van de rijbevoegdheid. We zitten nu met de absurde situatie dat bijvoorbeeld een automobilist uit Italië die een rondreis maakt door het Verenigd Koninkrijk een ernstig ongeluk veroorzaakt kan hebben. Hij wordt vervolgens gerechtelijk vervolgd en krijgt een rijverbod in het Verenigd Koninkrijk opgelegd voor tien jaar of misschien zelfs levenslang. Hij kan echter naar Rome terugkeren, op het parkeerterrein van het vliegveld in zijn auto stappen en wegrijden alsof er helemaal niets gebeurd is. Dat is absoluut onaanvaardbaar in de Europese Unie.
Het lijkt daarom logisch dat de twee amendementen die ik van de eerste lezing opnieuw heb ingediend de steun van het Parlement krijgen. Deze amendementen dringen er op aan de wederzijdse erkenning ook uit te breiden tot gevallen waarin de rijbevoegdheid ontzegd wordt. Dat is een logische stap, die wij allen als een vanzelfsprekende zaak dienen te beschouwen.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag beginnen met de rapporteur, de heer Farassino, te bedanken voor het vele werk dat hij in dit verslag heeft gestoken. Het voorstel voor de richtlijn waarover wij ons standpunt moeten bepalen betreft de vaststelling van een in te voeren lijst van rijbewijzen van een communautair model. Dat kan bijv. vastleggen of een bestuurder een bril draagt, of welke beperking geldt voor een gehandicapte bestuurder, dan wel of een bestuurder om medische redenen slechts onder zeker voorbehoud mag rijden. Het kan ook gaan om technische veranderingen aan een auto als voorwaarde voor de toestemming aan de bestuurder om te rijden, bijvoorbeeld een omgebouwde versnellingsbak, koppeling, rem of gaspedaal, omgebouwde commandofuncties en een andere mogelijke beperking van een voertuig.
De bedoeling van het voorstel is dat er een noodzakelijke en belangrijke harmonisatie komt. Uiteraard is het een groot voordeel wanneer we op dit gebied tot uniforme regels kunnen komen in alle lidstaten van de EU, en wanneer daarmee de herkenning van een rijbewijs mogelijk wordt, ongeacht in welk land de bestuurder zich bevindt en in welke taal het rijbewijs is afgegeven. Dit is vooral van belang nu steeds meer mensen steeds meer grenzen overschrijden en steeds vaker autorijden in andere landen dan waar ze zelf wonen. Dit soort maatregelen lijkt misschien klein, maar ze zijn niettemin belangrijk voor ons gemeenschappelijk doel, het vrije verkeer in de interne markt.
Wij van de PPE-fractie vinden echter dat de rapporteur een stap te ver gaat waar hij ook het strafrechtelijk gebied betreedt. Daarom zullen wij met de PPE-fractie tegen de ingediende amendementen stemmen. Wij doen dit in overeenstemming met het standpunt dat wij gedurende de hele procedure naar voren hebben gebracht. Dat betekent tegelijkertijd dat wij ja zeggen tegen het gemeenschappelijk standpunt waarover wij ons moeten uitspreken.
De rapporteur maakt volgens mij twee fouten. De eerste is dat hij iets wil toevoegen dat naar mijn mening eigenlijk niets met het centrale vraagstuk heeft te maken. Als wij willen dat de lidstaten van de EU gemeenschappelijke regels krijgen voor het intrekken van een rijbewijs, wat een legitiem standpunt is, moeten we ons inspannen om een desbetreffend voorstel in te dienen. Alleen maar komen met een korte toevoeging is eigenlijk niet aan te bevelen. Een strafrechtelijke samenwerking is verre van gemakkelijk. Volgens mij moet dit soort voorstellen zeer nauwkeurig worden onderzocht. Daarom is het goed dat de Raad zich tegen dit deel van het voorstel uitspreekt, en het is verstandig om vandaag tegen de desbetreffende amendementen van de rapporteur te stemmen.
De tweede fout die de rapporteur volgens mij maakt, betreft het vraagstuk zelf, d.w.z. of wij werkelijk gemeenschappelijke regels moeten hebben voor het intrekken van rijbewijzen in de EU. Wij afgevaardigden moeten volgens mij af en toe eens rustig nadenken waarvoor wij het democratisch apparaat van de EU moeten gebruiken. Het is gemakkelijk om als lid van het Europees Parlement te komen aanstormen met allerlei zaken waar de EU zich mee bezig moet houden. Het is echter de vraag of dat een wenselijke ontwikkeling is. Mijn visie is dat de EU zich met een beperkt aantal bijzonder belangrijke vragen moet bezighouden. Subsidiariteit is een woord waar wij vaak over spreken. Dat zou feitelijk elke dag bovenaan ons notitieblok moeten staan. Dit agendapunt is volgens mij geen uitzondering. Wij moeten een grens trekken tussen wat er door de EU moet worden besloten en wat door de landen zelf moet worden besloten. Het opleggen van straffen is de taak van de afzonderlijke staat en redelijkerwijs niet iets waar de EU zich mee moet bemoeien.

Wijsenbeek
Voorzitter, laat ik beginnen met de rapporteur mijn complimenten te maken. Dit is een verslag dat werkelijk gaat over gemeenschappelijke regels. Ik ben ook buitengewoon teleurgesteld, niet alleen in de Raad maar eigenlijk ook in de commissaris. Misschien kan hij ons nog eens uitleggen waarom in dit geval de Raad tot een dusdanig, ik zou haast zeggen, onbegrijpelijk standpunt komt en zegt: het uitvoeren van sancties dat is de derde pijler en dat kunnen we hier dus niet hebben. Als de Commissie een voorstel gedaan heeft om tot een gemeenschappelijk rijbewijs te komen - een oude wens van mijn oude leermeester Cornelis Berkhouwer zaliger en ook die van commissaris Bangemann - en eindelijk zijn we zo ver, nu kunnen we dat hier gemeenschappelijk gaan uitvoeren en nu zeggen we: ja, maar als het een rijbewijs met punten is en er worden punten afgetrokken dan kun je dat niet grensoverschrijdend gaan toepassen. Dat is toch volstrekt onbegrijpelijk: Commissie verklaar uzelve.

Belleré
Mijnheer de Voorzitter, in september 1996 heeft de Raad bepaald dat richtlijn 91/499/EEG over het rijbewijs, die in 1994 al is gewijzigd om een tijdelijke ontheffing voor Finland en Zweden op te nemen, gewijzigd moest worden. Sindsdien is enige tijd verstreken. In juni 1996 heeft de juridische commissie besloten geen advies uit te brengen. Vandaag hebben we een kritiek punt bereikt, namelijk de aanbeveling voor de tweede lezing. De heer Farassino heeft naar mijn smaak goed werk verricht en het gestelde doel ten dele bereikt; weliswaar zijn niet alle voorgestelde wijzigingen overgenomen, maar in ieder geval heeft men toch ingestemd met een systeem van geharmoniseerde codes voor de vermeldingen die op het rijbewijs moeten worden aangebracht, zoals of men brildrager is en of het voertuig voor gehandicapten is aangepast.
Maar wat ik de Raad en de commissaris nog wilde vragen, is wat er gebeurd is met een door Nationale Alliantie ingediend amendement voor lichte diabetici. Dat amendement had aangenomen moeten worden. Het lijkt mij zinvol dat het Parlement overgaat tot uitbreiding van de wederzijdse erkenning door de lidstaten van de voorschriften voor schorsing of intrekking van de rijbewijzen - de Raad heeft dit voorstel trouwens ook overgenomen -, en daarbij ook bepaalt dat er een Europees comité moet worden opgericht, het zogeheten "Comité voor het rijbewijs" ; dat comité kan dan de gemeenschappelijke plannen voor veilig rijden in de verschillende lidstaten harmoniseren.
De erkenning van straffen voor verkeersovertredingen is van cruciaal belang om het vrije verkeer van personen in de interne markt te verwezenlijken.

Schmidbauer
Mijnheer de Voorzitter, een rijbewijs verleent de houder ervan het recht zich in de Europese Unie vrij met een motorvoertuig te verplaatsen. Als een burger van de Europese Unie beslist in een andere lidstaat te gaan wonen of werken, moet hij zijn rijbewijs nog altijd binnen een bepaalde termijn omruilen. Dat moet nu veranderen. Daarom moet er een Europees rijbewijs komen en moet de richtlijn van 1991 worden gewijzigd.
Om het beginsel van de wederzijdse erkenning te kunnen toepassen, moeten de codes bij elke controle in elke lidstaat leesbaar en begrijpelijk zijn. Dat is nuttig voor de controleurs, maar ook voor de houders zelf. Dat men op het rijbewijs het woord "Europa" vermeldt, is onvoldoende. Men moet ook de inhoud van het rijbewijs in overeenstemming brengen met het vrij verkeer van personen en de vrije keuze van woonplaats. Dat geldt in het bijzonder voor gehandicapte houders van een rijbewijs, omdat alleen geharmoniseerde codes duidelijk en zonder enige discriminatie de voorwaarden voor het besturen van een motorvoertuig kunnen vaststellen. Tot hier zij wij het met het standpunt van de Raad eens.
Als Parlement hebben wij ons, bij de eerste lezing en nu opnieuw in de Commissie vervoer en toerisme, ingespannen voor de wederzijdse erkenning van strafmaatregelen, meer bepaald de intrekking van het rijbewijs. Jammer genoeg hebben de Raad noch de Commissie die wijzigingen aanvaard. Wij stellen ze nu opnieuw voor.
Het kan niet de opzet van het vrij verkeer zijn dat wegpiraten die men in een bepaald land hun rijbewijs heeft afgenomen, in een ander land straffeloos met hun rijbewijs kunnen blijven rijden. Als men zoiets op basis van het argument van de subsidiariteit mogelijk maakt, zullen de Europese burgers daarvoor geen begrip kunnen opbrengen. De EU-burgers hebben geen enkele belangstelling voor de vraag onder welke pijler in het Verdrag deze aangelegenheid valt, maar willen bruikbare voorstellen.

Koch
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben ingenomen met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad en de Commissie met het oog op de totstandbrenging van een eenvormig gemeenschappelijk model van het rijbewijs in de verschillende lidstaten. In de eerste plaats wordt het verkeer van personen in de Gemeenschap daardoor vergemakkelijkt. In de tweede plaats verhoogt daardoor niet alleen de rechtszekerheid en dus ook de zekerheid van de consumenten, maar ook de verkeersveiligheid. In de derde plaats wordt het daardoor gemakkelijker in een andere lidstaat te gaan wonen dan die waar het rijbewijs is afgegeven.
Om die doelstellingen te bereiken moet er een niet-taalgebonden voorstelling komen van alle vermeldingen en beperkingen op het rijbewijs. Het voorgestelde gebruik van gelijkvormige codes en vermeldingen over de voorwaarden voor het besturen van voertuigen en over de procedures voor de gelijkstelling van rijbewijzen maakt de vermeldingen op het rijbewijs duidelijker en vergemakkelijkt de controles op de ook in de toekomst geldig blijvende rijbewijzen van de verschillende landen.
Met dat alles kan ik instemmen, maar toch begrijp ik een deel van de afgevaardigden niet. Hoe kunt u ermee instemmen dat de verschillende lidstaten een eigen rijbewijs blijven afgeven - zij het ook van dit eenvormig gemeenschappelijk model - en tegelijkertijd aandringen op communautaire bepalingen betreffende het afgeven en intrekken van het rijbewijs?
Men hanteert hier kennelijk twee maten. Vallen justitie en binnenlandse veiligheid niet nog steeds onder de derde pijler van de Europese Unie en dus onder de intergouvernementele samenwerking? Ik kan u alleen maar aanbevelen de door de Commissie vervoer en toerisme jammer genoeg met een meerderheid aangenomen amendementen, die strijdig zijn met het Europees recht, te verwerpen.
Ik dank de Raad voor zijn gemeenschappelijk standpunt waarin hij met de door het Parlement in eerste lezing aangenomen en door de Commissie aanvaarde amendementen rekening heeft gehouden.

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Bangemann, dames en heren, ik neem aan dat de heer Watts tot 1 mei in Groot-Brittannië strijd moet voeren. Wij bespreken hier nogmaals de kwestie van het rijbewijs. Wij zouden dit debat eindelijk moeten kunnen afronden, in de eerste plaats omdat het rijbewijs reeds op 1 juli 1996 had moeten worden ingevoerd. Ik heb hier een model zoals het er zou moeten uitzien. Nu spreekt men van 1 juli 1997. Een tweede reden is dat wij nog alleen met de codes moeten instemmen en dat wij het daarover eigenlijk eens zijn. Daarom zouden wij ons moeten beraden over de vraag of wij willen dat de intrekking van het rijbewijs in de gehele Unie of in de afzonderlijke lidstaten moet gelden.
In mijn fractie was ik belast met de vormgeving van dit rijbewijs en heb ik altijd voor een eenvormig Europees rijbewijs gepleit. Zoals de heer Koch terecht heeft opgemerkt, zijn de lidstaten evenwel bevoegd om het rijbewijs af te geven en moeten ze dan ook exclusief bevoegd blijven om het in te trekken.
De heer Morris heeft daarstraks het interessante voorbeeld van een Italiaan in Groot-Brittannië gegeven. Hij wees op de kern van het probleem. Zolang wij niet overal rechts rijden zullen zulke problemen rijzen. Als wij in geheel Europa rechts rijden, kunnen wij ook over een intrekking van het rijbewijs in Europees verband spreken. Het gaat hier om een duidelijke scheeftrekking in de Europese Unie.
Wij moeten het gemeenschappelijk standpunt van de Raad aannemen en mogen de uitgifte van het eenvormig rijbewijs niet door een volstrekt overbodige verzoeningsprocedure vertragen.

White
Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet beweren dat in de gehele Europese Unie een en hetzelfde rechtsstelsel of strafrechtstelsel moet gelden. Ik zie dat niet zo gauw gebeuren. Het is echter wel mogelijk om verschillende rechtsstelsels te hebben in één Unie en trouwens ook, zoals in het geval van het Verenigd Koninkrijk, in één land.
Ik ben een Engels jurist. Ik ben niet bevoegd om in Schotland als advocaat op te treden en dat betekent dat ik niet voor een Schotse rechtbank kan pleiten, tenzij ik speciale procedures doorlopen heb.
Niettemin wordt een door een Schotse rechtbank opgelegd rijverbod in Engeland erkend. Het enige dat wij in dit verslag zeggen, althans wat in alle amendementen staat, is dat een dergelijk verbod in de gehele Unie erkend moet worden.
Ik kan mij niet voorstellen dat het in de wereld van e-mail en computers niet mogelijk is om schorsing of intrekking van de rijbevoegdheid en trouwens ook het puntensysteem wederzijds te erkennen. Ik hoop van harte dat de Commissie zeer aandachtig geluisterd heeft naar het argument van collega Morris, wiens amendementen ik krachtig steun.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, het debat draaide vandaag alweer om hetzelfde punt dat ook bij de eerste lezing een knelpunt was. Daar wij het voor de rest eens zijn, wil ik mij op dat punt concentreren. Uiteraard kan men uit puur menselijk en logisch oogpunt zeggen dat het geen verschil kan maken wanneer iemand zijn rijbewijs wordt ontnomen in een ander land van de Unie dan dat waar hij woont. Zoals u weet, houdt het voorstel in dat, als het rijbewijs in het land van de woonplaats wordt ingetrokken, die intrekking voor de gehele Unie geldt. Dat geldt echter niet wanneer het rijbewijs wordt afgenomen in een ander land, waar de betrokkene niet woont.
De Commissie begrijpt die argumenten volkomen. In rechtssystemen is het echter nu eenmaal zo dat dit, zoals de Raad herhaaldelijk heeft gezegd en om welke reden hij het amendement in zijn gemeenschappelijk standpunt ook niet heeft overgenomen, grondwettelijke en andere rechtsproblemen doet rijzen. Ook de Commissie kan dat argument niet naast zich neerleggen. Ik vraag daarvoor uw begrip. Mevrouw Schmidhuber, kennelijk zal daarvoor ook in het Parlement geen meerderheid worden gevonden. Ik heb aandachtig naar de woorden van mijn vrienden van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij geluisterd, maar heb niet goed begrepen wat zij willen. In elk geval zullen de christen-democraten het amendement met de steun van de liberalen ongetwijfeld verwerpen. Zelfs als de liberalen zich in dit geval niet bij de christen-democraten kunnen aansluiten, zal voor het amendement geen meerderheid worden gevonden. Dat is nu eenmaal mijn overtuiging. Wij spreken hier dus over een aangelegenheid die waarschijnlijk slechts een theoretische betekenis heeft.
De kwestie kan natuurlijk ook een praktische betekenis krijgen als de Raad, eventueel op de intergouvernementele conferentie, besluit bepaalde aangelegenheden onder de bevoegdheid van de Gemeenschap te brengen. Dan kan men de kwestie opnieuw bekijken. De heer Ferber heeft volkomen gelijk: als het Europees Parlement deze twee amendementen opnieuw indient - de rapporteur, die ik voor zijn werk dank, heeft daarvoor een warm pleidooi gehouden - zou dat uiteraard tot nieuw uitstel leiden. Niet alle lidstaten zijn daarvoor even enthousiast als het Parlement. In dat geval komen wij niet tot een resultaat. Wellicht is dat voor het Parlement niet noodzakelijk een goede reden om niet te trachten zijn visie door te drukken, maar in werkelijkheid blijft alles dan bij het oude. Dan wordt niet eens de erkenning van de intrekking van het rijbewijs door het land van woonplaats mogelijk. Dat zou beslist jammer zijn, omdat dit voorstel een eerste stap is die, als alle landen daarmee goede ervaringen opdoen, positieve gevolgen kan hebben. Dat is de visie van de Commissie.

De Voorzitter
Dank u mijnheer de Commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0164/97).

De Voorzitter
Vraag nr. 30 van Konstantinos Hatzidakis (H-0225/97):
Betreft: Controles en controlesystemen ter vaststelling van fraude en in het algemeen onregelmatigheden bij diverse landbouwproducten
De Commissie grijpt gevallen van "fraude" aan om desbetreffende gemeenschappelijke marktordeningen te herzien; dit was onlangs het geval met de GMO voor olijfolie en voorheen met die voor katoen. Het geeft evenwel een wrange bijsmaak dat wanneer zulks gebeurt, de openbaar gemaakte onregelmatigheden bijna altijd mediterrane landbouwproducten betreffen. Het is echter logisch dat fraude aan het licht wordt gebracht waar de controlestructuur (controle-organisaties enz.) bijzonder sterk uitgebouwd is en waar de controles zeer streng worden uitgevoerd, en dat er geen fraude aan het licht komt waar dergelijke controles niet plaatsvinden omdat er geen sprake is van de desbetreffende structuur en/of vooringenomenheid.
Kan de Commissie per product en per maatregel (exportsubsidies, interventie enz.) aangeven of er evenwicht bestaat bij de controles die de laatste vijf jaar zijn verricht tussen de producten uit het noorden en die uit het zuiden, en tevens meedelen of uit die controle blijkt dat fraude uitsluitend bij de mediterrane producten plaatsvindt?

Gradin
Sommige producten zijn geografisch begrensd tot bepaalde lidstaten. Daarom is het niet verbazingwekkend dat fraude met bepaalde vormen van steun binnen deze lidstaten voorkomt. Olijfolie en katoen zijn voorbeelden van producten die slechts in bepaalde landen worden vervaardigd. De Commissie wil benadrukken dat het in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de lidstaten is om de communautair gefinancierde investeringen te controleren. Er is een speciale communautaire wetgeving inzake controles betreffende de garantiesectie van het landbouwfonds. De Commissie heeft tot taak om erop toe te zien dat de controles op uniforme wijze geschieden. Dat gebeurt door eigen onderzoek ter plaatse en door de nationale controleprogramma's. Naast de verordening inzake de financiering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn er allerlei bepalingen inzake maatregelen zoals exportbijdragen. Er zijn ook aparte bepalingen inzake bepaalde producten. Er zijn speciale bureaus voor de inspectie van bijv. olijfolie en tabak, en inspectie-organen voor vruchten, groenten en wijn. Een van de doelstellingen van de verordening inzake controles ter plaatse, d.w.z. on the spot controls , is het veiligstellen van een uniform beschermingsniveau voor de communautaire begroting in alle lidstaten. De lidstaten hebben volgens verordening 595/91 de plicht om de Commissie op de hoogte te stellen van de gevallen van fraude of onregelmatigheden die worden ontdekt door hun controle-organen.
Uit het jaarverslag van de Commissie inzake fraude blijkt duidelijk dat er allerlei maatregelen zijn genomen en dat fraude als zodanig - en dat moeten wij niet vergeten - voorkomt in alle lidstaten van de EU. De hervorming van de gemeenschappelijke marktorganisaties wordt dus niet alleen beperkt tot olijfolie en katoen, maar omvat bijvoorbeeld ook de wijzigingen die onlangs zijn aangebracht in de steunregelingen voor vlas, hennep en droogvoer. De bepalingen inzake controle op exportbijdragen zijn ook flink aangescherpt.

Hatzidakis
Mevrouw de Voorzitter, ik beweer in mijn vraag niet dat er geen fraude gepleegd wordt met landbouwproducten in de zuidelijke lidstaten. De Commissie richt haar kritiek evenwel uitsluitend op de mediterrane landen, wat trouwens duidelijk is gebleken bij de herziening van de gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie. Ik ben er mij ook van bewust dat verordening nr. 595/91 de lidstaten verplicht de informatie over vastgestelde fraude bekend te maken. Het verheugt me in dit verband dat de Commissie in haar antwoord toegeeft dat de door de lidstaten verstrekte gegevens aantonen dat niet alleen in het zuiden maar ook in het noorden van de Unie fraude met landbouwproducten wordt vastgesteld.
Ik wil echter nog het volgende opmerken. Ten eerste, de Commissie geeft ons geen informatie over de controles die zij zelf - niet de lidstaten - uitvoert en waarop de gegevens over fraude berusten. Ik vraag haar dan ook wat de resultaten zijn van die controles in het zuiden van de Unie. Ten tweede, daar de Commissie in haar antwoord erkent dat fraude en onregelmatigheden in het algemeen ook werden vastgesteld bij diverse landbouwproducten uit de noordelijke lidstaten, verbaast het me dat daar niet naar werd verwezen bij de herziening van de gemeenschappelijke marktordening voor die producten. Ik wil de Commissie derhalve nog vragen waarom ze alleen over fraude spreekt als het gaat om mediterrane producten zoals olijfolie.

Gradin
De geachte afgevaardigde heeft de Commissie op dit punt volstrekt verkeerd begrepen. In het rapport dat elk jaar wordt gepresenteerd aan zowel dit Parlement als het grote publiek, hebben wij overduidelijk aangetoond dat fraude zowel in het zuiden als het noorden van de Europese Unie voorkomt. Verder kan het zo zijn dat het dringender lijkt om verschillende producten in verschillende gebieden aan te pakken. Onlangs is de Commissie het eens geworden over een nieuwe aanpak van vormen van steun voor olijfolie, en daar is ook fraude voorgekomen.

Redondo Jímenez
Uitgaande van het principe dat er niet alleen moet worden gecontroleerd op fraude, maar dat de betrokken bedragen ook moeten worden teruggevorderd - helaas komt meer dan 90 % van de communautaire fraude nooit aan het daglicht, slechts 10 % wordt ontdekt -, zou ik de Commissie twee vragen willen stellen.
De eerste vraag is, of de Commissie bereid is om in alle landen één enkel overlegorgaan in te stellen voor het opsporen van fraude. En de tweede vraag luidt: welke criteria hanteert de Commissie om gebruik te maken van haar bevoegdheid om de maandelijkse betalingen aan het EOGFL - Garantie te beperken of op te schorten? Want op die manier zou zij dit geld kunnen terugvorderen, wat slechts in een beperkt aantal bijzondere gevallen in de zuidelijke lidstaten gebeurd is, terwijl hiervan bij mijn weten geen sprake is geweest in gevallen van fraude met rundvee, graan of in andere gevallen van fraude.

Gradin
Het is juist dat de lidstaten van de Unie erg slecht zijn in het terugbetalen van de bedragen die in verkeerde handen terecht zijn gekomen. In dit verband is een betere samenwerking nodig om het terugbetalingspercentage te verhogen. Hier hoort ook bij dat de Financial Control binnen de Commissie is begonnen met het sluiten van overeenkomsten met de afzonderlijke lidstaten. Deze overeenkomsten houden in dat we specifiek op zoek gaan naar systemen voor de follow-up van alle projecten, hoe we de manier waarop de middelen in de respectieve landen worden aangewend zullen blijven volgen, en hoe we überhaupt moeten komen tot een betere samenwerking waarin men respecteert dat het geld van de belastingbetalers op verantwoorde wijze wordt gebruikt.

Filippi
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde alleen even een vraag in herinnering brengen die al eerder is gesteld maar waar nog geen antwoord op is gekomen. Uit de voorstellen voor de hervorming van de GMO voor olijfolie blijkt een bijzondere aandacht voor de situatie in Zuid-Europa. Deze voorstellen zijn om één enkele reden gedaan, en wel om de fraude te bestrijden: ik zou daarom willen weten op grond van welke gegevens en naar aanleiding van welke inspecties men tot dit standpunt voor olijfolie is gekomen, en wat het verband is tussen het aantal inspecties die in dit geval zijn verricht, en de inspecties die voor andere producten zijn verricht, bijvoorbeeld wat betreft de invoer van rijst uit de overzeese gebiedsdelen van Nederland, of van de bananen die in de haven van Antwerpen terechtkomen.

Gradin
Volgens Commissaris Fischer, die zoals bekend verantwoordelijk is voor de landbouwsector, was het om vele redenen noodzakelijk om de wijze van steunverlening aan de olijvenproducenten te wijzigen, omdat deze steun en de desbetreffende organisatie ontoereikend waren. Daarom ligt er nu een voorstel voor een nieuwe aanpak van bijvoorbeeld de fraude die helaas ook in de olijvensector voorkomt.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 31 te vervallen.
Vraag nr. 32 van Staffan Burenstam Linder (H-0252/97):
Betreft: Kosten van uitbreiding naar het Oosten
Berekeningen van de begrotingskosten die uitbreiding in oostelijke richting voor de EU met zich meebrengt hebben veel aandacht getrokken en deze kosten worden vaak voorgesteld als een belemmering voor de opneming van nieuwe lidstaten.
De voordelen van een verbeterde veiligheidspolitieke situatie kunnen uitsluitend in kwalitatieve termen worden aangegeven. Tegenover de begrotingskosten ten gevolge van de herverdeling van de huidige naar nieuwe lidstaten, staat echter ook grote economische winst in de vorm van grotere groei.
Uit academisch onderzoek blijkt dat een uitbreiding in oostelijke richting voor de Unie grote voordelen zal opleveren.
Het debat zou aan evenwicht winnen als de Commissie een grondig onderzoek liet uitvoeren naar de grote economische voordelen die een uitbreiding in oostelijke richting zou opleveren voor de huidige en voor de nieuwe lidstaten. Hoe staat de Commissie hier tegenover en is zij voornemens een dergelijk onderzoek te doen uitvoeren?

Van den Broek
In antwoord op de vraag van de heer Burenstam Linder moge ik het volgende opmerken. De uitbreiding met de kandidaat-landen in Midden- en Oost-Europa is voor de Europese Unie een historische uitdaging. De uitbreiding is politiek noodzakelijk en biedt tevens enorme nieuwe kansen. En wanneer dit proces goed wordt voorbereid en uitgevoerd, worden vrede, veiligheid en stabiliteit versterkt en wordt de Europese economie gestimuleerd. Het geachte parlementslid wijst er terecht op dat de budgettaire gevolgen van de uitbreiding beschouwd moeten worden in het ruimere verband van de gevolgen voor de economie van de Unie. Uitbreiding van de interne markt met nog eens honderd miljoen consumenten betekent een belangrijke winst voor de huidige lidstaten in verband met de groei van handel en economische activiteit. Om de economische voordelen van de uitbreiding volledig te kunnen benutten, moeten de kandidaat-landen en de Unie zich overigens voordat die uitbreiding plaatsvindt, ook terdege tijdig voorbereiden en moeten eventuele aanpassingsproblemen als gevolg van die uitbreiding ook doeltreffend worden aangepakt.
Op verzoek van de Europese Raad werkt de Commissie aan een studie naar de gevolgen van de uitbreiding voor het Uniebeleid en de te verwachten verdere ontwikkeling daarvan. Deze zogeheten impactstudie en andere hiermee verband houdende documenten waarom de Europese Raad heeft verzocht, zal de Commissie onmiddellijk na de afsluiting van de IGC aan de Raad doen toekomen. De gevolgen van de uitbreiding voor het EU-beleid worden gerelateerd aan de verwachte economische gevolgen in ruimere zin die daarmee dus ook zullen worden geëvalueerd. Naast het werk dat door haar eigen diensten wordt verricht, neemt de Commissie in dit verband ook ander wetenschappelijk onderzoek naar de uitbreiding in aanmerking, waaronder onderzoek naar de te verwachten economische voordelen.

Burenstam Linder
 Ik wil Commissaris Van den Broek graag bedanken voor zijn antwoord. De voordelen van een uitbreiding in oostelijke richting zijn al heel vaak besproken, maar het is goed dat Van den Broek het nog eens doet. Ik hoop dat deze impact study een totaalanalyse zal geven, inclusief pogingen tot een kwantitatieve schatting van deze voordelen. Hoewel de Europese Unie is gegrondvest op het idee dat vrijheid en vrede worden bevorder door integratie, is het in het debat geen vanzelfsprekendheid dat deze voordelen onmiskenbaar groot zijn. Vandaag de dag worden de kosten van de uitbreiding als een ernstige hindernis van die uitbreiding gezien. Er bestaat dan ook een gevaar dat het moeilijker wordt om de uitbreiding naar het oosten te verwezenlijken. Ik kijk daarom met belangstelling uit naar deze impact study en ik hoop dat deze ook de genoemde pogingen tot berekening van de kwantitatieve voordelen zal bevatten.

Van den Broek
Ik begrijp de wens van de geachte afgevaardigde om ook te kunnen beschikken over kwantitatieve gegevens die de gevolgen van de uitbreiding meer inzichtelijk maken, maar ik geloof wel dat het nogal speculatief is om de bredere economische voordelen én de kosten van een complex proces als de uitbreiding van de Europese Unie exact te kwantificeren, gezien de vaak zeer onzekere factoren van dat proces. Daarom ben ik eigenlijk wat terughoudend met het geven van kwantitatieve ramingen. Maar ik wil de geachtigde afgevaardigde graag toezeggen dat wij bestaand wetenschappelijk onderzoek, zoals ik in de eerste termijn al aangaf, ook graag betrekken bij onze analyse. Maar er moet natuurlijk rekening gehouden worden met zowel de onzekerheid over de economische ontwikkelingen binnen de Europese Unie zelf als de gevolgen van de uitbreiding op bepaald Europees beleid als de toekomstige onzekere ontwikkelingen op economisch gebied in de landen die om toetreding vragen. Het is eigenlijk dit complex van gegevens dat het moeilijk maakt om exact over kwantificering te praten.
Laat ik tenslotte opmerken dat degenen die twijfelen in hoeverre de integratie van de nieuwe toetreders nieuwe economische kansen zal scheppen, al kan worden gewezen op de enorme toename van de handel met de toetredingslanden sinds eigenlijk de omslag, de transformatie van die landen in 1989 en de jaren daarna is ingezet. Dan zien we dat er op zeer vele handelsterreinen, inclusief de landbouw, op dit moment al sprake is van een aanzienlijk handelsoverschot van de kant van de West-Europese landen waarvan je zelfs ook voor de OostEuropese landen wel moet wensen dat daar op de duur wat meer evenwicht in wordt gebracht, maar de hoge graad van import van investeringsgoederen met name in de Oost-Europese landen die bezig zijn hun economie te moderniseren, is een deel van de verklaring van deze onevenwichtigheid.

Hardstaff
Als een van degenen die volgende week met de gezamenlijke parlementaire commissie naar Polen zullen gaan, zou ik nadrukkelijk willen wijzen op het feit dat van de landen die het lidmaatschap aangevraagd hebben, zowel Polen als de Tsjechische Republiek een zeer hoog groeipercentage gerealiseerd hebben. Evenals de oorspronkelijke vraagsteller, zou ik het op prijs stellen als de Commissie wilde specificeren hoeveel landen zullen bijdragen aan de algemene economie van de EU, zowel wat betreft de marktexpansie van de huidige lid-staten, als de bijdrage van die landen aan de algemene economische uitbreiding.
Wordt de impactstudie door de Commissie uitgevoerd om niet alleen deze duidelijke voordelen, maar ook de mogelijke kosten te beoordelen?

Van den Broek
Ik kan en ik moet heel kort zijn omdat al de vragen die de geachte afgevaardigde stelt in feite een beantwoording dienen te vinden in de adviezen die de Commissie, naar ik hoop omstreeks midden juni, zal overleggen en op basis waarvan onze regeringsleiders tegen eind van dit jaar, vermoedelijk op een Europese Top, over het verdere scenario ten aanzien van de opening van de toetredingsonderhandelingen moeten beslissen. Ik zou dus om enig geduld willen vragen, omdat de evaluatie en het nader onderzoek naar de cijfers die hier worden gevraagd op dit moment gaande zijn en ik hoop dat daarover dus straks meer helderheid te putten valt uit het uitgebreide advies dat de Commissie thans doende is voor alle tien de toetredingslanden op te stellen.

Redondo Jímenez
Ik zou willen wijzen op de belangrijke impact die de integratie van de OostEuropese landen zal hebben op de communautaire beleidsvormen inzake de landbouw, naast het politieke belang van hun integratie in de Europese Unie.
Mijn vraag is echter, of er in deze impactstudie die u ons beloofd heeft, een gedetailleerde evaluatie wordt gegeven van de impact op het landbouwbeleid, ten aanzien van de verschillende producten en termijnen.

Van den Broek
Ook hier moet ik om begrip vragen. Ik begrijp zeer wel dat deze vragen buitengewoon gerechtvaardigd zijn met het oog op de toekomstige uitbreiding. Maar juist ook omdat de regeringsleiders ons hebben gevraagd om alle aspecten van de uitbreiding, inclusief de invloed van uitbreiding op Unie-beleid en met name op zulke belangrijke vormen van beleid als het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het structuurbeleid, om die alle in hun onderlinge samenhang te presenteren straks, ongeveer midden juli, kan ik nu niet anders dan zeer fragmentarisch op de gestelde vragen antwoorden. En wel in die zin dat de geachte afgevaardigde weet dat de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid al enige tijd ook binnen de Unie aan de gang is. Deels als gevolg van de implementatie van de MacSharry-voorstellen, deels als gevolg van de afspraken die in Uruguayverband zijn gemaakt, en die hervorming gaat door. Ook met het oog op een mogelijke nieuwe wereldhandelsronde op het gebied van mogelijke liberalisering van de landbouw, een conferentie die tegen het eind van deze eeuw wordt verwacht. Als we dat ook in ogenschouw nemen in verband met de komende uitbreiding richting Oost-Europa dan is het dus geheel duidelijk dat er niet van een radicale omwenteling gesproken kan worden ten aanzien van het eigen landbouwbeleid, maar dat verdere aanpassing nodig zal zijn evenzeer als de toetredingslanden aanpassing wordt geadviseerd door in de allereerste plaats natuurlijk ervoor te zorgen dat de landbouwgronden geprivatiseerd worden voor zover dat nog niet het geval is, en verder door hun ook te adviseren over de herstructurering en met name ook de modernisering van de eigen landbouw om op die manier de systemen naar elkaar te laten toegroeien.

De Voorzitter
Aangezien de vraagstellers niet aanwezig zijn, komen de vragen nr. 33 en 34 te vervallen.

De Voorzitter
Vraag nr. 35 van Felipe Camisón Asensio (H-0214/97):
Betreft: WTO-Akkoord over informaticatechnologieën
Kan de Commissie inlichtingen verstrekken over de internationale handelsvoorwaarden die de WTO op haar laatste vergadering in Singapore is overeengekomen met betrekking tot de Global Information Technology Agreement-ITA?

Brittan, Sir Leon
Het akkoord is bereikt in de vorm van een ministeriële verklaring, die op 13 december 1996 in Singapore is goedgekeurd en waarbij veertien partijen, waaronder de Europese Gemeenschap, zich hebben aangesloten. In de verklaring wordt de algemene doelstelling uiteengezet om de douanerechten in de periode tot het jaar 2000 af te schaffen voor een lijst van nauwkeurig omschreven producten op het gebied van de informatietechnologie. Tenzij anders overeengekomen, zal de opheffing van de tarieven in gelijke fasen plaatsvinden, te beginnen op 1 juli 1997, en moet zij op 1 januari 2000 voltooid zijn.
Het akkoord over informatietechnologieën bepaalde dat aan twee voorwaarden voldaan moest zijn, voordat het in werking kon treden. Minstens 90 % van de wereldhandel in IT-producten moest vertegenwoordigd zijn en er moest overeenstemming bestaan over afwijkende fasering, dat wil zeggen er moest voorzien worden in tariefverlagingen en afschaffing vóór of na 1 januari 2000. Aan deze twee voorwaarden is thans voldaan. Op 24 maart nam de Raad namens de EG formeel het besluit om het WHO-Akkoord over informatietechnologieën aan te gaan. Hij vermeldde dat 90 % van de wereldhandel gedekt was en stemde in met de verzoeken van bepaalde deelnemers betreffende de fasering. Op 26 maart kwamen 25 participanten, die tezamen 92 % van de wereldhandel in IT-producten vertegenwoordigden, bijeen. Zij bekeken hun respectieve tijdschema's voor de opheffing, op basis van consensus, van douanerechten voor een overeengekomen lijst van IT-producten en keurden deze goed en stelden daarmee het Akkoord over informatietechnologieën in werking.

Camisón Asensio
Mijnheer de commissaris wordt wel bedankt voor zijn antwoord, maar ik had verwacht dat hij deze gelegenheid zou aangrijpen om toe te lichten welke concessies er op die bijeenkomst zijn gedaan op het gebied van de douanerechten voor producten van de informatietechnologieën, ter compensatie van voordelen in de handel in alcoholische dranken, want dat is niet duidelijk geworden.
Wij zouden graag volkomen duidelijkheid hebben omtrent het werkelijke gewicht dat beide zaken in de schaal leggen, evenals over de reactie van de regeringen op deze overeenkomst, over hoe het staat met de afspraak tot tariefverlaging voor de handel in halfgeleiders die tot en met 1999 in drie fasen geprogrammeerd is, over de vraag of er in de Europese Unie nog, zoals voorzien, een sterke stijging van het aantal arbeidsplaatsen te verwachten valt dankzij de export, en of het lukt om, zoals beloofd, de toegang van de Europese industrie te vergroten, dankzij beter teamwerk en meer concurrerende prijzen. Mijnheer de commissaris, wij zouden dus gewoon beter willen worden ingelicht.

Brittan, Sir Leon
Het akkoord met de Verenigde Staten over gedistilleerde dranken werd gelijktijdig in Singapore gesloten en komt neer op afschaffing van douanerechten voor bepaalde alcoholhoudende dranken waarin eerder in de Uruguay-Ronde nog niet was voorzien. Deze overeenkomst heeft formeel natuurlijk niets te maken met het ITA, maar werd, zo u wilt, bereikt als een verdere concessie aan de Europese Unie tijdens de besprekingen daarover. Een bijzonder probleem vormde de toepassing van deze overeenkomst op rum, maar op 1 maart werd, tot tevredenheid van de Europese industrie, de laatste hand gelegd aan een uitvoerige beschrijving van de modaliteiten.
Wat het ITA zelf betreft, vermeldde ik dat in onderlinge overeenstemming speciale faseringsvoorzieningen waren getroffen. In het kader van het ITA is een overeenkomst met de Verenigde Staten gesloten over halfgeleiderkwesties. Deze overeenkomst voorziet in een snellere opheffing van de EEG-invoerrechten voor halfgeleiders dan volgens de algemene regel in het ITA het geval zou zijn, maar in ruil daarvoor worden bepaalde door de VS geheven invoerrechten die voor de Europese Gemeenschap van belang zijn in één keer afgeschaft. Het waren harde onderhandelingen en dit was het resultaat.
Dientengevolge zal de Europese industrie ook deelnemen aan de openingsvergadering van de World Semiconductor Council, die oorspronkelijk door de Verenigde Staten en Japan werd opgericht en die wij graag wilden bijwonen; in feite stonden wij er eigenlijk op en stelden dit zelfs als voorwaarde voor het beginnen van de onderhandelingen met het oog op het ITA. Dat doel is bereikt. Genoemde Council zal toezicht houden op de samenwerkingsactiviteiten tussen de industrieën. Wij waren zeer bevreesd dat de Japanners en Amerikanen zonder ons verder zouden gaan. Nu zullen wij daar ook bij zijn.
Om al deze redenen juicht de Europese industrie het ITA van harte toe en is zij van mening dat dit akkoord niet alleen leidt tot een kostenverlaging voor de vele industrieën die geïmporteerde producten afnemen die onder de ITI (Douaneovereenkomst betreffende het doorgaande internationale vervoer van goederen) vallen, maar ook nieuwe mogelijkheden biedt voor exporteurs van ITI-producten in de Europese Unie.

De Voorzitter
Vraag nr. 36 van Hugh McMahon (H-0221/97):
Betreft: Dumping van zalm door Noorwegen
Kan de Commissie het Parlement meedelen welke actie zij zal ondernemen in afwachting van de uitslag van haar onderzoek naar oneerlijke praktijken van Noorse zalmtelers en -verwerkers bij de uitvoer van zalm naar de EU?
Is de Commissie vóór kwantitatieve beperkingen of een heffing in de vorm van een belasting op de uitvoer van Noorse zalm naar de EU en zal de Commissie de zaak ter sprake brengen binnen het hof van toezicht van de EER?

Brittan, Sir Leon
De Commissie heeft op 31 augustus 1996 de aanzet gegeven tot twee afzonderlijke onderzoeken, enerzijds naar vermeende dumping en anderzijds naar vermeende subsidiëring van gekweekte Europese zalm van Noorse oorsprong. Beide onderzoeken verkeren in een vergevorderd stadium. Aangezien voor eventuele voorlopige maatregelen die de Commissie kan opleggen een wettelijk vastgelegde tijdslimiet geldt, moeten deze uiterlijk 31 mei gepubliceerd worden. De Commissie heeft nog geen definitief besluit genomen, maar wij zullen het Parlement ervan op de hoogte brengen hoe dit is uitgevallen.
Mocht er een besluit genomen worden om maatregelen op te leggen, dan nemen deze meestal de vorm aan van de instelling van een recht berekend naar de c.i.f.-invoerprijs. Aangezien de Commissie geen verzoek om vrijwaringsmaatregelen heeft ontvangen van een lid-staat, kan op dit moment geen kwantitatieve maatregel worden overwogen. Daar dergelijke actie wordt ondernomen krachtens de relevante communautaire anti-dumpingen anti-subsidiewetgeving, die gebaseerd is op WHO-akkoorden en niet op de EER, wordt het niet gepast geacht deze kwestie in het kader van de Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte ter sprake te brengen. Informele besprekingen hebben plaatsgevonden binnen de Toezichthoudende Autoriteit van de EVA.

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn antwoord, maar zou graag willen dat hij ons iets meer informatie verstrekte - als ik die tenminste van hem los kan krijgen.
Gisteren heeft er volgens persberichten een vergadering van het adviescomité plaatsgevonden, waarin - naar wordt beweerd - verscheidene lid-staten besloten het voorstel van de Commissie om actie te ondernemen niet te steunen: er werd met name melding gemaakt van een heffing van ongeveer 12-15 %. Ik zou de commissaris willen vragen, wat er werkelijk gebeurd is in de vergadering van gisteren.
In de tweede plaats zegt hij dat geen van de lid-staten protest heeft aangetekend. Zou hij ook willen bevestigen of ontkennen dat de regering van Noorwegen geprotesteerd heeft, en kan hij bevestigen of ontkennen dat noch Raymond Robertson, de voor visserij verantwoordelijke minister van het Ministerie voor Schotland, noch Michael Forsyth, de minister voor Schotland, een klacht hebben ingediend? Heeft hij nog contact gehad met de heer Robertson sinds zijn vruchteloze ontmoeting en ongelukkig treffen met de commissaris voor visserij, mevrouw Bonino? Zoudt u mij alstublieft antwoord willen geven op deze vragen?

Brittan, Sir Leon
Ik zal mijn best doen de informatie te verschaffen die naar behoren verstrekt kan worden. De geachte afgevaardigde moet mij verkeerd verstaan hebben, omdat ik niet gezegd heb dat wij door geen enkele lid-staat benaderd zijn, maar ik gezegd heb dat wij geen verzoek om vrijwaringsmaatregelen hadden ontvangen. Dat is iets heel anders dan een verzoek om anti-dumpingmaatregelen of anti-subsidiemaatregelen te nemen. Ik kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat de door hem genoemde regering zich actief ingezet heeft voor de zaak die hij ook noemde en waarbij hij belang heeft. Kortom, er valt hieruit dus geen enkel electoraal voordeel te halen.
Ik zou verder, wat de Noren betreft, willen zeggen dat zij hun standpunten bekend gemaakt hebben. Ik moet alleen voor alle duidelijkheid nog verklaren dat de normale bepalingen van de communautaire anti-subsidie- en antidumpinginstrumenten van toepassing zijn, aangezien de visserij uitdrukkelijk is uitgesloten van het EER-Verdrag, vooral naar aanleiding van een verzoek van de Noorse regering, en wij weigeren te accepteren dat Noorwegen vrijgesteld is van de toepassing daarvan, omdat het lid is van de EER.

De Voorzitter
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe u met alle respect te verzoeken om, wanneer er een vraag wordt gesteld, mij in de gelegenheid te stellen u het woord te verlenen. Niet alleen omdat ik mijn werk wil doen, maar ook omdat degenen die uw taal niet machtig zijn, voor de vragen en antwoorden afhankelijk zijn van de tolken. Ik zou u dan ook vriendelijk willen verzoeken mij in de gelegenheid te stellen, mijn baan en salaris daadwerkelijk te verdienen, en u het woord te verlenen.
Zoals nu, nu ik woord verleen aan mevrouw Thors voor een aanvullende vraag van één minuut.

Thors
Wij weten eigenlijk meer over dit agendapunt via wat er de laatste dagen heeft gestaan in het World Fisheries' Report , waarin wordt vermeld dat men van plan is zowel straftolheffingen als speciale strafbelastingen op te leggen. Ik hoop dat deze krantenberichten juist zijn, want het is duidelijk dat niet alleen de Schotse viskwekerijen sterk geleden hebben. Zo heeft men in onze scherenkust in Finland geen enkele investeringssubsidie voor viskwekerijen aangevraagd uit het Pescaprogramma, omdat de situatie op dit moment is dat de prijzen zijn gedaald van 25 naar 15 Finse mark per kilo. De invoer van Noorse zalm is verdubbeld. Daarom vraag ik mij dan ook af: zijn er mogelijkheden om via de strafbelasting die hopelijk wordt ingevoerd, de viskwekers te compenseren voor de schade die ze hebben geleden door de invoer vanuit Noorwegen?

Brittan, Sir Leon
De geachte afgevaardigde vestigt volkomen terecht de aandacht op het feit dat de invoering van maatregelen - bij implicatie - geen enkel land of groep vissers zal bevoordelen. Deze maatregelen - als zij al opgelegd worden - zullen door de Europese Unie opgelegd worden aan degenen die schuldig bevonden zijn aan dumping of toekenning van subsidies, en zij zullen opgelegd worden ten behoeve van allen die de dupe zijn van die dumpingpraktijken, omdat het gevolg daarvan zal zijn dat in de toekomst een invoerrecht betaald moet worden door degenen die schuldig bevonden zijn aan dumping of subsidieverlening.

De Voorzitter
Vraag nr. 38 van Glenys Kinnock (H-0261/97):
Betreft: Het Panam-project
Is de Commissie, in het licht van de bezwaren omtrent het Panam-project die in 1994 door het Europees Parlement zijn geformuleerd, van oordeel dat in het huidig voorstel inzake het project voldoende rekening is gehouden met de volgende kwesties?
Werden NGO's geraadpleegd over het Panam-project en werden deze organisaties bij het project betrokken? Werd er een volledige milieu-effectstudie uitgevoerd? Zullen de Tibetanen de enigen zijn die van dit project profiteren?

Brittan, Sir Leon
De in Tibet werkzame NGO's zijn in elk stadium van de voorbereiding van het project geraadpleegd. Bovendien hebben specialisten die eerder met de NGO's hadden samengewerkt bijgedragen aan de formulering van het project. De NGO's zijn volledig betrokken bij de hertaxatie van het project, die in september 1995 heeft plaatsgevonden. Sindsdien heeft de Commissie regelmatig contact onderhouden met de NGO's, die hun bijzondere belang bij deelneming aan het project kenbaar hebben gemaakt.
De missie die in september 1995 het project heeft beoordeeld kwam tot de conclusie dat het project, met specifieke onderdelen als stabilisatie van rivieren, boomaanplant en het kweken van grasland, een gunstige invloed op het milieu zou hebben. Een volledige milieu-effectrapportage wordt verwacht als onderdeel van de basisonderzoeken die onmiddellijk nadat het project van start is gegaan uitgevoerd zullen worden, teneinde te waarborgen dat het effect positief blijft.
De Commissie kan bevestigen dat het project zodanig is opgezet dat alleen de plaatselijke Tibetaanse bevolking ervan zal profiteren. Mensen uit Tibet zelf zijn geraadpleegd onder omstandigheden waarin zij vrij hun mening konden uiten tijdens de ontwerp- en de beoordelingsfase en zij zullen ook belast worden met het beheer van het project, als het van start gaat nadat de laatste hand gelegd is aan de voorbereidingen, mits zij natuurlijk gekwalificeerd zijn voor de diverse beheersfuncties en ingenieursposten in kwestie.

Kinnock, Glenys
Dank u, mijnheer de Voorzitter, en dank u, commissaris. U zult er vast wel begrip voor hebben dat ik een vliegtuig moet halen om naar het Verenigd Koninkrijk terug te keren.
Ik heb met belangstelling naar u geluisterd. Het verheugt mij dat u zegt dat NGO's geraadpleegd zijn. Dat is goed, maar ik weet natuurlijk dat enkele cruciale NGO's hierbij beslist niet betrokken zijn. Ik wil de commissaris verzoeken ons te informeren op welke NGO's hij precies doelt en ik zou ook graag willen weten of er in het afgelopen halfjaar contact is geweest met die NGO's.
Ik zou bovendien graag willen weten waarom pas nadat het project van start is gegaan, de milieu-effectrapportage zal plaatsvinden. Het zou toch zeker veel meer zin hebben, als dat voor de uitvoering van het project zou gebeuren, omdat onvoorziene gevolgen of problemen die zich zouden kunnen voordoen daardoor voorkomen zou kunnen worden.
Het verheugt mij verder dat u zegt dat het project zo is opgezet dat de Tibetaanse bevolking daarvan profiteert. Dat is goed, maar ik wil tevens weten of u ervoor instaat dat de Tibetaanse bevolking ook profiteert van de uitvoering van het project en niet alleen van de opzet. Tenslotte wil ik de commissaris vragen ervoor te zorgen dat dit een veel opener en doorzichtiger proces is dan de vorige incarnatie van dit project en dat de desbetreffende documenten voor het Parlement en de andere belanghebbenden beschikbaar zullen zijn.

Brittan, Sir Leon
Ik ben de geachte afgevaardigde erkentelijk voor haar niet aflatende belangstelling voor dit project.
Misschien kan ik eerst de kwestie van de milieu-effectrapportage afhandelen. Zoals ik al zei, is die studie voorzien als onderdeel van de fundamentele studies die, onmiddellijk nadat het project van start is gegaan, uitgevoerd zullen worden. In zekere zin gebeurt dit alles voordat het project werkelijk goed op gang is gekomen, maar het kan uiteraard alleen in het kader van het project plaatsvinden. Zodoende wordt dit onderzoek direct bij het begin gedaan, teneinde er zeker van te zijn dat er in de loop van het project niets gebeurt dat de situatie slechter maakt dan zij was voordat er ter plaatse iets werd gedaan. Daarom geloof ik dat ons in dit opzicht eenzelfde doel voor ogen staat, dat op een voor de geachte afgevaardigde aanvaardbare wijze bereikt zal worden.
Ik ben het stellig met u eens dat het van essentieel belang is te garanderen dat het project zowel in opzet als in uitvoering tot voordeel van de Tibetaanse bevolking strekt, en het is juist de bedoeling dat dit verwezenlijkt wordt door de wijze waarop toezicht gehouden wordt op het project.
Ik heb geen belang bij iets anders dan doorzichtigheid en ik zal het Parlement volledig op de hoogte blijven houden van het verloop van het proces. Tenslotte, en dat is misschien wel het belangrijkste, de laatste onafgehandelde punten die geregeld moeten worden, omdat ik, zonder dat dit gebeurd is, niet bereid ben er definitief in toe te stemmen dat het project van start gaat, zijn in de eerste plaats, dat wij er werkelijk van overtuigd moeten zijn dat het project ten goede komt aan de etnische bevolking van Tibet. In de tweede plaats, moeten de NGO's mogen deelnemen aan de uitvoering van het project en daarom hebben wij vanzelfsprekend in het laatste halfjaar contact gehad met NGO's als Artsen Zonder Grenzen en het Save the Children Fund en het is onze bedoeling dat de NGO's die willen deelnemen daartoe in staat gesteld worden, en ik weet dat dit aldoor een punt van groot belang is geweest voor de geachte afgevaardigde.
Volgens mij is dat nu eindelijk zeker, maar ik zal pas mijn definitieve toestemming verlenen, als ik er absoluut van overtuigd ben dat dit inderdaad het geval is.

De Voorzitter
Vraag nr. 39 wordt niet behandeld omdat dit onderwerp al op de agenda van de huidige vergaderperiode staat.
Vraag nr. 37 van Richard Howitt (H-0224/97), vervangen door de heer Cunningham:
Betreft: Anti-dumping-heffingen in de textielsector
Hoe kan de Commissie - bij het opleggen van anti-dumping-heffingen op ruwe geweven stoffen, die de prijzen omhoog drijven voor textielbedrijven in het VK, met inbegrip van het bedrijf Greige in Benfleet, gelegen in mijn kiesdistrict - een onderscheid maken tussen enerzijds Europese importeurs die ethische normen inzake kinderarbeid en andere schendingen van acceptabele arbeidsvormen hanteren en daarop toezicht uitoefenen, en anderzijds minder scrupuleuze bedrijven die er niet op toezien of hun leveranciers dergelijke normen in acht nemen?
Kan de Commissie ook uitleggen hoe zij verhindert dat deze maatregel tot gevolg heeft dat fatsoenlijke producenten in de minder ontwikkelde landen de toegang tot de Europese markten ontzegd wordt?

Brittan, Sir Leon
Bij het instellen van anti-dumpingonderzoek, waaronder ook het onderzoek in kwestie met betrekking tot de invoer van ruwe geweven stoffen, is de Commissie verplicht zich te houden aan de bepalingen van Verordening (EG) nr. 384/96 van de Raad, die voortvloeit uit het WHO-akkoord op dit gebied. Het instrument is bedoeld om de handel verstorende gevolgen van import van goederen tegen dumpprijzen weg te nemen en betekent derhalve geen belemmering voor producenten in welk land dan ook, al dan niet ontwikkeld, om op eerlijke wijze toegang tot de communautaire markt te krijgen.
Wat de kinderarbeid betreft, het herziene stelsel van algemene tariefpreferenties, het SAP, staat ons toe om de voordelen van het preferentiestelsel voor landen waar gebruik gemaakt wordt van de meest mensonwaardige vormen van kinderarbeid, namelijk slavernijpraktijken of dwangarbeid, tijdelijk, geheel of gedeeltelijk in te trekken.
Bovendien voorziet het stelsel in aanvullende preferenties, dat wil zeggen, verder verlaagde preferentiële invoertarieven, met ingang van 1 januari volgend jaar toe te kennen aan begunstigde landen die de normen van bepaalde conventies van de Internationale Arbeidsorganisatie, waaronder IAO-Conventie nr. 130 inzake kinderarbeid, daadwerkelijk in acht nemen.
De Commissie zal te zijner tijd een voorstel indienen voor een besluit van de Raad betreffende dergelijke aanvullende preferenties en de modaliteiten voor de toepassing daarvan.

Cunningham
Ik heb een zeer eenvoudige vraag. Welk antwoord zou de commissaris geven aan bedrijven in mijn kiesdistrict als J.W. Wilkinson in Kendal en Stead McAlpine in Carlisle, die vrezen dat de instelling van zulke hoge invoerrechten op ongebleekte katoen zal leiden tot werkloosheid, inflatie en onherstelbare schade voor de textielindustrie, niet alleen in het Verenigd Koninkrijk, maar in de gehele Europese Unie?

Brittan, Sir Leon
Ik ben het niet eens met degenen die een dergelijke zienswijze kenbaar maken, hoewel ik het respecteer dat zij oprecht die mening zijn toegedaan. Wij hebben dit zeer zorgvuldig onderzocht. Eerst moet vastgesteld worden of er sprake is van dumping - en het is volgens mij duidelijk dat er dumping heeft plaatsgevonden. Wij moeten vervolgens bekijken of schade toegebracht is aan de Europese industrie die zich bezighoudt met de vervaardiging van de producten die goedkoop tegen dumpprijzen zijn ingevoerd. Zij heeft daarvan zeer zeker schade ondervonden.
Daarna moeten wij van alle kanten bekijken of het in het belang van de Gemeenschap is om een procedure in te stellen en dat betekent ook bekijken of anderen misschien meer schade lijden van de oplegging van heffingen dan degenen die deze concurrentie het hoofd moeten bieden daarbij zouden winnen. Het is niet meer dan billijk te zeggen dat wij onze taak om te bekijken wat in het belang van de Gemeenschap is in dit geval met grotere zorgvuldigheid hebben uitgevoerd dan bij vorige gelegenheden.
Wij hebben de argumenten die zijn aangevoerd door degenen die van mening zijn dat zij deze bescherming nodig hebben ten behoeve van hun eigen productie zeer nauwkeurig bestudeerd en hun vrees is, onzes inziens, niet gerechtvaardigd. Wij geloven niet dat de heffingen tot gevolg zullen hebben dat zij van hun eigen handelsmogelijkheden beroofd worden. Als ik van mening was geweest dat de balans naar de andere kant zou doorslaan, had ik het voorstel niet ingediend.

Titley
Commissaris, ik heb begrepen dat dit besluit naar het anti-dumpingcomité is gegaan, waar de uitslag van de stemming 7 voor en 7 tegen was, terwijl Duitsland zich van stemming onthield. Kunt u bevestigen dat dit het geval was? In de tweede plaats heb ik begrepen dat het nu voor overleg bij de lid-staten is. Kunt u mij vertellen hoelang die overlegprocedure naar verwachting zal duren? Zullen tijdens die periode van overleg voorlopige anti-dumpingrechten opgelegd blijven, totdat een definitief besluit genomen is?
Als anti-dumpingheffingen uiteindelijk verworpen worden door de Raad, is er dan sprake van enige compensatie voor de bedrijven die nadeel ondervonden hebben? Valt er tenslotte, gezien het feit dat deze anti-dumpingrechten geleid hebben tot verstoring van de markt in textielproducten en van de verhoudingen tussen spinnerijen, weverijen en afwerkingsbedrijven en dat de Europese afwerkingsbedrijven ernstig benadeeld zijn door deze antidumpingheffingen, niet iets te zeggen voor instelling van anti-dumpingrechten in de gehele textielsector en niet in slechts één deel daarvan?

Brittan, Sir Leon
Ik kan niet instemmen met deze laatste opmerking. Ik acht het onmogelijk antidumpingrechten in te stellen voor produkten waarover geen klachten zijn ingediend. Die optie staat ons niet open. Wat de procedure betreft, het betaamt mij niet om commentaar te leveren op de comités die de geachte afgevaardigde noemde. Het is aan de Commissie om de Raad vóór 20 april een voorstel voor te leggen. Dat zal ook gebeuren. De Raad moet dan binnen een maand, niet later dan 20 mei, beslissen of de maatregelen toegepast zullen worden.

Smith
Dank u voor dat antwoord, commissaris. U zult zich herinneren dat ik u drie weken geleden in de Commissie externe economische betrekkingen dezelfde vraag gesteld heb naar aanleiding van een artikel in The Financial Times . U zei toen dat The Financial Times zich schuldig had gemaakt aan controversiële berichtgeving. Bent u nog steeds die mening toegedaan of had The Financial Times het bij het juiste eind in dat artikel?
U zegt dat u alle onderzoeken hebt uitgevoerd die op dumping van toepassing zijn. Daarbij behoort ook dat schade aangetoond moet worden. Misschien zou het ons helpen, als wij wisten wie schade had geleden, omdat, zoals mijn collega's reeds hebben gezegd, de informatie die wij krijgen inhoudt dat bepaalde sectoren van de industrie er nadeel van zouden kunnen ondervinden en de maatregel trouwens ook negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid zou kunnen hebben.

Brittan, Sir Leon
In plaats van mijn aandacht te richten op The Financial Times , hoe voortreffelijk die krant ook is, wil ik mij liever concentreren op de actuele kwesties die de geachte afgevaardigde naar voren bracht. Wij weten allen dat de krant van gisteren, hoe goed die ook is, gebruikt wordt om vis in te pakken. Daarom vind ik het niet nodig om terug te komen op het artikel in The Financial Times . De kern van de vraag is echter van belang.
Het antwoord daarop luidt dat deze heffingen niet willekeurig worden voorgesteld, omdat de Commissie het wel leuk vindt dat te doen, maar omdat er een klacht is ingediend. De klacht is afkomstig van mensen die het geïmporteerde product maken. Zij beweren dat het tegen dumpprijzen is ingevoerd en dat het hun legale bedrijf schade toebrengt.
Wij hebben er geen belang bij ons te bemoeien met eerlijke handel. Daarom zei ik dat het eerste onderzoek antwoord moet geven op de vraag: heeft er dumping plaatsgevonden? Zijn de prijzen dumpprijzen? De tweede vraag is, of de industrie daar getroffen is of dreigt te worden, waarop het antwoord "ja" is. De derde vraag luidt: zijn er nog anderen, ongeacht of het nu om consumenten of andere industrieën gaat, die ongunstige gevolgen zouden ondervinden of erger benadeeld zouden worden dan degenen die de klacht hebben ingediend? Wij hebben dat derde punt zeer zorgvuldig bekeken. De Commissie is van mening dat er niet voldoende bewijs voorhanden is om de conclusie te rechtvaardigen dat er schade veroorzaakt zal worden, maar zodanig dat niet ingrijpen verantwoord is, ook al lijkt de oorspronkelijke dumpingzaak bewezen, zowel wat het feitelijke dumpen als de schade ten gevolge daarvan betreft.

De Voorzitter
Dank u zeer, mijnheer de commissaris. Tweemaal bedankt, ten eerste voor uw antwoorden, en ten tweede voor uw geduld met dit Voorzitterschap, dat een paar keer het Lagerhuis-tempo doorbroken heeft waarmee u de vragen en antwoorden te lijf wilde gaan. Vergeet u niet, dat wij hier met elf talen moeten werken, zodat we met heel wat dingen rekening hebben te houden.

De Voorzitter
Vraag nr. 40 van Gerard Collins (H-0246/97):
Betreft: Regionaal beleid in Ierland
Heeft de Commissie, gezien de algemene groei van de Ierse economie en gezien het feit dat bepaald moet worden welke gebieden na 1999 in aanmerking komen voor de status van Doelstelling 1-gebied, onderzoek verricht naar de ongelijke economische ontwikkeling in de verschillende regio's of subregio's in Ierland en, indien dit niet het geval is, gaat de Commissie dan op zo kort mogelijke termijn een dergelijk onderzoek uitvoeren?

Wulf-Mathies
 Mijnheer de Voorzitter, het gehele Ierse grondgebied vormt voor de structuurfondsen één enkele regio van het niveau Nuts II. Aangezien de subsidiabiliteit onder doelstelling 1 op het niveau Nuts II is vastgesteld moet ze aan de hand van statistische gegevens voor geheel Ierland en dus niet op basis van regionale of subregionale statistieken worden beoordeeld.
De Commissie heeft onlangs evenwel door EUROSTAT voor de Ierse regio's op het niveau van de Nuts IIIeenheden door toepassing van de zogenaamde ESVG-methode voor de algemene economische rekeningen het bruto binnenlands product per capita doen schatten. Volgens de voor de periode 1992 tot 1994 geschatte waarden zouden enkele regio's in Ierland onder de drempelwaarde van 75 % van het gemiddelde bruto binnenlands product per capita in de Gemeenschap kunnen vallen. Die waarden waren in 1995 echter, als gevolg van het hoge nationale groeipercentage van bijna 8 %, duidelijk aan het stijgen.
Ik wil er evenwel nogmaals op wijzen dat die geschatte waarden op het niveau van Nuts III niet overeenstemmen met de criteria voor de subsidiabiliteit onder doelstelling 1, die op het niveau Nuts II worden gehanteerd.

Collins, Gerard
Mijn oprechte dank aan de commissaris voor haar antwoord. Kan zij ons mededelen over welke gegevens zij beschikt met betrekking tot het ontwikkelingsniveau in de verschillende subregio's van het land, en kan zij ons die gegevens ter beschikking stellen? Kan zij zeggen in hoeverre besprekingen met de Ierse regering hebben plaatsgevonden over de mogelijkheid om Ierland onder te verdelen in een aantal regio's, in het kader van het regionaal beleidsprogramma dat naar verwachting het huidige programma, dat in 1999 afloopt, zal opvolgen?
Kan zij verder mededelen op welke termijn geregeld zal worden dat Ierland - thans een gebied dat als één enkele plattelandszone Doelstelling 1-status heeft - in meerdere regio's verdeeld wordt, zodat de gebieden in het westen van Ierland, van Donegal in het noorden langs de kust zuidwaarts tot South Kerry en West Cork, nog steeds in aanmerking kunnen komen voor de status van Doelstelling 1-gebied in het programma voor de periode na 1999?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, de Ierse regering heeft nog niet voorgesteld of gevraagd iets aan de Nuts-indeling te veranderen. Dat zou overigens wijzigingen in het beheer vergen en bovendien denk ik dat de huidige regeling voor de steunperiode tot 1999 voor Ierland voordeliger is.
Volgens de cijfers waarover wij beschikken bedragen de percentages voor de border counties , mid east , midland en west respectievelijk ongeveer 66, 58, 63 en 78 %. Zoals gezegd zijn dat echter cijfers voor 1994. De nieuwe structuurfondsperiode begint in 2000 en als de ontwikkeling even krachtig blijft zult u zelf ongetwijfeld begrijpen dat de drempel van 75 % niet ver meer verwijderd is. Er zijn op dit ogenblik geen voorstellen van de Ierse regering om anders te werk te gaan. Als zulke voorstellen worden voorgelegd zal de Commissie die, net zoals die van andere lidstaten, grondig onderzoeken.

De Voorzitter
Vraag nr. 41 van Hans Lindqvist (H-0258/97):
Betreft: Doeltreffender gebruik van de structuurfondsen
De concrete toekenning van steun uit de structuurfondsen van de EU krijgt veel kritiek te verduren vanwege de bureaucratische rompslomp die hiermee is gemoeid en de trage uitbetaling van de middelen. Bovendien wordt er onnodig geld rondgepompt, doordat de lidstaten bijdragen aan de EU betalen en dit geld vervolgens in de vorm van steun uit de structuurfondsen aan de lidstaten wordt terugbetaald. Zou het niet verstandiger zijn om de bijdragen van de lidstaten te verminderen en de lidstaten de structuursteun zelf rechtstreeks te laten organiseren en financieren?
Hoe denkt de Commissie de steun aan dunbevolkte en afgelegen gebieden te vereenvoudigen, doeltreffender te maken en te versterken, en tegelijkertijd voor minder bureaucratie te zorgen en te voorkomen dat er geld wordt rondgepompt?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Lindqvist, in artikel 130 A van het Verdrag betreffende de Europese Unie wordt de doelstelling van de economische en sociale cohesie uitdrukkelijk vermeld. De Gemeenschap stelt zich in het bijzonder ten doel de verschillen tussen de ontwikkelingsniveaus van de onderscheiden regio's en de achterstand van de minst begunstigde regio's, met inbegrip van de plattelandsgebieden, te verkleinen. Die doelstelling geldt ook voor de betrekkelijk welvarende lidstaten en hun minst begunstigde regio's.
Volgens artikel 130 B zijn de structuurfondsen en het Cohesiefonds de financiële instrumenten waarmee de Gemeenschap de inspanningen ter versterking van de economische en sociale cohesie ondersteunt. De middelen voor de periode 1994-1999 werden door de Europese Raad in december 1992 goedgekeurd. De doelstellingen en opdrachten van de structuurfondsen en de procedure voor de steunmaatregelen, met inbegrip van de bepalingen over de financiële afwikkeling, werden eenparig aangenomen. De complexiteit van de administratieve procedures en het feit dat de uitbetaling van de middelen enige tijd vergt, zijn ten dele het gevolg van het feit dat men voor een efficiënt financieel beheer, een doeltreffende controle op de uitgaven en een beoordeling moet zorgen, waarop de Europese belastingbetalers zonder meer recht hebben. Ze zijn echter vaak ook het gevolg van de tijdrovende besluitvorming bij de diensten van de Commissie, waaraan wij met SEM 2000 iets willen doen, en van zwakke plekken in het beheer en de budgettaire procedures van de lidstaten, die bij de doorstroming van middelen van de centrale overheid naar de regionale of plaatselijke niveaus vertragingen veroorzaken. Daar de structuurfondsen nationale maatregelen cofinancieren, blijkt alleen hieruit al dat een nationaal structuurbeleid in de regel zeker niet doeltreffender is.
Bovendien financiert de Gemeenschap ook strategische projecten die anders niet of pas later zouden kunnen worden uitgevoerd. Uit het cohesieverslag blijkt dat het Europees structuurbeleid in de zwakkere en minder begunstigde regio's van de EU aanzienlijke successen boekt. Het verslag bevat echter ook aanwijzingen om de Europese middelen voortaan nog doeltreffender en transparanter te gebruiken, door de schaarse financiële middelen beter te concentreren, de procedures te vereenvoudigen en de resultaten te verbeteren.
Mijnheer Lindqvist, dat geldt voor alle steun uit de structuurfondsen en dus ook voor de dunbevolkte rurale en afgelegen steungebieden waarover u het had. De Commissie zal haar voorstellen voor de hervorming van het structuurbeleid in het kader van het pakket-Santer in juli 1997 voorleggen en ze in haar voorstellen voor de herziening van de structuurfondsverordening begin 1998 concretiseren.

Lindqvist
Hartelijk dank voor uw uitvoerige antwoord. Mijn idee dat men misschien niet onnodig geld heen en weer moet sturen tussen de lidstaten en de EU, maar dat men misschien zoals ik heb voorgesteld, de lidmaatschapsbijdrage moet verlagen en in plaats daarvan de landen dit geld laten behouden, is maar één idee temidden van vele andere.
Een ander idee zou zijn dat de EU enige hoofdbeginselen aanvaardt inzake bijv. banenschepping, integratieprojecten tussen verschillende landen, d.w.z. geïntegreerde samenwerking, en milieu, de hoofdbeginselen voor het gebruik van de structuurfondsen, natuurlijk met als doel om onbillijke regionale verschillen te vereffenen. De lidstaten zouden echter binnen deze kaders de gelegenheid moeten hebben om geheel zelf te bepalen hoe het geld gebruikt wordt.
Een derde idee zou zijn dat er een betere coördinatie komt tussen de subsidie van de EU en de nationale subsidies, bijv. doordat plaatselijke gekozen vertegenwoordigingen zoals de provinciale raad in Zweden en de gemeentes mogen besluiten hoe de middelen worden gebruikt. Ik zou erkentelijk zijn voor een commentaar op deze voorstellen.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Lindqvist, zoals u weet hebben de Europese Unie en de Commissie op het gebied van het belastingbeleid geen enkele bevoegdheid. Uiteraard kan men de regio's ook via het belastingbeleid ondersteunen, maar dat is geen aspect van het regionaal beleid van de Gemeenschap.
Mijnheer Lindqvist, bovendien houdt het partnerschap in het structuurbeleid juist in dat beslissingen over projecten, zoals u vraagt, ter plaatse worden genomen. Er zijn begeleidende comités, waarin de regionale en lokale overheden zijn vertegenwoordigd en waar de projecten worden geselecteerd. Dat de vastleggingen en betalingen in Finland en Zweden het gemiddelde niveau van de Unie nog niet bereiken, heeft ook te maken met het feit dat wij er samen een leerproces doormaken. Dat heeft overigens ook positieve effecten en versterkt juist het partnerschap. Partnerschap betekent evenwel dat alle partners hun inbreng hebben. Ik meen dat de ervaringen van de Europese Unie en van de Commissie voor de ontwikkeling van het regionaal structuurbeleid in Finland en Zweden zeer nuttig zijn geweest. Dat blijkt ook uit de vele gesprekken die wij daar hebben gevoerd.

Wibe
Ik heb een zeer specifieke vraag aan de Commissaris. Ik heb de structuurfondsen bekritiseerd vanuit een speciaal gezichtspunt, namelijk dat men de inkomsten in verschillende regio's berekent met het geschatte BNP per hoofd van de bevolking, en dat men dat niet corrigeert voor het niveau van de koopkracht. Als men namelijk corrigeert voor het prijsniveau in de verschillende landen, worden de verschillen tussen landen en tussen regio's aanzienlijk kleiner. Is dit iets waar de Commissaris aan heeft gedacht en is het wellicht verwerkt in de verbetering waarover u het nu heeft?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Wibe, men gaat uit van het bruto binnenlands product uitgedrukt in koopkrachtpariteiten. Daarmee wordt dus rekening gehouden. Men kan natuurlijk over alle gehanteerde criteria discussiëren. Een belangrijk argument, waaraan men soms niet denkt, is dat wij slechts een deel van de criteria op regionaal niveau op Europees niveau kunnen hanteren en vergelijken en daardoor aan bepaalde criteria zijn gebonden wanneer het om regionale ontwikkeling en niet alleen om gemiddelde nationale cijfers gaat.

De Voorzitter
Vraag nr. 42 van Gary Titley (H-0262/97):
Betreft: Beleid Structuurfondsen na 1999
Kan de Commissie meedelen hoever zij is met haar beraadslagingen over de organisatie van de Structuurfondsen na 1999?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Titley, in de eerste plaats wijs ik er nogmaals op dat de Commissie haar voorstellen met betrekking tot het pakket-Santer en derhalve ook de uiterst belangrijke beslissingen over de toekomstige structurele steun van de Gemeenschap na afloop van de intergouvernementele conferentie in juli 1997 hoop te kunnen voorleggen en dat de interne discussie over die kwestie op dit ogenblik bij de Commissie aan de gang is.
Omdat ik aanneem dat uw vraag ook betrekking heeft op de vertragingen en de factor tijd, die vooral voor de periode 1994 tot 1999 een rol heeft gespeeld, wil ik daaraan echter toevoegen dat wij met het afgesproken tijdschema zeker in staat zijn de voorstellen voor de nieuwe structuurfondsverordeningen mogelijk nog in 1998 goed te keuren, zodat de lidstaten dan een jaar de tijd hebben om hun programma's optimaal voor te bereiden en tijdig voor te leggen.
De voorstellen die de Commissie zal voorleggen steunen in de eerste plaats op de resultaten van het cohesieverslag en in de tweede plaats op de besprekingen in het zogenaamde cohesieforum, dat op het einde van deze maand plaatsvindt en waaraan ook het Europees Parlement zal deelnemen. Wij moeten wacht op concrete voorstellen, die het Parlement dan grondig zal moeten bespreken.

Titley
Ik dank de commissaris voor haar antwoord. Ik heb twee vragen. In de eerste plaats, de werkloosheidscijfers zijn een belangrijke factor die mede bepaalt of een regio in aanmerking komt voor steun uit de structuurfondsen. Heeft de Commissie enig protest ontvangen van het Verenigd Koninkrijk dat erop neerkomt dat het geen effectieve methode is om aan de hand van de officiële Britse werkloosheidsstatistieken te bepalen of een regio in aanmerking komt voor steun uit de structuurfondsen, omdat die statistieken verhullen hoe groot de werkloosheid in werkelijkheid is? Naar ik heb begrepen, heeft de Commissie een protest van die strekking ontvangen.
In de tweede plaats, zal de Commissie, als zij over de toekomst van de onder doelstelling 2 vallende regio's beslist, er rekening mee houden dat de regio's van doelstelling 2 die steun ontvangen hebben, het probleem van het verval van de industrie in de afgelopen jaren weliswaar hebben kunnen aanpakken, maar nog steeds niet kunnen aantonen dat zij toegevoegde waarde produceren, en dat zij derhalve na 1999 verdere steun behoeven, willen zij de traditionele industriegebieden nieuw leven inblazen?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Titley, u zult wel begrijpen dat de Britse regering zoiets wellicht niet zal voorstellen. Ik heb van wetenschappelijke instellingen echter documenten over de betrouwbaarheid van de Britse werkloosheidscijfers ontvangen. Wij zullen ons beslist ook met het probleem van de statistieken bezighouden. U moet evenwel bedenken dat overal in Europa werkloosheidsstatistieken worden opgesteld en dat er akkoorden zijn over de aspecten waarmee daarbij rekening dient te worden gehouden. In het kader van onze discussie zullen wij zeker ook nagaan in hoever ons statistisch materiaal voldoende betrouwbaar is om de problemen met betrekking tot de toekomstige steunmaatregelen goed te kunnen beoordelen.
Wat doelstelling 2 betreft, moet u begrijpen dat ik op dit ogenblik niet kan garanderen dat daarin geen verandering komt. Wij zullen het gehele pakket van de structurele steun moeten bekijken en het bovendien ook moeten hebben over de criteria die wij willen hanteren. Volgens mij moeten wij ook in de toekomst met ons structureel beleid niet alleen de structureel zwakste minst begunstigde regio's in de zogenaamde arme lidstaten ondersteunen, maar moeten wij ook zorgen voor Europese solidariteit om de problemen van de structurele veranderingen in de rijkere lidstaten aan te pakken. Of, wanneer en in welke vorm dat moet gebeuren zullen wij in het algemene kader van de hervorming van de structuurfondsen moeten bekijken.

McCarthy
Ik wil de commissaris nog iets vragen over een ander aspect van de hantering van werkloosheid als criterium. Wij hebben in de Commissie regionaal beleid net gestemd over mijn verslag over de tenuitvoerlegging van de structuurfondsen in het Verenigd Koninkrijk en wij weten heel goed dat de werkloosheidscijfers in het VK hoger liggen. Ik heb het nu niet over de verborgen werkloosheid, maar over het feit dat het VK het land is dat het hoogste aantal laagbetaalde deeltijdbanen schept.
Dat vertekent natuurlijk het werkloosheidscriterium en uiteraard ook onze werkloosheidscijfers. Daarom hebben wij besloten de Commissie te verzoeken om bij het vaststellen van toekomstige selectiecriteria in het geval van het Verenigd Koninkrijk rekening te houden met industriële veranderingen, het BBP en de verhouding tussen dalende werkloosheidscijfers en niet-duurzame werkgelegenheid in laagbetaalde deeltijdsectoren.
Zou de commissaris misschien kunnen zeggen of het mogelijk is deze criteria door middel van kruisvergelijking vast te stellen, omdat ik vrees dat wij op grond van het ongecorrigeerde BBP niet meer onder de criteria van doelstelling 1 vallen en volgens de afgebakende werkloosheidsstatistieken na 1999 misschien ook niet in aanmerking zullen komen voor doelstelling 2. In dat geval komen wij tussen de wal en het schip terecht.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw McCarthy, uiteraard zullen wij alle ons verstrekte informatie over de evolutie van de werkloosheid in de lidstaten grondig onderzoeken. Het is evenwel duidelijk dat wij criteria moeten vaststellen om tot vergelijkbare informatie te komen en dat wij de selectiecriteria niet op bijzondere quota voor bepaalde landen zullen kunnen baseren. U moet begrijpen dat wij de beschikbare informatie op haar algemene geldigheid moeten controleren. Zeer in het algemeen moeten wij op de EUROSTAT-statistieken steunen omdat alleen die telkens van dezelfde basisgegevens uitgaan en aldus een eerlijke vergelijking mogelijk maken.

Pomés Ruiz
Mevrouw Wulf-Mathies, gezien de uitbreiding van de Gemeenschap met armere landen zijn wij benieuwd naar de criteria die voor de toekomstige structuurfondsen zullen gelden; verder ben ik blij dat de steun aan de meest achtergestelden te verenigen valt met handhaving van de interne solidariteit, binnen de Unie, met regio's met structurele problemen die werkloosheid veroorzaken in landen met een hoog economisch niveau.
Heeft de Commissie in het kader van de studies die zij heeft laten verrichten ook de mogelijkheid overwogen om afhankelijk van het bruto binnenlands product grenzen te stellen aan de hulp, om te voorkomen dat de economieën van de nieuw toegetreden - en in sommige gevallen gewoonweg arme - landen de omvangrijke communautaire steun niet kunnen verwerken? Misschien is dat wel dé grote uitdaging voor de organisatie van de structuurfondsen na 1999.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Pomés Ruiz, op dit ogenblik bespreken wij met alle betrokkenen de ervaringen die wij in de voorbije periode hebben opgedaan en onderzoeken wij welke conclusies wij daaruit voor de structurele steun in de toekomst moeten trekken. Ik vind het goed dat de Commissie eerst een breed debat houdt en niet meteen voorstellen doet en beslissingen neemt die achteraf nog moeilijk kunnen worden gewijzigd.
U heeft echter gelijk: op grond van onze ervaringen zullen wij inderdaad ook nagaan hoe toekomstige lidstaten de structurele steunmaatregelen administratief kunnen beheren, middelen kunnen opnemen en de steun kunnen cofinancieren. Dat zijn drie voorwaarden opdat het structuurbeleid vruchten kan afwerpen. In de voorstellen bij het pakket-Santer zullen wij daarmee met betrekking tot de uitbreiding naar het oosten zeker rekening houden.

De Voorzitter
Omdat de tijd voor dit deel van het Vragenuur voor vragen aan de Commissie verstreken is, zullen de vragen nr. 43, 44 en 45 schriftelijk worden beantwoord.
Ik zou mevrouw Wulf-Mathies niet alleen willen bedanken voor haar aanwezigheid maar ook voor haar belangwekkende antwoorden.

De Voorzitter
Vraag nr. 46 van Robin Teverson (H-0197/97), vervangen door de heer Mulder:
Betreft: BSE en de opheffing van het verbod op de uitvoer van Brits rundvlees
Wanneer denkt de Commissie opnieuw toestemming te geven voor de uitvoer van Brits rundvlees van dieren die gecontroleerd zijn zoals het Britse Ministerie van Landbouw in zijn aanvraag aan de Commissie heeft aangegeven? Is de Commissie voornemens dezelfde strenge eisen met het oog op de volksgezondheid te stellen voor rundvlees uit andere lidstaten?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Teverson, dames en heren, zoals u weet, zijn de procedure en de regels voor de opheffing van het uitvoerverbod ten aanzien van het Verenigd Koninkrijk op de Top van Florence afgesproken. Het Verenigd Koninkrijk heeft de Commissie nu een werkdocument voorgelegd waaruit moet blijken dat de in Florence gestelde voorwaarden zijn vervuld. In dat document wordt de regeling voor de uitvoervergunningen uitgelegd en wordt voor de uitvoer van Brits rundvlees in het kader van die regeling een wetenschappelijke verantwoording gegeven.
Volgens het in Florence gesloten akkoord zijn nu nog drie stappen nodig. In de eerste plaats moet het Britse werkdocument aan de wetenschappelijke comités worden voorgelegd en moet het voorstel in het vast Veterinair Comité worden besproken. Een tweede voorwaarde is een positieve inspectie door de Gemeenschap en in de derde plaats moet de Commissie een ontwerpbesluit voorleggen dat door het vast Veterinair Comité moet worden goedgekeurd.
De Commissie wenst uiteraard niet op het resultaat van die raadplegingen en besprekingen vooruit te lopen en stelt dus geen datum voor de hervatting van de handel in Brits rundvlees voorop. Wat de andere lidstaten betreft, heeft de Commissie reeds BSE-controleprogramma's voor Frankrijk en Portugal goedgekeurd. Voor Ierland is een soortgelijke procedure aan de gang. Hoewel het risico in die landen veel kleiner is dan in het Verenigd Koninkrijk worden toch strenge maatregelen genomen om de volksgezondheid te beschermen.

Mulder
Ik wil de commissaris bedanken voor het antwoord dat hij gegeven heeft op de vraag van mijn collega Teverson. Ik zou graag nog een additionele vraag willen stellen en die komt neer op de controlemethode. In bepaalde landen waar de ziekte is voorgekomen wordt ervoor gekozen om individuele dieren of dieren die de ziekteverschijnselen vertonen te slachten. In andere landen worden hele kuddes geslacht. Heeft de Commissie over die verschillende controlemethodes een oordeel en vooral wat voor consequenties trekt ze daaruit in verband met de schadevergoedingsregelingen die getroffen worden en die vanuit de Europese kas betaald worden ten dele.

De Voorzitter
Mijn verontschuldigingen, mijnheer de commissaris, maar we moeten wachten tot de tolken de verschillende afgevaardigden in elf talen geïnformeerd hebben. Dus als u meteen antwoord geeft, hebben wij een deel van de vraag niet gehoord. Nu zijn de tolken klaar en zou ik u willen verzoeken, de vraag van de heer Mulder te beantwoorden.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, het zou natuurlijk jammer zijn dat een gedeelte van de vraag niet wordt gehoord. Op de vraag van de heer Mulder zou ik het volgende willen antwoorden. In de eerste plaats hebben verschillende lidstaten maatregelen getroffen die tot op zekere hoogte als extra voorzorgsmaatregelen kunnen worden beschouwd en die ten dele ook verder gaan dan wat de Commissie heeft gevraagd.
Wat de schadevergoeding betreft, rijst bovendien de vraag of die onder de rubriek voorzorgsmaatregelen ter bescherming van de gezondheid of onder die van de marktregulerende maatregelen wordt uitbetaald. Beide bestaan en elke lidstaat moet dus, voor hij iets onderneemt, overleggen over een eventuele schadevergoeding en over de vraag of in een bepaald geval schadevergoeding van de Unie wordt aanvaard. Dat is de huidige regeling.
Er zijn geen duidelijke wetenschappelijke argumenten om te zeggen welke maatregel nu de enige juiste is. Uiterst belangrijk is ook wat men met een bepaalde maatregel wil bereiken. Mijnheer Mulder, ook voor de BSE-gevallen in uw land is er geen afdoende wetenschappelijke verklaring. U weet ook dat wij op een aantal punten nog steeds niet over voldoende informatie beschikken, om de eenvoudige reden dat het wetenschappelijk onderzoek en de wetenschappelijke kennis nog niet zover zijn gevorderd. Daardoor moeten wij voorzorgsmaatregelen nemen waarvan wij zeker zijn dat ze een positief effect zullen hebben. In hoever die uit wetenschappelijk oogpunt volstrekt noodzakelijk zijn, kan men met de beste wil van de wereld niet uitmaken.

Hardstaff
Ik wil de commissaris verzoeken terug te komen op de oorspronkelijke vraag van de heer Teverson - en wel het eerste deel daarvan. Hij zette uiteen volgens welke richtlijnen te werk gegaan dient te worden en welke stadia doorlopen moeten worden, maar noemde eigenlijk geen tijdsbestek. Kan de commissaris ons enig idee geven van mogelijke data waarop de uitvoer van rundvee afkomstig uit BSE-vrije veestapels in het Verenigd Koninkrijk hervat kan worden?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Hardstaff, ik heb al gezegd dat ik nog geen datum voor de beslissing kan vooropstellen omdat eerst nog verschillende voorafgaande stappen moeten worden ondernomen. Ik kan u echter wel het volgende zeggen: eerst zijn controles nodig om na te gaan of de voorwaarden zijn vervuld om een eerste stap naar een opheffing van het uitvoerverbod te kunnen doen. Enige tijd geleden hebben wij een controlemissie naar Groot-Brittannië gezonden om in de eerste plaats na te gaan in hoever het bijkomende slachtprogramma wordt uitgevoerd. Die controle heeft uitgewezen dat dit slachtprogramma op dat ogenblik eigenlijk alleen in Noord-Ierland effectief werd uitgevoerd.
Wij hebben dan gezegd dat wij een nieuwe inspectie zouden uitvoeren. Het concrete voorstel van Groot-Brittannië wordt door het follow-up-comité van het multidisciplinair comité onderzocht. Dat zal ook bepalen welke specialisten zich met de kwestie zullen moeten bezighouden.
Wij kunnen de wetenschappers geen strak tijdschema opleggen of voorschrijven hoeveel tijd zij voor de wetenschappelijke beoordeling van het voorstel mogen uittrekken. Zodra de wetenschappers een positief advies geven, zullen wij een voorstel aan de Commissie voorleggen. Dan begint de normale besluitvormingsprocedure. De Commissie legt het vast Veterinair Comité een voorstel voor. Als het vast Veterinair Comité zich daarover met een gekwalificeerde meerderheid uitspreekt, is de zaak duidelijk. Als het dat niet doet, moet de Commissie de Raad een formeel voorstel voorleggen en hangt alles af van het standpunt dat de Raad daartegenover inneemt. Als de Raad het voorstel met een gekwalificeerde meerderheid aanneemt, neemt hij meteen ook de beslissing. Als een meerderheid van de lidstaten het voorstel afwijst, vervalt het. Als een eenvoudige meerderheid van de lidstaten zich voor het voorstel uitspreekt, gaat het terug naar de Commissie en neemt die de definitieve beslissing. Dat is de afgesproken procedure en daardoor kan ik nu moeilijk een concrete datum vooropstellen.

De Voorzitter
Vraag nr. 47 van Astrid Thors (H-0209/97):
Betreft: Steun voor de uitvoer van levend slachtvee
Ondanks de herziene bepalingen inzake het vervoer van dieren blijft de wrede behandeling van dieren voortduren, in het bijzonder bij de uitvoer van voor de slacht bestemde levende runderen. De Finse tv heeft hierover onlangs een schokkende documentaire uitgezonden. Uit gegevens blijkt dat er van de communautaire begroting in het kader van de verordening van de Commissie 3846/87 voor de periode van 16 oktober 1995 tot 15 oktober 1996 in totaal een bedrag van 296 miljoen ecu (circa 1, 8 FIM) aan steun is toegekend voor de uitvoer van levende runderen. Dit is een vijfde van alle exportsteun voor runderen. Een dergelijke steun wordt niet verleend voor schapen en varkens.
De meest voor de hand liggende manier om een eind te maken aan de wreedheden is om te stoppen met het verlenen van communautaire steun voor de uitvoer van voor de slacht bestemde levende dieren. Wanneer gaat de Commissie een voorstel indienen voor het stopzetten van deze vorm van steun en hoe zal dit voorstel er uitzien?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats moet ik zeggen dat de Commissie de groeiende bezorgdheid van het Europees Parlement deelt over het welzijn van dieren die tussen de Unie en derde landen worden verhandeld. De Commissie heeft dat ook in haar antwoorden op verschillende schriftelijke en mondelinge vragen al herhaaldelijk gezegd.
Tijdens het Vragenuur van december 1996 heb ik beloofd dat ik zou onderzoeken hoe de toekenning van steun voor de uitvoer van levend vee afhankelijk kan worden gemaakt van de naleving van de vervoersrichtlijn, ook bij vervoer naar landen buiten de Europese Unie. Ik kan u vandaag tot mijn genoegen meedelen dat de voorbereidende werkzaamheden zijn afgerond en dat tegen het einde van deze maand een desbetreffend voorstel aan de Raad en het Parlement zal worden voorgelegd.
De Commissie heeft inmiddels met de lidstaten besprekingen geopend over de stopzetting van de steun aan exporteurs die de voorschriften over het welzijn van dieren tijdens het vervoer niet integraal naleven.
Die maatregel vergt evenwel een wijziging van verordening 805/68 over de gemeenschappelijke marktordening voor rundvlees, alsmede van een aantal uitvoeringsbepalingen.

Thors
Het verheugt mij dat de Commissie de bezorgdheid van het Parlement inzake het welzijn van de dieren deelt. Het programma waar ik in mijn vraag naar verwees, is eigenlijk een aangevulde versie van hetzelfde programma dat deze herfst op het vasteland van Europa werd gepresenteerd en dat toen veel discussies opriep. Helaas blijkt uit de aanvulling dat er sindsdien geen verbeteringen hebben plaatsgevonden. Daarom willen bijna alle Finse leden van het Europees Parlement in een schrijven aan de Commissie specifiek voorstellen om de uitvoersubsidie voor levende dieren naar buiten de Unie stop te zetten. Ik vraag daarom: heeft de Commissie in haar geheel de door ons gestelde vraag besproken? En een tweede vraag: is het mogelijk dat het beheerscomité via een afzonderlijk besluit ook van zijn kant de exportsubsidie opheft? Is een desbetreffend voorstel ingediend in het beheerscomité voor rundvlees?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, wanneer wij het over de schrapping van de steun voor levend vee of levend slachtvee hebben, gaat het volgens mij om twee verschillende dingen. In de vraag die ik heb beantwoord ging het erom dat wij een vervoerder van levend vee, wanneer wij kunnen bewijzen dat hij richtlijnen van de Unie, meer bepaald die betreffende het vervoer van dieren, overtreedt, geen exportsteun meer zouden verlenen.
Op langere termijn kunnen wij nog een tweede, wellicht nog doeltreffender maatregel nemen. Zoals u weet, heeft elke handelaar in en vervoerder van levend vee volgens de nieuwe vervoersrichtlijn daarvoor een vergunning nodig. Bij herhaalde overtredingen zouden wij de betrokken vervoerder die vergunning kunnen ontnemen, zodat hij helemaal geen levend vee meer mag vervoeren.
Uw andere vraag luidde of men de steun voor de uitvoer van levend vee niet volledig zou moeten afschaffen. Welnu, wij weten uit ervaring dat een aantal derde landen het liefst levend vee invoeren. Als wij elke steun daarvoor afschaffen, zou dat voor de betrokkenen in de Europese Unie tot gevolg hebben dat die landen niet langer in de Europese Unie maar in andere landen levend vee zouden gaan kopen. Ik kan u een concreet voorbeeld geven. Nu al voert Egypte heel wat levende schapen niet meer uit de Europese Unie, maar uit Australië en Nieuw-Zeeland in. Niemand zal beweren dat een dergelijke lange zeereis voor de dieren draaglijker is dan de toch veel kortere zeereis vanuit de landen van de Europese Unie.
Bovendien moeten wij beseffen dat wij, ook als wij geen steun zouden betalen, toch regels nodig zouden hebben om ervoor te zorgen dat de dieren ook dan behoorlijk worden behandeld. Daarom heeft de Commissie ervoor geopteerd aan het vervoer bepaalde voorwaarden te koppelen. Dat is volgens ons de beste oplossing.

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris danken voor zijn antwoord. Afgaand op dat antwoord zijn we op de goede weg, maar ik vrees echter dat de nog altijd voorkomende wreedheden en overtredingen van de regels van invloed zullen zijn op de houding van de consument en de consumptie van rundvlees zullen doen verminderen. Deze problemen zouden voorkomen kunnen worden door eenvoudigweg het vervoer van slachtvee stop te zetten en de dieren binnen Europa te slachten.
Daarom wil ik de commissaris vragen of hij van plan is duidelijkheid te scheppen over het stopzetten van de veetransporten en over de ingebruikname van voldoende slachtcapaciteit binnen de EU, eveneens rekening houdend met de rituele slachtingen. Kunnen er geen maatregelen genomen worden om ervoor te zorgen dat deze veetransporten worden stopgezet en het vee binnen de Unie wordt geslacht? Waarom is het nodig dat slachtvee levend wordt vervoerd?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Anttila, wij moeten goed beseffen dat het hier niet alleen om slachtcapaciteit gaat. Sommige landen die uit de Europese Unie rundvlees invoeren, verlangen immers dat de dieren op een welbepaalde wijze worden geslacht. Ook in de Europese Unie kunnen sommige slachthuizen die religieuze slachtingen uitvoeren, maar dat is natuurlijk niet overal in de Europese Unie het geval, zodat ook binnen de Europese Unie zelf noodgedwongen dieren moeten worden vervoerd.
Ik kan u een concreet voorbeeld geven waarvoor ikzelf heel wat inspanningen heb gedaan. Veel levend vee wordt naar Libanon vervoerd. In het kader van het MEDA-programma hebben wij Libanon, dat argumenteerde dat het levend moest invoeren omdat het over onvoldoende koelinstallaties beschikte, aangeboden koelinstallaties te bouwen. Drie weken geleden heb ik een eerste positieve reactie van Libanon op dat voorstel ontvangen. Als wij echter ook niet voor de nodige logistieke middelen zorgen om te voorkomen dat de koudeketen wordt onderbroken, zal Libanon echter levende dieren blijven invoeren omdat de bewaring dan uiteraard geen probleem is. Als men nadenkt over oplossingen moet men dus ook met dat aspect rekening houden.

Eisma
Het is op zichzelf verheugend dat de commissaris aankondigt dat in de loop van deze maand een nieuw voorstel wordt ingediend waarin het verlenen van communautaire steun wordt gekoppeld aan het naleven van de bestaande richtlijnen. Dan hebben wij het natuurlijk over de rust- en rijtijden en dergelijke. Mijn vraag is: hoe denkt de Commissie te controleren en te bewijzen dat een transporteur de richtlijnen niet naleeft? Dat is altijd het grote manco geweest: wij hebben geen goede controle op de bestaande richtlijnen. Worden er extra inspecteurs nu ingezet door de Commissie om te controleren of de transporteurs zich aan de regels houden of niet? Als zij dat niet doen, dan krijgen zij geen steun meer.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Eisma, uiteraard moeten wij ook op de naleving van de richtlijnen toezien. Als het, zoals in dit geval, om uitvoer naar derde landen gaat, moeten wij op de medewerking van de lidstaten kunnen rekenen. Zo kan de uitrusting van de schepen waarmee de dieren worden vervoerd zeer goed in de haven bij de inscheping worden gecontroleerd. Op dat ogenblik kan men ook nagaan of de dieren bij de inscheping behoorlijk worden behandeld en of ze in goede conditie zijn.
Een andere vraag is hoe men op de plaats van bestemming op het ogenblik van de ontscheping kan controleren hoe de dieren worden behandeld. Bij de voorbereiding van de ontwerprichtlijn die ik u heb aangekondigd hebben wij daarover nagedacht. Bovendien herinner ik eraan dat de Commissie bij de aanneming van de richtlijn over het vervoer van dieren twee jaar geleden heeft gevraagd dat drie speciale inspecteurs zouden worden aangesteld om die controles in derde landen uit te voeren. Jammer genoeg heb ik die belofte nog niet kunnen houden.
Ten slotte wijs ik erop dat wij ook werken aan bepalingen die het mogelijk moeten maken de dierenbeschermingsorganisaties bij het toezicht op het vervoer van dieren te betrekken. Daarvoor moeten wij een passende wettelijke regeling treffen.

De Voorzitter
Vraag nr. 48 van Lyndon Harrison (H-0211/97):
Betreft: Antibiotica in varkensvoer
Is de Commissie van mening dat het Zweedse verbod op de toepassing van antibiotica in varkensvoer een betere garantie vormt voor de voedselveiligheid dan het huidige communautaire stelsel waarvoor Zweden tot aan eind 1998 een derogatie heeft?
Is de Commissie het ermee eens dat het gebruik van deze antibiotica beschouwd kan worden als het toepassen van groeibevorderende middelen, waarbij het maximaliseren van de productiviteit voorrang krijgt, mogelijk ten koste van de veiligheid van de consument?
Deelt de Commissie de zorg dat sommige antibiotica niet langer in staat zijn tot het doden van bacteriën en dat ontwikkelingen op het gebied van genetische modificatie het probleem kunnen verergeren?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Harrison, dames en heren, de Commissie kan deze vraag nog niet definitief beantwoorden. Ze zal zich echter spoedig met het fundamentele probleem van het gebruik van toegelaten antibiotica in voedermiddelen bezighouden. Overeenkomstig het toetredingsverdrag geldt voor Zweden een uitzonderingsregeling, zodat Zweden zijn nationale wettelijke bepalingen, waarmee het antibiotica in voedermiddelen heeft verboden, tot 31 december 1998 mag behouden.
Zweden werd ook verzocht de Commissie en de andere lidstaten de wetenschappelijke gegevens voor te leggen waarmee het zijn voorstel verantwoordt om dat verbod tot de gehele Gemeenschap uit te breiden en de communautaire voorschriften in die zin aan te passen. Mijnheer Harrison, de Commissie kan u in elk geval verzekeren dat de toelating van additieven op grond van een zeer strenge beoordelingsprocedure gebeurt, waarbij de veiligheid van de consument centraal staat.
De Commissie heeft het probleem van de antibioticaresistentie bij dieren, de eventuele overdraagbaarheid daarvan op mensen en de verminderde werkzaamheid van een aantal antibiotica onlangs in verband met een welbepaald antibioticum, namelijk Avorparcin, grondig onderzocht. Op 30 januari van dit jaar heeft de Commissie op basis van dat onderzoek besloten het gebruik van Avorparcin te verbieden. Het gaat om een voorzorgsmaatregel, die voor 31 december 1998 in het licht van eventuele nieuwe resultaten opnieuw kan worden bekeken. Toch dient te worden opgemerkt dat men nog geen duidelijk verband heeft kunnen vaststellen tussen het gebruik van Avorparcin en resistentie tegen een in de menselijke geneeskunde gebruikt soortgelijk antibioticum.
Toch is de Commissie voornemens de kwestie te laten onderzoeken en heeft ze ook de industrie gevraagd een programma uit te voeren om de antibioticaresistentie bij dieren te onderzoeken. Ik kan u verzekeren dat de Commissie, wanneer ze genetisch gemodificeerde producten toelaat, het probleem van de resistentie grondig onderzoekt.

Harrison
Ik ben er niet van overtuigd dat uw antwoord mevrouw P. Adams uit Nantwich in mijn kiesdistrict in verschillende opzichten tevreden zal stellen. U hebt de laatste vraag over genetische modificatie, of het probleem dat sommige antibiotica niet langer in staat zijn bacteriën te doden daardoor verergerd kan worden, niet beantwoord. Ik heb u ook horen zeggen dat het uw bedoeling is dat de industrie studies op dit gebied uitvoert. Kunt u mij de verzekering geven dat u toezicht zult houden op de activiteiten van de industrie zelf in het kader van die studies?
In de derde plaats sprak u over het verbod op Avorparcin. Wij zouden wel wat uitvoeriger geïnformeerd willen worden over die voorzorgsmaatregel, zoals u het noemt. Tenslotte zegt u dat Zweden zelf het wetenschappelijk bewijs moet leveren waarom het toestemming zou moeten krijgen om het gebruik van antibiotica in varkensvoer te blijven verbieden. Het zou toch eigenlijk andersom moeten zijn. Zolang de zaak niet bewezen is, zouden wij het Zweedse voorbeeld moeten volgen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Harrison, wellicht heb ik niet de tijd genomen om duidelijk genoeg uit te leggen wat wij van plan zijn. Ik heb echter wel gezegd dat wij niet alleen op de industrie rekenen. Ik heb gezegd dat de Commissie een onderzoek zal laten uitvoeren en dat wij daarnaast ook een beroep op de industrie hebben gedaan. In de tweede plaats is het in het belang van ieder van ons dat de Commissie Zweden verzoekt mee te delen waarom het dat verbod heeft uitgevaardigd en is het ook in het belang van Zweden dat dit verbod tot de gehele Unie wordt uitgebreid. Uiteindelijk moet de Raad daarover beslissen, maar ik vind het goed dat ook met de lidstaten contacten worden gelegd om het pad voor dit voor Zweden belangrijke verbod te effenen. Dat lijkt mij alleen maar logisch te zijn.
Wat het probleem van de genetisch gemodificeerde organismen betreft, wordt ook hier aangevoerd dat bij een bepaald product, namelijk genetisch gemodificeerde maïs, kruiscontaminatie - zoals dat zo mooi wordt genoemd - een rol kan spelen. Ik meen echter dat wij hierover niet mogen speculeren. Belangrijk is voor mij dat wij de zaak grondig onderzoeken en, wat de reeds verrichte studies betreft, met het advies van de wetenschappers rekening houden. Volgens mij zou het immers niet goed zijn dat men op dit terrein geen rekening zou houden met de wetenschappelijke feiten en zomaar beslissingen zou nemen.

Sjöstedt
Ik wil allereerst zeggen dat ik het eens ben met collega Harrison dat de bij de Commissie zou moeten liggen en dat er een algemeen voorzichtigheidsbeginsel moet komen waar het gaat om onnatuurlijke additieven in diervoeder. Verder wil ik de Commissaris vragen of men bereid is tot verlenging van de uitzonderingspositie van Zweden inzake antibiotica-additieven, of de Commissie nog steeds bezig is met herziening van de regelgeving op het moment dat de looptijd voorbij is en of Zweden het verbod dan kan verlengen tot de revisie klaar is. Ik zou ook nog een vraag willen stellen die hier nauw verband mee houdt. Er is zoals bekend nog een verbod op additieven in diervoeder in Zweden, dat al een paar jaar bestaat. Dat is een totaalverbod op alle vormen van kadavermeel in diervoeder. Kunt u hier vanavond beloven dat de Commissie nooit vraagtekens zal zetten bij het Zweedse totaalverbod op kadavermeel?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Sjöstedt, ik meen dat men de rangorde van de doelstellingen ten tijde van de toetredingsonderhandelingen met Zweden moet respecteren. Reeds tijdens die toetredingsonderhandelingen drong Zweden op dit verbod aan. Het geldt tot 31 december 1998. Zweden heeft daarmee ingestemd. Het was niet in de eerste plaats de bedoeling dat het verbod na afloop van die termijn zou worden verlengd, maar dat men ondertussen zoveel vooruitgang zou boeken dat het Zweedse verbod tot de gehele Unie zou kunnen worden uitgebreid. Om gemakkelijker tot een beslissing in de door Zweden gewenste zin te komen, heb ik deze voorstellen voorgelegd. Ik zie nog steeds niet in waarom Zweden zijn ervaringen, kennis en argumenten niet aan de andere lidstaten zou voorleggen.
Volgens mij is het veeleer contraproductief nu al te debatteren over de vraag of de Zweedse uitzondering na 1998 zal worden verlengd. Volgens mij rijst die vraag pas als wij binnen die redelijke periode tot eind 1998 ons hoofddoel niet kunnen bereiken, namelijk dat bepaalde stoffen op termijn in de gehele Unie worden verboden. Ik meen dat wij daarom aan de afgesproken procedure moeten vasthouden.

De Voorzitter
Omdat de tijd die is uitgetrokken voor dit deel van het Vragenuur voor vragen aan de Commissie verstreken is, zullen de vragen nr. 49 tot en met 91 schriftelijk worden beantwoord.
Het Vragenuur is gesloten.

Eisma
Een punt van orde. Ik betreur het dat ondanks het feit dat er een duidelijke indeling is van het Vragenuur inclusief een derde deel, u zich niet houdt aan deze indeling en dat het derde deel automatisch verdwijnt. Ik vind dat men erop moet kunnen rekenen dat 20 minuten voor sluiting van het Vragenuur het derde deel aan de orde komt.

De Voorzitter
Mijnheer Eisma, ik ben afgegaan op de klok. Mocht een van de delen zijn uitgelopen, dan zal ik er voortaan in elk geval op toezien dat dit niet nogmaals gebeurt. De resterende vragen zullen schriftelijk worden beantwoord, en in de toekomst zal ik uw opmerking terdege in acht nemen. Mocht er een vergissing begaan zijn, dan verzeker ik u dat we erop zullen toezien dat dit niet nog eens voorkomt.
Dames en heren, dit terzijde wil ik u erop wijzen dat de vergadering die nu wordt onderbroken, om 21.00 uur zal worden hervat.
(De vergadering wordt te 19.28 onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Finaliteit van de afrekening en onderpand
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0097/97) van de heer Lehne, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de finaliteit van de afrekening en het onderpand (COM(96)0193 - C4-0306/96-96/0126(COD)).

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het opschrift van deze richtlijn is ietwat duister. De Commissie stelt een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad voor betreffende de finaliteit van de afrekening en onderpand bij betalingssystemen. Wat dekt dit ingewikkelde opschrift?
Het probleem is dat in Europa tal van zogenaamde betalingssystemen tussen banken bestaan. Die betalingssystemen tussen banken dienen om alle geldtransfers tussen de banken uit te voeren en te verrekenen. Bij de invoering van de ene Europese munt, de euro, zal naast de bestaande systemen een uitgebreid Europees betalingssysteem tussen banken, namelijk het betalingssysteem TARGET, tot stand worden gebracht en zullen die betalingssystemen wellicht nog met een reeks andere soortgelijke systemen worden aangevuld.
Het probleem dat men met deze richtlijn wil aanpakken is dat, zoals al herhaaldelijk is gebeurd, een bank failliet kan gaan en dat dit ook een negatieve invloed kan hebben op de betalingssystemen tussen banken. Een dergelijk faillissement kan het functioneren van die betalingssystemen verstoren en in ernstige gevallen tot gevolg hebben dat ook andere banken in moeilijkheden komen en eventueel failliet gaan.
Dat wil dit voorstel voor een richtlijn voorkomen. Het gaat dus in feite om een voorstel voor een richtlijn om de betalingssystemen tussen banken en dus uiteindelijk ook de banken zelf in bepaalde omstandigheden tegen een faillissement te beschermen.
Hieruit blijkt ook wat het knelpunt is. De richtlijn wil de betalingssystemen en derhalve ook de banken beschermen. De vraag is echter hoever die maatregelen moeten gaan zonder de bescherming van de schuldeisers tijdens een eventuele insolventieprocedure al te zeer aan te tasten.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger, waarvan ik rapporteur ben, acht een dergelijke richtlijn in principe zinvol. Wij meenden evenwel dat de voorgestelde beveiligingssystemen en maatregelen te zeer op de banken waren gericht en dat het zinvol was als wetgever beperkingen op te leggen om de schuldeisers beter te beschermen.
Kort gezegd hebben wij de volgende aanvullingen voorgesteld. Niet alle door de banken afgesproken betalingssystemen moeten automatisch onder de bescherming van deze richtlijn vallen, maar alleen die welke bij de bevoegde controle-instantie zijn gedeponeerd of bekendgemaakt. Een tweede aanvulling betreft de vaststelling van het tijdstip dat bepalend is voor het moment vanaf wanneer de bescherming van het betalingssysteem tussen banken en de bescherming tegen insolventie effect sorteren. De Commissie stelde oorspronkelijk voor dat het relevante tijdstip dat van de opening van de insolventieprocedure zou zijn. Volgens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger is dat echter geen goede oplossing omdat de beslissing over de opening van een insolventieprocedure vaak in alle stilte door een rechter wordt genomen, omdat buiten hem niemand weet op welk tijdstip dat is gebeurd en omdat het probleem van het terugdraaien van verrichte transacties aldus niet wordt vermeden, maar zich noodzakelijkerwijs bij elk geval van insolventie opnieuw zou voordoen.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft dan uiteindelijk beslist een ander tijdstip te kiezen, namelijk dat waarop de bevoegde instantie de andere deelnemers aan het systeem in kennis stelt. De Fractie van de Europese Volkspartij heeft zich vorige week nogmaals over de kwestie gebogen en geoordeeld dat ook dat wellicht niet het ideale tijdstip is, omdat dan eventueel het bewijs van de kennisgeving aan de verschillende deelnemers aan het betalingssysteem kan worden geëist. Als verschillende duizenden banken aan een Europees betalingssysteem deelnemen, zou dat een groot probleem kunnen zijn.
Daarom hebben wij amendement 21 ingediend, dat wij u verzoeken goed te keuren. Het strekt ertoe dat het tijdstip van de kennisgeving aan de controle-instantie - dat kan de Centrale Bank of een controleorgaan zijn - in aanmerking wordt genomen, met dien verstande dat die controle-instantie meteen daarop alle andere deelnemers aan het betalingssysteem tussen banken op de hoogte moet brengen.
Een andere open vraag was welk recht bij betwistingen, met andere woorden wanneer rechten met elkaar kunnen botsen, van toepassing moet zijn. De Commissie had voorgesteld dat altijd het recht van het betalingssysteem zou gelden en niet het recht van het land waar het faillissement heeft plaatsgevonden. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger ziet daarin een probleem en meent dat een botsing tussen rechten in dat geval waarschijnlijker is. Wij menen dat bij betwistingen het recht moet gelden van de staat waar het faillissement heeft plaatsgevonden.
Dat zijn in het kort de drie elementen waarop de ingediende amendementen betrekking hebben. Een laatste belangrijk aspect is dat wij ons niet tot de betalingssystemen als dusdanig beperken, maar aanvullend ook hebben voorgesteld alle effectenafwikkelingssystemen onder de bescherming van deze richtlijn te brengen. Dat is wat ik u daarover als rapporteur wilde zeggen.

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik behoor niet tot hen voor wie de subsidiariteit een verrukking is. Toch stelt men zich de vraag " cui bono?" . De rapporteur moet verwijzen naar een incident uit 1974 om min of meer te kunnen verklaren waarom een dergelijke richtlijn nodig is. De Commissie zegt eerst niet waarom die richtlijn nodig is, maar heeft het over een theoretisch risico. Ik heb het er wat moeilijk mee dat men achter zijn bureau gevaren verzint en daartegen dan de nodige maatregelen neemt.
Hoe dan ook, dit is een zeer algemene kwestie. Ik kan kort zijn. Wij gaan akkoord met de rapporteur en stemmen in met de door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger aangebrachte wijzigingen en met het nieuwe amendement 21.
Daarmee kom ik echter bij een fundamenteel probleem voor het juridisch beleid van de Commissie. Wat de rapporteur in voorzichtige bewoordingen heeft aangestipt, is in werkelijkheid een duidelijk probleem. Op beide punten waarover de rapporteur heeft gesproken is het probleem dat het voorstel van de Commissie de banken een ruime beslissingsbevoegdheid laat. Het voorstel onttrekt de banken als het ware aan de normale wettelijke regeling en laat ze een grote manoeuvreerruimte. Dat is een probleem. Dat geldt voor het toepasselijke recht en voor de vraag wanneer een betalingssysteem overeengekomen is. Ik ben het er met de rapporteur over eens dat wij hier voor de deelnemende banken een duidelijke wettelijke regeling nodig hebben. De banken kunnen zich niet buiten de wet stellen. Ik zou de Commissie willen vragen er in toekomstige voorstellen voor te zorgen dat de wet voor iedereen geldt.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, voor mij is het een eer en een genoegen, het woord te nemen om te verklaren dat de Fractie van de Europese Volkspartij in haar geheel de richtsnoeren ondersteunt die de rapporteur van de commissie ten principale, de heer Lehne, in het onderhavige verslag heeft aangegeven.
Die steun van mijn fractie is een verdienste temeer van het gedegen werk dat de rapporteur verricht heeft, want niet alleen vanuit technisch oogpunt heeft hij een prestatie geleverd, maar ook heeft hij in voor een ieder begrijpelijke bewoordingen zowel de noodzaak van deze richtlijn als de reden van de voorgestelde amendementen toegelicht, twee zaken die even belangrijk als gecompliceerd zijn.
De Fractie van de Europese Volkspartij zal dus vóór de amendementen stemmen die aan de plenaire Vergadering zijn voorgelegd door de Commissie juridische zaken en de Commissie economische zaken, en voor amendement nr. 21, dat door ons is ingediend.
Dan zou ik nu, mijnheer de Voorzitter, willen benadrukken dat deze richtlijn er beslist moet komen, maar dat de wijzigingen die de rapporteur met overtuiging heeft aangebracht, en die morgen ongetwijfeld de steun van deze Vergadering zullen krijgen, van essentieel belang zijn. Met name de toevoeging van de effectenafwisselingssystemen op het toepassingsgebied, evenals het blok amendementen waarmee tegemoet wordt gekomen aan de wens van het Parlement, voorrang te geven aan het beginsel van de rechtszekerheid - dat uiteindelijk instaat voor een adequate werking van de markt -, amendementen die betrekking hebben op het toepasbaar recht, op het dies a quo , en op de noodzaak, een verplichting in te stellen voor het deponeren bij een instelling die met het toezicht is belast, van overeenkomsten inzake betalings- en effectensystemen.
Dan nog een laatste opmerking, mijnheer de Voorzitter. In de huidige tijd waarin de overal opduikende obstakels voor de voltooiing van de Europese markt een ontmoedigende uitwerking kunnen hebben of de verleiding in de hand kunnen werken, voor zwakke oplossingen te kiezen die vanwege hun vaak vage karakter en bij hun opneming in de nationale wetgevingen tot fictieve harmonisatie en ernstige verstoringen kunnen leiden. Daarom is dit initiatief van de Commissie hoopgevend, want het getuigt van daadkracht en zal tal van positieve gevolgen hebben, zoals ook de kwaliteit en het niveau van de deelneming van deze Vergadering als medewetgevende instelling hoopgevend te noemen zijn.

Janssen van Raay
Voorzitter, het is een veeg teken dat de rapporteur en de juridische commissie al een amendement hebben moeten indienen op de titel van de richtlijn. De titel van de richtlijn is namelijk al onbegrijpelijk. De finaliteit van de afrekening en onderpand zegt helemaal niets. Gelukkig is de rapporteur met een amendement gekomen dat ons tenminste verduidelijkt, en daar zullen we ook voor stemmen, waar het hier om gaat. En deze mist die over dit voorstel ligt en die de rapporteur gelukkig met zijn amendementen heeft opgehelderd, is eigenlijk een soort symbool van de scepsis die een boel juristen, mijnheer Monti, heeft bezig gehouden. Maar laat ik daar niet op ingaan. De rapporteur heeft goed werk gedaan, de Commissie heeft daarop ingespeeld, ik hoop dat hier een goede bouwsteen uitkomt. Het allerbelangrijkste, en ik ben altijd blij als ik de commissaris zelf hier zie, dan kan ik hem persoonlijk een boodschap doorgeven, het allerbelangrijkste is dat alle richtlijnen die te maken hebben met faillissement, zoals deze richtlijn, wijzen op de noodzaak om ernst te maken met de harmonisatie van het faillissementsrecht. De heer Rothley heeft terecht gewezen op het theoretische karakter van het gevaar dat hier wordt tegemoet gezien in deze richtlijn, maar het wordt tijd voor harmonisatie, in het belang van ons bedrijfsleven. Ik weet dat het moeilijk is, ik ken de problemen, commissaris Monti, die zijn niet eenvoudig. Ik ben mij ook zeer bewust van de problemen met de lijst, de voorkeurslijst van bevoorrechte schuldeisers, dat is geen eenvoudige zaak. Maar iedere keer dat wij te maken krijgen met dit soort zaken, stuiten wij op het feit dat het internationale bedrijfsleven wordt geconfronteerd met een verschil in nationaal faillissementsrecht. Want de vraag hier is, en dat is tegelijkertijd de twijfel, ook al steunen wij de rapporteur en zullen wij het verslag zelf ook wel steunen, neem ik aan, of wij voldoende in het oog houden dat de positie van de banken niet wordt overwoekerd.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil mijn dank en waardering overbrengen aan de juridische commissie en met name de rapporteur, de heer Lehne, alsmede aan de economische en monetaire commissie en aan haar rapporteur, de heer Katiforis, voor de waardevolle bijdrage die zij aan de behandeling van dit voorstel hebben geleverd; het is een zeer technisch en ingewikkeld, maar ook belangrijk voorstel.
Het voorstel betekent een belangrijke stap op weg naar de verdere liberalisering van de kapitaalbewegingen in de Europese Unie. In theorie wordt het vrije verkeer van kapitaal namelijk wel volledig gewaarborgd, maar in de praktijk blijken er toch nog heel wat haken en ogen aan te zitten: ik doel op de betalingssystemen en op de effectenafwikkelingssystemen, die geen werkelijk vrij verkeer op grensoverschrijdend niveau kunnen waarborgen, omdat de diverse lidstaten er verschillende rechtsstelsels op na houden. Door de wetgevingen op een minimaal niveau te harmoniseren - waar de onderhavige richtlijn op mikt - worden de belangrijkste hindernissen weggenomen en wordt de mogelijkheid gecreëerd echte grensoverschrijdende snelwegen voor het kapitaal in de hele Europese Unie aan te leggen.
Ik ben met name verheugd over het voorstel van de terzake bevoegde commissies om de effectenafwikkelingssystemen in de richtlijn op te nemen, waarvoor zowel het Europees Monetair Instituut als het Economisch en Sociaal Comité een positief advies heeft uitgebracht. Bestudering van de amendementen heeft ons geleerd dat de amendementen 4, 5, 7, 8, 9, 11, 14, 15, 16 en 17 in deze richting gaan.
In amendement 1 wordt voorgesteld de titel van de richtlijn te wijzigen; de Commissie kan die wijziging wel aanvaarden, maar zij heeft tot gevolg dat in de titel wordt aangegeven dat de richtlijn betrekking heeft op de genoemde systemen in geval de deelnemers ervan bij insolventieprocedures betrokken zijn. De onderhavige richtlijn is echter geen richtlijn op het gebied van faillissementen; zij behandelt dit onderwerp alleen voor zover daarmee het systeemrisico verkleind wordt. Misschien zou de volgende titel kunnen worden gekozen: " Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het systeemrisico bij betalingssystemen en effectenafwikkelingssystemen" .
In de amendementen 2 en 3 - die de Commissie kan aanvaarden - worden nuttige inlichtingen over de richtlijn verstrekt: zo wordt een regeling getroffen voor een mededelingsprocedure - zie ook amendement 6 - en is een andere wijziging bedoeld om de rechtszekerheid te vergroten, waarmee het doel van de richtlijn, het voorkomen van systeemrisico's, steeds dichterbij komt. Wij achten het evenwel nodeloos ingewikkeld te bepalen dat de overeenkomst waarop het systeem gebaseerd is moet worden gedeponeerd bij de autoriteiten die voor het toezicht op de deelnemende instellingen verantwoordelijk zijn, en dat er vervolgens een mededeling moet worden gepubliceerd waaruit blijkt dat er een overeenkomst is gedeponeerd. Bovendien is in verschillende lidstaten de autoriteit die voor het toezicht over deze instellingen verantwoordelijk is niet dezelfde als de autoriteit die voor het toezicht over het systeem als zodanig verantwoordelijk is, waardoor de bevoegdheden kunstmatig worden gespreid en er alleen maar verwarring zal ontstaan. De Commissie heeft dus moeite met dit amendement. Hetzelfde geldt voor de toevoeging van de zinsnede "met regels voor de saldovereffening bij de afrekening" in amendement 10, omdat dit onze definitie van het begrip betalingssystemen onduidelijker maakt. Volgens het voorstel wordt een systeem een communautair systeem genoemd als het recht dat van toepassing is op de overeenkomst waarop dat systeem gebaseerd is, het recht van een lidstaat is. Dat is het criterium dat in het Commissievoorstel is aangehouden. Een geografisch criterium lijkt niet gehanteerd te kunnen worden. Toch probeert amendement 11 een dergelijke geografische aanduiding in te voeren door te stellen dat een systeem geacht wordt zich te bevinden in de lidstaat waar de boeking plaatsvindt. Voor één en dezelfde transactie kunnen echter meerdere boekingen bij verschillende instellingen plaatsvinden, zoals het verrekeningskantoor en de verrekeningsagent. Dan moet toch op zijn minst duidelijk zijn welke boeking bedoeld wordt: zolang deze toelichting ontbreekt kunnen wij dit amendement niet overnemen.
Amendement 12 breidt de oorspronkelijke definitie van het begrip "betalingssysteem van een derde land" uit door de algemenere benaming "systeem van een derde land" te gebruiken, waaronder dan ook de effectenafwikkelingssystemen vallen. In beginsel kunnen we deze wijziging wel aanvaarden, maar dan moet daar wel "effectenafwikkelingssysteem" aan toegevoegd worden. Omdat de centrale banken transacties in financiële derivaten afhandelen, moeten deze derivaten in de definitie van het begrip "transacties uit hoofde van monetair beleid" worden opgenomen, zoals in amendement 13 wordt voorgesteld.
Amendement 16 bestaat uit drie paragrafen, waarvan de eerste wat ons betreft helemaal in orde is. In de tweede worden de woorden "contracten die aangegaan zijn" (contracts entered into) vervangen door "contracten die in het EG-systeem zijn aangegaan" (contracts entered into the EC system) . De uitdrukking entered into wordt echter door de Commissie opgevat als "aangegaan" en verwijst niet naar de registratie van de contracten in de betalingssystemen. Wat betreft de verrekening, de unwinding , van effectentransacties mogen volgens het amendement betalingsopdrachten of effectentransacties die eenmaal zijn ingevoerd niet verrekend worden. De richtlijn beoogt evenwel overmakingsopdrachten alleen dan tegen het risico van verrekenen te beschermen wanneer ze nog in het systeem zitten, want op dat moment speelt het systeemrisico mee. Zodra de betaling eenmaal is verrekend, is er geen enkel systeemrisico meer en er is dus geen enkele reden het verrekenen van bedragen in verband met reeds ingevoerde betalingen te verbieden.
De derde paragraaf van amendement 16 zorgt ervoor dat het effect van het openen van een insolventieprocedure tegen een deelnemer aan het systeem uitgesteld wordt tot het moment waarop de bevoegde autoriteit de andere deelnemers officieel van het openen van de insolventieprocedure in kennis stelt. Dat is een vreselijk omslachtige procedure, want normaal gesproken is het zo dat geruchten over de insolventie van een deelnemer aan het systeem zich op de financiële markten razendsnel verspreiden; bovendien zou deze procedure ertoe leiden dat de door de richtlijn beoogde voorkeursregeling ook nog ná het moment waarop de deelnemers aan het systeem van de desbetreffende insolventie op de hoogte worden gesteld zou gelden, en dat kan weer niet met het oog op het doel het systeemrisico te vermijden: daarom kunnen wij amendement 16 niet overnemen, net zomin als amendement 21.
Amendement 17 verbiedt het herroepen van betalingsopdrachten of van opdrachten tot effectentransacties wanneer de insolventieprocedure reeds geopend is. Het moge evenwel duidelijk zijn dat in geval van insolventie van een deelnemer zijn activa bevroren zijn en herroeping dus niet mogelijk is. Daar hoef ik verder niet over uit te weiden. De Commissie had met haar voorstel een ander doel voor ogen, namelijk om derden te beletten reeds ingevoerde overmakingsopdrachten te herroepen, aangezien de instellingen van de betrokken derden dat niet overeenkomstig het recht van de andere betrokken lidstaat kunnen doen. Het is immers duidelijk dat als er een groot bedrag in het spel is, dat een systeemrisico met zich mee kan brengen: daarom moet de vermelding van de derde blijven staan.
Wij kunnen amendement 18 aanvaarden omdat het de tekst verduidelijkt. In amendement 19 wordt een artikel geschrapt volgens welke in geval van insolventie van een van de deelnemers aan het systeem het insolventierecht van de lidstaat waar het systeem zich bevindt van toepassing is. Schrappen van dit artikel is echter in strijd met de doelstelling van de richtlijn om het systeemrisico terug te dringen, en wel om twee redenen: de noodzaak de rechtszekerheid te waarborgen en de noodzaak tegenstrijdige wetten te voorkomen. Dit betekent dat de richtlijn haar doelstelling van bescherming van de systemen tegen systeemrisico's alleen kan verwezenlijken als amendement 19 wordt verworpen. De Commissie kan wel amendement 20 aanvaarden, dat de betekenis van de tekst verduidelijkt.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik hoop dat u in het licht van mijn verduidelijkingen wilt heroverwegen of deze amendementen wel zinvol zijn, met name de amendementen 17 en 19, die de Commissie niet kan overnemen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Eenvoudiger regelgeving voor de interne markt (SLIM)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0108/97) van de heer Crowley, namens de Commissie juridische aangelegenheden en rechten van de burger, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(96)0204 - C4-0446/96) Vereenvoudiging van de regelgeving voor de interne markt (SLIM): proefproject.

Crowley
Voorzitter, ik ben de commissaris zeer erkentelijk voor het feit dat hij aanwezig kan zijn bij ons debat over een in mijn ogen zeer belangrijke en urgente kwestie. De gedachte achter de interne markt was om de Europese Unie een dynamische impuls te geven, en toen de Commissie in 1985 het Witboek presenteerde met daarin het programma voor de interne markt, dacht men deze klus vóór 1992 wel te kunnen klaren. Helaas is een en ander wat minder voorspoedig verlopen dan wij aanvankelijk hoopten. Dit doet echter niets af aan ons optimisme en onze wil om door te gaan en de operatie tot een goed einde te brengen. Wij moeten onverminderd blijven streven naar wat uiteindelijk de beste en meest profijtelijke optie voor de Europese Unie is.
Het proefproject SLIM (simpler legislation for the internal market) is opgezet, omdat men zich bewust werd van de noodzaak om in de wetgeving die door de Commissie, het Parlement en de Raad wordt vastgesteld en vervolgens door de nationale autoriteiten in het nationale recht moet worden omgezet, een zo zakelijk mogelijke benadering te volgen. Het feit dat de gewone Europese burger geen inzicht heeft in de wijze waarop wetgeving tot stand komt, is altijd al een negatief punt van de Europese Unie geweest.
Ondanks het feit dat ik hier nu drie jaar meedraai en een juridische achtergrond heb, is het mij wel eens gebeurd dat ik het traject voorafgaande aan de uiteindelijke regeling niet kon volgen. Het is van essentieel belang dat wij bij de totstandbrenging van wetgeving zorgen voor een duidelijke basis die voor iedereen begrijpelijk is, niet alleen voor een jurist, een zakenman of een rijksambtenaar, maar ook voor de individuele burger.
Om nog enkele voorbeelden te noemen: het Onze Vader telt 60 woorden, de Tien Geboden 128 woorden, de Amerikaanse grondwet 457 woorden waarvan 142 er in de afgelopen 15 jaar aan zijn toegevoegd. Een recente EU-richtlijn inzake de aanbiedingsvorm en verkoop van bepaalde producten telt in totaal 29.547 woorden. Hebben wij in onze wetgeving zo'n stortvloed aan woorden nodig? Ik denk van niet.
In mijn verslag doe ik enkele zeer eenvoudige en elementaire voorstellen om iets aan dit probleem te doen. Zo kunnen wij op het punt van de codificatie oude regelingen over hetzelfde onderwerp samenvoegen en omvormen tot één nieuwe. Dit zou het voor juristen, voor werkgevers en werknemers die aan die voorschriften moeten voldoen, gemakkelijker kunnen maken om precies die referentie te vinden die zij moeten hebben.
Voorts ben ik van mening dat er van nu af aan stappen moeten worden ondernomen om onze nieuwe regelgeving eenvoudiger te maken. Laten wij het goede voorbeeld geven. Laten wij de norm stellen waarnaar elke Commissie en elk Parlement na ons zich dienen te richten, om op die manier te komen tot een adequate en eenvoudiger wetgevingsprocedure. In dit verband wil ik alle leden van het Huis attenderen op de lengte van mijn verslag. De conclusie telt tien paragrafen. In een verslag dat wij vanmorgen hebben behandeld, waren dat er 178. Wij moeten het goede voorbeeld geven. Hou het eenvoudig, hou het duidelijk, maar blijf wel zorgvuldig en geef geen aanleiding tot uiteenlopende interpretaties.
Wij moeten ervoor helpen zorgen dat de lidstaten de Europese Unie niet als zondebok gebruiken voor slechte wetgeving op nationaal niveau. Zij mogen geen richtlijnen misbruiken om bepaalde dingen te regelen waarvoor zij niet met aparte nationale regelgeving op de proppen durven komen, zoals zij in het kader van het subsidiariteitsbeginsel wel zouden moeten doen. Ook moeten wij bij de nationale overheden aandringen op eenvoudiger wetgevingsprocedures die voor individuele burgers van begin tot eind te volgen zijn.
Tot slot wil ik de commissaris wijzen op het feit dat ik zeer teleurgesteld ben over de nieuwe projecten die de Commissie in het kader van het SLIM-project wil gaan opzetten. Ik zou graag sectoren zien die van groter belang zijn voor de totstandbrenging van de interne markt, waarbij onze aandacht met name zou moeten uitgaan naar de bemiddeling en distributie van financiële diensten, overheidsopdrachten, de machinerichtlijn en de richtlijn inzake de afzet van gevaarlijke stoffen. Wij kunnen een en ander werkelijkheid laten worden, wij kunnen een en ander aantrekkelijk maken en begrijpelijk voor de Europese burgers.

Murphy
Voorzitter, ik wil de Commissie dankzeggen voor haar voorstellen in het kader van het SLIM-project en tevens de heer Crowley voor zijn uitstekend verslag.
Vereenvoudiging van de wetgeving voor de interne markt kan een wezenlijke bijdrage leveren aan de verbetering van het concurrentievermogen, de rentabiliteit en, bovenal, het banenscheppend potentieel van het bedrijfsleven in de hele Europese Unie. Wat het SLIM-initiatief betreft is het ons, als commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, vooral hierom te doen.
Maar alleen met een integrale aanpak kunnen wij op dit gebied resultaat behalen. Wat ons zorgen baart, is het feit dat bepaalde partijen met een sleutelfunctie in dit proces, zoals met name het MKB en in mindere mate de vakbonden, niet op een volwaardige wijze bij het SLIM-initiatief zijn betrokken. Ik wil beklemtonen dat voor het welslagen van deze operatie bij iedereen een sfeer van vertrouwen moet heersen. Wat wij proberen te bereiken -en ook moeten nastreven- is bepaald geen kleinigheid.
Ik wil nog graag kort ingaan op enkele punten van grote zorg. Ten eerste moeten wij onze wetgeving zodanig inkleden dat het voor nationale overheden niet meer mogelijk is om deze te "vergulden" . Dat is slecht voor de verwezenlijking van de interne markt, voor het concurrentievermogen en voor het banenscheppend potentieel van bedrijven.
Ten tweede moeten wij ons goed realiseren dat de nationale wetgeving in dit opzicht een veel groter gevaar vormt dan de wetgeving die wij op Europees niveau vaststellen. Wij zouden duidelijke nationale regelgeving moeten stimuleren. De Commissie heeft in februari van het vorig jaar een voortreffelijk stuk opgesteld met de titel: Nationale verordeningen die van invloed zijn op producten in de interne markt: een reden tot bezorgdheid. Het is nooit formeel door de Commissie aangenomen, maar toont onomwonden aan dat zowel nationale regelgeving als onze eigen wetgeving belemmerend kunnen werken.
Het SLIM-initiatief kan mijns inziens zeer goed nieuws betekenen voor kleine bedrijven, niet alleen in mijn regio, de Black Country in het Verenigd Koninkrijk, maar ook in de rest van de Europese Unie. Maar dan moeten wij wel zorgen voor een integrale aanpak en alert zijn op de gevaren van vergulding en op het punt van de nationale wetgevingen.
Ik wil nogmaals zeggen dat ik blij ben met de voorstellen van de Commissie en ik wil de heer Crowley dankzeggen voor zijn verslag.

Cot
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur feliciteren met het feit dat hij erin geslaagd is om dit tamelijk onbeduidende onderwerp kort te behandelen. Wie zou er geen voorstander van zijn om de communautaire wetgeving te vereenvoudigen?
Hetgeen mij in deze zaak echter verwondert is de luxe van de middelen tegenover de toch bescheiden resultaten. De Commissie heeft vier onderwerpen gekozen. Wat Intrastat betreft wil men het aantal onderverdelingen in de nomenclatuur van 10.700 tot 7.000 terugbrengen, hetgeen ongetwijfeld een goede zaak is. Wat de voor de bouw bestemde producten betreft is - en ik citeer onze rapporteur - de situatie niet erg duidelijk. Wat de erkenning van diploma's betreft zult u voorstellen doen. En ten aanzien van de sector siergewassen is er een absolute impasse.
Welk vooruitzicht biedt dit initiatief dan eigenlijk in dit tempo, mijnheer de commissaris? Dat is de vraag die ik u wil stellen. Is het SLIM-initiatief een experiment, een experimenteel wetgevingsproject dat de norm moet worden of is het op zich al een hervorming van de wetgeving? En wat is bij het huidige tempo dan het vooruitzicht van deze hervorming? Zijn er tien jaar, honderd jaar of nog langer voor nodig?
SLIM vertegenwoordigt vanzelfsprekend niet de gehele strategie van vereenvoudiging en codificatie van het Europees recht dat de Commissie ten uitvoer legt. Ik zou het echter op prijs stellen als u ons enkele aanwijzingen zou geven over de rest van de strategie, over het algemeen kader, want zoals ik reeds gezegd heb, ook al is de methode zeer opmerkelijk, dan loopt de luxe van de middelen toch op enigszins bescheiden resultaten uit, als men de hele portefeuille bekijkt die u in uw beheer heeft.

Mosiek-Urbahn
Mijnheer de Voorzitter, Montesquieu zei al dat de wetgever maat moet houden. De rapporteur heeft dat zeker gedaan en dit proefproject van de Commissie toont aan dat het streven naar maat nu ook in het Europees wetgevingsproces tot uiting komt.
Na het verslag-Molitor is dit SLIM-initiatief een belangrijke verdere stap naar de verbetering en vereenvoudiging van het Gemeenschapsrecht en verdient het daarom onze steun. Ik formuleer nu enkele opmerkingen.
De Commissie had de keuze van de door de SLIM-teams onderzochte sectoren uitdrukkelijk moeten rechtvaardigen. Dat zou goed geweest zijn omdat de Commissie nu niet bepaald sectoren heeft gekozen waar de burger wakker van ligt. Ik denk aan de sector siergewassen. Dat een bepaalde lidstaat een doorlichting van die sector wenste, is geen afdoende verantwoording. Tot de sectoren die dringend moeten worden onderzocht behoren de sector overheidsopdrachten en de financiële dienstensector, die grote economische betekenis hebben.
De Commissie moet zich eerst concentreren op de sectoren waar een verregaande regulering heeft plaatsgevonden. Daarom is het niet raadzaam dat het SLIM-initiatief zich bij voorrang bezighoudt met thema's zoals de migrerende werknemers of de belastingen. De teams moeten transparant en evenwichtig worden samengesteld om zo doeltreffend mogelijk te kunnen werken. Ook in het kader van het SLIM-initiatief moet de Commissie zich richten op de controlelijst die het Parlement in zijn verslag over het verslag-Molitor heeft opgesteld. Die lijst moet een verplicht onderdeel van de voorbereiding van nieuwe wetgeving en van de controle op bestaande wetgeving worden om elke tendens tot overregulering aan het licht te brengen.
Het SLIM-initiatief dient om de economische kosten van buitensporig ingewikkelde bepalingen voor de overheid en de bedrijven te doen dalen. Het concurrentievermogen moet worden verbeterd en vooral moet het vermogen om werkgelegenheid te creëren worden versterkt. Met het SLIM-initiatief kan men dat doel echter maar bereiken als het, op basis van de getrokken conclusies, daadwerkelijk tot concrete vereenvoudigingen van de wetgeving leidt die rechtstreeks en tot in de lidstaten effect sorteren.
De Commissie moet alles in het werk stellen om dat doel te bereiken en dat voor de publieke opinie ook duidelijk maken. In die zin wil ik de Commissie met klem verzoeken dit project voort te zetten.

Janssen van Raay
De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat de Commissie vaak met heldere en leesbare voorstellen komt die vervolgens door de nationale bureaucratieën verworden tot een lappendeken dat je maar niet meer kan begrijpen. Dat stel ik voorop.
Het tweede punt wat ik naar voren wil brengen, is dat wij eigenlijk met het monitorbericht helaas op een verkeerd been zijn gezet. Dat was niet de oplossing die wij zochten. En daarom ben ik zo blij dat de Commissie met dit initiatief is gekomen en ik ben bijzonder blij met de woorden van onze rapporteur die ik voor honderd procent ondersteun. Waar het primair om gaat is de begrijpelijkheid en de leesbaarheid voor diegenen die met de wet te maken hebben. Als u, mijnheer Monti, als ik een kleine boutade mag maken, kans zou zien om het Verdrag van Maastricht zonder verandering van inhoud herschreven te krijgen met een tekst die professoren in het recht kunnen begrijpen, dan heeft u al een heel belangrijke stap vooruit gezet. Daaruit terug redenerend zeg ik, veel succes. Het is van buitengewoon groot belang dat tenminste de juristen begrijpen dat hier een wetgeving naar voren wordt gebracht. Ik wens u heel veel succes. De voorbeelden van onze rapporteur spreken mij heel erg aan maar wij moeten terugwerkend en naar de toekomst gaan werken aan de vereenvoudiging van de tekst wat betreft de leesbaarheid. Dat is een hele goede zaak. Ik wens u veel succes.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in mijn land hebben wij in het begin van de jaren '90 een campagne gehad om de regelgeving te vereenvoudigen, een campagne die eigenlijk zeer geslaagd was. Deze betekende vooral het einde van regelgeving op een lager hiërarchisch niveau dan wetten. Ik denk dat dat ook in het SLIM-project van belang is. Het is eigenlijk niet zozeer wetgevingswerk van dit Parlement, dat hiermee te maken heeft. Er waren cynici die zeiden dat als wij erin slaagden om op nationaal niveau tot vereenvoudigingen te komen, dat zou betekenen dat men normen wegrijdt met een kruiwagen, waarna er een vrachtauto van de EU komt. Die vergelijking is zeer juist gebleken. Ook daarom wens ik dat het SLIMproject slaagt.
Zoals veel sprekers al hebben opgemerkt, is het echter tot nu niet zeer succesvol. Er zijn eigenlijk slechts in twee proefprojecten enige resultaten te zien. Hier in het Parlement, dat toch enigszins buiten spel heeft gestaan, vragen wij ons af: waarom is men nu net met die bepaalde gebieden begonnen? Daar kwam de rapporteur ook mee. Waarom probeerden wij het met bouwproducten, terwijl ons bekend is dat de Gemeenschap al jaren vereenvoudigingen in deze sector probeert door te voeren?
Om een sfeer van openheid bij de voorbereiding te bevorderen, vraag ik ook om een rechtvaardige deelname van de verschillende delen van de regio. Zoals wij al in het verslag van de commissie zeggen, is er een enorme behoefte aan vereenvoudiging op het gebied van de overheidsopdrachten, aan een uniformering van de procedures die in verschillende richtlijnen staan. Wat heeft het dan voor zin dat er vandaag de dag nog steeds verschillende soorten overheidsopdrachten bestaan? De Commissie juridische zaken en rechten van de burger vraagt daarom de sector overheidsopdrachten het doel te laten worden van een "afslank" -methode, die meer inhoudt dan de "afslank" -methodes die in de lente in damesbladen staan. Het is ons bekend dat ook veel leveranciers en de overheidssector een vereenvoudiging wensen.
Ik heb begrepen dat de Commissie in een ander verband heeft gezegd dat de toepassing van de wetgeving veiliggesteld moet worden. Dit is geen goed antwoord. Er zijn voorbeelden van situaties waar men richtlijnen al vóór de inwerkingtreding veranderd heeft.
Ik hoop dat de leiding van de Commissie ook signaleert dat de tegenstand op lager niveau onder de ambtenaren van de Commissie aanzienlijk kan zijn. Men zou bijvoorbeeld in deze sector en andere sectoren de regel kunnen toepassen dat in de komende tijd regelgeving vijf jaar van kracht blijft, als ze niet wordt vernieuwd. Ik denk dat dat een manier is om werkelijk vaart in de wetgeving te krijgen.

Scarbonchi
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil de Commissie gelukwensen met het SLIM-initiatief. Het principe hiervan kan men alleen maar goedkeuren, ook al lijkt het proefproject, vooral in de huidige stand, eerder op een esthetisch-juridische chirurgische ingreep.
Ik betreur het dat de vier gekozen sectoren zo ver van de dagelijkse beslommeringen van de Europese burgers afstaan. Bovendien moet de vereenvoudiging van de regelgeving voor de interne markt in de toekomst in geen geval het paard van Troje van een Europese deregulering worden, waarvan eenieder dagelijks de sociale breuklijnen en de groei van de werkloosheid kan vaststellen die hierdoor worden veroorzaakt.
Tot slot stel ik teleurgesteld vast dat er in verband met de toekomst van het SLIM-initiatief absoluut geen gemeenschappelijk standpunt heerst bij de Commissie, de Raad interne markt en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger. Er valt niet aan te twijfelen, mijnheer de commissaris, minder en beter optreden, voor het welzijn van de Europese burgers, is de enige gemeenschappelijke uitdaging die aangenomen moet worden om tot de voltooiing van de interne markt te komen.

Wijsenbeek
Omdat ik maar een minuut heb, zal ik de rapporteur maar heel kort uitsluitend mijn complimenten maken.
Eerste punt: toegankelijkheid. Wij hebben daar een amendement over ingediend omdat wij vinden dat taalgebruik en gecompliceerde constructies met name veroorzaakt worden door de compromissen tussen de lidstaten en niet thuis horen in de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie.
Ten tweede: consolidatie. Omdat er zoveel verschillende soorten wetgeving over verschillende onderwerpen op verschillende plaatsen zijn te vinden, horen die dingen bij elkaar gegroepeerd te worden.
Derde punt. Wij vinden dat het uiterst belangrijk is dat er ook op het punt van fiscale harmonisatie gewerkt wordt aan vereenvoudiging en toegankelijkheid. Immers, juist de verschillen in fiscale behandeling maken de interne markt zo moeilijk en daarmee de werkloosheid hoger.
Voorzitter, ik wil eindigen met de constatering dat de lidstaten meer dan de Europese instellingen degenen zijn die voor een overmaat aan ingewikkelde wetgeving zorg dragen. Commissaris Bangemann heeft in deze zelfde zaal erop gewezen dat in 1994 van de 440 nieuwe regels 80 procent door de lidstaten was geëntameerd.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, op de eerste plaats wil ik de heer Crowley en de terzake bevoegde commissies bedanken voor hun inspanningen en voor de steun die zij aan het SLIM-initiatief hebben gegeven. Ik zal u in het kort uit de doeken doen in welke fase we nu verkeren en wat we willen gaan doen.
Om te beginnen fase 1 van het SLIM-initiatief: er zijn wat opmerkingen gekomen over de keuze van de vier sectoren voor het proefproject en over het feit dat deze sectoren nogal ver van de burgers af staan. Mag ik u dan wijzen op het feit dat het idee voor het SLIM-project eind februari 1986 is geboren; vergeleken met het werktempo van de andere Europese instellingen - waarmee u wel bekend bent - hebben we dat idee toch heel snel verwezenlijkt, ook al verkeert het dan nu in de proefprojectfase. Om de zaken te vereenvoudigen hebben we de lidstaten er met veel moeite van weten te overtuigen dat het beter was niet elk afzonderlijk in elk van de SLIMsectoren aanwezig te willen zijn. De lidstaten hebben de taken onderling verdeeld en zo konden we wendbare groepen oprichten die snel hebben kunnen werken. De snelheid waarmee we deze eerste proeffase wilden afhandelen heeft evenwel afbreuk gedaan aan de keuze van de sectoren. Zijn dit nu sectoren die ver van de burgers af staan? Ik vind van niet. Ja, misschien lenen de siergewassen zich voor enige bespiegelingen, maar INTRASTAT is iets dat door ondernemingen als heel erg belastend voor hun dagelijkse activiteiten werd gevoeld. Dan hebben we nog de erkenning van diploma's: u gaat me toch niet vertellen dat dit ver van de burgers af staat; en de voor de bouw bestemde producten: dat grenst aan één van de steunpilaren van de Europese economie, en daar hebben we helaas nu juist de minste vooruitgang geboekt.
Hoever zijn we nu met de werkzaamheden van deze eerste fase? Wat de siergewassen betreft zijn verreweg de meeste lidstaten vóór vereenvoudiging van de richtlijn en tegen een systeem met een optionele richtlijn. Ook is er overeenstemming over de mate van vereenvoudiging en over welke onderdelen van de richtlijn vereenvoudigd zouden moeten worden. De Commissie wil vóór mei met een concreet voorstel komen, volgens tijdschema dus. Dan INTRASTAT: nogmaals, het mag dan misschien ver van de burgers af lijken te staan, maar het staat wel heel dichtbij de dagelijkse zorgen van ondernemingen en in het bijzonder van kleine ondernemingen. Ook op dit terrein wordt snel vooruitgang geboekt: er is gewerkt aan de vereenvoudiging van de verplichtingen op het vlak van de INTRASTAT-gegevens en aan concrete veranderingen die in de INTRASTAT-nomenclatuur kunnen worden aangebracht. Tot juni heeft de Commissie regelmatig ontmoetingen met vertegenwoordigers van het bedrijfsleven, en dan zal ze een voorstel indienen dat hopelijk in november zal worden aangenomen.
Wat betreft de erkenning van diploma's: de Commissie wil vóór het eind van dit jaar voorstellen indienen om een vereenvoudigde methode te bieden voor het actualiseren van de lijsten van diploma's die in aanmerking komen voor automatische erkenning, en om de procedures van de raadgevende comités te stroomlijnen; hiermee beantwoord ik voor een deel de vraag van de heer Cot. Het gaat erom dat er een methode wordt geleverd, een soort blikopener, die dan van tijd tot tijd gebruikt wordt. In het kader van de verpleegkundigenopleiding buigt het raadgevend comité zich momenteel over de aanbeveling om de bepalingen van de sectoriële richtlijnen op het gebied van onderwijs en opleiding te herzien, ten einde capaciteitsgerichte criteria vast te stellen die meer gewicht toekennen aan de resultaten van onderwijs en opleiding dan aan starre voorschriften voor de inhoud daarvan.
Ik zal niet ontkennen dat wij bij de voor de bouw bestemde producten de meeste problemen hebben gehad. Er zijn verschillende opties voorgesteld om deze problematische richtlijn te verbeteren, en de voorkeur van de Commissie gaat uit naar de oplossing die een combinatie inhoudt. Daarbij wordt enerzijds een kortetermijnmaatregel voorgesteld om de voorschriften uit te werken die een goede werking van de richtlijn kunnen garanderen, en anderzijds wordt gediscussieerd over wijzigingen op de middellange termijn van de richtlijn zelf. Binnen het terzake bevoegde comité heeft de Commissie wat deze sector betreft ondervonden dat de lidstaten fel tegen wijzigingen van de richtlijn gekant zijn. Daar wil ik iets over zeggen: in principe zijn we allemaal voor eenvoud en vereenvoudiging, maar een van de verdiensten - hoop ik - van deze werkwijze is dat kan worden aangetoond dat vereenvoudigen in feite heel moeilijk is, en dat veel loftuitingen aan het adres van de vereenvoudiging botsen met de weerstand van de lidstaten, van dezelfde betrokken categorieën, tegen vereenvoudiging. Daarom is het volgens mij op zich een nuttige, en hopelijk ook enigszins pedagogische onderneming, die aantoont dat praten over vereenvoudigen één ding is, en het verwezenlijken iets heel anders.
Nog even kort, mijnheer de Voorzitter, over fase 2, de keuze van de sectoren waar ook de heer Crowley aandacht aan heeft besteed. Gezien de interne debatten en de eisen van de lidstaten, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en de vertegenwoordigers van de betrokken sectoren, ben ik van plan binnenkort aan de Commissie voor te stellen voor de volgende fase van het SLIM-programma de volgende sectoren te kiezen: enkele aspecten van het huidige BTW-stelsel, de financiële diensten - mevrouw Mosiek-Urbahn -, te beginnen bij de banksector, de gecombineerde nomenclatuur voor de buitenlandse handel en een goederensector die nog nader bepaald moet worden.
Ik heb geen tijd om uit te leggen waarom wij op deze manier te werk zijn gegaan of waarom ik deze specifieke sectoren aan de Commissie wil voorleggen. Sommigen van u hebben terecht de overheidsopdrachten genoemd, maar de Commissie bestudeert momenteel al de problemen rond de vereenvoudiging op dit terrein, en die problemen komen ook aan de orde in de raadpleging die door het Groenboek over overheidsopdrachten is geopend.
Tot besluit wil ik u nog bedanken voor uw steun en voor uw begrip voor deze lastige problematiek, en ik verzoek u dit te zien als een oefening in praktisch en concreet denken, die ons allemaal leert gemakkelijk gedane uitspraken over vereenvoudiging om te zetten in de moeilijke verwezenlijking ervan.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen
op het gebied van beleggingen in effecten
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0093/97), namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C40005/97-95/0188(COD)) met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 93/6/EG van de Raad betreffende de kapitaaltoereikendheid van beleggingsondernemingen en kredietinstellingen en richtlijn93/22/EEG van de Raad betreffende het verrichten van diensten op het gebied van beleggingen in effecten (Rapporteur: mevrouw Oddy).

Oddy
Voorzitter, dit verslag gaat in wezen over een tamelijk eenvoudige kwestie. Het betreft niets anders dan de instelling van een comité overeenkomstig Beschikking 87/373/EEG. Maar wat de te volgen procedures aangaat, ligt de zaak uitermate gecompliceerd, met name op het punt van de comitologie.
De Commissie stelde aanvankelijk een comité van het type III a) voor. Het Parlement sprak zich in eerste lezing uit voor een comité van het type II b). De Raad heeft in al zijn wijsheid evenwel besloten om voorbij te gaan aan de wensen van de Commissie en het Parlement en heeft zich in het gemeenschappelijk standpunt uitgesproken voor instelling van een comité van het type III b). Daarnaast is elke verwijzing naar de modus vivendi die in 1995 tussen de drie instellingen is overeengekomen, geschrapt. Alle drie de instellingen hebben zich aan deze overeenkomst te houden en dat zou hier ook het geval moeten zijn.
Het gemeenschappelijk standpunt omvat daarnaast enkele ongebruikelijke procedures. Zo zou het desbetreffende comité zijn eigen reglement van orde vaststellen -wat niet in overeenstemming is met het bepaalde in Beschikking 87/373- en zou de Commissie het comité kunnen raadplegen over eventuele nieuwe voorstellen. De commissie juridische zaken en rechten van de burger is volstrekt unaniem van mening dat het gemeenschappelijk standpunt zoals dat er nu ligt, de parlementaire democratie en de doorzichtigheid niet ten goede komt. Bovendien vinden wij het voorstel niet democratisch. Het betekent alleen maar een verzwakking van de positie van het Parlement.
De commissie juridische zaken heeft dan ook unaniem besloten om aan de oorspronkelijke amendementen van de eerste lezing vast te houden en deze in de tweede lezing weer naar voren te brengen. De commissie juridische zaken staat op het standpunt dat de Raad de positie van het Parlement niet op deze wijze mag proberen te ondermijnen en wij wensen inschakeling van het bemiddelingscomité om deze moeilijkheden op te lossen.
Sinds de stemming in de commissie juridische zaken hebben zich nog enkele ontwikkelingen voorgedaan, waarop ik de aandacht wil vestigen. De verklaringen die in de Raad zijn afgelegd, zijn nog maar net beschikbaar gekomen en dat vind ik rijkelijk laat. Verklaring 1 druist in tegen het bepaalde in Beschikking 87/373, aangezien het de Commissie is die door het comité wordt bijgestaan en niet de voorzitter, zoals gebruikelijk. Verder horen de lidstaten de mogelijkheid te hebben vergaderingen te beleggen en bepaalde onderwerpen op de agenda van het comité te plaatsen. In dit geval wordt echter in de verklaring gesteld dat uitsluitend de Commissie een ontwerp van de te nemen maatregelen mag voorleggen, en dat druist in tegen Beschikking 87/373.
De verklaring inzake artikel 1, lid 6 betreft de procedure inzake stelselmatige inschakeling en raadpleging van het comité voor het effectenbedrijf over nieuwe voorstellen die de Commissie denkt in te dienen. Dit wordt niet gedekt door Beschikking 87/373 en aanvaarding van deze mogelijk onwettige procedure zou voor het Parlement zeer negatieve gevolgen kunnen hebben.
De Commissie treedt op als hoedster van de Verdragen en ik zie het Parlement als hoeder over de burgers van de Europese Unie. Wij vormen de smalle schakel. Wij zijn de instelling die de burgers van Europa beschermt. Als de Commissie en de Raad voorbij gaan aan de wensen van het Parlement, hebben wij een dictatoriaal systeem. Dat is niet aanvaardbaar voor de burgers van dit Europa. De Commissie en de Raad moeten de kwestie heroverwegen en moeten daarbij niet alleen luisteren naar het Parlement, maar ook naar de Europese burgers die recht hebben op doorzichtige en open besluitvormings- en wetgevingsprocedures.

Alber
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, eigenlijk hoef ik hier het woord niet te voeren. Ik kan mij ertoe beperken te zeggen dat de Fractie van de Europese Volkspartij het verslag van mevrouw Oddy volledig ondersteunt en dat wij dus ook met alle opnieuw ingediende amendementen instemmen. Wij zijn het ook eens met de kritiek die zij hier zopas heeft geformuleerd. Ook wij menen dat het hier in de eerste plaats om transparantie gaat.
Wij moeten ons alweer met het ellendige comitologieprobleem bezighouden. Uiteraard is het normaal en tot op zekere hoogte ook begrijpelijk dat elke partij het systeem kiest dat haar het best ligt en dat haar de grootste mogelijkheden tot medewerking biedt. De Commissie en de Raad moeten echter bedenken dat de burgers Europa voor een deel ook afwijzen omdat zij niet met dergelijke geheime onderhandelingen kunnen instemmen. Alleen al om Europa ook voor de burgers transparant en begrijpelijk te maken, moeten wij voor de voorgestelde procedure opteren, namelijk de oprichting van een beheerscomité van het type II b) in plaats van een regelgevend comité van het type III b).
Die III b) is de zogenaamde contre-filet -procedure. Ik moet toegeven dat ik op dit tijdstip een faux filet verkies. Wij zijn tegen de contre-filet -procedure en menen ook dat de modus vivendi moet worden gerespecteerd zoals in het verslag van mevrouw Oddy wordt geëist. Als wij de gehele comitologieprocedure niet eindelijk regelen, en wel uit het oogpunt van de transparantie, zal ze uiteindelijk in een criminologieprocedure ontaarden. Dat zou voor de Commissie noch voor de Raad, voor ons of Europa een goede zaak zijn. Nogmaals, wij zullen het verslag van mevrouw Oddy van harte ondersteunen.

Janssen van Raay
Voorzitter, ik wil alleen zeggen bravo, Christine! Wij staan achter je. Ga zo door!

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijn dank aan de juridische commissie en de rapporteur, mevrouw Oddy, voor dit voortreffelijke verslag over het voorstel voor een richtlijn tot instelling van een Comité voor het effectenbedrijf, wat een bijzonder ingewikkelde materie is. Dit comité, dat zich bij het Raadgevend Comité voor het bankwezen en het Comité voor het verzekeringswezen schaart, is weer een stap op weg naar de voltooiing van de interne markt.
Zoals u weet moet het Comité voor het effectenbedrijf twee belangrijke taken vervullen: op de eerste plaats een soortgelijke taak als die van de zogeheten comitéprocedures in het kader van de richtlijnen inzake de investeringsdiensten en de kapitaaltoereikendheid. Voortaan zal de Commissie met hulp van het Comité voor het effectenbedrijf de taak op zich nemen om technische aanpassingen in deze twee richtlijnen aan te brengen. Het Parlement moet natuurlijk bij dit proces van aanpassing van de richtlijnen betrokken worden, dat is een plicht die in de modus vivendi van 1994 is neergelegd. Op de tweede plaats krijgt het nieuwe comité een adviserende taak: daarbij kunnen er nuttige gedachtewisselingen plaatsvinden tussen de vertegenwoordigers van de lidstaten en de Commissie over de ontwikkelingen in de sector van de effectenmarkten.
Van de amendementen die het Parlement in de eerste lezing heeft ingediend is de Commissie bereid amendement 3 te aanvaarden. In ons gewijzigde voorstel is dit verzoek om toevoeging van een overweging die naar de bovengenoemde modus vivendi verwijst al opgenomen. Het spijt mij echter dat ik namens de Commissie niet het voorstel van het Parlement kan aannemen om het comité op grond van procedure II, variant (b) te laten functioneren, in plaats van procedure III, variant (a). Er is volgens ons geen reden om het Comité voor het effectenbedrijf de bevoegdheid te verlenen urgentiebesluiten te nemen, zoals met procedure II, variant (b) gebeurt. Procedure III, variant (a) is volgens ons de aangewezen procedure om de vastgestelde taken te vervullen. Daarom kan de Commissie niet anders dan de amendementen 2, 6 en 9, die alle over de door het comité te volgen procedure gaan, af te wijzen. Ik hoop dat het Parlement bereid is zijn oorspronkelijke standpunt zodanig te wijzen dat hij de voorgestelde tekst van de Commissie kan steunen.
De amendementen 1, 7 en 10 kunnen niet worden overgenomen omdat daarin de adviserende taak van het comité wordt geschrapt, terwijl dat volgens de Commissie juist zijn belangrijkste taak is. Met amendement 4 wordt elke verwijzing geschrapt naar de plicht tot samenwerking tussen het op te richten Comité voor het effectenbedrijf en andere comités, bijvoorbeeld het Raadgevend Comité voor het bankwezen. Aangezien de reglementering van kredietinstellingen en die van beleggingsmaatschappijen echter dezelfde problematiek kennen, lijkt het mij juist van belang dat een uitdrukkelijke verwijzing naar die plichten gehandhaafd blijft. Het spreekt dan ook voor zich dat de Commissie dit wijzigingsvoorstel niet kan overnemen.
Tot besluit de amendementen 5 en 8: als deze worden aangenomen komt het systeem zoals dat in het leven is geroepen door de richtlijnen inzake de investeringsdiensten en de kapitaaltoereikendheid op losse schroeven te staan; in deze richtlijnen is met het oog op de oprichting van het Comité voor het effectenbedrijf juist bepaald dat bepaalde taken door de Raad moeten worden vervuld. Wel is het goed dat dit comité, zodra het is opgericht, de taak op zich neemt die hem oorspronkelijk is toebedeeld door de twee genoemde richtlijnen waarin de oprichting van dat comité dus bepaald is.
Het voorstel dat vandaag voor ons ligt is derhalve het logische en onontkoombare gevolg van de reeds van kracht zijnde richtlijnen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Volgrecht
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0030/97) van mevrouw Palacio Vallelersundi, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (COM(96)0097 - C4-0251/96-96/0085(COD)) betreffende het volgrecht ten behoeve van de auteur van een oorspronkelijk kunstwerk.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat het verslag dat ik met deze woorden inluidt, een interessante case zou zijn voor de theoretici van de Europese integratie, want het zal niet vaak voorkomen, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dat een communautaire actie aanleiding geeft tot zoveel tegenstrijdige argumenten, zoveel tegenovergestelde gezichtspunten, vaak felle pleidooien van legitieme belangen, uiteenlopende gevoeligheden en ook overtuigde standpunten, welke laatste worden gekenmerkt door een realiteitszin en een oog voor het gemeenschappelijk belang die uiteindelijk opwegen tegen eventuele angsten en particuliere belangen. Verder zou ik blijk willen geven van mijn respect voor de verrichtingen van mijn collega's van de Commissie juridische zaken.
Dit gezegd zijnde, is het eerste punt dat ik mijns inziens als rapporteur heb aan te snijden, de noodzaak en de rechtvaardiging van dit communautair initiatief. Volgens de verdragen moeten we ons hierbij laten leiden door strikt juridische en strikt economische redenen, wat als bijkomend probleem geeft dat de realiteit op de markt van dien aard is dat recht en economie nauw verweven en dus moeilijk van elkaar te scheiden zijn. Maar ik zal mijn best doen.
Vanuit juridisch oogpunt is het volgrecht een onvervreemdbaar recht van elk beeldend kunstenaar, van elke schepper van een uniek werk dat gemaakt is om naar te kijken; het volgrecht is het recht, te delen in de opbrengsten van de doorverkoop van zijn werk, met uitzondering van de eerste overdracht.
Dit recht werd voor het eerst ingesteld in Frankrijk, in 1920, en het lag toen duidelijk op het charitatieve vlak. Het volgrecht is in de rechtsordes van 11 van de 15 lidstaten en ook in de Berner Conventie opgenomen, en wel onder de auteursrechten. Het gaat dan ook om een recht dat op het gebied van de intellectuele eigendom thuishoort, en het heeft niets van doen met heffingen of belastingen.
En omdat het om de intellectuele eigendom gaat, bevinden we ons, zoals het Hof van Justitie heeft vastgesteld in zijn arrest van 13 juli 1995 in de zaak van Spanje versus de Raad, op het toepassingsgebied van artikel 100 A van het Verdrag van de Europese Gemeenschap. Ofwel, anders gezegd: harmonisatie van het volgrecht valt onder de verwezenlijking van de doelstellingen van artikel 7 A van het Verdrag betreffende de Unie, dat wil zeggen de werking van de interne markt.
Na deze juridische overwegingen moet op de economische aspecten worden ingegaan. De markt van hedendaagse kunstwerken omvat feitelijk twee verschillende markten: enerzijds de markt van particuliere kopers - van wie dan ook die naar een veiling of galerie gaat om een schilderij te kopen om thuis aan de muur te hangen -, en anderzijds de markt van institutionele beleggers en grote verzamelaars, vanuit het oogpunt van de vraag, de markt ook van kunstenaars met internationale faam, vanuit het oogpunt van het aanbod.
Deze laatste markt is bovendien een groeiende markt omdat de beeldende kunst de afgelopen jaren een soort "toevluchtsoord" is geworden voor beleggingen. In een wereld van toenemende economische onzekerheid waarin referentiepunten schaars en onzeker zijn, is originele beeldende kunst een solide realiteit, wat vaak een enorme prijsstijging van deze werken met zich meebrengt, die nogal eens zeer speculatief is.
Het is moeilijk deze twee markten af te bakenen in termen van prijzen. Als rapporteur heb ik uit de verschillende verslagen en uit gesprekken met vertegenwoordigers van kunstenaars, galerieën en het veilingwezen afgeleid, dat de drempel van de markt van handelaars en verzamelaars zo ongeveer ligt bij kunstwerken waarvan de prijs schommelt tussen de 50 en 10.000 ecu. Naast het gegeven dat de in- en verkoop van kunstwerken zich op deze twee submarkten afspeelt, wordt deze markt in de Europese Unie door nog een andere bijzonderheid gekenmerkt die we niet mogen en ook niet kunnen negeren, namelijk het feit dat Europa een van de twee belangrijkste centra telt voor de handel in toonaangevende hedendaagse kunst, te weten Londen, en dat is een gemeenschappelijk erfgoed dat wij allen tezamen in stand dienen te houden.
Het is zaak dat we opkomen voor de wettige belangen van de beeldende kunstenaars, want de erkenning van kunstwerken en van auteursrechten is immers een van de essentiële kenmerken van de Europese cultuur. Europa is van oordeel dat kunstwerken voor collectieve erkenning in aanmerking moeten komen, en om die en geen andere reden vormen zij het sluitstuk van de intellectuele eigendom. Wat letterkundige werken, muziekstukken en audiovisuele producten betreft, heeft de erkenning van de kunstenaars en hun speciale rechten uit hoofde van hun schepping in de Europese Unie niet tot controversen geleid, maar om een aantal redenen waarop ik hier in dit betoog niet kan ingaan, gaat die vlieger voor de beeldende kunstenaars niet op. Toch zou ik in het kader van de juridische regelgeving inzake de auteursrechten willen benadrukken, dat het volgrecht moet worden gezien als een soort herstelbetaling aan de beeldende kunstenaars, een recht dat betrekking heeft op de waarde van de oorspronkelijke versie van een kunstwerk, een waarde die pas na verloop van tijd collectief erkend wordt.
Maar behalve de rechten van de kunstenaars moeten ook de belangen van de handelaars beschermd worden, waarbij we goed voor ogen moeten houden dat beide groepen essentieel zijn voor de markt, en dat als de belangen van de handel in de kern geraakt worden, dat negatieve gevolgen voor de kunstenaars met zich meebrengt.
Dan nu de noodzaak tot communautaire actie in de vorm van harmonisatie. Naast de juridische redenen die pleiten voor een dergelijk initiatief, hebben we op dit terrein te maken met de moeilijk te omzeilen realiteit dat de zeer uiteenlopende nationale rechtsordes, met name ten aanzien van het volgrecht, dat in vier lidstaten zelfs niet eens bestaat, verstoringen veroorzaken op de interne markt. Nog afgezien van andere overwegingen zoals die welke in de studie van de Commissie vervat zijn, wordt deze visie, of zij dat nu willen of niet, gestaafd door de argumenten van diegenen die beweren dat de Commissie geen actie moet ondernemen. Want degenen die schermen met het argument dat de instelling van het volgrecht zou leiden tot verplaatsing van de verkoop naar plaatsen buiten de Europese Unie, kunnen niet ontkennen dat als je diezelfde redenering toepast op de interne situatie van de Europese Unie, je dan als resultaat krijgt dat de plaatsen die het volgrecht niet hebben, ver- en inkoop aantrekken ten koste van die plaatsen in lidstaten waarin dit recht wel bestaat.
Om dit algemene deel samen te vatten: de algemene benadering van de rapporteur ten aanzien van de betreffende kwesties, die vrijwel samenvalt met de oplossing die na uitvoerige debatten en een hoorzitting met 20 stemmen voor en 3 tegen is aangenomen in de Commissie juridische zaken, is dat het initiatief van de Commissie gewettigd en volledig op de tekst van de verdragen gebaseerd is. Anders gezegd: de rapporteur zoals ook de Commissie juridische zaken zijn van oordeel, dat deze richtlijn gerechtvaardigd en noodzakelijk is, en zij delen de belangrijkste beginselen waarop deze berust. Alleen leggen wij een ander accent als het gaat om de noodzaak, de verschillende legitieme belangen die van invloed zijn op de markt, tegen elkaar af te wegen, zodat het concurrentievermogen geen schade ondervindt van de communautaire regelgeving.
Dan zou ik, alvorens in het kort in te gaan op de artikelen van het voorstel voor een richtlijn, nog een algemene overweging naar voren willen brengen. Als rapporteur ben ik ertegen, dat er in de artikelen een bepaling wordt opgenomen die de inwerkingtreding van de richtlijn koppelt aan een impactstudie, een economische studie naar de gevolgen van deze maatregel op de markt. En dat niet alleen omdat ik na de vele debatten tot de conclusie ben gekomen dat er geen betrouwbare gegevens beschikbaar zijn om een dergelijke studie te verrichten die verder reikt dan die van de Commissie, maar ook vanwege de taak die deze Vergadering als medewetgevend orgaan heeft. Een amendement met een dergelijke strekking zou naar mijn idee niet stroken met de verantwoording die krachtens de verdragen thans op onze schouders rust. Wat de artikelen van het voorstel voor een richtlijn betreft, ben ik het als rapporteur met de Commissie eens - in de wetenschap dat de Commissie juridische zaken hierin achter mij staat - wat betreft haar criterium inzake de duur van het volgrecht en ten aanzien van de beperking van degenen die aanspraak kunnen maken op dit recht. Dat laatste punt zou ik, omdat het nogal wat controversen heeft opgeroepen, willen toelichten. Het gaat om een subsidiariteitsprobleem, want het vaststellen van wie wel of niet rechthebbende is, is een taak van de lidstaten; volgens de verdragen hebben de communautaire instellingen niet de rechtsgrondslag om dit recht tot de wettige erfgenamen te beperken. Tenslotte zijn wij het ook met de Commissie eens wat betreft de toepassingsdrempel zoals voorzien in artikel 3.
De rapporteur, die het in al deze opzichten met de Commissie eens is, kan zich evenwel niet vinden in de criteria van de Commissie met betrekking tot een aantal fundamentele punten, waaronder de uitsluiting van handschriften van het toepassingsgebied van deze richtlijn, de nuances die zijn aangebracht in het originaliteitsbeginsel, en de uitsluiting van wat in vakjargon "verkoopbevordering" wordt genoemd; de rapporteur dringt er echter vooral op aan, dat de leden van deze Vergadering en die van de Commissie hun gedachten laten gaan over artikel 4, in feite de gordiaanse knoop van deze richtlijn. Uw rapporteur stelt voor, amendement nr. 4, dat is ingediend door de Fractie van de Europese Volkspartij, of amendement nr. 21 van ongeveer dezelfde strekking, van de Commissie juridische zaken, aan te nemen; deze bieden namelijk een redelijk alternatief waardoor, overeenkomstig de beginselen die de identiteit van onze Europese cultuur vormen - dat wil zeggen: de bescherming van de artistieke schepping -, en overeenkomstig de doelstelling dat verstoringen van de interne markt moeten worden afgewend, het concurrentievermogen van de Unie ten opzichte van de externe markt zal kunnen worden gehandhaafd.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de Commissie willen gelukwensen met dit initiatief. Het was volgens mij hoog tijd dat het intellectuele eigendomsrecht van de kunstenaar op zijn kunstwerk door de Commissie geharmoniseerd werd door middel van het volgrecht.
Wat ons betreft, het Europees Parlement, in de Commissie juridische zaken hebben wij ons terdege in het onderhavige voorstel voor een richtlijn verdiept, en de rapporteur, mevrouw Palacio Vallelersundi, heeft een ware prestatie geleverd door ruime steun voor het voorstel te verwerven. De ruim twintig amendementen die door de Commissie juridische zaken zijn aangenomen, en de resterende amendementen die door de socialistische fractie zijn ingediend, hebben mijns inziens ten doel, de door de Commissie voorgelegde tekst op een aantal punten te verbeteren. Sommige amendementen verdienen met name onze aandacht, in het bijzonder amendement nr. 4, dat betrekking heeft op internationale conventies. Op zich is het een goede zaak dat het communautaire recht geharmoniseerd wordt, maar als we dat doen terwijl er buiten de Gemeenschap nog landen zijn die hun kunstenaars het intellectuele eigendomsrecht blijven onthouden, dan krijgen we met piraterij te maken. Wanneer het handelsrecht en het recht inzake diensten in hun geheel geharmoniseerd worden, moet worden overwogen of het wenselijk is, een internationale conventie op te stellen waarbij de verwijzing naar de Berner Conventie geschrapt wordt - waarin het volgrecht enkel en alleen als optioneel recht beschouwd wordt -.
Verder zou ik de aandacht van de Commissie willen vestigen op de amendementen nr. 2, 3 en 18 - en op een deel van amendement nr. 9 - waarin wordt aangegeven wat het toepassingsgebied van het volgrecht is, in die zin dat handschriften hier buiten vallen, aangezien het om een volgrecht gaat voor een werk dat bepaalde kenmerken van originaliteit draagt en dat bovendien gecreëerd is om te worden bekeken.
Het gaat derhalve om een kunstwerk dat tot stand is gekomen door de bewuste wil tot creëren, en vandaar dat het intellectuele eigendomsrecht beschermd wordt. Kortom, mijnheer de Voorzitter, het is te hopen dat de amendementen van de Commissie juridische zaken, en een aantal van de amendementen van de socialisten, die hopelijk worden aangenomen, de goedkeuring van de Commissie zullen kunnen wegdragen, zodat we door kunnen naar de tweede fase, van goedkeuring door de Raad.

Mosiek-Urbahn
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats dank ik mevrouw Palacio Vallelersundi voor het uithoudingsvermogen en het geduld dat zij bij de opstelling van dit verslag aan de dag heeft gelegd. Dit is een evenwichtig en zakelijk verslag. Na het recente debat in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger wil ik nogmaals onderstrepen dat het volgrecht een auteursrecht voor de kunstenaar en geen belasting ten behoeve van de lidstaten is. Dat is voor mij erg belangrijk.
Het debat draaide vooral rond twee grote thema's. Hebben wij wel een harmonisatie van het volgrecht nodig hebben en, zo ja, hoe moet dat volgrecht in de verschillende tranches dan in procenten worden uitgedrukt?
De eerste vraag is dus of wij een harmonisatie van het volgrecht nodig hebben. Die vraag moeten wij duidelijk bevestigend beantwoorden. De Europese interne kunstmarkt wordt gekenmerkt door extremen. In sommige lidstaten bestaat het volgrecht niet, in andere bestaat een volgrecht van 5 %. Wij hebben deze harmonisatie dus nodig.
De argumenten tegen die harmonisatie zijn vooral de volgende. Het beheer van het volgrecht zou evenveel kosten als de opbrengst ervan. Daartegen kunnen wij inbrengen dat het evenwichtige voorstel van de rapporteur, namelijk een minimumdrempel van duizend ecu, daarvoor een oplossing biedt. Bovendien kan men tegen dat argument aanvoeren dat nu al tal van exploitatiesystemen functioneren.
Een ander telkens opnieuw aangevoerd argument, namelijk dat de kunstmarkt naar de Verenigde Staten zou uitwijken, houdt evenmin steek. Het volgrecht bestaat al in Californië en ook in de Verenigde Staten streeft men ernaar in het gehele land een volgrecht in te stellen.
De tranches en procenten van het volgrecht verschillen in de lidstaten zeer sterk. Wij hebben lang gedebatteerd over de vraag waar wij op verantwoorde wijze een lijn kunnen trekken. Wij zijn tot de overtuiging gekomen dat een drempel van duizend ecu in het licht van alle tegenargumenten gerechtvaardigd is en vinden dan ook dat men die moet handhaven. Die drempel strookt ook met de realiteit van de kunstmarkt en met de belangen van de betrokken kunstenaars.

Schaffner
Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel voor een richtlijn beoogt de grote juridische verschillen tussen de lidstaten op te heffen, gaande van de afwezigheid van het volgrecht in het Verenigd Koninkrijk en Nederland tot aan de hoogste percentages in Portugal. De Commissie, die zich op deze ongelijkheid baseert, heeft een middelmatig voorstel gedaan waarbij zij vergeten is dat in bepaalde landen het volgrecht op papier wel bestaat, maar waaraan geen feitelijk gevolg wordt gegeven en eveneens is zij vergeten dat een echte kunstmarkt in bepaalde landen van de Unie niet of niet meer bestaat.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft op instigatie van mevrouw Palacio een realistischere benadering gehanteerd. Natuurlijk is het uitgesloten om een kunstenaar een echt volgrecht op zijn werk te ontnemen: het volgrecht is een manier waarop de kunstenaar kan profiteren van de meerwaarde die zijn werk in de loop van de tijd krijgt en hierdoor is hij verzekerd van een adequaat en uniform beschermingsniveau. De werkelijkheid van de cijfers is echter meedogenloos: minder dan 10 % van de volgrechten komen ten goede aan de nog levende kunstenaars.
Verre van het aanmoedigen van jonge kunstenaars heeft het volgrecht bovendien een tegennatuurlijk effect. Het volgrecht verlaagt de prijs die de potentiële koper bereid is te betalen en voor de werken van hedendaagse kunstenaars die reeds bekend zijn, worden de verkopers aangespoord om zich naar het buitenland te verplaatsen. Vandaag de dag gaan zij naar Londen en Genève, maar als de harmonisatie eenmaal onder de huidige voorwaarden van het voorstel tot stand is gekomen, kan er worden gevreesd dat de markt zich naar New York verplaatst, waarbij iedere kunstmarkt in de Unie, die deze naam nog waardig is, verdwijnt. De doelstelling van sociale bescherming die de Europese wetgever zich heeft gesteld, zal op die manier dan ook niet worden bereikt.
Het lijkt mij belangrijk om een hoog percentage voor het volgrecht in te voeren voor de werken van beginnende of nog weinig bekende kunstenaars en een volgrechtpercentage dat dicht rond nul procent ligt voor de internationaal erkende kunstenaars, omdat de kosten van de verplaatsing van de verkoop belachelijk hoog zijn in verhouding tot het volgrecht dat ontvangen kan worden. Laten wij op dit vlak, evenals op vele andere vlakken, niet te hard van stapel lopen, want door te goed te willen doen, bereiken we vaak het tegendeel.

Thors
 Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag zien dat jonge kunstenaars in Europa goede mogelijkheden voor werk hebben. Ik wil het resultaat van hun werk hier zien. Ik zou graag zien dat er een goed functionerende kunstmarkt is, die winst oplevert, die dan de kunstenaars te goede komt. Dat alles kan, als wij beschikken over een grote verscheidenheid aan kunsthandelaars en galeries, en over betrouwbare kunsthandelaars.
Als wij internationaal bindende bepalingen hadden en het volgrecht van kracht zou zijn in alle landen die de Berner Conventie hebben ondertekend, zou de situatie anders zijn. Dan zouden wij vóór deze richtlijn kunnen zijn, maar zo is het op het ogenblik niet. Ik kan collega Kerr verzekeren dat er ook in andere landen dan Groot-Brittannië ervaringen zijn met de gevolgen van de invoering van een volgrecht. In mijn land is dat ingevoerd, en op het ogenblik kan men vaststellen dat de kunsthandel meer en meer elders dan bij betrouwbare kunsthandelaars en veilinghuizen plaatsvindt, d.w.z. de handel vindt plaats op een grijze markt, en dat is geen goede zaak.
Een ander gevolg van het volgrecht is geweest dat de galeries nog slechter zijn gaan lopen en hun functioneren moeilijker is geworden, wat meegebracht heeft dat de prijzen die zij jonge kunstenaars konden bieden naar beneden zijn gegaan. Zoals wij hebben gezegd, hebben jonge kunstenaars er geen voordeel van, zoals naar mijn mening uitstekend door de collega Schaffner is verwoord.
Wij van de liberale fractie willen het subsidiariteitsbeginsel eerbiedigen, wat ook voor velen van ons een reden is om het onderhavige verslag kritisch te beschouwen. Wij willen kritisch onderzoeken of het voorstel voor een richtlijn werkelijk leidt tot verbetering van de gemeenschapsbeginselen en of er "verstoringen" van de markt plaatsvinden die regelgeving noodzakelijk maken.
Er bestaan dus geen internationale bindende normen die ons tot deze wetgeving noodzaken. Wij vinden dat de Commissie niet op overtuigende wijze de noodzaak van een richtlijn heeft aangetoond en dat het ontbreken van zo'n richtlijn zou leiden tot ernstige verstoringen.
Ik wil graag zeggen - zelfs nu collega Mosiek-Urbahn heeft gezegd dat het niet met belasting te vergelijken is - dat degenen die stellen dat het volgrecht noodzakelijk is voor de interne markt, ook een uniforme inkomstenbelasting in de Unie zouden moeten eisen. Wij van onze kant gaan ervan uit dat de richtlijn niet van kracht wordt voordat de Commissie is gekomen met een diepgaande, op schrift gestelde en overgelegde beoordeling van de wijze waarop de kunstmarkt eigenlijk functioneert en hoe zij functioneert in relatie tot derde landen. Ik hoop dat men door een dergelijk onderzoek een idee krijgt hoe de verscheidenheid van de kunstmarkt moet worden beïnvloed. Het is net zozeer in het belang van de koper als van de kunstenaar dat er een verscheidenheid van deelnemers is en dat er werkelijke mededinging bestaat. Tegelijkertijd is duidelijk dat het voorstel niet leidt tot verbeteringen voor kunstenaars in die landen waar het volgrecht al van kracht is.

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, op het ogenblik is het zo, dat het ontbreken van harmonisering ten aanzien van het volgrecht van de kunstenaar op de opbrengsten van zijn kunstwerk, een verstorende uitwerking heeft op de concurrentie en negatieve gevolgen voor een goede werking van de interne markt. Het onderhavige voorstel voor een richtlijn, waarvoor het hoog tijd was, moet worden gezien als een poging om een einde te maken aan deze scheve situatie. De Commissie beoogt hiermee, transacties die betrekking hebben op de betaling, de toepassingsdrempel van dit recht, en het soort volgrecht, aan regels te binden.
De keuze van de kwesties die regelgeving behoeven, en ook de algemene bedoeling die aan deze richtlijn ten gronde liggen, hebben onze instemming. Waar we echter niet van overtuigd zijn, is dat in dit voorstel de bescherming van de omstandigheden waaronder kunstenaars leven en werken goed is afgestemd op de vereisten van de interne markt. Waarom wij hier vraagtekens bij plaatsen? Vanwege de manier waarop de uitoefening van het volgrecht in praktisch opzicht geregeld is. Wij zijn het oneens met sommige van de overeengekomen maatregelen terzake, zoals bijvoorbeeld de hoogte van de minimale drempelbedragen, en de percentages die de kunstenaars krijgen bij transacties met hun werk.
Wat het eerste punt betreft, zijn wij van mening dat de minimale drempel bijzonder beperkend is, omdat als die niet verlaagd wordt, al die kunstenaars van het volgrecht worden uitgesloten wier werk, omdat het minder bekend is of lager gewaardeerd wordt, meer bescheiden bedragen oplevert. Op die manier zou er een uitsluiting worden vastgelegd die naar ons idee moet worden veranderd door verlaging van het minimale drempelbedrag, zodat meer kunstenaars van het volgrecht gebruik kunnen maken. Wat de percentages betreft, hebben de voorgestelde maatregelen ten doel, de kunstenaar te laten delen in de winsten die zijn werk oplevert. Daarom lijkt het niet meer dan logisch, de percentages te verhogen, ter verwezenlijking van het oogmerk van herverdeling dat deze maatregelen hebben. Want anders zou deze herverdeling meer symbolisch dan reëel zijn. Om die reden zijn wij voorstander van die amendementen waarin een verhoging van de percentages bepleit wordt. Tot slot zou ik er nog op willen wijzen, dat het doel van deze richtlijn niet alleen van economische maar ook van culturele aard dient te zijn. Naar onze mening moet zij erop zijn gericht, de schepping van kunst te versterken die kenmerkend is en zal blijven voor de identiteit van de Europese cultuur.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Monti, dames en heren, op deze ontwerprichtlijn is door sommigen zware kritiek geleverd en daarom wil ik nogmaals iets over de rechtsgrondslagen zeggen. Ik wil het niet hebben over de rechtsgrondslagen in het Unieverdrag, die de rapporteur hier vanavond uitvoerig heeft besproken, maar wel over het feit dat dit ontwerp twee dringende juridische problemen zal oplossen.
Zoals ook de vorige sprekers hebben gezegd maakt deze richtlijn een einde aan een scheeftrekking tussen de markten die volgens de nationale wetgeving niet met een volgrecht rekening hoeven te houden en de andere. Om die scheeftrekking weg te werken was er maar een enkele mogelijkheid, namelijk de instelling van een volgrecht in de gehele Unie. Een ruimte zonder binnengrenzen moet ook een markt zonder privileges zijn.
Een ander dringend probleem is de discriminatie tussen, enerzijds, beeldende kunst en, anderzijds, literatuur en muziek. Terwijl de laatste twee door het auteursrecht tegen conjunctuur en marktwillekeur zijn beschermd zijn beeldende kunstenaars overgeleverd aan de commerciële strategieën van de kunsthandelaars zolang zij nog geen persoonlijk aanzien genieten en daardoor hun invloed nog niet kunnen doen gelden. Hier dient het volgrecht als een gedeeltelijke compensatie en als erkenning van een recht dat de kunstenaars niet mag worden onthouden.
Ik zou nog een opmerking willen maken over het amendement over het volgrecht dat ik samen met anderen heb ingediend. Daarmee willen wij de voorstellen van de Commissie maar ook de aanbevelingen van de kunstenaarsverenigingen zoveel mogelijk volgen. Ten slotte dank ik de Commissie voor haar moedig initiatief, mevrouw Palacio Vallelersundi voor de vastberadenheid en omzichtigheid waarmee zij de kwestie heeft aangepakt, en de rapporteur voor advies van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media voor zijn bijdrage.

Krarup
De politieke boodschap van dit voorstel inzake het volgrecht getuigt zonder meer van de onverzadigbare expansiedrang van de Europese Unie ten koste van de nationale democratieën of in EU-taal gezegd: het voorstel vormt zowel een inbreuk op het subsidiariteitsprincipe als op het proportionaliteitsprincipe.
Wat zowel in het debat als in het voorstel tot uiting komt, is de angst voor concurrentievervalsing doordat in sommige landen het volgrecht geldt en in andere niet. De bestaande onderzoeken tonen echter aan dat het volgrecht pas invloed heeft op de verkoop in het land van verkoop, wanneer de verkoopprijs van het betreffende kunstwerk minstens 50.000 ecu bedraagt. Indien het om minder waardevolle kunstwerken gaat, loont het wegens de transport- en verzekeringskosten gewoon de moeite niet om in een ander land te gaan verkopen en zo het volgrecht te omzeilen. De bestaande rapporten verwijzen naar een onderzoek inzake verkoopprijzen van kunstwerken, waaruit blijkt dat 95 % van de kunstwerken verkocht worden voor een bedrag dat onder de 20.000 ecu ligt, meer bepaald 25.000 dollar. Dit harmonisatievoorstel betreft dus eigenlijk minder dan 5 %, vermoedelijk 2 à 3 % van de totale verkoop. Op zich is het volgrecht een nationale aangelegenheid en dat moet het ook blijven.
Voor kunstenaars uit het Noorden waar het volgrecht toegepast wordt - in Denemarken reeds verschillende jaren - betekent dit voorstel een duidelijke achteruitgang. De Noordse kunstenaars hebben in een gemeenschappelijke verklaring protest aangetekend tegen dit voorstel en tegen deze achteruitgang, waar Marianne Eriksson het nog zal over hebben.
De conclusie is dus, dat zowel ikzelf als mijn fractie de amendementen van collega Cox steunen, omdat ze tot doel hebben de noodzaak van dit voorstel ernstig onder de loep te nemen, vooral amendement 40.

Cot
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie hulde brengen die dit noodzakelijke project heeft ingeleid en vooral ook mevrouw Palacio die zich in deze zaak heeft ingezet en blijk heeft gegeven van opmerkelijke kwaliteiten, zelfs al is haar taak soms ondankbaar geweest.
Onze commissie heeft mijns inziens grondig werk verricht. Zij is overgegaan tot hoorzittingen, raadplegingen en lange debatten. Ik trek hieruit de volgende conclusies.
Ten eerste is er een harmonisatie nodig van het volgrecht. Dit recht bestaat in sommige lidstaten wel en in andere niet. Deze situatie verstoort de interne markt. Het is belangrijk dat onze beraadslagingen resulteren in een principeakkoord over het volgrecht, zelfs al is het percentage bescheiden, of zelfs gering, voor het lagere tarief.
Ten tweede moet men de noodzaak erkennen van een rechtvaardige beloning van kunstenaars, met name van jonge kunstenaars, voor kunstwerken die niet van groot financieel belang zijn.
Ten derde hebben wij het recht niet om de globalisering van de kunstmarkt en de gevolgen van de verplaatsingen te miskennen, vandaag de dag naar Londen, in de nabije toekomst naar New York, Tokio of elders.
De socialistische fractie heeft deze elementen in aanmerking genomen, hetgeen geleid heeft tot het voorstellen van een brede waaier van percentages, gaande van 5 % voor de bescheiden werken om een adequate beloning te garanderen voor jonge kunstenaars of voor kunstwerken van weinig commerciële aard, tot 1 % voor de belangrijkere werken. Ik zet hier nader uiteen dat het percentage van 1 % nog niet is aanvaard, maar evenmin is het principe ervan betwist, mijnheer Kerr, door de vertegenwoordigers van de bekende Britse veilinghuizen die u heeft genoemd en die bij onze hoorzitting aanwezig waren. Wij denken dan ook dat er een groot verschil in percentages moet zijn. De toepassingsdrempel voor het volgrecht moet volgens ons liggen tussen 500 en 250.000 ecu, dat wil zeggen dat de door de Commissie voorgestelde waaier uitgebreid moet worden.
Ik stel vast dat men het moeilijk eens kan worden - eveneens binnen mijn fractie - omwille van de uiteenlopende tradities en belangen. Ik stel de vraag die wij op een bepaald moment moeten stellen: willen wij wel of geen richtlijn? Wat mij betreft hoop ik dat een grote meerderheid zich achter de ingediende voorstellen schaart. Indien dit niet het geval is, vrees ik dat als wij de dingen op hun beloop laten, wij nog meer verplaatsingen zullen vaststellen, ten nadele van de kunstenaars, alsook van alle tussenpersonen en actoren van de kunstmarkt in Europa.

McIntosh
Voorzitter, ik wil de rapporteur complimenteren met haar verslag. Het feit dat ik het niet met haar eens ben, doet niets af aan het vele werk dat zij hiervoor heeft verricht. Ik zie deze kwestie simpelweg zo. Artikel 108 van het Verdrag is niet de juiste rechtsgrondslag. Het gaat hier niet om een harmonisatiemaatregel. Sterker nog, het is de vraag of harmonisatie hier wel is vereist. Als het om harmonisatie zou gaan, dan zouden zowel de richtlijn van de Commissie als het verslag-Palacio Vallelersundi hun doel voorbij schieten.
Een maatregel zoals hier vanavond voorligt, zal er geheid toe leiden dat de handel in dit soort kunst uit Europa verdwijnt en in de gastvrije armen van Zwitserland en New York wordt gedreven. In deze voorstellen zijn, zoals de heer Krarup al zei, alle verhoudingen zoek. Ik wil het Huis erop attenderen dat alleen al op de Franse markt 75 % van de geïnde volgrechten ten goede komt aan slechts zes families. Ik vind dat wij hier onder geen beding het subsidiariteitsbeginsel moeten loslaten.
Ik zou zowel de Commissie als het Huis erop willen wijzen dat drie lidstaten, te weten Ierland, Nederland en het Verenigd Koninkrijk, zich duidelijk tegen deze richtlijn verzetten, en wel om een aantal redenen. Zij wijzen in dit verband niet alleen op het subsidiariteitsbeginsel, zoals ik ook al deed, maar vinden tevens dat harmonisatie in dit geval eenvoudigweg niet gerechtvaardigd is en dat niet overtuigend is aangetoond dat de ongelijkheid tussen de lidstaten op dit punt concurrentienadelen in de hand werkt. Volgrecht voor kunstenaars is een zaak die in de nationale wetgeving moet worden geregeld.
Ik wil daaraan nog toevoegen dat de belangrijkste internationale overeenkomst inzake auteursrecht, de Berner conventie, waarbij alle lidstaten zijn aangesloten, de landen vrij laat om dit recht al dan niet toe te passen. Deze vrijheid van handelen moet worden geëerbiedigd. De kosten en risico's wegen bij lange na niet op tegen de denkbare voordelen. Voordat de onderhavige voorstellen en de aanbevelingen uit het verslag-Palacio Vallelersundi in praktijk worden gebracht, moet de Commissie een grondig onderzoek instellen naar de gevolgen van deze maatregel voor de kunsthandel, zowel binnen de Europese Unie, als tussen de EU en derde landen. Zij zou hierover een verslag moeten opstellen voor de Raad, waarbij ook het Parlement de gelegenheid krijgt om zich daarover uit te spreken.
Ik wil nog graag een voorspelling doen. Als deze richtlijn en de amendementen op het verslag-Palacio Vellelersundi worden aangenomen, komt dat de Europese Unie uiteindelijk op een verlies aan inkomsten en aan werkgelegenheid te staan. Dat kunnen wij gewoonweg niet hebben. Kortom, om met de woorden van de heer Kerr te spreken: laat de markt beslissen en laat de markt z'n gang gaan. Evenals een van de voorgaande sprekers wil ik het Huis de door de heer Cox ingediende amendementen aanbevelen, en met name amendement 40. Wij moeten deze amendementen aannemen en niet de voorstellen van mevrouw Palacio Vallelersundi en anderen noch die van de Commissie.
Deze maatregel kan alle lidstaten veel banen en veel inkomsten gaan kosten en ik betreur het dat, hoewel de heer Kerr zich naar eigen zeggen uitgebreid heeft laten voorlichten, hij eigenlijk niet alle kunstgaleries in het Verenigd Koninkrijk heeft benaderd, opdat zij hun voordeel hadden kunnen doen met zijn bijdrage hier vanavond.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, het staat naar mijn mening buiten kijf dat de huidige situatie op het gebied van het volgrecht voor kunstwerken onbevredigend is en concurrentievervalsing met zich meebrengt op de hedendaagse kunstmarkten. Het grootste probleem is echter dat kunstenaars zich in uiteenlopende situaties bevinden die afhankelijk zijn van de wetgeving in het land waar hun werk wordt verkocht. De andere factor die verschil teweegbrengt is de positie van beeldende kunstenaars met betrekking tot andere kunstenaars, voor wie het auteursrecht dat voor het reproduceren van hun werk betaald moet werden, goed geregeld is.
Bij de behandeling van de richtlijn is met reden kritiek geuit op de hoogte van de zogeheten drempel. Het gevaar bestaat immers dat alleen de zogenoemde gevestigde kunstenaars of hun erfgenamen de betreffende rechten kunnen genieten. Daarom sta ik achter het voorstel van de Commissie cultuur om de drempel te verlagen tot 500 ecu en tevens de rechten voor de lagere prijsklassen te verhogen, omdat dit een aanmoediging en stimulans betekent voor jonge beginnende kunstenaars.
De vermindering van de regelgeving en de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel moeten overal waar dat mogelijk en redelijk is, worden bevorderd. Het is echter noodzakelijk om het volgrecht te harmoniseren, met name vanuit het oogpunt van gelijke behandeling van de kunstenaars, maar deze harmonisatie moet plaatsvinden op een zodanige wijze dat het de kunstenaars en de cultuur tot steun is.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, ik kan de rapporteur helaas niet met het verslag feliciteren, hoewel ik begrijp dat het een grote en moeilijke klus is geweest. Volgens mij houdt dit voorstel voor een richtlijn echter bepalingen in die o.a. verder gaan dan nodig is om het aangegeven doel te bereiken. Als deze richtlijn aangenomen wordt, zullen niet alleen de drie Noordse EU-leden, Zweden, Finland en Denemarken, maar ook Noorwegen en IJsland hun bestaande wetgeving moeten wijzigen. Deze wijziging zal een zeer duidelijke verslechtering meebrengen van de rechten die de Noordse beeldende kunstenaars van deze landen onder de huidige nationale regelingen hebben.
De richtlijn houdt bij haar huidige formulering geen enkele rekening met de kleine, nationale markten. De richtlijn is opgesteld zonder rekening te houden met de omstandigheden in de Noordse landen. Als de richtlijn in haar huidige vorm wordt aangenomen, houdt dat wat Zweden betreft in dat de nu werkzame kunstenaars in hoge mate buiten de vergoedingen vallen en dat deze in plaats daarvan naar beroemde buitenlandse kunstenaars gaan. De totale vergoeding zou worden gehalveerd en de beheerskosten zouden aanzienlijk stijgen. Aangezien ik een korte spreektijd heb, verwijs ik naar de door mij ingediende amendementen en zou ik helaas zowel de Commissie als de parlementaire commissie haar huiswerk willen laten overmaken.

Barzanti
Mijnheer de Voorzitter, het cultuurbeleid van de Europese Unie maakt pas op de plaats: het maakt eufemistisch uitgedrukt een weinig gelukkige fase door; de wil om het beleid te bevorderen is niet in voldoende mate aanwezig en er worden niet voldoende middelen toegewezen om het uit te voeren. Dan is het van doorslaggevend belang dat in ieder geval het wetgevend kader dat nodig is om een echte interne markt te realiseren terdege rekening houdt met het bijzondere karakter van een kunstwerk - in dit geval van beeldende kunst -, en de creativiteit in al haar facetten goed ondersteunt.
Het feit dat wij voor honderd procent achter de uitbreiding staan, achter de evenwichtige harmonisatie, de concrete toepassing van het volgrecht, vloeit voort uit een beleidslijn waarop wij altijd al luid aangedrongen hebben. Het mooie verslag van Ana Palacio beschrijft de resultaten van de intensieve besprekingen in de juridische commissie, en geeft een zeer positief oordeel over het voorstel dat de Commissie, de commissaris heeft ingediend; overigens sluit ik me bij dat positieve oordeel aan. Het is niet meer dan terecht dat mensen die kunstwerken maken waarvoor ze vaak een schijntje krijgen vergeleken met de latere prijzen een recht krijgen - we praten hier niet over een gift. Hun succes moet niet alleen winst opleveren voor de handelaars en de grote galeries - waar toch al het leeuwendeel naartoe gaat -, maar via een goede regeling ook voor de hoofdrolspelers zelf, voor de jonge en minder jonge talenten. Wij hopen dan ook dat ons Parlement eendrachtig zijn instemming met dit verslag zal betuigen; zelf zijn wij met name voor de amendementen 53, 54 en 55, die heel ter zake doende zijn. Wij zullen vechten tegen de misleidende argumenten waarmee geprobeerd wordt deze lang verbeide richtlijn te ondermijnen. Deze richtlijn is noodzakelijk en nuttig en zorgt dat regels worden ingesteld voor een belangrijk deel van de markt met inachtneming van de bestaansredenen van oorspronkelijke, unieke, niet na te maken werken die een cruciale rol spelen in het overdragen van de scheppingen en tradities van het door ons zo beminde Europa.

Casini, Carlo
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij de complimenten voor collega Palacio, complimenten die niet alleen de vorm maar ook de inhoud van het verslag betreffen, want ik sta er helemaal achter, en net zoals collega Barzanti hoop ik dat het hier in dit Parlement op een overweldigende instemming kan rekenen.
Alles is eigenlijk al gezegd, met name door collega Palacio, en daarom laat ik het bij één enkele opmerking. De discussie gaat mijns inziens niet over details, over de toepassingsdrempel of over percentages: ze gaat over wel of niet volgrecht. Dan denk ik dat het om te beginnen een kwestie van rechtvaardigheid is, aangezien ik hier ook mensen hoor praten over markt, concurrentie, en mogelijke verplaatsing van de handel van Europa naar Amerika. We praten hier over de intellectuele eigendom, dat wil zeggen de eigendom van een ongrijpbaar, onweegbaar goed: het idee. Het idee van de kunstenaar in de beeldende kunst heeft een bijzondere eigenschap: het valt - om maar eens een modewoord te gebruiken - niet te klonen. Het idee van een romanschrijver valt in zekere zin wél te klonen, omdat er honderdduizenden boeken kunnen worden uitgegeven. Voor het muziekstuk geldt ongeveer hetzelfde; in de beeldende kunst wordt echter steeds maar één exemplaar gemaakt. Het idee blijft hetzelfde en de eigenaar, degene die het recht op de intellectuele eigendom heeft, blijft altijd dezelfde, omdat het idee niet verkocht kan worden. Dan ontstaat dus het probleem hoe dit idee gebruikt moet worden; als we de vergelijking met de romanschrijver willen doortrekken, heeft het idee overigens twee verschillende kenmerken. Om een boek in eerste instantie te kunnen verkopen moeten er heel veel productiekosten worden gemaakt, en een percentage van de opbrengst gaat naar de auteur; als de maker van een werk van beeldende kunst zijn werk daarentegen voor de eerste keer verkoopt, gaat de hele opbrengst eigenlijk naar hem. In de volgende fase geldt dat wanneer er veel boeken verkocht worden, de winst stijgt. De waarde van het werk van beeldende kunst daarentegen stijgt doordat het van hand tot hand gaat, doordat het bekend wordt, bekeken wordt; het is dus het origineel dat in omloop moet worden gebracht, en de waarde is aan deze omloop gekoppeld. Daarom zijn wij mijns inziens omwille van de rechtvaardigheid verplicht de eigenaar van het idee, de kunstenaar dus, een dienovereenkomstig economisch voordeel toe te kennen, en dat is nu precies wat het volgrecht beoogt te doen.
We kunnen niet verlangen dat de kunstenaar van het drempelpercentage wordt beroofd, en dan ook nog eens van dit recht. Ik ga verder niet in op de bezwaren die tegen details zijn aangetekend, want die lijken mij van ondergeschikt belang: ik heb uitgelegd waar het in wezen om gaat en die essentie lijkt mij het beste argument om het verslag van mevrouw Palacio goed te keuren.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de Commissie uitdrukkelijk voor dit initiatief. Wat hier gebeurt, is volgens mij uiterst belangrijk. Dit is een belangrijke richtlijn. De uiteenlopende regelingen in de Europese Unie zijn een hinderpaal voor de interne markt en de gelijke behandeling van de kunstenaars in de Europese Unie. Het is volstrekt ongerechtvaardigd dat een Brit die in Duitsland of Portugal een werk verkoopt een volgrecht krijgt en dat een Portugees of Duitser die een werk in Groot-Brittannië verkoopt dat volgrecht niet krijgt. Aan die onrechtvaardigheid moeten wij een einde maken.
Eigenlijk gaat het om de participatie van de kunstenaar in de doorverkoop van zijn werk. Als men weet dat het inkomen van kunstenaars in de Bondsrepubliek Duitsland zowat tweeduizend Duitse mark bedraagt, is dat echt niet te veel gevraagd. Daarvan kan men immers niet leven. De markt en de marktvoorwaarden zijn voor de kunstenaars bikkelhard. De helft van de verkoopprijs gaat naar de galeriehouders of kunsthandelaars en het is dan ook niet te veel gevraagd dat die bij doorverkoop van een werk een deel van de opbrengst aan de kunstenaar geven.
Uiterst belangrijk daarbij is dat dit recht hoog ligt voor jonge, nog onbekende kunstenaars die nog niet veel mogelijkheden hebben. Daarom vinden wij, sociaal-democraten, het zo belangrijk dat meteen al voor de laagste tranche het volgrecht 5 % bedraagt. Wij vinden dat uiterst belangrijk en willen ook dat die tranche bij 500 ecu begint.
Een ander probleem in verband met amendement 57 zijn de lage prijstranches in het voorstel. Eigenlijk gaat het slechts om zeer weinig werken. De Franse commissaires priseurs hebben ons voorgerekend dat jaarlijks slechts 120 werken voor meer dan 250.000 ecu worden verkocht. Het gaat dus niet om echt grote bedragen, maar voor de individuele kunstenaars gaat het natuurlijk om veel geld. Ik vind het voorstel van de Commissie zeer goed. Bij verkoop van een werk voor 110.000 ecu zou de kunstenaar volgens het voorstel van de Commissie en ook dat van ons 3.300 ecu ontvangen, volgens het voorstel van mevrouw Palacio Vallelersundi slechts 1.100 ecu. Is dat gerechtvaardigd? Meent u echt dat werken wegens die 3.300 ecu naar de Verenigde Staten zullen worden overgebracht als u weet hoeveel de verzekering en het vervoer daarvan kosten? Ik kan dat moeilijk geloven. Daarom zou ik willen vragen dat deze milde regeling wordt goedgekeurd en dat de Duitse kunstenaars, die gewoon zijn altijd 5 % te krijgen, niet te zwaar worden getroffen.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, auteursrechten zijn een sector waar de subsidiariteit verplicht - en ik zeg niet toestaat, maar verplicht - tot communautaire interventie. Alleen de harmonisatie daarvan zal het verkeer van het kunstwerk in al zijn vormen mogelijk maken. Ik verwijs zowel naar het unieke, originele kunstwerk, het geval van de beeldende kunsten, waar wij het vandaag over hebben, als naar het gereproduceerde werk, zoals boeken, platen, audiovisuele dragers?. Laten wij evenwel niet vergeten dat de multimedia nieuwe vermenigvuldigingsmogelijkheden opent voor de beeldende kunsten. Het volgrecht is bijzonder belangrijk omdat het betrekking heeft op? beeldende kunstenaars die van alle kunstenaars de minst beschermde zijn op dit gebied, gezien het unieke en niet-reproduceerbare karakter van hun werken.
Het verslag-Palacio Vallelersundi is een serieus en evenwichtig verslag, waarin wordt getracht de uiteenlopende, tegen over elkaar staande belangen te verzoenen, die van de marchands en die van de artiesten. De conventie van Bern laat de lidstaten vrij om dit recht aan te nemen. Zo komt het dat, hoewel dit een door elf lidstaten erkend recht is, het in de praktijk door vrijwel alle landen slecht/nauwelijks wordt toegepast. Het Verenigd Koninkrijk, dat met de Verenigde Staten van Amerika tachtig percent van de internationale kunstmarkt concentreert, is één van de vier lidstaten die dit recht nooit in zijn wetgeving heeft opgenomen.
Twee redenen maken de harmonisatie van de wetten op dit gebied dringend noodzakelijk. Ten eerste, de volledige verwezenlijking van de interne markt, die gelijke koop- en verkoopvoorwaarden op het hele communautaire grondgebied vereist, ook om te vermijden dat de kunstmarkt zich naar derde landen verplaatst. Ten tweede en niet minder belangrijk is de reden van de erkenning van de sociale rol van kunst als ontwikkelingsmotor die moet resulteren in de schepping van steunmiddelen voor de kunstenaars. Aangezien de wet in Portugal al veel veeleisender is dan dit voorstel voor een richtlijn wil ik het duidelijke voordeel onderstrepen om de volgende door de cultuurcommissie voorgestelde amendementen in overweging te nemen die de unanieme bekommernissen van de kunstenaars weergeven: de in artikel 3 vastgestelde minimale toepassingsgrens verlagen, de in artikel 4 bepaalde degressieve percentagetabel veranderen, het in artikel 6 bedoelde collectieve beheer van dit recht ontwikkelen/bevorderen. Ik wil er bovendien op wijzen, zoals ik al vaak heb gedaan, dat het nogmaals dringend is dat artikel 128 wordt gewijzigd, zodat dit de grondslag van alle teksten met culturele inslag kan worden. Alleen op deze manier zal het cultuurbeleid in de Unie coherent en horizontaal worden, wat noodzakelijk is.

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mevrouw Palacio Vallelersundi hartelijk feliciteren. Zij heeft zoals altijd voortreffelijk werk verricht. Na deze lyrische ontboezeming komt ik nu tot de feiten. Het is natuurlijk niet moeilijk voor de kunstenaars op te komen, maar van het volgrecht gaat slechts 9 % naar kunstenaars die nog in leven zijn en 91 % naar rechthebbenden of gerechtigden.
Daarover wordt hier niet gesproken. Ook de Commissie zegt dat in haar voorstellen niet. Bovendien verdienen ook de exploitatiemaatschappijen daaraan nog 10 à 20 %. Dat verklaart hun inspanningen. De levende kunstenaars krijgen het minst. Het voorstel van de Commissie maakt dat nog erger. Wij moeten uiteraard harmoniseren, maar ik wil u op de feiten wijzen en laten zien hoe datgene wat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft voorgesteld er de jongste vijfentwintig jaar in werkelijkheid heeft uitgezien. Ik kan u zeggen op welke bron ik steun, maar dat zou te veel tijd vergen. Het gaat om een grondig onderzoek.
Het gaat om het jaar 1970 en om de markt in Groot-Brittannië. Daar werden 3.072 werken voor meer dan 100.000 ecu verkocht. In dezelfde periode 1970-1996 werden in de Verenigde Staten 3.640 werken verkocht. Het gaat dus om een kleine markt waar een harde concurrentie heerst. Volgens het voorstel van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger - er zijn nog veel fantastischer voorstellen - hadden die 3.072 werken van meer dan 100.000 ecu de Europese markt met 1.033.856.359 ecu belast. Gelooft u werkelijk dat dit niet tot een verschuiving van de markt zou leiden? Gelooft u werkelijk dat bij een dergelijke belasting van de markt nog steeds werken in Europa zouden worden verkocht? Dat is ongerijmd. U zult ervoor zorgen dat in de Europese Unie geen enkele Picasso of Van Gogh meer wordt verkocht, meer nog, dat in de Europese Unie niet meer over kunst wordt gesproken. Dat zult u bereiken.

Mouskouri
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik wens eerst de rapporteur geluk met haar verslag, dat ik steun.
De harmonisatie op Unievlak van het volgrecht ten behoeve van auteurs van oorspronkelijke kunstwerken is een uitstekend initiatief dat jammer genoeg op hevig verzet stuit, wat vooral het gevolg is van zowel de onwetendheid omtrent het wezenlijk belang en de ware bedoeling van dit recht als de vrees voor massale verplaatsing van de handel in kunstwerken naar landen waar het volgrecht niet bestaat.
Het recht heeft tot doel een onrechtvaardigheid uit de wereld te helpen waarvan scheppers van voor bezichtiging bestemde oorspronkelijke kunstwerken het slachtoffer zijn. In tegenstelling tot andere kunstenaars, trekken de auteurs van zulke kunstwerken immers geen profijt van de verdere exploitatie van hun werk.
We moeten inzien dat een verplichting tot betaling uit hoofde van het volgrecht uitsluitend de kunstenaars ten goede komt en dus geen fiscale heffing is, zoals de tegenstanders ervan beweren. De desbetreffende inkomsten gaan niet naar een of andere overheidsinstantie maar enkel naar de auteurs van de kunstwerken, zoals trouwens in artikel 14 van de Berner Conventie uitdrukkelijk wordt bepaald.
Het gevaar dat de harmonisering van het volgrecht zal leiden tot de verplaatsing van de handel in kunstwerken naar landen waar dit recht niet bestaat, is bijzonder klein. In werkelijkheid zal de toestand op dit vlak weinig veranderen, des te meer omdat de uitvoer van kunstwerken wordt ontmoedigd door het regressief stelsel van prijstranches, waardoor het volgrecht bij dure werken niet opweegt tegen de vervoers- en verzekeringskosten en het ongemak van verkoop elders. Ik wil in dit verband nog opmerken dat het volgrecht slechts een van de factoren is die de overbrenging van de handel in kunstwerken naar andere landen beïnvloedt. In het Verenigd Koninkrijk bijvoorbeeld is het gevaar voor de verplaatsing van de handel heel beperkt, omdat de mensen die naar Londen gaan om kunstwerken te kopen, vooral belang hechten aan de lange ervaring en traditionele deskundigheid van de veilingmeesters en oog hebben voor garanties op het vlak van de kwaliteit en de transacties.
Ik wil ook benadrukken dat de voorgestelde harmonisering van het doorverkooprecht alleen zinvol is, als de landen van de Unie waarborgen dat ze dit recht ook daadwerkelijk zullen toepassen, wat in tal van lidstaten nog niet het geval is.
Tenslotte herinner ik eraan dat we rekening moeten houden met de internationale omvang van de kunstmarkt. Als blijkt dat de instelling - en harmonisatie - van het volgrecht in de Unie een positieve invloed heeft op de ontwikkeling van de kunstmarkt in het algemeen en op het ontstaan van nieuwe kunstwerken in het bijzonder, moeten we al het mogelijke doen om de andere landen te overtuigen van het nut van de integratie van dit recht in hun wetgevingen - waarbij zij opgemerkt dat het volgrecht overeenkomstig de Berner Conventie thans alleen in de wetgevingen van de lidstaten kan worden opgenomen.

Oddy
Voorzitter, ik spreek hier namens de Britse socialisten in het Europese Parlement. Ik wil duidelijk stellen dat wij niets tegen kunstenaars hebben. Wij zijn er alleen niet van overtuigd dat er aanleiding is voor dit specifieke voorstel en dat kunstenaars daaraan werkelijk iets hebben. Wij maken ons zorgen over een mogelijke verplaatsing van de kunsthandel naar New York of Zwitserland. Wij maken ons zorgen over mogelijk verlies van werkgelegenheid. Wij zijn bang voor een verzwaring van de lasten voor kleine en middelgrote bedrijven. Wij zijn bang dat kleine antiekwinkels en kunsthandels in toeristische gebieden door dit voorstel in de knel zullen komen.
Mijn fractie zal dan ook steun geven aan het door de heer Cox ingediende amendement waarin wordt gevraagd om een onderzoek naar het effect van de maatregel op de kunsthandel. Ik ben vooral bang dat de Commissie niet goed heeft nagedacht over de definitie van beeldende kunst noch over de mate waarin externe factoren dit voorstel kunnen beïnvloeden.
Mijn fractie is geen voorstander van een verlaging van de drempel tot 500 ecu vanwege de lasten die dat met zich meebrengt voor de kleine en middelgrote bedrijven. Ook hebben wij bezwaar tegen een verhoging van de percentages. Mijn fractie zal zich van stemming onthouden, daar wij er gewoon niet van overtuigd zijn dat de Commissie steekhoudende argumenten voor harmonisatie op dit gebied heeft aangevoerd.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, namens de Commissie wens ik mevrouw Palacio en de heer Kerr geluk met de grondige en onvermoeibare inspanningen die zij hebben geleverd om de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media dit uitputtende verslag voor te leggen dat gaat over een cruciaal vraagstuk voor de voltooiing van de interne markt in de kunstsector. De vele interventies hebben duidelijk gemaakt dat het voorstel voor een richtlijn bedoeld is om de concurrentieverstoring tegen te gaan door het volgrecht in de gehele Unie in te voeren en te harmoniseren, en om een eind te maken aan de ongelijke behandeling van de makers van moderne kunstwerken. De Commissie hecht derhalve veel waarde aan dit initiatief, dat niet op zichzelf staat, maar deel uitmaakt van de verordeningen die de Commissie voor de liberalisering van de kunstmarkt heeft aangenomen.
De Commissie kan bijna alle amendementen van de juridische commissie aanvaarden. Het enige amendement dat zij op dit moment uit principiële redenen verwerpt, gaat over de hoogte van de percentages van het volgrecht zoals omschreven in artikel 4 van het voorstel voor de richtlijn. Voorts kan de Commissie verschillende andere amendementen niet overnemen die door diverse fracties en door individuele afgevaardigden zijn ingediend, en erop gericht zijn de minimumdrempel voor toepassing van het volgrecht te wijzigen, door de toe te passen percentages lager of hoger in te zetten en de voorgestelde prijstranches te wijzigen.
Hetzelfde geldt voor het voorstel het volgrecht op basis van de toegevoegde waarde te berekenen, dat wil zeggen het verschil tussen de doorverkoopprijs en de aanschafprijs. In het verleden is een enkele keer geprobeerd dit soort systemen in te voeren, gebaseerd dus op de toegevoegde waarde, maar dat is wegens praktische problemen altijd op een fiasco uitgedraaid.
De Commissie kan zich voorts absoluut niet vinden in het besluit de categorieën werken of verrichtingen waarop het volgrecht van toepassing is niet te harmoniseren. Als deze onderwerpen aan de discretionaire bevoegdheid van de lidstaten worden overgelaten, handelen we in strijd met de doelstellingen van de interne markt van de moderne kunsten. Kunstgaleries moeten zich in principe net zo goed aan het volgrecht onderwerpen als elke andere beroepsorganisatie op het gebied van de handel in kunstwerken van de 20ste eeuw. Wij zijn het evenmin eens met het voorstel een ontheffing in te voeren voor eigendomsoverdrachten die binnen drie jaar na verwerving van het kunstwerk plaatsvinden.
Het is tot mijn spijt om grondwettelijke redenen niet mogelijk het recht op de uitoefening van het volgrecht na de dood van de kunstenaar tot zijn rechthebbende erfgenamen te beperken.
Tevens verwerpt de Commissie verschillende amendementen die bedoeld zijn om aan deze communautaire richtlijn overwegingen toe te voegen waarin wordt gesteld dat de richtlijn zelf niet toegepast moet worden.
Dan amendement 40, dat als voorwaarde voor de inwerkingtreding van de richtlijn stelt dat de Commissie een aanvullende beoordeling moet geven van de gevolgen voor de markt van de doorverkoop van kunstwerken, een beoordeling die door de andere communautaire instellingen die aan het wetgevingsproces deelnemen moet worden gevalideerd. Ik moet u zeggen dat dit amendement niet goed het in het Verdrag betreffende de Europese Unie vastgestelde institutionele evenwicht weerspiegelt.
Ik twijfel er niet aan dat we de volgende keer tot volledige overeenstemming over het voorstel kunnen komen, waarbij alle mogelijke risico's voor de toekomstige Europese kunstmarkt in aanmerking worden genomen.
Ik dank u nogmaals voor dit debat, dat ik heel interessant vond omdat het duidelijk heeft gemaakt hoe ingewikkeld dit voorstel is en welke leemte het probeert aan te vullen.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Massa's en afmetingen van motorvoertuigen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0102/97), namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad (C40632/96-00/0348(COD)) met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de massa's en afmetingen van bepaalde categorieën motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan en tot wijziging van richtlijn 70/156/EEG (Rapporteur: de heer Barton).

Barton
Voorzitter, ik dank U voor die zeer pakkende inleiding van dit verslag. Enkele jaren geleden zijn wij begonnen om in Europees verband afspraken te maken over massa's en afmetingen van bepaalde categorieën motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan met het oog op de verwezenlijking van een vrij verkeer en een interne markt met alle voordelen van dien voor de burgers. Er is op dit gebied veel vooruitgang geboekt en een duidelijk akkoord had de bezegeling van dit proces kunnen zijn, maar tot op heden komen wij nog net het laatste stukje tekort.
Helaas is het de Raad niet gelukt om overeenstemming te bereiken over een aantal specifieke maatregelen waarmee het proces eindelijk zou kunnen worden afgesloten. Zo'n vijf jaar na onze eerste lezing is alles wat wij op dit punt hebben bereikt, een geharmoniseerde procedure voor de besluitvorming in de lidstaten inzake de maximaal toegestane waarden. Gehoopt en verwacht wordt dat deze procedure uiteindelijk zal leiden tot het dichter bij elkaar brengen van de wetgevingen. Het valt te betreuren dat volledige overeenstemming er nog altijd niet in zit.
Dit verslag kan niet om dat feit heen. Speculaties daarover dienen geen enkel nut. Wij doen in het verslag twee "vriendelijke" wijzigingsvoorstellen. Daarin vragen wij de lidstaten om de veiligheid goed in het oog te houden. Ik wil de Commissie en de Raad wijzen op de bezorgdheid die wij als Parlement op dit punt hebben geuit in de eerste lezing, met name ten aanzien van het gebruik van aanhangwagens tot 750 kg waarvoor remmen niet verplicht zijn. Daarover maakt het Parlement zich hevig zorgen. Wij hebben hierover echter geen amendement ingediend, omdat een en ander op basis van de afgesproken procedure een nationale aangelegenheid is, althans zolang er geen definitief akkoord is.
Ik hoop oprecht dat de Raad en de Commissie mogelijkheden zien om ook onze constructieve voorstellen op dit punt over te nemen. Ik hoop dat zij het Huis kunnen mededelen dat de kwestie in het oog zal worden gehouden, en als de gewenste resultaten er binnen twee jaar nog niet aankomen en er ook geen zicht is op een doorbraak, zou de Commissie ons inziens met nieuwe voorstellen moeten komen om weer schot in de zaak te krijgen.
Enkele Scandinavische parlementsleden hebben terecht aandacht gevraagd voor de kwestie van de gespecialiseerde voertuigen, met name de voertuigen die in de bosbouw worden ingezet. Waar het hen om gaat is of het gebruik van gespecialiseerde voertuigen door de Europese harmonisatiemaatregelen niet aan banden zal worden gelegd. Het simpele en bondige antwoord van het Parlement luidt dat dat geenszins het geval is. Welke procedure wij ook volgen voor de vaststelling van Europese normen, voor de lidstaten vormt dat geen enkele belemmering om het gebruik van gespecialiseerde voertuigen toe te staan voorzover zij dat nodig achten. Alleen mogen deze voertuigen dan niet meer deelnemen aan het vrije verkeer om elders in Europa te worden ingezet.
Ik hoop dat er met dit voorstel nu schot in de zaak komt en dat de burgers binnenkort de voordelen zullen ondervinden van een veilige interne markt voor voertuigen en aanhangers.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil de heer Barton graag bedanken voor zijn uitmuntende verslag over het voorstel voor een richtlijn betreffende de massa's en afmetingen van bepaalde categorieën motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan. De Commissie gaat akkoord met de twee amendementen van de heer Barton, zij het dat alleen de formulering her en der een beetje gewijzigd moet worden.
Voorts wil ik even kwijt aan het Parlement dat de Commissie indien nodig bereid is de stand van zaken op het gebied van de veiligheid van de motorvoertuigen binnen twee jaar opnieuw te bezien. Ook wil ik het Parlement gelukwensen en bedanken voor de werkzaamheden die hij voor deze richtlijn heeft verricht. Dit is een belangrijke stap op weg naar de harmonisatie van de wetgevingen van de lidstaten betreffende de goedkeuring van voertuigen en aanhangwagens daarvan - met uitzondering van auto's - in verband met de massa's en afmetingen. Alles werkt eraan mee dat het voorstel kan worden aangenomen en door de fabrikanten kan worden toegepast nog voordat de richtlijn in werking is getreden, hetgeen twee jaar na de goedkeuring van het voorstel moet gebeuren.
Ik hoop dat het Parlement het voorstel in de tweede lezing zal aannemen, zoals u, mijnheer Barton, al aangaf.

Barton
Voorzitter, ik ben zeer ingenomen met het antwoord van de commissaris. Ik hoop dat de wijzigingen in de tekst waarover hij het had, niet betekenen dat wij onze toevlucht tot de bemiddelingsprocedure moeten nemen. Ik wil de commissaris er graag aan herinneren dat wij deze kwestie eerder hebben besproken en de formulering hebben aangepast om de Commissie tegemoet te komen. Ik ben er zeker van dat het niet de bedoeling van de Commissie is om het op de bemiddelingsprocedure aan te laten komen. Indien er over de textuele wijzigingen die U nu noodzakelijk lijken, overeenstemming kan worden bereikt zonder inschakeling van die procedure, is dat wat mij betreft prima. Als het wel op inschakeling van die procedure zou kunnen uitlopen, wil ik de Commissie vragen om een en ander nogmaals in overweging te nemen.

Monti
Ik zal U de wijzigingen zoals die worden voorgesteld, voorlezen. Ik hoop dat de rapporteur zich zal kunnen vinden in de omschrijving "kleine" , die ik zo vrij was te gebruiken. Wij zouden in overweging 6 graag het volgende gewijzigd zien, en ik lees de laatste vier regels voor, waar in de huidige versie staat: " (...) en naar een constante verhoging van de veiligheid te streven, met name met het oog op het gebruik van bepaalde categorieën volgwagens of aanhangwagens" . Wij zouden dit willen vervangen door de volgende tekst: " (...) en naar een constante verhoging van de veiligheid te streven, met name met het oog op bepaalde categorieën aanhangwagens" . Dit betekent dat de woorden "het gebruik van" en "volgwagens of" worden geschrapt. Ik hoop dat dit als een kleine wijziging kan worden beschouwd.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen, woensdag, te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 23.27 uur gesloten)

