Europees asielsysteem na de recente uitspraak van het Europese Hof voor de rechten van de mens (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het Europees asielsysteem na de recente uitspraak van het Europese Hof voor de rechten van de mens.
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens van 21 januari in de zaak van M.S.S. tegen Griekenland en België heeft duidelijk laten zien dat de EU dringend een gemeenschappelijk Europees asielstelsel moet invoeren en dat we de lidstaten moeten helpen bij het voldoen aan hun verplichting om adequate internationale bescherming te bieden.
De Commissie heeft altijd gezegd dat de lidstaten bij de toepassing van het acquis van de Europese Unie - en de Dublinverordening is een belangrijk element van het huidige Europese acquis op het gebied van asiel - nooit ontslaan zijn van de verplichting om bescherming van de grondrechten te waarborgen. Het Europees Hof van Justitie heeft in zijn uitspraak dit beginsel in herinnering geroepen.
De uitspraak is niet van invloed op de principes die ten grondslag liggen aan de werking van het Dublinsysteem: er moet een duidelijk systeem zijn om te bepalen welke lidstaat verantwoordelijk is, om een asielaanvraag te behandelen, om effectieve toegang te garanderen tot de procedures inzake de bepaling van de vluchtelingenstatus en om misbruik van asielprocedures in de vorm van meerdere aanvragen te voorkomen.
De door de Commissie uitgevoerde evaluatie van het Dublinsysteem heeft echter laten zien dat er ruimte is voor verbetering. De Commissie heeft al in 2008 een gewijzigde Dublinverordening voorgesteld om de vastgestelde hiaten aan te kunnen pakken. Deze wijziging beoogde zowel de normen voor de bescherming van de betrokken asielaanvragers te vergroten als de doelmatigheid van het Dublinsysteem te vergroten ten voordele van de lidstaten.
Ik verwelkom de grote steun van het Europees Parlement voor de voorstellen van de Commissie en ik nodig de Raad en het Europees Parlement uit om samen te werken aan een evenwichtig compromis dat leidt tot een verbeterde Dublin 2-verordening.
Zo'n compromis moet ook een noodmechanisme omvatten voor de opschorting van overdrachten in situaties van uitzonderlijke en bijzondere druk op het asielstelsel, als laatste redmiddel. Het zal een gemeenschappelijke, alomvattende oplossing bieden voor gevallen die thans op discretionaire wijze worden behandeld en tevens zorgen voor meer vertrouwen en echte onderlinge steun tussen de partners in de Overeenkomst van Dublin.
De Commissie is zich bewust van de tekortkomingen van het Griekse asielstelsel, dat onder uitzonderlijk hoge druk staat als gevolg van grote aantallen gemengde migratiestromen op zijn grondgebied en het ontbreken van een goed functionerend nationaal asielstelsel. We hebben al stappen ondernomen om deze opnieuw te bezien.
De Commissie heeft in november 2009 inbreukprocedures tegen Griekenland geopend, waarin zij haar zorgen met betrekking tot verschillende bepalingen van het Europees recht heeft uiteengezet. Griekenland zelf heeft toegezegd om zijn asielstelsel te hervormen, op basis van een actieplan dat in augustus van het afgelopen jaar is ingediend bij de Commissie en waarin zowel onmiddellijke maatregelen als maatregelen voor de lange termijn zijn uiteengezet. Sindsdien hebben in Griekenland belangrijke ontwikkelingen plaatsgevonden op het gebied van de wetgeving.
Tegelijkertijd is de Commissie, samen met de lidstaten, de UNHCR en EU-agentschappen, betrokken bij substantiële pogingen om Griekenland bij te staan. Deze steun is een combinatie van aanzienlijke financiële en praktische bijstand voor de hervorming van het nationale asielstelsel, grensbeheer en terugkeerbeheer, en een efficiënter gebruik van de Europese middelen voor migratiebeheer, alsook betere samenwerking met de buurlanden, in het bijzonder Turkije.
Ter afsluiting herinner ik eraan dat onze Unie is gevestigd op waarden als de eerbiediging van de menselijke waardigheid, vrijheid, democratie, gelijkheid, rechtsstaat en respect voor de grondrechten. Asiel is een van de mensenrechten die de Europese Unie verplicht is te respecteren en te bevorderen. De Commissie blijft krachtig streven naar een rechtvaardig, efficiënt en op bescherming gericht gemeenschappelijk Europees asielstelsel. Dat is de beste manier om samen de mensenrechten hoog te houden als een van de belangrijke pijlers van de ruimte van vrijheid, veiligheid en recht.
Manfred Weber
namens de PPE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Malmström, het vluchtelingenbeleid is heel actueel. Dat blijkt nu wel op Lampedusa, en dat is ook in Griekenland al gebleken. Dit houdt de Europese burgers bezig. Allereerst wil ik zeggen dat we trots mogen zijn op wat Europa heeft opgebouwd, dat we gemeenschappelijke normen hebben ontwikkeld voor de correcte behandeling van asielaanvragen en voor de omgang met kinderen en gezinnen. Daar kunnen we werkelijk trots op zijn. Europa is een ruimte die hulp en partnerschap aanbiedt aan mensen die vervolgd worden, waar dan ook ter wereld. Bepalend zijn echter niet de teksten die wij in de parlementaire commissies, in de Europese Commissie en in de Raad opstellen; bepalend is wat er in de praktijk met deze mensen gebeurt. We hebben bijvoorbeeld meegemaakt dat België en Griekenland door het Hof veroordeeld zijn, omdat duidelijk is geworden dat ze de bestaande wettelijke bepalingen niet naleven. Daarom moeten we vaststellen dat het handhavingsproces niet goed functioneert.
Ik zou graag willen dat de Commissie sneller resultaten bereikte, afgezien van de bestaande actieplannen. We moeten sneller in staat zijn om in de Europese Unie werkelijk de hand te houden aan de normen die wij belangrijk vinden, en ze om te zetten. In het concrete geval van Griekenland zou ik er op willen wijzen dat we een grens hebben, die van twee kanten kan worden beveiligd. Ik moet zeggen dat ik teleurgesteld ben door de opstelling van Turkije, onze partner. We hebben met Turkije een overnameovereenkomst gesloten, en god weet dat de verplichtingen die Turkije met deze overeenkomst op zich heeft genomen veel minder ver gaan dan wanneer het land lid zou zijn geweest van de Europese Unie. Daarom mogen wij van Turkije toch verwachten dat het ook in dit verband wat meer moeite doet.
De solidariteit staat als een paal boven water. We willen hulp bieden, met het Europees Vluchtelingenfonds en met Frontex, met concrete, praktische maatregelen, zowel in Griekenland - daar gebeurt dat nu al - als ook op Lampedusa, in Italië. De Europese solidariteit staat niet op de helling, en is nu nodiger dan ooit.
Stavros Lambrinidis
Mijnheer de Voorzitter, zoals uit de uitspraak van het Hof blijkt zitten wij allemaal verstrikt in Dublin II. De lasten zijn ongelijk verdeeld en daarom maken de lidstaten al jarenlang ruzie over wie de verantwoordelijkheid heeft en maken ze elkaar verwijten over de hoofden van de armzalige vluchtelingen heen, die niet voor- of achteruit kunnen.
Het afgelopen jaar heeft Griekenland 90 procent van alle immigranten en asielzoekers in Europa opgevangen. Nu met Algerije heeft zich de druk verplaatst naar Italië. Hoelang zullen er nog mensen zijn die doen alsof dit een Grieks, Italiaans, Maltees of Cyprisch probleem is? De grenzen van onze landen zijn Europese grenzen. Ons ontwikkelingsbeleid, ons buitenlands beleid of de afwezigheid daarvan zijn Europese aangelegenheden.
Mijn land heeft het afgelopen jaar dankzij de stevige bijdrage van de Europese Commissie enorme stappen vooruit gezet bij het verbeteren van de asielsituatie. Toch is het overduidelijk dat deze stappen niet volstaan. Met de nieuwe Dublinverordening zal een eind moeten worden gemaakt aan het massaal terugsturen naar de eerste lidstaat. Er moet een echte, inhoudelijke solidariteit tussen de lidstaten tot stand worden gebracht. Het Parlement heeft daar ook op aangedrongen. Het is nu hoog tijd dat een aantal lidstaten in de Raad ophoudt voor Pontius Pilatus te spelen en zijn handen in onschuld te wassen.
Cecilia Wikström
namens de ALDE-Fractie. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, de uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens stelt duidelijk dat België en Griekenland de artikelen 3 en 13 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden hebben geschonden. Beide landen hebben zich met andere woorden schuldig gemaakt aan onmenselijke en vernederende behandeling van een Afghaans asielzoeker toen hij door België aan Griekenland werd overgedragen. Deze zaak is helaas geen alleenstaand geval. De uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens schept echter een precedent en is daarom belangrijk.
Als rapporteur van het Parlement voor de herziening van de Dublin II-verordening ben ik ingenomen met de uitspraak. Deze toont met de gewenste duidelijkheid aan dat alle lidstaten een einde moeten maken aan het overdragen van mensen aan Griekenland zolang de situatie daar blijft zoals ze momenteel is. Het toont ook aan dat Europese solidariteit noodzakelijk is. Als we het serieus menen met de totstandbrenging van een gemeenschappelijk asielstelsel in 2012, moeten we de verantwoordelijkheid delen en elkaar helpen.
Ik zou aan de Commissie willen vragen of de uitspraak haar visie verandert op het Dublin-systeem als hoeksteen van het gemeenschappelijk asielstelsel, en ik zou willen weten of de Commissie toegang heeft tot de statistische gegevens waarop de lidstaten zich baseren bij hun besluiten tot overdracht. Het is belangrijk dat we meer gevallen als het onderhavige vermijden.
Het Parlement heeft een duidelijk standpunt ten aanzien van de Dublinverordening en we wachten er nu vol ongeduld op om de onderhandelingen te kunnen opstarten. Onze prioriteiten zijn de hechteniskwestie, het solidariteitsmechanisme, de rechten van minderjarigen en sterkere bepalingen inzake beroepsmogelijkheden. Ik kijk uit naar uw antwoord, mevrouw Malmström, en naar de voortzetting van onze uitstekende samenwerking.
Judith Sargentini
namens de Verts/ALE-Fractie. - De vraag is: en wat nu dan, nu het Hof hier in Straatsburg gezegd heeft "je mag geen asielzoekers meer terugsturen naar Griekenland". De minister van Justitie in mijn land, Nederland, wist het wel. Hij zei: "Wij helpen de Grieken heel erg snel om de grenzen scherper te bewaken, om hun asielsysteem op poten te zetten, en dan kunnen wij daarna gewoon weer Dublin-claimanten gaan terugsturen naar Griekenland". Dat is uiteindelijk natuurlijk niet het antwoord.
Want in dit Huis hebben de partijen van links tot rechts gezegd dat er een solidariteitsclausule moet komen in het Dublinsysteem. Als dat niet gebeurt, zullen zuidelijke landen het altijd zwaarder hebben dan mijn eigen land aan de Noordzee, waar niet zo ontzettend veel bootjes met vluchtelingen komen aanvaren.
Wij zien aan de immigrantenstroom op Lampedusa ook, mevrouw de commissaris, dat je wel heel erg hard kunt werken aan het bewaken van je grenzen, maar dat je je moet instellen op onverwachte gebeurtenissen. Bent u het met de groenen eens dat het Dublinsysteem nu failliet is? En wanneer komt er beweging in het veranderen van dat Dublinsysteem? Bent u het met ons eens dat hier de wal wellicht het schip kan keren, dat noordelijke landen nu gedwongen zijn solidair te zijn?
Ik zou ook graag uw opinie hebben over de uitspraak van het Hof in Straatsburg van afgelopen week, waarin het zegt dat de regel 39-zaken, het vragen om uitstel voor uitzetting, de laatste paar jaar met 4000 procent zijn toegenomen - omdat mensen zien dat Dublin niet werkt.
Het laatste wat ik zou willen zeggen is: uiteindelijk is in de zaak tussen M.S.S. en de Belgische overheid gebleken dat de schuld neergelegd is bij met name de Belgische overheid. Zij moeten de grootste financiële claim betalen. Zij waren nalatig. Wanneer kunnen wij veranderingen verwachten in het Dublinsysteem, opdat deze mensen niet meer blootgesteld worden aan onmenselijke omstandigheden?
(Spreekster verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Barry Madlener
Mevrouw Sargentini, waarom hoor ik u niet zeggen dat Turkije zich misdraagt door al die mensen maar door te laten in Turkije? Waarom hoor ik u niet zeggen dat de Europese ingewikkelde asielwetgeving misbruikt wordt door zoveel mensen, door mensensmokkelaars en gelukszoekers, die puur en alleen misbruik maken van ons asielsysteem omdat het veel te ingewikkeld is. Waarom zegt u dat niet?
Judith Sargentini
Dank u wel, voorzitter, voor de gelegenheid om deze vraag te mogen beantwoorden.
Ik denk dat je eerst de fout bij jezelf moet zoeken. Europa maakt een potje van zijn eigen asielsysteem. Zolang wij dat doen en niet bereid zijn Griekenland te helpen om echt asielzoekers van hun nek af te halen, en ervoor te zorgen dat wij allen op dezelfde manier beoordelen of iemand al dan niet een echte politieke vluchteling is, kunnen wij niet de schuld op een ander schuiven.
Ik ben het met u eens, mijnheer Madlener, dat mensenhandelaren opgepakt moeten worden en dat ze in Turkije eens een fatsoenlijk asielsysteem zouden moeten opzetten, een systeem dat politieke vluchtelingen erkent, die niet uit de Europese Unie komen, maar van elders. Maar ik zoek de schuld en ook de oplossing eerst bij onszelf.
Timothy Kirkhope
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil tegen de commissaris zeggen dat het duidelijk is dat we te maken hebben met een systeem dat kapot is. Wat duidelijk is, is dat de Europese hoven en de Europese wetgeving botsen. We hebben niet langer een situatie waarin een wet ten uitvoer wordt gelegd, maar eerder een wet die op een ongekende manier wordt uitgelegd.
Ik ben van mening dat de Europese Unie het beste in staat zal zijn om de immigratie-uitdagingen het hoofd te bieden als ze zich een genuanceerd systeem aanmeet dat niet dictatoriaal is. Dat is beter dan de Europese wetgeving sterker te harmoniseren of morele uitspraken te laten doen door Europese hoven. Er is behoefte aan solidariteit, samenwerking en goede communicatie tussen Europese buren.
We moeten bedenken dat we wel een last kunnen wegnemen op de ene plaats, maar deze niet simpelweg naar elders mogen verleggen. Natuurlijk hebben we een plicht tegenover andere lidstaten van de EU en tegenover mensen die een veiliger en vrijer leven zoeken, maar de recente uitspraak van het Hof wijst op grotere problemen, te weten, de relatie tussen de Europese hoven, de Europese wetgevers en de lidstaten en de controle van hun eigen grenzen.
Commissaris, ik zou graag willen weten hoe de Commissie deze kwesties op de lange termijn denkt aan te pakken. Kunt u dit Parlement alstublieft verzekeren dat we niet onze toevlucht zullen nemen tot alleen maar meer EU-wetgeving, die ongetwijfeld ergens in de toekomst zelf omver zal worden geworpen door een Europees hof. Vertel ons in plaats daarvan liever hoe we Griekenland en andere lidstaten die momenteel onder zo'n grote druk staan, doeltreffend kunnen steunen.
Cornelis de Jong
namens de GUE/NGL-Fractie. - Allereerst een woord van dank aan en steun voor commissaris Malmström. Terecht riep zij vorige week de lidstaten opnieuw op werk te maken van het gehele asielpakket. En het gaat hier inderdaad niet om een keuzemenu.
De plotselinge toestroom van Tunesische vluchtelingen laat dit eens te meer zien. Italië heeft de grootste moeite goede opvang en asielprocedures te verzekeren. En als andere lidstaten gewoon blijven toekijken is het een kwestie van tijd voordat het Europese Hof concludeert dat ook de overdracht van asielverzoeken aan Italië moet worden opgeschort, net zoals het Hof dat concludeerde ten aanzien van Griekenland.
Het is dus in ieders belang dat er een noodprocedure wordt ontwikkeld in het kader van Dublin, zoals de Commissie ook voorstelt, en dat er snel bindende afspraken gemaakt worden over menselijke opvang en een kwalitatief goede asielprocedure.
Graag hoor ik van de commissaris of zij denkt dat betrokken Europarlementariërs haar nog verder kunnen helpen om de lidstaten eindelijk tot de broodnodige actie te bewegen. Zij kan in ieder geval op mijn inzet rekenen.
Barry Madlener
Voorzitter, weer mag Nederland de rotzooi opruimen van Griekenland! Eerst heeft de Nederlandse belastingbetaler voor miljarden euro steun verleend aan het bijna failliete land, en nu zitten wij weer met tweeduizend asielzoekers uit Griekenland die wij niet meer kunnen terugsturen.
Voorzitter, Nederland wil die asielzoekers niet. Nederland heeft al genoeg geleden en lijdt nog steeds onder de massa-immigratie en de mislukte multiculturele illusie. Nederland wil minder kansloze immigranten en Europa moet een veel strenger immigratiebeleid gaan voeren. Anders zal Europa uiteindelijk Eurabië worden.
Maar Griekenland is ook een slachtoffer van de slechte buurman Turkije. Griekenland moet daarom een muur bouwen om de Turkse emigranten en de emigranten die Turkije zo doorlaat door Turkije, te weren. En Turkije moeten wij natuurlijk straffen, omdat zij die illegalen gewoon doorgang verlenen naar Griekenland.
En tenslotte, de Europese asielwetgeving moet natuurlijk veel en veel strenger worden, want laten wij eerlijk zijn: 99 procent van de asielzoekers zijn helemaal geen asielzoekers, maar economische gelukszoekers die misbruik maken van de asielwetgeving.
Georgios Papanikolaou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik zal dit debat voortzetten met de volgende hypothese. Er is onrust in de landen van het Middellandse-Zeegebied en de Arabische landen. Wij zien dat veel mensen uit deze landen naar Europa proberen over te steken, in de hoop hier een betere toekomst te vinden. Dat is nu gaande, en ik vrees dat de hypothese die ik naar voren wilde brengen, binnenkort bewaarheid wordt.
De burgers uit deze landen komen naar Europa. Zij komen aan op Lampedusa - waar zoals wij hebben gezien enorme problemen zijn ontstaan - terwijl anderen via Turkije Griekenland proberen binnen te komen. Daarbij maken ze gebruik van het feit dat dankzij de tussen Turkije en een groot aantal derde landen gesloten overeenkomsten geen visum voor Turkije meer nodig is. Weer anderen gaan naar Malta, naar Portugal of Spanje. Een aantal onder hen vraagt vervolgens asiel aan. Het lijdt geen enkele twijfel dat daarop de Dublin II-verordening van toepassing is. U weet dat, als dan een asielzoeker naar de rechtbank stapt, er opnieuw veroordelingen zullen zijn, net zoals wij tot nu toe veroordelingen hebben gehad van nationale rechtbanken, voordat het Europees Hof van Justitie zijn uitspraak deed. Laten wij dus niet doen alsof.
En dan nog wat: er zullen mensen worden gearresteerd en enkelen van hen zullen geen recht op asiel hebben. De Commissie heeft aangekondigd dat de onderhandelingen met Turkije over een overnameovereenkomst zijn afgesloten. Om nu al degenen die via Turkije zijn binnengekomen terug te kunnen sturen moeten wij twee jaar wachten. Het duurt twee jaar voordat de overeenkomst van toepassing wordt en dan volgt nog een driejarige overgangsperiode voor burgers uit derde landen, dus alles bij elkaar vijf jaar. Met andere woorden, als wij nu mensen arresteren dan moeten wij tot 2016 of 2017 wachten voordat Turkije ze moet overnemen.
Neemt u mij niet kwalijk maar ik vrees dat Europa, als het de zaken zo beheert, ernstig tekortschiet.
Sylvie Guillaume
(FR) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het altijd nuttig is om ons opnieuw een aantal verbintenissen voor de geest te halen en met name de verbintenis die in oktober 2008 via het Europees Pact inzake immigratie en asiel werd aangegaan. Daarin werd namelijk aangekondigd dat de tijd was gekomen voor nieuwe initiatieven om de invoering van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel te voltooien en op die manier een hoger beschermingsniveau te bieden in de Europese Unie.
Meer dan twee jaar na deze belofte liggen de Commissievoorstellen op de onderhandelingstafel. We kunnen er echter niet omheen vast te stellen dat dit Europees asielstelsel en het harmonisatieproces moeilijk van de grond komen.
Ik beschouw de recente uitspraak van het Europese Hof voor de rechten van de mens als een belangrijk keerpunt. Deze uitspraak onderstreept niet alleen de tekortkomingen van het Griekse asielstelsel, maar geeft ook een duidelijk signaal af op een moment waarop Griekenland een begin maakt met de hervorming van dit stelsel en tegelijkertijd met de ontplooiing van andersoortige initiatieven.
Deze specifieke situatie daargelaten, stelt deze uitspraak echter meer in het algemeen het Europees asielstelsel als geheel opnieuw ter discussie, met name voor wat betreft een van de fundamentele onderdelen - de Dublinverordening - en de belangrijkste premisse ervan, namelijk de equivalentie van de nationale asielstelsels binnen de Unie. De uitspraak toont aan hoe het gemeenschappelijk Europees asielstelsel paradoxaal genoeg een soort onrechtvaardigheid heeft gecreëerd voor zowel asielzoekers als lidstaten.
Na deze uitspraak moeten er nu meteen duidelijke maatregelen worden genomen. Zolang er in Griekenland geen operationeel asielstelsel is, moeten de lidstaten geen asielzoekers terugsturen naar Griekenland en een beroep doen op de soevereiniteitsclausule van de verordening, uit hoofde waarvan zij de verantwoordelijkheid op zich kunnen nemen voor de behandeling van een asielaanvraag.
De uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens (EHRM) geeft ook een signaal af aan alle betrokkenen. Ik vind dat deze uitspraak zou moeten dienen als katalysator in het harmonisatie- en herformuleringsproces, met name voor wat betreft de Dublinverordening.
Het gaat hier natuurlijk in de eerste plaats om het door de Commissie voorgestelde mechanisme tot opschorting van de overdrachten, dat ik zojuist heb genoemd. De uitspraak van het EHRM werpt een nieuw licht op enerzijds dit mechanisme en anderzijds de intra-Europese solidariteit. Deze uitspraak zou opnieuw een discussie op gang moeten brengen over de noodzaak van een opschortingsmechanisme, zoals ik heb aangegeven, onder duidelijk gespecificeerde voorwaarden.
In de tweede plaats zal, dit mechanisme daargelaten, de opschorting hopelijk ook dienen als hefboom om tijdens de onderhandelingen steun te verlenen aan de andere door de Commissie voorgestelde wijzigingen van verordening en aan die welke onder andere betrekking hebben op de in dit instrument gegeven garanties.
Tot slot zou de uitspraak van het EHRM moeten resulteren in overpeinzingen onzerzijds over de kwetsbaarheid die inherent is aan de situatie waarin asielzoekers zich bevinden. Daarnaast zou deze uitspraak het noodzakelijk moeten maken een beroepmechanisme in te stellen tot opschorting van de overdracht van asielzoekers uit hoofde van de Dublinverordening.
Op dit moment staan vele waarschuwingslichten op rood. Zij vertellen ons dat het tijd is om deze verordening te hervormen en een echt gemeenschappelijk asielstelsel te creëren dat gebaseerd is op solidariteit en verantwoordelijkheid.
Nadja Hirsch
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Malmström, vandaag bespreken we de uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens. Deze keer gaat het weliswaar om België, maar dit raakt iedere lidstaat van de Europese Unie. Ook Duitsland heeft besloten om asielzoekers niet meer naar Griekenland terug te sturen.
Zoals onze collega al zei, is de vraag of we om heel Europa hoge muren willen bouwen, of liever het asielrecht willen handhaven en uitwerken. Als liberaal pleit ik uiteraard voor de tweede aanpak. Dat betekent echter ook dat we iedere asielzoeker een fatsoenlijke en correcte procedure moeten bieden. We mogen niet vergeten dat het gewoon niet solidair is, en al helemaal niet aanvaardbaar, als de landen in het zuiden de last helemaal alleen moeten dragen. Vanwege hun ligging worden deze landen met een golf van vluchtelingen geconfronteerd. Dit zien we op dit moment weer op Lampedusa, vanwege de gebeurtenissen in Tunesië, maar dit is een permanente toestand, en de plaatselijke autoriteiten voor asielrecht kunnen die last niet dragen.
Ook in Duitsland hebben we een paar weken geleden een enorme golf van vluchtelingen ontvangen, toen de regels voor Kosovo geliberaliseerd werden. Wij hadden toen ook het probleem dat we niet meteen alle procedures volgens de regels konden afwerken. Wanneer we werkelijk de hand willen houden aan het recht op asiel moeten we dit beleid dus herzien en voor meer solidariteit zorgen. Dublin II kan in deze vorm niet blijven bestaan.
Carmen Romero López
(ES) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Afghaanse burger waarop de uitspraak van het Hof voor de rechten van de mens betrekking heeft, was geen immigrant. Hij misbruikte het systeem niet en was geen slachtoffer van mensenhandel. Evenmin viel hij onder het Verdrag van Genève want hij werd niet vervolgd. Hij was asielzoeker, en dus zou hij subsidiaire bescherming en internationale bescherming hebben gekregen. De uitspraak is dan ook van belang vanwege het precedent dat hiermee geschapen wordt.
Hoeveel mensen zouden er niet in afwachting kunnen zijn van een uitspraak na in beroep te zijn gegaan tegen de afwijzing van hun asielaanvraag? Hoe velen onder hen zouden schadevergoeding kunnen vragen wegens de vertragingen in de procedure? Wat zou er gebeuren als er meer dan honderdduizend uitspraken waren van het Hof voor de rechten van de mens die de lidstaten in het ongelijk stelden? Wat zou er gebeuren met de reputatie van Europa?
Kunnen wij onszelf nog langer beschouwen als voorvechters van de grondrechten als we asielzoekers die op de vlucht zijn voor oorlogen nog erger behandelen dan misdadigers?
Commissaris, in afwachting van hun proces mogen asielzoekers - als ze vluchtelingen zijn, als ze in aanmerking komen voor subsidiaire bescherming - tot zeven maanden in detentiecentra worden vastgehouden, zonder enige vorm van procesrecht. Is dat humaan?
Het asielpakket zit al veel te lang vast, en een gemeenschappelijk asielstelsel bestaat helemaal niet, mijnheer Weber. De lidstaten hebben ook niet allemaal dezelfde procedures. Er is ook een gebrek aan solidariteit, wat de oorzaak is van de situatie waarin we nu verkeren.
De Afghaanse burger heeft schadevergoeding gekregen wegens immateriële schade, en niet op grond van de Dublinverordening, maar hoeveel vergoeding kan er wegens immateriële schade geclaimd worden door mensen die oorlogen ontvlucht zijn en jarenlang kamp in kamp uit gaan? We zijn het moe om over misbruik en mensenhandel te praten. Zou het niet zo zijn dat we liever een andere kant opkijken en een realiteit ontkennen die we keer op keer trachten te ontkennen? Dublin kan inderdaad worden geperfectioneerd, maar er moet nog veel meer gedaan worden. Dit is urgent, commissaris.
Simon Busuttil
(MT) De uitspraak van het Europese Hof is niet zozeer een veroordeling van België of Griekenland, als wel een veroordeling van de Dublinverordening, omdat België krachtens deze verordening een Afghaanse asielzoeker kon terugsturen naar Griekenland. Dit is niet eerlijk. Het is ook niet eerlijk dat de grenslanden alleen overal voor moeten opdraaien. Laten we eerlijk zijn, de grenslanden zijn er niet om te dienen als politieagenten of grenswachten voor de rest van de landen van de Europese Unie.
Daarom en in navolging van het arrest van het Europese Hof van Justitie kunnen we vaststellen dat het terugsturen van asielzoekers van het ene Europese land naar een ander Europees land waar enorme spanningen zijn, in strijd is met het Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.
Landen als Duitsland en het Verenigd Koninkrijk hebben dit al erkend en hebben het terugsturen van asielzoekers opgeschort. Het is echter noodzakelijk de Dublinverordening direct te wijzigen.
Kyriakos Mavronikolas
(EL) Mijnheer de Voorzitter, de reden waarom ik het noodzakelijk vond het woord te voeren in dit debat is dat er helemaal niet is gesproken over Cyprus en over het immigratieprobleem dat wij ondervinden.
Cyprus is een kleine staat van een half miljoen inwoners waar dagelijks immigranten de 'Groene Lijn' oversteken en aldus via de bezette gebieden binnenkomen. Hun aantal kan oplopen tot 30 à 50 mensen per dag, en dat op een bevolking van een half miljoen mensen.
Wij hebben geen centra waar wij asielzoekers opvangen, met als resultaat dat als hun aanvraag uiteindelijk wordt verworpen, wij deze mensen niet kunnen terugsturen naar het land waar ze vandaag kwamen. Zij komen binnen via de bezette gebieden, vernietigen meestal hun documenten en blijven als immigranten op het eiland.
Gesine Meissner
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Malmström, om het asielprobleem op te lossen hebben we zeker geen muur nodig. Iemand heeft dat voorgesteld, en daarom heb ik het woord gevraagd. Wie zoiets zegt, heeft niets begrepen van de Europese waarden.
Wij willen de grondrechten en de mensenrechten garanderen. Wanneer iemand uit zijn land vlucht en bij ons asiel aanvraagt, om welke redenen dan ook, wanneer iemand vrijwillig in een overvol bootje stapt en zijn leven riskeert, dan kunnen wij zeker niet zeggen: "Wij willen die mensen hoe dan ook weer wegsturen". We moeten deze mensen een redelijke asielprocedure bieden, die volgens bepaalde regels moet verlopen, en we kunnen ook de landen in Zuid-Europa, waar ze aankomen, niet in de steek laten. Wat dat betreft ben ik het volledig eens met mevrouw Hirsch.
Er is nog een andere reden waarom het verkeerd is om te zeggen: "We willen dat ze allemaal buiten blijven, we willen ze niet bij ons opvangen". We worden geconfronteerd met demografische veranderingen, in de toekomst moeten we de nadruk leggen op integratie, en we hebben wel degelijk ook asielzoekers nodig die bij ons willen blijven. Daarom is het niet alleen een kwestie van menselijkheid, het is ook een kwestie van gezond verstand in Europa. Daarom moeten we dit snel oplossen.
Andreas Mölzer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, volgens de uitspraak van het Europees Hof voor de rechten van de mens is het asielsysteem in Griekenland onmenselijk. Onmenselijk omdat een definitief besluit wel vijf jaar kan duren. Maar overal in Europa duren de procedures eeuwen omdat leugens worden verteld, legitimatiepapieren worden verbrand of vervalst, besluiten worden genegeerd en de regels van het asielsysteem eenvoudigweg worden misbruikt en omzeild. Dit geldt vooral als er geen werkelijke reden voor asiel is en de asielzoeker na een jarenlange procedure plotseling een beroep doet op het humanitair verblijfsrecht.
Gezien de mislukking van het Europese asielsysteem moet gewoon eens duidelijk worden gezegd dat de EU niet alle economische vluchtelingen van de hele wereld kan opnemen en tegelijkertijd miljarden kan betalen aan ontwikkelingshulp en voor de opbouw van de democratie in de landen van herkomst.
We moeten eindelijk een welomschreven asielrecht vastleggen dat sterk op het Verdrag van Genève is gebaseerd, om een eind te maken aan asielaanvragen van economische vluchtelingen. Daarbij dient ook schriftelijk te worden vastgelegd dat de asielaanvrager tot medewerking bij de procedure is verplicht. Daarmee moet een juridisch stokje worden gestoken voor misbruik van het humanitair recht.
Salvatore Iacolino
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, door het geleidelijk opheffen van de visumplicht enerzijds en de groeiende migratiestromen anderzijds is het noodzakelijk geworden het asielpakket eindelijk tot prioriteit van de Raad uit te roepen. Als dit initiatief door de Commissie wordt gesteund, zal het een positieve werking hebben. Dan zal namelijk een complexe zaak worden geregeld en een uniforme strategie worden vastgesteld waarmee uitvoering zal worden gegeven aan de beslissing die we vandaag nemen, en dan zal ons de mogelijkheid worden geboden om overdrachten zoals we die vandaag hebben besproken te voorkomen.
We zijn uiteraard voor de bescherming van de grondrechten, maar we zullen er ook streng op toezien dat aan alle voorwaarden wordt voldaan. Mijnheer de commissaris, aangezien de situatie onhoudbaar is geworden, moeten we nu op zoek gaan naar een positieve regelgeving en een duidelijk wetgevingskader. Dit is een belangrijke stap die - daar ben ik van overtuigd - met uw bijdrage op redelijk korte termijn aan de Raad zal kunnen worden voorgelegd.
Nathalie Griesbeck
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mijn vraag zal een hele korte zijn aangezien het debat erg compact was en ik het gevoel heb dat wij, enkele extreme elementen daargelaten, dezelfde bezorgdheid delen.
Aan de commissaris wil ik vragen wat zij wil stellen tegenover het iconoclastische idee om een muur te bouwen tussen Turkije en Griekenland, ook al kan dit worden verklaard door de enorme druk op dit land en zelfs al is er, zoals een aantal collega's heeft gezegd, vooral voor de mensen in de detentiecentra sprake van moeilijke omstandigheden.
Ook al staat het de lidstaten vrij hun eigen constructies te bedenken - zelfs al zou dit een muur zijn, hoewel dit toch een onrealistische oplossing is -, ligt hier voor ons, Europeanen, een taak, zowel conjunctureel gezien, wegens de gebeurtenissen op het eiland Lampedusa en de uitspraken van het Europese Hof voor de rechten van de mens, als structureel gezien, wegens de situatie van de landen in het zuiden.
De Dublinverordening moet derhalve dringend opnieuw onder de loep worden genomen, zodat wij gezamenlijk de verantwoordelijkheid kunnen nemen voor deze situaties in heel Europa. Daarbij moeten wij solidariteit en een humanistische benadering aan de dag leggen, en dat zullen wij alleen kunnen doen door een echt Europees asielrecht te construeren. Deze kwestie is nu dringender dan ooit.
Sergio Paolo Francesco Silvestris
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de waarden waarop de Europese Unie is gebaseerd - mensenrechten en grondrechten - mogen niet ter discussie worden gesteld. Door de uitspraak van het Europese Hof zijn urgente overwegingen en snelle en doeltreffende initiatieven noodzakelijk geworden. Deze uitspraak vereist de uitwerking, vaststelling en tenuitvoerlegging van een uniforme strategie en gezamenlijke inspanningen. De asielprocedures moeten zo snel en goed mogelijk behandeld worden.
Maar Europa mag de grenslanden die te maken hebben met noodsituaties wegens migratiestromen - die niet alleen deze landen, maar via deze landen heel Europa treffen - niet aan hun lot overlaten. De grenslanden kunnen de verantwoordelijkheid voor de kosten en organisatie van de behandeling van asielaanvragen, die vaak veel tijd en aandacht vereisen, niet alleen dragen. Die tijd en aandacht mogen niet van invloed zijn op de waardigheid van de migranten, die altijd moet worden gegarandeerd.
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil al degenen bedanken die een bijdrage hebben geleverd. Deze uitspraak is bijzonder interessant maar ondermijnt het huidig Dublinsysteem niet volledig. Dit systeem werkt min of meer en verplicht de lidstaten ertoe om, ongeacht de uitspraak, te waarborgen dat de grondrechten worden gerespecteerd. Desondanks wijst de uitspraak op enkele belangrijke problemen, en daarom moeten we de Overeenkomst van Dublin wijzigen en verbeteren.
Dat is de reden waarom de Commissie verbeteringen heeft voorgesteld, en het doet mij veel plezier te weten dat u daaraan werkt en dat u ook de noodzaak inziet van een noodmechanisme op dit gebied. Wij steunen u volledig in dit opzicht.
We moeten ook ons werk voor de vaststelling van een gemeenschappelijk asielstelsel versnellen. De meeste mensen hier zijn het daarmee eens, en ik ben heel dankbaar voor het werk dat u verricht. De beste manier om dat te bereiken is doorgaan met het werk, de verslagen publiceren en de Raad aanmoedigen om onderhandelingen te beginnen.
Er zijn momenteel te veel verschillen tussen de lidstaten en dat is een onhoudbare situatie. In een gemeenschappelijke Unie, met gemeenschappelijke waarden en een gemeenschappelijke toepassing van de internationale normen en verdragen, mogen dergelijke grote verschillen als we nu hebben niet bestaan. Mensen moeten op een fatsoenlijke manier worden behandeld. We moeten bescherming voor de kwetsbaarste mensen waarborgen. We hebben efficiënte stelsels nodig, zodat mensen niet maandenlang, en soms jarenlang, worden vastgehouden. Dat is heel pijnlijk voor de betrokken personen en het is ook erg duur voor de samenleving. We moeten dat verbeteren. Nogmaals, ik kan u en de Raad alleen maar aanmoedigen om hieraan te blijven werken.
Wat betreft Griekenland: de Commissie doet veel om het land te helpen. De Griekse regering voert momenteel haar actieplan uit. Het is een heel ambitieus plan, maar het was vanaf het begin duidelijk dat dit probleem niet in een weekend kon worden opgelost. Er zijn al lang bestaande problemen. Wij zijn er om steun te bieden, en het feit dat alle lidstaten betrokken zijn bij de Frontex-operatie en eveneens verschillende soorten bijstand hebben aangeboden - economische bijstand of technische expertise, tolken, administratieve bijstand - laat zien dat er echte Europese solidariteit is.
We moeten Griekenland helpen, want Griekenland staat onder extreem hoge druk, en dat is ook een Europese uitdaging. Natuurlijk draagt Griekenland de hoofdverantwoordelijkheid. Het land heeft al veel gedaan, maar moet nog meer doen. Ik ben er niet van overtuigd dat een hek of een muur een oplossing is, want er zijn andere hervormingen die veel belangrijker zijn. We werken ook met het EASO, het nieuwe Europees Ondersteuningsbureau voor Asielzaken in Valletta, en we werken samen met de UNHCR.
De laatste tijd heeft Turkije zich constructief en coöperatief opgesteld. We hebben na acht jaar de onderhandelingen over een overnameovereenkomst afgerond. Ik hoop dat de lidstaten deze zullen goedkeuren, wanneer we volgende week de volgende Raad hebben.
Wat betreft de cijfers waarnaar mevrouw Wikström vroeg: de cijfers die ik heb voor de periode 2009 en 2010 geven aan dat de lidstaten aan Griekenland 16 328 verzoeken hebben gericht om migranten over of terug te nemen. Daarvan zijn er 12 638 (77 procent) ingewilligd. Desondanks hebben de lidstaten slechts 2 251 van deze overdrachten uitgevoerd, wat neerkomt op iets minder dan 14 procent.
Ik wil u nogmaals bedanken voor de steun die u geeft aan het werk dat we proberen te doen met betrekking tot het asielpakket. De wetgevingshandelingen zijn ingediend. Laten we - Commissie, Parlement en Raad - samen blijven werken opdat dit zo snel mogelijk kan worden afgehandeld en we eindelijk een gemeenschappelijk Europees asielstelsel krijgen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
