2. Bangladesh
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties over Bangladesh.
Robert Evans  
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, Bangladesh is een land dat ik vele malen heb bezocht en dat mij erg dierbaar is geworden. Ik heb veel vrienden van Bangladeshi afkomst in Londen en ik volg de politieke situatie daar op de voet.
In deze resolutie wordt erkend dat de situatie in de afgelopen maanden zodanig is verslechterd dat er nu ernstige zorgen bestaan over de rechtsstaat, de mensenrechten en zelfs het voortbestaan van de democratie in dat land, wat in de hele tekst van deze revolutie tot uiting komt.
Ik denk dat toen het electorale proces in januari werd opgeschort, de meesten van ons hoopten dat het een kwestie van weken zou zijn voordat de verkiezingen zouden worden gehouden, maar de weken werden maanden, en de maanden zijn nu jaren geworden, want zolang kan het duren voordat er een nieuwe, democratisch gekozen regering kan worden geïnstalleerd.
Ondertussen hebben we te maken met een ongrondwettelijke en onbevredigende situatie waarin een overgangsregering - een burgerregering - met steun van de militairen probeert de orde te handhaven in een klimaat van groeiende wanhoop en toenemend geweld. Twee voormalige eerste ministers zitten gevangen. Er zijn rellen geweest op de universiteit, waarbij honderden mensen zijn gearresteerd (waaronder academici) en er zijn aantijgingen van aanranding en marteling.
Dit kan niet de weg vooruit zijn, en zoals duidelijk blijkt uit punt 11, ben ik er zeker van dat wij in het Europees Parlement klaar staan om Bangladesh te helpen om zo snel mogelijk terug te keren naar de democratie.
Marios Matsakis  
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, Bangladesh is ongeveer even groot als Griekenland, maar heeft een bevolking die bijna twee maal zo groot is als de bevolking van Duitsland. Het land is pas in 1971 onafhankelijk geworden, na jaren van burgeroorlog waarbij zowel het nabijgelegen Pakistan als buurland India, allebei voormalige Britse kolonies, betrokken waren. Bangladesh heeft vijftien jaar gezucht onder een militair bewind en hoewel er sinds 1990 weer een burgerregering is, heeft het land nog lang geen echte democratie.
Op dit moment is Bangladesh een zeer arm land dat gebukt gaat onder wijdverspreide corruptie, inmenging van de militairen in de politiek, ernstige mensenrechtenschendingen, discriminatie van vrouwen, religieus extremisme en een lange lijst van andere kwaden, waarvan er enkele in de resolutie worden genoemd. Toch staat er heel duidelijk in overweging N: "overwegende dat de EU en Bangladesh reeds lang goede betrekkingen onderhouden en belangrijke economische partners zijn”. Dat is waar, maar een mooie vriend en partner hebben we dan uitgekozen, en wat hebben we dan goed werk afgeleverd bij het verhogen van de welvaart en het versterken van de democratie en de rechtsorde in dat bevriende land!
In alle eerlijkheid, de EU heeft geprobeerd om dingen te verbeteren, maar heeft ze dat hard genoeg geprobeerd? Is de hulp die aan Bangladesh is gegeven op een goede manier besteed om de productie-infrastructuur van het land te verbeteren, of is die hulp in de zakken van corrupte ambtenaren verdwenen? Is de druk op de militairen om zich niet meer met het nationale politieke leven te bemoeien voldoende zwaar en vastberaden geweest, of is die druk zwak en ineffectief geweest?
Iedereen kan voor zichzelf antwoord geven op die vragen. Mijn opvatting is echter dat we bij lange na niet doen wat er nodig is; er bestaat een dringende noodzaak om ons beleid inzake Bangladesh te herzien, waarbij het opleggen van sancties niet moet worden uitgesloten en Pakistan en India zeker ernstig moeten worden gewaarschuwd dat ze de verleiding moeten weerstaan om zich met de interne aangelegenheden van Bangladesh te bemoeien.
Charles Tannock  
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, net als mijn collega Evans vertegenwoordig ik meer dan 150.000 kiezers van Bangladeshi afkomst in Londen, onze regio.
Bangladesh is een groot en strategisch belangrijk land in Zuidoost-Azië en is helaas weer in het nieuws vanwege de studentenprotesten van augustus en de arrestatie van drie voormalige premiers in een proces dat gericht is op het bestrijden van de corruptie, maar dat helaas, naar het zich laat aanzien, en op perverse wijze, een poging lijkt om de democratische, zij het ernstig verdeelde politieke klasse, de mond te snoeren.
De overgangsregering heeft de EU en de Verenigde Staten verzekerd dat er eind 2008 democratische verkiezingen zullen worden gehouden, zodra het registratieproces voor de verkiezingen klaar is en bestand is tegen verkiezingsfraude. Het tijdschema lijkt echter erg ruim en er bestaan vermoedens dat de militairen, die in de afgelopen tijd een scherper politiek profiel hebben aangenomen, eropuit zijn om het politieke landschap van Bangladesh radicaal te veranderen door de twee elkaar bestrijdende hoofdrolspelers, de voormalige premiers Sheikh Hasina en Khaleda Zia, uit de roulatie te nemen. Het is moeilijk te begrijpen waarom ze in afwachting van hun proces niet op borgtocht worden vrijgelaten, en bovendien waarom hun aanhouding in eerste instantie zo melodramatisch moest verlopen en de regels van een behoorlijk proces niet in acht zijn genomen vanwege de noodtoestand. In de resolutie wordt er terecht op aangedrongen dat de noodtoestand wordt opgeheven en worden diplomatieke waarnemers van de EU opgeroepen om het proces tegen de twee vrouwen bij te wonen.
Zeker, de westerse hulpdonoren houden nauwlettend in de gaten wat er in Bangladesh gebeurt, gezien de zorgen over de verslechterende mensenrechtensituatie van de afgelopen jaren, de toenemende islamistische radicalisering van de samenleving en helaas ook het afwijken van de oorspronkelijke koers - een seculiere meerpartijendemocratie, en vanuit de EU moeten we dat model krachtig blijven steunen.
Marcin Libicki  
auteur. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het volgende land dat we tijdens het debat van vanmiddag bespreken is Bangladesh, waar de grondrechten ook worden geschonden. Met de kennis over al deze individuele gevallen moeten we ons wel afvragen hoe deze situatie kan bestaan in een wereld die steeds verder "globaliseert”, die door economische organisaties en in nog sterkere mate door politieke organisaties steeds meer één netwerk wordt, in een wereld waarin we op ons eigen continent de oprichting van de Verenigde Naties en de Europese Unie hebben gezien en in een wereld waarin zo veel organisaties beweren dat ze mensen respecteren. We mogen onszelf wel eens afvragen waarom er geen globalisering van de fundamentele humanitaire beginselen plaatsvindt.
Het lijkt een probleem dat van grote invloed is op de tijd waarin we leven en op onze organisaties. Iedereen is geïnteresseerd in politiek en economie, maar wanneer het erop aankomt om de politiek en de economie een menselijke dimensie te geven, zodat eenvoudige, gewone mensen verder geen kwaad wordt gedaan, lijken we machteloos te zijn.
Commissaris Reding zei zojuist, toen we het over Birma hadden, dat het gevaar bestaat dat we weer machteloos moeten toezien en niet op dit onrecht reageren. We moeten echter begrijpen dat er bepaalde stappen moeten worden genomen en dat de schaal van onze politieke activiteiten, onze economische activiteiten en de mate waarin de standaardgrondrechten worden nageleefd niet met elkaar in evenwicht zijn.
Ik wil ook uw aandacht vragen voor een andere kwestie. In de verklaring wordt onder andere de toenemende vervolging om religieuze redenen genoemd. Ik wil erop wijzen dat vervolging om religieuze redenen over het algemeen, hoewel niet altijd, is gericht tegen christenen, met name katholieken. Katholieken zijn op mondiaal niveau de groep die het meest vervolgd wordt en worden het vaakst vermoord vanwege hun geloof. We moeten ons aan de feiten houden en wanneer we het over vervolging hebben, moeten we niet vergeten wie wie vervolgt.
Carl Schlyter  
auteur. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat Bangladesh een land was van grote hoop. Het heeft vrijheid van godsdienst, vrouwen in rurale gebieden hebben toegang tot microkredieten en we konden zien hoe een lokale economie zich begon te ontwikkelen.
Deze positieve trends zijn echter snel omgeslagen, in een land waarin de terreur zich verspreidt. Journalisten, advocaten, politici en activistische studenten worden gevangen gezet, volgens de regering om de corruptie aan te pakken. Ik zou willen zeggen: iedereen in de gevangenis gooien is geen goede manier om de corruptie te bestrijden, om het zwak uit te drukken. We beloven dat we Bangladesh zullen helpen op het pad naar democratie en de regering moet de politieke wil hebben.
Voordat ik afsluit wil ik een opmerking maken over iets dat in de resolutie staat, maar waarover misschien niet veel gesproken zal worden en waarvan ik denk dat het belangrijk is, omdat ik veel tijd heb doorgebracht bij mensen in sloppenwijken. Mensen van het oude regime, van de heersende klasse, hebben land ingepikt, maar toen de regering dat land weer in handen probeerde te krijgen, zijn miljoenen arme mensen, arme boeren en arme bewoners van sloppenwijken, uit hun huizen verdreven. Zo verloren ze het laatste beetje hoop om te kunnen overleven, dat ze hadden omdat ze een klein stukje land hadden. Wanneer we voor de democratie in Bangladesh vechten, moeten we ook aan deze mensen denken, omdat zij het minst van iedereen een stem hebben. Ze hebben de minste macht van iedereen.
Bogusław Sonik
namens de PPE-DE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, de situatie in Bangladesh is zeker zorgwekkend. Er is echter actie ondernomen om de verkiezingen op de afgesproken datum te laten plaatsvinden. Desondanks maken we ons zorgen dat het werkprogramma van de kiescommissie, dat in juli 2007 is gepresenteerd, niet op tijd zal worden afgerond. Laten we niet vergeten dat de waarnemingsmissie van de Europese Unie op 22 januari haar werkzaamheden heeft gestaakt, toen ook de Verenigde Naties hun steun introkken.
We mogen Bangladesh in deze fase niet in de steek laten. We moeten waarnemers sturen met een brede opdracht. Die waarnemers moeten ook lopende strafrechtelijke procedures en aanhoudingen van gewone burgers monitoren. Het is vooral belangrijk dat er druk op de autoriteiten wordt uitgeoefend om de studenten die tijdens de protesten van 28 augustus 2007 zijn gearresteerd weer vrij te laten. We moeten snel reageren en breed opgezette hulp geven; als we dat niet doen, kunnen we niet verwachten dat de verkiezingen op de afgesproken datum zullen plaatsvinden.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
namens de PSE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het is een jaar geleden dat het Europees Parlement zijn vorige resolutie over Bangladesh aannam. Ondanks onze hoge verwachtingen is de situatie in het land verslechterd. De verkiezingen die voor januari van dit jaar stonden gepland, hebben niet plaatsgevonden en zijn uitgesteld tot eind 2008. De interimregering heeft met steun van het leger de noodtoestand uitgeroepen.
Het huidige leiderschap beperkt openlijk alle politieke activiteit en de vrijheid van de pers en andere media. Onder de gearresteerde personen bevinden zich twee voormalige premiers, 160 leidende politici en meer dan honderdduizend burgers. Het meedogenloze neerslaan van de studentenprotesten tegen het leger op de universiteit van Dhaka in augustus van dit jaar heeft op internationaal niveau tot grote bezorgdheid geleid.
Gezien de genoemde gebeurtenissen moeten de Raad en de Europese Commissie de situatie nauwlettend volgen. In de eerste plaats moeten ze erop aandringen dat onafhankelijke instellingen en politieke partijen in Bangladesh hun activiteiten weer kunnen hervatten. Het is essentieel dat we een nieuwe waarnemingsmissie sturen en technische bijstand geven, wat een positieve bijdrage kan leveren aan de voorbereidingen van vrije, democratische verkiezingen. Alleen als alle belanghebbende partijen samenwerken zal het mogelijk zijn om de situatie in Bangladesh effectief te stabiliseren.
Koenraad Dillen
namens de ITS-Fractie. - (NL) Mijnheer de Voorzitter, vanzelfsprekend is het een goede zaak dat in dit halfrond de mensenrechtensituatie in Bangladesh aan de kaak wordt gesteld. We zien immers dat de huidige regering tracht het legitieme politieke protest van studenten en journalisten door middel van arbitraire arrestaties en opsluitingen de mond te snoeren. Sinds de nieuwe regering het roer overnam in januari 2007 zijn reeds meer dan 250.000 mensen opgesloten. Sinds de uitroeping van de noodtoestand is het leger verantwoordelijk voor talloze folteringen en moorden.
Maar ik zou graag nog een ander punt belichten: een kwestie die inherent is aan deze staat en die voortduurt ongeacht de wisseling van de macht. Het is iets dat dikwijls onderbelicht wordt door allerhande mensenrechtenorganisaties omdat het blijkbaar nu eenmaal niet mag gezegd worden. Ik heb het over de massale en systematische groepsverkrachtingen in Bangladesh. Het geweld tegen vrouwen en jonge meisjes vormt een van de meest gruwelijke schendingen van mensenrechten in deze islamitische staat. Dit soort geweld omvat seksueel en huiselijk geweld, groepsverkrachtingen, het gooien van bijtend zuur en eremoorden. Of men het nu graag hoort of niet, het is ontegensprekelijk zo dat door middel van deze gruweldaden extremistische moslims Bangladesh willen zuiveren van zijn religieuze minderheden om zo het land te veranderen in een monolithische, islamitische staat. Elke regering van Bangladesh blijft passief en dit is een regelrechte schande. In 1984 bekrachtigde Bangladesh het VN-Verdrag aangaande het beëindigen van alle vormen van discriminatie tegen vrouwen. Het is de hoogste tijd dat dit Parlement een zeer duidelijk signaal geeft en de regering van Bangladesh op haar verantwoordelijkheid wijst.
Marianne Mikko
(ET) Dames en heren, noch de Europese Unie, noch de VN schort een waarnemingsmissie bij verkiezingen zomaar op; helaas hebben we dat in Bangladesh moeten doen. In januari werd, met steun van het leger, de democratie opgeschort in een land waarin - en dat is uniek in de wereld - de twee belangrijkste partijen worden geleid door vrouwen.
Ik erken dat het bestrijden van dwang en corruptie belangrijk is om de economie en de politiek doelmatig te laten functioneren, maar vuile methoden als het neerslaan van demonstraties, het muilkorven van de pers en het ondermijnen van een eerlijke rechtsgang mogen voor dit doel natuurlijk niet worden gebruikt. Bijna vijfentwintig jaar lang is Bangladesh op weg geweest naar het Europese model. Secularisme, hand in hand met tolerantie op het gebied van religie, mensenrechten en vrijheid van meningsuiting zijn waarden die ons Parlement met alle mogelijke middelen ondersteunt.
Daarom moeten we doen wat we kunnen om Bangladesh terug te leiden naar de weg van de democratie. Het geven van technische bijstand voor de organisatie van de verkiezingen en het werk in de bipartiete werkgroepen zijn het minste wat de Europese Unie kan doen. We eisen dat er onmiddellijk een einde wordt gemaakt aan de noodtoestand en de inmenging door de militairen.
Viviane Reding
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Commissie deelt de zorgen over de mensenrechtensituatie in Bangladesh zoals deze worden verwoord in de ontwerpresolutie van het Europees Parlement. De Europese Unie heeft overigens een prijzenswaardig verleden van constructieve betrokkenheid bij de mensenrechten en de democratie in Bangladesh, en het besluit om een waarnemingsmissie van de EU naar de afgelaste verkiezingen van 2007 te sturen en de missie op te schorten naar aanleiding van de boycot van de verkiezingen door de Awami Liga en overtuigend bewijs van pogingen om de uitslag te manipuleren, is een voorbeeld van die betrokkenheid.
Na de vorming van de door de militairen gesteunde overgangsregering en de uitroeping van de noodtoestand in januari 2007 heeft de EU geprobeerd een evenwicht te vinden tussen krachtige steun voor een terugkeer naar de democratie in 2008 en streng toezicht op de mensenrechtensituatie. Dit komt tot uiting in de intentie van de Europese Commissie om substantiële steun aan te bieden, samen met acht andere internationale ontwikkelingspartners, voor de ontwikkeling van een kieslijst met foto's. Het Parlement zal zich herinneren dat grote twijfels over de lijst die voor 2007 was opgesteld een belangrijke factor waren bij het uitstellen van de verkiezingen.
De delegatie van de Europese Commissie in Dhaka volgt het proefproject met de kiezerslijst van nabij en heeft zeer positieve feedback over het proces gegeven. De EU heeft echter consequent de duidelijke lijn gevolgd dat de vooruitgang bij de technische voorbereidingen voor de verkiezingen gepaard moet gaan met vooruitgang op het gebied van politieke hervormingen, en zoals de trojka van de EU tijdens haar bezoek aan Dhaka in juni heeft beklemtoond, moeten de politieke partijen zo snel mogelijk bij dat hervormingsproces worden betrokken.
Het is een bemoedigende stap dat de verkiezingscommissie van Bangladesh nu een tijdschema voor de raadpleging van de vijftien belangrijkste partijen van het land bekend heeft gemaakt.
De EU heeft er bij de regering van Bangladesh en bij de militairen krachtig op aangedrongen dat de mensenrechten en de regels voor een behoorlijke procesgang moeten worden gerespecteerd, het meest recent tijdens een diplomatiek bezoek op 8 augustus van een trojka van regionale directeuren van de EU aan de adviseurs op het gebied van Buitenlandse Zaken. Dat bezoek bood ook de gelegenheid om zeven individuele gevallen van mensenrechtenschendingen aan de orde te stellen.
In enkele van deze gevallen heeft de regering gedetailleerde antwoorden gegeven. De missiehoofden van de EU zullen onze zorgen over de mensenrechten blijven aankaarten bij de autoriteiten, zodat de schuldigen kunnen worden gestraft en de anderen kunnen worden vrijgelaten. Wat betreft het specifieke geval van de speciale rapporteur van de Verenigde Naties, Sigma Huda, heeft het hoofd van de delegatie van de Europese Commissie in Dhaka onze zorgen over haar medische situatie en behandeling overgebracht aan het ministerie van Buitenlandse Zaken. Ik begrijp dat mevrouw Suda beroep heeft aangetekend tegen het besluit van de rechtbank, en de Europese Commissie zal de zaak zeer nauwlettend volgen.
Steun voor de mensenrechten en goed bestuur is ook een van de drie prioriteiten die de Europese Commissie heeft gesteld als voorwaarde voor het geven van financiële bijstand aan Bangladesh in het kader van de landenstrategie 2007-2013, samen met menselijke en sociale ontwikkeling en economische en handelsontwikkeling. Voor de periode 2007-2010 is er 55 miljoen euro geoormerkt voor acties in het kader van die prioriteit.
Concluderend blijft de Europese Commissie optimistisch dat Bangladesh op koers ligt om geloofwaardige parlementsverkiezingen te houden in 2008. We bieden daarvoor substantiële politieke en financiële steun aan, terwijl we ondertussen - en ik wil dit beklemtonen - zeer alert blijven op mensenrechtenschendingen en andere problemen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt na afloop van de debatten van vanmiddag plaats.
