Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Eisma
Voorzitter, niet over de notulen, daar ben ik echt tevreden mee. Maar gisteren is bij het verslag-Viola om onbegrijpelijke redenen een amendement van de liberalen afgewezen. Het amendement ging erover om de instellingen milieuvriendelijker te maken. In dat kader wil ik u nu het volgende verzoek doen. Als u het fietsverkeer hier in Straatsburg wilt bevorderen, dan moet u zorgen voor voldoende overdekte fietsenstallingruimte. Als ik nu kijk in de garage dan is er volstrekt onvoldoende fietsenstallingruimte voor de leden en medewerkers. Mag ik u verzoeken om ten koste van misschien twee autoplaatsen het aantal fietsrekken beneden in de garage uit te breiden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Eisma. Ik heb goed geluisterd naar uw opmerking en ik zal die aan het Bureau doorgeven, en ook - bij wijze van uitzondering - aan het College van quaestoren, met het vriendelijke verzoek om te bekijken of er iets kan worden gedaan aan de situatie waarop u ons zojuist hebt gewezen.

Kerr
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag wat zeggen met betrekking tot mijn woorden van gisteren zoals die in de notulen zijn weergegeven. Aan het eind van mijn toespraak over Pinochet gaf ik aan te vrezen dat de Britse regering op het punt stond een deal te sluiten op basis waarvan hij zou worden vrijgelaten. De Guardian van vanmorgen meldt dat dit inderdaad zal gebeuren. Ik wil er alleen even op wijzen dat mijn voorspelling juist was.

De Voorzitter
Mijnheer Kerr, u weet hoe welwillend uw voorzitter altijd is, en zeker op de vrijdagochtend, die aangenaam rustig pleegt te zijn. Maar dit heeft niets te maken met de notulen.
Ik stel vast dat er geen bezwaren zijn tegen de notulen.
(De notulen worden goedgekeurd)

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag een beroep op het reglement willen doen. Ik heb al op verschillende eerdere vrijdagen opgemerkt dat de vergadering van vrijdag niet wordt uitgezonden, terwijl de kwaliteit van die vergadering vaak juist erg hoog is. Deze vergaderingen worden niet aan televisiemaatschappijen beschikbaar gesteld noch in de archieven opgeslagen. Ik wil dit nogmaals benadrukken en vragen wanneer de vergadering van vrijdag eindelijk gewoon wordt uitgezonden en als alle andere vergaderingen wordt behandeld.

De Voorzitter
Mijnheer Hallam, ik begrijp uw bezorgdheid en ik deel die omdat ik als Voorzitter ook meer op televisie zou kunnen komen, maar hoe dan ook, ik zal eraan denken om de zaak door te geven aan de instantie die daarover gaat.

Stemming
Santini
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd voor een precisering vooraf, una tantum , over de amendementen die ingediend zijn. Dit verslag is unaniem goedgekeurd in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling nadat er een compromis was bereikt met enkele fracties die amendementen over een fundamenteel thema hadden ingediend. Het verslag over de strategie voor de berggebieden is een uitwerking van een tijdens de vorige zittingsperiode opgesteld algemeen verslag over de benadeelde gebieden in de ruime zin des woords. Binnenkort zal mevrouw Anttila in deze Vergadering een verslag over de arctische gebieden presenteren. In de volgende zittingsperiode zal iemand een verslag presenteren dat een uitwerking is van een al vele jaren geleden ingediend verslag over de woestijngebieden en andere droge gebieden.
Nu stel ik echter tijdens de vergadering vast dat één enkele fractie, de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten, dezelfde amendementen weer heeft ingediend waarover we overeenstemming hadden bereikt in de tekst van het verslag, namelijk die amendementen die erop gericht zijn het probleem nogmaals te veralgemeniseren, hetgeen een stap achteruit betekent. We hebben vandaag de gelegenheid dieper in te gaan op een bepaald onderwerp binnen het thema, waarna het mogelijk zal zijn andere punten uit te werken via andere verslagen: we hebben zogezegd eindelijk de mogelijkheid de verschillende problemen te concretiseren zonder ons telkens te verliezen in grootse principe-uitspraken waarmee we het wel eens kunnen zijn, maar die verder weinig concreet en praktisch zijn. Om deze reden kan ik slechts een deel van de amendementen accepteren, en wel diegene die het concrete, pragmatische aspect van dit verslag niet teniet doen en vooral de titel niet tegenspreken.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

De Voorzitter
De heer Wijsenbeek heeft om het woord gevraagd voor een motie van orde.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, daar dit met drie stemmingsronden een erg zware week is geweest, verzoek ik u niet uit hoofde van artikel 121 om een geheime stemming, maar om een geruislozere stemming.

De Voorzitter
Geachte collega's, ik beroep mij op het Reglement en vraag u een eerbiedig stilzwijgen in acht te nemen met het oog op de gemoedsrust van de heer Wijsenbeek en die van mijzelf.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat ik commentaar moet geven op de uitslag van deze stemming. Het is zonder twijfel een mooie oefening in parlementaire democratie geweest. De heer Fabre-Aubrespy had gelijk, we hebben uitsluitend gestemd over de toevoeging van drie woorden, steeds weer dezelfde, in alle amendementen: het zijn de drie woorden die de oorspronkelijke opzet van dit verslag onderuit halen: dit had uitsluitend op de berggebieden moeten doelen, nadat er - ik heb het al eerder gezegd - al over de droge gebieden gesproken was en terwijl we over een maand in deze Vergadering over de arctische gebieden zullen spreken.
Welnu, dat is hetzelfde als dat ik over een maand al mijn amendementen over de berggebieden opnieuw zou indienen op het verslag van mevrouw Anttila. Wederom grootse principe-uitspraken, en wederom het absolute onvermogen ons bezig te houden met concrete problemen. Er verandert niets, het verslag blijft even waardevol - daarom heb ik mijn fractieleider niet gevraagd om tegen te stemmen - maar het is wederom gebakken lucht. We zijn niet in staat concrete wetten op te stellen waarin de burger zich kan herkennen.

De Voorzitter
Mijnheer Santini, ik heb u het woord niet ontnomen omdat dat niet mijn gewoonte is als Voorzitter, maar ik wil u er wel op wijzen dat uw interventie haast neerkomt op een stemverklaring en een heropening van het debat. En ik ben niet van plan dit debat te heropenen. Wij hebben reeds over deze kwestie gestemd, en de stemming is de meest democratische wijze waarop het Parlement zich kan uiten.

Souchet
Onze fractie heeft zich uitgesproken voor het verslag-Iversen betreffende de bevordering van landbouwproductiemethoden die verenigbaar zijn met de eisen van de milieubescherming en van de instandhouding van de natuurlijke ruimte, terwijl zij zich bewust is van de problemen als gevolg van de toepassing van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de internationale overeenkomsten, hetzij in het kader van de Wereldhandelsorganisatie, hetzij in het raam van de door de Europese Unie gesloten vrijhandelsakkoorden.
Mijnheer de Voorzitter, zo herinner ik eraan dat de in het kader van Agenda 2000 vastgestelde voorstellen van de Commissie betreffende de hervorming van het GLB de landbouwers ertoe verplichten hun productiecapaciteit maximaal te benutten. Dat de landbouw in bepaalde regio's van de Europese Unie steeds intensiever en gespecialiseerder wordt, is alleen het gevolg van de tegennatuurlijke werking die van het GLB uitgaat. De huidige hervormingsvoorstellen zullen deze ontwikkeling alleen maar bevorderen en dit ondanks de communautaire wetgeving betreffende milieubescherming en instandhouding van het platteland.
Mijnheer de Voorzitter, ik wijs er bovendien op dat er in de GATT-overeenkomsten geen rekening wordt gehouden met de sociale en milieuaspecten. De toename van het aantal vrijhandelsakkoorden bevordert een landbouwproductie waarbij de prijzen en dus de productiekosten laag zijn. Om concurrerend te kunnen zijn, zijn de Europese landbouwers verplicht een maximale productiviteit na te streven waarbij ze het risico lopen niet te kunnen voldoen aan de Europese vereisten op milieugebied.
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie benadrukt tot slot dat het communautair beleid, zowel op buitenlands vlak als op landbouwgebied, strijdig is met het Europees beleid inzake het milieu en het dierlijk welzijn. De Europese landbouwers kunnen in werkelijkheid geen kant op, hetgeen ze ertoe aanzet hun activiteiten te beëindigen. Ze kunnen niet zowel aan de milieuvereisten voldoen als aan de vereisten op het stuk van de productiviteit terwijl de landbouwprijzen steeds lager worden als gevolg van het verdwijnen van de communautaire preferentie.
Verslag-Otila (A4-0346/98)
Lindqvist
Het is van belang dat er voor degenen die werkzaam zijn in de landbouw en bosbouw een uitweg is wanneer de landbouwgronden een andere bestemming krijgen. Het overstappen op bebossing van landbouwgrond is zo'n uitweg. Tegelijkertijd moet de natuurlijke hulpbron grond dermate bewaard blijven dat men voldoende voedsel kan produceren. Een verandering in het gebruik van landbouwgrond moet worden gevolgd door analyses van ecologische en natuurlijke hulpbronnen en door een certificering van bossen om tot duurzame bosbouw te komen. De brancheorganisaties van de landbouw en bosbouw moeten bij de desbetreffende werkzaamheden worden betrokken, en er moet een evaluatie komen van de kosten, inkomenswijzigingen en milieueffecten. Ik heb voor het verslag gestemd.

Titley
Ik stem voor dit verslag met een mengsel van trots en zorg.
Trots omdat Groot-Brittannië een van de vier koplopers is in het EU-programma voor het planten van bomen in het kader van het alternatief gebruik van landbouwgronden. Zorg vanwege de suggestie in dit verslag dat het hulpprogramma voor de bosbouw in de EU als geheel geen grote veranderingen teweeg heeft gebracht met de doelstelling bomen te planten in plaats van steeds meer landbouwgewassen, die de landbouwoverschotten in Europa alleen maar zullen doen toenemen.
De andere zorgen die in het verslag tot uitdrukking worden gebracht, inzake de hoge kosten per hectare van het boomplantprogramma, doen me bovendien twijfelen aan de wijze waarop het in de praktijk wordt uitgevoerd.
Gezien het belang van de bevordering van de bosbouw, zoals dat wordt onderstreept door bijvoorbeeld de zeer succesvolle Britse plaatselijke bosbouworganisaties, waar met name het Red Rose Forest in mijn eigen kiesdistrict me bekend mee heeft gemaakt, is het zaak dat we aandacht besteden aan de zorg die in dit verslag wordt uitgesproken over de andere gebruikers van bosbouwfondsen. Daarom kan het verslag op mijn steun rekenen en hoop ik dat de Commissie, als reactie op dit verslag, spoedig met een evaluatie komt van het EU-programma voor bevordering van de boomaanplant.
Verslag-Santini (A4-0368/98)
Ephremidis
Ondanks hun onderlinge verschillen, hun uiteenlopende eigenschappen en hun diversiteit hebben berggebieden een ding gemeen: zij gaan alle gebukt onder uiterst moeilijke omstandigheden voor hun ontwikkeling. Daar waar de grootste concentratie aan ecologisch erfgoed, milieuschatten en biodiversiteit in de Unie zich bevindt en talrijke traditionele activiteiten in ere worden gehouden, nemen isolement, ontwikkelingsachterstand en woestijnvorming gestadig toe en veroorzaken ernstige problemen.
De berggebieden ondergaan de gevolgen van verkeerde politieke besluiten. Door verkeerde beleidsvormen is hun achterstand nog groter geworden. Men probeert de natuurlijke, demografische en economische problemen van deze gebieden het hoofd te bieden met onbuigzame en provisorische maatregelen waarmee in feite alleen symptomen worden bestreden. Hoe kan men nu verwachten dat het platteland, de berggebieden en de regio's zich ontwikkelen als men door middel van bijvoorbeeld het GLB of in het kader van het GATT de landbouwactiviteiten beperkt? De landbouw is een van de belangrijkste sectoren voor de werkgelegenheid in deze gebieden. Dankzij de landbouw kan de bevolking daar worden vastgehouden en het milieu worden beschermd. De landbouw is bovendien een onmisbare factor in het behoud van het natuurlijk landschap.
Er worden voortdurend nieuwe beperkingen opgelegd aan de landbouw- en veeteeltproductie in de berggebieden. Dit veroorzaakt grote problemen voor met name de productie in de zuidelijke berggebieden. Bepaalde producten daar kunnen immers om geologische en klimatologische redenen niet zomaar vervangen worden door andere activiteiten in de primaire sector. Daarom trekken de mensen en met name de jongeren weg uit deze streken. Er is voor hen immers geen werkgelegenheid en zonder werkgelegenheid kan men onmogelijk in deze streken een waardig bestaan opbouwen. Het is dan ook geen toeval dat het district Epirus in Griekenland, een berggebied bij uitstek, het armste gebied van heel de Europese Unie is. Epirus is de droevige hoofdrolspeler in doelstelling 1. Daar komt nog bij dat met de voorstellen in Agenda 2000 een nieuwe beperking van de landbouw wordt beoogd. Men is van plan de steun van de structuurfondsen aanzienlijk te verminderen.
Deze gebieden zijn door de bank genomen ver verwijderd van de grote steden. De klimatologische omstandigheden daar zijn moeilijk. Er is nauwelijks sprake van goede infrastructuur en technische bijstand en het wegennet laat meestal veel te wensen over. Daardoor raken deze gebieden steeds meer geïsoleerd. Hun worden de mogelijkheden ontnomen om hun producten aan de man te brengen. De plaatselijke markten functioneren gebrekkig. De ontwikkeling van nieuwe economische activiteiten is bijna onmogelijk en de gezondheidszorg, het onderwijs en de culturele activiteiten staan op een laag niveau.
Deze problemen worden niet bij de horens gevat. Integendeel, zij worden alleen maar erger gemaakt. Men beschouwt ze sowieso als onoplosbaar, als inherent aan berggebieden en zelfs als pittoreske, natuurlijke handicaps. Daarom moet onverwijld verandering worden gebracht in het bestaande beleid en moeten maatregelen worden uitgewerkt waarmee deze situatie daadwerkelijk het hoofd kan worden geboden en de gevaarlijke tendens tot woestijnvorming in de berggebieden van de Unie ongedaan kan worden gemaakt. Pas dan zal men aan echte ontwikkeling van deze gebieden kunnen denken. Dan zal de bevolking een stimulans hebben om te blijven. Dan zal werkgelegenheid kunnen worden gecreëerd en ontwikkeling van de primaire en secundaire sector mogelijk worden. De sleutel voor de oplossing van deze problemen is dan ook: verbetering van de infrastructuur, verbetering van het wegennet en het vervoer, goede gezondheidszorg en goed onderwijs.

Souchet
Onze fractie heeft 31 amendementen op dit initiatiefverslag over de berggebieden ingediend omdat we de Commissie en de Raad bewust hebben willen maken van de situatie van alle achtergestelde gebieden en ecologisch kwetsbare gebieden, die samen met de berggebieden moeten worden gerekend tot de meest kwetsbare plattelandsgebieden vanuit de optiek van het GLB en met name van de in het kader van Agenda 2000 ingediende voorstellen voor de hervorming van het GLB.
Deze gebieden vertonen al tientallen jaren een sterke neiging tot woestijnvorming omdat de landbouwproductie daar geringer is en de regelmatige prijsdalingen van de landbouwproducten daar moeilijker dan elders kunnen worden gecompenseerd.
In reactie op de diverse dwingende beperkingen van agronomische, pedologische en klimatologische aard en uit hoofde van het milieu heeft de landbouw zich in deze gebieden telkens anders ontwikkeld: in sommige gebieden heeft de landbouwproductiviteitsstijging zich voltrokken door het bedrijven van extensieve landbouw; in andere gebieden is de landbouw gediversifieerder geworden doordat deze zelf aanvullende activiteiten heeft ontwikkeld zoals bijvoorbeeld het agrotoerisme. Deze ontwikkelingen leiden tot specifieke behoeften in de plattelandsgebieden (behoeften aan openbare diensten en infrastructuur - om de communicatie te bevorderen en enclavevorming te voorkomen...). Het is weliswaar noodzakelijk dat er in het kader van de structuurfondsen rekening kan worden gehouden met deze behoeften, maar voor de eigenlijke landbouwactiviteit is specifieke steun nodig die in werkelijkheid een compenserende vergoeding is voor natuurlijke handicaps.
Het productieverschil tussen de achtergestelde gebieden en de vlakke gebieden moet worden gecompenseerd aangezien de toekomst van deze gebieden en van de ruimtelijke ordening op het spel staat.
Wat de ecologisch kwetsbare gebieden zoals de wetlands betreft, moet er rekening worden gehouden met de specifieke milieuvereisten in deze gebieden daar ook zij de productiviteit van de landbouwbedrijven nadelig beïnvloeden. In de wetlands moeten de landbouwers bijvoorbeeld niet alleen rekening houden met de sloten die hun percelen afbakenen, maar moeten zij ook - niet te vergeten - de gehele infrastructuur onderhouden, zoals dat vaak al eeuwenlang gebeurt. Het verdwijnen van de landbouw in deze gebieden zou niet alleen het einde van alle economische activiteiten op het gebied van het landschapsbeheer betekenen, maar vooral dat van een milieuevenwicht dat deel uitmaakt van de cultuur van deze regio's.
Ter afsluiting verzoeken wij de Commissie en de Raad een echt flankerend beleid voor het platteland te ontwerpen waardoor de natuurlijke handicaps van de achtergestelde gebieden en de ecologisch kwetsbare gebieden in de lidstaten van de Europese Unie kunnen worden gecompenseerd. In het landbouwbeleid van de Europese Unie moet rekening worden gehouden met het platteland en de diversiteit van de agronomische, pedologische, geomorfologische, klimatologische en milieuomstandigheden.
Verslag-Rehder (A4-0298/98)
Lindqvist
De landbouwsubsidies zijn zeer onevenwichtig verdeeld. Grote landbouwbedrijven en grote boerderijen krijgen veel steun, terwijl kleine bedrijven en boerderijen in perifere en in uitgesproken dunbevolkte gebieden weinig krijgen.
Het subsidiestelsel is ingewikkeld en vraagt te veel tijd en middelen van de afzonderlijke boer en van de samenleving als geheel. Het subsidiestelsel moet daarom geleidelijk worden veranderd, zodanig dat er meer wordt betaald voor wat er wordt geproduceerd, de regelgeving wordt vereenvoudigd en de controle wordt verminderd. Met het voorstel in het verslag inzake nog meer communautaire controle op de reeds door de lidstaten uitgevoerde controles, slaat men de verkeerde weg in. Het hele idee van controle en meer gerechtelijke stappen tegen overtredingen van het "EU-recht" leidt ons de verkeerde kant op en zal alleen maar resulteren in nog meer wantrouwen tegen de EU en tegen de nationale landbouwautoriteiten.
Men moet juist de tegenovergestelde richting inslaan, met minder regelgeving en controles en met meer marktwerking door betaling naar kwaliteit.

Van Dam
Wij hebben onze steun niet kunnen geven aan het verslag-Rehder, en wel om verschillende redenen. De belangrijkste reden is de uitspraak over de "niet-gebruikte" begrotingsmiddelen van het EOGFL. De rapporteur stelt voor om de mogelijkheid te onderzoeken deze niet langer terug te betalen aan de lidstaten maar beschikbaar te houden voor het Europese landbouwbeleid. Als de rapporteur met "niet-gebruikte" begrotingsmiddelen zou bedoelen de middelen die wel zijn begroot in een bepaald jaar, maar vervolgens niet in dat jaar zijn besteed, kan ik daar mee leven. Maar dat is in het verslag-Rehder niet het geval. Uit overweging F blijkt dat de rapporteur onder "niet-gebruikte" begrotingsmiddelen verstaat het verschil tussen het landbouwrichtsnoer en de landbouwuitgaven. En die totale marge wil Rehder benutten voor het Europese landbouwbeleid. Feitelijk betekent dit dat het uitgavenplafond voor de landbouw wordt gezien als een uitgavendoelstelling. En daar kunnen wij onmogelijk mee akkoord gaan.
Daar komt bij dat dit verslag niet de juiste plaats is om dergelijke uitspraken te doen. In het verslag worden nog meer vergaande uitspraken gedaan over het toekomstige Europese landbouwbeleid en de financiering daarvan. Dergelijke uitspraken horen niet thuis in dit verslag, maar moeten worden behandeld in het kader van de Agenda-2000-voorstellen.
Tot slot hebben wij moeite met de voorstelling van zaken over mogelijke onevenwichtigheden in het landbouwbeleid. Volgens de rapporteur is het huidige landbouwstelsel sociaal onevenwichtig, omdat 80 % van de steun naar slechts 20 % van de boeren gaat. Deze stelling wekt de indruk dat het doel van het landbouwbeleid is alle landbouwers evenveel steun te geven. Dat kan toch niet zo zijn. De ene sector kan gemakkelijk rendabel functioneren binnen een vrije markt, terwijl andere sectoren overheidssteun hard nodig hebben.

Rol van bibliotheken
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0248/98) van mevrouw Ryynänen, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over het Groenboek betreffende de rol van bibliotheken in de moderne samenleving.
Dames en heren, voordat ik mevrouw Ryynänen het woord geef, wilde ik u herinneren aan de aanbeveling van de heer Wijsenbeek. Stilte alstublieft, geachte collega's, want ik zou graag horen wat mevrouw Ryynänen te zeggen heeft.
Ik geef nu het woord aan mevrouw Ryynänen, die als rapporteur 5 minuten de tijd heeft.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, in de informatiemaatschappij is kennis de belangrijkste hulpbron en informatie de belangrijkste grondstof. Het is nu dan ook de hoogste tijd de bibliotheken tot zwaartepunt van het debat te maken. Men beseft nog niet duidelijk het belang en de mogelijkheden van de bibliotheek als plaats waar een groot aantal verschijnselen die betrekking hebben op de informatiemaatschappij samenkomen.
Een van de grootste gevaren van de informatiemaatschappij is de toename van de ongelijkheid. Juist bibliotheken kunnen garanderen dat eenieder de mogelijkheid heeft te beschikken over de kennis en cultuur waar hij behoefte aan heeft, in welke verschijningsvorm dan ook, van traditioneel drukwerk tot de nieuwste informatie in netwerken. Door het algemener worden van netwerkinformatie zal de rol van bibliotheken veranderen, maar niet kleiner worden. Zeer belangrijk wordt de taak van bibliotheken als organisator van netwerkinformatie. In de informatiestroom is behoefte aan begeleiding en wegwijzers, zodat iedereen een antwoord op zijn vragen kan krijgen. Democratie, openheid en actief burgerschap kunnen alleen worden gerealiseerd als iedereen de beschikking heeft over materiaal zoals wetgeving, andere overheidsbesluiten inclusief informatie over de Europese Unie alsmede bijvoorbeeld kranten, die de mensen van het nieuws op de hoogte houden. De ervaringen met de Europa-informatiepunten in bibliotheken zijn positief. Informatie die met belastinggeld tot stand gekomen is moet kosteloos verkrijgbaar blijven. Het beschikbaar stellen van catalogi, kaarten en statistieken op netwerken kan wezenlijk bijdragen aan de algemene toegankelijkheid ervan, omdat het met zeer kleine verspreidingskosten verwezenlijkt kan worden.
Het kosteloos aanbieden van basisdiensten door openbare bibliotheken staat al in het UNESCO-manifest inzake openbare bibliotheken; de ervaringen met leengelden zijn ook nergens erg positief. Het gevolg hiervan is een vermindering van het bibliotheekbezoek en dus een gering gebruik van het verzamelde cultuurgoed. Met lage inkomsten worden de financiële problemen van bibliotheken niet opgelost. De financiering van bibliotheken moet in heel Europa worden heroverwogen. Met de huidige financiële middelen zijn ze niet in staat hun veelzijdige en traditionele taken op het gebied van informatievoorziening en cultuur naar behoren uit te voeren en tegelijkertijd de nieuwe uitdagingen van de informatiemaatschappij aan te kunnen. Toch worden er in de informatiemaatschappij van het levenslang leren steeds hogere eisen gesteld aan het doeltreffend benutten van allerlei informatiemateriaal en de vakkennis van bibliotheken. Vervolgopleidingen en bijscholingen op het gebied van bibliotheek en informatie zijn belangrijk en hierbij kan samenwerking op Europees niveau voor goede resultaten zorgen. De inversteringen van bibliotheken in de informatietechnologie moeten worden beschouwd als een belangrijk onderdeel van de fundamentele infrastructuur van de informatiemaatschappij. Nu kennis een steeds belangrijkere productiefactor wordt, is het verstandig gemeenschappelijke middelen te investeren in de verspreiding ervan. De financiële druk van bibliotheken wordt bijvoorbeeld veroorzaakt door de licentiegelden voor elektronische publicaties en het digitaliseren van catalogi en oorspronkelijke informatie ofwel het gehele uitgebreide culturele erfgoed.
Bibliotheken functioneren het best in grensoverschrijdende netwerken, ook internationaal. De opzet van netwerken in Europa is nog steeds niet vergevorderd. Het is dan ook belangrijk dat het in 1990 gestarte programma Telematics for libraries , dat uitstekende vormen van samenwerking heeft voortgebracht, een vervolg krijgt in het Vijfde kaderprogramma voor onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie. Voor het coördineren van de ontwikkeling van de Europese bibliotheeksector en het bevorderen van onderzoek en opleiding in deze sector is behoefte aan een Europees bibliotheekknooppunt. Momenteel ontbreekt ook vergelijkbare informatie over de bibliotheekdiensten in de hele Gemeenschap. De bibliotheekmaatschappij krijgt ook een zeer belangrijke plaats in de strategieën van de landen in Midden- en Oost-Europa op het gebied van de informatiemaatschappij en het versterken van hun democratische identiteit.
In het actuele debat over het auteursrecht vertegenwoordigen bibliotheken, archieven en musea het gezichtspunt van de burgers en de gebruikers. Het garanderen van het auteursrecht en het tegengaan van onwettige verspreiding is ook voor de bibliotheken een gerechtvaardigde en belangrijke doelstelling. Het bestaande evenwicht tussen de rechten van de auteurs en die van de gebruikers moet worden gehandhaafd. Het is daarom belangrijk de uitzonderingen op het exclusieve auteursrecht die de rechten van de gebruikers en de bibliotheken garanderen, duidelijk te formuleren. De drempel voor het raadplegen van informatie en cultuur in digitale vorm mag niet worden verhoogd. Een te beperkt gebruik van de bibliotheek door bijvoorbeeld het uitsluiten van zelfstudie is in strijd met het beginsel van het levenslang leren. Een te strenge auteursrechtwetgeving kan ondanks haar tegenovergestelde doelstellingen de productiviteit van geestelijke arbeid in Europa verminderen.
Ik hoop dat de Commissie bij het opstellen van het Groenboek betreffende de rol van bibliotheken in de informatiemaatschappij rekening houdt met de hoofdlijnen van dit verslag en deze respecteert bij de ontwikkeling van een democratische informatiemaatschappij.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ryynänen, mijn dank voor het elegante verslag. Onze gezamenlijke zorg in de informatiemaatschappij is dat we een scheiding krijgen tussen degenen die geld hebben voor informatie en degenen die dat niet hebben, ofwel tussen informatierijken en -armen. Deze kloof moet op alle mogelijke manieren worden verkleind. We hebben dit in Finland en in bepaalde andere landen met behulp van de bibliotheken bereikt en met veel succes. Ons land behoort wat belezenheid betreft tot de wereldtop. De wezenlijke taak van de openbare bibliotheek is het veilig stellen van het civilisatiekader en dit is vooral van belang bij kleine taalgroepen die door de grote taalgroepen moeilijk worden verstaan.
Volgens de auteursrechtrichtlijn mag men aan bibliotheekbezoekers, dus gewone mensen, op het computerscherm geen elektronische informatie laten zien zonder een aparte afspraak met de auteurs. Dit brengt de moderne dienstverlening door bibliotheken in gevaar en vormt een groot probleem voor zowel de gelijkheid als de beschaving in de informatiemaatschappij. Ik beschouw dit als een vergissing, een fout of een onbegrijpelijke operatie waarmee men de werkzaamheden van de instelling dreigt de vernietigen, terwijl die in de cultuursector juist zeer kosteneffectief zijn gebleken. De bibliotheek kan dan niet voldoen aan haar taak informatie over te brengen. Ze is gratis voor alle burgers. Ze helpt juist degenen die geen geld hebben voor de nodige apparaten. Hier zijn we aan gewend. De bibliotheek is een soort tempel van de beschaving geworden. De mensen hebben de bibliotheek nodig en gebruiken haar. Als men nu deze taak aan banden legt, is er sprake van een zwarte en betreurenswaardige achteruitgang op de weg van de beschaving die we juist allemaal op tedere en rechtvaardige wijze moeten trachten te ontwikkelen. Als ik geloof dat dit op onwetendheid is gebaseerd, ga ik ervan uit dat we de auteursrechtrichtlijn zo veranderen dat de bibliotheek haar eigen gelijkheid bevorderende, verstandige en rechtvaardige taak om meer beschaving bij te brengen kan voortzetten en in de informatiemaatschappij kan vergroten.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, ik wil namens de Fractie van de Europese Volkspartij onze volledige steun betuigen aan de rapporteur, mevrouw Ryynänen, voor haar uitstekende verslag, en ik zal verder slechts één onderwerp aansnijden: op vrijdagen sturen wij gewoonlijk positieve berichten de wereld in, en in het bijzonder wanneer commissaris Fischler de Europese Commissie hier vertegenwoordigt, maar nu wij het vandaag over bibliotheken hebben, mijnheer de Voorzitter, moeten wij de publieke opinie laten weten dat onze bibliotheken langzaam aan het doodgaan zijn.
Miljoenen boeken in onze bibliotheken gaan beetje bij beetje verloren. Onze bibliotheken zijn ernstig ziek, juist de jongere exemplaren. Wij hebben, zonder overdrijven, de plicht om onze bibliotheken te redden.
Mijnheer de Voorzitter, ik herinner de aanwezigen aan een algemeen bekend feit: een derde van alle boeken die de afgelopen 150 jaar zijn verschenen is vanzelf aan het vergaan. Het probleem is het soort papier dat wordt gebruikt. Tot 1803 werd papier gemaakt op basis van linnen- of katoenvezels, die het papier stabiel en duurzaam maakten. Maar halverwege de negentiende eeuw was de vraag naar papier zodanig toegenomen dat het zogenaamde zuurhoudende papier werd ingevoerd, op basis van cellulosepulp die uit hout wordt verkregen. De ervaring leert dat dit soort papier slechts een levensduur van enkele tientallen jaren heeft. De omvang van de achteruitgang van bibliotheekcollecties is alarmerend. Volgens schattingen is ongeveer een derde van de collecties van grote bibliotheken aangetast.
We hebben het dan over bibliotheken zoals die van het Amerikaanse Congres of de Nationale Bibliotheek in Parijs, met 11 miljoen werken. Het probleem is dus ernstig.
Nieuw is het probleem echter niet. Wij vragen de Commissie nu al sinds 1990 om besluiten en normen die als standaard kunnen dienen voor het gebruik van duurzaam papier en informatie aan de gebruiker.
Mijnheer de commissaris, wij zouden graag weten hoe het staat met die initiatieven waar wij de Commissie nu al bijna acht jaar lang om vragen.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige verslag-Ryynänen geeft een uitstekend beeld van de rol van de bibliotheek in de moderne samenleving. Tegelijkertijd brengt het op schitterende wijze de vele mogelijkheden en uitdagingen in kaart die de bibliotheek in de komende jaren voor zich heeft. Het verslag is zorgvuldig en kundig opgesteld, volgens de beste Finse tradities van volksontwikkeling en daarvoor wil ik mijn complimenten en dank aan mijn collega, mevrouw Ryynänen overbrengen.
Beschaving is de voorwaarde voor ontwikkeling. Ze is ook de enige zekerheid voor kleine landen. Als bijvoorbeeld de Europese Unie ontwikkelingsprogramma's construeert, lopen ze vaak stuk op het zwakke niveau van volksontwikkeling in de begunstigde landen. Bibliotheken zijn altijd sterke voorlopers in het volksontwikkelingswerk geweest. Ze hebben het hele spectrum en de beste vruchten van de menselijke cultuur bij de hele bevolking gebracht. Ze hebben op begrijpelijke en veelzijdig wijze ook de nieuwste vindingen op het gebied van het weten en kunnen, alsmede de toepassingen van de verschillende gebieden overgebracht. De betekenis van bibliotheken in de ontwikkeling van de westerse beschaving en welvaart is enorm geweest.
Kennis is anderzijds ook macht. Kennis betekent macht en een gebrek aan kennis betekent een gebrek aan invloed. Als er geen zorg wordt gedragen voor de volksontwikkeling dan is het gevolg een toename van de maatschappelijke ongelijkheid. De sleutel tot de ontwikkeling van bibliotheken is het vastleggen van immateriële rechten. Auteursrechten vormen een zeer belangrijk onderdeel van de westerse rechtsorde. Hiermee worden de rechten van auteurs, kennis- of kunstbeoefenaars beschermd. Ze garanderen ook de ontwikkeling van veel sectoren. Het uitgangspunt van mevrouw Ryynänen is wat dit betreft juist. Terwijl het de ontwikkeling van de bibliotheekinstelling veilig stelt als gebruiksvriendelijke en ook beste culturele instelling in de moderne samenleving voor de minder draagkrachtigen, geeft het ook een doelmatige oplossing voor de toekomstige ontwikkeling van de auteursrechten.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Ryynänen van harte gelukwensen met dit initiatiefverslag. Dit verslag biedt de Europese Unie de mogelijkheid om nu en in de toekomst initiatieven te nemen voor een grote reeks vraagstukken in verband met kennis en cultuur. Wij geven volledige steun aan de standpunten van mevrouw Ryynänen. Ik wilde graag twee aspecten aanstippen die ook de situatie in mijn eigen land betreffen.
Ten eerste is het aanbieden van bibliotheken niet alleen een kwestie van geld. Soms moedigt het onderwijsstelsel de jongeren, en de al wat ouderen, aan tot het gebruik van bibliotheken, soms ook doet het onderwijsstelsel alles om de jongeren van deze reusachtige databank van de menselijke kennis weg te houden. Griekenland is een schoolvoorbeeld voor het laatste. Ik moet u eerlijk bekennen dat ik jaloers werd toen ik hoorde wat er in Finland wordt geboden. In Griekenland moeten de leerlingen van het voortgezet onderwijs die naar de universiteit willen, een toelatingsexamen doen. Om een kans te hebben moeten zij één boek, een enkel boek van buiten leren. Als iemand iets op papier zet dat uit een ander boek komt, kan hij er donder op zeggen dat hij zakt. Als iemand echter alle punten, komma's en streepjes op de juiste plaats zet, precies zoals het in zijn schoolboek staat, krijgt hij een tien met een griffel. Als u een beeld wilt van de taferelen die zich in een typisch Grieks gezin afspelen wanneer de vader of de moeder "s avonds van het werk thuiskomt, moet u zich die vader of moeder voorstellen met een kind van een jaar of 17, 18 dat een van buiten geleerd boek opdreunt. Daarom kan ook het onderwijsstelsel wel degelijk een belangrijke bijdrage leveren aan de bevordering van het gebruik van bibliotheken. Het Fins stelsel levert een goede bijdrage, het Griekse stelsel levert mijns inziens een slechte bijdrage.
Ten tweede wilde ik kort ingaan op de speciale inspanningen die men moet ondernemen voor bibliotheken in de grote steden van de Europese Unie. Bibliotheken zijn zeer belangrijk voor de kennis van andere volkeren, van hun cultuur en hun taal. Ik zeg dit omdat talrijke faculteiten van universiteiten, waar zich belangrijke bibliotheken bevinden en waar een massa kennis ligt opgeslagen - en ik denk met name aan de faculteiten voor Nieuw-Griekse taal en letterkunde in grote steden zoals Berlijn, München en andere Duitse steden - tegenwoordig in de anonimiteit wegzakken, vegeteren en het risico lopen in het niet op te gaan. Daarom zal het mijns inziens een goede zaak zijn indien maatregelen worden getroffen ter bevordering van bibliotheken in het algemeen en van meer in het bijzonder bibliotheken waar men in aanraking kan komen met de taal en de cultuur van andere landen van de Europese Unie.

Kerr
Mijnheer de Voorzitter, een van de voorgaande Finse sprekers had het over het grote belang van bibliotheken in Finland. Je zou zeggen dat dit een gevolg is van de lange donkere winters, waarin je in Finland niets anders kan doen dan boeken lezen. Dankzij de bezoeken die ik met mevrouw Ryynänen aan Finland heb gebracht weet ik echter dat er daar heel wat meer te doen is; bijvoorbeeld het fantastische Savonlinna Operafestival. Ik was onder de indruk van de bibliotheekvoorzieningen en de belangrijke rol van bibliotheken in Finland, en kan het verslag hierover van mevrouw Ryynänen aanbevelen. Het is een uitstekend verslag van een uitstekend lid van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media. We hebben binnen de cultuurcommissie veel en op hoog niveau over dit verslag gesproken en ik hoop dat de Commissie zich rekenschap van het verslag zal geven bij het opstellen van haar richtlijn. Het is een uitstekende basis voor het Groenboek.
Bibliotheken zijn van het grootste belang voor de Europese cultuur en beschaving. Ze hebben mij persoonlijk ook bijzonder veel voordeel gebracht. Ik ging op mijn vijftiende van school. Een bevriende bibliothecaris stelde me in staat op mijn twintigste, als volwassen student, aan mijn studie te beginnen. Van hem kreeg ik een eigen ruimte in de plaatselijke bibliotheek. Hij gaf me boeken en de stukken die ik nodig had, en hielp me bij mijn studie. Dankzij hem slaagde ik erin verschillende studieprogramma's af te ronden en uiteindelijk universitair docent te worden. In Schotland heb ik mij verkiesbaar gesteld voor de nieuwe Scottish Socialist Party - ik dacht overigens dat dit in de Regenboog vermeld zou worden; de partij is de vorige maand opgericht - en ervoor gezorgd dat er in het beleid van die partij ruime aandacht aan de rol van bibliotheken zal worden geschonken.
In Groot-Brittannië is dit heel belangrijk. Achttien jaar lang heeft de conservatieve regering bezuinigd op de middelen en voorzieningen voor bibliotheken. Daar moet ik aan toevoegen dat het onder de nieuwe Labourregering niet veel beter is. Labour belijdt met de mond het belang van kennis en onderwijs, maar blijft bezuinigen op de gemeentelijke middelen voor bibliotheekvoorzieningen. Bibliotheken staan in het Verenigd Koninkrijk onder enorme druk. Ik hoop daarom dat dit verslag zijn uitwerking niet zal missen.
Ik zou graag met een vrolijke noot willen eindigen door u erop te wijzen dat een bibliotheekpas soms goed van pas kan komen als identiteitsbewijs. Ik hoorde van mijn Schotse collega Hugh McMahon dat hij ooit Hongarije is binnengekomen met behulp van zijn bibliotheekpas. Wel had hij Otto von Habsburg bij zich, misschien dat dat geholpen heeft.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Kerr. Nu u toch de naam van Otto von Habsburg noemt: vandaag is hij bij wijze van uitzondering niet aanwezig omdat hij ziek is. Ik maak graag van de gelegenheid gebruik om de heer von Habsburg bij dezen, namens alle aanwezigen, een spoedig herstel toe te wensen. Op vrijdag hebben wij hem hier echt nodig.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met alle aanbevelingen die in dit verslag staan, want het geeft goed weer wat de huidige stand van zaken is van de problemen. Als ik de discussie hier hoor, stel ik ook vast dat de toestand in de lidstaten erg verschillend is en als ik dan de eigenlijke resolutieteksten zie na de overwegingen, dan ben ik een beetje ontgoocheld. Ik moet zeggen dat ik nogal een strenge aanhanger ben van het subsidiariteitsprincipe. Ik vind dan ook dat het Europees Parlement niet te veel betuttelende vingertjes moet opsteken daar waar het toch geen middelen heeft en geen bevoegdheid om daar iets aan te doen.
Iets anders is natuurlijk wanneer je kijkt hoe de aanbevelingen klinken ten aanzien van de Commissie. Dan moet ik vaststellen dat daar heel weinig concreets gebeurt. Ik zou dan ook willen vragen aan de commissaris voor cultuur in hoever de afstemming van auteursrecht en van de bezorgdheid, uitgedrukt in dit verslag op dit ogenblik gaat want wij weten: bibliotheken zijn geëvolueerd. Het is niet meer louter boekenopslag, het zijn echte infotheken geworden met internetaansluitingen voor het publiek, met grote zorg voor deze learning society , de informatiemaatschappij waar wij morgen allemaal in zullen leven. Ik ben dan ook zeer blij met het verslag en de aanbevelingen maar ik maak een beetje abstractie voor het betuttelende toontje dat er vanuit gaat, dat eigenlijk nergens de zaken geregeld zijn zoals het moet. Ik denk eerder dat er een soort informatie-uitwisseling zou moeten komen waaruit blijkt hoever we reeds staan in een aantal landen.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, de rol van bibliotheken in de moderne samenleving is enorm veranderd. Ging je vroeger naar de bibliotheek, dan zag je indrukwekkend lange rijen boeken staan, die je uit de kast kon pakken, de datum kon laten afstempelen en meenemen. Tegenwoordig staan in de moderne universiteitsbibliotheek geen boeken meer, maar computers, waarin je een boek met behulp van trefwoorden kan opzoeken en opvragen. Na een kwartier kun je dan het boek meenemen. In de nabije toekomst zullen de meeste bibliotheken virtuele bibliotheken zijn, die aan mensen alle mogelijke vormen van informatie verschaffen. Dit beeld komt op een goede, informatieve wijze in het verslag van mevrouw Ryynänen aan de orde. Het anticiperen op deze ontwikkeling zie ik als een goede zaak.
Ik onderken de noodzaak van bibliotheken om op Europees niveau met andere bibliotheken samen te werken. Voor mij is in de eerste plaats de belangrijkste vraag welke instelling zich daar op Europees niveau mee bezig zou moeten houden. Mij wordt vanuit het verslag niet duidelijk waarom de Commissie en het Parlement zich hiermee moeten inlaten. Ligt het niet veel meer voor de hand dat de Raad van Europa en de UNESCO zich hierover buigen? Is er geen sprake van overlap van bevoegdheden? Ik vind de argumentatie om dit initiatiefverslag in het Europees Parlement te behandelen daarom ook wat mager.
Overigens is er in de ontwerpresolutie sprake van een bescheiden aanpak en opzet. Kennelijk is hier sprake van een terrein waarop "Europa" weinig verwachtingen wil wekken.
Gezien het hiervoor genoemde, heb ik de meeste moeite met de passage in de resolutie die de Commissie oproept om haast te maken met het Groenboek inzake de rol van bibliotheken.
Onderwerpen zoals het auteursrecht, de licenties en een Europees bibliotheeknetwerk zijn belangrijke zaken, maar ook die horen mijns inziens thuis bij de Raad van Europa of UNESCO. Door deze thema's in de Raad van Europa te behandelen, krijgt de samenwerking door de hoeveelheid landen bovendien nog een breder draagvlak. Met betrekking tot het auteursrecht mis ik in het verslag een verwijzing naar het verdrag inzake auteursrecht van de World Intellectual Property Organisation, het zogenoemde "WIPO-verdrag" .
Ik onderken het probleem van het zuurhoudend papier. Een Europese norm om te komen tot het gebruik van "duurzaam" papier vind ik prima. Een aanbeveling van het Parlement daarvoor zou ik steunen, maar om de Commissie te verzoeken om een richtlijn op te stellen, terwijl er helemaal nog geen Groenboek is, gaat mij op dit moment veel te ver.
Naar mijn mening hoeft het Europees Parlement geen middelen vrij te maken om samenwerking te bevorderen. Samenwerking tussen de bibliotheken vind ik prima, maar ik vind dat de lidstaten primair verantwoordelijk zijn om dat te stimuleren.
Er staan echter ook veel waardevolle zaken in de resolutie. Het verslag onderstreept terecht het belang van bibliotheken in de samenleving. Zoals uit het verslag blijkt zijn bibliotheken belangrijke cultuurdragers, kennisinstellingen, informatieverschaffers en sociale fora. Daar moeten we zuinig op zijn.
Ook bibliotheken moeten met de tijd mee. Van alleen boeken naar alle mogelijke vormen van informatie, zoals cassettes, CDroms en netwerken, is een grote stap. Ik betwijfel of de nieuwe media de oude media niet verdringen, zoals in de toelichting staat. Persoonlijk zou ik met betrekking tot bibliotheken vooral het belang van het gedrukte boek willen benadrukken. Dat hangt samen met mijn visie op de overgang van het bibliografische tijdperk naar het visuele of virtuele tijdperk. De Amerikaanse cultuurfilosoof Neil Postman heeft hierover behartigenswaardige dingen geschreven in zijn boek "Amusing to Death" , in de Nederlandse taal uitgegeven onder de titel "Wij amuseren ons kapot" . Wat is er heerlijker dan om bij de open haard met een goed glas wijn een geleend boek uit de bibliotheek te lezen? Het spreekt mij meer aan dan vanachter het bureau op het beeldscherm allerlei elektronische documenten te zien. Maar ik zei het al: ook bibliotheken moeten met de tijd mee.
Voorzitter, mijn conclusie: prima verslag met een goede informatieve toelichting, maar de behandeling ervan hoort wel in deze zaal thuis, maar op een ander moment, namelijk door de Raad van Europa.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, dit is een belangrijk en uitvoerig verslag over de rol van bibliotheken. Als lid van de PEN-club ben ik altijd opgetogen als het Parlement zich bezighoudt met dergelijke thema's in de rand van de wereldpolitiek. Ik moet echter wijzen op de historische wortels van het bibliotheekconcept. Er waren twee belangrijke doelstellingen: ten eerste moest het brede publiek een boek kunnen lezen zonder het te moeten kopen, en ten tweede moest het mogelijk zijn een boek te vinden dat in de vele kleine boekhandels toen gewoon niet te vinden was. Geen van beide doelstellingen is nu nog geldig. Vandaag zijn boeken goedkoper en in de zogenaamde megastores is eigenlijk elk boek verkrijgbaar. Het gaat dus niet alleen om een kwantitatieve eis - dat is de zwakke plek van het verslag - maar om een kwalitatieve bijdrage aan de oplossing van het probleem. Het ontbreekt ons aan concepten om aan de behoeften van de moderne consumenten te voldoen.
Wij moeten ons afvragen waarom er steeds minder mensen naar de bibliotheek gaan. Als de behoefte bij de consument wegvalt, is het aan de bibliotheken die consument terug te winnen. Zoals in het verslag wordt vermeld, zijn bibliotheken waarschijnlijk nooit winstgevend. Ze moeten echter zelf de interesse van de consument wekken om hem te doen terugkomen en aan het lezen te zetten. Het gaat wellicht niet alleen over lezen: in de toekomst kunnen bibliotheken uitgroeien tot intellectuele databanken die ter beschikking staan van de bevolking. Door de moderne netwerktechnologie kan elke moderne bibliotheek met alle andere bibliotheken en archieven in de wereld in verbinding staan en zo toegang verlenen tot alle mogelijke documenten, artikelen, boeken en ander materiaal. Dit is een voorbeeld van een service die geen enkele boekhandel, hoe groot ook, kan bieden. Zo kunnen de bibliotheken hun concurrentievermogen vergroten. Wij hebben het steeds weer over levenslang leren. Dat is een recht waarop wij ons moeten instellen. De economische verschillen zijn niet langer van dien aard dat sommigen boeken kunnen kopen en anderen niet. Dat is al lang niet meer zo. Het gaat eerder om de toegang tot elektronische informatiekanalen. Moderne bibliotheken kunnen er door de democratisering van het leren toe bijdragen dat levenslang leren voor alle mensen mogelijk wordt.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Ryynänen bedanken voor haar zeer uitvoerige verslag en in het bijzonder voor het feit dat als uitgangspunt de toekomst is genomen, omdat de bibliotheek haar betekenis verliest als ze niet op nieuwe zaken reageert. Bibliotheken moeten met de tijd meegaan en het liefst voorlopen. In bibliotheken moet ook gemakkelijk de nieuwste informatie komen die tot ieders beschikking wordt gesteld.
Tot de grondbeginselen van de openbare bibliotheken moet horen dat men gratis van de diensten gebruik kan maken. Ik ben het niet met de vorige spreker eens dat de boekenprijs voor veel mensen geen probleem zou vormen om informatie te verkrijgen. In ieder geval in Finland zijn boeken zo duur dat slechts weinig mensen alle boeken kunnen kopen die ze nodig hebben voor studie of bijvoorbeeld cultuurbeoefening.
Een bibliotheek wordt, zoals de naam al zegt, beschouwd als een plaats voor de opslag en uitleen van boeken, maar decennia geleden waren er al nieuwe opslagvormen en er komen steeds meer nieuwe elektronische diensten en netwerkdiensten. Informatie gaat via netwerken en niet zozeer via de boekenplanken van bibliotheken. Ook deze nieuwe vorm van informatie moet net als ander informatiemateriaal voor iedereen op gelijke wijze beschikbaar zijn. De auteursrechtrichlijn mag net als andere gelijksoortige stelsels die rechten beschermen geen belemmering voor de burgers zijn om informatie te verkrijgen. Bijvoorbeeld in Finland, waarvandaan ook andere voorbeelden komen die ik heb genoemd, bestaat een zogeheten stelsel van bibliotheekcompensatie, via welke de auteurs een vergoeding krijgen voor het feit dat hun werken in het openbaar beschikbaar zijn. Het gebruik van dit middel en de uitbreiding ervan naar andersoortige informatie kan het overwegen waard zijn.
De bibliotheek is opgericht om de bevolking in haar verschillende informatiebehoeften tegemoet te komen. De bibliotheek is ook de door de bevolking meest gebruikte culturele instelling, een zogeheten informatiebank voor de gewone man en vrouw. Dit is zeer belangrijk voor de doelstellingen van maatschappelijke gelijkheid en voor de democratische ontwikkeling.
Ik hoop dat er in de toekomst nog meer grensoverschrijdende samenwerking is met betrekking tot de ontwikkeling van bibliotheken. Nieuwe technieken maken dit noodzakelijk. De samenwerking moet er vooral op zijn gebaseerd dat er wordt getracht praktijken te vinden die in de verschillende landen toepasbaar zijn.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik u bedanken voor de vriendelijke woorden die u aan mijn vader hebt gericht. Ik zal hem over een paar minuten opbellen om hem uw groeten en die van de gehele vergadering over te brengen.
Ook ik wil de rapporteur hartelijk danken voor het verslag dat zij op een, naar ik meen, bijzonder belangrijk moment heeft opgesteld. Het Parlement besteedt momenteel immers veel aandacht aan de nieuwe technologieën en het probleem van het auteursrecht. Ik vond het ook heel belangrijk dat het Parlement dit verslag bespreekt voordat, op het eind van het jaar, het verslag van de heer Barzanti of mijn eigen verslag over de World Intellectual Property Organization in plenaire vergadering wordt behandeld. Mijn amendementen op het verslag van de heer Barzanti betreffen specifiek het probleem van de bibliotheken. Ik vind dat wij in dit verband niet mogen vergeten welke onvoorstelbaar belangrijke rol bibliotheken in de geschiedenis hebben gespeeld. Als wij denken aan het verlies dat de verwoesting van bibliotheken - van Alexandrië tot Sarajevo - voor de mensheid heeft betekend, moeten wij er van uitgaan dat bibliotheken ook in de toekomst een zeer grote rol zullen spelen. Ik meen dat de heer Valverde López gelijk had toen hij over het de facto sterven van de bibliotheken sprak.
Ik denk dat duidelijk moet zijn dat wij een stervende bibliotheek waarschijnlijk niet kunnen genezen door ze meer middelen te geven. Wat we nodig hebben, zijn betere ideeën, en die zijn er ook. Er is een heel aantal studies, bijvoorbeeld van het MIT, het Massachussetts Institute of Technology , en van het ZKM in Karlsruhe. Op het congres van de ARCH-Foundation eind vorig jaar in Salzburg konden wetenschappers en hedendaagse kunstenaars spreken over hoe de werken uit het verleden naar de toekomst kunnen worden overgebracht, hoe ze beter kunnen worden geconserveerd en beschermd. Ik meen dus dat er vele ideeën zijn en dat het verslag van mevrouw Ryynänen daaraan een belangrijke bijdrage levert.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, ik heb in dit Parlement van mijn collega's uit de zuidelijke landen geleerd dat de helft van een betoog wordt gebruikt om de rapporteur te complimenteren en dat het eigenlijke betoog pas begint bij het woord "maar" . Ik doe het deze keer op dezelfde manier en complimenteer rapporteur Ryynänen met het werk dat ze heeft verricht voor ontwikkeling en cultuur. Doordat we lang samen lid waren van het Finse parlement, heb ik haar leren kennen als een verantwoordelijk pleitbezorgster voor de ontwikkeling.
Tot de noordelijke leestraditie hoort dat men kan lezen en dat er wat te lezen valt. Bibliotheken helpen de ontwikkeling gelijker onder de bevolking te verdelen. Belangrijk is men er niet voor hoeft te betalen. Kosteloosheid is echter in strijd met het huidige financieel beleid van één enkel alternatief ofwel met de bij ons in zwang zijnde neoliberale economische leer. Neoliberalisme is barbaars. Volgens dit principe moeten ook gezondheid en ontwikkeling aan geld worden afgemeten. Een dergelijk financieel beleid vernietigt de bibliotheken. Bibliotheken helpen echter in de strijd tegen het enige alternatief en de elektronische wanorde. Het grondrecht van de burgers op informatie vereist dat de mens zelf orde en wanorde kan onderscheiden. Een belangrijke taak van het bibliotheekpersoneel is mensen te leren beschaving en wanorde van elkaar te scheiden.
Dit alles waren complimenten aan de rapporteur. Nu komt het "maar" . Maar de rapporteur eist dat in heel Europa Europainformatiepunten in bibliotheken komen. Naar mijn mening is dat niet verstandig. Op die manier wordt de europropaganda officieel gemaakt. Het Europees Parlement is een goed voorbeeld van indoctrinerende informatieverstrekking. Bijvoorbeeld Euro News krijgt financiële steun waarmee elektronische europropaganda wordt geproduceerd. Nu ik verschillende in het Parlement gemaakte verslagen heb gevolgd, lijkt het er op dat de secretaris-generaal de leider van de propaganda-afdeling van het Parlement is.
De bibliotheken moeten onafhankelijk zijn van de Europese Unie, het Europees Parlement en andere officiële instellingen. De mensen moeten zelf de mogelijkheid hebben kennis te maken met alternatieven.

Elchlepp
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik ben het er met de rapporteur en de vorige spreker over eens dat de openbare bibliotheken ook morgen een sociale en informatieve sleutelrol in de informatiemaatschappij zullen spelen. Wij kunnen daaraan alleen maar steeds opnieuw herinneren en eisen dat de bibliotheken hun opdracht, bevordering van de democratie en politieke vorming, blijven uitoefenen, dat ze voor iedereen - dat is erg belangrijk - kosteloos toegankelijk zijn en dat de kwaliteit ervan ook op het platteland hoog blijft.
Daarom hebben wij er tijdens het debat over de richtlijn betreffende het auteursrecht terecht op aangedrongen dat de bibliotheken ruime kopieerrechten krijgen. In tegenstelling tot de vorige spreker wil ik twee punten op de voorgrond plaatsen. De bibliotheken moeten ook nieuwe taken op zich nemen. Om dicht bij huis te blijven zou ik willen zeggen dat de openbare bibliotheken, natuurlijk als onafhankelijke organen, meer informatie over de Europese Unie kunnen geven. Ik verwijs hierbij naar het zeer goed georganiseerde Britse Public Information Relais , een netwerk van openbare bibliotheken die speciale informatie over de Europese Gemeenschap aanbieden.
Ik hoop dat wij, in het kader van de decentralisatie van de inspanningen van de Europese Unie om de publieke opinie voor te lichten, de bibliotheken kunnen stimuleren om hieraan mee te werken. Ik hoop bovendien dat de bibliotheken nu ook meer gaan doen om eigentijdse Europese cultuur dichter bij het publiek te brengen. Heel praktisch bedoel ik daarmee onderling overleg, de aankoop van boeken en videomateriaal in andere landen, maar ook de directe internationale uitwisseling van boeken en multimediamateriaal. Dat is belangrijk om de openheid en verdraagzaamheid te bevorderen.
Ik denk dat bibliotheken ook kleine internetcentra kunnen zijn voor studenten en jongeren die kleine Europese culturele netwerken willen uitbouwen. Daarom zou de toegang tot netwerken voor studiedoeleinden gratis moeten zijn. Tot slot nog een kleine opmerking. Als bibliotheken goedkope toegang tot het cultuurgoed boek moeten blijven verlenen, is de bescherming van het aanbod door het beproefde middel van de vaste boekenprijs in bepaalde taalgebieden onontbeerlijk. Ik vraag u: moeten wij in de Europese bibliotheken van de toekomst alleen nog kunnen beschikken over Amerikaanse bestsellers in paperback -uitvoering? Ik vraag de Commissie dus niet te vervallen in een dogmatische liberaliserings- en concurrentiedrang die haaks staat op het belang van de burger, maar bij haar toekomstige beslissingen rekening te houden met particuliere zelfreguleringsmechanismen.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ten eerste wil ik mevrouw Ryynänen complimenteren met haar zeer goede verslag. In de culturele strategie van de Europese Unie, en in het bijzonder als we het hebben over de informatiemaatschappij, dient er zonder meer veel aandacht te worden besteed aan de bibliotheken. Zij moeten een actieve rol kunnen spelen om de toegang tot informatie te waarborgen en kennis over te brengen.
Bibliotheken hebben onder meer als fundamentele taak iedere burger basiskennis en essentiële informatie aan te bieden via werken die bijdragen tot de kennis van de verschillende identiteiten en achtergronden, waardoor de integratie op cultureel gebied, waarnaar wij streven bij de opbouw van Europa, mogelijk wordt. Bovendien leveren bibliotheken een belangrijke bijdrage aan de instandhouding, organisatie, compatibiliteit en overdracht van informatie die in het tijdperk van de informaticanetwerken ondersteund zou moeten worden met alle mogelijke financiële middelen in alle lidstaten.
Het opzetten van een telematicanetwerk staat uiteraard nog in de kinderschoenen, ook al bestaat er een vorm van samenwerking tussen nationale en parlementsbibliotheken, alsook tussen de organisaties van Europese bibliotheken, zoals blijkt uit het initiatief Telematics for libraries . Deze samenwerking moet worden uitgebouwd en er moet worden beoordeeld of de bibliotheken ook andere diensten kunnen bieden, zodat we de daadwerkelijk geboden mogelijkheden kunnen leren kennen, ook door het stimuleren van kleinere bibliotheken, die een bijzondere rol spelen en van groot belang zijn in de plaatselijk gemeenschap: zij vormen een ontmoetingspunt voor de bezoekers omdat er vaak verschillende sociale activiteiten worden georganiseerd.
In het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling zou de Commissie het opzetten van een Europees bibliothekennetwerk moeten overwegen, onder andere met het doel om de uitwisseling van technologie te bevorderen en in het bijzonder onderzoek te doen naar de productie van duurzaam papier dat niet verloren gaat in de loop der jaren, zodat het huidige bibliografische erfgoed, dat rijk is aan registers en archieven, niet verloren gaat.
Het is tenslotte belangrijk dat er een Europees Centrum voor bibliotheken in het leven wordt geroepen, dat belast is met de coördinatie van aangelegenheden uit deze sector en bemand is met goed opgeleid personeel, hetgeen eveneens aansluit bij het streven naar het scheppen van nieuwe banen.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met de gelegenheid dit verslag over het belang van bibliotheken voor de Europese Unie te bespreken. Ik ben het met de bewering van de rapporteur eens dat bibliotheken een van de belangrijkste systemen vormen voor toegang tot kennis en cultuur. Het verslag bevat een aantal interessante aanbevelingen. Sommige zijn complex en zullen ongetwijfeld problemen veroorzaken; andere zijn meer eenduidig.
Ik steun van ganser harte het voorstel de lidstaten de openbare bibliotheken te laten betrekken in hun algemene initiatieven inzake de informatiemaatschappij. Dit wordt in Ierland al gedaan; de Information Society Commission heeft de waarde van de openbare bibliotheken duidelijk erkend.
De aanbeveling dat de Commissie de bibliotheken, en hun rol als bron van informatie voor de burger, ondubbelzinnig erkent bij het oplossen van auteursrechtproblemen zal, naar ik vermoed, bij een aantal lidstaten niet in goede aarde vallen. Bovendien kan het voorstel betreffende een multinationale benadering van het wettelijk depot tot linguïstische problemen leiden.
De oproep aan de Commissie om haar eigen inspanningen ten behoeve van de bibliotheeksector op te voeren door een coördinatiecentrum voor bibliotheekzaken op te richten en de ontwikkelingen te volgen zal echter door iedereen worden verwelkomd.
Ik zou de rapporteur met haar verslag willen feliciteren. Het wordt ook op een uiterst geschikt moment besproken, vooral gezien het verwachte Groenboek van de Commissie over dit onderwerp.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik u, mevrouw Ryynänen, zonder voorbehoud met uw initiatiefverslag feliciteren. Uit het verslag blijkt veel inzicht in de technische, economische, culturele en onderwijsproblemen waarmee bibliotheken worden geconfronteerd. De steeds grotere rol van de bibliotheken in de organisatie van de toegang tot de kennis verdient onze bijzondere aandacht. Gelet op het snel groeiende aanbod van informatie van allerlei aard moeten wij de Europese bibliotheken onverwijld verenigen in een netwerk dat dicht bij de mensen staat en dat - zoals scholen en andere instellingen - kennis en cultuur overdraagt.
Zoals de rapporteur al zei, bevordert de Commissie de ontwikkeling van nieuwe bibliotheekdiensten actief, vooral dan in het kader van het samenwerkingsproject Telematics for Libraries . Het doet goed te zien dat, onder meer als resultaat van die Europese samenwerking, veel lidstaten moderne en goed toegankelijke bibliotheekdiensten beginnen aan te bieden. Mevrouw Ryynänen, zoals uit uw analyse blijkt, is het spectrum van de problemen waarmee bibliotheken worden geconfronteerd zeer breed. In het vijfde kaderprogramma inzake onderzoek zullen wij het onderzoek naar veel van deze problemen kunnen steunen, in het bijzonder met betrekking tot normen voor de verwerking, het bewaren en de verspreiding van informatie en het leggen van contacten door gemeenschappelijke projecten.
Andere aspecten, bijvoorbeeld het probleem van het auteursrecht of de universele toegang moeten in een ruimer kader worden bekeken. Dat de richtlijn betreffende het auteursrecht op dit ogenblik door verschillende parlementaire commissies wordt besproken, moet ervoor zorgen dat bij de behandeling van het auteursrecht het evenwicht tussen de verschillende belangengroepen wordt nagestreefd.
De Commissie wordt in dit verslag verzocht sneller werk te maken van de opstelling van een Groenboek over de rol van de bibliotheken in de informatiemaatschappij. Sedert maart vorig jaar, toen het verslag van mevrouw Morgan aangenomen werd, hebben wij veel vooruitgang geboekt in het onderzoeken en categoriseren van de desbetreffende ontwikkelingen in de lidstaten en hebben wij over de meeste behandelde onderwerpen achtergrondinformatie verzameld. Daarom vindt de Commissie dat ze nu al een mededeling over de rol van de bibliotheken moet doen. Deze kan dan als basis dienen voor een stemming over alle belangrijke aspecten van de moderne bibliotheek- en informatiediensten en de toegankelijkheid daarvan voor de burger. In de mededeling moeten daarom een aantal voor bibliotheken belangrijke onderwerpen aan bod komen, zoals levenslang leren, auteursrechten, bevordering van het lezen, regionale informatiediensten en een verregaande samenwerking tussen openbare bibliotheken inzake de toegang tot kennis en cultuur. Bovendien kan in deze mededeling ook aandacht worden besteed aan de medewerking van bibliotheken aan het onderdeel van het vijfde kaderprogramma over de gebruiksvriendelijke informatiemaatschappij en de weg worden geëffend voor maatregelen om mensen van alle leeftijden en uit alle lagen van de bevolking te helpen bij het zinvol gebruik van digitale informatie en diensten.

De Voorzitter
Dank u zeer, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

De Voorzitter
Mijn gelukwensen aan de rapporteur omdat haar verslag met algemene stemmen is aangenomen.

Maes
Voorzitter, dit kan niet goedgekeurd zijn met algemene instemming. Ik heb mij onthouden; een symbolische onthouding.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Maes. In de notulen zal worden vermeld dat er geen volledige eenparigheid van stemmen bestond.

Lindholm
Bij de laatste naamafroeping was het mijn bedoeling "onthouding" te stemmen. Ik weet niet of ik te laat was of dat de apparatuur gewoon niet werkte. Ik wil dit graag in de notulen opgenomen zien.

De Voorzitter
Dames en heren, u hoeft uw stemonthoudingen niet verder toe te lichten. Ik denk dat het volstaat om te zeggen dat de resolutie met ruime meerderheid is aangenomen. Maakt u zich geen zorgen.

Striby
Mijnheer de Voorzitter, er was geen sprake van eenparigheid van stemmen aangezien ik tegen heb gestemd.

De Voorzitter
Mijnheer Striby, ik heb mijn aanvankelijke euforie al getemperd en aangegeven dat de resolutie is aangenomen met ruime meerderheid, wat ruimte laat voor de twee gemelde onthoudingen en uw tegenstem.

Gebarentaal
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B4-0489/98) van de heer Hughes, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, aan de Commissie, over gebarentaal.

Schmidbauer
Mijnheer de Voorzitter, toen mevrouw Lemas tien jaar geleden haar verslag over gebarentaal aan de plenaire vergadering voorstelde, had ze op de publieke tribune een groep bezoekers te gast voor wie een tolk ons debat in gebarentaal vertaalde. Dat was een indrukwekkende demonstratie, die de eisen in het verslag onderbouwde en voor ons zeer tastbaar maakte. Ikzelf heb nog geen gebarentaal geleerd, hoewel de European Union of Deaf dat ons, parlementsleden, heeft aangeboden. Dat gebeurde naar aanleiding van een project over gebarentaal dat in 1996-1997 werd uitgevoerd en dat culmineerde in een congres in september 1997 en in de voorstelling van een uitvoerig verslag over gebarentaal in de Europese Unie. Dat project werd trouwens door de Europese Unie in het kader van het HELIOS II-programma gefinancierd. Het resultaat was een voortreffelijke samenvatting van verslagen uit zestien landen, die een uitvoerig overzicht boden. Dat bewijst nog maar eens hoe belangrijk en nuttig het HELIOS-programma wel was. Ik zou de Commissie opnieuw willen vragen haar verbeeldingskracht te gebruiken en in het kader van het nieuwe Verdrag van Amsterdam een oplossing, met andere woorden een rechtsgrondslag, te vinden om in de toekomst meer van dergelijke nuttige programma's of projecten te bevorderen die niet alleen op werkgelegenheid betrekking hebben.
In het voorwoord van het verslag over gebarentaal staat ter afsluiting dat voor een follow-up van het project moet worden gezorgd, zodat de resultaten ervan niet verloren gaan. Het Europees Parlement eiste tien jaar geleden al de officiële erkenning van gebarentaal als zelfstandige taal. Intussen is een en ander gebeurd: de financiële steun van de Commissie voor het project is zeker een vooruitgang, maar is nog niet voldoende. De vraag is of de Commissie, in het kader van de gelijke behandeling van alle burgers van de Europese Unie, niet een richtlijn moet opstellen om de gebarentaal officieel te erkennen. Het argument van de subsidiariteit gaat in deze samenhang niet meer op. Het is voor een groot deel van onze lidstaten jammer genoeg een goed voorwendsel om te beletten dat Europa iets onderneemt en zelf niets te doen.
Ik zie trouwens in mijn eigen land, Duitsland, een klein lichtpuntje. De erkenning van de gebarentaal was en is daar een uiterst netelige kwestie. In het regeerakkoord van de nieuwe Duitse regering staat nu toch dat zal worden onderzocht hoe de Duitse gebarentaal erkend en gelijk behandeld kan worden. De Commissie zou deze pure onderzoeksopdracht met een richtlijn kunnen verbreden. Niet alle problemen zijn echter opgelost als de gebarentaal erkend is en er overal voldoende tolken beschikbaar zijn. Het zou niet moeilijk zijn ervoor te zorgen dat de televisiestations een minimumaantal uitzendingen in gebarentaal vertalen. Televisie is, zoals u weet, echter niet het enige moderne communicatiemiddel. In onze lidstaten bestaan er zeven verschillende, onderling incompatibele teksttelefoniesystemen. Ook hier zou de Commissie een kaderbesluit kunnen nemen. De Commissie zou er trouwens voor moeten zorgen dat alle multimedia-apparatuur zo wordt gemaakt dat slechthorenden ze kunnen gebruiken.
Ik gaf het voorbeeld van de mobiele telefoons. In de VS zijn mobiele telefoons, dankzij de daar geldende antidiscriminatiewetgeving, compatibel met hoorapparaten. In Europa mogen echter toestellen worden gebruikt die van het hoorapparaat een stoorzender maken. Wij moeten niet alleen technische, maar ook bureaucratische moeilijkheden vermijden. Daarbij denk ik bijvoorbeeld aan de verwijdering van bureaucratische hinderpalen voor de deelname van slechthorenden aan EU-programma's. Het leren van de taal van een ander land wordt wel financieel ondersteund, maar tijdens de uitwisseling wordt geen tolk en dus ook geen tolk voor gebarentaal betaald. Daar moet toch wat aan te doen zijn.
Dit voorbeeld toont ook aan dat er nog zeer veel te doen is om de tastbare barrières, maar ook die in onze hoofden, te slopen. Daaraan moeten wij zelf werken. Wij verzoeken de Commissie echter dat ze ons allemaal - met of zonder handicap - in staat stelt zonder discriminatie samen te leven en daartoe een rechtskader voorstelt en de bureaucratische hinderpalen opruimt.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie is zich bewust van de betekenis van gebarentaal voor slechthorenden. Ze heeft het onderzoeksproject van de Universiteit van Birmingham in aansluiting op de resolutie van het Parlement uitdrukkelijk gesteund. Deze studie heeft aangetoond dat er grote verschillen zijn tussen de lidstaten wat betreft de stand van de ontwikkeling, de beschikbaarheid en de officiële status van de gebarentaal. Er is zonder twijfel veel ruimte voor verbetering. De Commissie zal zich dan ook blijven inspannen om de situatie met gemeenschappelijke maatregelen te verbeteren waar dat kan. De Commissie is echter van mening dat de hoofdverantwoordelijkheid bij de lidstaten ligt. Daarom heeft ze in deze aangelegenheid geen plannen voor specifieke voorstellen.
Wat de opleiding betreft, werd bijvoorbeeld steun verleend voor het Lingua-Surda-Project in het kader van het vroegere LINGUA-programma. Andere samenwerkingsprojecten in verband met de algemene of beroepsopleiding van mensen met speciale opleidingsbehoeften kunnen ontwikkeld worden in het kader van SOCRATES of LEONARDO. Wat betreft het probleem van de televisie-uitzendingen, zijn de in de Gemeenschap geldende wettelijke kadervoorwaarden van toepassing, die hun rechtsgrondslag vooral vinden in de richtlijn "Televisie zonder grenzen" en in artikel 57, lid 2, en artikel 66 van het EG-Verdrag, die voorzien in de coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten als de verschillen daartussen het vrije verkeer van diensten in de weg staan. Dat is op het ogenblik niet het geval voor de nationale bepalingen over televisieprogramma's in gebarentaal. Een probleem is wel de incompatibiliteit van de verschillende systemen voor teksttelefonie die in de Europese Unie worden gebruikt. De Commissie is van mening dat dit het gemakkelijkst kan worden verholpen door normen af te spreken en ondersteunt de desbetreffende inspanningen. De European Union of the Deaf heeft gezegd dat er voor de hele Europese Unie een gemeenschappelijke norm voor teksttelefonie moet komen. De voordelen van het concept "ontwerp voor iedereen" in verband met multimediatoepassingen werden al in 1996 beschreven in de mededeling van de Commissie over gelijke kansen voor mensen met een handicap. Momenteel werken de Commissiediensten aan een studie over "ontwerp voor iedereen" en de integratie van gehandicapten en ouderen in de informatiemaatschappij, waarvan ook de toegankelijkheid van multimediatoepassingen een aspect is.
Ik kan u vandaag tot mijn genoegen mededelen dat de Commissie op 22 september van dit jaar voor de Commissie zelf een gedragscode voor de werkgelegenheid van gehandicapten heeft bekendgemaakt. De toepassingsmodaliteiten van deze code omvatten onder meer de bewustmaking van het personeel van de Commissie voor de problemen van de gehandicapten, onder wie ook de slechthorenden. Opdat ook doven vergaderingen kunnen volgen worden naast andere tolken ook tolken voor gebarentaal ter beschikking gesteld. Het is echter duidelijk dat er, aangezien alle slechthorenden hun eigen taal leren, in de toekomst evenveel gebarentalen zullen zijn als wij nu gesproken talen hebben. Het zou een bijkomende discriminatie van de slechthorenden zijn als wij van hen zouden verlangen dat zij een gemeenschappelijke gebarentaal ontwikkelen. De Commissie zal in ieder geval een brede waaier aan maatregelen blijven steunen om de belangen van de doven te beschermen, in het bijzonder door steun te verlenen aan de European Union of the Deaf .

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, wij leren de toestand van een samenleving niet kennen door naar de sterke, maar door naar de zwakke leden te kijken. Slechthorenden geven, zoals veel mensen met beperkte mogelijkheden, blijk van bijzonder veel energie, overwinnen grenzen en hebben sterk ontwikkelde zintuigen. Ze zien vaak scherper dan anderen en zijn daardoor ook meer dan andere mensen in staat door de dingen heen te kijken. Deelnemen aan de technische vooruitgang - tekstverwerkingssystemen, videofonie, multimedia en intensievere communicatie - is voor hen echter zeer moeilijk.
Het Europees Parlement kan het goede voorbeeld geven en de debatten voor doven en slechthorenden vertalen, bijvoorbeeld op een speciale monitor daar in de tribune. Wij zien hoe levendig gebarentaal is wanneer wij op de televisie op een gesplitst scherm of in een apart kadertje zien hoe wordt vertaald wat wordt gezegd en getoond. Die uitzendingen worden echter meestal verbannen naar de middagen, wanneer weinig mensen kijken, en bovendien gaat het uitsluitend om informatieve programma's. Mijnheer Fischler, wat denkt de Commissie van een quotaregeling en van meer zulke uitzendingen, en hoe kan dat in de lidstaten worden gerealiseerd?
Mensen die niet kunnen horen zijn nog niet stom. Daarom verzoekt de Fractie van de Europese Volkspartij de Commissie gebarentaal als EU-taal te erkennen en daarvoor een voorstel voor een richtlijn op te stellen. De commissaris heeft al op enkele problemen gewezen. Zo moeten wij rekening houden met de verschillende gebarentalen. Ik besef dat ten volle, maar meen dat wij wellicht het best met één taal kunnen beginnen. Dat zou de gelijkwaardigheid bevorderen.
Zo zou de weg openliggen voor de opleiding van meer gekwalificeerde tolken voor deze taal en voor voldoende steun met Europese middelen. Zo kunnen wij nog maar eens bewijzen dat Europa een meerwaarde heeft, die uiteraard ook de zogenaamde minderheden ten goede moet komen.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, als het inderdaad zo is dat gebarentaal in verschillende lidstaten niet wordt erkend als doventaal, betekent dat in de praktijk ook dat wij vinden dat er geen taal voor doven hoeft te zijn. Het is echter niet voldoende de taal te erkennen; de doventaal moet in de praktijk ook veel beter fungeren dan ze vandaag doet. De doven moeten in staat worden gesteld aan het maatschappelijk debat deel te nemen. Willen zij dat kunnen, dan moeten zij niet alleen informatie kunnen krijgen over wat er aan de hand is, maar ook kennis kunnen nemen van nieuws en discussies. Daarvoor zijn allereerst opgeleide leraren gebarentaal en doventolken nodig.
In Zweden zijn er tegenwoordig nieuwsprogramma's in gebarentaal. Bovendien worden op de televisie uitgezonden debatten in het Zweedse parlement direct in gebarentaal getolkt, wat natuurlijk fantastisch is. Er zouden echter nog meer van dat soort programma's kunnen komen, en vanzelfsprekend moeten tv-kanalen worden verplicht politieke debatten en nieuwsuitzendingen in gebarentaal uit te zenden. Ik vind dat dit moet worden opgenomen in de zendvergunning van de verschillende tv-kanalen.
Ik ben van mening dat de Commissie allereerst steun moet verlenen aan de lidstaten en deze moet aanmoedigen tot het nemen van maatregelen, omdat daar immers de hoofdverantwoordelijkheid ligt. Wij hier in het Parlement kunnen natuurlijk van alles doen, en de Commissie kan heel veel doen op het punt van ondersteuning en stimuleringsmaatregelen, zodat meer landen de gebarentaal werkelijk erkennen, televisieprogramma's en debatten in gebarentaal uitzenden en meer leraren en tolken opleiden. Men zou echter kunnen beginnen hier in het Europees Parlement, door het goede voorbeeld te geven.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, namens onze fractie wil ik graag onze steun betuigen aan de diverse vragen die door mevrouw bij het begin van deze vergadering werden gesteld. Ik heb met aandacht geluisterd naar de commissaris en ik denk dat wij u kunnen bijtreden dat inderdaad de hoofdverantwoordelijkheid bij de lidstaten ligt. Maar desalniettemin heeft u zelf aangegeven, mijnheer de commissaris, dat er een aantal maatregelen kunnen worden genomen in verband met coördinatie, in verband met uniformisering en speciaal dan in verband met het afstemmen van de teksttelefoonsystemen op elkaar. Ik denk dat, mocht u deze concrete dingen doen, dit erg behulpzaam zou zijn. Desalniettemin meen ik dat het aandacht verdient om het symbolisch erkennen van de gebarentalen in de Unie ook door u, Commissie, mogelijk te maken, zodanig dat in ons eigen Parlement de gehoorgestoorden zich niet gediscrimineerd zouden voelen, dat de nodige maatregelen getroffen worden opdat ook zij zouden kunnen communiceren met het Parlement in hun eigen vertrouwde taal. Het heeft al te lang geduurd dat gebarentaal niet als volwaardig werd gezien. Nu daar verandering in komt, moeten wij toch snel impulsen kunnen geven om deze erkenning officieel te maken en in de praktijk toe te passen.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Maes.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag 18 november plaats.

Betalingsachterstanden Commissie
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B4-0490/98) van de heer Pex, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, aan de Commissie, over door de Commissie veroorzaakte schade door te late betaling.

Pex
Voorzitter, dat ik vandaag deze vraag in deze zaal stel is misschien wat merkwaardig omdat ik als voorzitter natuurlijk in goed contact met de Commissie een heleboel zaken vaak soepel kan regelen. Maar het betreft nu zoveel organisaties die in de problemen zijn gekomen dat ik dacht er goed aan te doen deze vraag in het openbaar te stellen.
Naar mijn mening is het doel van het verstrekken van subsidies door de overheid activiteiten mogelijk te maken die wij wenselijk achten, en niet is het doel om een aantal ambtenaren bezig te houden die dan in de goedheid huns hartens aan het eind van het jaar een subsidie verstrekken. Het is de plicht van de overheid rechtszekerheid te verstrekken en te handhaven. Dat betekent in dit geval, als men subsidie verleent, dat dat tijdig moet gebeuren, nadat de aanvraag is ingediend en dat de betaling zo spoedig mogelijk na berichtgeving volgt.
Ik geef u twee voorbeelden. In de eerste plaats een klein project in het Verenigd Koninkrijk in 1997. 15.000 ecu worden uitbetaald in december 1997, nadat ik mij daar zelf voor heb ingespannen. De mensen hebben dus hun project niet kunnen uitvoeren, want zij hadden geen middelen om dit voor te financieren.
Een ander voorbeeld: een organisatie met een aantal personeelsleden krijgt meerdere jaren subsidie. Het gaat om 500.000 ecu. Men krijgt op 30 juli van dit jaar een brief dat men een subsidie krijgt. Op 30 juli, dan is er al een half jaar voorbij, dan heeft men al een half jaar moeten voorfinancieren en de eerste termijn van dat subsidiebedrag wordt eind augustus uitbetaald, nadat ik mij daar persoonlijk voor heb ingespannen. De tweede termijn volgt dan na zo'n inspanning vrij snel daarna.
De rentelast voor dit tweede project bedraagt 24.000 ecu. En zo zou ik nog tientallen voorbeelden kunnen noemen. Ik ben daar niet concreet in, want de organisaties smeken mij om vooral niet hun naam te noemen, want zij zijn bang dat dat voor hun positie in de komende jaren negatief is.
Ik vind het belangrijk dat wanneer mensen worden gedwongen om geld te lenen, om activiteiten voor te financieren omdat zij het vertrouwen hebben dat de Europese Commissie haar toezeggingen nakomt, zij daar dan ook zeker van mogen zijn; mochten zij dan onverhoopt rentelasten moeten dragen, moeten zij weten dat die kunnen worden gerecupereerd. Dit jaar is de situatie nog ernstiger dan in voorgaande jaren en dat kwam omdat naar aanleiding van het arrest van het Hof de Commissie besloot om helemaal niet meer te betalen. U moet zich voorstellen wat er gebeurt. Een organisatie gaat naar een bank met een brief ondertekend door de Europese Commissie. Op basis van die brief wordt een lening verstrekt. Na een aantal maanden wordt de bank zenuwachtig. Men gaat informeren bij diezelfde Europese Commissie en krijgt dan te horen: wij betalen niet meer. Dat betekent dus dat organisaties in grote moeilijkheden komen, niet alleen in liquiditeitsmoeilijkheden, maar ook nog moeilijkheden krijgen met hun banken. Naar mij is verteld en verzekerd hebben een aantal organisaties daarmee hun activiteiten moeten beëindigen.
Ik vind het eigenlijk een schandaal dat dit mogelijk is, en ik vraag dus aan de Commissie - ik heb daar niet zoveel woorden voor nodig - ten eerste te garanderen aan dit Parlement dat wij voor het begrotingsjaar 1999, dat is dus het volgend jaar, twee dingen mogen verwachten, namelijk dat de begrotingstoezeggingen in het eerste kwartaal zullen worden verricht, en dat de betalingen direct daarna zullen plaatsvinden, zodat de activiteiten tijdig van start kunnen gaan. Wij hebben onze begrotingslijnen, die stellen wij hier vast in dit Parlement. De betrokken organisaties weten dat zodra de tweede lezing een feit is, zij dienen hun aanvraag in voor het eind van het jaar en mogen verwachten dat ze dan dus snel kunnen handelen. Wij dragen al die organisaties die activiteiten op, omdat wij vinden dat dat beleid van ons door hen moet worden uitgevoerd. Het is eigenlijk ons beleid, dat wij door particulieren en particuliere organisaties, soms bedrijven, laten uitvoeren. Het is te gek voor woorden dat wij dat doen op een manier die het onmogelijk maakt dat men de zekerheid heeft dat onze plannen in het begrotingsjaar dat daarvoor bestemd is ook kunnen worden uitgevoerd.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de door de heer Pex in zijn mondelinge vraag vermelde betaling van subsidies voor maatregelen op cultuurgebied moest inderdaad tot september worden uitgesteld. De Commissie heeft al in januari een uitnodiging tot het indienen van voorstellen voor de toekenning van deze subsidies gepubliceerd. De Commissie zag zich evenwel door het in mei gevelde arrest van het Europees Hof van Justitie over de rechtsgrondslag genoodzaakt de procedure af te breken.
Voor de desbetreffende, door het Europees Parlement ingestelde begrotingslijn bestond geen rechtsgrondslag, wat medio juli op de triloog werd bevestigd. Overeenkomstig de besluiten van de triloog kon de Commissie de kredieten uitkeren op grond van de rechtmatige verwachtingen van de ontvangers van de subsidies, die reeds voor de bekendmaking van het arrest uitgekozen waren. De Commissie kon de subsidies uitbetalen omdat ze reeds voor het begin van dit jaar om voorstellen had gevraagd. Het is voor ons heel duidelijk dat de betrokken organisaties door de blokkering van de middelen moeilijkheden hebben ondervonden. De betalingen volgden, zoals was overeengekomen, binnen 60 dagen na de ondertekening van de contracten. Vergoeding van de schade zou dus niet gerechtvaardigd zijn. Bovendien is er daarvoor geen geld.
Mijnheer Pex, volgend jaar zal dit probleem zich niet meer voordoen omdat de middelen hopelijk niet meer op die manier zullen worden geblokkeerd. Op de triloog werd duidelijk bepaald onder welke voorwaarden begrotingslijnen zonder rechtsgrondslag kunnen worden uitgevoerd. Wij zullen ons daaraan houden.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, dames en heren, als lid van de Begrotingscommissie begroet ik het arrest van Europees Hof van Justitie en het besluit van de Commissie. Het Europees Hof van Justitie heeft sinds de begindagen van de Europese integratie altijd een belangrijke rol gespeeld. Het heeft het Gemeenschapsrecht geconsolideerd en verder ontwikkeld. De laatste tijd waren er heel wat arresten met een grote draagwijdte. Op 12 mei besliste het Europees Hof van Justitie, na een klacht van verscheidene lidstaten en vooral van Groot-Brittannië, dat de aanwending van middelen uit de begroting van de Europese Gemeenschap twee keer onderbouwd moet zijn: enerzijds door de financiering, met vastlegging en machtiging, en, anderzijds, door een afdoende rechtsgrondslag. Daarop staakte de Commissie, volgens mij terecht, alle betalingen die niet aan deze criteria voldeden.
De Commissie heeft 100 begrotingslijnen voor een bedrag van 920 miljoen euro geblokkeerd om hun rechtsgrondslag te controleren. Daarvan werden 56 lijnen, voor een bedrag van 390 miljoen euro, volledig uitbetaald, 19 lijnen, voor een bedrag van 170 miljoen euro, gedeeltelijk vrijgegeven en zaten 16 lijnen, voor 340 miljoen euro, in de pijplijn, wat betekent dat het Parlement die heeft goedgekeurd. Het betreft vooral projecten van niet-gouvernementele organisaties die werkzaam zijn op het gebied van gezin, kinderen, ouderen en vooral cultuur. Ik feliciteer in de eerste plaats het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad, maar ook de Commissie, onder wier voorzitterschap op 17 juli van dit jaar een interinstitutionele overeenkomst over de vrijgave van de kredieten en een solide regeling voor de rechtgrondslagen kon worden gesloten.
Laten wij niet vergeten dat in het Europees Parlement en in het bijzonder in de Begrotingscommissie al sedert zestien jaar op een dergelijke regeling wordt aangedrongen. Als wij al zestien jaar lang besprekingen voeren over een belangrijke eis en als die dan binnen enkele dagen wordt ingewilligd, is het duidelijk dat het arrest van het Europees Hof van Justitie een wezenlijke bijdrage heeft geleverd aan de afspraken en besluiten van de instellingen over de rechtsgrondslag.
De Commissie verkeerde tussen de bekendmaking van het arrest en het compromis beslist in een moeilijke positie. Veel begrotingslijnen zonder afdoende rechtgrondslag betroffen de reeds vermelde programma's op het gebied van cultuur, opleiding, jeugd en gezin. Velen zijn bij ons, afgevaardigden, komen aankloppen omdat de betrokken organisaties niet meer zeker wisten of ze het geld tijdig zouden krijgen. Ik stel dan ook met voldoening vast dat de meeste gelden ondertussen zijn vrijgegeven.
De Commissie kan echter niet alleen de gevolgen voor haar handelwijze dragen. Tenslotte heeft ze een arrest van het hoogste rechtsorgaan van de Unie gevolgd, zoals het recht van de Europese Unie dat voorschrijft. Zoals de heer Fischler al zei, zijn de betalingen binnen 60 dagen gebeurd.
Ik meen ook dat deze discussie en de snelle oplossing van het probleem een stap vooruit zijn voor de Europese Unie. Er is tegelijkertijd ook een richtlijn betreffende late betaling in behandeling. In die richtlijn gaat het over de termijn waarbinnen moet worden betaald. Ik geloof dat deze richtlijn ook goed zou zijn voor de Europese Unie. Wij moeten niet alleen het voorbeeld geven aan de inkomstenzijde, waar wij snel naar strafbepalingen grijpen. De Europese Unie moet ook bij haar betalingen het voorbeeld geven en een betrouwbare partner zijn.

Kerr
Mijnheer de Voorzitter, als voorzitter van de Friends of Music in het Europees Parlement krijg ik regelmatig verzoeken, dringende telefoontjes en smeekbeden van organisaties in de muzieksector die op betalingen van de Commissie zitten te wachten. Het Europees Hof van Justitie heeft de zaak het afgelopen jaar nog verergerd, maar ik moet zeggen dat het gedurende de 41/2 jaar dat ik hier het Parlement zit, met de Commissie altijd hetzelfde liedje is geweest. Ieder jaar besluiten we in november, bij de begroting, welke organisaties in aanmerking komen voor subsidies, en iedere keer mogen die organisaties van geluk spreken als ze hun geld in oktober van het daaropvolgende jaar krijgen van de Commissie.
Deze vertraging bij de uitkering van de subsidies is volstrekt onaanvaardbaar. De voor de hand liggende oplossing is dat het aantal meerjarenprogramma's wordt vergroot, en ik hoop dat het nieuwe culturele kaderprogramma dat ook zal bewerkstelligen. Op die manier kunnen we grote organisaties, zoals het Europees Jeugdorkest en het Europees Operacentrum, ervan verzekeren dat ze hun geld in vaste termijnen ontvangen. De Commissie zal daarbij toezicht houden en de betalingen evalueren, met de bijbehorende controles en dergelijke. Zo worden de ontvangers op basis van een betrouwbaar en regulier betalingssysteem verzekerd van hun geld.
In geval van vertraging die aan de Commissie te wijten is, mogen die organisaties van de Commissie verlangen dat die de rente betaalt die ze vanwege de vertraging aan de banken verschuldigd zijn. Ik zie commissaris Fischler al lachen; ik neem aan dat het een welwillend lachje is.

Rehder
Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier in zekere zin om een moreel agendapunt. Ik wil een voorbeeld geven waarover het Europees Hof van Justitie volgens mij geen uitspraak heeft gedaan. Het gaat om een betaling die al sedert bijna een jaar uitblijft. Vrijwilligers wilden in Chili een school voor de sterrenkinderen bouwen. Zij hebben zich ingespannen om hier een juridisch bindende toezegging te krijgen, maar wachten nu al sedert een jaar op het geld. Gelukkig konden zij het project voorfinancieren. Dit alles is op zich al onduldbaar. Nog erger - en een teken van de arrogantie en sloomheid van de Commissie - is echter dat alle brieven waarin om uitleg werd gevraagd vaag of helemaal niet beantwoord werden. Mijnheer de commissaris, ik verzoek u dit aan de bevoegde instanties over te brengen. Anders leg ik deze kwestie aan de Europese ombudsman voor. Zo kan men de Europese burgers niet behandelen.

De Voorzitter
Mijnheer Rehder, dit is geen motie van orde. Dit was een interventie. Ik zou het op prijs stellen als u voortaan probeerde uw naam op de sprekerslijst te laten zetten.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Er is een ontwerpresolutie ingediend ter afsluiting van het debat.
Wij gaan nu over tot de stemming.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Het Parlement heeft hiermee de behandeling van de agenda voltooid. De notulen van de huidige vergadering worden het Parlement ter goedkeuring voorgelegd aan het begin van de volgende vergadering.
Geachte collega's, voordat ik afsluit zou ik, naar goede gewoonte, alle diensten van het Parlement willen bedanken. Dit is een week geweest met enkele spannende momenten, wat een van de lasten is die de bespreking en goedkeuring van de begroting nu eenmaal met zich meebrengen, maar - ere wie ere toekomt - alles is uitstekend verlopen dankzij de doeltreffendheid van de diensten van het Parlement, het niveau van de rapporteurs en - het mag best gezegd worden - dankzij de benijdenswaardige vaardigheid waarmee mevrouw Fontaine de stemmingen in goede banen leidt.
Dames en heren, deze week begon in het teken van vrede. Onze Voorzitter, de heer Gil-Robles, verwelkomde in zijn openingswoord de terechte toekenning van de Nobelprijs aan twee van de belangrijkste leiders van het vredesproces in NoordIerland. En wij sluiten deze week ook af in het teken van vrede omdat deze vrijdagochtendvergaderingen altijd buitengewoon vredig verlopen, zozeer zelfs dat ik in de verleiding word gebracht om bij de volgende kandidaatstelling voor de Nobelprijs voor de vrede onze vrijdagochtendvergaderingen voor te dragen als kandidaat. Ik hoop dat ik daarin zal slagen, dames en heren.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 11.15 uur gesloten)
