Stan projektu euro-śródziemnomorskiej strefy wolnego handlu (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest debata w sprawie pytania ustnego skierowanego do Komisji przez pana posła Witala Moreira w imieniu Komisji Handlu Międzynarodowego na temat sytuacji w zakresie obszaru wolnego handlu Euromed w roku 2010 - B7-0222/2009)
Vital Moreira
Panie przewodniczący, panie komisarzu! Pytanie to zostało opracowane i zaproponowane zanim dowiedzieliśmy się, że pani Ashton przestanie być komisarzem ds. handlu. Mimo to mamy nadzieję, że Komisja będzie w stanie odpowiedzieć na nasze pytanie.
W zakres kompetencji pani Ashton, jak już wspomniano, wchodziła obecna sytuacja w obszarze wolnego handlu w regionie śródziemnomorskim, początkowo zaplanowanego na rok 2010.
W rzeczywistości jednym z projektów, których źródłem jest proces barceloński zapoczątkowany w roku 1955, było utworzenie obszaru wolnego handlu w regionie śródziemnomorskim do 2010 roku. Obszar ten ma opierać się na podejściu regionalnym i obejmować sieci północ-południe oraz południe-południe. Cel ten pozostaje jednak bardzo odległy. Mam w związku z tym następujące pytania:
Czy zdaniem Komisji utworzenie obszaru wolnego handlu Euromed do 2010 roku było od samego początku realistycznym zalożeniem? Czy Komisja może uzasadnić swoją odpowiedź podając konkretne przyczyny?
Po drugie, Parlament ma świadomość, że wkrótce zostanie przyjęty nowy plan działania Euromed, potencjalnie wraz z nowym mechanizmem na rzecz ułatwiania handlu i inwestycji w regionie.
Czy Komisja może podać więcej szczegółów dotyczących praktycznych aspektów i konsekwencji stosowania takiego mechanizmu?
Po trzecie, czy Komisja może wyjaśnić bieżący status porozumienia z Agadiru, a także wkład UE w proces zmierzający do zmiany tego porozumienia oraz, w szerszym ujęciu, wyjaśnić wymiar południe-południe procesu barcelońskiego, czyli unię śródziemnomorską?
Po czwarte, czy Komisja może powiedzieć, w jaki sposób zastosowała się do zaleceń oceny wpływu na zrównoważony rozwój sporządzonej przez University of Manchester, aby w negocjacjach uwzględnić spójność społeczną i zrównoważony rozwój, zgodnie ze wskazówkami zawartymi w badaniu?
Po piąte, czy Komisja może wyjaśnić Parlamentowi, jakie kwestie poruszono podczas ponownych negocjacji w sprawie układu o stowarzyszeniu z Syrią, po ich zamrożeniu w 2004 roku?
Po szóste, czy Czy Komisja może skomentować negocjacje z Libią, ich cele i obecny status?
Po siódme, kilka krajów regionu śródziemnomorskiego wyraziło zainteresowanie pogłębieniem i/lub rozszerzeniem zakresu ich porozumień handlowych z Unią Europejską.
Czy Komisja może przede wszystkim udzielić Parlamentowi informacji na temat tej "nowej generacji” układów o stowarzyszeniu?
Czy Komisja może także poinformować Parlament, czy byłaby gotowa, w świetle nowych uprawnień w dziedzinie handlu przyznanych Parlamentowi Europejskiemu przez traktat lizboński, uwzględnić w negocjacjach dotyczących nowych porozumień wcześniejszą rezolucję PE?
Panie przewodniczący, panie komisarzu! Tak brzmią moje pytania. Uważamy, że odpowiedź na te pytania jest niezwykle pożądana i stosowna. Biorąc pod uwagę obecne znaczenie procesu barcelońskiego oraz obszaru na południe od UE.
Antonio Tajani
Panie przewodniczący, panie i panowie, panie Moreira! Udzielam odpowiedzi w imieniu pani komisarz Ashton.
Utworzenie obszaru wolnego handlu Euromed do 2010 roku było celem realistycznym i w ciągu nadchodzącego roku poczynimy w tym zakresie znaczne postępy, choć oczywiście wciąż pozostaje wiele do zrobienia, by w pełni zrealizować potencjał integracji gospodarczej w obszarze Euromed.
Szczególne postępy poczyniono w zakresie wymiaru północ-południe. UE zawarła dwustronne układy o stowarzyszeniu, które dotyczyły głównie handlu towarami, ze wszystkimi partnerami z regionu śródziemnomorskiego, za wyjątkiem Syrii. Niemniej jednak trwają inne dwustronne negocjacje zmierzające do dalszego promowania handlu produktami rolnymi, usługami i promowania swobody przedsiębiorczości oraz do stworzenia wiążącego mechanizmu rozstrzygania sporów. Niektóre z tych negocjacji już się zakończyły, inne mają być zakończone do 2010 roku.
Jeśli chodzi o nowe negocjacje pomiędzy UE a naszymi śródziemnomorskimi partnerami oraz o rolę Parlamentu Europejskiego, mogę powiedzieć, znowu w odniesieniu do wymiaru północ-południe, że liczymy na osiągnięcie, podczas zaplanowanej na 9 grudnia konferencji ministrów handlu z państw porozumienia euro-śródziemnomorskiego, porozumienia w sprawie planu działania Euromed po roku 2010, odzwierciedlającego cel stopniowego przekształcenia obecnych układów o stowarzyszeniu Euromed we wszechstronne, kompleksowe porozumienia o wolnym handlu.
Nie mówimy tu o negocjowaniu nowych układów o stowarzyszeniu, ale o rozszerzeniu i wzmocnieniu obecnych układów w celu rozwiązania kwestii takich jak ułatwienia w handlu, bariery techniczne oraz sprawy sanitarne i fitosanitarne, jak również zamówienia publiczne, konkurencja, prawa własności intelektualnej, handel, zrównoważony rozwój i przejrzystość.
Negocjacje dwustronne będą dostosowane do sytuacji każdego z partnerów z południowego wybrzeża Morza Śródziemnego. Pierwszym krajem śródziemnomorskim, z którym rozpoczniemy negocjacje w przyszłym roku może być Maroko. Po wejściu w życie traktatu lizbońskiego zwiększy się oczywiście rola Parlamentu w sprawach handlu. Komisja gotowa jest ściśle współpracować z Parlamentem nad przyszłymi negocjacjami, o których właśnie wspomniałem.
Obszar wolnego handlu Euromed ma także wymiar południe-południe. Nasi śródziemnomorscy partnerzy tworzą pomiędzy sobą sieć porozumień w sprawie wolnego handlu, a porozumienie z Agadiru obowiązujące od 2007 roku jest otwarte również dla innych krajów śródziemnomorskich. Izrael i Turcja także podpisały porozumienia w sprawie wolnego handlu z śródziemnomorskimi partnerami, ponadto trwają już prace nad innymi porozumieniami.
Jest jeszcze zbyt wcześnie na pełną ocenę obecnego porozumienia z Agadiru. Handel pomiędzy czterema partnerami wzrósł, choć w mniejszym stopniu niż pierwotnie oczekiwano. Może to być spowodowane kilkoma czynnikami, np. istnieniem barier pozataryfowych, brakiem komplementarności poszczególnych rynków, brakiem rynku regionalnego mogącego przyciągać inwestorów i wreszcie, co nie mniej ważne, zbyt małą świadomością przedsiębiorstw, które nie dostrzegają możliwości, jakie te porozumienia otwierają.
Plan działania Euromed obejmujący okres po roku 2010 powinien pomóc w rozwiązaniu tego problemu. Plan obejmuje także szereg praktycznych krótkoterminowych propozycji, jedną z których jest mechanizm na rzecz ułatwiania handlu i inwestycji w regionie euro-śródziemnomorskim. Utworzenie tego mechanizmu pozwoli na dostarczenie bezpłatnych, aktualnych, wszechstronnych i łatwo dostępnych informacji na temat handlu, inwestycji, warunków i regulacji w regionie Euromed, mających pomóc przedsiębiorstwom, szczególnie małym i średnim, działać na rynkach euro-śródziemnomorskich.
Podobnie jak we wszystkich naszych obszarach wolnego handlu, Komisja dokonała w grudniu 2007 roku oceny skutków w kontekście zrównoważonego rozwoju. Ocena ta jest i będzie wykorzystywana zarówno w obecnych, jak i w przyszłych negocjacjach.
Pakt stabilności, szczególnie w odniesieniu do kwestii handlowych, podkreślił znaczenie długich okresów przejściowych określonych w układach o stowarzyszeniu dla eliminacji taryf przemysłowych przez kraje z południowego wybrzeża Morza Śródziemnego oraz potrzebę określenia podobnych okresów przejściowych w obecnych negocjacjach w zakresie rolnictwa.
W trwających rozmowach na temat usług i swobody przedsiębiorczości musimy też oczywiście wziąć pod uwagę poziom rozwoju naszych partnerów z południowego wybrzeża Morza Śródziemnego.
Ponadto Komisja popiera programy reform fiskalnych w bardzo wielu z tych krajów, które mogą pomóc w zmniejszeniu negatywnych skutków spadku przychodów taryfowych wspomnianych w ocenie wpływu na zrównoważony rozwój.
Jeśli chodzi o stowarzyszenie z Syrią, o którym mówiłem wcześniej, w 2008 roku Komisja rozpoczęła przegląd projektu układu o stowarzyszeniu w celu określenia, czy przed jego zawarciem należy wprowadzić poprawki techniczne lub aktualizacje. Wystarczyła jedna runda rozmów i ustaliliśmy z Syrią niezbędne poprawki uwzględniające przystąpienie Rumunii i Bułgarii do Unii Europejskiej oraz zmiany taryfowe wprowadzone zarówno w Syrii, jak i w Unii od czasu zamrożenia rozmów w 2004 roku. Układ przypieczętowano w grudniu 2008 roku. W ubiegłym miesiącu ogłosiliśmy, że Unia jest już gotowa do jego podpisania. Syria odłożyła podpisanie układu o stowarzyszeniu w celu przeanalizowania jego konsekwencji gospodarczych.
Z drugiej strony negocjacje z Libią, mające na celu zawarcie umowy ramowej koncentrującej się na ambitnych porozumieniach w sprawie wolnego handlu w odniesieniu do towarów, usług i swobody przedsiębiorczości, jak również współpracy regulacyjnej, rozpoczęły się w listopadzie 2008 roku w Brukseli. Zawarcie tej umowy z Libią będzie ostatnim elementem naszej układanki. Do tego czasu UE będzie miała zawarte porozumienia w sprawie wolnego handlu ze wszystkimi naszymi śródziemnomorskimi sąsiadami, mimo że Libia nie jest objęta polityką sąsiedztwa UE.
Zawarcie tej umowy handlowej da eksporterom z UE nowe możliwości wywozowe w Libii oraz bardziej korzystne otoczenie regulacyjne, szczególnie w sektorze usług oraz na rynkach ropy i gazu. Negocjacje z Tripoli są oczywiście dopiero na wczesnym etapie, a na osiągnięcie porozumienia potrzeba nam więcej czasu.
Podczas tego procesu Komisja będzie zwracać szczególną uwagę na budowanie potencjału handlowego i na kwestie pokrewne w ramach libijskiej administracji. Prace nad oceną skutków w kontekście zrównoważonego rozwoju dla Libii także dobiegają końca.
Georgios Papastamkos
Panie przewodniczący! Popieramy strategicznie ważne partnerstwo Euromed oraz konsolidację politycznej, gospodarczej i kulturowej współpracy, jak również ogólny pokój, bezpieczeństwo i stabilność w tym regionie. Wzywamy ministrów do przyjęcia na nadchodzącej konferencji planu działania dla obszaru wolnego handlu Euromed. Dwustronnemu podejściu musi towarzyszyć podejście regionalne. Podobnie, oprócz wymiaru północ-południe, za bardzo ważną uważam regionalną integrację gospodarczą południe-południe, do której odnosił się zarówno przewodniczący Komisji Handlu Międzynarodowego, pan Moreira, jak i komisarz Tajani. Chcę szczególnie podkreślić potrzebę uwzględnienia przywilejów społecznych i ekologicznych oraz norm dotyczących zdrowia roślin, które muszą towarzyszyć otwieraniu rynków. Musimy też odnieść się do pewnych poważnych problemów dotyczących przywozu produktów rolnych do UE. Osobiście jestem za wzmocnieniem procesu barcelońskiego - unii śródziemnomorskiej i programów ogłoszonych w ramach tej unii w sektorach strategicznych, takich jak współpraca pomiędzy małymi i średnimi przedsiębiorstwami oraz eksploatacja odnawialnych źródeł energii. Na zakończenie chcę położyć szczególny nacisk na rozwój korytarzy morskich i na wniosek złożony przez Grecję zeszłego lata w sprawie utworzenia w Grecji obserwatorium transportu we wschodniej części basenu Morza Śródziemnego.
Kader Arif
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Dziękuję panu posłowi Moreirze za wystąpienie.
W dniu 9 grudnia ministrowie handlu z obszaru euro-śródziemnomorskiego spotkają się, aby rozmawiać o ożywieniu naszej współpracy gospodarczej i handlowej. Po pierwsze, chcę abyśmy mieli jasność co do pewnej sprawy: jeżeli rzeczywiście utworzenie obszaru wolnego handlu miało na celu przynieś korzyści wszystkim partnerom, tak z północy, jak i z południa, to postanowienie o utworzeniu tego obszaru w roku 2010 jako nie było ani realistyczne ani nawet pożądane, zważywszy na wciąż duże zróżnicowanie warunków rozwojowych pomiędzy północną a południową częścią basenu Morza Śródziemnego.
Co więcej, niektórzy wciąż są zdania, że aby poczynić postępy w gospodarczym i handlowym aspekcie partnerstwa euro-śródziemnomorskiego, które, jak przypominam, opiera się na trzech filarach: na polityce, gospodarce, społeczeństwie i kulturze, wystarczy odsunąć na bok trudności polityczne. Jak się można domyślić, nie podzielam tego magicznego i zgubnego poglądu, że sam handel może pomóc w dochodzeniu do harmonijnej integracji, pokoju i stabilności.
Moja wiara jest tym mniejsza, że fakty mówią same za siebie. Na przykład Unia dla Śródziemnomorza, odsuwając konflikty polityczne, miała rozbudzić pogrążoną w stagnacji współpracę euro-śródziemnomorską przy pomocy tak zwanych konkretnych i widocznych projektów. Dziś to sama Unia dla Śródziemnomorza pozostaje w stanie w stagnacji i znów nękana jest zapomnianymi dysputami politycznymi.
Należę do osób mocno przywiązanych do idei procesu barcelońskiego, które uważają, że postępu nie mierzy się wyłącznie statystyką handlową, która notabene jest wciąż zbyt niekorzystna dla naszych partnerów z południa, dla tamtejszych mieszkańców. Handel dla samego handlu? Nie, zdecydowanie w to nie wierzę.
Z drugiej strony, handel koncentrujący się na rozwoju i mający na celu zmniejszenie przepaści między bogatymi a biednymi, zapewnienie powszechnego udziału w dobrobycie oraz prawdziwej integracji regionalnej? Tak, mogę to sobie wyobrazić. Negocjacje jednak powinny być wciąż prowadzone w tym kierunku.
Dlatego proszę, byśmy na następnym posiedzeniu byli ambitni, byśmy nie dyskutowali tylko nad sprawami technicznymi dotyczącymi usuwania barier handlowych tak jakby to był nasz cel. Nie można wciąż tak myśleć.
Głównym przedmiotem naszych dyskusji i w centrum naszego zainteresowania musi pozostawać integracja regionalna, szczególnie w kontekście sieci południe-południe, rozwiązania potrzebne na czas kryzysu gospodarczego, którego poważną konsekwencją jest utrata miejsc pracy, kwestie humanitarne, społeczne i środowiskowe oraz kwestia praw człowieka.
Niccolò Rinaldi
Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Mając na względzie porę, pozwolą państwo, że zacznę od fragmentu zaczerpniętego z "Baśni z tysiąca i jednej nocy”. Mówimy bowiem o świecie arabskim.
W jednej z tych baśni czytamy, że bezczynne siedzenie w domu nie przynosi ani korzyści, ani sławy. Często widzę - mówi autor - tkwiący w miejscu słup zniszczony zębem czasu. Omywany wodą wygląda uroczo, lecz jakże szybko gnije.
Daje to nam wgląd w dziedzictwo wspaniałej arabskiej tradycji, która zachęca nas do przerwania inercji i jak najlepszego odświeżenia procesu integracji euro-śródziemnomorskiej z uwzględnieniem dwóch czynników.
Pierwszym czynnikiem jest czas. Obecnie 50 % ludności państw z południowego wybrzeża Morza Śródziemnego nie ukończyło jeszcze 18 lat, a za niespełna 30 lat ten obszar wolnego handlu zamieszkiwać będzie niemal miliard konsumentów i obywateli. Dlatego nie mamy zbyt wiele czasu.
Drugim czynnikiem jest charakter porozumień handlowych, jakie chcemy zaproponować tym krajom. Chcemy, jako liberalni demokraci, porozumień handlowych wolnych od struktur biurokratycznych i centralizmu. Chcemy, aby odebrały one kontrolę nad zasobami i bogactwem strukturom oligarchicznym rządzącym obecnie w państwach naszych partnerów.
Yannick Jadot
Panie przewodniczący! Po piętnastu latach negocjacji dotyczących handlowego aspektu procesu barcelońskiego mamy poważne wątpliwości, czy negocjacje porozumień w sprawie wolnego handlu podobnych do Euromed są właściwym rozwiązaniem problemów społecznych, politycznych i gospodarczych w tym regionie.
Jak już powiedziano, ocena wpływu na zrównoważony rozwój ujawniła przede wszystkim potencjalnie bardzo poważne negatywne skutki społeczne, ekologiczne czy też dotyczące integracji regionalnej.
Panie przewodniczący, panie komisarzu! W tym kontekście uważamy, że wniosek Komisji dotyczący planu działania na lata po roku 2010 jest zbyt jednostronny w odniesieniu do aspektu dwustronnego porozumienia w sprawie wolnego handlu, by można było uznać go za słuszny.
Popieramy omawiany dziś projekt rezolucji szczególnie dlatego, że zadano w nim wiele pytań dotyczących skutków społecznych, ekologicznych i wpływu na integrację regionalną, jak również przede wszystkim dlatego, że w ustępie 10 wezwano do weryfikacji celów porozumień handlowych, szczególnie w świetle wspomnianych zagadnień społecznych i ekologicznych, a wreszcie ponad wszystko dlatego, że weryfikując porozumienia, moglibyśmy pomyśleć o ponownym uwzględnieniu aspektu handlowego w procesie barcelońskim.
Willy Meyer
Panie przewodniczący! Moja grupa uważa, że nie da się oddzielić części projektu Euromed, która dotyczy handlu, imigracji i finansowania od części politycznej. W związku z tym moja grupa jest przeciwna nadaniu przez UE wysokiego statusu Izraelowi i Królestwu Maroka, ponieważ państwa te nie mają nic wspólnego z unią na rzecz pokoju opartą na prawie międzynarodowym.
Naszym zdaniem UE i Komisja Europejska powinny znacznie lepiej egzekwować wartości, które mogą nas doprowadzić do projektu służącego pokojowi i bezpieczeństwu.
Na przykład saharyjska bojowniczka prowadzi obecnie strajk głodowy na hiszpańskiej wyspie Lanzarote, ponieważ Królestwo Maroka nie zezwala jej na wjazd na terytoria okupowane. To ważne zagadnienie, które wymaga od instytucji europejskich przyjęcia zdecydowanego stanowiska w odniesieniu do Królestwa Maroka.
Uważam, że Unia dla Śródziemnomorza dotyczy nie tylko handlu, ale i obrony prawa międzynarodowego oraz praw człowieka.
William  Dartmouth
w imieniu grupy EFD. - Panie przewodniczący! Brytyjska Partia Niepodległości jest przeciwna porozumieniu Euromed, ponieważ przewiduje ono znaczne koncesje handlowe, a nawet subsydia, dla państw innych niż państwa członkowskie. Czyli niewątpliwie odbędzie się to bezpośrednio lub pośrednio kosztem podatnika brytyjskiego. Co więcej, kiedy przedstawiciel komisarza przemawiał na temat porozumienia Euromed w komisji Handlu Międzynarodowego, której mam zaszczyt być członkiem wraz z innymi tu obecnymi osobami, powiedział - i tu cytuję: "nie ma mowy o wdrożeniu wszystkich przepisów UE”. I dodał, że przepisy UE zostaną zastosowane w sposób inteligentny i selektywny.
Natomiast my, w Wielkiej Brytanii, znosimy stosowanie wszystkich przepisów UE, wprowadzanych w sposób nieinteligentny i uniwersalny, na czym w rzeczywistości cierpi nasza gospodarka.
Nie wolno nam nawet używać takich żarówek, jakich chcemy; ale nie chodzi tylko o żarówki. Po Lizbonie będą nami, Brytyjczykami, rządzić w mniejszym czy większym stopniu trzej amigos: przewodniczący Komisji, nowo mianowany przewodniczący Rady, który musi być dziadkiem Tintina, a także, co najważniejsze, wysoki przedstawiciel, pani Cathy Ashton, która w wieku lat prawie czterdziestu była jednym z czterech płatnych urzędników skrajnie lewicowej Kampanii na rzecz Rozbrojenia Nuklearnego, CND.
To poważna sprawa. My jesteśmy na nich skazani, ale kraje Euromed wcale nie będą musiały ich tolerować.
Jest także kwestia praw człowieka. W tym przypadku muszę zapytać, co tu się dzieje. Spośród wszystkich krajów finansowane przez nas koncesje handlowe, a nawet subsydia zaproponowano akurat Syrii i Libii. A gdzie są gwarancje dotyczące praw człowieka? Na pewno nie w tych dwóch krajach, które mają długą i raczej niechlubną historię łamania tych praw. Muszę powiedzieć, jako osoba, która była nastolatkiem w latach 60. XX wieku, że wnioskodawcy tej części rezolucji musieli chyba coś przypalać. Dlatego jesteśmy przeciwni przedmiotowej rezolucji w całości.
Jörg Leichtfried
(DE) Panie przewodniczący! Wolny handel może być dobry, jeżeli nie poprzestaje na samym wolnym handlu. Tego rodzaju umowy znacznie wykraczają poza kwestię handlu. I tak powinno być. Porozumienia takie nie mogą dotyczyć tylko ustanowienia obszaru wolnego handlu, muszą również dotyczyć przynoszenia trwałych skutków. Muszą prowadzić do rozwoju. Muszą zapewniać bezpieczeństwo. Muszą sprzyjać budowaniu dobrobytu dla wszystkich. To o wiele ważniejsze niż zapewnienie samej liberalizacji i otwierania rynków, na czym skorzystać mogą tylko nieliczni. Jeżeli dążymy do wolnego handlu, to celem tych starań - zarówno tu, jak i w krajach naszych południowych sąsiadów - musi być walka z bezrobociem. Wysiłki te muszą zmierzać do zapewnienia większych możliwości, szczególnie kobietom, ludziom młodym i ludności wiejskiej. Jeżeli to jest nasz cel, to jesteśmy na dobrej drodze. Jeśli zaś naszym celem jest liberalizacja, otwarcie i umożliwienie osiągnięcia zysku przez nielicznych, to jesteśmy na złej drodze.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Panie przewodniczący! Zasadniczym celem śródziemnomorskich układów stowarzyszeniowych jest przede wszystkim nawiązanie bliższej współpracy, głównie handlowej, Unii z państwami śródziemnomorskimi, a także restrukturyzacja gospodarek tych państw. Unia Europejska może udzielić w ten sposób pomocy światu arabskiemu w przekształceniu się w region dobrobytu, a to stworzy warunki do bliższej współpracy i da szansę na osiągnięcie stabilizacji w regionie.
Musimy dołożyć wszelkich starań, aby przyspieszyć proces, który został zapoczątkowany w Barcelonie, biorąc pod uwagę szczególnie kwestie dotyczące demokracji, przestrzegania rządów prawa, wartości, godności ludzkiej oraz rozwoju gospodarczego i społecznego. Ważną rolę w tym kontekście będzie również odgrywała kwestia zacieśnienia dialogu międzykulturowego.
Moim zdaniem liberalizacja handlu produktami rolnymi w obszarze eurośródziemnomorskim może się przyczynić do korzystnej wymiany handlowej, pod warunkiem, że Unia skupi się głównie na eksporcie zbóż, mięsa i mleka oraz na imporcie owoców i warzyw z państw śródziemnomorskich. Realizowanie tak niezwykle ambitnego programu działań, jakim jest partnerstwo eurośródziemnomorskie, wymagać będzie dużo wysiłków i kompromisów od państw uczestniczących w tym procesie.
Seán Kelly
Panie przewodniczący! Kilka tygodni temu byłem na spotkaniu Delegacji do spraw stosunków z Kanadą. Omawiano na nim porozumienie w sprawie wolnego handlu między UE a Kanadą. Wcześniej natomiast rozmawialiśmy tu, w Parlamencie, na temat porozumień w sprawie wolnego handlu z Koreą Południową. Dziś rozmawiamy o porozumieniu w sprawie wolnego handlu Euromed.
Czy Komisja może odpowiedzieć, ile porozumień w sprawie wolnego handlu negocjujemy lub wynegocjowaliśmy dotychczas? Po drugie, gdzie jest korzyść netto dla krajów UE? Po trzecie, gdzie są możliwości dla przedsiębiorstw i przedsiębiorców z punktu widzenia tworzenia nowych miejsc pracy i gospodarki?
Nie do końca zgadzam się z uwagami Hrabiego Dartmoutha, ale chciałbym usłyszeć odpowiedź na jego zasadnicze pytanie, pozostawiając na boku kwestie personalne.
Diane Dodds
Panie przewodniczący! Dzisiejsza debata dotyczy liberalizacji handlu, przemawiam tu jako obywatelka Europy, która wierzy we współpracę narodów, a nie jako osoba, która wierzy w federalizm przedmiotowego projektu.
Dla Wielkiej Brytanii traktat lizboński oznacza zmniejszenie możliwości kontroli własnego handlu i prowadzenia handlu z dowolnymi partnerami. Ponadto ograniczenie naszej demokracji, zarówno w Wielkiej Brytanii, jak i w Europie widać w zeszłotygodniowych wydarzeniach, tj. w mianowaniu przewodniczącego i wysokiego przedstawiciela do spraw zagranicznych. Pani przedstawiciel nigdy nie zajmowała wybieralnego urzędu, a będzie reprezentować mieszkańców Europy w sprawach zagranicznych. Z pewnością nie jest to sytuacja, którą Komisja będzie mogła monitorować i ciekawe, co Komisja ma w tej sprawie do powiedzenia.
João Ferreira
(PT) Panie przewodniczący! Mówiąc o ustanowieniu euro-śródziemnomorskiego obszaru wolnego handlu, powinniśmy pamiętać o dwóch aspektach.
Pierwszy, ogólny aspekt, dotyczy krajów z południowego i wschodniego wybrzeża Morza Śródziemnego oraz większości krajów rozwijających się, z którymi UE chce ustanowić podobne porozumienia, szczególnie zaś krajów związanych wspólną polityką rolną.
Bardzo stosowne są tu słowa dominikanina J. H. Lacordaire'a: "Między słabymi a silnymi, między bogatymi a biednymi, między panem a niewolnikiem - to wolność jest narzędziem ucisku, a tym, co wyzwala, jest prawo”. Nie możemy ignorować oczywistych i ważnych paraleli społeczno-gospodarczych, które wchodzą tu w grę, ani ogromnej różnicy w stopniu rozwoju systemów produkcyjnych poszczególnych krajów z północnego i południowego wybrzeża Morza Śródziemnego.
Liberalizacja handlu, zwłaszcza w sektorach wymagających szczególnego traktowania takich jak rolnictwo i rybołówstwo, z pewnością jest czynnikiem zaostrzającym obecny kryzys gospodarczy i społeczny, ze względu na presję, jaką wywiera na słabsze systemy produkcyjne, zatrudnienie i prawa socjalne, ze względu na większą zależność, szczególnie uciążliwą w odniesieniu do żywności oraz ze względu na ingerencję w swobodny rozwój i suwerenność każdego kraju.
Jak już wspomniano, wciąż pamiętamy sytuację w Palestynie i Saharze Zachodniej, której nie powinniśmy w naszej debacie ignorować.
Jörg Leichtfried
(DE) Panie przewodniczący! Zajmę niespełna minutę. Ja także mam pytanie do komisarza. Zgadzamy się, że porozumienia w sprawie wolnego handlu i porozumienia handlowe nie powinny ograniczać się do handlu, powinny natomiast uwzględniać inne cele, które przyniosą nam wszystkim korzyść. Czy proces ten oznacza, że i my, i nasi partnerzy będziemy cieszyć się większą demokracją, większym poszanowaniem praw człowieka i równą dystrybucją bogactwa? Czy te zmiany są już gdzieś widoczne, czy zajmą jeszcze trochę czasu? A jeśli tak, to ile?
Kader Arif
(FR) Panie przewodniczący! Nie spodziewałem się, że będę musiał odpowiadać pani poseł Dodds, ale chcę powiedzieć, że powinna przeczytać traktat lizboński, bo jeśli traktat lizboński spowoduje wzmocnienie jakiejkolwiek komisji, to będzie to właśnie Komisja Handlu Międzynarodowego. Dlatego mogę powiedzieć, że gdy nadejdzie ten czas, rola Parlamentu Europejskiego w nadchodzących miesiącach czy latach nieco się zwiększy.
Pan poseł Moreira zadał komisarzowi kilka szczegółowych pytań. Słyszałem odpowiedź pana Tajaniego: Libia i Syria. Mimo to jedną sprawę potraktowano bardzo pobieżnie, a mianowicie pytanie dotyczące praw człowieka, na które nie było dokładnej odpowiedzi. Bardzo pragnę postępu w negocjacjach z Libią i Syrią, ale jednocześnie trzeba dać precyzyjne odpowiedzi na pytania, wnioski i prośby UE dotyczące praw człowieka.
Myślę też, że nie można rozmawiać o obszarze euro-śródziemnomorskim, nie poruszając kwestii Izrael-Palestyna, skoro produkty są dziś importowane z terytoriów okupowanych. Dlatego też chciałbym znać stanowisko Komisji w tej sprawie.
Antonio Tajani
Panie przewodniczący, panie i panowie! Przede wszystkim chcę podkreślić, że nieobecność pani komisarz Ashton nie wiąże się z jej nowym stanowiskiem, które obejmie od 1 grudnia, ale z innymi zobowiązaniami związanymi z jej obecną funkcją.
Postaram się w miarę możliwości odpowiedzieć na państwa pytania. A odpowiedzi, których nie będę mógł udzielić, zostaną przekazane wszystkim posłom na piśmie, gdyż przekażę państwa pytania pani komisarz Ashton i jej personelowi.
Chcę podkreślić, że każdemu działaniu Komisji zawsze towarzyszyło zaangażowanie w kwestię praw człowieka. Podobnie w mojej komisji, tj. w Komisji Transportu, zawsze dokładamy starań, aby we wszystkich naszych inicjatywach w Afryce priorytetowo traktować zapewnienie stabilności politycznej i poszanowania praw człowieka i odpowiednich zasad. Zaangażowanie to jest częścią projektu politycznego Komisji Europejskiej. Ponadto umowy o wolnym handlu zawsze zawierają klauzule dotyczące współpracy.
Dlatego zapewniam wszystkich posłów, że Komisja nigdy nie bagatelizuje znaczenia poszanowania praw człowieka ani swego obowiązku przypominania o tej kwestii krajom, z którymi prowadzone są negocjacje. Sytuacja w tym zakresie sytuacja jest stale monitorowana w krajach, które ubiegają się o członkostwo w Unii Europejskiej, a tym bardziej w krajach, z którymi prowadzone są negocjacje.
Jeśli chodzi o Syrię układ o stowarzyszeniu jest bardzo podobny do innych dotychczasowych porozumień euro-śródziemnomorskich, gdyż wymaga regularnego dialogu politycznego, gospodarczego i społecznego oraz współpracy w wielu sektorach. Określa zasady stopniowego tworzenia obszaru wolnego handlu w okresie maksymalnie 12 lat, a jednocześnie zawiera bardziej wszechstronne postanowienia dotyczące bezpośrednio wielu sektorów, np. handlu, które nie znalazły się w innych euro-śródziemnomorskich układach o stowarzyszeniu. Mam na myśli zniesienie globalnych taryf celnych na produkty rolne, postanowienia dotyczące barier technicznych w handlu, środki sanitarne i fitosanitarne, ułatwienia w handlu, prawo do przedsiębiorczości i świadczenia usług, zamówienia publiczne i wreszcie mechanizmy rozstrzygania sporów handlowych.
Jeśli chodzi o Libię, to po trudnym okresie w relacjach ze społecznością międzynarodową kraj ten podjął kroki w kierunku normalizacji stosunków politycznych i gospodarczych z partnerami zagranicznymi.
Nawet podczas swej podróży do Libii jako Komisarz Transportu zauważyłem chęć odwrócenia tendencji, która występowała zawsze w przeszłości. Powiedziałbym, że Libia zawsze przyjmuje cele i ogólną treść projektów tekstów prawnych w zakresie handlu towarami, usług oraz swobody przedsiębiorczości, a także zasad handlowych, w tym zasad dotyczących zamówień publicznych i współpracy regulacyjnej w wielu obszarach wspólnotowego dorobku prawnego. Libia zgadza się także przestrzegać innych postanowień, powtórzę jednak, że Komisja na pewno pozostanie czujna.
Mam nadzieję, że szczegółowo odpowiedziałem na państwa pytania.
Natomiast jeśli chodzi o dokładną liczbę porozumień w sprawie wolnego handlu negocjowanych przez Komisję, to pełniejsze informacje przedstawimy na piśmie za pośrednictwem personelu pani komisarz Ashton.
Przewodniczący
Otrzymałem pięć projektów rezolucji złożonych zgodnie z art. 115(5) regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w środę, 25 listopada 2009 r.
