Voorbereiding van de Europese Raad van 10 en 11 december 2009 (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie betreffende de voorbereiding van de Europese Raad van 10 en 11 december 2009.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Barroso, geachte Parlementsleden, het is fijn dat ik de mogelijkheid heb om dit debat met u te voeren in de aanloop naar de volgende vergadering van de Europese Raad. Het is de tweede gewone vergadering die tijdens het Zweedse voorzitterschap plaatsvindt, en het zal ook de laatste keer zijn dat ze door een roulerend voorzitterschap wordt voorgezeten.
Zoals u allemaal weet, treedt het Verdrag van Lissabon op 1 december in werking, maar, in overeenstemming met de verklaring die in december 2008 door de Europese Raad werd vastgesteld, blijft het roulerend voorzitterschap de Europese Raad voorzitten tot het voorzitterschap aan het einde van het jaar afloopt. Inmiddels hebben alle lidstaten het Verdrag geratificeerd en hun akte van bekrachtiging in Rome neergelegd. Daarom kan ik opgetogen bevestigen dat het Verdrag van Lissabon op 1 december in werking treedt.
Het is een lange en moeizame weg geweest, zoals het Parlement weet. Het nieuwe Verdrag zal de werkwijze van de EU op meerdere manieren veranderen. Dankzij het Verdrag krijgen we betere mogelijkheden om de belangrijke kwesties aan te pakken waarmee de EU geconfronteerd wordt, en we kunnen dat op een democratischere, meer open en efficiëntere manier doen. Het houdt ook veel belangrijke hervormingen in die u, hier in het Europees Parlement, betreffen.
Tijdens de buitengewone Europese Raad van vorige week werden de staatshoofden en regeringsleiders het erover eens om de heer Van Rompuy tot voorzitter van de Europese Raad te benoemen. Vanaf 1 januari zal hij de werkzaamheden van de Europese Raad leiden en als drijvende kracht fungeren.
Na instemming van de voorzitter van de Commissie werd ook overeengekomen om mevrouw Ashton te benoemen tot hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid. Overeenkomstig het Verdrag neemt mevrouw Ashton op 1 december al haar functies op, ook haar functie van vicevoorzitter van de Commissie. Daar het Europees Parlement zich een mening vormt over alle commissarissen, zal u natuurlijk in een hoorzitting ook mevrouw Ashton aan de tand voelen. Ik heb begrepen dat ze binnenkort naar de Commissie buitenlandse zaken komt om zich voor te stellen en vragen te beantwoorden.
De Europese Raad werd het er ook over eens om de heer De Boissieu tot secretaris-generaal van de Raad te benoemen.
De werkzaamheden ter voorbereiding van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon zijn voortgezet op basis van de uitgangspunten die het voorzitterschap in oktober in zijn verslag over de stand van zaken aan de Europese Raad heeft beschreven. Op 1 december zal een aantal besluiten worden genomen om het Verdrag van Lissabon volledig in werking te laten treden, bijvoorbeeld met betrekking tot een herzien Reglement van Orde van de Raad en Reglement van Orde voor de Europese Raad. Tijdens de Europese Raad in december zullen we een nieuw verslag voorleggen waarin de stand van zaken wordt samengevat met betrekking tot de kwesties die we in verband met de uitvoering en de praktische toepassing van het Verdrag van Lissabon hebben behandeld. De Europese dienst voor extern optreden maakt daar deel van uit. Het verslag zal ook een zogeheten road map bevatten die als leidraad dient voor de verdere werkzaamheden op dit gebied.
Tijdens de Europese Raad in december zal de aandacht voornamelijk uitgaan naar de economische en financiële kwesties. De gevolgen van de crisis zullen nog geruime tijd voelbaar zijn - met name op de arbeidsmarkt. Het is echter ook belangrijk dat we op lange termijn denken en belangrijke uitdagingen op middellange en lange termijn aanpakken.
De EU, de lidstaten en de Europese centrale banken hebben tal van maatregelen genomen, bijvoorbeeld waarborgprogramma's voor banken en het Europees economisch herstelplan. Die maatregelen hebben in sterke mate bijgedragen tot het verbeteren van de financiële stabiliteit en het beperken van de gevolgen van de crisis voor groei en werkgelegenheid.
De economische vooruitzichten zien er rooskleuriger uit, maar er zijn nog altijd grote risico's. Het is daarom nog te vroeg om de genomen steunmaatregelen in te trekken. In de Raad zijn we echter met een discussie begonnen over de manier waarop de bijzondere crisismaatregelen geleidelijk afgebouwd zouden moeten worden en wanneer daarmee begonnen kan worden. De Europese Raad zal zich buigen over de werkzaamheden van de Raad met betrekking tot de exitstrategieën. We zullen ook toezien op het Europees economisch herstelplan.
Wat de financiële markten betreft, is het verheugend dat de situatie op de financiële markt aanzienlijk beter is geworden. De financiële sector heeft minder behoefte aan steunmaatregelen. Daarom moeten we strategieën opstellen voor de manier waarop de maatregelen op gecoördineerde wijze geleidelijk afgebouwd kunnen worden. Het is echter belangrijk te onderstrepen dat het nog te vroeg is om dit in algemene zin te gaan doen.
Het Zweedse voorzitterschap streeft naar eensgezindheid over een aantal richtinggevende beginselen inzake tijdstip, coördinatie en volgorde van de af te bouwen steunmaatregelen.
Dit brengt mij bij het toezicht op de financiële markten. Men is het erover eens dat ruimere en betere samenwerking met betrekking tot financieel toezicht in de EU noodzakelijk is, met name in het licht van de ervaring die we tijdens de financiële crisis opgedaan hebben.
Tijdens de Raad Ecofin van 20 oktober werd het voorstel over de structuur en het doel van de werkzaamheden in het Europees Comité voor systeemrisico's door de Europese ministers van Financiën aangenomen. Het voorzitterschap kreeg toen het mandaat om onderhandelingen te starten met het Europees Parlement, wat we hebben gedaan.
Wat de drie autoriteiten voor microprudentieel toezicht betreft, is het het doel van het voorzitterschap om tijdens de volgende Ecofin-vergadering van 2 december tot een algemene benadering te komen voor die autoriteiten en daarmee voor het hele toezichtspakket, zodat we in december opnieuw verslag uit kunnen brengen aan de Raad.
Het beschikken over een structuur is van aanzienlijke waarde voor de financiële dienstensector, voor de landen buiten Europa en voor onze burgers. In het pakket staat dat de opzet over drie jaar moet worden herzien. Dan kunnen we eventuele tekortkomingen rechtzetten die minder functioneel en effectief blijken.
De huidige strategie van de EU voor groei en werkgelegenheid, de Lissabonstrategie, loopt volgend jaar af. Daarom is het noodzakelijk dat de EU het eens wordt over een nieuwe strategie die een visie voor groei en welvaart op lange termijn kan bevorderen. Dat is een van de belangrijkste kwesties in de komende maanden en een van de prioriteiten van het komende Spaanse voorzitterschap.
Door de economische en financiële crisis is druk ontstaan om onmiddellijke actie te ondernemen om de gevolgen voor groei en de arbeidsmarkt tot een minimum te beperken. Tezelfdertijd zijn structurele zwakten en de langetermijnuitdagingen voor onze economieën duidelijker geworden.
De Europese concurrentiekracht op de wereldmarkt in stand houden en versterken, de klimaatverandering bestrijden en de uitdagingen aanpakken die het gevolg zijn van een vergrijzende bevolking, zijn veeleisende taken voor de Europese Unie en haar lidstaten op middellange en lange termijn. Ze vereisen gemeenschappelijke en gecoördineerde oplossingen, een gemeenschappelijke visie en een sterkere Europese hervormingsagenda voor de komende tien jaar.
Bij de visie gaat het erom om van de uitdagingen kansen te maken. Het gaat erom het potentieel van de interne markt ten volle in te zien en de voordelen van buitenlandse handel en openheid ten volle te benutten. Het gaat erom de mogelijkheden te erkennen die schuilen in het omvormen van Europa tot een milieuefficiënte en klimaatvriendelijke economie en in het creëren van een arbeidsmarkt met hoge werkgelegenheidsniveaus, houdbare overheidsfinanciën en sociale cohesie.
Tijdens het Zweedse voorzitterschap vindt een tweede follow-up van de communautaire strategie voor duurzame ontwikkeling plaats. Er is op veel gebieden vooruitgang geboekt. Tezelfdertijd zijn op heel wat gebieden niet-duurzame tendensen waarneembaar. We zien bijvoorbeeld dat de vraag naar natuurlijke hulpbronnen snel toeneemt, dat de biologische diversiteit afneemt, dat het energieverbruik van het vervoer toeneemt en dat de mondiale armoede blijft bestaan.
We hebben de vraag aan de orde gesteld hoe we ons toezicht op de strategie en onze follow-up ervan beter en effectiever kunnen maken en hoe we, onder andere, de voordelen van coördinatie kunnen benutten die ontstaan uit het samenspel met andere communautaire strategieën, bijvoorbeeld de Lissabonstrategie.
Tijdens de vergadering van de Europese Raad zal ook het geïntegreerd maritiem beleid worden besproken. De Commissie heeft onlangs haar voortgangsverslag gepresenteerd. De Europese Raad zal het verslag onder de loep nemen en zijn visie geven op de toekomstige richting van die belangrijke intersectorale werkzaamheden. In dat kader wil ik met name onze visie op duurzame economische groei, milieuefficiënt werk en milieuefficiënte innovatie benadrukken.
Nu wil ik een ander belangrijk onderwerp van de vergadering van de Europese Raad aan de orde stellen, namelijk de vaststelling van een nieuw vijfjarenwerkprogramma op het gebied van vrijheid, veiligheid en recht. Het programma van Stockholm moet de opvolger worden van het Haags programma, dat nu van kracht is en in 2004 werd vastgesteld.
De visie van het programma van Stockholm is een veiliger en opener Europa waarin de rechten van het individu worden beschermd. Het programma is het resultaat van intensieve contacten en discussies in de Raad en met het Europees Parlement. Ook nationale parlementen, het maatschappelijk middenveld, EU-organen en diverse agentschappen en autoriteiten hebben waardevolle bijdragen geleverd.
Mijn collega's, minister van Justitie Beatrice Ask en minister van Migratie Tobias Billström, waren hier gisteren en presenteerden het programma van Stockholm tijdens een erg lang debat. Ik wil daarom niet herhalen wat ze zeiden, maar ik wil van de gelegenheid gebruikmaken om te onderstrepen dat het programma van Stockholm gericht is op concrete maatregelen met een meerwaarde voor het dagelijks leven van de burgers. Samenwerking buiten de EU maakt daar mee deel van uit. Een zekerder en opener Europa vereist echte partnerschappen met onze partnerlanden.
Het toekomstige werk op dat gebied moet gebaseerd zijn op een evenwicht tussen maatregelen die ten doel hebben om een veilig en zeker Europa te creëren en maatregelen die ten doel hebben de rechten van het individu te beschermen.
Het ambitieuze werk dat is verricht, en onze toekomstige werkwijze met meer medebeslissing voor het Europees Parlement, zouden bij moeten dragen tot een actieprogramma dat beter berekend is op die grote uitdagingen.
Wat de klimaatverandering betreft zullen op het ogenblik dat de Europese Raad plaatsvindt, natuurlijk ook de klimaatonderhandelingen in Kopenhagen plaatsvinden. Die thematiek is belangrijk voor Europa en voor de toekomst van onze hele planeet. Twee weken geleden presenteerde premier Reinfeldt in het Parlement in Brussel het resultaat van de vergadering van de Europese Raad van oktober, met inbegrip van de belangrijkste elementen van het Europese standpunt voor de Conferentie van Kopenhagen. Nu is het ontzettend belangrijk dat we de aandacht van onze partners in de hele wereld blijven vestigen op hoe belangrijk wij dat vinden en dat we een momentum creëren om de onderhandelingen voort te stuwen. Het Zweedse voorzitterschap spaart daarbij krachten noch moeite.
Volgende maand zal de Europese Raad de situatie van de onderhandelingen evalueren die tezelfdertijd plaatsvinden om de besluiten te nemen die nodig zijn om in Kopenhagen een succesvol resultaat te kunnen boeken.
Zoals gewoonlijk kan ook een aantal kwesties in verband met het buitenlands beleid tijdens de Europese Raad aan de orde komen, maar het is nu nog wat te vroeg om te zeggen welke dat zouden kunnen zijn.
De voornaamste prioriteiten van het Zweeds voorzitterschap hebben erin bestaan om te reageren op de vereisten die de klimaatverandering stelt en om te verzekeren dat de EU in de aanloop naar de onderhandelingen in Kopenhagen haar leiderspositie behoudt, terwijl we tezelfdertijd verantwoordelijk zijn voor een verdere aanpak van de economische en financiële crisis. Die kwesties zullen de allerhoogste prioriteit hebben tijdens de laatste top.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, we hebben vaak de fantastische kansen besproken die het Verdrag van Lissabon de Europese Unie biedt, dus laat ik nogmaals mijn tevredenheid uiten dat het Verdrag van Lissabon al in werking zal zijn getreden wanneer we de volgende keer bijeenkomen. En met het Verdrag van kracht is het tijd om nog resoluter onze weg te vervolgen van institutionele discussies naar beleid en resultaten voor de burgers.
De benoemingen die afgelopen week hebben plaatsgevonden, namelijk die van Herman Van Rompuy tot voorzitter van de Raad en van Catherine Ashton tot hoge vertegenwoordiger en vicevoorzitter van de Commissie, zijn de eerste stappen op weg naar de volledige tenuitvoerlegging van het Verdrag van Lissabon. Ik weet dat zowel voorzitter Van Rompuy en hoge vertegenwoordiger barones Ashton staan te trappelen om het Verdrag van Lissabon in de praktijk te gaan brengen.
De benoeming van Herman Van Rompuy was een unaniem besluit van de staatshoofden en regeringsleiders. Het is een besluit dat ik verwelkom en waar ik persoonlijk helemaal achter sta. Herman Van Rompuy heeft veel respect verdiend als premier van België. Hij brengt de Unie een combinatie van het instinctieve europeanisme van België - een van de oprichtende leden van onze Unie, een land dat altijd voorop heeft gelopen in dit Europese project - en zijn eigen capaciteiten als bruggenbouwer: precies de twee belangrijkste kwaliteiten die een voorzitter van de Europese Raad moet hebben.
Ik kijk ernaar uit met hem samen te werken en bij hem aan te schuiven in de plenaire vergaderingen van de Europese Raad. Het is van groot belang dat we, ook al moet elke instelling binnen haar eigen bevoegdheden werken en de bevoegdheden van andere instellingen respecteren, allemaal samenwerken voor het gemeenschappelijke Europese goed.
Ik ben heel trots en blij dat Catherine Ashton is aangewezen als de eerste vicevoorzitter/hoge vertegenwoordiger. Het is een benoeming die ik tijdens de Europese Raad heb gesteund en heb goedgekeurd, omdat deze benoeming noodzakelijk is volgens de Verdragen. We kennen haar allemaal als iemand die zowel de politieke capaciteiten als een goed richtingsgevoel heeft om de zware taak van de eerste hoge vertegenwoordiger en vicevoorzitter van de Commissie op zich te nemen. Ik kan u op grond van mijn eigen ervaring met haar als lid van de Commissie verzekeren dat zij het Europese project zeer toegedaan is.
Zoals ik gisteren heb gezegd, zijn nu alle voordrachten voor de Commissie gedaan. Ik ben er met name verheugd over dat het is gelukt om binnen één week het aantal voordrachten van vrouwen te verdrievoudigen van drie naar negen. De volgende Commissie zal dus negen vrouwelijke leden tellen, een meer dan de huidige Commissie, en ik wil opnieuw ieder van u bedanken die mij heeft gesteund in deze moeilijke taak om tenminste een redelijk - geen ideaal, maar een redelijk - aantal vrouwen voor de volgende Commissie te vinden.
Ik wil nu doorgaan met de toewijzing van de portefeuilles. Het is mijn voorrecht om dit Huis te verzekeren dat ik dit zal doen met volledige inachtneming van de prioriteiten die zijn vastgesteld in de politieke richtsnoeren, die ik aan u heb gepresenteerd en die door een stemming in dit Parlement zijn goedgekeurd, en ik zal ook alle beloften nakomen die ik bij die gelegenheid aan het Parlement heb gedaan. Het Parlement kan dan in januari onafhankelijke hoorzittingen houden en over het volgende college stemmen.
De Europese Raad biedt ons volgende maand de eerste belangrijke kans om te laten zien dat we ons nu richten op de inhoud van het beleid, om te laten zien dat het verschil uitmaakt. Ik zou heel kort willen ingaan op drie belangrijke dossiers die centraal zullen staan.
Op de eerste plaats klimaatverandering. Een Europese Raad een week voor de het einde van de top in Kopenhagen is zeker goed getimed. De Europese Unie heeft laten zien dat zij de voortrekker is op het gebied van klimaatverandering. We zijn de eersten geweest die hebben laten zien dat handel onder een absoluut emissieplafond kan werken. We zijn de eersten die een verbindende, ambitieuze doelstelling voor lagere emissies op tafel hebben gelegd. We zijn voorop gegaan in het aangeven van hoe de ontwikkelingslanden een echte bijdrage kunnen leveren aan de financiering van de kosten van klimaatverandering in de ontwikkelingslanden.
De druk neemt echter toe, nu de voorbereiding van de Conferentie van Kopenhagen haar einde nadert. We moeten saamhorig blijven en ons blijven concentreren op ons doel om de mondiale emissies te beperken en de noodzakelijke middelen op tafel te krijgen; dat is onze taak. We moeten duidelijk aangeven dat dit niet alleen een taak van Europa kan zijn: ook anderen, namelijk de grote economieën, moeten bijdragen aan ambitieuze doelen.
Wat moeten de belangrijkste boodschappen van de Europese Raad zijn? Op de eerste plaats dat we een ambitieus en betekenisvol akkoord willen zien in Kopenhagen dat, op de eerste plaats, de 2 °C-doelstelling vastlegt. Dit is essentieel. We zien soms politici en diplomaten onderhandelen. Zij kunnen met elkaar onderhandelen - wij kunnen onderhandelen - maar we kunnen niet met de wetenschap onderhandelen. We kunnen niet om de natuurwetenschappen heen. We kunnen niet om het wetenschappelijk advies heen, en we moeten minstens tot een akkoord komen dat verenigbaar is met de 2 °C-doelstelling. We moeten dus echte en effectieve emissiereductiedoelstellingen voor de ontwikkelde landen vaststellen, alsook substantiële acties van de ontwikkelingslanden, vooral de snelgroeiende, opkomende economieën. Het akkoord moet ook veelomvattend zijn en alle punten van de routekaart van Bali bestrijken.
Op de tweede plaats moet de conferentie, zelfs als het onverhoopt niet mogelijk is om in Kopenhagen een nieuw verdrag te sluiten, een operationeel akkoord opleveren dat is gebaseerd op echte toezeggingen van alle partijen, waaraan alle grote actoren bijdragen, en dat wordt goedgekeurd op het hoogste politieke niveau. We hebben een duidelijke, eenvoudige politieke tekst nodig die laat zien dat we van praten over het aanpakken van klimaatverandering gaan naar er daadwerkelijk iets aan doen. En de tekst moet expliciet aangeven dat deze zo snel mogelijk wordt omgezet in een volwaardig verdrag.
Het akkoord moet precies zijn. Dit betekent specifieke individuele cijfers voor emissiereducties en een gedetailleerd financieel pakket om ontwikkelingslanden te helpen om zowel mitigatieprogramma's op te stellen als zich aan te passen aan de klimaatverandering. Vooral snelstartfinanciering zal heel belangrijk zijn.
Tot slot denk ik dat de betrokkenheid van de leiders van groot belang zal zijn, aangezien dit moeilijke besluiten zijn die op de hoogste regeringsniveaus moeten worden genomen. Het doet mij genoegen te horen dat al minstens circa 65 staatshoofden en regeringsleiders van plan zijn om op uitnodiging van premier Rasmussen naar Kopenhagen te komen. Ik zal zelf ook aanwezig zijn.
Een ander belangrijk gebied is het programma van Stockholm op het gebied van justitie, vrijheid en veiligheid. De mensen willen in een Europese Unie leven die welvarend en vredig is, waar hun rechten worden gerespecteerd en hun veiligheid beschermd. Ze willen vrij kunnen reizen en tijdelijk of permanent in een ander Europees land kunnen wonen om daar te studeren, te werken, een gezin te stichten, een bedrijf op te zetten of van hun pensioen te genieten.
We zijn de afgelopen tien jaar een heel eind gekomen. De opheffing van controles aan de binnengrenzen in het Schengengebied biedt meer dan vierhonderd miljoen burgers van 25 landen de mogelijkheid om zonder grenscontroles van het Iberisch schiereiland naar de Oostzeestaten of van Griekenland naar Finland te reizen.
Het Verdrag van Lissabon geeft ons nu een nieuwe mogelijkheid om verder te gaan. We weten allemaal dat enkele van de belangrijkste veranderingen van het Verdrag liggen op het gebied van vrijheid, veiligheid en justitie. Het Verdrag brengt dit beleidsterrein volledig binnen de werkingssfeer van onze normale procedures. Het verduidelijkt welke actie kan worden ondernomen, en het breidt met name het democratische kader voor deze beleidsterreinen uit door uw Parlement er volledig bij te betrekken.
Het programma van Stockholm, dat grotendeels is gebaseerd op inbreng en voorstellen van de Commissie, zal een belangrijk middel zijn om dit te realiseren. Het zou de voorbereiding moeten zijn voor een uitgebreid, effectief actieprogramma dat onze burgers echte verandering, echte voordelen brengt.
Het programma zoals dat uit de Europese Raad naar voren komt, moet de leidende prioriteiten voor justitie en binnenlandse zaken voor de komende jaren uiteenzetten en laten zien hoe deze in de praktijk zullen worden gebracht. Daadwerkelijkere eerbiediging van de grondrechten, betere toegang tot de rechtbanken, vastbeslotenere actie tegen de georganiseerde misdaad, de mensenhandel en terrorisme, een effectief beheer van de migratie - dit zijn allemaal gebieden waarop via het programma van Stockholm een reeks concrete stappen voorwaarts moet worden gezet. Ze vragen ook om een krachtige aanpak met de derde landen die onze partners zijn, en ik ben vastbesloten om in onze samenwerking zo'n aanpak te volgen teneinde onze mondiale belangen optimaal te behartigen.
Tot slot moeten we ons blijven concentreren op het aanpakken van de economische crisis. De acties van de Europese Unie hebben het afgelopen jaar een grote bijdrage geleverd. We moeten nu onze doelgerichtheid en focus behouden. We moeten onze herstelmaatregelen nauwlettend in het oog houden, vooral omdat de werkloosheid nog steeds toeneemt. Het moet onze topprioriteit blijven mensen aan het werk te houden en degenen die hun baan hebben verloren, te helpen weer aan het werk te komen.
We moeten ook een agenda voor na de crisis gaan opstellen om nieuwe bronnen van groei te verkennen en nieuwe baankansen te vinden. We hebben de agenda kort beschreven in de strategie voor 2020, het raadplegingsdocument dat de Commissie gisteren heeft verspreid. Ik kijk ernaar uit de ideeën van het Parlement te horen en uw visie op te nemen in het definitieve document.
De Europese Raad zal ook voor een lakmoesproef staan met betrekking tot zijn ambitie ten aanzien van de vorderingen met het financiële toezichtspakket. Ik weet dat dit Parlement dit doel deelt, en ik spoor u aan om met de Raad samen te werken, zodat het pakket medio 2010 definitief kan worden goedgekeurd en effectieve nieuwe autoriteiten voor het einde van 2010 kunnen worden ingesteld.
Samengevat, klimaatverandering, vrijheid, veiligheid en justitie, en het antwoord op de economische en financiële crisis zijn drie gebieden die gevolgen hebben voor het dagelijks leven van burgers, en het zijn drie gebieden waarop de Europese Raad kan laten zien dat het Verdrag van Lissabon inderdaad een nieuw hoofdstuk heeft geopend in de geschiedenis van het Europese project.
Om betekenisvolle resultaten te krijgen, moeten we als partners samenwerken - in een partnerschap tussen de Commissie en het Parlement, dat ik dankbaar ben voor de consistente steun voor de beleidsambities die de Commissie op deze gebieden heeft gepresenteerd, in een partnerschap met het Zweedse voorzitterschap van de Raad, dat ik oprecht feliciteer met het harde werk dat het heeft verricht, en in een partnerschap met onze Deense vrienden die de Conferentie van Kopenhagen voorbereiden.
Laten we het beste maken van hetgeen voor ons ligt. Laten we samenwerken voor het gemeenschappelijke Europese goed. De Commissie en ikzelf zijn klaar om de uitdaging aan te gaan. Ik weet zeker dat dit Parlement, met de ruimere bevoegdheden uit hoofde van het nieuwe Verdrag, ook zijn verantwoordelijkheidsgevoel en zijn betrokkenheid bij het Europa van de burger zal laten zien.
Joseph Daul
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, eindelijk is het zover.
De staatshoofden en regeringsleiders hebben Herman Van Rompuy gekozen tot eerste voorzitter van de Europese Raad en Catherine Ashton tot hoge vertegenwoordiger, met dank aan Frederik Reinfeldt, de laatste premier die het halfjaarlijks wisselend voorzitterschap van de Europese Raad voor zijn rekening heeft genomen. Gelukkig is er consensus bereikt over de twee belangrijke personages die de zware taak op zich zullen nemen de in het Verdrag van Lissabon in het leven geroepen functies ten uitvoer te brengen.
Vandaag doet het mij genoegen om in deze ruimte mijn instemming te kunnen betuigen met de eerste verklaringen van voorzitter Van Rompuy, voor wie, ik citeer, 'het imago van de Raad wordt opgebouwd door de behaalde resultaten' en die voor een stapsgewijze benadering pleit. In die werkwijze, die ik als de 'methode Monnet' zou willen omschrijven, een manier om doeltreffend maar zonder grootspraak te handelen, herkent de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) zich zeer. Het is dan ook dankzij deze methode dat we de conflicten uit het verleden achter ons hebben kunnen laten en tot de uitwisseling van vandaag zijn gekomen. Dankzij deze methode hoeven we niet meer uren te wachten bij de grenzen, maar reizen we vrij door het Schengengebied en hebben we de fluctuerende wisselkoersen ingeruild voor een stabiele euro. En dankzij die stapsgewijze opbouw van Europa is er een aanzienlijke vooruitgang geboekt waar niemand omheen kan.
Ik wil u waarschuwen, dames en heren, voor de makkelijke kritiek die de afgelopen dagen te beluisteren viel. Ik denk daarbij met name aan diegenen die, enkel en alleen om geestig te worden gevonden, met onverantwoorde uitspraken het bewijs van hun onvermogen hebben geleverd.
De leden van de PPE-Fractie houden er ook dromen op na, maar het verschil tussen ons en die anderen is dat wij ons best doen die dromen waar te maken. Wij hebben dat gedaan met de opbouw van Europa, wij hebben dat gedaan met de hereniging en we hebben dat ook gedaan met het Verdrag van Lissabon, dat ons, ondanks zijn onvolmaaktheden, weer een klein duwtje in de goede richting zal geven. Dat is, geachte collega's, wat de Europeanen nodig hebben in plaats van provocerende uitspraken en luchtballonnetjes.
Wij zijn ervan overtuigd dat voorzitter Van Rompuy zich met dezelfde vastberadenheid en wilskracht aan deze taak zal wijden als hij in zijn eigen land aan den dag heeft gelegd. Daar werden zijn kwaliteiten met successen bekroond en door eenieder erkend. Voorzitter Van Rompuy krijgt het volledige vertrouwen van de PPE-Fractie en ik wens hem veel succes toe bij deze taak, die ongetwijfeld zeer zwaar zal worden.
Ik verwacht namelijk dat de Raad een ontwikkeling zal doormaken. Ik verwacht dat de Raad een transparantere organisatie zal worden die nog nauwer met het Parlement en de Commissie zal gaan samenwerken. Ik verwacht dat ministers ermee zullen stoppen nationale victorie te kraaien tegen hun partners' als ze net uit Brussel komen, en dat ze ermee ophouden Europa de schuld te geven van al wat fout gaat. En verder verwacht ik dat de Raad niet langer steeds van standpunt wisselt zodra er weer een andere voorzitter aantreedt. Dit is wat ik, samen met de PPE-Fractie, allemaal verwacht van het eerste permanente voorzitterschap van de Raad. Mevrouw Malmström, dit geldt niet voor u, want u bent al als commissaris aangewezen door uw eigen land. U hebt dus geen keuze meer, u moet wel over Europa praten.
Uit naam van de PPE-Fractie feliciteer ik ook Catherine Ashton, de nieuwe hoge vertegenwoordiger en vicevoorzitter van de Europese Commissie 'Barroso I'. Wij zijn verheugd over haar benoeming en wij zullen aandachtig luisteren naar haar antwoorden op onze vragen tijdens de hoorzitting van de commissarissen in januari. Tegen het einde van die procedure zal ze zich haar taken als vicevoorzitter van de Commissie 'Barroso II' volledig eigen hebben gemaakt.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik ben blij dat de tijd van het gekrakeel rondom personen en functies nu eindelijk achter ons ligt en we nu eindelijk, in alle rust, de diepere problemen kunnen aanpakken. Wij weten dat twee belangrijke onderwerpen de Europese Raad in december zullen domineren. De eerste is het herstel van de groei die vergezeld moet gaan van herstel van de werkgelegenheid. Wij verwachten van de Europese Raad concrete beloften in die richting.
Het tweede onderwerp is het klimaat. Iedereen weet dat de Raad zal plaatsvinden tijdens de Conferentie van Kopenhagen die niet alleen zal moeten uitmonden in politieke doelstellingen, maar ook in in harde cijfers uitgedrukte verplichtingen. Dat is van wezenlijk belang. Deze eerste Europese Raad onder het Verdrag van Lissabon moet Europa in staat stellen zijn rol naar behoren te kunnen vervullen. Ik hoop dus dat Europa zijn invloed zal aanwenden om zijn standpunten krachtiger over het voetlicht te brengen dan tot nu toe is gebeurd.
Martin Schulz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zowel aanwezig als afwezig, na de vergadering van de Europese Raad hebben we de afgelopen dagen veel gesproken over personen en posten. Ik zou mijn opmerkingen wederom tot u willen richten, mijnheer Barroso. Het is belangrijk dat wij het hebben over personen en posities. Wat betreft de posten had onze fractie één duidelijke prioriteit. Wij hebben ons op het standpunt gesteld dat wij, als op een na grootste fractie in dit Parlement, de persoon op de tweede positie in de Commissie willen leveren, met andere woorden dat de hoge vertegenwoordiger die optreedt als vicevoorzitter van de Commissie, uit onze partij afkomstig moet zijn. Dit vinden wij omdat we van mening zijn dat de Commissie, die geen neutrale organisatie maar een politiek orgaan is, de realiteit in dit Parlement behoort te weerspiegelen. Onze strijd heeft het gewenste resultaat opgeleverd. Ik weet dat ook u zich hiervoor hebt ingezet, en daarvoor wil ik u, ondanks de kritiek die u in dit Parlement meestal van mij ontvangt, oprecht bedanken.
Hier gaat een positief signaal van uit, want het geeft aan dat u de claim die wij als sociaaldemocraten in dit Parlement hebben, serieus neemt; het duurt immers nog wel even voordat de uiteindelijke stemming over de Commissie plaatsvindt. We verwachten ook dat de structuur van de portefeuilles die u voor de individuele commissarissen vorm zult geven, de inhoud en de uitdagingen waar deze personen mee te maken hebben, zal weerspiegelen. Dit is naar mijn mening veel belangrijker dan het debat over posten en personen.
Natuurlijk zijn wij blij dat Cathy Ashton nu de functie van hoge vertegenwoordiger bekleedt. Er is al genoeg gezegd over de heer Van Rompuy, en ik sluit mij aan bij de vorige sprekers. Veel belangrijker is echter de vraag voor welke taken deze personen verantwoordelijkheid zullen dragen. Ik geloof niet dat de burgers van Europa zich sterk interesseren voor de manier waarop de heer Van Rompuy en barones Ashton zijn verkozen. De vraag hoe we de werkloosheid, die in Europa op dit moment niet afneemt maar juist groeit, kunnen bestrijden, is wel een belangrijk punt. Mensen interesseren zich voor de vraag of we de klimaatverandering werkelijk nog kunnen tegenhouden, en of Kopenhagen een mislukking of een succes zal zijn. Dit is echter niet genoeg. Naar mijn mening spreken we te weinig over klimaatverandering. We staan bijvoorbeeld niet genoeg stil bij het feit dat het tegenhouden van de klimaatverandering en het investeren in milieuvriendelijke technologie in de industrie een enorm potentieel bieden voor het scheppen van werkgelegenheid, dat groene technologie een project van de toekomst is en dat industriebeleid en milieubescherming elkaar niet uitsluiten, maar met elkaar kunnen worden gecombineerd.
De ideeën die u hier hebt gepresenteerd over de structuur van de Commissie, wijzen in de juiste richting. Dit probleem moet in Kopenhagen worden opgelost, net als het wereldwijde gezondheidsbeleid, de vraag of Europa solidariteit moet betonen met een stervend continent zoals Afrika, de strijd tegen aids en het beschikbaar maken van hulpbronnen voor de toekomst. Kunnen de problemen van energiezekerheid in de EU vreedzaam worden opgelost, of worden we bedreigd door zich verhardende conflicten aan de buitengrenzen van de EU, die voortvloeien uit de aankoop van gas, olie en andere grondstoffen? Dit is een taak voor de hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie. Het onder controle brengen van de financiële markten is een primair doel van het Europese beleid, want het is werkelijk schandalig dat, midden in de fase waarin de Europese belastingbetalers nog steeds opdraaien voor de kosten die voortvloeien uit de crisis, het casino weer is geopend en de gokkers wederom de wereld rondreizen. Dit roept niet om een debat over de toewijzing van posten, maar om heldere regels voor de financiële markten in de Europese Unie. Dat is van veel groter belang.
(Applaus)
Daarom zeg ik: ja, Herman van Rompuy en Cathy Ashton zijn verkozen, maar nu is het tijd dat zij aan het werk gaan en dat de Commissie wordt samengesteld. Ik zou dan ook tot slot mijn opmerkingen aan de heer Barroso willen herhalen. Wij, sociaaldemocraten, hebben onze ideeën met u besproken. Eén van onze verzoeken, de positie van de hoge vertegenwoordiger, is tot onze tevredenheid ingewilligd. Wij gaan ervan uit dat de structuur van het sociale, financiële en milieubeleid van uw Commissie in overeenstemming zal zijn met wat de sociaaldemocraten van u vragen, bij voorkeur onder leiding van sociaaldemocratische commissarissen. Dan komt alles goed.
Guy Verhofstadt
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zal niet terugkomen op de voordrachten van vorige week. Ik wil alleen zeggen dat er goed nieuws was en slecht nieuws. Het slechte nieuws was dat het geen liberaal was die in de voorzitterstoel zat, maar het goede nieuws was dat het een Belg was. Zoals de voorzitter van de Commissie heeft gezegd, is België in feite een land met een algemene consensus, zeker over Europese aangelegenheden en over de toekomst van Europa.
Mijnheer Barroso, we hopen nu dus dat we zo snel mogelijk een nieuwe Commissie krijgen. Ik hoop dat er een groot aantal liberale commissarissen in zal zitten - sommigen zeggen dat het er te veel zijn, maar ik zou 50 procent prima vinden! Ik denk dat bijna een derde aan liberale commissarissen een mooi cijfer is. Hoe dan ook, het doet mij groot genoegen dat er onder de acht liberale commissarissen die als kandidaat voor de Commissie zijn voorgedragen, vier vrouwen zijn, dus in het liberale deel van de Commissie is er sprake van evenwicht tussen de seksen.
Wat betreft prioriteiten denk ik dat er voor de komende dagen en weken drie hoofdprioriteiten zijn. Op de eerste plaats Kopenhagen. We moeten daar een succes van maken. Ik denk dat er nog twee andere vraagstukken zijn: hoe tegemoet te komen aan de zorgen van de ontwikkelingslanden, en hoe een verdrag op te stellen dat juridisch verbindend is, want dat is de belangrijkste opgave. De inhoud van het Verdrag zal belangrijk zijn, maar in mijn ogen is het juridisch verbindende karakter van dit alles belangrijker.
Het tweede punt is het programma van Stockholm. Voor onze fractie is het belangrijkste punt hier het evenwicht tussen veiligheid en vrijheid. Het is duidelijk dat we onze burgers moeten beschermen tegen terrorisme en georganiseerde misdaad, maar misschien hebben we na 11 september wel te veel nadruk gelegd op veiligheid en bescherming. Ik denk dat het programma van Stockholm - en ook de filosofie van uw voorzitterschap - het evenwicht weer moet herstellen, met meer respect voor de grondrechten en ook meer openheid in de maatschappij. Ik denk dat dit het grote streven is en is wat het programma van Stockholm moet doen. Het standpunt van onze fractie, de ALDE-Fractie, is dat het ambitieuzer is dan het programma van Tampere en het programma van Den Haag, maar met grotere nadruk op de grondrechten van de mensen. Het is goed om de veiligheid te beschermen en te organiseren, maar je moet dat wel op een evenwichtige manier doen, met respect voor de grondrechten.
De derde grote taak voor de komende dagen is, zoals de voorzitter van de Commissie heeft gezegd, het financieel toezicht. Mijnheer Barroso, ik denk dat het misschien wel steeds duidelijker wordt dat we uiteindelijk één enkele Europese financieel toezichthouder nodig hebben. We hebben een goed toezichthoudend orgaan voor grensoverschrijdende financiële instellingen nodig dat micro- en macrotoezicht verbindt en dit misschien wel zo nauw mogelijk koppelt aan de Europese Centrale Bank - waarom niet? - en natuurlijk ook aan wat er in de Commissie gebeurt.
Belangrijk is nu dat de Raad de voorstellen die op tafel liggen, niet afzwakt. Dat is momenteel mijn vrees. In het Parlement dringen we aan op ambitieuzere voorstellen, maar ik denk dat de Raad momenteel naar het tegenovergestelde neigt. Het is daarom absoluut noodzakelijk dat hierover duidelijkheid bestaat tussen de Commissie en het Parlement, en dat tegen de Raad wordt gezegd: dit is de medebeslissingsprocedure, dus als u met voorstellen komt en als de Raad met voorstellen komt die in de richting gaan van die van de Commissie, zal dat niet goed vallen bij het Parlement. Wij gaan in de tegenovergestelde richting.
Ik denk dat er hier in het Parlement een meerderheid is voor één toezichthouder. Dat is wat we in de toekomst nodig hebben, en ik denk dat het een belangrijke boodschap is om u mee te geven voor het voorzitterschap, want er zal tijdens de volgende Europese Raad op 10 en 11 december zeker een enorme discussie ontstaan.
Rebecca Harms
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Barroso, u zult begrijpen dat ik, als leider van een fractie in dit Parlement, natuurlijk blij ben dat wij vrouwen erin zijn geslaagd de vrouwen aan de top van de Europese Unie zichtbaarder te maken. Het is echter belangrijk voor ons dat niet slechts getalsmatig met vrouwen rekening wordt gehouden. U kunt erop rekenen dat wij u zullen helpen ervoor te zorgen dat deze vrouwen invloedrijke posities binnen de Commissie gaan bekleden. Wij nemen geen genoegen met symbolische gebaren.
De personen op de topposities, Herman van Rompuy en barones Ashton, zijn veel in de publiciteit geweest. De leden van dit Parlement kennen barones Ashton beter dan Herman van Rompuy. Tijdens de hoorzittingen kunnen we hen nog beter leren kennen. Ik raad u aan Herman van Rompuy uit te nodigen voor een ontmoeting met de fracties in dit Parlement, zodat we hem beter kunnen leren kennen. Iedereen zegt dat de Belgen erg trots op hem zijn. Waarom gaat hij niet vrijwillig een debat aan met de fracties in dit Parlement, zodat we elkaar aan het begin van zijn ambtstermijn beter kunnen leren kennen?
Tot zover mijn terugblik op vorige week. De volgende top staat al voor de deur. Mijnheer Schulz, ik vind niet dat we te weinig over Kopenhagen spreken. We trekken te weinig logische conclusies uit onze besprekingen. Het Parlement stemt deze week over een resolutie die alles omvat wat, als we de Verenigde Naties en de wetenschappers mogen geloven, goed is voor Kopenhagen. De inwoners van Europa hebben in de loop der tijd steeds meer afstand genomen tot deze aanbevelingen. Mijn interpretatie van het centrale probleem hierachter is dat klimaatbescherming wordt gezien als een last, en dat de kansen die door een consequent klimaatbeleid worden geboden, niet worden onderkend.
Een ander agendapunt voor de volgende top is de Lissabonstrategie. Eén van de opdrachten voor de lange termijn van deze strategie was steeds de bevordering van duurzame ontwikkeling. Deze doelstelling hebben we echter niet kunnen verwezenlijken. De verschillende pijlers van de Lissabonstrategie hebben altijd ongelijke prioriteiten gehad. Het milieu, sociale rechtvaardigheid en duurzaamheid zijn altijd gemarginaliseerd ten gunste van oudere en, naar mijn mening, achterhaalde prioriteiten in verband met industrieel, economisch, en zelfs onderzoeksbeleid. Indien u van plan bent tijdens de volgende top te besluiten dat we de herziene Lissabonstrategie in de lente moeten aannemen, hebben we niet genoeg tijd om de zwakke plekken van de Lissabonstrategie, die in mijn optiek is mislukt, te analyseren. Hoe zijn we in zo'n desastreuze economische crisis verzeild geraakt? Waarom zijn er in de Europese Unie zo veel sociale en arbeidsmarktproblemen? Het is volgens ons geen goed idee de Lissabonstrategie voor te bereiden en te herzien zonder zorgvuldige beschouwing, zonder zelfkritiek en zonder een echte raadplegingsprocedure zoals waartoe is opgeroepen door de vakbonden en het Sociale Platform, want de Lissabonstrategie is voor ons allen en voor het perspectief van de Europese Unie van groot belang.
Ten slotte zou ik de aandacht willen vestigen op het Stockholm-programma. Zoals vaak het geval is bij zulke grote programma's, klinkt het als iets goeds. Dat wordt er ook voortdurend over gezegd en dat lijken mensen er ook, over het algemeen, van te vinden. Bij mijn fractie bestaat echter de indruk dat er een onbalans bestaat tussen vrijheid en veiligheid. Wij zijn het niet eens met deze ontwikkeling, en we zullen dit duidelijk maken aan de hand van SWIFT. Het was een ernstige vergissing om SWIFT niet op de agenda te zetten. Mijnheer Barroso, met deze voorlopige overeenkomst inzake SWIFT probeert u het Parlement buiten spel te zetten, terwijl u ook de zorgen over gegevensbescherming naast u neerlegt. Dit bewijst dat vrijheid en veiligheid op dit moment niet in evenwicht zijn.
Timothy Kirkhope
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wens allereerst de heer Van Rompuy en barones Ashton veel succes in hun nieuwe rol en ik hoop dat ze duurzame rolmodellen voor hun functies zullen zijn.
Als de Europese Raad een semipermanente voorzitter krijgt, moet dat iemand zijn die op onopvallende, maar praktische wijze consensus tussen de lidstaten tot stand brengt, waar dat mogelijk en wenselijk is. Als we een sterkere hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken krijgen, moet de hoofdtaak van deze hoge vertegenwoordiger zijn nauw samen te werken met de lidstaten aan de coördinatie van gemeenschappelijk beleid op die terreinen waarop de lidstaten gedeelde doelstellingen hebben.
Deze benoemingen moeten een kans zijn om voor eens en altijd een einde te maken aan het nachtmerrieachtige visioen van een steeds meer gecentraliseerd en bureaucratisch Europees buitenlands en veiligheidsbeleid, ten gunste van een beleid dat is gebaseerd op vrijwillige samenwerking tussen onze lidstaten.
Vooral de benoeming van barones Ashton, die thans commissaris is, moet een bron van grote vreugde zijn geweest voor voorzitter Barroso, al mag de Commissie dit niet aangrijpen om zichzelf meer macht toe te eigenen, in plaats van deze aan de democratische instellingen van Europa te laten.
Na zich een decennium lang obsessief te hebben beziggehouden met haar eigen instellingen, moet de Europese Unie nu echter weer aan het werk. Er wordt vaak gezegd dat de burgers van onze lidstaten Europa niet begrijpen, en dat Europa populairder zou zijn als ze dat wel deden. Maar dit gaat voorbij aan een belangrijk punt. Onze burgers begrijpen maar al te goed dat Europa in zichzelf gekeerd is. Wat ze niet begrijpen is waarom zoveel tijd, moeite en middelen worden gestoken in de institutionele processen en zo weinig in beleidsresultaten die werkelijk verschil zouden kunnen uitmaken voor hun leven.
Onze burgers kunnen zien dat onze economieën in een crisis verkeren, dat de werkloosheid oploopt, dat bedrijven meer moeite hebben om te groeien, dat de klimaatverandering verergert en dat andere delen van de wereld steeds meer concurrentie bieden.
Wanneer ze naar Europa kijken, zien ze echter een Unie die jaren heeft besteed aan dit institutionele geruzie. Waarom zouden ze zich druk maken over de details van stemmen met gekwalificeerde meerderheid, als ze hun baan zijn kwijtgeraakt? Waarom zouden ze zich interesseren voor de ingewikkeldheden van medebeslissing, als hun kinderen een onzekere toekomst tegemoet gaan?
Ik hoop dat de benoemingen van vorige week een streep zetten onder deze jaren van introspectie. De Europese Unie moet nu verder gaan en zich concentreren op het werk dat er ligt, door dynamische en concurrerende economieën op te bouwen, door een sterk mondiaal handelssysteem op te zetten en, vooral in de loop van de komende weken, door te zorgen voor een werkelijk effectieve overeenkomst over klimaatverandering.
Ik geef toe dat de woorden van het Zweedse voorzitterschap en van voorzitter Barroso in dat opzicht bemoedigend zijn. Laten we hopen dat nu de praktische uitvoering zal volgen op andere gebieden, die voor al onze burgers van groot belang zijn.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart”-vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
John Bufton
(EN) Mijnheer de Voorzitter, na de fraaie woorden die de heer Kirkhope zojuist heeft uitgesproken over de situatie waarin we ons bevinden, wil ik hem vragen: hebt u niet het gevoel dat u het Britse volk een referendum hebt onthouden, dat David Cameron in het Verenigd Koninkrijk had beloofd? U bent nu hier zonder mandaat, en het eindresultaat is dat de bevolking van het Verenigd Koninkrijk en de mensen in de meeste delen van Europa niets te zeggen hebben gehad over Lissabon.
David Cameron zou zich moeten schamen. Wat betreft de conservatieven in dit Huis, zij stemmen door op groen, groen, groen te drukken. Het is aldoor maar doen, doen, doen. Ze zijn vóór de EU. Ik denk dat het nu tijd is dat u de mensen thuis eerlijk bekent waar u eigenlijk staat.
Timothy Kirkhope
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij heel erg dat de binnenlandse politiek van het Verenigd Koninkrijk het hier vanochtend overneemt. Ik wil heel duidelijk maken dat ik me geenszins schaam voor wat de leider van de Conservatieve Partij dan ook zegt of doet. In het bijzonder is het ons allemaal duidelijk dat we altijd hebben aangegeven dat we wilden dat het Verdrag van Lissabon aan het Britse volk werd voorgelegd, als het niet zou worden geratificeerd. Ik denk dat dit een eervol standpunt van ons is.
Ik denk dat degenen die het hebben over onwerkelijke doelstellingen met betrekking tot Europa, degenen die op een uiterst extreme en obsessieve manier praten, de mensen waar ik het in mijn toespraak over heb gehad geen goed zullen doen - niet alleen de burgers van Europa, maar ook de burgers van mijn land, die welvaart willen, die zekerheid in hun leven en in de toekomst willen. Deze institutionele navelstaarderij komt bij deze mensen net zo vaak voor als bij de andere instellingen van Europa.
Lothar Bisky
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, graag heet ik de twee kandidaten namens de GUE/NGL-Fractie welkom. Op de eerste plaats zijn we blij dat er een vrouw is verkozen. Wij gaan ervan uit dat de twee kandidaten voor de hoge ambten zich niet alleen zullen richten op de inhoud van hun verantwoordelijkheden, maar zich ook coöperatief zullen opstellen tegenover het Parlement.
Wij verwachten van de Raad dat deze zich sterker gaat richten op de sociale problemen die voortvloeien uit de crisis, en de juiste conclusies trekt. Tot op heden zijn er miljarden uitgekeerd aan bankiers, terwijl aan gewone mensen nauwelijks hulp is geboden. De heer Schulz heeft gelijk wanneer hij zegt dat het casino weer is geopend. Tegelijkertijd neemt echter armoede, in het bijzonder kinderarmoede, toe.
Als gevolg van de crisis zijn in heel Europa vier miljoen banen verloren gegaan. Volgens de verslagen van de Commissie zou dit aantal volgend jaar kunnen toenemen tot zeven miljoen. We weten dat dit soort schattingen vaak nog onder de daadwerkelijke aantallen liggen. In Duitsland werken bijvoorbeeld 1,5 miljoen mensen met werktijdverkorting. Het is belangrijk dit te benadrukken.
Groeiende werkloosheid en armoede zijn echter de eerste tekenen van een nog grotere kansenongelijkheid, die in sterke mate de opleidingskansen zal betreffen. Ook over dit onderwerp moet worden gesproken. De vraag die zich opdringt, is of de staatshoofden en regeringsleiders erin zullen slagen een uitweg uit de crisis te vinden die het Europese concept van integratie combineert met sociale vooruitgang, en die voor de burgers in Europa ook werkelijk een verschil maakt. In plaats van exitstrategieën voor de programma's voor economisch herstel en verplichte begrotingsconsolidatie hebben we behoefte aan een beleidswijziging. Hierover wil ik drie opmerkingen maken. Ten eerste verwachten we dat de Raad een verklaring aflegt over zijn standpunt met betrekking tot de plannen voor de 2020-strategie, die de mislukte Lissabonstrategie moet vervangen. Innovatie en kennis, de strijd tegen uitsluiting, groene economische strategieën, een digitaal Europa - als een lijst slogans klinkt dit helemaal niet slecht. We hebben echter dringend behoefte aan concrete voorstellen die beschrijven hoe dit alles zal worden uitgevoerd.
Ten tweede moet de Raad zich eindelijk toeleggen op een streng controlesysteem voor de financiële markten. Ik heb een aantal legitieme vragen over de manier waarop de Raad dit in overeenstemming kan brengen met bestaande verdragen, want in bepaalde gevallen zijn beperkingen van het vrije verkeer van kapitaal en betalingen niet toegestaan of ongewenst. Wij zijn benieuwd hoe u dit zult bereiken.
Ten derde zou ik nogmaals willen benadrukken dat de Raad na Kopenhagen een duidelijk signaal moet afgeven met betrekking tot de noodzaak van een bindend klimaatverdrag. Vrijblijvende beloften hebben nooit het gewenste resultaat opgeleverd.
Nigel Farage
namens de EFD-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, u bent vanochtend allemaal erg pessimistisch. Ik dacht dat dit een groot, trots moment zou worden! Het heeft u acht en een half jaar van intimideren, liegen en democratische referenda negeren gekost. Acht en een half jaar heeft het u gekost om dit Verdrag erdoor te krijgen, en op 1 december hebt u het.
Natuurlijk wilde de architect van dit alles, de heer Giscard, dat dit constitutioneel verdrag de Europese Unie een grotere mondiale stem zou geven, maar ik vrees dat de leiders lijden aan collectieve lafheid. Ze hebben besloten dat ze hun eigen gezichten op het wereldtoneel willen hebben, niet het gezicht van iemand uit de Europese Unie, en dus hebben we een paar politieke pygmeeën benoemd.
De vraag van Kissinger wie hij moest bellen in Europa, is niet echt beantwoord, of wel soms? Ik vermoed dat het antwoord alleen 'de heer Barroso' kan zijn, want hij is de enige van wie ooit iemand in de wereld heeft gehoord, en hij is waarschijnlijk de grote winnaar bij al deze functies. Geen wonder, mijnheer, dat u vanochtend zo blij kijkt.
En we hebben een nieuwe voorzitter van Europa, Herman Van Rompuy. Het rolt niet echt vlot van de tong, hè? Ik zie hem nog niet het verkeer in Peking of Washington stilleggen; ik betwijfel of iemand in Brussel hem zou herkennen. En toch gaat hij een salaris krijgen dat hoger is dan dat van Obama, wat alles zegt dat u moet weten over deze Europese politieke klasse en hoe zij voor zichzelf zorgt.
Maar hij is tenminste nog een gekozen politicus, wat niet gezegd kan worden van barones Cathy Ashton, die eigenlijk de echte vertegenwoordiger is van de hedendaagse politieke klasse. In sommige opzichten is zij ideaal, nietwaar? Zij heeft nooit een echte baan gehad, en zij is nooit voor wat ook in haar leven gekozen. Ik vermoed dus dat zij perfect is voor deze Europese Unie.
(Spreker wordt door de Voorzitter verzocht af te ronden)
Zij is nooit ergens voor gekozen, en niemand weet wie zij is! Zelfs de premier had het over barones 'Ashdown' in plaats van 'Ashton'. Ik bedoel maar, niemand heeft ooit van haar gehoord. Zij is nog minder bekend dan Herman Van Rompuy! Ik bedoel maar, dat zegt toch iets!
Zij is opgestaan uit het niets. Zij maakt deel uit van dit postdemocratische tijdperk. Zij heeft een voordelig huwelijk gesloten: zij is getrouwd met een adviseur, vriend en aanhanger van Tony Blair en kreeg een plaats in het Hogerhuis. Toen zij in het Hogerhuis zat, kreeg ze één grote taak, en dat was het Verdrag van Lissabon door het Hogerhuis loodsen onder het voorwendsel dat het een heel ander verdrag was dan de Grondwet van de EU. Ze is er dus goed in een uitgestreken gezicht op te zetten en ze heeft energiek elke poging in het Hogerhuis om het Britse volk een referendum te geven de kop ingedrukt.
En hier is zij dan: nooit gekozen voor een openbare functie, nooit een echte baan gehad, en hier krijgt ze een van de topbanen in de Unie. Haar benoeming brengt Groot-Brittannië in verlegenheid.
(Interruptie vanuit de zaal)
Anders dan zij is, ben ik zelf tenminste wel gekozen, mijnheer! Zij is niet gekozen, en de mensen hebben niet de macht om haar weg te sturen.
Maar luister naar het volgende. Er is iets veel ernstigers dan dat. Cathy Ashton was een actief lid van de campagne voor kernontwapening (CND). Zij was zelfs de penningmeester van deze campagne in een tijd waarin de CND heel grote donaties aannam en weigerde om de schenker bekend te maken. Wat bekend is, is dat deze donaties werden verkregen via een zekere Will Howard, die lid was van de Communistische Partij in Groot-Brittannië. Gaat barones Ashton ontkennen dat zij, toen zij penningmeester was, geld heeft aangenomen van organisaties die zich verzetten tegen westers kapitalisme en westerse democratie? Die vraag moet worden gesteld.
En zijn we er echt gelukkig mee dat iemand die de leiding krijgt over ons buitenlands veiligheidsbeleid, een paar jaar geleden nog activiste was van een groep als de CND? Eerlijk gezegd, als we dat echt zijn, moeten we ons laten nakijken! Ik denk niet dat zij een geschikt en passend figuur is voor deze functie. Zij heeft geen ervaring en zij moet deze vragen beantwoorden. Heeft ze geld aangenomen van vijanden van het Westen? Die vraag moet worden beantwoord.
Wel, we hebben onze twee pygmeeën. De middelmatigen zullen de middelmatigen leiden. Ik juich echter niet, want zij zullen doorgaan met de politieke eenwording, en ook al hebben onze leiders voor het moment hun eigen gezicht op het internationale toneel gered, ze hebben ook allemaal hun nationale democratie verraden. De Europese staat is er nu. We zullen binnenkort een golf van nieuwe wetten krijgen door dit Verdrag van Lissabon, en het staat voor mij buiten kijf dat er in het Verenigd Koninkrijk een volwaardig, vrij, eerlijk referendum moet komen om te bepalen of wij deel blijven uitmaken van deze Unie of niet. Ik hoop en bid dat we ervoor zullen kiezen eruit te stappen, maar de bevolking moet hoe dan ook om haar mening worden gevraagd.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart”-vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
De Voorzitter
Ik wil toch even iets tegen de heer Farage zeggen. Het zou bijzonder op prijs worden gesteld als we de sfeer hier een beetje tot bedaren kunnen brengen, want niet alle formuleringen zijn even acceptabel.
Edit Herczog
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de heer Farage heeft gezegd dat de mensen die vorige week zijn gekozen, geen mensen zijn waarvoor het verkeer zal stoppen. Dat is precies de reden waarom we hen hebben gekozen; we wilden namelijk mensen kiezen die het verkeer laten doorstromen, zodat alle Europese burgers een beter leven krijgen, en dit is wat ze zullen doen.
De heer Van Rompuy en mevrouw Ashton zijn er voor de mensen, en de 480 miljoen Europeanen zullen dit snel beseffen. Ik denk dat dit de inzet is. We moeten hen steunen. We moeten hun persoonlijke integriteit beschermen. En, meneer Farage, ik wil voor u graag een Hongaars gezegde aanhalen. "Het is goed dat u hier bent, want als de aap in de boom klimt, zie je zijn achterste beter!".
Nigel Farage
(EN) Mijnheer de Voorzitter, met alle respect, ik vind dat de geachte afgevaardigde de strekking helemaal mist, want zij heeft het twee keer gehad over 'de mensen die vorige week zijn gekozen'. Zij zijn niet gekozen. Dat is juist het punt dat ik maak, en in geval van barones Ashton geldt zelfs dat zij in haar hele leven nog nooit voor een openbare functie is gekozen. Zij krijgt een enorm invloedrijke functie, en de mensen van Europa, van het Verenigd Koninkrijk en van overal elders, hebben niet de macht om haar ter verantwoording te roepen en haar weg te sturen, en dat is in wezen wat er mis is met deze hele Europese Unie. Het draait allemaal om bureaucratie versus democratie. De dingen zijn op een vreselijke, vreselijke wijze verkeerd gegaan.
Maar mag ik alstublieft nog even terugkomen en u een vraag stellen, mijnheer de Voorzitter? U lijkt te suggereren dat ik iets heb gezegd dat ongepast was, of zelfs te ver ging, of verkeerd was. Kunt u alstublieft uitleggen wat dat was? Ik wil het graag weten.
De Voorzitter
De manier waarop u een aantal mensen beschrijft die zo belangrijk zijn voor de Europese Unie, en wat u zegt over de hele kwestie in dezen zijn naar mijn mening absoluut ongepast en sluiten totaal niet aan bij de werkelijkheid.
(Protest)
Dat is mijn mening, collega's.
Nigel Farage
(EN) Mijnheer de Voorzitter, toen u tot voorzitter werd gekozen, hebt u gezegd dat u een neutrale voorzitter zou zijn, teneinde te waarborgen dat alle partijen in het debat de kans kregen hun zegje te doen. Als u mij bekritiseert vanwege de politieke inhoud van wat ik zeg, doet u uw werk als neutrale voorzitter niet goed.
Andreas Mölzer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, na al deze opwinding is er misschien behoefte aan een nuchterder benadering. Energiehongerige opkomende economieën en energieverkwistende geïndustrialiseerde landen waren zelfs niet bereid het Protocol van Kyoto te implementeren. Ik betwijfel dan ook of er na de Conferentie van Kopenhagen iets zal veranderen. Ook het doel van certificatenhandel is dubieus, en terwijl hier miljoenen aan worden besteed, worden echte alternatieven, zoals hernieuwbare energie, afgescheept met peanuts. Dit mag er in geen geval toe leiden dat kerncentrales worden aangeprezen als een Kyotovriendelijk alternatief.
De tweede urgente crisis, namelijk de subsidiewedloop voor de noodlijdende autoproducent Opel, is een al even controversiële kwestie. Tekenen zoals een afname in de bestellingen werden onvoldoende serieus genomen, en de EU heeft met haar overvloed aan regelgeving waarschijnlijk bijgedragen aan de neergang van een eens bloeiende industrie. De les die hieruit moet worden getrokken, is dat we in de toekomst voor alle bedrijfstakken basisvoorwaarden moeten scheppen die planbaar en voorspelbaar zijn. Totdat we beschikken over volledig uitontwikkelde concepten, is het onverantwoord het probleem te lijf te gaan met miljarden euro's Europees belastinggeld. Het is van belang dat ten minste wordt voorkomen dat dit geld in de VS terechtkomt. Ook moeten regels voor terugbetaling worden vastgesteld.
Niet in de laatste plaats zou het kunnen dat bij de aanstaande bijeenkomst de laatste hand wordt gelegd aan het concept van de 'transparante' Europese burger. Het Stockholm-programma geeft mensen niet meer maar minder rechten, want ze hebben geen enkele controle over de manier waarop hun gegevens worden gebruikt. Wat de observering van passagiers betreft is het einde nog niet in zicht en de controversiële kwestie van gegevensbescherming is nog steeds niet opgelost. En als we een Europees asielsysteem gaan invoeren, moeten we naar mijn mening de strengste criteria hanteren, zoals die bijvoorbeeld in Denemarken gelden.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de fractieleiders bedanken voor hun zeer inspirerende bijdragen. Niet alle, maar verruit de meesten van hen lijken er net als het Zweedse voorzitterschap verheugd over te zijn dat we de benoeming van de heer Van Rompuy en mevrouw Ashton beide tot een succesvol einde hebben gebracht. Die twee personen dragen beiden bij tot coherentie, stabiliteit en meer coördinatie in de Europese Unie, en dat is nodig om ons te kunnen concentreren op de grote uitdagingen waarvoor niet binnen het tijdskader van zes maanden voorzitterschap een oplossing kan worden gevonden. Ik vind dat een uitstekende zaak.
Nu ze benoemd zijn, kunnen ze zich, zoals de heer Schultz zei, concentreren op hun taken en kunnen we dat debat achter ons laten. Nu het Verdrag van Lissabon op 1 december eindelijk in werking treedt, zal ook het debat over de Britse binnenlandse politiek misschien niet langer in dit Parlement worden gevoerd. De EU heeft moderne spelregels nodig en het Verdrag van Lissabon zal ons die geven. We zullen beter uitgerust zijn om de grote kwesties aan te pakken waar we mee worden geconfronteerd.
Met uw hulp en die van de Commissie hoopt het Zweedse voorzitterschap in de eerstkomende tijd tot de Europese top vooruitgang te boeken met betrekking tot voornamelijk drie onderwerpen. Het klimaat: we doen ons uiterste best om een ambitieuze politieke overeenkomst met een stappenplan te bereiken, zodat ze uiteindelijk juridisch bindend kan worden. We zullen lange tijd moeten leven met het resultaat van Kopenhagen en wat daarop volgt, en we zullen onze samenlevingen langzaam moeten omvormen tot klimaatvriendelijkere samenlevingen.
De economische kwesties: hoewel het er op de financiële markten rooskleuriger uit begint te zien, worden we in veel landen geconfronteerd met grote werkloosheid en dat zal onze economieën nog vele jaren tekenen.
Wat de vragen van de heer Verhofstadt over toezicht betreft, ben ik blij dat we op dit vlak niettemin vooruitgang boeken. Het probleem met het toezicht op de financiële markten was tot dusver dat het zich te veel toespitste op individuele ondernemingen en te weinig op het financiële systeem als geheel. De samenwerking tussen de verschillende toezichthouders heeft ook niet gewerkt. Met de nieuwe Europese toezichthouders zullen we dat kunnen verhelpen. Die zullen meer overzicht gaan krijgen en beter gaan samenwerken. Ze zullen natuurlijk ook verantwoording moeten afleggen aan de Raad en het Europees Parlement. Andere details hierover zullen op 2 december tijdens de Raad Ecofin worden besproken en ik hoop dat we dan verdere vooruitgang zullen boeken.
Tot slot, het programma van Stockholm: dat is een ontzettend belangrijk besluit waar we ook gedurende lange tijd mee zullen moeten leven en waarop het Europees Parlement in de toekomst erg grote invloed zal hebben. Zoals velen van u hebben gezegd, komt het erop aan om oplossingen te vinden voor de verschrikkelijke problemen waar we mee worden geconfronteerd met betrekking tot grensoverschrijdende criminaliteit, mensenhandel en terrorismedreiging, en om dat in evenwicht te brengen met een beleid waarin de burger centraal staat en dat ervoor zorgt dat de privacy van het individu wordt gerespecteerd.
Ik hoop dat we in het programma van Stockholm een langetermijnprogramma tot stand kunnen brengen om die kwesties aan te pakken. Die drie kwesties waren, samen met enkele andere, de prioriteiten van het Zweedse voorzitterschap en ik ben zeer verheugd dat we die in december, hopelijk, tot een goed einde zullen brengen. Hartelijk dank. Ik zal aan het einde van het debat natuurlijk nogmaals het woord voeren.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, er was een concreet probleem met Swift en ik wil graag het standpunt daarover toelichten, want ik denk dat dit uiterst belangrijk is. Het heeft ook te maken met het programma van Stockholm.
Het Swift-programma is voor de lidstaten inderdaad een heel waardevol instrument in hun strijd tegen terrorisme. Het heeft de autoriteiten van de lidstaten in staat gesteld om terroristische aanvallen in Europa te voorkomen. We hebben het hier niet over theoretische, maar over werkelijke gevallen.
De ontwerpovereenkomst van de Europese Unie en de Verenigde Staten, die momenteel wordt besproken, is een interim-overeenkomst met een looptijd van maximaal twaalf maanden. Deze is nodig om rechtsgeldig de bestaande regeling te vervangen na de verplaatsing van de gegevensopslag naar buiten de Verenigde Staten.
Als de interim-overeenkomst voor 1 december wordt goedgekeurd en de rechtsgrondslag wordt gewijzigd, voorkomt dit een hiaat in de beveiliging en een ernstige klap voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten op dit gebied.
In de bijeenkomst die we onlangs hebben gehad en waar de Europese Unie en president Obama aan deelnamen, was het eerste onderwerp dat de president ter sprake bracht, de samenwerking tussen de Verenigde Staten en Europa in de strijd tegen terrorisme. Hij heeft ons de namen gegeven van concrete landen in Europa die onlangs aan terroristische aanslagen zijn ontkomen dankzij de samenwerking tussen hen en ons op dit gebied.
Ik kan u daarover enkele gegevens geven, als u dat wilt. Tot nu toe zijn uit hoofde van het programma voor het opsporen van de financiering van terroristische activiteiten meer dan 5 450 gevallen doorgegeven aan Europese regeringen; daarbij zijn aan Europese landen van januari tot en met september van dit jaar meer dan honderd nieuw gegenereerde aanwijzingen gegeven.
Ik kan u concrete voorbeelden geven. Deze informatie heeft de Europese regeringen substantieel geholpen bij het onderzoek naar het plan van Al-Qa'ida om aanslagen te plegen op trans-Atlantische vluchten tussen het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten.
Medio september 2009 zijn drie personen veroordeeld. Elk van hen heeft een gevangenisstraf van minstens dertig jaar gekregen. Begin 2009 is dit systeem gebruikt om de financiële activiteit op te sporen van een in Europa gevestigde Al-Qa'ida-aanhanger die een rol speelde in het plannen van een vermoedelijke aanslag op een vliegtuig. De informatie is doorgegeven aan de regeringen van landen in Europa en het Midden-Oosten.
In de zomer van 2007 is hetzelfde systeem gebruikt om de financiële activiteiten op te sporen van in Duitsland gevestigde leden van de Islamic Jihad Union. Deze informatie heeft bijgedragen tot het onderzoek naar en de uiteindelijke arrestatie van leden van de Islamic Jihad Union die plannen beraamden voor aanslagen op locaties in Duitsland. Zij hebben deze activiteiten daarna bekend.
Dit systeem heeft in Europa en elders dus al veel levens gered. We hebben het hier over een uiterst serieuze zaak. Ik ben het er volledig mee eens dat de hele strijd tegen terrorisme moet plaatsvinden onder volledige eerbiediging van de grondrechten en met waarborgen voor onze open, vrije samenlevingen. We waren de eersten in de wereld die tegen president Bush hebben gezegd dat hij Guantánamo moest sluiten - wij Europeanen. En we vinden dat nog steeds. Tegelijkertijd moeten we erop toezien dat we eensgezind blijven en betrokken blijven in de strijd tegen terrorisme.
Ik wil u daarom allemaal verzekeren dat we u een nieuw mandaat zullen voorleggen op basis van het nieuwe Verdrag van Lissabon, juist om deze kwestie aan te pakken, waarbij het Europees Parlement zijn volle bevoegdheden zal hebben.
Begin 2010 zullen we dus met een nieuwe grondslag komen, die het Verdrag van Lissabon respecteert en die het Parlement natuurlijk alle bevoegdheden zal geven om in deze zaak op te treden, want we willen dat het Parlement ook vooroploopt in deze actie tegen terrorisme en voor veiligheid, uiteraard onder volledige eerbiediging van onze grondrechten en onze wettelijke waarborgen.
Omdat zo velen van u hebben gesproken - en ik dank u voor uw opmerkingen - over het evenwicht tussen de seksen, dat zo belangrijk is voor mij, voor de Commissie en voor de Europese instellingen, wil ik tot slot wijzen op het feit dat het vandaag de tiende verjaardag van de internationale dag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen is. Ik denk dat dit een onderwerp is waarop we in Europa ook iets moeten doen. Helaas zijn er in Europa nog steeds veel gevallen waarin vrouwen slachtoffer worden van aanvallen van hun mannelijke partners of voormalige partners. Ik wil deze gelegenheid aangrijpen om onze betrokkenheid te tonen bij dit zeer belangrijke thema, dat ook relevant is voor onze Europese samenleving.
Mario Mauro
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, bij het becommentariëren van de benoemingen die zijn gedaan in het kader van de opening van het nieuwe seizoen van de Europese Unie, heeft de internationale pers dikwijls in termen van 'kandidaten die de functie niet aankunnen' of 'ongeschikte kandidaten' gesproken.
Ik wil daar echter iets tegenin brengen. De heer Verhofstadt had volkomen gelijk toen hij beweerde dat een glas als half vol of half leeg kan worden gezien. Ik vraag me daarom af wat de reden was voor de Raad om voor deze personen te kiezen. Ik denk dat dit op communautaire gronden was en ik zal proberen uit te leggen wat ik daarmee bedoel. De benoeming van een uittredend lid van de Europese Commissie voor de functie van Europese minister van Buitenlandse Zaken geeft een duidelijk signaal af, namelijk de intentie om een gemeenschappelijk buitenlands beleid te voeren en niet een buitenlands beleid dat de opvattingen van één land in het bijzonder aanhangt. In mijn ogen is het gegeven dat mevrouw Ashton Britse is daarom niet relevant, maar wel dat ze uit de Commissie afkomstig is. Anders gezegd hanteert ze een gemeenschappelijke aanpak voor buitenlandse beleidskwesties die niet samenhangt met het afzonderlijke standpunt van één land.
Bij de benoeming van de Belgische premier als kandidaat zijn vraagtekens gezet door hem te vergelijken met meer vooraanstaande personen. Volgens mij verwachten we van de voorzitter van de Europese Raad, die voor twee en een half jaar zal worden aangesteld, niet dat hij harder schreeuwt dan anderen of dat hij zijn stem meer laat gelden dan anderen, maar dat hij anderen zal overtuigen om met één stem te spreken. Vandaar dat ik het eens ben met de keuze om de heer Van Rompuy voor te dragen.
We moeten een communautaire aanpak hanteren, want als we Europa echt willen opbouwen, is het correct dat we deze personen op basis van dit criterium selecteren. We kunnen de doeltreffendheid en de uitwerking van deze beslissing bekijken als ze aan het werk zijn, maar ik roep iedereen op om ze nadrukkelijk in hun werkzaamheden te steunen, omdat we anders echt de kans van ons leven hebben laten lopen.
Juan Fernando López Aguilar
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik heb gisteren in de plenaire vergadering van dit Parlement het woord genomen om te wijzen op het belang van het Stockholm-programma, dat op 10 december op de agenda van de Europese Raad staat. Dat heb ik gedaan vanwege de inhoud van dat programma, maar vooral om een zo ruim mogelijke steun van het Parlement te vragen voor het verslag dat door drie commissies is opgesteld, te weten de Commissie juridische zaken, de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie constitutionele zaken, waarbij we schouder aan schouder hebben gewerkt. Daarom heb ik gisteren gezegd dat het belangrijk is om niet alleen een interne markt, maar ook een Europa van de burgers op te bouwen.
Maar ik denk dat dit het moment is om nadrukkelijk te wijzen op het belang van dit agendapunt van de Raad van 10 en 11 december vanuit institutioneel oogpunt, want het Verdrag van Lissabon zal dit Parlement versterken.
En het Parlement zal vooral worden versterkt als het gaat om de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid en het opstellen van het actieplan dat tijdens het Spaanse voorzitterschap zal moeten worden aangenomen, omdat artikel 17 van het Verdrag betreffende de Europese Unie en artikel 295 van het Verdrag betreffende de werking van Europese Unie die interinstitutionele samenwerking verplicht stellen en ons verplichten om een interinstitutioneel akkoord te sluiten en gezamenlijk de strategie voor de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Lissabon te ontwikkelen. En dat moet gebeuren volgens de criteria van een zo groot mogelijke transparantie, subsidiariteit en samenwerking met de nationale parlementen, waardoor de nationale parlementen worden betrokken bij de ontwikkeling van de Lissabonagenda.
Daarom zullen we veel harder moeten werken. Dit gaat het er niet eenvoudiger op maken voor ons, sterker nog, dit gaat het er gecompliceerder op maken. We zullen deze samenwerking moeten evalueren, om te leren van de opgedane ervaringen. Het belangrijkste doel daarvan zal zijn om te leren werken met dit Europese model en daarbij te allen tijde de grondrechten te respecteren. Het Europees Parlement zal ook meer betrokken moeten worden bij gegevensbescherming. Ik denk daarbij aan de follow-up van dat bilaterale akkoord over Swift dat zo belangrijk is in onze relatie met de Verenigde Staten en dat hier eerder vandaag is genoemd.
Maar het belangrijkst is dat het Europees Parlement zal worden betrokken bij de evaluatie van de doelmatigheid van de agentschappen binnen de institutionele structuur van de EU en de follow-up daarvan: Europol, het Europees Ondersteuningsbureau voor asielzaken, Eurojust en Frontex.
Daarom wil ik dat de Europese Raad zich bewust is van het feit dat het belangrijk is dat de politieke wil om samen te werken met het Europees Parlement wordt versterkt, in het bijzonder bij het opstellen van en het geven van follow-up aan het actieplan, dat in de eerste helft van 2010 tijdens het Spaanse voorzitterschap zal worden aangenomen.
Alexander Graf Lambsdorff
(DE) Mijnheer de Voorzitter, we hebben het volbracht - het Verdrag van Lissabon is in werking getreden. Ik zou Cecilia Malmström, het Zweedse voorzitterschap en het gehele team, die allen zeer hard hebben gewerkt, hartelijk willen bedanken. Dit is een grote prestatie.
In dit verband zou ik het kort willen hebben over twee punten die onderwerp van dit debat waren. Het eerste punt betreft de voorzitter van de Raad. Mijnheer Barroso, u hebt zojuist gezegd dat u met Herman van Rompuy in tandem wilt samenwerken. Ik vind dit een uitstekend idee. Het is goed dat u met de Raad samenwerkt. Ik wil echter één punt zeer duidelijk naar voren brengen: de voorzitter van de Raad legt geen verantwoording af aan het Europees Parlement, noch aan enig ander parlement. Dit betekent dat u, in uw rol van voorzitter van de Commissie, de legitieme democratische instelling en de legitieme democratische voorzitter van Europa bent. Ik zou dan ook willen zeggen: werkt u in tandem samen, maar zorg er alstublieft wel voor dat u voorop zit, aan het stuur.
Mijn tweede punt betreft de uitspraak van de vertegenwoordiger van de Raad dat Cathy Ashton op 1 december 2009 zowel het ambt van hoge vertegenwoordiger als dat van vicevoorzitter van de Commissie zou gaan bekleden. Ten eerste is dit slechts één ambt - hoge vertegenwoordiger, vicevoorzitter van de Commissie - en ten tweede kan ze dit ambt niet gaan bekleden zonder de instemming van het Parlement. Vanaf 1 december bevindt de eerste Commissie-Barroso zich in een juridisch niemandsland tussen het einde van het Verdrag van Nice en het begin van het Verdrag van Lissabon. Cathy Ashton zal haar ambt pas eind januari 2010 gaan bekleden, na instemming te hebben verkregen van het Parlement.
Nog een laatste opmerking over de debatcultuur in dit Parlement. Het is genoeg om even te luisteren naar de heer Farage. Als hij en zijn partij ooit zitting zouden nemen in de regering van het Verenigd Koninkrijk, zouden de Britten de vrijheid van vestiging binnen de Europese Unie op waarde leren schatten, want zij zouden in groten getale verhuizen naar Frankrijk, Duitsland, Spanje, Italië en Portugal, mijnheer Barroso.
Jill Evans
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de bijeenkomst van de Raad zal nog geen twee weken na de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon plaatsvinden en we hebben, zoals de minister heeft gezegd, een lang en moeilijk proces doorlopen om zover te komen. Velen van ons hebben echter het gevoel dat we een kritieke kans hebben gemist. Er ontbreekt nog steeds een schakel, een essentieel democratisch element in de relatie tussen de EU en de bevolking van Europa, en dat is de substaat, of het regionale bestuursniveau.
Veel kiezers hebben het gevoel dat Europa nog net zo ver weg is als voorheen, en we moeten hier dringend iets aan doen. We hebben niet allemaal een referendum gehad en de kans gekregen om onze mening te geven over de toekomstige ontwikkeling van Europa, maar toch doen zich in heel Europa zaken voor die directe gevolgen hebben voor ons werk bij het aanpakken van de uitdagingen waarvoor we staan, en al die beleidsaangelegenheden die al zijn genoemd - werkgelegenheid, sociale rechten, economische regelgeving, de strijd tegen terrorisme, vrede en rechtvaardigheid. Ik ben er, tussen twee haakjes, trots op dat ik als voorzitter van de campagne voor kernontwapening in Wales mag spreken.
We zijn nog maar enkele weken verwijderd van de Top van Kopenhagen, de grootste uitdaging van allemaal. Tot 80 procent van het mitigatie- en aanpassingsbeleid zal ten uitvoer worden gelegd op lokaal en regionaal niveau. En veel regionale besturen, zoals de regering van Wales, gaan voorop in het vaststellen van radicaal beleid om klimaatverandering te bestrijden. Dit is waar de internationale afspraken die worden gemaakt, concrete invulling zullen krijgen. We moeten dus verder kijken dan het niveau van de lidstaat en ook kijken naar de volken van Europa.
Op zondag 13 december houden meer dan 150 gemeenten in Catalonië een referendum over onafhankelijkheid van Spanje. Hoe reageert de EU daarop? Staat dit op de agenda van de Raad? Ik betwijfel het ten zeerste, maar het zou er wel op moeten staan. Europa is aan het veranderen, en ik hoop dat de nieuwe voorzitter dit zal erkennen en erop zal reageren.
Peter van Dalen
Allereerst veel dank aan het Zweedse voorzitterschap voor de inspanningen in de afgelopen maanden; vooral de manier waarop de Rubik's kubus op orde is gebracht met de benoemingen van de heer Van Rompuy en mevrouw Ashton verdient respect.
Ik ben zeer tevreden met deze benoemingen, omdat de heer Van Rompuy reeds heeft uitgesproken dat zijn persoonlijke opvatting volstrekt irrelevant is. Deze uitspraak getuigt van een wijs en verstandig inzicht. Ik feliciteer de heer Van Rompuy met deze Eurorealistische benadering en zal hem er onverhoopt en desnoods aan blijven herinneren.
Helaas hoor ik ook afkeurende geluiden, als zou de eerste vaste voorzitter onvoldoende profiel hebben. Sommigen hadden kennelijk graag de opkomst van een soort Europese superman gezien. Ik deel deze opvattingen zeker niet en de eerste uitspraken van de heer Van Rompuy stellen mij ook gerust. Hij heeft te kennen gegeven nooit een dergelijke Europese superman te willen worden.
Voorzitter, de komende Raadsvergadering moeten de Europese regeringsleiders de puntjes op de i zetten van de Kopenhagenstrategie. Doel is om een zo goed mogelijk resultaat te realiseren. Ik wens technisch voorzitter Van Rompuy en voorzitter Reinfeldt voor dit zeer belangrijke onderwerp veel succes. Ik wens ons allen bovendien een goed en vooral toekomstvast resultaat toe.
Takis Hadjigeorgiou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, de volgende Raad staat voor een enorm vraagstuk, namelijk de uitbreiding. Wij beseffen dat in onze discussies over de uitbreiding Turkije een groot hoofdstuk is. Cyprus, en ook wij in onze partij, zijn vierkant voor de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Ik wil dit heel duidelijk naar voren brengen in het Europees Parlement. Wij zullen er echter onvermoeibaar op blijven hameren dat deze toetreding alleen zal kunnen plaatsvinden als Turkije, net als alle eerder toegetreden landen, al zijn verplichtingen, zowel jegens Cyprus als jegens de Europese Unie, nakomt.
Op Cyprus zijn momenteel besprekingen gaande tussen de twee leiders, en als er een oplossing wordt gevonden zal dat een overwinningssymbool zijn voor heel de Europese Unie. Een dergelijke overwinning zal de Europese Unie ertoe aanzetten haar plaats in de moderne wereld in te nemen. Het is echter noodzakelijk om de waarheid opnieuw op de onderhandelingstafel te leggen, en de waarheid is dat Turkije de helft van Cyprus bezet houdt met 40 000 soldaten - zogenaamd - om de 80 000 Turks-Cyprioten te beschermen. Dat betekent dat bij elk Turks-Cyprisch huis twee soldaten voor de deur staan. Ik weet niet of er een lid is van het Europees Parlement dat zoveel bescherming geniet. In feite spreken wij dus over een isolement van de Turks-Cyprioten en wij zijn er absoluut voor dat dit isolement van de Turks-Cyprioten door het bezettingsleger wordt doorbroken.
Tot slot wil ik er nog op wijzen dat Cyprus weliswaar steun geeft aan de toetreding van Turkije, maar er niet mee kan instemmen dat het energiehoofdstuk wordt geopend zolang Turkije zijn verbintenissen jegens de Europese Unie en Cyprus niet nakomt, zolang Turkije hinderpalen blijft opwerpen voor de inspanningen van de Republiek Cyprus om haar economische ruimte uit te breiden.
Zoltán Balczó
(HU) Recentelijk zijn in overeenstemming met het Verdrag van Lissabon twee belangrijke beslissingen omtrent nieuw aan te stellen personen genomen. De Europese Unie heeft inmiddels een vaste voorzitter en een hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken. Gaat van deze beslissingen een belangrijke boodschap naar ons uit? Jazeker. We spreken hier veel over het evenwicht dat bestaat tussen de Europese Commissie, de Raad en het Parlement. Volgens mij is er juist een gebrek aan evenwicht, want aangezien de regering van de Europese Unie, de Commissie, beschikt over het monopolie van wetgevend initiatief en daarnaast in bepaalde gevallen bijna de rol van rechter op zich neemt, heeft zij de meeste macht waar wij in dit Parlement slechts een democratisch stempel op drukken. In het Verdrag van Lissabon wordt het takenpakket van de permanente voorzitter niet nader gespecificeerd. Het hangt er duidelijk van af hoe charismatisch en kordaat de persoon is die op deze post terechtkomt. Uit de beslissing valt af te lezen dat de macht en het bestuur bij de Commissie moeten blijven die - zoals u het natuurlijk zou verwoorden - het gemeenschappelijke supranationale belang vertegenwoordigt. Wij formuleren het liever zo dat de macht nog steeds in handen is van de heerser van het rijk dat het leven van 500 miljoen mensen vanuit één centrale plek regeert.
Het zou overigens ook heel belangrijk zijn om voor elkaar te krijgen dat we kordaat optreden in verband met onze directe taak, als we het over de klimaatconferentie hebben. Daar is echter vastberaden actie voor nodig tegen de Verenigde Staten. Ik vertrouw er dan ook graag op dat voorzitter Barroso de zaal is uitgelopen om een telefoontje te plegen over deze kwestie.
Marietta Giannakou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, het is belangrijk dat het Verdrag van Lissabon nu eindelijk in werking is getreden. Tien jaar lang hebben de Europese burgers moeten aanzien hoe de Europese Unie, na de uitbreiding met de twaalf nieuwe lidstaten, in institutioneel opzicht haar draai niet kon vinden. Nu is er een nieuwe realiteit: er is een voorzitter van de Raad - en iedereen verzekert ons dat hij iemand is die zal streven naar consensus en instemming - en er is een hoge vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid.
Het is zinloos om nu al commentaar te leveren op de vraag of deze personen al dan niet geschikt zijn, of zij meer of minder geschikt zijn dan degenen wier namen eerder de ronde deden of dan degenen die gedoodverfd waren als specialisten. Belangrijk is dat het Verdrag nu zal worden toegepast, en daarbij is de samenwerking tussen de Europese Commissie en het Europees Parlement van doorslaggevend belang. De rol van het Parlement wordt versterkt, maar als wij deze ook inhoudelijk sterker en zichtbaar willen maken voor de Europese burgers, is het noodzakelijk dat de Europese Commissie snel met thema's komt, daar zij het initiatiefrecht heeft in de Europese Raad.
Verondersteld wordt dat de Raad sneller zal werken, daar hij nu anders te werk zal gaan dan voorheen, toen wij voorzitterschappen van de lidstaten hadden. De regeringen van de lidstaten zullen nu geen kans meer krijgen om de diverse Raadsformaties voor hun kar te spannen en te zeggen dat wat goed is van de regeringen komt en wat slecht en hinderlijk is uit Brussel komt.
Tijdens de Raad van december zullen ongetwijfeld ook vraagstukken in verband met de uitbreiding worden behandeld. Noch de minister noch de voorzitter van de Commissie heeft daar echter gewag van gemaakt. Zij hebben beiden heel algemeen over andere vraagstukken gesproken. Het is echter een feit dat de uitbreiding met de Westelijke Balkan en Turkije uitgaande van de voorstellen van de Commissie heel wat twijfels oproept en zelfs op controverse stuit, ofschoon het doel is deze landen tot de Europese Unie toe te laten treden.
Catherine Trautmann
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de Europese Unie heeft donderdag de heer Van Rompuy aangewezen als haar eerste vaste voorzitter van de Raad en Catherine Ashton als verantwoordelijke voor de Europese diplomatie. Ik zou u graag, geachte collega's, weer mee terug willen nemen naar het debat dat onze instellingen al sinds de aankondiging van deze benoemingen bezighoudt.
Want mijns inziens is er naast het probleem van de namen en de functies, het centrale probleem van de landen. Ik zal dat even toelichten. Wij zijn momenteel getuige van wat wel eens de ergste nachtmerrie zou kunnen zijn van diegenen die het ideaal van een communautair Europa hebben uitgedragen en hun verlangen naar hereniging. In die tijd geloofde men dat de wortels van de Unie in de legitimiteit van de landen lag en dat haar toekomst lag in de overstijging van het nationale egoïsme. Een spanning tussen twee tegengestelde vectoren die soms pijnlijk is, altijd tot originele mechanismen leidt, maar vooral in dienst staat van een politieke werkwijze die uniek is in de wereld.
Die nachtmerrie, geachte collega's, is een Europa dat is gereduceerd tot een gemeenschap van intergouvermentele verworvenheden. De gevolgen die vandaag zichtbaar worden, zijn verdenking van onkunde, vermoedens van onwettigheid, spanningen tussen de politieke partijen.
Het doel van mijn betoog is niet, zoals u al begrepen had, om terug te keren naar de fase van oordelen over de zuiverheid van de bedoelingen. Ik geef er de voorkeur aan samen met u de rechten en plichten van de leden van het Europees Parlement weer in herinnering te brengen. Het is onze plicht dat wij ons vragen stellen over de ondoorzichtige koehandel rond de toewijzing van posten die voortvloeit uit het Verdrag van Lissabon. Het is ons recht, in de toekomst, om de Raad te dwingen een einde te maken aan deze vorm van ondemocratische, archaïsche benoemingen die het idee voeden dat Europa, naarmate het verder vorm krijgt, steeds verder van de burgers af komt te staan.
Het is onze plicht om al onze nieuwe parlementaire bevoegdheden te gebruiken om invloed uit te oefenen op de beleidslijnen die zullen voortkomen uit de nieuwe bevoegdheden die het Verdrag van Lissabon ons toekent.
Het Parlement moet het institutionele evenwicht gaan vormen tussen een verzwakte Commissie en een versterkte intergouvermentele kern. In die context hoop ik dat de vicevoorzitter van de Commissie hetzelfde hoorzittingsproces van het Europees Parlement moet doorlopen als de andere commissarissen. Daar hebben we op grond van de verdragen immers recht op. Ik steun ook het voorstel van mevrouw Harms, die een ontmoeting heeft voorgesteld tussen de nieuwe voorzitter en alle fracties.
Het is onze plicht de opbouw van Europa weer opnieuw ter hand te nemen, want die is er beroerd aan toe. Niemand kan redelijkerwijs de mislukking wensen van de taken die de heer Van Rompuy of mevrouw Ashton zijn toevertrouwd en ik wens in het bijzonder mevrouw Ashton veel succes toe, want ik ben er trots op dat er een vrouw benoemd is in de functie van hoge vertegenwoordiger.
Marielle De Sarnez
(FR) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik het Zweedse voorzitterschap bedanken dat ons het beste van zichzelf heeft gegeven en ons aan het einde van het jaar goed verzorgd achterlaat. Dat is goed nieuws voor de Commissie en goed nieuws voor ons Parlement.
Dit gezegd hebbende, zal ik enkele punten aanstippen. Allereerst de kwestie van de benoemingen. Ik trek de personen niet in twijfel, maar de procedures. En ik hoop echt dat dit de laatste keer was dat dit op deze manier plaatsvond. De Europese burgers verwachten transparantie, democratie, duidelijkheid in het debat en ze kregen ondoorzichtigheid en onderhandelingen op het laatste moment achter de gesloten deuren van een Europese Raad. Dit mag nimmer meer gebeuren en ik ben van mening dat ons Parlement voor de toekomst nieuwe procedures en nieuwe regels moet voorstellen.
Wat de klimaatverandering betreft, spreek ik de wens uit dat de Unie met één stem zal spreken en na Kopenhagen als een eenheid zal optreden, wat de uitkomst van de conferentie ook zal zijn. Laten we vooruitgang boeken! Laten we die grens van 30 procent werkelijke vermindering van broeikasgassen nou eindelijk eens vastleggen. En als ik zeg 'werkelijke vermindering' dan bedoel ik dat we ons uiteindelijk op een dag de vraag moeten stellen hoe om te gaan met afwijkingen en de handel in emissierechten. Laten we vooruitgang boeken en, ook daar, een stevige financiële toezegging doen aan de ontwikkelingslanden! Dat zijn wij aan hen verplicht.
Wat ten slotte de economische en sociale situatie betreft, moeten we werken aan het opstellen van een nieuw economisch model dat voorrang geeft aan werkgelegenheid, sociale vooruitgang en de lange termijn, dat wil zeggen duurzaamheid in alle denkbare vormen. We hebben dus behoefte aan toezicht en regulering, aan een beleid dat gunstiger is voor kleine en middelgrote ondernemingen en aan een publieke discussie over een belastingstelsel dat de lange termijn boven de korte termijn stelt.
Gerald Häfner
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, waar staan wij nu, aan de vooravond van deze top in Europa? Sommige interventies klonken alsof alles goed zou komen, als we maar genoeg sociaaldemocratische of liberale - ja, mijnheer Schulz - commissarissen hadden. Ik denk dat dit een vergissing is. Alles komt goed, als we het maar eens kunnen worden over de belangrijkste opgaven waar Europa voor staat.
Twintig jaar geleden hebben we in Europa het ijzeren gordijn neergehaald, en ik denk dat het veelzeggend is dat dit is bewerkstelligd door het volk, de burgers; niet door het leger, de regeringen of de geheime dienst. Ik geloof dat we ook in de toekomst alleen samen met de burgers aan Europa kunnen bouwen.
Ten tweede zijn er nog andere muren die neergehaald moeten worden, ook in onze hoofden. Veel mensen geloven bijvoorbeeld nog steeds dat we vrijheid en veiligheid tegen elkaar kunnen inwisselen, al weten we dat vrijheid alleen werkt als we haar beschermen. Deze bescherming mag echter niet ten koste gaan van onze fundamentele rechten en mag niet leiden tot een bewakingsstaat, waarvan SWIFT en andere zaken als voorbeeld kunnen dienen.
Veel mensen geloven ook dat het mogelijk is om Europa en democratie tegen elkaar in te wisselen. Op de lange termijn heeft echter alleen een democratisch Europa kans van slagen. Veel mensen geloven dat milieu en economie tegengestelde concepten zijn, hoewel welvaart op de lange termijn alleen door een milieuvriendelijke economie kan worden veiliggesteld.
Tot slot zou ik nog één opmerking willen maken. We staan aan de vooravond van Stockholm, en als we daar niet al het mogelijke doen, ongeacht de prijs - en velen zijn bereid om honderden miljoenen uit te geven aan het redden van banken, maar houden voor het klimaat de hand op de knip - als we niet snel en eendrachtig handelen, zal voor de mensheid gelden wat nu voor mij geldt: de tijd is om.
Roberts Zīle
(LV) Dank u, mijnheer de Voorzitter. Vorige week heeft de Europese samenleving twee belangrijke gebeurtenissen meegemaakt. De voetbalwereld zag hoe een scheidsrechter een team uitkoos voor deelname aan het eindtoernooi van het wereldkampioenschap, maar de samenleving als geheel zag of begreep niet hoe en waarom bepaalde scheidsrechters de kampioenen voor Europese ambten uitkozen. Toch, als men vraagt wie de bewoners van het Witte Huis of het Kremlin in de toekomst zullen bellen, zal het antwoord zijn dat zij dezelfde mensen zullen bellen als voorheen. Wat betreft de maatregelen van de Raad in december, daag ik het Zweedse voorzitterschap uit om, gegeven de economische, financiële en werkgelegenheidssituatie, de alom bekende situatie van de Oostzeestaten hierbij niet te vergeten. Gezien de agressieve investeringen in deze landen zijn zij gedwongen wanhopig vast te houden aan de strakke en investeerdersvriendelijke band van hun nationale munten met de euro. Waar dit in werkelijkheid op neerkomt is de devaluatie van hun economieën, zodat de volkeren van de Oostzeestaten de kampioenen van de werkloosheid worden terwijl hun samenleving demografisch doodbloedt. Welke Europese solidariteit kunnen we onze burgers voorhouden als hun sociale en economische situatie uiteindelijk nog meer achterblijft bij het Europese gemiddelde dan al het geval was voor de toetreding tot de Europese Unie?
Andrey Kovatchev
(BG) De inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon moet leiden tot meer transparantie, meer democratie en een meer doeltreffend besluitvormingsproces. Zoals we maar al te goed weten, gaan doeltreffendheid en democratie echter niet altijd samen, vooral wanneer er gebrek aan coördinatie tussen de instellingen en in de betrekkingen met de burgers bestaat. Ongetwijfeld is het democratischer om een passende manier te vinden waarop de Europese burgers kunnen worden betrokken bij de verkiezing van een voorzitter van de Raad, zodat de Europese Unie echt dichter bij haar burgers kan komen. Ik denk dat dit een opgave voor de toekomst wordt. Desalniettemin wens ik degenen die benoemd zijn tot voorzitter van de Raad en tot hoge vertegenwoordiger veel succes.
Wat de komende vergadering van de Raad op 10 en 11 december betreft, hoop ik zeer dat daar een ambitieus programma van institutionele zaken in verband met het Verdrag van Lissabon wordt vastgesteld. Ik denk aan de Europese dienst voor extern optreden. We moeten een duidelijk inzicht krijgen in zijn samenstelling, rechtspositie en bevoegdheden. In die zin bepaalt ons Parlement zijn standpunt over het verslag van de heer Brok. Ik verwacht ook een heldere toelichting van de Raad over de resultaten van de gecoördineerde strategieën die worden toegepast en voorgesteld om een einde te maken aan de crisis, inclusief economische en financiële maatregelen. Ik zou in het bijzonder willen weten wat de visie van de Raad is op de toekomstige Europese financieel toezichthouders, die het risico van financieel wangedrag, dat zo wezenlijk heeft bijgedragen aan de huidige crisis, moeten verkleinen.
Een ander belangrijk punt waarover ik een besluit van de Raad verwacht te horen, is bijvoorbeeld een geïntegreerde strategie voor de periode na Lissabon, waarvan we hebben gehoord dat die naar verwachting wordt vastgesteld in maart 2010. Ik hoop dat het Parlement een actieve rol zal spelen in deze strategie. De burgers van Europa moeten in deze strategie centraal staan. Het scheppen van werkgelegenheid door investeringen, onderzoek, innovatie, groene technologieën en ecologische efficiëntie moet een factor zijn die bijdraagt tot duurzame economische ontwikkeling, en niet omgekeerd. Ten aanzien van de Stockholm-strategie zou ik natuurlijk graag zien dat het Schengengebied zo spoedig mogelijk wordt uitgebreid met Bulgarije en Roemenië. Dank u en ik wens u veel succes op de vergadering.
Glenis Willmott
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil op de eerste plaats graag zeggen dat ik de nieuwe benoeming van de heer Van Rompuy verwelkom en dat ik in het bijzonder trots ben dat we in Cathy Ashton een uiterst capabele en getalenteerde Britse vrouw als eerste hoge vertegenwoordiger hebben.
Wat betreft de bijeenkomst van de Raad in december: we zien de gevolgen van slecht weer deze week in Cumbria, in het noordwesten van Engeland, dat te maken heeft met zware overstromingen, en het is niet alleen in Europa dat het weer voor onverwachte ontberingen zorgt. Slecht weer veroorzaakt over de hele planeet ook ander onvoorzien menselijk leed.
Ontkenning is de weg van de minste weerstand, maar daar ben ik niet voor in de politiek gegaan. Ik wil niet dat mijn kinderen of kleinkinderen vragen waarom ik niets heb gedaan. In mijn regio worden de conservatieven vertegenwoordigd door Roger Helmer, die de door de mens veroorzaakte klimaatverandering een mythe noemt. Ondanks de claims van de leider van de Conservatieve Partij, David Cameron, dat ze een milieupartij zijn, representeert Helmer het gevaar en de onbetrouwbaarheid van het milieubeleid van de conservatieven.
We moeten iets doen, maar dat zal ons niet in ons eentje lukken. We hebben actie op alle niveaus nodig, en dit omvat verlaging van de hoeveelheid koolstof die we produceren, met ten minste 2 procent. Ik sta achter degenen zoals onze premier, die heeft beloofd de koolstofemissies voor 2050 met 80 procent te verlagen. De Labourregering in het Verenigd Koninkrijk wil een deal die ambitieus, effectief en eerlijk is, en wil de armste landen steunen om hun emissies te beperken en zich aan te passen aan de klimaatverandering.
Alle overeengekomen klimaatfinanciering moet boven op de bestaande doelstellingen voor ontwikkelingshulp komen en mag niet uit bestaande budgetten komen. Alle financiering die in Kopenhagen wordt overeengekomen, moet specifiek iets doen aan de gevolgen van klimaatverandering voor de ontwikkelingslanden en mag niet in de plaats komen van andere waardevolle hulpstromen. Momenteel lijkt de aandacht vooral uit te gaan naar snelstartfinanciering op korte termijn, maar we hebben ook toezeggingen voor de lange termijn nodig. Kan de heer Barroso garanderen dat hij financiële toezeggingen voor na 2012 tot een prioriteit maakt voor een akkoord in Kopenhagen?
Diana Wallis
(EN) Mijnheer de Voorzitter, we staan aan het begin van een nieuw tijdperk, en misschien zouden we onszelf drie vragen moeten stellen: wie, hoe en wat? Het 'wie' is vorige week al min of meer beantwoord, en niemand was verheugder dan ik. In een week waarin we zijn begonnen met slechts drie vrouwen in de Commissie, eindigen we met negen vrouwen.
Ik kan enkelen van hen vertellen dat de vrouwelijke afgevaardigden in mantelpakje in het Parlement zich voorlopig hebben teruggetrokken, maar ze zullen over vijf jaar terug zijn als het proces niet verbetert. Kan er volgende keer alstublieft een proces zijn waarin alle lidstaten zowel een vrouw als een man als kandidaat voordragen, zodat we ons niet op het laatste moment hoeven te haasten?
En daar wil ik het ook over hebben: het 'hoe'. Dit proces was niet transparant. Er is gezegd dat we nu moeten nadenken over de praktische implicaties van het Verdrag van Lissabon. Laten we 'transparantie' tot het parool van onze drie instellingen maken en tot de manier waarop we met elkaar omgaan, hoe we open zijn naar het publiek. Transparantie moet in de toekomst de regel zijn.
Het 'wat' moet de gerichtheid op onze burgers zijn. Het nieuwe programma van Stockholm is een goed begin, veel meer burgergericht dan al zijn voorgangers, maar we moeten de rechten van onze burgers blijven beschermen, door hun niet alleen bescherming te bieden, maar ook door ervoor te zorgen dat hun dagelijks leven in heel Europa gemakkelijker wordt.
Mirosław Piotrowski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de komende Europese Raad zal nog steeds gedomineerd worden door de recente verkiezingen van de voorzitter van de Raad en het hoofd van de diplomatie van de EU. Velen zijn niet alleen verrast door het feit dat juist deze personen verkozen zijn, maar ook door het gebrek aan duidelijkheid over hun verantwoordelijkheden. Lange tijd is ons voorgehouden dan het nieuwe Verdrag van Lissabon het werk van de EU zou verbeteren, maar het lijkt meteen al bij het begin uit te draaien op geruzie over de poppetjes. Geen van de kandidaten heeft een programma gepresenteerd, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de heer Barroso, die wel voorafgaand aan zijn verkiezing een programma presenteerde.
We gaan een experimentele fase in, waarvan de uitkomst voor een groot deel afhangt van de persoonlijkheid en de verbeeldingskracht van de nieuwe leiders. We kunnen alleen maar hopen dat ze zich niet alleen zullen bezighouden met zaken als het herverdelen van de portefeuilles in de Commissie en cyclische veranderingen in de natuur die grotendeels onafhankelijk zijn van menselijke activiteit, maar ook met het oplossen van de concrete problemen van de burgers van de EU-lidstaten, zoals de economische crisis, hulp voor de armste regio's van de EU en terrorismebestrijding.
Gunnar Hökmark
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het tijd is om nieuwe perspectieven vast te stellen en de nieuwe uitdagingen te zien die voor ons liggen, wanneer het Verdrag van Lissabon werkelijkheid is geworden en na de bijeenkomst van de Europese Raad van vorige week en de voordracht van de commissarissen.
Een daarvan is duidelijk, en dat is dat het werk na Kopenhagen net zo uitdagend zal zijn als het werk ervoor. Het zal een van de hoofdtaken voor de Europese Unie en de nieuwe Commissie blijven. We mogen echter ook niet uit het oog verliezen dat het nu ook tijd is om de oude concepten van Oost- en West-Europa, of nieuw en oud, los te laten en te beseffen dat er één Europa is.
En het is ook tijd om te zien dat het nu, na alle discussies over het Verdrag van Lissabon, tijd is om uit te kijken naar een nieuwe impuls voor het uitbreidingsproces.
Kroatië en IJsland - ik wil dat ze wedijveren om nummer 28 te worden. Maar er moet ook worden gekeken naar de Westelijke Balkan en natuurlijk naar de onderhandelingen met Turkije. Dit zijn aangelegenheden die nu voor ons liggen en die een middel zijn om de invloed van de Europese Unie te vergroten in een nieuwe wereld, waarin we sterk moeten zijn en voorop moeten gaan op het vlak van ideeën en waarden.
Waar het echter ook om gaat, is dat we er nu voor zorgen dat we een nieuwe agenda krijgen voor een sociaal Europa - dat betekent banen, innovatie en welvaart. De enige manier om dit te bereiken is ervoor te zorgen dat we na de crisis een concurrerende en leidende economie kunnen worden.
Ik wil onderstrepen dat hier een verantwoordelijkheid voor de nieuwe Commissie ligt om ervoor te zorgen dat er geen protectionisme is, dat het kleine en middelgrote ondernemingen gemakkelijk wordt gemaakt om in heel Europa te groeien en op te komen en te opereren, en dat we ervoor kunnen zorgen dat Europa een dynamische economie zal zijn. Dit is belangrijk, en ik zeg dit tegen de voorzitter van de Commissie en tegen alle commissarissen: we moeten ervoor zorgen dat we een concurrerende Europese economie hebben, als we een sociaal Europa willen hebben.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Wallström, de ratificatieprocedure van het Verdrag van Lissabon is afgerond en de staatshoofden en regeringsleiders hebben in de persoon van commissaris Catherine Ashton de eerste minister van buitenlandse zaken van de Europese Unie gekozen, ook al heet deze functie niet zo.
De volgende taak is nu het opzetten van de buitenlandse dienst van de Europese Unie. Ik vind het belangrijk dat bij het opzetten van deze dienst, en daartoe roep ik tevens het Zweedse voorzitterschap in de persoon van Cecilia Malmström op, ook de kleine lidstaten in aanmerking worden genomen, want in de directoraten-generaal Buitenlandse betrekkingen en Uitbreiding zijn zij uitermate slecht vertegenwoordigd. Als de nationale quota worden verdeeld onder de lidstaten, moet er rekening mee worden gehouden dat de nieuwe lidstaten in essentie nauwelijks zijn vertegenwoordigd in deze twee directoraten-generaal. Ze mogen dus niet worden gediscrimineerd, want wil de buitenlandse dienst geloofwaardig zijn in de ogen van de mensen, dan moet er op deze evenredige verdeling worden gelet. Het is cruciaal dat deze evenredige verdeling en gelijke behandeling worden gehandhaafd in de buitenlandse dienst. Dat is in ons aller belang.
Ik verzoek de Europese Commissie en de Raad stil te staan bij dit aspect. Van de 143 diplomatieke vertegenwoordigingen van de Europese Unie is er slechts één enkele ambassadeur uit een nieuwe lidstaat. Dit feit spreekt voor zich.
Charles Goerens
(FR) Mijnheer de Voorzitter, wat ik nu ga zeggen gaat niet zozeer over het huidige Zweedse voorzitterschap van de Raad, dat een uitstekend voorzitterschap is geweest waar ik de Zweedse voorzitter graag mee zou willen feliciteren, maar mijn opmerkingen betreffen meer in het bijzonder het gehele college van leden van de Europese Raad.
Wat is er niet gedaan om het Verdrag van Lissabon te redden? We hebben jarenlang gevochten om Europa transparanter, doelmatiger, zichtbaarder te maken en dichter bij de burger te brengen.
Wij zijn van mening dat de buitengewone Europese Raad van 19 november 2009 de geest van het Verdrag van Lissabon niet had verloochend als de Raad pas was overgegaan tot de benoeming van de voorzitter van de Raad en de hoge vertegenwoordiger na de inwerkingtreding van het nieuwe Verdrag. We hebben tien jaar gevochten voor dit Verdrag en de Raad was niet bereid tien dagen te wachten om de nieuwe bepalingen betreffende de benoemingen van de twee posten toe te passen.
De geest van het Verdrag van Lissabon waar we zo hard voor hebben gevochten zou niet zijn verloochend als we de functie van voorzitter aan Jean-Claude Juncker hadden toegewezen, een overtuigd Europeaan, een goede leermeester, iemand met passie voor Europa die over buitengewone ervaring en deskundigheid beschikt. Het gebeurt maar zelden dat iemand zoveel kwaliteiten belichaamt. Er is ons nog steeds niet uitgelegd in welk opzicht zijn onbetwistbare kwaliteiten zijn benoeming in de weg hebben kunnen staan, want dat lijkt wel degelijk het geval. Ik ben niet de enige die hierover enige opheldering zou willen krijgen.
Of het nu gaat om een gewone Europese Raad of om een buitengewone Europese Raad, ook tijdens de vergadering van afgelopen donderdag bleek men niet in staat om de onderliggende kloof tussen de intergouvermentele geest en de communautaire methode te maskeren. Ik ben niet de enige die de huidige gang van zaken betreurt. Terwijl veel mensen na het referendum in Ierland geloofden dat er een nieuwe wind door Europa zou waaien, zijn er nu evenveel mensen die teleurgesteld zijn door de weinig overtuigende start van de nieuwe zittingsperiode.
Een laatste woord: ik kan nu slechts hopen dat de nieuw benoemde voorzitter, die bekend staat om zijn menselijke kwaliteiten en politieke bedrevenheid, erin zal slagen zo snel mogelijk een frisse wind te laten waaien door dit Europa dat dat zo vreselijk hard nodig heeft.
Simon Busuttil
(MT) Soms gaan we zo op in de routine van ons dagelijks werk dat we de historische momenten die aan ons voorbijtrekken, niet volledig op hun juiste waarde schatten. De inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon is zo'n gelegenheid die in de geschiedenisboekjes zal voortleven en die onze kinderen en toekomstige generaties uiteindelijk zullen bestuderen en onderwezen zullen krijgen. Bij gelegenheden als deze moeten we echter ook nadenken over de betekenis van zo'n historisch moment. Ik wil daarover twee korte opmerkingen maken.
Ten eerste zullen we dankzij het verdrag eindelijk een einde zien komen aan wat ik beschouw als zinloze debatten over de Europese instellingen en over de grondwet van de Europese Unie. In plaats daarvan komen we nu in een betere positie om de realiteiten onder ogen te zien die Europa moet aanpakken, zoals de economische situatie, werkloosheid, klimaatverandering en immigratie. Dat zijn de uitdagingen waarvan onze kiezers willen dat we ze oppakken.
De tweede opmerking betreft de rol van het Parlement. Dit is de laatste keer dat het Parlement plenair vergadert met de bevoegdheden die het tot nu toe heeft gehad. Dit Parlement is vijftig jaar geleden ontstaan en toen werden de leden benoemd door de nationale parlementen. Tegenwoordig deelt het Parlement in de bevoegdheid beslissingen te nemen en samen met de Ministerraad wetten te maken. Ik ben ervan overtuigd dat dit zal leiden tot Europese wetten die beter zijn afgestemd op de belangen van onze burgers. Dit Parlement zal gehouden zijn de belangen van burgers te bewaken in de wetten die we aannemen.
Ik voorspel dat de Raad die volgende week bijeenkomt zal stilstaan bij de historische betekenis van dit moment en dat we samen zullen werken aan het oplossen van de uitdagingen waarmee we geconfronteerd worden.
Jörg Leichtfried
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, voor mij, voor ons allen en voor de hele Europese Unie is er voor de toekomst één duidelijke prioriteit: de arbeidsmarkt. We moeten veel en veel meer aandacht besteden aan het creëren van nieuwe banen en het behouden van bestaande banen. Dit zeer belangrijke onderwerp, dat de sleutel kan vormen naar een succesvol en duurzaam Europa, is de afgelopen maanden naar mijn mening ernstig veronachtzaamd. We moeten ons ervan bewust zijn dat een laag werkloosheidscijfer een positieve invloed heeft op een groot aantal andere terreinen. Laten we ervoor zorgen dat we de hendel op de juiste plaats aantrekken.
Verder begrijp ik niet waarom veel van de sprekers in dit Parlement erover klagen dat een aantal Europese politici geen wereldfaam genoot voordat zij werden verkozen. Waarom zouden zij beroemd moeten zijn? We moeten genoeg zelfvertrouwen hebben als Europeanen om te zeggen aan wie we de voorkeur geven en wie we geschikt achten, en om deze mensen vervolgens te verkiezen en niet te beslissen aan de hand van de vraag of anderen wel of niet van hen hebben gehoord en of zij onze partners elders ter wereld welgevallig zijn. Elke andere benadering zou belachelijk zijn, even belachelijk als vele van de interventies van een groot aantal personen die zich, als ze hier al aanwezig zijn, verbergen achter hun kleurige vlaggen.
Tunne Kelam
(EN) Mijnheer de Voorzitter, dit is een goed begin van de Advent - vooruitkijken naar het Verdrag van Lissabon dat in werking zal treden.
Het is echter niet iets dat God ons cadeau doet. Wij moeten een vastberaden inspanning leveren om ons Europese project meerwaarde te geven. Op de eerste plaats is de weg nu vrij voor gemeenschappelijk Europees beleid. Er zijn geen formele excuses meer om daarvan af te zien. Het is nu aan de Raad om energiek te beginnen met gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en energiebeleid dat echt geloofwaardig kan worden in de ogen van onze partners. Een van de urgentste taken zal zijn de voltooiing van de ongedeelde interne markt in de energiesector, de ontwikkeling van volledig Europese energienetten en opslagvoorzieningen, alsook de tenuitvoerlegging van een energiesolidariteitsclausule.
Het tweede probleem doet zich voor als gevolg van de economische crisis. De landen buiten de eurozone hebben in feite het meest geleden onder de dramatische daling van de investeringen en onder stijgende werkloosheid. Ze zijn door het concurrentienadeel ook kwetsbaarder geworden vergeleken met de leden van de eurozone. Er zijn dus duidelijk tijdelijke maatregelen van de EU nodig, zoals aanvullende leenfaciliteiten om het MKB te steunen en energie- en infrastructurele projecten. Bovendien zou een betere toegang tot de Europese middelen kunnen worden bevorderd door tijdelijk de nationale medefinancieringseisen te verlagen.
Zoals u weet, Voorzitter, doet mijn land, Estland, vastbesloten pogingen om in 2011 toe te treden tot de eurozone. Estland heeft relatief een van de laagste buitenlandse schulden en is erin geslaagd om het begrotingstekort onder controle te krijgen. De recente erkenning van de inspanningen van Estland door de OESO en commissaris Almunia zijn bemoedigende tekenen dat we op de goede weg zijn.
Zoran Thaler
(SL) In december zal de Europese Raad zich over heel belangrijke kwesties buigen. Het wordt de eerste bijeenkomst van de Raad na de ratificatie van het Verdrag van Lissabon en mijn collega's hebben al aangegeven welke vragen aan bod zullen komen.
Zelf wil ik graag uw aandacht vestigen op een heel belangrijke en vaak vergeten vraag, die met de stabiliteit van heel Europa en van de Europese Unie verband houdt: de vraag over de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië.
Dit land is al vier jaar kandidaat-lidstaat en verkeert al achttien jaar in een praktisch bevroren conflict met Griekenland, zijn zuidelijke buurland en reeds lang lid van de Europese Unie. Dat betekent dat we ook bij wijze van spreken in het centrum van Europa een bevroren conflict hebben.
Dit jaar was erg gunstig voor de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. In 2009 boekte het land erg veel vooruitgang, het kreeg een positief verslag van de Commissie, een aanbeveling aan de Raad om met het land onderhandelingen over een volwaardig lidmaatschap op te starten. Op 20 december wordt de visumverplichting opgeheven en onlangs vonden er in Griekenland verkiezingen plaats.
Ik roep zowel de vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie als de lidstaten op om beide eerste ministers, Papandreou en Gruevski, twee moedige mannen, te steunen zodat ze eindelijk een oplossing kunnen vinden en de voormalige Joegoslavische Repubiek Macedonië deel kan gaan uitmaken van de grote Europese familie.
Andrzej Grzyb
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Raad van 10 en 11 december zal het slotakkoord zijn van een vruchtbaar Zweeds voorzitterschap. Ik wil de minister en de hele regering graag feliciteren met de afronding van het moeizame ratificatieproces. Bovendien begint nu de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Lissabon, die gepaard gaat met de invoering van nieuwe posten, zoals de voorzitter van de Europese Raad en de hoge vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken. Zoals we weten hebben deze aanstellingen veel discussie en controverse losgemaakt, waaronder in dit Huis.
We wensen de benoemden het allerbeste, maar we willen er wel bij zeggen dat de echte test zal bestaan in, onder andere, de kwaliteit van het oostelijk beleid en het totstandkomingsproces van de Europese dienst voor extern optreden. We betreuren echter dat er in dat team niemand is die Midden- en Oost-Europa vertegenwoordigt. Ik denk dat een nieuwe herverdeling van de posten in de toekomst in die leemte zal voorzien.
De klimaattop van Kopenhagen moet, onder andere, de ambitieuze doelstellingen goedkeuren die door de Europese Unie worden voorgesteld. Ook dit is een item voor de komende Raad, evenals het programma van Stockholm, dat van belang is vanuit het oogpunt van zowel de veiligheid als de burgers en de nieuwe bepalingen van het Verdrag van Lissabon. En daarbij komt nog alles wat samenhangt met de economische crisis.
Wat wij verwachten van de invoering van het Verdrag van Lissabon is in de eerste plaats een efficiëntere EU, die in staat is zich verder uit te breiden en voordeel op te leveren voor zowel de burgers als de lidstaten. We verwachten dat het Verdrag van Lissabon zal zorgen voor een nieuw begin voor de eenheidsmarkt door de kloof tussen de politieke en de economische integratie te dichten. We willen ook graag dat bij de aanstelling van de nieuwe Europese Commissie het Europees Parlement en zijn rechten worden gerespecteerd, evenals de invoering van de nieuwe rol voor de nationale parlementen met behoud van het subsidiariteitsbeginsel en de discussie over het Europese project na Lissabon. De praktische tenuitvoerlegging van het Verdrag van Lissabon betekent evenwel dat erkend wordt dat solidariteit en energiebeleid ook zaken zijn die onder de huidige wetgeving vallen, zoals de verordening over de continuïteit van de gasvoorziening.
Ivari Padar
(ET) Mijnheer de Voorzitter, eerst zou ik willen spreken over de hoge vertegenwoordiger die vorige week benoemd is. Enkele vorige sprekers hebben zowel de voorzitter van de Europese Raad als de hoge vertegenwoordiger bekritiseerd, hetgeen ik zeer ongepast acht. Niemand is ooit helemaal gelukkig, maar zelf zie ik de benoeming van beide vertegenwoordigers in een positief licht, omdat een balans is gevonden tussen ieders belangen: die van kleine en grote landen, van mannen en vrouwen, en van de verschillende politieke polen.
Het enige dat wellicht mijn ergernis wekt, is het feit dat er geen vertegenwoordiger uit de nieuwe lidstaten op een van beide posten is benoemd, al zal dat misschien de volgende keer mogelijk zijn. In elk geval wil ik alle kandidaten uit mijn regio bedanken, met name de Estlandse president Toomas Hendrik Ilves en de Letlandse president Vaira Vīķe-Freiberga. Ik vind echter dat we nu verder moeten gaan met de werkelijk belangrijke zaken en moeten ophouden onze tijd te verdoen met het praten over personen.
Het tweede belangrijke punt dat ik wil aanstippen, is de aanpak van de financiële crisis, die de Raad naar ik meen tot prioriteit heeft uitgeroepen. De burgers van Europa verwachten van ons dat we de problemen van de werkloosheid en de maatregelen voor financieel toezicht aanpakken. Wat dat betreft is het heel belangrijk wat voor soort Commissie de nieuwe Commissie wordt en hoe doeltreffend zij zal zijn. Dit geldt ook voor mijn land, Estland, want het meest vanzelfsprekende doel voor ons is het zekerstellen van nieuwe economische groei teneinde een volwaardig lid van de eurozone te worden. Daar zijn we heel dichtbij omdat er een grote kans is dat we zullen voldoen aan de criteria van Maastricht. Dank u.
Alojz Peterle
(SL) Ik ben verheugd dat binnenkort de eerste bijeenkomst van de Raad volgens de regelgeving van het Verdrag van Lissabon plaatsvindt. Ik wens de heer Van Rompuy, de eerste voorzitter van de Raad, heel veel succes. We hebben een gelijkaardige visie over hoe we eendrachtig moeten werken, rekening houdend met onze diversiteit.
De nieuwe institutionele regelingen zijn goedgekeurd om onze besluitvorming dichter bij de burgers te brengen en om ze eenvoudiger, democratischer, transparanter en efficiënter te maken. In dat opzicht horen we veel spreken over een sterker Europa. Een essentiële vraag is echter welk concept van kracht we willen ontwikkelen of op welke fundamenten we een sterk Europa kunnen bouwen. Het huidige succes en de kracht van de Europese Unie komen voort uit twee basisideeën van de grondleggers van Europa: het eerste is respect voor de menselijke waardigheid, het tweede is samenwerking. Dat betekent dat we bij het veiligstellen van onze belangen ook met anderen rekening houden, of het nu gaat om individuen, volkeren, minderheden of landen.
Vandaag moeten we ons eens te meer in alle ernst de vraag stellen wat het betekent de menselijke waardigheid te respecteren en wat het betekent het individu in ons werk centraal te stellen. Die vraag is erg nauw verbonden met het Stockholm-programma. Talrijke sprekers hebben op de fundamentele vrijheden en de bescherming ervan gewezen, maar we hebben heel uiteenlopende visies op waar de mensenrechten nu juist beginnen. Ik hoop dat we het er in elk geval over eens kunnen zijn dat mensenrechten beginnen vooraleer iemand burger van een land wordt.
Ik behoor tot diegenen die ervan overtuigd zijn dat we artikel 1 van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie moeten toepassen op het hele mensenleven, van begin tot einde. We moeten vooral diegenen beschermen die zichzelf niet kunnen beschermen. Als we de menselijke vrijheden willen beschermen, moeten we in de eerste plaats het mensenleven zelf beschermen.
Met genoegen heb ik vele sprekers de woorden 'samenwerking' en 'werken in partnerschap' horen gebruiken. De kracht van Europa ligt in wat we samen doen, of het nu gaat om de humanitaire of de intergouvernementele methode. Er zijn steeds meer uitdagingen waarvoor een gemeenschappelijke politieke wil is vereist. Meer samenwerking betekent niet dat we onze identiteit verliezen.
Göran Färm
(SV) Mijnheer de Voorzitter, we horen kritiek omdat twee redelijk onbekende politici zijn benoemd in topfuncties in de EU. Ik vind die kritiek onterecht. Wij in het Parlement hebben mevrouw Ashton in ieder geval leren kennen als een uitstekend leider. Maar er moet op de kritiek in worden gegaan, want velen trekken nu de conclusie dat de lidstaten willen dat de EU slechts dienst doet als een intergouvernementeel coördinatieorgaan en niet als een eigen politiek echelon die als taak heeft om gemeenschappelijke oplossingen te vinden voor grote uitdagingen zoals groei, banen, vrede en het milieu. Als dat zou kloppen, zou het een absurde ontwikkeling zijn.
Tegen die achtergrond is het zorgwekkend dat de Commissie en de Raad het zo moeilijk hebben gehad om met betrekking tot een van de grootste interne uitdagingen waar de EU mee wordt geconfronteerd, namelijk de hervorming van de langetermijnbegroting van de EU, blijk te geven van daadkracht. We moeten nu de noodzakelijke middelen ter beschikking stellen om te investeren in de interne markt. Het gaat om vervoer en energie-infrastructuur. We moeten de middelen ter beschikking stellen om datgene wat we zeggen in de nieuwe Lissabonstrategie met het oog op 2020, kracht bij te zetten. We moeten de kwestie van de klimaatfinanciering op zijn minst gedeeltelijk via de EU-begroting oplossen en we moeten ons voorbereiden op toekomstige uitbreiding.
Mijn vraag aan het voorzitterschap en de Commissie is daarom: wanneer krijgen we concrete voorstellen te zien met betrekking tot een tussentijdse evaluatie die gevolgen zal hebben voor de onbestaande budgettaire marges voor de drie resterende jaren van deze financiële vooruitzichten, waarin het huidige plafond elke zinvolle actie om de uitdagingen aan te pakken die niet tot na 2013 kunnen wachten onmogelijk maakt, en tevens een voorstel met richtsnoeren voor een hervorming van de langetermijnbegroting?
Seán Kelly
(GA) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag namens Ierland een paar woorden zeggen bij deze voor de Europese Unie historische gelegenheid.
(EN) Dat het Verdrag van Lissabon in werking treedt, in het bijzonder op basis van de 67 procent van de Ierse kiezers die vóór het Verdrag heeft gestemd, is een grote stimulans voor iedereen in de Europese Unie. Ik denk dat dit de steun weerspiegelt die er onder de burgers is voor het goede werk dat het Europese project in de loop der jaren heeft verricht.
Helaas is er op de benoeming van de voorzitter en de hoge vertegenwoordiger veel negatieve kritiek gekomen, die volgens mij enigszins onterecht is.
Op de eerste plaats zouden mensen, wanneer ze worden benoemd in een functie, wat tijd moeten krijgen om zich in te werken en ze zouden moeten worden beoordeeld op resultaten, en niet op vooropgezette ideeën over hun capaciteiten om de functie goed te vervullen.
In het geval van de heer Van Rompuy is gezegd dat hij een bruggenbouwer en een effectieve onderhandelaar is, alsof dit negatieve eigenschappen zouden zijn. Dit zijn juist heel belangrijke eigenschappen in de tijden waarin we nu leven. Wat willen we? Een goeroe die in presidentiële stijl over het wereldtoneel paradeert en problemen veroorzaakt? Een vernietiger, een verstoorder? Nee, wat we nu nodig hebben, is een goede, effectieve, verstandige voorzitter, en ik denk dat we die hebben gekregen. Ik wens hem veel succes.
Over barones Ashton is gezegd dat zij nooit voor een openbare functie is gekozen, en dat is waar, maar dat zegt op zichzelf helemaal niets over haar kwaliteiten als persoon of over haar effectiviteit als politica. Ik heb haar hier alleen in actie gezien sinds mijn komst hier; ik heb haar in het bijzonder vragen gesteld over de handelsovereenkomst met Zuid-Korea en ik vond dat zij het er goed vanaf bracht.
Ik vind dat sommige van de opmerkingen die vandaag helaas door de heer Farage zijn gemaakt, te ver gingen, maar ik begin nu te beseffen dat de heer Farage net een langspeelplaat is. Hij blijft steeds dezelfde politieke agenda herhalen, steeds weer terugkomen op de dagen van Rule, Britannia! en van naties die tegen naties strijden. Die dagen zijn voorbij. De Europese Unie is het grootste vredesproces ooit. Dat zal het ook blijven, en wij moeten er als leden van het Parlement hard aan werken om te waarborgen dat dit de manier is waarop het voortaan zal gaan.
Diogo Feio
(PT) Mijnheer de Voorzitter, dit is een belangrijk debat, want ik vertrouw erop dat we het hier vandaag voor het laatst over namen hebben. Het is tijd dat wij de bladzijde omslaan en debatteren over beleidsmaatregelen en over de uitdagingen die de Europese Unie te wachten staan. Ik wil er hier één uitlichten: de bestrijding van de crisis. Dat is een van de terreinen waarop de Europese politieke instellingen het nauwst hebben samengewerkt.
Het is tijd om de Raad, en met name het Zweedse voorzitterschap, te feliciteren met zijn inzet. Het is tijd dat wij onze felicitaties overbrengen aan de Commissie en haar voorzitter, voor wie de bestrijding van de crisis altijd hoog op de agenda heeft gestaan. En het is tijd om te onderstrepen dat het Parlement zelf met de instelling van de bijzondere commissie een grote bereidheid heeft getoond om deze kwestie aan te pakken.
Anderzijds waren er de laatste tijd ook discrepanties tussen de uitspraken van de politieke leiders en die van de gouverneurs van de centrale banken, op zowel nationaal als Europees niveau.
Ten eerste is voorzichtigheid geboden met betrekking tot het einde van de crisis. Het is niet het moment om steunmaatregelen voor overheidssectoren en bedrijven in te trekken, maar wel om een koers uit te stippelen. De gouverneurs van de centrale banken hebben de regeringen attent gemaakt op een ambitieus plan om de bestaande tekorten weg te werken.
De tijden veranderen. Bovendien hebben de gouverneurs in een boodschap aan sommige regeringen te kennen gegeven dat zij niets zien in bepaalde beleidsmaatregelen, zoals belastingverlaging. Ik betreur het dat de Portugese regering geen koers zet naar belastingverlaging. De koers die wij moeten varen, is die van het concurrentievermogen, en het is belangrijk dat de boodschap die in dit concept vervat is, geen twijfel laat bestaan: meer concurrentiekracht, meer stimulansen, meer groei, meer steun voor bedrijven, meer Europa om de groei en de werkgelegenheid te bevorderen.
János Áder
(HU) Mijnheer de Voorzitter, het vierde punt op de agenda van de Europese Raad is de klimaatconferentie in Kopenhagen. Er zijn twee belangrijke twistpunten die de vorming van een uniform standpunt van de Europese Unie in de weg staan. Het ene is de verkoop van kooldioxidequota na 2012. De Commissie en een deel van de oude EU-lidstaten willen de verkoop van quota na 2012 verbieden. Negen landen, Tsjechië, Polen, Hongarije, Roemenië, de drie Oostzeestaten, Slowakije en Bulgarije zijn er echter op gebrand dat ze ook na 2012 hun quota kunnen verkopen.
De genoemde landen, waaronder Hongarije, hebben de Kyoto-doelstellingen gehaald, niet gehaald of overtroffen. Hongarije heeft bijvoorbeeld een verlaging van 8 procent toegezegd en een vermindering van 23 procent bewerkstelligd. Daarom is het standpunt van de Commissie totaal onaanvaardbaar voor Hongarije, en we dringen er op aan dat we onze kooldioxidequota ook na 2012 kunnen blijven verkopen. Ik wil mijn collega's uit Bulgarije, Polen, Tsjechië, Slowakije en de Oostzeestaten vragen, ongeacht hun politieke voorkeur, om net zo consequent vast te houden aan dit standpunt.
Othmar Karas
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als eerste wil ik u, mevrouw Malmström, van harte feliciteren met uw verhuizing, bij wijze van spreken, van het Parlement naar de regering en van de regering naar de Europese Commissie. Ik wens u het allerbeste.
Dit is de laatste vergadering onder het Verdrag van Nice, en we spreken over de eerste vergadering onder het Verdrag van Lissabon. Deze kwantumsprong, deze verandering, dit nieuwe hoofdstuk moet tijdens de eerste top merkbaar zijn. Europa is veranderd. Het debat over de instellingen is voorbij en het debat over personen hopelijk ook. We gaan over op beleidsvorming in een nieuwe context. Burgerrechten en parlementen zullen worden versterkt, het vermogen van de Europese Unie en de instellingen om actie te ondernemen zal worden geconsolideerd en ons, alle drie de instellingen, zullen rechten worden gegeven die het eenvoudiger voor ons maken om ons continent in de wereld te vertegenwoordigen.
Papier is geduldig. Of we mensen er echter van kunnen overtuigen dat we de politieke wil hebben om actie te ondernemen, nieuwe doelstellingen te formulerenen en burgers bij projecten te betrekken, zal afhangen van al deze vergaderingen in de komende paar weken. Ik verwacht dat deze top een nieuwe dynamiek, een nieuw verantwoordelijkheidsgevoel en een serieuzere benadering van verschillende onderwerpen zal opleveren. Wat we de afgelopen dagen hebben gezien was een zoektocht naar de kleinste gemene deler: nationalisatie en politisering. Het Verdrag van Lissabon is daarentegen een roep om europeanisering en beleidsvorming.
Daarom verwacht ik dat we weten wat we gaan doen met het model van de sociale markteconomie. Hoe gaan we om met de financiële en economische crisis? We kunnen deze niet aanpakken door bestaande rechten te verdedigen, maar door wereldwijde oplossingen te zoeken. Ik verwacht ook dat we onze financiën onder de loep zullen nemen. We moeten weten hoeveel geld we aan ons beleid kunnen besteden. De verantwoordelijkheid voor dit financiële onderzoek moet tijdens de top aan de Commissie worden overgedragen. We moeten serieus, eerlijk en open debatteren over de verschillende onderwerpen, en nieuwe doelstellingen formuleren. Ik wens u het allerbeste.
Jean-Pierre Audy
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, wij zouden vandaag verheugd moeten zijn, want we kunnen een moeilijke institutionele kwestie nu achter ons laten. We hebben het Verdrag van Lissabon, we hebben pariteit, we hebben gezichten en toch, hoe kan ik u dat gevoel van onbehagen dat ik toch nog voel, uitleggen?
Vandaag voel ik in deze bijna lege zaal helemaal geen nieuwe wind, we wonen een teleurstellend debat bij met betrekking tot de voorbereiding van die Europese Raad. Ik kan dat gevoel van onbehagen ten aanzien van de voorbereiding van deze laatste Europese Raad met wisselend voorzitterschap niet verklaren.
Wat een verschil met de vreugde van de burgers in 2004 toen de vroegere communistische landen tot de Unie toetraden! Wat een verschil met de festiviteiten ter herdenking van de val van de Berlijnse muur twintig jaar geleden! Ja, we weten nu dat de oplossing niet van de lidstaten zal komen. De oplossing moet van de burgers komen, de oplossing moet van het Europees Parlement komen.
Ik richt me dan ook tot de Commissie, die geen kant moet kiezen, maar moet streven naar een politieke alliantie met het Europees Parlement, zodat de alliantie der volkeren ervoor kan zorgen dat wij kunnen dromen van de Europese Unie die wij wensen, de Unie van de volkeren.
Andreas Mölzer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met de meerderheid van de vorige sprekers dat het in werking treden van het Verdrag van Lissabon een nieuwe historische fase in de Europese integratie inhoudt. Toch zijn de mensen, de burgers overal in Europa, niet altijd in een jubelstemming wanneer zij hieraan denken. Velen zijn bang dat het Verdrag van Lissabon het centralisme in Europa zou kunnen versterken.
Veel mensen zijn bang dat de kleine EU-lidstaten, bijvoorbeeld mijn thuisland Oostenrijk, minder te zeggen zullen hebben omdat de grote lidstaten door de nieuwe stemprocedures in staat zullen zijn alles naar hun hand te zetten. Ook bestaat het gevoel dat bij de keuze van de personen voor de topposities in de Europese Unie de zwakste en kleinste gemene deler bepalend was. Hiermee bedoel ik niets over de persoonlijke kwaliteiten van de heer Van Rompuy en barones Ashton te zeggen, maar de mensen hebben wel begrepen dat het proces geen democratische keuze inhield.
Als we de Europese Unie naar een productieve toekomst willen leiden, moeten wij in dit Parlement aandringen op meer democratie, ook bij de verkiezing van de personen voor de topposities.
Rachida Dati
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Malmström, commissaris, geachte collega's, de Europese Unie pakt de draad weer op met een periode van groei in het derde kwartaal van 2009, waardoor we zouden kunnen denken dat we het ergste nu achter de rug hebben.
Maar er blijft sprake van een zorgwekkend feit, namelijk de enorme toename van de werkeloosheid, en we moeten derhalve uitermate voorzichtig zijn. De Commissie geeft overigens in een rapport van 23 november jl. aan dat door de financiële crisis tussen het tweede kwartaal van 2008 en het midden van 2009 meer dan vier miljoen banen verloren zijn gegaan.
Het is nu meer dan ooit noodzakelijk dat het vraagstuk van de werkgelegenheid in de volgende Europese Raad wordt besproken, in de context van de Lissabonstrategie na 2010. Er moeten hier absoluut ambitieuze doelen worden gesteld en innovatieve maatregelen worden genomen.
Ik ben van mening dat het debat voortaan moet gaan over de aanpassing van deze Lissabonstrategie aan deze moeilijke periode. Onze burgers verwachten van Europa - en dat horen we dagelijks in gesprekken met burgers - dat Europa komt met oplossingen voor de crisis op het gebied van de werkgelegenheid. Laten we ze niet teleurstellen.
Maar mijn waarneming en mijn teleurstelling sluiten aan bij die van mijn collega Jean-Pierre Audy, hier, oog in oog met een halflege vergaderzaal, oog in oog met een uitermate zorgwekkende realiteit voor onze Europese medeburgers.
Aldo Patriciello
(IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, allereerst wil ik het Zweedse voorzitterschap bedanken voor de enorme inspanningen die het heeft geleverd gedurende de afgelopen maanden en die onder andere hebben geleid tot de goedkeuring van het Verdrag van Lissabon.
Eindelijk kan de Europese Unie, na tien jaar in een institutionele impasse te hebben verkeerd, haar groeitraject, dat enige tijd geleden plotseling werd onderbroken, hervatten door de medebeslissingsprocedure te versterken.
Afgezien van de discussie over de kwaliteiten van de gekozen personen laten de benoemingen die in de afgelopen dagen hebben plaatsgevonden, duidelijk zien dat er een enorme kloof gaapt tussen de benoemingsprocedures en de transparantie- en verantwoordelijkheidsprincipes die de Europese Unie ten aanzien van haar burgers hoog houdt. Dit Parlement moet zorgen dat het in de toekomst meer betrokken wordt bij onderhandelingen, die niet in het geheim gevoerd kunnen en mogen worden door de landen binnen de Raad.
Tot slot hoop ik dat we 2009 kunnen afsluiten met een ambitieuze overeenkomst tijdens de Conferentie van Kopenhagen, waar de Europese Unie met één stem moet spreken om haar standpunt over klimaatverandering duidelijk te maken.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de belangrijkste klus van het Zweedse voorzitterschap was, meer dan wat ook, het Verdrag van Lissabon, dat nieuwe mogelijkheden opent voor Europa. We moeten een routekaart maken voor de tenuitvoerlegging ervan. Het vervullen van de vacatures is nog maar het begin. Ten tweede moeten we een plan aannemen voor economisch herstel. We moeten niet alleen denken aan hulp voor de banken, maar ook aan hulp voor gewone mensen, vooral op het terrein van beperking van de werkloosheid. Ten derde zijn we bezig aan een strategie voor het bestrijden van de klimaatverandering - en dat is een goede zaak. We nemen besluiten over wat er op dit terrein gedaan moet worden, maar laten we bedenken dat, in termen van financiële steun, de bestrijding van de crisis op de eerste plaats komt. Ten vierde betekent het programma van Stockholm een veilig en open Europa, een Europa van vrijheden - dan pas is het een gemeenschappelijk Europa. Een zeker evenwicht tussen deze belangrijke waarden is hier noodzakelijk. Tot slot vraagt de ontwikkeling van het Oostzeegebied om meer samenwerking tussen de lidstaten in die regio, en Zweden heeft op dat vlak veel gedaan.
Petru Constantin Luhan
(RO) Allereerst wil ik het Zweedse voorzitterschap feliciteren met de manier waarop het de overgang naar het Verdrag van Lissabon heeft voorbereid. Deze prioriteit op de agenda van het Zweedse voorzitterschap is met succes afgerond. Ik ben van mening dat de Raad in december oplossingen moet vinden gericht op het aanpakken van de tweevoudige uitdaging waar Europa voor staat: de economische crisis en klimaatverandering.
Op dit moment moet het vertrouwen in de financiële markten worden hersteld door het instellen van een controlesysteem. Dat systeem moet een dergelijke crisis in de toekomst voorkomen en beheersen. Op het punt van klimaatverandering denk ik dat het opstellen van milieubeleid de andere beleidsterreinen niet mag benadelen, en ook geen negatieve invloed moet hebben op de verdeling van Europese fondsen voor beleidsterreinen als regionale ontwikkeling.
Cecilia Malmström
fungerend voorzitter van de Raad. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, ik zou enkele korte vragen willen beantwoorden. Er werd een vraag gesteld over Turkije. We zijn er natuurlijk mee ingenomen dat de Europese integratie een algemeen doel blijft voor Turkije. We maken vorderingen bij de onderhandelingen met Turkije - misschien niet zo snel als we zouden willen, maar er wordt vooruitgang geboekt en we hopen eind dit jaar het milieuhoofdstuk te kunnen openen.
We steunen natuurlijk ook de onderhandelingen tussen Turkije en Cyprus en de gesprekken die op het eiland plaatsvinden om een oplossing te vinden voor de tweedeling van het eiland. Het zijn de betrokken partijen die verantwoordelijk zijn voor het proces en de Verenigde Naties steken een handje toe, maar natuurlijk steunt de EU dat en ik was heel recent nog op Cyprus om met de verschillende partijen te spreken die in deze kwestie betrokken zijn. Het zou fantastisch zijn als er binnen afzienbare tijd een oplossing tot stand zou kunnen komen. Vanmiddag vindt overigens een debat over de uitbreiding met Turkije en andere kandidaat-landen plaats met de minister van Buitenlandse Zaken, Carl Bildt, en tijdens dat debat zullen de leden de mogelijkheid hebben om over dit en andere onderwerpen vragen te stellen.
Ik wil kort iets zeggen over de strategie voor de regio van de Oostzee. Ik wil het Europees Parlement nogmaals bedanken voor de steun die het met betrekking tot deze kwestie aan het Zweedse voorzitterschap heeft gegeven. Het was natuurlijk hier, in het Europees Parlement, dat het idee van een strategie voor de Oostzee geboren werd, en dus zijn we erg blij dat de strategie nu in kannen en kruiken is en van kracht is. Ze zal erg belangrijk zijn om milieuproblemen in de regio aan te kunnen pakken, maar ook om meer samenwerking tot stand te brengen met betrekking tot welvaart, innovatie, veiligheid, enzovoort.
De Europese dienst voor extern optreden is een van de grootste en belangrijkste veranderingen als gevolg van het Verdrag van Lissabon. Tijdens de top in oktober stelde de Europese Raad een algemeen kader vast voor deze dienst. Mevrouw Ashton zal nu samen met het Europees Parlement verder aan dat kader werken en ten laatste in april van volgend jaar een definitief voorstel voorleggen. De dienst voor extern optreden zal natuurlijk zijn werkzaamheden gefaseerd aanvatten en het is belangrijk dat dit op een goede en constructieve manier gebeurt. Het Europees Parlement zal de mogelijkheid hebben om te bespreken hoe dat in zijn werk zal gaan.
Wat de herziening van de begroting betreft, mijnheer Färm, ben ik het volkomen met u eens dat, nu het Verdrag van Lissabon met zijn nieuwe, moderne spelregels voor de Europese Unie over een week eindelijk in werking treedt, we vanzelfsprekend ook een moderne begroting moeten hebben die op die uitdagingen berekend is. Ik hoop dat de nieuwe Commissie zo snel mogelijk zo een voorstel zal voorleggen. Ik geloof dat voorzitter Barroso dat gisteren ook zei tijdens het vragenuur.
Acht jaar na Laken staan we nu aan de vooravond van een nieuw Verdrag. Dat is een historisch moment, het is voor de Europese Unie een nieuw tijdperk dat aanbreekt. Ik ben erg blij dat het Zweedse voorzitterschap tot de totstandkoming daarvan bij heeft kunnen dragen. Nu kunnen we de institutionele kwesties tot op zekere hoogte achter ons laten en ons concentreren op de grote politieke uitdagingen waarvan we weten dat de burgers in Europa - het is immers het Europa van de burgers waar we allemaal voor strijden - er zich zorgen over maken.
Veel van die kwesties zullen we tijdens de vergadering van de Europese Raad in december bespreken. Wat de klimaatkwestie - het hoofdthema voor onze generatie - betreft, vindt de Europese Raad gelijktijdig met de klimaatconferentie in Kopenhagen plaats, en de top biedt ons een kans om, indien nodig, onze onderhandelingspositie in Kopenhagen bij te sturen.
Wat de financiële kwesties en de economische crisis betreft, kunnen we een aantal instrumenten in het leven roepen en ook langetermijnrichtsnoeren opstellen om Europa opnieuw concurrerend te maken voor welvaart en sociale cohesie, en zeker ook vooruitzien naar de nieuwe Lissabonstrategie, die op lange en middellange termijn een grote hulp voor Europa kan zijn in dit verband.
Tot slot zal het programma van Stockholm veiligheid en zekerheid brengen voor de burgers van Europa, en het is ontzettend belangrijk dat we dat programma tot stand brengen. Al die kwesties zullen ook na de top blijven bestaan en we zullen op al deze punten nauwe samenwerking met het Europees Parlement nodig hebben. Premier Reinfeldt zal hier tijdens de plenaire vergadering van december aanwezig zijn en zal dan verslag uit kunnen brengen over het resultaat van de top en een algemene terugblik geven op het Zweedse voorzitterschap. Hartelijk dank voor dit erg goede en constructieve debat.
Margot Wallström
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, op deze dag dat we het feit vieren dat de volgende Commissie waarschijnlijk ten minste negen vrouwen zal tellen - en ik zie dat ook als een overwinning voor ieder van ons die daar actief voor heeft gevochten - horen we vanochtend ook nieuwsberichten dat vorig jaar alleen al in Frankrijk 156 vrouwen zijn omgekomen door huiselijk geweld. Het is vandaag de internationale dag voor de uitbanning van geweld tegen vrouwen, dus dit is iets waarbij we zouden moeten stilstaan en dat ons hopelijk ook in de toekomst op Europees niveau en op internationaal niveau tot actie zou moeten aanzetten. Misschien zouden we dit ook naar voren moeten brengen in andere vergaderingen in de loop van de dag.
Dit is een belangrijke stap voorwaarts. Het zegt ook veel over de procedure vanaf nu, die opener moet zijn wanneer we commissarissen benoemen. Ik hoop dat lidstaten en regeringen in de toekomst zowel een man als een vrouw zullen voordragen. Ik denk dat dit een uitstekend idee is.
Ik wil ook ingaan op de benoeming van een nieuw hoge vertegenwoordiger en een nieuwe voorzitter van de Raad. Mevrouw Cathy Ashton is bij de Commissie voorgedragen met de volle steun van de Britse regering. Zij is in feite een jaar geleden hier in het Parlement gekozen met een heel grote meerderheid - met 538 stemmen, als ik het goed heb. Zoals we van meerdere van u hebben gehoord, heeft zij heel nauw met het Parlement samengewerkt en heeft zij altijd geprobeerd het Parlement bij verschillende aangelegenheden te betrekken. Zij is door de 27 staatshoofden en regeringsleiders unaniem benoemd, dus ik denk dat ze alle legitimiteit heeft om haar functie te vervullen en het respect van de buitenlandse partners van de Europese Unie te krijgen. Ik vond de hier gebezigde metafoor wel goed dat we niet iemand krijgen voor wie het verkeer stil zal houden of de verkeerslichten op rood zullen springen, maar iemand die soepel opereert, iemand die het verkeer in feite zal helpen doorstromen of zal helpen om in de Europese Unie op een democratische en goede wijze besluiten te nemen. Ik heb haar leren kennen als een heel goede collega, en ik wil zeggen dat zij ook een overtuigd Europeaan is. Dat is inderdaad een belangrijk uitgangspunt.
We hebben hier in het debat al goede opmerkingen gehoord. Ik denk dat het een vruchtbare en constructieve discussie is geweest, en ik dank u wel voor al uw bijdragen. Ik wil graag ook ingaan op de directe vraag van Göran Färm over de begrotingsevaluatie. Ik kan slechts herhalen wat de voorzitter van de Commissie u al heeft verteld, namelijk dat die zal worden overgedragen aan de nieuwe Commissie. Dat is op de eerste plaats omdat het nieuwe Verdrag van Lissabon bepalingen bevat die een nieuwe institutionele opzet vereisen, zodat er ook een goede basis is voor besluiten over de begroting. Op de tweede plaats zal de nieuwe Commissie de politieke prioriteiten moeten vaststellen en vervolgens de daad bij het woord moeten voegen, teneinde ook echt een begroting te krijgen die past bij de politieke prioriteiten. Ik denk dat dit een belangrijke vernieuwing is en een kans voor de komende Commissie. De begrotingsevaluatie zal ook met een warme handdruk van ons allemaal worden overgedragen aan Cecilia Malmström. Wat de Commissie kan zeggen, is dat begin volgend jaar een voorstel voor de begrotingsevaluatie zal worden gepresenteerd en dat dit de onmiddellijke taak zal zijn voor de volgende Commissie.
Ik wil ook even wat zeggen over het programma van Stockholm. De goedkeuring van het programma van Stockholm valt samen met de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon, uit hoofde waarvan het Europees Parlement een cruciale rol heeft in de ontwikkeling van dit beleid. Dit zal op zijn beurt weer de democratische legitimiteit vergroten van de belangrijke besluiten die moeten worden genomen over vraagstukken op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Dit is goed nieuws voor de Europese burgers en ook voor alle instellingen van de EU.
Ik hoor dat er hier op het gebied van klimaatverandering een gemeenschappelijke visie is op de actieve rol die de Europese Unie in Kopenhagen en vanaf nu zou moeten spelen.
Dus nogmaals hartelijk dank voor het debat. Met het nieuwe Verdrag van Lissabon hebben we nu een tekst die ons zal helpen om alle belangrijke vraagstukken die hier ter sprake zijn gebracht - klimaatverandering, bestrijding van de financiële crisis en de sociale en overige gevolgen daarvan - aan te pakken en natuurlijk ook om ervoor te zorgen dat we in de toekomst een democratische Europese Unie hebben.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
João Ferreira  
De aanstaande Europese Raad heeft ten doel de basis te leggen voor de toekomst van de Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid. Dat geschiedt op een moment dat de werkloosheid in Europa historische waarden bereikt en de economie in recessie verkeert en getroffen wordt door een diepe crisis. Na acht jaar moeten wij de realiteit onder ogen zien: de nagestreefde doelstellingen zijn een absoluut fiasco gebleken. De oorzaken van dit falen moeten worden gezocht in wat zich al snel ontpopte als de ware agenda van deze strategie: deregulering van de arbeidsbetrekkingen en bijbehorende devaluatie van de arbeid, afbraak van de sociale rechten, ontmanteling van essentiële overheidsdiensten, privatisering en liberalisering van economische sleutelsectoren en verabsolutering van de markt in steeds meer sferen van het openbare leven. De werknemers en de rest van de bevolking hebben redenen te over om te hopen op een radicale ommezwaai van deze agenda: een koerswijziging die dringend moet plaatsvinden. Een dergelijke wijziging vereist onder meer het volgende: erkenning van het onderwijs als recht, niet als dienst of zoveelste marktsector; democratisering van de toegang tot kennis en cultuur; waardering van het werk en de rechten van werknemers; bescherming van productiesectoren en middelgrote, kleine en micro-ondernemingen; overheidsdiensten van goede kwaliteit voor iedereen; en een meer rechtvaardige verdeling van de rijkdom.
András Gyürk  
schriftelijk. - (HU) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, bij de komende vergadering van de Europese Raad zullen de lidstaten naar verwachting overeenstemming bereiken over de belangrijkste basisbeginselen die zullen worden uitgedragen tijdens de klimaattop van Kopenhagen. Ik vind het belangrijk dat we naast de emissiequota en de financiële steun aan ontwikkelingslanden ook het vraagstuk van energie-efficiëntie niet uit het oog verliezen. De Europese Unie is namelijk geneigd deze gemakkelijke buit te vergeten. Dat is vooral nadelig omdat we in bepaalde Europese regio's met de verbetering van de energie-efficiëntie de emissieniveaus goedkoper kunnen verlagen dan met elke andere oplossing. Uit het bovenstaande kunnen twee conclusies worden getrokken. Enerzijds moet de Europese Unie ernaar streven om met de aanneming van de nieuwe klimaatbeschermingsregeling de normen op het gebied van energie-efficiëntie wereldwijd meer met elkaar in overeenstemming te brengen. Anderzijds moeten in de toekomstige EU-begroting voor de lange termijn subsidies voor energie-efficiëntie een dominantere rol toebedeeld krijgen, met bijzondere aandacht voor de programma's voor de reconstructie van gebouwen in de voormalige socialistische landen. Op dit gebied kunnen namelijk met relatief lage kosten al spectaculaire besparingen worden gerealiseerd.
Marian-Jean Marinescu  
Het kernthema van het Stockholm-programma is 'Bouwen aan een Europa van de burger'. Dit betekent voor mij dat de Europese instellingen vanaf nu samen met de lidstaten vooruitgang moeten boeken richting het afschaffen van de binnengrenzen. Burgers hebben namelijk voortdurend te maken met bestuurlijke en juridische obstakels die hen belemmeren hun recht op wonen en werken in de lidstaat van hun keuze uit te oefenen. Daarom moet het Stockholm-programma dit kernthema in praktijk brengen en helder omlijnde instrumenten bieden voor een eenvoudiger toegang tot de gemeenschappelijke arbeidsmarkt voor alle werkenden in de EU. Dat is een belangrijk symbool van het Europese burgerschap.
Daarnaast brengt de huidige economische crisis des te sterker voor het voetlicht hoe noodzakelijk het is om het recht op vrij verkeer te stimuleren. Het verbeteren van mobiliteit binnen de EU, in een gebied van gemeenschappelijke vrijheid, rechten en verplichtingen, brengt versterking van het Schengengebied met zich mee, en daarmee de noodzaak om de overige lidstaten zo snel mogelijk daarin te integreren. Het gaat dan tevens om een goed beheer van de buitengrenzen van de EU, dat zo consistent mogelijk moet worden uitgevoerd.
Sirpa Pietikäinen  
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil het Zweedse voorzitterschap bedanken voor het opstellen van het nieuwe werkprogramma voor justitie en binnenlandse zaken.
Dankzij het programma van Stockholm kan de Europese Unie het dagelijkse leven van alle EU-burgers verbeteren. Veiligheid, welzijn en gelijke behandeling zijn het resultaat van het adequaat naleven van de beginselen van de rechtsstaat, solidariteit en non-discriminatie op verschillende beleidsterreinen en bij het opstellen van wetgeving.
Ik wil dat er aanzienlijk meer aandacht wordt besteed aan het verbeteren van het dagelijkse leven van immigranten, minderheden en degenen die om een of andere reden last hebben van discriminatie. Het gaat hier niet om een marginaal verschijnsel: volgens een recent Eurobarometer-onderzoek gaf een op de zes Europeanen aan het afgelopen jaar met discriminatie te maken hebben gehad.
Ik wil in dit verband het belang onderstrepen van de richtlijn die nu in de Raad wordt behandeld over het verbod op discriminatie bij het aanbieden van goederen en diensten. Helaas wordt er in de Raad zeer traag vooruitgang geboekt met deze richtlijn, die met behoorlijk wat tegenstand van enkele lidstaten te kampen heeft. De waardenbasis van de Europese Unie is gebaseerd op respect voor de beginselen van de mensenrechten en gelijke behandeling. Deze beginselen moeten ook op het niveau van Europese wetgeving volledig ten uitvoer worden gelegd.
(De vergadering wordt om 11.40 uur onderbroken)
(Van 11.45 tot 12.05 uur komt het Parlement bijeen voor de uitreiking van de LUX-prijs)
(De vergadering wordt om 12.05 uur hervat)
