
De Voorzitter.
   Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 15 juni 2006 werd onderbroken, te zijn hervat. 
De Voorzitter.
   Ik moet u mededelen dat onze ex-collega Joaquim Miranda, die gedurende achttien jaar lid was van het Europees Parlement, onlangs is overleden.
Zoals u weet was Joaquim Miranda van 1993 tot 1994 fractievoorzitter van de Confederale Fractie Europees Unitair Links en was hij van 1999 tot 2004 voorzitter van de Commissie ontwikkelingssamenwerking van ons Parlement.
Hij is tot aan het einde van de afgelopen wetgevingsperiode onder ons geweest, en heeft achttien jaar lang gewerkt als lid van het Parlement. Zijn verscheiden is een verlies voor ons allen. Ik wil u vragen om ter nagedachtenis van hem een minuut stilte in acht te nemen.
De Voorzitter.
   Aan de orde is ons enige agendapunt, de gecombineerde behandeling van het verslag van de Europese Raad en de verklaring van de Commissie over de bijeenkomst van 15 en 16 juni te Brussel, en de verklaring van de fungerend voorzitter van de Raad over de halfjaarlijkse activiteiten van het Oostenrijks voorzitterschap, dat zijn einde nadert. 
Wolfgang Schüssel,
   – Geacht Parlement, mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe te beginnen met een verslag over de uitkomsten van de Europese Raad van vorige week. Deze top was een logisch uitvloeisel van ons streven om een groter onderling vertrouwen tussen de instellingen te kweken, Europa vaart te geven en concrete resultaten voor de Europese burgers te boeken. Ons motto was zogezegd . We hebben in dit voorzitterschap voor een tweesporenbenadering gekozen, die op de top bekrachtigd is. In die benadering zorgen we enerzijds voor een Europa van concrete projecten en blazen we anderzijds de discussie over de Grondwet nieuw leven in en starten we een geanimeerde gedachtewisseling met de burgers over de toekomst van Europa.
Op deze top hebben we op eigen verantwoording een document opgesteld waarin meer dan dertig concrete projecten opgesomd worden die het rijk geschakeerde werkprogramma van de Unie tot en met het jaar 2010 vormen – in een soort ‘Agenda 2010’. Verder hebben we op deze top ook enkele heel concrete projecten besproken, die deels al met succes afgesloten zijn.
Het voornaamste waren waarschijnlijk de financiële vooruitzichten. De onderhandelingen met het Parlement over het interinstitutioneel akkoord konden afgesloten worden en daarmee is de begroting voor de jaren 2007-2013 nu echt veiliggesteld. Het is een compromis dat er wezen mag. Alles bij elkaar vier miljard euro meer voor toekomstgerichte programma’s, de vergroting van de bestedingsruimte en het treffen van een aparte regeling voor een tweetal begrotingsposten – samen dus vier miljard euro méér –, dat zijn precies de prioriteiten waar het Parlement voor gekozen had.
Het tweede kardinale thema was de dienstenrichtlijn, een duidelijk bewijs van ons vermogen om ook in controversiële kwesties tot overeenstemming te komen. Ik zou het Parlement daarvoor een compliment willen maken, want eigenlijk was het het Parlement dat een doorbraak forceerde en de weg heeft gewezen naar een manier om een omstreden kwestie via een geslaagde samenwerking met de sociale partners te regelen. Achter de schermen hebben we zeer veel tijd met de Europese sociale partners doorgebracht. Begin dit jaar konden zij voor het eerst deelnemen aan de Europese voorjaarstop. Al met al, zo lijkt mij, een zeer geslaagde samenwerking.
Het derde thema was een betere bescherming voor Europese burgers in derde landen en een efficiëntere consulaire samenwerking. Inmiddels hebben we een veel betere coördinatie van de consulaire vestigingen ter plekke bewerkstelligd. Zo wordt de uitzending van teams naar crisisgebieden en de inzet van transportmiddelen bij rampenbestrijding veel beter gecoördineerd. Het verslag van Michel Barnier, dat Commissievoorzitter Barroso en ik begin mei in ontvangst mochten nemen, is uitgangspunt voor een voorzitterschapsdocument geworden, dat ons in staat heeft gesteld een zeer doelgerichte takenlijst op te stellen voor de komende acht voorzitterschappen.
Verder hebben we aanzienlijk meer vooruitgang geboekt op weg naar een gezamenlijk visacentrum en de implementatie van pilot-projecten in de transitregio’s Oekraïne, Wit-Rusland en Moldavië, projecten die tot doel hebben asielzoekers al in hun land van herkomst de grootst mogelijke bescherming te bieden. Als aan alle voorwaarden voldaan is, zou het Schengen-gebied tegen het einde van 2007 of het begin van 2008 uitgebreid kunnen worden met de nieuwe lidstaten.
Van de Commissie hebben we het idee van een oriënteringsdebat afgekeken en toen we op de voorjaarstop voor het eerst zo’n debat hielden, ging het over de energievoorziening. Op deze top was – tijdens het diner – het thema integratie en migratie het onderwerp van een vrije gedachtewisseling. Commissievoorzitter Barroso en ik leidden de discussie in, maar de meeste aandacht ging uit naar de Spaanse minister-president José Luis Zapatero, die een hoogst interessante presentatie hield over de problemen waar zijn land momenteel mee kampt. Ik vind zo’n vrije discussie over een nieuw thema buitengewoon spannend. We hebben het hier over een van de dringendste problemen van onze tijd, in elk geval voor de burgers van de landen in kwestie, en ik zou ook de Commissie willen danken, die ter plekke veel hulp biedt.
Inmiddels hebben we door een samenwerking van de lidstaten en de Commissie bewaking van de West-Afrikaanse kust geregeld. In een aantal plaatsen aan die kust wachten groepen van tegen de 50 000 mensen tot de zee kalm genoeg is om met speciale boten, die stuk voor stuk zijn uitgerust met GPS en proviand voor een vijfdaagse tocht, koers te zetten naar de Canarische Eilanden.
Dat is een nijpende kwestie, waarvoor we de ogen niet mogen sluiten. Het was uiterst boeiend om deze vrije gedachtewisseling voor het eerst bij te wonen en ik sluit mij wat dat betreft aan bij professor Weidenfeld die in een recent interview zei: “Welbeschouwd is Europa het kwetsbaarste van alle werelddelen, niet alleen als gevolg van de grote mensenstromen die onze landen binnendringen, die naar binnen willen, maar ook door veiligheidsproblemen.” U moet niet vergeten dat we uitgerekend de laatste weken een paar spectaculaire ontdekkingen gedaan hebben, die natuurlijk een groot succes in de strijd tegen het terrorisme betekenen, maar toch ook Europa’s kwetsbaarheid laten zien.
De Raad heeft ingestemd met het Europees Technologie-Instituut en de Commissie zal nog dit jaar met een voorstel hierover komen. Uiterlijk 2009 zal het instituut zijn werkzaamheden aanvangen. We hebben de eurozone uitgebreid, waarmee we het uiterst belangrijke signaal afgeven dat deze zone openstaat voor alle nieuwe lidstaten en dat de zone dus niet een soort vesting of is. Slovenië zal toetreden en daarmee ligt de weg ook open voor andere landen die hervormingen hebben doorgevoerd.
Toch zou ik hier ook onverbloemd mijn mening willen zeggen, die ik gevormd heb in onze zeer grondige discussie over de criteria en die ook de mening van de meerderheid is, namelijk dat er niet aan de criteria getornd mag worden. Ik zeg hier onomwonden in het Europees Parlement dat de geloofwaardigheid van een van de belangrijkste projecten van de Europese integratie op het spel staat.
We hebben een begin gemaakt met het energiebeleid. Een actieplan voor bespreking op de voorjaarstop van 2007 is in de maak. Het moet energievoorziening voor de gebruikers veilig stellen, maar tevens grootscheepse veranderingen op milieugebied brengen door energiebesparing en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen.
Er is één thema dat mij zeer na aan het hart lag en ik ben dan ook dankbaar voor de bereidheid van de lidstaten alsmede van de Commissie om het beleid dat ermee gemoeid is over een andere boeg te gooien. Ik heb me ervoor ingespannen om zeldzame ziekten die vooral kinderen treffen tot onderwerp van een speciaal actieprogramma te maken. Het gaat hier onder andere om systemische lupus erythematodes, MPS en andere zeldzame ziekten die helse pijn veroorzaken en in de meeste gevallen zelfs binnen een paar jaar tot de dood leiden. Het aantal patiënten is in alle Europese landen zo gering, dat er op nationaal niveau geen effectief hulpprogramma voor opgezet kan worden. De Commissie gaat dat nu coördineren en we gaan ervan uit dat het zevende kaderprogramma een effectieve aanpak en daarmee een meerwaarde voor onze burgers oplevert. Dit lijkt mij een zaak van groot belang, zeker voor een groep die met zoveel leed geconfronteerd wordt.
Op het gebied van de jeugdwerkloosheid hebben we op de voorjaarstop een paar belangrijke ontwikkelingen in gang gezet: elke jongere krijgt binnen zes maanden (bij)scholing of een baan aangeboden, tot 2010 zelfs binnen vier maanden. De duurzaamheidsstrategie, een totaal vernieuwd en daardoor breder toepasbaar beleidsinstrument, behoort tot de resoluties van deze Europese Raad. Ecologisch verantwoord handelen is een wezenlijk onderdeel van de Europese levenswijze en krijgt daarom onze blijvende steun.
Dan wil ik nu stilstaan bij het Europa van de burger en de discussie over de Grondwet in engere zin. Het was onze taak om na de afwijzende referenda in Frankrijk en Nederland gedurende een jaar een evaluatie uit te voeren. Allereerst moeten we de bezinningsfase – die als bezinningspauze waarbij meer sprake was van pauze dan van bezinning onderwerp van spot geworden was – afsluiten. Het mag dan een nuttige fase geweest zijn, al was het maar omdat we ons op vervolgstappen hebben kunnen beraden, maar het is niet genoeg! Bezinning is niet genoeg. Er moet gehandeld worden en wel volgens een heel duidelijk tijdpad. We weten ook dat nieuwe elementen in de verdragstekst nodig zijn. Het is niet goed voorstelbaar dat er nogmaals gestemd wordt over het Verdrag zoals het nu is. Daarom moeten er nieuwe elementen komen, al mogen die de kern van het Grondwettelijk Verdrag niet aantasten.
Het was belangrijk dit onderscheid duidelijk naar voren te brengen en daar zijn we ook bij de beraadslagingen tijdens deze Europese Raad goed in geslaagd. Geen enkel lid van de Europese Raad heeft zich gedistantieerd van de inhoud van het Grondwettelijk Verdrag, iets waar ik later nog op terugkom. Dat lijkt mij de grootste verworvenheid van deze fase van de discussie.
Dames en heren, het Duitse voorzitterschap zal daarom in de eerste helft van 2007 – van een definitieve termijn is bewust afgezien – verslag uitbrengen over de stand van de discussie en mogelijke vervolgstappen. Het nieuwe element – zo zeg ik op persoonlijke titel – zou een naam, een interpretatie of een annex kunnen zijn, of een kwestie van de methode die gekozen wordt. Daar zullen we het over moeten hebben. Maar de kern, zo is mijn overtuiging, dient onveranderd te blijven.
Genoemd verslag van het Duitse voorzitterschap zal de basis voor verdere beslissingen vormen, maar ook daar is een tijdpad voor afgesproken, zodat er aan deze fase uiterlijk bij aanvang van het Franse voorzitterschap een einde komt. Hoe eerder, hoe beter. Eerder is dus mogelijk, maar uiterlijk in het tweede halfjaar moet het ervan komen.
Een gedenkwaardige gebeurtenis wordt op 25 maart 2007 in Berlijn de buitengewone Europese Raad ter gelegenheid van het vijftigjarig jubileum van de ondertekening van het Verdrag van Rome, een idee waar de heer Barroso ons warm voor gemaakt heeft. Op die bijeenkomst nemen we ons voor het Europees sociaal model te definiëren. We hopen met een verklaring te komen die van een vergelijkbaar gewicht zal blijken als, bijvoorbeeld, de Verklaring van Messina vijftig jaar geleden.
Ten aanzien van de uitbreiding hebben we dit halfjaar het een en ander kunnen verhelderen en voortzetten. In deze periode hebben we enerzijds, zoals de conclusies nu ook bevestigen, de streefdatum voor Bulgarije en Roemenië op 1 januari 2007 gesteld. Op een speciale, informele Balkan-bijeenkomst voor ministers van Buitenlandse Zaken, waarvoor alle Balkanlanden uitgenodigd waren, hebben we de toetredingsperspectieven omschreven en bekrachtigd. We zijn de onderhandelingen met Kroatië en Turkije begonnen. We hebben de kandidatuur van Macedonië bevestigd. We hebben de stabilisatie– en associatieovereenkomst met Albanië ondertekend. Na een geslaagd referendum hebben we de onafhankelijkheid van Montenegro erkend en momenteel overleggen we met de Serviërs over een speciaal actieprogramma, net zoals we met Kroatië gedaan hebben, om ook het Servische volk in deze moeilijke tijden een perspectief aan te kunnen bieden.
We hebben de Commissie gevraagd op deze Europese Raad met een definitie te komen voor het begrip ‘opnamecapaciteit’, dat een zwaarwegende voorwaarde voor opname van nieuwe leden is, zoals in de conclusies van oktober 2005 wordt opgemerkt in verband met het begin van de onderhandelingen met Kroatië en Turkije. Die definitie mag geen holle frase zijn, zij moet leven ingeblazen krijgen en ondersteund worden met toetsbare criteria. De afspraak is dat de Commissie dit speciale verslag dit najaar uitbrengt, tegelijk met de jaarlijkse voortgangsrapportage over de uitbreiding.
Het derde thema was een slagvaardigere, meer open en eenvoudiger Unie. Met de discussie over de toekomst van Europa hebben we ontontgonnen terrein betreden, evenals met de manifestatie , met de subsidiariteitsconferentie “Europa begint thuis”, met de opwaardering van de Dag van Europa en door de gedachtewisseling met jonge mensen, kunstenaars en opinievormers in Café de l’Europe. We hebben zeer veel gemeenschappelijke bijeenkomsten met het Europees Parlement en nationale parlementen gehad, maar bovenal hebben we een heel belangrijke informele bijeenkomst van ministers van Buitenlandse Zaken in Klosterneuburg gehouden. De uitkomsten daarvan noem ik u puntsgewijs. Ten eerste de verdere verbetering van de werkmethoden en comitologie: zoals ik bij ons aantreden beloofde, hebben we er alles aan gedaan om, wanneer de Raad optreedt als wetgever in het kader van de medebeslissingsprocedure, transparantie en openbaarheid van besluitvorming te realiseren en dat is ons ook gelukt. Het was niet eenvoudig en ik geef ook ruiterlijk toe dat een aantal lidstaten op dit punt zeer huiverig waren, maar toch hebben we een beslissende stap voorwaarts gedaan, een stap waar het Europees Parlement ook steeds op heeft aangedrongen.
Ook in de comitologieprocedure is een belangrijke rol voor het Europees Parlement weggelegd. Dat heeft weliswaar praktische gevolgen die geen mens begrijpt, maar ik weet dat het een punt was waar u zwaar aan tilde. Staatssecretaris Hans Winkler, die achter mij zit, heeft uren achter elkaar gewerkt om overeenstemming te bereiken. Ik dank hem zeer voor zijn inspanningen. Hij heeft waarachtig meer tijd in het Europees Parlement doorgebracht dan in Oostenrijk.
Waar hij vooral voor gezorgd heeft, is dat het Parlement in de medebeslissingsprocedure als gelijke van de Raad behandeld wordt. Natuurlijk moeten deze voorschriften nu ook ingang vinden in de praktijk. We hebben ervoor gezorgd dat de nationale parlementen een grotere rol spelen als de subsidiariteit in het geding is. In het streven naar , wat vooral minder regels betekent, hebben we ervoor gezorgd – ook nu weer op initiatief van de Commissie, samen met enkele lidstaten – dat we ons op de voorjaarstop van 2007 op verdere stappen beraden en hopelijk kunnen we het er dan ook over eens worden om de administratieve lasten met 25 procent terug te dringen. De voorstellen daartoe komen natuurlijk van de Commissie.
Tot slot zou ik nog op een paar belangrijke bijdragen aan het interne beleid van de EU willen ingaan. Voor de burgers staat of valt alles natuurlijk met de vraag hoe het verdergaat met de werkgelegenheid. Waar ik persoonlijk blij om ben – en natuurlijk is dat niet de verdienste van de Raad, maar vooral van conjuncturele ontwikkelingen en ook van het beleid van de afzonderlijke lidstaten – is dat er in juni 2006 in Europa ruim twee miljoen arbeidsplaatsen meer zijn dan in juni 2005. Dat is een resultaat dat er wezen mag en een goed teken voor de nieuwe Lissabon-strategie.
Het bewijst verder dat onze doelstelling om tussen nu en 2010 tien miljoen extra arbeidsplaatsen te scheppen realistisch is: dat is doenlijk als de voorwaarden gunstig zijn en wij ons huiswerk goed maken. Voor mij was het van groot belang dat we het , het politieke verantwoordelijkheidsgevoel vergroten en de verantwoordelijkheid leggen bij de respectievelijke ministers die gaan over de interne markt en de omzetting van de Lissabon-strategie. Ik heb alle lidstaten een brief geschreven en persoonlijk met hun vertegenwoordigers gesproken. Ik ben blij dat we weer zes lidstaten mogen begroeten die de minister met de interne markt in zijn portefeuille tot coördinator gemaakt hebben, net zoals Oostenrijk zelf trouwens gedaan heeft met zijn minister van Economische Zaken en Werkgelegenheid, Martin Bartenstein. Daarmee komt het totaal al op vijftien. De andere tien zullen hopelijk volgen. Ik zou het Parlement ook willen vragen thuis wat reclame te maken voor dit .
Natuurlijk was ook het onderzoeksprogramma belangrijk. Inmiddels is er voor wetenschappelijk onderzoek 54 miljard euro beschikbaar, een stijging van 60 procent. De positie van kleine en middelgrote ondernemingen wordt versterkt, er komt een Europees rijbewijs, de Europese richtlijn inzake vervoersinfrastructuurkosten is in dit halfjaar aangenomen, net als de trans-Europese netwerken. Volgende week wordt er een officieel begin gemaakt met de proefboring voor de Brennerbasistunnel – op de laatste dag van het Oostenrijkse voorzitterschap. Dit is denkelijk het grootste en belangrijkste infrastructurele bouwproject dat ooit door de EU gepland en meegefinancierd is. Ook voor het openbaar vervoer over de korte afstand, de dan wel hebben we tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap een prima, breed gedragen oplossing kunnen vinden. Vermeldenswaardig bij de betrekkingen met derde landen zijn natuurlijk de topconferenties met Japan, Rusland en vanavond en morgen de belangrijke conferentie met de Amerikanen. Ik denk dat het debat ons nog gelegenheid biedt om daar nader op in te gaan.
Het valt niet te ontkennen dat het Europese kamp een jaar geleden van een grote triestheid vervuld was. De begrotingsonderhandelingen waren stukgelopen, de Grondwet lag na twee referenda met negatieve uitkomst in de ijskast en Londen zag zich geconfronteerd met bomaanslagen op de metro en bussen. De dienstenrichtlijn was een nachtmerrie, vooral voor de vakbonden en het MKB en er gaapten diepe kloven tussen lidstaten onderling, tussen de lidstaten en de Europese instellingen, maar vooral ook tussen de burgers en de EU. Ik wil helemaal niet beweren dat die problemen inmiddels allemaal opgelost zouden zijn, maar ik wijs er wel op dat we voor de komende zeven jaar financiële zekerheid hebben. De dienstenrichtlijn lijkt een algemeen aanvaardbare oplossing gekregen te hebben. Het afgelopen jaar hebben nog eens vijf landen het Grondwettelijk Verdrag geratificeerd, deze herfst komt daar nog een lidstaat bij. Twee andere lidstaten hebben op deze Europese Raad te kennen gegeven dat ze een dergelijke stap overwegen. En geen enkele lidstaat heeft zich van de kern van het verdrag gedistantieerd.
Europa heeft dit halfjaar als een team gewerkt en daar ben ik heel dankbaar voor. Mijn dank geldt allereerst het Europees Parlement – Oostenrijkse regeringsleden hebben hier niet minder dan zestig keer acte de présence gegeven en ik heb mij door onze statistici laten vertellen dat dat de hoogste aanwezigheidsgraad van alle voorzitterschappen geweest is. In het bijzonder zou ik echter Voorzitter Borrell willen danken voor zijn welwillende opstelling, zijn vriendelijkheid en de raadgevingen waar hij keer op keer mee kwam. De fractievoorzitters dank ik voor de vele discussies die we in de fractiekamers, maar ook hier in het Parlement en in de commissies gehad hebben. Ik betuig mijn respect voor de Commissie en mijn gevoelens van genegenheid en dankbaarheid gaan uit naar José Manuel Barroso, naar de voor de buitenlandse politiek verantwoordelijke secretaris-generaal Javier Solana, het secretariaat van de Raad en ten slotte ook naar mijn eigen team. Ik zeg u in alle eerlijkheid: het was ons werkelijk een eer en een genoegen om zes maanden lang het Europese voorzitterschap te vervullen en met u samen te werken. Maar weest u niet bevreesd – er blijft voor de komende voorzitterschappen nog genoeg te doen.
De Europese hymne is de ‘Ode an die Freude’ en ‘vreugde’ is geen droefenis. Laten we daarom met het Oostenrijkse voorzitterschap gewoon zeggen: ! Laten we ons werk met een beetje meer vreugde doen. Ik dank u zeer.
De Voorzitter.
   We moeten dus blij zijn, mijnheer Schüssel, en dank u wel voor uw betoog. Alvorens het woord te geven aan de heer Barroso denk ik dat ik deze gelegenheid te baat moet nemen om niet alleen u maar ook uw ministers en al uw medewerkers te bedanken voor de uitstekende manier waarop u gedurende uw voorzitterschap met het Europees Parlement hebt samengewerkt.
Ik wil benadrukken dat dit dankwoord niet alleen persoonlijk is, maar ook gericht is tot alle mensen, mannen en vrouwen, die u en uw ministers hebben gesteund bij uw aanwezigheid in het Parlement en bij al het werk achter de schermen.
Bedankt voor uw drie debatten hier in het Europees Parlement, eveneens bedankt voor de twee debatten waaraan u hebt deelgenomen op het Forum tussen nationale parlementen en het Europees Parlement, en natuurlijk ook bedankt voor de snelheid waarmee uw ministers vooruitgang hebben geboekt inzake een van de meest gecompliceerde onderwerpen – u verwees er al naar – namelijk dat van de comitologieprocedure. Zij hebben hun werk in alle rust en stilte, uiterst nauwgezet en uitvoerig gedaan, en daarmee een van de hardnekkigste belemmeringen voor een grotere participatie van het Europees Parlement bij de wetgevingstaak weggenomen. 
José Manuel Barroso,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn verontschuldigingen aanbieden omdat ik, in strijd met alle beginselen, niet aanwezig kan zijn tot het einde van het debat vanwege een lang geleden gemaakte afspraak om in het Belgische parlement aanwezig te zijn, waar ik een ontmoeting zal hebben met beide kamers – de Senaat en de Kamer van volksvertegenwoordigers. De Commissie zal, zoals gebruikelijk, tot het einde van het debat vertegenwoordigd zijn en we zijn altijd bereid uw vragen te beantwoorden.
Laat ik u om te beginnen zeggen dat ik vind dat tijdens deze laatste Europese Raad is bevestigd dat we echt vooruitgang boeken in Europa. Vorige week hebben we hier in het Europees Parlement besproken dat deze Europese Raad een echte kans was. Hij bood ons immers allen de mogelijkheid om het hoofd te bieden aan het gevoel van pessimisme dat was ontstaan door de “nee”-stemmen in verband met de Grondwet en om nogmaals het onterechte beeld recht te zetten dat Europa op een soort dood punt is aanbeland. Het is zeker waar dat we problemen hebben en dat er belangrijke problemen zijn die om een oplossing vragen, maar het klopt niet dat we verlamd zijn. Deze Europese Raad was dan ook belangrijk om de weg voorwaarts te laten zien die leidt tot een oplossing van de institutionele vraagstukken waarvoor we ons nog altijd gesteld zien en om onze burgers een duidelijker idee te geven van de manier waarop we vooruitgang kunnen boeken richting een democratischer en doeltreffender Europa. Tijdens de Europese Raad is bevestigd dat we nu van een periode van bezinning terechtkomen in een periode van betrokkenheid. Er is een reeks belangrijke acties gepresenteerd die samen een belangrijk actieprogramma vormen en er is overeengekomen hoe en waarom we de volgende stappen in de richting van een institutionele regeling moeten zetten.
Ik wil mijn oprechte waardering uitspreken voor kanselier Schüssel omdat hij de Europese Raad zeer doeltreffend heeft geleid. Ik wil hem, al zijn collega's, de leden van zijn regering, de permanente vertegenwoordiger – zijn hele team – feliciteren met een bijzonder geslaagd voorzitterschap. Ik denk dat het Oostenrijkse voorzitterschap, met het geweldige Oostenrijkse gevoel voor compositie, een zeer belangrijke bijdrage heeft geleverd aan ons gemeenschappelijke project. Ik vind – en ik heb dit al eerder gezegd – dat het een inhoudelijk en stijlvol voorzitterschap was, en daarvoor dank ik u hartelijk, kanselier Schüssel.
Verder ben ik er trots op dat de Commissie zoveel heeft kunnen bijdragen aan deze Europese Raad, waardoor zij ideeën in het debat kon inbrengen en de weg voorwaarts kon wijzen. De Europese Unie volgt nu de tweesporenaanpak die de Commissie in haar document van 10 mei uiteen heeft gezet: ten eerste, doorgaan met de verwezenlijking van concrete actie op strategische beleidsterreinen; en ten tweede, lessen trekken uit het afgelopen jaar en stapsgewijs vooruitgang boeken om te komen tot een institutionele regeling. Dit heeft de weg vrijgemaakt voor actie ten aanzien van een breed scala aan beleidsvormen. Om er slechts een paar punten uit te lichten: veiligheid, vrijheid en gerechtigheid voor onze burgers zijn voor de Europese Unie een topprioriteit.
De lidstaten zijn het erover eens dat er op Europees niveau meer moet worden gedaan om problemen aan te pakken als illegale immigratie, mensenhandel, terrorisme en georganiseerde criminaliteit, terwijl tegelijkertijd de eerbiediging van de fundamentele vrijheden en de grondrechten wordt gegarandeerd. Zoals kanselier Schüssel zei, heeft er een eerste oriënterend debat plaatsgevonden – dat buitengewoon nuttig was – over de kwesties migratie en integratie.
Besluitvorming met eenparigheid van stemmen belemmert initiatieven om veiligheid en gerechtigheid in heel Europa doeltreffender te maken. Ik had liever gehad dat de Europese Raad direct had ingestemd met het toepassen van artikel 42 in het bestaande Verdrag. Dat was echter nog niet mogelijk en ik betreur dat. Wel bleek het mogelijk om de deur open te houden wat betreft het gebruik van de overbruggingsclausules voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. We zullen dit uiteraard per geval moeten bekijken. Ik vind dat geen probleem, omdat de argumenten vóór verandering overtuigend zijn en ik ben van mening dat verandering ook gepaard moet gaan met initiatieven op het gebied van medebeslissing om gepaste democratische controle mogelijk te maken.
Ook aan onze economische, sociale en milieuagenda is weer een verdere impuls gegeven. Op dit gebied kunt u tussen nu en het einde van het jaar nog veel meer verwachten wat betreft innovatie, energie, emissiehandel, het Europees Instituut voor Technologie en uiterst belangrijke projecten voor een Europa van resultaten. Zoals kanselier Schüssel al zei, zal een aantal van deze projecten bijvoorbeeld worden gevolgd door een groep die bestaat uit de volgende voorzitterschappen. Zo zal ons Europese antwoord op het gebied van civiele bescherming hopelijk gebaseerd zijn op het zeer goede verslag dat Michel Barnier op mijn verzoek en op verzoek van kanselier Schüssel heeft gepresenteerd.
De Europese Raad heeft met name het voorstel van de Commissie bekrachtigd voor een fundamentele evaluatie van de interne markt en het programma voor duurzame ontwikkeling. De Raad heeft terecht de sociale dimensie van de acties van de Unie benadrukt en hij juichte het voornemen van de Commissie toe om de sociale situatie in de Europese Unie in kaart te brengen. Deze werkzaamheden zijn al aan de gang en we verwachten in de eerste helft van volgend jaar zowel onze fundamentele evaluatie van de nog altijd bestaande hindernissen voor de interne markt als onze beoordeling van de sociale situatie in Europa te kunnen presenteren, die uiteraard ook een analyse omvat van de demografische uitdagingen waarvoor Europa zich gesteld ziet. Zoals u weet, zijn we op dat terrein al hard aan het werk.
Uitbreiding is een kwestie van het grootste belang voor onze Unie. Ik verheug mij over het feit dat de Europese Raad de gemeenschappelijke doelstelling heeft herbevestigd om Bulgarije en Roemenië in januari 2007 te verwelkomen als leden van de Unie, mits zij voldoen aan alle duidelijk gestelde voorwaarden.
De Raad bevestigt tevens opnieuw dat de toekomst van de westelijke Balkan in de Europese Unie ligt. Zoals ik vorige week tegen u zei, moeten we ervoor zorgen dat de Europese Unie niet simpelweg automatisch uitbreidt. We moeten ervoor zorgen dat de Unie politiek, financieel en institutioneel kan blijven functioneren. De Europese Raad is niet weggelopen voor deze kwestie en later dit jaar zullen we hierover een gedetailleerd debat voeren om de lucht te klaren en alle twijfels weg te nemen over de wijze waarop we door middel van uitbreiding een sterk Europa kunnen opbouwen.
We hebben tevens een eerste stap gezet op weg naar de uitbreiding van de eurozone. Het Sloveense lidmaatschap van de eurozone is echt een teken dat de dynamiek van de Europese integratie sterk blijft. Dit is uiteraard zeer belangrijk voor Slovenië, maar het is net zo goed belangrijk voor de Europese Unie als geheel. De uitbreiding van de eurozone met een van de nieuwe lidstaten is een buitengewoon belangrijke en positieve stap in de economische en monetaire integratie van de Europese Unie.
Verder is toegezegd om optimaal gebruik te maken van ons buitenlands beleid door middel van meer doelmatigheid, samenhang en zichtbaarheid. Dit is niet alleen politieke correctheid: de voorstellen van de Commissie in haar mededeling over “Europa in de wereld” kunnen echt een rol spelen om Europa te helpen zijn wereldwijde potentieel te realiseren.
Tevens juich ik van harte het feit toe dat de Europese Raad akkoord is gegaan met een programma voor transparantie, met inbegrip van het openbaar maken van alle zittingen waarin hij als wetgever optreedt met betrekking tot wetgevingsteksten die via de medebeslissingsprocedure worden vastgesteld. De Raad heeft ook het beleid van de Commissie bekrachtigd op het vlak van betere regelgeving en de rol van de nationale parlementen, belangrijke maatregelen ter verbetering van de manier waarop we ons werk verrichten en van de werking van de Unie. Al deze gebieden – transparantie, betere regelgeving, subsidiariteit – zijn van doorslaggevend belang om te laten zien dat de Europese Unie, in tegenstelling tot het beeld dat onze tegenstanders soms schetsen, niet een bureaucratisch gedrocht is – en dat moet het ook niet zijn – en dat we niet afstandelijk zijn en echt in contact willen treden met burgers. We moeten namelijk begrijpen, zoals ik al vaker heb gezegd, dat Europa vandaag de dag maar op één manier kan worden opgebouwd: niet op bureaucratische of technocratische wijze, maar alleen op een echt democratische wijze.
Hoe het ook zij, dit is een Europa van resultaten, een Europa dat echt verschil maakt met betrekking tot de zaken waarmee Europeanen iedere dag te maken krijgen. De Europese Raad heeft echter een nieuwe richting ingeslagen door te laten zien dat de institutionele kwestie niet dood is, sluimert, slaapt, of wat voor woorden de europessimisten hiervoor ook gebruiken. Er is geen sprake van dat we afstand nemen van onze overtuiging dat institutionele hervorming essentieel is. Iedereen die tijdens de Europese Raad om de tafel zat erkende dat de argumenten vóór institutionele verandering niet zijn veranderd; verandering is nog net zo broodnodig als op het moment waarop de nationale leiders hun handtekeningen onder het Grondwettelijk Verdrag zetten. De Europese Raad heeft bevestigd wat ik al heel vaak heb gezegd, namelijk dat het Verdrag van Nice ontoereikend is, dat we behoefte hebben aan een institutionele regeling voor onze uitgebreide Europese Unie.
Zoals de Commissie vorige maand uiteen heeft gezet, moeten we een stapsgewijze aanpak hanteren. Dat is immers altijd de methode geweest in de Europese Gemeenschap sinds zij bijna vijftig jaar geleden werd opgericht.
De Europese Raad heeft het toekomstige Duitse voorzitterschap verzocht een verslag voor te leggen aan de Raad van juni 2007, waarin de stand van zaken in de discussies wordt beoordeeld en mogelijke toekomstige ontwikkelingen worden onderzocht met het oog op afronding van het proces in de tweede helft van 2008.
Ik verheug mij erover dat de Europese Raad het idee van de Commissie heeft bekrachtigd voor een politieke verklaring die op 25 maart 2007 zou moeten worden aangenomen. Als ik het heb over de institutionele regels, moet ik heel duidelijk zijn. We hebben niet alleen behoefte aan een wijziging van de regels om ze doelmatiger te maken, maar ook aan een bevestiging van onze waarden, en daarmee doel ik uiteraard op de inhoud van het Grondwettelijk Verdrag.
De verklaring van Berlijn van maart 2007 moet meer zijn dan een herdenking van prestaties uit het verleden. Het moet een herbevestiging zijn van, en een nieuwe verbintenis tot, onze waarden en ambities, met het oog op de toekomst van een uitgebreid Europa. Dit moet gepaard gaan met de inzet onze doelen te verwezenlijken. Het hoeft geen lange tekst te zijn – daarom heb ik het altijd gehad over een Messina-achtige verklaring, omdat dat een zeer korte, goedgeschreven tekst was – maar we hebben zonder meer behoefte aan grondige bezinning en een werkelijk debat over de prioriteiten van Europa.
Europa heeft de afgelopen jaren enorm veel vooruitgang geboekt en we moeten de uiterst politieke aard van de Europese integratie vandaag de dag uiteenzetten. Ik ben ervan overtuigd dat het van essentieel belang is dat we deze verklaring samen ondertekenen als een collectieve wilsdaad, en dat ook het Europees Parlement die verklaring ondertekent, samen met de lidstaten en de Commissie, om te bewijzen dat de Europese Unie en haar instellingen samenwerken aan het bereiken van dezelfde doelen. We moeten dit Europa opbouwen in een geest van oprecht partnerschap.
We mogen niet zelfvoldaan zijn. Als we gebruik willen maken van deze mogelijkheden en de noodzakelijke stappen willen zetten, moeten we ons actiever opstellen, we moeten op zoek gaan naar creatieve oplossingen voor de institutionele vraagstukken, we moeten de dialoog met onze burgers over waar Europa nu heengaat blijven intensiveren. We moeten een krachtige beleidsagenda blijven bevorderen: een Europa van resultaten dat het beleid verwezenlijkt waaraan onze burgers behoefte hebben.
De Europese Raad van vorige week heeft ons opnieuw het vertrouwen gegeven dat er oplossingen aan zitten te komen. Ik wil het Oostenrijkse voorzitterschap wederom bedanken, omdat het klopt dat Europa over een interne markt gaat; het klopt dat Europa ook gaat over een politiek project; maar het Oostenrijkse voorzitterschap herinnert ons allen eraan dat Europa niet uitsluitend gaat over de markt of over verordeningen: Europa gaat ook over waarden, muziek, literatuur, cultuur en onze Europese manier van leven. Zoals ik aan het begin van het Oostenrijkse voorzitterschap heb gezegd – toen onze Oostenrijkse vrienden kozen voor dat prachtige, kleurrijke logo – is het van cruciaal belang dat het donkergrijs dat het grootste deel van het discours in Europa kenmerkt verandert in een zelfverzekerde kleur, niet omdat we onverantwoordelijke optimisten zijn, maar omdat als we het voortouw willen nemen, we dit met zelfvertrouwen moeten doen. We kunnen geen leiding geven als we pessimistisch zijn, en daarom moeten we Europa een nieuwe manier tonen om onze waarden in een steeds verder geglobaliseerde wereld te verdedigen. Ik ben ervan overtuigd dat dit voor Europa de juiste manier is om vooruitgang te boeken.
Hans-Gert Poettering,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte voorzitter van de Europese Raad, geachte voorzitter van de Commissie, beste collega’s. De voorzitter van de Europese Raad heeft in zijn eerste zin gezegd dat zijn doel was en is om vertrouwen te kweken. Inderdaad is dat het belangrijkste in de Europese Unie: vertrouwen kweken. Europa is een gecompliceerd werelddeel en als we er niet in slagen zijn verschillende leiders door vertrouwen aan elkaar te binden, heeft dit werelddeel geen toekomst. Daarom ben ik u ook bijzonder dankbaar, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, dat u erin geslaagd bent om dit vertrouwen tussen de instellingen, maar ook het vertrouwen van de burger te bevorderen. Het is onze taak om eerst te luisteren, dan te begrijpen, dan mensen nader tot elkaar te brengen en dan gezamenlijk te handelen.
De ontmoeting die wij fractievoorzitters december vorig jaar met u in Wenen hadden, zal ik nooit vergeten. Wij zeiden u bij die gelegenheid onder welke voorwaarden wij als Parlement onze goedkeuring zouden kunnen geven aan de financiële vooruitzichten. We zeiden dat we niet konden leven met wat de staatshoofden en regeringsleiders besloten hadden en dat we integendeel iets zouden willen doen om juist ook jonge mensen nader tot elkaar te brengen. Wij wilden een grotere transparantie, meer toezicht op de uitgaven – allemaal zaken die we met dit interinstitutioneel akkoord ook voor elkaar gekregen hebben. Omdat wij ons zo open opstelden tegenover u en omdat u geluisterd hebt en uiteindelijk ook begrip kreeg voor onze drijfveren, was het uiteindelijk mogelijk om overeenstemming te bereiken. Daar wil ik u oprecht voor bedanken, terwijl ik de Commissie en haar voorzitter Barroso bedank voor de steun.
Wat de dienstenrichtlijn betreft, zijn we er behoorlijk trots op dat het ons als Parlement niet alleen gelukt is om de aanzet tot een goed compromis te geven, maar dat ook de basis te laten vormen voor het besluit in de Raad van ministers. Minister Bartenstein, het was een verstandig besluit van u om leden van het Europees Parlement uit te nodigen voor de informele bijeenkomst van ministers en zo een gedachtewisseling mogelijk te maken.
Zojuist ging het ook over de Grondwet. Onze EVP, de Europese Volkspartij, was steeds van mening dat we dit verdrag nodig hebben. We hebben meteen gezegd dat de Grondwet voor ons niet dood was en wel omdat die toch het uitgangspunt voor een definitieve oplossing moet zijn. Dat betreft niet alleen Duitsland en Frankrijk, maar juist ook het voorzitterschap van Finland, Portugal en Slovenië. Die hangen allemaal met elkaar samen. Als een schakel van de ketting breekt, kunnen ook de grote landen niets meer uitrichten. Daarom is wat Portugal, Finland en Slovenië doen net zo belangrijk als wat Duitsland en Frankrijk doen, al verwachten we van die twee landen wel iets extra’s. Wij zien graag dat er voor de Europese verkiezingen van 2009 een resultaat ligt.
Ook 25 maart 2007 is herhaaldelijk genoemd. Een gemeenschappelijk optreden is noodzakelijk en ik dank Commissievoorzitter Barroso dan ook zeer. Ik zou voor willen stellen om een werkgroep op politiek niveau in te stellen, bestaande uit een vertegenwoordiger van het Europees Parlement, een vertegenwoordiger van de Raad en een van de Commissie, zodat we gezamenlijk de organisatorische zaken kunnen regelen die voor de dagen rond 25 maart gepland zijn. Immers, er vindt niet alleen een top met medewerking van het Parlement en de Commissie plaats in Berlijn – in Rome zal vast ook het een en ander gebeuren. Wat we vooral samen moeten voorbereiden, is de verklaring die een blauwdruk voor de toekomst van Europa moet worden. Vandaar mijn voorstel van een werkgroep op politiek niveau.
Mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, morgen, nee, vanavond al ontmoet u de president van de Verenigde Staten, samen met de Commissievoorzitter. We moeten duidelijk maken dat we vrienden en partners van Amerika zijn. We moeten een resultaat voor het Midden-Oosten bereiken. Wij hebben vertrouwen in de Israëlische premier Olmert en we hebben vertrouwen in het hoofd van de Palestijnse Autoriteit, Mahmoed Abbas. We hebben er belang bij dat daar een vredesproces op gang komt en daar zouden we samen met onze Amerikaanse vrienden aan moeten werken. Maar laat die vriendschap u er niet van weerhouden om klare taal over Guantánamo te spreken – u heeft daarvoor de steun van onze fractie. Naar ons oordeel valt Guantánamo niet te rijmen met de grondbeginselen van het recht. Zegt u dat tegen onze Amerikaanse vrienden!
We moeten naar de toekomst kijken. President Bush reist door naar Hongarije, wat ik hogelijk waardeer, om de Hongaarse opstand van 1956 te herdenken. Echter, we moeten ook naar het heden kijken. Zojuist heb ik de Wit-Russische oppositieleider Alexander Milinkevich ontmoet. We mogen er op onze bijeenkomst met de Amerikanen, maar ook binnen de Europese Unie zelf, geen misverstand over laten bestaan dat we de democratie in Wit-Rusland, waar Europa’s laatste dictator de scepter zwaait, ondersteunen en dat we er bezwaar tegen hebben wanneer de onafhankelijkheid van Wit-Rusland in twijfel wordt getrokken. Onder de huidige omstandigheden zijn we tegen een referendum over aansluiting bij of een unie met Rusland, omdat immers bij een referendum dat in een dictatuur gehouden wordt de uitslag van tevoren vaststaat. Wil er democratie in Wit-Rusland ontstaan, dan moeten er eerst democratische partijen komen. Die bouwen een democratische staat op en dan ziet men verder. We moeten alles op alles zetten om de democratie en de civiele maatschappij in Wit-Rusland te steunen, ook via de media.
Mijn laatste opmerking: in 2000 was ik veelgeplaagd fractievoorzitter toen we voor de vraag stonden hoe we Oostenrijk moesten behandelen. Wij als PPE-DE-Fractie hebben altijd vertrouwen in de Oostenrijkse regering gehad, vooral in haar leider, bondskanselier Wolfgang Schüssel. Dit vertrouwen wordt nu gerechtvaardigd en ik hoop dat degenen die indertijd tot uw criticasters behoorden vandaag zo grootmoedig zijn om te zeggen: we zijn Wolfgang Schüssel en de Oostenrijkse regering dankbaar!
Martin Schulz,
   . – Mijnheer de Voorzitter, de heer Poettering heeft tot op het laatste moment gewacht. We vroegen ons hier al die tijd al af wanneer het stemadvies zou komen, maar op de valreep gaf hij het dan. Het is niet anders, het zij hem vergund.
Mijnheer de bondskanselier, laat ik beginnen het Oostenrijkse voorzitterschap te bedanken voor het goede werk dat het heeft geleverd. U merkte op dat uw regeringsploeg een record heeft gevestigd waar het gaat om de aanwezigheid in het Parlement. Ik sta doorgaans zeer kritisch tegenover de aanwezigheid van Raadsvoorzitters, maar ik moet toegeven dat u gelijk hebt: inderdaad, het Oostenrijkse Raadsvoorzitterschap gaf in het Parlement acte de présence en stond open voor overleg. Namens mijn fractie wil ik in het bijzonder staatssecretaris Winkler noemen, die frequent in het Parlement aanwezig was en dat zonder kleerscheuren heeft doorstaan. Hartelijk dank daarvoor, mijnheer Winkler.
Mijnheer de bondskanselier, wie naar u en naar de voorzitter van de Commissie luistert, gaat zich steeds beter voelen. In iedere derde zin die u uitspreekt, hebt u het immers over sociale samenhang, sociale verantwoordelijkheid in Europa en het belang van sociaal beleid en over de baanbrekende beslissing die er met de dienstenrichtlijn is genomen. Het is te merken dat de neoliberale tijdgeest op zijn retour is. Godzijdank! De Commissie en vooral de Raadsvoorzitters beseffen steeds vaker dat de Economische en Monetaire Unie in Europa het niet haalt, wanneer deze niet wordt aangevuld met een Sociale Unie. In dit opzicht was het Oostenrijkse voorzitterschap een stap in de goede richting. Dat we dit uit de mond van de voorzitter van de Commissie horen, stemt in ieder geval op dit moment tot tevredenheid. Er blijkt echter ook uit dat ons nog veel te doen staat.
Het Parlement heeft de dienstenrichtlijn gewijzigd. Minister Bartenstein, men heeft u al bedankt, maar ook ik wil u bedanken voor het feit dat u afgevaardigden uit het Europees Parlement in Graz uitnodigde – of waar was het ook alweer: ik kan al die skioorden en prachtige plaatsen met kloosters en zo niet onthouden. Het was goed dat u de afgevaardigden van het Parlement uitnodigde. Daarmee hebt u ook bewezen dat u zich van het prerogatief van het Parlement in dit wetgevingsproces bewust bent.
Laat dit immers duidelijk zijn: de dienstenrichtlijn is de eerste richtlijn in de Europese Unie die door het Parlement is geschreven. Het neoliberale knoeiwerk dat de heer Bolkestein ons presenteerde, was niet uitvoerbaar. Gezien de heterogeniteit van rechts in dit Parlement, met name binnen de PPE-DE-Fractie, is het verheugend dat de sociale vleugel van deze fractie ons, onze rapporteur en onze lijn is gevolgd. Nog beter is dat de Commissie er niets aan heeft veranderd en de kroon op het werk is dat het Oostenrijkse Raadsvoorzitterschap er zijn zegel aan heeft gehecht. Ik feliciteer u van harte met deze sociale stap voorwaarts, die u dankzij de hulp van het Europees Parlement in Europa hebt kunnen zetten.
U wees er terecht op dat een groot aantal zaken in de Raden van ministers is afgehandeld. Inderdaad, de Raden van ministers doen hun werk en nemen besluiten. Het loopt goed waar het gaat om de concrete werkzaamheden in de Raden van ministers. De Raad van Europese staatshoofden en regeringsleiders functioneert daarentegen niet goed. Die besluit namelijk in de regel niets. Het besluit dat nu is genomen, is in één opzicht positief. Ik moet toegeven dat het positief is dat al uw collega’s, zoals u zei, hun instemming hebben betuigd met de inhoud van de Grondwet. Ik kon het haast niet geloven, toen ik op televisie de persconferentie zag waarin u zei dat ze zich allemaal hebben uitgesproken voor de inhoud van deze Grondwet.
De vraag kan dan ook worden gesteld waarom uw collega’s dat bijna nooit in het openbaar, maar alleen achter gesloten deuren doen en u het werk laten opknappen. De heer Vanhanen gaf het goede voorbeeld. U zelf hebt zich ook voor deze Grondwet uitgesproken. Dat de heer Chirac en nu ook de heer Balkenende achter gesloten deuren hun instemming met deze Grondwet hebben betuigd, vind ik fantastisch. Ze hadden dat echter wat meer tijdens de campagnes in Frankrijk en Nederland moeten doen. Dan zouden we in Europa nu een stuk verder zijn geweest. Waar het om gaat is dat ze het heimelijk doen. Het is echter goed dat de inhoud is gered. Het is ook voor iedereen in het Parlement duidelijk dat we op basis van die inhoud verder moeten gaan. Er gaat alleen weer een jaar verloren. We hebben die tijd hard nodig voor de hervormingsmaatregelen die inherent zijn aan de Grondwet. Ze zijn een eerste vereiste voor het economische en sociale succes en de verdere uitbreiding van de Unie. Die hervormingen worden nu weer met een jaar uitgesteld. Dat is de minder positieve boodschap van deze Raad.
Ik wil afsluiten met een opmerking over de EU-VS-top. Onze fractie juicht niet alleen de positieve verklaring over de uitbreiding met Bulgarije en Roemenië toe, omdat het een teken is van de betrouwbaarheid van het Europees beleid, maar is ook verheugd over het feit dat u zich duidelijk hebt uitgesproken over Guantánamo Bay. Dat is een felicitatie waard. Zoals ik vorige week heb gezegd, is Guantánamo een gebied waar rechteloosheid heerst, en een gemeenschap die gebaseerd is op het beginsel van de rechtsstaat, kan zoiets niet tolereren. Ik hoop dat u dat morgen in dezelfde duidelijke bewoordingen tegen de Amerikaanse president zult zeggen.
Silvana Koch-Mehrin,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we hebben een stukje gehoord uit de verkiezingscampagne van de heer Poettering en de heer Schulz heeft een complete verkiezingstoespraak gehouden. Dat is een verfrissend geluid in dit Parlement. Ook het idee om van het voorzitterschap een verkiezingscampagne te maken, is weer eens iets nieuws. Uw voorzitterschap, mijnheer Schüssel, was in artistiek opzicht echter een groot succes. Er was het logo van het voorzitterschap – u draagt allemaal zo’n mooie stropdas – met die prachtige streepjes in de Europese kleuren, er was muziek en er waren schilderijen. Dat was een heel leuk element. Ook in sportief opzicht was het voorzitterschap succesvol. U organiseerde een voetbaltoernooi waaraan Oostenrijk niet alleen meedeed, maar dat – zoals ik hoorde – ook door Oostenrijk werd gewonnen. Gefeliciteerd! Ik weet bijna zeker dat dit meer belangstelling bij de burgers heeft gewekt dan menig politiek besluit, hoe jammer dat ook is.
Het Oostenrijkse voorzitterschap droeg een rustig karakter. U was voor het Europees Parlement altijd aanspreekbaar, waarvoor ik u hartelijk wil danken. In deze periode werden enkele belangrijke politieke dossiers afgerond: het interinstitutioneel akkoord bijvoorbeeld, of de dienstenrichtlijn. De top van afgelopen week viel echter nauwelijks op en leek plaats te vinden onder het informele motto: we komen bij elkaar, maar niemand zal het merken.
We mogen hieruit afleiden dat de Europese regeringsleiders een nodig hebben. De EU heeft al een denkpauze van een jaar achter de rug en die wordt nu gewoon voortgezet. Er ligt nu een tijdschema voor de te volgen route en de periode van reflectie moet worden gevolgd door een periode van resultaten. Dat klinkt goed, maar de trieste werkelijkheid is dat niemand hiervan iets merkt. Het spel gaat vrolijk verder. Als het Europees beleid goed uitpakt, schrijven de nationale regeringen dat op hun conto, terwijl bij een slecht beleid naar Brussel wordt gewezen.
De regeringsleiders van de EU moeten beseffen dat het Grondwettelijk Verdrag zoals u en uw collega’s, mijnheer Schüssel, dat in 2004 hebben ondertekend, niet in werking zal treden. Ik was dan ook blij toen ik u hoorde zeggen dat de regeringsleiders in ieder geval de opvatting delen dat de inhoud van het Grondwettelijk Verdrag overeind moet blijven, maar niet per se in de huidige vorm. Waarom zegt de Raad dat dan niet eerlijk? Waarom richt de Raad zijn gedachten en energie dan niet op de vraag wat er in plaats daarvan moet gebeuren?
De Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa is voor een Grondwettelijk Verdrag dat de scheiding der machten tussen de lidstaten en de Europese instellingen duidelijk aangeeft en beschrijft door welke grondrechten en waarden wij worden verbonden. Hoe eerder de Raad de realiteit onder ogen ziet, des te eerder kan de dialoog met de burgers ook echt beginnen.
In dit verband, mijnheer Schüssel, wil ik u graag een compliment maken: tot ons grote genoegen hebt u ervoor gezorgd dat voortaan veel vergaderingen van de Raad openbaar zijn. Onze fractie heeft dat altijd krachtig bepleit en wij hebben de heer Blair tijdens zijn voorzitterschap ook heel duidelijk met deze wens geconfronteerd. We hebben hem een keer verwelkomd met borden, toen hij naar het Parlement kwam. Hij wilde doen alsof hij het niet zag, maar dat lukte hem niet.
Des te meer juichen wij het toe dat u de Britse druk hebt weerstaan en voor transparantie hebt gezorgd. De burgers hebben er immers recht op om te zien, wat er door wie namens hen wordt gezegd en besloten. Transparantie is een belangrijke voorwaarde voor het vertrouwen in de Europese instellingen.
Dat de Raad zich echter niet heeft beziggehouden met de wens van het Europees Parlement – namelijk de kwestie-Straatsburg – is ronduit teleurstellend. Toegegeven, het is een uiterst lastige kwestie, maar dat de Raad de zaak met een brief afdoet, bewijst weer eens hoe ver de Raad van de burgers af staat. Dat de twee grote fracties zich ook meteen koest houden, is duidelijk een brevet van onvermogen.
Het burgerinitiatief gaat door. In ruim vier weken tijd hebben meer dan 600 000 Europeanen hun handtekening gezet en zich uitgesproken voor één vestigingsplaats van het Parlement. Verder vinden we het jammer dat er met de deregulering geen voortgang is geboekt. De beoogde gezamenlijke programmering, waardoor de instellingen gezamenlijk bepalen wat er moet gebeuren, is door de Raad geblokkeerd, terwijl zo’n maatregel toch een voorwaarde is voor transparantie en verantwoordelijkheid. Ook de zogenoemde concordantietabellen – weer zo’n vreselijke EU-term – zijn door de Raad tegengehouden. Daaruit zou precies kunnen worden afgelezen wat er op de rol staat. Dan zou iedereen weten wat Brussel bepaalt en wat de nationale regeringen daaraan nog toevoegen. Dat zou een belangrijke stap zijn!
Europa is weliswaar rustiger geworden, maar hopelijk niet te rustig. Willen de burgers een dialoog kunnen aangaan, dan moet Europa van zich laten horen. 
Monica Frassoni,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik wil het Oostenrijkse voorzitterschap en kanselier Schüssel bedanken. Wij zijn het vaak met elkaar oneens, maar ik moet erkennen dat hij mij persoonlijk sympathiek is en zijn medewerkers heel bereidwillig en vriendelijk zijn geweest. In tegenstelling tot hetgeen de heer Poettering heeft gezegd, ben ik ervan overtuigd dat mede dankzij de ervaring van het jaar 2000 de Europese gezindheid van zijn regering is versterkt. Dat was een belangrijke ervaring, niet alleen voor u maar voor heel Europa. Daarom – en ik heb het nu over de mensenrechten – vraag ik u om de gelegenheid van uw aanstaande ontmoeting met president Bush aan te grijpen om hem ook te herinneren aan het probleem van de CIA-vluchten. Met ons heeft u daarover niet gesproken, en daarom wil ik weten of u er met hem wel over zult spreken.
Dan ga ik nu over tot het Europa van de resultaten, waar u over sprak en waarop ook voorzitter Barroso zinspeelde. Wij waren positief over uw voorstellen en over het enthousiasme waarvan u aan het begin van uw voorzitterschap blijk gaf ten aanzien van het vraagstuk van de Grondwet. Welke resultaten kunnen wij nu vaststellen? Wij bevinden ons in een soort voorgeborchte, in een tijd van lange stilte, met een voorzitterschap dat, in tegenstelling tot hetgeen het volgens zijn mandaat moest doen, geen tussentijds verslag heeft gepresenteerd en evenmin een heeft voorgelegd met inhoudelijke punten, en dat – laten wij wel zijn – bovendien ertoe bijgedragen heeft dat het eerste parlementaire forum werd veranderd in een sympathieke talkshow.
Ik wil dan ook een beroep doen op al mijn collega’s. Uit de conclusies van deze Raad kan men opmaken dat hij er niet over peinst om de burgers en het verenigingsleven te betrekken bij het door de regeringen gepresenteerde voorstel. Ik vrees deels ook het plechtige karakter van de ontmoeting van maart, en ben zo vrij iedereen eraan te herinneren dat het niet het volk was dat op 29 oktober in Rome de Grondwet vierde. Ik zou niet willen dat ook deze verklaring slechts een onderonsje bleef en dat we, zoals zo dikwijls, in het luchtledige spreken als wij het over Europa hebben. Wij mogen niet langer op de regeringen wachten. Wij moeten er nota van nemen dat ook de nationale parlementen, of liever gezegd hun leiders, er sterker in geïnteresseerd zijn om hun voorrechten te beschermen dan om als team voor Europa te spelen. Wij mogen ons niet meer verstoppen achter de ratificaties. Iedereen – ook voorzitter Schüssel – heeft het nu over wijziging van de tekst. Wij zijn – nog – de enigen die dat niet doen, en moeten dan ook een duidelijk voorstel formuleren om goed beslagen ten ijs te komen als de volgende termijnen zich aandienen.
Voorzitter, tot mijn spijt moet ik eveneens zeggen dat men aan dit voorzitterschap zal terugdenken als het voorzitterschap dat gezorgd heeft voor een ongekende verhoging van de Europese begroting voor onderzoek naar kernenergie. Het gevolg daarvan is dat een continent, dat het bijna helemaal zonder niet-hernieuwbare energiebronnen moet stellen, zijn investeringen in een gevaarlijke technologie met vier of vijf vermenigvuldigt, in plaats van dat het zich buigt over energie-efficiëntie en hernieuwbare energie. Mijns inziens is dit geen geweldig resultaat voor het Oostenrijks voorzitterschap.
U hebt ook verwezen naar de tunnel onder de Brenner, ofschoon het voor ons eerlijk gezegd veel nuttiger zou zijn geweest indien de Alpenovereenkomst en het vervoersprotocol werden geratificeerd. Ik weet dat u tevergeefs hebt geprobeerd om de vorige Italiaanse regering daarvan te overtuigen, en ik hoop dat u in deze laatste week alsnog meer geluk zult hebben met de huidige regering.
Wat duurzame ontwikkeling betreft, lijkt het mij dat de conclusies van de Raad slechts een vermoeide herhaling zijn van de al zo vaak genoemde doelstellingen, die trouwens helaas niet bereikt zijn. Daarin wordt nauwelijks iets gezegd over hetgeen concreet gedaan moet worden. Bovendien zijn uit de conclusies de uitermate schuchtere verwijzing naar het vraagstuk van de milieudimensie en de belofte om het gebruik van de hulpbronnen met jaarlijks 3 procent te verminderen, geschrapt. Dat strookt, mijnheer de voorzitter, perfect met het beleid van het duo Barroso-Verheugen. Als die het echter niet over een andere boeg gooien, zullen zij een dezer dagen de ‘Attila de Hun-prijs’ voor Europa ontvangen.
Dan heel snel nog een laatste punt, mijnheer de voorzitter. Het is niet waar dat tijdens de laatste Europese Raad het onderwerp immigratie voor het eerst ter sprake werd gebracht. Ik verwijs u naar de zeer belangrijke Raad van Tampere en die van Sevilla, toen gesproken is over positieve, en niet alleen repressieve maatregelen voor immigratie. Ik wil eraan herinneren dat er maar één manier is om het immigratieprobleem op Europees niveau aan te pakken en op te lossen: de sluiting van overeenkomsten met derde landen, om ze te helpen uit hun situatie van onderontwikkeling te geraken en de vaststelling van duidelijke, Europese beleidsvormen voor legale immigratie op ons continent: een andere weg is er niet. 
Gabriele Zimmer,
   . – Mijnheer de Voorzitter, er is in ieder geval één besluit waarmee de Raad tijdens de afgelopen bijeenkomst een beetje geschiedenis heeft geschreven, namelijk het besluit dat voortaan alle beraadslagingen van de Raad in de medebeslissingsprocedure openbaar zijn. Dat lijkt mij een goed besluit. Het moet de transparantie binnen de instellingen daadwerkelijk vergroten en wordt daarom door ons gesteund.
Het is een belangrijke stap, die juist in deze moeilijke fase waarin de Europese Unie verkeert, door velen zou moeten worden gesteund. Het verbaast me echter wel dat de regeringsleiders van de lidstaten deze intentie dan zelf weer ondermijnen door de Europese burgers iets mee te delen wat nu juist niet getuigt van bedachtzaamheid, inzicht en bijstelling van het tot nu toe gevoerde beleid. Onder de kopjes “Europa luistert”, “Europa aan het werk” en “Blik op de toekomst” formuleert het voorzitterschap de volgende conclusies:
Ik weet dat ik nu overdrijf, maar dat is ook mijn bedoeling. Ten eerste: Europa staat voor degenen die de Europese Unie besturen, niet voor de burgers en ook niet voor alle andere mensen die in de Europese Unie wonen. Ten tweede: de bestuurders zetten het oude beleid voort, maar doen dat nu onder het motto “sneller, verder, beter”. Ten derde: onder “toekomst” verstaat men dat de uitdagingen van de globalisering en van de demografische veranderingen worden beantwoord en dat de strategie van Lissabon met succes in praktijk wordt gebracht.
De conclusies zijn niet verrassend, maar ze dragen nauwelijks bij aan een stapsgewijze oplossing van de problemen die zich in de Europese Unie opstapelen. Integendeel: de sociale, ecologische en mondiale problemen zullen er door worden verergerd. Daarbij wil ik zeker ook wijzen op de Europese dienstenrichtlijn, die naar onze opvatting niet meer is dan een laf compromis, waarmee niet de effecten worden bereikt die u daarstraks noemde. Nog alarmerender is dat onder het tussenkopje “vrijheid, veiligheid en recht bevorderen” voornamelijk maatregelen worden genoemd die gericht zijn op meer controle, meer repressie, meer afscherming, oftewel Fort Europa. Ze beogen een migratiebeleid waarin de mens slechts als een economische factor wordt gezien.
Het antwoord van de Raad op de tragedies die zich onder vluchtelingen in het Middellandse-Zeegebied afspelen, is de oprichting van zogeheten snelle grensinterventieteams. De Engelse doet nog sterker denken aan commandotroepen tegen vluchtelingen. Even alarmerend is het feit dat onder het daaropvolgende tussenkopje “Bevordering van de Europese manier van leven in een geglobaliseerde wereld” een achterhaald energiebeleid wordt gekoppeld aan het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het Europees veiligheids- en defensiebeleid, en wel op zodanige wijze dat anderen in de wereld zich daardoor bedreigd kunnen voelen.
Dit toont duidelijk aan dat degenen die aan de macht zijn, duurzame ontwikkeling niet zien als de democratische oplossing van sociale, economische en mondiale problemen. De bijeenkomst van de Europese Raad heeft naar mijn mening ook duidelijk gemaakt dat de denkpauze niet is gebruikt om te achterhalen waarom de Grondwet in de referenda in Frankrijk en Nederland werd afgewezen, laat staan dat daarop serieus is gereageerd. Ik denk wel degelijk dat ook de essentie van de Grondwet zal moeten worden veranderd. Ik vind dit gebrek aan initiatief getuigen van een arrogantie die door veel burgers niet zal worden geaccepteerd. Daarentegen is het jaar wel gebruikt om vrolijk verder te werken aan de interne markt voor militaire goederen en om vooruitgang te boeken op het gebied van controle, repressie en afscherming.
Ook de wijze waarop de plechtige viering van het 50-jarig bestaan van de Verdragen van Rome wordt voorbereid, moet ons tot nadenken stemmen. In plaats van weer een evenement te organiseren kunnen we dit bijzondere moment beter aangrijpen om samen met de burgers na te denken over de toekomst.
Brian Crowley,
   . – Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn dank laten optekenen aan kanselier Schüssel, aan staatssecretaris Winkler en aan alle ministers en de permanente vertegenwoordiger van Oostenrijk voor hun fantastische werk tijdens het afgelopen halfjaar.
Zoals u ziet, mijnheer de kanselier, wordt u ondanks dat u een aantal ideeën waarover het Parlement heeft gesproken heeft overgenomen en ondanks dat u afgevaardigden hebt betrokken bij de besluitvorming toch nog bekritiseerd omdat u hier niet vaak genoeg aanwezig zou zijn geweest of omdat u niet genoeg hebt gedaan in het Parlement. U hebt echter zelf ervaring met de parlementair democratie en weet dat verkregen gunsten snel vergeten worden en dat het goed is om wat pittige en zoete dingen helemaal tot het einde van het voorzitterschap te bewaren!
Als we kijken naar de zitting van de Raad en de resultaten ervan, zien we dat er enkele successen zijn geboekt. Het belangrijkste dat tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap is benadrukt is realisme, dingen doen die haalbaar zijn, bestaande problemen niet negeren maar proberen consensus te bereiken om ze op te lossen. Bovendien wordt daarbij voor de verstandige opstelling gekozen dat problemen niet in een halfjaar kunnen worden opgelost. Daarvoor is een aanpak met een langere termijn nodig; daarvoor is meer betrokkenheid nodig van andere voorzitterschappen en van de andere lidstaten.
Ik ben van mening dat een van de grootste problemen waarmee we in de Europese Unie kampen aan de orde komt als we het in het Parlement hebben over het communiceren met de burgers. Wie verkeert in de beste positie om met de burgers te spreken? Wie is het best in staat om ervoor te zorgen dat burgers precies begrijpen wat er op Europees niveau aan de hand is?
Met alle respect voor de oratorische elegantie en de linguïstische vermogens van de voorzitter van de Commissie, en al mijn collega's in de fracties van dit Parlement, ik zou een modderfiguur slaan als ik voor een Duits publiek zou moeten vertellen wat Europa voor hen doet. Ik ben er echter van overtuigd dat ik de meerderheid van de Ierse bevolking aan mijn zijde kan krijgen, en in iedere andere lidstaat is het hetzelfde. Ierse afgevaardigden, Finse afgevaardigden, Duitse afgevaardigden, Oostenrijkse afgevaardigden en Franse afgevaardigden moeten met mensen spreken om hun te vertellen wat er nodig is. Maar zij moeten eerlijk spreken, zonder dubbele agenda of gespleten tong. We hebben in Frankrijk en Nederland bij de referenda over de Grondwet al kunnen zien waartoe dat leidt. Er werden allerlei ideeën gespuid en er werd beweerd dat de dienstenrichtlijn het Europees sociaal model ten gronde zou richten – een aperte leugen! Een leugen die door mensen in stand werd gehouden enkel en alleen voor politieke doeleinden.
Ik vind het geen enkel probleem om met wie dan ook een politieke discussie te voeren over ideologie. Maar als we willen spreken over de toekomst van Europa, dan moet die discussie gebaseerd zijn op eerlijkheid, op feiten. Ik denk dat een van de grootste gevaren waarmee we in de toekomst geconfronteerd zullen worden is dat we onze burgers hebben teleurgesteld en wel door na te laten hun te vertellen hoe succesvol Europa precies is geweest, hoe goed het voor hen is geweest, niet alleen wat betreft vrede, stabiliteit en welvaart, maar ook door politieke stabiliteit te verwezenlijken, door te zorgen voor gelijkheid tussen man en vrouw, door minimumrechten te garanderen aan werknemers en aan die mensen die in onze maatschappijen de grootste behoeften hebben en het grootste risico lopen. We hebben nog steeds genoeg te doen, maar we hebben in ieder geval een positief begin gemaakt.
Het laatste punt dat ik aan de orde wil stellen is dat we moeten voorkomen dat er gebruik wordt gemaakt van de – artikel 42. Ik weet dat dit een belangrijke kwestie is voor voorzitter Barroso en voor anderen die een einde proberen te maken aan besluitvorming met eenparigheid van stemmen op punten waarover geen overeenstemming kan worden bereikt, maar als u dat doet, vervreemdt u niet alleen regeringen verder van u, maar ook mensen, namelijk die mensen die Europa zien als een autocratisch orgaan dat zijn wil probeert op te leggen aan anderen. 
Jens-Peter Bonde,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag mijn dank betuigen aan de voorzitter van de Commissie en aan kanselier Schüssel voor hun hulp om het Deense en Oostenrijkse verbod op gefluoreerde broeikasgassen te handhaven, en ik wil graag de vele collega’s bedanken die afgelopen dinsdag ervoor hebben gestemd om ook de grondwaterregels de vorm van een minimumrichtlijn te geven. Totale harmonisatie moet veel vaker minimumharmonisatie worden, zodat landen worden aangemoedigd om voorop te lopen in de strijd voor veiligheid, gezondheid en milieu. Een kleine vooruitgang is ook het feit dat de gemeenschappelijke besluitvorming in de Raad voortaan in het openbaar zal plaatsvinden. Vorig jaar heeft de EU 57 wetten van de in totaal 3 124 op deze manier aangenomen. Dus wat openheid betreft, is er nog steeds sprake van het topje van de ijsberg. Ook in de toekomst blijft het de hoofdregel dat de EU haar wetten aanneemt in 300 geheime werkgroepen van de Raad, geassisteerd door 3 000 andere geheime werkgroepen onder auspiciën van de Commissie. De nationale parlementen krijgen de gelegenheid om over het subsidiariteitsbeginsel te beslissen. Grijp die kans – laat de COSAC het jaarprogramma tot oktober behandelen.
Tot zover mijn lof. Nu komt de kritiek. Ik vind dat kanselier Schüssel zich zou moeten schamen voor zijn oproep tot ratificatie van de Grondwet die door de Fransen en de Nederlanders is verworpen. Waarom durft hij zijn eigen Oostenrijkse landgenoten niet te vragen wat zij van de Grondwet vinden? Waarom gaat Finland nu een tekst ratificeren die door 22 procent van de Finnen wordt gesteund, terwijl 48 procent ertegen is? Regeringsleiders van de EU-landen, pas op: u stuurt af op een conflict met de volkeren van Europa. Kies liever nieuwe mensen, of begin helemaal opnieuw met een rechtstreeks gekozen conventie, die nieuwe teksten opstelt waarover in alle landen op dezelfde dag wordt gestemd. Op die manier beslissen de burgers. Op die manier is er niet langer sprake van besloten vergaderingen zoals in Noord-Korea, Cuba en het Coreper. 
Hans-Peter Martin (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de bondskanselier, u wilt dat we zeggen: , een beetje meer vreugde! Ook wij Alemannen juichen dat toe, hoewel we niet bepaald als goedlachs bekend staan. Laat ik echter uw muzikale toespeling beantwoorden met een literair citaat. Ik weet niet wat u zojuist aan de prominenten in het Parlement hebt uitgedeeld, maar met Faust zou ik zeggen: “Ik hoor de boodschap wel, maar ‘k kan haar niet geloven”. U weet natuurlijk zelf wel dat men moet oppassen voor vreugde die voortkomt uit verdringing, want valse vreugde leidt tot een verlies van elk besef van realiteit en mondt uiteindelijk uit in een politieke depressie. Dat is erger dan .
Hoe ziet de balans eruit? We hebben te maken met de grootste herverdelingsoperatie in de geschiedenis der mensheid, althans in vredestijd. Er is veel beloofd, maar wat is er gebeurd? U bracht zelf de referenda ter sprake. Wat is daarmee gebeurd? We horen er niets meer over. Dan is er de kwestie van de absorptiecapaciteit van de Europese Unie. Ook daarover wordt gezwegen, evenals over het punt van de transparantie. U beklaagde zich hier op 18 januari zelf nog over de verspilling waarvan bij diverse programma’s sprake is. De remedie daartegen is controle. Al dit soort informatie behoort openbaar te worden gemaakt. Wat er moet gebeuren is dat informatie over toegekende subsidies openbaar wordt gemaakt. Ook daarover heerst echter stilzwijgen.
Ik heb hierover inmiddels twee parlementaire vragen gesteld. Wat krijgen uw vrienden van Raiffeisen, wat krijgt de ORF, wat krijgen de anderen? Zwijgen is immers het tegendeel van transparantie en zonder transparantie is er geen democratie. Geen antwoord. Alleen maar zwijgen, zwijgen, zwijgen, zwijgen, zwijgen, zwijgen en nog eens zwijgen.
Zwijgen leidt tot stilte en stilte tot stilstand. Dat gaat niet. Bovendien, en dat zal u ook wel ter ore zijn gekomen, schijnt het Oostenrijkse voorzitterschap bekend te staan onder de bijnaam , “de grote schranspartij”. Dat kan ook niet. Ware vreugde kan slechts zijn gebaseerd op democratie, controle en rechtvaardigheid. Laten we eerst maar eens kijken hoe ver we daarmee komen. 
Othmar Karas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, bondskanselier Schüssel, dames en heren, wanneer we dit debat vergelijken met de twee vorige debatten over het Raadsvoorzitterschap, dan is de uitkomst duidelijk. Terwijl een jaar geleden iedereen het had over de crisis waarin we verkeerden en we een half jaar geleden de resultaten van het Raadsvoorzitterschap met een tweederde meerderheid afwezen, zijn we het er vandaag allemaal over eens dat de Europese Unie na dit halfjaar meer successen heeft behaald en er beter voorstaat dan eind vorig jaar.
We maken vandaag de balans op in het besef dat men in een halfjaar tijd niet alles kan doen, in het besef dat veel zaken niet zijn afgerond en in het besef dat ons nog veel werk te doen staat. We zijn het er echter allemaal over eens dat het glas half vol is en niet half leeg. De vraag is: is het Raadsvoorzitterschap geslaagd in zijn pogingen om de kwaliteit van de samenwerking tussen het Europees Parlement en de andere instellingen te verbeteren? Het antwoord is ja en de bewijzen liggen op tafel: de frequente aanwezigheid, de kwaliteit van het leiderschap, de financiële vooruitzichten en de dienstenrichtlijn. Mijnheer Schulz, voor de Oostenrijkers, maar ook voor de christen-democraten ging het nooit om een keuze tussen neoliberaal of sociaal, omdat wij op basis van onze waarden altijd een voorstander zijn geweest van een sociale markteconomie.
De comitologie, de financiële instrumenten voor buitenlands beleid, de koppeling met de informele bijeenkomsten van de Raad, de uitbreiding van het vragenuur, de vakministers en de vier conferenties van nationale parlementen, Raad, Commissie en Europees Parlement zijn slechts enkele voorbeelden. De samenwerking was succesvol en moet in dezelfde stijl worden voortgezet.
Ik wil erop wijzen dat we altijd succes boekten wanneer we het communautaire Europa centraal stelden en de Europese Unie niet reduceerden tot gouvernementele activiteiten. In het kielzog van de succesvolle samenwerking tussen de instellingen hebben we ook de burgers meer betrokken bij deze nieuwe vorm van samenwerking.
Ik wil namens mijn fractie en mijn delegatie ook alle ministers, ambtenaren en met name staatssecretaris Winkler en de heer Woschnagg, permanent vertegenwoordiger bij de EU, bedanken voor de voortreffelijke samenwerking met al mijn collega’s in het Parlement.
Ook bij andere kwesties – Kroatië, Turkije, Slovenië, Roemenië en Bulgarije – is gebleken dat we weer meer volgens de regels te werk gaan en minder snel zaken vergoelijken. Om in termen van het wereldkampioenschap voetbal te spreken: na jaren van eigen doelpunten en defensief spel heeft het team zijn vorm weer gevonden. We spelen nu weer aanvallend.
Maria Berger (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, ook ik wil het Oostenrijkse Raadsvoorzitterschap, uw collega's in de regering en al uw medewerkers danken voor hun grote aanwezigheid hier in het Europees Parlement en voor de goede samenwerking. In het bijzonder wil ik staatssecretaris Winkler danken. Hij was niet alleen een man voor alle seizoenen, maar ook voor alle plenaire dag- en nachtzittingen – vooral nachtzittingen van het Europees Parlement.
Nu de resultaten van het Oostenrijkse voorzitterschap: natuurlijk is voor mij het sociale resultaat het belangrijkst. Een pluspunt is uiteraard de goedkeuring van de dienstenrichtlijn, waaraan ook het Europees Parlement, zoals al is gezegd, heeft bijgedragen. Toch zijn er volgens mij ook een paar minpunten, zoals bij de financiële vooruitzichten, waar uitgerekend bij het Europees Sociaal Fonds het sterkst is gekort op de uitgaven. Een ander minpunt is dat bij de werktijdenrichtlijn geen vooruitgang is geboekt. Dat de werkgelegenheidsdoelstellingen op de voorjaarstop zo bescheiden uitvielen, dat ze intussen al zijn ingehaald door de realiteit. Misschien is dat wel de nieuwe werkmethode van de Raad, het formuleren van erg bescheiden – sommigen zeggen realistische – doelstellingen, het zo laag leggen van de lat, dat je er bijna niet meer over kunt struikelen.
Op milieugebied is er een negatief punt, namelijk de richtlijn inzake vervoersinfrastructuurkosten. Ook hier had het Europees Parlement het voorzitterschap een mooie voorzet gegeven. Maar vice-kanselier Gorbach heeft hier jammer genoeg niets mee gedaan en het ook voor Oostenrijk gunstigere standpunt van het Europees Parlement heeft het in de Raad niet gehaald.
Bij andere onderwerpen heerst volstrekte windstilte. Dat betreft vooral het vrouwenbeleid, het gelijkekansenbeleid, het ontwikkelingsbeleid, waar wij geen initiatieven hebben gezien. In de grondwetkwestie kon het Oostenrijkse voorzitterschap geen extra resultaten boeken. Wat mij een beetje heeft gestoord, is dat bij het vastleggen van kernpunten op speciale vergaderingen steevast op het subsidiariteitsbeginsel is gehamerd. Al wie hieraan heeft deelgenomen, weet nu wel wat Europa niet moet doen. Waar we echter nog altijd niet uit zijn, is wat Europa wel kan ondernemen om zijn problemen ook echt op te lossen.
Andrew Duff (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we door de jovialiteit van kanselier Schüssel heen zijn frustratie kunnen zien over de problemen die ontstaan als men moet optreden als de herder van 25 tamelijk katachtige individuen die het eens moeten zien te worden over een mandaat voor een nieuwe intergouvernementele conferentie. Kanselier Schüssel, zou u – nu u minder last hebt van de beperkingen die bij het voorzitterschap horen – het debat een impuls kunnen geven door ons te vertellen wat uw topprioriteiten zijn als het gaat om de onderwerpen, de hoofdstukken in deel III waarover opnieuw moet worden onderhandeld? 
Eva Lichtenberger (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de bondskanselier en Raadsvoorzitter, geachte collega’s, dit voorzitterschap heeft zonder twijfel een record gebroken: geen enkel ander voorzitterschap heeft zich zichzelf ooit zozeer bewierookt!
Wie het afgelopen halfjaar van Oostenrijk naar Brussel reisde, kreeg met twee verschillende werelden te maken. De Oostenrijkse media stonden bol van de o zo talrijke successen die het Oostenrijkse voorzitterschap heeft geboekt. Maar op gemeenschapsgebied of in andere landen was een heel ander geluid te horen. Aan show ontbrak het echter niet: we zijn praktisch gebombardeerd met Mozartkugeln. De resultaten achter de hele show waren echter minder indrukwekkend.
Laten we het nog eens over de Grondwet hebben. Europa luistert, had het moeten luiden, maar hoe kan dat, als je slechts met een kleine elite gaat praten, zoals in de Eurocafés? Waar bleven de grote parlementaire fora, de grote debatten met de burgers? Dat was meer dan dringend nodig geweest in Europa. Oostenrijk stelt zich jammer genoeg tevreden met een versie van debat. De critici van de Grondwet hebben hun subsidiariteitsconferentie gehad, voor de rest viel er weinig te beleven. Alles werd op de lange baan geschoven.
De begroting – een succesverhaal, zo viel in Oostenrijk te horen. Wat is er echt gebeurd? Er werd een minimumconsensus in elkaar geflanst en men vond het wel in orde Europa net die middelen te ontzeggen die het nodig heeft om precies die taken te vervullen die Europa zijn toegewezen. Het atoomonderzoek heeft hier echter niet onder geleden. Hierover zijn ondanks het officiële Oostenrijkse anti-atoombeleid geen rondetafels georganiseerd. Wel zijn er over de hele linie meer kredieten gekomen voor atoomonderzoek. Er zijn geen inspanningen geleverd om afscheid te nemen van kernenergie, wat we dringend nodig hadden gehad.
Bondskanselier Schüssel, u zegt dat het Europese levensmodel bevorderd moet worden. Het gaat hier echter om het Europese sociaal model! Wij hebben geen versie nodig, wel een volwaardige versie. Mozartkugeln zijn niet genoeg! 
Esko Seppänen (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de bondskanselier, mijnheer de commissaris, de belangrijkste zaak tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap was het akkoord over de nieuwe financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013. Dat werd bereikt door de Commissie en het Parlement als vaatdoeken te gebruiken om de tafel schoon te vegen. De holle retoriek van Commissievoorzitter Barroso werkte niet. Ook de toespraken van de heer Barroso over de Europese Grondwet missen geloofwaardigheid. Misschien kunt u deze boodschap aan de heer Barroso overbrengen, commissaris Rehn.
“Plan D” van de Commissie is niets anders dan propaganda, agitatie en overredingen van boven naar beneden. Het zou democratisch zijn geweest als de Europese Grondwet dood zou zijn verklaard. Dit zou het soort democratie zijn geweest dat wij met een intergouvernementeel verdrag associëren. De Grondwet moest unaniem in alle lidstaten worden aangenomen. Het tegenovergestelde van de democratie van een intergouvernementeel verdrag is de dictatuur van de meerderheid.
De politieke elite en de eurocratie van de Europese Unie zijn slechte verliezers. U bent slechte verliezers, mijnheer Oostenrijk, mijnheer de Commissie en ook u, mijnheer het Parlement. U probeert een dode Grondwet tot leven te wekken door de lidstaten te verzoeken iets te ratificeren wat nooit ergens van kracht zal worden. U vraagt dit ook van mijn eigen land Finland waar volgens een opiniepeiling slechts 22 procent van de bevolking de ratificatie van de Europese Grondwet in het Parlement steunt. Het is schandalig dat u, tegenstanders van staatsdemocratie, te werk gaat op basis van een minderheid van 22 procent!
De nieuwe transparantie van de Raden en de comitologie is een positieve kant van de top. Dit besluit toont aan dat wij niet meer grondwet nodig hebben om de democratie te verbeteren, maar meer democratische wil. Meer transparantie is betere democratie. 
Konrad Szymański (UEN ). –
   Mijnheer Schüssel, mijnheer de Voorzitter, ik wil zowel de top van de Raad als het Oostenrijkse voorzitterschap van harte feliciteren met het goede werk dat is verricht. Heel veel Europese politici lopen met hun hoofd in de wolken grondwettelijke wolken, zou je kunnen zeggen , wat soms betekent dat ze weinig waardering hebben voor de lange lijst van problemen die door de Europese Unie met succes zijn aangepakt.
Hieronder vallen de begroting, de dienstenrichtlijn, het ontwikkelen van de samenwerking op het gebied van binnenlandse aangelegenheden, de verbeterde consulaire samenwerking, de uitbreiding van het Schengen-gebied en de hervorming van het buitenlands beleid van de Europese Unie, het onderwerp dat mij het meest na aan het hart ligt en dat dichtbij voltooiing is, onder andere dankzij de teams van de heer Schüssel in Brussel. Deze lijst is niet mis.
Ik ben het niet met al die besluiten eens, maar het doet mij zeer veel genoegen dat ze zijn genomen. Nu we ervaren hebben hoe effectief de EU kan zijn, moeten we ons onthouden van al te harde kritiek op het Verdrag van Nice, omdat dit het enige verdragssysteem is dat we hebben. Europa functioneert, en functioneert zelfs heel goed, zonder een Grondwettelijk Verdrag, en het bewijs hiervoor is het voorzitterschap dat nu afloopt. Deze ervaring moet de belangrijkste premisse worden van een geheel nieuwe hervorming van het verdragssysteem. In plaats van met het hoofd in de wolken te lopen die de Grondwet omgeven, moeten we deze hervorming een stevig fundament geven dat gebaseerd is op Europese ervaringen en Europese praktijken, waar het bijna afgelopen Oostenrijkse voorzitterschap een voorbeeld van is. Ik wil mijn dank hiervoor uitspreken. 
Mirosław Mariusz Piotrowski (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, we zijn bezig met de evaluatie van het Oostenrijkse voorzitterschap van de afgelopen zes maanden. Wat heeft het precies bereikt? Het voorzitterschap klopt zichzelf op de borst omdat het een compromis over de dienstenrichtlijn heeft bereikt. Maar in plaats van dat die dienstenrichtlijn werkelijk vrij verkeer van diensten binnen de EU waarborgt, is de regelgeving die van kracht is geworden incompleet en onnauwkeurig. De kans dat Europa het concurrentievermogen van zijn economie in de wereld zal zien verbeteren is verspeeld.
Op de tweede plaats heeft het voorzitterschap bewerkstelligd dat de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013 zijn aangenomen. Een van de gevolgen van deze financiële vooruitzichten is, zoals het er nu naar uitziet, dat er steeds meer bezuinigd zal worden op de EU-uitgaven voor sleuteldoelstellingen als territoriale cohesie en de creatie van een gelijk speelveld in verband met de ontwikkelingskansen voor de armste regio’s.
Laten we tot slot eens kijken naar het onzalige Grondwettelijk Verdrag, dat nu al enige tijd op sterven na dood is. De Oostenrijkse kanselier heeft tijdens de top gezegd, en hij heeft dat vandaag bevestigd, dat de belangrijkste elementen van het Verdrag intact moeten blijven. Zo’n verklaring negeert de wil van de burgers van tenminste twee EU-lidstaten. Het is waarschijnlijk dat het meest langdurige en spectaculaire resultaat van het Oostenrijkse voorzitterschap de veelkleurige streepjescode op in massa geproduceerde EU-prullaria zal zijn. 
Mario Borghezio (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het resultaat van het Oostenrijks voorzitterschap is in essentie een Europa van de resultaten, op uiteenlopende gebieden: van immigratiebeheersing tot versterking van het midden- en kleinbedrijf en betrokkenheid van de nationale parlementen bij de Europese opbouw. Het was hoog tijd dat men zich de fundamentele rol van de nationale parlementen herinnerde: zij vertegenwoordigen immers de democratie van de lidstaten en zijn de stem van de democratie.
Dit voorzitterschap wordt bovendien afgesloten met een goed bericht voor ons, autonomisten en regionalisten: het positieve resultaat van het referendum over de onafhankelijkheid van Catalonië. Het Oostenrijks voorzitterschap heeft immers ook een signaal afgegeven in die richting, door de rol van de regio’s nieuw leven in te blazen en een op een bonte deken lijkend Europa te bevorderen. Voorzitter Schüssel heeft ook praktische richtlijnen gegeven in verband met de fundamentele rol van de kleine en middelgrote ondernemingen die hij een verborgen potentieel van Europa noemde, en die nu gesteund worden niet alleen in verband met onderzoek maar ook in hun eis tot opheffing van de te talrijke bureaucratische hinderpalen.
Wat de top van Brussel betreft, wil ik eraan herinneren dat het uiteindelijk helaas niet mogelijk was om tot een akkoord te komen over een van de fundamentele vraagstukken waar deze top zich over boog, te weten de toekomstige uitbreidingen. Dat was onder meer te wijten aan de wispelturige houding van een aantal regeringen, waaronder de Italiaanse regering. Zoals kanselier Schüssel vanmorgen echter terecht zei, moeten de toetredingscriteria nauwkeurig en concreet zijn, en niet enkel retorisch. Daarom kunnen er kritische kanttekeningen worden geplaatst bij de oproep die minister D’Alema deed tot zijn collega’s om geen dogmatische houding aan te nemen ten aanzien van dit vraagstuk. 
Malcolm Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het doet mij plezier om namens mijn collega's van de Britse Conservatieven en als coördinator voor de PPE-DE-Fractie in de Commissie interne markt, het Oostenrijkse voorzitterschap te bedanken voor wat mijns inziens een echt inhoudelijk voorzitterschap was dat echte resultaten heeft geboekt – ik moet zeggen dat dit een groot verschil is met hun voorgangers tijdens het vorig halfjaar.
Het was kenmerkend voor dit voorzitterschap, kanselier Schüssel, dat u zich in essentie realistisch hebt opgesteld. U hebt niet te veel beloofd, maar bent gewoon aan de slag gegaan en hebt resultaten geboekt. Ik denk dat de dienstenrichtlijn daarvan misschien wel het beste voorbeeld is geweest. Uw collega, Martin Bartenstein, die ik in het afgelopen halfjaar zeer goed heb leren kennen, zei in de van december nog dat het een wonder zou zijn als u tijdens uw voorzitterschap overeenstemming zou bereiken over de dienstenrichtlijn. Dat is dus een sterk staaltje van weinig beloften en veel resultaten! Dat wonder is verwezenlijkt doordat wij hier in dit Parlement veel werk hebben verzet. Tegen de heer Schulz, die ik tot mijn stomme verbazing zojuist hoorde beweren dat de dienstenrichtlijn een overwinning voor de orthodoxie leek, moet ik zeggen dat dit wonder eigenlijk tot stand is gekomen door serieus werk te maken van de opstelling van een liberale vrije-marktrichtlijn. In feite is de centrale clausule die het akkoord mogelijk maakte – de vrijheid van dienstverlening – het resultaat van de stemming van de commissie van dit Parlement, die door de Sociaal-democraten werd aangevochten. Laat ons dus duidelijk zijn over wat de dienstenrichtlijn zal opleveren. Het is een belangrijke stap voorwaarts voor de interne markt.
Tot slot, kanselier Schüssel, was het zeer verheugend om de benadering te zien die u hebt gekozen met betrekking tot het openbaar maken van bijeenkomsten van de Raad voor medebeslissingskwesties en het uitnodigen van afgevaardigden bij uw bijeenkomsten. Ik ben zeer teleurgesteld dat mijn eigen minister van Buitenlandse Zaken zich kennelijk tegen deze vorm van transparantie heeft uitgesproken. Het enige wat ik tegen de heer Schulz wil zeggen is dat toen ik aan tafel zat in Graz en het standpunt hoorde van de 25 ministers over de dienstenrichtlijn, het duidelijk was dat zij dit standpunt absoluut niet hadden ingenomen omdat het een overwinning zou zijn voor het socialisme. 
Hannes Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de realiteit is vaak anders dan de schijn, collega Harbour.
Ik wil vooral de medewerkers van de verschillende ministeries bedanken, die ongelooflijk werk hebben geleverd en heel veel bereikt hebben. Ik hoop dat u de beste mensen niet alleen kunt behouden, maar zelfs nog beter zult kunnen inzetten.
Mijnheer de bondskanselier, in mijn eerste toespraak heb ik u aangesproken op de minderhedenkwestie in Karinthië. Dat is een Europees probleem. Ik ben erg dankbaar dat u een voorstel heeft gedaan, die neerkomt op een grote stap voorwaarts. Ik hoop dat het voorstel ook kan worden gerealiseerd en dat uiteindelijk iedereen – ook in deze deelstaat aan de grens met Slovenië – inziet dat meertaligheid en verscheidenheid in Europa een troef vormen en geen nadeel.
De meertaligheid en verscheidenheid, die wij in Europa kennen en moeten steunen, staan niet haaks op het constitutionele proces en het werken aan de Grondwet. Ik ben erg blij dat men hier duidelijk voor is. Ik ben voor de uitbreiding, maar als we verdere uitbreidingsstappen willen nemen en wanneer sommigen nu al doen alsof Oekraïne binnen enkele jaren lid kan worden van de Europese Unie, moeten we er ook voor zorgen dat Europa de uitbreiding aankan. Vooral diegenen die dat willen, moeten ervoor zorgen dat er een constitutioneel proces komt dat leidt tot een duidelijke versterking van de Europese Unie. Want dit constitutionele proces is geen hindernis, wel een voorwaarde voor verdere uitbreidingen.
Ik wil nog iets zeggen over Turkije en Kroatië. Ik ben erg blij dat we met de onderhandelingen zijn begonnen. In het geval van Kroatië was het ook meer dan tijd, maar wat Turkije betreft, wil ik als iemand die steeds heeft gepleit voor het beginnen van onderhandelingen met Turkije ook duidelijke taal spreken. Zoals collega Schulz al heeft gezegd, verwachten we van Turkije dat het ook werkelijk voldoet aan alle verplichtingen die het op zich heeft genomen, met inbegrip van de erkenning van Cyprus en de opening van de Turkse havens en luchthavens.
Natuurlijk ben ik er ook voor dat de Grieks-Cypriotische regering, de regering van Cyprus dus, alles in het werk stelt om de Turkstalige bevolking de weg naar een gemeenschappelijke staat en dus naar de Europese Unie mogelijk te maken. Wanneer beide zijden, de regering in Nicosia en de regering in Ankara, echt willen dat er schot in de zaak komt, dan kan er vooruitgang worden geboekt. Maar los daarvan moet Turkije alle verplichtingen omzetten die het op zich heeft genomen en menige uitlating van de heer Erdogan had beter achterwege kunnen blijven.
Cecilia Malmström (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, het nieuwe modewoord “absorptiecapaciteit” vult in heel Europa de krantenkolommen. Wat wordt daar eigenlijk mee bedoeld? Is het niet gewoon een codewoord voor de operatie “Stop Turkije”? Blijkt hieruit niet een uitzonderlijk gebrek aan leiderschap en het onvermogen om de voordelen van de uitbreiding te ondersteunen en uit te leggen? We zien immers dat de handel, de groei en de consumptie sinds mei 2004 zijn toegenomen. De stabiliteit en de democratie zijn versterkt en Europa is beter toegerust om onze gemeenschappelijke problemen tegemoet te treden. De uitbreiding kan niet als zondebok worden gebruikt. Politiek leiderschap is een kwestie van het opstellen, leiden en vormen van opinies.
Ik juich het toe dat de openheid is versterkt op de top van de Europese Raad in Brussel, maar ik betreur het dat de kwestie van de zetel van het Europees Parlement niet aan de orde is gesteld. Die kwestie is belangrijk voor de geloofwaardigheid van de hele EU en moet worden bediscussieerd bij een revisie van de Verdragen. Meer dan 610 000 personen uit heel Europa hebben tot nu toe hun handtekening gezet onder het burgerinitiatief ten behoeve van één zetel voor het Europees Parlement. Als men om de mening van de burgers vraagt, moet men daar ook naar luisteren. Kanselier Schüssel, hebt u de oproep ondertekend?
Sepp Kusstatscher (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte bondskanselier, ik wil aanknopen bij de toespraak van de heer Swoboda. 158 plaatsnaamborden opstellen in Karinthië is een eerste stap, een kleine verplichting op basis van een uitspraak van het hoogste gerechtshof en in overeenstemming met het Staatsverdrag van 1955. Maar tegenover deze kleine en slinkende Sloveense minderheid zou veel meer generositeit op haar plaats zijn. Oostenrijk zou voor deze minderheid evenveel begrip moeten opbrengen als voor de Zuid-Tirolers, de Duitse minderheid in Italië.
Nog een zin over de Brennerbasistunnel: hier zal veel belastingsgeld in een bodemloze put verdwijnen. Het vervoersbeleid moet gewijzigd worden. Zonder nieuw vervoersbeleid krijgt het spoor geen kans. Voordat we aan megaprojecten beginnen die als kathedralen in een woestijn staan, moeten we eerst maar eens de bestaande spoorlijnen aantrekkelijk maken. 
Gerard Batten (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we moeten de heer Schüssel zeer dankbaar zijn voor de eerlijkheid die hij aan den dag legt door te zeggen dat de inhoud van het Grondwettelijk Verdrag onaangetast dient te blijven. De boodschap is luid en duidelijk. De politieke elite weet het beter; volle kracht vooruit met de Grondwet, en luister vooral niet naar het volk.
En dat is nog niet alles. De heer Barroso heeft ons zelfs verteld dat de volgende fase, volgend jaar maart, zal bestaan in een politieke verklaring, de verklaring van Berlijn. Op termijn zal hij dat misschien nog weleens gaan zien als een misrekening op het gebied van de public relations. De heer Schüssel sloot af met een verwijzing naar Beethovens , het volkslied van de Europese Unie. Ik geloof dat ik een deel van de tekst ken: 
 [“Vreugde, schone godesvonken, dochter van Elysium, wij betreden vuurbeschonken 't hemelse uw heiligdom.”] 
Ik heb het altijd onterecht gevonden dat Beethoven wordt geassocieerd met de Europese Unie, aangezien hij in zijn tijd een fervent tegenstander was van de Europese politieke integratie onder Napoleon.
Maar het muzikale thema doet me denken aan een ander deuntje. Het is niet van een geweldige componist als Beethoven; de tekst is niet van een dichter van het niveau van Schiller, maar in de tekst wordt de houding van Groot-Brittannië ten opzichte van de Europese Unie goed samengevat:
“Who do you think you are kidding Mr Schüssel, if you think old England's done? We are the boys who will make you think again, we are the boys who will stop your little game. Who do you think you are kidding Mr Schüssel?” 
Roger Helmer (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vorige week heb ik in Straatsburg de schaamteloze minachting veroordeeld die we laten blijken voor de publieke opinie, voor de opvattingen van kiezers en voor de democratie zelf als we bij herhaling de uitkomst van opeenvolgende referenda naast ons neerleggen. Nergens blijkt deze minachting duidelijker uit dan uit de acties van het Oostenrijkse voorzitterschap. Zowel de Oostenrijkse president als kanselier Schüssel is naar dit Parlement gekomen met de oproep om een Europese Grondwet nieuw leven in te blazen die dood is verklaard op zijn eigen voorwaarden. Toch blijkt uit Eurobarometer-enquêtes dat Oostenrijk de lidstaat is waar de oppositie tegen de Grondwet met ongeveer 80 procent het grootst is.
Kanselier Schüssel, u hebt opgeroepen tot het houden van referenda over de Grondwet, maar waarom biedt u uw eigen volk niet de mogelijkheid zich in een referendum uit te spreken? Zou de reden kunnen zijn dat u weet dat u een ontluisterende nederlaag zou lijden? Hoe kunnen de Oostenrijkse leiders een dergelijke totale minachting tonen voor de publieke opinie? Ik kan maar één mogelijke verklaring bedenken: wellicht is kanselier Schüssel ongelukkig in zijn functie en hoopt hij dat het Oostenrijkse volk hem zal wegstemmen!
Hartmut Nassauer (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, u heeft net geluisterd naar de vertegenwoordiger van het Congres van Wenen: in die tijd leeft onze collega namelijk. Mijnheer de Raadsvoorzitter, geachte bondskanselier Schüssel, rekening houdend met de objectieve omstandigheden heeft u er een opmerkelijk succesvol voorzitterschap op zitten.
De financiële vooruitzichten, de definitieve vorm van het nieuwe REACH-beleid inzake chemische stoffen, de dienstenrichtlijn, nieuwe impulsen voor het asiel- en migratiebeleid – dat viel niet echt te verwachten. Je zou haast kunnen stellen dat uw succes de bewering tegenspreekt dat we een constitutioneel verdrag nodig hebben om tot handelen in staat te blijven, want u bewijst dat het eventueel ook anders kan. Ik ben het in elk geval volstrekt niet eens met die opvatting.
Ik wil er nogmaals aan herinneren dat we aan de slag gegaan zijn met het project “Constitutioneel Verdrag”, toen tien tot twaalf nieuwe lidstaten gingen toetreden en wij met dit proces de Unie werkbaar, maar ook democratischer en transparanter wilden maken. Als we daar op tijd in waren geslaagd en de afbakening van bevoegdheden nu zou zijn zoals in het Constitutioneel Verdrag beschreven staat, zouden de Nederlanders en de Fransen het verdrag niet hebben verworpen.
En nu een suggestieve vraag, mijnheer de bondskanselier: bent u er zeker van dat de staatshoofden en regeringsleiders het Verdrag ook vandaag nog zo zouden ondertekenen als ze toen hebben gedaan? Ik vraag me af hoe solide de consensus is die ons in feite verbindt, namelijk dat we een nieuwe regeling nodig hebben. Ik denk dat er nog correcties nodig zijn.
Europa heeft duidelijk grenzen nodig, niet alleen geografisch. Over Turkije slechts een opmerking: hoe lang wil de Raad zich inzake de douaneovereenkomst eigenlijk nog laten ringeloren door de Turkse regering? De publieke opinie weet wel hoe de vork in de steel zit, zoiets kan je niet aanvaarden.
Magda Kósáné Kovács (PSE ). –
   Ik sluit me aan bij degenen die het Oostenrijkse voorzitterschap hebben bedankt voor de processen die het in gang heeft gezet en voor de onderdelen die ten uitvoer zijn gelegd, en ik wil ook de heer Winkler persoonlijk bedanken. Mijnheer de kanselier, ik vertrouw erop dat al deze uitbundige lofuitingen de heer Winkler niet zullen schaden, maar ik moet zeggen dat het een genoegen is geweest om met hem te werken.
Met betrekking tot de Grondwet wil ik u bedanken voor de uitermate vastbesloten wijze waarop u de richting waarin dit proces zich beweegt, hebt omgebogen van het voorbereiden van een begrafenisdienst voor een zogenaamd ter ziele gegaan project tot het voorbereiden van het werk dat in de toekomst gedaan moet worden. Het heeft geen zin om te gaan debatteren over deze verklaringen, die eerder onhandig dan correct zijn, maar wel is het de moeite waard om de vaak aangehaalde vraag te stellen: hebben we genoeg gedaan voor de burgers om hun het gevoel te geven dat de Europese Gemeenschap niet alleen een strenge toezichthouder is die straffen uitdeelt en altijd te weinig geld beschikbaar stelt, en om de burgers te doen begrijpen dat achter de genoegens van ons leven de kracht van de Europese Unie ligt, en dat de Europese Unie ook onze gemeenschappelijke toekomst vertegenwoordigt?
De nationale parlementen en ook de nationale regeringen hebben in dit opzicht een grote verantwoordelijkheid. Deze gezamenlijke verantwoordelijkheid moet nieuw leven worden ingeblazen en worden versterkt. Het deed mij zeer veel genoegen om te zien dat de aankondiging van een echte sociale dimensie in de Europese Unie en de taken die nodig zijn om vooruitgang te boeken op dit terrein zo’n prominente plaats hebben kregen in het operationele programma van de Raad. Ik moet zeggen dat we op dit moment nog steeds in min of meer dezelfde situatie zitten, omdat de voorzitter van de Commissie het had over een integrale beoordeling van de gevolgen en een evaluatie van de sociale gevolgen van de wetgeving.
Daarom vraag ik u om ervoor te zorgen dat we ons niet alleen richten op gelijke kansen voor mannen en vrouwen, maar ook op de mensen in achtergestelde gebieden, de ouderen van Europa, mensen die al dan niet gedwongen gemarginaliseerd zijn, de Roma en de immigranten, en op arme kinderen. Hun rechten zijn de rechten van Europa, en we hebben de Grondwet nodig om dit te bereiken. 
Mojca Drčar Murko (ALDE ). –
   De Sloveense etnische minderheid in Karinthië wacht reeds vijftig jaar op de tenuitvoerlegging van artikel 7 van het Oostenrijkse Staatsverdrag. Tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap van de Europese Unie was het de hoogste tijd om de grondwettelijk gewaarborgde rechten ten minste gedeeltelijk te regelen, bijvoorbeeld betreffende de tweetalige topografie.
De situatie wordt momenteel opgelost, maar wel in tegenspraak met verschillende internationale normen voor de bescherming van minderheden. De zogenaamde 'formule 10 plus 15' is geen tenuitvoerlegging van het vonnis van het Oostenrijkse constitutioneel hof. Als compromis kan dat een begin vormen, maar niet het eindpunt van een echte bescherming van de minderheid. En dat is nu juist het doel: de kwestie van de tweetalige topografie voor eens en voor altijd afsluiten. Een opwaardering van dat compromis tot het niveau van een constitutionele wet betekent in de praktijk de opheffing van artikel 7 van het Oostenrijkse Staatsverdrag, een eenzijdige herziening ervan en een schending van het internationaal recht. 
Marianne Thyssen (PPE-DE ). –
   Voorzitter, heren voorzitters, mijnheer de commissaris, collega's, een voorzitterschap hoeft geen spektakel te leveren om succesvol te zijn. Veel visie, veel realisme, veel overleg en veel inzet volstaan blijkbaar – dat heeft Oostenrijk bewezen – om succes te boeken op verschillende fronten en dat verdient een proficiat.
Er is een akkoord bereikt over de financiële perspectieven. Wij waren niet gelukkig over de hoogte van de budgetten, maar wel over de resultaten van de onderhandelingen op kwalitatief vlak en hebben met het interinstitutioneel akkoord kunnen instemmen. U heeft ook heel veel aandacht besteed aan de afwerking van de interne markt, inzonderheid de dienstenrichtlijn. Terzake hebben uw ministers, mijnheer de bondskanselier, ons gestimuleerd om er echt voor te gaan. Er is nu vooruitzicht op een evenwichtige dienstenrichtlijn en dat was ons gemeenschappelijk doel.
Verder is er een akkoord over de comitologie dat althans in onze fractie niet slecht onthaald is; ook niet onbelangrijk is dat de Raad er onder uw leiding in is geslaagd de Grondwet in leven te houden; als we tegen de verkiezingen van 2009 effectief een Grondwettelijk Verdrag zullen hebben, dan is dat zeker mede uw verdienste.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb één vraag bij de conclusies van de top. De kwestie van de absorptiecapaciteit wordt weliswaar vermeld in het hoofdstuk uitbreiding, maar wordt niet echt als een voorwaarde voor toekomstige uitbreidingen genoemd. Kan u hier wat meer verduidelijken of is er nog geen standpunt en is het wachten op het document van de Commissie?
Tot slot nog een pluim voor de beslissing tot transparantie van de besluitvorming in de Raad. De urenlange aanslepende onduidelijkheid over het stemgedrag van de Belgische regering bij het bepalen van het gemeenschappelijk standpunt over de dienstenrichtlijn, toont de noodzaak daarvan perfect aan. Wij steunen dat dus ook ten volle. Bedankt mijnheer de Raadsvoorzitter, het was voor het Parlement bijzonder prettig samenwerken met uw hele ploeg. 
Panagiotis Beglitis (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ondanks het feit dat tijdens de topconferentie voldoening en soms ook zelfgenoegzaamheid de overhand hadden, is zonder meer duidelijk geworden dat de Vijfentwintig geprobeerd hebben om de collectieve verlegenheid, die de institutionele crisis en de constitutionele impasse nog altijd oproepen, te verhelpen.
Ik vrees dat de gekozen dubbele aanpak – waarvoor niet het Oostenrijks voorzitterschap de verantwoordelijkheid draagt, want dit is een meer collectief probleem van de Europese Unie – slechts een tactische zet is van de Vijfentwintig om tijd te winnen of, als ik met de actualiteit mee mag gaan en voetbaltermen mag gebruiken, om een verlenging te forceren door de bal het publiek in te schieten, in de hoop dat er intussen betere omstandigheden zullen ontstaan.
Waarom zijn wij er, mijnheer Schüssel, zo zeker van dat de omstandigheden in 2008 beter zullen zijn? Enkel en alleen omdat er dan een andere Franse regering zal zijn?
Ik begrijp dat u een klimaat van optimisme wilt creëren, maar dan moet ik u de volgende vraag stellen: zijn na de resultaten van de Europese Raad het scepticisme en de twijfels van de Europese burgers verminderd?
Ik ga akkoord met de doelstellingen die zijn vastgesteld voor het Europa van de programma’s. Hoe kunnen wij er echter zeker van zijn dat de voltooiing van de interne markt een goede weerslag zal hebben als nergens gesproken wordt over de noodzaak van sociale en fiscale harmonisatie, en over de noodzaak van uitdieping van niet alleen de monetaire maar ook de economische unie? Hoe kan de Europese Centrale Bank besluiten tot verhoging van de rentevoet als zowel regeringen als ministeries van Economische Zaken een tegenovergestelde mening zijn toegedaan?
Bovendien worden er, mijnheer de kanselier, ernstige twijfels en grote verwarring veroorzaakt met betrekking tot de uitbreiding tot de Balkanlanden. Ik vrees ten zeerste dat de verwarring ten aanzien van het opnamevermogen alleen maar groter is geworden.
Anneli Jäätteenmäki (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met dank aan Oostenrijk: bondskanselier Schüssel en zijn orkest zijn deskundigen op het gebied van Europese zaken.
Onder leiding van Oostenrijk werd in verband met de dienstenrichtlijn een oplossing gevonden die vooral is gebaseerd op de resultaten van de stemmingen in het Parlement. Deze oplossing werd eigenlijk nog niet van Oostenrijk verwacht, maar het is goed dat ze er kwam. Zij is evenwichtig, werkbaar en zeker beter dan het oorspronkelijke voorstel voor een richtlijn. De Europese Unie moet vooruitgang boeken op het gebied van de interne markt en economische zaken als Europa als economische zone in de wereldwijde concurrentie succesvol wil zijn en haar burgers arbeidsplaatsen wil bieden.
Meer transparantie is een goede zaak, maar het nu genomen besluit is slechts een kleine stap en een begin, maar zeker niet voldoende en nog geen eindresultaat. Naar mijn mening moeten de besluiten van het Coreper en hun motivering worden gepubliceerd…
Alexander Stubb (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag drie punten aan de orde stellen.
Het eerste is dat ik het Oostenrijkse voorzitterschap zeer geslaagd vind. Voor een geslaagd voorzitterschap zijn drie dingen noodzakelijk: ten eerste een goede voorbereiding; ten tweede objectiviteit; en ten derde een klein beetje geluk. Ik denk dat u die drie dingen allemaal hebt gehad, kanselier Schüssel. Iedereen weet dat het niet het voorzitterschap is dat de agenda bepaalt, maar dat de agenda bepalend is voor het voorzitterschap. Als ik een aanbeveling mag doen: in 1999 was u voorzitter samen met Finland. Dat zal nu weer zo zijn. Geen van beide hebben we de eindronde van het wereldkampioenschap voetbal gehaald; misschien moeten we de volgende keer proberen een gezamenlijk team af te vaardigen, want het lijkt erop dat we heel goed met elkaar kunnen samenwerken.
Mijn tweede opmerking is dat ik denk dat u en het voorzitterschap het debat over de Grondwet in een nieuwe fase hebben gebracht. U zegt dat we nu van bezinning overschakelen op actie; ik zeg dat we van bezinning overschakelen op analyse. We zullen gedurende de Duitse en Portugese voorzitterschappen een voorstel krijgen voorgelegd, en tijdens de voorzitterschappen van Slovenië en Frankrijk wordt daarover wellicht een beetje opnieuw onderhandeld. Maar wellicht mag ik een voorzichtig voorstel doen – en ik doe dit onder het nauwlettend oog van de voorzitter van mijn fractie en dat van de heer Daul. Het Nederlandse voorzitterschap heeft de Verdragen van Maastricht en Amsterdam erdoor gekregen, terwijl het Verdrag van Nice erdoor is gesleept onder voorzitterschap van Frankrijk. Als er mensen zijn die af willen van de naam Grondwet en we de onderhandelingen hierover in 2008 tijdens het Franse voorzitterschap afronden, waarom noemen we het dan niet het Verdrag van Straatsburg? Hoe symbolisch zou dat zijn? Het is maar een idee. Denk erover na!
De laatste opmerking die ik wilde maken is dat ik denk dat we na een periode van europessimisme moeten beginnen aan een periode van euro-optimisme. We moeten ophouden met zeuren en met elkaar de schuld geven. We moeten aan de slag gaan en onze blik richten op het grote geheel. We doen het eigenlijk behoorlijk goed. Met deze woorden wil ik het Oostenrijkse voorzitterschap bedanken en het Finse voorzitterschap welkom heten.
Zita Gurmai (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Oostenrijkse voorzitterschap werd gekenmerkt door talloze initiatieven en uitdagingen met betrekking tot gendervraagstukken. Er is politieke overeenstemming bereikt over het voorstel voor een verordening tot oprichting van een Europees Genderinstituut, en de conclusies inzake de evaluatie van de tenuitvoerlegging van het Actieplatform van Peking door de lidstaten en de EU-instellingen, alsmede de conclusies inzake vrouwengezondheid zijn aangenomen. De routekaart voor de gelijkheid van vrouwen en mannen is gepresenteerd. Deze routekaart kan worden aangemerkt als een mijlpaal en omvat een concreet tijdsschema voor belangrijke acties op het vlak van gendergelijkheid voor de periode 2006-2010. Ik verheug mij met name over het voornemen om volgend jaar een mededeling op te stellen over de beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen. Dit is een onderwerp waaraan de organisatie PES Women, waarvan ik voorzitter ben, veel werk heeft besteed. We hebben behoefte aan concrete maatregelen. De wetgeving dateert uit de jaren zeventig van de vorige eeuw, maar toch is er sindsdien niet veel vooruitgang geboekt. Het gemiddelde verschil in de EU bedraagt nog altijd 16 procent.
De ernstige situatie met betrekking tot vrouwenhandel is in de belangstelling komen te staan in verband met het wereldkampioenschap voetbal. Ik heb mijn grote waardering uitgesproken voor de campagne die is gestart op initiatief van Duitse vrouwen en waarbij de rode kaart wordt getoond aan gedwongen prostitutie en wordt opgeroepen tot grensoverschrijdende samenwerking om de rode-kaartcampagne te promoten en het idee van nultolerantie met betrekking tot vrouwenhandel in heel Europa te bevorderen. Aan de vooravond van het wereldkampioenschap heb ik de definitieve lijst met handtekeningen voor de campagne ter bestrijding van vrouwenhandel overhandigd aan commissaris Frattini. De grootste vakbond in Denemarken heeft een vergelijkbare petitie overhandigd voorzien van 80 000 handtekeningen. De PSE-Fractie heeft 23 000 handtekeningen verzameld voor een verzoek om actie van de EU-lidstaten ter voorkoming van de smokkel van vrouwen naar Duitsland om daar als prostituee te gaan werken tijden het wereldkampioenschap. Commissaris Frattini heeft het verzoek gekregen om na het wereldkampioenschap een verslag uit te brengen met een beoordeling van de omvang van het probleem en een samenvatting van de ondernomen actie. Er bestaat behoefte aan een serieus debat in heel Europa over de aanpak van de onderliggende oorzaken van vrouwenhandel ten behoeve van seksuele uitbuiting, en dat betekent dat er moet worden gekeken naar manieren om de vraag naar prostitutie te verminderen. De EU moet de strijd tegen de mensensmokkel intensiveren. Ik wijs erop dat we de EU onder druk zullen blijven zetten opdat deze kwestie serieus wordt genomen.
Tot besluit wens ik dat de muziek van Mozart niet alleen klinkt voor de elite, maar voor iedereen. 
Ignasi Guardans Cambó (ALDE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, de periode van reflectie is eerder een periode van verlamming geweest, die sterk doet denken aan de reactie van sommige wilde dieren wanneer ze worden verblind door totaal onverwachte lichtflitsen.
Schüssel vraagt ons om vrolijkheid, Barroso vraagt ons om vertrouwen en vrolijkere kleuren, maar er is iets meer van hun kant nodig voordat wij kunnen geven waar ze om vragen. Er is meer realisme nodig bij het stellen van de diagnose en meer moed om de echte problemen aan te pakken. U weet wat die echte problemen zijn. Het lijkt me duidelijk we moeten wachten tot 2007, op de verkiezingen in een bepaalde lidstaat, voordat we weer echt verder kunnen gaan. Daar staat tegenover dat we gebruik moeten maken van de ruime mogelijkheden die de huidige Verdragen bieden.
In dat opzicht is het streven naar meer transparantie alle felicitaties waard, en we moeten aan realistische opties beginnen te werken. Onder die realistische opties reken ik niet de praktijk om oude, uitgedroogde gerechten weer op te warmen in de magnetron. We moeten opnieuw de keuken in, want als we ons beperken tot het opwarmen van gerechten die niemand meer wil opeten, zal de indigestie die daarop volgt tot een veel grotere afwijzing leiden dan de eerste keer dat het gerecht werd opgediend. 
Reinhard Rack (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de bondskanselier, het Oostenrijks voorzitterschap van de Raad was een regelrechte ramp – vanuit het standpunt van de Oostenrijkse oppositiepartijen. Het kost hun namelijk steeds meer moeite om een vlieg in de soep te vinden. In werkelijkheid liggen de zaken een beetje anders – zoals we vandaag hebben gezien. Heel veel mensen in Europa vinden het Europees voorzitterschap van Oostenrijk een groot succes. Ik geloof dat het dat ook was.
Het was in zijn geheel een succesvol werkend voorzitterschap dat veel belangrijke individuele successen kende en grote kwesties heeft ontwart. De financiële vooruitzichten zijn genoemd, net als de doorbraak in verband met de dienstenrichtlijn, en de belangrijke boodschap was telkens weer dat de kern van het Grondwettelijk Verdrag een kans zou en moest krijgen.
Naast de grote kwesties zijn er nog de vele belangrijke individuele vraagstukken waarvan er in mijn ogen veel te weinig zijn genoemd. U hebt zelf de richtlijn inzake vervoersinfrastructuurkosten genoemd. Hierbij is het ons gelukt om een verstandige Europese oplossing te vinden voor een meningsverschil over de Transito-overeenkomst dat vijftien jaar heeft geduurd. Hetzelfde geldt voor programma’s als Marco Polo II, voor de rijbewijsrichtlijn of voor vorderingen bij het spoorwegpakket en het streekvervoer.
Bij veel van deze kwesties had er wellicht op iets meer gehoopt kunnen worden, en werd er ook op meer gehoopt. Politiek in Europa is echter ofwel het moeizaam zoeken naar consensus ofwel spectaculaire acties met weinig inhoud. Oostenrijk heeft gekozen voor de eerste manier: kleine, maar belangrijke stappen in en voor het dagelijks leven in Europa. Finland en Duitsland zouden er goed aan doen om deze weg te volgen.
Wij wensen hun daarbij veel succes.
Józef Pinior (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil vandaag eer bewijzen aan het Oostenrijkse voorzitterschap, en aan Oostenrijk voor het bekleden van het voorzitterschap van de Europese Unie in de afgelopen maanden.
Ik wil de aandacht van dit Huis vragen voor drie zaken. Ten eerste, het is mede aan het Oostenrijkse voorzitterschap te danken dat de transatlantische betrekkingen op een hoog niveau gebleven zijn en dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten zich zelfs hebben verdiept. Dat was ook duidelijk een van de prioriteiten van het Oostenrijkse voorzitterschap. Ik wil het voorzitterschap in het bijzonder bedanken voor de rol die het gespeeld heeft bij de succesvolle dialoog tussen het Europees Parlement en het Amerikaanse Congres, en bij de uitstekende organisatie van de bijeenkomst van delegaties van de Europese Unie en de Verenigde Staten in de lente van 2006 in Wenen.
Het tweede punt dat ik naar voren wil brengen is het feit dat het Oostenrijkse voorzitterschap het monitoren van racisme, xenofobie en nationalisme in de hele Europese Unie tot een van zijn prioriteiten heeft gemaakt. Dit is echt een van de prioriteiten van het voorzitterschap, en er kan geen twijfel over bestaan dat, wat Oostenrijk betreft, de strijd tegen deze verschijnselen een van belangrijkste actiegebieden van de Europese Unie is.
Het derde onderwerp waar ik de aandacht van dit Huis voor wil vragen is het uitbreidingsproces, waaraan dit voorzitterschap leiding heeft gegeven. Ik wil het voorzitterschap bedanken voor zijn onpartijdigheid. We kunnen echt zeggen dat Oostenrijk het voorzitterschap heeft bekleed zonder ideologische vooringenomenheid of partijdigheid, maar dat het juist heel goed de meerderheidsopvattingen van de Europese Unie heeft vertegenwoordigd. In bepaalde opzichten zou je ook kunnen zeggen dat het voorzitterschap de stem van de meerderheid van het Europees Parlement heeft verwoord. En daarbij denk ik in de eerste plaats aan de rol die het Oostenrijkse voorzitterschap heeft gespeeld bij het sussen van sentimenten die te maken hebben met de uitbreiding en bij het bevorderen van een gematigde houding ten aanzien van dit onderwerp, alsmede bij het openhouden van het debat over de uitbreiding van de Europese Unie.
Antonio Tajani (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de kanselier, geachte collega’s, de balans van het halfjaar dat Oostenrijk voorzitter was, is positief, vooral dankzij de politieke resultaten die konden worden bereikt. De fase van Europees pessimisme – van het negatieve gevoel dat de Romeinen plachten te noemen – is voorbij. De Europese politiek kijkt nu vooruit en hervat, ondanks het verzet van een aantal landen tijdens de Raad van afgelopen week, het gesprek over een operationeel project, dat ervoor moet zorgen dat de Europese Grondwet eindelijk het daglicht kan aanschouwen. Mijns inziens moet het voorstel van fractievoorzitter Poettering door de Raad en de Commissie worden overgenomen.
Ofschoon de te Rome ondertekende tekst gewijzigd moet worden om uiteindelijke goedkeuring mogelijk te maken, ben ik het met u eens dat niet getornd mag worden aan de essentie van hetgeen de Europese moet zijn. Zonder een verdrag zal er geen Europa van de burgers zijn, en zal de Europese Unie niet in staat zijn haar rol te vervullen. Welke rol moet de Unie echter vervullen? Wel, een op het subsidiariteitsbeginsel gebaseerde rol, waarbij zij een antwoord moet geven op de vragen van de burgers die niet beantwoord kunnen worden door de lidstaten of de lokale overheden.
In deze tijd van globalisering kunnen de lidstaten de grote vraagstukken in verband met immigratie, terreurbestrijding, energiebeleid, marktliberalisering en begroting niet in hun eentje oplossen. Het is dus de taak van Europa deze vraagstukken aan te pakken. En toevalligerwijs zijn deze vraagstukken ook behandeld en in een aantal gevallen – mede dankzij de actieve steun van het Europees Parlement – opgelost door uw voorzitterschap, dat voor mij een waarachtige voorloper is van de toekomstige voorzitterschappen, die tot taak zullen hebben de Grondwet het daglicht te doen aanschouwen.
Mijnheer de kanselier, tot slot wil ik een beroep op u doen in uw hoedanigheid van bondskanselier van Oostenrijk: blijft u zich, als het gaat om onderzoek met stamcellen, sterk maken voor het subsidiariteitsbeginsel en de ethische waarden, die het patrimonium zijn van de Europese cultuur. 
Elmar Brok (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, de Europese Unie staat er beter voor dan een jaar geleden. Zij is echter nog niet zoals wij haar graag zouden zien. Er is nog een lange weg te gaan, maar zij staat er beter voor dan een jaar geleden en zij heeft bewezen dat zij op bepaalde terreinen tot handelen in staat is.
Op 26 juni zullen wij hopelijk ook de financiële vooruitzichten voor het buitenlands beleid op het conto van Oostenrijk kunnen schrijven. Staat u mij toe dat ik van deze gelegenheid gebruik maak om mijn hartelijke dank hiervoor over te brengen aan een steunpilaar van het Europees beleid in Brussel, ambassadeur Woschnagg.
De financiële vooruitzichten zijn afgesproken, maar we zien dat het vetoprincipe, ook in dergelijke kwesties, alleen maar leidt tot een overwinning voor de kleinste gemene deler. Dit legt de zwakke kanten van onze besluitstructuren bloot.
Ik ben dankbaar, mijnheer Schüssel, dat we nu meer transparantie in de Raad zullen hebben. Daar hebben we voor gestreden. De democratie en burgerrechten zoals ze zijn vervat in de Grondwet hebben we daarmee nog niet verwezenlijkt, maar we kunnen dankbaar zijn voor de gemaakte vorderingen. U hebt het Grondwettelijk Verdrag weer op de rails gezet. Wij zien nieuwe mogelijkheden, en ik ben nu optimistischer dan zes maanden geleden.
Wij moeten het echter niet alleen over de kern hebben. Het moet duidelijk worden dat niemand echt twijfelt aan de delen I en II van de eigenlijke Grondwet, omdat ze een evenwicht vormen dat tot dusverre door niemand beter is geformuleerd. Dit zou onze leidraad voor de debatten in de komende maanden moeten zijn. In het bijzonder met betrekking tot de interne oriëntatie van de Europese Unie in het licht van het Grondwettelijk Verdrag zijn kwesties met betrekking tot Europa’s grenzen, zijn opnamevermogen en dergelijke, ook onder dit voorzitterschap, in het middelpunt van de discussie geplaatst. Het evenwicht tussen deze twee aspecten – interne structuur en buitengrenzen – zal van belang zijn voor de toekomstige inrichting van Europa. Dit is iets waarover we moeten debatteren. Ik hoop dat we hierin verder kunnen komen met behulp van de noodzakelijke nieuwe uitgangspunten. Als wij op deze terreinen geen vooruitgang boeken, zullen we met een kleiner Europa zitten, en dat wil niemand van ons. Wij willen niet dat Polen en andere landen een tweederangs status krijgen in Europa.
U ontmoet de Amerikanen vandaag en morgen. Guantánamo is een belangrijke kwestie, maar de Verenigde Staten en Europa hebben geen overeenkomst met elkaar. Ze hebben allebei wel overeenkomsten met andere landen in de wereld. Wij hebben een institutioneel raamwerk nodig voor de betrekkingen tussen Europa en Amerika. Misschien kunnen we de bal vandaag aan het rollen brengen.
Wolfgang Schüssel,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag kort ingaan op de verschillende onderwerpen. Ten eerste de VS-top. Ik zal met dit onderwerp beginnen, omdat verschillende sprekers het hebben genoemd.
U hebt helemaal gelijk dat wij veel aandacht moeten besteden aan de transatlantische dialoog. Als Amerika en Europa eendrachtig samenwerken in plaats van elkaar in de haren te vliegen, kunnen we echt iets veranderen. Dat weten we vast allemaal. Ondanks de legitieme kritiek op het optreden van de Amerikanen – waar wij de ogen niet voor mogen sluiten – is de Amerikaans-Europese vriendschap en partnerschap ook een belangrijke basis voor de toekomst. Ik ben hiervan diep overtuigd, en ik wil deze overtuiging in dit Parlement uitspreken, ook al is ze niet overal populair.
We zullen op deze top dan ook een aantal heel belangrijke mijlpalen slaan. Ten eerste zullen Europa en Amerika een overeenkomst sluiten om zich te wapenen tegen productpiraterij op basis van zeer specifieke, concrete acties. Ook willen we samenwerken met betrekking tot het energievraagstuk, een terrein waar de Amerikanen trouwens op ons voorliggen. Op het gebied van onderzoek naar hernieuwbare energiebronnen liggen de Amerikanen in feite ver op ons voor. Samen kunnen we dingen veranderen, onder andere in het belang van de doelstellingen van Kyoto, de bescherming van het klimaat en nog veel meer. Het buitenlands beleid is ook belangrijk. Het Midden-Oosten, Iran, Irak en Afghanistan zijn allemaal belangrijke kwesties, en uiteraard verliezen wij ook de doelstellingen op de lange termijn niet uit het oog, zoals een transatlantische vrijhandelszone en een algeheel akkoord.
U kunt er zeker van zijn dat de thema’s mensenrechten, Guantánamo en CIA-vluchten natuurlijk ter sprake zullen komen. Ik heb deze zaken persoonlijk aangekaart tijdens mijn bezoek aan Washington in december. Ik zeg dit ook, omdat wij tijdens het Oostenrijks voorzitterschap een dialoog zijn gestart met juridische experts – John Bellinger van het en nu het in Oostenrijk – over wat er concreet moet worden gedaan. Het is niet algemeen bekend dat Hans Winkler ook een van de pioniers was van deze dialoog, en ik heb de stappen met de heer Bush afgesproken in december. Dat er hiaten zitten in het internationaal recht, is duidelijk. Over deze hiaten wordt in Amerika zeer intensief gediscussieerd, en er worden besluiten over genomen door de hoogste rechtbanken.
Gisteren stond in de Oostenrijkse krant ‘Der Standard’ een interview met John Bellinger dat ik erg interessant vind. Wij hebben een aantal elementen uit het dispuut kunnen halen die voor mij heel belangrijk zijn, en ik hoop dat het morgen niet anders zal zijn. Niemand mag boven de wet staan. Er mag niet worden gefolterd, volgens welke maatstaf dan ook. Er mogen geen mensen worden ontvoerd en vastgehouden in of of hoe dit ook allemaal eufemistisch mag worden genoemd. Dit moet worden uitgesproken in het besef dat wij tegelijkertijd – en dat danken wij mede aan de Amerikanen – heel veel kunnen en moeten doen om democratie te exporteren, ngo’s te versterken en de civiele of burgermaatschappij te versterken. Deze thema’s worden besproken.
Ten tweede transparantie. Ik wil hier echt geen Oostenrijkse verkiezingsstrijd van maken, omdat dat helemaal niet mijn bedoeling is. Het is echter wel interessant dat de Oostenrijkse Groenen allemaal de zaal hebben verlaten. Om mij te verwijten dat ik de dialoog met de burgers niet zoek, vind ik een beetje oneerlijk, want het ‘Café d’Europe’ was echt een poging om betrokken te raken bij het dagelijks leven. Feit is dat het idee van Europa in de koffiehuizen is ontstaan. Europa is geboren in de koffiehuizen van Europa. Sterker nog, Europa wordt nog steeds gemaakt in de cafés van Europa, waar veel schrijvers, denkers en journalisten het werk van Coudenhove-Kalergi voortzetten. Om Europa af te schilderen als een project van de elite is, met alle respect, gewoon niet correct.
We maken ook gebruik van de nieuwe media. Het heeft mij verrast dat onze eigen website ‘The future of Europe; Europe is listening’ acht miljoen bezoekers telde. Hoeveel politici hebben de mogelijkheid om rechtstreeks met acht miljoen mensen te spreken? De website van het voorzitterschap telde 32 miljoen bezoekers. Ik denk dat wij meer kunnen doen en dat wij het vertrouwen moeten hebben om meer te doen. Dit heeft niets te maken met zich op de borst slaan. Het gaat gewoon over een professionele omgang met de nieuwe media.
Ik zal het nu hebben over de uitbreiding. Deze kwestie is heel belangrijk voor mij, aangezien ik in 1998 Oostenrijks minister van Buitenlandse Zaken en fungerend voorzitter van de Raad was toen wij met het uitbreidingsproces begonnen. Het was soms een moeizame strijd. De meerderheid van de publieke opinie in Oostenrijk was soms tegen mij en mijn strategie. Wij bleven evenwel standvastig, en nu is, bijvoorbeeld in verband met Tsjechië, wat een zeer gevoelig punt was, een meerderheid blij dat dit land tot de EU is toegetreden. Ik ben daar heel blij om. Dat wil zeggen, het is gewoon goed. Het is gewoon een kwestie van een lans breken voor de uitbreiding, en de heer Rehn die veel tijd en energie in deze zaak steekt, kan dit beamen. Tien jaar geleden was het verschil in loon en inkomen tussen ons en de nieuwe lidstaten 10:1. Nu is het de helft. Dit is een win-winsituatie. We kunnen exporteren, Hongkong staat als het ware voor onze deur en we kunnen van deze groei-impulsen profiteren. Wij moeten alleen vertrouwen hebben in onszelf, een positie innemen en positief nieuws verspreiden in plaats van de gebruikelijke negatieve geruchten.
De kwestie Turkije maakt ook deel uit van het plaatje. We moeten de waarheid vertellen. Ik heb er hard voor gevochten dat de onderhandelingen met Turkije worden geopend en ook dat dit hoofdstuk zou worden afgesloten. We moeten echter over één ding duidelijk zijn: verplichtingen moeten worden nageleefd. De verplichtingen uit de overeenkomst van Ankara moeten volledig worden nageleefd, en uitgerekend de verklaringen van vorige week, die zeer teleurstellend waren voor iedereen die zich met hart en ziel heeft ingezet voor het Europese pad om Turkije bij Europa te betrekken, waren een voorbeeld van zeer slechte timing van onze kant.
Ik kom bij mijn voorlaatste punt: het Grondwettelijk Verdrag. Ik wil hier graag heel open over zijn. We hebben een aantal nieuwe elementen nodig. Dit is duidelijk voor iedereen die genegenheid voelt voor dit met veel pijn en moeite ter wereld gebrachte kind van de Europese eenwording. Dat weten we allemaal. Met alle respect, maar ik houd niet van het begrip ‘Grondwettelijk Verdrag’. Het is in ieder geval een heel raar compromis. We hebben geen Grondwet of Verdrag, maar een Grondwettelijk Verdrag! Laten we het anders noemen, aangezien er ook andere dingen in doorklinken. Dit moeten de mensen al weten. Verder zullen we natuurlijk interpretaties nodig hebben. Daarom is deze verklaring à la Messina zo belangrijk. Waarom waren sommigen tegen dit Grondwettelijk Verdrag? Omdat de vrees bestond dat liberale of andere tendensen te veel de nadruk zouden krijgen.
Ik denk daar anders over. Ik geloof dat het Grondwettelijk Verdrag solide individuele sociale grondrechten bevat. Het bevat twaalf concrete grondrechten die kunnen worden opgeëist tot aan het Europees Hof van Justitie. Alleen niemand weet ervan. Ik geloof dat wij moeten proberen om dit element van Europees leven en van het Europees sociaal model meer in de schijnwerpers te zetten. Als wij dat kunnen doen, zullen wij in een betere positie verkeren en minder kwetsbaar zijn voor kritiek, aangezien, volgens de Eurobarometer – als ik het cijfer juist lees – 63 procent van de Europeanen voorstander is van een dergelijke Grondwet of een dergelijk Verdrag. Het is niet goed dat een minderheid zijn stempel op heel Europa drukt. Het moet mogelijk zijn om tot een gezamenlijke oplossing te komen die gekenmerkt wordt door consensus, ook al zullen sommigen daar natuurlijk bedenkingen bij hebben. Dat is per slot van rekening democratie. Het moet mogelijk zijn dat de meerderheid vecht voor een meerderheidsopinie, en dat is wat ik doe.
Ik zal kort ingaan op de kwestie van de plaatsnaamborden, zodat iedereen op de hoogte is. Afgelopen jaar was ik in Oostenrijk deels verantwoordelijk voor het plaatsen van twintig extra tweetalige plaatsnaamborden in samenwerking met de Oostenrijkse minister-president van de deelstaat, een maatregel die van harte werd toegejuicht door alle politieke partijen. Ik heb nu een verordening ter goedkeuring voorgelegd die in nog eens zestig borden voorziet. Wij verwachten dat ook het constitutioneel hof de verordening deze week zal goedkeuren, en wij zullen volgende week het definitieve besluit nemen. Voor mij is het belangrijkste onderwerp evenwel niet dat van de plaatsnaamborden. Het grootste succes voor het minderhedenbeleid in Karinthië is dat 36 procent van alle leerplichtige kinderen in Karinthië een tweetalige basisschoolklas bezoekt en Duits en Sloveens leert – vrijwillig.
Dat is het echte succes van het Europees model: het feit dat wij uit eigen beweging nieuwsgierig worden naar onze talen.
Ik ben erg blij met de lof voor het stukje realisme dat wij hebben ingebracht. Ik heb geen waardering voor grote woorden die morgen als een zeepbel uiteenbarsten. We moeten ons op een zeer professionele manier voorbereiden op wat ons te doen staat, en de Finnen zullen dat precies zo doen. Ik wens hun veel geluk. Matti Vanhanen en zijn team en Erkki Tuomioja en alle anderen zullen het precies zo doen als wij, net als de Duitsers daarna.
We kunnen echter nog wel iets leren, en niet alleen cultureel, maar ook op het gebied van sport, van wat zich nu afspeelt. Ik heb net uitgerekend dat we op het wereldkampioenschap voetbal tot dusverre 32 wedstrijden hebben gezien, met twintig wedstrijden waarin Europa het opnam tegen de rest van de wereld, dat wil zeggen tegen andere continenten. We hebben er twaalf gewonnen, vier gelijkgespeeld en vier verloren. Dat is niet slecht voor een global player, en als we hetzelfde doen op politiek niveau kan er niets meer mislopen.
Olli Rehn,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil na de uitgebreide samenvatting van het debat door de kanselier, naar aanleiding van de Europese Raad slechts enkele woorden wijden aan het onderwerp uitbreiding.
De Commissie verheugt zich over de conclusies over de uitbreiding die zijn aangenomen door de Europese Raad, die vakkundig werd voorgezeten door het Oostenrijkse voorzitterschap. Deze conclusies maken de weg vrij voor een nieuwe consensus over uitbreiding in de Europese Unie. Deze nieuwe consensus moet bovenal ons verlichte eigenbelang versterken om de zone van vrede, democratie en welvaart in Europa uit te breiden, terwijl we er tegelijkertijd voor zorgen over voldoende capaciteit te beschikken om doeltreffend te kunnen functioneren en geleidelijk nieuwe lidstaten te kunnen opnemen.
Ik wil uw aandacht in het bijzonder vestigen op drie conclusies. Ten eerste onderstreept de Europese raad terecht het succes van de uitbreiding van de EU door te verklaren dat zij een historische gelegenheid is gebleken om in geheel Europa vrede, veiligheid, stabiliteit, rechtsstatelijkheid en groei en voorspoed te helpen bewerkstelligen. Kanselier Schüssel wees hier terecht op.
Ten tweede stemt het mij tevreden dat de Europese Raad niets heeft veranderd aan de toetredingscriteria die in 1993 in Kopenhagen zijn afgesproken. Er zijn geen nieuwe criteria opgesteld; in plaats daarvan heeft de Europese Raad herbevestigd dat hij zijn gedane beloften overeenkomstig het -beginsel zal nakomen. Op die manier heeft hij de geconsolideerde uitbreidingsagenda van de EU bevestigd, welke betrekking heeft op Zuidoost-Europa, dat wil zeggen Bulgarije en Roemenië, Turkije en Kroatië en de overige landen van de Westelijke Balkan. Ik zal tijdens de vergadering van de Commissie buitenlandse zaken van het Parlement van vanmiddag de gelegenheid hebben om te spreken over Turkije en zijn hervormingen en toezeggingen.
Ten derde benadrukt de Europese Raad dat het van belang is te garanderen dat de Unie in de toekomst in staat is politiek, financieel en institutioneel te functioneren terwijl zij zich uitbreidt, en Europa's gemeenschappelijke project verder te verdiepen. Dit is een uiterst belangrijke dimensie en een zeer belangrijke doelstelling voor dit Parlement en voor de Commissie.
Zoals we weten, zal de Europese Raad in december 2006 een debat houden, en de Commissie is verzocht een verslag voor te leggen over alle relevante aspecten van uitbreiding in verband met de opnamecapaciteit van de Unie. Dit komt min of meer overeen met de resolutie van het Parlement naar aanleiding van het verslag-Brok van enige tijd geleden.
De Commissie zal in oktober/november 2006 in het kader van ons uitbreidingspakket naar behoren en met genoegen een strategiedocument voorleggen over de uitbreiding, met inbegrip van de opnamecapaciteit. Ik ben begonnen met de voorbereiding van dat document, en we kijken uit naar een inhoudelijk en verantwoord uitbreidingsdebat met het Parlement en de Raad. Dit debat moet niet uitsluitend beperkt blijven tot de EU-instellingen: het moet zich ook uitstrekken tot het maatschappelijk middenveld, zowel in de lidstaten als in de kandidaat-lidstaten.
Het wordt tijd om te komen tot een nieuwe consensus over het uitbreidingsbeleid van de EU op basis van de bevestiging van onze toezeggingen, de strenge toepassing van de voorwaarden en betere communicatie met onze burgers. Dat is de beste manier om ervoor te zorgen dat uitbreiding een succesverhaal blijft, zoals de Europese Raad nu heeft erkend.
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
Katalin Lévai (PSE ). –
   Dames en heren, mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen het Oostenrijkse voorzitterschap en de heer Wolfgang Schüssel, de voorzitter, feliciteren met hun werk en de resultaten die in de afgelopen zes maanden zijn bereikt.
In de loop van zijn termijn is het Oostenrijkse voorzitterschap voor grote uitdagingen komen te staan. Meer werk is nodig met betrekking tot het Grondwettelijk Verdrag voordat een definitief - en hopelijk positief - besluit kan worden genomen. De ‘parallelle aanpak’, waarbij enerzijds het verzoenende werk met betrekking tot de toekomst van het Verdrag wordt voortgezet en anderzijds met meer vastberadenheid de aandacht wordt gericht op resultaten en projecten die de dagelijkse processen in hogere mate vergemakkelijken, lijkt de correcte te zijn. Ik vind in dit verband de gepubliceerde lijst met succesvolle initiatieven die tegen het jaar 2010 kunnen worden geïmplementeerd zeer nuttig. Ik denk dat met name het aannemen van een tijdschema voor de voortgang van het proces een belangrijke stap vooruit is.
Ik vind het echter jammer dat er zelfs tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap geen echte, substantiële besluiten zijn genomen over zaken die altijd zijn uitgesteld, zoals de regulering van werktijden. Wel verwelkom ik het initiatief om een plechtige politieke verklaring over Europese waarden en projecten te doen uitgaan tijdens de Europese Raad van maart 2007 in Berlijn, wanneer de vijftigste verjaardag van het Verdrag van Rome zal worden gevierd.
Ik ben het ermee eens dat in het geval van medebeslissingsprocedures de vergaderingen van de Raad openbaar moeten zijn, en ik steun de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de Europese Unie, in de hoop dat dit de situatie van de Hongaarse minderheid zal verbeteren.
Het komende Finse voorzitterschap zal verschillende onopgeloste problemen erven, en het zal zich in de toekomst moeten concentreren op economische hervormingen, sociale rechtvaardigheid, veiligheid en stabiliteit, alsmede op de rol van Europa in de wereld. 
De Voorzitter.
   Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
