Vragenuur (vragen aan de Commissie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B6-0437/2006).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
Eerste deel
De Voorzitter

Betreft: Overboeking door luchtvaartmaatschappijen
Is de Commissie, gelet op Verordening (EG) nr. 261/2004 inzake de rechten van luchtreizigers, bereid aanvullende maatregelen te overwegen ter ontmoediging van de thans gebruikelijke overboeking door luchtvaartmaatschappijen?
Jacques Barrot
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie ontvangt nu minder klachten wegens overboeking dan voor de verhoging van de compensatiebedragen bij Verordening (EG) nr. 261/2004. Op dit moment houdt slechts 8 procent van de door de Commissie ontvangen klachten over de rechten van luchtreizigers verband met gevallen van overboeking of instapweigering, terwijl 60 procent betrekking heeft op vertragingen of annuleringen. Deze tendens heeft onder andere te maken met de opkomst van de low-costmaatschappijen en het toenemende gebruik van chartermaatschappijen, die niet geneigd zijn overboeking in hun werkmethoden op te nemen.
Sinds deze verordening in werking is getreden, hebben de luchtvaartmaatschappijen meer flexibiliteit aan den dag gelegd om vrijwilligers te zoeken die ermee akkoord gaan van hun reservering af te zien in ruil voor bepaalde overeengekomen voordelen. Deze praktijk zet luchtvaartmaatschappijen ertoe aan onmiddellijk ter plekke een oplossing te vinden voor het probleem.
Ik wil de heer Evans er evenwel op wijzen dat de Commissie, overeenkomstig artikel 17 van de verordening, begin 2007 verslag zal uitbrengen aan het Parlement en de Raad over het functioneren en de toepassing van deze verordening. Deze mededeling zal gebaseerd zijn op een door een externe consultant uitgevoerd onderzoek. Voor de aanwerving van deze externe consultant is overigens al een aanbesteding gepubliceerd.
Overboeking is een van de punten die in dit onderzoek aan bod zullen komen en uiteraard zal de Commissie wachten tot zij kennis genomen heeft van de uitkomsten van dit onderzoek alvorens te besluiten of er al dan niet reden is tot aanpassing van de wetgeving. Dus, mijnheer Evans, als er één effect is van deze nieuwe verordeningen inzake de rechten van luchtreizigers, dan is het wel de afname van het overboeken, dat in bepaalde gevallen inderdaad - dat valt niet te ontkennen - een gewoonte was geworden die zeer nadelig uitpakte voor de passagiers.
Gary Titley
- (EN) Ik wil de commissaris graag bedanken voor zijn uitgebreide en duidelijke antwoord. Het is echter een feit dat mensen nog steeds klagen over die overboekingen.
Mijn andere probleem is dat er nog steeds luchtvaartmaatschappijen zijn die de Verordening inzake de rechten van luchtreizigers negeren en hun passagiers vertellen dat die verordening niet op hen van toepassing is. Gaat de Commissie met harde hand optreden tegen die maatschappijen die blijkbaar denken dat zij boven de wet en boven EU-verordeningen staan?
Jacques Barrot
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Zeker, mijnheer Titley, we moeten er absoluut op toezien dat deze rechten van luchtreizigers worden toegepast. Ik moet overigens zeggen dat ik momenteel probeer om alle luchthavens zover te krijgen dat ze de rechten van de passagiers ophangen, om duidelijk te maken dat alle passagiers op de hoogte moeten worden gesteld van het feit dat ze niet te maken mogen krijgen met een overboeking zonder dat hun daarvoor een aanzienlijke compensatie wordt aangeboden, zoals de verordening vereist. De drie sleutelwoorden op dit vlak zijn: voorlichting, onderzoek en toezicht, zoals ik al aangaf. Vervolgens zullen we zien of het nodig is sancties op te leggen of in elk geval de lidstaten die niet werkelijk hebben toegezien op de toepassing van deze rechten voor passagiers, voor het Hof van Justitie te dagen.
Tot zover, mijnheer Titley. Ik wil u bedanken voor deze vraag, die ons eraan herinnert hoe belangrijk het is dat het Europees recht wordt toegepast.
Reinhard Rack
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vicevoorzitter van de Commissie, u heeft er terecht op gewezen dat we allemaal samen een probleem hebben opgelost, of tenminste ten dele, en wel het probleem van de overboekingen. In deze richtlijn uit 2004 hadden we de lat voor de vertragingen heel laag gelegd, omdat de luchtvaartmaatschappijen ons indertijd hadden meegedeeld dat ze na de ramp van 11 september met strenge regels financieel eigenlijk niet meer rond zouden kunnen komen. De luchtvaartmaatschappijen laten gewoon systematisch toe dat de vertragingen oplopen. In de loop van een dag en na meerdere starts en landingen kan de vertraging wel oplopen tot meerdere uren, maar er wordt geen enkele financiële compensatie betaald. Voor de treinpassagiers leggen we strenge regels voor de compensatie vast, in bepaalde gevallen krijgen ze het hele bedrag terug, maar de passagiers in de luchtvaart ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Jacques Barrot
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Ik wil graag even kort tegen de heer Rack zeggen dat wij vele klachten ontvangen over buitensporige vertragingen en dat wij deze controle juist willen uitvoeren om precies te bepalen met welke middelen we een betere toepassing van de nieuwe rechten voor passagiers kunnen bewerkstelligen. U hebt gelijk: als Europees burgers hebben we recht op een behoorlijke behandeling als luchtreiziger en straks ook als treinreizigers. U kunt er dus gerust op zijn, mijnheer Rack, dat de commissaris voor vervoer er wel degelijk naar streeft om steeds strenger toe te zien op de rechten van de passagiers.
Jörg Leichtfried
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vicevoorzitter, ik ben blij dat er blijkbaar relatief weinig klachten worden ingediend. Ik heb echter zelf meegemaakt - wij vliegen nogal vaak - dat mijn laatste drie vluchten alle drie overboekt waren.
Ik zou graag willen weten of er bepaalde luchtvaartmaatschappijen zijn die zich hier vaker aan schuldig maken. Zou je kunnen zeggen dat er bepaalde maatschappijen zijn die zelfs systematisch aan overboeking doen? Zo ja, zou het dan niet denkbaar zijn dat we stappen ondernemen tegen deze bedrijven, zonder meteen een inbreukprocedure te starten? Daarbij zou het dus niet alleen om een schadeclaim gaan, maar ook om een klacht tegen het bedrijf zelf. Zouden we misschien een betere informatiecampagne kunnen voeren om de passagiers erop te wijzen dat ze misschien recht hebben op een schadevergoeding?
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Jacques Barrot
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik kan bevestigen dat de klachten wegens overboeking zijn afgenomen: in 2001 maakten zij meer dan 16 procent van de klachten uit, tegen 7 procent nu. Ik ben er evenwel net als u stellig van overtuigd dat personen die door deze praktijk getroffen worden zich in elk van de lidstaten moeten wenden tot de instantie die met de behandeling van deze klachten is belast. Bovendien - zoals ik u al zei - zullen wij dankzij deze controle een veel vollediger beeld van deze problemen kunnen krijgen. Zo zullen we te weten kunnen komen welke vervoerders hier een gewoonte van maken en welke van hen een serieuze waarschuwing verdienen.
De Voorzitter

Betreft: Bescherming van de jeugd in chatboxen
Van internetfora en chatboxen wordt voornamelijk door jongeren gebruik gemaakt. Ze zijn bestemd voor het snel en ongecompliceerd uitwisselen van meningen. In principe is het verheugend dat er gebruik van nieuwe media wordt gemaakt, maar jongeren zijn in het net uiterst moeilijk te beschermen. Iedereen die daarvoor belangstelling heeft kan zich voor een bepaalde chat aanmelden en moet daarvoor enkele persoonlijke gegevens verstrekken. Vaak zijn die gegevens echter niet te controleren. Kinderen en jongeren kunnen daarom niet weten met wie zij in een concreet geval te maken hebben. Zo is het bijvoorbeeld mogelijk dat personen die zich aan strafbare feiten schuldig hebben gemaakt met opgave van onjuiste gegevens in een chatbox inloggen.
Heeft de Commissie in verband met de bescherming van kinderen en jongeren plannen om maatregelen in verband met chatboxen te nemen? Beschikt de Commissie over een strategie voor de manier waarop zij stappen tegen het misbruik van chatfora voor kinderen en jongeren denkt te nemen?
Franco Frattini
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de mededeling die de Europese Commissie afgelopen juli op mijn verzoek heeft aangenomen, komt het algemene thema van een Europese strategie voor de bescherming van kinderrechten aan bod. Het is duidelijk dat binnen deze Europese strategie extra aandacht wordt besteed aan het gevaar dat jongeren en kinderen lopen om slachtoffer te worden van de handelingen van criminele pedofielen die het internet gebruiken.
Wij staan achter een zeer krachtig preventief optreden. Wij zijn in het bijzonder voorstander van de oprichting van een internationale databank waarin alle belangrijke gegevens worden verzameld van misdadigers en van degenen die het internet gebruiken voor pedofiele doeleinden. Op deze manier kunnen we vooral de verspreiding tegengaan van afbeeldingen die - overduidelijk uit motieven die met seksuele uitbuiting te maken hebben - gericht zijn op kinderen en jongeren, en kunnen we de schuldigen, dat wil zeggen diegenen die het internet voor dergelijke doeleinden gebruiken, de pas afsnijden en aanpakken.
Wij hebben verder besloten om een programma te financieren dat "Safer internet plus” heet en dat bestaat uit een Europees netwerk van telefoonlijnen en met name internetcommunicatie met als doel het voor internetbezoekers mogelijk te maken om samen te werken met de politie. Via dit systeem voor een veiliger gebruik van het internet, dat "Safer internet plus” heet, kunnen internetgebruikers de politie of internetproviders informeren over eventuele bedreigende 'hits' en daarmee over de aanwezigheid van personen die het internet voor pornografische doeleinden gebruiken.
Daarnaast hebben we onlangs een mededeling over mensenhandel opgesteld waarin een speciaal hoofdstuk is gewijd aan kinderen en aan het geweld tegen kinderen. Ik bekijk momenteel de toepassing van het kaderbesluit ter bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen en kinderpornografie. Naast de toepassing van dit kaderbesluit denk ik dat we in staat zijn maatregelen in te stellen om het wetgevend kader verder te versterken en om nog harder op te treden tegen de seksuele uitbuiting via het internet die kinderen schaadt. Ik zal voor het eind van dit jaar hierover berichten middels een mededeling van de Commissie.
Ten slotte zal het algemene thema computercriminaliteit begin volgend jaar aangepakt worden met behulp van een strategisch document met daarin een hoofdstuk dat speciaal aan de bescherming van kinderen is gewijd. Zoals de heer Ebner weet, hebben wij het programma Daphne opnieuw gefinancierd. Het programma Daphne II richt zich op Europese initiatieven die niet alleen het geweld tegen kinderen, maar ook tegen vrouwen bestrijden, en beschikt over een budget van 50 miljoen euro voor de nieuwe operationele fase. Wij willen met dit systeem de beste methodes voor de preventie van geweld tegen kinderen versterken en communicatiecampagnes op touw zetten die een meer verantwoordelijk internetgebruik door kinderen en jongeren moeten bevorderen.
Michl Ebner
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben de heer Frattini zeer erkentelijk voor zijn gedetailleerde antwoord. Ik moet toegeven dat hij uitgebreid werk heeft geleverd op dit gebied en ik denk dat hij erin zal slagen om de veiligheid en de bescherming die wij onze kinderen gunnen, veilig te stellen.
Ik hoop dat dit programma en de bijbehorende activiteiten hun vruchten afwerpen en daarnaast hoop ik persoonlijk dat het Parlement hier vierkant achter gaat staan.
Franco Frattini
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben de heer Ebner zeer erkentelijk.
Op dit moment bevinden we ons in de implementatiefase. Het Europees strategisch plan biedt echter nog andere belangrijke voordelen. We denken erover om op korte termijn een Europese telefonische noodlijn voor kinderen in moeilijkheden op te zetten. Deze noodlijn bestaat in heel Europa uit dezelfde drie cijfers - 116 - gevolgd door een landnummer voor ieder afzonderlijk land. Dit noodnummer kan kinderen die ontvoerd, verdwaald of in moeilijkheden zijn, helpen.
Verder ben ik, samen met de belangrijkste internationale creditcardmaatschappijen, de mogelijkheden aan het bekijken om de creditcards te blokkeren van hen die pedofiele websites bezoeken om pornografisch materiaal waar kinderen bij betrokken zijn, te kopen. Iedereen zal begrijpen dat een bedreiging als deze op zich al een sterk ontmoedigend signaal zal zijn voor dit soort misdadigers.
Alexander Stubb
- (EN) Ik stel deze vraag als vader van Emily, die aanstaande vrijdag haar vijfde verjaardag viert, en van Oliver, die binnenkort tweeënhalf jaar wordt. Oliver surft nog niet op internet, maar Emily wel.
Ik ben het volledig eens met de standpunten zoals die door de commissaris en de voorgaande sprekers naar voren zijn gebracht in verband met het beschermen van onze jeugd. Kan de commissaris echter garanderen dat dit niet leidt tot het opleggen van beperkingen op het algemeen gebruik van internet? Het laatste wat wij namelijk willen is koppen in de krant dat de Europese Unie het vrije gebruik van internet aan banden wil leggen.
Franco Frattini
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, natuurlijk denkt niemand aan een beperking van het internetgebruik. Internet is een van de meest bijzondere communicatiemiddelen, in zoverre dat het kinderen en jongeren over de hele wereld in staat stelt om met elkaar in contact te treden.
Het is echter wel duidelijk dat we de misdadigers die het internet gebruiken om nauwer in contact te komen met jongeren - die uiteraard beschermd moeten worden -moeten tegenhouden en aanpakken. Het is dan ook niet door beperking van het internetgebruik, maar door verscherping van de preventie en de controle dat wij kinderen kunnen helpen volkomen veilig gebruik te maken van internet.
De Voorzitter

Betreft: Steniging van 7 vrouwen in Perzië
Volgens bericht MDE 13/111/2006 van Amnesty International lopen in Perzië 7 vrouwen - Parisa Akbari, Iran Eskandari, Chairieh Valania, Sjamameh Gorbani, Kobra Naddzjar, Sogra en Fatemeh Mola'i - gevaar om binnenkort gestenigd te worden.
Ondanks herhaalde beloften - vaak genoeg overgebracht door de Europese autoriteiten - over moratoriums of schorsing van de barbaarse praktijk door het regiem in Perzië, blijven de berichten over veroordelingen en terechtstellingen van vrouwen, sinds de Europese unie haar 'dialoog over de rechten van de mens' met het regiem aangevat heeft, alsmaar toenemen.
Kan de Europese Commissie uitleggen wat de oorzaken van de volledige mislukking van haar doelstellingen voor de rechten van de mens zijn, die ze voor haar politiek van dialoog met het regiem van Perzië aangekondigd had? Welke concrete stappen onderneemt ze om de moord op de 7 vrouwen te verhinderen?
Peter Mandelson
De Commissie maakt zich nog steeds grote zorgen over de mensenrechten in Iran en beschouwt met name executies door middel van steniging als iets weerzinwekkends. Ik ken de berichten van Amnesty International over veroordelingen tot executie door steniging waarnaar de geachte afgevaardigden verwijzen. Steniging is een wrede, onmenselijke en vernederende vorm van straf. De Commissie vindt dergelijke praktijken dan ook volstrekt onaanvaardbaar. De EU heeft Iran herhaaldelijk en op steeds dringender wijze verzocht om het gebruik van de doodstraf te beperken. Wij hebben er ook op aangedrongen dat het vonnis uitsluitend in overeenstemming met de minimale vereisten van de VN mag worden voltrokken, met inbegrip van de voorwaarde dat een doodvonnis slechts voor de zwaarste misdaden opgelegd mag worden.
In december 2002 heeft de EU een dialoog over de mensenrechten met de Iraanse autoriteiten in gang gezet. Bij die dialoog zijn ook vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties betrokken geweest. Een van de concrete resultaten toentertijd was de toezegging van Iraanse kant dat er een moratorium op steniging zou worden afgekondigd. Helaas is die dialoog sinds de zomer van 2004 stopgezet door onwil van de Iraanse autoriteiten. Er zijn inmiddels echter wel weer onder voorbehoud data vastgesteld voor een nieuwe discussieronde over de mensenrechten medio december.
Paulo Casaca
(PT) Mijnheer de Voorzitter, de Iraanse autoriteiten hebben inderdaad een moratorium toegezegd maar zijn die belofte niet nagekomen. Dat verbaast ons natuurlijk absoluut niet.
Maar het probleem dat ik de commissaris zou willen voorleggen betreft de reden waarom de Commissie aan blijft dringen op een dialoog met een fanatieke kliek die Iran tiranniseert en geen dialoog voert met de grote massa andersdenkende Iraniërs. Ik zou u een in uw moedertaal geschreven boek willen aanraden, We are Iran, met bijdragen van vele Iraniërs die er volledig andere ideeën op nahouden en met wie de Commissie zou moeten praten.
Peter Mandelson
Wij praten met alle soorten maatschappelijke organisaties in Iran. Het is lastig dat de geachte afgevaardigde ons enerzijds verzoekt protest aan te tekenen, te pleiten bij de Iraanse autoriteiten, op te komen voor de mensenrechten en stelling te nemen tegen deze afschuwelijke praktijken, en dat hij ons anderzijds bekritiseert voor het feit dat wij een dialoog zijn aangegaan. Zonder dialoog is het namelijk veel moeilijker, zo niet onmogelijk om ons standpunt over te brengen.
Ik denk dat de Europese aanpak de juiste aanpak is. In nauwe samenwerking met ambassades van de EU-landen in Teheran volgt de Commissie de situatie ter plaatse zeer nauwlettend, met name met betrekking tot de doodstraf. Zodra de Commissie geïnformeerd wordt over een doodvonnis tegen jongeren of gewaar wordt dat vrouwen gevaar lopen gestenigd te worden, zet de EU onmiddellijk démarches met de gerechtelijke en andere bevoegde autoriteiten in gang. De EU vertrouwt dus niet uitsluitend op die dialoog. Wanneer zich dergelijke gevallen voordoen, maakt de Unie haar standpunten zeer direct en duidelijk kenbaar. Dat zal ook in de toekomst niet veranderen.
Piia-Noora Kauppi
- (EN) Commissaris, u zegt dat de Europese Commissie de mensenrechtensituatie in Iran zeer serieus neemt. Zou u mij dan kunnen vertellen wanneer deze kwestie in andere dialogen met Iran besproken wordt? Er is thans een dialoog gaande over het nucleaire programma in Iran. Worden de mensenrechten ook tijdens dergelijke onderhandelingen of tijdens onderhandelingen over handelskwesties besproken? Dit is een ernstige zaak. Volgens mij is het dan ook niet toereikend om te zeggen dat getracht wordt om de onderhandelingen over de mensenrechten weer vlot te trekken. Dit onderwerp moet bij alle dialogen met Iran op de agenda staan. Wanneer bent u voornemens om dat te gaan doen?
Peter Mandelson
De Commissie onderneemt via verschillende kanalen actie in gevallen waarin de mensenrechten in het geding zijn. Zij vertrouwt niet alleen op de mensenrechtendialoog; de laatste bijeenkomst over mensenrechten heeft overigens in juni 2004 plaatsgevonden en binnenkort is er weer een nieuwe bijeenkomst gepland. Wij tekenen daarnaast via uiteenlopende diplomatieke kanalen een diplomatiek protest aan in aanvulling op de geagendeerde dialoog. Zo zullen wij ook in de toekomst te werk blijven gaan.
Edite Estrela
(PT) Naar aanleiding van wat mijn collega's hebben gezegd, zou ik willen weten wat het standpunt van de Commissie is over de ontvoering van zwangere vrouwen en kleine kinderen als middel om de Iraanse oppositie het zwijgen op te leggen. Die ontvoeringen zijn een aanslag op de rechten van de vrouw en op de mensenrechten in het algemeen. Ik zou willen weten of de Commissie hiervan op de hoogte is en wat haar standpunt dienaangaande is.
Peter Mandelson
Wij volgen individuele gevallen op de voet. Wij weten dat er een aantal vrouwen is dat met een executie door steniging wordt bedreigd. Onze standpunten hieromtrent zijn afdoende bekend en vaak naar voren gebracht. Er bestaat geen enkele twijfel in Iran over onze aversie tegen deze praktijken. In individuele gevallen kunt u er te allen tijde van verzekerd zijn dat wij alle beschikbare middelen zullen gebruiken om ons standpunt duidelijk te maken. Wij zullen daarbij ook een zo groot mogelijke druk uitoefenen.
Tweede deel
De Voorzitter

Betreft: Voorstel van de Europese Commissie voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad over Roaming op openbare mobiele netwerken in de Gemeenschap
Na publicatie door de Europese Commissie van haar plan om te komen tot een verordening op de roaming-activiteiten van de mobiele telefoonbedrijven def.), blijkt dat in het voorstel van de Commissie weinig informatie is te vinden over de gevolgen van de specifieke situatie van de bewoners en bedrijven aan de binnengrenzen van de lidstaten van de Europese Unie inzake roamingkosten.
Bezit de Commissie informatie over de kosten waarmee de 'binnen-grensregio's' worden geconfronteerd?
Wat denkt de Commissie te ondernemen opdat de telefoonoperatoren tegemoet te komen aan de specifieke noden van de bewoners en de economische activiteiten in de EU - 'binnen-grensregio's'?
Viviane Reding
Ik ben de geachte afgevaardigde dankbaar dat hij deze vraag stelt. Dit biedt mij namelijk de gelegenheid om een antwoord te geven op een kwestie die voor het Parlement zeer belangrijk is gezien de aandacht die in de afgelopen jaren is besteed aan het onderwerp internationale roaming.
Zoals bekend, zijn er voor de burgers twee problemen: ten eerste de hoge prijs die zij voor mobiel bellen moeten betalen als zij de grens oversteken en ten tweede het probleem van de onbedoelde roaming via een buitenlands netwerk, niet omdat zij een grens zijn overgestoken, maar omdat zij in een grensgebied wonen. In een competitieve markt is de verwachting dat er doorgaans een convergentie van prijzen en kosten zal plaatsvinden. Met betrekking tot roaming is er echter al vele jaren geen enkel bewijs voor een echte koppeling tussen prijzen en de onderliggende kosten. Dit punt is ook duidelijk naar voren gekomen in de effectrapportage die in het kader van de door mij voorgestelde verordening is opgesteld.
De kwestie is eigenlijk heel eenvoudig. Waarom zou een Franse klant die net de grens met Italië is overgestoken en die een lokaal telefoongesprek voert hier 50 cent tot meer dan 1 euro per minuut voor moeten betalen, terwijl een Italiaanse klant die ook een lokaal gesprek voert slechts tussen de 10 en 13 cent in rekening gebracht krijgt? Ik geef toe dat er wat extra kosten zijn als iemand met zijn of haar telefoon vanuit een buurland belt, maar dergelijk grote prijsverschillen zijn nauwelijks te rechtvaardigen.
Op alle andere telecomgebieden - zowel wat vaste als breedbandverbindingen betreft - hebben de Europese consumenten van aanzienlijk betere prijzen en keuzemogelijkheden en van een hogere kwaliteit kunnen profiteren; internationale roaming vormt hierop de enige uitzondering. Er zijn miljoenen burgers die zich al jaren ergeren aan deze hoge prijzen. Naar schatting leven er ongeveer 99 miljoen Europese burgers in regio's waar de afstand tot de grenzen minder dan vijftig kilometer bedraagt. Circa 11 miljoen burgers woont zelfs op minder dan 5 kilometer van een grens. Zij hebben de meeste last van die buitengewoon hoge roamingprijzen.
De verordening die ik heb voorgesteld is thans onderwerp van discussie in dit Parlement en in de Raad. In die verordening worden aanzienlijke verlagingen van de roamingprijzen voorgesteld voor alle Europeanen, dus zowel voor consumenten als voor zakelijke reizigers. Het moge duidelijk zijn dat de mensen die in de 'binnen-grensregio's' wonen en roamen, tot de groep zullen behoren die het meeste profijt van deze verordening heeft zodra die in werking is getreden.
Vanuit technisch perspectief zullen de consumenten die in die regio's wonen vanwege de aard van mobiele netwerken overigens wel een bedrag aan roamingkosten moeten betalen. Als de verordening wordt aangenomen, kunnen zij er echter nu op vertrouwen dat de prijzen veel redelijker zullen zijn dan nu het geval is.
Dan is er nog de kwestie van het onbedoeld roamen, iets wat altijd kan gebeuren waar mobiele diensten beschikbaar zijn in grensgebieden. Daarom is het voor de mensen die daar wonen ook zeer belangrijk dat de prijzen dichter in de buurt van de kosten komen te liggen.
Ik lever vaak kritiek op de exploitanten omdat zij te hoge prijzen hanteren. Aan de andere kant moet ik ook zeggen dat de exploitanten zelf al de gewenste kant op gaan, ere wie ere toekomt. Zo is het een goede zaak dat exploitanten in Ierland en in het Verenigd Koninkrijk een begin hebben gemaakt met aanbieden van tarieven die voor het hele eiland gelden. Dat betekent bijvoorbeeld dat burgers in Ierland en Noord-Ierland nu slechts één enkel tarief betalen, ongeacht waar zij zich op het eiland bevinden. Dat is een goed voorbeeld van beste praktijken. Ik zou graag zien dat dergelijke initiatieven meer gestimuleerd worden en navolging krijgen in andere delen van Europa.
Lambert van Nistelrooij
Voorzitter, bij de roamingkosten, met name in de grensgebieden, gaat het in totaal om zo'n 5 miljard euro per jaar; dit is onaanvaardbaar en eigenlijk ook onnodig voor bedrijven en voor burgers. Ik dank dan ook mevrouw Reding voor haar zeer krachtige interventie in de afgelopen maanden en ook vandaag, maar een vrijwillige oplossing tussen bedrijven in de grensstreken van die roaming, waarvan je amper op de hoogte bent, waarbij je een aantal keren per dag van het ene netwerk in het andere netwerk wordt gedrukt, dat is toch een geweldig probleem; ik denk dan ook dat het op vrijwillige basis onvoldoende snel tot een oplossing komt. Ik vraag de commissaris, de Commissie, dan ook of zij in die richting wil rapporteren over die voortgang. Ik weet dat de organisatie van de grensregio's daar ook graag over wil meedenken, ik denk dat we daar moeten intensiveren.
Viviane Reding
Helaas beschikken de nationale toezichthouders niet over expliciete bevoegdheden om onbedoelde roaming te voorkomen of te reduceren. Zoals ook uit het probleem van de internationale roaming blijkt, is er op dit vlak nog geen sprake van een interne markt. Daarom moeten wij de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten houden om goede praktijken te kunnen traceren en deze onder de aandacht te brengen. In Ierland hebben Comreg en Ofcom bijvoorbeeld besloten om een gezamenlijke werkgroep op te zetten om de omvang van het probleem van het onbedoeld roamen door mobiele bellers te onderzoeken. Wij verwelkomen en stimuleren dergelijke initiatieven uiteraard. Het is op dit moment echter nog niet mogelijk om dit probleem op grotere schaal aan te pakken via het normale reguleringsproces.
Andreas Mölzer
(DE) Mevrouw de commissaris, de toeslagen voor bellen in het buitenland met de nieuwe UMTS-technologie zijn nog hoger dan in het gewone GSM-net. Wie in het buitenland belt, krijgt daarvoor al gauw een gepeperde rekening, zelfs als hij via een partnernet belt. Op de rekening staat dan meestal niet of er per minuut of per volume wordt afgerekend.
Is de Commissie van plan om de roamingverordening te gebruiken om ook hier voor meer transparantie te zorgen?
Viviane Reding
Ik ben mede door dit Parlement nadrukkelijk gevraagd om iets aan het probleem te doen van de mobiele beltarieven voor internationale roaming. Toen ik deze kwestie onderzocht, was er geen specifieke behoefte aan actie met betrekking tot datadiensten, zoals sms. Toen de nationale regelgevende instanties de Commissie verzochten om iets te ondernemen, maakten zij zich eigenlijk alleen zorgen over de hoge internationale roamingtarieven voor spraaktelefonie. Uit de vele discussies die ik heb gevoerd, met name met afgevaardigden van dit Parlement en met burgers, weet ik dat er ook een probleem op datagebied bestaat. Het Parlement evalueert het voorstel voor een verordening op dit moment en heeft dan ook de mogelijkheid om een stap verder te gaan dan de Commissie. Ik wil daarbij ook een beroep doen op de betrokken bedrijven zelf, aangezien het bedrijfsleven voortdurend klaagt dat wij ons bemoeien met de prijsregulering. Exploitanten hebben nu de kans om te laten zien dat zij zelf in staat zijn om de prijzen te verlagen zodat regelgevers en politici niet tussenbeide hoeven te komen.
Justas Vincas Paleckis
- (EN) Commissaris, u heeft een aantal overtuigende voorbeelden gegeven van de absurde situatie die er met betrekking tot de roamingprijzen in verschillende landen bestaat. U heeft daarbij echter niet de nieuwe lidstaten van de EU genoemd, terwijl de situatie daar zelfs nog slechter is. Is de Commissie voornemens speciale aandacht aan de nieuwe lidstaten van de EU te besteden om een einde te maken aan de zeer grote verschillen in de tarieven voor algemene mobiele telefonie en roaming?
Viviane Reding
De voorgestelde verordening betreffende de internationale roamingtarieven is op alle Europese lidstaten van toepassing, dus ook op de nieuwe lidstaten. In oktober 2005 heeft de Commissie met het oog op de transparantie een website gelanceerd met álle tarieven, dus ook die in de nieuwe lidstaten. Die tarieven worden over een jaar geëvalueerd om te bekijken hoe deze zich in de verschillende lidstaten hebben ontwikkeld. Zoals gezegd, ben ik voornemens om regelgeving uit te vaardigen met behulp van het Europees Parlement en de Raad; dat zijn namelijk de wetgevers. Over een paar weken is de website bijgewerkt en kunt u zelf constateren of de algemene tarieven in de verschillende landen gedaald zijn en wat de tendens in het afgelopen jaar is geweest.
De Voorzitter

Betreft: Gebruik van internet via breedbandverbinding
Volgens recente gegevens van de Commissie, meer bepaald van het Directoraat-generaal informatiemaatschappij en media, is slechts 13% van de scholen in Griekenland via een breedbandverbinding op het internet aangesloten. Met dit percentage bekleedt Griekenland de laatste plaats van 27 landen in Europa. De kennis en het gebruik van computers zijn vandaag de dag een absolute noodzaak, terwijl een krachtige breedbandaansluiting op het internet een fundamenteel instrument voor ontwikkeling en concurrentievermogen kan zijn, zoals de bevoegde commissaris, Viviane Reding, op 29 september 2006 nog heeft verklaard.
Wat denkt de Commissie te ondernemen om een land als Griekenland aan te moedigen om de scholen uit te rusten met computers met een breedbandaansluiting op het internet? Hoe denkt de Commissie acties te ondersteunen om informatiemiddelen in te voeren op scholen en bij instanties en organisaties in afgelegen regio's, met name in eiland- en berggebieden?
Viviane Reding
De geachte afgevaardigde heeft gelijk: de Griekse markt voor elektronische communicatie heeft helaas te lijden onder een zeer grote vertraging in de omzetting van het regelgevingskader. Dat had al vanaf 2003 van kracht moeten zijn. Griekenland heeft die omzetting echter pas in juni 2006 afgerond. Wij hebben heel duidelijk kunnen constateren dat er in landen waar dat kader niet van kracht is, geen concurrentie plaatsvindt. En zonder concurrentie wordt er minder geïnvesteerd. Dat is een van de problemen in Griekenland.
Een meer positief aspect is dat Griekenland via de structurele steun van de EU aanspraak kan maken op een aanzienlijke cofinanciering voor investeringen die gericht zijn op het bevorderen van een snellere verspreiding van ICT in dat land. Dat geldt met name voor breedbandinternet op scholen en voor publiekrechtelijke organisaties in afgelegen eiland- en berggebieden. Ook via het Cohesiefonds kunnen in Griekenland projecten worden gefinancierd voor het aanschaffen van ICT-apparatuur voor scholen en publiekrechtelijke regionale organisaties, inclusief organisaties in afgelegen eiland- of berggebieden.
Zoals u weet, heeft Griekenland de tenuitvoerlegging van een groot project in gang gezet voor de toegang tot breedbandverbindingen voor Griekse regio's buiten Athene en Thessaloniki die daar nog niet over beschikken en die onder normale omstandigheden een dergelijke verbinding ook niet zouden krijgen.
De Griekse regering heeft ook het Diodos-programma gelanceerd. In het kader van dit project is er een Grieks educatief netwerk met een hoge capaciteit gecreëerd. Het nieuwe netwerk wordt door providers gebruikt om tegen een prijs die naar verwachting de helft zal bedragen van de huidige verkoopprijzen geavanceerde internetdiensten te bieden aan onderzoeksinstellingen en wetenschappelijke en educatieve organisaties.
U weet wellicht ook dat de Commissie druk bezig is met het dichten van de digitale kloof. Daartoe heeft de Commissie onlangs een mededeling gepubliceerd over het dichten van de breedbandkloof. In die mededeling wordt een krachtige toezegging gedaan om breedbandverbindingen voor alle Europeanen mogelijk te maken via beleidsmaatregelen, begrotingssteun en regulerende instrumenten. In dat verband kan er een beroep worden gedaan op de structuurfondsen, maar ook - en dat is nieuw - op de fondsen voor plattelandsontwikkeling, waarbij de regels voor staatssteun uiteraard volledig in acht worden genomen. De mededeling bevat een voorstel voor een actie gericht op het versterken van het huidige beleid en de nationale breedbandstrategieën en op het bevorderen van het uitwisselen van beste praktijken via een website. Naar ons idee is het zeer belangrijk dat regio's ervaren wat er in andere regio's is gebeurd en inzicht krijgen in wat zij eventueel over kunnen nemen of aan hun eigen specifieke behoeften aan kunnen passen. Wat dat betreft, hopen wij dat de vele aanhoudende problemen die in sommige regio's bestaan, met name in Griekenland, geleidelijk opgelost kunnen worden.
Stavros Arnaoutakis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw de commissaris bedanken voor haar antwoord. Mijn vraag is daarmee volledig beantwoord. Ik wil haar met name ook bedanken voor haar komst naar Kreta, waar zij het ENISA, het Europese Bureau voor netwerk- en informatieveiligheid, heeft bezocht en op die manier heeft geholpen bij de oplossing van een groot aantal problemen in dit bureau. Zowel Griekenland als Kreta danken u hartelijk voor uw bezoek aan Heraklion.
Viviane Reding
Behalve dat het een prachtig eiland is, probeert Kreta ook met alle macht om de bestaande breedbandkloof te dichten. Ik weet dat de geachte afgevaardigde in zijn hoedanigheid als vertegenwoordiger van Kreta een bijdrage levert aan het verwezenlijken van dat doel. Alle steun die wij kunnen verstrekken, dient uiteraard via de Griekse regering te verlopen. Bij de structuurfondsen en de fondsen voor plattelandsontwikkeling dient het initiatief immers van de regering uit te gaan. De Commissie is bereid om hulp te bieden zodat de brede kloof die er nog steeds bestaat in de niet-stedelijke gebieden in Griekenland, gaandeweg gedicht kan worden.
Mairead McGuinness
- (EN) Ik wil de commissaris graag bedanken. In Ierland gaat het al beter met de scholen en hebben leerlingen voldoende breedbandmogelijkheden zolang ze op school zijn. Wanneer zij thuis komen, is de situatie echter slechter: 25 procent van de bevolking heeft geen toegang tot een breedbandverbinding. Heeft de Commissie serieus overwogen om de kloof via nieuwe technologieën, zoals WiMAX, te dichten hoewel daarvoor wel een spectrum- en frequentietoegankelijkheid vereist is? Heeft u dit overwogen en wat is uw conclusie? Veel van mijn kiezers hebben namelijk geen toegang tot breedband en leerlingen kunnen thuis geen gebruik maken van deze technologie.
Viviane Reding
Het is duidelijk dat er veel technieken en technologieën zijn waarmee de breedbandkloof gedicht kan worden. De Commissie heeft echter altijd consequent gezegd dat wij een technologisch neutrale oplossing nodig hebben. Wij kunnen niet de voorkeur geven aan de ene technologie boven een andere technologie want soms vormt een combinatie van technologieën de juiste aanpak. Vezelverbindingen zijn niet altijd het antwoord; soms kunnen satellieten efficiënter zijn. De Noordse landen kennen bijvoorbeeld veel geografische en afstandsproblemen en hier lag de oplossing in een combinatie van technologieën besloten. Ik weet uit de statistische gegevens over scholen met een internettoegang via breedband dat Ierland niet echt geweldig presteert. Dat is verwonderlijk omdat ik weet dat het onderwijs over nieuwe technologieën in Ierland op een hoog niveau plaatsvindt. Ik hoop dan ook dat de breedbandkloof in Ierland gedicht kan worden en dat alle scholen in de toekomst in staat zijn de wereld via nieuwe technologieën te verkennen.
Malcolm Harbour
- (EN) Het doet mij deugd dat de commissaris in haar eerste antwoord in verband met het leveren van breedbanddiensten heeft benadrukt hoe belangrijk het is dat concurrentie bevorderd wordt en de verplichtingen nagekomen worden. Ik zou graag willen weten of zij het Parlement de bevestiging kan geven dat zij de oproep van bepaalde exploitanten, en zelfs regelgevende instanties, zal weerstaan om bepaalde investeringen in breedband tijdelijk niet langer te reguleren door als het ware een reguleringsvakantie in te stellen. Tegen de achtergrond dat zij en ik volgende week het wereldwijde forum over internetgovernance zullen bijwonen, zou ik ook willen vragen of zij kan bevestigen dat zij zich bij ons aan zal sluiten bij het promoten van de voordelen van concurrentie op mondiale schaal teneinde het niveau van de breedbandverbindingen wereldwijd te verhogen en de kosten te verlagen.
Viviane Reding
Ik kan op beide vragen een positief antwoord geven. Het eerste antwoord is heel duidelijk. Ik zal geen reguleringsvakanties toestaan, ook niet in grote landen, omdat dergelijke vakanties indruisen tegen de belangen van onze burgers die slechts toegang hebben tot één enkele provider omdat er geen concurrentie is. Een dergelijke situatie leidt tot hoge prijzen en is niet in het belang van de sector in het algemeen. Ik ben dus tegen reguleringsvakanties.
Het antwoord op uw tweede vraag luidt eveneens "ja”. Ik zal volgende week inderdaad de wereldconferentie over internetgovernance bijwonen. Ik zal daar ook gesprekken met parlementariërs voeren en ik juich het toe dat het Europees Parlement een delegatie naar deze zeer belangrijke conferentie stuurt, omdat de stem van de burgers van Europa gehoord moet worden.
De Voorzitter

Betreft: Europees register van Internet-domeinnamen
Kan de Commissie meedelen hoeveel aanvragen voor .eu-domeinnamen er tot de start van de Sunrise 2-periode zijn ingediend bij EURid? Wat is het gemiddeld percentage afgewezen aanvragen, en, in het bijzonder, hoeveel procent van de Ierse aanvragen zijn er afgewezen? Kan de Commissie uitleggen waarom het gemiddelde cijfer voor de EU zo ver afwijkt van de cijfers voor Ierse aanvragen? Is de Commissie op de hoogte van het feit dat de registrar de Ierse registreerders niet van de nodige middelen heeft voorzien om de aanvraagprocedure naar behoren te kunnen doorlopen? Indien zij toegeeft dat er informatie ontbrak, is de ADR-procedure dan de aangewezen methode om de problemen van de Ierse aanvragers op te lossen? Tot slot, is de Commissie nu overtuigd dat alle nodige informatie van de registrar beschikbaar is voor de registreerders?
Viviane Reding
Ik kan de geachte afgevaardigde antwoorden dat volgens de informatie die ik van het register heb ontvangen het aantal aanvragen tijdens de Sunrise-periode 346 218 bedroeg, waarbij er 181 306 tijdens de eerste fase en 164 912 tijdens de tweede fase zijn ingediend.
Op dit moment is 46 procent van de Ierse aanvragen afgewezen ten opzichte van 34 procent van alle Europese aanvragen. De volledige tabel met een overzicht van alle aanvragen opgesplitst naar eventuele oudere rechten en landen van herkomst is te vinden op de website van het register.
De aard van de bewijsstukken die aanvragers dienen te overleggen, is afhankelijk van de nationale wetgeving van de lidstaat waar dat oudere recht is vastgesteld. Er bestaan enorme verschillen tussen de rechtsstelsels van de lidstaten en dat uit zich ook in de mate van ingewikkeldheid van de bewijzen die nodig zijn om het bestaan van een ouder recht aan te tonen. Dit veroorzaakt hogere of lagere afwijzingspercentages voor aanvragen uit bepaalde landen zoals Ierland.
Met betrekking tot de vraag of het register de Ierse registrars van de benodigde middelen heeft voorzien om aan alle vereisten van de aanvraagprocedure te kunnen voldoen, is de Commissie zich niet bewust van enige specifieke discriminatie op dit punt. Vanaf oktober 2005 - dat is twee maanden voor aanvang van de Sunrise-periode - heeft het register op zijn website in alle officiële talen een uitgebreide beschrijving gepubliceerd van alle technische en administratieve vereisten met betrekking tot de registratieprocedures. Die informatie is overigens nog steeds voor alle belangstellenden online beschikbaar. Voor diezelfde periode heeft het register een helpdesk opgezet waar aanvragers in een van de twintig officiële talen met hun vragen terecht konden voor een snel antwoord.
Het doel van ADR, de procedure voor alternatieve geschillenbeslechting, is het op korte termijn beslechten van geschillen tussen houders van domeinnamen over zaken als cyber-squatting, ofwel het 'kraken' van slapende domeinnamen, en intellectuele eigendomsrechten. Ook individuele afwijzingen kunnen via een dergelijke procedure worden betwist. Indien een Ierse aanvrager van mening is dat hij of zij onder een van deze categorieën valt, is de Commissie van mening dat de procedure voor alternatieve geschillenbeslechting inderdaad de aangewezen en eerlijkste methode is om het probleem op te lossen.
Samengevat is de Commissie van mening dat de informatie die door het openbaar register is verstrekt, afdoende is voor aanvragers en registrars om de registratie van domeinnamen voort te kunnen zetten gedurende de registratieperiode en ook daarna.
Jim Higgins
- (EN) Ik dank u voor uw antwoord, commissaris. Ondanks onze mindere prestaties op breedbandgebied is het goed om van de Commissie erkenning te krijgen voor de ontwikkelingen in Noord-Ierland en Ierland met betrekking tot roaming. Ik hoop dat dit initiatief in andere landen navolging krijgt.
In haar antwoord heeft de commissaris de schuld nadrukkelijk bij de nationale regeringen neergelegd omdat hun wetgeving niet adequaat functioneert. Dat geldt niet alleen voor Ierland, maar ook voor het Verenigd Koninkrijk. De heer Patrik Lindén, de communicatiemanager van EURid, heeft dit wel zeer hard geformuleerd. Ik zal uw boodschap terugkoppelen. Ik zal er daarbij zeker op wijzen dat een groot deel van de verantwoordelijkheid voor het feit dat wij op lokaal en nationaal niveau ver achterlopen bij de rest van Europa, bij onze eigen regering en wetgeving berust.
Viviane Reding
Uit hoofde van het juridisch kader dat is opgezet voor het Dot.EU-register is de Commissie niet verantwoordelijk voor beslissingen over de interpretatie van het nationaal recht in verband met de validering van oudere rechten. Deze taak wordt uitgevoerd door de validator die door het register is geselecteerd, te weten PriceWaterhouse Coopers. Dat is het eerste punt.
Het tweede punt is dat dit besluit om in die zin het nationale recht te eerbiedigen, ook is genomen in overleg met het Europees Parlement. Ik heb al eerder gezegd dat er enorme verschillen tussen de nationale wetgevingen bestaan, maar ik zou niet durven zeggen dat de ene wet beter is dan de andere. Het nationale recht is verbonden met nationale gewoonten en met de culturele diversiteit van onze landen. Het is dan ook een zaak van de nationale regeringen om dat recht te veranderen of juist ongewijzigd te handhaven.
De Voorzitter

Betreft: Eerlijke handel
In uw antwoord op het verslag van het Europees Parlement over eerlijke handel (Fair Trade) en ontwikkeling van juli jl. onderstreepte u dat de EU een coherent gemeenschappelijk beleidskader inzake eerlijke handel zou moeten krijgen en zegde u toe te zullen nagaan hoe de Commissie de verschillende certificerings- en garantiemethodes zou kunnen steunen en de consument zou kunnen helpen correcte en transparante informatie te verkrijgen. Welke conclusies heeft u verder kunnen trekken ten aanzien van een EU-beleid ter ondersteuning van eerlijke handel?
Terwijl er goed ontwikkelde distributie- en etiketteringsstructuren bestaan voor eerlijke handel in voedsel en dranken, is dit niet het geval bij kleding. Zo moeten vrouwen in Bangladesh bijvoorbeeld 80-urige werkweken in textielfabrieken maken om 10 euro per maand te verdienen met de productie van goedkope kleding voor Europese winkelketens. Hoe denkt de Commissie samen te werken met ngo's om de ontwikkeling van internationale normen voor eerlijke handel en certificering voor de productie van kleding te ondersteunen?
Peter Mandelson
Dankzij de eerlijke handel (Fair Trade) is er aanzienlijke vooruitgang geboekt bij het streven om geëtiketteerde producten in de schappen van de supermarkten te krijgen en te integreren in de dagelijkse koopgewoonten en -praktijken. Helaas kan dit nog niet gezegd worden voor ambachtelijke producten en kleding. Als onderdeel van de follow-up op het verslag van het Parlement zal de Commissie overwegen of er ruimte voor acties is op dit gebied.
Toen ik in juli in dit Parlement heb gezegd dat wij een eerlijk en coherent beleidskader nodig hebben om de armoede aan te pakken en ontwikkeling te bevorderen doelde ik daarmee niet alleen op Fair Trade. Ik heb toen overigens wel gezegd dat het verslag over eerlijke handel en ontwikkeling een nuttige rol zou kunnen spelen. De Commissie bestudeert thans de manier waarop er nog meer profijt getrokken kan worden van de rol van de Fair Trade-beweging. Daarnaast kan zij echter ook nog een aantal andere en bredere maatregelen nemen.
In samenwerking met ontwikkelingslanden kunnen wij niet alleen fatsoenlijke arbeidsvoorwaarden en internationale arbeidsnormen bevorderen, maar ook een betere interactie tussen fatsoenlijke werkomstandigheden en andere beleidsterreinen. Het nieuwe thematische programma voor het investeren in mensen is daarvoor een belangrijk instrument. Dit programma omvat onder andere voorlichting, opleidingen, het uitwisselen van informatie en de ontwikkeling van een aantal indicatoren om de vooruitgang te kunnen controleren.
Het besef dat er een relatie bestaat tussen fatsoenlijk werk en het terugdringen van armoede wordt in Europa steeds groter. In de Europese Consensus inzake ontwikkeling - een document dat in 2005 is gepubliceerd - worden werkgelegenheid en sociale cohesie aangemerkt als een van de negen gebieden voor communautaire acties. Werkgelegenheid, fatsoenlijk werk en sociale cohesie staan daarnaast ook centraal in de EU-Afrika-strategie.
In mei 2006 heeft de Commissie een mededeling aangenomen over fatsoenlijk werk voor iedereen. Deze zal in december tijdens de conferentie van de Commissie over fatsoenlijk werk en globalisering worden gepresenteerd. Tijdens die conferentie zullen deze onderwerpen binnen een veel ruimer kader uitgebreid worden besproken.
Wij leveren via onze permanente handelsgerelateerde activiteiten op bilateraal en regionaal niveau ook een bijdrage aan het vaststellen van internationale normen voor alle producten, inclusief textiel. Een voorbeeld hiervan is een programma ter ondersteuning van een hogere kwaliteit in Bangladesh dat gericht is op het verbeteren van kwaliteitsnormen, metrologie en accreditatiesystemen in dit land. Hierdoor willen wij ervoor zorgen dat de nationale laboratoria regionale en multilaterale erkenning krijgen en waarborgen dat de certificaten voor de overeenstemmingsbeoordeling ook worden geaccepteerd. Daarnaast zal de basisfunctie van het normalisatie- en testinstituut van Bangladesh versterkt worden om beter te kunnen functioneren als normalisatie-instantie op het gebied van de metrologie.
Door dit programma is Bangladesh in staat om niet alleen aan de multilaterale vereisten te voldoen, maar om ook het concurrentievermogen van zijn exportindustrie te verbeteren. Doel van het project is het tot stand brengen van publiek-private partnerschappen. Daarnaast dient met name het bewustzijn vergroot te worden van het belang van systemen voor kwaliteits- en milieubeheer en sociale normen (het aantal bedrijven met een ISO 14000- en SA 800- certificatie is inmiddels al toegenomen). Bovendien moet de consumentenbond in het land meer mogelijkheden krijgen om druk uit te kunnen oefenen teneinde veranderingen door te voeren en te zorgen dat er effectiever op de naleving van de normen wordt gecontroleerd.
Sarah Ludford
- (EN) Ik dank u voor uw antwoord, commissaris. Ik ben het volledig met u eens dat er bij de handel en ontwikkeling veel meer kwesties een rol spelen dan alleen maar een eerlijke handel. Ik zou echter toch graag nog steeds van de Commissie willen weten of zij gerichte ondersteuning zal geven bij het ontwikkelen van duidelijke criteria voor certificerings- en garantiemethodes ten behoeve van Fair Trade. Ik zou ook graag van u willen horen op welke manier u de transparantie in de prijsvorming wilt verbeteren zodat consumenten niet alleen kunnen zien dat de premie voor een eerlijke handel ook doorwerkt in de prijs in de supermarkt, maar ook zelf kunnen zien of de prijs van een spotgoedkoop jurkje van 10 pond of 15 euro niet tot stand is gekomen ten koste van fatsoenlijke leef- en werkomstandigheden van textielarbeiders.
Peter Mandelson
Ik sympathiseer met het standpunt van de geachte afgevaardigde. Ik denk dat consumenteninformatie en consumentenmacht in dit verband inderdaad de sleutel vormt. Fair Trade is afhankelijk van consumenten die gehoord hebben van de problemen waarmee arme arbeiders worden geconfronteerd en die daar iets aan willen doen. Wij kunnen daarbij met name een ondersteunende rol spelen door consumenten meer duidelijkheid te verschaffen over wat er precies te koop is. Daarnaast kijken wij ook naar mogelijkheden om de Fair Trade-beweging te ondersteunen als deze met gerichte verzoeken komt. Ik zal deze graag in overweging nemen bij onze evaluatie van de maatregelen die wij kunnen nemen om die beweging de komende weken en maanden te ondersteunen.
Paul Rübig
(DE) Mijnheer de Voorzitter, eerlijke handel is niet alleen voor textiel belangrijk, maar ook voor energie. In Rusland betaalt de industrie met een hoog energieverbruik 8 dollar voor een vat olie, en ook gas is heel goedkoop. Hoe zit het volgens u met de overlevingskansen van onze energie-intensieve industrie, en wat zullen de gevolgen hiervan zijn voor de toetreding van Rusland tot de WTO?
Peter Mandelson
Dit is een intrigerende vraag die beslist een stuk verder gaat dan de vraag die oorspronkelijk aan mij is gesteld. Wij begeven ons nu waarschijnlijk zelfs op een heel ander terrein, maar dat neemt niet weg dat dit een fascinerend onderwerp is.
De beste manier waarop wij de betrekkingen tussen Europa en Rusland waar het gaat om vraag en aanbod op energiegebied kunnen verbeteren, versterken, intensiveren en voor beide partijen bevredigender kunnen maken, is in de eerste plaats door Rusland ervan te overtuigen dat het een ander, transparanter beleid moet gaan hanteren voor een vrije doorvoer. Dat beleid moet in ieder geval gebaseerd zijn op de handelsregels van de WTO. Ik zie niet in waarom energieproducten niet net als alle andere producten ook aan die mondiale handelsregels onderworpen zouden moeten zijn. Ik ben echter ook van mening dat wij de energiebetrekkingen tussen Rusland en de EU het beste kunnen verbeteren door die betrekkingen te verankeren in een breder kader van handelsonderhandelingen en -overeenkomsten met als doel een integratie van de Russische en Europese economieën tot stand te brengen op basis van eerlijke en transparante marktregels en gezamenlijke normen.
Tegen die achtergrond zie ik uit naar de bredere handelsonderhandelingen in het kader waarvan de verwezenlijking van dit doel dichterbij zou kunnen worden gebracht. Ik hoop dat die onderhandelingen een nieuwe impuls zullen krijgen na de toetreding van Rusland tot de WTO.
Philip Bushill-Matthews
- (EN) Mijnheer de commissaris, een van de vele obstakels voor de ontwikkeling van een eerlijke handel zijn de pogingen die zo nu en dan door andere landen worden ondernomen om producten in Europa te dumpen tegen een prijs die lager is dan de kosten. Het meest recente voorbeeld hiervan zijn schoenen. Mijn vraag heeft niets van doen met hoe goed of slecht het schoenenbesluit is, mijn vraag gaat over de procedure op basis waarvan dat besluit is genomen. Ik heb begrepen dat twaalf landen tegen hebben gestemd, dat negen landen vóór hebben gestemd en dat er vier onthoudingen waren. Zou u de logica achter deze procedure nader kunnen toelichten, commissaris?
Peter Mandelson
Volgens mij heeft de geachte afgevaardigde zich nu vrijwillig aangemeld om straks weer terug te komen in deze zaal om rond of zelfs na middernacht deel te nemen aan het debat over het verslag-Muscardini van dit Parlement. Dat verslag gaat over handelsbeschermende instrumenten. Het zou mij deugd doen als hij dat debat morgen in alle vroegte bijwoont. Helaas staat hij niet op de sprekerslijst, maar hij zal ongetwijfeld graag willen horen wat er tijdens het debat gezegd wordt zodat hij op een andere wijze een vervolg aan deze kwestie kan geven.
Mijn korte antwoord op zijn vraag is dat het de taak van de Commissie is om de regels te handhaven. Daarbij maakt het niet uit of het WTO-regels of om het eigen communautaire recht gaat. Wij moeten dat op een objectieve en transparante manier doen. Zoals ik echter ook al eens bij eerdere gelegenheden heb gezegd, ben ik er vast van overtuigd dat degenen onder ons die in de vrije handel geloven, waar nodig ook een eerlijke handel moeten voorstaan. Dat uitgangspunt zal ook tot uiting komen in ons groenboek waarin het gebruik van handelsbeschermende instrumenten in de Gemeenschap geëvalueerd zal worden. Dat groenboek zal in de komende maanden gepubliceerd worden. Ik zie ernaar uit om met de geachte afgevaardigde van gedachten te wisselen en naar zijn standpunten en bijdragen te luisteren in het kader van het debat rondom dat groenboek.
De Voorzitter

Betreft: Wereldhandelsoverleg
Kan de Commissie een volledige, uitgebreide verklaring afleggen over de huidige stand van zaken in het wereldhandelsoverleg?
Peter Mandelson
Op 5 september heb ik een volledige en uitgebreide verklaring voor dit Parlement afgelegd over de stand van zaken met betrekking tot de ontwikkelingsagenda van Doha. Helaas kan ik niets anders zeggen dan dat er sindsdien geen grote vooruitgang is geboekt; de onderhandelingen zijn nog steeds opgeschort.
Het is wel van belang om hierbij op te merken dat alle belangrijke betrokkenen bij die onderhandelingen sindsdien hebben onderstreept dat zij nog steeds een groot belang hechten aan de Doha-ronde en bereid blijven om de onderhandelingen te hervatten zodra de politieke omstandigheden dat toestaan. Dat heb ik zowel gemerkt tijdens de G-20-bijeenkomst in Rio, die ik persoonlijk heb bijgewoond, als tijdens de bijeenkomst in Australië van de Cairns-groep, waar ik vertegenwoordigd was; beide bijeenkomsten vonden in september plaats. Er is echter meer voor nodig om de ontwikkelingsagenda van Doha weer op de rails te krijgen. Alle partijen zullen zich flexibel en realistisch op moeten stellen en zoveel water bij de wijn moeten doen dat er op alle gebieden van de onderhandelingen echt vooruitgang kan worden geboekt.
De deur staat op een kier om de onderhandelingen te kunnen hervatten in de periode tussen de tussentijdse verkiezingen in de Verenigde Staten op 7 november en het vroege voorjaar van 2007, wanneer het Amerikaanse Congres zich gaat buigen over een nieuwe landbouwwet.
Ik heb eind september een bezoek aan Washington gebracht om meer inzicht te krijgen in het standpunt van de VS over de ontwikkelingsagenda van Doha, om de uitgangspunten van het Congres over dit onderwerp nader te onderzoeken en om ons eigen standpunt toe te lichten. Ik heb gesproken met beleidsmakers van de regering, met een aantal belangrijke "wetgevers” op Capitol Hill en met organisaties als het National Farm Bureau (het nationale landbouwbureau) en de National Association of Manufacturers (de nationale vereniging van producenten).
De politieke situatie in de Verenigde Staten is gecompliceerd. Ik heb echter moed geput uit mijn contacten met de regering omdat ik gemerkt heb dat de bereidwilligheid wel degelijk aanwezig is om de Doha-ronde tijdens de ambtstermijn van president Bush af te ronden. Hiervoor dient dan wel een behoorlijke dosis politiek kapitaal geïnvesteerd te worden, zoals de verlenging door het Congres van de bevoegdheid van de president om de handel te bevorderen (de zogeheten "Trade Promotion Authority”).
In de komende weken moet onze strategie dan ook gericht zijn op het in kaart brengen van de politieke voorwaarden voor het hervatten van de onderhandelingen en op de voorbereidingen om - bij gebrek aan nieuwe toezeggingen - toch vooruitgang te boeken. In het kader van het single-undertaking-principe, d.w.z. het principe dat er pas een akkoord is wanneer àlle partijen het over àlle onderwerpen met elkaar eens zijn, moeten wij er ook voor zorgen dat de ontwikkelingskwesties absoluut niet uit het oog verloren worden.
Ik ben er vast van overtuigd dat wij, als de ontwikkelingsagenda van Doha mislukt of de opschorting te lang duurt, grote economische en politieke risico's lopen. Er is veel te winnen bij deze ontwikkelingsagenda, bijvoorbeeld op het vlak van lagere landbouwsubsidies, lagere tarieven voor industriële en landbouwproducten en een betere regelgeving en meer ontwikkelingsmogelijkheden; dat betekent echter ook dat er veel te verliezen is als de onderhandelingen mislukken. Wij mogen de bredere structurele gevolgen van een mislukking voor het multilaterale stelsel in het algemeen niet onderschatten. De ontwikkelingsagenda van Doha moet en zal dan ook ons belangrijkste aandachtspunt blijven. De EU is bereid om, zodra zich een reële mogelijkheid voordoet, terug te keren naar de onderhandelingstafel van de WTO.
Seán Ó Neachtain
- (EN) Ik heb in dit Parlement al vaak tegen u gezegd dat de landbouw goed is voor 5 procent van de wereldhandel en dat de overige 95 procent bij de onderhandelingen over een eerlijke handel door die 5 procent wordt geblokkeerd. Wordt het niet tijd dat wij die blokkade verwijderen? Wordt het niet eens tijd, commissaris, dat wij onze aandacht uit laten gaan naar het leeuwendeel van de wereldhandel en dat wij op een apart niveau een regeling voor de landbouw treffen?
Als u meer toezeggingen doet wat de Europese landbouw betreft, schendt u de afspraken die de lidstaten hebben gemaakt over agrarische subsidies en steun. Wordt het dus nu niet tijd om ons op het leeuwendeel van de wereldhandel te concentreren en de landbouw even buiten beschouwing te laten?
Peter Mandelson
Ik kan het met dit standpunt niet eens zijn. Wij hebben een duidelijke verplichting om middels onderhandelingen overeenstemming te bereiken over de herstructurering van de handel in agrarische producten. Die verplichting hebben wij niet alleen vanwege objectieve gronden, maar ook omdat ze in het oorspronkelijke Doha-mandaat is vastgelegd.
Wij zijn ook verplicht om dit te doen omdat de landbouwhervormingen achter zijn gebleven bij de voortschrijdende grote veranderingen die zich in de rest van het internationale handelsstelsel hebben voorgedaan. Die veranderingen hebben een gunstig en positief effect op de industriële tarieven gehad. Vreemd genoeg is de agrarische sector echter gebaseerd op een stelsel van landbouwsteun, en in sommige gevallen uitvoersubsidies, met een zeer handelsverstorende werking.
Als gevolg van de hervormingen die wij in Europa hebben doorgevoerd, herstellen wij langzaam maar zeker van die handelsverstorende effecten van onze steunmechanismen voor de landbouw. Dat kan zeker van de Verenigde Staten nog niet worden gezegd. Ik vind het belangrijk dat wij geen afscheid nemen van deze onderhandelingsronde voordat wij alle mogelijkheden grondig hebben onderzocht om die permanente veranderingen in de landbouwsteun en landbouwhandel door te voeren waarvan de ontwikkelingslanden veel profijt zullen trekken.
David Martin
- (EN) Commissaris, maakt u zich ook zorgen over het feit dat de stortvloed aan bilaterale handelsovereenkomsten - en dan doel ik niet alleen op communautaire bilaterale handelsovereenkomsten - op dit moment alleen maar groter wordt en een bedreiging vormt voor het weer op gang brengen van de WTO-onderhandelingen?
Peter Mandelson
Ik geloof niet dat dit een bedreiging vormt, maar ik onderken het risico dat hierdoor een deel van de energie en capaciteit om te onderhandelen, wordt opgeslorpt. De verschillende landen en onderhandelaars moeten altijd keuzes maken in verband met de onderhandelingsvorm waaraan zij de voorkeur geven: een multilaterale of bilaterale vorm. Gezien het langetermijnkarakter van de onderhandelingen waaraan wij deel gaan nemen en de duidelijke volgorde van de initiatieven die wij willen nemen, kan ik u de verzekering geven dat ik onder geen beding zal toestaan dat er afbreuk wordt gedaan onze eigen onderhandelingsinspanningen en toezeggingen in het WTO-kader als gevolg van het streven naar bilaterale vrijhandelsovereenkomsten.
Georgios Papastamkos
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik heb een opmerking en een vraag.
Het is verbazingwekkend hoezeer bepaalde derde handelspartners blijven aandringen op landbouwonderhandelingen, gezien het geringe aandeel van landbouwproducten in de handelsstromen op wereldschaal.
Bent u, mijnheer de commissaris, van mening dat de opkomende economieën echt bereid zijn om bij te dragen aan deze onderhandelingsronde door wezenlijke toezeggingen te doen op het gebied van industriële producten en de diensten, of denkt u dat zij gewoon een eenzijdige ontwapening door de ontwikkelde landen voor ogen hebben?
Peter Mandelson
Ik denk dat de opkomende landen economisch gezien ongetwijfeld kunnen voldoen aan de eisen die wij stellen. Dat is niet alleen een gevolg van het feit dat zij een proportionele en vergelijkbare tegenprestatie dienen te leveren aangezien dit een van de uitgangspunten van het wereldhandelsstelsel en de bijbehorende onderhandelingen is. De belangrijkste reden is echter dat deze landen er zelf profijt van kunnen trekken als zij hun industriële sectoren steeds verder openstellen middels een redelijke verlaging van de toegepaste industriële tarieven. Ik zeg "toegepaste” omdat de geconsolideerde rechten naar beneden zullen gaan. In veel van de opkomende economieën worden deze rechten al op eigen initiatief verlaagd. Ik denk dat er voor de mondiale economie in het algemeen en voor Europa in het bijzonder veel voordelen aan verbonden zijn als deze autonome verlagingen van de tarieven door een soort blokkeringsregeling geconsolideerd worden zodat de liberalisering niet meer teruggedraaid kan worden.
Ik denk dat onze onderhandelingspartners inmiddels ook beseffen dat er, los van de economische overwegingen, op politiek niveau sprake moet zijn van wederkerigheid, flexibiliteit en toezeggingen op het gebied van de industriële tarieven en diensten. Dat is noodzakelijk als wij onze kiezers ondubbelzinnig duidelijk willen maken dat de kolossale investeringen die wij in deze ronde doen om de onderhandelingen succesvol af te kunnen ronden, op den duur absoluut tot een waardevol rendement zullen leiden.
De Voorzitter

Betreft: Invoering van de euro in Zweden
Welke maatregelen plant de Commissie om Zweden er eindelijk toe te bewegen zijn in het Verdrag neergelegde verplichtingen ten aanzien van de euro na te komen?
Welke invloed heeft het negatieve voorbeeld van Zweden op het debat over de invoering van de euro in Polen en de Tsjechische Republiek?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. (ES) Zweden is momenteel een van de elf lidstaten die een derogatie hebben met betrekking tot de invoering van de euro. De lidstaten die een derogatie hebben moeten de euro verplicht als munteenheid aannemen en moeten zich inspannen om te voldoen aan de in het Verdrag vastgestelde convergentiecriteria. In het Verdrag worden echter geen expliciete termijnen vastgesteld waarbinnen de lidstaten aan deze verplichting moeten voldoen.
In het convergentieverslag van 2004 concludeerde de Commissie dat Zweden voldeed aan het criterium van prijsstabiliteit, aan het criterium met betrekking tot de overheidsbegroting, en aan het convergentiecriterium met betrekking tot de lange rente. In hetzelfde convergentieverslag concludeerde de Commissie echter ook dat Zweden niet voldeed aan het wisselkoerscriterium, dat vereist dat het desbetreffende land, zonder grote spanningen en gedurende ten minste twee jaar voor het moment van de beoordeling, binnen de normale fluctuatiemarges van het wisselkoersmechanisme van het Europees Monetair Stelsel is gebleven.
Bovendien wees de Commissie er in het convergentieverslag van 2004 op dat de Zweedse wetgeving niet volledig verenigbaar was met de artikelen 108 en 109 van het Verdrag. Met het oog hierop concludeerde de Commissie dat er geen aanleiding bestond om de status van Zweden als lidstaat met een derogatie op dit gebied te wijzigen.
In overeenstemming met het Verdrag zullen de Commissie en de Europese Centrale Bank het volgende convergentieverslag nog voor het eind van dit jaar publiceren. De nieuwe lidstaten hebben zich verplicht om de euro aan te nemen zodra zij voldoen aan de in het Verdrag vastgelegde criteria. In verband hiermee zal Slovenië op 1 januari 2007 tot het eurogebied toetreden, willen Cyprus en Malta op 1 januari 2008 en Slowakije op 1 januari 2009 toetreden en zijn andere lidstaten, die al eerder specifieke doelstellingen hadden geformuleerd, bezig met de herziening daarvan.
In ieder geval hebben, zoals ik aan het begin van mijn antwoord nog eens heb gezegd, op de twee lidstaten met een uitzonderingsclausule - het Verenigd Koninkrijk en Denemarken - na, de overige leden van de Europese Unie die de eenheidsmunt nog niet hebben aangenomen, en die nu een derogatie hebben, de verplichting om de euro aan te nemen en zich in te spannen om aan die criteria te voldoen, maar is daar geen verplichte datum voor vastgesteld.
Bernd Posselt
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik zou u nog graag twee concrete vragen willen stellen.
Ten eerste: wanneer een lidstaat, bijvoorbeeld Zweden, zonder een basis daarvoor in het verdrag, jarenlang blijft bij zijn besluit om de euro niet in te voeren, zal de Commissie dan ooit juridische stappen zetten, bijvoorbeeld door naar het Hof te stappen, of zal ze ook over twintig jaar nog steeds niets ondernemen?
Ten tweede: hoe zit het met Polen, Tsjechië en Hongarije? Mogen we daar iets verwachten, vooral van Hongarije?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. (ES) Mijnheer Posselt, we moeten de verplichting van lidstaten om zich voor te bereiden op het aannemen van de euro niet verwarren met de stappen die de Commissie en de Raad kunnen ondernemen - en die ze in de praktijk ook ondernemen - tegen de lidstaten die niet voldoen aan enige bepaling van het Verdrag, met betrekking tot de begrotingsdiscipline bijvoorbeeld, zoals het geval is met Hongarije en andere lidstaten.
De voorbereidingen op het aannemen van de eenheidsmunt hebben te maken met begrotingsdiscipline, maar ook met stabiele wisselkoersen, die door de markten worden bepaald in overeenstemming met de economische situatie in de lidstaten. Ook hebben ze te maken met de hervorming van de wetgeving om het statuut van de centrale bank van de desbetreffende lidstaat aan te passen aan de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken, en ze hebben ook te maken met de ontwikkeling van de inflatie.
Daarom zijn de factoren om te voldoen aan de criteria voor het aannemen van de eenheidsmunt deels afhankelijk van politieke besluiten die rechtstreeks door de regeringen of door de parlementen van de lidstaten worden genomen, en deels van factoren die ze niet altijd onder controle hebben. En daarom, hoewel het in de toekomst theoretisch mogelijk zal worden om de inbreukprocedures toe te passen op lidstaten die zich niet voorbereiden, achten wij dat op dit moment niet nodig, en ook niet wenselijk.
DanutBudreikait
- (LT) Mijnheer de commissaris, als een welvarend en economisch stabiel land als Zweden al niet in staat is de euro in te voeren, kan ik niet anders dan vraagtekens plaatsen bij de toekomst van het project eurozone. Het is evident dat de meeste van de huidige eurolanden niet voldoen aan een of meer van de criteria van Maastricht. Litouwen, bijvoorbeeld, voldoet niet aan het inflatiecriterium van 0,07 procent.
Hoe denkt u dat de eurozone zich in de toekomst zal ontwikkelen? Volgens sommige voorspellingen zal de euro binnen vijftien jaar verdwijnen. Welke maatregelen moeten worden genomen om dit te voorkomen?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. (ES) Mevrouw Budreikaitė, ik denk niet dat de toekomst van de euro in het geding is. Absoluut niet. De euro is enkele jaren na de invoering in 1999 en vijf jaar nadat meer dan 300 miljoen Europeanen hem voor het eerst in de vorm van munten en biljetten in hun portemonnee met zich mee konden dragen, een realiteit die door de gebruikers ervan als een succes wordt gezien.
Daarom is de vraag in mijn optiek niet of de euro toekomst heeft; de vraag is of de landen die zich niet naar behoren voorbereiden op de aanneming van de euro de gevolgen daarvan gaan voelen. Dat is de werkelijke vraag. Iedere keer als ik contact heb met de autoriteiten van de landen die in de toekomst de euro zullen gaan invoeren, maar die nu nog niet voldoen aan de in het Verdrag vastgestelde criteria, spoor ik ze aan om een geloofwaardige en effectieve strategie te ontwikkelen om aan die criteria te voldoen en de euro te kunnen aannemen.
We beleven jaren waarin er op de financiële markten ruime liquiditeit is, de rentetarieven laag zijn en de herinneringen aan monetaire crises en volatiliteit van de rentetarieven in Europa aan het vervagen zijn, maar niemand kan ons garanderen dat deze situaties, die we kennen uit het verleden, zich in de toekomst niet meer zullen voordoen. Hopelijk niet, maar de mogelijkheid bestaat. We hebben gezien hoe 311 miljoen Europeanen de voordelen hebben ondervonden van de gemeenschappelijke munt, en we hebben ook gezien hoe de Europese lidstaten allemaal de voordelen hebben ondervonden van het feit dat twaalf van hen de gemeenschappelijke munt al hebben aangenomen.
Daarom zijn er argumenten te over voorhanden om de lidstaten die de euro nog niet hebben aangenomen ervan te overtuigen dat ze zich moeten voorbereiden en een economisch beleid moeten voeren dat erop gericht is om te voldoen aan die criteria en om een munt te versterken die nu al, zeven jaar na zijn geboorte, de op één na belangrijkste munteenheid ter wereld is.
Hélène Goudin
Het Zweedse volk heeft in een referendum met een grote meerderheid nee gezegd tegen deelname aan de Economische en Monetaire Unie. De heer Posselt wil de uitslag van een referendum negeren. Dat is onverenigbaar met een democratisch wereldbeeld. De economie van Zweden heeft geen negatieve gevolgen ondervonden van het feit dat we buiten de monetaire unie staan.
Ik roep de commissaris op om de uitslag van het Zweedse referendum volledig te steunen en zich te distantiëren van het betreurenswaardige en ondemocratische standpunt van de heer Posselt.
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. (ES) Mevrouw Goudin, ik weet heel goed dat er in 2003 in Zweden een referendum is gehouden. Ik weet heel goed wat de uitkomst daarvan was. Helaas was de uitkomst negatief, maar u weet ongetwijfeld, net als alle andere leden van dit Huis, dat alle lidstaten het Verdrag moeten naleven en dat het houden van een referendum weliswaar politieke problemen heeft veroorzaakt met betrekking tot de naleving van het Verdrag, maar dat de verplichtingen die voortvloeien uit het Verdrag gewoon blijven bestaan.
De Voorzitter

Betreft: Aansluiting bij eurozone
Alle nieuwe lidstaten die in 2004 tot de Europese Unie toegetreden zijn, hebben zich ertoe verbonden om bij de Europese muntunie aan te sluiten. Vorig jaar is gebleken dat hoe langer hoe meer nieuwe lidstaten de aansluiting tot een alsmaar latere datum uitstellen, soms zonder te weten wanneer ze aan de convergentiecriteria zullen kunnen voldoen. Het valt moeilijk te ontkennen dat het door de snelle economische ontwikkeling van de nieuwe lidstaten nog lang zal duren voordat een aantal van de voorwaarden die met de convergentiecriteria vastgelegd worden (bvb de inflatie), verwezenlijkt zijn. Onder dergelijke omstandigheden is het weinig waarschijnlijk dat kunstmatige strikte maatregelen die de economische ontwikkelingen zouden verstoren, onmisbaar zijn om de inflatie af te remmen.
De kandidaat-landen voor toetreding tot de eurozone hebben veel waardering voor de raadplegingen van de Europese Commissie, die de lidstaten behulpzaam is om zo spoedig mogelijk aan de toetredingscriteria tot de muntunie te voldoen, zonder de economische ontwikkelingen in de verschillende landen te hinderen. Welke aanvullende beleidsvormen overweegt de Europese Commissie naast haar raadplegingen, nu alsmaar duidelijker blijkt dat sommige nieuwe lidstaten om uiteenlopende redenen pas na zeer geruime tijd in staat zullen zijn om aan de toetredingsvoorwaarden voor de eurozone te voldoen als die strikt toegepast worden? Hoe ziet de Europese Commissie de uitbreiding van de eurozone in tijdsperspectief? Wat zou haar antwoord zijn als bepaalde nieuwe lidstaten de invoering van de euro tot na 2013 zouden proberen uit te stellen?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. (ES) Mijnheer Paleckis, door het Toetredingsverdrag te ondertekenen hebben de tien lidstaten die zich in mei 2004 bij de Europese Unie aansloten ermee ingestemd de euro aan te nemen zodra zij zouden voldoen aan de daarvoor gestelde voorwaarden. Van deze landen wordt verwacht, net als van Zweden - waarover we het zojuist hebben gehad - dat ze een beleid voeren dat ertoe leidt dat aan die voorwaarden wordt voldaan. Zoals ik echter in mijn vorige antwoord heb gezegd, wordt in het Toetredingsverdrag geen enkele vaste termijn vastgesteld waarbinnen zij dit bereikt moeten hebben.
Veel nieuwe lidstaten hebben streefdata en strategieën vastgesteld voor de aanneming van de euro en zo vorm gegeven aan hun politieke wil om een duidelijk convergentiebeleid te voeren.
De verantwoordelijkheid om dat beleid uit te voeren ligt bij de lidstaten, voor wie de toepassing van een op stabiliteit gericht beleid bijdraagt aan het bereiken van een doelstelling die veel breder is dan het simpelweg voldoen aan de convergentiecriteria met het oog op de aanneming van de euro. Dat beleid is ook nodig om een hoge en duurzame groei te waarborgen, evenals financiële stabiliteit op middellange termijn.
Hoewel de Commissie de inspanningen van de lidstaten met een derogatie met betrekking tot de toetreding tot de eurozone steunt, valt onmogelijk te voorspellen in welk tempo die eurozone zal worden uitgebreid. De Commissie is van mening dat het bereiken van een hoge mate van duurzame convergentie, in overeenstemming met het Verdrag, een noodzakelijke voorwaarde is om van de invoering van de euro een succes te maken, zowel voor de huidige leden van de eurozone als voor de toekomstige leden.
Justas Vincas Paleckis
- (EN) Ik dank de commissaris voor zijn uitgebreide antwoord. U heeft onlangs Litouwen bezocht, een land dat weinig geluk had met zijn poging de euro in te voeren, omdat de inflatie 0,07 procent boven het gestelde criterium lag. Is het naar uw idee voor Litouwen raadzaam om in de toekomst de toetreding tot de euro op eigen houtje te verwezenlijken of juist samen met de twee andere Baltische staten, Letland en Estland?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. (ES) Mijnheer Paleckis, toen Litouwen, tegelijk met Slovenië, in de eerste helft van dit jaar de Commissie en de Europese Centrale Bank verzocht om een uitspraak te doen over de mate waarin werd voldaan aan de in het Verdrag vastgestelde criteria voor toetreding tot de monetaire unie, was het antwoord van de Commissie, dat vervolgens werd bevestigd door de Raad, in het geval van Litouwen helaas negatief en in het geval van Slovenië positief. En in het geval van Litouwen was het negatief omdat Litouwen op dat moment niet voldeed aan het inflatiecriterium.
U sprak over het verschil dat er op een gegeven moment bestond tussen de gemiddelde inflatie in Litouwen over de laatste twaalf maanden en de referentiewaarde, die berekend is conform het Protocol bij het Verdrag van Maastricht, met betrekking tot de inflatie die maximaal is toegestaan om als nieuw lid te kunnen toetreden tot de eurozone. Het is waar dat het verschil op dat moment erg klein was, minder dan 0,1 procent. Nu, enkele maanden later, blijkt uit de laatste gegevens van Eurostat over de inflatie in de maand september helaas dat de gemiddelde inflatie in Litouwen over de laatste twaalf maanden 0,7 punten boven de referentiewaarde ligt; het verschil is binnen een paar maanden verzevenvoudigd.
Zoals ik tegen de Litouwse autoriteiten heb kunnen zeggen tijdens mijn recente bezoek aan dat land, moeten we nu niet gaan discussiëren over het kleine verschil dat er in het verleden bestond, en moeten we nu zelfs niet gaan discussiëren over de datum of de toetredingsvoorwaarden. Op dit moment gaat het erom dat Litouwen, en dat geldt ook voor de andere landen die zich zo spoedig mogelijk willen aansluiten bij de euro, besluit welke strategie het in het economisch beleid wil hanteren en welke maatregelen het in het kader van zo'n samenhangende strategie voor het economisch beleid wil nemen en implementeren om te kunnen voldoen aan de criteria uit het Verdrag.
Gelet op het feit dat de gemiddelde inflatie in Litouwen ten opzichte van de maximale referentiewaarde, die momenteel 2,8 procent bedraagt, is gestegen, heb ik er bij de Litouwse autoriteiten op aangedrongen om zo'n strategie te ontwerpen en heb ik opnieuw de medewerking van de Europese Commissie aangeboden om samen met de autoriteiten van die lidstaat te zoeken naar de beste, meest effectieve strategie om de inflatie onder controle te krijgen, zonder daarbij de economische groei in gevaar te brengen, die fantastisch is in Litouwen, evenmin als de prachtige resultaten die de Litouwse economie ook in veel andere opzichten laat zien.
Ik denk dat dat niet alleen de zienswijze van de Europese Commissie is, maar ook van alle lidstaten die graag willen dat Litouwen op een dag, zo spoedig mogelijk, voldoet aan de voorwaarden en toetreedt tot de eurozone, zoals Slovenië op 1 januari aanstaande zal doen. Als Litouwen daarbij gezelschap krijgt van andere lidstaten, van de andere Baltische staten, dan is dat des te beter. Maar we kunnen de parameters voor de beoordeling of er wel of niet wordt voldaan aan de criteria uit het Verdrag niet veranderen, hoe graag we ook zouden willen dat die beoordeling positief uitvalt.
Laima Liucija Andrikien
- (EN) Commissaris, u zei dat Slovenië op 1 januari 2007 tot het eurogebied zal toetreden, Malta en Cyprus in 2008 en Slowakije in 2009. Heeft u tijdens uw recente bezoek aan Litouwen een concrete datum voorgesteld waarop dat land tot het eurogebied kan toetreden? Heeft u inmiddels al een actieplan van de regering ontvangen waarin ook aandacht wordt geschonken aan corruptiebestrijding?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. (ES) De enige datum die vaststaat is die van 1 januari 2007 voor Slovenië, al is het waar dat de Europese Raad zich in juni achter het voorstel van de Commissie heeft geschaard en dat de Raad Ecofin heeft bevestigd dat Litouwen aan vrijwel alle voorwaarden voor toetreding tot de eurozone heeft voldaan.
Ik heb in mijn antwoord gezegd dat Cyprus en Malta zich op 1 januari 2008 willen aansluiten bij de eurozone, maar de analyse en de beoordeling van de mate waarin is voldaan aan de criteria moeten nog plaatsvinden. En ik heb in mijn antwoord gezegd dat Slowakije per 1 januari 2009 lid wil worden van de eurogroep, en te zijner tijd moet beoordeeld worden of Slowakije voldoet aan de voorwaarden of niet.
In ons volgende convergentieverslag, dat in december door de Commissie zal worden aangenomen aan dit Parlement zal worden toegezonden, zullen we beoordelen in hoeverre de landen met een derogatie op dat precieze moment voldoen aan de voorwaarden. Maar de betrokken lidstaten moeten aan de voorwaarden voldoen vóór de datum waarop ze willen toetreden tot de eurozone.
De Litouwse autoriteiten hadden een streefdatum vastgesteld en op dit moment moeten ze een nieuwe datum vaststellen. Toen ik Litouwen in september bezocht, was er nog geen besluit gevallen over die nieuwe datum. Het is mij niet bekend dat er tussen mijn laatste bezoek en nu een besluit over de datum is genomen.
Ik blijf er bij de autoriteiten van Litouwen en de autoriteiten van andere lidstaten die zich in gelijke omstandigheden bevinden op aandringen dat zij eerst een strategie ontwerpen en dan pas met een datum komen, omdat als er geen strategie is, de data die worden vastgesteld later weer gewijzigd moeten worden, want een besluit over de datum is op zichzelf niet voldoende om aan de gestelde criteria te voldoen.
David Martin
- (EN) Commissaris, ik sluit mij volledig aan bij uw opmerking dat de kandidaat-lidstaten aan de convergentiecriteria moeten voldoen. Bent u het er echter mee eens dat het voor deze landen zeer frustrerend moet zijn dat zij worstelen om aan die criteria te voldoen terwijl zij tegelijkertijd kunnen constateren dat de huidige deelnemers aan het eurogebied hun verplichtingen systematisch niet nakomen? Ik weet dat u deze kwestie aan de Raad heeft voorgelegd. Wat zult u in de toekomst ondernemen om te zorgen dat de huidige deelnemers aan het eurogebied zich aan hun wettelijke verplichtingen houden?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. (ES) Mijnheer Martin, ik begrijp de frustratie van de lidstaten die kandidaat zijn om tot de eurozone toe te treden, maar wier kandidatuur geen succes heeft omdat ze bijvoorbeeld niet voldoen aan het inflatiecriterium, en die zien dat bepaalde landen die al in 1999 of 2001 tot de eurozone zijn toegetreden, daar nog steeds toe behoren ook al voldoen ze in sommige gevallen nog steeds niet aan het inflatiecriterium en in andere gevallen aan het criterium met betrekking tot het begrotingstekort, en in weer andere gevallen aan het criterium met betrekking tot de staatsschuld.
Op lidstaten die niet voldoen aan het criterium met betrekking tot de begrotingsdiscipline - tekorten en schulden - worden de instrumenten toegepast waarin is voorzien in het Verdrag, met behulp van de mechanismen van het Stabiliteits- en Groeipact. Tegen degenen die suggereerden dat het nieuwe Stabiliteitspact ineffectief en te flexibel zou zijn, moet ik zeggen dat dat Pact nu strikt en volledig wordt toegepast. Sinds het nieuwe Pact van kracht is, heeft zich in de Raad geen enkel meningsverschil voorgedaan als het ging om het aanvaarden en steunen van de Commissievoorstellen, en binnen de eurozone is er geen enkele lidstaat geweest die de aanbevelingen van de Raad - op voorstel van de Commissie - om de begrotingsdiscipline te herstellen, niet heeft opgevolgd. Dat is buiten de eurozone wel gebeurd, maar binnen de eurozone niet.
Daar staat tegenover dat er wel enkele landen van de eurozone zijn met een inflatie die hoger ligt dan de referentiewaarde van 2,8 procent die ik zojuist heb genoemd. Er zijn geen instrumenten om op te treden tegen landen van de eurozone die een hogere inflatie hebben dan de referentiewaarde. Er is één heel krachtig instrument, maar dat is niet in handen van de Commissie, noch van het Parlement, noch van de Raad. Dat is een marktinstrument, want die landen verliezen aan concurrentiekracht en hun burgers en bedrijven draaien op voor de gevolgen van het verlies aan concurrentiekracht, dat per definitie niet meer kan worden teruggewonnen door het aanpassen van de wisselkoers, omdat ze de gemeenschappelijke munt hebben aangenomen.
De Voorzitter

Betreft: Effect uitbreiding op Eurozone
Welk effect zal de toetreding van Bulgarije en Roemenië volgens de Commissie hebben op de Eurozone?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. (ES) Mijnheer Mitchell, de Commissie verwacht niet dat de toetreding van Bulgarije en Roemenië onmiddellijk gevolgen zal hebben voor de samenstelling van de eurozone.
Na de toetreding op 1 januari aanstaande zullen beide landen deelnemen aan de Economische en Monetaire Unie als lidstaten met een derogatie, en zullen ze volledig meedoen aan de multilaterale supervisie van het economisch beleid, in overeenstemming met het bepaalde in het Verdrag, net als de andere lidstaten van de Unie die niet tot de eurozone behoren.
Wanneer ze eenmaal tot de Europese Unie zijn toegetreden, zullen Bulgarije en Roemenië, als leden die geen 'opt-out'-clausule hebben, ernaar moeten streven om te voldoen aan de convergentiecriteria, teneinde in de toekomst de euro te kunnen aannemen. Maar voor de overige landen van de eurozone voorzie ik geen enkel effect, buiten het feit zelf, dat heel positief is, dat de Unie er twee nieuwe leden bij krijgt.
Gay Mitchell
- (EN) Ik dank u voor uw antwoord. Ik ben het met de commissaris eens dat de euro garant staat voor transparantie bij de koersvorming en dat het reizen dankzij de euro er gemakkelijker op geworden is. En het is inderdaad zo dat wij door deze ene munteenheid met name een groter eenheidsgevoel onder Europeanen hebben gecreëerd dan met alle andere acties die wij samen ondernomen hebben. Dat zijn allemaal positieve ontwikkelingen.
Ik heb begrepen dat de Europese economie zich weliswaar in een afkoelingsperiode bevindt, maar dat de groei in 2006 naar verwachting nog steeds 2,5 procent zal bedragen, de grootste groei sinds 2000. Dat is een goede zaak, maar een tragere mondiale groei en hogere rentetarieven zouden de Europese economische groei kunnen belemmeren. Zou de commissaris dit Parlement kunnen vertellen of hij nog veranderingen in de economische groei verwacht na de aanstaande uitbreiding? Zou hij ook kunnen aangeven wat het effect daarvan zal zijn?
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. (ES) Mijnheer Mitchell, het is waar dat de eurozone en de Europese Unie als geheel groeien, ook in het jaar 2006, waarin het economisch herstel duidelijk is ingezet. Maar ondanks dit economisch herstel blijven de groeicijfers achter bij de verwachtingen die we hadden bij het ingaan van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie, en in zekere zin zou er door sommigen geprobeerd kunnen worden om een verband te leggen tussen die in vergelijking met andere zones van de wereldeconomie lage groei en het bestaan van de eenheidsmunt of het bestaan van de Economische en Monetaire Unie.
Ik denk dat de meest nauwgezette analyses, niet alleen die van de Commissie maar ook die van andere instellingen, buiten de Europese Unie, tot dezelfde conclusie komen als wij, namelijk dat de obstakels voor groei in Europa, met name in de belangrijkste economieën van de eurozone, in wezen structureel van aard zijn. Daarom moeten we niet alleen de operationele regels en de regels met betrekking tot de begrotingsdiscipline of de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank bij het vormgeven aan de Economische en Monetaire Unie respecteren, maar moeten we daarnaast de nadruk leggen op een beleid dat gericht is op structurele groei, wat wij in ons jargon de Lissabon-strategie noemen. Het lijkt erop dat onze economieën een combinatie van een gezond macro-economisch beleid, gericht op stabiliteit, en een beleid van ambitieuze structurele hervormingen nodig hebben.
Vanuit dat perspectief heeft de uitbreiding, de komst van tien nieuwe leden in mei 2004, gewerkt als stimulans, als een aansporing en als een positieve prikkel voor de Europese economie als geheel. Enkele maanden geleden, in mei 2006, toen het twee jaar geleden was dat de Unie er tien nieuwe lidstaten bij kreeg, heeft de Commissie onder mijn verantwoordelijkheid een mededeling over de economische gevolgen van de uitbreiding gepubliceerd. Ons oordeel over de economische gevolgen van de uitbreiding was heel positief; heel positief voor de nieuwe lidstaten en ook voor de oude lidstaten, voor de Europese Unie van de vijftien, onder andere omdat de nieuwe lidstaten over het algemeen een groter vermogen laten zien om structurele hervormingen door te voeren en de noodzakelijke structurele veranderingen aan te brengen. Het is waar dat ze zijn gestart vanuit een achterstandssituatie. En ze hebben dynamiek ingebracht, een positieve druk, die ook de economieën van de oude Europese Unie van de vijftien een impuls geeft om de pas te versnellen bij het in gang zetten van structureel beleid.
Ik denk dat een aantal van de positieve effecten van de structurele hervormingen die gericht zijn op een hogere groei zich beginnen te laten voelen in deze herstelfase. Het is nog te vroeg om te zeggen in hoeverre de verbetering van de productiviteit die we gezien hebben in de eerste twee trimesters van dit jaar, uitsluitend zijn terug te voeren op het verloop van de economische cyclus. De Europese Centrale Bank neigt ernaar om te denken dat praktisch de hele toename van de productiviteit in de afgelopen trimesters te maken heeft met de economische cyclus, maar ik denk dat er enkele tekenen zijn die aangeven dat de structurele hervormingen die de afgelopen jaren zijn doorgevoerd en waarvan het tempo aan het toenemen is dankzij de positieve impuls die de uitbereiding heeft gegeven, ook een rol beginnen te spelen bij die toename van de productiviteit.
De Voorzitter
De vragen die wegens tijdgebrek niet zijn beantwoord, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Het vragenuur aan de Commissie is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.15 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)
