Sytuacja w Tybecie (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest oświadczenie Komisji w sprawie sytuacji w Tybecie.
Laima Liucija Andrikien
Panie przewodniczący! Widzę, że prezydencja hiszpańska opuszcza salę posiedzeń, w związku z czym chcę wyrazić swoje głębokie rozczarowanie faktem, że ani prezydencja hiszpańska, ani wysoka przedstawiciel nie będą obecni podczas tej dyskusji, a ich miejsca pozostaną puste.
Jest to haniebny ruch przeciwko Parlamentowi Europejskiemu - jedynej instytucji UE wybieranej przez mieszkańców Europy - który stanowi bardzo niekorzystny precedens, zwłaszcza że obowiązuje traktat lizboński.
Czy mogę pana, panie przewodniczący, poprosić o przekazanie osobom, które będą nieobecne, że porządek obrad sesji plenarnej ustalany jest przez Parlament, nie przez Radę i nie przez hiszpańską prezydencję UE, więc przynajmniej jedna osoba spośród nich powinna być tu dzisiaj obecna?
Przewodniczący
Informowano mnie, że prezydencja hiszpańska już wcześniej, bo miesiąc temu, ogłosiła z wielkim żalem, że nie może zostać po tej godzinie.
Maroš Šefčovič
komisarz. - Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować Parlamentowi za zaproponowanie tego zagadnienia na dzisiejszą debatę, bo uważam je za warte przedyskutowania. Sądzę, że powinniśmy zacząć od stwierdzenia, iż w naszych stosunkach z Chinami - które uważamy za bardzo ważne i strategiczne - zanotowano w ostatnich latach ogromny postęp. To mocne, strategiczne partnerstwo powinno i faktycznie zdecydowanie pozwala nam poruszać wszelkie tematy, w tym te najbardziej drażliwe.
Stworzyliśmy imponującą sieć kontaktów na wysokim szczeblu, w ramach których systematycznie zajmujemy się globalnymi wyzwaniami, na jakie napotykają nasi obywatele, nie zaniedbując jednak kwestii, co do których nasze opinie się różnią - a jedną z nich zdecydowanie jest Tybet.
Oczywiste jest, że nie zgadzamy się z Chinami co do Tybetu. Mamy poważne obawy dotyczące praw człowieka w Tybecie, zamknięcia Tybetu dla większości międzynarodowych mediów, dyplomatów i organizacji humanitarnych, a także braku postępów w rozmowach między przedstawicielami Dalajlamy i władz chińskich.
Stanowisko UE nie pozostawia możliwości błędnej interpretacji. Niech mi zatem będzie wolno podkreślić, że UE szanuje suwerenność i integralność terytorium Chin, w tym Tybetu. Szanujemy politykę "jednych Chin”.
Jednak zawsze popieraliśmy pokojowe pojednanie przez dialog między władzami Chin a przedstawicielami Dalajlamy. Dialog ten musi być konstruktywny i merytoryczny, musi obejmować wszystkie najważniejsze zagadnienia, takie jak ochrona unikalnej kultury, religii i tradycji Tybetu oraz potrzeba stworzenia systemu zapewniającego Tybetowi sensowną autonomię w ramach chińskiej konstytucji.
Dialog ten powinien obejmować również uczestnictwo wszystkich Tybetańczyków w podejmowaniu decyzji. Dla UE Tybet to kwestia praw człowieka. Konsekwentnie przekazywaliśmy ten komunikat naszym chińskim odpowiednikom i uważnie słuchaliśmy ich stanowiska oraz dokładaliśmy wszelkich starań, aby zrozumieć je w duchu wzajemnego poszanowania.
Jednak prawa człowieka są uniwersalne, a sytuacja w Tybecie słusznie martwi społeczność międzynarodową, co systematycznie mówimy naszym chińskim rozmówcom.
W dialogu chińsko-tybetańskim strona tybetańska przedłożyła niedawno zaktualizowane memorandum o rzeczywistej autonomii dla przyszłości Tybetu. Cieszy nas, że strona tybetańska ponownie wyraziła swoje zdecydowane zobowiązanie do unikania starań o secesję lub niepodległość.
Cieszy nas również, że Dalajlama nadal oddany jest temu kompromisowemu podejściu i dialogowi jako jedynemu sposobowi osiągnięcia akceptowanego przez obie strony trwałego rozwiązania.
UE cieszy się, że obie strony nadal rozmawiają, chociaż z przykrością obserwujemy brak postępów i energii w tym dialogu.
Pozwolą państwo, że na zakończenie wezwę przedstawicieli obu stron do kontynuowania i intensyfikacji dialogu w duchu otwartości celem osiągnięcia trwałego rozwiązania w Tybecie. Z naszej strony mogę zagwarantować pełne poparcie UE dla tego procesu.
Laima Liucija Andrikienė
w imieniu grupy PPE. - Panie przewodniczący! Dziewiąta runda rozmów chińsko-tybetańskich nie przyniosła żadnych konkretnych rezultatów i nie poprawiła faktycznej sytuacji ludności Tybetu. Z ubolewaniem zauważamy brak oświadczenia UE przed zakończeniem tych rozmów i mamy nadzieję, że Unia Europejska wyda oświadczenie, w którym oceni ich wyniki. Parlament Europejski chciałby się dowiedzieć, w jaki sposób Rada UE może pomóc opracować obopólnie akceptowane rozwiązanie sprawy Tybetu i zabezpieczyć podstawowe prawa człowieka oraz rzeczywistą autonomię dla Tybetańczyków.
Po drugie, chciałabym państwu przypomnieć, że Parlament Europejski podkreśla znaczenie wspierania przez Komisję Europejską działań rozwojowych i w zakresie społeczeństwa obywatelskiego na rzecz ludności tybetańskiej w Tybecie oraz uchodźców tybetańskich za granicą - w Indiach, Nepalu i Bhutanie - w takich dziedzinach gospodarczych oraz społecznych jak zdrowie, źródła utrzymania, miejsca pracy, szkolnictwo, dostęp do miejsc pracy, zagadnienia płci, ochrona środowiska i rewitalizacja osiedli. Jeśli chodzi o tę ostatnią sprawę, tybetański plan rewitalizacji osiedli uchodźców, opracowany przez centralną administrację tybetańską w Dharamsala, opisuje potrzeby społeczności tybetańskiej na uchodźstwie, więc mógłby zostać uwzględniony i wsparty przez Komisję Europejską.
Wreszcie, niedawno prezydent Obama spotkał się z Dalajlamą w Białym Domu. Oczekujemy, że baronessa Ashton zaprosi Dalajlamę i spotka się z nim w Brukseli. Byłoby to okazją do rozpoczęcia koordynacji krajowych stanowisk w sprawie Tybetu i określenia jednolitego i czytelnego stanowiska i polityki UE w tej sprawie. Mianowanie specjalnego koordynatora UE ds. Tybetu, uwzględnione w budżecie UE, powinno stać się pożytecznym narzędziem służącym do określenia wspólnego europejskiego stanowiska i strategii w sprawie Tybetu.
María Muñiz De Urquiza
Panie przewodniczący! Minęły już dwa lata od wydarzeń, czyli powstania, w Tybecie i mamy nadzieję, że po upamiętniających je demonstracjach nie nastąpią takie same ataki, aresztowania i straty w ludziach jak dwa lata temu.
Tak czy inaczej, wątpliwa jest aktualność tej debaty - dlatego, że Parlament w ostatnich kilku miesiącach przy wielu okazjach wyrażał swoje zdanie na temat Chin, ale przede wszystkim dlatego, że Chiny to duży międzynarodowy gracz, którego stosunki z Unią Europejską mają charakter o wiele szerszy niż tylko sprawa Tybetu. Chociaż prawa człowieka są bardzo ważne, Parlament przedstawia swoje zdanie tylko w kwestii Tybetu, a nie w kwestii praw człowieka. W każdym razie w tej debacie nasze stanowisko jako socjalistów jest bardzo jasne: zajmujemy takie samo stanowisko jak Unia Europejska. Innymi słowy, bronimy praw człowieka i bronimy również dialogu, spotkań i porozumienia. Pod tym względem w pełni popieramy wznowienie negocjacji władz chińskich z przedstawicielami Tybetu, bardzo nas ono cieszy i apelujemy o obopólnie akceptowane rozwiązanie oparte na poszanowaniu religijnych i kulturalnych praw mniejszości w ramach terytorialnej integralności jednego państwa chińskiego.
Bardzo żałuję, że nie ma tutaj wiceprzewodniczącego Komisji oraz wysokiej przedstawiciel UE ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, ponieważ to właśnie ona przewodniczy Radzie do Spraw Zagranicznych i powinna uczestniczyć w debatach dotyczących polityki zagranicznej.
Ponadto mówienie, że hiszpańska prezydencja popełnia błąd nie będąc obecna podczas tej debaty jest bardzo niesprawiedliwe, bo hiszpańska prezydencja jest niezmordowana. Sekretarz stanu López Garrido jest często, w prawie nadludzki sposób, obecny w tej Izbie w celu omawiania wszelkich tematów.
Zadbaliśmy o to, by mieć wysoką przedstawiciel ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, która nadzoruje stanowiska ministrów dotyczące polityki zagranicznej, więc to ona powinna te zagadnienia omawiać z Parlamentem.
Niccolò Rinaldi
w imieniu grupy ALDE. - (IT) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Wydaje się jasne, że Chiny nie mają zamiaru negocjować ani podejmować dialogu w sprawie Tybetu.
Zaangażowanie Chin w handel międzynarodowy, olimpiadę oraz zmiany w przywództwie w Pekinie nie doprowadziły do żadnej znaczącej zmiany polityki. Jednocześnie Dawid nadal walczy z Goliatem, zwłaszcza że Chiny zmieniają równowagę demograficzną w Tybecie, co bardzo nas martwi, a w razie potrzeby stosują represje wojskowe, tak jak dwa lata temu.
W szczególności zanika coś, co stanowi naszym zdaniem część dziedzictwa ludzkości, a mianowicie tybetańska kultura i duchowość. To oczywiste, że Chińska Partia Komunistyczna bardzo niewiele wie o duchowości i tożsamości kulturowej. Jeżeli w związku z tym pogodzimy się z czymś, co można nazwać kulturowym ludobójstwem w Tybecie, to będziemy gotowi pogodzić się z wieloma dalszymi tego typu zdarzeniami w przyszłości.
Nie możemy się poddawać. Tym, o co prosimy, przede wszystkim Chińczyków, jest zaakceptowanie tybetańskiej kultury taką, jaka jest. Zaakceptowali przecież specyficzny charakter Hongkongu w ramach kraju o dwóch systemach, więc powinni zaakceptować kraj o trzech systemach. Chiny są na tyle silne, że będą w stanie to udźwignąć.
Prosimy instytucje europejskie, od baronessy Ashton po Radę, aby nie zawiodły obywateli europejskich, którzy na wiele sposobów udowodnili swoje oddanie sprawie Tybetu. Podobnie jak pani poseł Andrikienė, popieramy również powołanie koordynatora ds. Tybetu.
To jest bitwa o wolność, a jako taka dotyczy ona również tożsamości naszego kontynentu. Kiedy będziemy rozważać, czy odnowić embargo na broń dla Chin, powinniśmy - moim zdaniem - wziąć pod uwagę również tę kwestię.
Heidi Hautala
(FI) Panie przewodniczący! Ja również zdecydowanie potępiam hiszpańską prezydencję za opuszczenie Izby. Jej przedstawiciele nawet nie wysłuchali wypowiedzi pani poseł Andrikienė. A poprosiła ona Radę, aby odważyła się uczestniczyć w tej debacie i wyraziła swoje zdanie na temat Tybetu.
Panie przewodniczący, popełnił pan pomyłkę: według pana przedstawiciele Hiszpanii oświadczyli, że będą mogli tu zostać do 18:50. To nieprawda. Przedstawiciele Hiszpanii pierwotnie powiedzieli, że muszą wyjść o 17:00, ale najwyraźniej mogli zostać jeszcze o prawie dwie godziny dłużej, kiedy omawiano inicjatywę obywatelską.
Takie zachowanie nie może się powtarzać. Zakładam, że Komisja, której wiceprzewodniczącą jest baronessa Ashton, mówi szczerze i że zrobi to, co właśnie obiecała. Chodzi o to, że nasze stosunki z Chinami są tak ważne, iż musimy być również w stanie rozmawiać również o trudnych zagadnieniach, takich jak kwestia Tybetu.
Uważam, że dziś jest właściwy moment na ponowne wyrażenie poparcia Unii Europejskiej dla Tybetu. Musimy coś zrobić z tym, że dziewięć rund negocjacji między Chinami i tybetańskim rządem na uchodźstwie nie doprowadziło do żadnych rezultatów - i w tej sprawie w pełni zgadzam się z panem posłem Rinaldim. Wygląda na to, że Chiny nie chcą uzyskać niczego w tych rozmomach. Chiny chcą nadal łamać prawo Tybetańczyków do kultury, religii i języka. Nie możemy zaakceptować tego rodzaju kulturowego ludobójstwa.
Miesiąc temu pojechałam do Dharamsala i spotkałam się z Dalajlamą. Rozmawiałam z nim przez godzinę zaraz przed jego wylotem do Stanów Zjednoczonych na spotkanie z prezydentem Obamą. Przekonało mnie to, że muszę zaproponować w Parlamencie omówienie sytuacji w Tybecie.
Dalajlama jest spokojnym, pokojowym człowiekiem, Chiny nie mają więc racji twierdząc ciągle, że jest niebezpiecznym separatystą i wywołał niepokoje oraz zamieszki, których świadkami byliśmy w Tybecie dwa lata temu. Wręcz przeciwnie, Dalajlama powiedział, że przedstawiciele Chin mogą przyjechać i przeanalizować dokumenty w archiwach jego rządu na uchodźstwie, aby się upewnić, że nie podburzał do przemocy. Mimo tego nadal słyszymy takie twierdzenia.
Wzywam Unię Europejską do potępienia tych uwag i podniesienia tej sprawy w rozmowach z Chinami. Jeżeli Unii Europejskiej zabraknie odwagi, aby bronić Tybetu, to mało kto się tego podejmie. Możemy wziąć przykład z prezydenta Obamy - on miał odwagę przyjąć Dalajlamę. Moim zdaniem byłoby zupełnie normalnym gestem, gdyby coś podobnego zrobiła również wysoka przedstawiciel Unii Europejskiej, tak jak to tutaj proponowano.
Musimy dopilnować, aby ta sprawa nie przycichła w Parlamencie Europejskim. Wspomniano tutaj również, że potrzebujemy specjalnego wysłannika ds. Tybetu. Mamy wszelkiego rodzaju specjalnych wysłanników. Dlaczego nie mieć specjalnego wysłannika ds. Tybetu, dla którego nawet zarezerwowano środki w tegorocznym budżecie? Opuszczenie tej debaty przez Radę jest nie do przyjęcia. Rada to tchórze, którzy nie mają odwagi stawić czoła temu problemowi - kwestii obrony praw człowieka.
Charles Tannock
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Los ludności Tybetu i jej niezwykłej buddyjskiej kultury zajmuje szczególne miejsce w umysłach tych z nas w tej Izbie, którzy wierzą w prawa człowieka.
Od czasu podboju przez komunistyczne siły Chińskiej Republiki Ludowej (ChRL) 61 lat temu Tybetańczycy są ofiarami systematycznego zwalczania ich unikalnego sposobu życia. Masowa migracja Chińczyków z narodu Han i otwarcie wysokogórskiej kolei do Lhasy umocniło jeszcze kontrolę Pekinu nad Tybetem.
Jednocześnie Dalajlama, na uchodźstwie w Indiach, nadal prowadzi pokojową kampanię mającą na celu nagłaśnianie sytuacji, w jakiej znajduje się jego naród. Niedawne niepokoje w Tybecie wykorzystali również ujgurscy wojownicy islamscy do własnych aktów przemocy wobec rządu chińskiego.
Tybet powinien otrzymać najszerszą możliwą autonomię, a wiemy, że jest to możliwe zgodnie z hasłem "jeden kraj, dwa systemy”, dotyczącym nie tylko Hongkongu, ale również Makao. Więc dlaczego nie Tybetu?
Pekin niewątpliwie odrzuci obawy, jakie wyrażamy w Parlamencie jako nieuzasadnioną ingerencję w swoje wewnętrzne sprawy, ale nowe i łagodniejsze podejście ChRL do Tybetu mogłoby przynieść Chinom korzyści w dziedzinie bezpieczeństwa wewnętrznego oraz zewnętrznego wizerunku na świecie.
Chciałbym również dołączyć do tych, którzy głęboko ubolewają dzisiaj nad nieobecnością Rady lub przejściowej prezydencji hiszpańskiej oraz wysokiej przedstawiciel do spraw zagranicznych.
Oreste Rossi
Panie przewodniczący, panie i panowie! Zatkało mnie, kiedy usłyszałem przed chwilą słowa pana komisarza Šefčoviča, że szanujemy integralność terytorium Chin. Oznacza to, że Komisja uznaje prawo Chin do okupowania Tybetu, a to jest już bardzo poważna sprawa.
Chociaż ludność Tybetu jest nadal zagrożona, Dalajlama w memorandum z roku 2008 i w dołączonych do niego w tym roku notatkach zobowiązuje się nie starać o secesję i niepodległość Tybetu, tylko o skuteczną autonomię dla ludności Tybetu w ramach konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej. Jest to kompromisowa polityka wzajemnych korzyści, mająca na celu ochronę kultury Tybetu, oparta na empatii i unikaniu przemocy.
Ludność Tybetu oczekuje reakcji ze strony rządu chińskiego - na przykład rozmów z przedstawicielami Dalajlamy i przyjęcia wniosku Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych ds. Praw Człowieka o wysłanie delegacji w celu zbadania trudnej rzeczywistości.
Również Parlament Europejski powinien wysłuchać społeczności tybetańskiej. Wzmacniając efekt synergii między poszczególnymi krajami mógłby spróbować stworzyć europejską sieć koordynacyjną ds. Tybetańczyków, którym przy braku energicznych działań społeczności międzynarodowej grozi wyniszczenie.
Edward McMillan-Scott
Pani przewodnicząca! Tybet to piękny kraj, a jego mieszkańcy są pobożni, cierpliwi i uciskani - prawdopodobnie najmocniej w całym regionie - przez Chińczyków. Myślę, że ta debata dziś wieczór stanowi dowód niezwykłej jednomyślności Parlamentu w sprawach, na przykład, mianowania przez UE specjalnego koordynatora ds. Tybetu.
Wydarzenia zmuszają nas w tej Izbie do podjęcia jakichś decyzji. W tym tygodniu firma Google opuściła Chiny. Mamy ciągłe problemy z prawami człowieka w Chinach, włącznie z zaginięciem pana Gao Zhishenga, chrześcijańskiego prawnika zajmującego się prawami człowieka.
Wszystkie te sprawy podkreślają uwagę, jaką musimy zwracać na Chiny oraz Tybet. Chciałbym zauważyć, że kiedy w maju otwiera się Światowa Wystawa Expo w Szanghaju, wszyscy robiący interesy w Chinach powinni pamiętać o inicjatywie ONZ zwanej Global Compact dla przedsiębiorstw, z których około 4 tysięcy jest jej sygnatariuszami.
Na zakończenie chciałbym powiedzieć, że jeżeli UE nie mianuje specjalnego koordynatora, to uważam, że Parlament powinien mianować posła-sprawozdawcę ds. Tybetu.
Filip Kaczmarek
(PL) Pani przewodnicząca! Sprawa Tybetu i Tybetańczyków jest niestety ciągle ważnym problemem. Nie jest tak źle jak dwa lata temu, kiedy rocznicy powstania w Tybecie towarzyszyły brutalne prześladowania, zabójstwa i tortury. Z drugiej strony nie możemy powiedzieć, że jest dobrze. Kilka dni temu aresztowano uczniów, którzy próbowali obchodzić rocznicę powstania w Gansu i w Kanlho. Tybetańczykom zabrania się działań na rzecz ratowania własnej kultury, tożsamości i religii.
Władze chińskie twierdzą, że Dalajlama to prywatna osoba. Przypomina mi to wysiłki polskich komunistów, którzy 25 lat temu tak samo mówili o Lechu Wałęsie. Mam nadzieję, że zmagania Tybetańczyków zakończą się takim samym sukcesem, jak zakończyły się zmagania Polaków i że prawda zwycięży również w tym przypadku. Dzisiaj w Dharamsali rozpoczyna się 21. spotkanie tybetańskiego zespołu rozejmowego do spraw dialogu tybetańsko-chińskiego. Jest to instytucja, która działa pod nadzorem rządu tybetańskiego na uchodźstwie i ma pomagać w tym dialogu.
Wydaje mi się, że Unia Europejska powinna też zrobić coś, aby ten dialog był prawdziwy. Czasami narzekamy, że niewiele da się zrobić, ale w tym przypadku możemy podjąć konkretne działania i była już dzisiaj o tym mowa. Dlatego tak ważna jest ta nieobecność Rady. Nasze apele są kierowane do Rady, która powołuje specjalnych wysłanników. Ja też się pod tym apelem podpisuję, dlatego że ten postulat był wielokrotnie formułowany w rezolucjach Parlamentu Europejskiego w sprawie Tybetu, aby powołać specjalnego wysłannika, które może mieć realny wpływ na rzeczywisty dialog między Tybetańczykami a Chińczykami.
Jeszcze jedna sprawa: nie mogę zrozumieć, jak to się dzieje, że Chiny będą organizowały kolejne igrzyska olimpijskie w 2014 roku - tym razem będą to igrzyska olimpijskie dla młodzieży - a jednocześnie nie możemy wymóc na Chinach postępów w zakresie praw człowieka. Jest to naprawdę smutne.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Pani przewodnicząca! Jestem przekonany, że mamy zbyt uproszczony obraz procesów zachodzących w Tybecie. Obszar ten unowocześnia się, ale jednocześnie zasadne są przedstawione uwagi krytyczne. Jasne jest, że jedynym trwałym rozwiązaniem byłaby autonomia, i to rozszerzona, prawdziwa autonomia. Jak powiedziałem w Pekinie w czasie wizyty naszej delegacji Parlamentu Europejskiego, przez analogię do podejścia "jeden kraj, dwa ustroje społeczne”, ta autonomia mogłaby mieć formę "jeden kraj, dwa systemy religijne”.
Nie wystarczy tylko krytykować. Chiny byłyby otwarte na dialog, na oficjalnego wysłannika Unii Europejskiej, czy byłby to pan Romano Prodi, czy panie Benita Ferrero-Waldner lub Margot Wallström. Dobrze by było, gdyby Komisja, pani wysoka przedstawiciel Catherine Ashton i Rada to przemyślały. Swoją drogą, rozmawiamy o stosunkach z Chinami, ale czy moje koleżanki i moi koledzy posłowie wiedzą, że Unia Europejska nigdy w swojej historii nie umieściła stosunków między Unią a Chinami w porządku obrad? Nigdy też nie omawiała go na Radzie Ministrów Spraw Zagranicznych. Abyśmy zatem odnieśli sukces w kwestii Tybetu, nie wystarczy krytyka. Potrzebna jest nam także koncepcja i mediacja.
Ryszard Czarnecki
(PL) Pani przewodnicząca! Bardzo żałuję, że ta ważna i potrzebna debata toczy się przy "wielkiej nieobecnej” czy "małej nieobecnej”, jaką jest pani przewodnicząca Ashton. Ona właśnie tu dzisiaj powinna być, a nie tylko partycypować w takich spektaklach teatralnych jak wczoraj, gdy dla posłów sześciu komisji mówiła o swoich planach na temat Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych. Przecież Tybet to też ważne wyzwanie. Możemy je oceniać tak lub inaczej, ale naprawdę przewodnicząca Ashton powinna tutaj być.
Wydaje mi się, że to pokazuje, iż Unia Europejska chce umyć ręce, bo tak jest wygodniej, bo tak naprawdę wiele państw, których reprezentanci tutaj zasiadają, woli handlować, woli robić interesy z Pekinem i byłoby niewygodne w tym kontekście zabierać głos, mówić o Chinach. Dzisiaj pani Ashton jest jak Poncjusz Piłat, który umywa ręce. To żenujące!
Andreas Mölzer
(DE) Pani przewodnicząca! Niedawno raz po raz słyszeliśmy o poważnych naruszeniach praw człowieka w Tybecie, o torturach, o arbitralnych aresztowaniach i więzieniu bez procesu sądowego.
To prawdziwy skandal, że uroczystości pięćdziesięciolecia chińskich rządów w Tybecie wykorzystuje się jako okazję do mówienia o wyzwoleniu regionu Himalajów! To kolejny dowód, że historię piszą zwycięzcy, a przy uzasadnianiu wojen nigdy nie brakuje inwencji. Zresztą ta sama sztuka wykorzystywana jest również w Iraku i Afganistanie, w której Stany Zjednoczone zyskały także poparcie kilku państw członkowskich naszej Unii.
Mimo to uważam, że musimy kontynuować wysiłki, aby zabezpieczyć lepsze warunki życia dla uciśnionych mniejszości, takich jak Tybetańczycy, Ujgurowie lub Mongołowie. Nie wystarczy proponować praw mniejszości przybierających formę czysto folklorystycznych występów dla zagranicznych turystów.
Fakt, że w ostatnich latach Chiny wydały około 15 miliardów euro na rozwój tego regionu, a w okresie poprzedzającym Igrzyska Olimpijskie w roku 2008 oświadczyły również, że są skłonne prowadzić rozmowy uważam za dowód, że międzynarodowe naciski mogą przynosić skutki.
Cristian Dan Preda
(RO) Pan poseł Kaczmarek mówił wcześniej o protestach z roku 2008.
Od tego czasu minęły już dwa lata, a my wciąż nie wiemy, ile osób zatrzymano, ile aresztowano, a ile później - być może - zwolniono.
Wiemy natomiast, co one robiły - uczestniczyły w pokojowej demonstracji, machały tybetańskimi flagami lub rozdawały ulotki.
To wstrząsające, że dwa lata po tych protestach nie wiemy dokładnie, ilu z tych ludzi prowadziło te działania i zostało ukaranych przez partię komunistyczną. Szczególnie obawiam się ingerencji Chińskiej Partii Komunistycznej w niezależne działanie wymiaru sprawiedliwości przez żądanie aresztowania ludzi i ich szybkiego skazywania. Bezpieczeństwo narodowe nie może być wykorzystywane jako podstawa do pozbawiania ludzi ich fundamentalnych praw.
Chciałbym również przy tej okazji podkreślić potrzebę przyjęcia wspólnego europejskiego stanowiska w sprawie praw człowieka i ochrony mniejszości w Chinach.
Jeżeli nie przyjmiemy takiego stanowiska, wiemy, co się stanie. Byliśmy w przeszłości świadkami tego, jak chińscy komunistyczni przywódcy starali się zastraszać poszczególne państwa członkowskie UE.
Chciałbym na zakończenie powtórzyć stanowisko, które przedstawiałem również na sesji plenarnej w styczniu, a mianowicie, że dialog w sprawie praw człowieka okazał się instrumentem nieskutecznym i nieadekwatnym. Uważam, że zagadnieniem tym trzeba się zająć podczas spotkań na szczycie. Faktycznie pani wysoka przedstawiciel Catherine Ashton przyznała wczoraj na spotkaniu odbywającym się w ramach Komisji Spraw Zagranicznych, że podejście oparte na dialogu w sprawie praw człowieka trzeba zrewidować. Pod tym względem się z panią wysoką przedstawiciel zgadzam.
Marek Henryk Migalski
(PL) Pani przewodnicząca! Ja potrafię zrozumieć, dlaczego przedsiębiorstwa, prywatne podmioty, przedkładają zysk nad poszanowanie praw człowieka i obywatela. Potrafię zrozumieć nawet, dlaczego tak postępują poszczególne państwa, ale nie potrafię zrozumieć, dlaczego postępuje tak Unia Europejska. Ponieważ Unia Europejska została stworzona na wartościach, które nazywamy dzisiaj europejskimi.
A jaka jest reakcja Unii Europejskiej właśnie na te wydarzenia, o których w tej chwili mówimy? Nieobecność pani Ashton - mówiliśmy o tym - wyjście, dokładnie w momencie, w którym zaczynamy rozmowę o Tybecie, przedstawicieli Rady, wreszcie wstępny speech pana komisarza.
Panie komisarzu! Pan powiedział o tym, że apeluje pan do obu stron o dialog. To był żart? Czy pan naprawdę chce apelować do przedstawicieli Tybetu o ten dialog? Mam wrażenie, że oni są do tego chętni. Jeśli ma pan odwagę, to proszę zaapelować przede wszystkim do władz chińskich, bo to one uniemożliwiają ten dialog.
Tunne Kelam
Pani przewodnicząca! Tybet ze swoim dziedzictwem kulturowym stanowi nasz wspólny skarb. W naszym wspólnym interesie leży ochrona i rozwój tybetańskiej tożsamości, religii i języka w najlepszych możliwych warunkach.
Tak jednak nie jest w tym przypadku. Pod płaszczykiem rozwoju przemysłu dokonuje się kulturowego ludobójstwa, a Tybetańczycy niedługo staną się mniejszością we własnej ojczyźnie. Można temu zapobiec tylko nadając im prawdziwy autonomiczny status. UE może wywierać wpływ przyczyniając się do podjęcia obiektywnego i konstruktywnego dialogu z poszanowaniem obu stron.
Panie komisarzu! Pamiętam pana zdanie, że Tybet słusznie nas martwi. Na dialogu i otwarciu Tybetu na zagraniczne media i ekspertów ONZ ds. praw człowieka rząd chiński może jedynie zyskać, nie tylko w kraju, ale przede wszystkim na arenie międzynarodowej. Chiny mogą osiągnąć prawdziwą wielkość tylko przez okazanie szacunku swoim mniejszościom. Jako gest dobrej woli należy Dalajlamie, którego autorytet uznawany jest na całym świecie, pozwolić odwiedzić ojczyznę.
UE powinna w pełni wykorzystać traktat lizboński, aby konkretnymi czynami dowieść czynnej solidarności z losem narodu, którego istnienie jest zagrożone i który w okrutny sposób pozbawia się naturalnego prawa do autonomii i ochrony własnej kultury. Popieram pomysł, aby baronessa Ashton spotkała się z Dalajlamą i aby UE ustanowiła w końcu specjalnego wysłannika do Tybetu.
Peter Šťastný
(SK) Dnia 10 marca obchodziliśmy 51. rocznicę powstania w Tybecie, ale także drugą rocznicę protestów - z których obydwa zostały przemocą stłumione przez chińskie siły zbrojne.
Głównym problemem jest niechęć Chin do prowadzenia dialogu z prawowitymi przedstawicielami tybetańskiej mniejszości oraz próba stopniowej asymilacji i zniszczenia kultury i religii w Tybecie. Sam doświadczyłem tego, do czego zdolny jest bezbożny i materialistyczny reżim komunistyczny. Śmiertelnie zagrożona jest jedna z najstarszych kultur i jedna z najstarszych religii, które przetrwały wiele tysięcy lat. Światowa społeczność nie może pozostać niema. Sam jestem członkiem grupy Przyjaciół Tybetu w Parlamencie Europejskim. Takie grupy działają obecnie w wielu parlamentach na świecie, na przykład w USA, Niemczech, Australii, Indiach, Czechach i innych.
Jestem dumny mogąc ogłosić, że od 9 marca grupa Przyjaciół Tybetu działać będzie również w Zgromadzeniu Narodowym Słowacji. Uważam, że razem możemy pomóc rozwiązać problem Tybetu przez mediację w negocjacjach między najwyższymi przedstawicielami Chin a Jego Świątobliwością XIV Dalajlamą. Stanowi to również możliwy sposób skutecznego zakończenia i rozwiązania problemu tybetańskich uchodźców, z których większość żyje w trudnych warunkach w sąsiednich krajach. Apeluję do Komisji, aby nie zapominała w swoich programach o tej uciśnionej grupie ludzi.
Jarosław Leszek Wałęsa
(PL) Pani przewodnicząca! Dzisiejsza debata napawa optymizmem, ponieważ wydaje się, że jesteśmy tutaj bardzo jednomyślni. Ale z drugiej strony takich debat tutaj już było naprawdę dużo i w mówieniu jesteśmy dobrzy. Ja tu nie chcę się unosić świętym gniewem, bo jestem hipokrytą, tak jak wszyscy w zasadzie na tej sali. Hipokrytą, który jest uzależniony od tych właśnie tanich dóbr z Chin. Ale może w tej chwili powinniśmy się szanować na tyle, żeby powiedzieć kategorycznie, przeciwstawić się pewnym rzeczom i szanować te ideały, które są nam bliskie.
Może takim pierwszym i głównym krokiem będzie to, co już zostało tu poruszone, co zostało wspomniane, mianowicie powołanie specjalnego koordynatora ds. Tybetu, kogoś, kto będzie to pilotował, kto będzie w naszym imieniu odpowiadał na te wyzwania związane właśnie z problemem Tybetu, żebyśmy już nie stali tak w rozkroku, żebyśmy twardo i zdecydowanie powiedzieli, że prawa człowieka, że wolność obywatelska jest dla nas ważna. Zróbmy to! Zróbmy to w tej chwili!
Raül Romeva i Rueda
(ES) Pani przewodnicząca! Rozmawianie tu dziś o Tybecie to sprawa sprawiedliwości i odpowiedzialności. Dlatego nie zgadzam się z tymi, którzy uważali, że ta sprawa "nas nie dotyczy”.
O sprawie tej donosimy od wielu lat i martwi mnie, że mimo usilnych starań delegacji tybetańskiej, a w szczególności Dalajlamy, aby promować dialog, zbliżyć się do władz chińskich oraz znaleźć sprawiedliwe i trwałe rozwiązanie konfliktu, władze chińskie stale to blokują.
My w Unii Europejskiej nie możemy dalej zgadzać się na takie postępowanie, a już na pewno nie możemy go popierać. Dlatego moim zdaniem bardzo ważne jest ponowne przypomnienie państwu nie tylko o pilności i aktualności tej debaty, ale również o tym, że przeszkodą na drodze do rozwiązania są Chiny.
Musimy w tej sprawie wypowiadać się jasno. Aby Unia Europejska mogła bez hipokryzji mówić, że jest oddana sprawie praw człowieka, powinna zaakceptować to, że musi również ponieść koszty gospodarcze i ekonomiczne. W przeciwnym wypadku żadne słowa dotyczące praw człowieka nie będą wiarygodne.
László Tőkés
Pani przewodnicząca! Dnia 10 marca obchodziliśmy 51. rocznicę powszechnego powstania w Tybecie. Od tego czasu, dzięki konsekwentnemu i wytrwałemu oddaniu sprawie rzeczywistej autonomii dla swoich rodaków, Dalajlama był dla świata wzorem tego, jak walczyć o demokrację unikając przemocy.
My, Europejczycy, stale uczymy się od Jego Świątobliwości Dalajlamy. Niedawno powiedział, że solidaryzuje się z mniejszością etniczną Ujgurów, stanął po stronie Aung San Suu Kyi oraz innych dysydentów demokratycznych. Tu w Parlamencie Europejskim angażujemy się w obronę praw człowieka i mniejszości na całym świecie.
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Franz Obermayr
(DE) Pani przewodnicząca! Zwrócę się od razu o wyjaśnienie do pana komisarza. Dla mnie Tybet jest krajem okupowanym i uważam, że wielu innych posłów w tej Izbie, z wielu grup, podziela ten pogląd. Nawet pan, panie komisarzu, nie może uchylić prawa międzynarodowego. Uważam, że ta sprawa naprawdę porusza serce każdego obywatela Europy. Wszyscy wiedzą o cierpieniach i kulturowym ludobójstwie w Tybecie i wszyscy współczują, więc słuszne jest zadać ważne pytanie: Jakie stanowisko w tych wszystkich sprawach zajmuje UE? Jesteśmy bardzo szybcy w osądzaniu małych krajów dopuszczających się naruszeń. Reagujemy ostro i osądzamy te małe kraje bardzo szybko. Jednak kiedy przychodzi do osądzania krajów dużych, a szczególnie tak ważnych gospodarczo jak Chiny, jesteśmy politycznie bardzo ostrożni. Cichuteńko chodzimy na paluszkach, zarówno w polityce, jak i w dyplomacji. Nie dowodzimy odwagi i kręgosłupa moralnego, kiedy rzucamy się na drobnych winowajców, a w przypadku Chin usilnie zamykamy oczy. Tak samo nie potrafimy wywierać na Chiny nacisku przy pomocy idącej w miliony pomocy rozwojowej. Dlatego oczekuję, że wysoka przedstawiciel...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Ivo Vajgl
(SL) Jestem jedną z nielicznych osób, które miały ostatnio możliwość odwiedzić Tybet.
Do Tybetu dotarł pewien rodzaj postępu, ale postęp ten narobił więcej zła niż dobra, bo zniszczył tradycyjne wartości kulturowe, zmarginalizował tradycyjną tybetańską architekturę, zaś życiu duchowemu Tybetu narzucił unowocześniony wizerunek. Zanieczyszczono rzeki i skalano autostradami tybetański krajobraz.
Jednak w Tybecie następuje pewien postęp. Nie możemy temu zaprzeczyć, myślę więc, że nasze żądania i oczekiwania wobec Chin powinny być ściśle związane z postulatem, żeby Tybet również skorzystał na tym postępie, a nie żeby życie toczyło się tam dalej jak w skansenie.
Maroš Šefčovič
komisarz. - Pani przewodnicząca! Sądzę, że dzisiejsza debata wyraźnie ponownie dowiodła, że mamy poważne obawy co do sytuacji w Tybecie. Moim zdaniem w wypowiedziach podkreślono, że obawy te są nadal aktualne i uzasadnione mimo ponad pięćdziesięciu lat, które dzielą nas od powstania tybetańskiego z 10 marca 1959 r. Ponadto w dyskusji zaakcentowano konieczność, aby obie strony pilnie powróciły do dialogu.
Mogę państwa poinformować, że Unia Europejska cieszy się ze wznowienia dialogu między wysłannikami Dalajlamy i rządem chińskim, które nastąpiło we wrześniu 2002 roku. Od tego czasu zdecydowanie popieraliśmy ten dialog i mamy nadzieję, że proces ten przyniesie pozytywne wyniki oraz pokojowe i trwałe rozwiązanie nierozstrzygniętych problemów Tybetu.
W dialogu politycznym i swoich dalszych kontaktach z Chinami przedstawiciele UE systematycznie zachęcają ten kraj do pragmatycznego wykorzystania powyższego procesu w celu rozwiązania wszystkich nierozstrzygniętych problemów Tybetu. Chociaż Chiny traktują to jako sprawę wewnętrzną, uwzględniły poglądy i obawy UE oraz przedstawiły UE swój własny punkt widzenia na tę sprawę.
Muszę pokreślić, że w dialogu politycznym i dotyczącym praw człowieka z Chinami UE podnosi również sprawę praw człowieka w Tybecie. Ponadto UE konsekwentnie akcentuje znaczenie, jakie przykłada do poszanowania wolności wyrażania poglądów oraz religii w Tybecie.
W ramach tego dialogu szczegółowo omawialiśmy ostatnie wydarzenia, a dialog między rządem chińskim i przedstawicielami Dalajlamy nadal trwa. Mogę państwa poinformować, że w ostatnim miesiącu obie strony zdały nam sprawę z ostatniej rundy rozmów, a my ponownie zachęcaliśmy je do osiągnięcia znaczących postępów.
Na zakończenie chciałbym wyrazić przekonanie, że ta dzisiejsza debata również dowodzi naszego zaangażowania w kontakty z Chinami dotyczące tej kwestii oraz działania, które będziemy razem prowadzili w celu osiągnięcia lepszego przestrzegania praw człowieka i swobód w Tybecie.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149)
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg  
Panie przewodniczący, szanowni państwo! Dwa lata temu w Lhasie doszło do pokojowych protestów mnichów, na które chińska władza odpowiedziała brutalną interwencją policji i wojska. Zginęło kilkudziesięciu cywili, a kilkuset zostało rannych. Od tamtej pory Tybetańczycy zorganizowali ponad 200 pokojowych protestów, w które zaangażowały się różne grupy społeczne, między innymi nauczyciele, studenci oraz intelektualiści.
Parlament Europejski w ubiegłej kadencji przyjął osiem rezolucji na temat Tybetu i wielokrotnie debatował w tej sprawie. Rezultaty wymienionych działań wciąż nie są zadowalające. Niedawno chińskie władze zatrzymały 30 uczniów ze szkoły w Machu, którzy na początku marca raz jeszcze dali wyraz swoim przekonaniom i w drugą rocznicę wydarzeń w Lhasie rozpoczęli pokojowy protest. O wielu podobnych przypadkach z pewnością nawet mogliśmy nie usłyszeć.
Dlatego proponuję, by tę kwestię włączyć w zakres działań wysokiej przedstawiciel Unii Europejskiej ds. wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, i nadać problemowi bardziej kompleksowy charakter, za czym poszłyby konkretne działania i, mam nadzieję, widoczne rezultaty. Dziękuję za uwagę.
Danuta Jazłowiecka  
Współczesne media pełne są informacji o Chinach. W raportach, artykułach, książkach pisze się nieustannie o ich rozwoju, modernizacji, o tamtejszym cudzie gospodarczym. W tym kontekście pisze się ostatnio również o Tybecie.
Amerykański "Newsweek” w swoim raporcie stwierdził niedawno, że "Chiny są bardzo dobre dla Tybetańczyków”, ponieważ pomagają wyjść z zacofania temu jednemu z najbiedniejszych regionów świata. Wskazuje on na chińskie inwestycje w infrastrukturę transportową i telekomunikacyjną, w oświatę, służbę zdrowia czy dostęp do wody i elektryczności. Tak więc wydaje się, że jest realizowany plan przewodniczącego Hu Jintao, który, podnosząc poziom życia Tybetańczyków, próbuje zmusić ich do rezygnacji z wolności słowa, religii oraz dążenia do autonomii. Czy jednak jego strategia może być skuteczna?
Zamieszki w Lhasie, które wybuchły dwa lata temu w rocznicę powstania antychińskiego, oraz wydarzenia sprzed dwóch tygodni najdobitniej pokazały, że Tybetańczycy czują się prześladowani we własnym kraju. Historia mojego kraju nauczyła mnie, że nie ma ceny, której nie byłyby warte wolność i godność. Nie można w imię interesów gospodarczych zapominać o prześladowanych i cierpiących.
Wydaje mi się, że Parlament Europejski jest tym organem, który szczególnie głośno powinien upominać się o prawo Tybetańczyków do zachowania swojej tożsamości. Reprezentujemy tutaj społeczeństwo Unii Europejskiej i w jego imieniu powinniśmy zapewnić Tybetańczyków o naszej solidarności.
Csaba Sógor  
Dnia 10 marca 1959 r. ludność Tybetu w rewolucyjnym nastroju broniła swojego przywódcy, jednak jej pierwotny zapał został bezlitośnie stłamszony podczas "pokojowego wyzwolenia” przez chiński reżim komunistyczny, które kosztowało życie wielu tysięcy cywili. Od tego czasu, już od pół wieku, zmuszony do opuszczenia kraju Dalajlama prowadzi swój pokojowy protest. Od tego czasu Tybetańczycy nie mogą swobodnie obchodzić tego dnia. W Europie Wschodniej, z której pochodzę, ta historia wydaje się znajoma. Chociaż wydaje się, że u nas położyliśmy kres podobnym praktykom komunistycznych ustrojów, myślę, że nie powinniśmy zapominać następującej lekcji: w historii każdego narodu są chwile, których wspominania nie powinno się zakazywać. Jednak w tym przypadku mówimy o czymś więcej. Jako przedstawiciel mniejszości w swoim kraju identyfikuję się z okrutnym losem Tybetańczyków i proszę moje koleżanki i kolegów posłów o wsparcie ich głosami pokojowych wysiłków Tybetu w dążeniu do autonomii.
