Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Rübig
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde u mededelen dat uit mijn geldla 100 frank is verdwenen. Dat is nu al de tweede keer. Wilt u zo vriendelijk zijn de veiligheidsdienst in dit gebouw te verzoeken maatregelen te treffen tegen deze diefstallen. Wij hebben inmiddels al 10 à 15 gevallen van diefstal per maand. Bij voorbaat dank, mevrouw de Voorzitter.

De Voorzitter
Mijnheer Rübig, zoals u weet doen we ons best om op al onze werkplekken een zo groot mogelijke veiligheid te waarborgen. Ik dank u voor deze informatie. We zullen ons nog meer inspanning getroosten. Dat kan ik u verzekeren.

Falconer
Mevrouw de Voorzitter, gisteren heb ik in het Huis een verklaring afgelegd die in de Regenboog is opgenomen. In de notulen wordt hiervan echter geen melding gemaakt. Daarin staat alleen dat ik wel in de vergaderzaal aanwezig was, maar niet heb gestemd. Ik heb gisteren aan alle stemmingen deelgenomen. Ik zou dan ook graag zien dat de notulen aldus worden gewijzigd.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Falconer. Ik beloof u dat we deze dubbele fout zullen rechtzetten.

Rack
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een vraag waarop ik graag zo spoedig mogelijk een antwoord van het Bureau wil. Er wordt al enige tijd in dit Parlement een perssamenvatting uitgegeven onder de titel "EP nieuws" . De Duitse editie daarvan - de andere talen heb ik niet gecontroleerd - wordt steeds korter. In de rapportage over het verslag Spaak is bijvoorbeeld alleen sprake van de commissaris en de rapporteur en van niemand anders. Ik wilde daar graag uitleg van. Geldt dit alleen voor de Duitse editie of is hier sprake van algemene bezuinigingsmaatregelen? Wij willen toch de publieke opinie een beeld geven van onze werkzaamheden en daarom geloof ik dat dergelijke maatregelen niet gerechtvaardigd zijn.

De Voorzitter
Mijnheer Rack, ik kan me niet voorstellen dat het hier om bezuinigingsmaatregelen gaat. We zullen het in ieder geval nagaan. Het lijkt me bijzonder belangrijk dat de verslagen zo nauwkeurig mogelijk zijn.

Kreissl-Dörfler
Mevrouw de Voorzitter, ik schaar mij achter hetgeen de vorige spreker zojuist zei over de verslaggeving in de editie "EP nieuws" van gisteren. In het bericht over de crisis op de financiële markten in Latijns Amerika wordt commissaris Bangemann ternauwernood genoemd. Niemand anders staat hierin vermeld. Als dat in de toekomst zo door blijft gaan, kunnen wij deze publicatie net zo goed stoppen. Zo heeft het geen enkele zin. Ik geloof niet dat aldus de meningen van de afgevaardigden bekend worden gemaakt aan het grote publiek. Kunt u dit laten controleren?

De Voorzitter
Absoluut. Ik dank u voor deze opmerkingen. Nogmaals: we zullen het nagaan.

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, net als de twee vorige sprekers wijs ik erop dat de helft van het personeel van het Europees Parlement geen toestemming heeft gekregen om voor deze tweede zittingsperiode van de maand oktober naar Straatsburg te komen. Zo bezuinigt de administratie. Mevrouw de Voorzitter, aangezien wij naar Straatsburg moeten komen, moeten we ook over het nodige personeel beschikken om ons werk op een behoorlijke manier te kunnen doen.
(De notulen worden goedgekeurd)

Stemming
Dührkop Dührkop
Mevrouw de Voorzitter, voordat we met deze belangrijke stemming beginnen, zou ik een drietal opmerkingen willen maken. Ten eerste dat het Parlement zich in de eerste plaats zal uitspreken over amendement 888 betreffende de strategische reserve, waarvan de kredieten bij de einduitslag van de stemming misschien zullen moeten worden aangepast. Ten tweede dat de bedragen van vier begrotingslijnen - B2-517, B3-4003, B7-6201 en B76211 - een aantal bescheiden correcties zullen moeten ondergaan, die ik bij de stemming over die begrotingslijnen nader zal toelichten. En ten derde dat er twee lijnen zijn, B3-301 en B3-309, die een nauwkeuriger omschrijving behoeven. Tenslotte moeten de opmerkingen over de amendementen op de lijnen B3-4304, B7-500 en B7-6602 op een aantal technische punten worden gecorrigeerd.

De Voorzitter
Ik dank u, mevrouw Dührkop: het lijkt me inderdaad beter dat u te zijner tijd de nodige preciseringen geeft zodat de collega's goed weten waarover ze stemmen.

Samland
Mevrouw de Voorzitter, aangezien dit anders in de hitte van de strijd straks ten onder zou gaan, wilde ik de tijd voor het plaatsnemen gebruiken om de diensten van het Parlement te bedanken voor het voorbeeldige werk dat zij hebben verricht door tijdig de amendementen in alle talen ter beschikking te stellen. Wij moeten ons uitspreken over meer dan 1000 amendementen en daarom geloof ik dat een dankbetuiging aan de diensten van het Parlement voor het tijdig afleveren van hun werk op zijn plaats is.
- Ontwerpamendement 714
Dührkop Dührkop
Mevrouw de Voorzitter, ik stel voor om 400.000 euro extra aan vastleggingskredieten vrij te maken, dat wil zeggen dat er voor deze lijn in totaal 3 miljoen aan vastleggingskredieten wordt uitgetrokken.
Ontwerpamendement 844
Dührkop Dührkop
Mevrouw de Voorzitter, ik zou willen dat er in de toelichting werd vermeld dat er reeds een bedrag van 1, 7 miljoen euro aan de Internationale Federatie Huizen van Europa is toegekend.
Ontwerpamendement 738
Dührkop Dührkop
Mevrouw de Voorzitter, mijn verzoek is dat de volgende opmerking wordt opgenomen: dit krediet is tevens bestemd voor de financiering van de campagne 1999 over geweld tegen vrouwen.
Ontwerpresolutie 741
Dührkop Dührkop
Mevrouw de Voorzitter, ik stel voor 3 miljoen euro meer aan vastleggingskredieten uit te trekken, dat wil zeggen voor deze lijn in totaal 5 miljoen euro.
Ontwerpamendement 584

Müller
Mevrouw de Voorzitter, mijns inziens is dit een fout. Dit amendement komt oorspronkelijk van onze fractie. Wij hadden voorgesteld een reserve van 30 % in te voeren. Ik wilde duidelijk maken dat het hier niet gaat om nieuwe voorwaarden. Wij handhaven dezelfde voorwaarden als voor de reserve van 100 %. Aan een voorwaarde is namelijk niet voldaan en deze betreft het overmaken van de documenten aan het Belgisch openbaar ministerie.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik begrijp de interventie van mevrouw Müller niet goed. Als zij tijdens een bijzonder ingewikkelde en lange stemming een mondeling amendement wil indienen, zal ik mij - en ik vermoed ook andere collega's - daartegen verzetten. Laten we ons uitspreken over haar amendement in de vorm zoals het is opgesteld. Dat is de enige manier waarop bij een dermate ingewikkelde stemming te werk kan worden gegaan.
Ik verzoek u dus het oorspronkelijke amendement van mevrouw Müller in stemming te brengen, in de vorm zoals het is opgesteld.

De Voorzitter
Ja, mijnheer Dell'Alba, dat is wat ik wilde gaan doen. Ik dank u voor uw steun.

Maij-Weggen
Voorzitter, zouden we hier de mening van de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole niet moeten horen? Die kan naar mijn oordeel het beste aangeven wat precies de situatie is achter het amendement.

De Voorzitter
Nee, mevrouw Maij-Weggen, dat lijkt me niet nodig.
Wij gaan nu over tot de stemming.
Ontwerpamendement 808
Dührkop Dührkop
Mevrouw de Voorzitter, ik pleit ervoor 5 miljoen euro meer aan vastleggingskredieten uit te trekken dan wat in het amendement van de Begrotingscommissie wordt voorgesteld, dat wil zeggen een totaal van 45 miljoen euro aan vastleggingskredieten voor deze lijn.
Ontwerpamendement 810
Dührkop Dührkop
Mevrouw de Voorzitter, met betrekking tot deze lijn stel ik voor 16, 5 miljoen euro aan vastleggingskredieten uit te trekken in plaats van het bedrag dat in het amendement van de Begrotingscommissie wordt voorgesteld.

De Voorzitter
Wij gaan nu over tot de stemming over de amendementen betreffende Afdeling I.
Mijnheer Martens, het woord is aan u.

Martens
Voorzitter, waarde collega's, op basis van artikel 115, lid 3, vraag ik namens onze fractie wat betreft het amendement 899 om eerst te stemmen over de vijfde paragraaf, die in de verbinding voorziet met het statuut van de leden. Laat mij toe in twee minuten te zeggen waarom.
Sedert twintig jaar bestaat een systeem van forfaitaire reisvergoedingen. Op basis van het verslag van de Rekenkamer is dat systeem niet langer te verantwoorden. Maar wij moeten ook een rechtvaardige oplossing nastreven en die kan enkel gevonden worden door ze te verbinden met het statuut van de leden. Onze fractie verzet zich tegen een complex en ondoorzichtig systeem waarvan dezer dagen gebleken is dat het uitermate moeilijk te verdedigen is ten aanzien van de publieke opinie.
Ten tweede, en ik vraag daar aandacht voor, vrezen wij dat indien wij een overgangsregeling aanvaarden dit een reden zal zijn voor bepaalde leden van de Raad om het statuut niet aan te nemen.
Dat statuut moet worden aangenomen bij unanimiteit. Het Parlement moet een voorstel doen, de Europese Commissie moet een advies geven en de Raad moet unaniem beslissen. Wij vrezen dat de rechtvaardige oplossing die enkel kan worden bekomen met het statuut van de leden niet tot stand zal komen indien wij een overgangsregeling aanvaarden. Wij moeten integendeel - en dat is ook een beslissing van onze fractie - op basis van het verslag-Rothley een voorstel formuleren dat het Parlement kan voorleggen aan de Europese Raad van 11 en 12 december in Wenen. Wij gaan dus akkoord om het verslagRothley goed te keuren als basis voor een interinstitutionele overeenkomst. De enige waarborg die wij hebben is dat u, waarde collega's, zult aanvaarden om de vijfde paragraaf vooraf te stemmen en goed te keuren. Ik denk dat wij dan op de goede weg zijn om ten eerste een onverdedigbaar systeem niet langer in stand te houden en ten tweede het statuut tot stand te brengen.
(Applaus)
Green
Mijnheer de Voorzitter, kanselier Klima van Oostenrijk heeft gisteren in dit Huis duidelijk aangegeven dat, als het Parlement tijdig voor de top van Wenen in december met een voorstel komt, hij dat aan de Raad zal voorleggen. Dat heeft hij heel duidelijk aangegeven en hij heeft dat ook informeel tegenover ons als fractieleiders verklaard tijdens de ontmoeting die wij op uw uitnodiging, mijnheer de Voorzitter, laatst met hem hadden. Wat wij hier nu zien gebeuren is een poging om de zaak weg te moffelen door zich achter deze benadering te verschuilen. Mijn fractie wil...
(Gemompel van afkeuring) Ik heb rustig naar de heer Martens zitten luisteren en ik zal net zolang wachten totdat het rumoer hier ophoudt.
Mijn fractie wil een stemming. Het zal een vrije stemming zijn, zodat ieder fractielid een eigen oordeel over dit cruciale punt kan vellen. Wij zouden graag zien dat de stemming in de aangegeven volgorde wordt afgewerkt. Wij zijn hier allen voorstander van een statuut voor de leden. De enige manier waarop het ons is gelukt dit punt op de agenda voor Amsterdam te krijgen - waar het Verdrag is gewijzigd -, was door het politieke evenwicht in de Raad te veranderen. Het is dan ook in zekere zin onze verdienste geweest dat dit punt in elk geval op de agenda in Amsterdam en in het Verdrag is gekomen. Wij zijn ons inziens nu op de goede weg om tot een statuut van de leden te komen. Wij zijn ermee bezig in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger. Zoals u wellicht weet, hebben wij het werkschema aangepast opdat dit onderwerp tijdens de top van Wenen aan de orde kan komen. Daarnaast dienen wij te komen tot een politiek standpunt met betrekking tot onze geloofsbrieven en onze bereidheid om, ten eerste, tegemoet te komen aan de kritiek van de Rekenkamer en, ten tweede, op dit punt volstrekte openheid en transparantie te betrachten. Gelet op het feit dat enkele leden aan de andere zijde van dit Huis vanmorgen druk doende waren een geheime stemming af te dwingen, lijkt mij dit voorstel van de heer Martens wat te ver gaan. Wij willen de stemvolgorde aanhouden als gepland.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, als ik het goed heb begrepen wordt u dit verzoek gedaan op basis van artikel 115 betreffende de volgorde van de stemming over amendementen. Ik zie niet in wat een wijziging van de op de stemlijst aangegeven volgorde van de stemming rechtvaardigt.
Dit probleem heeft zich reeds voorgedaan in de Begrotingscommissie. Wij hebben in tweede instantie gestemd over de paragraaf waarover nu eerst moet worden gestemd. Er is geen verband tussen de eerste stemming en de stemming over het statuut van de leden. We worden verzocht ons eerst uit te spreken over een beginsel, namelijk de wijze waarop de reiskostenvergoedingen moeten worden geregeld. Het statuut van de leden is een andere kwestie. Er is dus geen enkele juridische of politieke reden om te verzoeken de volgorde van de stemming te wijzigen.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde! Ik wil namens de ELDR-Fractie duidelijk stellen dat wij de aangegeven stemvolgorde willen handhaven. Al onze fracties hier zijn ervan doordrongen dat dit een lastige kwestie is. Het is moeilijk tot een evenwichtig besluit te komen en wij moeten wederzijds respect opbrengen voor elkaars opvattingen. Ieder dient op een duidelijke, open en transparante wijze zijn of haar verantwoordelijkheid te nemen binnen dit Huis, in openbare publicaties en tegenover de publieke opinie. Dat is niet omdat wij geen respect hebben voor onderlinge verschillen in dit Huis, maar omdat die verschillen juist duidelijk moeten worden gemaakt. Eenieder moet de moed opbrengen om achter zijn of haar overtuiging te staan.
Mijn fractie aanvaardt dat er een verband en een sterke complementariteit bestaan tussen het statuut en de herziening van de reiskostenvergoeding en daaraan willen wij ook vasthouden. De gang van zaken hierbij is dat het Parlement zelf de aard van het systeem voor de reiskostenvergoedingen moet vaststellen, terwijl anderen verantwoordelijk zijn voor het statuut, als wij tenminste orde op zaken stellen vóór de top van Wenen. Laten wij als Parlement onze verantwoordelijkheid nemen, nu het een zaak betreft waarvoor wij volledig bevoegd zijn, en laten wij de aangegeven stemvolgorde handhaven.

De Voorzitter
Het lijkt me zinloos deze discussie voort te zetten omdat in artikel 115, lid 3, alinea 2 van het Reglement staat aangegeven, mijnheer Martens, dat de Voorzitter zich ervan dient te vergewissen dat niet meer dan 29 leden hiertegen bezwaar maken. Mijn vraag is of hij bij zijn standpunt blijft want het lijkt me duidelijk dat tenminste 29 leden hiertegen bezwaar zullen maken, maar ik heb er niets op tegen ze te tellen. Als u mij zegt dat u bij uw standpunt blijft, verzoek ik de leden die bezwaar maken op te staan zodat we ze nu kunnen tellen. Zegt u mij, mijnheer Martens, of u bij uw standpunt blijft.

Martens
Het is duidelijk dat er meer dan 25 leden gekant zijn tegen de wijziging van de stemming. Ik vraag enkel dat er in ieder geval afzonderlijk zou worden gestemd over de vijfde paragraaf.

De Voorzitter
Zeker, mijnheer Martens. De fracties hebben tijdig verzocht om een stemming in onderdelen en aldus zal geschieden.
Na de stemming over de ontwerpamendementen 899 en 537
Pasty
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, om een einde te maken aan de huidige verwarring hoop ik dat u en wij een conclusie trekken uit de zojuist uitgebrachte stemmen. Dat - en ik kan me helemaal vinden in deze uitleg - de beslissing van het Bureau van 19 oktober met betrekking tot een overgangsregeling voor reiskostenvergoedingen dus geldig is. Ik hoop dat dat duidelijk is.

De Voorzitter
Precies, mijnheer Pasty. Er is besloten dat er geen commentaar wordt toegevoegd waardoor de beslissing van het Bureau wordt gewijzigd. De beslissing van het Bureau blijft dus overeind. Het bedrag is goedgekeurd en zal overeenkomstig de beslissing van het Bureau worden toegepast.
- Ontwerpamendement 899
Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, een aantal opmerkingen over bepaalde begrotingsposten zijn door ons verworpen. Diezelfde opmerkingen zijn nu weer overgenomen als ontwerpamendement op de tekst van de ontwerpresolutie. Komt de vorige stemming ook in de ontwerpresolutie tot uiting?

De Voorzitter
Natuurlijk. De Vergadering heeft zich immers uitgesproken. We gaan niet twee keer over dezelfde tekst stemmen omdat die op verschillende plaatsen voorkomt.
De rapporteur, de heer Viola, vraagt het woord met betrekking tot bloc 28.

Viola
Mijnheer de Voorzitter, nu we gaan stemmen over bloc 28, zou ik willen zeggen dat amendement 697 van de Begrotingscommissie, dat deel uitmaakt van dit bloc, in het bijzonder de kredieten betreft van hoofdstuk 21, "Informatica en telecommunicatie" . Door dat amendement is een deel van de kredieten, die opgenomen waren in de reserve, gedeblokkeerd. Nu bevinden we ons in de situatie waarin we alle kredieten die zijn opgenomen in hoofdstuk 21 "Informatica en telecommunicatie" kunnen deblokkeren met instemming van de Begrotingscommissie. Verder houden de amendementen 900 en 901 van hoofdstuk 37 rekening met het beginsel van de specialiteit van de begroting en het nieuwe rekeningstelsel waarover al een unaniem akkoord bereikt is door de fractieleiders. Ik vraag nu dus, Voorzitter, of de amendementen 900 en 901 eveneens opgenomen kunnen worden in bloc 28.

De Voorzitter
De rapporteur vraagt het woord.

Dührkop Dührkop
Mijnheer de Voorzitter, voordat wij overgaan tot de stemming over de ontwerpresolutie zou ik drie opmerkingen willen maken over de stemming van zo-even over Afdeling III.
Allereerst zou ik nogmaals willen zeggen wat ik voor de stemming ook al gezegd heb, namelijk dat het Parlement in de eerste plaats heeft gestemd over amendement 888 - betreffende de strategische reserve - op grond waarvan de betalings- en vastleggingskredieten nu zullen moeten worden aangepast aan de beperkingen van de financiële vooruitzichten, waarbij marges moeten worden aangehouden voor de rubrieken 3, 4 en 5. De door mij voorgestelde bedragen zijn: in rubriek 3: 400 miljoen euro; in rubriek 4: 990 miljoen euro; en in rubriek 5: 150 miljoen euro.
In de tweede plaats, mijnheer de Voorzitter, zou ik mevrouw Fontaine - die niet voor u onderdoet - willen bedanken voor de uitmuntende wijze waarop zij de stemming over de begroting geleid heeft. Tevens zou ik de zittingsdiensten van deze Vergadering alsmede de ambtenaren van het secretariaat van de Begrotingscommissie willen bedanken voor hun uitstekende werk dat de stemming over de begroting een stuk makkelijker heeft gemaakt.
Voorts zou ik de Raad willen zeggen dat wij naar mijn idee een begroting ten behoeve van de Europese burgers hebben aangenomen, terwijl ik de Raad nogmaals zou willen verzoeken het standpunt van het Parlement over te nemen.

Samland
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde duidelijk maken dat met de stemming over de begroting ook de amendementen op de begrotingslijnen 3307 en 3308 zijn aangenomen. Dat hebben de fracties zo afgesproken. Het gaat hierbij om een zogenaamde pipeline die opnieuw tussen begrotingslijn 3307 over het informatiebeleid en begrotingslijn 3308 tot stand dient te worden gebracht. Alle fractievoorzitters hadden ons verzocht dit amendement alsnog op te nemen en wij hebben daar gevolg aan gegeven. Ik wilde alleen duidelijk maken dat met de stemming van zojuist ook dit in kannen en kruiken is.
Betreffende paragraaf 21
Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, in dit bloc is paragraaf 21 in tegenspraak met de stemming over de begroting. Ik zou de rapporteur dus willen verzoeken intrekking ervan te vragen, omdat het in tegenspraak is met de stem die we zojuist hebben uitgebracht.

Dührkop Dührkop
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk is dit in tegenspraak met de zojuist gehouden stemming en moet die tegenstrijdigheid worden geschrapt uit de paragraaf.
Betreffende paragraaf 30
Dührkop Dührkop
Mijnheer de Voorzitter, paragraaf 30 lijkt mij eveneens in tegenspraak met de stemming en moet naar mijn idee niet in de resolutie worden opgenomen.

Samland
Mijnheer de Voorzitter, het gaat hierbij om bananen. Mevrouw Dührkop heeft terecht vastgesteld dat voor bananen wel degelijk kredieten uit de begroting beschikbaar worden gesteld. Daaraan wordt met het besluit van het Parlement niet getornd. Hier in deze formuleringen staat alleen dat naast begrotingskredieten ook middelen uit het EOF ter beschikking worden gesteld. Deze tekst druist dus niet in tegen het besluit dat in stemming wordt gebracht. Daarom vraag ik u hier voor te stemmen.
Betreffende amendement 4
Dührkop Dührkop
Mijnheer de Voorzitter, ik zie niet in dat dit met elkaar in tegenspraak is en daarom zou ik graag zien dat dit amendement ter stemming aan de Vergadering werd voorgelegd.
Betreffende paragraaf 39
Viola
Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot paragraaf 39 dat we nu gaan aannemen zou ik de Commissie willen verzoeken in haar verslag aan de begrotingsautoriteiten ook de nodige informatie te geven over de situatie van de andere Instellingen in het kader van de interinstitutionele samenwerking. Ter wille van de beknoptheid van de tekst geloof ik dat deze paragraaf niet ook in de ontwerpresolutie over de andere Instellingen genoemd moet worden.

De Voorzitter
Mevrouw Dührkop, wat is uw standpunt ten aanzien van het verzoek van de heer Viola?

Dührkop Dührkop
Ik ben het met de heer Viola eens.
Betreffende amendement 6
Dührkop Dührkop
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening is dit amendement overbodig omdat het reeds in de andere resolutie van de heer Viola is opgenomen, waarin alle instellingen worden genoemd. Dat is mijn standpunt maar de uiteindelijke beslissing laat ik natuurlijk aan de wijsheid van deze Vergadering over.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Viola
Mijnheer de Voorzitter, zoals u zojuist heel goed heeft opgemerkt, dienen de amendementen 1, 4 en 5 als vervallen te worden beschouwd, aangezien zij in tegenspraak zijn met de stemming van daarnet over de begroting. Als u mij dit bevestigt, zou ik de Vergadering willen voorstellen in te stemmen met een besluit van de coördinatoren van de Begrotingscommissie, dat wil zeggen alle coördinatoren van de verschillende fracties, en dat juist die gevallen betreft waarbij er geen enkel amendement wordt goedgekeurd, zoals zich nu dus heeft voorgedaan. Wij zijn echter van mening dat er een mondeling amendement moet worden opgenomen in de ontwerpresolutie voor de begroting, dat zich ertoe beperkt twee punten aan te geven, zonder verdere toevoeging. Met uw toestemming, mijnheer de Voorzitter, zou ik dit mondelinge amendement voor willen lezen.
De nieuwe tekst van paragraaf 8 luidt als volgt: "Herinnert eraan dat het de Raad heeft verzocht om zonder enig voorbehoud zijn steun te verlenen aan het beginsel van een statuut van de leden van het Europees Parlement, zoals in het Verdrag van Amsterdam wordt bepaald; herinnert aan zijn resolutie over de resultaten van de Europese Raad van 15 en 16 juni 1998 te Cardiff, en met name aan paragraaf 20 daarvan" .

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, de stelling van onze rapporteur gaat ontegenzeglijk op voor amendement 1. Het betreft hier een amendement van de Begrotingscommissie waarin de zojuist bij puntsgewijze stemming verworpen tekst in zijn geheel wordt overgenomen.
De stelling van de rapporteur is echter meer betwistbaar voor wat betreft de amendementen 4 en 5, te weten het amendement van mijn fractie en dat van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij. Deze amendementen omvatten bepalingen die zojuist volstrekt niet ter sprake zijn gekomen. Bij amendement 4 krijgt het Bureau een opdracht die volledig afwijkt van hetgeen in amendement 1 staat en amendement 5 - mijn excuses voor het feit dat ik hierover spreek in de plaats van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij - voorziet in nieuwe reiskostenvergoedingen, in andere voorwaarden en ik denk dan ook dat zij niet als nietig mogen worden beschouwd.
Wat het mondelinge amendement van de heer Viola betreft, behoud ik mij voor me hier te zijner tijd tegen te verzetten.

De Voorzitter
Die uitleg is uiteraard juist, de diensten van het voorzitterschap hebben dit aangetoond. De amendementen 4 en 5 worden niet gewijzigd door de vorige stemming, en ik zal ze ter stemming voorleggen nadat de kwestie van amendement 1 is opgelost. Amendement 1 is komen te vervallen maar nu wordt er een mondeling amendement ingediend. Mijn vraag is of er bezwaren zijn tegen dit mondeling amendement.

Green
Mijnheer de Voorzitter, aangezien het hier om zo'n lastige en gevoelige zaak gaat, lijkt het mij zeer aanlokkelijk voor te stemmen. Deze kwestie is evenwel zo omstreden dat het beter is om elke stemming in dit verband uit de weg te gaan. Als wij accepteren dat amendement 1 van de Begrotingscommissie is komen te vervallen, zoals is geschied, moeten wij dat gewoon accepteren en het verder daarbij laten.

De Voorzitter
Het is duidelijk dat meer dan 12 leden bezwaar maken tegen dit mondeling amendement, zodat ik het niet in stemming kan brengen.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, zoals mevrouw Green al aangaf, zijn wij op het punt aanbeland dat wij de grondslagen die in een eerdere stemming zijn vastgesteld, nu moeten proberen in te passen. Wij weten waar wij staan, wij hebben gestemd over de grondslagen van de stemming over de begroting en het zou een goede zaak zijn als wij niet zouden terugkomen op dingen waarover wij in wezen al een besluit hebben genomen.

De Voorzitter
Inderdaad, het lijkt me duidelijk dat er bezwaren bestaan tegen dit mondeling amendement.
Betreffende paragraaf 31
Viola
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat dit amendement betreffende paragraaf 31, ingediend door de socialistische fractie, niet actueel meer is na de stemming die we gehouden hebben. Ik denk daarentegen dat paragraaf 31 van mijn resolutie, van de tekst van de Begrotingscommissie dus, moet worden gewijzigd door de woorden "tot vier permanente B5-posten voor correctoren van drukproeven" te schrappen, omdat de totstandbrenging van deze posten in de vorige stemming over de begroting is afgekeurd.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Viola
Mijnheer de Voorzitter, neem mij niet kwalijk - ik heb zojuist niet de mogelijkheid gehad om mij aan te sluiten bij de dankzegging van mevrouw Dührkop aan alle medewerkers van de Begrotingscommissie. De hulp van deze medewerkers bij mijn werk is zeer nuttig en onmisbaar geweest.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde u er alleen op attenderen dat wij de inhoud van dit derde gedachtestreepje reeds in de begroting hebben verworpen.

De Voorzitter
Ofschoon zij op hetzelfde neerkomen, gaat het om twee verschillende resoluties, en ik dien beide ter stemming voor te leggen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Ojala
Mevrouw de Voorzitter, ik zou willen vragen of u heeft gezegd dat er in bepaalde taalversies een fout staat. In de Finstalige versie staat bijvoorbeeld een fout. Daarin wordt gesproken over hard hout en naaldhout. De commissie is er echter de hele tijd van uitgegaan dat we alleen over alle loofhout en niet over naaldhout spreken. Ik wil voor iedereen duidelijk maken dat er in de Finstalige versie een fout staat.

De Voorzitter
Mevrouw Ojala, u heeft volkomen gelijk. Er is een corrigendum voor de Duitse, Finse, Spaanse en Zweedse versie en een tweede corrigendum voor de Deense versie. Dit alles zal bijzonder nauwkeurig worden gecontroleerd.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Andrews
De diverse fracties binnen het Europees Parlement zullen wel altijd van mening blijven verschillen over hoe de begrotingsmiddelen van de Europese Gemeenschap in hun ogen het beste kunnen worden besteed. Ikzelf vind, en daarop wil ik het Huis wijzen, dat er te allen tijde voldoende financiële middelen beschikbaar moeten zijn voor hulp aan kansarmen en anderen die het moeilijk hebben in onze samenleving. Ik geef u hiervan een voorbeeld. De Ierse regering werkt momenteel aan een nationaal ontwikkelingsplan waarin onze sociale en economische investeringsprioriteiten voor de periode 2000-2006 worden aangegeven. Wij hebben vernomen dat Ierland de middelen uit de structuurfondsen die krachtens het huidige communautaire bestek 1994-1999 beschikbaar waren, met inzicht heeft besteed en daarvan nu de economische vruchten plukt.
Een groot aantal mensen binnen de Europese Unie, met name uit Duitsland en Nederland, meent dat er voor de volgende programmaperiode van de communautaire structuurfondsen (van 2000 tot 2006) geen extra middelen voor Ierland moeten worden uitgetrokken. Degene die de uitdrukking "de Keltische tijger" heeft bedacht, heeft Ierland geen dienst bewezen. In de stad en het graafschap Dublin, waarvoor ik afgevaardigde ben, staan momenteel nog altijd 70.000 mensen als werkzoekende te boek. De Ierse regering moet in het nationale ontwikkelingsplan, dat naar de Europese Commissie wordt gestuurd, concrete voorstellen opnemen om deze problematiek die vooral in en rond Dublin speelt, aan te pakken.
Daarbij moet onder meer prioriteit worden gegeven aan de noodzaak om steeds weer nieuwe opleidingsprogramma's te ontwikkelen, wil het kwaad van de langdurige werkloosheid voorgoed worden overwonnen.
Ondanks het feit dat Ierland niet in zijn geheel in aanmerking zal komen voor doelstelling 1 in de programmaperiode van zeven jaar die na 1999 begint, hebben de stad en het graafschap Dublin nog wel recht op structurele bijstand van de EU voor specifieke projecten. Daar moet de EU-begroting steeds op berekend zijn. In de eerste plaats moeten er middelen uit het Europees Sociaal Fonds worden gereserveerd voor de bestrijding van de jeugd- en langdurige werkloosheid. Bij de steunverlening uit het EFRO moet de aandacht echter uitgaan naar maatregelen om te komen tot een geïntegreerd vervoerssysteem en een innovatieve oplossing voor ons groeiende afvalprobleem.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Bij de stemming was het ons doel de totale begroting van de EU te verlagen, aangezien wij vinden dat deze te omvangrijk is. Dit geldt onder andere voor de structuurfondsen en het landbouwbeleid. Wij hebben ook tegen alle voorstellen voor het geven van voorlichting, onder andere het PRINCEprogramma, gestemd.
Wat de stemming over de reiskostenvergoeding voor de leden van het Europees Parlement betreft, is de meerderheid er weer niet in geslaagd om voor het moreel enig juiste te stemmen, namelijk een vergoeding op basis van de werkelijk gemaakte kosten. Het systeem waarbij parlementariërs geld in eigen zak kunnen steken wordt dus gehandhaafd; hier verzetten wij ons ernstig tegen. Het zou vanzelfsprekend moeten zijn dat wij alleen de werkelijk gemaakte reiskosten vergoed krijgen. Het nieuwe besluit dat het Bureau van het Parlement heeft genomen en dat binnenkort van kracht zal zijn, is in grote lijnen hetzelfde systeem als wij nu hebben. De meerderheid van het Europees Parlement is er opnieuw niet in geslaagd deze belangrijke kwestie aan te pakken, en dit zegt misschien meer over de leden zelf dan over het Europees Parlement als zodanig...
Wij zijn niet voor een gemeenschappelijk salaris voor europarlementariërs en hebben daarom tegen het voorstel gestemd, dat wil zeggen tegen paragraaf 5 van amendement 899.
Het amendement dat financiering bepleit van een project om het geweld tegen vrouwen te stoppen, vinden wij van groot belang en daarom steunen wij dit.

Graenitz
Ofschoon ik talrijke begrotingsposten, zoals de bevordering van kernenergie en fusieonderzoek, de bijdrage aan de viering van het 50-jarig bestaan van de NAVO en bepaalde landbouwpremies, van de hand wijs, heb ik voor de begroting gestemd, omdat de goede maatregelen die daarmee worden gefinancierd de overhand hebben.

Grosch
Ik heb uitdrukkelijk voor een vergoeding van de reële reiskosten gestemd, maar deze beslissing mag niet worden gekoppeld aan het nieuwe statuut van de leden van het Europees Parlement. Dit statuut is noodzakelijk voor een grotere duidelijkheid, maar de twee thema's mogen niet aan elkaar worden gekoppeld.
Ik betreur het dat als gevolg van het stemgedrag van dit Parlement een beslissing van het Bureau nu op het punt staat uitgevoerd te worden. Deze beslissing is op zijn minst om twee redenen niet correct. In de eerste plaats gaat zij pas met ingang van 1 mei 1999 in (een week voor de sluiting van de zitting). In de tweede plaats krijgen de leden die nu al de hoogste reiskostenvergoedingen ontvangen in dat geval nog eens een extra forfaitair bedrag.

Lindqvist
Ik heb tegen het voorstel gestemd dat "meer Unie" voorstaat. Er is iets mis met een organisatie die voortdurend grote propagandacampagnes moet houden voor zichzelf, bijvoorbeeld voor de euro, als een soort surrogaat voor de eigenlijke steun van de bevolking.
Ik heb het voorstel gesteund voor een landbouw- en structuurfondsenbeleid met minder regelgeving en eenvoudiger regels, bijvoorbeeld een groot deel van de inhoud van Agenda 2000.
Ik heb tegen het voorstel gestemd om EU-gelden te geven aan Turkije, aangezien Turkije niet voldoet aan de voorwaarden voor de douane-unie met de EU, zoals de stopzetting van oorlog, marteling en de vervolging van de Koerden, en omdat Turkije evenmin de mensenrechten, de democratie en vrijheid van meningsuiting respecteert.
Ik heb voor het voorstel gestemd om reiskostenvergoedingen uit te betalen op basis van rekeningen en de werkelijk gemaakte kosten. Ik heb tegen de gemeenschappelijke verordening, de common statute , gestemd en daarmee het voorstel voor een gemeenschappelijk salaris met een lage EU-belasting voor europarlementariërs afgewezen.

Reding
Ondoorzichtige rekeningen, fictieve contracten en nepotisme bij de verlening van humanitaire hulp (ECHO-programma) hebben terecht voor heel wat opschudding gezorgd. Het Europees Parlement heeft uit hoofde van zijn controle- en informatieplicht onmiddellijk hierop gereageerd. Door de ontoereikende reactie van de Commissie en de gebrekkige informatie van de gekozen volksvertegenwoordigers werden in eerste instantie alle kredieten voor humanitaire steun bevroren.
Uiteindelijk gaf de Commissie aan de druk toe en beloofde zij een grote reeks documenten van de Eenheid voor fraudebestrijding, de UCLAF, aan het Parlement beschikbaar te stellen. Ook verplichtte de Commissie zich ertoe de documenten betreffende de fictieve contracten aan de gerechtelijke autoriteiten over te maken.
Daarmee zijn echter nog lang niet alle problemen opgelost. Daarom zou het onverantwoord zijn nu de druk op de Commissie weg te nemen. Integendeel, wij moeten alle beschikbare parlementaire middelen gebruiken om volledige duidelijkheid te brengen in deze onverkwikkelijke affaire.
Daarom heb ik voor amendement 584 van de Groenen gestemd. 30 % van de kredieten moet in de reserve worden opgenomen en daar blijven totdat de nog hangende kwesties (onafhankelijke audit van ECHO, disciplinaire maatregelen, overmaken van documenten) zijn opgelost. De Commissie moet dan tot de tweede lezing van de begroting (in december van dit jaar) voor de noodzakelijke transparantie en openheid hebben gezorgd.
Ik betreur ten zeerste dat door het verzet van de socialistische fractie dit amendement ten val is gebracht. Daarmee heeft het Parlement een efficiënt middel uit handen gegeven waarmee het zijn eisen voor een eerlijk en transparant Europees beleid hard had kunnen maken.

Swoboda
Ofschoon ik talrijke begrotingsposten, zoals de bevordering van kernenergie en fusieonderzoek, de bijdrage aan de viering van het 50jarig bestaan van de NAVO en bepaalde landbouwpremies (zoals de Herodes-premie) van de hand wijs, heb ik voor de begroting gestemd, omdat de goede maatregelen die daarmee worden gefinancierd de overhand hebben.

Willockx
1) In het licht van de woelige debatten over de reiskostenvergoedingen wil ik het volgende zeggen: de SP-delegatie blijft voorstander van een regeling waarbij alleen de effectief gemaakte en bewezen kosten worden vergoed. Voor onszelf hebben wij zulk een regeling overigens al ingevoerd. Anne Van Lancker, Philippe De Coene en ikzelf accepteren aan de kassa niet meer dan de werkelijk gemaakte kosten.
2) Het is waar dat er grote loonverschillen bestaan tussen de parlementsleden uit de respectieve lidstaten. Bij invoering van reële reiskostenvergoedingen kan het daarom wenselijk zijn om voor collega's uit bepaalde lidstaten een billijke overgangsregeling te treffen. De regeling voorzien in de beslissing van het Bureau van het Europees Parlement is overdreven, fiscaal-wettelijk betwistbaar en derhalve voor de SP-delegatie onaanvaardbaar.
3) Parallel met de hervorming van de reiskostenvergoeding is er een nieuw statuut nodig voor de leden van het Europees Parlement. Maar om op een efficiënte manier tot een oplossing te komen, mogen deze twee zaken niet aan elkaar gekoppeld worden.
Verslag-Dührkop Dührkop (A4-0360/98)
Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben tegen de begrotingen gestemd en ik wil hier toelichten welke andere redenen ik daarvoor nog heb naast die welke ik tijdens het algemene debat heb genoemd.
We kunnen ons vinden in drie stemmingen. Die van amendement 439 - we hebben de in de reserve opgenomen bedragen geschrapt voor wat betreft Turkije - en die van amendement 866: we hebben de financiering aangaande de steun aan de bananenproducenten in de ACS-landen hervat, hetgeen een goede zaak is. We hebben tot onze voldoening de bijzondere reserves voor het buitenlands beleid geschrapt.
Twee beslissingen lijken ons echter verwerpelijk. Om te beginnen hebben we door middel van amendement 784 de voor humanitaire hulp bestemde reserve geschrapt. Bovendien is ons amendement 1 in de resolutie geweigerd.
Wat de humanitaire hulp betreft, constateer ik dat het Europees Parlement, nadat het zich ten aanzien van het ECHOschandaal strijdlustig heeft opgesteld, eens te meer genoegen neemt met een uitleg en een simpele brief terwijl we, mevrouw de Voorzitter, nog steeds niet beschikken over het verslag van de UCLAF dat de hele zaak aan het rollen heeft gebracht.
Ons amendement 1 over de uitwisseling van informatie met de bevoegde commissies van de nationale parlementen was tot slot een herhaling van de oorspronkelijke versie van het verslag van mevrouw Dührkop Dührkop. In dit amendement werd slechts herhaald wat zij aanvankelijk in haar verslag had gezegd.
Ik constateer dat ik, dat wij, van alle kanten voortdurend horen praten over de toenadering tot de nationale parlementen. Dit verslag omvatte een eenvoudige formule die erin voorzag de bevoegde commissies van de nationale parlementen op begrotingsvlak bijeen te brengen. Nu de begroting steeds meer problemen oplevert, er steeds meer wordt gevraagd van de lidstaten en er zelfs stemmen opgaan om de financiering van bepaalde uitgaven opnieuw door de lidstaten te laten geschieden, hoe kan dan de weigering van deze noodzakelijke samenwerking met de nationale parlementen worden geaccepteerd?
Dat zijn de aanvullende redenen voor ons verzet tegen dit verslag.

Flemming
Mevrouw de Voorzitter, ik heb geweigerd voor het landbouwhoofdstuk van de begroting te stemmen. Daarmee bedoel ik niet dat ik geen landbouwbegroting wil. Integendeel, ik vind dit zelfs een uitstekende begroting. Daarin staan echter kredieten ter ondersteuning van activiteiten waarvoor steeds minder burgers van de Europese Unie, waaronder ook ik, begrip kunnen opbrengen. Daarom moeten wij deze van de hand wijzen. Met de begroting voor 1999 wordt weer geld uitgetrokken voor de financiering van de Herodes-premie en de subsidie van transport van levende dieren. Ik sta volledig achter de Europese boeren. Zij voorzien weliswaar de burgers van de Europese Unie van levensmiddelen, maar kunnen slechts met grote moeite voor hun eigen levensonderhoud zorgen. Wij mogen de boeren niet een enkele ecu afpakken, maar wij moeten wel mogelijkheden zoeken om de boeren aan hun trekken te laten komen zonder geld te geven aan die verschrikkelijke dierentransporten naar het Midden-Oosten en zonder die Herodes-premie te financieren. Ik wilde met mijn stemverklaring de mensen een stem geven die normaliter in dit Parlement geen stem hebben.

Alavanos
De Commissie, haar voorzitter en de voor de betrekkingen met Turkije bevoegde commissaris hebben vandaag, tijdens de stemming over de begroting, van het Europees Parlement een glashelder politiek antwoord gekregen op het vraagstuk betreffende de financiële steun aan Turkije. Met 365 stemmen voor en 135 tegen heeft de voltallige vergadering besloten deze steun uit de reserve te schrappen. Wij hebben ons dit keer dus niet beperkt tot het opnemen daarvan in de reserve. Ik hoop dat wij hetzelfde antwoord zullen geven als de nieuwe verordeningen van de Commissie in stemming worden gebracht. Met deze voorstellen pleegt de Commissie een institutionele coupe. Ik hoop eveneens dat Turkije spoedig zal voldoen aan de voorwaarden inzake democratie en eerbiediging van het volkenrecht die het Europees Parlement heeft gesteld voor het vrijmaken van deze kredieten.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Wij zijn van mening dat de resolutie van het Europees Parlement op verschillende punten te "tam" is jegens de projecten die binnen de Commissie aan de gang zijn. Wij vinden dat er iets gezegd had moeten worden over ECHO en over de tekortkomingen en het falen van de Commissie op dit gebied, en dat dit allicht consequenties voor de begroting zou moeten hebben.
Verder hebben wij commentaar op het opstellen van een speciaal vluchtelingenbeleid door de EU, omdat wij vinden dat de EU zich niet met deze kwestie dient te bemoeien. Dat is de taak van de lidstaten zelf. Een EU-vluchtelingenbeleid met controlesystemen en een beperking van de persoonlijke integriteit zal, zo vrezen wij, niet het beste zijn voor de vluchtelingen.
Wij betreuren het ten zeerste dat amendement 1 niet is aangenomen. Het zou in het belang van de EU zijn om de nationale parlementen te betrekken bij de werkzaamheden rond de EU-begroting. In plaats daarvan lijkt de meerderheid van het Europees Parlement door te willen gaan met de gewone burgers buiten te sluiten en de nationale bestuurders van de afzonderlijke parlementen inzicht in de uitgebreide werkzaamheden rond de begroting te onthouden.
Tot slot staan wij kritisch tegenover de paragrafen over de EMU, paragraaf 3 en de stukken die over de "propagandamachine" (het PRINCE-programma) van de EU gaan.
Wij hebben naar aanleiding hiervan besloten om tegen het verslag als geheel te stemmen.

Mendes Bota
Ik heb gestemd tegen de ontwerpresolutie A4-0360/98 aangaande de algemene begroting van de Europese Unie voor 1999. Ik heb dat gedaan bij wijze van protest tegen het gebrek aan belangstelling en de discriminatie waarvan de sector toerisme het slachtoffer is geworden, nu amendement 75 verworpen is, zodat er niet eens begrotingslijn voor communautaire maatregelen op het gebied van het toerisme kan worden opgenomen - zelfs niet als we afzien van het toewijzen van bedragen.
Deze stellingname, die door de meerderheid in dit Parlement gedeeld wordt, komt na de verwerping, door de Begrotingscommissie, van een bedrag van 3, 5 miljoen ecu, en zal worden gevolgd door het voorstel tot herstructurering van de parlementaire commissies, een onderwerp waarover nu gediscussieerd wordt. Volgens dit voorstel behoort toerisme eenvoudigweg te verdwijnen als onderwerp van activiteit van toekomstige parlementaire commissies met een eigen identiteit (er bestaat nu een Commissie vervoer en toerisme).
In de Raad neemt een meerderheid deze afwijzende houding aan, en nu dus ook een meerderheid in het Europees Parlement. Dat is een belediging voor het toerisme, de belangrijkste economische sector binnen de Europese Unie, zowel op het gebied van de werkgelegenheid als in termen van investeringen en BBP per capita . Het toerisme is echter ook een sector die met specifieke problemen te kampen heeft, waarvoor een Europese aanpak moet worden gevonden.
Het Europees Parlement heeft uitsluitend aandacht voor het openen van een begrotingslijn voor de bestrijding van het sekstoerisme in derde landen (B7-663), en daarom zit het Europese toerisme nu zonder middelen en ontbeert het een rechtsgrondslag voor het opzetten van gemeenschappelijke acties op dit gebied.
Als Portugees afgevaardigde, dat wil zeggen afkomstig uit een land waar het toerisme een vitale sector van de economie vertegenwoordigt en als iemand uit de Algarve, een bij uitstek toeristische regio, ben ik uitermate teleurgesteld door de houding die de instellingen van de Unie tentoonspreiden, en ik zal dienovereenkomstig handelen, dat wil zeggen: tegen stemmen.

Palm, Theorin en Wibe
De landbouwuitgaven en de regionale structuurfondsen behoren tot de verplichte uitgaven en zijn door de Raad vastgesteld, terwijl de Voorzitter van het Parlement de begroting uiteindelijk ondertekent. Wij zijn van mening dat er bij verschillende uitgaven door de Unie op de twee genoemde gebieden een vraagteken geplaatst kan worden. Helaas hebben wij niet de mogelijkheid om door middel van onze stem invloed uit te oefenen op die onderdelen van de uitgaven van het landbouw- en regionaal beleid waar wij het niet mee eens zijn.
Wij vinden dat het regionaal beleid teruggebracht moet worden naar de lidstaten. Eveneens dient zo spoedig mogelijk een vergaande hervorming van het huidige gemeenschappelijk landbouwbeleid te worden doorgevoerd, met het oog op de efficiency en om de uitbreiding van de Unie te vereenvoudigen. Verder dient de steun aan de wijnbouw en tabaksteelt zo snel mogelijk te worden afgebouwd.
Daarnaast is er sprake van een aantal twijfelachtige begrotingsposten die, volgens de toelichting, tot doel hebben om de "Europese gedachte" te versterken. Wij keren ons vooral tegen begrotingsposten die "steun verlenen aan organisaties die de Europese gedachte bevorderen" en die "steun verlenen aan projecten die georganiseerd worden door verenigingen en genootschappen met Europees belang" en ook die zich bezighouden met "voorbereidingen en hulp ter verwezenlijking van de Economische en Monetaire Unie" . Wij verzetten ons tegen deze begrotingsposten.
Verslag-Viola (A4-0361/98)
Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben tegen het verslag-Viola gestemd en ik wil beklemtonen dat dit voornamelijk komt om wat zich gedurende de stemming heeft afgespeeld met betrekking tot de reiskostenvergoedingen.
Amendement 899 van de Begrotingscommissie op de toelichting is verworpen. Er waren slechts 224 stemmen voor. Het amendement van de liberale fractie ten gunste van de werkelijke kosten kreeg 214 stemmen voor. Ons amendement 4 op de resolutie kreeg 143 stemmen voor en het amendement van de liberale fractie 188.
We hebben elk jaar ter gelegenheid van het begrotingsdebat verzocht de reiskostenvergoedingen aan te laten sluiten op de door de leden aangetoonde reële kosten. Uit het feit dat deze amendementen vandaag zijn verworpen, blijkt hoe onverantwoordelijk onze collega's zijn. Hoe kunnen we namelijk vasthouden aan een systeem dat afhankelijk van de afstand tussen de leden enerzijds en Straatsburg en Brussel anderzijds min of meer grote inkomsten oplevert, inkomsten die bij geen enkel verdrag of communautair besluit zijn vastgelegd en waarover geen belasting is verschuldigd?
We horen praten over het probleem van het statuut van de leden, over de ongelijkheden, maar de lidstaten zijn verantwoordelijk voor de situatie van hun leden. De lidstaten moeten beslissen of er al dan niet sprake moet zijn van een differentiatie ten opzichte van hun nationale afgevaardigden. Het is niet de taak van het Europees Parlement - terwijl niets dit hiertoe uitnodigt - een compenserend systeem in te voeren, een systeem waardoor de ongelijkheden overigens toenemen aangezien de vergoeding stijgt naarmate de geografische afstand groter wordt. Deze vergoeding is niet afhankelijk van de hoogte van de parlementaire vergoeding in elke lidstaat.
Daarom hebben wij ons dus tegen dit verslag verzet. Het is verkeerd te beweren dat de beslissing van het Bureau een goede beslissing is. Door deze beslissing wordt een systeem van vergoeding van fictieve kosten geïnstitutionaliseerd. Wij verzetten ons hiertegen en zullen dit ook in de toekomst blijven doen.

Lulling
Mevrouw de Voorzitter, ik heb niet voor het verslag van de heer Viola over de begrote uitgaven van het Europees Parlement gestemd omdat een meerderheid van de leden tegen amendementen heeft gestemd waarin de vergoeding van de reële reiskosten op basis van bewijsstukken werd voorzien. Zelf had ik voor deze amendementen gestemd. Het resultaat van de stemming is dat de beslissing van het Bureau van het Europees Parlement van 19 oktober van kracht zal worden, een even onbillijke als hypocriete beslissing waardoor de leden die toch al een veel te hoge reiskostenvergoeding krijgen nog meer worden bevoordeeld. Als gevolg van deze beslissing ontvangen de leden een vergoeding op basis van de afstand die eigenlijk een aanvullend salaris is voor de leden die al de hoogste, door hun nationaal parlement voorziene parlementaire vergoedingen ontvangen.
Ik heb derhalve voor amendement 4 op de ontwerpresolutie inzake de begroting van het Europees Parlement gestemd, een amendement dat als het was aangenomen de schade had kunnen herstellen. Dit amendement had namelijk ten doel het Bureau ermee te belasten de vergoeding van de reiskosten boven de werkelijk gemaakte kosten te weigeren. Helaas hebben slechts 143 afgevaardigden voor gestemd. De 275 tegenstemmers hebben gelukkig openlijk blijk gegeven van hun hypocrisie, die ik in deze kwestie aan de kaak zal blijven stellen. Zij komt het imago van dit Parlement niet ten goede en al helemaal niet dat van de meerderheid in het Bureau die door haar hypocriete en ondoorzichtige beslissing van 19 oktober een echte zelfbediening tot stand heeft gebracht voor rekening van de belastingplichtige.

Andersson, Hulthén, Lööw en Sandberg-Fries
In verband met de jaarlijkse behandeling van de begroting is de kwestie van de reiskostenvergoeding van de europarlementariërs weer ter sprake gekomen. De bestaande regelingen voor reiskostenvergoedingen laten toe dat parlementariërs die goedkoop reizen het verschil tussen werkelijk gemaakte kosten en het standaardbedrag behouden. Wij hebben eerder de voorstellen aangemoedigd en gesteund die erop gericht waren de huidige reiskostenvergoeding te vervangen door een systeem dat uitgaat van de werkelijk gemaakte reiskosten en niet van een standaard afstandsvergoeding. Wij hebben eerder geprobeerd om reële en passende oplossingen te vinden.
Wij vinden de huidige oplossingen echter niet bevredigend. De kwestie van de vergoeding voor parlementariërs is een vertrouwenskwestie die voor eens en altijd opgelost moet worden. Wij hebben daarom op eigen initiatief besloten om vanaf het begin van het nieuwe jaar een systeem in te voeren dat gebaseerd is op de werkelijk gemaakte kosten. Het bedrag dat overblijft, wordt teruggevoerd naar de communautaire begroting. Dit systeem is erop gericht helderheid te scheppen en de kans te verkleinen dat men ons ervan verdenkt dat de vergoedingen voor iets anders dan de bedoeling is worden gebruikt.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Wat de hier besproken kwestie van de reiskostenvergoeding betreft, hebben wij natuurlijk net als eerder gestemd voor de vergoeding van de werkelijke kosten. Iets anders is niet te verantwoorden. Amendement 1 dat geschrapt is in verband met de eerdere stemming, en dat in grote lijnen de voorstellen van de groenen volgde, was voor ons het optimale voorstel geweest om te steunen, afgezien van de fragmenten die over de invoering van een gemeenschappelijk salaris voor parlementariërs gaan, want daar zijn wij tegen.
De amendementen 4 en 5 waarover de plenaire vergadering heeft gestemd, steunen wij ook. Wij hebben echter twijfels ten aanzien van het voorstel in amendement 5 om verder nog een vergoeding in te voeren voor binnenlandse reizen. Dit hadden wij echter wel kunnen accepteren als er sprake was geweest van een vergoeding op basis van reële kosten.
Het Europees Parlement heeft opnieuw laten zien niet in staat te zijn noodzakelijke besluiten te nemen. Het enig juiste en moreel verantwoorde was de invoering geweest van een reiskostenvergoeding op basis van reële kosten. In plaats daarvan kunnen de europarlementariërs het geld dat zij niet gebruiken ter dekking van de reiskosten in eigen zak stoppen.
Ook amendement 3 over een milieuvriendelijker intern beheer van de Europese instellingen heeft het niet gehaald en dat betreuren wij ten zeerste.
Aangezien de belangrijkste punten niet in dit verslag zijn meegenomen, hebben wij ervoor gekozen om tegen het verslag als geheel te stemmen.

Ojala
Ik heb in de plenaire vergadering voor amendement 899 paragraaf 1 tot en met 4 en amendement 537 gestemd, erop vertrouwend dat het Parlement eindelijk bereid is tot de praktijk over te gaan, waarbij de reiskosten worden vergoed op basis van de werkelijk gemaakte kosten. Een dergelijke praktijk beantwoordt aan het rechtvaardigheidsbegrip en de verwachtingen van de burgers.
De nu ontstane situatie waarin het besluit van het Bureau van kracht wordt, brengt niet de verwachte verbetering, maar maakt daarentegen de situatie nog ingewikkelder. Het Parlement lijkt niet te begrijpen dat dergelijke vertoningen en oplossingen onze geloofwaardigheid nog verder aantasten, wat ik ten zeerste betreur.

Palm, Theorin en Wibe
Al sinds enige jaren worden de EU-landen getroffen door bezuinigingen op het gebied van de sociale voorzieningen, binnen de zorg en de openbare dienstverlening, als gevolg van het convergentieprogramma. Tegelijkertijd ziet het ernaar uit dat een totale werkloosheid van ongeveer 20 miljoen in de 15 lidstaten structureel is geworden. Wij vinden ook dat de begroting van de EU nu nauwkeurig geëvalueerd en kritisch bekeken moet worden. Er zijn veel EU-gebieden die minder belangrijk zijn dan het sociale gebied, waarop nu door veel lidstaten bezuinigd wordt, en als wij prioriteiten moeten stellen, dienen deze gebieden als eerste afgewezen te worden. Er worden momenteel in Zweden in ziekenhuizen afdelingen voor langdurige verpleging gesloten en in dat licht vinden wij het uitermate betreurenswaardig dat er EU-instellingen zijn die meer geld kosten en waarvan het resultaat en zelfs het bestaan ernstig in twijfel getrokken kunnen worden.
Dat het Parlement zich steeds van Brussel naar Straatsburg verplaatst, is pure geldverspilling. De nieuwbouw die voor de leden in beide steden gereed wordt gemaakt, brengt enorme kosten met zich mee. Het is pure geldverspilling, waardoor de Unie bij de burgers danig in aanzien daalt.
De uitgaven van het Parlement voor de gebouwen in Brussel, Luxemburg en Straatsburg lopen op tot een totaal bedrag van 149.610.706 ecu. Er is een absurde situatie ontstaan door de grote en onnodige plaatselijke kosten. Het lijkt erop dat niemand bij machte is hier maatregelen tegen te treffen. De andere punten van de begroting waarop wij kritiek hebben en die wij willen veranderen zijn:
de reiskostenvergoedingen aan de europarlementariërs kunnen teruggebracht worden door de invoering van een reiskaart in plaats van de huidige regeling van forfaitaire reisvergoedingen. Vanzelfsprekend dienen kwitanties overlegd te worden.-het pensioenfonds van de europarlementariërs mag onder geen enkele voorwaarde gefinancierd worden vanuit de algemene middelen van de EU, als de financiën ervan niet sluitend zijn. Wie aan het pensioenfonds deelneemt, kan geen winstuitkering krijgen zonder ook garant te staan voor eventuele verliezen. Het geld dat tot nu toe door de EU aan het pensioenfonds is betaald, moet teruggevorderd worden.Verder vinden wij dat alle voorstellen om financiële bijdragen te geven aan de partijen op EU-niveau afgewezen moeten worden. Het maakt in tijden van bezuinigingen ook een slechte indruk dat politici hun eigen organisaties meer inkomsten toekennen. De activiteiten die op "Europees niveau" tussen de politieke partijen plaats vinden, dienen door de deelnemende partijen zelf gefinancierd te worden.
Wij vinden ook dat men vraagtekens kan zetten bij het bestaan van het Economisch en Sociaal Comité. Verricht dit Comité werkzaamheden die de kosten ervan rechtvaardigen?
Bijeenkomst staatshoofden en regeringsleiders
McKenna
Mevrouw de Voorzitter, ik heb tegen deze resolutie gestemd, omdat deze compleet de verkeerde richting uit gaat en volledig voorbijgaat aan de burgers van de lidstaten en hun rechten alsmede aan de rechten van de nationale parlementen die veel dichter bij de burgers staan dan het Europees Parlement of andere Europese instellingen. Het is uitermate belangrijk dat de lidstaten het hun burgers mogelijk maken om een maximale invloed op de besluitvorming uit te oefenen en dat nationale parlementen het recht krijgen om bij alle EU-instellingen onderzoeken in te stellen. Bovendien kan ik me echt niet voorstellen dat het Parlement zijn kritiek - want die is er vaak geweest - op zijn bevoegdheden ten aanzien van de Commissie zal opgeven en dat ons de mogelijkheid zal worden onthouden afzonderlijke commissarissen naar huis te sturen in plaats van het hele college, aangezien het Parlement dat machtsmiddel nooit zal gebruiken.
Wat het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid betreft, is het duidelijk dat de ontwikkeling van een gemeenschappelijk defensiebeleid voor het Parlement en andere Europese instellingen een soort obsessie geworden is, ook al is op de vraag tegen wie wij onszelf moeten verdedigen, nooit een duidelijk antwoord gegeven. Een en ander bevordert vooral de militarisering van Europa en dat is op de lange termijn niet in het belang van de burgers. Wij moeten ons juist sterk maken voor de demilitarisering van Europa en de hele wereld in plaats van deze richting op te gaan. Deze resolutie heeft geen oog voor het democratisch tekort van de Europese Unie en gaat volledig voorbij aan de rechten van de gewone burgers in de Unie.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, de Voorzitter van het Europees Parlement, de heer Gil-Robles, maakte zich gisterochtend in zijn inleiding op het debat over de stand van zaken in de Unie zorgen over het volledig stilliggen van de werkzaamheden van de Raad met betrekking tot de modaliteiten voor de opname van de verworvenheden van de Overeenkomst van Schengen in het Verdrag. We weten namelijk dat in artikel 2 van het door de Raad van Amsterdam aangenomen protocol ter integratie van Schengen is vastgelegd dat de Raad bij eenparigheid van stemmen de voor elke bepaling van Schengen relevante rechtsgrond zal vaststellen, dat hij deze bepalingen dus door middel van een soevereine beslissing zal verdelen over de eerste en de derde pijler.
Deze procedure is volstrekt ongebruikelijk en volgens mij strijdig met de Franse grondwet aangezien de Raad hierdoor zelf moet bepalen welke aspecten van Schengen bij meerderheid van stemmen kunnen worden afgehandeld en voor welke eenparigheid van stemmen moet blijven gelden, zonder dat er sprake is van ratificatie door het parlement of controle op de grondwettigheid. Dat is wat Frankrijk betreft een van de vele redenen waarom wij het Verdrag van Amsterdam afwijzen.
De werkgroep van de Raad die zich al een jaar over deze verdeling buigt, heeft overigens geen enkel tastbaar resultaat bereikt, hetgeen betekent dat als deze situatie zou voortduren tot na de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam, de hele Overeenkomst van Schengen onder de derde pijler zou vallen - waardoor onvoorstelbare juridische verwikkelingen zouden ontstaan - omdat de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtszekerheid bij het Verdrag van Amsterdam bij de eerste pijler is ondergebracht.
In deze omstandigheden is het begrijpelijk dat voorzitter Gil-Robles de komende Raad van Wenen smeekt een nieuwe impuls te geven aan deze werkzaamheden. Wat kan de Europese Raad echter doen? Het feit dat de werkgroep zich in een impasse bevindt, toont aan dat het Verdrag van Amsterdam in de vorm zoals het is ondertekend op dit punt volstrekt onuitvoerbaar is. Hoe hebben de staatshoofden en regeringsleiders hun handtekening kunnen zetten onder dergelijke bepalingen? Dit zullen we later moeten ophelderen. Voor het moment zou het echt een opluchting zijn als Frankrijk het Verdrag van Amsterdam niet zou ratificeren.

Andersson en Lööw
Voor het geval dat een meerderheid zich achter de oorspronkelijke tekst schaart:
Wij willen erop wijzen wij de formulering in paragraaf 3 "een zogenaamde evenredige compensatie" niet letterlijk nemen. "Evenredige compensatie" (juste retour in het Frans) zou in dit verband vertaald moeten worden met exacte of nauwkeurige compensatie .

Barros Moura
De Duitse verkiezingen hebben de context voor de uitnodiging voor deze vergadering - een antwoord op een brief van Kohl en Chirac - gewijzigd. Schröder en de 14 kunnen elkaar leren kennen, maar we willen weten wat deze vergadering verder voor nuttigs kan voortbrengen.
Het door de Commissie institutionele zaken uitgewerkte voorstel bevat ondanks alles aanwijzingen die - als ze opgevolgd worden - deze top in de gelegenheid moeten stellen om tot conclusies te komen die een politieke impuls vertegenwoordigen en een Europees antwoord op de crisis formuleren. Deze crisis en het steeds vaker terugvallen op nationalistische tendensen maken de toch al ingewikkelde politieke agenda - met de internationale economische crisis, uitbreiding naar het Oosten, Agenda 2000 en de financiering van de EU in de toekomst - nog eens gecompliceerder.
Wat deze resolutie - die nu eindelijk eens een keer niet het institutionele verlanglijstje van het Europees Parlement trivialiseert - volgens mij zo interessant maakt, is dat zij de politieke toekomst van de Europese Unie aan vier basisvoorwaarden ondergeschikt maakt:
De aanvaarding, door de EU, van een belangrijke politieke rol, die veel verder gaat dan een gemeenschappelijke markt en één munt, met een buitenlands beleid dat actie onderneemt op het gebied van de vrede en de mensenrechten; actie op het gebied van de internationale financiële en economische regulering ten behoeve van economische vooruitgang en sociale rechtvaardigheid (zie ook het voorstel ingediend door António Guterres, namens de Ibero-Amerikaanse Top van staatshoofden en regeringsleiders, die het afgelopen weekend in Porto plaatsvond, waarin de top van de EU, die op de 24ste en 25ste gehouden wordt, het verzoek krijgt zich over de internationale economische crisis te buigen); actie die moet leiden tot het creëren van een ruimte waar vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid heersen.-Uitbreiding gebaseerd op billijkheid en de instandhouding van de samenhang tussen oude en nieuwe lidstaten.-Subsidiariteit: niet als een excuus voor hernationalisering en ook niet als een centraliseringsspiraal, maar als een "dynamisch criterium" om vast te stellen wie, de lidstaten of de EU, bevoegdheden moet uitoefenen om te garanderen dat de in de Verdragen vastgelegde doelstellingen ook werkelijk worden bereikt.-Een institutionele hervorming gericht op meer democratie, meer transparantie, een grotere betrokkenheid van de burgers en een grotere efficiëntie. Dat zijn aspecten waarvan deze resolutie zelf aangeeft dat ze niet verward mogen worden met de kwestie van stemmenweging en andere zaken die te maken hebben met de omvang van de macht van de grote lidstaten.Het gaat hier om een resolutie die - door de nadruk te leggen op subsidiariteit, door te pleiten voor de - onmisbare - betrokkenheid van nationale parlementen, door de realistische waardering van de beslissende rol van de Raad in een Unie van soevereine staten, laat zien dat zij het platvloerse federalistische getheoretiseer ontstegen is. Het federalisme is als idee onwerkbaar en is niet meer dan koren op de molen van de nationalisten. Deze resolutie pleit voor een werkelijk federale methode die functioneert met de reeds overgedragen bevoegdheden, en tegelijkertijd garanties biedt voor betrokkenheid en democratie, vooral door een versterking van het Europees Parlement en een politieke impuls van de zijde van een Commissie die daadwerkelijk verantwoording verschuldigd is aan het Parlement.
Bovendien laat deze resolutie niet na gewag te maken van het feit dat de impulsen die meer dan ooit nodig zijn voor de voortgang van de Europese eenwording afhankelijk zijn van institutionele en financiële middelen. En die moeten toereikend zijn voor de in de Verdragen vastgelegde doeleinden - hetgeen betekent dat er politieke wil van de zijde van de regeringen nodig is!
En, last but not least , deze resolutie plaatst de economische en sociale cohesie op eenzelfde voet als democratie, mensenrechten, en een markteconomie, in de zin dat zij de basis vormen van een nieuw constitutioneel pact voor de EU. Reden te meer om voor de resolutie te stemmen, en een stem te laten horen tegen degenen die kinderachtig eigenbelang voor willen laten gaan, waarbij politiek plaats moet maken voor boekhouden, diegenen dus die tegen elke mogelijk prijs de anticommunautaire theorie van de zogenaamde juste retour willen verdedigen.

Delcroix
Binnen welke commissies we ook werken, de politieke toekomst van Europa gaat ons allen aan als leden van het Europees Parlement. Terwijl de Europese Top van Pörtschach als informeel wordt bestempeld en het Verdrag van Amsterdam nog niet is geratificeerd door de lidstaten, heeft de Commissie institutionele zaken haar resolutie wijselijk toegespitst op de tijdens de Top aangekondigde thema's - het subsidiariteitsbeginsel en de democratische legitimiteit van de instellingen - om ervoor te zorgen dat de staatshoofden en regeringsleiders van de Vijftien de strekking van haar duidelijke en bondige politieke boodschap begrijpen.
Deze pragmatische benadering mag ons, socialistische afgevaardigden, er niet van weerhouden verder te kijken in het vooruitzicht van een algemene hervorming van de instellingen en ons eraan te herinneren dat de zes volgende voorzitterschappen van de Unie in handen zullen zijn van regeringen waarin de socialisten aan de macht zijn. We zullen ons dus de volgende vraag moeten stellen: "wat betekenen de woorden van onze resolutie dat we verder moeten gaan dan de voltooiing van de interne markt en de invoering van de eenheidsmunt en dat we moeten streven naar een echte politieke unie?"
20 jaar neoliberale utopie heeft ons dit hardhandig duidelijk gemaakt: om het hoofd te bieden aan de financiële en commerciële mondialisering, de deregulering van de kapitaalstromen en het monetaire fanatisme is momenteel een politieke mondialisering vereist. De ontwikkeling van de Europese Unie vormt om deze reden een essentiële vooruitgang voor de vorming van een regionale wereldmacht. De economie, de technologie en de ontwikkeling van de informatiemaatschappij evolueren tegenwoordig in een steeds internationalere context. Zij die de samenleving willen hervormen moeten over een supranationale politieke structuur beschikken waardoor de afnemende invloed van de lidstaten op deze ontwikkelingen wordt gecompenseerd.
De Europese Unie heeft het mogelijk gemaakt voordeel te behalen uit de mondialisering terwijl zij ons tegelijkertijd beschermt tegen de nadelen ervan. Zij is een sterk economisch blok geworden, hetgeen de doeltreffendheid van de ondernemingen ten goede komt. Er is een interne markt tot stand gebracht die - weliswaar met enige vertraging - het vrije verkeer van goederen, diensten, kapitaal en personen garandeert. De nationale handelsbelemmeringen zijn opgeruimd. In 1999 zullen de nationale munteenheden plaats beginnen te maken voor de euro. De Unie is een van de handelsgrootmachten van de wereld geworden en beschikt over een groot aantal instrumenten die het mogelijk maken de uitdagingen van de internationale economie aan te gaan.
Met de euro zal de Europese Unie ook een monetaire wereldmacht worden. Er is bovendien een specifiek beleid uitgewerkt ter ondersteuning van de regio's met een ontwikkelingsachterstand in Europa. Dit structuurbeleid is over het algemeen geslaagd. De Europese Unie is tegelijkertijd de hoedster van de vrede in Europa. Van al haar verworvenheden blijft deze de meest opmerkelijke, ook al blijft zij onvolmaakt. De lidstaten leven sinds een halve eeuw in vrede. Confrontatie heeft plaatsgemaakt voor samenwerking.
Toch voelt de publieke opinie zich steeds verder verwijderd van de Europese eenwording en dit komt doordat de door de interne markt tot stand gebrachte integratie onevenwichtig is. De Europeanen in hun hoedanigheid van consumenten, werkenden, werklozen en burgers werden vaak genegeerd. Ook al hebben de Europese instellingen uit hoofde van de Verdragen een duidelijke taak, toch is deze niet tot een goed einde gebracht binnen het sociaal, het werkgelegenheids-, het milieu-, het fiscaal en het veiligheidsbeleid. Op deze gebieden is het Europees beleid marginaal gebleven. Welnu, deze beleidslijnen moeten dringend worden ontwikkeld. Op sociaal en fiscaal gebied zal de invoering van de eenheidsmunt deze noodzaak nog doen toenemen. De burgers zullen pas weer vertrouwen krijgen in Europa als ze zien dat de Europese Unie hun problemen oplost. Het Europa van de burgers heeft alleen inhoud als het een project wordt dat Europa in staat stelt de dagelijkse zorgen van de burgers weg te nemen.
Raymonde Dury - mijn voorganger in deze functie - placht te zeggen dat als de Europese Unie als entiteit een verzoek om toetreding tot de Unie zou indienen, haar dit zou worden geweigerd omdat zij niet democratisch genoeg is. Dit is een unicum in de geschiedenis: een geheel - de Europese Unie - dat minder democratisch is dan elk van zijn samenstellende delen - de lidstaten. Daarom moeten de hervormingen van de instellingen hoofdzakelijk ten doel hebben een echte democratie tot stand te brengen en de doeltreffendheid te verhogen. Europa zal deze democratie en doeltreffendheid slechts tot stand kunnen brengen door middel van een federaal model.
In dit model wordt de Commissie een echte regering. Het Europees Parlement wordt een kamer van de volksvertegenwoordiging; de Raad een kamer die de lidstaten en hun entiteiten vertegenwoordigt. Deze hele structuur zou berusten op een echte Europese grondwet. Het Hof van Justitie zou een Europees constitutioneel hof worden. De democratisering houdt in dat de Europese beslissingen worden genomen binnen een kader waarin de essentiële waarborgen van de democratie echt aanwezig zijn: het meerderheidsbeginsel, de politieke verantwoordelijkheid van de autoriteiten, de controle op de parlementaire instellingen, de transparantie van de besluitvormingsprocedures. Door de bevordering van de democratische legitimiteit van de instellingen zouden zij tegelijkertijd doeltreffender en minder bureaucratisch kunnen worden.
Dit betekent om te beginnen dat de democratische controles binnen de eerste pijler moeten worden versterkt en dat er vervolgens een communautarisering plaatsvindt van twee intergouvernementele pijlers. Door deze communautarisering zou de rol van het Hof van Justitie bovendien worden vergroot.
De democratisering moet dus gepaard gaan met een rationalisering die op essentiële veranderingen binnen de drie belangrijkste Europese instellingen is gebaseerd.
Het hoofddoel van de hervorming van het Europese beleid is een grotere doeltreffendheid te bewerkstelligen. De uitbreiding verplicht de Europese Unie ertoe de doeltreffendheid van haar beleid opnieuw onder de loep te nemen. In het kader van een Europese Unie van 500 miljoen over het hele continent verspreide inwoners moeten alle Europese initiatieven opnieuw worden bestudeerd. Er moet meer rekening worden gehouden met de noodzaak van doeltreffendheid. Dat is overigens de strekking van het subsidiariteitsbeginsel. De rol van de Europese Unie moet in bepaalde gevallen worden beperkt en in andere versterkt. Zo blijft de Europese Unie te zwak in haar strijd tegen de negatieve sociale en culturele gevolgen van de mondialisering. Andere vormen van steun - en soms bepaalde bevoegdheden - hebben daarentegen niet meer zoveel zin. De resultaten ervan zijn beperkt, terwijl ze de bureaucratische rompslomp en de begrotingsuitgaven doen toenemen.
Een aantal vormen van steun moet worden herzien: in de strijd tegen de sociale uitsluiting; op sociaal gebied, het milieu en de fiscaliteit; in het landbouwbeleid. Het Cohesiefonds heeft in zijn huidige vorm geen bestaansreden meer; het moet een groeifonds worden dat de lidstaten leningen kan verstrekken waardoor zij beter een stringent begrotingsbeleid kunnen voeren. Zo zullen zij in geval van een financiële crisis gemakkelijker aan de convergentiecriteria kunnen voldoen.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
De resolutie van De Giovanni en de Commissie institutionele zaken bevat een aantal punten voor de extra top van oktober. De meeste punten gaan te ver wat betreft integratie en federalisme. Paragraaf 22 stelt bijvoorbeeld dat wij nu de basis moeten leggen voor de integratie van de WEU in de EU, hetgeen natuurlijk een militarisering van de EU betekent, wat in strijd is met ons streven naar een vreedzaam en gedemilitariseerd Europa.
De alternatieve resolutie van de I-EDN-Fractie is aanzienlijk beter, aangezien daaruit de wil spreekt om de democratie te versterken en het subsidiariteitsbeginsel te handhaven zoals tijdens de Top van Cardiff is geformuleerd.

Palm, Theorin en Wibe
De resolutie bepleit in zijn geheel een toenemende supranationaliteit en een "Verenigde Staten van Europa" . Onder andere in paragraaf 10 wordt de Europese Raad gewaarschuwd niet te bezwijken voor "de verleiding om het subsidiariteitsbeginsel te gebruiken als een reden om het gemeenschapsbeleid te renationaliseren." In paragraaf 11 wordt benadrukt "dat de vrees voor overmatige centralisering van de EU schromelijk overdreven is."
Ons basisprincipe is dat de EU een samenwerkingsverband dient te zijn tussen zelfstandige naties. Daarom is het niet mogelijk steun te verlenen aan deze resolutie. Dat de leden van het Europees Parlement een uniform inkomen zullen krijgen, is ook verwerpelijk. De koppeling tussen de europarlementariërs en hun nationale regeringen is principieel van belang. Een uniform inkomen voor het Parlement versterkt de federalistische ambities nog meer. Bovendien zal het onvermijdelijk leiden tot drastische loonsverhogingen voor de meeste europarlementariërs. Dit zal veel burgers die het vandaag de dag erg moeilijk hebben bijzonder steken.

Spiers
De Labourafgevaardigden in het Europees Parlement (EPLP) hebben de resolutie-De Giovanni gesteund, zij het met ernstige bedenkingen op een aantal punten.
De bijzondere Raadsbijeenkomst die deze maand wordt gehouden, is een welkome poging om de geconstateerde kloof tussen de Europese instellingen en de burgers in de Unie te verkleinen. Doel ervan is de EU weer dichter bij de burgers te brengen en aandacht te schenken aan de dingen die er onder de Europese burgers leven, in plaats van verder te sleutelen aan het institutionele kader. Als men zich toch zou gaan bezighouden met de Europese instellingen en institutionele hervormingsvoorstellen met het oog op toekomstige IGC's - terwijl wij weten dat vorige IGC's de legitimiteit van de EU hebben geschaad door de schijn van een nog verdere verwijdering te wekken - heeft men niet begrepen waar het op deze bijzondere top om begonnen is.
Wat de specifieke inhoud van de resolutie betreft, hebben de EPLP zich van stemming onthouden ten aanzien van paragraaf vijf, waarin wordt gepleit voor één enkele vertegenwoordiging van de EMU-landen in internationale organen.
De EPLP hebben bij amendement 40 met betrekking tot het vierde streepje van paragraaf 18 tegen gestemd, waarbij de jurisdictie van het Hof van Justitie wordt uitgebreid tot alle gebieden waarvoor de EU bevoegd is.
De EPLP hebben bij het tweede streepje van paragraaf 21 tegen gestemd, waarin wordt gepleit voor uitbreiding van stemming bij gekwalificeerde meerderheid tot alle wetgevingsbesluiten. Bij amendement 35 op deze paragraaf hebben wij eveneens tegen gestemd. Daarin wordt voorgesteld de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid uit te breiden tot alle benoemingen van de Raad.
De EPLP hebben amendement 19 met betrekking tot paragraaf 22 gesteund, waarin wordt gepleit voor een doeltreffender aanpak op het gebied van crisisbeheer en conflictbemiddeling en voor een betere coördinatie van het defensiebeleid van de lidstaten om de Petersburg-taken goed te kunnen uitvoeren.
De EPLP heeft tegen paragraaf 23 gestemd, volgens welke de communautaire aanpak zou moeten worden gevolgd ter voorbereiding van de volgende herziening van het Verdrag.
Verslag-Correia (A4-0353/98)
Bébéar
Uit de meest recente door de Wereldgezondheidsorganisatie (WGO) verstrekte medische gegevens blijkt dat kanker als beroepsziekte zich binnen de Europese Unie voortdurend ontwikkelt. Deze ziekte neemt in de sterftestatistieken een niet te verwaarlozen plaats in.
De gevolgen van bepaalde milieufactoren voor het ontstaan van kanker worden niet langer onderschat: hetzelfde moet gelden voor industriële factoren. We weten dat bepaalde soorten kanker zich op grote schaal ontwikkelen wanneer er naast deze ongunstige omstandigheden nog eens sprake is van erfelijke aanleg.
Als arts heb ik de gelegenheid gehad me over dit gezondheidsprobleem te buigen. Afgezien van het menselijke aspect heeft dit alles onvermijdelijk een economische en sociale prijs. Momenteel wordt met name de houtsector aan een onderzoek onderworpen. Het gaat er echter niet om al te rigoureuze en in de praktijk onuitvoerbare maatregelen op te leggen.
Het is van essentieel belang geworden dat dit probleem via het economische aspect wordt aangepakt. De gevolgen in financiële termen en voor de werkgelegenheid raken honderden Europese ondernemingen in de houtsector. Er moet hier dus zo te werk worden gegaan dat er maatregelen worden genomen waardoor mensenlevens worden gespaard en tegelijkertijd een arbeidsintensieve sector niet tot de ondergang wordt gedoemd. Als we overhaastig en onoordeelkundig te werk gaan, komen duizenden banen op de tocht te staan.
Het is de taak van het Europees Parlement een geleidelijke aanpassing aan strengere normen op het gebied van de blootstelling aan houtstof aan te bevelen. Ook is het in deze sector belangrijk dat de voorzorgsmaatregelen voor alle lidstaten van de Europese Unie en voor alle ondernemingen - ongeacht hun omvang - worden geharmoniseerd.
De doeltreffendheid van deze beschermingsmaatregel berust grotendeels op de termijnen voor omzetting en toepassing ervan in de verschillende nationale wetgevingen. Ons voorstel is soepel genoeg om mettertijd een aanpassing mogelijk te maken.
Ik heb voor het verslag-Correia gestemd.

Blak, Iversen, Kirsten Jensen en Sindal
De Deense sociaal-democraten stemmen voor een wijziging van de richtlijn over carcinogene stoffen. Het voorstel van de Commissie is echter niet goed genoeg, omdat het de toepassing van de richtlijn alleen tot stof van eiken- en beukenhout wil uitbreiden. Er is voldoende wetenschappelijk bewijsmateriaal voorhanden om de toepassing van de richtlijn op alle houtsoorten, zowel zachte als harde, te rechtvaardigen. Praktisch gezien is het voor een onderneming ook moeilijk om voor verschillende houtsoorten verschillende veiligheidsvoorschriften te hanteren. Wij stemmen daarom voor de eis om alle harde en zachte houtsoorten in het toepassingsgebied van de richtlijn op te nemen.
Het voorstel van de Commissie betreffende een grenswaarde van 5 mg/m3 is evenmin aanvaardbaar. In de meeste lidstaten ligt de grenswaarde lager en de Commissie heeft geen wetenschappelijk bewijs gegeven waarom haar keuze op 5 mg/m3 is gevallen. Wij stemmen voor een grenswaarde van 1 mg/m3 en voor een evaluatie van de grenswaarden door de Commissie 2 jaar na de implementering van de richtlijn.
Verslag-Paasilinna (A4-0328/98)
Titley
Als consument ben ik blij dat nieuwe technologieën weer nieuwe perspectieven openen, zoals bijvoorbeeld de mogelijkheid om via Internet te bellen. De mogelijkheden die dit soort convergentie van verschillende sectoren op het gebied van de communicatie te bieden heeft, zijn sensationeel. Misschien helpen deze technologische ontwikkelingen ervoor zorgen dat gehandicapten en anderen die met vroegere systemen niet uit de voeten konden, nu wel toegang tot dit soort voorzieningen kunnen krijgen.
Wij moeten bijna per definitie zeer tactvol te werk gaan bij het toezicht op Internet-diensten, los van elke nationale of regionale controle. Het feit dat wij als wetgevers momenteel vaak leunen op zelfregulering door de industrie als het gaat om het veiligstellen van de belangen van de consument, mag er evenwel niet toe leiden dat wij de behoeften van consumenten veronachtzamen.
Wij kunnen, en moeten indien nodig, optreden tegen monopolievorming die de keuzevrijheid van de consument zou beperken. De aanbieders van nieuwe communicatiediensten moeten bedenken dat zij met hun technologie weliswaar superwinsten kunnen behalen, maar dat dan wel de kans bestaat dat andere deskundigen, wellicht uit de publieke sector, wordt gevraagd systemen te ontwikkelen om de kwaliteit van de dienstverlening aan de betalende klant te controleren.
Ik hoop dat de bedrijven die de nieuwe communicatiediensten aanbieden, al hun klanten optimaal bedienen en daarmee de noodzaak van wetgeving wegnemen, die door de sector waarschijnlijk als bureaucratische bemoeienis zou worden afgedaan. Doen zij dit niet, dan moeten wij ons gaan beraden op verdere stappen om ervoor te zorgen dat eenieder van de nieuwe communicatievormen kan profiteren.

Wolf
Het zal de duidelijkheid ten goede komen, indien ik kort mijn visie geef op de amendementen.
De amendementen 1 tot en met 15 zijn slechts een noodzakelijke correctie voor het conservatief-liberaal "slachtfestijn" dat de meerderheid van de EMAC in het verslag-Paasilinna op touw heeft gezet. De linkse en ecologische meerderheid die in dit Parlement mogelijk is, zal dit hopenlijk corrigeren. De amendementen 18, 19, 20, 21 en 23 van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links worden reeds gedekt door de tekst van het verslag, respectievelijk de bovengenoemde amendementen. Daarom mag men de verwerping met grote meerderheid van deze amendementen niet beschouwen als een uiting van de houding van het Parlement ten aanzien van de inhoud van de behandelde punten. De Fractie De Groenen verwerpt deze amendementen alleen omdat wij niet akkoord gaan met de gevolgde procedure. De achteraf ingediende amendementen brengen niets nieuws en daarmee beoogt men enkel en alleen politieke profilering voor huis-, tuinen keukengebruik. Misschien is het ook "zo maar" gebeurd, maar dan kan men deze amendementen ook "zo maar" intrekken.
Dit geldt niet voor de amendementen 16 en 17, waarin juiste standpunten uit vorige verslagen worden herhaald en amendement 22 dat inhoudelijk onweerlegbaar is. Deze amendementen hebben onze steun.
Verslag-Giansily (A4-0341/98)
Blak, Iversen, Kirsten Jensen en Sindal
Vandaag stemmen de Deense sociaal-democraten voor het verslag-Giansily betreffende de buitenlandse deviezenreserves in de derde fase van de EMU. Dit betekent niet dat de Deense sociaal-democraten hun voorbehoud met betrekking tot de derde fase van de EMU laten vallen. Het moet beschouwd worden als een uiting van onze belangstelling voor de ontwikkelingen op dit gebied, aangezien de derde fase van de EMU met of zonder Denemarken toch grote gevolgen voor ons land zal hebben.
Het voorstel wil namelijk dat het Europese Systeem van Centrale Banken (ESCB) in de overgangsfase tussen de invoering van de euro en de eigenlijke implementering van de euro een aanzienlijke voorraad buitenlandse deviezen aanhoudt. Dit biedt de deelnemende landen de garantie dat hun wisselkoersen in de overgangsfase stabiel gehouden worden.

Fourçans
In het verslag van de heer Giansily komt het probleem van de behandeling van de externe valutareserves gedurende de derde fase van de Economische en Monetaire Unie aan de orde. De invoering van de euro op 1 januari 1999 zal tot gevolg hebben dat een deel van de huidige externe valutareserves van de nationale centrale banken niet langer deviezenreserves zullen zijn en in feite interne reserves zullen worden.
De nationale centrale banken zullen echter nog over grote deviezenreserves beschikken, met name dollar- en goudreserves, maar ook reserveposities in het IMF en bijzondere trekkingsrechten. Al deze reserves worden op 400 miljard dollar geschat voor de hele eurozone. Wanneer we bedenken dat de nationale centrale banken een equivalent van 50 miljard euro overdragen aan de ECB, dan houdt dit dus in dat er op de rekeningen van de nationale centrale banken een aanzienlijke deviezenreserve blijft staan.
Deze reserves kunnen momenteel worden gebruikt om te trachten de wisselmarkten te stabiliseren of mogelijke tekorten op de betalingsbalans te dekken. Met de eenheidsmunt zal er geen sprake meer zijn van interventies in de deviezen van de tot de eurozone behorende landen. Wat moet er dan worden gedaan met dit overschot aan reserves?
Dit aanzienlijke bedrag zou om te beginnen de stabiliteit van de euro kunnen helpen bevorderen doordat mogelijke speculatieve aanvallen onaantrekkelijk worden gemaakt.
Bij het streven naar een stabiele euro is het vervolgens belangrijk dat er niet plotseling afstand wordt gedaan van deze reserves. Dit zou een sterke opwaardering van de euro ten opzichte van de dollar tot gevolg hebben en het concurrentievermogen van onze economieën schaden. In het vooruitzicht van de internationale munteenheid "euro" zou het bovendien verstandig zijn als elke onnodige verstoring van de wisselmarkten werd vermeden.
Ik kom tot slot terug op een punt dat mijns inziens onvoldoende is ontwikkeld door onze rapporteur, namelijk dat in de statuten van het ESCB is vastgesteld dat de nationale centrale banken de mogelijkheid behouden hun deviezenreserves te gebruiken, met name om aan hun verplichtingen jegens internationale organisaties te voldoen. Als deze transacties een bepaalde grens overschrijden, zal iedere nationale centrale bank de goedkeuring van de ECB moeten krijgen. Onze rapporteur had waarschijnlijk de nadruk moeten leggen op de risico's van een mogelijke ontsporing van zo'n procedure, alsmede op de noodzaak van een nauwgezette controle op deze transacties. Deze opmerking daargelaten: de heer Giansily heeft een goed verslag opgesteld waar ik voor zal stemmen.

Palm, Theorin en Wibe
Aangezien Zweden niet zal deelnemen aan de invoering van de euro in 1999-2002 hebben wij besloten ons bij dit verslag van stemming te onthouden. Dit is een zaak voor de lidstaten die tot de eurozone gaan behoren.
Het is echter interessant erop te wijzen dat een staat zijn goudreserve gevoelsmatig meestal beschouwt als de veiligste reserve voor noodsituaties. Door het samenvoegen van de goudreserves neemt de zelfstandigheid van de democratische naties verder af.

de Rose
In de door onze collega Giansily aan ons voorgelegde resolutie worden vragen aan de orde gesteld over de gevolgen die de invoering van de euro op 1 januari 1999 voor de huidige externe valutareserves van de aan de euro deelnemende lidstaten kan hebben.
In artikel 30 van het bij het EG-Verdrag gevoegde Protocol betreffende de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken en van de Europese Centrale Bank is vastgesteld dat de nationale centrale banken tot een totaalbedrag van circa 50 miljard ecu externe reserves overdragen aan de ECB in verhouding tot hun aandeel in het geplaatste kapitaal van de ECB (afhankelijk van het BBP en de bevolking van de Gemeenschap).
De verklaarde doelstelling van het aldus opgezette systeem is te interveniëren teneinde enerzijds verstoringen te voorkomen en anderzijds mogelijke externe tekorten op de betalingsbalans te dekken.
Zoals de heer Giansily echter uitlegt, zou de door de derde fase van de EMU gecreëerde economische en monetaire zone de behoefte om reserves aan te houden moeten terugdringen, ook al moeten we tijdens de overgangsperiode uiterst waakzaam zijn om de euro op internationaal vlak geloofwaardig te houden.
Laten we het Franse voorbeeld nemen. Uit een snelle berekening blijkt dat Frankrijk iets meer dan 50 miljard franc zal moeten overdragen aan de ECB, terwijl de officiële deviezenreserves van de Franse staat eind februari 1998 400 miljard franc bedroegen (waarvan 150 miljard staat voor de goudvoorraad van de Banque de France).
Na invoering van de euro houdt de Franse staat dus iets minder dan 350 miljard franc aan overtollige deviezenreserves over, waarvan de tegoeden in ecu's (circa 67 miljard franc) en in nationale munteenheden (de elf landen die de eurozone vormen) moeten worden afgetrokken, tegoeden die in euro's zullen worden omgezet.
Wanneer we bedenken dat deze deviezenreserves niet door de ECB mogen worden gebruikt voor de totstandbrenging van de euro, dringt zich de fundamentele vraag op hoe deze reserves moeten worden gebruikt.
We mogen overigens niet vergeten dat het niveau van de noodzakelijke reserves moet worden gezien in het licht van de openheid van een bepaalde economie voor het buitenland; hoe groter die openheid naar buiten, hoe groter de risico's zijn en hoe groter de reserves moeten zijn. Wanneer we dus bedenken dat de Europese economische integratie en de invoering van de euro het extracommunautaire handelsverkeer en de wisseltransacties zullen verminderen, lijkt een - op 80 miljard ecu geschat - deel van de reserves dus overbodig!
Wat kunnen we uit deze cijfers afleiden?
De concrete resultaten voor de lidstaten zijn: een verlies aan reserves, hetgeen neerkomt op een verlies aan inkomsten aangezien deze reserves rente opbrengen. En of het nog niet genoeg is dat de lidstaten financiële middelen kwijtraken - die heel goed zouden kunnen worden gebruikt om de begrotingstekorten terug te dringen -, zou de ECB daarmee over een echte "oorlogsbuit" gaan beschikken en wat moet zij hiermee gaan doen?
We kunnen derhalve niet instemmen met het verslag van de heer Giansily daar we vinden dat noch de essentiële kwestie van het gebruik van deze reserves aan bod komt, noch de financiële middelen waarmee de ECB wordt uitgerust voldoende worden toegelicht en daarnaast krijgt de ECB die middelen alleen naarmate de lidstaten hun effectieve monetaire soevereiniteit verliezen.
Het is per slot van rekening duidelijk dat de doelstelling van de overdracht van financiële middelen aan de oppermachtige ECB de gedeeltelijke overdracht van de monetaire soevereiniteit van de lidstaten aan deze elke democratische legitimiteit ontberende communautaire instelling niet kan verhullen.

Wolf
Dit debat moet eigenlijk worden geplaatst in de context van twee meer algemene vraagstukken:
1.De bepaling van de toekomstige internationale rol van het nieuwe Euroland en van met name zijn rol in het financiële stelsel van de wereld; 2.De vaststelling van een Europees kredietbeleid als noodzakelijk bestanddeel van een kader ter financiering van duurzame sociaal-ecologische investeringen in de toekomst.Bij beide vraagstukken is de rapporteur overdreven voorzichtig. De beschikbaarheid op middellange termijn van bankkredieten ten bedrage van 200 miljard US-dollar is toch niet niks!
Wij hebben in onze amendementen een poging gedaan om tenminste een begin te maken met een goed gestructureerd debat over de wijze waarop men, zij het dan met de noodzakelijke omzichtigheid en onder vermijding van overhaaste besluiten, geleidelijk aan de voor de bestrijding van de massawerkloosheid noodzakelijke maatregelen kan inluiden. Dat is toch het minste dat de meer dan 27 miljoen werklozen van ons, van dit Parlement in zijn geheel en van de Commissie mogen verlangen!
Het zou vanzelfsprekend zinvol zijn, en zeer zeker ook stroken met een correct opgevat eigenbelang van de Europeanen, indien deze reserves gedeeltelijk werden gebruikt voor de financiering van een gestructureerde en gereglementeerde versterking van de architectuur van de wereldfinanciën.
(De vergadering wordt om 13.00 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwestiesArrestatie van generaal Pinochet
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de volgende ontwerpresoluties:
B4-0975/98 van de leden Green namens de PSE-Fractie, Cox namens de ELDR-Fractie, Puerta namens de GUE/NGLFractie, Aelvoet namens de V-Fractie, Lalumière en Escolá Hernando namens de ARE-Fractie, over de arrestatie van generaal Pinochet in Londen; -B4-0976/98 van de heer Galeote Quecedo en anderen namens de PPE-Fractie, over de arrestatie van generaal Pinochet in Londen.
Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tot taak om namens de Partij van de Europese SociaalDemocraten een gezamenlijke ontwerpresolutie te verdedigen van vijf fracties van dit Parlement, Europees Unitair Links/Noords Groen Links, de Europese Radicale Alliantie, de Europese Liberale en Democratische Partij, de Fractie De Groenen en de Partij van de Europese Sociaal-Democraten. Naar mijn idee gaat het om een resolutie die in weloverwogen bewoordingen gesteld is en waarin wij niet meer doen dan ons gelukkig prijzen met de arrestatie van generaal Pinochet in Londen, terwijl we er bij de Spaanse regering op aandringen dat wanneer de gerechtelijke autoriteiten een officieel verzoek om uitlevering hebben gedaan, zij snel werk maakt met de uitleveringsprocedure om er zeker van te zijn dat generaal Augusto Pinochet voor een Spaanse rechtbank kan verschijnen. Daar is een goede reden voor want tot de vele mensen die tijdens het regime van Pinochet vermoord zijn - naar het schijnt zijn er tijdens deze zwarte periode uit de geschiedenis van dit schitterende land, Chili, niet minder dan drieduizend mensen om het leven gebracht - behoren ook tientallen Spanjaarden. Op het ogenblik kennen wij een Europese justitiële ruimte. De binnengrenzen van de Unie zijn in zekere zin opgeheven omdat zowel in het Verdrag van Maastricht van 1992 als in het nieuwe Verdrag van Amsterdam van 1997 een aantal beginselen van gerechtelijke samenwerking zijn vastgelegd; met name het nieuwe artikel 31 van het Verdrag van Amsterdam verdient hierbij vermelding, omdat daarin de samenwerking op het gebied van uitlevering geregeld is.
Als we het alleen maar over cijfers hebben, over de duizenden vermisten, dan gaan we voorbij aan de menselijke dimensie van de tragedie die Chili onder de dictatuur van Pinochet heeft beleefd. Daarom wil ik hier een enkel concreet geval noemen. Ik noem dit geval omdat het gaat om iemand die ik gekend heb. Die iemand was Carmelo Soria, ambtenaar van de Verenigde Naties. Ik heb hem persoonlijk ontmoet bij de Verenigde Naties, korte tijd voordat hij naar Chili vertrok. Hij was heel enthousiast want Chili kende toen betere tijden. Hij zou als VN-ambtenaar aan het werk gaan. En deze man, wiens misdaad enkel en alleen bestond uit het feit dat hij ambtenaar van de Verenigde Naties was en enigszins vooruitstrevende ideeën had, deze man werd opgepakt, gemarteld, mishandeld en vermoord terwijl gepoogd werd zijn verdwijning als een ongeluk af te doen door vernietiging van zijn stoffelijk overschot. Hij liet een gezin na, hij had de Spaanse nationaliteit, en als VNambtenaar kwam hij in aanmerking voor internationale bescherming. De pogingen die vanuit dit Parlement zijn ondernomen om de daders voor het gerecht te krijgen, hebben ondanks sommige beloften niets opgeleverd, en nu hebben wij de kans om door middel van samenwerking tussen de overheden van verschillende lidstaten van de Unie degene die in de eerste plaats verantwoordelijk is voor deze en nog drieduizend andere moorden te laten verschijnen voor een communautaire rechter, een Spaanse rechter.
Ik vind dat het verzoek om generaal Pinochet voor een Spaanse rechtbank te laten verschijnen teneinde hem ter verantwoording te roepen voor zijn misdaden wel het minste is wat wij vanuit dit Parlement kunnen doen.

Galeote Quecedo
Mijnheer Medina, u weet dat onze fractie als geen andere heeft laten blijken dat zij het regime van dictator Pinochet veroordeelt, maar de onderhavige ontwerpresolutie van de socialistische fractie heeft als doel bij de Spaanse regering aan te dringen op een eventueel verzoek om uitlevering, wat gewoonweg overbodig is omdat de Spaanse regering - zoals u heel goed weet - bij monde van zijn president reeds heeft laten weten dat zij beslissingen van de rechter, van de bevoegde autoriteiten, respecteert. Mocht het zover komen dan zijn het de Britse autoriteiten - dat zal iedereen toch duidelijk zijn - die toestemming dienen te verlenen voor uitlevering, en ik neem dan ook aan dat niemand in deze Vergadering er bezwaar tegen zal hebben als we de regering van het Verenigd Koninkrijk verzoeken om de medewerking van de Britse justitie, zoals ik eveneens veronderstel dat niemand er bezwaar tegen zal hebben als we het beginsel van noninterferentie op het gebied van justitie bevestigen, en naar ik aanneem zal er ook niemand tegen zijn als we nogmaals onze steun betuigen aan de democratische instellingen in Chili bij het consolideren van een rechtsstaat. Al deze beslissingen en andere welke in de amendementen van mijn fractie vervat zijn, maar vooral deze, zullen naar ik hoop en verwacht kunnen rekenen op de steun van een meerderheid van dit Parlement. Indien iemand met dit initiatief echter de duistere bedoeling heeft de Spaanse regering in de problemen te brengen, laat hij dan wel beseffen dat dit bijzonder treurig zou zijn, alsook heel kenmerkend, en tegelijkertijd volstrekt zinloos.

Goerens
Mijnheer de Voorzitter, tegen de onverjaarbare beschuldigingen aan zijn adres heeft Pinochet - net als zijn aanhangers - niets in te brengen behalve zijn onschendbaarheid die de Britse autoriteiten in dit geval van nul en generlei waarde achten. Dit is hetzelfde als wanneer België kort na de Tweede Wereldoorlog Léon Degrelle tot senator voor het leven zou hebben benoemd om hem zo te vrijwaren voor rechtsvervolging.
In onze gezamenlijke resolutie wordt de Britse autoriteiten verzocht een mogelijk verzoek om uitlevering van generaal Pinochet in te willigen. Dit zou betekenen dat het recht zijn loop kan hebben en het zou overigens een mooie tussentijdse overwinning zijn voor degenen die sinds de Neurenberg-processen, het Eichmann-proces, de oprichting van de internationale tribunalen voor het voormalige Joegoslavië en Rwanda en niet te vergeten het Internationaal Gerechtshof onafgebroken strijden tegen het ongestraft blijven van personen die misdaden tegen de menselijkheid hebben begaan. Door de arrestatie van Pinochet en de gerechtelijke gevolgen ervan kan worden getest of de toepassing van de bepalingen van het internationaal recht op dit stuk geloofwaardig is. Daarom steunt mijn fractie de gezamenlijke resolutie.

Puerta
Mijnheer de Voorzitter, de arrestatie van generaal Pinochet in Londen, op aandringen van rechters uit Spanje, heeft de hoop gewekt dat zijn misdaden niet langer ongestraft zullen blijven. Vijfentwintig jaar geleden heeft Pinochet met veel geweld het Chileense democratische regeringsstelsel vernietigd, waarbij president Salvador Allende en duizenden Chileense en buitenlandse burgers werden vermoord, waaronder tientallen Spanjaarden. Op weldoordachte en systematische manier werden de bevolking en haar geestelijke, politieke en vakbondsleiders onderworpen aan repressie op grote schaal. We kennen ze nog, de namen van een aantal slachtoffers die een symbool werden, zoals de zanger Victor Jara, de VN-ambtenaar Carmelo Soria, generaal Carlos Prat die in Argentinië en de diplomaat Orlando Letelier die in de Verenigde Staten werden vermoord. De misdaden van Pinochet kenden geen grenzen, hij respecteerde noch de rechten van de mens, noch het legitieme karakter van de democratie, noch welk universaliteitsbeginsel dan ook.
Dankzij het optreden van Spaanse en Britse rechters kan er nu een einde worden gemaakt aan deze straffeloosheid. De recente ontwikkeling is mogelijk geweest omdat vele mensen en organisaties de hoop niet hadden opgegeven en hardnekkig gerechtigheid zijn blijven nastreven. Verenigingen voor de mensenrechten, de Stichting Salvador Allende met haar voorzitster Joan Garcés, de Spaanse politieke partij Izquierda Unida, allemaal zijn zij van het begin af aan betrokken geweest bij de aanklachten die werden ingediend naar aanleiding van de verdwijning van Spaanse burgers in Chili en Argentinië. Het verzoek om Pinochet te arresteren en uit te leveren is gebaseerd op een afzonderlijke uitspraak van de vijfde rechtbank van instructie van het Spaanse hooggerechtshof, op aandringen van Izquierda Unida en op grond van documenten met betrekking tot de zogeheten operatie-Condor in het zuidelijk deel van Zuid-Amerika.
Als bijdrage aan dit proces en in overeenstemming met de verschillende resoluties van het Europees Parlement en met de Verdragen betreffende de Unie, zowel dat van Maastricht als het thans vigerende Verdrag van Amsterdam, heeft onze fractie de gezamenlijke resolutie mede ingediend en ondersteund, en dringt zij er bij de gerechtelijke autoriteiten en de betreffende regeringen op aan dat zij hun plicht doen en ervoor zorgen dat er tegen generaal Pinochet een rechtszaak wordt aangespannen die een einde maakt aan zijn arrogante straffeloosheid.
Hopelijk zal er naar aanleiding van deze gelegenheid daadwerkelijk een begin worden gemaakt met de universele bescherming van de mensenrechten, die in goede banen zal moeten worden geleid door het Internationaal Straftribunaal. Hopelijk ook zal dit signaal het Chileense volk tot steun zijn om het proces van democratisering tot een goed einde te brengen. Als Europees Parlement kunnen wij niet toelaten dat de hoop nogmaals de bodem wordt ingeslagen.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, de groenen zijn verheugd over de arrestatie van Chili's ex-dictator Pinochet in Londen. Men kan de door de dictatuur van Pinochet begane misdaden terecht als misdaden tegen de mensheid beschouwen en terecht van mening zijn dat deze door het Wereldtribunaal dienen te worden bestraft. De heftige discussies die in Chili zijn ontketend, tonen echter aan dat de invloed van deze verschrikkelijke dictator en zijn handlangers nog steeds heel groot is. Als leden van het Europees Parlement moeten wij derhalve de democratische krachten in Chili een hart onder de riem steken en hen helpen bij de verwerking van de gevolgen van deze dictatuur. Deze arrestatie is tevens een groot succes voor de Chileense mensenrechtenorganisaties. Is het feit dat ex-dictator Pinochet tot levenslang senator is benoemd van het Chileens parlement en vrij door de wereld kan reizen, terwijl zijn slachtoffers nooit meer tot het leven kunnen worden teruggeroepen, niet een regelrechte provocatie voor het rechtvaardigheidsgevoel van de mensen in Chili en van met name de nabestaanden van Pinochet's slachtoffers? Daar moet nog veel worden gedaan!
Deze arrestatie heeft echter ook tot gevolg dat talrijke, nog vrij in de wereld rondlopende handlangers van dictatoren en generaals die betrokken zijn geweest bij misdaden van dictaturen, geen moment rustig meer zullen slapen. Ook zij kunnen nu immers worden gearresteerd. Wij hebben in Rome het Internationaal Straftribunaal. Dit zou een belangrijke instantie kunnen zijn voor de verdere vervolging van Pinochet's misdaden, ook indien er geen uitlevering naar en veroordeling in Spanje zou plaatsvinden, alhoewel wij dat van ganser harte hopen. Ook moet men zich afvragen waarom dictatoren altijd in hun bed in hun villa's moeten sterven. Ik wil die vraag graag openlijk stellen. Dan is er ook nog een ander belangrijk punt: ik geloof namelijk wel degelijk dat gerechtigheid voor de dood bestaat!

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, de kwestie Augusto Pinochet dient in alle opzichten als voorbeeld. Het is vrij waarschijnlijk dat hij niemand eigenhandig heeft vermoord, tenminste niet nadat hij de macht had gegrepen. Het staat echter onomstotelijk vast dat hij het martelen en vermoorden van duizenden burgers van zijn land - ja zelfs van uit het buitenland afkomstige burgers met een andere wereldvisie - in de hand heeft gewerkt, heeft toegestaan, aangemoedigd en er uitdrukkelijk opdracht toe heeft gegeven.
Een Spaanse rechtbank die meer begaan is met het lot van haar medeburgers dan een groot aantal Europese instanties heeft tegen de verdachte Pinochet een internationaal arrestatiebevel uitgevaardigd dat is overgenomen door Interpol, een organisatie waarmee niet valt te spotten.
De hoofdpunten van de aanklacht tegen hem zijn niet allemaal even gefundeerd; met name de beschuldiging van volkerenmoord zou wel eens betwistbaar kunnen zijn. Ondanks al zijn inspanningen is Pinochet geen tweede Adolf Hitler geworden. Deze arrestatie is niet alleen een hart onder de riem voor degenen die snakken naar een onpartijdige rechtspraak, maar vormt ook een interessante waarschuwing aan het adres van degenen die op ons continent andere misdaden tegen de menselijkheid hebben gelast, gesteund en bevorderd. Ze kunnen hun neus de komende jaren beter niet buiten de landgrenzen steken, let maar eens op! De Spaanse justitie zal de zaak zo goed mogelijk behandelen, maar er valt helaas te vrezen dat de rechtspraak en de politiek het elkaar erg moeilijk zullen maken. Nog nooit is zo duidelijk gebleken hoe noodzakelijk het is een permanent internationaal straftribunaal op te richten dat ongevoelig is voor pressie en waardoor in de toekomst zo goed mogelijk kan worden omgegaan met dit soort situaties.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik zeggen dat ik er grote moeite mee heb dat wij over deze zaak vanmiddag toch een debat houden. Dit is een juridische kwestie, geen politiek vraagstuk. Dit vraagt om een andere oplossing. Hoewel wij vanmiddag in dit Parlement best ons zegje mogen doen, zal onze mening nauwelijks van invloed zijn op de uiteindelijke afloop. Daarover beslissen de Britse autoriteiten in samenwerking met de Spaanse autoriteiten en ik ben er zeker van dat zij de juiste procedure zullen doorlopen.
Wij zijn ons bewust van de extreme gevoelens die er in de samenleving over Pinochet leven. Ik begrijp ook maar al te goed de gevoelens van de Spaanse collega's in dit Huis. Ik ken hun standpunten. Net als zij wil ik duidelijk stellen dat veel van de gruweldaden die tijdens zijn regime zijn begaan, om vergelding vragen. Ik ken ook maar al te goed de gevoelens van de familieleden van de "vermisten" . In mijn eigen gebied zijn de laatste 30 jaar ook families op zoek geweest naar de lichamen van hun geliefden om ze te kunnen begraven. Ik kan hen dan ook wel begrijpen. Maar strikt genomen is het nu aan de Spaanse en Britse autoriteiten om de juiste juridische procedures te doorlopen. Ik ben er zeker van dat zij dat nauwgezet zullen doen.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, het is volkomen terecht dat wij hier over deze gebeurtenissen een debat houden. Het gaat om zeer belangrijke ontwikkelingen in een kwestie waarmee wij ons in dit Parlement al ruim 20 jaar bezighouden, namelijk de mensenrechten. De burgers in bijna heel Europa waren geschokt door wat zich in Chili afspeelde. Veel lidstaten namen Chileense vluchtelingen op. Wij hebben alle reden om hierover te debatteren.
De feiten spreken voor zich: op initiatief van een Spaanse rechter is generaal Pinochet in het Verenigd Koninkrijk gearresteerd op grond van een internationaal uitleveringsbevel. Hij geniet in dat land geen diplomatieke onschendbaarheid. De Spaanse regering heeft 40 dagen de tijd om te reageren. Zo is de procedure. Juridische procedures zijn soms tijdrovende instrumenten om gerechtigheid te krijgen. Gerechtigheid laat in deze zaak lang op zich wachten. Niettemin heeft eenieder recht op een eerlijk proces.
Mevrouw Thatcher heeft met een schandelijk optreden geprobeerd van deze affaire een politieke speelbal in het Verenigd Koninkrijk te maken. Dat mogen wij niet laten gebeuren. De gerechtelijke autoriteiten in het Verenigd Koninkrijk en Spanje dienen de juiste procedures te doorlopen. Zijn er misdaden gepleegd? Jawel, er zijn misdaden gepleegd die de hele wereld hebben geschokt! Er was sprake van marteling, moord, gevangenneming, ontvoering, onderdrukking en afpersing gericht tegen burgers in Chili en in onze landen.
Het Europees Parlement is geen gerechtshof. Wij zullen ons in ons debat niet uitspreken over wat Pinochet wel of niet aan te rekenen valt. Wij zijn niet de instantie die een gerechtelijk onderzoek tegen de man moet uitvoeren. Al die misdaden kunnen echter niet ongestraft blijven. Als deze procedure, waaraan - tot mijn genoegen - de Britse en Spaanse regering tot nu toe gezamenlijk werken en dat naar mijn overtuiging ook zullen blijven doen, een middel is om gerechtigheid te bereiken voor de mensen die zijn gedood, die zijn gemarteld en voor het leven getekend, dan is het een goede zaak dat dit gebeurt. Ik sta dan ook zonder meer achter de resolutie die de desbetreffende fracties hebben ingediend.

Maij-Weggen
Voorzitter, de arrestatie van Pinochet in Londen heeft gezorgd voor een golf van emoties en een golf van steun in brede lagen van de bevolking in Europa en Zuid-Amerika. Wie zich, zoals ikzelf, in de jaren zeventig en tachtig heeft ingezet voor de oppositie in Chili en wie zoals ikzelf vele keren in Chili is geweest om onze politieke vrienden in de oppositie te helpen, weet hoe Chili in die jaren heeft geleden en hoe het land in die jaren is verscheurd. Van het Pinochetregime kan alleen maar worden gezegd dat het een kwaadaardige militaire dictatuur was die de democratie te gronde richtte en die duizenden burgers heeft gevangen gezet, gemarteld, heeft laten verdwijnen en heeft doen vermoorden. Daarvoor past geen excuus. De Spaanse rechters die dit onrecht, dat ook Spaanse burgers is aangedaan, recht willen zetten, verdienen onze steun. Dat premier Aznar heeft aangekondigd dat hij, indien de Spaanse rechters vragen om uitlevering, daar positief op zal reageren, vraagt inderdaad ook steun en respect. In dat verband is de Engelse actie om Pinochet te arresteren een goede actie. Dat het recht zo zijn loop krijgt als antwoord op het verschrikkelijke onrecht dat Pinochet in zijn land ten aanzien van duizenden burgers heeft aangericht.
Voorzitter, veel mensen zullen zich verbazen over de houding van de Chileense regering; het lijkt alsof die Pinochet in bescherming neemt. Maar het bizarre dilemma is dat de Chileense autoriteiten als gevolg van hun grondwet, waarmee Pinochet de regering als het ware gijzelt, ellendig genoeg niet anders kunnen. Hun houding zou anders ongrondwettig zijn. Wat dat betreft is het goed dat het Verenigd Koninkrijk en Spanje de kwestie Pinochet voor Chili oplossen. Het is dezelfde coalitie van christen-democraten en sociaal-democraten in Chili geweest die daar in de jaren negentig de democratie heeft doen herstellen.
Voorzitter, wij zullen de voorliggende resolutie steunen maar we vragen wel aan onze socialistische collega's om onze amendementen ook te steunen in dezelfde geest van samenwerking die er op dit punt altijd is geweest. Ze doen niet af aan de politieke inhoud van de resolutie. Ze vragen vooral het recht toe te passen zodat Pinochet berecht wordt in plaats van straffeloos rond te reizen en straffeloos oud te worden. Pinochet hoort naar mijn oordeel in de gevangenis, zoals overigens ook vele gewelddadige militaire dictaturen van links. Mensenrechten zijn niet links of rechts, mensenrechten zijn universeel. We horen ze altijd en overal te steunen waar ze geschonden worden.
(Applaus )

Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat dictator Pinochet is aangehouden en dat er door toedoen van Spaanse rechters een arrestatiebevel is uitgevaardigd, lijkt me belangrijk en uitstekend nieuws omdat het hoog tijd werd dat een dictator die zoveel misdaden op zijn geweten heeft - in dit geval in Chili - niet langer ongestraft mag reizen op nationaal of internationaal grondgebied. In die zin lijkt het besluit mij van grote betekenis.
Onze fractie zal in de toekomst, net zoals zij in het verleden steeds heeft gedaan, haar steun blijven verlenen aan de oprichting van een Internationaal Straftribunaal voor het vervolgen van misdaden tegen de menselijkheid, maar zolang zo'n rechtbank niet daadwerkelijk bestaat, lijkt elk optreden met als doel een dictator te vervolgen, mij een bijzonder positieve ontwikkeling.
In deze beraadslaging van het Europees Parlement zou ik mijn steun willen uitspreken voor de ondernomen acties en zou ik er tevens op willen aandringen dat de regering overeenkomstig de rechterlijke beslissingen inderdaad overgaat tot een verzoek om uitlevering. Ik zou hier de naam willen noemen van Joan Alsina, een Spaanse priester die tijdens de dictatuur van generaal Pinochet werd doodgeschoten in Santiago, alsook de naam van Joan Olidon uit Valencia, opgepakt en vermist sinds de eerste dagen van de dictatuur. Naar mijn mening kunnen deze twee namen ons allen tot leidraad zijn om hetgeen in die jaren in Chili is gebeurd, te veroordelen.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, met de arrestatie van de Chileense dictator Augusto Pinochet in Londen, in opdracht van rechter Baltasar Garzón, worden twee doeleinden verwezenlijkt die door een overgrote meerderheid van de Europese publieke opinie worden nagestreefd: ten eerste wordt iemand die vele misdaden tegen de menselijkheid heeft begaan, ter beschikking gesteld van justitie, en ten tweede is hiermee een eerste barst gekomen in het tot nog toe onbreekbare glas van de straffeloosheid.
Het is zaak dat wij vanuit het Europees Parlement rechter Garzón bij al zijn acties ten volle ondersteunen, dat we er bij de regering van het Verenigd Koninkrijk op aandringen dat zij vasthoudt aan samenwerking en rechtvaardigheid wat betreft de stappen van rechter Garzón, en bovenal dat wij van de president van de Spaanse regering, de heer José Aznar, eisen dat hij de onaanvaardbare, dubbelzinnige houding waarvan hij thans blijk geeft, laat varen en dat hij zich er officieel toe verplicht terstond en zonder daar voorwaarden aan te verbinden het verzoek om uitlevering van Pinochet aan Madrid op te stellen.
Aznar zou er de officieren van justitie Cardenal en Fungairiño, degenen die de doctrine hebben uitgedacht op grond waarvan het Chileense militaire regime de facto van schuld wordt vrijgepleit, op moeten wijzen dat zij de bevoegdheid van de Spaanse justitie in deze zaak niet langer dienen te ontkennen en dat zij die vanuit de regering juist zouden moeten verdedigen.
Verder zouden we Chili een tweeledige boodschap moeten geven: aan zijn president de boodschap dat hij zich niet moet inzetten voor het lot van iemand die hem, als hij de kans had gehad, zou hebben vermoord, zoals hij met Salvador Allende gedaan heeft, en een boodschap aan de Chileense regering en het Chileense volk, om te zeggen dat de rechtszaak tegen Pinochet de steeds nauwere samenwerking tussen de Europese Unie en Chili niet in de weg zal staan, integendeel zelfs.
Laten we hopen dat de huidige ontwikkelingen uiteindelijk aantonen dat de begrippen nationale soevereiniteit en diplomatieke onschendbaarheid van geen betekenis zijn als het gaat om de bescherming van de rechten van de mens.

Kerr
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik opmerken dat wij vanmiddag veel over de beginselen van een rechtsstaat hebben gehoord. Ik hoop dat generaal Pinochet zich, vanuit zijn luxe Londense kliniek, weer voor de geest haalt hoe rechteloos hij de burgers van Chili heeft gemaakt, toen hij in 1973 via een staatsgreep die door de Amerikaanse CIA met, het moet gezegd, Britse medewerking was beraamd, aan de macht kwam. Misschien moeten wij ons weer voor de geest halen wat er met president Allende is gebeurd, de wettig gekozen president van Chili, wiens paleis werd beschoten en door de Chileense luchtmacht gebombardeerd. Dat brengt ons wellicht tot nadenken over de wijze waarop Pinochet momenteel wordt behandeld. Want de rechtsstaat onder Pinochet betekende dat duizenden mensen konden worden vastgehouden in een voetbalstadion in Santiago, konden worden mishandeld en gemarteld om vervolgens te verdwijnen. Ik denk dus dat wij nu niet al te veel medelijden met hem hoeven te hebben.
De vraag is wat wij nu met hem aanmoeten. Ik heb zojuist de heer Medina gesproken die mij zei dat er in Spanje een wet is op grond waarvan mensen ouder dan 80 jaar niet de gevangenis in kunnen worden gestuurd. Ik vraag me af of wij hem wel naar Spanje moeten laten gaan. Misschien zouden wij deze zaak wat creatiever en drastischer moeten oplossen. Wij zouden hem een tijdje in Engeland kunnen houden, hem iedere week naar een voetbalstadion brengen en hem daar overleveren aan een stelletje Engelse voetbalvandalen. Misschien zet hem dat wat meer aan het denken.
Maar alle gekheid op een stokje, wij moeten erop aandringen dat hij hetzij in Groot-Brittannië hetzij in Spanje voor het gerecht wordt gebracht, en tot een passende straf wordt veroordeeld. Ik ben een beetje bang dat de Britse regering door de Amerikanen onder druk zal worden gezet. De CIA die hem aanvankelijk in de jaren "70 aan de macht hielp, zorgt goed voor haar mensen en het vermoeden bestaat dat de Amerikanen druk uitoefenen op de Britse regering om hem "s nachts stilletjes naar Chili te laten vertrekken. Als dat gebeurt, zou dit Parlement voor nader beraad bijeen moeten worden geroepen. Breng hem voor het gerecht en laat hem zijn straf niet ontlopen!

Marinho
Mijnheer de Voorzitter, wat de heer Pinochet onderscheidt van al die anderen die moreel of materieel verantwoordelijk zijn voor de dood van duizenden mensen, is dat dit heerschap niet alleen misdaden gepleegd heeft, maar die misdaden bovendien zorgvuldig heeft weggemoffeld en tot in de details zijn eigen onschendbaarheid heeft geregeld.
Pinochet zou de perfecte misdaad hebben gepleegd, als hij niet het idee had opgevat om bij wijze van kroon op zijn perverse politieke loopbaan een laatste uitdaging te richten aan die gerechtelijke instellingen in Europa die zich inzetten voor gerechtigheid en de vervolging van misdadigers. Als Pinochet, alleen om wie hij is, ook hier in Europa immuniteit voor berechting en bestraffing zou genieten, zouden we ons allen moeten schamen. De principes op grond waarvan we ons in - ieder geval vanaf het einde van de Tweede Wereldoorlog - rechtsstaten noemen, zouden blijken niets voor te stellen. Het gaat hier om recht en rechtvaardigheid, zaken die voor Pinochet altijd vreemde, onbekende en onherkenbare begrippen hebben vertegenwoordigd.
Gelukkig zet de geschiedenis alles recht - op een kromme manier, toegegeven, maar daarom niet minder rechtvaardig. Aan het einde van zijn leven is Pinochet gestruikeld over de rechtvaardigheid, een begrip dat hem onbekend is, en dat hij altijd ondergeschikt heeft gemaakt aan de macht die hij altijd uitgeoefend heeft. Wat ook de afloop moge zijn van zijn arrestatie in Londen, de geschiedenis heeft in ieder geval bereikt dat de herinnering gezegevierd heeft over de vergetelheid, waarmee wellicht, al is het alleen maar symbolisch, recht gedaan wordt aan de rechtvaardigen en de onschuldigen, slachtoffers van de verwerpelijke ideologie van Pinochet - slachtoffers, die al 25 jaar op een beetje rechtvaardigheid wachten.

Robles Piquer
Mijnheer de Voorzitter, ik had de eer de grondwettelijk gekozen president van Chili, de heer Salvador Allende, persoonlijk te leren kennen en, zij het in bescheiden mate, te hebben deelgenomen aan een aantal onderhandelingen die van Chileense zijde onder zijn leiding waren gestart en na afloop waarvan hij mij een door hem getekende onderscheiding uitreikte die ik als eervol element van mijn bescheiden levensloop beschouw.
U zult begrijpen, mijnheer de Voorzitter, welke gevoelens er bij mij wakker worden geschud wanneer onderwerpen als het onderhavige aan de orde zijn, en wanneer wij zeer terecht blijk geven van ons verlangen dat degene die Allende op gewelddadige wijze de macht heeft ontnomen en heeft vermoord, iemand die zoveel moorden op zijn geweten heeft, in rechte vervolgd wordt.
Dat neemt echter niet weg dat er nog een aantal punten zijn die mij bezighouden, namelijk ten eerste de noodzaak dat niet alleen de Spaanse maar vooral ook de Britse autoriteiten erop worden gewezen - wat in de voor ons liggende ontwerpresolutie niet wordt vermeld - dat het uiteindelijk aan hen is om te beslissen of er een verzoek om uitlevering kan worden gedaan.
Het tweede punt dat mij bezighoudt is de vraag of we in staat zullen zijn de onafhankelijke positie van justitie te eerbiedigen. De kardinale beslissing moet door justitie worden genomen en we hopen allemaal dat die beslissing inderdaad de juiste zal zijn. Naar aanleiding van een zojuist gemaakte opmerking die duidelijk betrekking heeft het binnenlandse Spaanse beleid moet ik zeggen dat president Aznar reeds zonder enige omhaal heeft gesteld dat hij het besluit van justitie zal respecteren.
Het derde punt dat mij bezighoudt, mijnheer de Voorzitter - wellicht het meest wezenlijke punt - is dat dit Parlement de consolidering van de overgang in Chili op politiek gebied dient te ondersteunen in plaats van dat proces te ondermijnen. Wie zoals ik het moeizame proces van zo'n overgang heeft meegemaakt en daarin soms een bepaalde rol heeft moeten spelen, die weet dat elk land zijn eigen regels, behoeften en problemen kent. Die weet bijvoorbeeld dat we door bij te dragen aan de verzwakking van het moeizame overgangsproces in Chili en aan aantasting van het evenwicht dat de Chilenen in hun samenleving hebben gevonden - voor een prijs die zij ongetwijfeld liever niet zouden hebben betaald - bepaald niet op de goede manier bezig zijn om de democratie in Chili te ondersteunen.
Ik zou u dan ook tot kalmte en voorzichtigheid willen manen wanneer het moment gekomen is om de zeer redelijke voorstellen die onze fractie in de vorm van amendementen heeft ingediend, te aanvaarden.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, elke dag bevinden wij ons weer voor nieuwe uitdagingen, die logisch voortvloeien uit eerdere beslissingen. Vandaag is het de arrestatie van generaal Pinochet, de man die in de geschiedenisboeken van de volgende eeuw als symbool zal staan van onderdrukking, schendingen van mensenrechten en dictatuur in Latijns Amerika. Hij verdient deze vervolging.
Wij kunnen ons laten tegenhouden door juridische haarkloverij rond immuniteiten, maar dat doen wij niet. Natuurlijk zitten aan dergelijke nieuwe stappen controversiële kanten. Vele juristen zullen daarop promoveren misschien. Maar wij moeten de stap nu durven te zetten.
Wij hebben ook een arrestatiebevel tegen Karadzic en Mladic. Wij hebben toch ook een Internationaal Gerechtshof. Pinochet moet worden vervolgd voor de misdaden tegen de mensheid, en mensenrechten, die, zoals mevrouw Maij-Weggen al zei, universeel zijn - ook in en voor Latijns Amerika.
Daarom feliciteert mijn fractie, dat is reeds gezegd, de Spaanse en Britse autoriteiten dat zij deze moedige stappen hebben gezet. Wij hopen dat een effectieve samenwerking zal plaatsvinden, niet alleen tussen deze twee landen maar ook tussen de landen van de Unie.
Het is niet de bedoeling hier de rechtsgang te beïnvloeden. De rechtsstaat staat voorop, maar uiteindelijk is het een politieke beslissing van de Britse regering om de uitlevering toe te staan. Wij wensen deze regering moed en wijsheid toe. Ik ben ook blij met de reactie die ik gezien heb in de International Herald Tribune van de Noorse en Canadese ministers van Buitenlandse Zaken, die ons daarbij veel moed toewensen. Ik kan mevrouw Maij-Weggen zeggen dat inderdaad ook de liberalen de amendementen terzake zullen steunen.

Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, naast de juridische kanten heeft de arrestatie van generaal Pinochet in Londen een dimensie die voor de democratie van fundamenteel belang is, omdat zij het einde betekent van de straffeloosheid van degenen die, verschanst in de macht, de mensenrechten schenden van de bevolking die aan hun regime onderworpen is.
De beginselen van soevereiniteit en niet-inmenging in de interne aangelegenheden van een staat wegen niet op tegen deze vermoedens van misdaden tegen de menselijkheid. Vanaf nu is de mensheid feitelijk beschermd tegen misbruik bij de uitoefening van de soevereine macht. Alle dictatoren dienen ervan doordrongen te zijn dat zulke daden geen profijt opleveren. De Europese justitiële ruimte die hiermee wordt ingewijd, had zich geen beter begin kunnen wensen. De gerechtelijke samenwerking ter bescherming van de waarden die inherent zijn aan de Europese opbouw is een voorproefje van hetgeen ons te wachten staat wanneer het Internationaal Straftribunaal in werking treedt en gerechtigheid niet langer afhankelijk is van het toeval dat een dictator in functie naar Europa reist.
Hierover kunnen wij ons dus verheugen. Tegelijkertijd dienen we er bij de regeringen op aan te dringen dat zij deze waarden in de praktijk en niet alleen in woord onderschrijven wanneer zich zo'n geval voordoet, wanneer er eventueel en op aandringen van gerechtelijke instanties een verzoek om uitlevering moet worden gedaan. Hiermee begeven wij ons niet - zoals de Fractie van de Europese Volkspartij vreest - op het terrein van justitie maar oefenen wij gewoon onze politieke functie uit.
Mijnheer de Voorzitter, dit geval stelt ons in de gelegenheid de bevolking duidelijk te laten zien aan welke kant wij staan, of wij kiezen voor de mensenrechten of voor juridische sluipwegen ten behoeve van degenen die de rechten van de mens juist schenden. Wij socialisten staan aan de kant van de gerechtigheid, en daarom ook zullen wij stemmen voor de gezamenlijke resolutie van de Europese sociaal-democraten en andere fracties van deze Vergadering.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, het is ontoelaatbaar dat er straffeloos wordt gemoord. Generaal Pinochet is de hoofdverantwoordelijke voor een dictatoriaal regime als gevolg waarvan duizenden mensen zijn vermoord, gemarteld en verdwenen. Zulke flagrante schendingen van de mensenrechten mogen niet onbestraft blijven.
Helaas is het door het internationale recht lange tijd mogelijk geweest dat dit soort situaties werden getolereerd, maar de samenwerking wordt met de dag nauwer en we zijn nu een wereld aan het creëren waarin de bewegingsvrijheid van de mens vergezeld gaat van een betere politionele en gerechtelijke samenwerking, waardoor het aantal misdrijven omlaag kan.
Pinochet is eveneens verantwoordelijk voor de moord op en verdwijning van tientallen communautaire burgers, voor het merendeel Spanjaarden. In dat opzicht zijn het optreden van de Spaanse justitie evenals de doeltreffende samenwerking met de Britse justitie te prijzen, iets waarover ik natuurlijk verheugd ben.
De arrestatie van Augusto Pinochet is goed nieuws, vooral voor zijn slachtoffers en hun familieleden. Ik hoop dat de rechtspraak hun de overwinning zal schenken die de geschiedenis, door misdaad verlamd, hun tot nog toe onthouden heeft.
Het spreekt vanzelf dat we het besluit van de rechters zullen aanvaarden maar de partij die mij heeft afgevaardigd - de Partido Nacionalista Vasca - zou graag zien dat de rechters de meest geschikte juridische weg vonden om de uitlevering van generaal Pinochet te eisen zodat hij kan verschijnen in de verschillende zaken die tegen hem in de Spaanse staat zijn aangespannen. Verder hoop ik dat de Spaanse en de Britse regering optimaal zullen samenwerken indien de gerechtelijke autoriteiten daadwerkelijk een verzoek om uitlevering doen.
Met het oog op deze situatie zou de dichter Neruda een kleine verandering hebben kunnen aanbrengen aan een van zijn gedichten en hebben kunnen zeggen: "vannacht kan ik de meest blije verzen schrijven" . Hopelijk zouden de bevindingen van de rechters en de internationale samenwerking hem die inspiratie niet hebben ontnomen.
Tenslotte, en onafhankelijk van de hoop dat het verzoek om uitlevering daadwerkelijk zal plaatsvinden, schaar ik mij achter degenen die aandringen op het oprichting van een Internationaal Straftribunaal dat op dit gebied bevoegd is, opdat dictators wier handen met bloed bevlekt zijn, kunnen worden gearresteerd en een rechtvaardig proces krijgen, iets waartoe hun slachtoffers nooit de kans hebben gekregen.

Newens
Mijnheer de Voorzitter, het argument van de advocaten van generaal Pinochet dat zijn vasthouding in Londen in afwachting van een mogelijke uitlevering aan Spanje in strijd is met bepaalde juridische regeltjes, zou bij zijn regering in Chili in 1973 weinig indruk hebben gemaakt. De status van president Allende als democratisch gekozen staatshoofd aan wie hij, generaal Pinochet, steun had gezworen, weerhield hem er niet van het presidentiële paleis te bombarderen, waarbij de president om het leven kwam. De rechten van de Chileense burgers, en ook van de gekozen volksvertegenwoordigers, werden met voeten getreden, toen zij in een voetbalstadion werden opgesloten, gemarteld en vermoord. Meer dan 2000 mensen zijn verdwenen en van hen is nooit meer iets vernomen. Zelfs buitenlanders of mensen met een dubbele nationaliteit hadden geen rechten meer en vele Europese burgers werden slachtoffer van mishandelingen en sommigen vonden zelfs de dood.
Ik heb in Londen de eerste protestbetoging tegen de coup van 1973 helpen organiseren en ik ben nooit de hartverscheurende verhalen vergeten die sommige naar Groot-Brittannië gevluchte Chilenen mij vertelden, verhalen van pijn, van gemis, van familieleden die op beestachtige wijze waren vermoord.
Als de mensenrechten werkelijk belangrijk zijn, dan mogen personen die een regime van terreur voeren, hun straf niet ontlopen. Maar de rechten van generaal Pinochet zelf zullen, in tegenstelling tot die van duizenden van zijn slachtoffers, nauwgezet in acht worden genomen, wanneer het hier in Europa tot een rechtszaak komt. Ik steun van harte de actie die in dezen is ondernomen.

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, ik ben parlementariër, geen advocaat. Ik wil dat wij allen even stilstaan bij de vraag wat wij nu eigenlijk met dit debat vanmiddag beogen.
Zijn wij uit op individuele gerechtigheid, op collectieve wraak of willen wij een signaal doen uitgaan naar militaire dictators om hen in de toekomst af te schrikken? Het lijkt mij dat de politieke vraag hier vanmiddag niet gaat over de beginselen van de rechtsstaat, maar over de effectiviteit van de gerechtelijke instellingen wereldwijd. Is er echt sprake van een wereldwijde jurisdictie op het gebied van de mensenrechten? Nagenoeg wel. Zijn er ook instellingen die op de uitoefening daarvan toezien? Waarschijnlijk niet. Maar als wij al onze verlangens, al onze wensen aan die instellingen ophangen, dan moeten wij ervoor zorgen dat de mondiale rechtsorde niet selectief is, dat eenieder aan de mondiale rechtsorde is onderworpen, dat de mondiale rechtsorde kan worden afgedwongen en dat de blik daarbij niet eenzijdig naar links of rechts wordt gericht. Ik betwijfel of wij reeds instellingen hebben om dergelijke dictators te berechten. Wij moeten ervoor waken dat wij de mondiale rechtsorde zoals die er nu is, laten stuklopen op de emoties van een specifieke zaak, want als wij Pinochet aanpakken, moeten wij nu dan ook Castro gaan arresteren als hij weer voet op Europese bodem zet, of de Chinese machthebbers, of een hele serie Afrikaanse dictators en oud-dictators?
Ik denk dat de Britse regering zal constateren dat zij zichzelf in een juridisch wespennest heeft gestoken. Als zij half zo slim als de Fransen was geweest, zou zij Pinochet niet eens hebben toegelaten. Ik volg met belangstelling het optreden van de Britse regering in dezen. Ik vertrouw erop dat zij zich door de beginselen van de rechtsstaat zal laten leiden en niet door de onsamenhangende uitspraken die de heer Mandelson dit weekeinde ten beste gaf. Waar het om gaat is niet de reputatie van één man of één bewind, maar onze kansen om in de toekomst te komen tot een goede institutionele structuur voor deze wereld.
Gerechtigheid kan in de rechtbank worden nagejaagd. Wij kunnen als politici afschrikkende maatregelen voor de toekomst treffen, maar wraak nemen is aan de Heer.

Pons Grau
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement is een politiek orgaan. Derhalve is het zaak dat de Europese Unie een buitenlands beleid ontwikkelt dat gebaseerd is op de bescherming van vrijheid, democratie en van de rechtsstaat. Het Parlement heeft zich dan ook ingezet voor het opnemen van clausules betreffende democratische voorwaarden in alle verdragen die de Unie met derde landen sluit. Wij staan dus achter de oprichting van het Internationaal Straftribunaal, en daarom gaan al onze resoluties ervan uit dat misdaden tegen de menselijkheid nooit kunnen verjaren. Een einde maken aan de straffeloosheid, dat is het beste medicijn, de beste methode om toekomstige dictatoriale neigingen de kop in te drukken. Het is grotesk te beweren dat we met acties zoals die welke het Europees Parlement vandaag tegen de straffeloosheid onderneemt, de opbloei van prille democratieën zouden bemoeilijken, zoals het ook onjuist is te zeggen dat deze resolutie een inmenging zou zijn in de interne aangelegenheden van het een of andere Europese land of een manier om druk uit te oefenen op hun gerechtelijk apparaat. Deze resolutie is enkel een politieke stellingname die geen enkele verplichting inhoudt. Misschien dat anderen in de verleiding zijn de rechters onder druk te zetten, rechtstreeks dan wel door middel van regels, verontschuldigingen of interpretaties die trachten te verhullen wat niet te verhullen valt, namelijk een politieke stellingname. Hoe is het mogelijk dat een president van een Europees land met het verzoek komt een bepaald feit niet te politiseren terwijl het om een feit gaat dat op zich van politieke aard is? Politiek bedrijven betekent stelling nemen, partij kiezen, en het Europees Parlement kiest voor het democratische beginsel, niet voor duistere staatsredenen. Want, mijnheer de Voorzitter, wanneer staatsredenen tegenover de bescherming van de mensenrechten komen te staan, dan wordt wel de staat verdedigd, maar niet de rechtsstaat. Het Parlement kiest de kant van de burgers, van degenen die werden geknecht en vernederd, van degenen die altijd aan het kortste eind trekken en die nu, eindelijk, gerechtigheid - niet wraak - zien opdoemen, van degenen die zelfs nu nog in Chili hun vreugde om de arrestatie van Pinochet niet vrij durven uiten uit angst voor de onverdraagzaamheid van de andere partij. Deze mensen nu te vragen hun mond te houden is hetzelfde als een slachtoffer van martelingen te vragen zijn mond te houden opdat hij met zijn gegil het gehoor van de beul niet belast.
We kiezen voor vrede, wat niets anders inhoudt dan het zich kunnen uiten in vrijheid, in rust en zonder angst. Wij zijn ons bewust van de moeilijke momenten die Chili thans doormaakt, een land dat met zijn eigen penibele werkelijkheid geconfronteerd wordt, zonder franje of verbloeming, maar dat nu zover is dat een punt kan worden gezet achter de pijnlijke en gedwongen verdoezeling van waarheid en leven. Wij weten, hier in dit Parlement, dat velen ons van inmenging zullen beschuldigen, maar al was een meerderheid van de bevolking voor Pinochet, dan nog zou dat gegeven hem niet ontheffen van zijn schuld aan vele misdaden. Misdaden worden niet gemeten aan de hand van meerder- of minderheden. De doden hebben namen, gezinsleden, vrienden. Sommigen hadden zelfs een diplomatieke status. Het zijn deze gezinsleden en vrienden die vergiffenis zouden moeten schenken, als zij daar al voor zouden voelen.
Thans klinkt een internationale roep om gerechtigheid die moet worden gebracht door middel van een gerechtelijk vonnis en twee ongewapende bobby's die de wacht houden bij de deur van deze "oude man des doods" . Misschien dat nu eindelijk de weg wordt vrijgemaakt voor al die mannen en vrouwen die de vele Amanda's, Manuels, Victors, María's, Carmelo's en Salvadors die de wereld ooit telde, in hun herinnering meedragen.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, bij het sluiten van dit debat, en los van een aantal eisen die even misplaatst als zinloos zijn, rijst de vraag wat de leidraden zijn die we in deze resolutie kunnen ontwaren. In de eerste plaats, mijnheer de Voorzitter, is dat de bescherming van de mensenrechten ten grondslag ligt aan ons gedachtegoed en aan de rechtsorde van zowel de Unie als van de verschillende lidstaten. De tweede leidraad is dat de bevoegdheden en de verantwoording die deze instelling door het Verdrag betreffende de Unie zijn toegekend, ons thans tot grote zorgvuldigheid nopen. En ten derde dat het Parlement elke neiging tot opportunisme moet laten varen waarmee afbreuk wordt gedaan aan de invloed van een actie waarbij uiteindelijk bijna 300 miljoen Europese burgers betrokken zijn.
Het is dan ook van belang te stellen - en met name dat dit door deze Vergadering duidelijk gesteld wordt - dat de rechtsstaat gebaseerd is op de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, en dat dit beginsel en in het verlengde daarvan het scrupuleuze respect voor uitspraken van de rechter voorrang dient te krijgen boven alle andere belangen, hoe wettig die ook mogen zijn. Verder dient deze instelling nogmaals te onderstrepen dat zij het beginsel van universele gerechtigheid verdedigt en dat zij zich sterk maakt voor de oprichting van het Internationaal Straftribunaal; voorts dienen wij blijk te geven van onze onmiskenbare steun aan de Chileense samenleving en de democratische overheid van dat land bij het consolideren van de democratie. Kortom, we moeten het niveau van het debat zien op te trekken van het peil van politiek om de politiek tot een verklaring die dit Parlement waardig is.
Wat dat betreft moeten we erop aandringen dat de besluitvorming rond de uitlevering zowel een zaak is van de Spaanse als van de Britse regering, reden waarom wij ons tot beide regeringen dienen te richten. En als u het mij vraagt, in de eerste plaats tot de Britse regering, want eenieder die de Verdragen kent, weet dat overeenkomstig het uitvoerbaar recht, extraterritoriale bevoegdheden waarop de eisende staat zich beroept in geval van misdrijven die in een derde staat zijn begaan, politiek en zo ongeveer naar eigen goeddunken kunnen worden betwist door de gedaagde staat. Is dat de reden waarom de socialistische fractie ronduit weigert de termen "Britse regering" in de resolutie op te nemen? Want als dit nu New Labour is en het derde alternatief, mijnheer de Voorzitter, dan kunnen we onze winst uittellen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, laat een ding van meet af aan duidelijk zijn: de Europese Commissie is gekant tegen elke vorm van totalitair bewind, van welke politieke kleur dit ook moge zijn. Mijn collega's en ik zijn er diep van overtuigd dat een samenleving zich alleen op democratische grondslag kan ontwikkelen.
Het is alom bekend dat tijdens het vijftienjarig bewind van generaal Pinochet in Chili de rechten van de mens in bepaalde gevallen op uiterst grove wijze zijn geschonden. Ons diep medegevoel gaat uit naar al degenen die onder dit regime hebben geleden of zelfs zijn omgekomen en naar degenen die hun vaderland moesten verlaten om aan willekeurige vervolging te kunnen ontkomen. Op grond van het Verdrag betreffende de Europese Unie heeft de Europese Commissie geen directe bevoegdheid voor justitiële samenwerking op strafrechtelijk gebied. Deze bevoegdheden zijn uitsluitend voorbehouden aan de lidstaten. Derhalve is het de taak van een lidstaat om, met inachtneming van de verplichtingen uit hoofde van het toepasselijke uitleveringsverdrag en de bepalingen van de nationale rechtsorde, uitleveringsverzoeken in te dienen, respectievelijk op te stellen.
Wel moeten wij hierbij bedenken dat intussen twee uitleveringsovereenkomsten zijn gesloten die echter door gebrek aan ratificatie door de lidstaten tot nu toe een dode letter zijn gebleven.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris. Zoals u weet, dient de Voorzitter gewoonlijk geen commentaar te geven. Ik zou echter toch willen zeggen dat het Europees Parlement er volgens mij goed aan gedaan heeft dit onderwerp op de agenda te zetten, en dat we dit uur heel goed hebben benut.
(De vergadering wordt om 15.50 uur onderbroken en om 16.00 uur hervat)

Ontmanteling van kerncentrales
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0354/98) van de heer Chichester, namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, over de ontmanteling van kerncentrales en andere nucleaire installaties in Europa.

Chichester
Mevrouw de Voorzitter, dit verslag heeft tot doel een overzicht te geven van de huidige situatie in de kernenergiesector wat het ontmantelen van installaties aangaat, meer inzicht te bieden in de toegepaste strategieën en technieken met bijbehorende kosten in dit deel van de nucleaire kringloop en voorstellen te doen voor verdere maatregelen op Europees niveau.
Ik heb in Europa zes locaties bezocht waar ontmantelingsactiviteiten en onderzoek daarnaar gaande zijn. Voordat ik me ging verdiepen in de kennis en ervaringen die in Europa op dit gebied zijn opgedaan, hadden ook bij mij enkele misvattingen en bedenkingen postgevat die waren ingegeven door het veelgehoorde fabeltje dat niemand weet wat er met kerncentrales aan het einde van hun levensduur moet gebeuren en hoeveel ons dat allemaal gaat kosten. De werkelijkheid is dat niet alleen de nodige kennis aanwezig is om kerncentrales te kunnen ontmantelen, maar dat er ook reeds installaties op een veilige en succesvolle wijze zijn ontmanteld tot de "groene weide" -toestand. Uit de ervaringen die reeds met talrijke ontmantelingsoperaties zijn opgedaan, blijkt dat de kosten uitkomen op ongeveer 15 % van de bouwkosten. Dit geluid vindt echter nergens gehoor.
Wat moet er derhalve gebeuren? Het verslag pleit voor maatregelen op een aantal gebieden die onder de algemene noemer van de bewustwording kunnen worden gerangschikt. De nucleaire industrie moet zelf haar verantwoordelijkheid nemen. Zij moet openheid betrachten en een pro-actieve rol spelen op het punt van educatie en voorlichting. De Commissie moet meer doen om het inzicht van de burgers in deze problematiek te vergroten, de toegankelijkheid van onderzoekresultaten te verbeteren en het vertrouwen van de publieke opinie te versterken.
Het verslag geeft ook aan waar de verantwoordelijkheid voor ontmanteling en de financiering daarvan berust, namelijk bij de exploitanten van de centrales in de lidstaten. Het lijkt mij voor het publieke vertrouwen van vitaal belang dat de mensen weten wie voor ontmanteling verantwoordelijk is en dat een en ander streng wordt gecontroleerd door onafhankelijke inspecteurs.
In het verslag wordt veel aandacht besteed aan de noodzaak van zeer strenge eisen op het gebied van de veiligheid en de gezondheid. Mensen worden bang als ze horen van straling en radioactiviteit, en wij vragen dan ook terecht om zeer strenge veiligheidseisen te hanteren. Niettemin is het een feit dat, zodra de brandstoffen uit de reactor zijn verwijderd, ook het radioactieve materiaal goeddeels verdwenen is. Wat er dan nog van een centrale over is, is voor 90 % niet-radioactief en kan veilig worden gerecycled. Er is een discussie gaande over de te volgen strategie, namelijk een gefaseerde ontmanteling die over een langere periode wordt uitgesmeerd om de restactiviteit te laten vervallen en daarmee de risico's nog verder te verkleinen, dan wel een directe of versnelde ontmanteling om de "groene weide" -status zo snel mogelijk te bereiken. Voor beide methodes valt iets te zeggen en het zou niet verstandig zijn om ons voor slechts één van beide uit te spreken.
In beide gevallen moeten de exploitanten en de toezichthoudende instanties ervoor zorg dragen dat er voldoende financiële middelen worden gereserveerd om ontmanteling te bekostigen. Het verslag roept de Commissie op een onderzoek naar de verschillende mogelijkheden uit te voeren om na te gaan wat de beste oplossingen zijn voor de Midden- en Oost-Europese landen waar de meeste steun naar toe moet gaan. In het licht van die situatie past geen zelfingenomenheid ten aanzien van de in West-Europa aanwezige ervaring en deskundigheid. Er is altijd ruimte voor perfectionering van technieken op basis waarvan nieuwe, veiliger en goedkopere ontmantelingsstrategieën kunnen worden ontwikkeld.
Ontmanteling van kerninstallaties kan de werkgelegenheid in deze sector de komende decennia een sterke impuls geven en biedt het Europese bedrijfsleven en de technische wetenschappen enorme kansen. Hoe er ook over kernenergie wordt gedacht, om dit deel van de nucleaire kringloop kunnen wij niet heen. Wij hebben de plicht ervoor zorg te dragen dat elke centrale aan het einde van zijn nuttige levensduur veilig en efficiënt wordt ontmanteld.
Dat is mijn streven en daarmee wil ik een impuls geven aan de planning en bouw van nieuwe, moderne kerncentrales in de toekomst. Wij zijn voor onze stroomvoorziening te sterk aangewezen op kernenergie om hiermee te kappen. Als wij de doelstellingen van Kyoto voor de CO2 -emissies nog willen halen, kunnen wij niet om kernenergie heen, in de veilige wetenschap dat wij over de nodige kennis beschikken om centrales te kunnen ontmantelen.

McNally
Mevrouw de Voorzitter, ik vind het jammer dat de heer Chichester zijn betoog meende te moeten besluiten met een pleidooi voor het bouwen van meer kerncentrales. Dat valt buiten het bestek van zijn verslag en hij heeft zijn spreektijd misbruikt voor iets wat niet relevant is.
In de jaren "50, toen het Euratom-Verdrag het licht zag, heerste er ten aanzien van kernenergie een optimisme dat eerlijk gezegd niet reëel was. De stroomprijs zou het opnemen van de meterstanden niet meer waard zijn. Er waren verscheidene vraagstukken die nader onderzoek verdienden, maar niet hebben gekregen. Ten eerste, het relatief geringe risico op een zeer ernstig ongeval met verstrekkende gevolgen. Ten tweede, de hele problematiek van het radioactieve afval. Ten derde, de technieken, kosten en financiering van ontmanteling. Als al deze zaken aan de orde waren gesteld, zou het optimisme sterk getemperd zijn.
Het is niet waar te stellen, zoals de heer Chichester doet voorkomen, dat ontmanteling van centrales geen enkel probleem meer is, dat precies bekend is hoe dat moet en hoeveel het kost. Ik zou hem willen attenderen op de situatie nabij mijn geboorteplaats Trawsfynydd in Noord-Wales. Wat er met deze locatie moet gebeuren, is niet duidelijk. Het terrein van de kerncentrale is niet zodanig gesaneerd dat het voor andere doeleinden kan worden gebruikt. Bovendien zitten wij nog met een hoeveelheid radioactief afval dat in een berg is opgeslagen en daar nog lange tijd zal blijven liggen.
Natuurlijk staan wij positief tegenover meer openheid en transparantie. De jarenlange banden tussen de kernenergiesector en de kernwapenindustrie hebben een grote mate van geheimzinnigheid en van weigering fouten te erkennen in de hand gewerkt. Er zijn echter aanwijzingen dat in deze situatie verandering komt en de heer Chichester merkt in dit verband terecht op dat er, zolang er geen geest van openheid en transparantie heerst, ook geen enkel zicht is op enig publiek vertrouwen. Overigens kan de Europese Unie de lidstaten niet opdragen hun kerncentrales (al dan niet vroegtijdig) te sluiten. Of kerncentrales op de geplande datum dan wel op een eerder tijdstip buiten bedrijf worden gesteld, is zuiver een zaak van de betrokken lidstaat. Dat had niet in dit verslag mogen staan.
Wij weten hoe je de metalen componenten moet verwijderen en transporteren, maar wij hebben geen algemeen aanvaardbare oplossing voor de radioactieve elementen van kerncentrales. Hier in de Europese Unie stelt de ontmanteling van de nucleaire installaties van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek ons voor nog een probleem. Wij hebben namelijk de kosten daarvan niet op de juiste plaats opgevoerd. Deze komen momenteel, volstrekt onrechtmatig, voor rekening van het onderzoeksbudget. Ontmanteling van kerninstallaties is geen onderzoek. Daar hoort de ontmanteling van de GCO-installaties niet thuis.
Een punt van grote zorg, dat ik ook al tijdens de behandeling van het verslag in de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie heb aangeroerd, vind ik het feit dat voor de ontmanteling van nucleaire installaties soms tijdelijk personeel wordt ingehuurd voor de meer gevaarlijke klussen en onregelmatige werkzaamheden. Dat is een treurige ontwikkeling. Als het inhuren van tijdelijke arbeidskrachten is bedoeld om controles, die zich over lange termijn dienen uit te strekken, te omzeilen, is dit onaanvaardbaar. Ik vind het daarnaast ongepast om in het kader van dit verslag uitspraken te doen over verlenging van de levensduur van kerncentrales tot 50 à 60 jaar. De heer Chichester mag hier wellicht voorstander van zijn, maar een en ander past niet in dit verslag. Zijn laatste opmerking gaat, zoals ik al zei, over de bouw van meer kerncentrales: dit is volslagen irrelevant voor het onderwerp waarover hij is gevraagd een verslag op te stellen. Laten wij het eerste vraagstuk oplossen alvorens ons met dit soort zaken bezig te houden.

Estevan Bolea
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de heer Chichester wel willen gelukwensen, om de volgende twee redenen. Allereerst met het initiatief tot het onderhavige verslag - het is een initiatiefverslag - dat naar mijn idee namelijk buitengewoon gelegen komt, en ten tweede vanwege zijn hoge kwaliteit, waarbij moet gezegd dat ik het van het begin tot eind met hem eens ben en dat hij naar mijn mening wel verder had mogen gaan. Het is jammer dat mevrouw McNally vertrekt, voor wier werkzaamheden ik alle respect heb - alsook voor haar schitterende Engels - wat niet geldt voor het verwarrende betoog dat zij zojuist gehouden heeft, waarvan ik eerlijk gezegd niet veel begrepen heb omdat allerlei zaken door elkaar werden gehaald.
Ik denk dat het belang van alle werkzaamheden rond de sluiting en ontmanteling van centrales is gelegen in het afsluiten van de cyclus. Het ware te wensen, mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, dat we wat andere activiteiten betreft even duidelijk voor ogen hadden waar we mee bezig zijn als in het geval van de nucleaire energie. Sommige landen zeggen dat ze centrales gaan sluiten maar ik betwijfel ten zeerste of zij dat binnen 30 of 40 jaar zullen doen.
De Verenigde Staten hebben het bestaan van hun kerncentrales met 40 tot 60 jaar verlengd. Ook Europa zal hiertoe overgaan, net zoals Japan. Waarom? Omdat nucleaire energie een niet-vervuilende energie is, een energie waarvan de voorziening gewaarborgd is, een goedkope vorm van energie ook, en dat is wat we op een geliberaliseerde markt van de elektriciteit nodig hebben. Van groot belang zou het zijn dat de kosten van de ontmanteling van de installaties werden meeberekend bij de opwekking van elektriciteit in algemene zin. Zo worden er bijvoorbeeld olieplatforms ontmanteld waarvoor wat een aantal activiteiten van ondernemingen in de Noordzee betreft al het groene licht is gegeven, getuige mededelingen van de Commissie. Welnu, geachte collega's, in de acht landen van de Europese Unie die elektriciteit opwekken door middel van kerncentrales worden alle kosten van het afvalbeleid en de ontmanteling van de centrales meeberekend en zoals de heer Chichester zeer terecht opmerkte zijn die kosten bijzonder laag, veel lager dan de mensen die zich hierin niet verdiept hebben beweren. Hoe ik erbij kom dat die kosten laag zijn? Ik weet dat omdat in Spanje een grote kerncentrale wordt ontmanteld vanwege haar verouderde technologie - een uit Frankrijk afkomstige technologie op basis van zuiver uranium die voor ons niet interessant was; nucleaire problemen veroorzaakte zij niet. Het gaat om de kerncentrale Vandellós I, van 460 Mw., een belangrijke centrale. De kosten van de ontmanteling zijn zelfs veel lager dan die 15 % die de heer Chichester genoemd heeft, terwijl ook de kosten van het afvalbeleid - waarover hier zo gemakkelijk gesproken wordt zonder dat men dit vraagstuk echt kent of bestudeerd heeft - een stuk lager zijn. Ik denk dat de heer Chichester de vinger op de wond legt als hij zegt dat de hoogwaardige technologie die in onze industrie zal worden toegepast nieuwe kansen biedt, want het gaat om een nieuw terrein van industriële activiteiten waarvan wij allen profijt moeten trekken; ook al duurt het nog 40 of 60 jaar, sommige onderzoekscentra en centrales zullen immers vroeg of laat moeten worden ontmanteld. Mijn gelukwensen, mijnheer Chichester, en gaat u vooral zo door, met diezelfde nauwgezetheid.

Lindqvist
Mevrouw de Voorzitter, kernenergie is een verouderde energiebron. Dat maakt het verslag van collega Chichester op een goede manier duidelijk. Daarom is het onnodig te beginnen over nieuwe kernenergie terwijl in het verslag beschreven wordt hoe de ontmanteling overal in de wereld versneld wordt.
Kernenergie gaat gepaard met grote risico's - van het vrijkomen van radioactiviteit bij de splitsing van uranium, via de productie en het transport tot en met de opslag ervan. Bovendien bestaat het risico dat plutoniumafval gebruikt wordt voor kernwapens. De kwestie van de opslag van nucleair afval is niet opgelost. Kernenergie moet daarom als energiebron worden afgeschreven vanwege de risico's die het bij productie, transport en dergelijke met zich meebrengt, en ook omdat het voortdurend nieuw afval oplevert.
Ieder land moet voor zichzelf bepalen wanneer en hoe het gebruik van kernenergie afgebouwd moet worden. Ieder land dient ook zelf voor zijn eigen kernafval te zorgen en is er ook voor verantwoordelijk. Zweden en andere landen die veel onderzoek gedaan hebben naar de afvalmethoden mogen niet de vuilstortplaatsen voor alle kernafval van Europa worden, maar ieder land moet daarom zelf de import en export van afval kunnen bepalen. Kernafval moet behandeld worden als kernafval en niet als welk ander product dan ook.
Het verslag is in veel opzichten goed. Ik steun in grote lijnen de stukken betreffende onderzoek, preventieve maatregelen, bescherming, transparantie, nauw contact met de bevolking, export van de knowhow over de ontmanteling naar Oost- en Midden-Europa, omdat dit van groot belang is.
Er worden nu steeds meer kerncentrales stilgelegd. Zweden heeft besloten het gebruik van kernenergie af te bouwen. Twee van de bestaande twaalf reactoren worden dit jaar, in 1998, buiten bedrijf gesteld. Daarom moet het Euratom-verdrag op termijn worden opgeheven en omgezet worden in een verdrag voor de ontwikkeling van hernieuwbare en milieuvriendelijke energiebronnen. Ik verleen steun aan alle amendementen, behalve aan de amendementen 6 en 9.

Ainardi
Mevrouw de Voorzitter, in 1997 waren er in de Europese Unie 128 kerncentrales in bedrijf en 39 in staat van ontmanteling.
In het namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie opgestelde verslag-Chichester wordt onderstreept dat de op communautair vlak getrooste inspanning, met name op het gebied van onderzoek naar de ontmanteling van de centrales, het mogelijk heeft gemaakt een hoog niveau van deskundigheid te bereiken. Zoals uit het verslag blijkt, kan deze inspanning echter nog worden verbeterd teneinde de gezondheidsrisico's te beperken en de recyclage van het bij de ontmanteling verkregen materiaal te bevorderen. In het verslag wordt tevens - terecht - opgemerkt dat de sluiting en ontmanteling van kerninstallaties om politieke redenen, voor het natuurlijk einde van hun levensduur, economisch niet te rechtvaardigen zijn.
Mijns inziens moeten er op het tegenwoordig bijzonder omstreden gebied van de kernenergie twee struikelblokken worden vermeden: blind vertrouwen en onberedeneerde angst. Kernenergie, die gemiddeld tot 35 % van de elektriciteitsvoorziening in Europa voor haar rekening neemt - in Frankrijk meer dan 75 %, is een troefkaart die niet mag worden versmaad, maar juist moet worden uitgespeeld.
Door de dwingende beperkingen van de milieubescherming, met name de prioriteit van het terugdringen van de emissies van broeikasgassen, krijgt kernenergie nieuwe kansen daar zij de minst vervuilende energievorm is. Op basis van de technologische ontwikkeling en de Europese knowhow moeten extra inspanningen worden geleverd op het gebied van het milieu, de veiligheid en de menselijke gezondheid. Bovendien moeten de werknemers van de kerninstallaties en de bevolkingen hier steeds nauwer bij worden betrokken. Er zijn vooral grote investeringen nodig op het vlak van de verwijdering van radioactief afval en de vermindering van de radioactiviteit van dit afval teneinde de definitieve opslag ervan mogelijk te maken zonder dat dit enig gevaar oplevert voor de toekomstige generaties.
Gezien de bedreiging van het in de energiesector met de elektriciteits- en gasrichtlijnen op gang gebrachte liberaliseringsproces lijkt het me tot slot erg belangrijk dat de lidstaten hun soevereine recht behouden om de energie van hun keuze te gebruiken. Ik vind dat deze keus moet worden gerespecteerd.

Bloch von Blottnitz
Mevrouw de Voorzitter, het is natuurlijk een goede zaak en vermeldingswaardig dat na tientallen jaren ononderbroken subsidiëring van nucleaire technologie men eindelijk is begonnen na te denken over wat er na stillegging moet gebeuren. Het zou natuurlijk nog veel beter zijn geweest indien wij waren begonnen daarover na te denken, voordat wij al dat afval produceerden. Uiteindelijk hebben wij nergens in de wereld een plek waar hoog- en middenradioactief afval veilig kan worden opgeslagen. Wij bekvechten nog over het opberggesteente dat moet worden gekozen en over de matrix waarin het afval moet worden ingesloten. Als de heer Chichester zegt dat al enkele centrales zijn afgebroken en tot groene weiden zijn gemaakt, klopt dat gewoon niet. In de EU hebben wij een enkele kerncentrale afgebroken. Dat was de centrale van Niedereichbach. Die had een nuttige levensduur van 14 dagen en was helemaal niet besmet. Ook die in Greifswald Lugmin wordt afgebroken, maar die centrale was helemaal niet op het net aangesloten en de centrale in Reinsberg die u misschien hebt gezien, is een centrale voor onderzoek, dus die kun je hiermee niet vergelijken. Ik moet dus vaststellen dat wij niet weten welke technologie wij moeten toepassen en evenmin waar het afval definitief naar toe kan. Dat betekent natuurlijk omgekeerd dat wij, voordat wij met afbreken beginnen, eerst moeten nagaan waar wij het afval naar toe kunnen sturen en aangezien wij dat momenteel nog niet weten, moeten wij zorgen voor een veilige insluiting van de in gebruik zijnde kerncentrales, voordat natuurlijk de brandstof wordt verwijderd. Om een einde te maken aan dat zinloze vervoer kris kras door Europa moet de brandstof bij de centrale blijven.
Wij hebben nog iets anders dringend nodig: een recycling- en mengverbod. Het zou onaanvaardbaar zijn indien bijvoorbeeld wegen werden gebouwd met besmet materiaal. Zoiets mogen wij de werknemers niet aan doen. Bovendien geef ik u op een briefje, en dat komt er dan nog bij, dat dit besmette staal helemaal niet kan worden gebruikt in de staalindustrie en in de fijne mechanica en de fijne technologie.
Bovendien moeten wij de Europese verordening inzake bescherming tegen straling wijzigen. Met deze verordening kan men sorteren van ontmantelingsafval bevorderen. Dat betekent natuurlijk ook dat wij dringend een ontmantelingsfonds nodig hebben waarbij het principe "de vervuiler betaalt" moet worden toegepast. Ik wil niet zeggen dat wij nu meteen met geld over de brug moeten komen. Bepaalde mensen hebben jarenlang op kosten van de belastingbetalers reusachtige winsten gemaakt. Zij hadden immers een monopolie en de prijzen moesten dus worden betaald. Aldus hebben zij met belastingvrije miljarden een flinke spaarpot kunnen aanleggen. Daar moet natuurlijk een einde aan worden gemaakt. Wij hebben echter een ontmantelingsfonds nodig voor de bescherming tegen straling. Dat geld zouden wij ook uit de EGKS-begroting kunnen halen. Die loopt in het jaar 2000 af en daar zit 100 miljoen in. De mogelijkheid daartoe bestaat dus wel. Een ding is echter het allerbelangrijkste: als wij afval produceren moeten wij ook zeggen waar het naar toe moet. Dit antwoord is uw probleem en dit probleem is nog steeds de wereld niet uit. U zegt telkens weer dat het allemaal heel goed kan, dat alles groene weide zal worden, dat het helemaal niets kost, dat recycling geen probleem is, enzovoort. De werkelijkheid en de waarheid zien er echter heel anders uit. Anders hadden wij niet overal die bergen kernafval bij de opwerkingsfabrieken. Wij moeten geloof ik eindelijk de waarheid onder ogen zien, voordat wij doorgaan met almaar meer produceren.

Maes
Voorzitter, wie de debatten hier hoort tussen voor- en tegenstanders van kernenergie zal wel moeten besluiten dat daartussen geen afspraken mogelijk zijn. Toch zitten wij met een verslag dat ons op een gemeenschappelijke behoefte wijst, namelijk ontmantelen in veilige omstandigheden, want het betreft de gezondheid van de bevolking. Ik moet u zeggen, mijnheer Chichester, dat uw geruststellende verklaringen in het verslag in verband met België wat overtrokken zijn, want in feite wordt het probleem van het afval als een hete aardappel doorgeschoven van het ene bestuur naar het andere. Er is nog geen echte oplossing.
Onder invloed van een sterke nucleaire lobby zijn er overal kerninstallaties tot stand gekomen ondanks het feit dat er geen oplossing is voor het hoogradioactief afval, wat hier door de voorgaande spreekster welsprekend werd belicht. In de komende jaren zullen nochtans een aantal installaties gesloten moeten worden, de Koude Oorlog is voorbij, militaire installaties hoeven dus niet meer, wat mij betreft helemaal niet meer, er is ook hoop dat men overschakelt op andere methoden van elektriciteitsproductie enzovoort. Tenslotte is ook de levensduur van centrales beperkt, hoewel men ook daarover natuurlijk van mening kan verschillen wat de duur betreft. Maar uiteindelijk moet er ontmanteld worden. Hier is helaas geen algemene regelgeving.
Het verslag wijst op de mogelijkheid van directe ontmanteling, maar ook op de mogelijkheid van een gefaseerde ontmanteling waarbij slechts na 135 jaar - niemand van ons zal dit nog mee maken - de zaak definitief gesloten kan worden. Dit is volgens mij onverantwoord.
Men zal natuurlijk financiële argumenten inroepen. Want het is waar dat ondanks de waarschuwingen eigenlijk nooit de kosten van de ontmanteling in de prijs van de centrales of van de elektriciteit werd ingerekend. De critici van de nucleaire ontwikkeling hebben steeds gewezen op deze financiële risico's. De ontmanteling zal nochtans met de grootste zorg moeten gebeuren en daar willen wij het verslag dan ook in steunen, alhoewel wij moeten zeggen dat elke ontmanteling natuurlijk ook weer een berg van nieuw afval, zelfs hoogradioactief afval zal meebrengen.
Ik wil hier wijzen op het onverantwoord risico waarbij oude en afgeschreven installaties zich bevinden naast andere die nog in gebruik zijn. Internationale regelgeving en opslag voor korte of lange tijd moet controleerbaar blijven tot het risico volledig verdwenen is. Uit ervaring met het derde Europees programma voor ontmanteling blijkt dat dit technisch gezien mogelijk is binnen een periode van vijftien jaar vanaf de sluiting. Het blijft een dure zaak en fondsen moeten bijeen gebracht worden. Vandaar dat wij ook internationale instanties voor hun verantwoordelijkheid willen plaatsen en wij dienden daarom een amendement in voor een Europees ontmantelingsfonds.
Ons besluit, wij kunnen het grootste deel van de aanbevelingen in de resolutie onderschrijven, maar wij vonden het toch nodig, mijnheer de Voorzitter, om een aantal amendementen in te dienen, hoewel niet de hele ARE-fractie deze zal steunen. Maar als democratische nationalisten en regionalisten willen wij onderstrepen dat wij een toekomst voorbereiden zonder nucleaire installaties en dus zijn wij ook tegen recyclage. Er is immers nog geen oplossing gevonden voor dat hoogradioactief afval.

De Voorzitter
Mevrouw Maes, het spijt mij maar ik moet u nu echt onderbreken. U hebt uw spreektijd reeds met anderhalve minuut overschreden.

Pinel
Mevrouw de Voorzitter, tijdens een vorig debat over kernenergie heb ik mijn bezorgdheid geuit over deze energievorm. Ik maakte me onder andere zorgen over wat ik toen het "economisch risico" heb genoemd, dat wil zeggen de neiging kerncentrales in een crisissituatie langer te gebruiken dan hun normale levensduur toestaat.
Bij het lezen van punt 14 bemerkte ik dat het in werkelijkheid nog iets erger is aangezien deze neiging zich hier en nu reeds voordoet in een situatie van relatieve welvarendheid. We moeten een stokje steken voor dit onaanvaardbare voornemen. Een paar jaar geleden maakten bepaalde nalatige luchtvaartmaatschappijen een zwarte periode door. Sterk verouderde Boeingtoestellen, die het einde van hun exploitatieperiode allang bereikt hadden, stortten in die tijd met dramatische regelmaat neer. Als we dezelfde vergissing begaan ten aanzien van kerncentrales zullen we onvermijdelijk met soortgelijke resultaten worden geconfronteerd. Laten we dus in "s hemelsnaam die richting niet inslaan.
Het zou overigens een heel goede zaak zijn als de bevolkingen beter werden geïnformeerd, ja zelfs beter geïnstrueerd over wat hun in noodgevallen te doen staat. Zo zou het bijvoorbeeld uitstekend zijn als er uit voorzorg jodiumpillen werden uitgedeeld teneinde de risico's van schildklierkanker te beperken.
De transparantie van de kosten is ook een fundamenteel onderwerp want er kan geen eerlijke vergelijking worden gemaakt met de andere energievormen zolang de totale kosten van kernenergie niet nauwkeurig zijn berekend.
Ik betreur het dat in overweging N wordt gekozen voor "de toekomstige ontwikkeling van kernenergie" . Amendement 4 biedt het andere uiterste: hierin wordt het verplicht afzien van kernenergie als een voldongen feit voorgesteld. Ik weet niet of het hier een verkeerde vertaling betreft; een andere woordkeus was waarschijnlijk logischer geweest, bijvoorbeeld "het gewenste afzien" , een uitdrukking waarin ik me had kunnen vinden. Als het hier niet om een vergissing gaat, verzoek ik mevrouw Bloch van Blottnitz ons mee te delen aan welke verplichting zij refereert.
Amendement 7 - van dezelfde opsteller - is tot slot zonder meer uitstekend, daar we ons er resoluut tegen moeten verzetten dat zelfs de minst radioactieve materialen opnieuw worden opgenomen in de normale commerciële circuits. Dit zou neerkomen op het in gang zetten van een proces van verspreiding en veralgemening van radioactiviteit.

Lange
Mevrouw de Voorzitter, er zijn archeologen die de hele wereld afzoeken naar dinosaurussen uit het verleden en als zij er een vinden zijn zij de koning te rijk. Zij kunnen dan zo'n dinosaurus prepareren en tentoonstellen, want die dinosaurussen zijn ongevaarlijk. De energiedinosaurussen van vandaag kunnen wij echter niet zo maar aanpakken. Daarvan kunnen wij niet zeggen dat er geen vuiltje aan de lucht is. Voor deze dinosaurussen moeten wij behoorlijk op onze qui vive zijn. Zij zijn immers wel degelijk gevaarlijk, niet alleen voor onszelf, maar ook voor de komende generaties. Wij moeten dus met de dinosaurussen van vandaag heel anders omgaan dan met de dinosaurussen van vroeger.
Ik dank de heer Chichester voor het initiatief dat hij heeft genomen tot het schrijven van dit verslag, alhoewel zijn ideeën ver van de mijne af staan. Het staat als een paal boven water dat wij van deze energiedinosaurussen af moeten en hen onschadelijk moeten maken voor de toekomstige generaties. Ik ben blij dat deze noodzaak steeds meer wordt ingezien. Wij hebben in de Europese Unie ongeveer 130 kerncentrales. 19 daarvan bevinden zich in de Duitse Bondsrepubliek. Gelukkig heeft de nieuwe Duitse regering besloten deze gevaarlijke centrales eindelijk te ontmantelen. Daarvoor hebben wij echter ontmantelingstechnologie, ontmantelingsmethoden nodig en tot nu toe hebben wij geen goede technologie.
Daarom hebben wij onderzoek nodig. Er zijn verschillende types van kerncentrales en dus hebben wij verschillende ontmantelingsmethoden nodig. Daarvoor zijn echte technieken nodig. Wij moeten niet proberen de dans te ontspringen. Daarom kun je volgens mij niet zomaar zeggen dat ook verlenging van de resterende nuttige levensduur een stuk ontmanteling is. Wij moeten daarentegen consequent zijn en duidelijk maken dat wij korte metten willen maken met deze dinosaurustechnologie.
Natuurlijk moeten wij het ook met elkander eens worden over de kosten. Eerlijkheid is daarbij geboden. Er zijn energiebedrijven die jarenlang aan dergelijke dingen grof geld hebben verdiend. Inmiddels is de zaak afgeschreven en de bedrijven kopen daarvan telecommunicatie of wat anders. Nu wordt een voorstel gedaan voor ontmanteling en daarvoor moeten wij met overheidsgeld nog een ontmantelingsfonds in het leven roepen ook! Nu, die vlieger gaat mijns inziens niet op. Voor de financiering van de ontmanteling van kerncentrales moeten degenen opdraaien die daarmee geld hebben verdiend.
De moeilijkste vraag is natuurlijk: wat gebeurt er met het afval? Dit probleem is nog steeds niet opgelost. Het verwijderen van radioactief afval is het belangrijkste probleem waarmee wij ons bezig moeten houden. Wij mogen de klemtoon niet langer leggen op de ontwikkeling van meer veiligheidstechnologie, hetgeen tot gevolg zou hebben dat de kerncentrales nog eens honderd jaar langer blijven draaien. Wij moeten veeleer onderzoeken wat de beste techniek is om het afval te verwijderen. Dat betekent natuurlijk ook dat wij het ons niet meer langer kunnen permitteren kernafval als een soort toerist kris kras door Europa te vervoeren en dan te doen alsof dat definitieve verwijdering is. Wij moeten veeleer concrete maatregelen treffen voor een veilige opslag. Daar valt of staat alles mee. Pas als wij daar in slagen, in het belang van de toekomstige generaties, in het belang van onze kinderen, kunnen wij de toekomstige generaties met gerust hart weer archeologie laten bedrijven.

Trakatellis
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde uw aandacht en die van de collega's vestigen op een aantal verouderde kerncentrales van sovjetmakelij die nog steeds in bedrijf zijn en een bedreiging vormen voor de Europese volkeren.
De kerncentrale in Kozlodoej in Bulgarije is een nachtmerrie voor ons land en een permanente bedreiging voor heel Europa. De omstandigheden waaronder deze centrale werkt, brengen grote gevaren met zich mee voor de veiligheid. Deze centrale omvat zes waterreactoren van sovjettechnologie. De reactoren 1 tot en met 4 zijn van het type VVR 440 230. Dit zijn sterk achterhaalde en zeer gevaarlijke reactoren. De reactoren 5 en 6 zijn van het type VVR 1320 en worden als minder gevaarlijk beschouwd, daar de bouw volgens strengere veiligheidsnormen is geschied. Ook in deze laatste twee reactoren zijn echter problemen ontdekt en volgens deskundigen kunnen deze reactoren zelfs bij aanpassing aan westerse normen zonder constante controlewerkzaamheden niet langer dan twee jaar veilig werken. Het laatste ongeval in deze kerncentrale dateert van mei dit jaar en is voorlopig geklasseerd volgens niveau 2 op de voor ongevallen vastgestelde schaal. Sedert 1991 heeft de Europese Unie via het PHARE-programma meer dan 50 miljoen ecu uitgegeven voor de verbetering van de veiligheid van deze kerncentrale en meer dan 70 miljoen voor noodmaatregelen in de traditionele energiesector.
Het is dus duidelijk dat deze centrale onmiddellijk dient te worden stilgelegd. De reactoren 1 en 4 zijn het gevaarlijkst en moeten definitief worden ontmanteld. De Bulgaarse regering is trouwens een desbetreffende verbintenis aangegaan bij sluiting van de overeenkomst met de Europese Investeringsbank voor de verbetering van de veiligheid van de reactoren 5 en 6. Elk verzoek om uitstel of wijziging van dit besluit zou uiterst gevaarlijke gevolgen kunnen hebben. Bulgarije zou daardoor haar eigen toetredingspogingen ondermijnen en haar betrekkingen met de Europese Unie grote schade berokkenen. Dat heeft ook voorzitter Santer in zijn brief aan de Bulgaarse autoriteiten duidelijk gemaakt.
De Europese Unie moet Bulgarije derhalve bijstaan en op actieve wijze bijdragen aan de pogingen van dit land om zijn afhankelijkheid van kernenergie te verminderen. Daarom moet de Commissie niet werkeloos toezien hoe steeds meer middelen van PHARE onbenut blijven. Zij moet eindelijk met voorstellen komen voor maatregelen en financieringsmogelijkheden. Ook de installaties van de Kozlodoej-centrale voor delving en verwerking van uranium, brandstofproductie, verwerking van gebruikte brandstof en afvalopslag brengen gevaren met zich mee. De capaciteiten voor opslag van radioactief afval zijn allang uitgeput en daarom wordt dit afval nu voorlopig opgeslagen op de plek van de centrale zelf.
Radioactieve besmetting houdt niet op bij de grens. De rivier Nestos in Griekenland is verontreinigd. Daarom moet de Commissie eindelijk concrete stappen ondernemen bij de Bulgaarse regering om haar te overtuigen van de noodzaak tot samenwerking bij de opheffing van deze grensoverschrijdende vervuiling.
Het belangrijkste voor de Europese burgers is dat herhaling van een Tsjernobyl-ongeluk wordt voorkomen. Een dergelijk ongeluk is echter wel degelijk mogelijk zolang de gevaarlijke reactoren van Kozlodoej en andere gevaarlijke reactoren van Russische makelij in bedrijf blijven. Wat de gevolgen van een dergelijk ongeluk kunnen zijn, hoef ik u niet te vertellen. Laten wij dus de put niet pas dempen als het kalf al verdronken is. Laat de Commissie ons zeggen wat zij van plan is te doen voor Kozlodoej en alle andere kernreactoren waarvan de nuttige levensduur voorbij is en die een dodelijk bedreiging vormen voor de Europese burgers.

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, in dit document staan ongetwijfeld nuttige voorstellen voor hetgeen moet gebeuren zodra voor een kerncentrale het moment is gekomen om zijn reactoren definitief stil te leggen.
Het hoofdprobleem wortelt echter volgens mij in het algemene vraagstuk betreffende kernenergie. Hoe gevaarlijk en hoe duur is kernenergie? Voor de bespreking van dergelijke vraagstukken doet het verslag Chichester slechts indirect suggesties. Ook staan in dit verslag enkele paragrafen waar je toch op zijn minst vraagtekens bij moet zetten. Zo zegt de rapporteur dat de kernindustrie een rol moet vervullen bij voorlichtings- en onderwijsactiviteiten. Ook vraagt hij de ontmanteling van onveilige kerncentrales aan te moedigen. Hoe veilig zijn dan de andere centrales? En ik heb het dan niet alleen over de kerncentrales van sovjetmakelij. Welke waarschijnlijkheid van een ongeluk is "aanvaardbaar" ? Hoeveel gaat een ongeluk "kosten" en wat zijn de herstelmogelijkheden? Hoeveel honderden of duizenden jaren zijn daarvoor nodig? Wat kan de Commissie hierop antwoorden?
Mijns inziens worden in dit verslag de ontmantelingskosten ondergewaardeerd. Uit Franse en Spaanse inlichtingen blijkt dat de kosten in de tientallen miljarden frank lopen en voor ontmanteling misschien wel tien jaar nodig is. Ook dat zijn kosten, maar deze worden niet berekend. Daarom moet men een andere strategie zoeken, een strategie voor de vervanging van alle kerncentrales, een strategie voor het tijdig bevorderen van andere energiebronnen waarvoor technologie beschikbaar is en investeerders worden gezocht. Voor deze andere energiebronnen zijn trouwens veel minder investeringen nodig dan voor kernenergie. Gebleken is immers dat kernenergie allesbehalve goedkoop is. Daarom zijn wij blij met de verklaringen van bepaalde regeringen van de Unie, zoals de Duitse regering, die hebben verklaard zich te willen inzetten voor de ontwikkeling van andere energiebronnen.

Cushnahan
Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij met het verslag van mijn collega, de heer Chichester. De ramp in Tsjernobyl heeft de publieke mening over kernenergie veranderd en bovendien zijn veel mensen die in de buurt van een kerncentrale wonen, bezorgd over de huidige veiligheidsniveaus.
Die angst heerst met name aan onze grenzen met de Midden- en Oost-Europese landen. Niemand is ermee gebaat als de industrie zich in stilzwijgen hult wanneer zich een probleem voordoet. Als zij meer openheid en transparantie zou betrachten, zou dat de mensen die zich met recht zorgen maken, al meer geruststellen.
Dit debat over ontmanteling komt op het juiste moment. In onze besprekingen met de kandidaat-landen in het kader van het uitbreidingsproces moeten wij aandringen op de ontmanteling van onveilige centrales. Dit geldt echter evenzeer voor de lidstaten van de Europese Unie als voor de ons omringende landen. In dit verband wil ik nogmaals de aandacht vestigen op de ongerustheid die er onder mijn Ierse medeburgers heerst ten aanzien van de opwerkingsinstallatie van Sellafield. Er zijn al te veel incidenten geweest, al te veel kritieke situaties en al te veel gevallen van identieke gezondheidsklachten langs de Ierse oostkust. Met de komst van de nieuwe Duitse regering zal, zoals u wel bekend zal zijn, mevrouw de Voorzitter, het Duitse kernenergiebeleid een duidelijke verandering ondergaan. Dat zou kunnen betekenen dat het op termijn is gedaan met de opwerking van nucleair materiaal dat hiervoor normaliter naar Sellafield wordt getransporteerd. De vraag rijst dan of Sellafield nog wel rendabel is.
Naast alle bezorgdheid die reeds is geuit, wil ik de aandacht van de Commissie vestigen op paragraaf 15 van het door mijn collega opgestelde verslag, waarin de Raad en de Commissie worden opgeroepen de sluiting van onveilige kerncentrales in Europa aan te moedigen. In dat verband zou ik de commissaris willen vragen serieus na te gaan of de opwerkingsinstallatie van Sellafield ook tot die specifieke categorie moet worden gerekend.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik de heer Chichester van harte bedanken voor zijn gedetailleerd verslag. Ook wilde ik de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie bedanken voor de behandeling van dit verslag en voor met name ook de goede samenwerking met de diensten van de Commissie. Die samenwerking was zeer bevorderlijk voor het goede begrip van de problemen in deze hoe dan ook hachelijke sector.
De Commissie beseft ten volle dat de ontmanteling van kerncentrales en andere nucleaire installaties de industrie en het milieubeheer in onze lidstaten voor enorme uitdagingen plaatst. In de Europese Unie worden momenteel 110 kerncentrales ontmanteld. De voorbereidende werkzaamheden daartoe bevinden zich in sterk uiteenlopende stadia. Als men een blik werpt op de bestaande kerncentrales in West-Europa, moet men concluderen dat verschillende kerninstallaties in het eerste decennium van de volgende eeuw aan ontmanteling toe zijn. Dit aantal zal geleidelijk aan groeien. Men schat dat tot het jaar 2020 tenminste 150 kerncentrales moeten worden afgebroken. Met de geplande uitbreiding van de Europese Unie zullen de problemen zich toespitsen. Dan moeten namelijk kerncentrales worden ontmanteld die niet per se aan de algemeen erkende veiligheidscriteria voldoen. Uit de eerste prognoses van de Commissiediensten blijkt dat in deze landen ongeveer 50 kerncentrales moeten worden afgebroken. Dan zal ontmanteling echter niet langer een aangelegenheid zijn waarbij al naar gelang het geval een bepaald concept kan worden toegepast. Dan zal veeleer een heel industrieproces ontstaan waarbij tienduizenden Europese werknemers zijn betrokken en aanzienlijke hoeveelheden zwak radioactief materiaal vrijkomen.
Daar het hierbij om grote hoeveelheden gaat en men vorderingen wil maken in de samenwerking tussen de lidstaten en in de harmonisatie binnen de Unie, moeten volgens de Commissie enkele algemene richtsnoeren voor de ontmanteling van kerncentrales worden vastgesteld. Daarom kan de Commissie in grote mate akkoord gaan met de door de heer Chichester genoemde standpunten inzake ontmanteling.
Ik wilde echter kort ingaan op een aantal in het debat genoemde punten. In de paragrafen 3 en 5 wordt de Commissie uitgenodigd om het hoge niveau van deskundigheid in de Europese Unie te handhaven en te zorgen voor verspreiding en overdracht van knowhow op dit gebied. Ik wilde daarop antwoorden dat de Commissie in het kader van het huidige OTOprogramma haar inspanningen voor de ontwikkeling van databanken zal voortzetten. Daarmee willen wij de uitwisseling van informatie over technologie en kosten tussen de lopende ontmantelingsprojecten vereenvoudigen.
In paragraaf 6 benadrukt de rapporteur het belang van langetermijnhulp op technisch gebied aan de Midden- en OostEuropese landen. De Commissie financiert momenteel een reeks studies met betrekking tot de strategieën en de technische aspecten van de ontmanteling in de Midden- en Oost-Europese landen en in de nieuwe onafhankelijke staten. Deze zullen voor de betrokkenen zeer nuttig zijn bij de ontwikkeling van hun eigen strategieën.
In de paragrafen 8 en 11 is sprake van voorlichting van het grote publiek. De Commissie deelt natuurlijk uw mening wat dat betreft. Zij zal ook in de toekomst hieraan bijdragen. Het vierde verslag van de Commissie over de huidige situatie en de vooruitzichten op het gebied van de verwijdering van kernafval in de Europese Unie zal waarschijnlijk nog voor het einde van het jaar worden gepubliceerd. De Commissie is het met u eens dat, zoals in paragraaf 9 wordt benadrukt, niet alleen de financiering, maar ook de mogelijkheden voor de kwantitatieve vermindering van afval en de beperking van de ontmantelingskosten belangrijke vraagstukken zijn. De Commissie zal bij de uitwerking van haar mededeling over de ontmanteling met deze vraagstukken rekening houden. De Commissie is echter niet in staat nu reeds iets te zeggen over het vraagstuk van de verlenging van de nuttige levensduur van kerncentrales, waar in paragraaf 14 sprake van is. In het kader van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek zullen echter studies worden verricht over dit vraagstuk. Met de resultaten daarvan zal de Commissie hopelijk de situatie en de vooruitzichten beter kunnen beoordelen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 17.30 uur plaats.

Milieu en landbouwproductiemethoden -Steunregeling voor bosbouwmaatregelen in delandbouw - Berggebieden
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0345/98 van de heer Iversen, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de toepassing van verordening (EEG) nr. 2078/92 van de Raad betreffende landbouwproductiemethoden die verenigbaar zijn met de eisen inzake milieubescherming en betreffende natuurbeheer (COM(97)0620 - C4-0075/98); -A4-0346/98 van de heer Otila, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement betreffende de toepassing van verordening (EEG) nr. 2080/92 tot instelling van een communautaire steunregeling voor bosbouwmaatregelen in de landbouw (COM(97)0630 - C4-0076/98); -A4-0368/98 van de heer Santini, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over een nieuwe strategie voor de berggebieden.
Iversen
Mevrouw de Voorzitter, ik vind dat we met dit verslag een goed compromis hebben bereikt. Het is immers de taak van het Parlement erop toe te zien dat verwezenlijkt wordt wat naar onze mening het beste is. Enerzijds moeten wij de programma's steunen die milieuvriendelijke productiemethodes stimuleren en anderzijds moeten we ervoor zorgen dat we genoeg in ruil krijgen voor het geld dat we eraan besteden. Krijgen we voldoende milieu voor het geld dat wij aan deze steunregelingen uitgeven? Het gaat hier immers niet om weinig geld! In 1997 stond er voor dit programma in totaal 3, 8 miljard ecu communautaire steun in de begroting. Daarbij komt nog eens de bijdrage van de lidstaten, die 2, 5 miljard ecu bedraagt. Het gaat dus om een aanzienlijk bedrag, waardoor het onze plicht is toe te zien op de besteding van deze middelen. Krijgen we genoeg milieu voor dit geld?
We hebben het over het belastinggeld van de EU-burgers en daarom is het belangrijk te weten hoe dit programma in werkelijkheid functioneert. Misschien is het jammer dat er geen echt evaluatieverslag is, maar dat was ook niet de bedoeling - dat zeg ik ter verdediging van de Commissie. In de huidige situatie was het voor mij als rapporteur niet gemakkelijk om definitieve conclusies te trekken over het milieueffect van dit programma. Van de Commissie - met wie ik overigens uitstekend hebben kunnen samenwerken, waarvoor mijn dank - heb ik begrepen dat zij nog twee nationale evaluatieverslagen moet krijgen en dat zij haar eigen evaluatieverslag tegen april volgend jaar klaar zal hebben. Dat is goed, maar het ware natuurlijk beter geweest indien we ons verslag nu reeds op basis van een evaluatieverslag van de Commissie hadden kunnen opmaken.
Het is namelijk moeilijk een dergelijk programma te evalueren, omdat het geen echte doelstellingen noch succescriteria bevat. Wat willen we en hoever willen we gaan? Wat moeten we bereiken vóór we vinden dat het voldoende is? Naar mijn mening vereist een goede evaluatie expliciete evaluatiecriteria en moeten de doelstellingen in de toekomst beter omlijnd worden dan tot nog toe het geval was. Het verslag van de Commissie vermeldt een aantal zeer positieve gevolgen op een groot aantal gebieden. Zo werden een aantal landbouwers aangespoord om over te schakelen op ecologische landbouw en dat is al heel wat. De cijfers waarover we beschikken, tonen echter ook aan dat de programma's niet ten volle worden gebruikt. Daar zijn verschillende redenen voor. De lidstaten hebben meegedeeld dat dit onder andere te wijten is aan verschillende factoren: moeilijkheden die verband houden met de beginfase, gebrekkige informatie betreffende de programma's, gebrek aan nationale cofinanciering, gebrek aan moed bij de landbouwers om zich op lange termijn te binden, wat een vereiste is om van deze regeling te kunnen genieten. Er zijn ook klachten over het feit dat de steun de uitgaven voor de omschakeling van de productie niet dekt.
De Commissie moet naar mijn mening een voorstel doen om de regeling in de toekomst voor de landbouwers overzichtelijker te maken. Op dit ogenblik zijn er drie verschillende steunregelingen voor milieuvriendelijke productiemethodes en het is voor de individuele landbouwer niet altijd even makkelijk te bepalen welke steunregeling voor zijn situatie het meest rendabel is. Daarom verzoek ik de Commissie de nodige aandacht te besteden aan voorlichting, want dat is een belangrijke voorwaarde voor een geslaagde implementering in de lidstaten. Voorlichting en informatie volstaan echter niet om potentieel geïnteresseerde landbouwers te overtuigen. De programma's worden het minst gebruikt in gebieden met de meest intensieve landbouw, wat ik ten zeerste betreur. De situatie is dus zo dat er niets gebeurt daar waar het nodig is. We stellen vast dat het niet echt mogelijk is om van intensieve landbouw extensieve landbouw te maken. Ik vind dat de programma's hier tekortschieten. In deze gebieden zouden ze immers het meest effect hebben. Het probleem met de huidige steunregeling is dat het voor landbouwers die intensieve landbouw beoefenen, blijkbaar de moeite niet loont om een beroep te doen op deze programma's. Ik denk dat we eens moeten bepalen welke succescriteria en welke doelstellingen we nu eigenlijk willen.
Ik heb ook nog een ietwat kritische opmerking. Uit de informatie die ik heb gekregen van de Commissie - die overigens op dit vlak zeer open is geweest - trek ik de conclusie dat een aantal van de dingen die dankzij deze steunregelingen zijn verwezenlijkt, onder andere op het gebied van natuurzorg, ook zonder deze regelingen zouden zijn gebeurd. Met andere woorden, sommigen hebben geld gekregen om iets te doen dat ze in elk geval gedaan zouden hebben. Ik herhaal dus dat we succescriteria en doelstellingen moeten vaststellen. Voorts ben ik van mening dat de mogelijkheid moet bestaan om de steun te gradueren, zodat er een duidelijker verband bestaat tussen de economische steun en de uitgaven die de landbouwers in het belang van het milieu doen.
Als Parlement is het onze taak - hiermee zal ik eindigen - om de milieubelangen te behartigen en erop toe te zien dat er milieuverbeteringen gebeuren. Dit laatste is volgens mij het geval. Anderzijds moeten we ook nagaan of deze milieuverbeteringen in een aanvaardbare verhouding staan ten opzichte van de uitgaven. Het is moeilijk om precies te zeggen of dit met deze steunregelingen het geval is. Daarom herhaal ik dat een evaluatie noodzakelijk is. Ik ben tevreden met de welwillendheid die ik heb ondervonden, en ik hoop dat commissaris Fischler vandaag kan bevestigen dat hij de landbouwcommissie reeds voor de kerstvakantie een evaluatie zal overhandigen.

Otila
Mevrouw de Voorzitter, de verordening van de Raad nr. 2080/92/EEG was een begeleidende maatregel in het kader van de hervorming van het GLB in 1992. De voornaamste doelstelling ervan was het bevorderen van bebossingsinitiatieven als alternatieve gebruiksmogelijkheid voor landbouwgrond, ten einde de landbouwoverschotten, die zowel politiek als financieel op de Gemeenschap drukken, terug te brengen. Het was de bedoeling landbouwers te compenseren voor inkomensverliezen als gevolg van lagere prijzen en een geringere productie, terwijl de Gemeenschap tegelijkertijd in staat werd gesteld haar bosbestanden te verbeteren, te zorgen voor een beter ecologisch evenwicht en het broeikaseffect te bestrijden. De regeling omvat derhalve twee elementen, enerzijds verlaging van de landbouwproductie en anderzijds uitbreiding en verbetering van bosbestanden van de Gemeenschap. Steun wordt verleend voor de kosten van de bebossing en de verzorging van de aanplant in de beginfase alsmede de verbetering van het bos dat eigendom is van landbouwers. Het aandeel van de communautaire steun bedraagt 75 % in de regio's van doelstelling 1 en 50 % in de overige regio's.
Het aan het Parlement gegeven activiteitenverslag van de Commissie geeft geen antwoord op de vraag of de algemene doelstellingen van de verordening zijn bereikt. Het verslag bevat geen enkele indicatie omtrent de vermindering van de landbouwproductie of de door landbouwers gederfde inkomens als gevolg van de hervorming van 1992, die met steun voor bosbouwmaatregelen zijn gecompenseerd. In het verslag wordt geconstateerd dat de in gebruik zijnde landbouwgrond in drie landen met ongeveer 0, 95-1, 35 % verminderde en in andere landen met nog geringere percentages.
Het ontbreken van een evaluatie betekent dat het Europees Parlement niet in staat is een duidelijk beeld te geven van de effectiviteit van de maatregelen die de Gemeenschap in de periode 1993-1997 ongeveer 0, 8 miljard ecu hebben gekost en waarvan de totale kosten inclusief het aandeel van de lidstaten ongeveer 1, 8 miljard ecu bedroegen. De regeling is pas kort geleden opgesteld, zodat ik begrijp dat het nog niet mogelijk is geweest een allesomvattende evaluatie te verrichten. Als rapporteur van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling eis ik echter dat er over de uitvoering en het functioneren van de regeling een evaluatie komt. Naar mijn mening moet de Rekenkamer aan het Parlement een verslag geven over de kosten en de baten van de verordening, zodat we een allesomvattend beeld krijgen van de werking van de regeling die de Europese Unie al miljarden ecu's heeft gekost. Bovendien moet er een vergelijkende analyse worden gemaakt, vooral over de mogelijkheden die verordening nr. 2078/92/EEG over de milieueffecten van de landbouw en de verordening over de bebossing van landbouwgrond bieden. Collega Iversen heeft over de eerstgenoemde verordening zijn eigen verdienstelijke verslag opgesteld.
De wellicht belangrijkste eigenschap van de regeling is de ongelijke verdeling van de steun. De lidstaten zijn verplicht bij de verordening het subsidiariteitsbeginsel in acht te nemen, maar ze kunnen dit zelf volgens hun eigen prioriteiten toepassen. In de praktijk is de verordening een zeer belangrijke factor geweest in vier lidstaten, namelijk Spanje, Groot-Brittannië, Ierland en Portugal, waar 81 % van het totale landbouwareaal in de Europese Unie ofwel zo'n 500.000 hectare is bebost. Het hele oppervlak in Europa waarop het bosonderhoud werd gerealiseerd was zo'n 185.000 hectare en er is 7312 kilometer aan boswegen aangelegd. Het lijkt erop dat de lidstaten de verordening werkelijk hebben aangepast aan hun eigen bosbouwdoelstellingen en milieubeleid zonder veel aandacht te schenken aan de oorspronkelijke doelstelling van de verordening en het landbouwbeleid.
Het lijkt vreemd dat de Commissie dit activiteitenverslag in zo'n vroeg stadium heeft willen opstellen zonder over voldoende informatie te beschikken. Veel lidstaten hebben de regeling immers pas in 1994 goedgekeurd. Bovendien bleek toen ik het verslag voor de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling opstelde, dat de in het activiteitenverslag voorgestelde getallen onvolledig en zelfs fout waren, waarschijnlijk als gevolg van de vertraging bij de uitvoering van de verordening. Dit geeft echter niet aan dat de kosten van de regeling lager waren dan verwacht, maar eerder dat de regeling niet doelmatig is. Naar mijn mening is het gerechtvaardigd te vragen of activiteiten in overeenstemming met de verordening in deze vorm moeten worden voortgezet nu de gewenste doelstellingen op enkele uitzonderingen na niet zijn bereikt. Op deze kwestie moeten we nog terugkomen in de debatten over de wetsvoorstellen in het kader van Agenda 2000.
Het Europees Parlement heeft in januari 1997 de resolutie inzake de communautaire bosbouwstrategie aangenomen. In de resolutie wordt geconstateerd dat in het Verdrag van Rome geen gewag wordt gemaakt van het bosbouwbeleid en dat dit derhalve ook geen communautaire beleidsvorm is. Ik wil ook in verband met dit verslag dit belangrijke feit in herinnering roepen. Ik ben van mening dat de bosbouw ook in de toekomst in de eerste plaats de eisen van de markteconomie moet volgen en dat er geen steun aan verleend moet worden voor nieuwe activiteiten. Een levendig debat wordt nu ook op Europees niveau gevoerd over een mogelijke bosbouwstrategie en vooral over verschillende regelingen voor de certificering van bossen. Ook in dit debat moet men met beide voeten op de grond blijven staan en moet men de feiten goed in het oog houden en niet meegaan met de propagandamechanismen van milieuorganisaties.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ten eerste zou ik op willen merken dat dit initiatiefverslag over een nieuwe strategie voor de berggebieden in Europa een nogal lange geschiedenis heeft, en voortborduurt op eerdere werkzaamheden waarvan het duidelijk was dat ze een vervolg nodig hadden. Ook in deze zittingsperiode heeft het al een lange geschiedenis. Ik herinner me dat we over de problematiek van de berggebieden, en in het bijzonder over de landbouw in berggebieden, een hoorzitting gehouden hebben op 27 januari 1997 in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Vervolgens heeft de studiedienst van het Europees Parlement een uiterst waardevolle vervolgstudie geschreven. Het is een heel recent document, dat pas een maand geleden is gepresenteerd, en ik wil mijn dank betuigen aan al degenen die eraan hebben meegewerkt. Ik heb het hier in mijn hand, en zoals u kunt zien is het een lijvig werk: het vormt een bijwerking van grote waarde voor al diegenen die het Europese berggebied niet alleen willen leren kennen via de landbouw. Een belangrijke bijdrage is geleverd door de aandacht die ook het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's eraan besteed hebben en de studies die juist in deze dagen worden gedaan.
Dat is dan ook de reden waarom wij als Europees Parlement niet hebben willen ontbreken in dit concert van analyses, en vooral van voorstellen, om wat orde te scheppen in de steunmaatregelen ten gunste van het berggebied. Berggebieden - let wel, dit vormt ook de wortel van een misverstand - als onderdeel van een algemeen probleem dat "minder ontwikkelde gebieden of probleemgebieden van de Europese Unie" heet. Maar ik zal op dit onderwerp terugkomen bij het bespreken van de ingediende amendementen.
Deze studie komt net als dit initiatief voort uit de overweging dat de berggebieden 30 % van het grondgebied van de Unie en 20 % van het nuttige landbouwoppervlak uitmaken, wat dus een aanzienlijk gebied vormt waar het leven bovendien verschrikkelijk moeilijk is. Ik herinner u slechts aan enkele elementen die daar de oorzaak van zijn: ten eerste de hoogte, de hellingshoek die het gebruik van landbouwmachines moeilijk maakt, het versnipperde grondbezit, de geringe vruchtbaarheid van de bodem, de ontvolking en de vergrijzing van de bergbevolking, de problemen op het gebied van vervoer en verbindingen, de grote afstand tot de bewoonde wereld, het continu aanwezige milieurisico - wat leidt tot onzekerheid bij planning voor de toekomst - alsook het gebrek aan basisinfrastructuren, wegen, scholen en maatschappelijke dienstverlening.
Het berggebied vervult een transversale rol die niet alleen van belang is voor degenen die er wonen: milieubescherming en zorg voor het grondgebied, instandhouding van het hydrologisch en landschappelijk evenwicht, bevordering van het agrotoerisme, een rationeel beheer van de natuurlijke hulpbronnen, steunmaatregelen ter verdediging van de dalen - het is geen loze kreet dat de conditie van het berggebied vaak terugslaat op de steden - alsook, waar nodig, grensoverschrijdende samenwerking en bosbeheer.
Deze aspecten leiden tot enkele voorstellen, om niet te zeggen kleine hervormingspunten, die in het algemeen twee richtingen uitgaan en die alle Europese instellingen ter harte gaan: ten eerste het behoud van de werkgelegenheid - we moeten proberen de banen die er zijn niet te verliezen, gezien het feit dat we naar nieuwe werkgelegenheid streven - en ten tweede de milieubescherming, als transversale doelstelling bij alle hervormingen. Maar om succes te hebben moet de benadering globaal en coherent zijn en gebaseerd op beleid. Zoals ik al eerder heb opgemerkt heeft de Europese Unie al een strategie ontwikkeld voor de probleemgebieden waartoe niet alleen de berggebieden behoren, maar ook de arctische gebieden en de kustgebieden die bedreigd worden door woestijnvorming.
Laten we zeggen dat dit initiatiefverslag de weg opent voor twee andere mogelijke uitwerkingen, ter bevestiging van het idee dat het werk van de wetgever eruit bestaat een hoofdweg te schetsen, van waaruit vervolgens paden worden ontwikkeld die meer de kern van het probleem bezien. Het berggebied is één aspect van het probleem, de arctische gebieden - onderwerp van een initiatiefverslag dat binnenkort ingediend zal worden door mevrouw Anttila - een ander. In de toekomst, wellicht in de volgende zittingsperiode, zal iemand zich ook bezig kunnen houden met de kustgebieden die bedreigd worden door woestijnvorming. Het is dus beslist niet juist om telkens het probleem in zijn geheel te willen bespreken: dat zou een stap achteruit betekenen, een manier om grootse principe-uitspraken en steunvoorstellen te doen, zonder echter concreet en gedetailleerd aan te geven welke instrumenten nodig zijn om door te kunnen dringen tot de kern van het probleem en om concreet actie te kunnen ondernemen.
Tja, maar welke concrete actie? Ik zal kort slechts een paar mogelijkheden noemen. Ten eerste is er een geïntegreerde benadering nodig. Het moet de bevolking aantrekkelijker worden gemaakt daar te blijven wonen door hun een vaste, gegarandeerde vergoeding toe te kennen voor de ecologische en sociale diensten die een aanvulling zijn op dat wat de voornaamste activiteit is en dient te blijven, namelijk de landbouw. De voornaamste verordeningen die betrekking hebben op berggebieden dienen te worden ondergebracht in één enkele verordening zodat er een authentieke "Codex van het berggebied" van de Europese Unie ontstaat. Er zijn seminars nodig die zich verdiepen in deze problematiek, een mededeling van de Commissie aan de Raad over het thema "berggebieden in de Europese Unie" , een transversaal actieplan waarin het nieuwe beleid voor de berggebieden concreet gestalte krijgt. De proefprojecten moeten via de TERRA- en LEADERprogramma's worden uitgevoerd en verder is er een aantal andere initiatieven nodig, die kunnen worden beoordeeld door commissaris Fischler, aan wie ik als rapporteur dit verslag voorleg met het verzoek het mee te nemen wanneer hij in Agenda 2000 de nieuwe richting voor de plattelandsontwikkeling aangeeft.

Fantuzzi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, onze fractie neemt met genoegen kennis van deze twee verslagen van de Commissie over verordening 2087 en 2080. Collega Otila heeft gezegd dat deze twee verslagen te haastig zijn gemaakt. Ik vrees eerder dat het tegenovergestelde waar is, namelijk dat ze aan de late kant zijn. De verordeningen betreffende de begeleidende maatregelen van het gemeenschappelijke landbouwbeleid dateren uit 1992, we leven nu in 1998 - zes jaar verder -, en het is de eerste keer dat deze maatregelen in hun geheel aan de orde komen. Mijns inziens dienen dergelijke innovatieve acties, die zo betekenisvol waren toen ze gepresenteerd werden, constanter te worden gevolgd, en dient er rekening mee gehouden te worden dat het een materie in wording betreft, die dus voortdurend moet worden aangepast en herzien.
Zoals de heer Iversen al gezegd heeft, is het probleem dat kritische oordelen over de doelmatigheid van deze maatregelen ontbreken; dat is dan ook de reden waarom deze lacune opgevuld en dergelijke maatregelen in omloop gebracht moeten worden. We moeten bovendien alle nodige informatie verzamelen over hoe deze aanzienlijke financiële middelen aangewend zijn, ook omdat we al naar de nieuwe voorstellen moeten beginnen te kijken. Ik geloof dat de voorstanders van de greening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid heel goede argumenten en gegevens nodig hebben aangezien er veel tegenstand is tegen een vernieuwing van het traditionele marktbeleid voor wat betreft de milieubescherming.
Ik zou de commissaris willen aanmoedigen om door te gaan op basis van deze eerste ervaringen. We weten dat er in de nieuwe verordening inzake de plattelandsontwikkeling acties opgenomen zijn die al in de verordeningen 2078 en 2080 voorzien waren, maar we hebben op drie punten onze twijfels. Ten eerste zijn de financiële middelen die ter beschikking gesteld worden voor de nieuwe begeleidende maatregelen aan de lage kant, de heer Iversen zegt dat ook in zijn verslag. Er zijn situaties waarin de behoefte waarschijnlijk groter is dan de mogelijke compensaties, een reden waarom we ook zouden kunnen denken aan verschillende cofinancieringspercentages voor deze maatregelen. Het tweede punt is dat bij verordening 2080 nog de tegenstrijdigheid bestaat tussen de acties die zuiver van toepassing zijn op de bosbouw in de Gemeenschap - het is waar, er bestaat geen directe bevoegdheid op communautair niveau, maar in het verslag-Thomas hebben we gezegd dat er een hele serie maatregelen op communautair niveau ingevoerd zou kunnen worden - en de inkomenscompensatie voor andere producten dan levensmiddelen, zoals bijvoorbeeld hout. Ik geloof dat hier de aandacht van de Commissie gevraagd wordt voor de noodzaak om juist op het gebied van de bosbouw voorstellen in te dienen. Het laatste punt is dat de nieuwe voorstellen van Agenda 2000 in een cross-compliance voorzien die iets te veel wordt overgelaten aan het oordeel van de lidstaten. Ik ben voor subsidiariteit, maar ik zou het niet zo ver door willen voeren. We moeten onze ervaring met de verordeningen 2078 en 2080 benutten door gemeenschappelijke regels op te stellen waarbinnen vervolgens ruimte gelaten moet worden voor zelfstandige initiatieven van de lidstaten.
Voor wat de berggebieden betreft, zou ik de heer Santini willen feliciteren. Naar mijn mening geeft zijn verslag een beeld van de berggebieden dat verder gaat dan dat van ansichtkaarten, en dat hebben we meer dan ooit nodig.
Er zijn vele punten besproken en ik wil hier eenvoudigweg toevoegen dat zij niet moeten worden gezien als initiatieven op zuiver communautair niveau. Integendeel, ik heb steeds mijn twijfels of er niet te veel gevraagd wordt van de Gemeenschap. Er moeten coherente acties worden ondernomen op het niveau van de staten en de regio's, want volgens de nieuwe filosofie van het gemeenschappelijk landbouwbeleid moeten de regio's meer vrijheid krijgen voor de planning op eigen grondgebied, rekening houdend met alle gebieden met fysieke en natuurlijke problemen, die daarom hulp en aandacht nodig hebben.

Keppelhoff-Wiechert
Mevrouw de Voorzitter, commissaris Fischler, de agro-milieuprogramma's van de Europese Unie zijn niet overal in de lidstaten met hetzelfde enthousiasme ontvangen. Dit blijkt duidelijk uit een wetenschappelijke onderzoek in Duitsland naar de instemming van de landbouwers met de agro-milieuprogramma's van de Europese Unie. Uit dit onderzoek is gebleken, mijnheer de commissaris, dat in uw land 86 % van de landbouwers dergelijke programma's accepteren. In Duitsland is dit percentage ongeveer 30 % en in Frankijk slechts 17 %.
Drie jaar na de inwerkingtreding van deze milieuverordening heeft de Commissie een balans opgemaakt van de toepassing van de verordening en deze balans voorgelegd aan het Europees Parlement en de Raad. De rapporteur, de heer Iversen, op wiens verslag ik met name wens in te gaan, geeft mijns inziens in zijn verslag een wat somber beeld van de situatie. Hij maakt melding van tekortkomingen in de doelstellingen - misschien moeten zij inderdaad beter worden gedefinieerd - en hij vraagt om duidelijkere gegevens over de kwantitatieve verbeteringen die de landbouwers met dit programma moeten bewerkstelligen. Hij verlangt onder andere dat in de agro-milieuprogramma's de klemtoon sterker wordt gelegd op de resultaten. Daarvoor zijn eventueel steunverhogingen en stimulansen nodig in bepaalde sectoren en misschien is daar her en der ook een beetje meer democratie nodig.
Er zijn bovengrenzen vastgesteld voor de steun waaraan de Europese Unie financieel bijdraagt. Het is echter niet uitgesloten dat op grond van de bestaande behoeften deze bovengrenzen moeten worden verhoogd. Mijns inziens hebben lidstaten die reeds voor de landbouwhervorming ervaring hebben opgedaan met eigen agro-milieuprogramma's, een voorsprong. De gemengde gevoelens waarmee de agro-milieuprogramma's van de Europese Unie zijn ontvangen, zijn niet zozeer toe te schrijven aan een gebrek aan bereidheid bij de landbouwers om aan dergelijke programma's deel te nemen, als wel aan de financiële lasten en de organisatorische mogelijkheden voor de lidstaten om overeenkomstige programma's op te stellen en uit te voeren.
In mijn regio zijn de landbouwers inmiddels flink veel ervaring rijker geworden. Aanvankelijk voelde men niet veel voor dergelijke programma's, maar mijns inziens houdt men zich daarmee nu serieus bezig. De sterkste vernieuwing van het grondwater vindt plaats onder landbouwgrond. Wie had dat ooit gedacht? Ook de productie van drinkwater is bij handhaving van een volledige bebouwing van alle landbouwgronden, naast de productie van levensmiddelen en de zorg voor en instandhouding van het landschap, waar almaar over wordt gesproken, een zeer belangrijke functie van de landbouw. Daarom is het mijns inziens zinvol ook het verslag over de bosbouw en het verslag over de berggebieden in dit licht te behandelen. Deze problematiek is zeer belangrijk en daarom zet ik mij met al mijn krachten in voor de handhaving van de landbouw in de door de natuur benadeelde gebieden. Daarvoor moet geld worden uitgetrokken en dat geld zou volkomen gerechtvaardigd zijn.
Tot slot wilde ik nog vermelden dat men met de agro-milieuprogramma's ook economische steun wil geven aan onder andere de landbouw in de perifere gebieden, met al zijn veelzijdige aspecten. Met verordening nr. 2078/92 wordt aldus een belangrijke bijdrage geleverd aan de stabilisering van het platteland.

Anttila
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, mijn complimenten aan de collega's voor de verdienstelijke verslagen. De milieuovereenkomsten in het kader van de hervorming van het GLB hebben betrekking op slechts 17 % van alle Europese ruimte. In slechts vijf lidstaten bestaat milieusubsidie. Daarom moet de aantrekkelijkheid van de regeling worden vergroot door haar bijvoorbeeld als voorwaarde voor steun te stellen. Milieusubsidie moet men in de toekomst ook kunnen gebruiken om de milieubelastende productie te verminderen. Milieubescherming en duurzame ontwikkeling worden steeds belangrijker bij de keuzes die de consumenten maken bij het kopen van levensmiddelen. Met de principes van de goede Europese landbouwproductie wordt een duurzame basis gelegd voor hoogwaardige Europese levensmiddelen, zoals in het verslag van collega Mulder inzake het kwaliteitsbeleid van levensmiddelen staat. De Europese Unie redt het op de mondiale levensmiddelenmarkten slechts met hoogwaardige producten.
Volgens het verslag van collega Otila heeft de bosbouwregeling niet naar verwachting gewerkt. Toen Finland en Zweden lid werden van de Unie kwam de Noordse zone van naaldbossen er als totaal nieuw gebied bij. In deze zone vormen het vernieuwen en het duurzaam gebruik van bossen al decennia de ruggengraat van de economie. Zoals collega Otila al zei, moet de bosbouw ook in het vervolg volgens de principes van de vrije concurrentie werken. Met het gemeenschappelijk beleid moeten zaken worden gecoördineerd die nut en een toegevoegde waarde hebben voor het duurzaam gebruik en benutting van de bossen in de Europese Unie. Communautaire maatregelen zijn onder andere nodig om bij de WHO-onderhandelingen de onbelemmerde toegang op de wereldmarkt te garanderen van de producten uit de houtveredelingsindustrie. De Unie moet ook zorg dragen voor het opstellen van criteria van duurzaam bosonderhoud en herbebossing voor de producten van de Europese bosbouw, omdat alleen zo het in gebruik nemen van het certificaat dat te eenzijdig de invloed van de milieuorganisaties vergroot, kan worden voorkomen. Er worden door de lidstaten zelf continu certificeringsregelingen ontwikkeld en daarom is er een Europese overkoepelende regeling nodig voor de certificaties van de lidstaten. Bij u, mijnheer de commissaris, zijn over deze kwestie voorstellen ingediend en ik vraag dan ook: wanneer krijgen we van u een voorstel voor een Europese overkoepelende regeling voor de certificaties van de lidstaten?
In het verslag van collega Santini worden uitvoerig de verschillende problemen in de berggebieden behandeld. Ik zie zeer veel gemeenschappelijke problemen bij de landbouw in berggebieden en die in de arctische gebieden. Beide kennen een korte groeiperiode, lange afstanden, een lage bevolkingsdichtheid, slechte omstandigheden om te verbouwen enzovoort. De Europese Unie kan alleen op een duurzame manier handelen door de verschillende omstandigheden te respecteren en nog meer rekening te houden met de specifieke behoeften van de gebieden. Naar mijn mening geven de onderhavige verslagen een uitstekende mogelijkheid meer nadruk te leggen op met name de specifieke behoeften van de gebieden die er ongetwijfeld in de uitgestrekte Unie zijn, zoals ook in het verslag over berggebieden op verdienstelijke wijze wordt geconstateerd.

Rosado Fernandes
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb een hele berg minuten gekregen. Maar ik zal niet helemaal tot de top gaan, omdat ik niet wil dat iedereen van de klim doodmoe geraakt. Ik zal het hier hebben over drie verslagen: het verslag-Iversen, het verslag-Otila en het verslag-Santini.
Het verslag-Iversen toont natuurlijk een diepgaande kennis, vooral met betrekking tot die streken die zich de luxe van intensieve landbouw kunnen veroorloven. Wat niet het geval is in mijn land, of in Griekenland, waar men op bepaalde plaatsen geen intensieve landbouw zou kunnen bedrijven, zelfs als men dat zou willen, behalve dan varkensfokkerij op industriële schaal. Er bestaan verschillen in milieu en ook de gevolgen voor het milieu lopen uiteen. Hoe kan men daar een indruk van krijgen? Door studies te verrichten, en door universiteiten en andere instituten te vragen een balans van de situatie op te maken.
Want er kan geen twijfel over bestaan dat er landen zijn die hun ontwikkeling niet kunnen combineren met milieubescherming. Er zijn ook landen die door zich teveel te ontwikkelen de natuur schaden. Wie mag er dan een besluit nemen? Dat probleem zal altijd blijven spelen. Moet een bureaucraat beslissen over de wijze waarop ik het best landbouw bedrijf? Natuurlijk, ik ben het met collega Fantuzzi eens als hij zegt dat er algemene regels voor heel Europa moeten zijn.
Wat het verslag-Otila betreft, dat gaat over een zeer nuttige begeleidende maatregel. En toch: we weten allemaal dat die de problemen van de bossen in Europa niet zal oplossen, al kan de maatregel wel - in ieder geval in landen als het mijne - een aantal marginale zones uit de productie halen. Maar ook hier weer dient eerst een studie gemaakt te worden, om te zien welke soorten er in arme streken kunnen worden geplant, en of die soorten in de toekomst enige economische waarde vertegenwoordigen, en tenslotte, om te bekijken wie daar, samen met de landbouwers die deze marginale zones uit productie gaan nemen, over gaat beslissen. Wie gaat daarover beslissen? Er is geld nodig, en er moet worden vastgesteld wat er in elk land is gedaan. Ik ben het er niet helemaal mee eens dat geld dat in één land niet goed wordt aangewend doorgegeven moet worden aan een ander land dat er beter gebruik van maakt. En ik zal u vertellen waarom: omdat de Commissie ook een pedagogische functie heeft, in samenwerking met de nationale regeringen.
Wat het verslag van mijn collega Santini betreft, moet ik opmerken dat mijn vriend Santini eerder Tiroler dan Italiaan is. Hij komt zonder twijfel eerder uit streek waaruit commissaris Fischler afkomstig is, een gebied waar gejodeld wordt, dan uit de regio van het Italiaanse lied. Zijn verslag is dan ook geschreven voor de bergen, niet die van Tirol, maar de Italiaanse bergen die daarvan een voortzetting zijn. Ikzelf ben eerder bekend met de arme bergen, droge bergen zonder sneeuw, de bergen waar de landbouwer geen ski-instructeur kan zijn.
Ik heb hem daarom - zonder afbreuk te doen aan de vriendschap tussen ons en het respect dat ik koester voor zijn werk - voorgesteld ook rekening te houden met bergen in aride en semi-aride gebieden. En ik ben er in geslaagd een aantal wijzigingen aan te brengen, die hij heel sportief heeft aanvaard. Het is waar dat de heer Görlach tijdens de vorige zittingsperiode een verslag heeft gemaakt over aride en semi-aride gebieden, maar ik geloof dat deze gebieden meer aandacht verdienen, aangezien de wetenschap zich doorgaans uitsluitend met rijke gebieden bezig houdt, omdat daar geld zit. De wetenschap houdt zich niet bezig met arme gebieden, omdat deze geen geld hebben om te betalen. En daarom vraag ik de Commissie of zij zich wil inzetten voor diepgaander onderzoek, teneinde een indruk te krijgen van de werkelijke situatie in Europa. Ik ben nu bovenop de berg aangeland, en ik wil niet verder gaan. En ik geef een minuut spreektijd weg aan al degenen die ik met mijn verhaal verveel.

Querbes
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, de drie aan ons voorgelegde verslagen lijken me bijzonder belangrijk voor onze beschouwing over het beleid van de Unie. In deze verslagen wordt namelijk aandachtig gekeken naar een ecologisch meer verantwoord land- en bosbouwbeleid dat ervoor zorgt dat de ruimte wordt gebruikt en de menselijke activiteiten in stand worden gehouden en zich ontwikkelen.
Onze samenlevingen bekommeren zich om deze zaken. Dit komt doordat zij zich hebben afgekeerd van het beleid dat alleen op productieverhoging is gericht, dat de kwaliteit van de productie en het milieu heeft aangetast en heeft geleid tot een verlies aan werkgelegenheid en woestijnvorming in kwetsbare gebieden. Alles moet in het werk worden gesteld om dit alternatieve beleid te doen slagen, maar helaas zijn onze rapporteurs tot een andere conclusie gekomen, ondanks de ontoereikendheid van de door de Commissie verschafte informatie. Zij constateren namelijk dat de doelstellingen niet zijn verwezenlijkt. Door de vermindering van de landbouwactiviteiten zijn de landbouwgebieden met name in Zuid-Europa vaak veranderd in braakliggend land en woeste bossen die niet worden geëxploiteerd en waar het gevaar van bosbranden erg groot is. De problematische berggebieden blijven kampen met ontvolking. De agro-milieumaatregelen hebben geen betrekking op de gebieden waar het milieu te lijden heeft van intensieve productie. Deze mislukking is het gevolg van een gemeenschappelijk landbouwbeleid waarbij de land- en bosbouwproductie wordt onderworpen aan de regels van een markt die de prijzen en de mensen doet instorten.
Er bestaan alternatieve beleidslijnen. Het door ons Parlement aangenomen verslag-Cunha, alsmede de wet ter oriëntatie van de Franse landbouw roepen ons op tot een hervorming van het GLB waarbij de overheidsfinanciering wordt aangewend voor de ontwikkeling van kwaliteitsproductie die zorgt voor een verantwoord gebruik van de ruimte, de instandhouding van het milieu en de ontwikkeling van de werkgelegenheid. In de problematische berggebieden zouden de prijzen en de premies een aanvaardbaar inkomen moeten opleveren in de kleine productiestructuren. Aan de premies moet overal per bedrijf een limiet worden gesteld om productievermeerdering tegen te gaan en bedrijfscontracten te financieren die kwaliteits-, werkgelegenheids- en milieudoelstellingen bevatten.
In het grootste gecultiveerde bos van de Unie - in het zuidwesten van Frankrijk - en in de bossen in het MiddellandseZeegebied zou de invoering van nieuwe harswinningstechnieken een herbevolking van de momenteel verlaten gebieden tot gevolg kunnen hebben. Dit zijn nog maar drie specifieke projecten die in de lijn liggen van een beleid dat ervoor zou zorgen dat de door de Unie ingezette financiële middelen aan de behoeften van onze samenleving voldoen.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, hartelijk dank voor die tien minuten. Ik had er al een bij gekregen van mijn collega en dus heb ik er nu elf. Ik begin echter met mijn drie minuten.
Punt 1: laat ons nog eens duidelijk stellen wat het doel was van deze flankerende maatregelen, van de verordeningen 2078 en 2080. Mijnheer Fischler, u was toen nog geen commissaris en Oostenrijk was nog geen lid van de EU. Het doel was niet een innovatieprogramma te maken, maar zoals uit de naam blijkt, "flankerende maatregelen" te treffen voor het verkeerde besluit van prijsdaling voor interventie, waardoor bepaalde, niet tot de beste van de klas behorende gebieden economisch werden weggedrukt. Daar moest compensatie voor worden geboden en daarom werd met verordening 2080 de mogelijkheid geboden om braakgelegd land te bebossen. Dat was het doel dat achter deze milieumaatregelen schuil ging.
Dat dit nu - en dat is punt 2, mijnheer Fischler - geleidelijk een innovatieprogramma is geworden, heeft niets met dit doel uit te staan. De betrokkenen hebben het gewoon als een innovatieprogramma gebruikt. Oostenrijk is wat dat betreft een goed voorbeeld. U bent er weliswaar later bij gekomen, maar u hebt wat dit programma betreft er geen gras over laten groeien. Door toepassing van milieuvereisten ontstaat namelijk een bijzonder soort producten en die hebt u aan de man gebracht als producten van bijzondere kwaliteit. Hetzelfde geldt voor de biologische bedrijven. Ook die hebben gebruikgemaakt van dit programma. Alhoewel de compenserende bedragen op milieugebied eerder aan de lage kant waren, konden deze bedrijven het hoofd boven water houden omdat zij hogere prijzen op de markt haalden. In het verslag-Iversen staat dat in bepaalde gebieden de bedrijven en de regio's geen beroep hebben gedaan op dit programma. Dat komt doordat deze maatregelen en het daarvoor beschikbare geld geen compensatie vormden voor de verminderde opbrengst in deze gebieden. Het was dus een flankerend programma en de betrokkenen hebben daarvan een innovatieprogramma gemaakt.
Punt 3: de financiering. Dit programma viel onder de verplichte uitgaven. Ik heb onlangs een gesprek gehad met de Baskische minister van Landbouw. Hij was in Oostenrijk en vroeg zich verbaasd af hoe Oostenrijk zoveel uit dit programma kon halen. Toen zei ik: waarom hebben jullie dat niet in het afgelopen jaar gedaan? De Commissie was verplicht dit programma aan iedereen bekend te maken. Dit programma viel onder de verplichte uitgaven en kwam uit de afdeling Garantie van het EOGFL, dus het moest worden betaald. Zo had men de financiële middelen kunnen uitbreiden. Dan hadden wij nu een hogere begroting gehad en hoefden wij ons niet te bekommeren om deze uitbreiding.
Laatste punt: de perspectieven van dit programma. Ook daar gaat het om en wat dat betreft ben ik het met u eens. Dit programma moet in de tweede pijler worden opgenomen. Nu moeten wij voortborduren op hetgeen in de praktijk is gebeurd - waarbij dus van een milieuprogramma een innovatieprogramma en een programma voor het in de handel brengen van een bijzondere productie werd gemaakt - en een structuurprogramma opstellen voor de geïntegreerde ontwikkeling van het platteland. Dus wat dat betreft zijn wij het met elkander eens. Maar ik ben het niet met u eens, wanneer u als commissaris de fout maakt.....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Barthet-Mayer
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, waarde commissaris, dit debat moet opnieuw worden geplaatst in de algemene context van de hervorming van het GLB. De bestaande verordeningen over de agromilieumaatregelen en de herbebossingsmaatregelen moeten hierin een belangrijke plaats krijgen. Deze verordeningen hebben in 1992 weliswaar geleid tot reële inspanningen om minder op productievermeerdering gerichte beleidslijnen beter te integreren, maar nu komen we tot de verontrustende conclusie dat het resultaat van deze verordeningen matig is, ja zelfs negatief.
Met Agenda 2000 moet een fundamentele hervorming worden doorgevoerd waardoor de voedselvoorziening - met name met vlees - veiliger wordt gemaakt. Omdat zij 70 % van de voor de diervoeding benodigde proteïnen tekort komt, is de Europese Unie altijd ten prooi aan mogelijke internationale embargo's. Een groeiend aantal landbouwers houdt zich dan ook bezig met nieuwe, milieuvriendelijker kwaliteitsproductiemethoden waarbij verantwoord met de grond wordt omgegaan en die niet worden vertaald in een stijging van anonieme exportcijfers, maar de regionale markten en gebieden ten goede komen. Er is een fundamentele heroverweging nodig opdat de hervorming van het GLB zich toespitst op de werkgelegenheid in de landbouwsector, de veiligheid van de voedselvoorziening, de kwaliteit van de producten en de bescherming van het plattelandsmilieu.
Er mag niet langer genoegen worden genomen met begeleidende maatregelen die vaak slechts dekmantel zijn voor een landbouw die gericht is op productievermeerdering, op een voortdurende daling van de prijzen, op deregulering en op de wereldmarkt. Bij het GLB moeten niet alleen economische en sociale overwegingen een rol spelen, maar ook overwegingen op het vlak van het milieu en de ruimtelijke ordening van de plattelandsgebieden in de Unie.
Mijnheer Iversen, het is inderdaad jammer dat de Commissie zich heeft beperkt tot het opmaken van een balans, en niet een echte evaluatie heeft verricht. Zij heeft de voor de toekomst noodzakelijke praktische conclusies niet willen trekken. De agromilieumaatregelen mogen niet worden gereduceerd tot extra inkomens voor de landbouwers. Duurzame ontwikkeling betekent niet de Europese producenten landbouwproducten te laten verkopen onder de kostprijs.
In plaats van nog meer dwingende milieuvoorwaarden voor de landbouwers vast te stellen, moeten we in de bestekken vanaf het begin voorwaarden opnemen voor de verlening van steun die in verhouding staat tot het gezondheids-, sociaal en milieuvoordeel dat de samenleving zou hebben bij een nieuwe bedrijfsvoering in de landbouw met, bijvoorbeeld, speciale voorzieningen voor de berggebieden, zoals de heer Santini voorstelt, of voor de minder begunstigde gebieden. Wat de industriële, vaak vervuilende landbouwbedrijven betreft, laten we hierop systemen toepassen van het type de vervuiler betaalt, met milieuvoorwaarden en steunplafonds.
Dezelfde - verontrustende - logica gaat tot slot op voor de relatieve mislukking van de steunregeling voor bosbouwmaatregelen in de landbouw. Deze in de lidstaten geheel verschillend toegepaste regeling heeft geen reële weerslag gehad op de plattelandsontwikkeling, ook al heeft zij geleid tot de verwezenlijking van de gestelde doelen, namelijk een verantwoord ruimtebeslag en een vermindering van het landbouwareaal. Het zou volstaan als een eenvoudige Europese bosbouwstrategie ons ertoe aanzet in Europa duurzame bosbouw te bedrijven en de invoer te weigeren van hout uit tropische of arctische bossen waaraan vaak een kaalslag is voorafgegaan.
We moeten natuurlijk streven naar een aanzienlijke toename van de financiële middelen, maar er is een echte politieke wil van de Europese Unie nodig om het welslagen en de algemene integratie van deze maatregelen te garanderen.

Nicholson
Mevrouw de Voorzitter, het bevorderen van meer milieuvriendelijke landbouwmethoden is geen gemakkelijke zaak. Het wordt er al helemaal niet gemakkelijker op als de winstmarges onder druk staan. Er is extra geld nodig om nieuwe productiewijzen te ontwikkelen vanwege de nieuwbouw die daarvoor moet worden gepleegd. Wij moeten dan ook realistisch en redelijk blijven over wat wij uiteindelijk hopen te bereiken.
Daarnaast is duidelijk dat, als er ontsnappingsmogelijkheden zijn, veel nationale regeringen niet gauw met de nodige financiën over de brug zullen komen, met als gevolg dat er van het voorstel in de praktijk niets terecht komt. Dit is een fundamenteel probleem dat zal moeten worden verholpen met het oog op de voorgenomen hervorming van deze sector. Anders dreigen er in mijn ogen zeer ongelijke mededingingsvoorwaarden te ontstaan en dat moeten wij in de Europese Unie zien te voorkomen.
Het verslag van de heer Santini, dat ik toejuich, gaat specifiek over bergstreken. Dat is prima. Geen enkel probleem. Maar het valt mij wel op dat deze bergstreken precies dezelfde zijn als de zogeheten probleemgebieden. Het lijkt mij dat het Parlement en de EP-commissies alleen maar bezig zijn nieuwe mogelijkheden te creëren voor steunverlening aan gebieden zoals eilanden, perifere regio's en in dit geval bergstreken, maar daarbij dreigt het gevaar dat de spoeling te dun wordt en deze gebieden niet echt worden geholpen. Een en ander zou naar mijn mening heel goed via de bestaande algemene steunregelingen kunnen worden geregeld.
Maatregelen voor perifere gebieden moeten op een bredere basis worden gestoeld. De toekomst van probleemgebieden ziet er momenteel, gezien de sterk teruglopende inkomsten, uiterst somber uit. Die ontwikkeling moeten wij zien te keren en daarop moeten onze voorstellen in de toekomst zijn gericht.

De Voorzitter
Ik dank u. Wij onderbreken nu dit gecombineerde debat en zetten dit na de stemming voort.

Stemming
Bertens
Mevrouw de Voorzitter, ik heb de eer om op te treden als woordvoerder van de vijf fracties die de voorliggende resolutie hebben opgesteld, te weten de socialisten, de groenen, GUE, ARE en uiteraard de liberalen. Ik wil u mededelen dat deze fracties alleen akkoord gaan met twee amendementen ingediend door PPE, namelijk amendement 5 en 8. Amendement 8 alleen maar onder voorwaarde dat deze nieuwe tekst als paragraaf 2 komt.

Bourlanges
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag een beroep op het Reglement doen op grond van artikel 102, nu de op deze resolutie betrekking hebbende amendementen niet beschikbaar zijn in het Frans. Ik kan dit gemakkelijk zeggen omdat ik graag voor deze resolutie zou stemmen, maar een stemming is volstrekt onmogelijk omdat de amendementen niet in alle talen beschikbaar zijn. Ik heb tien minuten gewacht op de uitdeling ervan. Er is mij verteld dat er geen amendementen in het Frans meer waren, dat er geen te vinden waren en mij werd aangeraden te wachten. Ik heb de nodige tijd gewacht en ben daarmee opgehouden toen ik naar de vergadering moest. We beschikken dus niet over de amendementen in een van de werktalen van de Europese Unie.

Posselt
Mevrouw de Voorzitter, ik heb samen met de heer Dupuis en anderen mijn handtekening gezet onder een reeks amendementen waarin werd gevraagd om maatregelen tegen talrijke andere dictators en ex-dictators. Ik vind geen enkele van deze amendementen in mijn stukken terug en hoor zojuist dat de administratie deze amendementen voor nietontvankelijk heeft verklaard. Sedert wanneer besluit de administratie tegen welke dictators wij wel en tegen welke wij niet mogen optreden? Dat is mijn vraag.

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, u bent het slachtoffer van een misverstand. De administratie besluit niet of een amendement ontvankelijk is, maar de Voorzitter zelf. Het gaat in dit verband enkel om de arrestatie van generaal Pinochet en om niets anders. Daarom zijn alle amendementen die geen betrekking hebben op dit thema, niet ontvankelijk. Voor zover ik weet hebben de indieners van deze amendementen hier schriftelijk mededeling van gekregen.

Bourlanges
Mevrouw de Voorzitter, ik heb nooit betwist dat er een Franse versie van de amendementen bestaat. Ik heb slechts gezegd dat deze versie niet beschikbaar was. Dankzij de welwillendheid van een van onze collega's die de rol van bode heeft vervuld, heb ik het Franse document echter zojuist ontvangen, nadat ik het woord had genomen.
Dat doet me plezier. Los van dit alles heb ik echter zo mijn twijfels over de achterliggende redenen van beslissingen en vraag ik me af welke autoriteit bepaalt dat de amendementen betreffende bepaalde dictators ontvankelijk zijn en die aangaande andere dictators niet.
(Applaus)
De Voorzitter
U kunt net zoveel ontwerpresoluties indienen als u wilt, maar dit keer gaat het om een enkele persoon en meer niet.

Galeote Quecedo
Mevrouw de Voorzitter, ik ga akkoord met het voorstel van de heer Bertens maar als het zover is dat we over deze tekst gaan stemmen zou ik hierop een mondeling amendement willen indienen dat de socialistische fractie vast en zeker zal willen overnemen, en daarom verzoek ik u mij toe te staan dit hier bekend te maken.
Voor de stemming over amendement 8
Galeote Quecedo
Mevrouw de Voorzitter, als wij hier nogmaals verklaren dat wij het beginsel van universele gerechtigheid aanhangen, en dat wij er in het verlengde daarvan bij de bevoegde autoriteiten op aandringen dit beginsel te interpreteren aan de hand van de grondslagen van het Verdrag betreffende de Europese Unie, dan zou ik daaraan, na "bevoegde autoriteiten" willen toevoegen "in het bijzonder Spanje en het Verenigd Koninkrijk" die bij deze kwestie betrokken zijn.
Ik ben ervan overtuigd dat de socialistische fractie hiervoor begrip heeft omdat het niet meer dan logisch is dat zowel de Spaanse autoriteiten, de gerechtelijke autoriteiten en de regering - die in de positie zijn, de regering is dat in dit geval, om het verzoek van de rechters over te brengen - als de Britse autoriteiten bij deze kwestie betrokken zijn, en derhalve zullen de socialisten mijns inziens met deze voor de hand liggende opmerking akkoord gaan.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Bloch von Blottnitz
Dit is nu overweging G. Daar hebben wij verzocht om een stemming in onderdelen. Ik wend mij nu tot de heer Chichester. Het kan best zijn dat hier iets niet goed is vertaald. Hier staat namelijk dat het huidige radioactieve afval voornamelijk medisch afval is. Dat klopt natuurlijk inhoudelijk van geen kant. Als het een verkeerde vertaling is, o.k., maar als het geen kwestie van vertaling is, moeten wij de zinsnede "voornamelijk medisch afval" schrappen. Dat klopt niet. Dat is onzin en dat weet iedereen.

Chichester
Mevrouw de Voorzitter, het betreft hier een amendement dat in de commissie oorspronkelijk door de Fractie De Groenen is aangedragen en ik weet dan ook niet wat zij daar nu mee aan wil. Wij moeten ons in ieder geval hier nog over uitspreken. Er is een afzonderlijke stemming over de drie onderdelen van overweging G, dus waarom zouden wij niet gewoon gaan stemmen?
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, wij zijn ingenomen met de inhoud van de resolutie en het rapport, waarin de heer Chichester een realistische en objectieve beschrijving en beoordeling van de problematiek geeft. Wij konden daarom met de resolutie instemmen.
Ontmanteling van kerncentrales zal in de toekomst een steeds belangrijkere industriële activiteit worden. In de resolutie wordt terecht de nadruk gelegd op de preventieve bescherming van de volksgezondheid bij alle activiteiten rondom de ontmanteling van kerncentrales.
Vanwege allerlei grote verschillen binnen en buiten de Unie is harmonisatie van ontmanteling niet haalbaar. De verantwoordelijkheid voor de ontmanteling komt hierdoor dus vooral te liggen bij de lidstaten en de exploitanten van kerncentrales. Deze maken zelf de keus tussen directe algehele ontmanteling, dan wel gefaseerde ontmanteling. Bij de berekening van de kostprijs van elektriciteit worden uiteraard ook de kosten voor de ontmanteling van de installatie meegenomen.
Het uitwisselen van kennis en ervaring moet wel meer tot ontwikkeling komen, alsmede onderzoeks-, onderwijs- en voorlichtingsactiviteiten. Door aan het grote publiek duidelijk te maken waarom en hoe een kerninstallatie ontmanteld moet worden, verkrijgt dat publiek een beter inzicht in de problemen rondom ontmanteling en opslag van radioactief afval. We plaatsen echter een kritische kanttekening bij overweging N; dat sociale aanvaarding van ontmanteling en opslag van radioactief afval voorwaarde zou zijn voor de toekomstige ontwikkeling van kernenergie gaat ons te ver. Daarom hebben wij daar tegen gestemd.

Holm
De benaming van het verslag geeft aan dat het gaat over het afbouwen van het gebruik van kernenergie, maar het verslag zelf lijkt het gebruik van kernenergie eerder te verdedigen. Ik vind dit onaanvaardbaar. Het gebruik van kernenergie is niet veilig en dient daarom afgebouwd te worden. Dit verslag zou daarom veel meer moeten gaan over de aanpak van de ontmanteling, vooral hoe deze puur technisch het meest veilig kan verlopen, onder andere in verband met stralingsgevaar.
Ik betreur het daarom dat de meerderheid van het Europees Parlement de belangrijke amendementen, die de Groenen hebben ingediend, niet wil steunen. Veel lidstaten van de EU hebben besloten om te beginnen met de ontmanteling van kerncentrales, onder andere Zweden en Duitsland, maar dit wordt niet in het verslag genoemd. Ik heb daarom tegen het verslag als geheel gestemd.

Titley
Als vertegenwoordiger van een kiesdistrict gelegen in een regio die jarenlang een vooraanstaande rol heeft gespeeld bij het civiele gebruik van kernenergie, ben ik blij met het initiatief van de heer Chichester om een verslag op te stellen over de ontmanteling van kerncentrales in de toekomst.
Kernenergie kent felle voor- en tegenstanders. Misschien is dit een onderwerp - hoe kunnen kerncentrales veilig worden ontmanteld aan het einde van hun nuttige levensduur - dat ons allen kan verenigen!
Ik erken de deskundigheid van de mensen die zich beroepshalve met kernenergie bezighouden, zoals de vele personen in Noord-West-Engeland die in deze sector werkzaam zijn en de moderne economie draaiende helpen houden. Ik heb er alle vertrouwen in dat zij de ontmanteling van oude centrales in de toekomst in goede banen weten te leiden, net zo goed als het hen in het verleden is gelukt afgewerkte brandstofstaven weer op te werken.
Ik deel de in het verslag neergelegde opvatting dat dit soort activiteiten het best kan worden overgelaten aan de nationale autoriteiten en de deskundigen uit de sector en niet aan de EU zelf.
Daarnaast is het een goede zaak dat de Unie wordt opgeroepen om daar waar zij een zinvolle rol kan spelen ten aanzien van het ontmantelen van installaties - en bij het onderzoek daarnaar - ook automatisch te kijken naar de situatie in veel Middenen Oost-Europese landen, waar steun uit de EU is geboden om kerncentrales uit het communistische tijdperk op een veilige manier te kunnen ontmantelen.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.

Milieu en landbouwproductiemethoden -Steunregeling voor bosbouwmaatregelen in delandbouw - Berggebieden (voortzetting)
De Voorzitter
Wij zetten nu het zojuist onderbroken gecombineerd debat voort.

Wilson
Mevrouw de Voorzitter, gelet op de situatie van de landbouw en de milieueffecten in diverse gebieden, moet ik zeggen dat alle door de heer Santini aangevoerde argumenten evenzeer van toepassing zijn op de probleemgebieden. Ontvolking van het platteland is een probleem, met name in mijn eigen streek, Wales. Jonge mensen - jonge ouders - verruilen het platteland voor de stad en hun plaats wordt ingenomen door gepensioneerden of forensen die naar het platteland komen om te wonen, maar hun werk in de stad hebben. Dit alles met rampzalige gevolgen. De economische veerkracht vermindert met het vertrek van de jongeren en de komst van ouderen. Scholen en winkels sluiten hun deuren en buslijnen worden opgeheven.
Wij moeten nieuwe manieren bedenken om jonge mensen op het platteland te houden. Wij moeten zorgen voor betaalbare openbare diensten in alle landelijke gebieden. Om de situatie te helpen verbeteren zouden wij onder meer kunnen zorgen voor betere mogelijkheden om plattelandsbewoners te belonen voor het verrichten van milieudiensten. De compensatieregeling ten behoeve van de landbouw in bergstreken moet worden gebruikt om boeren te compenseren voor natuurlijke belemmeringen en niet om bepaalde milieudoelstellingen te bereiken. Specifieke regelingen ten behoeve van de intensieve landbouw, zoals Tircymen in Wales, moeten worden gefinancierd via aparte agro-milieuprogramma's.
Wij dienen echter ook rekening te houden met de mensen in de dunbevolkte gebieden zelf. Het platteland mag niet worden gezien als een soort recreatieterrein voor stedelingen. De economische voordelen van het toerisme zijn mooi meegenomen, maar er moeten ook volwaardige arbeidsplaatsen worden geschapen. Wij moeten bij alle maatregelen die wij nemen, altijd goed op de milieueffecten letten. Maar wij moeten tevens kijken naar de economische effecten van al onze milieumaatregelen.

Funk
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik put uit ervaring als ik over dit programma spreek. Op mijn boerderij werken wij reeds sedert 1993 met verordening 2078 en hetgeen ik hier zeg, komt dus uit de praktijk. Ik wilde in eerste instantie een paar punten noemen die voor verbetering vatbaar zijn.
In mijn deelstaat, Baden-Württemberg, is dit programma in goede aarde gevallen. De cofinanciering met 50 % is echter zeer hoog. Voor de regering van mijn deelstaat is deze bijdrage een zware last. Ook zegt mijn regering - en ik ben het met haar eens - dat zij weliswaar de helft moet betalen, maar in feite weinig in de melk heeft te brokken. Ook moet zij zorgen voor controle. Daarom zou het goed zijn indien zij meer inspraak kreeg. Ik steun haar wens dan ook volledig. Hier heeft men de kans om subsidiariteit in praktijk te brengen. Tot nu toe hadden de plaatselijke autoriteiten een zekere armslag bij de toepassing van het programma. De Commissie komt echter met steeds meer voorwaarden, eisen en bureaucratie. Het belangrijkst is echter dat zij met het nieuwe vergunningenstelsel de klemtoon legt op natuurbescherming en niet zozeer op het bebouwen van benadeelde grondstukken.
Mijnheer de commissaris, u zult het met mij eens zijn dat het Zwarte Woud en ons middelgebergte hun groene aanblik moeten houden en overwegend grasland moeten blijven. U zult het ook met mij eens zijn dat extensieve landbouw veel goedkoper is dan industriële landschapszorg. Daarom moeten wij de extensieve landbouw steunen. Landbouwers die aan het programma deelnemen, moeten zich voor vijf jaar vastleggen. Dan weet men ook bij de planning waar men aan toe is. Er zijn bij ons echter landbouwers die veel pachtgrond hebben en die geen invloed kunnen uitoefenen op de schommelingen waaraan deze pachtgrond onderhevig is. Daarom moet men het programma een betere lokale invulling geven.
De landbouwers bij ons kijken in hun werk verder dan hun neus lang is. Daarover heeft nog niemand gesproken. Zij zien af van stamgroeiremmers en late bemesting omdat het landschap op die manier daadwerkelijk wordt beschermd en het grondwater wordt ontzien. Met name zien zij af van hoge opbrengsten. Wij hakselen onze maïs. Dat kost meer en wij zien af van plantenbestrijdingsmiddelen. Dat is voor mij milieuvriendelijke landbouw zonder onmiddellijk in het andere uiterste te vervallen.
Ik wil kort nog vier punten noemen. Ten eerste is 2078/92 een goede verordening gebleken. De regionale armslag moet zorgen voor een hoge mate van instemming hiermee en de vruchten moeten lokaal zichtbaar zijn. Ten tweede verwaarloost men in het restrictief toegepaste vergunningenstelsel de landschapszorg met extensieve teeltmethoden. Dit is een belangrijk gebied. Ten derde moet men op bepaalde gebieden zorgen voor een versoepeling van de uitvoeringsbepalingen om een betere regionale aanpassing mogelijk te maken. Agro-milieumaatregelen mogen niet uitsluiten dat milieuvereisten bij wet worden vastgesteld. Ten vierde - en dit is zeer belangrijk, mijnheer de commissaris - wordt overeenkomstig verordening 746/96 het inkomenseffect van de programma's beperkt tot maximaal 20 %, hetgeen bepaalde maatregelen wat minder geliefd maakt. Daarom is een grotere marge wenselijk.
Ik dank u, mevrouw de Voorzitter, voor uw geduld. Ik heb wat langer gesproken dan mij was toegestaan. Ik weet echter zo veel van en wil mijn kennis aan de man, of tenminste aan de commissaris brengen.

Ryynänen
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, het verslag van de Commissie inzake bosbouwmaatregelen als alternatieve gebruiksvorm van landbouwgrond moet worden behandeld voordat er in het kader van Agenda 2000 wordt besloten over een aanzienlijke uitbreiding van de bosbouwsteun als onderdeel van de ontwikkeling van het platteland.
Rapporteur Jyrki Otila heeft volledig gelijk als hij zegt dat de Commissie de wezenlijke vraag onbeantwoord laat of met de enorme steun ook de gestelde doelen zijn bereikt om de landbouwproductie te verminderen. Al met al is er een uitvoerig en grondig onderzoek nodig naar de verhouding tussen de kosten en de baten van het bosbouwprogramma, naar de concrete beloningen en waar ze naartoe gingen alsmede meer algemeen de milieueffecten. De onduidelijkheden en zwakke punten van de regeling moeten worden gecorrigeerd voordat het steunbeleid wordt uitgebreid. Ik hoop echt dat de Commissie nu een duidelijker antwoord op de gestelde vragen geeft dan bijvoorbeeld het antwoord dat ik een paar weken geleden heb gekregen op mijn schriftelijke vraag over de evaluatie van de bosbouwsteun.
De rapporteur verwijst in de toelichting van zijn verslag enkele malen naar het Parlementsvoorstel voor een bosbouwstrategie. In het voorstel van het Parlement wordt immers onderstreept dat de bosbouw nog steeds volgens de principes van de markteconomie moet functioneren zonder concurrentievervalsende steun te krijgen en dat hij in de eerste plaats onder de nationale besluitvorming moet vallen. De aanvullende rol die de Europese Unie in het bosbouwbeleid speelt, moet beperkt worden tot de activiteiten die het veelzijdige gebruik van de bossen en de economische benutting volgens duurzame ontwikkeling steunen. Een voorbeeld van een dergelijke activiteit kan zijn het steunen van de houtgebruik bevorderende certificering van Europese familiebedrijven in de bosbouw als alternatief van de FSC-regeling die naar een monopoliepositie streeft.

Ephremidis
Mevrouw de Voorzitter, er is geen gemeenschappelijk bosbouwbeleid in de Gemeenschap. Dit blijkt niet alleen uit het feit dat noch in het Verdrag tot oprichting van de Gemeenschappen, noch in de daarop volgende verdragswijzigingen van een dergelijk beleid sprake is, maar ook uit de praktijk van de afgelopen dertig jaar. Telkens weer komen de instellingen van de Gemeenschap met provisorische maatregelen die als los zand aan elkaar hangen en slechts lapmiddelen zijn. Derhalve is dit gebrek aan een bosbouwbeleid medeplichtig aan bosbranden. Daardoor worden branden gesticht. Elk jaar weer worden in de Europese Unie en in met name de zuidelijke landen duizenden hectaren bos door brand verwoest. Griekenland breekt wat dat betreft elk record.
In het verslag van de heer Otila over de bosbouwproblematiek wordt hetgeen ik zojuist zei bevestigd. Hierin staat bijvoorbeeld dat bebossing een alternatief is voor landbouw. Dat wil dus zeggen dat men landbouwgrond gaat bebossen. Dat is echter je reinste schijnheiligheid! Duizenden hectaren grond wachten immers op een bebossing die niet komt en nu wil men landbouwgrond gaan bebossen?
Als geen goed opgezet bosbouwbeleid wordt uitgewerkt, als niet de noodzakelijke middelen worden uitgetrokken voor preventie en bestrijding van bosbranden, zitten wij hier voor niets te kletsen. Dan zullen wij de zwaarwegende economische, sociale en ecologische gevolgen van die nalatigheid moeten dragen. Dergelijke rampen zouden wel eens kunnen uitmonden in een soort holocaust.

Lindholm
Mijnheer de Voorzitter, collega Santini, bedankt voor uw zeer goede verslag. Een vierde deel van het totale oppervlak van de EU is berggebied. De grond is er arm, er wonen weinig mensen - in Zweden slechts vijf inwoners per vierkante kilometer. Het gaat om kleine landbouwbedrijven, mensen hebben een combinatie van land- en bosbouwbedrijf, vaak een deeltijdbedrijf, om überhaupt te kunnen overleven. De emigratie is hoog, er zijn veel oudere mensen, jongeren emigreren vanwege de moeilijke levensomstandigheden. Daarbij komen nog de moeilijkheden die veroorzaakt worden door het klimaat. In Scandinavië duurt de winter zeven maanden, het is vier maanden van het jaar donker en de vegetatieperiode is slechts 160 dagen. Maar het is een uniek leefklimaat met een enorme biologische verscheidenheid. De lokale landbouw is milieuvriendelijk, er is een rijke natuur, veel cultuur en nog veel, veel meer.
Het is echter van belang dat wij beseffen dat de landbouw van de berggebieden niet kan concurreren met de landbouw van het laagland. Het is nodig speciale en flexibele maatregelen op te stellen en rekening te houden met de omstandigheden in de berggebieden, die zo totaal anders zijn dan die van de andere landbouwgebieden.

Van Dam
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de bevordering van landbouwmethoden die niet schadelijk zijn voor milieu, natuur en landschap verdient grote aandacht. De agro-milieumaatregelen van de Unie kunnen daarbij een stimulerende rol vervullen. Halverwege het begrotingsjaar 1997 waren met 17 % van de landbouwbedrijven in de lidstaten overeenkomsten afgesloten. Daarmee is deze verordening uitgegroeid tot een belangrijk beleidsterrein binnen het Europese landbouwbeleid.
Het verslag van de Commissie toont dat de regeling kampt met een aantal kinderziektes. Zo is de besteding ver achtergebleven bij de geraamde uitgaven, onder andere als gevolg van de trage start van de programma's. Diverse lidstaten maken nog steeds niet of nauwelijks gebruik van de regeling. Dat is zonder meer zorgwekkend en de oorzaken moeten dan ook grondig worden geanalyseerd, met name door na te gaan of het feit dat de lidstaten zelf ook mee moeten financieren, daar de doorslag geeft. Zeker gezien de discussie over de mogelijkheid ook bij inkomenssteun cofinanciering in te voeren, lijkt mij dat belangrijk om te weten.
Helaas bevat het verslag van de Commissie geen analyse van de positieve effecten van de agro-milieumaatregelen op de toestand van natuur en landschap. Als inderdaad, zoals de rapporteur vermoedt, landbouwactiviteiten worden gesubsidieerd die ook zonder subsidies zouden zijn uitgevoerd, moet de verordening worden herzien. Ik dring er daarom bij de Commissie op aan, zo spoedig mogelijk met een grondig evaluatierapport te komen, in elk geval vóór definitieve besluiten over een nieuw programma. De agro-milieusubsidies mogen niet ontaarden in verkapte inkomenssteun. In dat verband hecht ik groot belang aan verduidelijking van de eisen in de verordening en beter toezicht op de naleving.
Zo'n verslag over de effecten van de agro-milieumaatregelen is ook in het licht van de komende WHO-onderhandelingen noodzakelijk. De Unie moet kunnen aantonen dat de subsidies voordelen opleveren voor het milieu, zodat deze in de zogenaamde "green box" kunnen blijven. Alle reden dus om deze subsidies volledig in te zetten voor het herstel van natuur en landschap.

Hallam
Mevrouw de Voorzitter, het komt vandaag misschien wel heel mooi uit dat er op de publieke tribune een groep bezoekers uit het prachtige Schotland zit, het belangrijkste bosgebied van het Verenigd Koninkrijk.
Ik wil hier slechts een klein vraagteken zetten bij het verslag van de heer Otila en dat is dat wij er steeds zonder meer van uitgaan dat er meer bomen moeten komen. Ik heb bomen in mijn tuin, ik heb bomen in mijn tuin geplant en ik zie graag bomen als ik aan het rondrijden ben. Wat ik alleen maar wil vragen, is of wij echt zeker weten dat wij deze bomen in de toekomst voor de houtproductie nodig hebben.
In mijn kiesdistrict Shropshire en Herefordshire is het zonder meer duidelijk dat de houtindustrie op dit moment zware tijden doormaakt. Volgens enkele directeuren van houtzagerijen is de situatie in hun sector in 45 jaar tijd niet zo slecht geweest. De markt voor Brits hout - en slechts een klein deel van de Britse markt wordt daadwerkelijk voorzien met hout uit het VK - is met zo'n 25 % gekrompen. In Zuid-Engeland zijn de laatste drie maanden acht houtzagerijen dichtgegaan. Er heerst grote zorg over de toekomst van onze houtindustrie. De problemen lijken deels te zijn ontstaan door het wegvallen van het IJzeren Gordijn. De voormalige Sovjet-Unie is, naar het schijnt, bezig hout tegen belachelijk lage prijzen op de markt te dumpen, en dat alleen om aan buitenlandse deviezen te komen.
Ik wil graag van harte instemmen met de aanplant van meer bomen, maar dan moet wel duidelijk zijn of er in de toekomst een markt is voor het geproduceerde hout. Het zou wellicht in de toekomst nodig kunnen zijn de bomen die in het kader van deze regeling worden geteeld, in eerste instantie niet op de markt te brengen om op die manier de houtindustrie te ontzien. Misschien is het wel nodig een invoerheffing in te stellen voor hout afkomstig uit landen buiten de EG ter bescherming van onze eigen markt.
Ik ben bang dat wij die kant opgaan en met overproductie worden geconfronteerd. Ik zou in ieder geval graag horen hoe de Commissie hierover denkt. Het is misschien voor het eerst dat iemand zich afvraagt of er inderdaad wel meer bomen moeten worden geplant. In het licht van de huidige situatie in de houtindustrie, die althans in Groot-Brittannië speelt, maar ook in andere delen van de EU, moet deze vraag worden gesteld.

McCartin
Mevrouw de Voorzitter, ik juich alle drie de verslagen toe en ben van mening dat deze regelingen stuk voor stuk een aanvulling vormen op de algemene doelstellingen van het landbouwbeleid. De milieuregeling is - mijns inziens terecht - bedoeld om extra inkomsten te genereren in gebieden waar het inkomenspeil zo laag ligt dat mensen in nog grotere getale zouden wegtrekken als die regeling er niet was geweest.
De regeling is ook bedoeld om het toerisme te bevorderen door het platteland aantrekkelijker te maken en zij begint nu duidelijk vruchten af te werpen, zo is mijn ervaring. Het begin was moeilijk, zoals de heer Iversen al aangaf, althans in Ierland wel, maar dit kwam door een gebrek aan kennis en ervaring en doordat er te weinig mensen waren om de voorlichting aan de boeren te verzorgen. De regeling is nu van kracht en heeft een buitengewoon goede uitwerking op het platteland. Ook de landbouwinkomens profiteren mee.
Ik behoor niet tot degenen die vinden dat wij de biologische landbouw moeten gaan bevorderen. Biologische producten hoeven niet per se gezonder en beter te zijn dan voedingsmiddelen die volgens intensievere methoden zijn geproduceerd. Het milieu in algemene zin wordt er niet noodzakelijkerwijs beter op als wij alles weer op de natuurlijke wijze gaan doen zoals het vroeger was. Ik kan me nog de tijd heugen dat in de landbouw bijna alles op natuurlijke wijze werd geproduceerd. Het leven was toen geen pretje, er hadden meer mensen honger dan nu. Als je bijvoorbeeld één hectare land moet bewerken om vier ton graan te produceren is dat milieuvriendelijker dan wanneer je vier hectare moet bewerken om dezelfde opbrengst te krijgen. Wij moeten niet automatisch veronderstellen dat de intensieve landbouw vanwege het hogere energiegebruik, de hogere mechanisatiegraad en de hogere erosiegevoeligheid minder vriendelijk is voor het milieu. Als je een extrapolatie maakt aan de hand van de Nederlandse situatie, heb je slechts een gebied nodig zo groot als Frankrijk, België en Nederland samen om de hele Europese bevolking te kunnen voeden en kun je derhalve de rest van het Europese grondgebied gebruiken voor milieudoeleinden. Ik wil hiermee niet suggereren dat dit dan ook maar moet gebeuren, maar het is niet per definitie gevaarlijk of slecht voor het milieu.
De bosbouw mag zich op het platteland in enige populariteit verheugen. Wij in Ierland hebben het verlies van onze bossen 200 jaar geleden betreurd, maar landbouwers zien bebossing vandaag de dag als een soort bedreiging, waartegen zij zich afzetten. Toch heeft de bosbouwregeling die de Commissie heeft ingevoerd, de bosbouw op landbouwbedrijven gestimuleerd en heeft daarmee een bijdrage geleverd - en zal die blijven leveren - aan een beter milieu en aan de terugdringing van landbouwoverschotten in de hele Gemeenschap.

Virrankoski
Mevrouw de Voorzitter, het onderhavige milieupakket voor de landbouw, drie verslagen, is een zeer interessant geheel. Ik wil de rapporteurs bedanken voor hun grondige verslagen. Hier wil ik alleen de aandacht vestigen op het verslag-Otila over bossen.
Het woord "bos" heeft in de verschillende delen van de Europese Unie een andere betekenis. In Finland en Zweden vormen bossen een normaal leefmilieu. Akkers zijn slechts eilandjes in het bos. Bos is ook een zeer waardevolle hernieuwbare natuurlijke hulpbron. Stukken land die men niet meer verbouwt, worden net als gekapte of verbrande gebieden vanzelf bos. In Midden-Europa zijn bossen voornamelijk recreatiegebieden en parken waaromheen de mensen en het landschap leven. In de landen aan de Middellandse Zee is het bos een belangrijke factor voor de bescherming van de natuur en het landschap. Bos beschermt de bodem tegen erosie, effent de regenval en de effecten ervan en verbetert de luchtkwaliteit.
Om deze redenen verschilt het bosonderhoud in de verschillende landen. Hier zijn ecologische, sociale en economische factoren op van invloed. Daarom is ook het bosbouwbeleid in de verschillende landen verschillend. De doelstellingen, motieven en middelen kunnen niet hetzelfde zijn. Daarom kan het bosbouwbeleid ook niet worden geharmoniseerd. Verschillende omstandigheden vereisen een verschillend bosbouwbeleid. Dit is wellicht ook de belangrijkste reden waarom in het Verdrag van Rome de bosbouw niet is opgenomen als communautaire beleidsvorm.
Om de voornoemde redenen ben ik het niet eens met paragraaf 8 van het verslag-Otila, waarin de harmonisatie van het bosbouwbeleid in de lidstaten wordt aanbevolen. Ik steun echter wel zijn eigen amendement 3, evenals zijn andere amendementen. Een gemeenschappelijke ontwikkeling van de bosbouwsector moet worden gestimuleerd, maar als het onderdeel gaat uitmaken van het communautair beleid zou dat een bureaucratisering van de sector en een chaotische financiering ervan inhouden.

Alavanos
Mevrouw de Voorzitter, ik heb met grote ongerustheid het verslag van de heer Otila gelezen en naar zijn opmerkingen geluisterd.
Ten eerste ben ik ongerust omdat, naar het schijnt, deze verordening niet overal hetzelfde effect sorteert. Wat had men echter ook anders kunnen verwachten? Dit is immers een maatregel tot vermindering van de landbouwproductie. De bebossing is een middel daartoe. Daar gaat het namelijk in feite om. Dit is een middel om de inkomens van bepaalde landbouwers te verhogen. Daarom hoefde men van meet af aan geen hoge verwachtingen te koesteren van deze verordening voor de bossen en de ontwikkeling van de bosbouw in de Europese Unie.
Ten tweede is het betreurenswaardig dat de Europese Unie geen bosbouwbeleid heeft. Het bosbouwbeleid schittert echter ook door afwezigheid in een aantal lidstaten van de Europese Unie, zoals Griekenland, waar tegelijkertijd de bossen door brand worden verwoest. De vorige spreker zei zojuist dat de situatie niet overal dezelfde is. Natuurlijk is de situatie niet overal dezelfde. De Europese Unie heeft echter wel een beleid voor de eilanden. Groot-Brittannië is een eiland, Ierland is een eiland en ook mijn eilandje in de Egeïsche Zee is een eiland. Er is een eilandenbeleid, maar dat betekent niet dat dit beleid overal hetzelfde is. Het gebrek aan een bosbouwbeleid is dan ook een grote tekortkoming, zeer zeker daar het bos in het Middellandse-Zeegebied wordt verwoest en tegelijkertijd het milieu in de helft van Europa zwaar wordt aangetast, met alle gevolgen van dien voor het toerisme, de beschaving en de geschiedenis die in heel Europa uit zijn voegen wordt gehaald.
Daarom kan ik niet akkoord gaan met het verslag van de heer Otila. Ik ben met name gekant tegen paragraaf 8 waar de rapporteur voetstoots aanneemt dat er nooit een bosbouwbeleid in de Europese Unie zal komen. Wij moeten mijns inziens daarentegen alles in het werk stellen om het vraagstuk van de bosbouw in de Verdragen te krijgen. Dat betekent natuurlijk niet dat overal, in bijvoorbeeld zowel Finland als Griekenland, dezelfde maatregelen zullen worden toegepast.

Sonneveld
Mevrouw de voorzitter, ik zal in mijn bijdrage enkele opmerkingen maken over de begeleidende maatregelen ten behoeve van de bescherming van het milieu en natuurbeheer. De lidstaten maken steeds meer gebruik van dit type maatregelen die beogen de landbouwers te belonen die in het bijzonder het milieu en de natuur beschermen door extensieve landbouwmethoden toe te passen. Landen die meer dan gemiddeld van deze maatregel gebruik maken zijn onder meer Oostenrijk, Finland en Zweden. Kennelijk zijn deze landen op deze mogelijkheid van steunverlening tijdens de toetredingsonderhandelingen met nadruk gewezen.
Een belangrijke voorwaarde om deze communautaire steun te benutten is dat er eveneens aanzienlijke nationale begrotingsmiddelen ter beschikking moeten worden gesteld. Aangezien die bereidheid niet overal even groot is, varieert ook de benutting van de EU-middelen die hiervoor beschikbaar zijn. Eigenlijk betreft het hier een mooi voorbeeld van een gedeelde politieke en financiële verantwoordelijkheid voor een stuk landbouwbeleid tussen de EU en de lidstaten. Het gaat hier om steun aan boeren die een extra prestatie leveren met betrekking tot milieu en natuur. Maar het is ook landbouwbeleid. Het gaat hier om de tamelijk ver doorgevoerde extensieve landbouwmethoden. Maar men kan zich voorstellen dat men met behoud van deze steun, die we hier vandaag bespreken, deze gedeelde politieke en financiële verantwoordelijkheid tussen de EU en de lidstaten ook van toepassing zou zijn op een deel van de inkomenscompensaties in het kader van de prijssteunverlagingen van 1992 en vervolgens van Agenda 2000. In dat geval zouden die milieuvoorwaarden niet zo extreem op de extensieve landbouw betrekking moeten hebben maar op al die landbouwbedrijven die zich nauwgezet houden aan wat we inmiddels good agricultural practices noemen. Ook zouden daar sociale criteria aan toegevoegd kunnen worden. Want dat kunnen we van verordening 2078 leren: er is beter maatwerk te leveren met een systeem van cofinanciering en nationale criteria van milieu en sociale wenselijkheden, dan met een uniform systeem van inkomenscompensaties, uitsluitend centraal toegekend door Brussel.
Trouwens, ook verordening 2078 lijkt niet alleen door milieu- en natuurcriteria te zijn geïnspireerd, maar ook door sociale noodzaak. Een dergelijke aanpak zal dit soort maatregelen bovendien automatisch doen kwalificeren voor de zogenaamde green box van de WHO.

Happart
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, het ontbreekt het Europees beleid vooral aan het vermogen het probleem van de op het platteland wonende burgers onder ogen te zien, waarbij de berggebieden niet mogen worden vergeten.
Het kost inderdaad erg veel om in deze probleemgebieden onder andere een landbouwbevolking in stand te houden. De uittocht van deze burgers uit hun arme regio's naar de steden en voorsteden, waar slechts weinigen van hen een baan vinden, is echter ook erg duur. Hoe meer armen er zijn in de steden en voorsteden - die vaak "sloppenwijken" worden genoemd -, hoe groter de onveiligheid en des te meer politieagenten en bewakingsdiensten er worden ingezet, wat ook erg duur is.
De verdwijning van de landbouw in berggebieden heeft tevens geleid tot een toename van het aantal lawines, met name in de noordelijke streken. We zien wat voor menselijke drama's dat veroorzaakt: lawines maken iedere jaar een groot aantal slachtoffers. Doordat het weiden wordt opgegeven en het onderhout niet meer wordt onderhouden neemt het risico van bosbranden toe, bosbranden die steeds meer schade aanrichten en steeds talrijker zijn, voornamelijk in Zuid-Europa. Stelt u zich eens voor hoeveel dat allemaal kost.
Herders moeten worden beloond voor de aan het milieu bewezen diensten, zij moeten goed worden betaald omdat zo grote besparingen kunnen worden gedaan. Ook moet de exploitatie van bosgebieden worden overwogen in het vooruitzicht van de productie van bij uitstek alternatieve groene energie. Er moet onderzoek worden gedaan om over snel groeiende boomsoorten zoals de eucalyptus te kunnen beschikken en centrales te ontwikkelen voor de directe verbranding van deze plantaardige uitgangsmaterialen of voor de productie van methaangas, voor gebruik in andere thermische centrales.
In plaats van bezuinigingen op de begroting door te voeren zonder positieve vooruitzichten, zou het de regel moeten zijn om door middel van grote financiële inspanningen de achtergestelde gebieden te integreren in de ruimte van economische ontwikkeling, zoals bij u in Oostenrijk zo goed wordt gedaan, geachte commissaris.
Met de geweldige ontwikkeling van de communicatie- en informatie-uitwisselingstechnieken is het nu bovendien mogelijk het creëren van kwaliteitsbanen in deze gebieden te bevorderen - bijvoorbeeld door middel van telewerken - en, waarom niet, een deel van het personeel van de verschillende directoraten-generaal van de Commissie naar deze in moeilijkheden verkerende gebieden te sturen om daar gewoon bureauwerk te verrichten.
Geachte commissaris, ik reken er ook op dat u en het arsenaal van knappe koppen het laatste woord zullen hebben en dat de plattelandssector in het algemeen en de achtergestelde gebieden in het bijzonder hierdoor kunnen worden omgevormd van ballast tot drijvende kracht achter de evenwichtige ontwikkeling van al onze volkeren, overal in Europa.

Cushnahan
Mevrouw de Voorzitter, ik wil kort iets zeggen over de verslagen van de heer Iversen en de heer Otila. Het is opvallend dat in beide verslagen een lans wordt gebroken voor alternatieve landbouwmethoden, ondanks de constatering van de respectieve rapporteurs dat er door de Commissie op dit punt geen evaluaties zijn verricht. Dat is jammer, want zonder evaluatie wordt het aanmoedigen van dit soort maatregelen een lastige zaak.
Bevordering van milieuvriendelijke landbouwmethoden heeft zonder meer mijn steun. Maar ik vrees dat de hoge kosten die hiermee zijn gemoeid, een van de belemmerende factoren in dit verband zijn. De Commissie zou in het licht hiervan de hoogte van de steunbedragen wellicht moeten aanpassen.
Ik ben ook altijd een warm voorstander van bosbouwmaatregelen geweest, omdat de bosbouw in mijn ogen een aanvulling kan betekenen op het inkomen van boeren, vooral op de armere gronden. Maar dan moeten wij ons wel afvragen of, als dat inderdaad de bedoeling was, de boeren ook van de regeling profiteren. Mijn indruk is dat de verdiensten bij een aantal van de in Ierland uitgevoerde bosbouwmaatregelen vooral ten goede komen aan speculanten, met name uit het buitenland. Ik vraag mij af of dat wel een goede ontwikkeling is in het bosbouwbeleid. Ik zou veel liever zien dat de inkomsten uit bosbouw aan de boeren zouden toevallen.
Ook wil ik in dit verband wijzen op enkele belangrijke vraagstukken op het gebied van de ruimtelijke ordening, omdat de aanplant van bomen soms op totaal verkeerde plaatsen gebeurt. Onze lokale overheden zouden wellicht moeten bezien in hoeverre toetsing van bosbouwprojecten aan het ruimtelijkeordeningsbeleid geboden is.
Tot zover mijn opmerkingen over deze twee verslagen. Ik verzoek de Commissie met klem een evaluatie op deze twee gebieden uit te voeren om te zien of de desbetreffende regelingen nog meer mogelijkheden bieden voor nieuwe initiatieven in de landbouw.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, om het eenvoudig te houden, zal ik de drie verslagen behandelen in de volgorde waarin zij zijn gepresenteerd. Ik begin dus met het verslag-Iversen. In het tweede deel van mijn betoog komt het verslag-Otila aan bod en tot slot ga ik in op het verslag-Santini.
De heer Iversen laat in zijn verslag zien dat hij de ingewikkelde problematiek die hier aan de orde is, goed begrijpt. Hij schuwt echter geen kritiek en die kritiek is gericht aan zowel de overheden in de lidstaten die de programma's moeten uitwerken en uitvoeren, als aan de Commissie. Het belangrijkste vraagstuk dat in het verslag wordt behandeld betreft de evaluatie. Evaluatie is ook de grootste zorg van de Commissie. Voordat ik hier echter op in ga, wilde ik eerst nog een aantal fundamentele aspecten van het agro-milieubeleid noemen die ook in het verslag van de heer Iversen aan bod komen.
Ten eerste willen wij - en dit is het hoofdprincipe van ons beleid - dat de landbouwers voor hun milieuzorg worden vergoed. Deze vergoeding mag niet de vorm aannemen van zogenaamde inkomenssteun, maar moet een vergoeding zijn voor geleverde prestatie, voor extra kosten en moet een compensatie zijn voor eventuele inkomensderving.
Ten tweede hebben wij tijdens het toezicht op de uitvoering van het programma kunnen vaststellen dat onze milieumaatregelen wel degelijk zoden aan de dijk zetten bij de beperking van de toevoer van nutriënten en de natuurbescherming. In het verslag wordt dit bevestigd.
Ten derde moet men zorgen voor verbetering van de uitwerking en het beheer van de programma's.
Ten vierde moeten de in het gemeenschappelijk landbouwbeleid genoemde maatregelen voor plattelandsontwikkeling en marktbeleid beter met elkander worden gecoördineerd. Daarvoor hebben wij ook voorstellen opgenomen in Agenda 2000.
Dit waren de vier hoofdthema's van het verslag en daar wil ik nog de volgende punten aan toevoegen. Ten vijfde is het Europese landschap in hoge mate afhankelijk van de land- en bosbouw. Uit nieuwe onderzoeksresultaten is gebleken dat men de diversiteit en het landschap, zoals dat door de eeuwen heen is ontstaan, slechts kan behouden indien juiste land- en bosbouwmethoden worden toegepast.
Ten zesde moet er verandering komen in de houding van de Europese samenleving en ook van de landbouwers. Wij moeten duidelijk maken dat ons doel de verbetering van de milieubescherming is. Alleen dan kunnen wij immers de daarmee verband houdende taken ook op lange termijn rechtvaardigen. Onze toekomststrategie gaat in feite uit van twee overwegingen: ten eerste moeten de landbouwers aan een bepaalde minimumnorm voldoen om in aanmerking te kunnen komen voor compensatie. Dit is iets vanzelfsprekends in elke bedrijfstak en beantwoordt ook aan de verwachtingen van de bevolking. Mijns inziens moet de minimumnorm de goede landbouwpraktijk zijn. Ten tweede moet de samenleving de landbouwers vergoeden die boven deze minimumnorm uitgaan, extra inspanningen ondernemen voor het milieu en daardoor inkomensderving moeten ondergaan. Onze wereld komt steeds meer in het teken te staan van concurrentie en daarom moeten ook de landbouwers zorgen voor kostenvermindering. Dat zou kunnen betekenen dat zij bepaalde inspanningen die zij vroeger gratis ondernamen voor milieubescherming, in de toekomst niet meer kunnen voortzetten. Daarom hebben wij de vergoeding van de agro-milieumaatregelen nodig. Veel landbouwers zijn bereid een contract te sluiten voor het verrichten van milieuwerk, mits zij daarvoor behoorlijk worden betaald.
Dan wil ik nu ingaan op het vraagstuk van de evaluatie dat ik zojuist al noemde. Het verheugt mij dat het Parlement hier zo grote belangstelling voor koestert. Dat is een hart onder onze riem als wij onze standpunten duidelijk moeten maken aan de nationale en regionale overheden. De Commissie heeft reeds enkele belangrijke besluiten genomen voor de evaluatie van de agro-milieumaatregelen. Wij hebben bij de nationale en regionale overheden sterk aangedrongen op het belang van dergelijke evaluaties en hun daarvoor de noodzakelijke aanwijzingen gegeven. Verder hebben wij in de toepassingsverordening een bepaling opgenomen waarin duidelijk de verplichtingen van de lidstaten met betrekking tot de evaluatie worden vastgesteld. Tot slot hebben wij onderzoeksmiddelen uit het PHARE-programma en andere studies gebruikt om de evaluatievraagstukken onder de loep te nemen. Ik heb natuurlijk begrip voor de deels kritische houding van de nationale en regionale overheden. Met de toepassing van de meeste programma's werd immers pas in 1995 of 1996 begonnen en er is natuurlijk enige tijd nodig voordat men meetbare resultaten heeft. Ook moet men toegeven dat milieubescherming een ingewikkelde zaak is en bijvoorbeeld het toezicht op de diversiteit of het toezicht of registratie op de toevoer van nutriënten ook technisch gezien moeilijk te beoordelen is. Desalniettemin hebben wij niet minder dan 158 evaluatieverslagen uit de lidstaten gekregen. 53 daarvan werden echter pas dit jaar opgesteld of zijn enkel als ontwerp beschikbaar. Daarom verwachten wij voor het komend jaar een groot aantal verslagen.
Ik begrijp volkomen dat het Parlement ongeduldig wacht op de bevindingen van deze verslagen om te kunnen vaststellen welk effect de maatregelen hebben gesorteerd. Het verslag dat wij daarover opstellen zal in de komende dagen worden afgerond en dan zo spoedig mogelijk worden voorgelegd aan de voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de voorzitter van de Begrotingscommissie.
De heer Funk zei dat meer inspraak nodig is voor de lidstaten of de regionale overheden. Ik wilde u, mijnheer Funk, erop attenderen dat de programmering door de lidstaten, respectievelijk de regio's geschiedt. Dus als hier sprake is van inspraak, moet ik zeggen dat de Commissie recht heeft op inspraak. De programmering geschiedt, mijnheer Funk, door de regio's.
Dan ga ik nu over naar het tweede gedeelte van mijn betoog, naar het verslag van de heer Otila. Daarin staan veel belangrijke punten waarvan er enkele reeds zijn opgenomen in de Commissievoorstellen voor Agenda 2000.
In de nieuwe verordening betreffende plattelandsontwikkeling heeft de Commissie een reeks wijzigingen voorgesteld voor de steunregeling. Deze wijzigingen komen overeen met de conclusies in het verslag. Met name stelt de Commissie voor het onderscheid in de huidige verordening tussen "landbouwers" en "niet-landbouwers" op te heffen. Dit onderscheid is vaak een hinderpaal geweest bij de succesvolle toepassing van de regeling.
Bovendien wil de Commissie de uitvoering van de maatregelen in de lidstaten niet verplicht, zoals nu het geval is, maar facultatief stellen. Helaas kan de Commissie zich echter niet achter alle conclusies uit het verslag van het Parlement scharen. Ons inziens moet men voorzichtig zijn bij het trekken van definitieve conclusies uit de toepassing van verordening 2080. Zoals wij in ons verslag duidelijk maken is bebossing van landbouwgrond een zaak van lange adem. Daarom is het werkelijk voorbarig na zo weinig jaar al een oordeel te willen uitspreken over de bereikte resultaten en vast te willen stellen in welke mate de landbouwproductie is verminderd en de bossen zijn vermeerderd.
Ik wilde overigens bij deze gelegenheid opmerken dat de houtvoorraden in de Europese Unie niet slinken, maar jaarlijks groeien. Daarom hoeft niemand bang te zijn voor een overdreven exploitatie van de bossen. Wij zijn van mening dat de maatregelen tot bebossing van landbouwgronden op lange termijn zullen bijdragen aan de plattelandsontwikkeling, daar deze maatregelen zullen zorgen voor een gediversifieerd bedrijfsleven, een dynamisch concept van bodemgebruik en een juist landschapsbehoud. Ook zijn wij ervan overtuigd dat deze regeling een gunstige weerslag zal hebben op het milieu.
De Commissie is het met het Parlement eens dat de uitvoering van verordening 2080 aan een evaluatie dient te worden onderworpen. Ik wilde u verzekeren dat wij ons daarvoor met alle krachten zullen inspannen en de resultaten daarvan aan het Parlement zullen voorleggen. Daarvoor hebben wij echter eerst betrouwbare en representatieve gegevens nodig. Wat echter meer in het algemeen de bosbouwstrategie van de Gemeenschap en met name het vraagstuk van een communautaire bosbouwreglementering betreft, zal de Commissie binnenkort een besluit nemen over een mogelijke bosbouwstrategie en die aan het Parlement voorleggen. Ik kan u echter wel van meet af aan zeggen dat ik persoonlijk niet voor een communautair bosbouwbeleid ben, alhoewel ik niet vooruit wil lopen op het standpunt van de Commissie.
Dan ga ik nu over naar het derde deel van mijn betoog, naar het verslag van de heer Santini. Mijns inziens wordt in dit verslag een zeer belangrijk thema behandeld en ik wil dan ook de heer Santini, evenals alle andere rapporteurs, van harte bedanken voor hun werk. In de Unie werd het vraagstuk van de berggebieden twintig jaar geleden voor het eerst bij de horens gevat en toen werd een kader opgesteld voor de benadeelde gebieden. In dit kader werd voor de berggebieden een belangrijke plaats ingeruimd. De werkomstandigheden van de landbouwers in de berggebieden zijn dermate moeilijk dat een bijzondere behandeling van de berggebieden in het gemeenschappelijk landbouwbeleid gerechtvaardigd is. Men mag echter niet uit het oog verliezen dat er ook andere regio's zijn die met specifieke problemen te kampen hebben, zoals bijvoorbeeld de gebieden in het hoge Noorden, de droge gebieden en verschillende andere benadeelde gebieden. Wij mogen derhalve niet de fout begaan bij de behandeling van dit vraagstuk de behoeften en de wensen van de landbouwers in de berggebieden los van die van andere benadeelde gebieden te zien. Dit werd ook door enkele afgevaardigden gezegd. Zij wilden dit verslag graag uitgebreid zien tot de droge en semi-droge gebieden of arctische gebieden. Overigens zouden wij bij een te individueel gerichte behandeling van de bijzonderheden van de plattelandsgebieden in conflict komen met de noodzaak van vereenvoudiging van ons beleid.
Inhakend op het onderhavige verslag, wilde ik graag uiteenzetten hoe wij de problemen van de berggebieden in het kader van Agenda 2000 denken aan te pakken en welke oplossing wij daarvoor in petto hebben. Wij willen meer soepelheid en meer subsidiariteit brengen in het plattelandsbeleid om de lidstaten te helpen bij de verwezenlijking van hun doelstellingen voor de ontwikkeling van de plattelandsgebieden. Beide principes openen mijns inziens interessante perspectieven voor de berggebieden. In de toekomst zullen de tot nu toe bestaande programma's en maatregelen worden samengevoegd tot een enkel programma en dan zal het mogelijk zijn duidelijke prioriteiten vast te stellen en de maatregelen te kiezen die de beste ontwikkelingsresultaten garanderen. Dat alles kan leiden tot synergie en dan kan men ook ingaan op de specifieke behoeften van de berggebieden. Door de nieuwe opzet en de verhoging van de compenserende betalingen wordt bovendien meer speelruimte geboden voor de vergoeding van specifieke, door de landbouwers in de benadeelde gebieden geleverde prestaties. De berggebieden kunnen er derhalve van op aan dat zij in de nieuwe bepalingen voor de plattelandsontwikkeling een belangrijke plaats zullen innemen.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Fischler, u hebt niets gezegd over de financiering. Wij hebben een amendement ingediend waarin staat dat voor de lidstaten en de Europese Unie een cofinanciering van respectievelijk 25 % en 75 % moet worden vastgesteld. Dezelfde discussie moet worden gevoerd bij de andere premies, bij de compenserende betalingen die tot nu toe voor de volle 100 % werden betaald. In de politieke beoordeling van deze maatregelen is die 50 % vaak van doorslaggevend belang. Als wij willen dat de programma's worden aangenomen, moeten wij een geringer percentage voor de cofinanciering van de lidstaten vaststellen.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde eerst heel algemeen opmerken dat het milieubeleid en de milieumaatregelen in de landbouw niet alleen een zaak voor de Gemeenschap kunnen zijn. Ook de lidstaten en de regio' moeten zich daarom bekommeren. Onze burgers leven immers in de regio's.
Wat de cofinanciering betreft, wilde ik erop wijzen dat wij voor doelstelling 1-gebieden reeds een percentage van 75 % hebben. In andere gebieden is dit 50 %. Daar wij van plan zijn deze maatregelen uit te breiden en daar ik ook de indruk heb dat de lidstaten het belang daarvan steeds meer inzien, hebben wij in Agenda 2000 bepaalde voorstellen gedaan. Op grond van deze voorstellen moeten de milieumaatregelen worden opgenomen in het algemene programma voor plattelandsontwikkeling en moet voor milieumaatregelen een cofinanciering van tenminste 50 % worden gehandhaafd. In andere sectoren is immers de cofinanciering van de Gemeenschap voor bijvoorbeeld benadeelde gebieden of berggebieden in veel landen aanzienlijk minder dan 50 %. Aldus beschouwd hebben de milieumaatregelen in de gebieden buiten doelstelling 1 in de toekomst in ieder geval een hoger cofinancieringspercentage dan de maatregelen voor plattelandsontwikkeling.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.

EOGFL: 26ste financieel verslag
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over verslag (A4-0298/98) van de heer Rehder, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling over het Zesentwintigste Financieel Verslag betreffende het Europese Oriëntatie- en Garantiefonds voor de landbouw (EOGFL), Afdeling Garantie (begrotingsjaar 1996) (COM(97)0589 - C4-0112/98).

Rehder
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, als men dit verslag leest, is men misschien verbaasd achter deze cryptische titel een veel interessanter verslag aan te treffen dan men aanvankelijk zou vermoeden. Dit verslag werd opgesteld omdat het Europees Parlement als vertegenwoordiger van de Europese belastingbetalers het recht en de plicht heeft de uitvoering van de begroting van de Unie van a tot z te controleren. Het is een goede huishoudelijke deugd, een mannelijke en vrouwelijke deugd, om spaarzaam om te gaan met het geld van de belastingbetaler. Als misbruik wordt vastgesteld, moet dit worden vervolgd. Dan moeten, met andere woorden, maatregelen worden getroffen.
Deze landbouwbegroting ondervindt grote belangstelling bij het publiek, alleen al omdat het bijna de helft van alle begrotingsmiddelen van de Europese Unie opslokt en omdat helaas in het verleden het begrotingsprincipe van een zuinige, wettige omgang met belastinggeld niet altijd naar behoren werd gerespecteerd. Wij weten dat niet alleen de Rekenkamer van de Europese Unie maar ook die van de lidstaten altijd zeer strikte maatstaven aanlegt. Ondanks die striktheid komt men echter telkens weer fouten op het spoor.
Een deel van de bezwaren en misstanden is ongetwijfeld toe te schrijven aan de ondoordringbare amendementenjungle. Veel indieners van amendementen maken ook ongewild fouten. Mijnheer de commissaris, is dit geen goede gelegenheid om dit bureaucratenbos te rooien? U zult talrijke milieubeschermers aan uw kant hebben! Dan kunnen wij daar planten inzaaien die vanzelf groeien en vruchten voortbrengen die niet constant ergens in een afvalbak terecht komen. Hebt u toch medelijden met de mensen die niet zijn opgeleid als formulierinvullers maar als landbouwers.
Een belangrijk deel van de misstanden is ook toe te schrijven aan subsidiefraude en vaak ook - en dat wordt zo nu en dan vergeten in de discussies van dit Parlement - aan gebrek aan bereidheid bij de lidstaten om misbruik met geld van de Europese Unie even streng te vervolgen, en eventueel te bestraffen, als overtredingen van hun eigen nationaal recht. Daar komt nog bij dat de Europese Unie de lidstaten zelfs geld geeft voor de controle op deze maatregelen. Deze situatie is onhoudbaar. Ook is het onhoudbaar dat, zoals de Europese Rekenkamer heeft vastgesteld, met de steeds nog ontoereikende controleinstrumenten slechts een klein percentage van de onregelmatig ontvangen bedragen wordt teruggevorderd. Als dit zou gebeuren in een normale gemeente, in een provinciehoofdstad of in een normale stad, zou de burgemeester van de stad of het gemeentebestuur serieus rekening moeten houden met de mogelijkheid dat hij of zij uit het ambt wordt ontheven, als die mogelijkheid tenminste bestaat.
Daarom is het ook om educatieve redenen raadzaam dat in toekomst tevens op het gebied van het EOGFL cofinanciering wordt ingevoerd. Ik zeg "om educatieve redenen" , omdat men de lidstaten, met nog meer nadruk dan tot nu toe het geval was, duidelijk moet maken dat het hun eigen geld of het geld van hun burgers, hun belastingbetalers is waar zo zorgeloos en - laat ik het recht voor de raap zeggen - zo slonzig mee wordt omgegaan.
Ook moeten wij kritiek uiten op het feit dat er nog steeds begrotingsmiddelen zijn die niet worden uitgegeven. Als wij dit verslag lezen, stellen wij vast dat in het jaar 1996, dat onderwerp is van dit verslag, alleen "dankzij" de BSE-crisis, waarvoor veel extra geld nodig was, het niet-uitgegeven kredietvolume beperkt kon worden tot 1, 3 miljard ecu. In het jaar 1995 werd 3, 5 miljard ecu niet uitgegeven. Dat is een hoop geld voor de belastingbetaler. En dan kom ik nu weer bij het bosbouwbeleid. Dan hadden wij in Duitsland dat geld in de afgelopen acht jaar beter kunnen gebruiken.
Deze overdadige overschotten tonen aan dat men te voorzichtig is, ofschoon men natuurlijk in elke beleidssector voorzorgsmaatregelen moet treffen. Overeenkomstig de huidige voorschriften - en dat is eigenlijk het nadeel van heel deze geschiedenis - moet het niet-uitgegeven geld worden teruggestuurd aan de lidstaten. Voor sommige lidstaten, waaronder ook de mijne, is de landbouwbegroting een soort spaarvarken geworden. Elk jaar weer worden met de terugbetalingen de zelf veroorzaakte belastinggaten gedicht en wordt aldus de indruk gewekt dat men dankzij het nationale belastingbeleid het hoofd boven water kan houden.
De landbouwbegroting is echter geen spaarvarken, maar het belangrijkste middel om het platteland in Europa in stand te houden en voor de Europese burgers te bewaren. Daarvoor is inderdaad elke cent nodig. Wij moeten immers ook proberen de zonden uit het verleden goed te maken. Daarom heb ik in mijn verslag voorgesteld daarvoor elk jaar in de landbouwbegroting een reserve van 1 miljard ecu aan te leggen.
Als deze reserve niet nodig mocht blijken te zijn, moeten de daarin voorkomende middelen worden gebruikt voor de verbetering van de infrastructuur op het platteland en voor met name de bestrijding van de werkloosheid. Op het platteland komt immers ook werkloosheid voor. De heer Mulder heeft deze gedachte overgenomen en als begrotingsdeskundige daar een goede vorm aan gegeven. Ik dank hem daar hartelijk voor. Daaruit blijkt, mijnheer Mulder, dat als wij de fractiegrenzen in onze hoofden en ons werk kunnen vergeten, dit fractieoverschrijdend, gemeenschappelijke werk wel degelijk zoden aan de dijk zet. Dat is juist ook de charme van het Europees Parlement, een charme die helaas maar al te vaak in andere parlementen ontbreekt.
Andere leden van dit Parlement hebben zich - en dit is een negatief punt - tot nu toe, gelukkig zonder enig succes, met hand en tand verzet tegen het in het openbaar met naam en toenaam noemen van het grootste kankergezwel in het steunbeleid van de landbouwsector. De grote wantoestand is dat ook vandaag nog ongeveer 80 % van de landbouwsubsidies in de zakken terecht komt van slechts 20 % van de landbouwers en wel in de zakken van de meest welgestelden en niet van de meest hulpbehoevenden. Dat heeft natuurlijk in feite niets meer uit te staan met sociale rechtvaardigheid. Ik ben u, mijnheer de commissaris, eigenlijk dankbaar dat u een ongelovige Thomas uit de CDU-fractie - maar zijn voornaam is niet Thomas - ook vorig jaar nog op zijn schriftelijk vraag heb bevestigd dat in deze onhoudbare situatie in feite geen enkele verandering is gekomen.
Pas als wij dit kankergezwel verwijderen, zullen wij de steun van de Europese belastingbetalers krijgen voor een nieuw en toekomstgericht plattelandsbeleid. Dat zijn wij ook de 20 miljoen werklozen schuldig. Bovendien hebben wij een steunstelsel nodig waarmee korte metten wordt gemaakt met de wantoestand van de landbouwmiljonair - op wie ik trouwens niet afgunstig ben want zijn einde zal hetzelfde zijn als het mijne - die belastingsubsidie krijgt die hij niet nodig heeft, terwijl anderen op het platteland die subsidie wel degelijk nodig hebben, maar er niet voor in aanmerking komen. Ik denk bijvoorbeeld aan de kleine landbouwers die, zoals dat heet, van hun eigen werk moeten leven.
Wij hebben behoefte aan een efficiënte bovengrens voor de steun. Deze mag alleen worden opgetrokken als bepaalde oude eisen van solidariteit opnieuw van kracht worden, zoals de eis van een fatsoenlijke baan voor iedereen. Als aan deze extra voorwaarde is voldaan, kunnen wij hier nog eens op terugkomen. Wij hebben tevens een nieuw, geïntegreerd beleid voor de benadeelde gebieden nodig. Dat thema werd ook vandaag nog besproken. Ik onderstreep al hetgeen u, mijnheer de commissaris en de andere collega's daarover zeiden. Wij kunnen niet weer met die potjesmentaliteit aankomen, zo van: hier een berggebied, daar een zeegebied, hier een moeras en daar water. Al deze gebieden hebben namelijk een gemeenschappelijk probleem: zij kunnen weliswaar de concurrentie niet aan, maar zij mogen niet ten onder gaan. Daarom moet ik iedereen waarschuwen: het moet afgelopen zijn met dit cliëntelisme. De ideeën die ik tot nu toe in de voorstellingen van de Commissie heb zien staan, lijken mij verstandig.
Met een geïntegreerd plattelandsbeleid moet men tevens zorgen voor nieuwe werkgelegenheid op het platteland. Daarbij gaat het niet alleen om arbeidsplaatsen die op de een of andere manier verband houden met de landbouw, maar ook om hightech arbeidsplaatsen. Hightech doet het platteland geen pijn. Daarom moet in feite ook een chipfabriek in Untermagerbein bij mij in de buurt kunnen. Dergelijke fabrieken hoeven niet in het centrum te liggen maar kunnen ook heel goed elders worden gevestigd.
Wij hebben in feite al genoeg gesproken over al deze principes. Wij hebben in 1996 mijn verslag met grote meerderheid aangenomen en het zou mij verheugen indien de collega's niet alleen bereid waren deze dingen aan te nemen. Ik hoop dat zij ook bereid zijn straks thuis te verklaren dat zij hier voor hebben gestemd, omdat eindelijk een eind moet worden gemaakt aan dat gepraat en spijkers met koppen moeten worden geslagen. Voor degenen die hier nog zitten, is dit misschien een goede hint voor thuis.
Het langzame afsterven van talrijke dorpen bij u en mij thuis, leidt uiteindelijk tot het afsterven van heel het platteland. Dit platteland is 80 % van ons Europa. Ons Europa heeft pas toekomst als ook het platteland toekomst heeft. Het platteland een toekomst geven zal alleen lukken als wij ophouden met het produceren van papier. Willen wij Europa behouden? Dan moeten wij zorgen voor het platteland!

Iversen
Mevrouw de Voorzitter, ik vind dat de heer Rehder een goed en boeiend financieel verslag heeft gemaakt over het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw. Zoals eerder op de avond werd gezegd, is het altijd belangrijk ervoor te zorgen dat het geld van de Europese belastingbetaler op een correcte manier gebruikt wordt. Ik vind het ook belangrijk dat wij in het Parlement deze zaken kritisch volgen. Als verkozenen door het volk moet dit onze taak zijn en dat is blijkbaar ook de mening van Klaus Rehder.
Het verslag van de Commissie over de landbouwuitgaven voor het begrotingsjaar 1996 is in vele opzichten een uitstekend verslag. Het noemt de factoren die de landbouwuitgaven voor dat jaar beïnvloed hebben: de uitbreiding van de Unie tot vijftien lidstaten, de implementering van steun in het kader van de hervorming van 1992 en de uitgaven die betrekking hadden op de BSE-crisis. Daarnaast kondigt de Commissie de implementering van een nieuwe factor aan, die ik zeer belangrijk vind, namelijk een plan om misbruik van de landbouwsteun te voorkomen. Het plan voorziet in de oprichting van een databank, registratie van steunaanvragen, registratie van controlesystemen, identificatie en een grondige registratie van de veestapels. Mooi klinkt dat! Uiteraard zullen sommigen door deze overdreven bureaucratie in moeilijkheden komen, ook in mijn land, maar het is goed dat deze dingen bestaan. Wanneer we geld uitgeven, moet er ook controle zijn.
Anderzijds vind ik dat het verslag geen eenduidig standpunt inneemt over de controle die de lidstaten op de besteding van de middelen uitoefenen. Het probleem is dat de controle nog steeds van land tot land verschilt. Men kan er met andere woorden niet van uitgaan dat men in elke lidstaat gelijk behandeld wordt, hoewel in feite overal dezelfde regels gelden. En dat is dus verkeerd! Zo mag het niet blijven duren! Wij moeten zorgen dat er een degelijke controle komt op de besteding van deze middelen. Ik weet natuurlijk ook dat de Commissie zal zeggen: Willen jullie meer bureaucratie? Willen jullie het nog moeilijker maken? En dat brengt ons in een moeilijke positie. Wij moeten een systeem uitdokteren dat ook werkt. Daarom is het belangrijk dat de landbouwhervorming het systeem doorzichtiger maakt.
Tenslotte wil ik nog even ingaan op de opmerking van Klaus Rehder dat de verdeling van de middelen duidelijk sociaal onevenwichtig gebeurt. Hoewel het verslag hierover niets vermeldt, is het duidelijk dat 80 % van de middelen naar 20 % van de landbouwers gaat. Waaraan is dit te wijten? Er zijn beslist vele verklaringen, maar ik vind dat de Commissie ons een antwoord schuldig is en ons moet vertellen wat volgens haar de verklaring hiervoor is.

Redondo Jiménez
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, staat u mij toe dat ik, nadat u naar de uiteenzetting van de heer Rehder over zijn verslag heeft geluisterd, nogmaals wijs op de titel van het onderhavige verslag. We hebben het over het 26ste financieel verslag over het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de landbouw, Afdeling Garantie, over het begrotingsjaar 1996, dat de Commissie ons voorlegt op grond van verordening 729, artikel 10; verder is het zo dat het begrotingsjaar verlegd is, aangezien het niet langer met het kalenderjaar samenvalt maar met ingang van 1987 van 15 oktober tot 15 oktober loopt.
Laten we het derhalve hebben over het onderwerp dat hier aan de orde is. Waar gaat het namelijk om? Waar het voornamelijk om gaat, is dat we zien vast te stellen of hetgeen is uitgegeven overeenkomt met wat er begroot is, en verder hebben we oplossingen moeten vinden voor onvoorziene situaties die zich hebben voorgedaan. In grote lijnen is dit naar mijn idee gelukt. Ik ben het dan ook eens met wat er in de mededeling van de Commissie wordt gezegd met betrekking tot de uiteindelijke kredieten die in totaal 40.828 miljoen ecu bedragen, wat overeenkomt met de landbouwrichtsnoer voor het jaar 1996, het jaar waarover we het hier hebben.
Wat de uitgaven betreft tellen we 39, 107.800 miljoen ecu die hoofdzakelijk aan drie items besteed zijn:
Ten eerste: de volledige bekostiging van steunmaatregelen voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Ten tweede: de overgang van 12 naar 15 landen.
Ten derde: de onvoorziene BSE-crisis.
Toch is het aandeel van de landbouwbegroting in de algemene begroting met 1, 2 % gedaald, van 51, 7 % naar 50, 5 %.
Voorts ben ik het eens met de uitsplitsing van de uitgaven aan de hand van hun financiële kenmerken: restituties, interventie, enz., evenals met de herziening van controlesystemen in bepaalde sectoren. Als je hetgeen de Commissie ons heeft toegezonden inziet, treden er pikante details aan het licht. Zo zou ik de commissaris willen vragen hoe het mogelijk is dat Oostenrijk wat verordening 2078 betreft Duitsland in maar drie jaar tijd bijna voorbij is gestreefd; wat milieumaatregelen betreft komt het gevaarlijk dicht in de buurt van Duitsland en begint het op Frankrijk te lijken, alsook op de overige landen. Maar goed, dat is een detail.
Dit alles en nog veel meer heeft de rapporteur echter al verteld maar helaas kan ik het niet met hem eens zijn als het gaat om de paragrafen 11, 12, 13, 14 en 15 van zijn verslag die noch door mij noch door mijn fractie zullen worden ondersteund omdat ze naar onze mening niet thuishoren in het onderhavige verslag, en bovendien omdat hiermee een aantal subjectieve verklaringen worden ingevoerd die geen enkele positieve waarde hebben, noch voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid noch voor onze landbouwers. Hetzelfde geldt voor de richtlijnen voor het toekomstige GLB, zoals de kwestie van de cofinanciering, die niet in het kader van dit verslag thuishoren.
En om af te sluiten, mijnheer de commissaris - die ik bedank voor zijn aanwezigheid in deze vergaderzaal omdat hij altijd van de partij is en lange, saaie vergaderingen moet doorstaan zoals die van vandaag wel eens zou kunnen worden als je ziet wie hier aanwezig zijn - tenslotte een zin van bladzijde 43 van uw mededeling die als volgt luidt "de Gemeenschap vormt een verenigde economische ruimte voor landbouwproducten" .
Mijnheer de commissaris, gezien de huidige ontwikkelingen mag deze verklaring nu minder dan ooit aan kracht inboeten.

Mulder
Mevrouw de Voorzitter, laat ik in de eerste plaats zeggen dat ik het een goed punt vind dat ook de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zich uitspreekt over de landbouwuitgaven 1996; normaal is dat het domein van de Commissie begrotingscontrole. Maar ik denk dat het zeer belangrijk is dat ook de landbouwsector zelf er alles aan doet dat de landbouwuitgaven correct gebeuren, want ik denk dat als wij spreken over onregelmatigheden en fraude in de landbouwsector, dat die niet in de eerste plaats door de boeren of door de tuinders worden gepleegd, maar vooral door andere sectoren van de landbouw. Als wij het draagvlak voor de landbouw in Europa willen verbeteren, en dat willen wij van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling allemaal, dan zullen wij erop moeten toezien dat het uitgeven van geld correct gebeurt. Ik denk dat het verslag van de heer Rehder daartoe een bijdrage levert. De vorige spreker heeft al een compliment aan de heer Fischler gemaakt dat hij hier zo lang is blijven zitten; ik zal daar nog een ander compliment aan toevoegen. Hij is er niet al te zeer aan gewend in deze zaal, maar ik zal het toch maar doen. Wij hebben het zeer op prijs gesteld dat de Commissie heeft voldaan aan de eisen van de Commissie begrotingscontrole over de kwijting van 1992, die dan indirect voorkomen in het verslag van 1996, dat er vijftien extra ambtenaren zijn aangesteld om de controle te verbeteren en dat bovendien in het geval lidstaten de landbouwuitgaven niet correct uitvoeren er nog eens een keer een extra boete van 25 procent wordt opgelegd. Ik denk dat dat een van de manieren is om de controle te verbeteren.
Wat de andere punten van het verslag van de heer Rehder betreft, ik ben het ook eens met de vorige spreker - ondanks het feit dat hij vriendelijke woorden aan mij wijdde - dat er een aantal punten in het verslag voorkomen die eigenlijk niets met het financiële verslag van 1996 te doen hebben. Wij zullen ons in de komende maanden nog zeer sterk buigen over alle problematiek van Agenda 2000 - of de verhouding 80/20 juist is of niet, ik denk dat het onvermijdelijk is dat bepaalde sectoren altijd meer krijgen dan andere sectoren. Want het is nu eenmaal zo dat bepaalde sectoren altijd aan grond gebonden zijn. Als wij het landschap willen onderhouden dan moet het per definitie meer geld krijgen dan een bloemenkas of weet ik veel wat. Je kunt niet zomaar zeggen: alle sectoren moeten een gelijk percentage hebben van het landbouwbudget. Dat is een manier van berekenen waar ik bezwaren tegen heb.
Nog een laatste punt over de begeleidende maatregelen. Ik hoorde zojuist dat het verslag een dezer dagen uitgegeven zal worden, misschien reeds volgende week. Dat lijkt mij uitstekend. Ik denk dat een van de belangrijkste punten voor de toekomstige discussie zal zijn: hoe kunnen wij milieu en landbouw verenigen. Dan ben ik benieuwd hoe het te verklaren valt dat maar vijf van de vijftien lidstaten gebruik maken van die begeleidende maatregelen. Oostenrijk is een goed voorbeeld, maar dat is waarschijnlijk verklaarbaar omdat de commissaris hier zit. Maar ik zou best eens willen weten hoe het komt dat in bepaalde landen bepaalde milieumaatregelen wel succesvol zijn en in andere niet. Als wij het geheim van anderen kunnen meekrijgen hoe ze moeten worden toegepast in landen waar het niet succesvol is, dan denk ik dat wij op de goede weg zijn met de besteding van de landbouwgelden.

Nicholson
Mevrouw de Voorzitter, zonder de zaken hier te willen overdrijven zou ik in navolging van de heer Mulder mijn waardering jegens de commissaris willen uitspreken voor al zijn geduld en zijn volharding om nog tot dit late uur bij ons te blijven en ons aan te horen. Ik complimenteer de rapporteur met het diepzinnige verslag dat hij over het EOGFL heeft opgesteld. De heer Rehder laat zich op tal van belangrijke punten kritisch uit en wij kunnen ons vanavond zonder meer in die kritiek vinden.
Een van de dingen die mij in het verslag meteen opvielen, is hoe ingewikkeld het leven van een boer is geworden door alle formulieren die hij moet invullen. Het merendeel van de boeren neemt weliswaar alle formulieren die moeten worden ingevuld om de gewenste steun te krijgen, voor lief, maar een vereenvoudiging zou zeer wenselijk zijn. Ik ben er zeker van dat de commissaris weet hoe ingewikkeld en technisch sommige formulieren zijn. Ik ben mij ervan bewust dat deze formulieren nuttig zijn om fraude tegen te gaan, maar er zou op lokaal niveau een grotere mate van flexibiliteit mogelijk moeten zijn. Mij bereiken regelmatig klachten van mensen uit mijn kiesdistrict die als gevolg van een argeloze fout in hun aanvraagformulier steun zijn misgelopen. Zij wenden zich dan tot mij als hun vertegenwoordiger in het Parlement, omdat zij hebben begrepen dat er op lokaal niveau geen uitspraken mogen worden gedaan over wat als een niet-opzettelijke fout wordt gezien. Dit is een van de punten die nader kunnen worden bekeken om het systeem voor de boer gebruiksvriendelijker te maken.
In Noord-Ierland is momenteel geen geld meer voor structurele bijstand. Het desbetreffende programma was zo in trek dat niet alle aanvragen konden worden gehonoreerd. Hieruit blijkt wel hoe belangrijk deze steun is voor de plattelandsgemeenschappen en de boeren, vooral in deze moeilijke tijden. Wij moeten aandacht vragen voor een aantal punten die de heer Rehder en de heer Mulder aan de orde hebben gesteld met betrekking tot de effecten van de hervormingsmaatregelen voor de lange termijn.
De heer Mulder heeft de interessante vraag opgeworpen waarom sommige nationale regeringen succesvoller zijn dan andere als het om de uitvoering van milieumaatregelen gaat. Het antwoord daarop is dat sommige regeringen deze maatregelen gewoon niet willen invoeren. Zo simpel is het. Zij zijn niet bereid het nodige geld op tafel te leggen om de maatregelen operationeel te maken. Deze geluiden hebben wij ook al in het vorige debat gehoord. Er is dus een goede reden om een en ander aan de orde te stellen en te bezien hoe in deze situatie het beste vooruitgang kan worden gebracht.

McCartin
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Rehder danken voor zijn verslag. Hij wijst daarin op de kosten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Het is juist dat die kosten momenteel ongeveer 40 % van de communautaire begroting uitmaken, maar dat zegt meer over de omvang van de communautaire begroting dan over de landbouwuitgaven zelf. Als rekening wordt gehouden met de omvang van de Unie, het aantal landbouwers, het beleidsterrein en de problemen, geven wij 0, 4 % van het BBP aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid uit. Dat is de prijs die wij betalen voor het beleid waarmee wij proberen de bevolking van de Europese Unie in de plattelandsgebieden te houden.
Als een dergelijk beleid niet zou bestaan, als wij alles zouden overlaten aan de vrije marktwerking, zou de ontvolking van het platteland ongetwijfeld in een veel hoger tempo gaan. Het is uiteraard teleurstellend dat wij er niet in slagen de bevolkingsomvang in de plattelandsgebieden te stabiliseren. Tegelijkertijd geven wij vandaag de dag aan dit beleid ongeveer evenveel geld uit als vijftien jaar geleden, terwijl het aantal landbouwers is gehalveerd. Ik durf te voorspellen dat er over tien jaar - pakweg aan het einde van de volgende programmaperiode - van de huidige zeven miljoen landbouwers misschien nog vier miljoen over zijn, maar dat onze uitgaven desondanks verder zullen oplopen.
Als je bedenkt dat 80 % van het geld bij 20 % van de boeren terecht komt, wordt het nu wellicht tijd om, zonder evenwel de koppeling tussen steun en productie helemaal los te laten, onze gedachten te laten gaan over een diversifiëring van de steunverlening, zeker nu het geld beter kan worden gespreid. De kans bestaat dat er, nu de hele sector wordt geherstructureerd, te veel geld naar te weinig landbouwers stroomt en dat de steun die krachtens het geherstructureerde beleid beschikbaar is, door zeer grote producenten wordt opgeslokt.
Daar heb ik wat zorg over. Ik zou graag een grotere verscheidenheid in het beleid zien, op basis van programma's zoals LEADER. Ik weet dat dit initiatief zal worden voortgezet en versterkt. Maar om de bevolking in de plattelandsgebieden te houden, moeten wij wel wat meer doen dan de steun rechtstreeks te relateren aan de productie.

Klaâ
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben vanavond weliswaar de laatste op de sprekerslijst, maar ik wil mijn twee minuten toch gebruiken om u te bedanken voor het feit dat u nog aanwezig bent. Waar hebben wij het vanavond over? Wij spreken over steunmaatregelen, over compenserende maatregelen voor de Europese landbouw. De afdeling Garantie van het EOGFL financiert met name taken in verband met het gemeenschappelijk markt- en prijsbeleid. Een groot deel van de financiële middelen is bestemd voor interventies ter regulering van de landbouwmarkten.
In de begroting 1996 bedroeg het landbouwrichtsnoer 40, 828 miljard ecu. Dat was 50, 5 % van de totale begroting van de EU. De uitgaven voor het landbouwrichtsnoer zijn weliswaar gestegen - omdat, op grond van de genoemde criteria, door de hervorming van het GLB de steunmaatregelen voor de lidstaten in 1996 voor het eerst volledig werden benut en omdat de Europese Unie vanaf 1 januari 1995 van twaalf tot vijftien lidstaten werd uitgebreid - maar als wij een vergelijking maken met de eveneens toegenomen totale begroting, zien wij dat de landbouwuitgaven met 1, 2 % zijn verminderd. Het is echter altijd goed spaarzaam om te gaan met overheidsgeld en de uitgaven moeten natuurlijk worden gezien in de context van de taken die daarmee worden vervuld.
Het gemeenschappelijk landbouwbeleid van de Europese Unie is een moeilijk stuk grond. Om dat te bewerken heeft men een geschikte hoeveelheid geld nodig. Het landbouwbeleid is tevens de sector waarvoor de Europese Unie de meeste maatregelen treft en de grootste inkomsten heeft. Met de flankerende maatregelen beoogt men niet alleen compensatie voor de productiebedrijven, maar ook milieubescherming en ondersteuning van de door de structurele veranderingen getroffen mensen. Ook daarvoor wil men een verantwoordelijkheid op zich nemen. Dit zijn belangrijke maatregelen en ik ben dan ook verheugd over de voorstellen die u, mijnheer de commissaris, hiervoor hebt opgenomen in Agenda 2000. Ik ben het met de rapporteur eens dat meer doorzichtigheid en met name ook een vereenvoudiging van de gecompliceerde aanvraagprocedure nodig is. Wij zullen waarschijnlijk ook in dit Parlement nog uitgebreid spreken over het toekomstige kredietvolume van de afdeling Garantie van het EOGFL en daarom ben ik van mening dat de paragrafen 11 en 12 niet in dit verslag over het begrotingsjaar 1996 thuis horen.

De Voorzitter
Ik dank u, mevrouw Klaâ. Het is verbazingwekkend wat ik vanavond als Ondervoorzitter allemaal mee mag maken! Alle aanwezigen geven blijk van een nauwelijks te overtreffen consideratie!
Dan geef ik ter afsluiting het woord aan commissaris Fischler.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zal uw geduld niet al te lang op de proef stellen. Allereerst wil ik de heer Rehder van harte bedanken voor zijn verslag. Ook ben ik de landbouwcommissie dankbaar voor haar belangstelling voor het 26ste financieel verslag van de afdeling Garantie van het EOGFL over het begrotingsjaar 1996.
Mijnheer de rapporteur, ik dank u tevens voor uw steun aan de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. In deze context hoeven wij echter mijns inziens geen debat te voeren over Agenda 2000. Wij zullen waarschijnlijk nog wel vaker de gelegenheid daartoe krijgen. Hetzelfde geldt overigens ook voor het verslag inzake de eigen middelen. Men heeft mij echter de vraag gesteld waarom in het mij best bekende land de milieumaatregelen en de flankerende maatregelen zoveel succes oogsten. Mijns inziens zijn daarvoor twee factoren van doorslaggevend belang. Ten eerste zijn wij reeds in 1987 begonnen met voorlichting en een algemeen debat over de noodzaak van een multifunctionele landbouw. Daarom hebben zich bij ons bepaalde ontwikkelingen misschien eerder voorgedaan dan elders. Ik zal u een klein voorbeeld noemen. Ik ben een aantal jaren verantwoordelijk geweest voor de landbouwsector. Toen ik in 1989 als minister begon, vond ik op mijn begroting 2 miljoen schilling voor de biologische landbouw. Toen ik het ministerie verliet waren dat er 270 miljoen.
Ten tweede is er eenvoudigweg een maatschappelijke consensus in dat land. Men wil dat de nationale overheid ook een verantwoordelijkheid op zich neemt voor de instandhouding van het landschap en voor een duurzame landbouw. In Oostenrijk heeft het vinden van de noodzakelijke cofinancieringsmiddelen voor deze maatregelen eigenlijk nooit veel voeten in de aarde gehad.
Dan kom ik nu terug op het eigenlijke onderwerp. Ik zal mij beperken tot enkele hoofdpunten die rechtstreeks betrekking hebben op het financieel verslag. Allereerst iets over de omvang van de onbenutte kredieten. Ik moet erop wijzen dat de omvang van de onbenutte kredieten in 1996 de helft bedroeg van die van 1995 en in het begrotingsjaar 1997 nog slechts 400 miljoen bedroeg. Dat is hetzelfde bedrag als twee dagen communautaire betalingskredieten voor de landbouw. Bij de ramingen van de uitgaven zal men altijd een zekere marge in acht moeten nemen omdat er talrijke onzekere factoren zijn. Niemand kan het weer of de markt met absolute zekerheid voorspellen.
Ik ben het roerend eens met de opmerkingen van de rapporteur over de uitgavencontrole. Bij de goedkeuring van de rekeningen zijn aanzienlijke bedragen geweigerd. Ik geef toe dat dit gedeeltelijk te wijten is aan de inderdaad ingewikkelde aanvraagprocedure en aan de ontoereikende controle in de lidstaten. Een groot deel van de weigeringen is echter ook een gevolg van het feit dat de uitvoeringsbepalingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in de lidstaten soms anders worden geïnterpreteerd dan in de Commissie. Wij willen deze problemen opheffen en hebben derhalve een reeks maatregelen getroffen. Wij proberen de verschillende bepalingen te vereenvoudigen en te verduidelijken om aldus zoveel mogelijk dubieuze interpretaties te voorkomen. Dat gebeurt enerzijds in het kader van Agenda 2000 en anderzijds in het kader van het SEM 2000-programma.
Verder steunen wij de lidstaten bij de oplossing van hun controleproblemen. Wij financieren daarvoor maatregelen in het kader van begrotingslijn B1-3600. Afgezien daarvan doen wij ook het een en ander bij de procedure voor de goedkeuring van de rekeningen. In de toekomst zullen wij blijven werken met forfaitaire correcties en richtsnoeren voor de goedkeuring van de rekeningen.
Meerdere sprekers maakten gewag van een gebrek aan evenwicht bij de toekenning van financiële steun. Ik wil benadrukken dat wij dit probleem in onze hervormingsvoorstellen bij de horens hebben gevat. Wij kunnen niet langer met lede ogen toezien hoe een klein percentage landbouwers het leeuwendeel van de steun in de wacht sleept. Een van onze doelstellingen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid is de producenten een gepast inkomen te verzekeren. De bedrijven mogen echter niet enkel en alleen van steun afhankelijk zijn om een goed inkomen te verkrijgen. Zij moeten wel degelijk marktgericht functioneren en met name moet men de dynamische landbouwers en verwerkingsbedrijven alle mogelijke kansen geven op de markt. Bij veel producten - en ik denk daarbij met name aan wijn, groenten en fruit en andere producten, met name specialiteiten - hebben wij een evenwichtige marktsituatie. Deze stelt de producenten in staat met de verkoop van hun producten een goed inkomen te verkrijgen.
In het verslag gaat men ook in op enkele technische aspecten van de begrotingslijn en de financiële vooruitzichten. Het voorstel voor de instelling, binnen de richtsnoer, van een algemene begrotingsreserve voor de niet op de begroting opgenomen kredieten vind ik interessant. Wat het vraagstuk van de terugbetaling van de niet-uitgegeven kredieten aan de lidstaten betreft, moet u voor ogen houden dat wij bij het EOGFL, door de bijzondere situatie op de landbouwmarkten, slechts voorlopige kredieten hebben. Daarom is de in de verordeningen opgenomen terugbetalingsregel wel degelijk gerechtvaardigd. Het zal dan waarschijnlijk ook heel moeilijk zijn om deze te veranderen.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 19.45 uur gesloten)

