Crisis in andere landbouwsectoren dan de melksector (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de crisis in andere landbouwsectoren dan de melksector.
Mariann Fischer Boel
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik u ervoor bedanken dat u mij in de gelegenheid stelt vandaag hier te zijn om de huidige economische situatie in de landbouwsector toe te lichten.
De financiële en economische crisis heeft ook de landbouwsector geraakt. We hebben een daling van de vraag gezien, wijziging van de wisselkoersen, moeilijke toegang tot kredieten - dit alles heeft invloed gehad op de prijzen voor landbouwproducten en op het inkomen van landbouwers.
Pas eind deze week komen er officiële schattingen van de inkomsten uit de landbouw beschikbaar, maar we kunnen er nu al van uitgaan dat de inkomsten in 2009 sterk zullen dalen ten opzichte van vorig jaar, gezien de relatieve ontwikkeling van de productiekosten en de marktprijzen voor landbouwproducten.
Na de aanvankelijke daling in de herfst van 2008 kan van deze nieuwe daling van de inkomsten uit de landbouw worden verwacht dat ze de uitzonderlijke inkomstenstijgingen die in de zomer van 2007 en 2008 werden gegenereerd door de prijsstijging van landbouwproducten, ruimschoots teniet zal doen.
Mijnheer de Voorzitter, als u mij toestaat zou ik graag ingaan op enkele van de verschillende sectoren, te beginnen met graan. In 2008 zagen we een aanzienlijke prijsdaling, voornamelijk door een goede oogst. We hebben echter gezien dat de prijzen voor met name tarwe, graan en maïs de afgelopen maanden sterk zijn gestegen. In het licht van deze ontwikkelingen zou het op dit moment niet gepast zijn om uitzonderlijke maatregelen te treffen, zoals een interventie-inschrijving voor maïs of een interventie met uitvoervergoedingen.
De situatie is enigszins anders voor voedergerst, waar we te maken hebben met minder invoer en lage prijzen op de interne markt, maar zoals u weet is er zojuist een interventie gestart die de markten voor voedergranen zou moeten helpen.
De situatie op de markt voor varkensvlees is nog steeds fragiel. De economische crisis heeft toegeslagen op een tijdstip waarop de sector nog altijd niet was hersteld van de moeilijkheden die hij heeft gehad in 2007. De prijzen zijn dit jaar lager dan vorig jaar, maar tegelijkertijd - en soms moeten we het van de positieve kant bekijken - zien we dat de voederprijzen veel stabieler zijn dan ze in 2007 en 2008 waren. Hoewel de uitvoer onder het niveau ligt van 2008, verwachten we dat deze prijzen nog steeds veel hoger zullen zijn dan in 2007.
Al met al zie ik onvoldoende aanleiding om nu een extra marktinstrument in te voeren, maar ik kan u verzekeren dat we deze situatie zeer nauwlettend in de gaten houden.
Voor wat betreft groenten en fruit heeft de economische crisis geleid tot lagere binnenlandse consumptie, en hebben we een zekere daling kunnen waarnemen op sommige uitvoermarkten. Dit heeft invloed gehad op de prijzen voor groenten en fruit die de telers hebben gekregen. Gezien de kenmerken van de groente- en fruitsector hebben we tijdens de laatste hervorming ervan echter besloten dat de manier om de uitdagingen van deze sector aan te pakken is om producentenorganisaties aantrekkelijker te maken en ze verantwoordelijk te maken voor crisisbeheer.
Producentenorganisaties zijn momenteel verantwoordelijk voor 40 procent van de totale uitvoer van fruit en groenten. Ze kunnen zich, ook op een grensoverschrijdende basis, verenigen in economisch sterkere eenheden. Dit is van vitaal belang, want de crises van nu trekken zich niets aan van landsgrenzen.
In de hervorming van 2007 hebben we producentenorganisaties stimulansen aangereikt om dit te doen. Ook hebben we ze voorzien van nieuwe crisisbeheersinstrumenten, zoals groene oogsten en niet-oogsten, die het traditionele uit de markt nemen aanvullen.
We hebben ook gezorgd voor een juridisch kader waarmee we groente- en fruittelers in staat stellen om de markt te beïnvloeden en te stabiliseren, maar er is behoefte aan meer actie van beneden af. Daar kan de Commissie geen verantwoordelijkheid voor nemen. Ik moedig daarom het instellen van producentenorganisaties aan, en ik ben van mening dat lidstaten en landbouwers eens moeten kijken naar het aantal producentenorganisaties in elke afzonderlijke lidstaat. Het is niet verstandig om verschillende producentenorganisaties te hebben die elkaar beconcurreren in plaats van de kleinhandelsector.
De prijzen van olijfolie kwamen vier jaar geleden op een recordhoogte vanwege de ongunstige klimaatomstandigheden. Sindsdien hebben drie opeenvolgende voldoende oogsten en de economische crisis langzamerhand geleid tot zeer lage prijzen. Daarom heeft de Commissie eerder dit jaar de steun voor particuliere opslag gereactiveerd. We hebben gezien dat de markt onmiddellijk reageerde en dat de prijzen snel herstelden.
Ondanks de gunstige vooruitzichten voor de oogsten - nu de vierde opeenvolgende - waren er weinig voorraden aan het begin van de oogst. Voor zover we het nu kunnen beoordelen, zal de consumptie herstellen.
Samenvattend zie ik enkele voorzichtige tekenen van herstel. Ik ben het ermee eens dat we de situatie nauwlettend in de gaten moeten houden en dat we zo actie kunnen ondernemen als dat nodig is.
Dit is een korte opsomming van de kortetermijnmaatregelen, maar laat me u verzekeren dat we ook kijken naar de kwesties die op middellange en lange termijn gaan spelen, voornamelijk op het gebied van de verdeling van de toegevoegde waarde in de voedselketen, en ook hoe we moeten omgaan met prijsvolatiliteit. Ik ben ervan overtuigd dat we ook op deze belangrijke punten zullen terugkomen.
Albert Deß
namens de PPE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, vorig jaar en dit jaar hebben melkboeren ook in Brussel luidkeels hun belangen verdedigd. Onder de bevolking is de indruk ontstaan dat alleen de melkboeren het zwaar hebben, maar een feit is dat ook andere sectoren getroffen zijn. In tegenstelling tot onze melkboeren echter zijn de biggenfokkers, varkensmesters, pluimveehouders, fruit- en groentetelers, wijnbouwers en graantelers wel gewend aan een afwisseling van vette en magere jaren, en daarom zetten ze ook niet zo'n keel op. Ik vind het daarom goed om vandaag ook eens de situatie van die bedrijven over het voetlicht te brengen.
Mevrouw de commissaris, u zei dat de economische en financiële crisis nu ook de landbouwsector heeft bereikt en we ons moeten beraden op maatregelen. In gesprekken met gedupeerde boeren hoor ik voortdurend dat ze het in het algemeen aardig kunnen redden op de markten, behalve dan in heel moeilijke situaties, zoals die van vorig en dit jaar voor de melkboeren en anderen. Waar boeren echter geen begrip voor hebben is dat wij ze vanuit Europa met steeds meer administratieve rompslomp opzadelen. Ze zeggen: "We willen elke dag werken op onze akkers en velden, onze dieren voederen en ze verzorgen, maar niet de hele dag bezig zijn met boekhouding en formulieren over dat werk".
Eeuwenlang hebben onze landbouwers levensmiddelen geproduceerd zonder dat ze daar al te veel administratie bij nodig hadden. De opbrengst van het land nam toe, de productiviteit van de dieren ging omhoog en vandaag de dag overladen we onze boeren met bureaucratie. Ik heb pas gelezen dat de landbouwministers zich beraden over een vermindering van de administratieve last. Onze landbouwers kunnen dat haast niet meer geloven. Ik hoop dat we daarmee vorderingen zullen maken en dat we onze landbouwers laten doen waar ze goed in zijn, namelijk levensmiddelen produceren, gezonde voeding voor een half miljard inwoners. Wij moeten ze daarbij steunen en in de toekomst ervoor zorgen dat zij dat werk kunnen blijven doen.
Paolo De Castro
namens de S&D-Fractie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, we zijn hier weer eens bij elkaar om over de crisis in de landbouwsector te debatteren.
Het Parlement heeft zich de afgelopen maanden al meerdere keren uitgesproken over de moeilijkheden die de zuivelsector zo hard hebben getroffen en heeft er tevens bij de Commissie en de Raad op aangedrongen met spoed maatregelen te nemen. We hebben resultaten geboekt, hoewel slechts ten dele. Op basis van die initiatieven is er nu wel een speciaal fonds van 300 miljoen euro beschikbaar om het hoofd te bieden aan de noodsituatie.
We moeten echter vaststellen dat de crisis die de zuivelsector heeft getroffen zich snel uitbreidt naar andere sectoren van de Europese landbouw. De markten voor durumtarwe, olijfolie en groenten en fruit laten alarmerende signalen zien, zoals commissaris Fischer Boel net heeft gezegd.
Net als bij melk hebben we met een conjunctureel verschijnsel te maken als gevolg van de moeilijke economische omstandigheden. Die hebben onvermijdelijk geleid tot een daling van de vraag en een stagnerende ontwikkeling van de markten. De crisis begint zeker zorgen te baren, zoals blijkt uit de talloze protesten van boeren in vele Europese regio's. Die protesten zijn symptomatisch voor de huidige alarmerende situatie waarin algemene bezorgdheid over de toekomst van de hele sector bestaat.
Daarom hebben we tijdens de laatste vergadering van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling op 1 december met eenparigheid van stemmen besloten de Commissie uit te nodigen om ons hier in de plenaire vergadering verslag uit te komen brengen over de crisissituatie waarin onze landbouw verkeert en over de ontwikkeling die de verschillende productiesectoren doormaken. Wat dat betreft verwachten wij op de eerste plaats dat de Commissie alle maatregelen neemt die haar ter beschikking staan om de markt te stabiliseren en het herstel van de consumptie te stimuleren. Maar tegelijkertijd zijn we van mening dat deze gelegenheid ook te baat moet worden genomen om de blik naar de toekomst te richten en garanties te geven dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid een belangrijk Europees beleid zal blijven dat naar de belangen van alle burgers en van alle Europese regio's kijkt, van Noord-Zweden tot Zuid-Cyprus.
De boeren verwachten onmiddellijke antwoorden en vandaag zijn we hier bij elkaar om de verantwoordelijkheid op ons te nemen om zaken te bespoedigen en vastberaden de crisis aan te pakken. We moeten de lessen toepassen die recente ervaringen ons geleerd hebben, waardoor we tijdsverlies kunnen vermijden en snel een situatie kunnen rechtzetten die verder dreigt te verslechteren. We zouden graag in die zin antwoorden en ook nieuws van de Commissie krijgen.
Marian Harkin
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag de commissaris danken voor deze situatieschets. Ik wil mij echter concentreren op slechts één gebied waarop wij actie kunnen ondernemen, en dat is de beperkte aanwezigheid van illegale genetisch gemodificeerde organismen in ingevoerde voeders en hun invloed op de voederindustrie van de EU, want dat is een overkoepelend thema.
Ik heb een brief gestuurd naar voorzitter Barroso, ondertekend door een aantal leden van het Europees Parlement, en hij antwoordde dat de Commissie snel actie heeft ondernomen om drie aangepaste genetisch gemodificeerde producten goed te keuren, en een vierde is onderweg. We lopen echter nog steeds achter.
Het probleem volgend jaar wordt Brazilië: dat heeft zijn goedkeuringssysteem gestroomlijnd zodat het nu nog maar 22 maanden in beslag neemt, en het probleem zal niet verdwijnen. We weten allemaal dat de landbouwsector wordt geteisterd door lage marges, en het minste dat de boeren in de EU volgens mij mogen verwachten is dat de kosten van productiemiddelen niet hoger worden doordat de EU niet in staat is om snel genoeg te werken bij het verlenen van vergunningen. Lage opbrengsten zijn één ding, maar het is een dubbele straf wanneer productiemiddelen niet verkrijgbaar zijn tegen wereldmarktprijzen. In Ierland zijn de extra kosten als gevolg van vertragingen bij het verlenen van vergunningen sinds mei dit jaar opgelopen tot 23 miljoen EUR.
Tot slot zullen we altijd te maken hebben met het probleem van beperkte aanwezigheid, en ook al zal een snelle werking van het vergunningssysteem de situatie verbeteren, we hebben nog steeds een technische oplossing nodig.
Martin Häusling
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, mevrouw de commissaris, uw antwoord ten aanzien van de crises was heel kort en aanzetten tot een oplossing heb ik niet kunnen vernemen. Er heerst niet alleen een crisis in de melksector, dat klopt, het is namelijk ook crisis in de graanteelt, de concentratie in de groentesector neemt toe, en in de laatste tien jaar is het aantal varkensproducenten met maar liefst 50 procent gedaald. Dat is niet alleen te wijten aan de economische crisis, mevrouw de commissaris, maar ook aan het feit dat we de laatste jaren met het landbouwbeleid een verkeerde koers hebben gevaren. Het is tijd voor u om te zeggen dat de liberalisering is mislukt; de oriëntatie op de wereldmarkten is geen oplossing voor de landbouw.
De komende jaren zullen beslissend zijn voor de koers van onze landbouw. We zijn daarom verheugd dat de 22 landbouwministers in Parijs een duidelijk richtinggevend signaal voor de landbouw hebben afgegeven. Voor een groot deel kunnen wij ons hierachter scharen. Planningszekerheid in de landbouw en een duurzaam landbouwbeleid zijn onontbeerlijk. Daar blijven wij ons voor inzetten.
Boeren hebben te kampen met dalende prijzen, maar die lagere prijzen vertalen zich niet in lagere prijzen voor de consument. Dit geeft wel aan dat het landbouwbeleid zich enkel nog richt op de belangen van een paar grote concerns. U zei terecht, mevrouw de commissaris, dat wij de rol van de boeren in dit spel moeten versterken, maar u weigert nog steeds antwoord te geven op de vraag hoe dat moet gebeuren. Wij proberen hier antwoorden op te geven. Het gaat hier inderdaad om een cruciale zaak in de komende jaren. Boeren mogen niet alleen maar grondstofproducenten zijn; ze moeten ook actieve marktmacht hebben. En op dat punt moeten de producenten absoluut door ons worden ondersteund.
Als de landbouw permanent onder prijsdruk wordt gezet, zal dat ten koste gaan van de kwaliteit. Als de landbouw verder wordt geïndustrialiseerd, zal dat leiden tot verder verlies van biodiversiteit. Bovendien komt met een geïndustrialiseerde landbouw meer CO2 en methaan in de lucht. Werk maken van klimaatbescherming maar tegelijkertijd verder industrialiseren kan geen oplossing zijn.
Daarom moeten wij als Parlement onze taak in de komende jaren zeer serieus nemen. Wij hopen op een goede samenwerking met de nieuwe Commissie.
James Nicholson
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, we begrijpen allen de bezorgdheid die leeft binnen veel van de andere sectoren binnen de landbouw, en zij vonden hoogstwaarschijnlijk dat we veel te veel nadruk legden op het oplossen van problemen waarmee de zuivelsector te maken heeft. Maar de betrokkenen wisten dat het niet anders kon, dat de problemen in de zuivelsector moesten worden opgelost, en hopelijk zijn we nu op weg naar een oplossing voor sommige van de problemen waarmee een deel van de sector kampte. Nu moeten we ons richten op andere gebieden.
We hebben het gehad over de problemen van bijvoorbeeld de graanproducenten. Zij hebben te maken met de laagste prijzen sinds lange tijd - en aardappel- en appeltelers in het gebied waar ik vandaan kom, ook. Ik kan u zelfs een lijst geven van andere gebieden waar er ernstige problemen spelen. Maar een van de grootste problemen - en hier wil ik onderschrijven wat mevrouw Harkin zei - is de vertraging van de goedkeuring van nieuwe soorten genetisch gemodificeerd graan voor invoer in de Europese Unie.
We drijven de kosten van voeder op, wat slecht is voor de varkenshouders, pluimveehouders en rundveehouders, en snellere goedkeuring zou al heel veel helpen in dit verband. We lopen groot gevaar vanwege een te ver doorgevoerde bureaucratie, administratieve rompslomp en wetgeving die onze boeren de das omdoen; dat zult u zien op 1 januari wanneer u het CPID invoert, dat wat mij betreft totale tijdverspilling is.
De tussentijdse evaluatie bracht veel wijzigingen met zich mee, en er komen er nog meer aan. Maar ik vind dat we het effect dat deze wijzigingen op de sector hebben gehad, opnieuw moeten onderzoeken. Ik weet uit ervaring in mijn gebied dat veel schapenhouders en zoogkoeienhouders het gewoonweg opgeven in de sector.
Dit is een zeer verontrustende ontwikkeling. We moeten kijken naar deze beide sectoren, naar hoe we ze ondersteunen. Kunnen we meer voor ze doen? Kunnen we ervoor zorgen dat boeren hun beroep blijven uitoefenen? Want we moeten er rekening mee houden dat bedrijven van veel van deze sectoren, zoals de schapenhouderij en de zoogkoeienhouderij, gelegen zijn in gebieden die kwetsbaar zijn in milieuopzicht zijn, in bergachtige gebieden en in gebieden waar geen andere opties zijn, en ik vind dat we nogmaals moeten onderzoeken hoe we die delen van de sector moeten ondersteunen.
Patrick Le Hyaric
namens de GUE/NGL-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, u bent ons komen vertellen dat de crisis in de landbouw ernstig is, maar dat wisten wij al. Kleine en middelgrote landbouwbedrijven kunnen het niet langer bolwerken. Maar, mevrouw de commissaris, de oorzaak daarvan is niet een technisch probleem, maar het dereguleringsbeleid dat u hebt doorgevoerd, de afbraak van de grondslagen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, uw weigering om weer minimumprijzen te gaan betalen en uw onbegrensde vrijhandelsgeloof dat zich niets gelegen laat liggen aan het beginsel van de communautaire preferentie.
Nu we aan de vooravond staan van een nieuwe bezinning op het gemeenschappelijk landbouwbeleid, is het tijd dat we het werk in de landbouw gaan beschouwen als een taak van algemeen belang, die bijdraagt aan het algemeen welzijn. Een nieuw landbouwbeleid moet dus ook een voedsel-, milieu- en ruimtelijke-ordeningsbeleid zijn.
Allereerst moeten we de doelstellingen en de richting van dit beleid bepalen, voordat we besluiten nemen op begrotingsgebied. Dit betekent sowieso een betaling voor het gedane werk door middel van gegarandeerde minimumprijzen, een landbouw die toegevoegde waarde en werkgelegenheid oplevert, en een landbouwontwikkeling die in het teken staat van voedselsoevereiniteit en de bestrijding van honger.
Alles wijst er vandaag de dag op dat voor een optimaal rendement op sociaal, milieu- en gezondheidsgebied de landbouw gebaseerd moet zijn op bedrijven van menselijke maat, op een schaal van individuele boeren, en niet op industriële schaal. Daar zou het in onze debatten over moeten gaan, om de landbouw eindelijk uit de crisis te loodsen.
Lorenzo Fontana
namens de EFD-Fractie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, mevrouw de commissaris, de huidige crisis in de landbouw is duidelijk het gevolg van de snelle uitbreiding van het grondgebied van de Europese Unie in de afgelopen jaren en vooral van de te snelle mondialisering van de markten.
De landbouwsector moet gered en beschermd worden door de beginselen van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie toe te passen, in het bijzonder de artikelen 38 tot en met 44. Daarbij denk ik met name aan de doelstellingen die op basis van specifieke juridische bepalingen gerealiseerd dienen te worden. In deze sector geven de regels voor crisisinterventie op de markt niet de mogelijkheid een adequaat antwoord te geven op de eisen van de landbouwsector, met speciale beschermingsmaatregelen voor de boeren. De hele landbouw maakt moeilijke tijden door, met name de sectoren groenten en fruit, waaronder appels en perziken, en granen, waaronder tarwe en maïs.
De boeren dienen niet alleen geholpen te worden maar ook de garantie te krijgen dat hun markt beschermd wordt, zoals de basisregels van het Verdrag bepalen. Op dit moment wordt daar helaas maar in beperkte mate de hand aan gehouden. Dat hebben we eerder bij de zuivelcrisis gezien en nu zien we het bijvoorbeeld bij de crisis in de groente- en fruitsector.
Het is tijd dat Europa ingrijpender besluiten neemt, waardoor over de hele linie echte steun kan worden verleend aan onze boeren, onze bedrijven en ons platteland, dat helaas maar al te vaak verwaarloosd wordt. Het zou daarom beter zijn ons echt te bezinnen op wat er op de Europese markt gedaan wordt om onze landbouwproducten te promoten ten opzichte van de producten van buiten de Europese Unie. Ik herhaal dat ik met name om steun vraag voor de sector groenten en fruit.
Door precieze regels voor te schrijven, die echter zowel door de hele Europese Unie als door derde landen waarmee we veel landbouwproducten verhandelen moeten worden nageleefd, kunnen we misschien een markt ontwikkelen met minder verstoring die onze boeren en de landbouwproducten van de Europese Unie meer bescherming kan bieden.
Georgios Papastamkos
(EL) Mevrouw de Voorzitter, er zijn sectoren van de landbouweconomie die zwaar op de proef worden gesteld: granen, olijfolie, groenten en fruit en katoen. Ik wil bij deze gelegenheid onderstrepen dat de perzikenproducenten in Griekenland woedend zijn. Ik hoef alleen maar te vermelden dat momenteel voor ongeveer 200 000 ton perziken in blik geen afzet is.
De situatie in de granensector is nog steeds kritiek en vereist een onmiddellijke opening van de openbare interventie in de lidstaten. Wij moeten steun geven aan de producten met beschermde oorsprongsbenamingen en met beschermde geografische aanduidingen.
Ook de veeteelt wordt geconfronteerd met een grote crisis. Wij hebben reeds gesproken over de zuivelsector en terecht hebben wij een initiatief genomen om deze sector te beschermen. De veetelers in Noord-Griekenland hebben de douane in Evzones geblokkeerd en een van hun logische eisen is dat op de verpakking van zuivelproducten de naam van de plaats van oorsprong wordt aangegeven. Mijns inziens worden met de vermelding van de plaats van oorsprong zowel de producenten als de consumenten beschermd.
Wij hebben meer maatregelen nodig om de landbouwproducten te promoten zowel binnen de Europese Unie als buiten Europa, in derde landen. Wij moeten de markten nog meer stroomlijnen, op effectieve wijze de transparantie van de bevoorradingsketen monitoren en de verschillen tussen de producenten- en consumentenprijzen hoe dan ook verminderen.
Zoals ik ook al gezegd heb in het kader van het debat over de begroting 2010 is het bijzonder belangrijk dat een toereikende marge voor de landbouwuitgaven op de begroting wordt gehandhaafd om het hoofd te kunnen bieden aan onvoorziene behoeften in andere landbouwsectoren.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Vrijwel de hele Europese agrarische sector verkeert in een crisissituatie die niet alleen is veroorzaakt door de mondiale economische crisis en recessie en de inkrimping van interne en externe markten, maar ook door het gemeenschappelijk landbouwbeleid, oftewel het neoliberale beleid dat de Europese Commissie de voorgaande jaren heeft gevoerd. Dit heeft in grote mate bijgedragen aan de huidige crisis. Als de agrarische sector nu al met zulke rendementsproblemen kampt, wat zal er dan wel niet gebeuren als er na 2013 drastisch wordt gekort op de landbouwbegroting, zoals velen willen? Dan kunnen er vraagtekens worden gezet bij de voedselvoorzieningszekerheid van Europa.
Op dit moment is vooral de situatie van veeteeltbedrijven, varkenshouders en groente- en fruittelers zorgwekkend. Het is goed dat de commissaris meer geld beschikbaar wil stellen aan producenten- en verkooporganisaties, maar dat is nog altijd niet voldoende voor het oplossen van de problemen in deze sector. Ook is het zeer alarmerend dat de Europese Unie de afgelopen zes jaar een netto importeur van rundvlees is geworden en dat we overgeleverd zijn aan externe markten.
Julie Girling
(EN) Mevrouw de Voorzitter, als u wilt weten hoe moeilijk de boeren het hebben, kijkt u dan eens naar de gewijzigde lage-inkomensgrens van de Britse regering. Gezinnen die een inkomen onder dit niveau hebben, leven volgens de Britse regering onder de armoedegrens. Uit de meest recente cijfers uit het Verenigd Koninkrijk blijkt dat een kwart van alle Britse boeren in deze categorie valt.
Maar boeren helpen is niet alleen een zaak van het landbouwbeleid. We moeten hier op een holistische manier werken. Consumenten willen voedsel kopen dat van hoge kwaliteit is en dat zo dicht mogelijk bij huis is geproduceerd. Het Europees Parlement moet luisteren naar de wensen van consumenten: zij willen dat voedsel duidelijk wordt gelabeld met vermelding van het land van oorsprong zodat ze zeker weten waar hun voedsel vandaan komt. We hebben op veel voedselproducten al zulke labels, en er is geen reden waarom we het verplichte gebruik van labels met het land van oorsprong niet zouden moeten uitbreiden naar de overige sectoren, waaronder de belangrijkste ingrediënten van verwerkt voedsel.
We hebben de kans om dat begin volgend jaar in het Parlement te doen. Laten we die kans dan ook grijpen!
Ilda Figueiredo
(PT) In de loop der jaren hebben we bij de achtereenvolgende wijzigingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid gewaarschuwd voor de gevolgen en alternatieve voorstellen ingediend. Helaas heeft men niet naar ons willen luisteren en nu bevinden we ons in een rampzalige situatie, zoals in de Portugese landbouw. We hebben gewaarschuwd voor de liberalisering van de internationale handel in landbouwproducten en levensmiddelen. We hebben gezegd dat landbouwproducten niet als gewone industrieproducten kunnen worden behandeld en buiten de onderhandelingen van de Wereldhandelorganisatie moeten blijven om te voorkomen dat ze het voorwerp worden van financiële en beursspeculatie.
We hebben altijd gezegd dat er voorrang zou moeten worden gegeven aan voedselsoevereiniteit en -zekerheid en dat er meer waardering zou moeten komen voor degenen die het land bewerken. Daarom hebben we ons tegen de ontkoppeling van steun en productie en tegen de beëindiging van de zuivelquota verzet. Voorts hebben we altijd gesteld dat de landbouw in de zuidelijke landen van de Europese Unie specifieke kenmerken heeft die gerespecteerd dienen te worden om de productie van levensmiddelen van hoge kwaliteit in die gebieden te beschermen. Ik denk aan wijn, olijfolie, groenten/fruit en rijst, maar ook aan vlees en melk die in het zuiden onder heel andere omstandigheden dan elders worden geproduceerd.
Daarom hebben we aangedrongen op de herziening van dit beleid om rekening te houden met de hoge prijzen van productiefactoren als diesel, elektriciteit, kunstmest, diervoeder, krediet en verzekeringen. Wij willen de boeren beschermen door degenen die produceren en werkgelegenheid scheppen op het platteland te steunen.
Het is tijd voorrang te geven aan de familielandbouw, het platteland dat steeds meer ontvolkt raakt, regionale landbouwproductie en inheemse producten. De boeren verdienen dat, want zij leveren de producten die essentieel zijn voor onze voeding.
John Stuart Agnew
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het lijkt erop dat ik tijdelijk lid ben geworden van de fanclub van mevrouw Harkin. Ik wil namelijk uw aandacht vragen voor de onderliggende crisis in de markt voor veevoeders. Ik verwijs daarbij naar minuscule sporen van genetisch gemodificeerd materiaal die kunnen voorkomen in een vracht van 60 000 ton sojabonen.
Als deze sporen afkomstig zijn van een niet door de EU goedgekeurde soort, mag de vracht niet worden gelost. De kosten voor de verzender lopen in dat geval op tot 2,3 miljoen GBP, maar er is ook een ernstige verstoring verderop in de keten wanneer de vrachtwagens leeg terugkomen bij de voedersilo's, die vervolgens het probleem hebben dat ze op zeer korte termijn aan een alternatieve bron van eiwitten moeten komen.
Na op dit punt onder enorme druk te hebben gestaan, heeft de Europese Commissie vier extra soorten genetisch gemodificeerde maïs goedgekeurd. Zij beschouwt deze soorten maïs nu als veilige verontreinigende stof. Het kan meerdere jaren duren voordat deze stoffen worden goedgekeurd, terwijl er op Amerikaanse landbouwbedrijven voortdurend nieuwe soorten genetisch gemodificeerde maïs worden gebruikt. Dit probleem zal zich binnen ongeveer een jaar opnieuw voordoen.
Momenteel zijn er ook verschillende genetisch gemodificeerde vlas- en katoenproducten die gemakkelijk onopzettelijk kunnen worden gemengd met sporen binnen een grote vracht soja, en die er ook voor zullen zorgen dat een verzending wordt geweigerd.
Het is onacceptabel dat er geen enkele tolerantie bestaat voor één enkel voedzaam maïskorreltje, terwijl er wel kleine toleranties bestaan voor stenen, aarde, dode insecten, metaalvijlsel en houtsplinters..
De onzekerheid die dit zerotolerancebeleid met zich meebrengt, heeft gezorgd voor scherp gestegen verzekeringspremies voor vervoerders die worden doorberekend aan de veehouder - om maar te zwijgen van de onrust van de producent wanneer deze te weten komt dat zijn voederbestelling niet kan worden geleverd.
Dit is een uiterst onwenselijke situatie die een onnodige crisis teweeg brengt bij de productie van vlees en eieren. Ik wil de Commissie dringend verzoeken om deze gehele kwestie op een meer praktische en logische manier te benaderen door voor genetisch gemodificeerde toevoegingen een soortgelijk tolerantieniveau in te voeren als voor andere verontreinigende stoffen.
Giovanni La Via
(IT) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ook ik dank de commissaris voor haar analyse. Ik zou echter wel willen benadrukken dat er nu in sommige productiesectoren een crisis gaande is die in een aantal regio's van ons grote Europa de landbouw in gevaar brengt.
In het bijzonder de crisis die sinds een aantal maanden durumtarwe treft, heeft de prijzen zo onder druk gezet dat ze de kosten niet meer dekken. In veel Europese regio's lopen de ingezaaide arealen dit seizoen terug. Naar verwachting zal die daling uitkomen op 30 procent, met name in marginale gebieden waar weinig alternatieven zijn voor het gebruik van de arealen. Aan de andere kant heeft de commissaris gewezen op een kenmerkend aspect van de nieuwe gemeenschappelijke marktordening in de sector groenten en fruit, waardoor het crisisbeheer overgelaten wordt aan de producentenorganisaties.
De middelen die in het kader van de operationele programma's aan de gemeenschappelijke marktordening worden besteed zijn natuurlijk beperkt en zijn in geen enkel opzicht voldoende om in te grijpen bij structurele crises van een omvang als de huidige. De beschikbare gelden kunnen eventueel volstaan om, zoals u heeft gezegd, de behoeften te dekken aan maatregelen als groene oogst of het vernietigen van een klein gedeelte van de oogst bij geringe verschillen tussen vraag en aanbod in normale jaren, maar zijn ontoereikend voor een omvangrijke crisis als we nu meemaken.
Hetzelfde kunnen we zeggen over olijfolie en andere sectoren, maar op dit moment vind ik het belangrijk de nadruk te leggen op het verzoek aan de Commissie een pakket voorstellen in te dienen. We hebben een doortimmerd voorstel nodig voor alle sectoren waarvoor in tegenstelling tot de zuivelsector nog geen specifieke maatregelen zijn genomen om de huidige crisis aan te pakken.
Iratxe García Pérez
(ES) Mevrouw de Voorzitter, de landbouwsector is niet immuun voor de algemene economische problemen. Een aantal maanden geleden waren we in de gelegenheid om te discussiëren over de situatie van de melkproducenten. Toen al gaven velen van ons aan dat de crisis grote schade aanbracht in andere sectoren van de landbouw.
De gehele sector verkeert in een moeilijke situatie. Voor de meeste producten zijn de producentenprijzen laag en steeds meer bedrijven vallen aan de verkeerde kant van de rentabiliteitsdrempel. Deze situatie toont de onbalans tussen de actoren in de hele keten van de agrovoedingssector. Het - noodzakelijke - transparant maken van het systeem van prijszetting en het herstellen van de balans voor wat betreft de onderhandelingscapaciteit van de partijen binnen de geldende wetgeving zijn kwesties die nog steeds moeten worden opgelost.
Een andere kwestie die ons zorgen baart in dit lastige kader is de daling van het concurrentievermogen van onze landbouwers die, in tegenstelling tot de concurrentie, hun productiekosten zien stijgen. Ik zou graag zien dat er communautaire steunmaatregelen komen en dat de oplossingen niet afhankelijk zijn van het reactievermogen van iedere afzonderlijke lidstaat.
Peter Jahr
(DE) Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen ben ik zeer ingenomen met het debat van vandaag over dit agendapunt, want het grote publiek krijgt welhaast de indruk dat er alleen crisis heerste in de melksector. Dat was en is niet zo en daarom is het voor de getroffen landbouwers uiterst belangrijk dat wij vandaag in het Europees Parlement over hun situatie discussiëren.
De economische crisis heeft de landbouwers zwaar getroffen. Het afgelopen jaar was voor hen een van de slechtste jaren in dit decennium. Doordat de winsten bij veel bedrijven zijn gekelderd, is de situatie voor een groot aantal landbouwers heel moeilijk. Bij economische crises treden onvolkomenheden aan het licht, onvolkomenheden die door mensen zijn veroorzaakt. Crises groeien pas uit tot rampen als maatregelen uitblijven. Nu door de economische crises menselijke fouten aan de oppervlakte komen, kunnen wij ze aanpakken.
Iedere crisis biedt kansen en die kansen moeten beter worden benut. Ten eerste moet de Commissie bij een verstoord economisch evenwicht sneller en consequenter optreden. Ten tweede moeten we voor de landbouwers de nodige politieke randvoorwaarden scheppen opdat zij de markt zelf kunnen reguleren. Ten derde moeten de juridische vaardigheden van producentengemeenschappen afdoende worden verbeterd. Ten vierde moeten wij het gebruik van landbouwgrondstoffen voor de productie van hernieuwbare energie in het kader van een marktregulering afdoende verbeteren en vereenvoudigen. Ten vijfde moeten wij de vermindering van de administratieve last, die wij met woorden belijden, nu eindelijk in daden uitdrukken.
Daarom roep ik nogmaals op om lering te trekken uit de crisis en de kans te benutten die de crisis biedt. Dat zijn wij schuldig aan onszelf en aan onze landbouwers. Ik verwacht begin 2010 een pakket maatregelen hiertoe van de Commissie, waar we dan in de bevoegde commissie uitvoerig over kunnen beraadslagen.
Luis Manuel Capoulas Santos
(PT) Mevrouw de commissaris, ik stel het op prijs dat u hier weer in de plenaire vergadering aanwezig bent, hoewel de Commissie op dit moment in een overgangsfase verkeert. In de loop van uw mandaat is uw geregelde aanwezigheid hier een constante factor geweest. De problemen van de landbouw passen zich echter niet aan de grillen van de politieke agenda aan en de boeren verwachten van ons antwoorden op hun problemen, moeilijkheden en zorgen.
Zoals bekend heeft de economische crisis ook de landbouw getroffen. In tegenstelling tot wat de media mogen doen geloven verkeert niet alleen de melksector in crisis, maar zijn ook andere sectoren geraakt door de crisis. Melk, groenten en fruit, granen en olijfolie zijn de afgelopen maanden ook hard getroffen, terwijl eerder al de vleesproductie getroffen werd door een enorme stijging van de productiekosten.
Bij groenten en fruit zal de situatie waarschijnlijk nog verslechteren ten gevolge van de verdere opening van de markten voor Marokkaanse producten door de nieuwe overeenkomst die binnenkort zal worden goedgekeurd. Het klopt, zoals de commissaris heeft gezegd, dat de markten de afgelopen weken positieve signalen hebben laten zien, maar dat moet ons niet te enthousiast maken. Als er een opleving komt, wat we allemaal wensen, zal dat zeker gepaard gaan met een stijging van de olieprijs waardoor hogere productiekosten in de landbouw niet vermeden kunnen worden.
Daarom moet het Europees Parlement, mevrouw de commissaris, in weerwil van de politieke agenda's de Commissie wel vragen op deze kwesties te antwoorden. De boeren verwachten van het Parlement en de Commissie politieke signalen. Het heeft dus alle zin de problemen hier vandaag te bespreken in de hoop dat de Commissie enkele signalen kan geven door te laten weten over welke informatie zij beschikt en welke maatregelen zij voorstelt om op korte termijn deze problemen te verzachten.
Michel Dantin
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil u nogmaals bedanken voor uw luisterend oor.
De prijscrisis van 2007-2008 bracht de kwetsbare positie van consumenten ten aanzien van prijsvolatiliteit voor het voetlicht. De landbouwcrisis van 2009 heeft veel schadelijker gevolgen voor landbouwbedrijven dan de indexen laten zien. Waarom? Omdat de opwaartse trend in de landbouwprijzen door velen als duurzaam werd beschouwd en landbouwers in 2008 en begin 2009 waarschijnlijk veel te veel hebben geïnvesteerd - veel te veel omdat zich sinds het begin van de jaren 2000 een achterstand heeft opgebouwd.
Mevrouw de commissaris, u hebt meermaals de wens geuit niet meer op dezelfde manier in de marktregulering te interveniëren. Maar hebben we de afgelopen twintig jaar niet te veel uit het oog verloren dat landbouwproducten in de eerste plaats levensmiddelen zijn en dat we aan beide uiteinden van de keten behoefte hebben aan een zekere prijsstabiliteit? Enerzijds aan de kant van de consumenten, omdat zij vanwege hun andere verplichtingen - hypotheek, ouderschap en vrije tijd - onvoldoende financiële speelruimte hebben om prijsschommelingen te kunnen opvangen; anderzijds aan de kant van de producenten omdat met hun activiteiten een aanzienlijk kapitaal gemoeid is, dat grote investeringen vergt.
Via de organisatie van alle sectoren die de schakels van de keten vormen, met inbegrip van de nieuwe actoren - ik denk daarbij aan de cateringsector of aan verwerkingsbedrijven voor diepvries- of zelfs verse kant-en-klaarproducten - kunnen ongetwijfeld private prijsstabilisatie-instrumenten worden ingevoerd.
Denk u dat daar perspectieven liggen voor de toekomst, mevrouw de commissaris, en is de Commissie bereid daarover mee te denken?
Diane Dodds
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken omdat zij opnieuw naar ons komt luisteren, en ik wil een paar kwesties aanstippen die in Noord-Ierland zeer actueel zijn geweest in de afgelopen maanden. Mogelijk hebt u gelezen, commissaris, dat we in het graafschap Fermanagh de afgelopen weken te maken hebben gehad met extreme overstromingen. Dit heeft geleid tot ernstige problemen voor boeren, niet in de laatste plaats om op het veld bij de voorraden te komen: veel wegen waren gesloten en onbegaanbaar door de regen. Ook kunnen ze hierdoor moeilijk bemesten en lijden ze algemene verliezen. Ik zou de Commissie willen aanmoedigen om hiernaar te kijken en aan te geven of er directe hulp kan worden verleend aan de landbouwers in deze sector.
Ook zou ik de Commissie willen aanmoedigen om zich te verdiepen in de aardappelindustrie in Noord-Ierland. Een aantal aardappelboeren hebben mij pasgeleden geschreven omdat zij ook zeer zwaar getroffen zijn door de hevige regen in de afgelopen weken. Ze maken zich ernstige zorgen of ze hun aardappelen wel kunnen oogsten, en ze vrezen, nu de vorst er snel aankomt nu het winter wordt, dat zij hun gewassen gaan verliezen. Dus dit is ook een sector - en een deel van de landbouwsector in Noord-Ierland - die een zeer moeilijke periode doormaakt.
Onlangs heb ik een aantal eierproducenten gesproken, boeren die momenteel bezig zijn met de omzetting naar verrijkte kooien. Zij willen van de Commissie een garantie dat ze gedurende een langere periode niet die kooien opnieuw hoeven te vervangen, en ik verzoek de Commissie dit te onderzoeken.
Sergio Paolo Francesco Silvestris
(IT) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, mevrouw de commissaris, de crisis in de landbouw is uiterst ernstig en dreigt onomkeerbaar te worden.
In mijn regio, Apulië, is de olijfteelt de hoofdactiviteit en een van de belangrijkste inkomstenbronnen. De prijs van olijven is dit jaar gedaald tot 30 euro per kwintaal, terwijl de groothandelsprijs voor een kilo olijfolie gezakt is tot 2,50 euro. Bij dergelijke prijzen lijden de producenten verlies. Olijfolie van eerste persing, het groene goud, sinds mensenheugenis de trots van mijn regio, dreigt de civiele en sociale dood te sterven. Overal in mijn regio zijn wegen geblokkeerd en houden boeren demonstraties.
U zegt dat alles nu in orde is en dat de prijzen weer een opgaande lijn kennen, maar ik schets u een andere realiteit die ik ken omdat ik haar dagelijks beleef. Er zijn urgente maatregelen nodig en ik vraag u net als voor de zuivelsector een solidariteitsfonds in te zetten voor olijfolie en groenten en fruit. Voor de olijfteelt vraag ik nog meer urgente maatregelen en met name, mevrouw de commissaris, om wijziging van Verordening (EEG) nr. 2568/91 inzake de kenmerken van olijfoliën om ook de kernspinresonantie op te nemen onder de controlemethoden. Daarmee zou de permanente fraude kunnen worden ontmaskerd waardoor in de schappen van de supermarkten flessen olijfolie staan met het etiket "olie van eerste persing”, terwijl het gaat om mengsels van gerectificeerde of geraffineerde oliën.
Elisabeth Köstinger
(DE) Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, hartelijk dank voor uw verklaring. Het is een belangrijke boodschap aan onze boeren, die het moeilijk kunnen bolwerken in de huidige gespannen situatie op de markten.
U wijst in uw verklaring over de landbouwsector onder meer op de gedaalde vraag. Juist dan is het belangrijk om afzetbevorderende maatregelen te nemen. De Commissie is meer dan ooit genoodzaakt om, ongeacht de bedrijfstak, crises tijdig te signaleren en snel en doeltreffend op te treden om de situatie bij te sturen.
Ik ben ervan overtuigd dat juist een zo kwetsbare sector als de voedselproductie marktinstrumenten nodig heeft. De extra prestaties in de landbouw voor het open houden van onze cultuurlandschappen, landschapsonderhoud, biodiversiteit enzovoort, is onvervangbaar. Dit alles moet in stand blijven en in acht worden genomen wanneer we in de toekomst discussiëren over het nieuwe landbouwbeleid.
Marc Tarabella
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil u bedanken voor uw toelichting op de prijsschommelingen voor de verschillende landbouwproducten. U kwam tot de conclusie dat we de situatie in het oog moesten houden, om zo nodig op te treden.
U wijst terecht de prijsvolatiliteit aan als grootste vijand van de moderne landbouwer en ik zou enkel willen pleiten voor de noodzakelijke herinvoering en handhaving van een publiek prijsstellingsbeleid, terwijl ik tevens zou willen bepleiten dat dit prijsstellingsbeleid, zeker in de toekomst, gevoerd wordt via, bijvoorbeeld, een waarnemingscentrum voor prijzen en marges, om eerlijke prijzen vast te stellen voor alle schakels van de productieketen: producenten, verwerkers en distributeurs.
Als we die regulering vandaag aan de markt overlaten, zal het er altijd op neer blijven komen dat er een marge is voor de distributeur, een marge voor de verwerker en verlies voor de producent, en daarmee grote moeilijkheden voor de lokale landbouw. Bovendien kunnen we er niet aan voorbijgaan - met name voor de prijs van tarwe, die in Chicago wordt bepaald - dat we moeten weten te onderhandelen met de Verenigde Staten, want we hebben te maken met een wereldwijd en niet alleen een Europees probleem.
Cristina Gutiérrez-Cortines
(ES) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het verontrust me dat een gebrek aan coördinatie vaak betekent dat de duurzaamheidcriteria niet toegepast worden op de landbouw.
Ik wil graag twee vragen stellen: ten eerste hebben we in het zuiden van Europa te maken met woestijnvorming die behoorlijk wordt versterkt door de klimaatverandering. Aangezien landgebruik het belangrijkste is, vraag ik me af waarom er dan betaald wordt om (olijf)bomen en wijnranken te verwijderen? Dit betekent dat Europa betaalt om meer woestijn te krijgen! Zullen we hiermee ophouden?
De tweede vraag gaat over de overeenkomst met Marokko: als Europa het gemeenschappelijk buitenlands beleid wil uitvoeren dan moet het belang van de Europese burgers en producenten beschermd worden. Over de overeenkomst met Marokko onderhandelt Europa op de knieën zonder dat het beginsel van wederkerigheid in acht wordt genomen, zonder dat de gezondheid wordt gewaarborgd en zonder waarborg dat insecticideprogramma's en voedselkwaliteit in stand worden gehouden.
Hoe kan het dat dit proces de deur opent voor producten boven op de quota, en ook nog eens de kwaliteit in het gedrang brengt?
Béla Glattfelder
(HU) Het is uitermate belangrijk dat we praten over de crisis in de agrarische sectoren, want er zijn verschillende plannen uitgelekt die gaan over hoe men de landbouwsubsidies na 2013 wil afbouwen. Laten we altijd in ons achterhoofd houden met wat voor ernstige gevolgen de liberale maatregelen gepaard gingen die de laatste tijd zijn uitgevoerd. Laten we van deze voorbeelden leren zodat we deze fouten niet nogmaals maken. Het belang van de landbouw zal de komende periode significant toenemen, aangezien steeds meer mensen op aarde honger lijden.
Wat betreft de vereenvoudigingen ervaren de boeren helaas dat hoe vaak er ook over vereenvoudiging wordt gepraat, hier in werkelijkheid nooit iets van terecht komt. Ze moeten aan steeds ingewikkeldere systemen voldoen. Achter elkaar worden er nieuwe maatregelen op het gebied van dierenwelzijn ingevoerd. Door al deze maatregelen worden de kosten hoger, iets waar hun concurrenten geen last van hebben. Het gevolg van elke nieuwe maatregel op het gebied van dierenwelzijn is stijgend energieverbruik en een steeds grotere CO2-uitstoot.
Karin Kadenbach
(DE) Mijnheer de Voorzitter, Commissievoorzitter Barroso heeft bij de gedachtewisseling met betrekking tot zijn richtsnoeren toegezegd dat duurzaamheid en biodiversiteit hoofddoelstellingen zijn van het beleid van de Europese Unie voor de komende periode. Daarom moeten deze doelstellingen worden geïntegreerd in alle beleidsterreinen, uiteraard met name in de landbouw. Ik roep u nadrukkelijk op om louter en alleen die maatregelen die bijdragen tot het behoud van de biodiversiteit en duurzaamheid, te bevorderen en te ondersteunen.
Seán Kelly
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit debat. We kunnen weinig doen aan veel van de genoemde problemen, maar er zijn andere problemen waar we heel veel aan kunnen doen. Collega's hebben voornamelijk het probleem van overregulering genoemd; dat is iets dat veel boeren in de hele Europese Unie noemen. Sommigen hebben ook genetisch gemodificeerd voedsel genoemd, en ik ben het wat dat betreft volkomen met hen eens: we moeten op dat gebied actie ondernemen.
Een onderwerp waarvan ik echter vind dat het ook belangrijk voor ons is, is vee-export. Het gevaar bestaat dat we zo veel regels gaan invoeren dat het kostentechnisch onmogelijk wordt, vooral voor boeren en anderen die vee exporteren vanuit een eilandnatie als Ierland.
Ik denk overigens wel eens dat het interessant zou zijn om het reisschema van bijvoorbeeld leden van het Europees Parlement die vandaag naar het Parlement komen, te vergelijken met dieren die overzees worden vervoerd. Ik denk dat de leden van het Europees Parlement soms meer stress ervaren dan de dieren.
Met het oog hierop moeten we ervoor waken dat we niet te veel reguleren en onszelf daarmee uit de markt prijzen.
De Voorzitter
Dank u, mijnheer Kelly. Hoewel iedereen zich vrij moet voelen om andere talen te spreken in dit Huis, wil ik even reageren op het feit dat u uw betoog begon met 'Merci, Monsieur President'. Ik neem aan dat u mij niet om genade verzocht, maar dat u mij wilde bedanken - niet in het Grieks, overigens, want dan is het: 'Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε'!
Gabriel Mato Adrover
(ES) Mijnheer de Voorzitter, de situatie van de landbouwsector is niet alleen zorgwekkend, ik zou zelfs zeggen dat ze onhoudbaar is. De opbrengsten voor de landbouwers dalen: iedere dag is er een groter verschil tussen wat de landbouwer ontvangt en de marktprijs voor de consument. Opvolging door de volgende generatie is inmiddels een utopie geworden en de partnerschapsovereenkomsten worden herhaaldelijk geschonden zoals in het schandelijke geval van de Marokkaanse tomaat, welke situatie zelfs wordt erkend door het Europees Bureau voor fraudebestrijding, zonder dat de Commissie hiertegen vastberaden actie onderneemt. Omdat de regels en fytosanitaire controles lang niet altijd even streng worden uitgevoerd, ontstaan er totaal oneerlijke situaties.
Als we hier de geïsoleerde gevallen aan toevoegen, zoals bijvoorbeeld de daling van douanetarieven voor de bananensector - wat absoluut negatieve gevolgen zal hebben - of het feit dat het voor veehouders onmogelijk is om de investeringskosten te betalen, dan zult u het met me eens zijn dat de toekomst van deze sector steeds onzekerder wordt.
Voor de landbouw in de ultraperifere regio's is de toekomst niet alleen onzeker, maar zelfs uiterst zorgwekkend. Boeren willen graag hun beroep uit blijven oefenen, maar dit wordt iedere dag moeilijker voor hen. De Commissie moet het belang inzien van de landbouw. Zie dit onomwonden onder ogen!
Herbert Dorfmann
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in veel landbouwsectoren heerst inderdaad een crisis. Daar zijn veel oorzaken voor aan te wijzen. Een oorzaak zou weleens de liberalisering van het landbouwbeleid in de laatste jaren kunnen zijn. Door steeds meer vangnetten uit het gemeenschappelijk landbouwbeleid te halen, nemen de prijsschommelingen toe. Dat stelt onze boeren voor steeds grotere problemen.
Er moet daarom op korte termijn een uitweg uit de crisis worden gevonden. Bovenal moeten we bij de herziening van het landbouwbeleid nadenken over wat we aan die prijsschommelingen kunnen doen. Nu het Verdrag van Lissabon in werking is getreden, hebben wij, het Parlement, de taak om op te treden. Dat de landbouwministers de afgelopen dagen in Parijs buiten het kader van de Raad bijeen zijn gekomen om dit onderwerp te bespreken, is in beginsel prima. Wij hier in het Parlement hebben echter de taak om onze boeren te laten zien wat onze nieuwe rol is. Wij moeten met de regels van de democratie oplossingen voor een toekomstig landbouwbeleid vinden.
Mariann Fischer Boel
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zal nu proberen enkele van de gestelde vragen te beantwoorden, maar ik vind dat de discussie die hier gaande is, duidelijk laat zien dat er een gemeenschappelijk inzicht bestaat in de moeilijkheden waarmee onze landbouwsector te maken heeft.
Ten eerste was ik een beetje verbaasd te horen dat we het vangnet in de landbouwsector hadden moeten weghalen. Dat is zeker niet het geval. We hebben namelijk een vangnet ingebouwd voor situaties waarin boeren ondersteuning nodig hebben. We hebben een permanent vangnet, namelijk de directe betalingen. Dat systeem moet er zeker zijn, en dat is in het belang van de boeren. Ook hebben we verschillende interventiesystemen, de particuliere opslag en de uitvoerrestitutiesystemen die we in werking kunnen stellen wanneer we het nodig vinden om deze hulpmiddelen te gebruiken.
Voor wat betreft vereenvoudiging, administratieve rompslomp en bureaucratie ben ik het volledig met u eens dat we de situatie zo eenvoudig mogelijk moeten maken voor onze boeren, en dat is de reden waarom ik in de vergadering van de Raad op woensdag enkele dereguleringsvoorstellen zal presenteren ter bespreking.
De Raad heeft 39 verschillende voorstellen gepresenteerd, waarvan we er in feite een groot aantal kunnen accepteren. Andere zijn meer politiek van aard en hebben betrekking op de periode na 2013, maar ik ben ervan overtuigd dat u deze voorstellen zeer interessant zult vinden.
Aan degenen die de kwestie van GGO's hebben aangekaart: ik ga ervan uit dat u weet dat ik volledig langs dezelfde lijnen denk, en ik vind het belangrijk om de oplossing te zoeken in een technisch getal inzake de aanwezigheid van niet-goedgekeurde GGO's. Ik verwacht dat de volgende Commissie zo'n voorstel zal presenteren.
Het klopt dat de Europese Unie de grootste invoerder van landbouwproducten is, maar tegelijkertijd is de Europese Unie ook de grootste uitvoerder van landbouwproducten. Dit komt doordat we een geweldig goed merk hebben: op markten in derde landen staan Europese producten bekend om hun hoge kwaliteit. Daarom zou het idee dat we onze eigen productie nu moeten beschermen, schadelijk zijn voor onze landbouwsector.
We moeten zichtbaar blijven op de uitvoermarkten, en ik denk dat we voor de toekomst - en ik hoop dat we op de volledige steun van het Europees Parlement kunnen rekenen - veel meer geld nodig hebben om onze kwaliteitsproducten op de nieuwe opkomende markten te promoten. Ik denk dat we het veel beter kunnen doen, maar we hebben wel een beetje steun nodig.
Dan voor wat betreft de kwestie van het regelgevingskader: ik heb deze term niet als zodanig horen vallen, maar het is wel wat achter het commentaar op deze kwestie schuilt. Boeren kunnen nu al een contract sluiten met de sector, de zuivelsector, voor een bepaald volume voor een bepaalde prijs. Boeren kunnen dat nu al. En u weet dat we in de Groep op hoog niveau voor de melksector al kijken naar enkele vrijwillige systemen om dit systeem te verbeteren.
Voor wat betreft biodiversiteit: ik ben het er volkomen mee eens dat dit belangrijk is, en dat is precies de reden waarom we biodiversiteit hebben opgenomen in de nieuwe uitdagingen toen we de tussentijdse controle van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in november 2008 goedkeurden. Dit heeft dus hoge prioriteit, en ik ben het volledig eens met de opmerkingen van het geachte Parlementslid.
Voor wat betreft de maatregelen kunnen we echt alle hulpmiddelen gebruiken die we momenteel tot onze beschikking hebben. Maar er kunnen geen nieuwe initiatieven worden gepresenteerd door een waarnemende Commissie. Ik weet dat u bekend bent met dit probleem, en daarom hoop ik dat de nieuwe Commissie zo snel mogelijk haar werkzaamheden zal kunnen aanvangen.
Daarnaast ben ik blij dat het Europees Parlement nu een rol als belangrijke speler voor de toekomst krijgt dankzij het Verdrag van Lissabon, waarmee medebeslissing wordt geïntroduceerd. Het gaat daarbij niet alleen om medebeslissing over uitsluitend landbouwzaken, maar ook over de begroting. Dus hier hebt u een grote invloed op de mogelijkheden voor de begroting voor de landbouwsector voor de periode na 2013.
Hoewel ik het mogelijk niet vanaf deze plaats zal kunnen ervaren, kan ik u garanderen dat ik u met belangstelling zal volgen wanneer u de nieuwe verantwoordelijkheden voor de landbouwsector op u neemt.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Luís Paulo Alves  
schriftelijk. - (PT) De economische en financiële crisis heeft ons ook meegesleurd naar een agrarische en sociale crisis. Daarom verwelkom ik dit debat in het Parlement, hoewel het wel aan de late kant is. De producenten (van granen, varkensvlees, olijfolie groenten, fruit, enzovoort) maken een ontzettend moeilijke tijd door als gevolg van het instorten van de vraag, waardoor de prijs die ze voor hun producten krijgen zeer laag is in verhouding tot de gemaakte kosten. Er bestaan ook moeilijkheden bij het verkrijgen van krediet. Deze problemen tasten in ernstige mate hun inkomen aan. De prijsschommelingen in de landbouw zijn een zeer complex vraagstuk met gevolgen voor de planning en de voorspelbaarheid die boeren nodig hebben. De rentabiliteit en het niveau van de investeringen worden er op beslissende wijze door beïnvloed. Daarom is het essentieel omstandigheden te creëren die de houdbaarheid van de bedrijven en een zekere prijsstabiliteit kunnen garanderen. Dan kunnen de producenten hun activiteit continueren en de kwaliteit van hun producten verbeteren, wat positieve gevolgen heeft voor de hele keten van producent tot consument.
Spyros Danellis  
Het hebben van meerdere banen is in de EU een veel voorkomend verschijnsel. Het doel hiervan is het inkomen uit de landbouw aan te vullen. Aangezien degenen die meerdere banen hebben vooral leden van een klein landbouwbedrijf zijn, is het duidelijk dat een klein bedrijf in vergelijking met een groot bedrijf veel kwetsbaarder is, omdat
niet alleen het landbouwinkomen inkrimpt, ongeacht de productiesector waarin het bedrijf actief is,
maar ook
het buiten de landbouw verkregen inkomen afneemt of zelfs helemaal wegvalt en
het "veiligheids”-inkomen dat wordt geïnd via de rechtstreekse steun, in absolute termen ontoereikend is om een waardig bestaan te verzekeren.
Daarom moet aan de kleine landbouwbedrijven, ongeacht de landbouwsector waarin zij actief zijn, gerichte, horizontale steun worden verleend opdat zij de crisis het hoofd kunnen bieden.
