Producten en technologie voor tweeërlei gebruik (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1334/2000 tot instelling van een communautaire regeling voor controle op de uitvoer van producten en technologie voor tweeërlei gebruik - C7-0062/2010- - Commissie internationale handel. Rapporteur: Jörg Leichtfried.
Jörg Leichtfried
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, toen ik de taak op me nam om het verslag over controle op de uitvoer van producten en technologie voor tweeërlei gebruik uit te werken, was ik me weliswaar tot op zekere hoogte bewust van de reikwijdte van dit verslag, maar ik realiseerde me niet hoe uitgebreid dit daadwerkelijk was.
Dit verslag gaat in wezen om een praktijk die om de een of andere reden altijd weer in de schaduw van verslagen komt te staan, maar die anderzijds echter banen garandeert en die mijns inziens voor heel Europa moet worden gereguleerd.
Het gaat in essentie om vereenvoudigde procedures voor het verlenen van uitvoervergunningen voor producten die zowel voor militaire als voor civiele doeleinden kunnen worden aangewend. Dit betreft de meest uiteenlopende producten, van chemische producten tot nucleaire brandstoffen, onderdelen van wapens, computeronderdelen en ten slotte - en daarover hebben wij zeer intensief gediscussieerd - ook software en softwarecomponenten.
Mijns inziens is het belangrijk dat de verschillende regelingen die we momenteel in de lidstaten hebben, beter op elkaar worden afgestemd, dat ze nauwkeuriger, specifieker en transparanter worden en dat er met name op Europees niveau transparantie in wordt gebracht.
Bij dit verslag was het wellicht voor het eerst mogelijk om de gevolgen van het Verdrag van Lissabon voor ons in het Europees Parlement heel mooi te kunnen zien. De Commissie had dit voorstel aanvankelijk aan de Raad voorgelegd in de veronderstelling dat dit vraagstuk wellicht voor de totstandbrenging van het Verdrag van Lissabon zou zijn afgehandeld. Dat was echter niet het geval. Zodoende heeft het voorstel ook het Europees Parlement bereikt en mijns inziens is het goed dat er hier in dit Huis over wordt gedebatteerd, want er zijn toch enkele punten, die ik zo meteen zal noemen, waar wij anders tegenaan kijken dan de Raad.
Wij zijn erin geslaagd een aantal juridische moeilijkheden op te lossen die zich voordeden als gevolg van de werkwijze van de Commissie. Ik wil met name de vertegenwoordigers van de Commissie danken voor het feit dat wij de zaken zodanig hebben kunnen regelen dat wij nu vanuit juridisch oogpunt een meer solide basis hebben. Uiteindelijk zijn slechts enkele centrale problemen overgebleven.
Hier in dit Huis zijn wij het in essentie over alles met elkaar eens, met uitzondering van één punt en op dat punt zijn wij het evenmin eens met de Raad. Het gaat om de vraag of er voor de uitvoer van producten toestemming moet worden verleend nadat deze producten zijn uitgevoerd of voordat ze worden uitgevoerd. In dit verband is het met het oog op veiligheid, overzicht en transparantie verstandig om te zorgen dat er eerst navraag wordt gedaan, alvorens gevaarlijke producten worden uitgevoerd en dat niet achteraf om toestemming wordt gevraagd als deze producten reeds zijn uitgevoerd, aangezien we weinig succes zullen hebben als we de uitvoer van deze producten alsnog willen verbieden. Dat is de bekende ex post-ex ante discussie: het zou naar mijn mening zinvoller zijn om eerst toestemming te verlenen waarna de producten mogen worden uitgevoerd.
Waar wij het allemaal over eens zijn - maar niet met de Raad - is de kwestie van transparantie ten aanzien van de verslagleggingsplicht. Mijns inziens moet het Europees Parlement uiteindelijk worden geïnformeerd - hoe dit technisch gezien kan worden verwezenlijkt, kan nog besproken worden - over de vraag voor welke producten, waar naartoe en voor hoeveel producten toestemming is verleend, aangezien wij uiteraard het orgaan zijn dat ervoor moet zorgen dat alles correct verloopt.
Het is eveneens belangrijk dat wij bespreken hoe wij omgaan met de uitvoer van apparatuur die mogelijk kan worden gebruikt voor doeleinden die verband houden met schendingen van de mensenrechten. Voor de uitvoer van dergelijke apparatuur mag geen toestemming worden verleend. Wij moeten ervoor zorgen dat dit niet gebeurt. Ik kijk nu al uit naar de discussie.
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, Europese bedrijven moeten dagelijks concurrerend opereren in een steeds veranderende omgeving met een scherpere concurrentie. Betrouwbaarheid en tijdige levering zijn even belangrijke punten als kwaliteit en prijs. In dit opzicht schept de uitvoer van producten voor tweeërlei gebruik bijzondere uitdagingen, omdat voor dergelijke producten uitvoervergunningen benodigd zijn.
Producten voor tweeërlei gebruik zijn geen nichegoederen. Het zijn vooral producten die legitiem worden gebruikt in veel verschillende industriële sectoren - de ruimtevaartindustrie, de telecommunicatiesector, de luchtvaart, de chemische industrie en vele andere sectoren. Deze goederen worden gereguleerd omdat ze mogelijk ook voor militaire doeleinden kunnen worden gebruikt.
Veel lidstaten stellen speciale exportvoorzieningen beschikbaar aan hun exporteurs. Deze voorzieningen hebben de vorm van algemene vergunningen en maken het voor bedrijven in bepaalde lidstaten mogelijk producten voor tweeërlei gebruik met een minimum aan lasten uit te voeren.
Na een analyse van deze nationale voorzieningen is de Commissie in 2008 met haar voorstel gekomen dat bedoeld is om deze nationale voorzieningen uit te breiden naar exporteurs in de gehele Unie. Het voorstel voor een nieuwe algemene uitvoervergunning van de EU is opgesteld om het voor exporteurs in alle lidstaten mogelijk te maken te profiteren van vereenvoudigde uitvoerprocedures voor bepaalde producten voor tweeërlei gebruik naar bepaalde bestemmingen. Op deze manier wordt het hun gemakkelijker gemaakt deel te nemen aan internationale tentoonstellingen en beurzen. De uitvoer van gerepareerde producten wordt ook eenvoudiger, terwijl bovendien de uitvoer van telecommunicatieapparatuur en bepaalde industriële chemicaliën vereenvoudigd wordt. Aan de andere kant kunnen de lidstaten hun beperkte middelen concentreren op transacties die een echt risico met zich meebrengen.
De Commissie ontvangt regelmatig klachten uit de industrie dat bepaalde uitvoerproducten de ene lidstaat niet binnen mogen komen, terwijl dezelfde transacties in andere lidstaten wel het groene licht krijgen. Het voorstel dat voor u ligt, is een eerste stap in de richting om deze ongelijkheden binnen onze interne markt uit te bannen. Veel andere landen nemen soortgelijke stappen om hun werkzaamheden met betrekking tot controles op de uitvoer te prioriteren, en wij moeten niet achterblijven.
Ik wil de rapporteur, de heer Leichtfried, en de andere leden bedanken voor hun zeer opbouwende werkzaamheden ten behoeve van het voorstel. Het door u en uw commissie gepresenteerde verslag is beslist een stap in de goede richting en komt grotendeels overeen met het standpunt van de Commissie.
Reinhard Bütikofer
rapporteur voor advies van de Commissie buitenlandse zaken. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, het onderhavige onderwerp betreft handel en veiligheid in gelijke mate. Dual-use-producten zijn producten voor tweeërlei gebruik. Dat wil zeggen dat ze zowel voor civiele doeleinden als voor absoluut gevoelige of zelfs gevaarlijke, in ieder geval veiligheidsrelevante doeleinden kunnen worden aangewend. Sommigen, zoals het Duitse ministerie van Economische Zaken en Technologie, beweren dat dit - en ik citeer - "niet-kritische producten" zijn. Dat is onjuist. Dit Parlement heeft tot dusver een meer verantwoord standpunt ingenomen in zijn commissies.
Ik spreek hier in mijn hoedanigheid van rapporteur voor advies van de Commissie buitenlandse zaken en van de Subcommissie veiligheid en defensie. We hebben in deze commissies een zeer duidelijk standpunt ingenomen. Het zou volgens ons buitengewoon nonchalant zijn om bepaalde controlemechanismen buiten beschouwing te laten. Ik roep mijn collega's hier in het Parlement derhalve op om de aanbevelingen van de Commissie buitenlandse zaken en van de Subcommissie veiligheid en defensie en in het bijzonder de aanbevelingen van de rapporteur, die zojuist aan het woord is geweest, met betrekking tot ex ante controle te volgen. Dat is een van de belangrijkste controversiële aspecten waar we bij dit onderwerp nog mee worden geconfronteerd.
Achteraf pas controleren zou leiden tot minder veiligheid. Wij willen echter meer veiligheid voor EU-burgers en meer veiligheid voor onze partnerlanden en onze handelspartners. Wij willen niet dat het beginsel van ex ante controle - dat de Commissie internationale handel en de Commissie buitenlandse zaken hebben gevolgd - nu wordt vervangen door het beginsel van ex post controle. Daarmee zouden handelsbelangen boven veiligheidsbelangen worden gesteld. Vele lidstaten, zoals Nederland, hebben hier uitdrukkelijk voor gewaarschuwd. Het zou derhalve in het belang van onze burgers zijn als het Parlement zou bevestigen wat de commissies hebben uitgewerkt.
Elisabeth Köstinger
namens de PPE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de verordening goederen voor tweeërlei gebruik waarover nu wordt gedebatteerd, voorziet in de invoering van algemene vergunningen voor niet-gevoelige producten en technologieën die naar derde landen mogen worden geëxporteerd en voor tweeërlei gebruik bestemd zijn. Deze algemene vergunningen moeten echter ook Europese exporteurs, evenals kleine en middelgrote ondernemingen meer zekerheid bij de planning bieden. Het doel van deze verordening is lastenverlichting voor onze Europese exporteurs om hun tijdrovende individuele vergunningprocedures te besparen en met name hun concurrentievermogen te verbeteren. Mijns inziens zullen gedetailleerde registratieprocedures en de aanvullende eisen die aan de exporteurs worden opgelegd, niet leiden tot een lastenverlichting maar juist tot meer kosten.
Het staat buiten kijf dat wij moeten zorgen dat uitgevoerde producten die voor tweeërlei gebruik bestemd zijn, ook veilig worden aangewend en geen gevaar mogen vormen, maar wij moeten in elk geval de buitensporige en onnodige extra kosten ter discussie stellen. Ik zou als voorbeeld een middelgroot bedrijf in de werktuigbouwkundesector noemen dat 24-uurs service aanbiedt om machines te repareren of onderdelen te leveren. Deze diensten moeten ondanks strengere uitvoervoorwaarden ook kunnen worden geleverd.
Hetzelfde geldt op het gebied van cyberaanvallen en de inspraak van betrokkenen. Als wij geen duidelijke criteria en randvoorwaarden voor deze terreinen hebben en de formuleringen onnauwkeurig zijn, dan moet ik ook in dit verband de kwestie van de extra kosten en de generalisering ter discussie stellen. Het is weliswaar uiterst belangrijk om betrokkenen bij de besluitvormingsprocessen te betrekken, toch moet dit altijd met het oog op een praktische en zinvolle tenuitvoerlegging van deze besluiten plaatsvinden. Het belang van transparantie en veiligheid staat ook hier niet ter discussie.
Tot slot wil ik nogmaals benadrukken dat deze verordening is bedoeld om een bijdrage te leveren aan een vereenvoudiging van de procedures en aan een vermindering van de bureaucratische rompslomp. In het licht van een veilige aanwending van producten en technologieën moet onze Europese economie worden versterkt en moet de daarmee gepaard gaande administratie worden vereenvoudigd.
George Sabin Cutaş
namens de S&D-Fractie. - (RO) Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik mijn collega feliciteren met het geleverde werk aan dit zo technische verslag, dat toch reële implicaties heeft voor de veiligheid van de Europese burgers.
Al circa vijftien jaar wordt op Europees niveau controle uitgevoerd op de uitvoer van producten voor tweeërlei gebruik. Zo zorgt de EU door preventieve maatregelen zoals de instelling van voorschriften voor de verlening van uitvoervergunningen en registratieprocedures bij de douane, voor non-proliferatie van wapens, met name massavernietigingswapens. Toch moet het EU-regime voor producten voor tweeërlei gebruik transparanter en democratischer worden. Het is nodig om een beveiligd systeem op te zetten voor de verzameling, verzending en opslag van kennisgevingen met betrekking tot de uitvoer van producten voor tweeërlei gebruik, tegen het risico van proliferatie van massavernietigingswapens.
Daarnaast verwelkom ik het voorstel van de rapporteur, dat de coördinatiegroep tweeërlei gebruik een jaarverslag presenteert aan het Europees Parlement, zodat dit zijn controlerende taken kan uitvoeren. De Europese Commissie heeft op haar beurt de plicht om het Parlement te informeren met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de bepaling in de verordening dat er een gemeenschappelijk controleregime moet worden ingesteld voor de uitvoer van producten en technologie voor tweeërlei gebruik, en om een effectbeoordeling te presenteren van de voorgestelde maatregelen.
Niet in de laatste plaats moet de vertegenwoordiging van de Europese Unie in het kader van de internationale controleregimes op de uitvoer worden verbeterd. Helaas worden de lijsten van te controleren goederen door de internationale regimes geactualiseerd en omgezet in wetgeving van de Europese Unie, zonder dat het Europees Parlement aan het proces kan deelnemen. Daarom pleit ik voor een betere controle door het Europees Parlement en voor een versterking van de wetgevende rol van het Parlement, zoals verkregen op grond van het Verdrag van Lissabon.
Niccolò Rinaldi
namens de ALDE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, van oudsher valt de handel in wapens moeilijk te controleren. Er bestaan verschillende wegen om de controle op deze handel te bemoeilijken. Zo kunnen wapens worden verhandeld als onschuldig uitziende of technische producten waarvan echter gemakkelijk een wapen gemaakt kan worden. Daarom houden we ons in deze verordening bezig met producten voor tweeërlei gebruik. Een tweede probleem vormt de overvloed aan regels waardoor geen enkel controlesysteem erg efficiënt is.
Toen we met dit dossier begonnen vroeg de Commissie ons een verordening uit 2000 te wijzigen. In de tussentijd is die verordening ingetrokken en op basis van datzelfde achterhaalde voorstel van 2000 moesten we vervolgens de recentere verordening van 2009 gaan wijzigen. We zijn nu net gestart met de trialoog en er ligt al een nieuw wetgevingsvoorstel van de Commissie op tafel, ook deze keer ter wijziging van dezelfde verordening. Ons eerste verzoek is dan ook het vastleggen van heldere, eenvoudige en transparante regels voor de Europese exporteurs op basis van een geconsolideerde tekst.
Ik wil vier punten noemen uit het standpunt van de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa (ALDE) over dit thema. Wat betreft de zendingen met een geringe waarde koesteren wij als ALDE-Fractie net als de Raad veel scepsis. Het Parlement heeft het maximumbedrag al verlaagd van 5 000 naar 3 000 euro en daarnaast ook verschillende andere criteria vastgelegd. De lijst met landen van bestemming is erg beperkt. Dat is natuurlijk een legitiem verlangen van kleine en middelgrote bedrijven maar onze belangrijkste boodschap is dat wij samen met handel veiligheid vooropstellen. Daaraan dienen we bij de trialoog verder te werken.
Wij zijn voorstanders van een procedure van voorafgaande kennisgeving en van een registratieplicht voor de lidstaten. Tot slot vragen wij om maximale transparantie, zodat de verordening een mechanisme behelst waarmee belanghebbenden, als mensenrechten- en vredesorganisaties en vakbonden, de verschillende fasen van het besluitvormingsproces kunnen volgen en eventueel verslag kunnen uitbrengen aan het Europees Parlement.
Helmut Scholz
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik wil de rapporteur, de heer Leichtfried, uitdrukkelijk danken voor zijn werk aan dit verslag en ik wens hem ook namens mijn fractie veel succes bij de ongetwijfeld moeilijke onderhandelingen met de Raad die helaas niet aanwezig is tijdens dit debat.
Er zijn echter twee aspecten die ik wil aankaarten. De amendementen van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) bieden de rapporteur geen soelaas, maar ondermijnen de onderhandelingspositie van het Parlement, zoals deze in de Commissie internationale handel is gedefinieerd. De amendementen zijn erop gericht het leven van wapenexporteurs eenvoudiger te maken. Mijn fractie zal deze amendementen derhalve niet ondersteunen.
Ten tweede wil ik opmerken dat mijn fractie er aanzienlijke problemen mee heeft om de lijst van producten voor tweeërlei gebruik in te zetten om met name ontwikkelingslanden de toegang tot spitstechnologie te blokkeren. Dat geldt in het bijzonder voor beperkingen voor de uitvoer van high performance computers. We hebben gezien dat de lijst van producten voor tweeërlei gebruik mogelijkheden biedt tot politiek misbruik, met name in Midden- en Oost-Europese landen. Om die reden hebben wij amendement 47 opgesteld en hierbij dring ik in het belang van de ontwikkelingslanden aan op uw steun voor dit amendement.
Franz Obermayr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, splijtstoffen, chemische producten en computerprogramma's kunnen voor vreedzame, maar ook voor militaire doeleinden worden aangewend. Enkele lidstaten hebben jarenlang wapens en zelfs martelwerktuigen aan Libië geleverd. Het meest recente wapenexportverslag - eerder een zondenlijst - laat duidelijk zien dat Italië, Malta en Duitsland de meeste wapens aan Khadafi hebben geleverd. Frankrijk daarentegen voert de lijst aan als het gaat om leveringen aan de Arabische regio. Andere landen - zoals mijn eigen land, Oostenrijk - houden zich aan de beperkingen. We moeten iets aan deze onevenwichtige situatie doen.
Alle lidstaten en de gehele wapenindustrie in de EU moeten zich aan strenge controles en transparantievoorschriften houden. Het systeem moet echter ook actueel worden gehouden. Met name bij software, IT en smart phones moet de afweging worden gemaakt of deze van voordeel kunnen zijn voor democratische bewegingen, zoals we onlangs immers in de Arabische regio hebben kunnen zien. We hebben derhalve meer gedifferentieerde analyses nodig ten aanzien van mogelijke gebruiksdoeleinden en de twijfelachtigheid van de ontvangers.
Christofer Fjellner
(SV) Mijnheer de Voorzitter, het aantal producten dat onder deze wetgeving valt en dat voor civiel en militair gebruik kan dienen, is veel groter dan je in eerste instantie zou denken. Het betreft zaken als vrachtauto's, vliegtuigturbines en telecomapparatuur. Daarom is het naar mijn mening belangrijk op te merken dat de directe verwijzing naar de wapenindustrie in dit verband vaak misleidend is. Daarom is deze wetgeving ook belangrijk om de manier waarop we in Europa omgaan met producten die zowel civiel als militair gebruikt kunnen worden, te vereenvoudigen en te harmoniseren. Deze moet strikt, voorspelbaar en duidelijk zijn, maar tevens geharmoniseerd. Telkens als ik hoor over een Zweeds bedrijf dat vanwege de EU-wetgeving niet naar een ander land mag exporteren om vervolgens tot de ontdekking te komen dat bijvoorbeeld een Frans bedrijf dezelfde producten wel kan uitvoeren, heeft de EU gefaald.
We moeten in gedachten houden dat handel in wezen goed is. Ik denk bijvoorbeeld aan telecomapparatuur, die zo ongelooflijk veel betekent voor democratiseringsbewegingen overal ter wereld. Dit voorstel mag geen civiele handel bemoeilijken en bureaucratiseren. Daarom ben ik tegen het voorstel een ex ante verklaring in te voeren. Door moderne just-in-time-levering, serviceovereenkomsten en dergelijke wordt dat heel lastig voor volledig legitieme producten die we willen exporteren en waarvan we meer willen zien. De meeste bedrijven weten exact om wat voor producten het gaat. Ook als ze een kennisgeving achteraf gebruiken weten ze dat ze bij exporteren zullen worden bestraft. Ik vind het belangrijk de handel te vereenvoudigen. We moeten ervoor zorgen dat de wetgeving strikt, duidelijk en geharmoniseerd is, maar ook eenvoudig. Dat gaat heel slecht samen met een ex ante controle van alles wat geëxporteerd wordt. Dat maakt het moeilijker om bijvoorbeeld belangrijke telecomapparatuur te sturen naar landen die deze nodig hebben.
Janusz Władysław Zemke
(PL) Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe u te bedanken omdat ik het woord mag nemen. Ons probleem is dat niet alle lidstaten van de Europese Unie dezelfde criteria toepassen wat betreft de export van producten voor tweeërlei gebruik. Ik denk dat we ernaar moeten streven dat alle Europese lidstaten dezelfde hoge standaarden toepassen voor de export van civiele goederen, die ook voor militaire doeleinden kunnen worden aangewend.
Ik denk dat deze verordening in het bijzonder aandacht moet vragen voor het voorkomen van ongerechtvaardigde en ongewenste verspreiding van technologieën en hun software, want het aantal aanvallen met betrekking tot moderne technologieën en software stijgt voortdurend. Ik denk dat dit een doeltreffende manier zou zijn om cyberterrorisme te bestrijden.
Ioan Mircea Paşcu
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het onderwerp van dit verslag ligt dubbel gevoelig, zowel op politiek als economisch vlak. Aan de ene kant wil de EU voorkomen dat producten voor tweeërlei gebruik voor militaire doeleinden en/of tegen mensen worden ingezet. Aan de andere kant moet zij rekening houden met de economische belangen van producenten en gebruikers. Het is dan ook onontkoombaar dat de verordening een wirwar is, omdat niet alleen de bestaande mazen waar opzettelijk gebruik van wordt gemaakt, moeten worden aangepakt, maar er ook moet worden vooruitgelopen op andere mazen die in de toekomst kunnen ontstaan.
Bovendien is het zo dat de verordening voor sommigen te ver, maar voor anderen niet ver genoeg lijkt te gaan, hetgeen een voortdurende herziening zou vereisen. Als lid van de Commissie buitenlandse zaken ondersteun ik de noodzaak van een meer transparante en strengere verordening volledig. Ik ben dan ook een absoluut voorstander van vergunning voordat uitvoer plaatsvindt en niet andersom. Vooral na Lissabon kan het Parlement alleen maar helpen, en dat is precies wat het hier en nu doet. Daarom moet zijn rol worden versterkt en niet over het hoofd worden gezien.
Peter Jahr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, als het gaat om toestemming voor de uitvoer van producten voor tweeërlei gebruik, dan zijn we het er wellicht allemaal over eens dat wij in de Europese Unie uniforme regels nodig hebben zodat de lidstaten niet allemaal verschillende procedures hanteren, wat vervolgens weer tot concurrentieverstoringen zou leiden en precies het tegendeel zou bewerkstellingen van wat wij eigenlijk willen.
Het klinkt uiteraard logisch als we zeggen dat voor de uitvoer van producten eerst toestemming moet worden verleend en een vergunning moet worden verstrekt. Wij willen meer transparantie en wij willen dat hier toezicht op wordt gehouden, zodat we hiervan kunnen leren. Ik wil in dit verband uitdrukkelijk mijn steun aan mevrouw Köstinger uitspreken, die heeft opgemerkt dat wij uiteraard een systeem nodig hebben dat draaglijk is voor onze kleine en middelgrote ondernemingen en waarmee zij om kunnen gaan. De wereldmarkt is immers niet alleen voor grote ondernemingen, maar ook voor kleine en middelgrote ondernemingen.
Dat is ook mijn oproep aan de rapporteur, namelijk om ervoor te zorgen dat de vastgestelde voorwaarden en voorschriften ook voor onze kleine en middelgrote ondernemingen draaglijk en hanteerbaar zijn.
João Ferreira
(PT) Mijnheer de Voorzitter, voor het probleem van civiele producten en technologie die voor militaire doeleinden worden gebruikt is een aanpak nodig die meer behelst dan controle op de uitvoer van de zogenaamde producten voor tweeërlei gebruik en de daarmee verbonden diensten. Deze controle is belangrijk en dient op strenge wijze te worden toegepast. De toegang van ontwikkelingslanden tot producten en technologie die ze nodig hebben voor hun ontwikkeling mag er echter niet door in het geding worden gebracht. Het is belangrijk de transparantie van de procedures te vergroten en de democratische controle ervan mogelijk te maken.
Op dit gebied is echter ook samenhang van andere beleidsterreinen van de Europese Unie met de doelstellingen van deze verordening noodzakelijk. We kunnen bijvoorbeeld wijzen op de onderzoeksprojecten die worden gefinancierd door het zevende kaderprogramma voor onderzoek, in het bijzonder de projecten met participatie van de Israëlische lucht- en ruimtevaartindustrie. Die industrie produceerde onbemande vliegtuigen die in 2008 en 2009 zijn gebruikt bij de aanval op de Gazastrook, waarbij tientallen mensen om het leven zijn gekomen. Ook hier is een strenge evaluatie noodzakelijk van het mogelijk tweeërlei (civiel en militair) gebruik van de resultaten van deze programma's.
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, namens de heer De Gucht wil ik de rapporteur en zijn commissie nogmaals bedanken voor het werk dat zij verzetten. De Commissie deelt beslist de standpunten in hun verslag en ten aanzien van de twee resterende kwesties waarvoor zij één ex ante systeem voorstellen. Het belangrijkste voor de Commissie is dat het hetzelfde systeem is, want we moeten vermijden dat er bij deze kwestie hoe dan ook met twee latten wordt gemeten of overgecompliceerdheid ontstaat.
Wij zijn het ook met u eens dat er een soort mechanisme voor rapportage nodig is - uiteraard zonder een overmatige last te vormen, vooral voor kleine en middelgrote bedrijven. Er moet echter wel een soort mechanisme voor rapportage komen, en ik hoop dat u in een later stadium over deze resterende punten met de Raad tot een conclusie kunt komen. Nogmaals dank voor dit debat, mijnheer de Voorzitter.
Jörg Leichtfried
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wilde de laatste twee minuten benutten om een oproep aan de Raad te doen. Daar waar de Raad zou moeten zitten, zie ik echter alleen lege stoelen. Ik twijfel of het verstandig is om debatten zonder de Raad te voeren. Het zou mijns inziens gepast zijn om de Raad te laten weten dat als hij iets van het Europees Parlement wil, hij ook hier naar de betreffende discussies moet komen luisteren.
Ik ben me ervan bewust dat dit vraagstuk een grote bedrijfstak betreft. Het gaat om vele producten en het gaat om arbeidsplaatsen, met name arbeidsplaatsen bij kleine en middelgrote ondernemingen die hoogtechnologische producten vervaardigen die enorm belangrijk zijn. Voor hen is het bijzonder belangrijk dat er in de Europese Unie uniforme regelingen zijn en niet - zoals de heer Fjellner opmerkte - dat het ene land zijn verplichtingen nakomt en het andere niet, zodat uiteindelijk degenen die zich aan de regels houden aan het kortste eind trekken. Dat mag niet het geval zijn.
Om die reden is het belangrijk dat wij spoedig een oplossing vinden en dat ook de Raad accepteert dat niet alles zo gaat als hij zich voorstelt. Dat is ook belangrijk. Als dit inzicht er is, kunnen wij spoedig tot een oplossing komen in het belang van de Europese economie, in het belang van Europese arbeidsplaatsen en in het belang van de eerbiediging van de mensenrechten, de handhaving van de veiligheid en de eerbiediging van de fysieke integriteit buiten de Europese Unie. Daar moet dit verslag een bijdrage aan leveren.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming over het verslag van de heer Leichtfried vindt morgen om 12.00 uur plaats.
