Situatie in Jemen (debat) 
De Voorzitter
De vergadering is hervat.
Aan de orde is de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en vicevoorzitter van de Commissie over de situatie in Jemen.
Catherine Ashton
hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, we weten waarom Jemen vandaag op de agenda staat. We hebben het spoor van de dader van de bomaanslag in Detroit kunnen traceren van de Verenigde Staten naar Europa, naar Afrika en Jemen. We zijn er dus eens te meer weer aan herinnerd dat onze eigen veiligheid in gevaar komt als we landen als Jemen, die worstelen om tegelijkertijd meerdere problemen het hoofd te bieden, niet helpen.
Terrorisme heeft onze onmiddellijke aandacht maar is slechts één van een reeks met elkaar verbonden problemen. Er is instabiliteit in het noorden, gevoed door een gewapend conflict met de Houthi-rebellen. Er is een conflict over grond- en waterrechten en langlopende spanningen met de zuidelijke regio, die zich gemarginaliseerd voelt sinds de eenwording in 1991. Tot dusverre is de regering erin geslaagd om de algemene stabiliteit te handhaven, maar omdat de olie-inkomsten zijn geslonken, worstelt de staat met het handhaven van de controle over delen van het nationaal grondgebied.
Hierbij kunnen we nog de piraterij in de Golf van Aden voegen, evenals smokkelen, migratie en mensenhandel vanuit de Hoorn van Afrika en nu een opleving van het jihad-terrorisme. Jemen kent een aanzienlijke bevolkingsgroei en een steeds ontevredener wordende jonge bevolking. Een allesomvattende, interne politieke consensus over de te volgen weg blijft ongrijpbaar.
Te midden van dit alles is één ding duidelijk: niemand van ons kan zich een vrijwel wetteloos gebied permitteren dat zich uitstrekt van de Hoorn van Afrika tot Afghanistan. Daarvoor zouden we zelf de prijs betalen.
In de afgelopen achttien maanden heeft de Europese Unie Jemen aangewezen als een prioriteit in haar terrorismebestrijdingsstrategie en haar veelomvattende benadering van staatsopbouw en ontwikkeling. De Raad heeft in oktober uitgebreide conclusies over Jemen aangenomen. We streven er nu naar om alle belangrijke spelers rondom de strategie te verzamelen. Het initiatief van het Verenigd Koninkrijk om volgende week een ontmoeting op topniveau te organiseren met en in Jemen, zou dan ook niet op een beter moment kunnen komen.
Veiligheid zal een belangrijk speerpunt van de bijeenkomst zijn. Er wordt nu een aanzienlijk pakket samengesteld ter ondersteuning van de inspanningen van de regering: opleiding en materiaal voor de rechtshandhaving, een beter juridisch kader en strafrechtstelsel, werken aan antiradicalisering en conflictpreventie. Dit komt nog bovenop de 11 miljoen euro die is toegekend in het ontwikkelingsprogramma van de Commissie voor de opleiding van politiemensen en jeugdrechtspraak in de afgelopen twee jaar.
De vestiging van Al-Qa'ida in Jemen is een symptoom van ernstigere problemen. De band tussen economische, politieke, sociale en veiligheidsproblemen is cruciaal. Daarom is er een veelomvattende benadering nodig. Het is ook van essentieel belang dat de Jemenitische staat zijn capaciteit uitbreidt om tegemoet te komen aan de behoeften in het hele land. De EU stelt voor om de ontwikkelingsfinanciering die is voorzien voor de periode 2011-2013 met een derde te verhogen. De humanitaire steun van ECHO wordt in 2010 voortgezet. We blijven voortdurend met de overheid praten over de problemen met toegang tot de vele ontheemden.
Geen enkele hoeveelheid steun kan echter een vervanging zijn voor de inzet en acties van de regering zelf. De toezegging van president Saleh een nationale dialoog met alle relevante actoren te bevorderen, zou een nieuwe nationale consensus kunnen opbouwen, als alle actoren worden benaderd en er rekening wordt gehouden met hun belangen. De internationale gemeenschap moet deze dialoog blijven ondersteunen. Het is de enige duurzame weg vooruit.
Als laatste, maar zeker niet het minst belangrijk, moeten belangrijke regionale spelers worden ingezet in de gemeenschappelijke inspanning om met Jemen samen te werken - de belangrijkste speler hierin is Saudi-Arabië. De ontmoeting in Londen biedt een enorme mogelijkheid om de Saudi's, de Verenigde Staten en anderen op te nemen in een zinvolle internationale dialoog over, en met Jemen. Ik zie uit naar onze debatten.
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyre
namens de PPE-Fractie. - (ES) Ik denk, mevrouw Ashton, dat we ons terecht kunnen afvragen of het terrorisme van dit moment heviger is dan op het moment van de aanslag op de vrijheid, toen de Twin Towers in New York op die barbaarse manier werden neergehaald. Ik zeg dit naar aanleiding van de ontzagwekkende aanslagen die de Taliban gisteren uitvoerden in Afghanistan, waar, laten we dat vooral niet vergeten, honderdduizend soldaten vechten voor de vrijheid, en naar aanleiding van de mislukte aanslag in Detroit deze Kerst.
We hebben zojuist een debat gevoerd over Iran, we zien wat er zich afspeelt in Afghanistan, in Pakistan, in het Midden-Oosten, in Somalië, en nog vers in ons geheugen staat wat er is gebeurd in het hart van Europa bij de aanslagen in Madrid en Londen. We moeten allemaal proberen om uit dergelijke gebeurtenissen conclusies te trekken. En de vraag die wij onszelf dan moeten stellen is of wij het op dit moment wel goed doen.
Het is waar dat we te maken hebben met een nieuw gegeven, mevrouw de Voorzitter, namelijk dat wij vandaag de dag legers hebben zonder duidelijke vijand en vijanden zonder leger. President Obama is na de mislukte aanslag van Detroit wel snel in actie gekomen en generaal Petraeus heeft voor de derde keer binnen korte tijd een bezoek gebracht aan Jemen. We kunnen constateren dat de Verenigde Staten een omvangrijk programma van economische hulp in gang hebben gezet en een beleid hebben ontwikkeld dat op dit moment tot resultaten leidt.
Mevrouw Ashton, u heeft ons zojuist verteld over concrete maatregelen die de Europese Unie overweegt te nemen, en u heeft daarbij aanvullende bedragen genoemd bovenop de 11 miljoen euro. De uitgaven van de Verenigde Staten zijn gestegen van 67 miljoen dollar in 2009 naar 167 miljoen dollar in 2010.
Met deze cijfers in het achterhoofd en in het licht van het terrorisme waarmee we geconfronteerd worden, zou ik u het volgende willen vragen. Denkt u dat begrippen zoals buitenlands beleid, veiligheid, defensie, ontwikkelingshulp en ontwikkelingssamenwerking, handel - en ik zou zeggen zelfs cultuur of beschaving - zaken zijn die in elkaar overlopen en dat we ons moeten realiseren dat, wanneer we te maken hebben met gevaren en bedreigingen die ons allemaal op dezelfde manier raken, de reactie daarop ook voor iedereen hetzelfde moet zijn?
U heeft gesproken over afstemming met de Verenigde Staten. Kunt u aangeven op welke manier deze samenwerking, die zo belangrijk en noodzakelijk is, op dit moment gestalte krijgt?
David-Maria Sassoli
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de hoge vertegenwoordiger, dames en heren, onze fractie maakt zich grote zorgen over de situatie in Jemen, omdat er sprake is van een wereldwijde dreiging: de mislukte poging om een Amerikaans vliegtuig op te blazen, de bedreigingen van buitenlandse ambassades en de toenemende aanslagen van Al-Qa'ida, waarvan de meest recente heeft plaatsgevonden in Afghanistan; allemaal feiten die we zeer serieus moeten nemen.
Helaas doet de binnenlandse situatie in Jemen ook geen goed. We moeten namelijk in aanmerking nemen dat het gaat om een van de armste landen van de wereld, met ernstige watertekorten, grote werkloosheid en een economie die in grote mate afhankelijk is van de inkomsten uit olie en gas, die volgens schattingen in de loop van de komende tien jaar uitgeput zullen raken.
Ik vind het dus van essentieel belang dat de Europese Unie ingrijpt in de vorm van een nauwe samenwerking tussen de Europese Commissie, vanuit het oogpunt van humanitaire hulp en ontwikkeling, en de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken voor wat betreft veiligheid in de EU, samenwerking met politiemachten en grenscontroles.
Ik moet tevens uitdrukking geven aan onze bezorgdheid over de repressies tegen onder andere de vertegenwoordigers van de politieke oppositie in Jemen, journalisten en mensenrechtenactivisten, waarvan humanitaire organisaties in Jemen al een tijd spreken. Ik vind het dus prioriteit hebben, mevrouw Ashton, om te garanderen dat organisaties die zich bezighouden met humanitaire hulp het grondgebied van Jemen kunnen betreden en hun werkzaamheden volledig veilig kunnen verrichten.
Ik hoop bovendien dat de Europese Unie zich zal inspannen om Jemen te verplichten zich te houden aan de verplichtingen die het land in 2006 op zich heeft genomen tijdens de internationale donorconferentie, te weten het intensiveren van de politieke en economische hervormingen, ter bevordering van de democratie en de levensomstandigheden van de bevolking.
Van de aanslag op 11 september hebben we geleerd dat het veiligstellen van risicogebieden afhangt van hoeveel wij bereid zijn in te zetten op betere levensomstandigheden. Mevrouw Ashton, de democratie begint hier, met de mogelijkheid om de kloof tussen de rijke en de armste landen te overbruggen.
Holger Krahmer
namens de ALDE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, volgens mij heeft de EU in het algemeen, maar het Parlement in het bijzonder, er een beetje een handje van om plotseling te debatteren over situaties in landen die al langer voortduren. Helaas leiden plotselinge gebeurtenissen er vaak toe dat wij een hele reeks politieke eisen op tafel leggen die ik soms nogal bedenkelijk vind. Mijns inziens siert het ons niet als een mislukte aanslag op een vliegtuig aanleiding genoeg is voor een algemeen debat over Jemen. We moeten beseffen dat het ons zou sieren wanneer we een strategie bedenken om met deze situatie om te gaan.
Daarnaast denk ik dat we de situatie in Jemen nauwgezet onder de loep moeten nemen; dan zien we dat Jemen een mislukt land is met een regering die de controle over grote delen van het land kwijt is. We moeten bepalen welke risico's voor Europa hieruit voortvloeien. De risico's schijnen te zijn dat daar terroristen worden opgeleid; ook de kust van Jemen vormt een risico omdat daar piraten actief zijn. Daarom is het aan ons - en misschien ook aan mevrouw Ashton - om te bedenken wat we tegen deze risico's kunnen doen. Mijns inziens moeten we onszelf vooral vragen: hoe kunnen we de regering in Jemen stimuleren de controle over het land te herwinnen en deze risico's in te dammen? Daarnaast moeten we het natuurlijk hebben over de opbouw van het land op de lange termijn. Ik geloof echter niet dat het echt zin heeft en dat we serieus zullen worden genomen als we hier in het Parlement nu een lijst met eisen dwars door alle beleidsonderwerpen heen opstellen - van vrije media tot vrouwenrechten. Dat zal in Jemen geen zoden aan de dijk zetten. We moeten ons er nu op richten welke hulp we heel concreet in de huidige situatie kunnen bieden om een dringend probleem op te lossen.
Franziska Katharina Brantner
namens de Verts/ALE-Fractie. - (EN) Ik ga even door op wat de vorige spreker zei. Jemen is zeker geen nieuwe crisis: het wordt al tientallen jaren steeds erger en de verslechterende politieke situatie is duidelijk vermeld in de tussentijdse evaluatie van de Commissie.
Ik denk dat we ons echt moeten richten op de politieke context: het oude conflict in het noorden tussen de regering en de Houthi's, de onrust in het zuiden, u hebt deze kwesties genoemd, en nu verspreidt het noordelijke conflict zich in de regio en raakt het ook Saudi-Arabië en Iran.
De vraag is dus: wat kunnen we precies doen? Ik heb zojuist horen vragen om het stabiliteitsinstrument voor een GVDB-missie om geld te steken in het opleiden van meer mensen, maar ik denk dat dit niet voldoende is als benadering - het is in ieder geval geen crisisrespons, tenzij we het concept van permanente crisis accepteren.
Ik denk dat we moeten streven naar meer betrokkenheid in Jemen door de Samenwerkingsraad van de Golf, niet alleen door Saudi-Arabië. Deze organisatie moet de verschillende Jemenitische partijen, de regering, de oppositie, zuidelijke separatisten, Houthi's en regionale actoren, samenbrengen in een soort vredesproces, en ik denk dat dit moet worden ondersteund en gefinancierd, bijvoorbeeld door het stabiliteitsinstrument; dat is waar het stabiliteitsinstrument naar mijn mening voor is bedoeld.
Als er opnieuw een GVDB-missie komt en een nieuwe ronde aan opleidingen in het kader van het stabiliteitsinstrument zonder een politiek proces dat ergens toe leidt, denk ik niet dat dit ons zal helpen. Ik dring er echt bij u op aan om het stabiliteitsinstrument meer te gebruiken als een politiek instrument voor vroegtijdige waarschuwing om een politiek proces op gang te brengen en dit te ondersteunen en te financieren. Ik denk dat dit vanuit mijn perspectief iets waardevols zou zijn.
Ik wil hier nog een ander punt aan toevoegen: de gelijkheid van vrouwen en mannen is genoemd, en u hebt dit naar voren gebracht, en ik ben van mening dat we hierin echt sterk zouden moeten investeren. De bevolkingsgroei is een van de belangrijkste zorgen in die landen en zoals we allemaal weten, zullen we die kwestie niet oplossen totdat er gezinsplanning is, en dat betekent vrouwenrechten.
Ik weet dat u niet zult aandringen op belangrijke vrouwenrechten, maar ik ben van mening dat gelijkheid van vrouwen en mannen en met name gezinsplanning van essentieel belang is als we nu overwegen wat we kunnen doen om de Jemenitische maatschappij te helpen.
Adam Bielan
namens de ECR-Fractie. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, een tijdje geleden waren de ogen van de hele wereld op Jemen gericht, nadat aanhangers van Al-Qa'ida er de verantwoordelijkheid hadden opgeëist voor de - gelukkig - mislukte poging om op Kerstmis een Amerikaans passagiersvliegtuig op te blazen. We wisten echter al geruime tijd dat de verslechterende veiligheidssituatie in dit land terroristische groeperingen in staat stelt om er een schuilplaats te vinden van waaruit ze nieuwe acties kunnen plannen en organiseren. Het terrorisme was in deze regio al vele jaren voor 11 september wijdverbreid, een dag die in het geheugen van ieder van ons is gegrift. Het volstaat om in dit verband te verwijzen naar de aanslag door Al-Qa'ida op het Amerikaanse oorlogsschip 'USS Cole' op 12 oktober 2000.
Jemen is een uiterst belangrijk land, vooral vanwege zijn geografische ligging. We mogen niet vergeten dat elke dag 3,5 miljoen vaten ruwe olie, ofwel 4% van de wereldproductie, door de 26,5 kilometer brede Straat van Bab el Mandeb tussen Jemen en Djibouti worden vervoerd. Tegelijkertijd kent Jemen een zeer complexe interne situatie. Afgezien van Al-Qa'ida, dat in Jemen ongestoord haar gang kan gaan, is in de provincie Sa'dah in het noorden van het land een grote groep sjiitische rebellen actief, terwijl afscheidingsbewegingen verantwoordelijk zijn voor een golf van geweld in het zuiden van het land. Als we daar niet alleen de negatieve gevolgen van de wereldwijde voedselcrisis van twee jaar geleden aan toevoegen, maar ook de recente financiële crisis, de slinkende olievoorraden van het land die drie vierde van Jemens inkomsten vertegenwoordigen en tot slot het steeds ernstigere watertekort waarmee het land te kampen heeft, krijgen we het beeld van een land dat op de knieën ligt - een ideaal doelwit voor Al-Qa'ida dat ten gevolge van de problemen in Afghanistan op zoek is naar een nieuwe uitvalsbasis.
Met het oog hierop moeten de internationale gemeenschap en dus ook de Europese Unie - ik richt me hier in het bijzonder tot mevrouw Ashton - niet alleen overgaan tot militaire actie, die gezien de passieve en hulpeloze houding van de lokale autoriteiten in de een of andere vorm onvermijdelijk lijkt, maar moeten ze ook en vooral een zeer actieve rol spelen in het proces van de wederopbouw van de overheidsinstellingen.
Sabine Lösing
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, in de media wordt de bevolking al gemobiliseerd voor een derde front in de strijd tegen de terreur. Op het moment kunnen de VS en de EU-landen strategische opties voor Jemen en de Hoorn van Afrika echter nog helemaal niet toepassen. Feit is dat de heersende elite rond president Saleh de sjiitische bevolking in het noorden al jaren bruut discrimineert en onderdrukt en tegen de afscheidingsbeweging in het zuiden op het grondgebied van de voormalige Democratische Volksrepubliek Jemen een oorlog voert die de bevolking veel leed berokkent. Een noemenswaardig verband tussen de sjiitische bevolking en Al-Qa'ida is niet echt aangetoond en dient dus vooral voor de corrupte en de facto autocratische regering alleen als voorwendsel om omvangrijke militaire steun los te krijgen.
We moeten de steun aan deze regering voor de opbouw van veiligheidstroepen stopzetten - deze gooit alleen maar meer olie op het vuur. De verlening van steun moet alle regio's ten goede komen, los van de religieuze, etnische of politieke richting. Een verzoeningsproces moet samen met de VN en alle lokale actoren, ook in de buurlanden zoals Iran, worden geïnitieerd en gestimuleerd. We mogen niet alleen de regering in haar strijd tegen de opstandelingen steunen. De Atalantamissie mag niet worden voortgezet en uitgebreid, en al helemaal niet op het Jemenitische vasteland, omdat hiermee alleen geostrategische belangen van de westerse industrielanden worden gediend.
We moeten alles op alles zetten om te voorkomen dat de EU nu ook in Jemen de VS volgt in hun geheel verkeerde strategie van escalatie.
Fiorello Provera
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, iemand noemde Jemen een nieuw grensgebied van het terrorisme, maar meer dan dat is het een land met een wankele stabiliteit.
Doordat de centrale regering weinig controle heeft over het grondgebied en de grenzen makkelijk zijn over te steken, kunnen illegale handel, ongecontroleerde migratie, piraterij en terroristische activiteiten zich ontwikkelen. Het antwoord op de nieuwe uitdagingen van Al-Qa'ida in Jemen moet dus niet alleen bestaan uit militaire druk, maar ook uit hulp aan de lokale autoriteiten bij het krijgen van meer controle over het grondgebied. Ik herhaal: de lokale autoriteiten, en niet alleen de regering.
De stabiliteit in Jemen moet dus worden gerealiseerd vanuit het oogpunt van nationaal en regionaal ownership, zonder het opleggen van oplossingen van buitenaf of kant-en-klare oplossingen die niet aansluiten op de plaatselijke realiteit en gedoemd zijn te mislukken. Dit maakt een grotere inzet mogelijk van de Samenwerkingsraad van de Golf, wiens financiële medewerking aan lokale projecten van cruciaal belang is. De Europese Unie moet samenwerken met haar partners - Jemen, de G8 en de Golflanden - met financiële bijdragen en bijdragen op het gebied van ontwikkeling, die worden gesteund door de regering van Jemen.
Ter afronding: langetermijnbeleid, al is het uitstekend, moet gepaard gaan met onmiddellijke en sterke ondersteuning van de veiligheid in en de controle over het grondgebied. Zonder die veiligheid en controle riskeren we dat de staat Jemen faalt en het terrorisme in dit gebied zich enorm ontwikkelt.
Andreas Mölzer
(DE) Mevrouw de Voorzitter, zoals bekend is Jemen momenteel een broeinest van islamitische extremisten, een straatarm land met weinig effectieve veiligheidsstructuren en met een hoog vuurwapenbezit, dat door conflicten wordt verscheurd en lijdt onder een acuut watertekort. Het is een land waar de regering naar verluidt niet eens de hoofdstad volledig onder controle heeft.
Jemen is nu dus in de schijnwerpers van de strijd tegen het terrorisme komen te staan en komt daarmee in het rijtje landen te staan waarin de aanwezigheid van radicale islamisten helaas het gevolg is van fouten uit het verleden van Amerikaanse beleidsmakers. We moeten ons hiervan in deze discussie terdege van bewust zijn, evenals van de CIA-vluchten over ons grondgebied, de geheime gevangenissen en de rampzalige gevolgen van de Amerikaanse militaire operaties in het Nabije en Midden-Oosten tot nu toe.
Mijns inziens getuigt het van naïviteit terrorisme op één lijn te stellen met armoede, en zou het net zo onverantwoord zijn ons voor het Amerikaanse karretje te laten spannen en zo naïef te zijn te geloven dat alleen een uitbreiding van de militaire steun de problemen van Jemen zou kunnen verhelpen. Want de als een dictator regerende president steekt weliswaar westerse miljoenen voor het leger in zijn zak, maar heeft in het verleden steeds weer zijn toevlucht gezocht tot islamistische extremisten om tegenstanders van het regime de mond te snoeren.
Natuurlijk kunnen we niet werkeloos toezien hoe dit land nu verandert van een gebied waar moslimstrijders zich terugtrekken in een basis voor operaties en training. En uiteraard moeten we bepalen hoe we onze ontwikkelingshulp kunnen verbeteren, al was het maar om een deel van de rekruten voor de jihad af te laten haken.
Tot slot mag de EU zich niet in de rol van betaalmeester voor de VS laten duwen, maar dient zij een onpartijdige bemiddelaarsrol in te nemen om een dialoog te bevorderen en de weg vrij te maken voor een langdurige politieke oplossing.
Laima Liucija Andrikien
- (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik heb een korte opmerking en twee vragen aan barones Ashton. Het lijkt erop dat de EU nu voor een dilemma staat. Aan de ene kant moeten we meer robuuste acties ondersteunen tegen terroristen die een direct gevaar vormen voor de veiligheid van Europese burgers. Diverse islamistische extremistengroeperingen in Jemen zijn actiever dan ooit tevoren, en Al-Qa'ida ziet Jemen als een van zijn belangrijkste gebieden om aanvallen op westerse doelen te plannen en om militielegers en potentiële zelfmoordterroristen op te leiden.
De mislukte aanslag op het vliegtuig van Northwest Airlines is het laatste voorbeeld van de nieuwe dreiging waarmee we te maken hebben. Aan de andere kant moet men weten dat de Jemenitische autoriteiten al vaker door diverse mensenrechtenorganisaties zijn beschuldigd van marteling, onmenselijke behandeling en buitengerechtelijke executies. Willekeurige arrestaties van burgers en huiszoekingen zijn wijdverbreid en de noodzaak om het terrorisme te bestrijden is genoemd als het belangrijkste excuus voor dergelijke onrechtmatige handelingen.
Mevrouw Ashton, welke steun kan de EU in deze context - en ik verwijs naar de conclusies van de Raad over Jemen - aan Jemen bieden voor wat betreft het bestrijden van terrorisme? Bovendien vindt de EU dat er geen militaire oplossing mogelijk is voor de crisis in het gebied. Tegelijkertijd heeft Washington de overeenkomst met de Jemenitische autoriteiten over nauwere militaire samenwerking getekend. Ik zou dus graag uw mening en het standpunt van de Europese Unie willen horen over het besluit van de Amerikanen om in Jemen actiever deel te nemen aan de strijd tegen terroristen, met name door het ondertekenen van de overeenkomst over militaire inlichtingen en opleiding.
Richard Howitt
- (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik verwelkom het debat van vandaag, dat vooruitloopt op de Raad Buitenlandse Zaken van volgende week en de Londense conferentie die door Gordon Brown is bijeengeroepen.
Onze aandacht kan zijn gewekt door de mislukte bomaanslag in een vliegtuig. Vandaag wil ik ook om internationale aandacht vragen voor de inspanningen om de Britse ingenieur Anthony S. te bevrijden, evenals vijf andere Europese gijzelaars, die in een lokaal ziekenhuis in Jemen werkten en die al zijn sinds afgelopen juni zijn ontvoerd.
Maar ons toekomstige werk moet de interne, niet alleen de externe behoeften erkennen met betrekking tot Jemen. Het bestrijden van ondervoedingsniveaus die nog lager liggen dan die in Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara, zoals Niger, en schendingen van mensenrechten, zoals mevrouw Andrikienzojuist heeft gezegd, in een land dat het op tien na hoogste aantal executies ter wereld kent, inclusief kinderen. Zodat we als internationale gemeenschap niet wachten met het aanpakken van kwesties als capaciteit, bestuur en ontwikkeling in fragiele landen in onze wereld totdat de terroristen zich roeren.
Ik verwelkom de aankondiging van de hoge vertegenwoordiger vandaag over steun en vraag haar om ervoor te zorgen dat tijdens de ontmoetingen van volgende week wordt gesproken over daadwerkelijke verplichtingen tot steungeld voor Jemen door alle deelnemers, op een tijdstip waarop de geconsolideerde oproep voor het land door de VN minder dan 1 procent van de benodigde financiering heeft opgebracht. Net als mevrouw Brantner hoop ik dat de ontmoetingen zullen leiden tot een wapenstilstand en misschien een vredesconferentie over de laatste gevechtsronde met de Houthi's in het noorden en dat humanitaire hulpverleners toegang tot het gebied krijgen. Dat ervoor gezorgd wordt dat inkomsten van het land uit de olie worden geïnvesteerd in economische en sociale ontwikkeling voor de mensen in het land. Mijns inziens moet Europa meewerken aan het vinden van blijvende oplossingen voor Jemenitische gevangenen, de grootste groep die nog over is in Guantánamo Bay.
Maar ik hoop zeker dat de hoge vertegenwoordiger zal onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor een gezamenlijk GVDB-project van de EU en de Samenwerkingsraad van de Golf voor opleidingen in de veiligheidssector in Jemen, waarbij onze inspanningen in zo veel landen van essentieel belang zijn.
Tot slot, de Bin Ladens mogen dan wel afkomstig zijn uit het dorp Al-Rubat in Jemen, maar het is de afwezigheid van internationale betrokkenheid waardoor zoveel jonge mannen in het land zijn geradicaliseerd in zijn naam. Het is die internationale betrokkenheid die er nu wel moet zijn.
Charles Goerens
(FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, er hoeft maar een poging tot een aanslag plaats te vinden om de alledaagsheid van het recht op veiligheid van onze medeburgers volledig op losse schroeven te zetten. Daarnaast zijn wij vanuit het oogpunt van de bescherming van onze samenlevingen verplicht om voortdurend een evenwicht tussen veiligheid en vrijheid na te streven.
Het recht op bescherming, met name tegen een terroristische aanval, is vastgelegd in artikel 188 R van het Verdrag van Lissabon, om precies te zijn in lid 4 daarvan, dat de Unie en haar lidstaten in staat stelt doeltreffend op te treden. In hetzelfde lid wordt vermeld dat de Europese Raad de dreigingen waarmee de Unie wordt geconfronteerd, regelmatig moet evalueren. Ik zou graag aan mevrouw Ashton willen vragen mij te verduidelijken of, en in welke mate, de Europese Unie en haar lidstaten overeenkomstig deze bepaling hebben gehandeld.
Kan mevrouw Ashton, vanuit haar standpunt, op grond van de samenwerking binnen de Europese Unie verklaren dat tekortkomingen zoals die bij de Amerikaanse inlichtingendienst aan het licht zijn gekomen in het kader van de recente poging om een aanslag te plegen op vlucht 253 van Amsterdam naar Detroit, zich niet zouden kunnen voordoen in de Europese Unie?
Een vraag die absoluut centraal staat in dit debat, is of de naam van de vermoedelijke terrorist bekend was bij de Europese inlichtingendiensten, bij alle Europese inlichtingendiensten. Zo niet, welke conclusies denkt zij daaruit te trekken? Vindt zij dat het niveau van de coördinatie en de informatie-uitwisseling tussen de inlichtingendiensten momenteel van dien aard is, dat dit soort tekortkomingen in de Europese Unie kan worden uitgesloten?
Acht de hoge vertegenwoordiger de capaciteit van de inlichtingendiensten van de lidstaten toereikend om samen te werken in de geest van solidariteit, zoals omschreven in artikel 188 R?
De burgers hebben namelijk het recht te eisen dat de dreiging van het terrorisme op onberispelijke wijze wordt aangepakt. Ze zouden er geen begrip voor hebben als de Europese Unie enerzijds steeds meer persoonlijke gegevens betreffende het betalingsverkeer zou blijven sturen naar de Verenigde Staten, en als diezelfde Unie anderzijds tekortkomingen zou vertonen op het gebied van preventie en inlichtingen.
Geoffrey Van Orden
(EN) Mevrouw de Voorzitter, helaas heeft Jemen al lang geleden de kenmerken van een kweekvijver voor terroristen ontwikkeld en hieraan is in de loop der jaren te weinig aandacht besteed. Conflicten, wetteloosheid en corruptie zijn diep geworteld.
Het is overigens de moeite waard u eraan te herinneren dat de reden voor de interventie van Britse troepen in Jemen aan het begin van de negentiende eeuw was gelegen in het beëindigen van de piraterij in de Golf van Aden, en daar zijn ze meer dan een eeuw zeer succesvol geweest. In de meer recente jaren heeft Jemen zich echter niet alleen ontwikkeld tot een kweekvijver voor terroristen, waar zich terroristische acties hebben voorgedaan, maar heeft het het terrorisme ook naar andere landen geëxporteerd. Terroristische groeperingen zijn bedreven in het exploiteren van de mogelijkheden die door mislukte staten worden geboden. We moeten helpen dit tegen te gaan.
Op dit moment biedt het VK onevenredig veel bijstand. Ik hoop dat de conferentie in Londen andere landen, inclusief de Europese Unie en - dat ben ik met u eens -andere regionale staten, zal stimuleren om meer te doen.
Natuurlijk kunnen we niet hopen dat we het terrorisme kunnen uitroeien waar het ook maar de kop opsteekt, en dat betekent dat we de veiligheid van onze eigen landen moeten verbeteren en effectievere controles moeten uitoefenen aan onze eigen grenzen. Ik betwijfel of de EU hiervoor voldoende gemotiveerd is, dus elk land moet zijn eigen huis op orde krijgen.
Charalambos Angourakis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, het Jemenitische volk is het slachtoffer van imperialistische conflicten en inmengingen. Ik ben van mening dat nationale, raciale en religieuze confrontaties in dit land door de imperialistische machtsblokken worden aangewakkerd. Al sinds jaar en dag neemt men regelmatig de toevlucht tot militaire kracht. Een vreedzame oplossing van de geschillen wordt ondermijnd zodat men controle behoudt over de energievoorraden en de transportkanalen voor de doorvoer van energie in de regio.
In dit land zijn alle ontwikkelingen altijd het gevolg geweest van de imperialistische keuzes van het NAVO-beleid en van het diep reactionaire en impopulaire regime van dit land. De grote toename van financiële en militaire steun vanuit de Verenigde Staten onder het voorwendsel van de bestrijding van Al-Qa'ida, waarbij tegelijkertijd Jemen wordt gekenschetst als een land waar terreur wordt aangewakkerd, het bombarderen van gebieden in het land door Saudi-Arabische strijdkrachten met steun van de VS en de aanwezigheid van buitenlandse troepen maken een escalatie van deze openlijke militaire imperialistische inmenging waarschijnlijk. Dit is wat het hernieuwd oplaaien van de terreur-hysterie naar aanleiding van de mislukte aanslag op het Delta-vliegtuig laat zien. Ik denk dat het volk zal antwoorden door de strijd tegen de onderdrukkende maatregelen en tegen de imperialistische inmenging op te voeren.
Andrew Henry William Brons
(EN) Mevrouw de Voorzitter, zoals de fictieve Lady Bracknell zou kunnen hebben gezegd, het maken van één fout in de moslimwereld is ongelukkig, maar het maken van twee fouten klinkt onzorgvuldig.
Het maken van drie of meer fouten is een teken van stupiditeit, waanzin of het bewust zaaien van tweedracht. Jemen wordt nu het nieuwe Afghanistan genoemd. VS-troepen worden er al ingezet als adviseurs. Hoe lang duurt het nog voordat zij en hun bondgenoten, inclusief Groot-Brittannië, daar grondtroepen inzetten tegen Al-Qa'ida?
Wat moet het Westen eigenlijk doen om de dreiging te voorkomen? Allereerst moet het stoppen met oorlogen in moslimlanden waarbij westerse troepen omkomen, burgers omkomen en jonge moslims thuis en in het buienland worden geradicaliseerd. Het moet zijn troepen naar huis brengen om te werken aan de binnenlandse veiligheid teneinde onze bevolking en infrastructuur te beschermen.
Het moet een oprecht neutraal beleid aannemen ten aanzien van het Midden-Oosten en het partijdige beleid van de VS loslaten, en het zou de immigratie vanuit moslimlanden moeten stoppen en radicale moslims in het Westen aanmoedigen in te zien dat ze veel gelukkiger kunnen leven te midden van hun eigen collega-godsdienstfanatici.
Angelika Niebler
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Ashton, waarde collega's, in de afgelopen maanden is de situatie van de mensen en de algehele politieke en economische situatie in Jemen drastisch verslechterd. Wij Europeanen moeten dus alles op alles zetten om dit land eindelijk te stabiliseren.
Mevrouw de hoge vertegenwoordiger, zorgt u ervoor dat Jemen geen tweede Afghanistan wordt! We moeten al onze mogelijkheden benutten het internationale terrorisme te bestrijden. Dat kunnen we echter alleen als we ook bijdragen aan een vredesproces in dat land. We moeten in die regio vrede tot stand brengen, en we moeten de pogingen van de regering om vrede tot stand te brengen steunen. Ook kunnen we de regering van Jemen nogmaals aanspreken op haar verantwoordelijkheid discriminatie in het land uit te bannen - alleen dan heeft vrede een kans. Vrede wil zeggen dat er democratische structuren moeten zijn, dat minderheden hun rechten behouden. Dat is immers onze Europese aanpak, die wellicht verschilt van die van anderen. Ik verzoek u in uw nieuwe functie alles op alles te zetten om deze Europese weg te volgen.
Zonder politieke stabiliteit heeft het land geen kans. Als er politieke stabiliteit heerst, kan ook de lokale economie zich herstellen, kan een economie worden opgebouwd en mensen een perspectief worden geboden. Ik vraag u zich hiervoor hard te maken. Ook vraag ik u uw invloed te gebruiken om de hulptroepen ter plaatse humanitaire hulp te laten bieden. Het land herbergt ruim 130 000 vluchtelingen uit Somalië. De omstandigheden ter plaatse zijn schrijnend. Ik vestig al mijn hoop op u in de verwachting dat u daar uw invloed aanwendt. Zet u zich ook in voor de zes gijzelaars, voor de Europese burgers - een Brit en vijf Duitsers - die in Jemen worden gegijzeld. Misschien kunt u helpen ze vrij te krijgen. Hartelijk dank!
Zigmantas Balčytis
(LT) Ik ben het eens met de Commissie en mijn collega's die al hebben gezegd dat de situatie in Jemen gespannen is. Het land is uitgeput en sterk verarmd door eindeloze oorlogen met partizanen en gevechten met separatisten, en de mensen hebben te lijden onder een extreme armoede. Deze economische en politieke instabiliteit heeft al geleid tot bezorgdheid bij de buurlanden op het Arabische schiereiland en bedreigt niet alleen de regionale maar ook de wereldwijde veiligheid. Het nieuws over de recente intensivering van de activiteiten van terroristische groeperingen is zorgwekkend. Laten we ook de mislukte poging niet vergeten om een vliegtuig op te blazen dat op weg was naar de VS, evenmin als de bedreigingen tegen ambassades in Jemen. De VS hebben al aangekondigd speciale aandacht te zullen besteden aan de situatie in dit land. Wanneer we een gemeenschappelijk buitenlands beleid implementeren denk ik daarom dat het de plicht van het Europees Parlement, de Europese Commissie en andere instellingen is om samen met de internationale gemeenschap gezamenlijke en gecoördineerde actie te ondernemen, met name na het van kracht worden van het Verdrag van Lissabon.
Ivo Vajgl
(SL) Ik zal in het Sloveens spreken, dus luistert u alstublieft naar de vertaling. Jemen is een land dat te lijden heeft onder religieuze conflicten, stammenconflicten en vergissingen die in het verleden zijn gemaakt door het koloniale en het Amerikaanse beleid. Zoals enkele van onze collega's reeds hebben opgemerkt, hebben we hier in de eerste plaats te maken met het Nabije en Midden-Oosten, een onstabiele regio met allerlei onopgeloste problemen, en in de tweede plaats natuurlijk met de moeder aller conflicten, het Israëlisch-Palestijnse conflict.
In Jemen zijn al deze problemen aanwezig en we moeten onszelf niet misleiden door te denken dat we hier te maken hebben met een lokaal probleem. Jemen worstelt met een burgeroorlog, bolwerken van Al-Qa'ida, een zwakke staat, gebrekkige inlichtingendiensten, inefficiënte beveiliging en gewapende strijdkrachten. Wat kunnen we verwachten van het overleg in Londen?
Mevrouw de hoge vertegenwoordiger, naar mijn mening zal het moeilijkste aspect het formuleren van een holistische aanpak zijn, maar dat is wel precies wat we moeten doen. Alleen daarmee kunnen de problemen van Jemen worden opgelost. We hebben een economische benadering en een ontwikkelingsbenadering nodig en we moeten Jemen het type hulp bieden waarmee de mogelijkheden van de staat en de regering verder kunnen worden gevormd.
Ik ben echter wel van mening dat het tweede verslag, waarvan ik graag zou willen dat u het presenteert, mevrouw Ashton, erover gaat dat we onszelf niet moeten misleiden door te denken - en laat niemand zichzelf misleiden door dit te denken - dat dit eenvoudigweg de zoveelste kwesties of het zoveelste probleem is dat met militaire middelen kan worden opgelost. Ik vrees dat er, vooral in de wereldmedia, vele aanwijzingen zijn dat wij ons voorbereiden op een nieuwe frontlinie, op een nieuw gewapend conflict. Dat zou het ergste zijn wat in Jemen zou kunnen gebeuren en zou waarschijnlijk de betrekkingen met de gehele regio nog verder verstoren. We hebben al voldoende lessen geleerd van de militaire avonturen waarvan wij getuigen zijn geweest, van het Nabije en Midden-Oosten tot Afghanistan en enkele andere plaatsen.
Struan Stevenson
(EN) Mevrouw de Voorzitter, eerder hebben we gesproken over de slechter wordende mensenrechtensituatie en het gewelddadige fascistische regime in Iran. We hebben in dat debat gehoord hoe de mullahs het terrorisme hebben geëxporteerd naar Palestina, en nu exporteren ze hun verachtelijke soort terreur naar Jemen.
Afgelopen oktober meldden Jemenitische ambtenaren dat ze een schip hadden onderschept dat was geladen met wapens uit Iran. Ze hebben vijf Iraanse instructeurs gearresteerd. De wapens en instructeurs waren bedoeld voor de Houthi-rebellen.
Iran heeft zich in het verleden een meester getoond in het uitvechten van oorlogen op afstand; het land deed dit zowel in Palestina als in Libanon. Nu wil het een regionaal conflict met het door soennieten gedomineerd Saudi-Arabië op afstand aanwakkeren. Ik zou tegen barones Ashton willen zeggen dat als ze doortastend handelt met Iran, ze veel van de kwaadaardige kanker kan wegsnijden die het Midden-Oosten bedreigt.
Cristiana Muscardini
- (IT) Mevrouw de Voorzitter, hoge vertegenwoordiger, dames en heren, de ernstige politieke, economische en maatschappelijke crisis in Jemen houdt verband met de operationele aanwezigheid van Al-Qa'ida op het grondgebied en met de jihadistische visie die haar drijft.
Jemen is een van de armste landen van de wereld en het beheersen van de binnenlandse conflicten is erg moeilijk vanwege de religieuze oorsprong van het conflict tussen de sjiitische en soennitische minderheden. Zoals de ontwerpresolutie onderstreept, zijn hulp, samenwerking en ondersteuning bij de invoering van sociale steunprogramma's onmisbaar. Maar we moeten benadrukken dat ook het Westen risico loopt als de veiligheidsproblemen niet met scherpzinnigheid en onverzettelijkheid het hoofd wordt geboden.
De beweegredenen van terroristen om militaire training te volgen en zich te trainen in martelaarsacties, komen voort uit de ideologie van de jihad, die zich ook op het Afrikaanse continent steeds verder uitbreidt en verankert, mede vanwege de onverschilligheid en oppervlakkigheid waarmee de internationale gemeenschap zich heeft beziggehouden - of liever gezegd, zich niet heeft beziggehouden - met Al-Qa'ida en haar cellen in Somalië, Sudan en tevens in Jemen.
We moeten niet vergeten dat er een verband van oorzaak en gevolg bestaat tussen de aanwezigheid van terrorisme in Jemen en de opeenstapeling van gebeurtenissen die leiden tot de destabilisering van Somalië, dat een pion is van de legers van Al-Qa'ida in Jemen. Op hun beurt zijn deze legers niet zozeer afhankelijk van de wahabieten in Saudi-Arabië, maar wel van de Iraanse ayatollahs, waarvan ze wapens en geld ontvangen. De steun aan Jemen kan niet losgekoppeld worden van de veiligheidskwestie.
Arnaud Danjean
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ashton, u hebt er goed aan gedaan te onderstrepen dat het in Jemen, met betrekking tot de veiligheidsprioriteit, het belangrijkste is om een einde te maken aan de binnenlandse conflicten in dit land. Wij moeten oorzaken en gevolgen niet door elkaar halen, en zonder het risico van terrorisme te willen bagatelliseren, kunnen wij vaststellen dat de belangrijkste reden voor de instabiliteit in Jemen niet het terrorisme is. Het terrorisme breidt zich uit omdat er sprake is van instabiliteit vanwege interne conflicten. Vanuit dit oogpunt zou het een prioriteit van de Europese Unie moeten zijn om de inspanningen die momenteel worden verricht om een nationale dialoog in Jemen aan te knopen met president Saleh, aan te moedigen en te steunen.
Op regionaal niveau bestaan er - zoals zojuist terecht is opgemerkt - wisselwerkingen met de Somalische crisis en de crisis in de Hoorn van Afrika. Er is sprake van enorme migratiestromen, maar ook van wapensmokkel en bewegingen van jihadstrijders tussen Jemen en Somalië. In dit opzicht zou ik willen weten hoe ver de Unie is met de versterking van de capaciteiten op het gebied van de maritieme surveillance, capaciteiten die ook van belang zijn voor Jemen.
Filip Kaczmarek
(PL) Mevrouw de Voorzitter, Jemen is het armste land van de Arabische wereld. Ik ben een tijdje geleden zelf in Jemen geweest en heb dat met mijn eigen ogen gezien. Het lijdt geen twijfel dat armoede aan de basis ligt van - of minstens een factor is die bijdraagt tot - de vele problemen waarmee het land te kampen heeft.
Helaas worden de problemen van Jemen in een geglobaliseerde wereld ook onze problemen. De interne conflicten waarnaar in de ontwerpresolutie en tijdens dit debat wordt verwezen, moeten met politieke middelen worden opgelost. Daarenboven moeten de partijen die bij het conflict betrokken zijn de mensenrechten en het internationale humanitaire recht in acht nemen. De Europese Unie zou de nodige inspanningen moeten leveren om te verhinderen dat de huidige crisis escaleert. Als de ontwikkelingshulp die wij geven op een efficiënte en verstandige manier wordt besteed, kan deze in elk geval bijdragen tot politieke, economische en sociale stabiliteit in het land.
Er dreigt echter een ramp. Er is eerder vandaag al gesproken over het watertekort en over de slinkende oliereserves, maar daarnaast is er nog het probleem dat 90% van de Jemenitische bevolking verslaafd is aan qat, een hallucinogene drug, die andere gewassen verdringt. Zo voerde Jemen in het verleden bijvoorbeeld koffie uit, maar dat is vandaag niet meer mogelijk omdat op grote schaal verdovende middelen worden verbouwd.
De maatregelen die door de Jemenitische regering en de internationale gemeenschap worden genomen, mogen geen lapmiddelen zijn. Jemen kampt immers met structurele problemen en zelfs als we erin slagen om Al-Qa'ida in Jemen te stoppen, zullen deze problemen opnieuw de kop opsteken indien we de diepere oorzaken niet aanpakken.
Mariëtta Giannakou
(EL) Mevrouw de Voorzitter, zoals eerder uiteengezet, is de situatie in Jemen zowel vanuit een sociaal en financieel oogpunt als voor wat betreft de sociale cohesie dramatisch te noemen - hiervan zijn wij allen doordrongen. Het land heeft geen water, de olievoorraden raken op en de inwoners houden zich bezig met de teelt van verdovende middelen.
De situatie is precies zoals die 26 jaar geleden was in Afghanistan, toen wij in deze zaal - ik bedoel in de oude zaal van het Europees Parlement - het verslag over verdovende middelen bespraken en ons bogen over de toekomst van Afghanistan. Als op dit moment geen ontwikkelingsinterventie plaatsvindt en als het de Verenigde Naties niet wordt toegestaan daar op alle niveaus permanent aanwezig te zijn, lijdt het geen twijfel dat Jemen in dezelfde situatie terechtkomt als waarin vandaag Afghanistan is verwikkeld, met alle onoplosbare problemen van dien.
Zo veel wegen om terreur te bestrijden zijn er niet, maar het lijdt geen twijfel dat de manier waarop het Westen dit nu probeert toch ook niet de juiste is. De enige manier om dit land te helpen geen schuilplaats van Al-Qa'ida te worden, is om in overleg te treden met alle Arabische landen, en niet alleen met Saudi-Arabië. En verder is het natuurlijk van belang dat we ons inzetten om de bevolking, die democratische rechten nastreeft, ertoe te bewegen zich te distantiëren van de logica van de stamhoofden en van hun onderlinge conflicten.
Cristian Dan Preda
(RO) De mislukte aanslag van 25 december op de vlucht Amsterdam-Detroit heeft in feite gediend als signaal. De aandacht van de internationale gemeenschap is hierdoor gevestigd op de ernst van de situatie in Jemen omdat, zoals bekend is, zich in dit land drie conflicten afspelen. Behalve de strijd tegen de separatistische beweging in het zuiden gaat het om het oplaaien van het conflict in de provincie Saada in het noorden, waar regeringstroepen een half jaar geleden een offensief hebben gelanceerd tegen de sjiitische Houthi-rebellen. Het derde conflict zijn de luchtaanvallen op de bases van Al-Qa'ida.
De humanitaire situatie, zoals de secretaris-generaal van de Verenigde Naties op 5 januari heeft gemeld, is zorgwekkend en kan nog verder verergeren als geen van deze conflicten wordt beëindigd. In het licht van de internationale conferentie van volgende week in Londen ben ik van mening dat de Europese Unie een gecoördineerde reactie moet bevorderen om de stabiliteit van dit land te verzekeren. Dit zou eveneens een bijdrage zijn aan de internationale veiligheid.
De weg naar een verenigd, stabiel en democratisch Jemen voert naar mijn mening langs een samenhangend plan voor het opvoeren van militaire en economische steun, aangezien de strijd tegen het terrorisme vergezeld moet gaan van duidelijke maatregelen voor de economische ontwikkeling van dit land. Dankuwel.
Alf Svensson
(SV) Mevrouw de Voorzitter, Jemen is niet alleen een vrijplaats voor Al-Qa'ida. Dat is in het debat hier wel gebleken. Het land zou zich heel goed kunnen ontwikkelen tot een slagveld tussen twee grootmachten in de regio, Saudi-Arabië en Iran. De regering van Jemen heeft Iran herhaaldelijk beticht van steun aan de sjiitische rebellenbeweging. Dat wordt door Iran van de hand gewezen, maar deze beschuldigingen zijn feitelijk ook te vinden in Saudische media.
Het bewijs dat hiervoor wordt aangevoerd is enerzijds de verklaring van de Jemenitische regering dat zij in oktober 2009 een Iraanse wapenleverantie aan de rebellenbeweging zou hebben tegengehouden, anderzijds het feit dat de Iraanse overheidsmedia de afgelopen maanden de strijd van de sjiitische rebellenbeweging intensiever en welwillender dan voorheen hebben gevolgd. In het conflict met de rebellen in Jemen zijn 82 Saudische soldaten om het leven gekomen sinds Saudi-Arabië op 4 november 2009 een offensief is begonnen.
Jemen is, zoals hier al naar voren is gebracht, het armste land van de Arabische wereld, maar het is ook in de verdrukking geraakt tussen de regionale grootmachten Iran en Saudi-Arabië. Zou mevrouw Ashton dit wellicht kunnen bevestigen en zou zij tevens een analyse van de situatie kunnen maken?
Janusz Władysław Zemke
(PL) Mevrouw de Voorzitter, ik wil me graag aansluiten bij de beoordeling van de situatie die door mevrouw Ashton is gepresenteerd. U hebt het bij het rechte eind, mevrouw Ashton, wanneer u zegt dat om de situatie in Jemen te veranderen niet alleen humanitaire hulp, maar misschien ook militaire actie nodig is. Indien er een brede waaier van maatregelen wordt genomen, is er ook behoefte aan coördinatie, aangezien niet alleen de Europese Unie verantwoordelijk is voor het bevorderen van de situatie in Jemen. Er zijn tal van instellingen die kunnen ingrijpen. Met het oog hierop zou ik de volgende vraag willen stellen: vindt u niet dat de activiteiten van de Verenigde Naties en die van de Europese Unie met betrekking tot humanitaire kwesties beter zouden moeten worden gecoördineerd? Ook op het vlak van militaire aangelegenheden en verkenningsmissies is er behoefte aan een betere samenwerking met de NAVO en met de inlichtingendiensten. Ik denk in dit verband in het bijzonder aan de geheime diensten van de afzonderlijke landen. Het is immers van belang dat deze maatregelen worden gecoördineerd, want in dat geval zullen ze veel efficiënter zijn.
Paul Rübig
(DE) Mevrouw de Voorzitter, geachte mevrouw Ashton, mijn vraag heeft betrekking op de vormen van samenwerking die wij naar uw mening tussen de Europese Unie en Jemen gestalte moeten geven, bijvoorbeeld op het gebied van kleine en middelgrote ondernemingen of misschien ook op het gebied van energie- en watervoorziening, omdat juist communicatie en opbouw van betrekkingen in de toekomst een speciale rol zouden kunnen spelen. Aan welke programma's zou u prioriteit willen geven?
Marek Siwiec
(PL) Mevrouw de Voorzitter, het scheelde niet veel of de Voorzitter van het Europees Parlement had zijn medeleven moeten betuigen aan de familieleden van de bijna driehonderd slachtoffers die aan boord waren van een lijnvliegtuig van Amsterdam naar Detroit. Dat zou hij dan gisteren hebben gedaan. Dit is niet toevallig gebeurd. Dit dramatische incident was nodig om ervoor te zorgen dat de wereld de ogen zou openen voor het probleem van Jemen - een nieuwe bron van terrorisme.
Wij staan machteloos tegenover een situatie die sterke gelijkenissen vertoont met de situatie die we ooit in Afghanistan hebben aangetroffen. Wij staan machteloos tegenover de huidige gebeurtenissen in Jemen. Zowel in Europa als in dit gebouw weerklinken de stemmen van om de tuin geleide mensenrechtenactivisten die medelijden hadden met de gevangenen van Guantánamo. Deze gevangenen zijn vrijgelaten en organiseren vandaag nieuwe aanslagen. Er zullen opnieuw mensen sterven en wij zullen nog maar eens zeggen dat we machteloos zijn.
Ik schaar me volledig achter de woorden van de heer Zemke. Zonder militaire samenwerking, zonder samenwerking tussen de inlichtingendiensten en zonder samenwerking tussen de instellingen die als taak hebben het terrorisme uit te bannen, brengen we de gezondheid en de levens van onze burgers in gevaar.
Catherine Ashton
Mevrouw de Voorzitter, opnieuw een belangrijk en breed opgezet debat over een stuk van de wereld waar we ons al enkele jaren op richten. Ik bedacht me dat er in de periode 2007-2010 door de Commissie 100 miljoen euro is besteed aan steun en dat er in de toekomst een vergelijkbaar bedrag wordt besteed, maar dat neemt niet weg dat het een gebied is waarvoor we opnieuw nadenken over een duurzame en gecoördineerde inspanning, iets waar veel leden op hebben gewezen.
Ik denk dat de opmerkingen die mevrouw Salafranca aan het begin maakte, terug te horen zijn in een aantal bijdragen over hoe we ervoor kunnen zorgen dat onze coördinatie effectief is voor wat de veiligheid betreft, en voor wat betreft het politiek en economisch samenkomen om de zorgen te bespreken waar dit land mee te maken heeft. Mevrouw Giannakou heeft de kwestie van slinkende water- en olievoorraden genoemd; ik denk dat Jemen het eerste land is dat naar verwachting ongeveer tegen 2015 zonder water zit, iets wat we als een reëel en belangrijk probleem moeten zien.
Om dit te kunnen aanpakken, moeten we kijken naar een geïntegreerde benadering. Een aantal leden heeft gevraagd wat de strategie is die we moeten nastreven. Ik wil hier enkele belangrijke elementen ervan toelichten. Ten eerste: de kwesties veiligheid en terrorismebestrijding. Nu de ontmoeting in Londen dichterbij komt, moeten we hierbij effectief samenwerken, een punt dat door verschillende leden naar voren is gebracht: we moeten het bijstandspakket samenstellen en ons richten op het werk dat we al doen, bijvoorbeeld de Atalanta-missie voor de kust en het belang hiervan.
Op dit moment wordt er gekeken naar de kwestie van het verbeteren van de maritieme surveillance; dit was het onderwerp van een gesprek dat ik onlangs had met de Spaanse minister van Defensie om te zien wat er nog meer kan worden gedaan voor een betere en effectievere coördinatie van de maritieme veiligheid, rekening houdend met de lengte van de kust en de hoeveelheid ruimte die moet worden bewaakt.
Ik denk ook dat we de uitgebreide aanpak hebben beschreven waarmee we de verschillende elementen willen samenbrengen en de buurlanden van Jemen willen inschakelen. Mevrouw Brantner, u hebt in het bijzonder de Samenwerkingsraad van de Golf genoemd. Ik ben het met u eens: samenwerking met de buurlanden in heel de regio is een zeer belangrijk deel van hoe we dit gebied proberen aan te pakken en wederom zal de ontmoeting in Londen hier hopelijk de belangrijkste lidstaten uit het gebied samenbrengen die ons kunnen helpen.
De ontmoeting in Londen is uiteraard de gelegenheid om onze gedachten hierover op een rijtje te zetten, samen met de Verenigde Staten en met anderen. We werken samen met de Verenigde Staten. Het is niet waar dat hun benadering zich beperkt tot terrorismebestrijding, ze ondersteunen ook onze op oorzaken gerichte aanpak - de mix van dingen die we moeten doen om ervoor te zorgen dat we dit land ondersteunen - en staan daar volledig achter.
Als antwoord op het specifieke punt over veiligheid kan ik zeggen dat de informele bijeenkomst van de Raad Binnenlandse Zaken van de EU dit weekend plaatsvindt in Spanje. Ik heb begrepen dat de Amerikaanse collega aanwezig is om de punten te bespreken die door de leden zijn genoemd.
Ik ben het eens met de opmerking dat dit geen kerstboom of verlanglijstje is. We moeten zeer selectief zijn over wat volgens ons kan worden gedaan om het verschil te maken: Jemen helpen om het soort dialoog te krijgen dat het land intern nodig heeft om de mensen te steunen en proberen om sommige conflicten op te lossen die in dat land plaatsvinden, zal in mijn ogen net zo belangrijk zijn als al het andere dat we doen.
Met betrekking tot het vinden van de juiste soort steun, denk ik dat ook de stabiliteitsinstrumenten op een passende manier kunnen worden ingezet om het juiste steunniveau te bieden. Dit is echter geen vervanging - en kan dat ook nooit zijn - voor het proberen de regering te helpen de binnenlandse dialoog te voeren die alleen zij kan voeren. Partners moeten zich inzetten in Jemen om die zaken aan te kunnen pakken die wat dat betreft de grootste problemen vormen.
Voor mij is dit dus een zeer nuttig debat geweest, en ik ben zeer dankbaar, want dit helpt mij wederom om in mijn hoofd de agenda vast te stellen voor de kwesties die ik meeneem naar de Raad Buitenlandse Zaken wanneer we dit bespreken en vervolgens in Londen, waar we, zoals ik heb aangegeven, met de regering zullen spreken over alle elementen waar we doorlopende steun kunnen bieden om het land economisch te ontwikkelen, om terrorismebestrijding te bespreken en eveneens om de kwesties van steun uit de buurlanden te bespreken.
Ik ben van mening dat we als laatste punt de benarde situatie van de gegijzelden moeten erkennen, die een aantal keren aan de orde is gesteld: zes gegijzelden, een Brit en vijf Duitsers, inclusief enkele zeer jonge kinderen uit het Duitse gezin dat is gegijzeld. Ik weet dat minister Westerwelle, de Duitse minister van Buitenlandse Zaken, onlangs in Jemen was. Hij en ik hebben deze week daarover gesproken en onze gedachten gaan voortdurend uit naar de gegijzelden die daar nu lijden. We nemen al deze kwesties mee naar de conferentie in Londen en ik ben de geachte leden nogmaals zeer dankbaar voor het aansnijden van deze zeer belangrijke zaken.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt tijdens de eerste vergaderperiode van februari plaats.
João Ferreira  
schriftelijk. - (PT) In het enorme gebied dat het Midden- en Nabije Oosten, Centraal-Azië en Noord-Afrika omvat (met inbegrip van de Rode Zee en het gebied rond de Golf van Aden) en waar Jemen, evenals Somalië, een strategische positie inneemt, komen al sinds lange tijd machtige geostrategische belangen samen. Die belangen worden in toenemende mate met militaire middelen en op steeds agressievere wijze verdedigd. Tegen die achtergrond moeten we de huidige situatie in Jemen en de verschrikkelijke beproevingen van het Jemenitische volk analyseren. In het licht van die realiteit moeten we de groeiende militaire betrokkenheid, die wij veroordelen, van de VS en de EU in die regio zien. Het Amerikaanse bombardement met kruisraketten eind vorig jaar is daarvan een wreed en weerzinwekkend voorbeeld, dat we met kracht veroordelen. De Amerikanen beweren dat de actie gericht was tegen een basis van het terroristische netwerk Al-Qa'ida, maar naar verluidt zijn er tientallen burgers het slachtoffer van geworden. De echte oplossing voor de complexe problemen en gevaren die een bedreiging vormen voor de volkeren van die regio bestaat in demilitarisering, eerbiediging van de nationale rechten en de soevereiniteit van de betrokken volkeren en werkelijke samenwerking die gericht is op de oplossing van de grote sociale problemen waar die volkeren door getroffen worden.
Bogdan Kazimierz Marcinkiewicz  
schriftelijk. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, in het licht van het veiligheidsprobleem en de economische en politieke stabilisatie in Jemen, een probleem dat zich de laatste tijd vrij regelmatig heeft gesteld, zou ik in mijn hoedanigheid van lid van de delegatie voor de betrekkingen met het Arabisch schiereiland van het Europees Parlement mijn bezorgdheid willen uiten. Jemen, het armste land van de Arabische wereld, kan rekenen op de bijzondere belangstelling van terroristische groeperingen die de zwakte van het land hebben misbruikt om er een uitvalsbasis van te maken voor terroristische aanslagen ver buiten de Jemenitische grenzen. Volgens waarnemers dreigt Jemen uit elkaar te vallen ten gevolge van de opstand van sjiitische rebellen in het noorden, de afscheidingsbeweging in het zuiden en de terroristische activiteiten van Al-Qa'ida.
Ik roep bijgevolg op om de bilaterale betrekkingen met Jemen te versterken en om plannen uit te werken met voorstellen voor zo doeltreffend mogelijke methoden om de veiligheid en de politieke situatie te verbeteren, met name in het kader van de speciale bijeenkomst over dit onderwerp die op 28 januari in Londen door Gordon Brown wordt georganiseerd.
