De uitdaging die het EU-beleid inzake ontwikkelingssamenwerking biedt voor de nieuwe lidstaten (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van DanutBudreikaitė, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de uitdaging die het EU-beleid inzake ontwikkelingssamenwerking biedt voor de nieuwe lidstaten.
DanutBudreikaitė
Met de uitbreidingsronden van 2004 en 2007 zijn twaalf landen toegetreden tot de Europese Unie, waarvan er tien bijzondere ervaring hebben. Zij zijn overgegaan van een planeconomie op een markteconomie en van een autoritair bestuur op een democratie.
Voorafgaand aan hun toetreding ontvingen deze landen zelf nog hulp, maar inmiddels zijn ze donoren geworden van ontwikkelingshulp. Het merendeel van deze landen had nog geen ervaring met het uitvoeren van het EU-beleid inzake ontwikkelingssamenwerking. Met het ondertekenen van het toetredingsverdrag hebben ze de verplichting tot het ten uitvoer leggen van dit beleid op zich genomen.
Daarnaast heeft de Commissie in 2004 diverse documenten opgesteld, waarin de nadruk werd gelegd op het Europees Nabuurschapsbeleid. Deze documenten hielden rechtstreeks verband met de officiële ontwikkelingshulp van de nieuwe lidstaten. Het is belangrijk om nu, na drie jaar lidmaatschap, te evalueren hoe de nieuwe donorlanden het tot dusver hebben gedaan op het gebied van ontwikkelingssamenwerking.
Ik wil er op wijzen dat het verslag alleen over de tien lidstaten gaat die grenzen aan oostelijke buurlanden en die onder het nabuurschapsbeleid vallen. Deze tien landen hebben altijd langdurige handelsrelaties en economische en culturele banden gehad met hun buurlanden. Ook hebben ze, naast een gezamenlijke geschiedenis, de ambitie gedeeld om de doelstellingen van ontwikkeling en versterking van de democratie te verwezenlijken en de veiligheid in Oost- en Midden-Europa te vergroten. De resultaten van een speciaal onderzoek tonen aan dat de meeste nieuwe lidstaten doorgaans officiële ontwikkelingshulp verlenen aan hun buurlanden - de westelijke Balkanlanden en het Gemenebest van Onafhankelijke Staten.
Bovendien zijn de betrekkingen tussen de EU en haar oostelijke buurlanden nog altijd de minst ontwikkelde en de nieuwe lidstaten hebben in dat opzicht een relatief voordeel ten opzichte van de oude lidstaten. De nieuwe lidstaten kunnen op die manier een gunstige invloed uitoefenen op het geografische bereik en de aard van het beleid inzake ontwikkelingshulp. Ook kunnen de nieuwe lidstaten hun recente ervaringen met betrekking tot de overgang naar een markteconomie en de invoering van behoorlijk bestuur, democratische beginselen en mensenrechten met deze buurlanden delen.
Ondertussen besteden de nieuwe EU-lidstaten in verhouding weinig aandacht aan de ACS-landen. De hulp aan deze landen heeft voornamelijk een sociaal-economisch karakter: er worden nieuwe projecten ontwikkeld in het onderwijs en de gezondheidszorg en er wordt geprobeerd de ontwikkeling van de publieke sector en het maatschappelijk middenveld te stimuleren, evenals de beginselen van gendergelijkheid.
In de documenten waarin het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking wordt beschreven, worden geen instructies gegeven over welke landen de hulp zouden moeten ontvangen. Met het oog op de beperkte financiële en personele middelen waarover de nieuwe lidstaten beschikken, zou het voor hen het beste zijn dat ze hun hulp op een bepaald aantal landen richten en steun verlenen in de gebieden waar ze de meeste ervaring hebben, te weten de buurlanden en de ACS-landen.
Met betrekking tot de problemen die de nieuwe lidstaten tegenkomen bij het uitvoeren van het beleid inzake ontwikkelingshulp wil ik het volgende opmerken:
1) Het merendeel van de nieuwe lidstaten heeft zijn hoofdprioriteiten nog niet vastgesteld.
2) Er zijn bijna nergens mechanismen voor strategieplanning of sturing op het gebied van ontwikkelingssamenwerking aanwezig.
3) Er wordt onvoldoende gecommuniceerd tussen de NGO's en de instanties die het beleid inzake ontwikkelingshulp uitvoeren.
4) In de hele EU zijn er te weinig publieke initiatieven en is er een algeheel gebrek aan voor het publiek beschikbare informatie over ontwikkelingssamenwerking.
Om de tenuitvoerlegging van het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking succesvoller te laten verlopen, zouden alle betrokken landen hun positieve ervaringen moeten uitwisselen en daarbij de ervaring van de nieuwe lidstaten in het oosten in aanmerking moeten nemen. De nieuwe lidstaten zouden betrokken moeten worden bij de voorbereiding van plannen voor activiteiten die betrekking hebben op de tenuitvoerlegging van het nabuurschapsbeleid en zouden moeten zorgen dat hun nationale parlementen zich meer gaan inmengen en dat hun NGO's actiever worden.
Toch wil ik graag benadrukken dat de laatste twee uitbreidingsronden al hebben geresulteerd in een nieuwe visie op het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking en het Europees Nabuurschapsbeleid, dat hier onlosmakelijk mee verbonden is en dat zelfs een direct gevolg is van de uitbreidingen. Zowel het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking als het beleid inzake nabuurschap zijn wezenlijke bestanddelen van de politieke en economische betrekkingen met andere landen.
Voor het verwezenlijken van de genoemde doelstellingen zou het institutionaliseren van het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking binnen de EU van groot belang zijn. Dat zou ook de doelmatigheid van het Europees Nabuurschapsbeleid en van officiële ontwikkelingshulp vergroten en een positief effect hebben op het bereiken van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling.
Om dit te verwezenlijken zouden we een vergadering van EU-landen en buurlanden in het leven moeten roepen om ook de oostelijke dimensie mee te nemen en zo te helpen bij de tenuitvoerlegging van het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking en nabuurschap. Ik wil het Parlement verzoeken dit voorstel te steunen.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil eerst graag mevrouw Budreikaité feliciteren met dit voortreffelijke verslag over de uitdagingen van het ontwikkelingsbeleid voor de nieuwe lidstaten.
Uw verslag deed mij terugdenken aan alle gevoerde discussies en geuite zorgen in de aanloop naar de uitbreiding, zowel bij de bevolking in het algemeen als bij de politiek; ik herinnerde mij de bedenkingen en de angsten die van verschillende kanten werden geuit, dat uitbreiding onze solidariteit met ontwikkelingslanden zou afzwakken en dat Afrika onder aan de prioriteitenlijst van de Europese Unie zou belanden. Welnu, dat is niet gebeurd. Die voorspellingen en angsten zijn ongegrond gebleken. De doelstellingen van het Europese ontwikkelingsbeleid zijn nog nooit zo ambitieus geweest en zijn werkwijzen nog nooit zo samenhangend als vandaag de dag, en Afrika heeft nog nooit zo hoog op de buitenlandse politieke agenda van de Unie gestaan als nu. Uw verslag bevestigt dat dit dankzij en niet ondanks de uitbreiding is bereikt, én dankzij de bereidheid van de nieuwe lidstaten het volledige gewicht van hun verantwoordelijkheden te dragen.
Laten we eerst eens naar de financiering kijken. De nieuwe lidstaten hebben uiteraard nog wel een weg af te leggen om de doelstellingen voor 2010 te behalen; uiteraard is het van groot belang dat meer landen meerjarenplannen gaan opstellen om hun bijdrage te verhogen - tot nu toe hebben slechts vier van de twaalf betrokken landen dit gedaan - maar we kunnen eenvoudigweg niet voorbijgaan aan de opmerkelijke collectieve inspanning die deze 12 lidstaten gezamenlijk hebben geleverd. Het niveau van de hulp die deze landen verstrekken is sinds hun toetreding tot de Unie namelijk verdubbeld en in sommige gevallen zelfs verdrievoudigd. In 2007 hebben deze 12 lidstaten hulp verstrekt ter waarde van bijna 800 miljoen euro. Bovendien hebben deze landen zich ertoe verplicht om in 2015 0,33 procent van hun bruto binnenlands product aan officiële ontwikkelingshulp te besteden.
De doelmatigheid van de verstrekte hulp is het volgende punt dat ik wil bespreken. Vorig jaar heeft de Europese Unie een gedragscode aangenomen waarin een aantal beginselen voor een betere taakverdeling binnen de Unie is vastgelegd. Ik ben verheugd te kunnen melden dat de nieuwe lidstaten zeer goed op weg zijn als het gaat om de tenuitvoerlegging van deze beginselen. Alle betrokken staten richten hun hulp op een beperkt aantal landen, een beginsel van de gedragscode dat al heel lang geldt als de beste handelwijze om doelmatiger te werken.
Diverse nieuwe lidstaten verstrekken hun bijdrage ook in partnerschap met andere lidstaten via cofinancieringsovereenkomsten. Daarmee verlagen ze hun eigen administratieve kosten én die van de partnerstaten. Ik denk bijvoorbeeld aan Slovakije en Oostenrijk, die gezamenlijk steun verlenen aan Kenia ten behoeve van de infrastructuur, en aan de Tsjechische Republiek die samen met Luxemburg hulp verleent aan de watersector. En er zijn nog veel meer van dit soort treffende voorbeelden.
Een ander voorbeeld van doelmatigheid is dat de meeste nieuwe lidstaten ontwikkelingslanden ook steunen door waardevolle bijdragen te leveren aan specifieke sectoren - een benadering die ze toepassen vanwege hun eigen ervaringen met politieke en economische overgang. Zo wordt er bijvoorbeeld hulp bestemd voor behoorlijk bestuur, het opbouwen van capaciteit bij overheidsinstanties en economische hervormingen.
Activiteiten van deze aard, die passen binnen de gedragscode inzake de complementariteit en de taakverdeling binnen het ontwikkelingsbeleid, zijn naar mijn mening van cruciaal belang. In april presenteer ik de eerste evaluatie over de stand van zaken met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de gedragscode, een jaar nadat hij is aangenomen. Daarbij zal ik analyses voorleggen en met voorstellen komen om meer hulp te bieden en de samenhang van de hulp te verbeteren. Ik ben van plan die beoordeling als uitgangspunt te gebruiken voor een serieuze discussie met alle lidstaten over hoe het in de toekomst verder moet. Met nog maar een paar maanden te gaan tot het derde forum op hoog niveau over de doeltreffendheid van de steun, dat plaats zal vinden in Accra, rekenen de ontwikkelingslanden erop dat Europa de weg zal wijzen, en terecht, want - daar wil ik u nogmaals aan herinneren - Europa is veruit de grootste verstrekker van ontwikkelingshulp in de wereld en dus is het in staat én verplicht om de richting aan te geven.
In uw verslag komt ook een ander essentieel punt aan de orde, namelijk de noodzaak van bewustmaking in de nieuwe lidstaten. Het is inderdaad een feit dat het merendeel van deze landen geen lange traditie kent van ontwikkelingshulp in het algemeen en aan Afrika in het bijzonder. Daarom zijn wij ook verantwoordelijk voor het overtuigen van de publieke opinie, voor het uitdragen van de boodschap hulpverlening niet alleen een kwestie van liefdadigheid is, maar dat er ook gemeenschappelijke belangen spelen - en dan denk ik bijvoorbeeld aan vrede en veiligheid, migratie, klimaatverandering en voedselveiligheid.
Met al deze zaken in gedachten heeft de Europese Commissie half februari het derde capaciteitsopbouwprogramma gelanceerd ten behoeve van de nieuwe lidstaten. De Commissie zal in het kader van dit programma de benodigde expertise verschaffen voor het ontwikkelen van communicatiestrategieën die de regeringen in staat zullen stellen het publiek op doelmatigere wijze in te lichten over wat zij doen en de bewustwording te vergroten over waar het bij het ontwikkelingsbeleid om draait, met name in de media en bij studenten.
Dames en heren, er bestaat geen "oud Europa” of "nieuw Europa” meer. Er is geen eerste en tweede klas, er zijn geen oude en nieuwe lidstaten. Er is nog slechts één Europa - een saamhorig, open en politiek bewust Europa - met waarden die niet alleen in Europa, maar overal ter wereld gelden. Het proces dat het ontwikkelingsbeleid in de loop der jaren heeft doorgemaakt vanaf de laatste uitbreiding, vormt op zich al een bewijs dat de Europese Unie tegelijkertijd kan groeien én meer kan gaan betekenen. Dit is in wezen een bijzondere les van de geschiedenis, die zowel van belang is voor de toekomst van het ontwikkelingsbeleid als voor de toekomst van de Europese integratie.
Filip Kaczmarek
namens de PPE-DE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, tijdens een openbare hoorzitting in het Europees Parlement van januari vorig jaar over de nieuwe EU-donorlanden, spraken de deelnemers de hoop uit dat de discussie over het ontwikkelingsbeleid van de nieuwe EU-lidstaten zou worden voortgezet in de nationale parlementen en in het verdere werk van het Europees Parlement zelf. Om die reden ben ik dan ook zeer verheugd met het verslag van mevrouw Budreikaité, het eerste verslag in de geschiedenis van het Europees Parlement dat een poging doet te analyseren in welke mate de nieuwe lidstaten hun verplichtingen in het kader van het EU-beleid inzake ontwikkelingssamenwerking nakomen en welke uitdagingen dit voor hen met zich meebrengt.
Het is niet eenvoudig om een samenvatting te geven van alle uitdagingen waarmee de nieuwe Europese donorlanden worden geconfronteerd bij het opstellen van een nationaal ontwikkelingsbeleid en het moderniseren van het ontwikkelingsbeleid op gemeenschapsniveau. Daarom zal ik mij beperken tot een paar kernpunten. De rol die de nationale parlementen spelen bij het vorm geven aan de ontwikkelingshulp van de nieuwe lidstaten moet worden uitgebreid. Als de nationale parlementen geen stevige wettelijke basis leggen, zal het onmogelijk zijn een doelmatig ontwikkelingsbeleid uit te voeren en de planning en het management van de hulp aan ontwikkelingslanden op behoorlijke wijze te coördineren. In sommige landen is de benodigde wetgeving nog steeds niet aanwezig, hoewel er al sinds 2004 aan wordt gewerkt. Dat houdt onder meer in dat deze landen geen agenda hebben voor de tenuitvoerlegging van het beleid.
Er moet meer worden gedaan om de bevolking bewust te maken - en ik ben het met commissaris Michel eens dat de bevolking in de nieuwe lidstaten bewust moet worden gemaakt van het belang van het ontwikkelingsbeleid. Voorlichting over ontwikkelingssamenwerking, uitgebreide raadpleging van maatschappelijke groepen, massacommunicatie en informatiecampagnes zijn belangrijke instrumenten in een overgangsfase als deze. Zonder deze instrumenten wordt het heel lastig om de verhoogde overheidsuitgaven ten behoeve van het ontwikkelingsbeleid, waarmee de belastingbetaler heeft ingestemd, te consolideren. Als de bevolking beter op de hoogte is, zal de samenleving ook eerder bereid zijn de financiële lasten te dragen.
Verder ben ik het eens met de commissaris dat het ontwikkelingsbeleid gebaat is bij Europese solidariteit. We moeten onze samenwerking op elkaar afstemmen en van elkaar leren. Enerzijds kunnen de betrokkenheid en de kennis die we uit de geschiedenis hebben verkregen en de overgangsperiode van de nieuwe lidstaten er toe bijdragen dat de gehele Europese Unie voortaan landen die zich in een overgangsfase bevinden kan helpen bij het ontwikkelen en versterken van de democratie. Anderzijds kan de kennis die is verkregen uit de ervaringen van de oude lidstaten, met name op het gebied van hulpverlening aan de armste landen in de wereld, er toe bijdragen dat de ontwikkelingshulp wordt verhoogd en wordt gericht op landen die de hulp het hardst nodig hebben - zoals de Afrikaanse landen bezuiden de Sahara, die voor de nieuwe lidstaten niet de belangrijkste bestemming van hulp zijn. Het beleid van de gehele Europese Unie inzake ontwikkelingssamenwerking kan door zulke onderlinge voorlichting en wederzijdse steun doelmatiger worden.
Corina Creţu
namens de PSE-Fractie. - (RO) De verdienste van het verslag waarover we vandaag debatteren is, naar mijn mening, dat het de nieuwe lidstaten van de Europese Unie helpt bij het vaststellen van nieuw beleid en nieuwe mechanismen die zijn gericht op het verstrekken van hulp aan landen die de aandacht van de Europese Unie krijgen.
De nieuwe lidstaten herzien momenteel hun beleid inzake ontwikkelingshulp aan de landen die het nodig hebben, op basis van de grondbeginselen van de Unie en de aangegane verplichtingen in het kader van de verdragen waarbij onze landen partij zijn. Daarbij brengen ze meer afwisseling aan in de instrumenten voor ontwikkelingssamenwerking en in de gebieden waarop ze hulp verlenen. Het is absoluut waar wat de rapporteur in haar inleiding zei, namelijk dat de prioriteiten niet duidelijk genoeg zijn vastgesteld en dat goede bedoelingen vaak op moeilijkheden stuiten vanwege een gebrek aan financiële middelen. Het ziet er naar uit dat de nieuwe lidstaten nog wat meer tijd nodig hebben om zich aan te passen aan het besluitvormingssysteem in de Raad en de prioriteiten van de Raad op het gebied van ontwikkelingssamenwerking.
Roemenië beschikt over een nationale strategie op het gebied van internationale ontwikkelingssamenwerking, die stelt dat de hulp moet zijn gericht op de ontwikkeling van staten in de geografische gebieden die als prioritair zijn aangemerkt voor wat betreft externe betrekkingen, te weten Oost-Europa, de westelijke Balkanlanden en de zuidelijke Kaukasus. Daarnaast wordt gewerkt aan de geleidelijke uitbreiding van de hulp aan Afrikaanse landen, met name op het gebied van onderwijs.
Ik ben blij dat de Europese ontwikkelingsdag van de sociaal-democraten, op 1 oktober aanstaande, dit jaar in Boekarest wordt gehouden. Ik wil dan ook van de gelegenheid gebruik maken om mijn sociaal-democratische collega's te bedanken voor hun unanieme instemming met mijn voorstel dit evenement in een nieuwe lidstaat van de Europese Unie te organiseren. Tot slot wil ik mijn complimenten uitspreken voor dit verslag, dat voor de nieuwe lidstaten van de Europese Unie een bruikbaar kader vormt om een praktijkgerelateerd beleid te ontwikkelen.
Toomas Savi
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, afgelopen dinsdag zei de President van de Republiek Estland, de heer Toomas Hendrik Ilves, dat we de term "nieuwe lidstaten” moesten afschaffen. Ook de titel van het verslag van mevrouw Budreikaité bevat die term. Hoewel ik het in beginsel eens ben met mijn President, vind ik dat de term ook een positieve lading heeft: er gaat vernieuwing en bereidheid tot hervormingen vanuit. Het verslag dat we vandaag bespreken geeft een uitgebreid overzicht van de vooruitgang die is geboekt door de nieuwe donorlanden van de Europese Unie - die tien jaar geleden zelf nog soortgelijke hulp ontvingen - op het gebied van ontwikkelingssamenwerking. Zowel de tekortkomingen als de mogelijkheden voor verhoging van de bijdrage aan het Europese beleid inzake ontwikkelingssamenwerking komen erin aan bod.
De Verenigde Naties kwamen in 1970 overeen dat 0,7 procent van het bruto binnenlands product aan ontwikkelingshulp moest worden besteed om extreme armoede, de meest vernederende toestand waar een mens zich in kan bevinden, uit te roeien. Beste collega's, laten we niet vergeten dat ongeveer één derde van de wereldbevolking met dit probleem kampt. Helaas zijn de inspanningen die tot nu toe zijn verricht onvoldoende gebleken. Geen van de nieuwe lidstaten heeft tot nu toe het streefpercentage gehaald. Hetzelfde geldt voor de oude lidstaten, met uitzondering van Denemarken, Luxemburg, Zweden en Nederland. Ook Noorwegen heeft het streefpercentage bereikt, hoewel het geen lid is van de EU.
Graag wil ik mevrouw Budreikaité bedanken voor het grondige werk dat zij heeft verricht bij het opstellen van het conceptverslag en het invoegen van de amendementen die mijn collega's van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en ikzelf hebben voorgesteld. De rapporteur is afkomstig uit een nieuw donorland en haar verslag zal dan ook tot in de kleinste details worden bestudeerd in de andere nieuwe donorlanden, inclusief Estland.
De Europese Consensus inzake ontwikkeling is erop gericht de toegewezen gelden verder uit te breiden en ik spoor dan ook alle lidstaten aan dit serieus aan te pakken. Ik roep al mijn collega's op hun steun te geven aan dit verdienstelijke verslag, dat ons nog eens herinnert aan onze verplichtingen.
Adam Bielan
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Budreikaité feliciteren met dit uitstekende verslag. In het verslag wordt gerefereerd aan de oostelijke dimensie van de externe betrekkingen van de EU en aan de noodzaak van een nieuwe vergadering, vergelijkbaar met Eurolat of Euromed, die gebruik kan maken van de historische ervaringen van met name de nieuwe lidstaten, waaronder ook mijn eigen land, Polen.
In dit opzicht ben ik het volledig met de rapporteur eens. Europa heeft behoefte aan een nieuwe visie om zijn invloedssfeer uit te breiden naar de Balkanlanden, de Zwarte Zeeregio en de zuidelijke Kaukasus. Het bestaande EU-beleid voor deze gebieden is achterhaald. Alleen al de naam "Europees Nabuurschapsbeleid” is ongepast en beledigend voor bijvoorbeeld een land als Oekraïne, dat onmiskenbaar deel uitmaakt van Europa. De naam zou moeten worden veranderd in "Europese Unie Nabuurschapsbeleid”, zoals de voormalige minister van Buitenlandse zaken van Oekraïne, Borys Tarasiuk, terecht opmerkte tijdens de meest recente vergadering van de samenwerkingsraad EU-Oekraïne.
De Europese Unie moet meer steun verlenen aan Oekraïne en Georgië en ze bij haar invloedssfeer betrekken. Deze landen hebben onze betrokkenheid nog harder nodig dan de landen van Midden-Europa destijds, voorafgaand aan de uitbreiding van 2004. Zij hebben behoefte aan een individuele benadering door de Europese Unie, niet aan een algemeen nabuurschapsbeleid waarmee Oekraïne feitelijk op dezelfde manier word behandeld als landen die van oudsher niet bij Europa horen. Ten opzichte van de landen die tot de Unie zijn toegetreden na 2004, zijn Oekraïne, Georgië en ook Belarus armer, economisch zwakker en hebben ze meer politieke problemen.
In de afgelopen jaren is de positie van Rusland binnen deze regio aanzienlijk sterker geworden. De bereidwilligheid van Rusland om zijn energiereserves in te zetten voor politieke chantage weerhoudt de Europese Unie ervan zich te verzetten tegen de schandelijke praktijken van het Kremlin, die helemaal niets te maken hebben met democratie. Moskou probeert in Georgië en Oekraïne de overgang naar een democratie ongedaan te maken. Het Europese Unie Nabuurschapsbeleid, zoals we het zouden moeten noemen, dient rechtstreekse politieke en economische hulp te bieden aan onze naaste buurlanden. Polen heeft al projecten voorbereid die zo kunnen worden opgestart, zoals het project in Belarus voor de onafhankelijke televisiezender Bielsat.
Gabriele Zimmer
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag terugkomen op het feitelijke onderwerp van het verslag en mijn hartelijke dank uitspreken aan mevrouw Budreikaité voor haar zeer evenwichtige en kundige verslag. Dankzij dit belangrijke verslag kunnen we nu de tussentijdse balans opmaken en op basis daarvan conclusies trekken die erop gericht zijn de bijdrage van de nieuwe lidstaten aan de ontwikkelingssamenwerking te vergroten, in het bijzonder de hulp aan de ACS-landen.
Toetreding tot de EU houdt ook een duidelijke verplichting in op grond van het verdrag om de verworvenheden van het acquis communautaire te aanvaarden. Het is echter ook duidelijk dat het onderschrijven van het verdrag volledig losstaat van de mate waarin de bevolking in de diverse landen zich bewust is van dit belangrijke beleidsgebied. Dat komt heel duidelijk naar voren uit de gepresenteerde statistieken.
Voor landen die zelf nog achter lopen in hun economische ontwikkeling lijkt ontwikkelingssamenwerking met de Afrikaanse, Aziatische en Latijns-Amerikaanse staten vaak geen bijzonder hoge prioriteit te hebben. Daarom moeten wij er gezamenlijk naar streven dat het belang van deze taak wordt erkend en er op aandringen dat we deze taak blijven uitvoeren, ook met het oog op de ontwikkelingssamenwerking die in het verleden zeker heeft plaatsgevonden met bepaalde staten, in het bijzonder met Afrikaanse landen.
Veel van de vóór 1989 bestaande betrekkingen zijn zeer snel en ook zeer geruisloos verbroken, en in een heel aantal gevallen had dat betreurenswaardige gevolgen. Diverse projecten die waren opgestart in die landen zijn nooit afgerond. Ik vind dat een nieuwe start hier op zijn plaats is.
Ik betreur het ook dat bijna alle Midden- en Oost-Europese lidstaten, met goedkeuring van de Commissie, hun ontwikkelingssamenwerking richten op de voormalige Sovjetrepublieken. Daarmee raakt het werkelijke doel van ontwikkelingssamenwerking, het bereiken van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, op de achtergrond. Zelfs als de nieuwe lidstaten erin slagen het aandeel officiële ontwikkelingshulp te verhogen naar 0,17 procent in 2010, zoals is afgesproken, dan nog moeten we vrezen dat slechts een zeer klein deel van dat bedrag zal worden besteed aan steun voor en ontwikkeling van de armste landen in de wereld.
Nogmaals mijn hartelijke dank aan mevrouw Budreikaité voor haar verslag.
Frank Vanhecke
(NL) Ik denk dat het voorliggende verslag een goede kant heeft. Het geeft een interessant overzicht van de stand van zaken met betrekking tot ontwikkelingssamenwerking in de nieuwe lidstaten. Dat is een goede zaak. Maar ten gronde denk ik dat dit verslag vooral een gemiste kans is. In plaats van de nieuwe lidstaten aan te sporen zich in te zetten voor de klassieke Europese doelstellingen inzake ontwikkelingshulp, zou dit Parlement er eigenlijk beter aan doen eens uitvoerig te debatteren over die doelstellingen zelf en over de vraag of het gewoon verdergaan met de klassieke vorm van ontwikkelingshulp vandaag de dag nog wel zin heeft.
Telkens opnieuw worden in dit Parlement de financiële doelstellingen zonder enige discussie tot een soort dogma verheven en telkens opnieuw weigert men de fundamentele oorzaken van de problemen van de meeste ontwikkelingslanden te benoemen. Zeker voor de Afrikaanse ontwikkelingslanden is het zo, dat de grote oorzaak van armoede, honger, onveiligheid en enorme sociale en economische problemen eigenlijk de zeer slechte regimes van volstrekt corrupte potentaten zijn.
Men roept hier de nieuwe lidstaten op om informatie en bewustwordingscampagnes te organiseren. Ik ben het daarmee eens, maar mag men de mensen dan ook informeren over het feit dat in Afrika de uitgaven voor wapens méér bedragen dan de totale inkomsten van ontwikkelingshulp? Of dat Afrikaanse potentaten méér miljarden in Zwitserse banken hebben liggen dan vele jaren ontwikkelingshulp samen. Als er één signaal is dat Europa moet geven, dan is het dat enkel democratische rechtssystemen de garantie bieden op echte lotsverbetering en dat dan ontwikkelingshulp zal werken en nuttig is en dat dán op dit ogenblik jammer genoeg niet het geval is.
Theodor Dumitru Stolojan
(RO) Mijn complimenten voor dit verslag - het zal de nieuwe lidstaten zeker behulpzaam zijn bij het nakomen van hun verplichtingen met betrekking tot het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking.
Ik steun de aanbevelingen die in het verslag worden gedaan en wil er hier twee naar voren brengen, te beginnen met de behoefte aan een strategie voor de voorlichting van burgers. Dit houdt niet in dat de burgers van lidstaten met een bruto nationaal inkomen per inwoner dat slechts 38 procent bedraagt van het gemiddelde in de EU, zoals het geval is in Roemenië, moeten gaan inzien dat een deel van de begrotingsgelden moet worden bestemd voor de ontwikkeling van andere landen, maar het is een basisbeginsel van de Europese Unie dat wij hebben aanvaard. Roemenië zal, als een van de landen die in deze situatie verkeren, stappen in die richting ondernemen.
De tweede aanbeveling die ik wil bespreken is de overdracht van positieve ervaringen van de oudere lidstaten aan de nieuwere lidstaten om mislukkingen op het gebied van ontwikkelingssamenwerking te voorkomen, zoals ondoelmatigheid, het niet bereiken van het geplande doel en de deur openzetten voor corruptie in de begunstigde staten.
Ook wil ik het belang onderstrepen van de ontwikkelingssamenwerking op het gebied van onderwijs en training van personeel. In dit opzicht heeft Roemenië zeer goede ervaringen opgedaan, aangezien het studiebeurzen toekent aan leerlingen en studenten uit de Republiek Moldavië en het zuidwesten van Oekraïne. De Roemeense scholen en universiteiten onderhouden rechtstreekse betrekkingen met de leerlingen en studenten in de twee genoemde landen.
Justas Vincas Paleckis
- (LT) Mijn felicitaties gaan uit naar mevrouw Budreikaité voor haar verslag - er is ongetwijfeld veel tijd en energie gestoken in de voorbereidingen. Het is zeer bemoedigend te horen dat de nieuwe lidstaten zichzelf in zo'n korte tijd van ontvangers van hulp hebben omgevormd tot donoren van hulp. Desondanks zullen de meeste van deze landen - zo niet allemaal - waarschijnlijk moeite hebben in 2010 het streefpercentage van 0,17 procent van hun bruto binnenlands product te bestemmen voor ontwikkelingssamenwerking.
Wat zou daar de reden voor kunnen zijn? De landen die in de 21e eeuw zijn toegetreden tot de EU worden nog altijd ernstig gehinderd door ethnocentrisme. Zij hebben het gevoel dat zij het meest geleden hebben, nog steeds aan het worstelen zijn en daarom de meeste hulp nodig hebben. Het lidmaatschap van de EU en de deelname aan de ontwikkelingssamenwerking zorgen er echter mede voor dat deze bekrompen zienswijze verdwijnt.
In Litouwen stond de bevolking tot voor kort nog sceptisch tegenover ontwikkelingshulpprojecten, maar vandaag de dag vindt het merendeel van de mensen dat deze hulp wenselijk en noodzakelijk is. De nieuwe lidstaten hebben het voordeel dat ze hun ervaringen uit de overgangsperiode met andere gebieden in de wereld kunnen delen. Wij kennen de moeilijkheden immers waar onze naaste buren in Midden-Europa, de Kaukasus en Centraal-Azië mee te kampen hebben, want we hebben zelf kort geleden ook dergelijke problemen het hoofd moeten bieden.
We moeten onze aandacht en hulp echter nóg iets verder weg richten. Hoewel het erg lastig is om armoede in Afrikaanse en Aziatische landen door de ogen van Vilnius, Warschau, Boedapest of Boekarest te zien, moeten we ons wel beseffen dat we met onze hulp aan degenen die het nu nodig hebben, feitelijk ook onszelf helpen. Elk land op deze aarde is verbonden met andere landen, net als in de "wet van de communicerende vaten”. De groeiende kloof tussen de rijkste en armste landen zorgt er samen met de onophoudelijke stroom economische migranten voor dat het fundament van de wereld wordt aangetast.
Naast de overheid spelen ook organisaties in het maatschappelijk middenveld een belangrijke rol bij de hulpverlening. Het geld en de goederen die worden ingezameld door non-gouvernementele organisaties, scholen en kerken vertegenwoordigen weliswaar geen grote bedragen, maar worden wel bijzonder op prijs gesteld.
Ryszard Czarnecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, mijn eigen land heeft jarenlang hulp ontvangen vanwege de heersende armoede. Inmiddels is Polen vier jaar lid van de Europese Unie en leveren we een steeds actievere bijdrage aan de hulp aan ontwikkelingslanden. Om een voorbeeld te geven, kort geleden hebben we de zeer grote schuld van Angola afgeschreven. Ook steunen we de elite in de ontwikkelingslanden financieel door beurzen voor een studie in Polen beschikbaar te stellen. Wij gaan namelijk van de veronderstelling uit dat investeren in kennis en het creëren van een elite minstens even belangrijk is als het verstrekken van liefdadigheid.
Ik ben van mening - en daar zijn sommigen van u het wellicht niet mee eens - dat de hulp aan ontwikkelingslanden niet uitsluitend moet worden gericht op Afrikaanse landen. Bovendien verplicht de Europese Consensus van 2005 ons niet om onze ontwikkelingshulp aan Afrika te besteden. Polen, een nieuwe lidstaat, bestemt hetzelfde percentage van zijn bruto binnenlands product aan hulp voor ontwikkelingslanden als Griekenland, dat al 27 jaar lid is van de Europese Unie, Portugal, dat al 22 jaar lid is, en Italië, dat één van de oprichters van de Gemeenschap is. En daar ben ik als Pool trots op.
Katrin Saks
(ET) Ik wil de rapporteur graag bedanken voor dit evenwichtige verslag, dat op een geschikt moment is verschenen. Ik wil graag een paar opmerkingen wijden aan zaken die enerzijds voortkomen uit eerdere debatten over dit verslag en anderzijds uit het debat dat hier vandaag wordt gevoerd.
Mijn eerste opmerking betreft het idee dat de bevolking van de nieuwe lidstaten niet erg positief staat ten opzichte van ontwikkelingssamenwerking en humanitaire hulp. In dat opzicht is er naar mijn mening een belangrijke rol weggelegd voor bewustmaking. In Estland is een onderzoek uitgevoerd waarin de opvattingen van nu werden vergeleken met die van drie jaar geleden. Uit de resultaten bleek dat drie jaar geleden de mate van bewustzijn bij zowel de instellingen als de algemene bevolking al dusdanig verbeterd was, dat het mogelijk was een aanzienlijke begrotingssteun, of zelfs een verhoging van die steun, te besteden aan ontwikkelingssamenwerking.
Voor de bevolking is het van belang te weten dat het geld niet in een enorm zwart gat verdwijnt, maar wordt besteed aan specifieke projecten in specifieke landen. De ontwikkelingssamenwerking van Estland is gestoeld op het beginsel dat de ontwikkelingslanden zelf in eerste instantie verantwoordelijk zijn voor hun ontwikkeling. Niemand kan ze daartoe dwingen. Een nauwe samenwerking is daarom van groot belang, zoals gebeurt bij de samenwerking tussen Estland en Georgië.
Om die reden ben ik ingenomen met paragraaf 17 van het verslag, waarin wordt gesteld dat het laten toenemen van de budgetten en de activiteiten op het gebied van bewustmaking, met name bij de algemene bevolking, de grootste uitdagingen zullen vormen. Om een voorbeeld te geven: in 2006 heeft Estland 0,9 procent van zijn bruto binnenlands product bestemd voor ontwikkelingssamenwerking, maar we staan nu op het standpunt dat dit bedrag bij aanvang van 2011 moet zijn verhoogd tot 0,17 procent van het bruto binnenlands product, conform het programma voor ontwikkelingssamenwerking dat we in 2006 hebben aangenomen.
Ik ben verheugd dat de voorstellen van mijn Estische collega's in de ontwerpfase in het verslag zijn opgenomen en ik ben van mening dat dit een essentiële verandering is die aangeeft dat de nieuwe lidstaten een metamorfose hebben ondergaan, van ontvangers tot donoren van hulp. Ik hoop dat deze bijdragen zullen blijven toenemen.
Liam Aylward
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het is ongelofelijk dat maar liefst 200 miljoen kinderen op de wereld als kindarbeiders kunnen worden bestempeld. Dat is een absoluut onaanvaardbare situatie. De internationale gemeenschap moet eensgezinder te werk gaan om ervoor te zorgen dat internationale gedragscodes ter bestrijding van kinderarbeid in alle landen over de hele wereld streng worden gehandhaafd.
Dit onderwerp moet te allen tijde centraal staan in het kader van het EU-beleid inzake ontwikkelingssamenwerking. De EU moet nauwer gaan samenwerken met de Verenigde Naties, UNICEF, de Wereldbank, de Internationale Arbeidsorganisatie, donoren en NGO's. Op die manier kunnen geschikte strategieën worden toegepast om te zorgen dat er uniforme wetgeving aanwezig is waarmee deze onmenselijke praktijken van kinderarbeid kunnen worden beëindigd.
Om kinderarbeid wereldwijd doelmatig aan te kunnen pakken is een multidimensionale benadering nodig. Er zijn gedwongen maatregelen voor sociale bescherming en wijzigingen in de regels op de arbeidsmarkt nodig. Kinderarbeid en problemen op het gebied van onderwijs zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Kinderen die geen toegang hebben tot onderwijs, hebben meer kans kindarbeider te worden. Als grootste donor van ontwikkelingshulp in de wereld moet de Europese Unie zich krachtdadig blijven inspannen om te zorgen dat de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling in 2015 zijn bereikt, met inbegrip van de doelstellingen die zijn gesteld door de internationale gemeenschap met betrekking tot de toegang tot onderwijs voor alle kinderen in de wereld.
Mieczysław Edmund Janowski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het getuigt inderdaad van solidariteit wanneer een land dat zelf nog hulp nodig heeft, toch hulp verleent aan anderen. Dat tonen de activiteiten van de 12 staten die kort geleden tot de Europese Unie zijn toegetreden wel aan - en dat verdient waardering. Door middel van de tentoonstelling "Polish aid to the world” heb ik in november vorig jaar getoond wat Polen zoal doet op het gebied van ontwikkelingshulp. Ik ben mevrouw Budreikaité dan ook zeer dankbaar voor haar uitvoerige presentatie van dit onderwerp.
De millenniumdoelstellingen, waar we al jaren over praten, beogen mensen te helpen die in armoede leven, waaronder miljoenen ondervoede kinderen. Die hulp zou echter moeten worden verleend in de vorm van hengels en vistechnieken, niet door rechtstreeks vis op de borden van de mensen te leggen.
We moeten ook streven naar eerlijkere handelsregelingen met derde-wereldlanden. Er is behoefte aan vrijgevigheid van donoren om schulden af te schrijven en om wetenschappelijke kennis, met name in de geneeskunde, uitgebreid te delen. Laten we de scholen en universiteiten in deze landen steunen, zodat degenen die een studie hebben afgerond in de behoeften van hun landgenoten kunnen gaan voorzien. Laten we helpen een oplossing te vinden voor het tekort aan drinkwater. De inwoners van de Europese Unie vormen nog geen 7,5 procent van de totale wereldbevolking, maar we zijn goed voor 23 procent van het mondiale BNI. Uiteraard hebben we in Europa ook zo onze problemen, onder meer op economisch vlak. Maar we moeten ze wel in de juiste verhoudingen blijven zien. Laten we niet onverschillig zijn voor het lijden van mensen die honger hebben, ziek zijn of geen onderwijs krijgen en die in armoede leven, ontberingen lijden en wiens leven gevaar loopt.
Reinhard Rack
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag terugkomen op een opmerking die de commissaris in zijn inleidende verklaring heeft gemaakt, namelijk dat we niet alleen maar ontwikkelingshulp moeten verstrekken, maar die hulp zouden kunnen én moeten verbinden met algemene belangen - en daarmee doel ik niet op de machtspolitiek en de "op voorwaarde dat”-politiek die de VS en de voormalige Sovjet-Unie vroeger bedreven en die Rusland en China nog altijd bedrijven, maar op de belangen van behoorlijk bestuur, mensenrechten en het bestrijden van corruptie. Die belangen moeten we allemaal in ons vaandel schrijven - en dat geldt niet alleen voor het beleid van de nieuwe lidstaten inzake ontwikkelingssamenwerking, maar voor het beleid van alle lidstaten. Wellicht kunnen we dit verslag als een praktische kans zien om nog meer nadruk te leggen op die belangen.
Jan Zahradil
(CS) Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is uiteraard zeer nuttig. De ontwikkelingen op dit gebied gaan zeer snel en zijn het verslag zelfs al vooruit. Zo is bijvoorbeeld niet in het verslag opgenomen dat een aantal nieuwe lidstaten al ontwikkelingsorganisaties heeft opgezet.
Ik wil het echter graag over iets anders hebben, en wel over de wijd verbreide mythe die vertelt dat de nieuwe lidstaten geen ervaring hebben op dit gebied. Die mythe wil ik hier graag uit de wereld helpen. We hebben wél ervaring op dit gebied, ook al is die opgedaan achter het IJzeren Gordijn, in de tijd dat Europa nog verdeeld was, tijdens een bewind waarin ideologische en politieke redenen centraal stonden. Feit blijft dat wij in het verleden krachtcentrales en brouwerijen hebben gebouwd en landbouwhulp hebben verleend aan ontwikkelingslanden. Overigens hebben we nog steeds geld tegoed uit die periode en sommige schulden zijn aanzienlijk, maar dat is nu niet van belang. We beschikken zonder meer over knowhow op dit gebied. Ik zou graag willen dat we deze knowhow kunnen inzetten. Tevens wil ik van de gelegenheid gebruikmaken om de Commissie te vragen de nieuwe lidstaten niet als nieuw en onervaren te beschouwen, maar juist doeltreffend gebruik te maken van hun aanwezige kennis.
Miloslav Ransdorf
(CS) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de draad oppakken van het verhaal van mijn collega de heer Zahradil. Hij heeft volkomen gelijk. Tsjecho-Slowakije was in het verleden al actief in ontwikkelingslanden, net als andere landen van het Sovjetblok. Ons land heeft succesvolle bijdragen geleverd aan de economieën van deze landen en nu kunnen we van deze ervaring gebruikmaken.
Er kleven ook nadelen aan, want externe groeimiddelen kunnen interne middelen nooit vervangen: de economieën die zich in zo'n situatie bevinden zijn vaak niet in staat zich van binnenuit te ontwikkelen.
Enige tijd geleden, of eigenlijk vrij lang geleden, is het boek "Asian Drama” van Gunnar Myrdal gepubliceerd. Hij zet in dit boek het optimisme dat na de Tweede Wereldoorlog heerste in bijvoorbeeld Afrika, af tegen het pessimisme dat in Aziatische landen de boventoon voerde. Vandaag de dag is de situatie helemaal anders. Veel Aziatische landen maken een sterke groei door, terwijl slechts 2 procent van de mondiale investeringen in Afrika wordt gedaan en de economieën van veel Afrikaanse landen zich in ernstige moeilijkheden bevinden.
Er bestaat ook een verband met de opstelling van de heersende elite in deze twee regio's, die zeer sterk verschilde. Uit een Frans onderzoek dat het gedrag van deze elites heeft vergeleken, bleek dat de Aziatische elite in de economie investeerde, maar dat de Afrikaanse elite de beschikbaar gekomen middelen opspaarde en ze van hun eigen grondgebied weghaalde.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik begin uiteraard met een woord van dank aan alle sprekers voor hun kwalitatief hoogstaande en relevante bijdragen, die nauw aansluiten bij mijn eigen zorgen. Verder wil ik ook het Sloveense voorzitterschap hartelijk danken voor zijn buitengewoon verfrissende aanpak: het moedigt de nieuwe lidstaten aan intensiever na te denken over het ontwikkelingsbeleid en het heeft ook al twee bijzonder productieve bijeenkomsten georganiseerd om deze kwesties te bespreken.
Wat de opmerkingen over de hoogte van de hulp, oftewel de hoeveelheid benodigd geld, aangaat: ik begrijp het probleem van de nieuwe lidstaten volledig. Ik wil u er echter op wijzen - en dat hebben de sprekers eigenlijk al gedaan in algemene zin - dat er heel veel alternatieve en zeer goedkope manieren zijn om een bijdrage te leveren en kennis over te dragen. Eén van de sprekers had het bijvoorbeeld over samenwerking op het gebied van onderwijs. Het kost relatief weinig om instructeurs of leraren naar Afrikaanse landen te sturen, maar het vormt desondanks een zeer belangrijke bijdrage voor deze landen.
De onderliggende vraag die hier wordt gesteld, namelijk of de nieuwe lidstaten niet beter in hun eigen nabuurschap - nabuurschap is wellicht niet de meest geschikte term, ik kom wellicht nog met een geschiktere - zouden kunnen investeren dan in Afrika, is in mijn ogen de verkeerde vraag. Ik ben me er volledig van bewust dat investeren in de nabuurschap aanzienlijk aantrekkelijker en eenvoudiger te verantwoorden is, en dat het bovendien de publieke opinie in uw landen en mogelijke partners in ontwikkelingssamenwerking meer aanspreekt. De ene benadering sluit de andere echter niet uit en het is voor jongeren bijzonder leerzaam om te zien dat een land besluit hulp te gaan verlenen aan Afrika, zich open te stellen voor Afrika, omdat hiervan zowel intrinsiek Europese waarden als universele waarden uitgaan. Verder wil ik nog zeggen dat mijn pleidooi voor de aanwezigheid van de nieuwe lidstaten in Afrika is gebaseerd op het feit dat een aantal van deze landen daar in het verleden al hulp heeft geboden en dat dit over het algemeen positieve sporen heeft nagelaten, met name bij de opbouw van bepaalde staten en bepaalde staatsdiensten. De destijds geleverde deskundigheid is behouden gebleven.
Mijn tweede punt, dames en heren, betreft het feit dat Afrika niet op schema ligt om de millenniumdoelstellingen te bereiken. Met uitzondering van Afrika zullen in alle ontwikkelingslanden de doelstellingen worden bereikt. Daarom zou ik willen stellen dat we er deels, of mede, verantwoordelijk voor zijn de investeringen in Afrika niet te verminderen. In navolging van één van de sprekers wil ik daarbij nogmaals benadrukken dat investeringen ook kunnen worden gedaan in de vorm van uitwisseling van deskundigheid. Het aanmoedigen en stimuleren van onze universiteiten, scholen, gemeentebesturen en lokale overheden om uitwisselingen met ontwikkelingslanden aan te gaan is inderdaad een relatief goedkope en bovendien doeltreffende aanpak. Overigens nodig ik de vertegenwoordigers van de zogenoemde "nieuwe” lidstaten graag uit om mij te vergezellen op een aantal van mijn missies. Het is naar mijn mening van zeer groot belang dat zij met eigen ogen kunnen zien welke problemen er spelen en in wat voor vreselijke omstandigheden sommige landen en volken zich bevinden.
Tot slot wil ik nog een punt bespreken dat een zeer grote toegevoegde waarde kan gaan vormen - waarschijnlijk in grotere mate dan in sommige van onze eigen landen - en dat is alles wat te maken heeft met bestuur. Wat wordt er eigenlijk verstaan onder bestuur? Bestuur is het vermogen van een staat om zijn belangrijkste taken op het gebied van openbaar gezag uit te oefenen en zijn burgers een basisniveau aan sociale voorzieningen te bieden. Ik geloof dat u op het gebied van bestuur enorm veel kunt bijdragen: aan alles wat komt kijken bij het opbouwen van een staat en - hier wil ik de nadruk leggen op een onderwerp dat, naar ik meen, de heer Lambsdorff eerder aanstipte - aan alles wat te maken heeft met het traject van de overgangsperiode naar de opbouw van een staat of naar vastere structuren. Daarbij denk ik bijvoorbeeld aan belastinginning, het instellen van lokale bestuurslichamen, het subsidiariteitsbeginsel en decentralisatie. Al deze aspecten zijn van essentieel belang bij de opbouw van staten die hun bevolking waarlijk van dienst kunnen zijn en het is duidelijk dat u hierbij een belangijke rol kunt spelen.
Ik denk dat het nuttig zou zijn de 12 zogenoemde "nieuwe” lidstaten uit te nodigen - en ik zal hiertoe een voorstel doen - om met de Commissie samen te werken op basis van het tiende programma van het Europees Ontwikkelingsfonds. De programmering van het tiende Europees Ontwikkelingsfonds is momenteel zo goed als voltooid. Het lijkt mij zeer nuttig om samen met de nieuwe lidstaten te bepalen, land per land, op welke manier zij het beste zouden kunnen bijdragen aan die programmering. We zouden hen bijvoorbeeld kunnen vragen opleidingen te verzorgen op het gebied van justitie, overheid of onderwijs, of we zouden hen kunnen vragen experts op bepaalde gebieden te leveren. Een aantal van de nieuwe lidstaten heeft bijvoorbeeld expertise in huis op het gebied van e-overheid, een kennisgebied waar in bepaalde Afrikaanse landen veel vraag naar is. Vandaar mijn voorstel. Ik denk dat het belangrijk was om dit debat te voeren en er is een aantal zeer bruikbare voorstellen uit voortgekomen. Als we echt doelmatig te werk willen gaan en dit proces in beweging willen zetten, zou ik willen voorstellen om op zeer korte termijn een afspraak te plannen met vertegenwoordigers van de 12 betrokken landen en deze kwesties actief aan te pakken, zodat we in de komende weken daadwerkelijk gezamenlijke programma's kunnen presenteren. Dit is een kans die we mijns inziens niet voorbij mogen laten gaan.
Nog een laatste opmerking: er is gesproken over voorwaardelijkheid, een standpunt dat ik volledig begrijp. Natuurlijk is alles wat te maken heeft met waarden, mensenrechten, het eerbiedigen van mensenrechten en de bestrijding van corruptie van belang, dat ben ik met u eens. In sommige gevallen kan het echter zeer lastig zijn en soms zelfs averechts werken als ontwikkelingshulp wordt gekoppeld aan of afhankelijk wordt gemaakt van de strikte naleving van dergelijke waarden, ook al hechten wij er nog zo veel belang aan. Als er voorwaarden worden gesteld of een verband wordt gelegd met het respecteren van waarden, zal het de bevolking zijn die het eerste wordt getroffen als een land een dergelijke eis niet nakomt - en daar moeten we ons bewust van zijn. In landen die het beginsel van behoorlijk bestuur niet naleven, ondernemen wij actie door samen te werken met specifieke actoren - indirecte lokale actoren, NGO's of VN-organisaties. We geven alleen financiële steun aan landen die een basisniveau van behoorlijk bestuur kunnen garanderen. Volgens mij zitten we wat deze aanpak betreft helemaal op dezelfde golflengte. De waarden die ik zojuist noemde zijn de waarden die we voortdurend uitdragen. We proberen deze waarden via politieke dialogen continu te propageren en te stimuleren. Het is echter moeilijk om strikte voorwaardelijkheid toe te passen als we de bevolking echt willen helpen, en dat is uiteindelijk ons hoofddoel.
DanutBudreikaitė
Mijn oprechte dank gaat uit naar iedereen die aan het debat heeft deelgenomen en mijn verslag heeft gesteund. Ook wil ik alle leden van de Commissie ontwikkelingssamenwerking bedanken dat ze unaniem vóór het verslag hebben gestemd.
Ik wil graag nog een aantal onderwerpen naar voren halen. Ten eerste de naam "nieuwe lidstaten”. Deze blijft een soort voorwaardelijke klank houden, die het eenvoudiger maakt onderscheid te maken tussen de "oude” lidstaten en de staten die pas na twee uitbreidingsronden tot de EU zijn toegetreden, ten gevolge van hun bijzondere historische achtergrond en misschien vanwege het feit dat ze armer zijn dan de oude lidstaten.
Ook wil ik de ervaring met het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking aanhalen. Dit beleid wordt sinds 1958 uitgevoerd. De Midden-Europese landen, waaronder de Tsjechische Republiek en Slowakije, hebben veel ervaring opgedaan in hun deelnames aan ontwikkelingssamenwerking. De Baltische staten hebben echter in veel beperktere mate deelgenomen. Desondanks biedt mijn land momenteel oceanologische hulp aan Mauritius, een Afrikaans land. Dat is een hele duidelijke vooruitgang.
Waarom leg ik de nadruk op de "oostelijke” dimensie en "oostelijke landen”? Omdat zij nu eenmaal zeer belangrijke buren van ons zijn. Proberen het nabuurschap af te bakenen en daarmee ook het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking, is zinloos, net zozeer als het bediscussiëren ervan door politici. Deze begrippen zijn met elkaar verbonden. In ons buurland Belarus overleven sommige mensen met minder dan twee doller per dag. Tot welke groep landen behoort dit land dan? Ook deze landen zijn onderontwikkeld en vragen om hulp, ze dringen erop aan dat zij bijstand zouden moeten krijgen. We willen allemaal dat onze buren een aanvaardbare kwaliteit van het bestaan hebben. Globaal gezien lijken we dan ook dezelfde doelstellingen na te streven.
In Afrikaanse landen helpen we bij het bestrijden van de armoede, het terugdringen van de migratie, het vergroten van de kwaliteit van het bestaan en het stimuleren van de economieën. Ook stellen we ze in staat ziekten te bestrijden en zelfredzaam te worden. Doordat we bijstand verlenen aan buurlanden ten behoeve van armoedebestrijding en doordat we zo vaak we kunnen hulp bieden op gebieden waarop we relevante ervaring hebben, dragen we bij aan het ontstaan van een stabiel evenwicht in heel Europa en in de Balkanregio. Allemaal nogmaals hartelijk dank voor jullie deelname aan het debat en voor jullie steun.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142 van het Reglement)
Sebastian Valentin Bodu  
schriftelijk. - (RO) Hoewel de ontwerpresolutie die ter discussie staat ambitieuze doelen stelt, denk ik dat het moeilijk zal zijn om in de nabije toekomst tot een gemeenschappelijk beleid te komen, zelfs niet op principiële basis. We mogen dan wel één grote familie vormen, maar toch heeft elke EU-lidstaat zijn eigen prioriteiten als het gaat om de landen of geografische gebieden waaraan nu ontwikkelingshulp wordt verstrekt. Deze prioriteiten zijn gebaseerd op economische, geopolitieke, etnische en historische belangen en het is onwaarschijnlijk dat dit patroon aanzienlijk zal veranderen. De recente gebeurtenissen naar aanleiding van de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo toonden aan dat de lidstaten niet eensgezind waren in hun mening. Om die reden zal waarschijnlijk eenzelfde verschil van mening optreden als het onderwerp van discussie de toestand in onze extracommunautaire buurlanden is. Weliswaar is er een grote stap in de goede richting gezet met de aanstelling, onder het Verdrag van Lissabon, van een Hoge Vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, maar als gevolg van het ontbreken van duidelijke voorschriften voor het vaststellen van communautaire prioriteiten zullen alle lidstaten blijven proberen beleidsmaatregelen inzake ontwikkelingssamenwerking, waaronder financiële maatregelen (toegewezen gelden uit de EU-begroting), te richten op extracommunautaire regio's die het hoogst op hun eigen prioriteitenlijst staan.
