Non-proliferatie en de toekomst van het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (NPV) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Angelika Beer, namens de Commissie buitenlandse zaken, houdende een voorstel voor een aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over non-proliferatie en de toekomst van het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens (NPV).
Angelika Beer
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het bestaan van duizenden kernwapens is de gevaarlijkste erfenis van de Koude Oorlog. Dat zijn niet mijn woorden, maar de woorden van president Obama die onlangs in Praag een toespraak hield over de grootste dreiging die wij op dit moment kennen. Als het gaat om de veiligheid in de 21e eeuw is er geen belangrijkere kwestie dan deze.
De afgelopen jaren zijn er soortgelijke uitspraken gedaan, bijvoorbeeld door de Amerikaanse strategen Kissinger en Sam Nunn, die concrete wegen getoond hebben naar een wereld zonder kernwapens. Hoge Europese politici hebben zich hierbij aangesloten en ook de secretaris-generaal van de VN heeft een vijfstappenplan voor ontwapening gepresenteerd. Nog nooit was de tijd zo rijp om weer over nucleaire ontwapening te spreken als nu.
De afgelopen jaren herinneren wij ons alleen tegenslagen. De onderhandelingen tijdens de NPV-toetsingsconferentie in 2005 waren een ramp. Zoiets mag het komende jaar niet nog eens gebeuren. Wij als Europeanen moeten nu laten zien dat wij de ontwapening serieus nemen. Als de EU het voortouw neemt, kunnen we op dit gebied een normstellende rol spelen. Het is voor mij dan ook volstrekt onbegrijpelijk waarom de meerderheid van dit Parlement deze grote ambities - beperking van massavernietingswapens - kennelijk niet wil steunen.
Mijn verslag is bedoeld als basis voor een discussie over de ontwapening om een aanbeveling te doen aan de Raad. Door de vele amendementen van de conservatieve fractie in de Commissie buitenlandse zaken is het echter afgezwakt tot een flauw afkooksel. We hebben als Parlement de verantwoordelijkheid om nu onze positie in te nemen, deze kunnen we niet langer voor ons uit schuiven, naar de komende jaren of naar andere Parlementen.
Wij pleiten voor steun aan de kernwapenconventie en het Hiroshima-Nagasaki-Protocol, omdat ontwapening mogelijk is. Het is geen onnozele, ver verwijderde illusie. We kunnen het waarmaken, als we krachtig doorzetten. De documenten die wij willen, zijn niet in strijd met het NPV, maar zij vullen een hiaat van het NPV. Het Verdrag wordt hierdoor juist versterkt. We moeten een duidelijk politiek standpunt afgeven. En daarom roep ik alle fracties in verband met de stemming van morgen op om vandaag opnieuw na te gaan welke weg wij moeten inslaan.
Ik weet dat het NPV ook civiele elementen omvat; maar het gaat vandaag niet om de renaissance van de civiele kernenergie, maar om nucleaire ontwapening. En ik zeg ook als voorzitter van de Iran-delegatie en woordvoerster van buitenlandse zaken: wie van de Iran-crisis van de afgelopen jaren, met meer dan eens het risico van militaire escalatie, niet heeft geleerd dat civiele toepassing van kernenergie nooit kan worden gescheiden van militair misbruik en van verspreiding, die heeft niets begrepen van het buitenlandse beleid van de afgelopen jaren, de gevaren en onze uitdaging van nucleaire ontwapening.
We weten allemaal dat ons doel niet van vandaag op morgen kan worden verwezenlijkt. Er moet echter een begin gemaakt worden. Het kan toch niet zo zijn dat wij de VS decennia lang oproepen tot nucleaire ontwapening - dit geheel eenstemmig - en dat nu, op het moment dat Obama en Medvedev zich hiertoe bereid verklaren, een conservatieve meerderheid van dit Parlement deze weg niet wil inslaan. Daarom wil ik er bij u nogmaals op aandringen - dat was mijn opdracht van de Commissie buitenlandse zaken - om de kwestie van de civiele toepassing van kernenergie en de hernieuwde mogelijkheden van nucleaire ontwapening niet door elkaar te halen. Laten we deze gelegenheid voor een mogelijke nucleaire ontwapening benutten, wie weet wanneer een dergelijke kans zich ooit weer zal voordoen. Als u morgen tegen de amendementen van de PSE en van ons stemt, zult u tijdens de verkiezingen aan uw kiezers moeten uitleggen waarom u vóór kernwapens in Europa bent.
Petr Nečas
fungerend voorzitter van de Raad. - (CS) Geachte Voorzitter, dames en heren. Het doet mij buitengewoon deugd dat ik vandaag aanwezig kan zijn bij dit debat. Ik zou het Europees Parlement met name willen bedanken voor zijn belangstelling voor dit vraagstuk, alsook mevrouw Angelika Beer voor het werk dat zij als rapporteur verzet heeft ten behoeve van dit interessante verslag. Ik kan u verzekeren dat de Raad alle erin vervatte aanbevelingen zorgvuldig bestuderen zal.
Zoals duidelijk in het verslag gesteld wordt, is het van belang dat er vooruitgang geboekt wordt op het vlak van de non-proliferatie. Een van de topprioriteiten is ervoor te zorgen dat de NVP-toetsingsconferentie van volgend jaar met een positief en concreet resultaat wordt afgesloten. De met rasse schreden naderende bijeenkomst van de voorbereidende commissie van de NVP-toetsingsconferentie in mei is een belangrijk moment daartoe. De Europese Unie is voornemens haar steentje te blijven bijdragen aan het toetsingsproces en wel overeenkomstig haar strategie tegen de verspreiding van massavernietigingswapens en overeenkomstig de recent door de Raad in december 2008 aangenomen verklaring over de vergroting van de internationale veiligheid.
We hebben belang bij een evenwichtige toetsing met het oog op handhaving van het algehele evenwicht - het fundament van het hele systeem van non-proliferatie van kernwapens. Alle drie de pijlers van het Non-proliferatieverdrag, namelijk non-proliferatie, ontwapening en vreedzaam gebruik, zijn voor ons van evenveel gewicht. Ik denk dat alleen met een evenwichtige benadering de toetsingsconferentie tot een succesvol einde gebracht kan worden.
De Europese Unie is zich bewust van de nieuwe mogelijkheden die er zich nu voor het Non-proliferatieverdrag voordoen, met name gezien de hernieuwde dialoog tussen de VS en Rusland, de hernieuwde toezegging te zorgen voor inwerkingtreding van het Alomvattend Kernstopverdrag, alsook om internationale besprekingen aan te vangen over een geloofwaardig verdrag inzake het verbod op de vervaardiging van splijtbare materialen voor kernwapens. Verder volgt de Europese Unie het hernieuwde openbare debat over de wijze van realisering van de doelstellingen van het genoemde Non-proliferatieverdrag op de voet.
Een van de redenen waarom het toetsingsproces zo belangrijk is, ligt in het feit dat de tenuitvoerlegging van het Non-proliferatieverdrag met ernstige problemen kampt, met name door toedoen van Noord-Korea, Iran en Syrië. We moeten deze problemen aanpakken en oplossen middels versterking van de toezichtsmechanismen op de naleving van het Verdrag. Zoals u allen welbekend is, spelen de EU en haar partners een actieve, leidende rol op dit vlak, met name als het gaat om het vinden van een diplomatieke oplossing voor de kwestie van het Iraanse nucleaire programma.
Zoals ook in het verslag gezegd wordt, dienen wij ons afgezien van de non-proliferatieproblematiek tevens bezig te houden met kernontwapening. We zijn vastberaden om wat dit betreft een sleutelrol te spelen. Er is de EU werkelijk zeer veel gelegen aan kernontwapening, dus aan de doelstellingen van artikel 6 van het Non-proliferatieverdrag. Dit thema is voor de Europese Unie, waarvan twee lidstaten over kernwapens beschikken, van buitengewoon belang. We doen dan ook een oproep aan de internationale gemeenschap om zich bij ons aan te sluiten en te werken aan de invoering van de concrete en realistische, in 2008 door de EU bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties ingediende ontwapeningsvoorstellen.
Een ander belangrijk vraagstuk is dat van de kernenergie. Het is van het allergrootste belang dat de ontwikkeling van kernenergie voor vreedzame doeleinden plaatsvindt onder maximale veiligheids- en beveiligingsomstandigheden alsook met inachtneming van de hoogste non-proliferatiestandaarden. De Europese Unie is bereid tot versterking van de internationale samenwerking op dit gebied, zowel tijdens de komende NPV-toetsingsconferentie als op andere fora. Er is een bij uitstek geloofwaardig alternatief voor de ontwikkeling van eigen nationale programma's op het gebied van gevoelig liggende nucleaire technologieën voorhanden, namelijk splijtstofleveranties met een multilaterale insteek. De aantrekkelijkheid van dergelijke multilaterale mechanismen voor de levering van splijtstoffen dient vergroot te worden, met name voor de ontwikkelingslanden, want deze overwegen in steeds grotere getale een eigen kernenergieprogramma op te starten.
In het verslag wordt volledig terecht de nadruk gelegd op het belang van ratificatie van het Alomvattend Kernstopverdrag. De Europese Unie hecht buitengewoon veel belang aan vooruitgang bij de ratificatie ervan en zal zich grote inspanningen getroosten om dit doel daadwerkelijk te realiseren. Het voorzitterschap heeft op hoog niveau demarches ondernomen in de negen landen wier ratificatie nodig is om het Verdrag in werking te doen treden. We getroosten ons de nodige inspanningen om de conferentie ter ondersteuning van de inwerkingtreding van het verdrag, die overeenkomstig artikel 14 van het Verdrag in september 2009 plaatsvindt in New York, tot een goed einde te brengen. De EU levert een belangrijke bijdrage aan de opbouw van het monitoringssysteem voor het Verdrag en draagt daarmee bij aan de geloofwaardigheid van het toekomstige verificatiesysteem van dit Verdrag. Verder zijn we van mening dat het uitermate nuttig zou zijn om besprekingen te beginnen over een geloofwaardig Verdrag inzake een verbod op de productie van splijtstoffen voor ontploffingsdoeleinden (FMCT).
De positieve houding die de VS recentelijk hebben aangenomen jegens het Alomvattend Kernstopverdrag en het FMCT, alsook ten aanzien van de kernontwapening, is uitermate bemoedigend. We geloven er heilig in dat deze houding in de nabije toekomst een aantal uitermate concrete maatregelen zal opleveren. Of anders gezegd: met deze nieuwe kans zou het NPV-toetsingsproces wel eens een belangrijke impuls in de juiste richting kunnen krijgen.
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de verspreiding van massavernietigingswapens is de afgelopen jaren een serieus probleem geworden. De internationale gemeenschap moet er klaar voor zijn om deze uitdagingen met engagement aan te pakken en daadkrachtig op te lossen.
Wij zien sinds het aantreden van de nieuwe regering van de VS enige vooruitgang in de onderhandelingen over het Non-proliferatieverdrag (NPV). De positieve dynamiek tussen Rusland en de VS inzake wapenbeheersing zou moeten leiden tot een nieuwe impuls op nucleair gebied.
Voor de Europese Unie is het NPV gebaseerd op drie elkaar versterkende pijlers, te weten non-proliferatie, ontwapening en een vreedzaam gebruik van kernenergie. Het verslag-Beer inzake de niet-verspreiding van kernwapens is een welkome aanleiding om nader in te gaan op de communautaire verantwoordelijkheden en activiteiten op basis van deze pijlers.
Op grond van het Euratom-Verdrag moet de Commissie erop toezien dat splijtbaar nucleair materiaal, zoals plutonium, uranium en thorium, niet voor andere doeleinden wordt gebruikt dan waarvoor de gebruikers in de Gemeenschap verklaard hebben het te bestemmen, hetzij in de nucleaire industrie of elders, zoals in onderzoekscentra en medische instellingen.
De Commissie is momenteel bezig met het opstellen van een actieplan voor de beste aanpak van de dreigingen van chemisch, biologisch, radiologisch en nucleair terrorisme. Dit beleidsdocument wordt medio dit jaar gepresenteerd met aanbevelingen voor de verdere versterking van een cultuur van veiligheid in de 27 lidstaten. Het Europees exportcontrolesysteem is een ander belangrijk element in ons beleid ter preventie van de verspreiding van massavernietigingswapens.
Het optreden van de Commissie op het gebied van non-proliferatie en ontwapening stopt niet aan de grenzen van de Europese Unie. Met het nieuwe instrument voor stabiliteit en het instrument voor nucleaire veiligheid - samen goed voor bijna 1 miljard euro binnen de financiële vooruitzichten - kan de Commissie haar wereldwijde bijdrage aan non-proliferatie de komende jaren vergroten door veiligheid overal ter wereld te bevorderen.
Met de communautaire instrumenten wordt beoogd complete programma's te ontwikkelen die gericht zijn op dreigingsvermindering. Hiermee kunnen derde landen in een breed kader samenwerken op het gebied van exportcontrole, grenstoezicht, maritieme controle, andere inzet van wetenschappers, biowetenschap en nucleaire veiligheid. Dit beleid van coherente programma's komt in belangrijke mate overeen met de doelen van het mondiaal partnerschap van de G8 zoals vastgesteld in 2002, waaraan de Commissie 1 miljard euro heeft toegewezen voor de tienjarige periode van 2002-2013.
Tot slot is het ook van belang dat initiatieven worden aangemoedigd voor de opbouw van een nieuw model voor civiele nucleaire samenwerking zodat landen toegang kunnen krijgen tot kernenergie zonder het risico van proliferatie. De internationale splijtstoffenbank van de IAEA, waaraan de Commissie 20 miljoen euro wil toewijzen, is een stap in de goede richting, vooropgesteld dat wij de opzet van een dergelijk programma kunnen onderbouwen.
Al met al werkt de Commissie dus zeer actief aan deze drie pijlers van het Non-proliferatieverdrag. En de tijd en het internationale klimaat zijn inderdaad rijp voor verandering van de aanpak van nucleaire kwesties. De Commissie staat klaar om met andere partijen samen te werken en de grote kansen van dit moment te grijpen om te komen tot een wereld die ook in dit opzicht veiliger is.
Josef Zieleniec
namens de PPE-DE-Fractie. - (CS) De naam van de Amerikaanse president Obama zal vandaag nog door velen in de mond genomen worden, met name in verband met zijn Praagse toespraak van 5 april. Het is echter niet onze taak een oordeel te vellen over het handelen van de nieuwe Amerikaanse regering, maar wel om hier vandaag een aanbeveling te doen uitgaan naar de Raad die op dit moment bezig is het standpunt van de EU inzake het toekomstige regime voor de non-proliferatie van kernwapens voor te bereiden. Ons Parlement zal in dit debat alleen serieus genomen worden indien het zich sterk maakt voor een eenduidige, maar in alle opzichten realistische oplossing. Het recept van onze fractie hiervoor bestaat erin gebruik te maken van alle beschikbare internationale instrumenten en daartoe geen nieuwe in het leven te roepen. We pleiten voor versterking van de drie nauw samenhangende pijlers van het Non-proliferatieverdrag, oftewel kernontwapening, non-proliferatie van kernwapens en vreedzame samenwerking op het gebied van nucleaire technologie. Het is daarom van cruciaal belang dat er steun wordt verleend aan realistische ontwapeningsinitiatieven met duidelijk afgebakende procedures voor toezicht en verificatie wat betreft de vernietiging van bestaande wapens en hun productie-installaties. Verder zijn we wat betreft de versterking van de pijler van de samenwerking op het gebied van het vreedzame gebruik van kerntechnologieën, warm voorstander van internationalisering van de verrijkingcyclus van uranium, het liefst middels de oprichting van een internationale splijtstoffenbank.
Het doet mij buitengewoon deugd dat de uitslag van de stemming in de commissie zo nauw aansluit op onze standpunten. Ik ben ervan overtuigd dat na de toespraak van president Obama er niets op de uitslag in de commissie af te dingen valt. Ook de Amerikaanse president zei dat de weg die voor ons ligt lang zal zijn en dat het goed zou zijn deze met meer realisme dan met naïviteit te betreden. Ook benadrukte hij dat niets belangrijker is dan concrete, daadwerkelijk uitvoerbare stappen. In de onderhandelingen met de nieuwe Amerikaanse regering wacht ons een belangrijke en tegelijkertijd gecompliceerde taak. We moeten er namelijk voor zorgen dat deze kwesties niet bedisseld worden door de grootste kernmachten over de hoofden van de EU heen. Voorwaar een grote uitdaging voor de Europese diplomatie.
Ana Maria Gomes
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mevrouw Beer feliciteren met haar voortreffelijke en tijdige verslag. Dit jaar wordt er veel gedebatteerd over nucleaire kwesties. De VS zijn bezig met de voorbereiding van hun Nuclear Posture Review, de NAVO bereidt haar strategisch concept voor en de wereld maakt zich op voor de NPV-toetsingsconferentie in 2010.
Dit alles vindt plaats in een speciale context. De VS worden opnieuw geleid door een president, Barack Obama, die de visie omarmt van een wereld zonder kernwapens. Nu is niet de tijd voor terughoudendheid of aarzeling. Onze kiezers zouden het niet begrijpen als dit Parlement nu met een verslag over het NPV zou komen dat minder ambitieus is dan dat van de Amerikaanse regering.
Een leidende rol van de VS op dit gebied wordt vanzelfsprekend toegejuicht. De VS en Rusland zijn immers de belangrijkste nucleaire grootmachten van de wereld. Europa kan echter niet achteroverleunen terwijl Moskou en Washington hun strategische toekomst bespreken. Wij moeten onze eigen NPV-koers uitstippelen en daarbij de agenda's van non-proliferatie en van ontwapening goed in evenwicht houden. Dat is precies waarover dit verslag gaat en hierop zijn ook de door de socialistische fractie in de plenaire vergadering ingediende amendementen gericht.
Waarom zouden wij de Modelkernwapenconventie en het Hiroshima-Nagasaki-Protocol niet steunen, die beide internationaal gesteund worden door maatschappelijke organisaties en politieke leiders? Wij als afgevaardigden, die niet gehinderd worden door het gewicht en de beperkingen van de uitvoerende macht, hebben de plicht om onze regeringen en dus ook aan de Raad de weg te wijzen op dit gebied. Ik hoop dat het Parlement de amendementen van de PSE zal steunen.
Janusz Onyszkiewicz
namens de ALDE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het is op zijn minst paradoxaal dat kernwapens er in belangrijke mate toe hebben bijgedragen dat de Koude Oorlog niet in de Derde Wereldoorlog is geëindigd. Dat is niet gebeurd omdat beide partijen ervan overtuigd waren dat het gebruik van kernwapens tot de totale vernietiging van beide kampen zou leiden.
Vandaag is de situatie anders. Het spreekt voor zich dat we kernwapens niet langer op deze manier mogen bekijken, maar we moeten wel beseffen dat veel landen dergelijke wapens als een bijzonder belangrijke bezitting beschouwen. Voor een heel aantal landen zijn kernwapens een symbool van hun macht. Voor andere staten, zoals Israël, zijn ze het ultieme afschrikmiddel, terwijl ze voor nog andere landen, bijvoorbeeld Rusland, het tegengewicht vormen voor hun zwakkere positie op het gebied van conventionele wapens.
Met het oog hierop kan nucleaire ontwapening - een doel dat we uiteraard moeten nastreven - geen snel proces zijn en president Obama is zich hier terdege van bewust. Het komt er op dit ogenblik op aan om de verspreiding van kernwapens tegen te gaan. We moeten goed beseffen hoe gevaarlijk bepaalde groeperingen zijn. Bin Laden liet hier geen twijfel over bestaan met zijn uitspraak dat het verwerven van een massavernietigingswapen een religieuze plicht is. Non-proliferatie is zonder twijfel van fundamenteel belang.
Rebecca Harms
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren. Het programma dat ervoor gezorgd heeft dat Irak, Iran, maar ook Noord-Korea nucleaire technologie tot hun beschikking kregen, heette "Atomen voor vrede”. Zowel het Oosten als het Westen hebben aan dit programma deelgenomen. Waartoe dat geleid heeft, kunnen we in Irak zien. Daar is een verschrikkelijke oorlog gevoerd omdat er kernwapens ontwikkeld zouden worden op basis van oorspronkelijk civiele techniek. Waar het in Iran zal eindigen, durf ik nu niet te voorspellen. Korea heeft zich teruggetrokken uit het Non-proliferatieverdrag.
In dezelfde week waarin Noord-Korea agressief zijn nieuwe plannen presenteerde en de IAEA definitief het land werd uitgezet, maakte de IAEA bekend dat het nieuwe onderhandelingen zou voeren met 30 tot 50 ontwikkelingslanden inzake civiele bewapening - het wordt uitrusting genoemd, maar ik noem het bewapening. Dit is een dodelijke cyclus. Als de civiele bewapening niet stopt, kan de verspreiding van nucleaire technologie, ook van militaire technologie, niet onder controle worden gebracht.
Tobias Pflüger
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit is het moment om eindelijk een einde te maken aan kernwapens in de wereld en gevolg te geven aan de verplichting tot ontwapening van het Non-proliferatieverdrag, in het bijzonder artikel 6. De nieuwe Amerikaanse president Barack Obama heeft aangegeven bereid te zijn tot nucleaire ontwapening. Nu is het aan de regeringen van de Europese Unie om in actie te komen en de nucleaire ontwapening in gang te zetten.
Dat betekent concreet: geen modernisering van de Britse en Franse kernwapens, maar ontwapening. Dat betekent eveneens het beëindigen van de Duitse deelname aan de nuclear sharing-overeenkomst. En het betekent dat de Amerikaanse kernwapens uit Europa worden weggevoerd, bijvoorbeeld uit Büchel in Rijnland-Palts. De meerderheid van het Europees Parlement, tot dusverre van de Commissie buitenlandse zaken, dient haar tijd niet te verdoen met het stemmen over vaag omlijnde verslagen, maar zou de concrete ontwapeningseisen zoals opgenomen in het oorspronkelijke verslag moeten handhaven. Ik heb de indruk dat de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten nog in het verleden leeft. Het ontwapeningsonderdeel van het Non-proliferatieverdrag moet concreet worden versterkt, dat moeten we morgen besluiten.
Philip Claeys
Het verslag-Beer is in zeer algemene termen gesteld en dat is enerzijds begrijpelijk omdat het Non-proliferatieverdrag geen zin heeft als het niet door alle staten gerespecteerd en toegepast wordt. Anderzijds denk ik wel dat er in het verslag duidelijker verwezen had moeten worden naar de twee specifieke gevallen van Noord-Korea en Iran, want het is zeer evident dat de grote dreiging van die twee staten uitgaat.
De Europese Unie moet samen met andere internationale instanties, zoals de NAVO en, indien mogelijk, de VN-Veiligheidsraad, aan totalitaire regimes zoals dat van Noord-Korea en Iran duidelijk maken dat het verder ontwikkelen van kernwapens niet getolereerd kan worden. Het is daarbij van het grootste belang dat landen als Rusland en China, desnoods met negatieve maatregelen, actief aangemoedigd worden om elke samenwerking met die landen bij het ontwikkelen van kernwapens ondubbelzinnig stop te zetten. Indien Noord-Korea en Iran niet zelf tot betere gedachten kunnen worden gebracht, dan moeten zij in elk geval geïsoleerd worden van mogelijke kanalen die hen kunnen helpen kernwapens te ontwikkelen.
Karl von Wogau
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren. Toen de Sovjet-Unie uiteenviel, dachten velen dat dit ook het einde zou betekenen van de nucleaire dreiging. Deze wereldwijde nucleaire dreiging uit het verleden is echter teruggekeerd, nu op regionaal niveau - denk aan Iran, Noord-Korea, India en Pakistan. Ook het NPV heeft dit niet kunnen voorkomen. Het eigenlijke gevaar is dat terroristen, criminelen of onverantwoordelijke regimes kernwapens in handen kunnen krijgen.
Het initiatief van Kissinger en Shultz en ook de toespraak van Obama in Praag hebben deze kwestie nieuw leven ingeblazen. Dat is buitengewoon belangrijk. Het blijkt nu dat ook de kernmachten bereid zijn om hun arsenalen te verminderen, en dat is het nieuwe element in de verklaring van president Obama. Het is van belang dat Europa nu met één stem spreekt, dat Europa, zijn kernmachten, maar ook de andere landen, met één stem spreken.
Een eerste stap in deze richting is het feit dat de heer Solana de onderhandelingen met Iran voert namens alle Europese landen en ook voor de landen buiten Europa. Ik denk dat we deze lijn moeten volgen. We mogen op deze weg geen snelle winst verwachten, zoals mevrouw Beer dat wel doet. Maar als vandaag de kans bestaat dat wij daadwerkelijk stap voor stap deze dreiging kunnen verminderen, dan moeten we deze kans grijpen.
Petr Nečas
fungerend voorzitter van de Raad. - (CS) Geachte Voorzitter, dames en heren. Deze discussie heeft mij grote deugd gedaan. Zoals ik reeds aan het begin van het debat zei, zijn we nu op een cruciaal punt aangekomen in het bestaan van het Non-proliferatieverdrag en het wapenbeheersingsproces. Ik zou graag allen die hier het woord hebben gevoerd willen bedanken voor hun op- en aanmerkingen. Ik ben het er absoluut mee eens dat we dienen in te zetten op geloofwaardige, concrete en realistische maatregelen op dit vlak, zoals ook de heer Zieleniec zei. Tevens zou ik mij graag willen aansluiten bij de uitspraak van de heer Onyszkiewicz dat ontwapenen een langdurig proces is en dat het daarom des te belangrijker is in te zetten op realistische maatregelen. Tevens onderschrijf ik dat gewezen dient te worden op mogelijk misbruik van het programma voor de productie van splijtstoffen voor vreedzame doeleinden, zoals mevrouw Harms dat deed, alsook dat er hard opgetreden dient te worden tegen landen die misbruik maken van dat programma om zich mogelijk te bewapenen, iets waar de heer Claeys voor pleitte. Verder wil ik benadrukken dat de Europese Unie van plan is verder deel te nemen aan de toetsingen van het Non-proliferatieverdrag en actief bij te dragen aan het hele proces om het aldus tot een goed einde te brengen.
Tijdens de voorbereidende vergadering in New York aanstaande mei zal de Europese Unie een aantal concrete voorstellen op tafel leggen voor het toekomstige actieplan van de toetsingsconferentie in 2010, en wel met betrekking tot alle drie de pijlers van het Verdrag. We zijn van plan onze voorstellen in de vorm van gemeenschappelijke verklaringen in te dienen ten aanzien van de verschillende pijlers, alsook in de vorm van een aantal werkdocumenten. De Raad is voornemens om in het kader van de voorbereidingen voor de toetsingsconferentie in 2010 een herzien en geactualiseerd gezamenlijk standpunt uit te werken. De EU zal alles in het werk stellen om deze Conferentie tot een goed einde te brengen en zal in de aanloop naar de bijeenkomst van de voorbereidende commissie nauw met de belangrijkste partners samenwerken om zo breed mogelijke steun te verkrijgen voor onze doelstellingen.
Verder nog dienen de nieuwe mogelijkheden die zich aandienen op het gebied van de kernontwapening benut te worden. De Europese Unie is vastberaden om niet passief aan de zijlijn te staan toekijken. Weliswaar hebben sommige lidstaten van de Europese Unie kernwapens en andere niet en ook maakt de ene lidstaat wel gebruik van kernenergie en is de andere daar juist weer tegen gekant, dat neemt niet weg dat de Unie als geheel een belangrijke rol kan en wil spelen. De Raad zal het Europees Parlement op regelmatige basis informeren over de ontwikkelingen wat betreft zowel de resultaten van de bijeenkomst van de voorbereidende commissie, als in bredere zin de voorbereidingen voor de conferentie van volgend jaar
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil iedereen bedanken die vandaag heeft deelgenomen aan het constructieve debat. Dit is inderdaad een bijzonder belangrijk onderwerp. Wat de Commissie betreft, zij zal zich blijven inzetten voor het NPV door toezicht te houden op het correcte gebruik van splijtbaar nucleair materiaal volgens het Euratom-Verdrag.
Zij richt zich op het verijdelen van pogingen door terroristen om toegang te krijgen tot chemische, radiologische en nucleaire materialen. Zij doet dat door middel van een versterkt communautair regime met exportcontroles van goederen voor tweeërlei gebruik. Verder ondersteunt zij de inspanningen van de IAEA om gevaarlijk nucleair materiaal veilig te stellen en de smokkel van nucleaire materialen tegen te gaan - een zeer belangrijke speerpunt. Daarnaast zet zij zich in voor een wereldwijde cultuur van nucleaire veiligheid door gebruik te maken van de omvangrijke middelen uit het instrument voor stabiliteit en het instrument voor nucleaire veiligheid .
Ik zie uit naar de verdere samenwerking met het Parlement om met deze doelen verder te komen; ik reken op uw samenwerking in de toekomst.
Angelika Beer
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren. Dit is geen ideologisch debat dat wij hier voeren. Na de militaire interventies onder leiding van Amerika in Irak, Afghanistan en andere regio's zijn we in een tijd verzeild geraakt waarin steeds meer crises ontstonden. Het vooruitzicht om zelfs maar te spreken over nucleaire ontwapening was ver weg. We hebben nu een unieke kans. Ik weet niet hoe lang deze binnen handbereik zal zijn. Het is echter onze plicht om tevens de komende generaties een leven te bieden in een vreedzame wereld.
Een van de voorwaarden om op de door commissaris Rehn genoemde terreinen succes te boeken, is dat er niet met twee maten wordt gemeten in de EU. Dat betekent dat ook wij als Europeanen de plicht hebben om de nucleaire ontwapening weer op gang te brengen. Herinnert u zich nog ons debat in december vorig jaar, dat werd bijgewoond door Javier Solana? We spraken toen over de herziening van het veiligheidsbeleid. Hij noemde als grootste gevaar - en dat werd hier in het Parlement beaamd - het gevaar van de verspreiding van massavernietigingswapens .
Daarom doe ik opnieuw een appel op u. Neem de drie amendementen in aanmerking waarmee de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement en de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie trachten een ontwapenings- en controleproces in te voeren, deze instrumenten ter beschikking te stellen, zoals bijvoorbeeld een nucleaire conventie als aanvulling op het NPV. Denk erover na of u hiermee kunt instemmen, want als het amendement van de EVP aangenomen wordt, zal mijn fractie dit verslag niet kunnen steunen.
Tot slot wil ik mijn dank betuigen aan de internationale organisaties waaronder Mayors for Peace, IPPNW en ICAN. ICAN is een campagne die zich allang voor Obama's aantreden sterk maakt voor de afschaffing van kernwapens.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vrijdag 24 april plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Pedro Guerreiro  
schriftelijk. - (PT) Deze ontwerpaanbeveling van het Europees Parlement bevat weliswaar enkele aspecten die wij positief vinden, maar is volstrekt ontoereikend als het gaat om nucleaire ontwapening, omdat zij zich voornamelijk beperkt tot non-proliferatie.
Wat we nodig hebben is een alomvattend programma, dat zich richt op een verbod op het gebruik en de productie van kernwapens en de totale en volledige ontmanteling daarvan, de instelling van kernwapenvrije zones, hervatting van de onderhandelingen over nucleaire ontwapening en de strikte toepassing van het Verdrag inzake de niet-verspreiding van kernwapens, óók door de huidige kernmachten.
Een programma voor nucleaire ontwapening, in samenhang met een demilitarisering van de internationale betrekkingen, naleving van het Handvest van de Verenigde Naties, de beëindiging van het kolonialisme, toepassing van het beginsel van niet-inmenging en de vreedzame oplossing van internationale conflicten.
Een programma waarin geëist wordt dat de ruimte niet wordt gemilitariseerd, dat conventionele wapens en de militaire uitgaven worden verminderd (en niet verhoogd, zoals de regering van de VS onlangs voorstelde op de NAVO-Top), dat buitenlandse militaire bases worden opgeheven, dat de militarisering van de EU en de transformatie van de EU in een politiek-militair blok wordt afgewezen, dat de NAVO op het gebied van veiligheidsvraagstukken ondergeschikt is aan de VN en dat de politiek-militaire blokken worden opgeheven.
