"NAIADES", een geïntegreerd Europees actieplan voor de binnenvaart (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Corien Wortmann-Kool, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het bevorderen van de binnenvaart: Naiades, een geïntegreerd Europees actieplan voor de binnenvaart.
Corien Wortmann-Kool 
rapporteur. - Voorzitter, graag wil ik de vice-voorzitter van de Europese Commissie van harte danken voor het actieprogramma voor de binnenvaart NAIADES. Het Parlement is uw bondgenoot, want de binnenvaart moet een prominente plaats krijgen op de Europese agenda. Ons verslag werd unaniem gesteund door de Commissie vervoer en graag wil ik mijn collega's, de schaduwrapporteurs en de staf van harte danken voor hun inspanning.
Vice-voorzitter, het Parlement steunt de door u voorgestelde doelen, maar we vinden echter wel dat meer ambitie nodig is om die doelen ook te kunnen bereiken. In het verslag benadrukt het Parlement bovenal het belang van een betrouwbare binnenvaart. Dat is immers de sleutel naar succes en uitbreiding van de binnenvaart. Een betrouwbare binnenvaart staat of valt met goede infrastructuur en overslagvoorzieningen en de huidige achterstand in het onderhoud van de Europese infrastructuur voor de binnenvaart is een van de dringendste problemen die een oplossing vraagt. Daarbij is ook speciale aandacht nodig voor de nieuwe lidstaten met hun specifieke problemen. De voornaamste verantwoordelijkheid ligt natuurlijk bij de nationale en regionale overheden, want die geven te weinig prioriteit.
Maar het Parlement dringt ook aan op meer financiële armslag in het kader van de TEN's. Ten eerste als het gaat om de prioritaire projecten. En wij wachten nog steeds op de benoeming van een TEN-coördinator. Kunt u toezeggen dat u snel met een voorstel komt? Het Parlement wil ook grotere prioriteit en een hoger financieringspercentage van 20% voor alle vaarwegprojecten van gezamenlijk belang. Dan kunnen tal van kleine infrastructuurprojecten ondersteund worden. Want tot nu toe gaat het geld eigenlijk vooral naar spoor en weg en dat moet wel veranderen als we het Naiades-programma serieus nemen.
Ook river information services-projecten moeten in aanmerking komen voor een bijdrage uit het meerjarenprogramma. Het Parlement zal hier morgen vóór stemmen. Het Fins voorzitterschap heeft dit ook voorgesteld in de Raad. Dus als u dat kunt steunen, komt dat wel goed.
Ook op het gebied van het milieu is het Parlement ambitieus. We hopen dat de Commissie zo snel mogelijk komt met voorschriften voor schonere brandstof. We hebben afgelopen vrijdag van uw dienst aanvullende informatie ontvangen, waarvoor dank. Duidelijk is dat er veel onderzoek is verricht, onder meer ook naar technische en economische gevolgen. De uitkomsten lijken veelbelovend en daarom wil ik u vragen om bij de herziening van de richtlijn met een stevig voorstel te komen. Het perspectief dat de binnenvaart net zo schoon wordt als het wegvervoer, moet in beeld komen. De sector zelf is hier ook voorstander van. Ik lees in de krant dat de sector denkt meer te kunnen bereiken via de CCR, omdat de Europese Commissie niet genoeg vaart zou willen maken. Ik hoop dat u mij gerust kan stellen.
Er is veel gesproken over het innovatiefonds, volgens mij een prachtig instrument om dit mooie actieprogramma handen en voeten te geven. De sector zelf heeft goede ideeën en 40 miljoen euro op de plank liggen in Brussel. Het Parlement vindt dat ook de Commissie en de Raad commitment moeten tonen en met eenzelfde bedrag over de brug moeten komen, zodat 120 miljoen euro beschikbaar komt. De Raad is helaas op dit punt nog weinig concreet, maar ziet u kans om hem te overtuigen? En, nog belangrijker, bent u bereid die 40 miljoen euro de komende jaren beschikbaar te stellen? Ik beschouw dit als een test case of u het actieprogramma echt wilt gaan uitvoeren.
Het actieprogramma bevat nog meerdere punten die we graag van harte ondersteunen: een financieringshandboek, richtsnoeren voor staatssteun en de aangekondigde screening van bestaande regelgeving. Dat is hard nodig om administratieve lasten terug te dringen. Ik wil daarbij bijzondere aandacht vragen voor problematische milieuregelgeving.
Voorzitter, het is niet zonder reden dat ik als laatste punt inga op de institutionele kwestie. In mijn verslag treft u op dit punt een heldere koers. We moeten inzetten op samenwerking, rekening houden met de huidige bevoegdheden van alle deelnemende partijen en gebruik maken van de deskundigheid van internationale organisaties. Competentiestrijd zal alleen maar vertragend werken. We moeten snel starten met de uitvoering van het actieprogramma.
Tot slot: de Commissie zal ook echt commitment moeten tonen als het op daden aankomt. Door daden kan de Commissie ook bewijzen dat zij de binnenvaart daadwerkelijk in het hart gesloten heeft en pas dan is de tijd rijp om, indien nodig - en daarvan ben ik nog niet overtuigd - te kijken naar de institutionele verhoudingen.
Jacques Barrot
vice-voorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Parlement, ik wil eerst mevrouw Wortmann-Kool feliciteren met dit uitstekende verslag. Uit de resolutie blijkt dat er tussen het Parlement, de Raad en de Commissie zeer brede overeenstemming bestaat over het bevorderen van de binnenvaart. De binnenvaart is niet alleen veilig, milieuvriendelijk en energiezuinig, maar biedt ook een grote reservecapaciteit. Ondanks deze voordelen wordt deze wijze van vervoer onvoldoende benut: de binnenvaart neemt een krappe 6 procent van het totale goederenvervoer over land in de Unie voor zijn rekening, ofschoon dit percentage in sommige lidstaten 40 procent is.
De totale lengte van de Europese waterwegen is 36 000 kilometer. Zij vormen daarmee een echt trans-Europees netwerk. Voor de stimulering van deze vervoerswijze is een Europese visie nodig. Zoals u zojuist al zei, mevrouw, kan het aandeel van de binnenvaart veel groter worden als deze visie resulteert in concrete maatregelen.
Ik bedank het Parlement voor de steun die het mij via dit verslag van mevrouw Wortmann-Kool geeft. Mijnheer de Voorzitter, ik houd het bij een paar opmerkingen over de belangrijkste punten. Om te beginnen de verbetering van de marktomstandigheden. Wij moeten nieuwe, intermodale en innovatieve diensten ontwikkelen om de binnenvaart zijn functie te kunnen laten vervullen tussen de grote zeehavens en de grote steden in het achterland. De binnenvaartsector bestaat voor meer dan 70 procent uit kleine ondernemingen, in veel gevallen zelfstandige binnenschippers. Er moeten gunstige voorwaarden worden geschapen voor de versterking van hun marktpositie. Hierbij kan onder meer gedacht worden aan betere financieringsmogelijkheden door het wegnemen van wettelijke en administratieve belemmeringen en door expliciete verwijzingen naar de mogelijkheden van staatssteun. De Commissie zal richtsnoeren inzake staatssteun voor deze sector opstellen en die naar verwachting in 2008-2009 publiceren. Tot zover de marktomstandigheden.
Wat de modernisering van de vloot betreft, moet de binnenvaart zijn logistieke efficiëntie en zijn milieu- en veiligheidsprestaties verbeteren. Er moeten innovaties plaatsvinden op scheepsbouwtechnisch vlak - bijvoorbeeld motoren en voortstuwing - en op ICT-gebied voor de zogeheten informatiediensten voor de waterwegen. Er is al een juridisch kader, maar de concrete toepassing van het systeem blijft hier nog bij achter. Dit geldt ook voor de brandstofnormen voor de binnenvaart. De milieukwaliteit van de binnenvaart kan nog verder omhoog door strengere normen, waarvoor wij dit jaar nog met voorstellen zouden moeten komen.
Dat brengt mij bij de bevordering van werkgelegenheid en vakkundigheid. De binnenvaart kampt met een tekort aan personeel en een groeiend tekort aan gegadigden voor de overname van bedrijven. De strategie moet gericht zijn op de verbetering van de arbeids- en leefomstandigheden aan boord, maar ook op beroepsopleidingen. Ik wil met een voorstel komen voor de harmonisatie van de eisen inzake bemanning en getuigschriften voor kapiteins middels wederzijdse erkenning in 2008.
Het huidige imago van de binnenvaart moet worden verbeterd. Het werkelijke potentieel van de binnenvaart moet onder de aandacht worden gebracht via een promotienetwerk, zoals dat in sommige regio's al bestaat.
Qua infrastructuur is er sprake van een aantal knelpunten in het waterwegennet, die de concurrentiepositie van de binnenvaart nadelig beïnvloeden. Deze belemmeringen moeten dan ook worden weggenomen. Dit is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de lidstaten, maar de Gemeenschap kan ook haar steentje bijdragen dankzij de trans-Europese netwerken. De Commissie kent in dit verband prioriteit toe aan de ontwikkeling van de twee belangrijkste rivierverbindingen: Rijn-Maas-Donau en Seine-Schelde.
In het nieuwe financieel reglement dat ter goedkeuring aan het Parlement is voorgelegd, hebben wij voorgesteld het steunpercentage voor binnenvaartprojecten vast te stellen op 30 procent en deze projecten in het meerjarenprogramma op te nemen. Ik meen ervan uit te mogen gaan dat de Raad en het Parlement akkoord zullen gaan met onze voorstellen. Het invoeren van intelligente vervoerssystemen is onontbeerlijk. Wij bereiden de invoering van de informatiediensten voor de waterwegen voor. In feite gaat het hierbij om één systeem voor het beheer van informatie over de binnenvaart, waarmee schippers hun reizen beter kunnen plannen, wachttijden bij sluizen kunnen bekorten en het transport permanent kunnen volgen.
Mevrouw de rapporteur, u hebt gesproken over de benoeming van een TEN-coördinator. Ik moet zeggen dat wij waardering hebben voor de positieve resultaten die zijn geboekt door de zes, reeds in functie zijnde coördinatoren. Voorzitter Costa heeft overigens ook zelf verzocht om de aanstelling van coördinatoren voor de binnenvaart en het zeevervoer. Ik kan u meedelen dat ik zeker van plan ben de komende weken twee coördinatoren te kiezen.
Het Naiades-programma voorziet in een reeks zeer uiteenlopende maatregelen: harmonisatie van regelgeving, bevordering middels strategieën en coördinerende maatregelen. Al deze maatregelen zullen echter slechts dan effect sorteren als er een geschikt institutioneel kader voorhanden is. We hebben niet alleen te maken met een versnippering van middelen, de activiteiten vinden ook op té veel verschillende niveaus plaats. Het kader moet derhalve worden aangepast aan de eisen van de grotere Europese markt na de uitbreiding. We houden de verschillende opties momenteel tegen het licht. De resultaten van deze analyse zullen besproken worden met alle betrokken partijen, de lidstaten en de internationale riviercommissies.
Tot slot nog dit: het Naiades-programma moet een succes worden, en daarom moeten we kunnen rekenen op de steun van de verantwoordelijken op alle niveaus: nationale en regionale overheden, riviercommissies en ondernemingen. Ik bedank het Parlement en u, mevrouw Wortmann-Kool, omdat u met dit verslag een krachtig pleidooi houdt voor het bevorderen van de binnenvaart, die Europa meer dan ooit nodig heeft.
Etelka Barsi-Pataky
namens de PPE-DE-Fractie. - (HU) Vice-voorzitter Barrot heeft een uitgebreid programma voor de binnenvaart gepresenteerd, waarmee ik hem alleen maar kan feliciteren. Vanuit het perspectief van het Parlement beschouwd is dit verslag van mevrouw Wortmann-Kool een waardige verklaring en een waardig verslag over dit uitgebreide programma. Bij deze kwestie komen onze doelstellingen exact overeen met die van de Commissie.
Er zijn diverse strategische vertakkingen, en daarvan wil ik er één benadrukken, namelijk infrastructuur. De recente overstromingen hebben aangetoond dat we op het gebied van de infrastructuur, en daarbinnen meer specifiek bij onze pogingen om de bevaarbaarheid te verbeteren, omzichtig te werk moeten gaan als wij de scheepvaart permanent willen waarborgen. Overstromingen maken de scheepvaart onbetrouwbaar en onvoorspelbaar. Daarom is het belangrijkste doel van het Naiades-programma aandacht te besteden aan hoogwaterbeheersing. Ik wil vooral de milieuoverwegingen van het programma benadrukken - die extra aandacht verdienen - zoals het aanleggen en beschermen van overstromingsgebieden. Ik ben van mening dat we zorgvuldig te werk moeten gaan en in harmonie en met respect voor zowel milieu- als scheepvaartoverwegingen moeten handelen.
Ik heb nog een korte opmerking over een ander punt. Voor de bevaarbaarheid van de Donau is het belangrijk dat men over de gehele loop kan rekenen op hoogwaardige scheepvaartomstandigheden. Van de derde landen die hierbij een rol spelen, wil ik met name Servië noemen. Voor Servië is de waarde van de Donau als waterweg aanzienlijk toegenomen, en ik stel dan ook voor dat de toekomstige lidstaten Roemenië en Bulgarije, alsmede de landen in de regio van de Zwarte Zee nauw met elkaar samenwerken bij dit onderwerp. Al deze voorstellen komen ook in het verslag aan de orde, en daarvoor wil ik mijn collega, mevrouw Wortmann-Kool hartelijk bedanken.
Inés Ayala Sender
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zei zojuist nog tegen de rapporteur, mevrouw Wortmann-Kool, dat er vanavond in dit debat tot nog toe alleen maar het woord is gevoerd door vrouwen. En dan zeggen ze dat vervoer alleen een mannenzaak is! Misschien dat Naiades ons inspireert, en misschien zou de commissaris hiervan nota moeten nemen en voor Naiades twee coördinatrices moeten benoemen. Afin, alle gekheid op een stokje, laten we het hebben over het verslag van mevrouw Wortmann-Kool.
In principe ondersteunen wij officieel het geïntegreerd Europees actieplan voor de binnenvaart, "Naiades” geheten, alsook het voorstel om het een sterker politiek profiel te geven. Het klopt - en we hebben dat ook gemerkt - dat het gebruik van de vaarwegen in Europa sterk verschilt van land tot land, en varieert van 0,1 procent in landen zoals het Verenigd Koninkrijk en Italië, of in mijn eigen land, Spanje, waarin dat percentage zelfs nog lager ligt, tot 40 procent in Nederland, dat het hoogste aantal vaarwegen telt. Helaas worden kanalen en rivieren in sommige gevallen aan hun lot overgelaten.
Er worden echter prijzenswaardige pogingen ondernomen om die te herstellen. Vanwege het bergachtige karakter van mijn land zijn de kanalen en rivieren daar meer geschikt om irrigatie- en drinkwater te vervoeren dan voor de scheepvaart, maar dat neemt niet weg dat we de initiatieven kennen en ondersteunen met betrekking tot het bevaarbare stuk van de Guadalquivir, vanaf Sevilla tot aan zee, dat hoopt te worden opgenomen in het trans-Europese netwerk. Verder ben ik dezer dagen ook blij met de inzet van mijn stad, Zaragoza, waar de Expo 2008 zal worden gehouden, en die in dit kader - en dit is voorgesteld in de doelstelling gericht op het water en op duurzame ontwikkeling - de bevaarbaarheid van de rivier de Ebro wil herstellen. We zijn dan ook blij dat we ons kunnen aansluiten bij dit Europese project.
Als wij spreken over duurzame ontwikkeling, hebben wij het over het potentieel van de vaarwegen om de impact van de CO2-uitstoot te helpen verminderen met 75 procent in vergelijking met de wegen, en ook - en daarom is dit zo belangrijk - om dit netwerk van vaarwegen op Europees niveau te bevorderen en nieuwe formules te ondersteunen, zodat deze sector concurrerender en efficiënter kan worden.
Mevrouw Wortmann-Kool heeft als rapporteur uitstekend werk verricht, en wij wachten met ongeduld de volgende Commissie-voorstellen af om de economische impact en de concurrentiemogelijkheden van deze nieuwe sector te verbeteren. Met name verbeteringen van de infrastructuur hebben onze steun, waardoor de duizenden kilometers vaarwegen en de honderden binnenhavens, met hun infrastructuren van sluizen enzovoorts, die hier al genoemd zijn, eindelijk een verbindingsnetwerk worden dat de regionale en de territoriale cohesie versterkt. Vandaar dat er in sommige amendementen die wij in de commissie hebben ingediend en die zijn overgenomen, werd voorgesteld om deze sector sterker op te nemen in de programma's voor de transEuropese netwerken. Verder hebben wij gepleit voor ondersteuning van de river information services, die naar onze mening zullen zorgen voor een grote verbetering van de doelmatigheid en de veiligheid van deze sector.
Voorts vinden wij het een uitstekend idee om meer economische steun te verkrijgen voor de bevordering van de mogelijkheden in de sector riviercontainervervoer, ofschoon hier nog grote leemtes bestaan. In het verslag over logistiek, dat ik aan dit Parlement hoop te kunnen voorleggen, zal ik natuurlijk ook de voorstellen opnemen die mevrouw Wortmann-Kool heeft gedaan voor de verbetering van de logistieke aspecten en de technologische innovatie en vooruitgang om de operationele kosten te beperken.
Eva Lichtenberger
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zoals de commissaris nogmaals heeft benadrukt - en daar wil ik hem graag voor danken - loopt zes procent van alle personen- en goederenvervoer over de waterwegen. Daarom is er een ambitieus plan nodig om deze onbenutte capaciteiten te gebruiken en de bestaande infrastructuur te verbeteren.
Het moet gezegd worden dat het grootste probleem op dit gebied het gebrek aan intermodale knooppunten is. Teneinde transportketens te ontwikkelen - waaronder ook deze transportmiddelen - moeten allereerst havens en overslagplaatsen worden gebouwd.
De innovatie, waarbij in andere transportsectors grote vooruitgang is geboekt, loop hier nog ver achter. Op het gebied van brandstoffen en materiaal moeten wij nog veel inhalen en daartoe moet dit programma ons nu de mogelijkheid bieden. Wij moeten echter eveneens - zoals mijn collega reeds heeft opgemerkt - zeer serieus rekening houden met het milieu, en daar hecht ik bijzonder veel waarde aan.
Ik wil u eveneens verzoeken een amendement te ondersteunen dat wij hebben ingediend en dat betrekking heeft op het transport van gevaarlijke stoffen over de waterwegen. Daarvoor moeten even strenge regels gelden als voor bijvoorbeeld het transport over de weg of het spoor, want een ongeval met gevaarlijke stoffen op een waterweg kan enorme en onherstelbare schade veroorzaken.
Een andere kwestie is de dreiging van het uitvlaggen - het herregistreren van schepen onder goedkope vlag - dat ook voor sociale normen schadelijk is. Wij moeten vanaf het begin rekening houden met dit gevaar.
Ik dank de rapporteur voor haar uitstekende verslag en de schaduwrapporteurs voor hun goede samenwerking. Hartelijk dank en ik hoop dat dit morgen in deze vorm zal worden aangenomen!
Erik Meijer
namens de GUE/NGL-Fractie. - Voorzitter, jarenlang werden oude kanalen verwaarloosd of gesloten, de binnenvaart leek verleden tijd en de grote groei van het goederenvervoer vond plaats over de weg. Nu juicht iedere politieke stroming toe dat het goederenvervoer over het water weer in de mode komt. Achter die consensus gaan verschillende visies schuil, zoals bleek in dit Parlement bij het debat in februari 2003 over het Witboek transport 2010. Voor mijn fractie en voor sommige andere is vervoer over het water een alternatief voor steeds meer en steeds bredere autosnelwegen. Het is een manier om zuinig om te gaan met ruimte en milieu. Een andere visie wil daarentegen van alles meer, dus ook een steeds verdere toename van de autosnelwegen.
Door middel van het scheppen van overcapaciteit krijgen ondernemers meer vrijheid om binnen die overcapaciteit telkens opnieuw de keuze te maken welke vervoerswijze op dat moment het voordeligst uitkomt. Een voorbeeld van overcapaciteit is dat naast de goed bevaarbare rivieren Waal en Lek aan de benedenloop van de Rijn als TEN-project voor vrachtvervoer per rail in Nederland de dure Betuwelijn is aangelegd. Belangrijker dan zulke waarschijnlijk onvoldoende gebruikte projecten is verbreding van de smalle kanalen die in Noord-Frankrijk aansluiting geven op België en Nederland en herstel van het sinds de bombardementen van 1999 sterk teruglopend vervoer over de Donau tussen Hongarije en de Zwarte Zee.
Mijn fractie keert zich tegen overcapaciteit, zelfs bij waterwegen gaat dit ten koste van ruimte, natuur en milieu. Aanpassing van rivieren heeft gevolgen voor uiterwaarden, biodiversiteit, drinkwatervoorziening en overstroming van omringend laag land. Watervervoer neemt ook niet alle risico's van vervuilende en gevaarlijke stoffen weg. Hun vervoer levert niet alleen gevaren op voor de rivier zelf, maar ook voor de stroomafwaarts gelegen woon- en natuurgebieden. Er is meer nodig dan alleen schonere motoren en zwavelarme brandstof. Samen met de groene fractie stellen wij infrastructuurheffingen voor om een eerlijke concurrentie tussen verschillende vervoersvormen te bevorderen, een betere milieueffectbeoordeling van Europese ontwikkelingsplannen, aanscherping van de wetgeving voor het vervoer van gevaarlijke stoffen en bestrijding van het uitvlaggen van binnenschepen, omdat dit negatieve gevolgen heeft voor sociale, veiligheids- en milieunormen. Pas als ons watervervoer voldoet aan zulke kwaliteitseisen is de groei ervan een stap vooruit.
Johannes Blokland
namens de IND/DEM-Fractie. - Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur complimenteren met haar uiterst volledig verslag en haar bedanken voor de prettige samenwerking. Evenals de overige sprekers wil ik het Naiades-programma van harte onderschrijven. De binnenvaart kan, mits op de juiste wijze door flankerend beleid ondersteund, een substantiële bijdrage aan de oplossing van de vervoersproblematiek leveren. Ik ben content dat ook die notie aan de nationale, regionale en lokale overheden wordt doorgegeven. Zowel oude als nieuwe lidstaten worden opgeroepen om in hun economisch en planologisch beleid rekening te houden met de mogelijkheden die de binnenvaart biedt om in transportbehoeften van ondernemingen te voorzien. Niet alleen voor dikke maar ook voor dunnere goederenstromen.
Daarnaast steun ik van harte de aanbeveling om de milieuprestatie van de vloot op actieve wijze te verbeteren. Evenals in het wegvervoer betekenen ook in de binnenvaart nationale stimuleringsregelingen voor de introductie van emissiebeperking en energiebesparing een impuls voor de vergroening van de vloot.
Tenslotte, hoop ik dat de lidstaten dit actieprogramma met een zelfde positieve houding en inzet benaderen als de leden van dit huis de afgelopen periode hebben gedaan.
Stanisław Jałowiecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik zou in het bijzonder de aandacht willen vestigen op de titel van het verslag van mevrouw Wortmann-Kool. Het verslag betreft de bevordering van de binnenvaart. Inderdaad kan de Europese binnenvaart best een duwtje in de rug gebruiken. Dat is misschien niet het geval voor Nederland, waar de rapporteur van het verslag vandaan komt, maar wel voor talrijke andere EU-landen, waaronder ook mijn land, Polen. Enkele jaren geleden werd in Polen het Oder-programma uitgevaardigd, een programma dat aanvankelijk 'Oder 2006' heette, maar later verlengd werd tot 2015. De doelstellingen van het programma zijn echter holle woorden, want in werkelijkheid verandert er helemaal niets.
De verdienste van het verslag dat we vandaag behandelen is dat het de Europese binnenlandse waterwegen als een onafhankelijk domein probeert te behandelen. Ik benadruk hierbij de woordkeuze "onafhankelijk". Het verslag behandelt de binnenlandse waterwegen dus niet als een aanvulling op het transport over de weg en het spoor, als een onbeduidend aanhangsel ervan, maar als een onafhankelijk, op zichzelf staand geheel. Dit is van wezenlijk belang met het oog op de nakende toetreding van Bulgarije en Roemenië die ons een unieke gelegenheid zal bieden voor de totstandbrenging van een heus Europees netwerk van binnenlandse waterwegen.
Ik zou u graag een van mijn dromen vertellen en ik ben er bijna zeker van dat veel leden van de commissie waarvan ik deel uitmaak deze droom delen. Ik zou een reis willen maken langs de oude en nieuwe binnenlandse waterwegen in Europa. Het lijkt misschien een ouderwets idee, maar het zou ongetwijfeld een prachtige reis zijn. Om die droom echter te kunnen verwezenlijken zijn er aanzienlijke investeringen nodig.
Ik denk dat het de moeite loont om kort terug te blikken op een aantal waardevolle ideeën die in de loop der eeuwen op het verlanglijstje van vooruitziende politici hebben gestaan. Een van die projecten was het plan voor de bouw van een kanaal tussen de Oder en de Donau, waardoor twee belangrijke waterwegen met elkaar in verbinding zouden komen te staan.
Ik wil de Europese Commissie aanmoedigen om verder te blijven zoeken naar mogelijkheden om een Europees netwerk van binnenlandse waterwegen te realiseren. Het onderzoek op dit gebied moet worden voortgezet. Ik wens de Commissie daarbij veel succes.
Reinhard Rack
(DE) Mijnheer de Voorzitter, zoals bekend is Oostenrijk een land met bergen, maar het is eveneens - en aangezien het morgen een nationale feestdag is in Oostenrijk, kan ik wellicht deze toespeling maken - een land aan een rivier, te weten de Donau. Binnenlandse waterwegen zijn derhalve een belangrijke aangelegenheid voor ons land, aangezien wij door middel van water verbonden zijn met het Westen, met het Rijn/Maas-Mainsysteem dat daar ligt, maar ook en met name met het Zuiden en het Oosten.
Wij weten in Oostenrijk hoe belangrijk het is - niet alleen voor ons land, maar voor heel Europa - om een beter, en daarmee bedoel ik vooral een beter functionerend systeem van waterwegen te hebben. Er is reeds gewezen op milieu- en technische aspecten en nog vele andere zaken, maar wij weten echter eveneens dat met name in het belang van de nieuwe en de toekomstige EU-lidstaten alternatieven voor de weg nodig zijn, aangezien wij anders daadwerkelijk van de weg gedrukt worden. En welk beter alternatief zou er kunnen zijn dan een goed ontwikkelde en daardoor goed benutte infrastructuur in corridor VII in het trans-Europese netwerk? Het doet mij deugd dat de Commissie meer belang wil hechten aan deze belangrijke vervoersmodus en ik kan veel van hetgeen vice-voorzitter Barrot vandaag heeft opgemerkt dan ook alleen maar toejuichen. Er moeten plannen en programma's worden opgesteld, ofschoon opstelling niet volstaat. Deze plannen en programma's moeten bovendien zo spoedig mogelijk worden geïmplementeerd!
Ik hoop dat de bijdragen die zijn geleverd tijdens de door het Oostenrijks voorzitterschap georganiseerde conferentie over de binnenscheepvaart in Wenen, zinvol waren voor ons thema in zijn geheel en daarom ook relevant zullen zijn voor onze toekomstige mogelijkheden.
Ik wil bovenal de rapporteur, mevrouw Wortmann-Kool, danken voor het bijzonder goede werk dat zij heeft verricht voor deze tekst, en voor de goede samenwerking. Bovendien heeft zij zich laten overtuigen van de noodzaak om zich in te zetten voor niet alleen de prioriteiten van het 'oude' Europa, maar ook de mogelijkheden en kansen van het 'nieuwe' Europa. Ik herhaal wat ik eerder heb gezegd: nu wordt het tijd dat wij deze kansen daadwerkelijk benutten!
Renate Sommer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de binnenscheepvaart is binnen de EU jarenlang schandalig verwaarloosd. Daar willen wij met Naiades verandering in brengen. Wij willen dat op het gebied van de binnenscheepvaart vorderingen worden gemaakt bij de werkgelegenheid, op de markten, bij de infrastructuur en de vloot in haar geheel.
De belangrijkste voorwaarden daartoe zijn de betrouwbaarheid van de binnenlandse waterwegen en de beschikbaarheid van multifunctionele binnenhavens, niet in de laatste plaats met het oog op intermodale transportketens. In dit verband wil ik overigens, evenals commissaris Barrot, wijzen op het belang van RIS. RIS is een belangrijke bijdrage aan het gebruik van de binnenlandse waterwegen, nu en in de toekomst. Om die reden moet het potentieel van RIS ten volle worden gebruikt en dat kan als het in het TEN-programma wordt geïntegreerd.
Ik keer nu echter terug naar Naiades. In het verslag over Naiades wordt gewezen op de noodzaak om strengere emissiegrenswaarden binnen de Gemeenschap vast te leggen, in het bijzonder door het gebruik van brandstoffen met een laag zwavelgehalte te bevorderen. Prima tot zover! Het is mijns inziens echter contraproductief als de binnenvaartsector, die grotendeels bestaat uit kleine en middelgrote ondernemingen door strengere emissiegrenswaarden gedwongen zou worden om veel geld te spenderen aan aanpassingen, hoewel ze zich dat niet kan veroorloven. Daarom moeten wij ervoor zorgen dat niet alleen de Commissie, maar met name de lidstaten maatregelen nemen voor een versnelde invoering van milieuvriendelijke motoren op schepen.
Mijns inziens is het belangrijk dat het geplande vernieuwingsfonds voor de Europese binnenscheepvaart wordt opgericht onder de met de binnenvaartsector overeengekomen voorwaarden, en een bijdrage levert aan de financiering van communicatiebureaus.
In aanvulling op het initiatief van de Commissie om informatiebronnen voor financieringskwesties op te stellen, bijvoorbeeld in de vorm van een financieringshandboek, is een Europees ontwikkelingsplan noodzakelijk, dat een actuele inventarisatie en uitgebreide informatie over de Europese binnenlandse waterwegen bevat en dat is gebaseerd op reeds bestaande wetenschappelijke studies, deskundigenrapporten en de ervaring die de coördinatoren hebben opgedaan. Het zou immers verkeerd zijn als men het wiel steeds opnieuw zou willen uitvinden, en aangezien meer bureaucratie niet gewenst is bij de implementatie van het actieprogramma, moeten wij er met name voor zorgen dat dit wordt voorkomen.
Tot slot wil ik de rapporteur, mevrouw Wortmann-Kool danken voor haar toewijding en de werkelijk goede en constructieve samenwerking!
Jacques Barrot
vice-voorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst recht doen aan dit uitstekende debat door alle sprekers te bedanken. Zoals u al zei is de binnenvaart niet slechts een aanvulling. Het is een echte optie, want we hebben in het Europa van nu ook behoefte aan andere vervoersmodaliteiten dan alleen de weg. Ik ben dan ook uiterst vastberaden, net zoals de rapporteur en u. Maar u hebt gelijk, het gaat er nu ook om woorden in daden om te zetten. Ik zal dus op een paar punten reageren.
Allereerst het innovatiefonds. De diensten van de Commissie bestuderen momenteel samen met vertegenwoordigers van de sector en de lidstaten de mogelijkheid om een innovatiefonds voor de binnenvaart op te richten. Dit fonds zou een belangrijk instrument zijn voor de uitvoering van het Naiades-programma. We onderzoeken meerdere opties, met name hoe dit fonds gevoed kan worden door de binnenvaartsector, de Unie en de lidstaten. De Commissie zal in 2007 verslag uitbrengen over de stand van zaken en de resultaten van het denkproces dienaangaande. U hebt, mevrouw Wortmann-Kool, ook sterk aangedrongen op dit innovatiefonds.
Wat de vervuiling door schepen aangaat klopt het, mevrouw, dat wij - zonder te overdrijven - moeten streven naar een vermindering van het zwavelgehalte van de in de binnenvaart gebruikt brandstof. Het idee is om dit gehalte terug te brengen tot dat van de diesel in het wegvervoer. Deze verlaging is hard nodig om de luchtverontreiniging te verminderen. Wij gaan de richtlijnen betreffende luchtverontreiniging herzien om dit zwavelgehalte aanzienlijk te verminderen. Ik heb overigens goed onthouden wat u zei over investeringen op dit terrein.
Mevrouw Lichtenberger, u hebt mij onder meer een vraag gesteld over de aanpak van gevaarlijke transporten. Ik kan u meedelen dat er momenteel tussen de verschillende diensten overleg plaatsvindt over een voorstel terzake, dat nog dit jaar aangenomen zou moeten worden. Mijnheer Meijer, de verbetering van de infrastructuur zal in principe gepaard gaan met milieueffectbeoordelingen om de eventuele funeste gevolgen van infrastructurele werken zoveel mogelijk te beperken.
Ik zou bij wijze van algemene opmerking aan het adres van alle sprekers willen zeggen dat voor infrastructuur uiteraard investeringen nodig zijn. Deze investeringen vallen onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten. Het klopt echter wel - en nu richt ik me vooral tot u, mevrouw Ayala - dat wij in het financieel reglement prioriteit toekennen aan het vervoer over de binnenwateren met ons voorstel van een maximumpercentage van 30 procent. Mag ik echter, mijnheer de Voorzitter, het Parlement om hulp vragen en aandringen op aanneming van dit financieel reglement? Ik bespeur de nodige terughoudendheid bij de lidstaten, maar ik weet zeker dat het Parlement wel prioriteit zal toekennen aan de waterwegen.
Er zijn zeker nog andere oplossingen denkbaar, maar ik wil met deze antwoorden alleen maar aangeven dat ik uiteraard tot actie wil overgaan. U benadrukte al dat we in Europa een aantal magnifieke waterwegen hebben, zoals de Donau, en ik heb kennisgenomen van uw opmerkingen dat alle aan de Donau gelegen belanghebbende partijen bij het proces betrokken moeten worden. Mijnheer Rack, ik kan u zeggen dat wij ons bewust zijn van het belang van dit soort waterwegen en van de grote rol die ze in de toekomst kunnen gaan spelen.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dat was wat ik u wilde zeggen. Ik hoop dat wij samen verder kunnen gaan met dit uiterst belangrijke werk om de waterwegen in Europa de plaats te geven die hun toekomt.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
