2. Wit-Rusland
Voorzitter
. - Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties inzake Wit-Rusland.
Janusz Onyszkiewicz
auteur. ? (PL) Mijnheer de Voorzitter, de meeste politieke gevangenen in Wit-Rusland, in feite bijna alle, zijn onlangs vrijgelaten, op één na. Dat betekent niet dat we erop kunnen vertrouwen dat het de goede kant op gaat in Wit-Rusland. Op dezelfde dag werd namelijk een inval gedaan in de huizen van een groot aantal mensen die te maken hebben met de oppositie in Wit-Rusland. Ook werd een docent aan een middelbare school ontslagen. De verklaring die hij daarvoor kreeg was dat hij lid was van de oppositiepartij en daardoor een ideologie vertegenwoordigde die niet overeenkwam met die van de staat.
De situatie in Wit-Rusland is heel vreemd. In dat land heerst een staatsideologie en daarom is het niet echt verrassend dat mensen daar die journalistiek, rechten of internationale relaties willen studeren, een aanbeveling moeten hebben van de overheid. Zo werkt het selectieproces daar. Dat is volstrekt onaanvaardbaar, maar we verwelkomen de stap die men genomen heeft en zijn er voorzichtig blij mee.
Wat Wit-Rusland zelf betreft: de vraag komt natuurlijk op wat de achterliggende reden kan zijn voor dit initiatief. Het lijkt erop dat president Loekasjenko door middel van dit initiatief en door in te stemmen met de opening van een delegatie van de Europese Commissie in Minsk, wil laten zien dat hij niet onomkeerbaar gebonden is aan het voeren van een pro-Russisch beleid met uitsluiting van andere mogelijkheden. Het wordt zelfs steeds moeilijker een dergelijk beleid in Wit-Rusland te voeren. Het land wil niet volledig door Rusland opgeslokt worden. In dit geval heeft zelfs de heer Loekasjenko dit standpunt ingenomen, maar de gebeurtenissen spreken voor zichzelf.
Rusland is Wit-Rusland eenvoudigweg aan het opkopen. Gazprom heeft pas weer een andere transactie afgesloten, zodat het nu een kwart bezit van de aandelen in de bedrijven die de doorvoerroutes voor olie en gas door Wit-Rusland in handen hebben. Het aandeel van Gazprom zal binnenkort tot vijftig procent stijgen. Het lijkt er bovendien op dat Rusland erin zal slagen Wit-Rusland zover te krijgen dat het de roebel als de nationale muntsoort accepteert.
Als gevolg hiervan wordt de situatie steeds dreigender. Steun voor zelfstandige actie in Wit-Rusland en aan het maatschappelijke middenveld wordt steeds noodzakelijker. Er wordt al hulp beschikbaar gesteld, maar nog niet genoeg. Er moet in het bijzonder steun verleend worden aan de pas opgerichte instellingen in Wit-Rusland. Ik denk daarbij vooral aan televisie-uitzendingen die op het land gericht zijn; deze kunnen er in hoge mate aan bijdragen dat de locale bevolking weet wat er gaande is. Volgens mij moeten we in onze gedachten altijd met Wit-Rusland bezig zijn, omdat dit onderwerp heel Europa aangaat. We kunnen niet toestaan dat middenin Europa een land ligt als Wit-Rusland dat door een dictator bestuurd wordt.
Jiří Maštálka
auteur. - (CS) Dames en heren, ondanks de uitgesproken kritische toon van de bijdragen zijn er gelukkig toch nog ten minste twee positieve aspecten te onderscheiden.
In de eerste plaats is er de opening van de delegatie van de Europese Commissie in Minsk die, voorzover ik weet, ook goedgekeurd is door de president van Wit-Rusland. Ik ben van mening dat door het openen van een EU-delegatie een basis geschapen wordt voor verdere ontwikkeling en activering van relaties met de Europese Unie met betrekking tot wederzijds bevorderlijke aspecten als energie, transport, doorvoer en zelfs milieubescherming.
De andere positieve factor die ik belangrijk vind is de bijeenkomst van deskundigen in Brussel afgelopen juni, waar vooral gesproken werd over de problemen met de aanvoer van energie, en ook de voorgenomen besprekingen van deskundigen over vervoerscorridors en het milieu. Ik vind deze ontwikkeling bijzonder belangrijk. We mogen niet vergeten dat Wit-Rusland zelf nog steeds worstelt met de zeer ernstige consequenties van de ramp in Tsjernobyl. De trend in de onderlinge relaties is tegenwoordig dat politieke kringen in de Europese Unie een bepaalde kijk op Wit-Rusland hebben gekregen die heel kritisch en eenzijdig is.
Er is niet alleen behoefte aan kritiek, maar ook aan samenwerking. Het is ook tijd voor een positief gebaar van de kant van Wit-Rusland, en ik vind dat het officiële regime van het land op zijn minst een moratorium op de doodstraf zou moeten aankondigen. Dat zou ons in staat kunnen stellen nieuwe onderhandelingen te beginnen over de status van het lidmaatschap van Wit-Rusland van de Raad van Europa. Van de kant van de EU zou ik, bijvoorbeeld, wel graag een versoepeling van het visumsysteem tegemoet willen zien, of steun aan jonge specialisten uit Wit-Rusland op stage, door hen de gelegenheid te bieden de werking van de Europese instellingen uit de eerste hand te leren kennen.
Józef Pinior
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil vanmiddag graag eerst mijn tevredenheid uitspreken over de positieve signalen in de relaties tussen de EU en Wit-Rusland. De recente ontwikkelingen met betrekking tot de oprichting van een delegatie van de Europese Commissie in Minsk zijn een stap voorwaarts in de richting van een vernieuwde dialoog tussen de Europese Unie en Wit-Rusland.
We willen de Commissie aanmoedigen alles uit de opening van de delegatie te halen wat eruit te halen is. Het wordt tijd dat de hele internationale gemeenschap meer steun verleent aan het maatschappelijke middenveld in Wit-Rusland, vooral door financiële ondersteuning van de onafhankelijke media, de non-gouvernementele organisaties en de Wit-Russische studenten die in het buitenland studeren. De beslissing van de Commissie financiële steun te verlenen aan de Europese Universiteit voor de menswetenschappen in Vilnius is heel verstandig. De Commissie en de Raad zouden in overweging moeten nemen ook financiële steun te verlenen voor het al bestaande project om de onafhankelijke Wit-Russische televisiezender Belsat op te zetten.
In de tweede plaats roept het Europees Parlement de Commissie en de Raad op om verdere stappen te zetten in de richting van versoepeling en liberalisering van de visumprocedures voor onderdanen van Wit-Rusland. Wij roepen de lidstaten in het Schengengebied op alle beschikbare middelen te gebruiken om het onderdanen van Wit-Rusland makkelijker te maken zich binnen het territorium van iedere lidstaat te bewegen. We denken daarbij vooral aan de visumkosten.
Verder roepen we het regime van president Loekasjenko bovenal op meer liberalisering en democratisering toe te staan, alle gewetensgevangenen in het land vrij te laten, de rechtstaat en vrijheid van mediavereniging in te voeren en de doodstraf af te schaffen.
Afsluitend wil ik vanmiddag onze solidariteit uitspreken met de Verenigde Democratische Oppositie van Wit-Rusland, de leider van de democratische beweging Alexander Milinkevich en met alle burgers van Wit-Rusland in hun strijd voor een open samenleving.
Adam Bielan
auteur. ?- (PL) Dank u, mijnheer de Voorzitter. De daden gepleegd onder de dictatuur van de heer Loekasjenko tegen het volk van Wit-Rusland zijn algemeen bekend. Alleen al dit jaar zijn er drie vreedzame demonstraties ruw uit elkaar geslagen. De autoriteiten vervolgen activisten van de oppositie op systematische wijze. Er zijn beperkingen gesteld aan het reizen in het buitenland van geestelijken en godsdienstonderwijzers. Er zijn ook enkele tamelijk merkwaardige maatregelen ingevoerd. Iedereen die rechten of journalistiek wil studeren, moet bijvoorbeeld goedgekeurd worden door het heersende bewind. Tegen deze achtergrond lijkt het opleggen van strengere sancties tegen Wit-Rusland helaas het enig mogelijke antwoord op de recente gebeurtenissen. We mogen echter niet vergeten dat het ons morele recht en onze morele plicht is een maatschappelijk middenveld in Wit-Rusland op te zetten en te steunen.
Een van de directe maatregelen die genomen kunnen worden is steun aan de oppositie bij het weer op gang brengen van informatieverstrekking. Een goed voorbeeld hiervan is het initiatief van de Poolse televisie om vanaf 10 december 2007 uitzendingen te verzorgen voor Wit-Rusland via het eerste onafhankelijke kanaal, Belsat. Helaas heeft men daar nog geen financiële steun van de Europese Unie voor ontvangen, zo hoorde ik vandaag van mevrouw Romaszewska, de producer die verantwoordelijk is voor dit project. Er is zelfs nog geen begrotingslijn van waaruit mensenrechten en democratie in Wit-Rusland zouden kunnen worden bekostigd.
Dames en heren, ik wil u eraan herinneren dat de hoge kosten van Schengen-visa een ander groot probleem is voor de mensen in Wit-Rusland. Als de toegang tot de Europese Unie beperkt wordt voor leden van het regime van de heer Loekasjenko, dan moeten wij de toegang tot de Unie gemakkelijker maken voor mensen die niet aan dat regime verbonden zijn.
José Ribeiro e Castro
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, in januari dit jaar zijn tien jonge actievoerders van het Wit-Russische Volksfront Jeugd en het Malady Front ('Jeugdfront') gearresteerd nadat ze een ontmoeting hadden gehad met een delegatie van de Democrat Youth Community of Europe (DEMYC) in Minsk, en daarna werden ze van hun universiteit gestuurd.
Dit is de laatste echte dictatuur van Europa. In Wit-Rusland bestaan nog steeds de doodstraf, politieke gevangenen, twijfelachtige arrestaties, mediacensuur, geweld en beperkingen aan de toegang tot Internet. Europeanen zouden hun vrijheid niet als iets vanzelfsprekends moeten zien en jonge Europeanen zouden het voorbeeld van DEMYC moeten volgen en solidair met hun buren moeten zijn door op te komen voor democratie en mensenrechten.
Wit-Rusland kan geen partner van de EU zijn terwijl deze onduldbare intimidatie en gerichte arrestaties doorgaan. Als ik de officiële internetbiografie van president Loekasjenko lees, zie ik dat hij zichzelf beschouwt als 'bijzonder vanwege zijn diepgaand inzicht in gebeurtenissen, harde werk, plichtsbesef, realisme, eerlijkheid en trouw aan principes'. Waarom kan de heer Loekasjenko dan niet een heel eenvoudige waarheid begrijpen, namelijk dat tirannen in Sovjet-stijl tot het verleden behoren?
Wat betreft de studenten, onderdrukt en beroofd van hun grondrecht onderwijs, dring ik er bij ons Parlement op aan met mij dit lied te parafraseren: "Hé, Loekasjenko, laat de kinderen met rust!”
Elisabeth Schroedter
auteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, lid van de Commissie, dames en heren, Wit-Rusland is en blijft het probleemkind in ons nabuurschapsbeleid. Dictator Loekasjenko blijft ervoor zorgen dat het land zich stelselmatig van zijn buren vervreemdt en isoleert. Hij vertrapt de mensenrechten en houdt de doodstraf in stand. Dat is niet alleen ons een zorg; er is ook massale oppositie onder de eigen bevolking van Wit-Rusland. Steeds meer jonge mensen verlaten Wit-Rusland. Het is voor dat land een dramatische situatie.
Het is daarom de taak van de Europese Unie om Wit-Rusland te helpen terug te keren op het pad van de democratie. Ik zie dat niet gebeuren samen met dictator Loekasjenko en zijn presidentiële apparaat, maar alleen samen met de oppositie, het maatschappelijk middenveld en de jongelui die in de toekomst de elite van het land zouden kunnen vormen.
Ik doe dus een beroep op de lidstaten hun visumbeleid voor deze mensen te wijzigen en hen een kans te geven op uitwisseling met jongeren in de Europese Unie, een kans op democratisch onderwijs en eigenlijk een kans om zelf de democratie te ervaren door een bezoek aan de Europese Unie. Het visumbeleid moet geen onneembaar obstakel worden dat de weg naar de democratie verspert. Dat is uiterst belangrijk.
In de onderhandelingen met Loekasjenko moeten we echter geen concessies doen op het gebied van de mensenrechten. In het Parlement bestaat onder alle parlementsfracties overeenstemming over dit punt: we willen de vrijlating van alle politieke gevangenen, een moratorium op de doodstraf, vrijheid voor de media en respect voor alle grondbeginselen van de democratie. Dat is de basisvoorwaarde voor onderhandelingen. Geen concessies. De cruciale factor is hier wat er bij de volgende verkiezingen gaat gebeuren. Ik hoop heel erg voor de mensen in Wit-Rusland dat zij hun eigen lot in handen nemen.
Urszula Gacek
namens de PPE-DE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, Alexander Kazulin, de vroegere presidentskandidaat van Wit-Rusland, heeft twee van de vijf en een half jaar gevangenisstraf uitgezeten die hem zijn opgelegd voor vandalisme. Zijn vrouw Irina vecht onvermoeibaar voor de vrijlating van haar echtgenoot, al is ze ernstig ziek. President Loekasjenko stelde voor dat haar echtgenoot vrijgelaten zou kunnen worden, zodat hij zijn vrouw naar Duitsland zou kunnen vergezellen, waar ze een medische behandeling zou kunnen krijgen. De president reageerde verbaasd toen zijn aanbod werd afgeslagen. Voor mevrouw Kazulin zou een aanvaarding van het aanbod gelijk hebben gestaan aan een laffe vlucht uit haar vaderland.
Ik vind dat president Loekasjenko, als hij echt zijn imago wil verbeteren, de heer Kazulin onmiddellijk en onvoorwaardelijk zou moeten vrijlaten. Laten we hopen dat de heer en mevrouw Kazulin binnenkort in staat zullen zijn in vrijheid en goede gezondheid in hun land te wonen.
Ewa Tomaszewska
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, Wit-Rusland is een buurland van de Europese Unie. Het deelt met ons een moeilijke geschiedenis van communistische overheersing, maar heeft nog steeds geen democratische regering en geen respect voor mensenrechten. Het bewind van president Loekasjenko onderdrukt meedogenloos alle pogingen een maatschappelijke middenklasse te vestigen. Ik herinner dit Huis eraan dat de heer Loekasjenko democratische procedures heeft geschonden om zijn regeringstermijn te kunnen verlengen. Journalisten en leiders van onafhankelijke jeugdorganisaties en vakbonden worden geïntimideerd. Leden van de politieke oppositie zijn gearresteerd. Ik noem het geval Kazulin, waar mevrouw Gacek zojuist naar verwees, en de onderdrukking van nationale minderheden, zoals de Poolse minderheid. Sinds kort maakt het bewind zich zorgen over financiële onafhankelijkheid van kleine ondernemers en heeft het repressieve maatregelen tegen hen genomen. Dit is helaas de stand van zaken in Wit-Rusland.
Het is de morele plicht van de Europese Unie financiële steun en informatie te verschaffen aan hen die de mensenrechten en democratische vrijheden in Wit-Rusland verdedigen door middel van de onafhankelijke media, bijvoorbeeld door televisie-uitzendingen naar Wit-Rusland.
De oprichting van een delegatie van de Europese Unie in Minsk zou een goede manier zijn om toezicht te houden op de situatie. Tien jaar na de Chernobyl-ramp deed ik mee aan een legale demonstratie in Minsk. Ik zag speciale politie-eenheden (OMON) die uit Moskou waren gehaald om op te treden tegen mensen die geëvacueerd waren uit het risicogebied. Ik zag plassen bloed in de straten van Minsk. Wij mogen niet toestaan dat dat weer gebeurt.
Kathy Sinnott
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb een 'pleegneef' uit Wit-Rusland. Hij is nu volwassen en een geweldige aanwinst voor onze uitgebreide familie, maar ik herinner me hoe hij eraantoe was die zomer toen hij voor de eerste keer bij mijn zuster kwam logeren. Door deze ervaring kan ik persoonlijk de moeilijkheden begrijpen van iemand, vooral iemand die gehandicapt is, die in een instelling in zo'n onstabiele omgeving is grootgebracht.
Wit-Rusland heeft ondersteuning nodig - niet alleen om de economische en politieke instabiliteit te verminderen, maar ondersteuning voor de mensen. De mensen in Wit-Rusland zijn vooral geïsoleerd - in de gaten gehouden door een regime dat steeds maar de democratische waarden en vrijheden bedreigt waar mensen recht op hebben.
Vóór de kerstdagen heb ik twee vertegenwoordigers uit Wit-Rusland ontmoet die mij informatie gaven over het voortdurende probleem van de verdediging van de vrijheid van godsdienst. Godsdienstige activiteiten zijn alleen toegestaan als ze bij de overheid geregistreerd worden en mensen kunnen beboet worden of gevangengenomen voor de uitoefening van niet-geregistreerde godsdienstige activiteiten, terwijl het heel moeilijk gemaakt wordt die registratie te verkrijgen.
Jerzy Buzek
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik steun de verklaringen van de vorige sprekers, maar wil ook graag een ander heel belangrijk probleem aanstippen, namelijk dat we het beleid met betrekking tot Wit-Rusland niet los kunnen zien van het beleid van de Europese Unie ten aanzien van heel Oost-Europa. Wij hebben de Russische regering nogal eens haar vele ondemocratische activiteiten vergeven. Dat moeten we niet vergeten. Ik weet dat de gebeurtenissen in Wit-Rusland niet te vergelijken zijn met wat er op het moment in Rusland gebeurt, maar ze waren en zijn zeker te vergelijken met wat er in Tsjetsjenië is gebeurd. Het kan niet zo zijn dat we voor Wit-Rusland een andere weg bewandelen dan voor Rusland.
Het uitvoeren van ons oostelijk beleid met het oog op de uitbreiding van de Europese Unie is een ander heel belangrijk onderwerp. Het lot van Oekraïne is op dit moment nog onzeker; als het land de kant van de democratie opgaat, zal dat een verrijking zijn voor heel Europa. Als wij bereid zijn de deur open te houden voor de inwoners van de Oekraïne, zal er een signaal uitgaan naar de inwoners van Wit-Rusland dat er een alternatief is, namelijk het aangaan van nauwere banden en betrekkingen met de Europese Unie. In de toekomst kan dat ook leiden tot lidmaatschap van de Unie, al kan dat nog vele jaren duren.
Voorzitter
.- Dames en heren, er is een probleem.
We hadden twee minuten uitgetrokken voor de 'catch-the-eye'-procedure, dat wil zeggen twee sprekers. Ik heb al acht of negen verzoeken en ik zie nog meer opgestoken handen, dus dat worden er minstens tien.
Ik kan dus het woord geven aan de eerste twee - dat is gemakkelijk genoeg - of ik kan u vragen slechts een halve minuut te spreken en dan proberen we iedereen aan bod te laten komen.
(De tweede oplossing werd gekozen)
Jacek Protasiewicz
. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, uit dit debat is duidelijk geworden dat het Parlement het probleem van Wit-Rusland erkent en zeer belangrijk vindt. Ik wil graag iedereen bedanken die verwezen heeft naar de situatie op het gebied van mensenrechten in Wit-Rusland. Verder wil ik er graag op wijzen dat er in de komende herfst parlementsverkiezingen gehouden worden in Wit-Rusland. We moeten alles doen wat in onze macht ligt als leden van dit Huis, maar ook als vertegenwoordigers van de grote Europese politieke families, om de Wit-Russische oppositie te steunen in haar rechtvaardige maar oneerlijke strijd voor een democratisch Wit-Rusland.
Zita Pleštinská
. - (SK) Het is al een tijdje geleden sinds Bernd Posselt en ik, ondanks het verbod daarop om veiligheidsredenen, in dit Huis - in tegenwoordigheid van het lid van de Commissie Ferrero-Waldner - een kaars brandden om onze solidariteit te tonen met het volk van Wit-Rusland. Hoe gaat het vandaag de dag in Wit-Rusland? Alexander Loekasjenko, de laatste dictator van Europa, is populair in Wit-Rusland ondanks de streng gereguleerde economie en de intimidatie van politieke tegenstanders. De regering voert de druk op en zet activistische oppositieleden gevangen. De regering heeft de macht over de Wit-Russische media, zodat veel inwoners van het land niet weten dat het bewind van Loekasjenko voor de Europese Unie onaanvaardbaar is.
Het is niet voldoende voor het Europees Parlement om de Sacharov-prijs voor de vrijheid van denken aan Alexander Milinkevich toe te kennen. Met deze prijs verplicht het Europees Parlement zich ertoe om tot in detail de situatie in Wit-Rusland in de gaten te houden.
Filip Kaczmarek
. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een specifiek geval noemen. Het gaat over Frank Wieczorek, een jong en actief lid van de oppositie, die onlangs van de universiteit verwijderd is. De officiële reden die daarvoor gegeven werd was dat hij colleges niet bijgewoond had. De oorzaak van zijn afwezigheid was echter dat hij was gearresteerd. Verwijdering van de universiteit betekent dat iemands opleiding tot een abrupt einde komt. Het betekent ook een grote kans om voor het leger opgeroepen te worden. Ik stel me voor dat alleen mensen die zelf ervaring hebben met het leven onder een dictatuur, zullen kunnen begrijpen hoe het vervullen van de dienstplicht onder dat regime voor een lid van de oppositie eruit kan zien. Het zou wel eens heel gevaarlijk kunnen zijn voor deze jongeman. Ik vind dat we alles moeten doen wat we kunnen om te helpen bij het verbeteren van de situatie in Wit-Rusland.
Zuzana Roithová
. - (CS) (Het begin van de toespraak van onhoorbaar)...als arts heb ik persoonlijk een bezoek gebracht aan het epicentrum van het gebied dat door straling getroffen is. Artsen en wetenschappers worden geïntimideerd en zelfs gevangengezet als ze verslag doen van de waarheid over de gezondheidstoestand van de locale bevolking. De röntgenmeters van de bewoners warden in beslag genomen en ze aten radioactief voedsel.
Ik heb maar dertig seconden, dus ik vat samen: Loekasjenko is een moordenaar en dat moet hardop gezegd worden. Als de Europese Unie het niet doet, wie dan wel?
Voorzitter
. - Dank u, de boodschap is overgekomen.
Zbigniew Zaleski
. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, een kenmerk van dictaturen is dat zij zich van niemand iets aantrekken. We kunnen zeggen wat we willen, maar zij doen waar ze zelf zin in hebben. Het enige middel om een dictatuur te bestrijden is democratie. Ik zou willen zeggen tegen het lid van de Commissie dat ik, als ik in haar plaats stond, alles zou doen om te helpen bij de opleiding van de denkende democratische elite. Als we er niet in slagen dat in Wit-Rusland te doen, zouden we het in andere landen kunnen doen. Iemand moet de weg wijzen en ik ben geneigd op die elites te vertrouwen.
Marcin Libicki
. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, voor Wit-Rusland, een land dat in het aardrijkskundige hart van Europa ligt, is het een schande vandaag het onderwerp van debat te zijn in de Raad van Europa vanwege de schending van de mensenrechten. Het is een schande voor Wit-Rusland dat het het enige Europese land is dat is uitgesloten van de Raad van Europa vanwege het niet respecteren van welke fundamentele mensenrechten dan ook.
Daarom vind ik dat de heer Bielan helemaal gelijk had toen hij zei dat het belangrijk is het maatschappelijk middenveld in Wit-Rusland te versterken door steun voor de op die samenleving gerichte radio- en televisie-uitzendingen vanuit Polen.
Tunne Kelam
. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de aandacht vestigen op de voortdurende onderdrukking van jonge Wit-Russische democraten. Half januari zijn verscheidene personen voor twee weken gevangengezet en daarna van de universiteit verwijderd. Ik heb ook wat namen: Zmitser Zhaleznichenka, Anton Kalinouski en Franak Viachorka.
Ik nodig de universiteiten in de Europese Unie uit deze dappere jonge mensen alternatieve studiemogelijkheden te bieden, de verstrekking van visa te vergemakkelijken en de universiteitsbazen die ermee ingestemd hebben deze studenten als werktuigen te gebruiken ter wille van de Loekasjenko-onderdrukking, op de zwarte lijst van de EU te zetten.
Christopher Beazley
. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb begrepen dat de Vrije Universiteit van Minsk tegenwoordig gehuisvest is in Vilnius in Litouwen. Ik vraag me af of de heer Figeľ, lid van de Commissie, zou willen overwegen een brief te schrijven aan de ministers van onderwijs en cultuur van de 26 andere EU-lidstaten met het voorstel 27 Vrije Universiteiten van Minsk op te richten. Als het over het Verenigd Koninkrijk gaat, dan zijn er natuurlijk belangrijke universiteiten als Oxford en Cambridge, maar ik zou Bristol willen aanraden.
Bernd Posselt
. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, twintig jaar geleden heb ik toespraken gehouden aan de ondergrondse universiteiten van Tsjecho-Slowakije en Polen. Het doet mij veel genoegen vandaag te horen hoe groot de steun is van onze collega's uit de Baltische landen, Slowakije, Tsjechië en Polen voor de oppositie in Wit-Rusland. Ik wil hen graag oprecht bedanken. U doet iets belangrijks voor de EU - meer dan diegenen die besprekingen houden waardoor een corrupt regime dat vernietigd moet worden alleen maar versterkt en gesteund wordt. Ik ben het eens met de heer Buzek: Rusland heeft hier een verantwoordelijkheid. Dit is een postkoloniale en prekoloniale situatie die we niet langer zouden moeten accepteren.
Voorzitter
. - Daarmee wordt onze nieuwe snelle 'catch-the-eye'-procedure beëindigd.
U hebt bewezen dat het mogelijk is veel dingen in korte tijd te zeggen; daar dank ik u voor.
Nu gaan we verder met de reactie van de Commissie.
Meglena Kuneva
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de situatie in Wit-Rusland heeft zich de laatste tijd snel ontwikkeld. Na half januari zijn vijf van de zes politieke gevangenen die als zodanig waren genoemd, vrijgelaten. Een van deze politieke gevangenen, de vroegere presidentskandidaat Aleksandr Kozulin, zit nog steeds gevangen en heeft een slechte gezondheid.
De Commissie heeft van haar kant, via mijn collega in de Commissie mevrouw Ferrero-Waldner, haar voldoening over de vrijlating van de gevangenen tot uiting gebracht. Om deze vrijlating was al lang geleden door alle EU-instellingen, inclusief het Europees Parlement, gevraagd.
We zijn er echter even duidelijk over geweest dat we willen dat alle politieke gevangenen vrijgelaten worden en dat er een einde komt aan het stelselmatig lastig vallen van het maatschappelijk middenveld in Wit-Rusland, voordat we onze relatie met Wit-Rusland een nieuwe dimensie kunnen geven.
Met andere woorden, onze boodschap aan Wit-Rusland blijft gelijk: een volledig partnerschap met Wit-Rusland is pas mogelijk als het land overtuigende stappen zet in de richting van democratisering en van respect voor mensenrechten en de rechtstaat.
Dat is de strekking van de Europese boodschap aan Wit-Rusland van meer dan een jaar geleden, waarin de '12 eisen voor democratisering' zijn opgenomen die in de resolutie worden genoemd. Nogmaals, de vrijlating van alle politieke gevangenen zou in dit verband een belangrijke stap zijn.
We zullen verder de geplande parlementsverkiezingen in september 2008 nauwlettend volgen. Als de Wit-Russische autoriteiten vrije en eerlijke verkiezingen organiseren, zullen we dat beschouwen als een beslissende stap van hun kant. We hopen dat de OVSE in staat zal zijn een volledige observatiemissie naar deze verkiezing af te vaardigen en dat het Europees Parlement ook in staat zal zijn er vertegenwoordigers heen te sturen.
Een andere belangrijke eis in uw resolutie is dat Wit-Rusland een moratorium op de doodstraf instelt. De Europese Unie heeft deze boodschap doorgegeven aan de Wit-Russische autoriteiten.
Om nu terug te komen op de recente ontwikkelingen in Wit-Rusland: er is een ander onderwerp dat ons na aan het hart ligt en waarmee veel vooruitgang is geboekt de laatste maanden. Dat is de opening van de delegatie van de Europese Commissie in Minsk, waartoe we het verzoek al meer dan twee jaar geleden hebben gedaan en die nu nadert. We hopen dat we de oprichtingsovereenkomst snel kunnen tekenen, zodat onze delegatie zonder vertraging geopend kan worden.
Door deze delegatie zullen we onze banden met het maatschappelijk middenveld in Wit-Rusland kunnen versterken en ook contacten kunnen leggen met de middelste bestuurslaag, die open zou kunnen staan voor democratische veranderingen.
Zoals in uw resolutie onderstreept wordt, hebben we een aantal technische bijeenkomsten gehad met deskundigen uit Wit-Rusland over zaken die voor beide partijen interessant zijn, zoals energie, transport en het milieu. Ik wil echter herhalen dat de reikwijdte van deze bijeenkomsten beperkt blijft zolang de politieke situatie in Wit-Rusland niet verandert.
Wat betreft de steun van de Commissie aan het maatschappelijke middenveld in Wit-Rusland, de Commissie blijft zich daar meer dan ooit voor inzetten en het bijstandsplan voor 2008 richt zich vooral op de versteviging van het maatschappelijk middenveld en de onafhankelijke media in Wit-Rusland. De Commissie heeft bovendien duidelijk gemaakt dat de steun aan de Europese Universiteit voor menswetenschappen in ballingschap, gevestigd in Vilnius, zo lang als nodig is zal blijven bestaan. Ik zal ook de boodschap met betrekking tot de Vrije Universiteit doorgeven aan mijn college Figeľ. Ik vind dit een heel interessant en goed idee.
Een paar andere opmerkingen voor de heer Pinior en mevrouw Schroedter. Het openen van onderhandelingen over visumvereenvoudiging en overname is een van de elementen die overwogen zullen worden in het geval van een werkelijke doorbraak in de relatie. Volgens het EU-beleid kan visumversoepeling alleen overwogen worden in de context van het overnamebeleid van de Europese Commissie als onderdeel van een reëel partnerschap in het kader van de externe betrekkingen.
Dit is aan Wit-Rusland uitgelegd in de mondelinge verklaring van de Commissie verzonden op 8 mei. De bereidheid van de Europese Unie om deze onderhandelingen te beginnen met buurlanden die een actieplan hebben vastgesteld, is ook opnieuw bevestigd via de mededeling van de Commissie over dit onderwerp van december 2006. In het geval van Wit-Rusland wordt niet aan deze voorwaarden voldaan.
Wat betreft het door de heer Bielan aangesneden onderwerp, opdrachten worden ten behoeve van transparante en eerlijke concurrentie pas na strenge aanbestedingsprocedures door de Commissie verleend. Dat betekent dat de Commissie geen radio- en tv-stations steunt, maar alleen specifieke programma's. In het regionale informatie- en communicatieprogramma van ENPI wordt voor een bedrag van EUR 7 miljoen steun voor media-activiteiten afgesproken voor zeven landen gedurende drie jaar. De aanbestedingsprocedure loopt en media in zowel de Europese Unie als de partnerlanden kunnen inschrijven voor opdrachten.
Voorzitter
. - Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats aan het eind van de debatten.
Schriftelijke verklaringen (Artikel 142)
Genowefa Grabowska  
schriftelijk. - (PL) Als medeauteur van de resolutie van het Europees Parlement over Wit-Rusland wil ik graag aandacht vragen voor de staat van de democratie, het respect voor mensenrechten en de situatie van de inwoners van Wit-Rusland in het algemeen. Wit-Rusland is niet alleen een naaste buur van de Unie en betrokken bij het Europees nabuurschapsbeleid, maar ook een naaste buur van mijn land, Polen. Wij delen een grens.
Dat is waarschijnlijk de beste verklaring voor het feit dat in mijn werk hier in het Europees Parlement de vervulling van de werkelijke hoop en verwachtingen van gewone mensen in dat land zo belangrijk voor mij is. Je kunt immers niet onverschillig blijven tegenover datgene wat je vlak over de grens ziet gebeuren: beperkingen aan en overheidsdruk op NGO's, intimidatie, en vervolging en gevangenneming van mensen die actief zijn voor de democratische oppositie, zoals leiders van de jeugdbewegingen die bekend staan onder de naam Wit-Russisch Volksfront en Jong Front.
Daarom moet er snel een echte dialoog gestart worden tussen de regering van Wit-Rusland en de Europese Unie. Het is niet alleen het recht van de Unie maar ook haar plicht om van de regering van Wit-Rusland de vrijlating van alle politieke gevangenen te eisen, garanties voor de vrijheid van de media, onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, en ook respect voor democratische waarden en voor de grondrechten van het volk van Wit-Rusland. Er moet prioriteit gegeven worden aan de afschaffing van de doodstraf.
Van zijn kant heeft het Europees Parlement stappen gezet om het voor Wit-Russische onderdanen gemakkelijker te maken EU-gebied binnen te komen en daar een tijd te verblijven. De verlaging of zelfs de volledige afschaffing van visumkosten wordt op het moment in overweging genomen. Dat is de enige manier om te voorkomen dat Wit-Rusland en zijn onderdanen nog meer geïsoleerd worden.
