Het proteïnetekort in de EU (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Martin Häusling, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het proteïnetekort in de EU: welke oplossing voor een allang bestaand probleem?.
Martin Häusling
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, beste collega's, allereerst wil ik de schaduwrapporteurs hartelijk danken voor hun collegiale samenwerking. Het is een zeer ambitieus verslag geworden. Ik wil kort de punten aankaarten die belangrijk zijn, maar wil ook de controversiële onderwerpen niet ongenoemd laten.
Er bestaat een enorm proteïnetekort in de Europese Unie: tachtig procent van onze behoefte aan eiwithoudende gewassen wordt geïmporteerd, jammer genoeg met stijgende tendens. Dit betekent dat we ongeveer 20 miljoen hectare akkerbouwgrond in landen buiten de Unie gebruiken, dat wil zeggen tien procent van onze akkerbouwgrond bij wijze van spreken naar andere landen verplaatsen, om daar eiwithoudende gewassen te produceren. Een van de redenen hiervoor is het in het begin van jaren negentig afgesloten Blair House-akkoord, waardoor het concurrentievermogen van de Europese eiwithoudende gewassen het zwaar te verduren heeft gekregen. Dat is de reden waarom onze markt met goedkope sojabonen werd overspoeld. De daling van de productie van eiwithoudende gewassen lag bij peulvruchten bij dertig procent; slechts op drie procent van de totale akkerbouwgrond van de EU worden eiwithoudende gewassen geteeld, in Duitsland slechts op één procent.
De productie in Europa heeft een kritiek punt bereikt, waarop onderzoek en ontwikkeling juist wat eiwithoudende gewassen betreft op de tocht staan. Er zijn politieke maatregelen noodzakelijk om de productie van eiwithoudende gewassen weer te stimuleren, omdat deze anders onder een drempelwaarde komt waaronder de gehele productie van eiwithoudende gewassen in Europa gevaar loopt. Hiermee verliezen we dan ook de positieve effecten van de eiwithoudende gewassen, vooral waar het gaat om de organisatie van nuttige vruchtwisseling in de landbouw.
Er bestaan enorme mogelijkheden voor de Europese productie van eiwithoudende gewassen. We hebben het punt aan de orde gesteld dat we voor voorwaarden voor eerlijke concurrentie moeten zorgen. Dit betekent dat het Blair House-akkoord ter discussie dient te staan en uiteindelijk zou moeten worden afgeschaft.
Wij achten het echter vooral van belang dat de productie van eiwithoudende gewassen in de toekomst bij de herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB) een belangrijke en centrale rol speelt, omdat zij voor de herziening van het GLB veel voordelen met zich meebrengt. Deze productie is belangrijk voor de bescherming van het water en het klimaat en voor de biodiversiteit. Ik wil hier slechts een voorbeeld noemen. De productie van peulgewassen is van groot belang voor de vastlegging van CO2. Zij kan de import of het gebruik van minerale stikstoffen tot een minimum terugbrengen. Daarom willen wij dat de productie van peulgewassen een vast bestanddeel van de toekomstige vruchtwisseling van het GLB wordt en ook in de eerste pijler wordt vastgelegd.
De afname van de importafhankelijkheid, en daarmee de waarborging van de Europese vleesproductie zonder importen, is ook belangrijk voor ons. Europa is wereldwijd de op één na grootste importeur geworden. Op de eerste plaats komt China, dat op het moment meer proteïne importeert dan de Europese Unie. We hebben er op dit gebied dus een concurrent bijgekregen.
Wanneer we dit als centrale doelstelling vastleggen, moeten we vraagtekens plaatsen bij bepaalde punten die bij de stemming in het verslag werden opgenomen, namelijk dat we de import van soja vergemakkelijken door de nultolerantie van GGO's op de helling te zetten. Dit hoort niet in dit verslag thuis, en het is zelfs contraproductief om dit punt in het verslag op te nemen. Het gaat erom de Europese productie van eiwithoudende gewassen te stimuleren en niet om de vergemakkelijking van de import. Dit moet voor iedereen duidelijk zijn.
Wanneer we werkelijk iets met dit verslag willen bereiken, dan moeten we zo consequent stemmen dat deze punten niet in dit verslag blijven, omdat ik er anders - dat wil ik niet verbloemen - een probleem mee zou hebben dat dit verslag onder mijn naam verschijnt.
Mairead McGuinness
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou tegen onze rapporteur willen zeggen dat hij zich bijzonder goed van zijn taak heeft gekweten. Dit is een verslag dat je beslist moet lezen, omdat het de nadruk legt op hoezeer we ons voor onze proteïnebehoeften afhankelijk hebben gemaakt van een geïmporteerd product. Ik denk dat de nadruk die u legt op onze positie ten opzichte van China van groot belang is, omdat we naar dit punt moeten kijken vanuit het perspectief van voedselveiligheid.
Er zijn twee specifieke kwesties waarop ik de aandacht wil vestigen. Ik begrijp uw gevoeligheden met betrekking tot het GGO-punt van dit verslag, maar in termen van het hier en nu is deze kwestie van de onvoorziene aanwezigheid van niet-toegestane GGO's van belang voor veehouders in de Europese Unie. We moeten echt een technische oplossing vinden, en ik heb het idee dat we met recente ontwikkelingen de goede kant opgaan.
Ik denk dat paragraaf 12 over verwerkte dierlijke eiwitten ook van groot belang is zolang we de regels dienovereenkomstig toepassen. Maar dat is juist een van de problemen in de Europese Unie, waar we bepaalde dierlijke eiwitten uit de keten hebben verboden, met zeer goede redenen betreffende de gezondheid van mens en dier. Daarom hebben we ook een tekort.
Ik verwelkom dit verslag en ik denk dat het een van de sleutelproblemen benadrukt die Europa heeft om in zijn behoeften aan diervoeders voor de veesector te voorzien.
Marc Tarabella
(FR) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil Martin Häusling lof toezwaaien en bedanken voor zijn belangrijke verslag, hoewel ik teleurgesteld ben over de definitieve versie, maar daar kon hij niets aan doen. Om die reden heb ik mij, net als hij, van stemming onthouden bij de eindstemming in de commissie.
Ten eerste vind ik het jammer dat de inhoud van het verslag vertekend is door de insluiting van de kwestie van de nultolerantie. Het verzoek om de regels voor de import van niet-toegestane GGO's te versoepelen, lost het probleem van het proteïnetekort in de Europese Unie niet op en had hier daarom niet naar voren gebracht moeten worden.
Ten tweede is het van cruciaal belang dat wij een halt toeroepen aan de aanzienlijke teruggang van de productie van eiwithoudende gewassen in de EU en dat wij onze toch al alarmerende afhankelijkheid van geïmporteerde plantaardige eiwitten verkleinen. Verder zet ik vraagtekens bij de Blair House-overeenkomsten, waarvan de marktgerichte doelstellingen hebben bijdragen aan een extreme prijsvolatiliteit. Bovendien zijn deze overeenkomsten volledig in tegenspraak met het Kyoto-protocol en de bijbehorende doelstellingen met betrekking tot de opwarming van de aarde.
Tot slot moeten we, in het kader van een doordacht en verstandig bodembeheer, in de toekomst eiwithoudende gewassen opnemen in de wisselbouwcyclus.
João Ferreira
(PT) Mijnheer de Voorzitter, het tekort aan plantaardige proteïne in Europa door de productiedaling van eiwithoudende gewassen is weer een bewijs van onevenwichtigheden ten gevolge van het huidige landbouw- en handelsbeleid. Deze afhankelijkheid heeft directe gevolgen voor de zekerheid en de kwaliteit van de voedselvoorziening van de bevolking en heeft op onrustbarende wijze de kwetsbaarheid van veetelers vergroot daar de prijsvolatiliteit van diervoerders aanzienlijk is toegenomen. Er moet een pakket van maatregelen worden genomen om de productie van eiwithoudende gewassen te stimuleren. Daarbij moet vooral worden ingezet op lokale productie en korte voorzieningsketens, zodat de huidige tekorten kunnen worden weggewerkt en de invoer geleidelijk aan verminderd kan worden.
Deze maatregelen kunnen onder meer steun voor vruchtwisseling, landbouwvoorlichting en onderzoek en ontwikkeling omvatten. Dit probleem mag echter niet als voorwendsel worden gebruikt om nog grotere moeilijkheden te creëren. Een minder strenge toepassing van het voorzorgsbeginsel en het beleid van nultolerantie voor de aanwezigheid van genetisch gemodificeerde organismen is dan ook absoluut niet gerechtvaardigd, evenmin ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Diane Dodds
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor zijn verslag.
Stijgende voederprijzen en importverboden ingesteld door andere landen hebben duidelijk gemaakt hoe gevoelig de EU is met betrekking tot voorraden diervoeders. Aanbod van proteïne is van groot belang voor de veesector en de winstgevendheid daarvan. Boeren in deze sector in mijn kiesdistrict verkeren op dit moment in zeer ernstige problemen, met name in de varkenssector.
Ondanks de voorbehouden van de rapporteur kan ik ook wel zeggen dat ik denk dat Europa in de richting van een oplossing van nultolerantie zou moeten gaan. Afgelopen week heb ik gesproken met mensen in mijn eigen kiesdistrict die voeders importeren. Zij zeggen dat de recente stappen niet meer dan een politieke instemming betekenen, die geen oplossing op de lange termijn bieden en dat ook niet gaan doen. We moeten echt naar een oplossing van nultolerantie toe.
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Michel Dantin
(FR) Mijnheer de Voorzitter, als schaduwrapporteur voor mijn fractie wil ook ik de rapporteur bedanken voor de omstandigheden waarin wij met hem aan deze zaak hebben kunnen werken.
Dames en heren, ik denk dat dit een heel strategisch onderwerp is vandaag. We hebben al over China gehoord. Even een getal: in 2010 hebben de Chinezen 49 procent van het op de markt beschikbare sojameel gekocht. Naar verwachting zullen dezelfde klanten in 2011 57 procent van de op de markt gebrachte hoeveelheden kopen.
Op de middellange termijn zal het dus echt om Europese onafhankelijkheid gaan. Laten we ons even proberen voor te stellen dat een aantal regio's met zeer intensieve landbouw het een week zonder geïmporteerde soja moeten doen. Wat zou er dan gebeuren? Het is heel belangrijk dat we deze gewassen zo spoedig mogelijk weer zelf gaan verbouwen op ons grondgebied.
Mijn land heeft in het kader van artikel 68 in 2010 een beleid ingevoerd. Dit beleid heeft laten zien dat productie aangepast kan worden aan beleid.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Mijnheer de Voorzitter, als verantwoordelijk lid van de Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten in het Europees Parlement en als rapporteur voor advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid feliciteer ik de heer Häusling en dank ik hem voor de uitstekende samenwerking. Dit verslag laat goed zien dat de toekomst van de Europese veeteelt wordt bedreigd door het huidige eiwitgebrek, zonder dat we een echte doorbraakmogelijkheid zien; noch onze klimaatomstandigheden, noch het subsidiestelsel van het gemeenschappelijk landbouwbeleid stimuleert de teelt van peulvruchten. Ik wil commissaris Damanaki attenderen op een zeer belangrijk aspect: de Europese Commissie moet het verbod op dierlijke eiwitten onmiddellijk opheffen bij niet-herkauwers, te weten pluimvee en varkens. Het is nergens op gebaseerd dat dit verbod gehandhaafd blijft bij niet-herkauwers...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Czesław Adam Siekierski
(PL) Het onverstandige landbouwbeleid van de Europese Unie heeft ertoe geleid dat het produceren van eiwithoudende gewassen niet meer economisch rendabel is voor de Europese landbouwers. Het proteïnetekort heeft duidelijk gemaakt dat het EU-beleid inzake de openstelling van onze markten voor de invoer van landbouwproducten opnieuw moet worden bekeken. Vandaag wordt bijvoorbeeld bijna alle soja op de Europese markten ingevoerd uit Argentinië, Brazilië, de Verenigde Staten of Aziatische markten. Deze soja is genetisch gemodificeerd en kan bijgevolg relatief goedkoop geproduceerd worden. De kwestie van het toelaten van genetisch gemodificeerde landbouwproducten op de EU-markt is een afzonderlijk probleem. We zijn op dit vlak in ieder geval niet erg consequent. Aan de ene kant voeren we een debat over het feit of we genetisch gemodificeerde organismen in de EU willen toelaten of verbieden en aan de andere kant sluiten we tegelijkertijd onze ogen voor het feit dat er uit derde landen genetisch gemodificeerde soja wordt ingevoerd voor de productie van diervoeders, die uiteindelijk via een omweg in ons lichaam terechtkomt.
Åsa Westlund
(SV) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor een uitstekend geschreven verslag - veel beter geschreven dan veel andere teksten waar we in dit Parlement over stemmen. Ik ben het er ook mee eens dat de formuleringen inzake GGO's en nultolerantie in dit verslag bijzonder ongelukkig zijn. Ze staan haaks op het verslag in zijn geheel en zijn natuurlijk ook inhoudelijk bijzonder ongelukkig.
Ik wil ook de positieve gevolgen voor het milieu benadrukken die de teelt van meer eiwithoudende gewassen in de EU met zich mee zou brengen. Er zijn redenen om dat te doen, maar er is ook een bijzonder belangrijke kwestie waar dit verslag geen oplossing voor aanreikt, namelijk dat we steeds meer vlees eten. Hoe meer geld we hebben, des te meer vlees eten we, des te groter zijn de gevolgen voor het milieu en des te meer eiwithoudende gewassen daarvoor worden gebruikt. Wat doen we aan die belangrijke kwestie, die de essentie van dit hele debat is? Die kwestie zullen zowel wij als de Europese Commissie in de toekomst moeten aanpakken.
Seán Kelly
(GA) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Häusling, bedanken voor het onder de aandacht brengen van deze belangrijke kwestie. Dit is feitelijk enigszins een schandaal, omdat het niet goed is dat de hoeveelheid proteïne in de Europese Unie afneemt.
(EN) Voor mij was het een enorme schok toen ik me realiseerde dat we voor ons verbruik van proteïne feitelijk voor 80% afhankelijk zijn van import. Hoe kan dat in een Europese Unie die zo is ingericht op de productie van landbouwgoederen, zowel gewassen als rundvee en ander vee? De rapporteur stelt twee zeer belangrijke zaken. Eén daarvan is vruchtwisseling. Dat is makkelijker gezegd dan gedaan, en de markt zal boeren moeten aanmoedigen om hun gewoonten te veranderen. In de tweede plaats zou ik zeggen dat deze kwestie als doelstelling moet worden opgenomen in de hervorming van het GLB die er op korte termijn aankomt, zodat we zelfvoorzienend zijn bij de productie van proteïne.
Maria Damanaki
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, een betrouwbaar en duurzaam aanbod van proteïne is echt essentieel voor de veesector in de EU. En dus zou ik rapporteur Häusling en de leden van de Commissie landbouw willen bedanken dat zij dit belangrijke thema weer op de agenda hebben gezet.
Uw verslag is een welkome bijdrage aan de discussie over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid tot 2020. Zowel als u weet is de Commissie voornemens dit najaar wetgevingsvoorstellen in te dienen.
Ik zou willen benadrukken dat de binnenlandse productie van proteïne met de groei van bijproducten uit de productie van biobrandstoffen is toegenomen. De productie van koolzaadmeel en coproducten van ethanol is sterk gestegen. Deze staan nu voor 22% van het verbruik in de EU van proteïnerijke voederingrediënten, in vergelijking met 12% vijf jaar geleden.
Steun voor boeren die gebruik maken van vruchtwisselingssystemen met peulvruchten is een van de voornaamste ideeën in uw verslag. Zoals u weet is vruchtwisseling een van de elementen waarnaar wordt gekeken voor de vergroening van rechtstreekse betalingen.
Dus ik verwelkom uw pogingen om de milieuduurzaamheid van akkerbouw te versterken. Ik zie verdere mogelijkheden om de synergie met bijvoorbeeld geïntegreerde bestrijding van schadelijke organismen te onderzoeken. Maar een vergroening van rechtstreekse betalingen mag de ontkoppeling van de rechtstreekse steun en de eis een specifiek gewas te produceren niet in gevaar brengen.
Deze gedachte is essentieel voor de marktgerichtheid die met de recente hervormingen is bewerkstelligd. Ik wil graag benadrukken dat verscheidene lidstaten op dit moment ter ondersteuning van eiwithoudende gewassen gebruik maken van de mogelijkheid een deel van de rechtstreekse hulp te koppelen aan milieudoelstellingen.
Laat ik tevens onderstrepen dat een aanzienlijke groei van peulvruchten en sojabonen in de EU waarschijnlijk zou leiden tot een afname van de productie van granen, omdat de beschikbare hoeveelheid land in Europa beperkt is.
Tot slot zou ik twee andere terreinen willen noemen waaraan EU-beleid een bijdrage kan leveren: onderzoek en beleid voor plattelandsontwikkeling. Beide kunnen een rol spelen bij het maximaal benutten van onze diverse bronnen van eiwitten. Dat kan bijvoorbeeld zijn in de vorm van zinvolle opleidingen in een optimaal gebruik van eiwithoudende gewassen en in optimale voedingsgewoonten. Het kan ook door de ontwikkeling van nieuwe plantensoorten.
Samenvattend, de Commissie verwelkomt uw ideeën met het oog op de voorbereiding van de gewijzigde voorstellen. Maar laat ik helder zijn. Vruchtwisseling of prikkels via research en een beleid voor plattelandsontwikkeling kunnen helpen. Natuurlijk kunnen deze helpen. Maar de EU zal afhankelijk blijven van geïmporteerde proteïnen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op dinsdag 8 maart 2011 om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Jarosław Kalinowski
schriftelijk. - (PL) Het beleid inzake de teelt van eiwithoudende gewassen en de productie van diervoeders in de Europese Unie moet dringend worden herzien. De afspraken die momenteel in het kader van het handelsbeleid zijn gemaakt met betrekking tot de invoer van diervoeders uit de Verenigde Staten zijn eveneens ontoereikend. De structuur van de productie van eiwithoudende gewassen in de Europese Unie verandert onder invloed van regionale en klimatologische omstandigheden. Dit is zelfs een gunstige evolutie met het oog op het in stand houden van de biodiversiteit en het tegengaan van de klimaatverandering. Aangezien diervoeder dat uit derde landen wordt ingevoerd minder streng wordt gecontroleerd dan Europees veevoer, kunnen we niet honderd procent zeker zijn van de kwaliteit. We weten niet zeker waar de in de diervoeders verwerkte grondstoffen vandaan komen. We moeten derhalve onmiddellijk maatregelen nemen om deze situatie te veranderen. Als we dat niet doen, zijn onze garanties in verband met een gezonde en veilige Europese voeding van de hoogste kwaliteit niets meer waard.
Een andere oplossing voor het proteïnetekort in de EU zou bestaan in een versoepeling van de bepalingen die het voederen van dieren met vlees- en beendermeel verbieden. In het geval van pluimvee en varkens is er geen enkel bewijs voor het feit dat er door dit type veevoer mogelijk ziekten worden verspreid. De mogelijkheid om dit meel in de veeteelt te gebruiken, zal tot een daling van de kosten leiden. Dit is van essentieel belang in het licht van de dalende rentabiliteit van de vleesproductie. Deze maatregel zou ons overigens ook in staat stellen om de invoer van eiwithoudende diervoeders uit Amerika te beperken.
Elisabeth Köstinger
schriftelijk. - (DE) De EU is niet in staat om zelf in de voedermiddelen die zij nodig heeft te voorzien en maakt zich afhankelijk van derde landen. Slechts dertig procent van de eiwithoudende gewassen die in de EU als diervoeder worden gebruikt, worden in de EU geproduceerd. Met de effecten van deze afhankelijkheid hebben onze boeren te kampen, enerzijds door enorme prijsschommelingen, en anderzijds door een gebrek aan traceerbaarheid van geïmporteerde producten. Ik ben zeer ingenomen met de eis dat de productie van eiwithoudende gewassen in de landbouw van de EU weer sterker moet worden gestimuleerd. Europa moet bij de aanschaf van voedermiddelen een consequente eigen weg inslaan. Ik vind dat we met het hele thema voedermiddelen eerlijker en zakelijker moeten omgaan - voor de omgang met GGO's en voor het verbod op het gebruik van dierlijk eiwit zijn nieuwe wetenschappelijke beoordelingen nodig. De landbouw mag niet ten prooi vallen aan populisme, omdat hier dagelijks met veel inzet en groot verantwoordelijkheidsgevoel wordt gezorgd voor de voedselvoorziening van de EU. We moeten de best mogelijke voorwaarden voor de boeren scheppen. Er is een verbeterd etiketteringssysteem nodig voor een betere traceerbaarheid. Ik ben van mening dat iedere lidstaat zelf moet beslissen of hij genetische manipulatie bij de productie toestaat - de Oostenrijkse boeren willen geen genetisch gemanipuleerde gewassen op hun akkers. Op lange termijn kunnen we de afhankelijkheid alleen beperken wanneer de focus van het landbouwbeleid sterker komt te liggen op regionale economische markten met een duurzame productie, korte vervoerswegen en een hoog aandeel aan individuele verkoop op de boerderij.
Rareş-Lucian Niculescu
schriftelijk. - (RO) Het verslag zet de schijnwerper op de sterke afhankelijkheid van de EU van proteïne-import uit derde landen en de noodzaak om maatregelen te treffen voor meer autonomie op dit gebied. Vereenvoudiging van het proces voor toestaan van het verbouwen van genetisch gemodificeerde soja op het grondgebied van de Europese landen zou een oplossing vormen voor dit probleem. Het zou ook een belangrijke bron van inkomsten zijn voor de Europese landbouw, die zwaar is getroffen door de financiële crisis. Gezien het nieuwe wettelijk kader dat de Europese Commissie heeft voorgesteld met betrekking tot het recht van de lidstaten om de verbouw van GGO's op hun grondgebied te verbieden, door toepassing van het subsidiariteitsbeginsel, kan iedere lidstaat zelf besluiten of hij dit product wil verbouwen of niet.
Pavel Poc
schriftelijk. - (CS) Elke vorm van afhankelijkheid op het gebied van de voedselvoorziening maakt de EU uiterst kwetsbaar. Daar komt nog eens bij dat er talloze economische, ecologische en agronomische voordelen verbonden zijn aan het verbouwen van proteïnerijke gewassen. Beperking van de vleesconsumptie ten gunste van plantaardige eiwitten in het voedingspatroon is goed voor het milieu en de menselijke gezondheid. De Europese landbouw raakt gedestabiliseerd door een overmatige invoer van eiwithoudende gewassen en daarvan afgeleide producten. Deze invoer treft vooral de kleine en middelgrote boerenbedrijven en draagt bij tot prijsinstabiliteit. Bovendien wordt er als gevolg van de lage EU-productie van eiwithoudende gewassen in de EU weinig onderzoek gepleegd naar deze gewassen, staat de productie van zaaigoed op een laag pitje en is er weinig kennis ten aanzien van duurzame technologie op dit vlak, vooral als het gaat om de toepassing van peulvruchten in gewassencycli en een adequaat gebruik van graslanden. Er dient een aantal cruciale maatregelen te worden getroffen. Het is aan de Commissie om een verslag uit te brengen over de mogelijkheden voor de vergroting van de productie van eiwithoudende gewassen in de EU, de ondersteuning van onderzoek, veredeling en de productie van zaaigoed van eiwithoudende gewassen. Bovendien dienen in het kader van het programma voor de plattelandsontwikkeling eiwithoudende gewassen te worden gepropageerd als kwalitatieve bron van veevoeder. Verder nog dient er een mechanisme te komen ter monitoring van de herkomst van ingevoerde proteïnerijke gewassen, met name ten aanzien van de in het land van herkomst toegepaste landbouwmethoden. Verder zou ik de Commissie willen oproepen doelgerichte maatregelen voor te stellen teneinde het verbouwen van gewassen op braakliggende gronden te bevorderen. Daarmee zou een verregaande bijdrage kunnen worden geleverd aan de terugdringing van het proteïnetekort in de EU. Juist in het licht van de klimaatveranderingen en met het oog op de vruchtbaarheid van landbouwgrond, de bescherming van waterbronnen en de bescherming van de biodiversiteit dient de productie van eiwithoudende gewassen in de Europese Unie te worden verhoogd en te dien einde doelgericht te worden bevorderd.
