
Corbett
Mevrouw de Voorzitter, het is u bekend dat op dit moment de Conferentie van de Verenigde Naties over handel en ontwikkeling plaatsvindt in onze gebouwen te Brussel. Het is u misschien niet bekend dat er twee vertegenwoordigers van de Birmaanse militaire junta aan die conferentie deelnemen. Zoals u weet, mogen er volgens het gemeenschappelijke standpunt van de Europese Unie, dat door dit Parlement wordt gesteund, geen inreisvisa aan leden van de Birmaanse militaire junta worden verleend. Toch zijn ze aanwezig in onze eigen gebouwen.
Ik begrijp dat de Raad het verbod voor deze conferentie naast zich neergelegd heeft met het oog op zijn verplichtingen jegens de Verenigde Naties. Als dat zo is, verzoek ik u, mevrouw de Voorzitter, om de Raad of de heer Solana te vragen een verklaring af te leggen waarin wordt duidelijk gemaakt dat het hier een uitzondering betrof en dat het besluit inzake de niet-verlening van visa en het gemeenschappelijke standpunt nog steeds van toepassing zijn.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Corbett. Ik zal deze kwestie bespreken met de heer Solana. Ik denk overigens dat mevrouw de minister zeer aandachtig heeft geluisterd en heel goed nota heeft genomen van wat u heeft gezegd. Ik weet niet of zij wenst te antwoorden... Niet op dit moment, goed. We hebben in ieder geval goed geluisterd, mijnheer Corbett, en van mijn kant zal ik de nodige stappen zetten in deze zaak.

Van Orden
Mevrouw de Voorzitter, ik zou een beroep willen doen op het Reglement. Ik wil graag de aandacht vestigen op enkele andere ongewenste bezoekers binnen onze gebouwen. Gisteren vond er een schandelijke demonstratie van communisten plaats in de binnenplaats van het torengebouw. Zo' n binnendringing in onze parlementsgebouwen is zeer intimiderend voor parlementsleden. Zou u hier eens naar kunnen kijken? Welke grenzen kunnen hieraan worden gesteld en over welke rechten beschikken wij om dergelijke lieden uit onze gebouwen te weren?

De Voorzitter
Ik zal onmiddellijk het woord geven aan mevrouw Banotti, omdat ik het gevoel heb dat ze een antwoord wil geven op uw vraag, waarvoor ik haar bedank.

Banotti
Mevrouw de Voorzitter, zoals u weet, heb ik vorige week bij het Bureau de kwestie aangekaart van een uitermate intimiderende en opdringerige demonstratie voor de gebouwen van het Parlement te Brussel. Vandaar dat ik gisteren eveneens verbaasd was te zien dat weer precies hetzelfde gebeurt.
De binnenplaats van het Parlement schijnt een openbare ruimte te zijn, die onder de gendarmerie van Straatsburg valt en kennelijk is er sprake van een communicatiestoornis. Het Parlement was er niet van op de hoogte gesteld dat deze demonstratie gisteren plaats zou vinden. Ik ben het eens met de heer Van Orden. Iedereen heeft recht op zijn eigen democratische mening, maar dit was intimiderend voor parlementsleden en bezoekers die met honderden tegelijk het Parlement wilden binnengaan. Ik hoop dan ook ten zeerste dat de autoriteiten van Straatsburg erop zullen toezien dat we dit niet nog eens moeten meemaken.
Ik doe geen uitspraken over het onderwerp van de demonstratie, maar dit is de tweede keer dat door dezelfde demonstranten personen worden gehinderd bij het betreden van het Parlement.

Caudron
Mevrouw de Voorzitter, maandagavond, na uw mededeling over de zaak-Berlusconi in Spanje, heb ik u gevraagd of u ons alle documenten kon doen toekomen die u hebt ontvangen van de Spaanse politieke en rechterlijke autoriteiten. U heeft mij toen geantwoord dat u daar onmiddellijk voor zou zorgen. Het is woensdagochtend en ik heb deze documenten nog steeds niet ontvangen.

De Voorzitter
Dat is volstrekt onaanvaardbaar, mijnheer Caudron. Ik zal onmiddellijk uitzoeken wat er gebeurd is. Ik heb dit tweemaal nagevraagd bij de diensten van het Parlement en ze hebben me verzekerd dat men deze documenten heeft doen toekomen aan alle collega's van het Parlement. U kunt er zeker van zijn dat ik deze zaak niet zal laten rusten.

Maij-Weggen
Voorzitter, ik had dezelfde opmerking als de heer Corbett. Ook wij hebben het bericht gekregen dat officiële Birmese afgevaardigden van hoog niveau in Brussel zijn. Er is een officieel beleid van de Europese Unie om geen regeringspersonen uit Birma toe te laten vanwege het schandelijke regime daar. Nota bene mevrouw Aung San Suu Kyi die hier de Sacharov-prijs heeft ontvangen, wordt daar nog altijd in detentie gehouden. Ik vind het een ongelooflijke schande dat deze mensen hier kunnen zijn en in ons eigen Parlement het woord kunnen voeren. Ik wil me dus helemaal aansluiten bij de heer Corbett en vragen of terstond actie kan worden ondernomen.

Staes
Voorzitter, verder over de zaak Berlusconi. Eerst een goed punt. Ik moet u meedelen, en ook aan de heer Caudron, dat de documentatie die u ons beloofd hebt wel degelijk verstuurd is door de diensten. We hebben die gisteren, weliswaar na negen uur, gekregen per e-mail in alle talen, dus ik denk dat een aantal collega's hun e-mail vandaag nog niet geopend hebben.
Maar nu een tweede zaak, mevrouw de Voorzitter. Ik heb hier voor mij een telegram dat u aan de heer Berlusconi hebt gestuurd, de president van Forza Italia. U feliciteert de heer Berlusconi, weliswaar op persoonlijke titel, maar ik moet zeggen dat ik verwonderd ben over de toch wel zeer hartelijke wijze waarop u hem toewenst dat Italië met zijn verkiezingsprogramma een nieuw elan zal nemen. Ik moet u eraan herinneren, mevrouw de Voorzitter, en beklemtonen dat Berlusconi's verkiezingsoverwinning hem niet boven verdenking plaatst voor de aantijgingen inzake corruptie en machtsmisbruik. Ik wil hier heel duidelijk stellen dat over de herkomst van zijn fortuin de grootste onduidelijkheid bestaat. Bovendien vormt de monopolistische greep op de media een gevaar voor de Italiaanse democratie, mevrouw de Voorzitter. U weet dat Berlusconi een groot deel van de Italiaanse pers controleert. Ik vind dit niet aanvaardbaar. Ik zou eigenlijk willen hopen dat de Commissie snel een onderzoek gelast naar deze inbreuk op het Europees mededingingsrecht.
Mevrouw de Voorzitter, ik had gehoopt dat u, ondanks de lieve woorden die u aan Berlusconi toestuurt, toch het voortouw zou nemen in deze actie om duidelijk te maken dat wat nu gebeurt in Italië toch niet zo kosjer is.

De Voorzitter
Mijnheer Staes, dank u voor de mededeling dat u deze documenten gisteravond wel degelijk hebt ontvangen, en ik kan mijnheer Caudron alleen maar verzoeken zijn e-mail na te kijken.
Wat mijn telegram aan de heer Berlusconi betreft, zult u zeker hebben opgemerkt, mijnheer Staes, dat ik hem heb gefeliciteerd op persoonlijke titel. Ik heb het Parlement uiteraard niet betrokken bij dit felicitatietelegram, waarin ik enkel heb uitgedrukt wat ik meende te moeten uitdrukken op persoonlijke titel.

Fiori
Mevrouw de Voorzitter, ook een kalm en gematigd persoon als ik verliest uiteindelijk zijn geduld. We zijn getuige geweest van een reeks persoonlijke aanvallen op een partijleider, aanvallen gebaseerd op krantenberichten waarvan het waarheidsgehalte nog moet worden aangetoond. Wij zijn een instelling, en een instelling heeft recht op respect van al haar leden, iets wat ze de afgelopen twee maanden niet heeft gekregen. Het Italiaanse volk heeft een duidelijke, onbetwistbare keuze gemaakt. Er is een staatshoofd in ons midden. Laat iedereen zijn eigen opvattingen erop na houden, dat is ieders recht, maar laten we ons bij de vergaderingen behoorlijk gedragen!

Galeote Quecedo
Mevrouw de Voorzitter, enkele uren geleden werd een aanslag gepleegd op de heer Landaburu, een Baskisch journalist die veel aanzien geniet, zowel door zijn professionele activiteiten als zijn engagement voor de democratie en tegen het franquisme. Gelukkig heeft hij zijn eigen leven kunnen redden, maar dat maakt deze aanslag niet minder schokkend, enkele dagen na de verkiezingen in Baskenland die, afgezien van de resultaten, vooral in positieve zin zijn opgevallen door het feit dat 80% van de Baskische burgers eraan heeft deelgenomen.
Juist deze week debatteert het Europees Parlement over een resolutie inzake de vrijheid van meningsuiting en mijn fractie zal een amendement indienen over de terreur waaronder de vrije en onafhankelijke media in Baskenland gebukt gaan. Ik ben er zeker van dat dit amendement de steun zal krijgen van het hele Parlement.
Ik verzoek u namens het Parlement onze solidariteitsbetuigingen over te brengen aan de heer Landaburu.

De Voorzitter
Mijnheer Galeote Quecedo, natuurlijk heb ik deze nieuwe aanslag gisteren ter sprake gebracht, om 17.00 uur in deze vergaderzaal, en ik heb mijn afkeuring kenbaar gemaakt in bijna exact dezelfde bewoordingen als u. Namens het Europees Parlement heb ik uiteraard onmiddellijk ons diepste medeleven betuigd aan de betrokken journalist.

Katiforis
Mevrouw de Voorzitter, afgelopen maandag kon ik het Parlement tot mijn groot genoegen mededelen dat de door Turks-Cyprioten ontvoerde mijnheer Tsiakourmas was vrijgelaten en dat dit te danken was aan de resolutie van het Parlement waarin op deze vrijlating werd aangedrongen. Ik heb toen ook de hoop tot uitdrukking gebracht dat deze vrijlating het begin zou zijn van een andere opstelling van Turkije en de vertegenwoordigers van de Turks-Cyprische gemeenschap, dat zij het geweld en de provocaties zouden staken en het ons mogelijk zouden maken de weg van de verzoening te bewandelen.
Helaas is mijn hoop snel de grond in geboord. Er is namelijk weer iemand ontvoerd; kennelijk moet er na elke vrijlating iemand anders worden ontvoerd opdat er een gevangene is. Dit keer gaat het om een man van 75 jaar die in de neutrale zone fietste. Hij werd opgepakt omdat hij zijn fiets in staat van dronkenschap bestuurde. Ik heb nog nooit gehoord dat drink driving een misdrijf is en zelfs een misdrijf dat bestraft moet worden met grensschending!
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek u en ook de collega' s nota te nemen van deze gebeurtenis en het standpunt dat het Parlement de vorige keer aan de Turkse autoriteiten kenbaar heeft gemaakt te herhalen. Als het zo doorgaat, komt er nooit vooruitgang in de richting van een vreedzame oplossing van de conflicten.

Verwelkoming
De Voorzitter
Waarde collega's, ik heb de eer en het genoegen een delegatie van de Knesset onder leiding van haar voorzitter, mevrouw Dayan, te verwelkomen op de officiële tribune.

Ik zou willen opmerken dat het Europees Parlement altijd met veel genoegen de delegaties van de Knesset ontvangt, omdat er zeer oude en nauwe banden bestaan tussen onze instellingen. Zoals iedereen weet, is sinds het gezamenlijk bezoek in september 2000 van uw parlementsvoorzitter, de heer Avraham Burg, en de heer Abu Ala, voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad - een bezoek dat zo hoopgevend was - de situatie helaas dramatisch verslechterd. Het Europees Parlement volgt deze situatie op de voet, zoals zal blijken uit het nu volgende debat. Ik heet u van harte welkom en spreek enkel de vurige hoop uit dat uw bezoek zal bijdragen aan de hervatting van de dialoog.

Situatie in het Midden-Oosten
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in het Midden-Oosten.
Ik geef meteen het woord aan mevrouw Lindh, fungerend voorzitter van de Raad.

Lindh
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de situatie in de Midden-Oosten is aan het verslechteren. Het wantrouwen tussen de partijen neemt toe. Iedere dag worden steeds meer mensen slachtoffer van het geweld.
Een normaal leven is voor de Palestijnen al lange tijd niet meer mogelijk en de situatie wordt steeds slechter. De EU neemt afstand van het toenemende geweld in Gaza en de Westoever: Israëlische aanvallen en tankvuur in de Palestijnse gebieden, wegen die worden beschoten en mensen die worden gedood. Hierbij zijn onschuldige burgers omgekomen, waaronder veel kinderen. De economische situatie is ook slecht. De Palestijnse Autoriteit verkeert in een ernstige financiële crisis sinds Israël de financiële hulp heeft stopgezet en er geen normale economische activiteit meer in de gebieden is. De Palestijnse Autoriteit moet het nu hebben van de financiële steun van rijke Arabieren en de EU.
Ook Israël is getroffen door de economische recessie als gevolg van de crisis, maar wel in mindere mate dan de Palestijnse samenleving. Ook het dagelijkse leven van de Israëli's wordt steeds zwaarder. Israël wordt ook steeds meer getroffen door granaatvuur, autobommen en zelfmoordaanvallen. Israëlische burgers en kinderen komen om.
Minister-president Sharon is gekozen vanwege zijn belofte voor meer veiligheid. Maar de confrontaties zijn alleen maar verhevigd, de militaire inspanningen zijn opgevoerd en het leger dringt Palestijnse gebieden binnen en valt Syrische doelen in Libanon aan. De situatie is er eigenlijk alleen maar onveiliger op geworden.
Er bestaat geen militaire oplossing voor de lange termijn. De gevechten worden gewonnen noch verloren. Omdat het voeren van onderhandelingen de enige oplossing voor het conflict is, moet het vredesproces worden voortgezet.
Het voorzitterschap en de EU hebben nauw contact met de partijen en wij verzoeken ze dringend de vredesonderhandelingen voort te zetten met als uitgangspunt de resultaten van eerdere onderhandelingen en met als doel een oplossing gebaseerd op het internationaal recht, inclusief de VN-resoluties 242 en 338.
Een cruciaal probleem is het fundamentele gebrek aan vertrouwen tussen de partijen. Beide partijen denken ten onrechte dat de andere partij alleen verantwoordelijk is voor het geweld en het beëindigen van het vredesproces. Niemand durft een verzoenend gebaar te maken of flexibiliteit te tonen, omdat men vreest dat dat opgevat zal worden als een teken van zwakte.
Er is een diplomatiek initiatief nodig om uit de impasse te geraken. De Europese Raad van Stockholm heeft de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de heer Javier Solana, de opdracht gegeven om samen met de Commissie ook voor de Top van Göteborg in juni uiteen te zetten hoe de EU de vredesinspanningen kan uitbreiden. Tijdens de Gymnich-vergadering in Nyköping op 5 mei heeft de heer Javier Solana de voortgang van deze werkzaamheden uiteengezet.
De EU verwelkomt en ondersteunt het rapport en het voorstel van de commissie-Mitchell, evenals het Egyptisch-Jordaanse vredesinitiatief, dat gebaseerd is op akkoorden waaraan Israël heeft meegewerkt. In beide voorstellen worden de partijen opgeroepen onmiddellijk een akkoord over een staakt-het-vuren te sluiten, hun bereidheid te bevestigen de gesloten akkoorden te respecteren en de onderhandelingen te hervatten. Vertrouwenwekkende maatregelen vormen een voorwaarde voor het welslagen van de onderhandelingen.
Een van de cruciale kwesties van het vredesproces is het Israëlische nederzettingenbeleid. Zowel het Egyptisch-Jordaanse initiatief als het rapport-Mitchell eisen volledige stopzetting van de bouw van nederzettingen. In het rapport-Mitchell staat ook dat de Israëli's moeten overwegen om zich terug te trekken uit omstreden en riskante nederzettingen. De EU vindt deze eisen gerechtvaardigd. Wij achten het nederzettingenbeleid in strijd met het internationaal recht en zien het als een ernstig obstakel voor vrede. De EU heeft Israël dan ook opgeroepen geen nederzettingen meer te bouwen.
Wij steunen ook het voorstel in het rapport-Mitchell de Israëli's op te roepen niet meer met scherp te schieten op demonstranten. Onder vertrouwenwekkende maatregelen valt ook het terugbetalen door Israël van belastingen die het land de Palestijnse Autoriteit verschuldigd is.
Een onderhandelingsoplossing, of een stap in die richting, moet tot doel hebben een democratische, levenskrachtige en vreedzame Palestijnse staat op te richten. De EU heeft haar standpunten in deze kwestie uiteengezet in de Verklaring van Berlijn van maart 1999 en de Verklaring van New York van 12 september 2000. Het blijft een taak van de EU om in samenwerking met andere belanghebbende landen en actoren de Palestijnen te helpen met het opbouwen van zo'n democratische en vreedzame Palestijnse staat.
Zonder een vredesakkoord tussen Israël en Syrië en Israël en Libanon is duurzame vrede in de regio niet mogelijk. Er is aanzienlijke vooruitgang geboekt in de onderhandelingen tussen Israël en Syrië. Deze onderhandelingen moeten worden afgerond en er moet een oplossing worden gevonden die gebaseerd is op de eerder genoemde beginselen van het internationaal recht. De terugtrekking van Israël in mei vorig jaar uit Zuid-Libanon was een belangrijke voorwaarde voor een toekomstig vredesakkoord. Tot het moment dat de vredesakkoorden worden gesloten, is het voor alle partijen zaak incidenten en andere gebeurtenissen die kunnen leiden tot een voortzetting van het geweld te voorkomen.
De EU zal actief bijdragen aan het vredesproces in samenwerking met andere betrokken landen en via de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de heer Javier Solana, speciale gezant Miguel Moratinos en de Commissie.
In het Midden-Oosten ligt de oorsprong van de menselijke beschaving. Het gebied heeft een zeldzame culturele rijkdom en een unieke religieuze betekenis, die steeds meer worden geassocieerd met het langdurige conflict in de regio dat steeds verder vast komt te zitten. Een voorwaarde voor een positieve ontwikkeling van de regio is dat er een eind gemaakt wordt aan het huidige conflict. Het Zweeds voorzitterschap wil samen met de overige EU-partners alles in het werk stellen om hieraan bij te dragen.

Patten
Mevrouw de Voorzitter, ik betreur het uiteraard ten zeerste dat er sinds mijn vorige verklaring in het Parlement over dit onderwerp geen verbetering is gekomen in de situatie in het Midden-Oosten, die de minister goed heeft geschetst. Het geweld duurt voort, aan beide kanten vallen onverminderd slachtoffers, waaronder kinderen, eigendommen, met name landbouwgronden en vluchtelingenkampen, worden verwoest en de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook worden nog steeds uitgebreid.
Er wordt regelmatig aangedrongen op een grotere rol van de Europese Unie in het Midden-Oosten. De kernbeginselen van ons standpunt zijn dat vrede dient te zijn gebaseerd op internationaal recht, op de relevante VN-resoluties, waaronder resoluties 242 en 338 van de Veiligheidsraad, en op de formule 'land voor vrede' . Wij, dat wil zeggen, de instellingen van de Europese Unie, dienen deze beginselen tijdens al onze contacten met de bij dit verbitterde geschil betrokken partijen telkens opnieuw te formuleren.
De Europese Unie blijft haar steun geven aan alle inspanningen om tot een vreedzame oplossing voor dit conflict te komen. Wij steunen, zoals de minister zei, het Egyptisch-Jordaanse initiatief en de aanbevelingen van de lofwaardige onderzoekscommissie-Mitchell, waaronder de opschorting van de bouw van verdere nederzettingen en de snelle en definitieve beëindiging van geweld en terrorisme.
Er is al te veel gevochten en te veel bloed vergoten. Er moet een eind komen aan het geweld. Het onevenredige geweld tegen burgers en het verwoesten van eigendommen van de zijde van de Israëli' s kan niet worden gerechtvaardigd. Aan Palestijnse zijde dient de Palestijnse Autoriteit alles in het werk te stellen om een einde te maken aan de aanvallen op Israëlische burgers. Dit betekent onder andere dat mensen niet worden aangezet tot het plegen van dergelijke aanvallen, en uiteraard dient de Palestijnse Autoriteit haar veiligheidsapparaat effectief te besturen. We kunnen niet het geweld van de ene partij afkeuren en dat van de andere partij toestaan. Mijns inziens heeft de commissie-Mitchell een goede richting, de enige goede richting, aangegeven om de verwijten over en weer en het doden en verminken te beëindigen en weer rond de tafel te gaan zitten. De onderhandelingen moeten worden hervat en de partijen dienen hun internationale verplichtingen na te komen. In het geval van Israël variëren deze verplichtingen van het naleven van het internationaal humanitair recht, waaronder het eerbiedigen van de mensenrechten, zoals bepaald door de Europese Unie tijdens de vergadering van de Mensenrechtencommissie te Genève, en een ander nederzettingenbeleid tot bilaterale verplichtingen jegens de Palestijnse Autoriteit, zoals de overdracht van belastinggelden, en de verplichtingen op grond van de associatieovereenkomst EG-Israël. De Palestijnse Autoriteit van haar kant dient eindelijk over te gaan tot de invoering van hervormingen op financieel en politiek vlak, zoals democratische transparantie, bestrijding van corruptie en consolidering van de rechtsstaat.
Ik wil vandaag graag stilstaan bij twee concrete en praktische punten waarover het Parlement mij regelmatig vragen stelt: het effect van de economische blokkade op de Palestijnse Autoriteit en het nederzettingenbeleid. Wat betreft de verplaatsing van goederen en personen in en uit de Gazastrook is er sinds kort sprake van enige verbetering. Een aantal zakenlieden heeft bijvoorbeeld een vergunning gekregen, maar economische activiteiten in de Palestijnse gebieden blijven aan strenge regels gebonden. De Palestijnse Autoriteit heeft nog steeds te kampen met een financiële en institutionele crisis. De internationale donorvergadering in Stockholm op 11 april was een goede stap op weg naar een oplossing voor de begrotingscrisis van de Palestijnse Autoriteit. We waarderen in het bijzonder de toezeggingen van de Arabische landen.
Na de bijeenkomst in Stockholm zijn besprekingen gestart tussen de Commissie en de Palestijnse Autoriteit over de basis voor toekomstige steun van onze kant. Het gaat onder andere over maatregelen bedoeld om het financiële beheer te verbeteren en het proces van institutionele hervorming te voltooien. Enkele van deze maatregelen, in het bijzonder de maatregelen die betrekking hebben op institutionele hervormingen, vormen een duidelijke bevestiging van toezeggingen die de Palestijnse Autoriteit in het verleden heeft gedaan. We hebben nota genomen van de stappen die de Palestijnse Autoriteit heeft gezet om te komen tot een bezuinigingsbegroting. De Palestijnse Autoriteit werkt ook aan andere welkome hervormingen op het gebied van financieel beheer, zoals de consolidatie van inkomsten. Het Internationaal Monetair Fonds volgt dit proces en het is de bedoeling op basis van deze bezuinigingsbegroting gedurende de komende zes maanden betalingen van 10 miljoen euro per maand te doen, zodra het akkoord dat we allemaal willen tot stand is gekomen, maar ik herhaal wat ik al eerder heb gezegd en wat de minister heeft gezegd: het is van belang de blokkade te beëindigen en de betalingen te hervatten.
Ik wil het nu graag hebben over het nederzettingenbeleid van Israël. Het standpunt van de Europese Unie ten aanzien van de nederzettingen is duidelijk. Alle nederzettingen in de Gazastrook, op de Westelijke Jordaanoever, met inbegrip van Oost-Jeruzalem, en op de Golanhoogten zijn op grond van het internationaal recht onwettig en vormen een ernstig obstakel voor de vrede. Hieronder valt ook de natuurlijke groei van de nederzettingen, die in strijd is met het internationaal recht en niet langer onverminderd mag doorgaan. Men vraagt mij vaak, met name met het oog op de mislukte pogingen om tot een oplossing te komen, wat dit betekent voor onze associatieovereenkomst met Israël en in het bijzonder voor de origineregels waarin het akkoord voorziet. Uit mijn woorden blijkt dat de Westelijke Jordaanoever, de Gazastrook en de Golanhoogten buiten de territoriale reikwijdte van het akkoord vallen. Wat ik nu zeg is niets nieuws, het is geen politiek gebaar. Laat dat volstrekt duidelijk zijn. Dit is reeds in 1998 in een mededeling van de Commissie over dezelfde kwestie naar voren gebracht. In die mededeling werd duidelijk gemaakt dat preferentiële toegang tot Gemeenschapsmarkten voor producten afkomstig van de Israëlische nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, in de Gazastrook en Oost-Jeruzalem en op de Golanhoogten, ik citeer, "in strijd is met de overeengekomen origineregels, aangezien deze gebieden op grond van openbaar internationaal recht geen deel uitmaken van de staat Israël" . Daarom werd in de mededeling aangegeven dat, ik citeer weer, "preferentiële toegang tot Gemeenschapsmarkten voor producten afkomstig van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook als zouden deze producten op grond van het interim-Handelsakkoord EG-Israël afkomstig zijn uit Israël, in strijd is met dit akkoord, daar het niet van toepassing is op deze gebieden" .
De Europese Unie moet de rechtsstaat handhaven. Dat werd onlangs in een vergelijkbare zaak heel duidelijk door het Gerecht van eerste aanleg gesteld. Er werd gesteld dat het bestaan van politieke spanningen, ik citeer, "de Commissie als hoedster van het Verdrag en van de akkoorden die op grond hiervan zijn gesloten, niet ontlast van haar taak erop toe te zien dat derde landen de verplichtingen naleven die ze op grond van een akkoord met de Gemeenschap hebben" . Het standpunt is volkomen duidelijk. Als, en ik benadruk het woord "als" , Israël goederen afkomstig van de nederzettingen bestempelt als producten van Israëlische oorsprong, zullen de douaneautoriteiten van de EU deze interpretatie niet kunnen delen.
Douanebeleid valt onder de bevoegdheid van de Gemeenschap en de tenuitvoerlegging van dit gemeenschappelijk beleid is aan de lidstaten gedelegeerd, maar het is de rol van de Commissie te zorgen voor samenhang en te voorkomen dat verschillende lidstaten het beleid op uiteenlopende wijzen interpreteren. Een aantal lidstaten heeft vraagtekens geplaatst bij de Israëlische certificaten van oorsprong van de afgelopen maanden en de antwoorden komen nu bij de douaneautoriteiten van de lidstaten binnen. Onze verantwoordelijkheid in de Commissie is nu te voorkomen dat er ongecoördineerd actie wordt ondernomen. Daarom heb ik voorgesteld dat de douaneautoriteiten de ontvangen antwoorden en de actie die eventueel wordt overwogen met spoed behandelen tijdens de eerstvolgende vergadering van het Comité Douanewetboek op 31 mei.
Welke technische stappen worden er nu ondernomen? Deze kwestie wordt op 21 mei in het Associatiecomité EU-Israël aan de orde gesteld. Het punt is onderdeel van de agenda die met Israël is overeengekomen en, zoals ik zojuist heb opmerkt, eind mei zal door de douanedeskundigen van de lidstaten uitgebreid worden gesproken over de antwoorden van Israël en de gemeenschappelijke lijn die op dit punt zal worden gevolgd. Naar aanleiding van de conclusies die bij deze gelegenheid worden vastgesteld, zou de kwestie in de vergadering van het Comité Douanesamenwerking tussen de Europese Unie en Israël kunnen worden besproken. Deze vindt normaal gesproken plaats in juli. Ik benadruk dat ons besluit uitsluitend gebaseerd zal zijn op de wet en dat de technische toepassing ervan per geval zal worden bekeken. Meer kunnen we niet doen, maar minder mogen we ook niet doen. Zoals wordt gesteld in de gerechtelijke uitspraak waarnaar ik heb verwezen, is de Commissie de hoedster van het Verdrag en van de akkoorden die op grond hiervan zijn gesloten. We kunnen deze taak niet naast ons neerleggen, en dat moeten we ook niet willen.
Ik ben weer terug bij waar ik ben begonnen: net als anderen willen wij dat er een eind komt aan het geweld. We willen dat de partijen weer rond de tafel gaan zitten en we willen graag een bijdrage leveren aan het tot stand brengen van een duurzame vrede, een delicate en veeleisende opdracht. Een andere oplossing is er niet.

De Voorzitter
Dank u, commissaris Patten.

Galeote Quecedo
Mevrouw de Voorzitter, zoals de heer Patten zojuist zei, wordt het langzamerhand een gewoonte om in de plenaire vergaderingen van het Europees Parlement te debatteren over de kritieke toestand in het Midden-Oosten. Dat is des te schokkender als we deze debatten vergelijken met de discussies van amper enkele maanden geleden, toen we, zoals u hier in herinnering heeft gebracht, de inhoud analyseerden van de verschillende plannen die volgens ons konden leiden tot een definitieve vrede in de regio.
Thans lijkt onze agenda bepaald te worden door de extremisten van beide kampen en de permanente geweldspiraal die ze op gang brengen. En ofschoon ik geen concrete voorbeelden zal noemen en uiteraard geen kwetsende vergelijkingen wil maken, is het zeker dat het onveiligheidsgevoel in Israël, al dan niet terecht, nog nooit zo groot is geweest als nu, terwijl steeds meer de indruk ontstaat dat de Palestijnse Autoriteit niet in staat of bereid is serieus en vastberaden te werken aan een definitieve oplossing van het conflict.
Ondertussen is de toenemende verslechtering van de levensomstandigheden in de Palestijnse gebieden werkelijk verontrustend, omdat dit natuurlijk een ideale voedingsbodem is voor de meest radicale groeperingen. De Palestijnse Autoriteit lijkt de controle over de situatie te verliezen, terwijl de steun van de bevolking voor de intifada toeneemt, als zij al niet rechtstreeks de terroristische agressie tegen Israël steunt. Deze terreuracties moeten met meer vastberadenheid worden veroordeeld en bestreden, wat president Arafat gisterennacht in zijn toespraak voor de televisie heeft nagelaten te doen.
In het algemeen neemt de moedeloosheid in de Arabische landen toe en verharden zich de standpunten. In deze context eist men vanuit de regio een grotere betrokkenheid bij het vredesproces van de internationale gemeenschap, en met name van de Europese Unie, al kan men zich afvragen of de partijen in het conflict echt geïnteresseerd zijn in een terugkeer naar de onderhandelingstafel of dat er hier en daar reeds gedacht wordt aan een militaire oplossing voor het probleem.
Aan het adres van de Israëlische parlementsdelegatie die ons vandaag vereert met haar aanwezigheid zou ik willen zeggen, en zij heeft dit uit de eerste hand kunnen vernemen, dat de instellingen van de Europese Unie meer dan ooit vastberaden zijn om, als de partijen dat wenselijk achten, een evenwichtige bijdrage te leveren aan het vertrouwensherstel dat noodzakelijk is om het vredesproces te hervatten.
Het staat buiten kijf dat de Europese Unie aanzienlijke economische inspanningen levert. Deze economische bijdrage beantwoordt aan haar politieke en globale visie op de regio. En onze politieke betrokkenheid wordt groter naarmate de instrumenten van het buitenlands beleid van de Unie worden geperfectioneerd, al hebben we ongetwijfeld nog een lange weg te gaan. Niemand echter, ook de Europese Gemeenschap niet, kan de wil tot onderhandelen van beide partijen vervangen. We zijn er vast van overtuigd dat, willen we het doel van echte veiligheid en welzijn in de regio bereiken, een terugkeer naar een politiek van vrede en onderhandelingen noodzakelijk is. Alle partijen moeten de confrontatie mijden en opnieuw het verlangen delen naar een vreedzame en op samenwerking gebaseerde coëxistentie. Hopelijk gebeurt dit zo snel mogelijk, mevrouw de Voorzitter.

Poos
Mevrouw de Voorzitter, sinds de hervatting van de vijandelijkheden in de bezette gebieden zijn er al bijna 500 doden gevallen, en de materiële situatie van het Palestijnse volk is slechter dan voor de akkoorden van Oslo. De werkloosheid bedraagt 50%, de investeringen in de vrede zijn verloren gegaan, de bevolking is gegijzeld, dit wil zeggen, onder huisarrest geplaatst in hun steden en dorpen, de hoop van een hele generatie is in rook opgegaan.
In deze rampzalige situatie heeft de Europese Unie de plicht haar stem te verheffen en aan te dringen op de eerbiediging van het internationaal recht. Met andere woorden, we moeten terugkomen tot de kern van de zaak, en ik bedank de heer Patten dat hij dat zo duidelijk heeft gedaan. Er moet een einde komen aan de illegale bezetting, de met geweld verkregen gebieden moeten worden teruggegeven, de kolonisatie van de Westelijke Jordaanoever, Gaza, Oost-Jeruzalem en de Golanhoogten moet ophouden en het zelfbeschikkingsrecht van het Palestijnse volk moet worden erkend.

Als men de escalatie van geweld wil stoppen, het probleem definitief wil oplossen en de rechtvaardige en duurzame oplossing wil bereiken die iedereen wenst, zou men dan niet moeten beginnen met de resoluties van de Verenigde Naties na te leven? De paus heeft hetzelfde gezegd in Damas en ik hoop dat hij deze keer niet zal worden afgevallen door de Fractie van de Europese Volkspartij.
(Applaus)
Het valt in ieder geval toe te juichen dat overweging D en paragraaf 13 van de gezamenlijke ontwerpresolutie dit essentiële punt in herinnering brengen. Israël heeft zoals elk ander land het recht om in vrede te leven binnen zekere en erkende grenzen. Maar zoals elk ander land moet Israël ook zijn internationale grenzen erkennen. Dat is nu niet het geval. In een recent interview heeft de heer Sharon zijn strategische plannen verduidelijkt door te verklaren dat de onafhankelijkheidsoorlog niet is afgelopen, en ik citeer: "zolang deze niet heeft geleid tot het bezit van het hele Israëlische grondgebied". Het hele Israëlische grondgebied? Welk grondgebied? De internationale gemeenschap wordt voor het ene voldongen feit na het andere geplaatst en laat Sharon maar begaan. Afgelopen zaterdag vielen er opnieuw Israëlische granaten op een Palestijns vluchtelingenkamp. Zondag heeft het leger vijf Palestijnse politieagenten gedood op verdenking van terrorisme. En het einde is nog niet in zicht! Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, het is tijd om met luide stem te zeggen "basta ya!". Het is genoeg geweest, mijnheer Sharon.
(Applaus van links)

Van der Laan
Voorzitter, het mag niet zo zijn dat diegene die kritiek levert op Israël meteen in het kamp van de pro-Palestijnen wordt gezet en vice versa. Als Europa een geloofwaardige bijdrage wil kunnen leveren in dit debat moeten we niet de kant van de een of de ander kiezen, maar altijd de kant van vrede, democratie en mensenrechten. Dat betekent dat wij altijd als deze waarden in het gedrang komen onze stem moeten verheffen, los van wie verantwoordelijk is op dat moment.
Europa heeft vaak de mond vol van de mogelijke invloed die het zou kunnen hebben in het Midden-Oosten. In onze optiek zijn dat holle woorden, als we kijken naar het gebrek aan nieuwe initiatieven vanuit Europa en met name het gebrek aan coherentie tussen de lidstaten. Vandaar ook onze uitdrukkelijke oproep aan de Commissie, het voorzitterschap en aan de heer Solana, van wie ik het trouwens een beetje raar vind dat hij er vandaag niet bij is, om er alles aan te doen om de Unie op één lijn te krijgen.
Met betrekking tot de mogelijke schending door Israël van de origineregels in de associatieovereenkomst, wil ik mijn waardering uitspreken voor de duidelijke woorden van commissaris Patten, en hem, maar ook de Raad vragen om het Europees Parlement onverwijld antwoord te geven op vier duidelijke vragen: voor hoeveel producten hebben de lidstaten verificatie aangevraagd bij de Israëlische autoriteiten, welke antwoorden hebben zij ontvangen en welke stappen overwegen zij binnen welke termijn?
Het standpunt van mijn fractie in dezen moge duidelijk zijn. Als het inderdaad zo is dat er twijfels bestaan over de certificaten die Israël uitgeeft en de lidstaten en de Commissie niet onmiddellijk daadkrachtig optreden, dan is Europa medeplichtig aan de door ons allen verafschuwde nederzettingenpolitiek.
Tot slot ben ik tevreden dat onze tekst met betrekking tot de noodzaak in de hele regio te zorgen voor onderwijs dat gericht is op tolerantie en wederzijds begrip, steun heeft gevonden bij de andere fracties.

Lagendijk
Voorzitter, de kracht van de Europese benadering van de problemen in het Midden-Oosten zou moeten zijn, en is gelukkig ook vaak, een evenwichtige benadering vanuit de analyse dat er niet één schuldige is aan de huidige escalatie. Dat gezegd zijnde is het voor mijn fractie klip en klaar dat de overgrote verantwoordelijkheid voor de huidige escalatie ligt bij de regering-Sharon van Israël.
Twee voorbeelden: mijn fractie vindt de opgevoerde strategie van executies van Palestijnen door Israëlische veiligheidsdiensten een schande, een democratische staat onwaardig en bovendien een uitzichtloze strategie omdat je alleen maar de woede en de frustratie onder de Palestijnen zal vergroten.
De afwijzing van het rapport-Mitchell is een gemiste kans voor de Israëlische regering. Het stopzetten van de uitbreiding van de nederzettingen, nog niet eens de nederzettingen zelf, had een eerste gebaar moeten zijn naar de Palestijnen als teken dat ook de Israëli' s een compromis willen, maar helaas heeft de Israëlische regering dat gebaar niet willen maken.
Dat alles is een goede reden om de druk vanuit de Europese Unie op de Israëlische regering op te voeren. Ik zou dan ook heel concreet de vraag willen stellen aan de Commissie en ook aan de Raad, met alle waardering voor de woorden die gesproken zijn over de producten uit de nederzettingen: wat precies gaat de Commissie nu op 21 mei tegen de Israëlische delegatie zeggen als het gaat om de handel uit Israël zelf. Is het wat betreft de Commissie business as usual voor de producten uit Israël zelf? Voor mijn fractie niet. De producten uit de nederzettingen moeten worden aangepakt, maar ook wij vinden dat de normale handel onder een vergrootglas moet worden gelegd en dat de Commissie daarvoor op 21 mei initiatieven moet nemen.
Dat gezegd zijnde wil ik niet suggereren dat de Palestijnen op de goede weg zijn. De Palestijnen voeren een oorlog die zij niet kunnen winnen. Ik vind ook dat de Commissie haar verantwoordelijkheid moet nemen en de Palestijnse Autoriteit erop moet wijzen dat zij- hoe moeilijk dat ook is- moet proberen de aanvallen op burgers te voorkomen en moet kiezen voor een andere weg, want ook de Palestijnse Autoriteit heeft een eigen verantwoordelijkheid.

Morgantini
Mevrouw de Voorzitter, ik bedank commissaris Patten en voorzitter Lindh voor hun bijdragen. Lijden en ellende zullen dagelijkse verschijnselen blijven in Palestina als Israël en de internationale gemeenschap in het algemeen niet tussenbeide komen om de internationale rechten en de mensenrechten te herstellen. Gisteren was een andere rampzalige dag: bij de check points zijn meer dan 200 mensen gewond geraakt, onder wie een Franse journalist, maar de Palestijnen hadden niet geschoten. ' s Avonds is er een ander slachtoffer gevallen, een Israëlische koloniste. De situatie is rampzalig: meer dan 500 Palestijnen zijn inmiddels gedood, 23.000 zijn gewond geraakt, honderden zijn permanent gehandicapt; er vinden bombardementen plaats, bommen verwoesten huizen; duizenden bomen zijn ontworteld, en die zijn toch het dagelijks brood voor de boeren; straten zijn geblokkeerd, wanhopige mensen die gevangen zitten in hun eigen dorpen beginnen honger te krijgen; Palestijnse leiders die als militaire doelen worden beschouwd worden geëxecuteerd. De Israëlische pacifisten van Peace Now en ik ook hebben de moord betreurd op Tabet Tabet, een oude vriend; scholen zijn gesloten, land wordt in beslag genomen voor nieuwe nederzettingen en ander leed: tachtig Israëli' s zijn gedood, onder wie kinderen en jongeren.
We moeten de geweldsspiraal stoppen, want elke dode, Israëli of Palestijn, is een aanslag op onze menselijkheid. Ik begrijp de wanhoop, de woede, de vernedering, de collectieve straffen, de represailles, de behoefte aan vrijheid van de Palestijnen die al 34 jaar gedwongen onder militaire bezetting leven; ik begrijp de overgeërfde angst van de Israëlische bevolking, de vervolgingen, de eenmaligheid van de shoah, waarvoor wij Europeanen de verantwoordelijkheid dragen; ik begrijp de angst dat er een bom kan ontploffen op een autobus of dat een mortieraanval een school kan raken, maar deze angst geeft niet het recht een ander volk te onderdrukken en de internationale mensenrechten te schenden.
Het is onze verantwoordelijkheid geen enkele vorm van antisemitisme toe te staan in Europa en de Israëli' s zo de zekerheid te geven dat de veiligheid van hun land ons ter harte gaat, net als de veiligheid van het Palestijnse volk. De geweldsspiraal stoppen: dat zeggen we al veel te lang. Wat is dus ons beleid? Bij de Israëlische regering blijven aandringen dat ze de onderhandelingen heropent, de blokkade van de gebieden opheft en de bombardementen stopt. Laten we de Palestijnen internationale bescherming garanderen - dat vragen niet alleen zij, maar ook meer dan 400 Israëlische burgers. Maar bovenal moet de uitbreiding van kolonies en straten worden gestopt, zoals de commissie-Mitchell zegt.
Gisteren heeft Daniel Bensimon in de krant Ha' aretz de valse motieven van Sharon, over de natuurlijke demografische expansie van de kolonies, aan de kaak gesteld. Volgens bronnen van de Amerikaanse inlichtingendienst die hij citeert, staan twintigduizend huizen leeg en vertrekken veel kolonisten, zelfs de fanatiekste. Hij schrijft dat de regering de nederzettingenpolitiek zou bevriezen als ze werkelijk het belang van het land op het oog had. Dat zou een positief signaal zijn voor de Palestijnen, de Arabieren en de internationale gemeenschap.
De geweldsspiraal stoppen: de Palestijnse Autoriteit moet al het mogelijke doen om te verhinderen dat het extremisme de overhand krijgt. Er zijn geen militaire oplossingen. De Europese Unie moet een politieke rol spelen - het Parlement heeft dat nog eens benadrukt -, want het internationaal recht kan niet alleen met verklaringen worden gesteund, maar moet ook in de praktijk worden beleefd. Dat wil zeggen dat erop moet worden toegezien dat de akkoorden die Israël ondertekent ook worden nageleefd, met inbegrip van het akkoord met de Europese Unie. Daarin is een bepaling opgenomen die de export van in de nederzettingen geproduceerde goederen naar Europa verbiedt. Commissaris Patten heeft dat duidelijk gezegd en mevrouw Van der Laan heeft het herhaald. In de resolutie waarover het Parlement zal stemmen, vragen we de Raad en de Commissie te overwegen of de collectieve straffen en het buitenproportioneel gebruik van geweld niet strijdig zijn met de principes van de associatieovereenkomst en verzoeken we ze daaruit de consequenties te trekken: geen sancties maar naleving van de rechtsregels. Er is geen tijd te verliezen voor de vrede: die is noodzakelijk voor Palestijnen en Israëli' s, voor de regio maar ook voor ons.

Collins
Mevrouw de Voorzitter, ik ben diep geschokt door de recente, gevaarlijke escalatie van geweld in het Midden-Oosten, waar een einde aan moet komen.
De vraag die feitelijk moet worden beantwoord is: wie gaat als bemiddelaar functioneren om een eind aan het geweld te maken? Ik verwelkom de actieve rol die de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de EU in het Midden-Oosten speelt.
Ik ben van mening dat de Europese Unie een constructieve rol kan spelen bij het beëindigen van het geweld in het Midden-Oosten en vervolgens bij het aanbrengen van de structuren op basis waarvan de vredesonderhandelingen tussen de diverse groeperingen kunnen worden hervat. Ik veroordeel zonder enig voorbehoud geweld van welke kant ook. Het is niet alleen zo dat geweld door verschillende groeperingen in het Midden-Oosten moet worden voorkomen; het is in de eerste plaats een kwestie van garanties stellen dat de voorwaarden worden verbeterd in de hoop dat er een einde komt aan het geweld en dat de onderhandelingen kunnen worden hervat.
Een vreedzame oplossing in het Midden-Oosten is mogelijk. Vorige zomer onderhandelden de Israëlische regering en de Palestijnen nog over hoofdpunten. Hoewel ik teleurgesteld ben dat de vredesonderhandelingen vorig jaar in Amerika uiteindelijk niet tot een vredesakkoord hebben geleid, waren de besprekingen toch geen volslagen mislukking. Kwesties zoals de status van Jeruzalem, de grenzen van de Palestijnse staat, het lot van de joodse nederzettingen en het recht op terugkeer van de Palestijnse vluchtelingen zijn vorig jaar door de twee partijen besproken. Als er een einde komt aan het geweld in het Midden-Oosten en als de voorwaarden voor het hervatten van de onderhandelingen worden veiliggesteld, kunnen we weer tot een bespreking van hoofdpunten komen.
De Europese Unie heeft bij herhaling benadrukt hoe belangrijk het is dat de veiligheid van het Israëlische en het Palestijnse volk, zowel collectief als individueel, te allen tijde is gegarandeerd. In globaal verband zal het bewerkstelligen van vrede in het Midden-Oosten veel tijd in beslag nemen. De eerste stap in het huidige vredesproces was het vredesverdrag van Camp David dat Israël en Egypte in 1979 tekenden. Het zou nog eens twaalf jaar duren voor er een uitgebreid vredesproces in gang werd gezet tijdens de conferentie in Madrid in oktober 1999, waar het beginsel land voor vrede werd vastgelegd. De besprekingen over de permanente status werden in september 1999 hervat. Ik doe een beroep op de belangrijkste partijen om in goed vertrouwen te proberen het geweld in het Midden-Oosten te beëindigen en op basis van de beginselen van de bestaande akkoorden tot overeenkomst te komen.

Belder
Mevrouw de Voorzitter, toen ik vorige week op EP-missie in Washington was, schokte het nieuws over de buitengemeen wrede en laaghartige moord op twee Israëlische schooljongens mij zeer. Hoe deze geweldsspiraal in het Midden-Oosten om te buigen? Wat kunnen de lidstaten van de Europese Unie daaraan precies bijdragen?
Met die nobele intentie reisde de Nederlandse bewindsman van buitenlandse zaken, de heer Van Aartsen, begin deze maand naar de regio. De schriftelijke neerslag van zijn diepgravende bevindingen leidt mij tot het stellen van een drietal vervolgvragen aan het adres van de hier aanwezige Raad en Commissie. Zo stuitte de Nederlandse minister tijdens zijn ontmoeting met de Israëlische premier Sharon op duidelijke kritiek op het Midden-Oostenbeleid van de Europese Unie. Sharon kenschetste dat als "onevenwichtig". Op Nederland sloeg deze beoordeling overigens niet, voegde de minister-president daaraan toe. Graag verneem ik het verweer van Raad en Commissie op Sharons uitlatingen in dezen, want zij impliceren ook uiteenlopende benaderingen van Europese lidstaten van het Israëlisch-Palestijnse conflict.
Daarnaast wijst de heer Van Aartsen op de gevaarvolle radicalisering in het Palestijnse kamp. Delen Raad en Commissie deze analyse en welke mogelijkheden zien zij aan Europese kant om deze tendens tegen te gaan?
In de derde plaats bepleit de Nederlandse bewindsman "een effectievere internationale inspanning om een gezonde institutionele en democratische ontwikkeling van het Palestijnse bestuur te bevorderen". Op dit ogenblik dreigt immers, aldus de heer Van Aartsen, de bestuurlijke zwakte van de Palestijnse Autoriteit haar gezag naar twee kanten, de eigen bevolking en niet minder de staat Israël, uit te hollen. En wat resteert er dan nog aan politiek perspectief voor het Israëlisch/Palestijnse nabuurschap? Onderkennen Raad en Commissie als donoren van de Palestijnse Autoriteit deze lacune evenzeer en hoe wensen zij die concreet op te vullen?
In elk geval kunnen zij daarbij rekenen op de ruggensteun van de Israëlische vice-premier Nathan Sharansky. In The Wall Street Journal van afgelopen maandag bepleit hij voor Israël het rechtsreeks koppelen van concessies aan de Palestijnen aan het opener, transparanter maken van de Palestijnse maatschappij. "Zo'n samenleving zal de Palestijnen de rechten geven die zij verdienen, zonder Israël te bedreigen", hoopt Sharansky. Die joodse droom vraagt toch ook om een Europese inspanning?

Bigliardo
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega' s, nog maar enkele maanden geleden discussieerden we in dit Parlement in aanwezigheid van Israëli' s en Palestijnen over de kans dat er eindelijk een oplossing zou worden gevonden voor de vrede in het Midden-Oosten. Vanmorgen waren de berichten van de televisiejournaals over het Midden-Oosten nog doordrenkt van bloed en wanhoop. Toch worden nu al decennia lang de resoluties van de VN en van het Europees Parlement herhaald, en ook de verzoeken om interventie uit de hele wereld. Ook vanmorgen in het debat zeggen we allemaal hetzelfde. Ik geloof niet meer in de resoluties die een dode letter blijven, vaak weggestopt in een stoffige hoek van de archieven van de parlementaire commissies.
Geachte collega' s, het probleem is niet de Palestijnen die het recht van een volk op een vaderland verdedigen als extremisten te betitelen. Het echte probleem is waarom de autonomie van een volk ondanks alle resoluties nog steeds afhankelijk is van Israëlische goedkeuring, waarom een onlangs gebouwd vliegveld niet kan functioneren, waarom het geen genocide wordt genoemd als een volk van vier miljoen personen sinds de Jom Kippoer-oorlog bijna tien procent van de bevolking verloren heeft aan een subtiele en sluipende, perfide en giftige, cynische en wrede oorlog, die vrouwen en kinderen niet spaart.
Geachte collega' s, ik vraag me af hoe een volk dat zelf zoveel heeft geleden een ander volk met zoveel overtuiging leed kan berokkenen. De verschrikkelijke logica van die politiek wil dat de wereld de controle over de complexe situatie heeft verloren toen de rechtse beweging van Sharon de macht in Israël overnam. Laten we dus iets ondernemen dat ons verder brengt dan die papieren spelletjes, die al veel te lang door de parlementen in de wereld worden gespeeld: het gaat om overtuigende, concrete en definitieve maatregelen voor de vrede, om de onschuldige zielen van kinderen, vrouwen en bejaarden te redden. Het is geen toeval dat Jezus Christus in Palestina is geboren!

Sichrovsky
Mevrouw de Voorzitter, in de voorbije jaren komen namen van Europese politici in de geschiedenis van de vredesbemiddeling in het Nabije Oosten jammer genoeg niet voor. De Oostenrijkse bondskanselier Bruno Kreisky was een van de eersten die Israëlische politici verzocht rechtstreekse gesprekken met Arafat te beginnen. Wat toen als utopisch werd beschouwd, is vandaag politieke realiteit. Waar zijn echter de Europese Kreisky' s van vandaag? Waar zijn de visie, de ideeën, de creativiteit en de moed om meer te doen dan louter bureaucratische verplichtingen nakomen?
In de voorbije jaren heeft Europa geprobeerd, naast maatschappelijke en politieke activiteiten, de rol van politiek bemiddelaar in het Nabije Oosten aan de VS over te laten en zich op louter economische kwesties in dat gebied te richten. Wellicht was dit een reactie op het chaotische en ongecoördineerde politieke standpunt van Europa tegenover de conflictpartijen.
Tot de grootste hinderpalen voor de vertegenwoordigers van de EU om bij de vredesinspanningen een actieve rol te spelen, behoren de ten dele onbegrijpelijke en onduldbare eenzijdige veroordelingen. Onbegrijpelijk is bijvoorbeeld dat onder het Zweedse voorzitterschap het Zweedse Ministerie van Buitenlandse Zaken na een bezoek aan Israël en de autonome gebieden de Israëlische gewelddaden eenzijdig en agressief veroordeelt en het aldus onmogelijk maakt onder het Zweedse voorzitterschap de bemiddelaarsrol van de EU te ondersteunen.
Niemand kan in ernst ontkennen dat Israël vrede wil. Voormalig premier Barak is met zijn voorstellen verder gegaan dan enig ander Israëlisch politicus. De huidige rampzalige toestand is daarvan het gevolg. De nieuwe regering onder leiding van de heer Sharon daarvoor verantwoordelijk stellen, zoals hier wordt gedaan, bemoeilijkt alleen maar de bemiddelingspogingen van de EU-vertegenwoordigers.
Europa moet eindelijk inzien dat wij in het Nabije Oosten niet alleen vrienden of vijanden hebben. Als Europa als bemiddelaar au sérieux wil worden genomen, moet het een eenduidig buitenlands beleid voeren, een neutrale houding tegenover de conflictpartijen aannemen en uitvoerbare vredesvoorstellen formuleren en daarover bemiddelen. Zeggen dat men de eisen van de ene of andere zijde ondersteunt, is geen vredesbeleid.
Thema' s als het terugkeerrecht van de Palestijnen, de verdeling van Jeruzalem en de Tempelberg, het nederzettingenbeleid, de Palestijnse staatsvorming en de gerechtvaardigde aanspraak van de Israëlische bevolking op veiligheid moeten door de conflictpartijen onmiddellijk worden besproken. Als we als bemiddelaar au sérieux willen worden genomen, zijn onze meningen daarover minder belangrijk.
Om Europa te vertegenwoordigen hebben wij overtuigende mensen nodig, die door alle betrokkenen in het Nabije Oosten au sérieux worden genomen.
Ik ben gisteravond na een bezoek aan Israël rechtstreeks naar Straatsburg gekomen. Mijn woorden worden misschien een beetje door mijn persoonlijke banden beïnvloed. U mag echter van mij aannemen dat de mensen aan beide zijden vrede wensen. Wij moeten met beide zijden kunnen spreken. Het hoeven niet altijd uitsluitend de actieve politici te zijn.

De Voorzitter
Ik heb zes ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.
De stemming vindt donderdag plaats.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mevrouw de Voorzitter, zoals de Raad en de Commissie hebben erkend, zien we momenteel in het Nabije Oosten een escalatie van extreem geweld en blinde haat, met als trieste hoogtepunten de steniging van mensen en de moord op kinderen en onschuldige burgers.
De oproepen van de internationale gemeenschap tot dialoog en vrede werden genegeerd en naar de achtergrond verwezen. Het is dan ook dringend noodzakelijk, mevrouw de Voorzitter, om werk te maken van de initiatieven die momenteel op tafel liggen, zoals het Jordaans-Egyptisch plan en de conclusies van de commissie-Mitchell, waarin de onmiddellijke stopzetting van het geweld en een hervatting van de dialoog geëist worden voor een vreedzame oplossing van dit conflict.
Als deze oproepen geen resultaat opleveren, mag de internationale gemeenschap niet onverschillig, blind, stom en doof blijven voor dit ritueel van geweld, deze permanente haat en de cultuur van het "oog om oog, tand om tand".
Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat als de twee initiatieven die op tafel liggen geen succes hebben, we een formule moeten zoeken die een uitweg biedt uit deze impasse.
De fungerend voorzitter van de Raad - ik bedoel de Raad van ministers van Defensie, die maandag zijn bijeengekomen in een informele vergadering voordat zij een vergadering hadden met de ministers van Buitenlandse Zaken - heeft bevestigd dat de Europese Unie nog voor het einde van het jaar zal beschikken over de capaciteit om deel te nemen aan missies op het gebied van crisisbeheersing, op incidentele basis, al wordt inderdaad een groot deel van onze capaciteiten momenteel in beslag genomen door de opdrachten in de Balkan.
Mevrouw de Voorzitter, volgens mij kunnen we niet wachten tot het einde van het jaar en moeten we de mogelijkheid van andere alternatieven overwegen als de plannen die op tafel liggen geen resultaat opleveren. Bijvoorbeeld een vredesmacht van de Verenigde Naties, of, zoals de heer Patten heel goed heeft opgemerkt, instrumenten die binnen het bereik liggen van de Europese Unie, zoals de associatieakkoorden.
Er zijn nog andere alternatieven, die we niet uit het oog mogen verliezen, zoals het Internationale Gerechtshof in Den Haag of de Mensenrechtencommissie van de VN in Genève, maar ik zou liever hebben dat we geen beroep behoeven te doen op deze instanties, mevrouw de Voorzitter, omdat beide partijen echt willen terugkeren naar de onderhandelingstafel en een vrede willen die berust op rechtvaardigheid.

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, veel is al gezegd en daarom zal ik proberen in de drie minuten die mij ter beschikking staan in te gaan op de voorstellen in plaats van door te gaan met beschrijvingen. De betogen van voorzitter Lindh en van veel collega' s hebben de ernst en de omvang van de situatie in de bezette gebieden en in het hele Middellandse-Zeegebied al voldoende beschreven. Daarvoor zijn geen verdere adjectieven nodig.
Ik geloof dat de rol van het Parlement ook in deze kwestie vorm aan het krijgen is. We hebben al vaak gedebatteerd maar niet veel resoluties aangenomen. Dit Parlement begint zich er rekenschap van te geven dat de resoluties en veroordelingen een zin en een waarde moeten hebben. Zoals u heeft gezegd, is er in dit geval een resolutie ingediend en ik hoop dat die met een grote meerderheid zal worden aangenomen. In deze resolutie nemen vrijwel alle fracties initiatieven tegenover de Commissie en de Raad. Ik bedank commissaris Patten voor zijn duidelijke uitspraken en voor de vastberadenheid waarmee hij het recht en de internationale legaliteit weer aan de orde heeft gesteld, ook in verband met de economische betrekkingen met Israël. Als we niet terugkeren naar het recht en de internationale legaliteit, zullen we ons slechts met grote moeite kunnen losmaken van de chaos van leugens en geweld die is ontstaan.
Ik wil er toch bij de Raad op aandringen dat het misschien niet genoeg is dat de heer Solana in Göteborg verslag uitbrengt. Het Verdrag van Amsterdam heeft middelen ter beschikking gesteld die in dit geval nog niet zijn gebruikt. Het is enigszins paradoxaal dat de Europese Unie geen gemeenschappelijke strategie voor het Midden-Oosten heeft, het is paradoxaal dat de Vijftien bij de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties en bij de vergaderingen van de Mensenrechtencommissie in Genève verschillende standpunten hebben ingenomen. Dat is paradoxaal, het is absurd. Ik geloof dat de Unie de plicht heeft de rol van de Hoge Vertegenwoordiger voor het buitenlands en veiligheidsbeleid en die van de heer Moratinos te versterken aan de hand van een gemeenschappelijke strategie die de gewenste richting aangeeft. Dat vragen wij van Göteborg. Ik ben gevoelig voor de redenering van de heer Salafranca. De commissie-Mitchell heeft indicaties gegeven; de eerste stap zou het sturen van waarnemers kunnen zijn, in een later stadium misschien gevolgd door een interventiemacht. Als het geweld niet ophoudt, moeten we het proces van buitenaf sturen. Ik denk dat dit een nuttig debat is geweest en dat de resolutie door de Raad in overweging moet worden genomen.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de jongste golf van geweld en terreur in het Midden-Oosten moet streng veroordeeld worden. Het is de hoogste tijd dat het Israëlisch-Palestijns conflict uit de impasse geraakt waarin dit zich momenteel bevindt. Ik meen dat beide partijen daartoe grote inspanningen moeten leveren. Om te beginnen moet door beide kanten alvast worden afgezien van elk eenzijdig optreden waardoor het conflict nog verder kan escaleren.
Verder moeten wij aandringen op wederzijds respect en goede wil. In dit verband wil ik toch graag wijzen op de, naar mijn mening, zeer belangrijke verklaring van de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken, Shimon Peres, op zondag 13 mei dat er geen nieuwe nederzettingen meer bij komen.
Wat de Europese Unie betreft is het onze plicht onze positie in de vredesgesprekken te versterken, gelet op al onze humanitaire en geostrategische belangen in deze regio én onze belangrijke handelsrelaties. Ook moeten de Commissie en de lidstaten aangemoedigd worden projecten te steunen die kunnen helpen bij het opbouwen van begrip en partnership. Er zullen vanzelfsprekend nog vele onopgeloste problemen en onbeantwoorde vragen blijven bestaan. Iedereen weet dat het vredesproces een langdurig en lastig proces zal zijn, maar ik blijf ervan overtuigd dat we met het nodige vertrouwen, de onontbeerlijke politieke wil en het noodzakelijke doorzettingsvermogen ons gemeenschappelijk doel kunnen bereiken, namelijk een vreedzaam en welvarend Midden-Oosten.

Coûteaux
Mevrouw de Voorzitter, het meest verwonderlijke aan dit debat is onze verwondering, want de expansionistische politiek van Israël is het onvermijdelijke en voorspelbare resultaat van het toenemende gebrek aan evenwicht in de regio, en daarvoor dragen wij een zeer groot deel van de verantwoordelijkheid. In de eerste plaats omdat onze lidstaten - met als belangrijke uitzondering Frankrijk - sinds 1967 de steeds zelfverzekerder en dominanter wordende staat Israël voortdurend de indruk hebben gegeven dat het ongestraft het internationaal recht en de VN-resoluties kon schenden.
In feite hebben we, zoals op andere gebieden, Washington gevolgd en blijven we onze ogen sluiten voor de theocratische ontsporing van deze religieuze staat, waarvan de regeringen naar de pijpen dansen van fanatieke minderheden en partijen die niet onderdoen voor andere vormen van religieus fanatisme in de regio. Daarom zouden we sancties moeten overwegen tegen Israël.
We zijn echter ook verantwoordelijk voor een ander verstoord evenwicht, namelijk de ongelijke krachtsverhoudingen. We moeten overwegen - en ik zeg dit zonder aarzelen - om het Arabische kamp uit te rusten met voldoende militaire middelen, inclusief een voldoende sterk nucleair arsenaal, opdat Israël niet denkt dat het zich alles kan permitteren. Dit is de politiek die mijn land in de jaren zeventig op het oog had door Irak met kernwapens uit te rusten. We hebben dit arsenaal kapotgemaakt en volharden dus in ons onevenwichtig beleid. Wat er vandaag gebeurt is slechts het treurige maar onvermijdelijke resultaat van onze verblinding en onze collectieve lafheid.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik zou graag hebben dat vele collega's, maar ook de Commissie en de Raad, zich even vastberaden zouden opstellen als het gaat om Tsjetsjenië, met 100.000 doden in minder dan twee jaar, of het bezette Tibet, met 1.200.000 doden in veertig jaar. Helaas lijken deze thema's nogal gemakkelijk te worden vergeten, zowel door de Raad als door de Commissie en het Parlement.
Wat het debat van vanmorgen betreft, zou ik om te beginnen willen opmerken dat mevrouw Lindh deze kwestie nogal selectief benadert wanneer ze spreekt over een terugtrekking van Israël uit Libanon maar vergeet dat Libanon nog steeds bezet wordt door Syrië. Ik verbaas mij over deze vergeetachtigheid. Het beleid dat mevrouw Lindh, mijn collega's en de Commissie voorstellen berust op zelfbegoocheling. Men vergeet dat de heer Barak voorstellen heeft gedaan die geen enkele Israëliër voor hem had gedaan en dat de Palestijnen deze voorstellen hebben verworpen. Ik betwijfel dat we de Israëliërs door ze met de rug tegen de muur te drukken ertoe kunnen brengen een vredesplan te ondertekenen dat de heer Arafat niet lijkt te willen accepteren.
We zouden wat afstand moeten nemen. We mogen onze geschiedenis van de laatste honderd jaar niet vergeten en zouden ons misschien iets welwillender moeten opstellen tegenover Israël. Misschien moeten we ook serieus beginnen na te denken over de mogelijkheid om Israël op te nemen in de Europese Unie. Hierdoor zouden we niet alleen tegemoetkomen aan de fundamentele zorgen van de Israëlische bevolking, die niets afdoen aan de frustraties en de erbarmelijke levensomstandigheden van de Palestijnen, maar ook een oplossing aanreiken voor het fundamentele probleem, namelijk de diepe ongerustheid van het Palestijnse volk. Ik geloof dat Europa zich ruimhartig moet opstellen en Israël moet aanbieden lid te worden van de Europese Unie. Dit is een toekomstperspectief dat de Europese Unie in staat zou stellen grotere concessies te doen, zelfs op territoriaal gebied. Het zou ook betekenen dat Palestina zich verder kan ontwikkelen en Israël in veiligheid kan leven in dit deel van wereld.
Dit voorstel is reeds ondertekend door dertig Europese afgevaardigden en een aantal afgevaardigden van de Knesset. Ik roep mijn collega's op het zo snel mogelijk te ondertekenen, zodat een breed debat over dit voorstel op gang kan komen.

Morillon
Mevrouw de Voorzitter, in het Midden-Oosten rekent men op de Europese Unie. Zij is reeds aanwezig in dit gebied, veel meer dan in het verleden, dankzij de betrokkenheid van haar Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. De EU moet nu echter een nog actievere rol spelen. De tijden dat zij zich ertoe kon beperken het drama te observeren vanuit haar mediterrane balkon zijn voorbij.
Een actieve rol is gewenst, want de geschiedenis heeft aangetoond dat alleen passiviteit eerloos is, zowel in de politiek als in oorlogssituaties. Onze acties zullen slechts vruchten afwerpen als ze volkomen onpartijdig zijn, en dat is de eerste moeilijkheid, want beide kampen verlangen nu in de eerste plaats dat men de tegenpartij veroordeelt, volgens het oude spreekwoord dat de vijand van mijn vijand mijn vriend is en de vriend van mijn vijand mijn vijand. Als we deze duivelse spiraal van wraak en geweld willen helpen doorbreken, zowel in het Midden-Oosten als elders, hebben we dus niet het recht iemands vijand te zijn.
Wat staat ons dan te doen? Ik denk eerlijk gezegd dat niemand vrede kan brengen in het Midden-Oosten als beide partijen niet overtuigd zijn van de noodzaak ervan en als de verschillende voorstellen die hier momenteel worden voorgelegd, zowel door mijn collega's als de Raad en de Commissie, niet in aanmerking worden genomen. Als de wil tot vrede bestaat, en dat moeten we blijven hopen, en alleen dan, moeten we ook het idee ondersteunen om een internationaal waarnemerskorps te sturen, waaraan Europa zou kunnen en moeten deelnemen. In navolging van mijn vriend Salafranca en onze collega Napoletano zou ik dit punt willen benadrukken tegenover onze collega's van de Knesset die hier aanwezig zijn, want ik weet dat Israël nog steeds zeer vijandig staat tegenover dit idee. Om de gemoederen te bedaren na het verschrikkelijke drama in het Heilige Land, waar het bloedvergieten nog steeds doorgaat, zou de aanwezigheid ter plekke van onpartijdige waarnemers zeer welkom zijn. Door hun woorden en daden kunnen zij verhinderen dat de incidenten die onvermijdelijk zullen volgen op de inwerkingtreding van een echte wapenstilstand, waarvan ik samen met mijn collega's blijf hopen dat die er ooit komt, niet opnieuw de hele regio in brand zetten.

Caudron
Mevrouw de Voorzitter, ofschoon ik een vriend ben van Israël, zal ik vandaag voor een resolutie stemmen die zeer streng is voor Israël.
Zeker, ik betreur het dat de Europeanen al te vaak de dramatische impact van terroristische aanslagen tegen onschuldige burgers in Israëlische steden onderschatten en ik verwijt Yasser Arafat dat hij niet de moed heeft gehad het bijzonder moedige vredesvoorstel te aanvaarden dat Ehud Barak een paar dagen voor de verkiezingen heeft aangeboden. Hij had alleen maar "ja, maar..." of "ja, als..." hoeven te zeggen, maar hij heeft besloten om "neen" te zeggen. Israël is echter een democratische staat, die zeer machtig en goed bewapend is, en daarom is het de taak van Israël de druk niet te verhogen en vredesinitiatieven te ontwikkelen die aanvaardbaar zijn voor de Palestijnse bevolking.
Ik voeg daaraan toe dat ik weliswaar begrip heb voor de ongerustheid van de Israëlische bevolking over haar veiligheid, maar dat ik geen toespraken of daden kan aanvaarden van Ariel Sharon die ik persoonlijk overal elders zou veroordelen.
Tot slot wil ik, juist op grond van mijn vriendschap voor Israël, de Israëliërs zeggen dat het gebruik van geweld niet de veiligheid zal waarborgen waar ze recht op hebben en dat de kolonisaties een ernstige fout zijn. Ik wil ook onderstrepen dat de Palestijnen recht hebben op een staat. Ten slotte wil ik nog opmerken dat de Israëliërs en Palestijnen behoefte hebben aan serieuze voorstellen voor een vredesoplossing, en iedereen weet dat dit offers zal vereisen van beide partijen.
Europa kan en moet een bijdrage leveren. Daartoe dient het een evenwichtig en actief standpunt in te nemen. Dit standpunt is terug te vinden in de verklaringen van de Raad en de Commissie. Ik hoop dat ook onze resolutie daaraan zal bijdragen en ik ben ervan overtuigd dat het verslag-Mitchell een goede basis is voor nieuwe onderhandelingen.

Bowis
Mevrouw de Voorzitter, Israël en Palestina zijn twee afzonderlijke volkeren maar nog geen twee onafhankelijke staten. Het zijn twee volkeren die als buurlanden naast elkaar moeten leven als ze hun kleinkinderen niet met een eeuwigdurende vete willen opzadelen. Het is droevig dat personen die leiderschap zouden moeten tonen zich provocerend opstellen. Provocatie leidt tot geweld, dat weer met geweld wordt beantwoord. Dat leidt tot wraak en een verwijdering van een rechtvaardige en vreedzame modus vivendi.
Israël heeft een groot deel van de oplossing in handen, maar Palestina en de buurlanden moeten daar wel op reageren. Natuurlijk begrijp ik dat Israël bang is de eerste stap te nemen. In Libanon heerst bijvoorbeeld al jaren een onmogelijke situatie: het land heeft te lijden gehad van beschietingen van Israël en is door Syrië geïnfiltreerd, en nu moeten beide landen Libanon helpen om de stabiliteit in eigen land te waarborgen. De Libanezen hebben op verantwoordelijke wijze ingespeeld op de terugtrekking van de Israëli' s. Israël houdt echter nog steeds kleine stukken Libanees grondgebied in het zuiden bezet en heeft nog steeds geen landkaarten vrijgegeven waarop is aangegeven waar zich landmijnen bevinden, zodat deze kunnen worden geruimd. Als gevolg hiervan zijn sinds de terugtrekking al negen herders omgekomen. Aan beide zijden moeten nog steeds gevangenen worden uitgewisseld en de Libanese Sheeba-boerderijen aan de grens met de Golanhoogten worden nog steeds door Israël bezet en beheerst.
De minister en de commissaris hebben de kern van de provocatie aangegeven, onder andere de verkoop binnen de EU van goederen die als Israëlisch worden aangeduid maar afkomstig zijn uit de nederzettingen.
Er zijn 145 nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever, 16 in de Gazastrook, 9 in Jeruzalem; er wonen 400.000 mensen. Slechts 42% van de Westelijke Jordaanoever wordt door Palestijnen bestuurd, 58% bestaat uit legerkampen of nederzettingen en maar al te vaak leiden de legerkampen tot nederzettingen. Er komt geen vrede van de resoluties die hier worden aangenomen - maar wij kunnen wel helpen. Er kan pas vrede komen als Israël, Palestina en de omliggende landen inzien dat ze zo graag vrede willen dat ze ook bereid zijn zich daarnaar te gedragen.

Lindh
 - (SV) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dank u voor het goede debat. Het is gebleken dat de Europese Unie invloed moet hebben en actief moet zijn. Om invloed te hebben, moet er in de Europese Unie eensgezindheid bestaan over de manier waarop wij het huidige proces willen beïnvloeden.
Ik ben blij te zien dat er momenteel beduidend meer eensgezindheid in de Raad is dan ooit tevoren. Dat zie je bij deze kwestie ook. Ondanks de verschillende ontwerpresoluties en uiteenlopende opvattingen zijn de onderlinge verschillen kleiner dan voorheen. Dat is volgens mij ook de reden waarom de EU vroeger nooit zo'n grote betrokkenheid aan de dag legde bij het conflict in het Midden-Oosten. Dat is helaas echter niet voldoende, maar, zoals de heer Poos bij wijze van inleiding al zei, het gaat om de onderhandelingsbereidheid van de partijen en met name om het feit dat de Israëlische regering op dit moment het meest verantwoordelijk is.
Ik kan mij vinden in veel van wat de heer Poos over de huidige situatie heeft gezegd: de rampzalige economische situatie en de illegale bezetting. Volgens de heer Galeote Quecedo ontstaat hierdoor het risico dat extremisten nu de gang van zaken bepalen en dat de haatpropaganda van beide partijen en de armoede in de Palestijnse gebieden het geweld verder doen toenemen.
De heer Lagendijk vindt het onacceptabel dat Palestijnse verzetsstrijders door Israëli's worden geëxecuteerd. Daar ben ik het mee eens; dat is al aan de orde gekomen in mijn inleidingstoespraak. Het is volkomen in strijd met zowel het internationaal recht als de internationale normen en de, voor de meesten van ons vanzelfsprekende, mensenrechten. Wij hebben dit meerdere malen met de Israëlische regering besproken. Wij hebben ook garanties gekregen dat het zou ophouden, maar helaas is dat tot nu toe nog niet het geval.
Wat betreft de bijeenkomst van 21 mei, die veel sprekers hebben genoemd, geeft de Raad zijn volledige steun aan de Commissie voor de koers die commissaris Patten heeft beschreven. Die houdt in dat wij ons nu aan de regels moeten houden en duidelijk moeten laten zien dat de EU niet accepteert dat Israël de regels blijft overtreden.
Diverse sprekers hebben de schuldvraag aangekaart: wie is volgens ons verantwoordelijk? In hoeverre kan de EU bemiddelen? Ik zou tegen de heer Salafranca Sánchez-Neyra en alle anderen die deze kwesties hebben besproken willen zeggen dat hoewel de EU natuurlijk aan beide partijen eisen zal stellen, wij op dit moment natuurlijk strengere eisen aan de Israëlische regering en de heer Sharon stellen. Premier Sharon kan op dit moment het meeste doen om het tij te keren. Zoals velen van u hebben opgemerkt, kan het huidige beleid extremistische groeperingen in de kaart spelen. Sharon moet zijn politieke verantwoordelijkheid nemen.
De Raad stelt natuurlijk ook eisen aan de Palestijnen. Die moeten zorgen voor een transparantere begroting, meer handelen vanuit democratische en transparante principes en alles in het werk stellen om een einde te maken aan terroristische aanslagen.
Wat kan de EU verder doen? Precies zoals de heer Napolitano al zei, is het van belang dat wij ook tot daden overgaan. Ik kan u verzekeren dat wij het rapport van de heer Javier Solana voor de Europese Raad van Göteborg niet passief afwachten. Wij richten ons tot de Israëlische regering en eisen dat zij stopt met de geweldplegingen en het afsluiten van de Palestijnse gebieden en onmiddellijk een einde maakt aan haar nederzettingenbeleid, dat in feite een illegale bezetting is. Zoals ik al zei, hebben wij ook van de Palestijnen geëist dat zij alles in het werk stellen om terroristische aanslagen te voorkomen en het geweld af te laten nemen. Wij steunen de voorstellen van het rapport-Mitchell; het is verheugend om te zien dat er ook in het Parlement steun voor het rapport bestaat. Wij steunen eveneens het Egyptisch-Jordaanse initiatief. Overeenkomstig een door de Commissie opgesteld plan nemen we juist op dit moment de hoofdverantwoordelijkheid op economisch vlak voor de Palestijnse gebieden teneinde te voorkomen dat de situatie in die gebieden nog verder verslechtert.
Zoals generaal Morillon heeft gezegd is de EU op dit moment actiever dan ooit. Ik denk echter dat wij allemaal de behoefte hebben om niet alleen de verantwoordelijkheid te nemen die wij tot nu toe hebben genomen - dat wil zeggen een grote financieel-economische verantwoordelijkheid - maar ook een grotere politieke verantwoordelijkheid, die evenredig aan is onze economische verantwoordelijkheid in de regio.
Met de roadmap die de heer Javier Solana ontwikkelt ten behoeve van de Top van Göteborg denken wij een substantiëlere bijdrage te kunnen leveren aan het vredesproces en een betere strategie voor de lange termijn te kunnen ontwikkelen voor de betrokkenheid van de EU bij het Midden-Oosten.
Uiteindelijk is het aan de partijen zelf om zich te bezinnen, de geweldsspiraal te doorbreken, af te zien van de toenemende geweldplegingen en te erkennen dat invoering van een staakt-het-vuren, stopzetting van de bouw van nederzettingen en een terugkeer naar de onderhandelingstafel de enige manieren zijn om vrede te bewerkstelligen.
Ik wil zowel tegen Israël als de Palestijnen het volgende zeggen. Deze kwestie betreft niet alleen u beiden. Ze heeft een grote internationale impact. Zij is cruciaal voor de toekomst van iedereen en daarom eisen wij ook dat de partijen hun verantwoordelijkheid nemen. Zoals de heer Caudron al zei, wij hoeven geen partij te kiezen voor Israël of de Palestijnen, maar de EU moet wel alles in het werk stellen om een bijdrage te leveren aan het vredesproces.

Patten
Ik zal proberen een antwoord te geven op drie vragen die tijdens het debat door de geachte afgevaardigden zijn gesteld en ik hoop dat ik dat op enigszins bevredigende wijze kan doen.
Ten eerste stelde mevrouw Van der Laan een vraag over de origineregels. Als er punten zijn die in mijn antwoord thans niet aan bod komen, zal ik er in een brief aan de geachte afgevaardigde op ingaan. Ik wil graag op een rijtje zetten wat er tot nu toe is gedaan. De kwestie van de origineregels is naar voren gebracht in de door mij reeds genoemde mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement. De Raad Algemene Zaken heeft eind juni 1998 van onze mededeling kennis genomen en de Commissie gevraagd deze kwesties op een technisch niveau op te lossen. Sindsdien is er veel gebeurd. Er zijn meteen na de mededeling op verschillende niveaus technische contacten met Israël geweest. Op 16 december 1999 heeft de Commissie het COREPER op de hoogte gesteld van de resultaten van deze bijeenkomsten.
Begin 2000 heeft de Commissie concrete informatie ontvangen over de invoer van specifieke producten afkomstig uit Israëlische nederzettingen. Op basis van deze informatie heeft de Commissie de lidstaten tijdens de vergadering van het Comité Douanewetboek op 6 april vorig jaar herinnerd aan hun verplichtingen op dit vlak, namelijk het toepassen van de bepalingen van artikel 32 van het Protocol voor Douanesamenwerking van de associatieovereenkomst op zendingen waarvan bekend is dat ze uit de nederzettingen afkomstig zijn. Na deze vergadering hebben lidstaten zo' n 2000 EUR1-certificaten naar Israël teruggestuurd ter verificatie. In enkele gevallen werden goederen alleen voor onbeperkte verspreiding binnen de Europese Unie vrijgegeven na betaling van een vrijwaring tegen invoerrechten. De antwoorden op de verificatieverzoeken komen binnen nu de termijn van tien maanden die Israël had voor de beantwoording ten einde loopt.
Er is al die tijd een waarschuwing van kracht geweest voor importeurs, die voor het eerst is gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen van 8 november 1997. Hierin worden exporteurs op de hoogte gesteld van het feit dat er twijfels bestaan over EUR1-certificaten uit Israël. De waarschuwing is nog steeds van kracht, hoewel de verwijzingen naar sinaasappelsap niet langer van toepassing zijn, zoals de geachte afgevaardigden zich zullen herinneren. Dit is alle informatie waarover ik beschik aangaande de gang van zaken met betrekking tot de origineregels. Zoals ik al eerder zei, ik ben vastbesloten deze kwestie volgens de overeenkomst en geheel volgens de wet te behandelen.
De heer Lagendijk heeft gevraagd wat we volgende week tijdens onze bijeenkomst op 21 mei tegen de Israëli' s gaan zeggen en hij heeft gezegd dat wat wij in het Midden-Oosten proberen te bereiken, of zouden moeten proberen te bereiken, een evenwichtige benadering is. Ik geloof niet dat dit betekent dat we dus maar op zoek moeten naar een politiek agendapunt waarmee geen van beide partijen het oneens is. Ik geloof ook niet dat de heer Lagendijk dat vindt. Dat is niet wat wordt bedoeld met een evenwichtige benadering. Ik ben toevallig van mening dat het rapport-Mitchell een uitermate evenwichtig en verstandig document was. Ik ben van oordeel dat de commissie-Mitchell degenen steunt die zich aan beide zijden nog steeds voor de vrede inzetten - en ik hoop dat wij hetzelfde zullen doen. Dat is een verstandige, evenwichtige benadering. Wat betreft de vraag wat we op 21 mei gaan zeggen, we zullen deze zomer voor de eerste keer de origineregels bespreken - dat staat al op de agenda - maar ik wil dat we ons nauwgezet houden aan de letter en de geest van onze overeenkomst. Als we verder gaan dan dat, begeven we ons op zeer gevaarlijk terrein. Wat mij betreft houden we ons dus aan de letter van de overeenkomst en onthouden we ons van politieke gebaren.
De heer Belder heeft een vraag gesteld over de opmerkingen van onze collega en vriend Van Aartsen, de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken, met name aangaande de Palestijnse Autoriteit en de noodzaak dat die op een meer transparante en democratische wijze gaat functioneren. Ik moet zeggen dat wat onze collega Van Aartsen tijdens zijn bezoek aan het Midden-Oosten heeft gezegd niet alleen volledig in overeenstemming was met ons standpunt over de ontwikkeling van de democratie in de Palestijnse gebieden, maar tevens een bijzonder welsprekende en effectieve uitleg ervan was, zoals we van hem kunnen verwachten. Zelfs onder de bepaald niet volmaakte omstandigheden moeten we er bij de Palestijnse Autoriteit op aandringen dat ze opener, transparanter en pluralistischer wordt, de burgerrechten en de mensenrechten beschermt en meer democratisch te werk gaat. Dat is mijns inziens wat de minster heeft gezegd en daar staan wij volledig achter.

De Voorzitter
Ik bedank commissaris Patten voor zijn antwoorden.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.

Stand van de transatlantische dialoog
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de stand van de transatlantische dialoog.

Lindh
 - (SV) Mijnheer de Voorzitter.
De betrekkingen tussen de EU en de Verenigde Staten zijn van essentieel belang voor zowel Europa en de Verenigde Staten als de rest van de wereld.
De transatlantische betrekkingen zijn goed. Momenteel werken wij nauw samen op een reeks gebieden en onze dialoog strekt zich uit tot praktisch alle belangrijke kwesties. Wij hebben de gezamenlijke verantwoordelijkheid om mondiale uitdagingen aan te gaan en bij te dragen tot een vreedzamer en democratischer wereld alsmede te ijveren voor een dynamisch, multilateraal handelssysteem. Op diverse gebieden hebben wij ook meningsverschillen, maar hierover voeren wij een nauwe dialoog.
Sinds onze dialoog in 1990 is geformaliseerd door middel van de aanneming van de Transatlantische Verklaring is deze voortdurend verdiept en uitgebreid. In 1995 hebben wij tevens de Nieuwe Transatlantische Agenda aangenomen.
De Raad Algemene Zaken heeft tijdens de vergadering van afgelopen maandag zijn tevredenheid geuit over de mededeling van de Commissie over verbetering van de transatlantische dialoog en heeft het voorzitterschap en de Commissie opgedragen om samen met de Verenigde Staten de dialoog effectiever en praktijkgerichter te maken.
De Raad wil dat in de dialoog, die onder meer uit regelmatige topontmoetingen bestaat, de nadruk gelegd wordt op een aantal strategische thema's en prioriteit gegeven wordt aan kwesties die van belang zijn voor het bevorderen van de continuïteit. De Raad heeft in het bijzonder geëist dat "het milieu" en "het klimaat" tot deze strategische thema's behoren.
Op de Top van Göteborg op 14 juni moeten de EU en de Verenigde Staten gezamenlijk een duidelijke structuur en richting aangeven voor de blijvende samenwerking. Op de top zullen alle prioriteiten van het Zweedse voorzitterschap op de een of andere manier aan bod komen.
De EU en de Verenigde Staten hebben de inspanningen gecoördineerd om Rusland te steunen bij het doorvoeren van ontwapenings- en non-proliferatiemaatregelen, met name met betrekking tot de vernietiging van chemische wapens en het zogeheten multilaterale MNEPR. Wij hebben samengewerkt in het kader van het EU-initiatief de Noordse Dimensie. Wij hebben een meerjarige samenwerking in gang gezet op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, in nauw overleg met het komende Belgische respectievelijk Spaanse voorzitterschap, die gericht is op drugsbestrijding, bestrijding van kinderporno op internet en steun aan de strijd van Rusland tegen de georganiseerde criminaliteit en voor consolidatie van de rechtsstaat.
Wij hebben samengewerkt op het gebied van kwesties gerelateerd aan de nieuwe economie. Wij hebben samengewerkt in de strijd tegen hiv/aids en andere overdraagbare ziektes in Afrika.
Op het gebied van het handelsbeleid heeft het Zweedse voorzitterschap een hoge prioriteit gegeven aan het bereiken van eensgezindheid tussen de EU en de Verenigde Staten over een platform dat het mogelijk maakt om in het najaar nieuwe WTO-onderhandelingen te starten. Daarnaast hebben wij het belang onderstreept van concrete vooruitgangen voor het oplossen van bilaterale handelsconflicten, die een serieuze bron van ergernis in de betrekkingen vormen. Een voorbeeld hiervan is de onlangs principiële oplossing van het conflict over de bananenhandel.
Er zijn echter, zoals ik al zei, ook meningsverschillen. Het uitgesproken verzet van de nieuwe regering tegen het Kyoto-protocol is een grote teleurstelling voor ons. Het is zeer verontrustend dat de Verenigde Staten, die verantwoordelijk zijn voor 25 % van de kooldioxide-emissies in de wereld, ervoor kiezen om niet deel te nemen aan een internationaal verdrag waarover een decennium lang is onderhandeld. De nieuwe regering heeft haar weerstand tegen het Kyoto-protocol gemotiveerd met het argument dat het protocol minder strenge eisen stelt aan de ontwikkelingslanden en daardoor nadelig uitpakt voor de Amerikaanse economie. Wij vinden deze argumenten niet gegrond en accepteren niet dat de Verenigde Staten daarmee afstand doen van het verdrag.
De EU heeft snel en doortastend gereageerd op het optreden van de Verenigde Staten. Minister-president Persson heeft samen met Commissievoorzitter Prodi schriftelijk kritiek geleverd op het besluit. Tijdens de informele vergadering van de ministers van Milieu in Zweden heeft de Zweedse voorzitter, minister van Milieu Larsson, opgemerkt dat geen enkel land het recht heeft een multilateraal verdrag om zeep te helpen en de hoop geuit dat de Verenigde Staten opnieuw zullen deelnemen aan het Kyoto-proces.
De EU-trojka, onder leiding van minister van Milieu Larsson, is in april afgereisd naar Washington om te trachten de dialoog met de Verenigde Staten over dit mondiale probleem van de klimaatverandering voort te zetten. In deze gesprekken kwam naar voren dat de Verenigde Staten de problematiek van de klimaatverandering niet in twijfel trekken. Zij erkennen het belang van het vinden van mondiale oplossingen van het probleem. De EU is van mening dat de oplossing binnen het Kyoto-protocol ligt, terwijl de Verenigde Staten naar alternatieve oplossingen willen blijven zoeken.
De EU heeft als doel het protocol het komende jaar ratificeerbaar te maken, met of zonder de Verenigde Staten. Een protocol zonder de medewerking van de Verenigde Staten maakt het echter beduidend minder effectief. Daarom zijn wij blij dat de Verenigde Staten deelnemen aan de milieutop in Bonn in juli, en wij hopen op een constructieve dialoog en een vruchtbare gedachtewisseling.
Ik wil onderstrepen dat zowel de EU als de Verenigde Staten een grote verantwoordelijkheid hebben voor mondiale problemen en uitdagingen als de dreigende klimaatverandering. Wij krijgen de derdewereldlanden en de ontwikkelingslanden nooit zover dat zij zich inzetten als de EU en de Verenigde Staten hun gezamenlijke verantwoordelijkheid niet nemen.
Ter afsluiting wil ik enkele woorden wijden aan de gebieden waarop het de EU en de Verenigde Staten is gelukt een gezamenlijke verantwoordelijkheid te nemen. In dit verband wil ik met name onze gezamenlijke inspanningen noemen voor het bevorderen van vrede en stabiliteit op de Balkan, evenals ons overleg over de situatie in Korea respectievelijk het vredesproces in het Midden-Oosten.
De betrekkingen tussen de EU en de Verenigde Staten zijn in deze tijd van zeer groot belang. Alleen door middel van samenwerking en een dialoog kunnen wij de mondiale uitdagingen aangaan en voorwaarden scheppen voor een vreedzame, democratische wereld met economische groei.
Daarom ben ik zeer tevreden met het feit dat het Europees Parlement zich inzet voor het uitbreiden en versterken van de dialoog met het Amerikaanse Congres.
Ik wil er tevens op wijzen dat een zinvolle dialoog ook kwesties moet omvatten waarover de EU en de Verenigde Staten het oneens zijn. Een constructieve dialoog is gebaseerd op eerlijkheid, en dat betekent dat men zonder aarzelen kritiek mag uiten. Dat betekent dat de EU ook in de toekomst kritiek zal uiten op onder meer het uitvoeren van de doodstraf in de Verenigde Staten.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben benieuwd naar de standpunten van de afgevaardigden.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik de gelegenheid krijg de transatlantische betrekkingen met het Europees Parlement te bespreken. Er wordt veel gesproken over de samenwerking tussen de EU en de VS. Er is veel kritiek en we lezen regelmatig over zaken die een schaduw werpen over de betrekkingen. Maar bij dit alles zijn we ons mijns inziens niet bewust van de unieke aard en de unieke kracht van de transatlantische verbondenheid. Dit is dus een voortreffelijke gelegenheid om een en ander recht te zetten.
Dit debat biedt mij tevens de kans in het kort uiteen te zetten waarom de Commissie onlangs een mededeling heeft gedaan over het versterken van de transatlantische betrekkingen en hoe wij graag zouden zien dat dit initiatief in het Parlement en de Raad een vervolg krijgt.
In de nieuwe transatlantische agenda van 1995 werd het zwaartepunt van onze betrekkingen verlegd van overleg naar gezamenlijke actie. Sindsdien is de Europees-Amerikaanse samenwerking enorm verbreed en bestrijkt deze nu praktisch elk gebied van de EU, en dat is terecht. Op het gebied van visie, geschiedenis en waarden hebben wij zeer veel met de VS gemeen. Met geen enkel ander land delen we zoveel gemeenschappelijke belangen en zo' n stevige economische basis om op te bouwen. We zijn het niet overal over eens, zoals ik dadelijk zal aangeven, maar het feit dat we het over zoveel zaken eens zijn brengt met zich mee dat er onevenredig veel aandacht wordt geschonken aan de weinige kwesties waarover we van mening verschillen.
Ik wil hier geen uitgebreide inventarisatie van de Europees-Amerikaanse samenwerking opmaken. Ik wil iets anders zeggen, namelijk dat we erbij gebaat zijn op nagenoeg elk gebied waarop de EU zich begeeft nauwe betrekkingen en samenwerkingsverbanden met de Verenigde Staten aan te knopen. Ik heb geen sympathie voor anti-Amerikanisme of antigevoelens jegens wie dan ook. Ik voel er niets voor mijn Europeaan-zijn te bepalen op grond van mijn houding ten opzichte van de Verenigde Staten. Zo' n houding zou getuigen van een vreselijk gebrek aan vertrouwen in het Europees-zijn.
Op het gebied waarvoor ik zelf specifiek verantwoordelijk ben, zijn de toegevoegde waarde en de positieve resultaten van onze nauwe betrekkingen met de Balkanlanden duidelijk. De minister heeft terecht ook gesproken over het Midden-Oosten en Korea. We hadden nog even kunnen doorgaan en vele andere delen van de wereld kunnen noemen. De Europese Unie en de VS zijn ook belangrijke partners als het gaat om het aan de orde stellen van de nieuwe grensoverschrijdende kwesties op de internationale agenda. Overdraagbare ziekten, de georganiseerde misdaad, drugs- en mensenhandel, zwart geld: al deze negatieve aspecten van de mondialisering vragen om een gezamenlijke aanpak en krijgen onze gezamenlijke aandacht. De toegang tot geneesmiddelen, bijvoorbeeld, staat nu boven aan de Europees-Amerikaanse agenda en de multilaterale forums.
Dit brengt me bij een ander belangrijk punt met betrekking tot het transatlantische partnerschap. Het zou droevig en zeer ernstig en ironisch zijn als de ontwikkeling van de mondiale rol van Europa in een multilaterale wereld zou samenvallen met een neiging naar unilateralisme aan de kant van enkele Amerikanen. Ik hoop dat dit niet gebeurt. Het zou een omkering zijn van de trends van de afgelopen vijftig jaar. Ik vond het zeer bemoedigend te horen dat de nieuwe Amerikaanse regering de belangrijke rol van Amerika in de wereldpolitiek wil handhaven. President Bush heeft dit punt in zijn inauguratietoespraak benadrukt. Hij zei, ik citeer: "Amerika blijft zich met de wereld bezighouden, dat is historisch zo gegroeid en daar kiezen we voor" . De daaropvolgende verklaring dat de regering Bush niet voornemens is het Kyoto-protocol ten uitvoer te leggen was duidelijk minder hoopgevend, zoals de minister heeft aangegeven. Dit bericht werd in Europa en elders in de wereld, waaronder delen van de Verenigde Staten, terecht met verbijstering ontvangen, maar onze teleurstelling moet natuurlijk niet leiden tot een nutteloze confrontatie. Het is van vitaal belang dat we de Verenigde Staten ertoe brengen hun multilaterale verplichtingen na te komen, en wij in Europa kunnen hier het beste aan bijdragen door onze eigen verantwoordelijkheden niet uit de weg te gaan en onze eigen verplichtingen na te komen door financiële steun te bieden en andere beleidsinstrumenten in te zetten, niet door een moraliserende vinger op te steken. Wanneer de Verenigde Staten en de Europese Unie samenwerken, bepalen wij de internationale agenda. Zijn we onderling verdeeld, dan is de kans op internationale vooruitgang vaak verkeken.
Ik zal het kort houden, want ik weet dat de tijd beperkt is, maar ik zou natuurlijk uitvoerig kunnen spreken over samenwerking op het gebied van veiligheid en defensie als belangrijk onderdeel van ons partnerschap. De tijd is aangebroken dat Europa een rechtvaardig deel van de last op het gebied van de veiligheid op zich neemt. Het enige wat wij willen is reageren op de Amerikaanse bezorgdheid over het feit dat wij ons deel niet inbrengen. Zoals de secretaris-generaal van de NAVO, Lord Robertson, vorig jaar zo bondig heeft gezegd gaat het er niet om dat Europa het alleen moet doen, maar dat Europa meer doet. Een effectief gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid met toereikende middelen zal de Europese Unie in staat stellen een veel grotere bijdrage aan de transatlantische veiligheid te leveren. Mijn grootste zorg op dit vlak is dat we falen, niet dat we de Verenigde Staten tegen ons in het harnas zullen jagen als we succes hebben.
Ik wil even teruggaan naar de mededeling over het versterken van de transatlantische betrekkingen, die we voor Pasen hebben uitgebracht. In velerlei opzichten was de samenwerkingsmethode die we in 1995 hebben ontworpen, haar tijd ver vooruit, maar we rusten niet op onze lauweren. Daar zouden we ook zeker niet toe worden aangezet door degenen die zo' n belangrijke parlementaire dimensie aan onze betrekkingen hebben toegevoegd.
De eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat de hele machinerie rond onze samenwerking in de loop van de jaren ingewikkelder is geworden dan de bedoeling was. Er moet dus eens goed gekeken worden naar de structuren en processen van onze samenwerking, de architectuur ervan, zo u wilt, en naar de fundering van onze betrekkingen, om ervoor te zorgen dat de hele machinerie optimaal is afgestemd op actie en het behalen van resultaten.
De architectuur wordt beschreven in strategische thema' s die de kern vormen van de transatlantische agenda. Er is sprake van een grote kern, omdat de betrekkingen zo uiteenlopend zijn. We onderscheiden acht strategische thema' s, uiteenlopend van de opkomende internationale uitdagingen op het gebied van veiligheid, mondialisering en het multilaterale handelssysteem tot energiekwesties, consumentenbescherming, de digitale economie en de misdaadbestrijding.
Deze strategische thema' s moeten we niet zozeer zien als een reeks prioriteiten, maar eerder als overkoepelende beginselen die verschillende jaren geldig blijven en die een kader bieden waarbinnen specifieke kwesties en prioriteiten binnen een korter tijdsbestek kunnen worden aangepakt. Bij de fundering op het gebied van communicatie moeten we denken aan de zogenaamde NTA-structuren en de vele vergaderingen op politiek en officieel niveau die daaronder vallen.
Onze boodschap is eenvoudig: minder vergaderingen, meer inhoud en meer politiek leiderschap. De eerste twee punten staan met het laatste in verband, maar wij willen dat de politieke leiders aan beide kanten van de Atlantische Oceaan prioriteiten stellen en uitdagingen formuleren waarmee de betreffende regeringen aan de slag kunnen en dat termijnen worden gesteld waarbinnen deze uitdagingen dienen te worden gerealiseerd. Dit gebeurt alleen als het over wezenlijke zaken gaat en dat is alleen het geval als de vergaderingen gerichter zijn.
Het is een ambitieuze doelstelling. Het proces rond de nieuwe transatlantische agenda is te vergelijken met een mammoettanker, of misschien eerder met een bulkcarrier. Het dekt een grote en gevarieerde lading. We moeten zorgen voor een gestroomlijnd, eenvoudig en robuust ontwerp dat garant staat voor een goede vaart en weinig onderhoud. Zoals de geachte afgevaardigden kunnen beamen, heb ik de laatste tijd veel nagedacht over de Koreaanse scheepsbouw en het effect ervan op de wereldhandel. Je moet het roer niet voortdurend omgooien, maar de koers met kleine, uitgemeten correcties bijstellen.
Ik sluit af waarmee ik begon. De transatlantische betrekkingen zijn mijns inziens het belangrijkste verbond dat we hebben. Het is van belang voor de Europese Unie en de Verenigde Staten en zeker voor de hele wereld. We zullen het natuurlijk niet altijd over alles eens zijn. Ik heb het niet alleen over handelskwesties, die we altijd moeten plaatsen in het bredere perspectief van de kolossale handelsstromen van meer dan 1 miljard dollar per dag, die beide regio' s ten goede komen, maar ook over meer fundamentele kwesties zoals milieubescherming, waarover de minister heeft gesproken, en de doodstraf. Er zijn geen eenvoudige antwoorden, geen toverstokjes waarmee we de verschillen kunnen laten verdwijnen. Voor de meeste kwesties waarbij de Verenigde Staten en de Europese Unie samenwerken hebben we echter wel de internationale agenda. Wij, onze lidstaten en hun burgers hebben belang bij samenwerking met de Verenigde Staten en deze samenwerking draagt bij tot de veiligheid in de wereld meer in het algemeen.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, dit is een belangrijk debat juist op dit kritieke moment, een paar maanden na het aantreden van de nieuwe Amerikaanse regering, met het oog op het bezoek van president Bush aan Göteborg in juni en de eerste opzet van de Commissie voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Hoe staan we er nu voor? Er ligt een tijdig verschenen mededeling voor ons, waarin gewezen wordt op de breedte en de groei van de transatlantische betrekkingen vanaf de verklaring in 1990 tot de nieuwe transatlantische agenda in 1995. Het aantal onderwerpen dat eronder valt neemt steeds verder toe en waarschijnlijk zal er een consolidatie van ideeën over de monetaire dialoog en andere aspecten plaatsvinden.
Ten tweede bevat de mededeling ideeën over het effectiever maken van het proces. Ten derde wordt het belang onderstreept van de burgermaatschappij en de vorming van parlementaire betrekkingen. Maar ik denk dat het verstandig is ons af te vragen of deze perspectieven werkelijk toereikend zijn voor de komende vijf jaar. Gemeenschappelijke economische belangen en zorgen krijgen steeds meer een mondiaal in plaats van een bilateraal karakter, terwijl regionalisering steeds meer wordt gezien als een alternatief voor de WTO en multilateralisme.
We zien een verschuiving van de veiligheidsbelangen van de VS naar het gebied aan de Grote Oceaan, ook al vraagt de uitbreiding van de NAVO en de EU de komende maanden transatlantische politieke aandacht. Het is moeilijk om ons samen te richten op het bepalen van gezamenlijke strategische belangen, zoals bijvoorbeeld Oekraïne. Vanuit dit oogpunt vindt mijn fractie deze mededeling teleurstellend. Het is eerder een inventarisatie dan een aanzet tot een breder transatlantisch partnerschap. Met andere woorden, de mededeling voldoet niet aan de vereisten die het in ontwikkeling zijnde transatlantische partnerschap in de toekomst stelt.
Waarom moeten er bijvoorbeeld minder topconferenties komen terwijl er eerder meer dan minder kwesties te bespreken zijn? Hoe stel je prioriteiten met betrekking tot de agenda als er al acht strategische thema' s zijn vastgesteld? Hoe kunnen het Amerikaanse Congres en het Europees Parlement in het geheel worden betrokken als daar geen ideeën voor worden aangedragen? In de mededeling wordt gesproken van een Interparlementaire Assemblee. Dat is het helemaal niet. Het is een delegatie die zichzelf heeft omgedoopt tot de transatlantische Legislators' Dialogue.
Er is dus een bredere benadering nodig om het transatlantisch partnerschap vóór 2004 tot stand te brengen. Het wordt tijd af te stappen van het afgezaagde idee van de bulkcarrier; ik denk dat in dit stadium een benadering met meer visie nodig is. Om te beginnen moeten we het gebied voor een breder transatlantisch partnerschap afbakenen. Waarom blazen we de transatlantische Business Dialogue geen nieuw leven in? Daar zijn wat problemen mee. Waarom geen jaarlijkse Atlantische Top van de EU, de VS en de NAVO? Politiek, economie en veiligheidsbeleid staan immers steeds meer met elkaar in verband.
Ten tweede moeten we de ideeën van de Verklaring van Houston van het Amerikaanse Congres en het Europees Parlement volgen en de parlementaire gemeenschap meer bij het proces rond de topontmoetingen betrekken. Ten slotte, maar niet het minst belangrijk: we moeten de topontmoeting met George W. Bush gebruiken om een agenda op te stellen voor de periode tot 2004 om tot een verstrekkender transatlantisch partnerschap te komen en de doelstellingen die de Raad en de Commissie zich hebben gesteld te bereiken.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Raadsvoorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog tot de dag van vandaag hebben de transatlantische betrekkingen een fundamentele rol gespeeld en zijn ze van essentieel belang geweest voor de vrede en stabiliteit op ons continent en in de wereld.
President Bush zal aanwezig zijn op de Top van Göteborg en mijn fractie en ikzelf hopen dat u hem zult meedelen dat volgens ons deze betrekkingen in de toekomst moeten berusten op een relatie tussen gelijken en dat onze dialoog openhartig en eerlijk moet zijn. Ik zeg niet dat we brutaal moeten zijn, maar onze punten van zorg, zoals die in beide toespraken aan de orde kwamen, moeten in deze dialoog duidelijk naar voren komen.
In een wereld die steeds meer in het teken staat van de mondialisering is het door de regering-Bush geëtaleerde unilateralisme een zorgwekkend fenomeen. De eerste uiting daarvan was de weigering van de Verenigde Staten om het Kyoto-protocol over de klimaatverandering te ratificeren. Meer recentelijk waren er nog andere stappen, zoals bijvoorbeeld het dreigement zich terug te trekken uit de gezamenlijke acties van de OESO ten aanzien van belastingparadijzen. Wij zijn van mening dat een dergelijke politiek haaks staat op de totstandbrenging van een stabiele en veilige internationale orde.
Ten tweede denk ik dat we ook onze bezorgdheid moeten uiten over het uitgesproken unilateralisme ten aanzien van vraagstukken die ons beiden bezighouden, zoals bijvoorbeeld het huidige vredesproces in het Nabije Oosten of de door Noord-Amerika veroorzaakte afkoeling van het ontspanningsproces tussen de twee Korea's.
Ik zou hier willen verwijzen naar het antiraketschild, een project dat voortkomt uit het oude Star Wars-programma maar nog verontrustender is omdat het ook gevolgen kan hebben voor onze veiligheid. Ik denk dat we onze Amerikaanse vrienden duidelijk moeten zeggen dat men deze wereld slechts veiliger kan maken door te strijden tegen armoede en instabiliteit in de arme landen en niet door nieuwe muren op te trekken tussen rijken en armen. De ontwikkeling van afweersystemen tegen raketten heeft bovendien als enige resultaat dat er nog meer raketten komen, wat uiteraard indruist tegen alle inspanningen die geleverd zijn sinds het ABM-Verdrag tot beperking van de afweersystemen tegen ballistische raketten in de wereld.
Een ander punt dat we naar onze mening moeten overbrengen aan onze Amerikaanse bondgenoten is dat we in het kader van de VN gezamenlijk moeten optreden en niet via unilaterale maatregelen. Ik zeg dit omdat we ons in het concrete geval van de Mensenrechtencommissie moeten houden aan een bepaald gegeven, en dat is dat alle landen deelnemen aan een verkiezing, waarbij de ene keer dit land en de volgende keer een ander land wordt verkozen. Na deze verkiezing mogen landen echter geen represaillemaatregelen nemen, zoals de mogelijke opschorting van een schuld die reeds vervallen is maar op basis van een unilaterale beslissing werd verminderd.
Ten slotte, mijneer de Voorzitter, had ik twee weken geleden de gelegenheid om een bezoek van mijn fractie te leiden aan het Amerikaanse Congres in Washington. Volgens ons moeten we niet alleen luisteren naar wat ons gezegd wordt maar ook zelf rechtstreeks het woord nemen. Dit bezoek was heel positief, ik mocht spreken voor de subcommissie voor Europese Zaken van het Huis van Afgevaardigden en we hadden een dialoog zoals het hoort: openhartig, direct en op sommige momenten hard, maar ook dat, zo menen wij, hoort bij onze toekomstige betrekkingen. In die zin, mijnheer de Voorzitter, wil ik besluiten met de opmerking dat mijn fractie het betreurt dat op het laatste moment - en dat heeft ook gevolgen voor u als rapporteur van de Echelon-commissie - de Amerikaanse autoriteiten niet in staat waren een datum voor een nieuwe bijeenkomst vast te leggen, wat nochtans belangrijk is om het onderlinge vertrouwen te behouden en te versterken.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met veel belangstelling geluisterd naar de lang volgehouden scheepvaartmetafoor van de commissaris, die zichzelf nu wel gezagvoerder mag noemen. Of het nu zijn bulkcarrier is of de speedboat die de heer Elles aanbeveelt, ik denk dat de opzet van de commissaris om de betrekkingen te verdiepen en meer strategisch te werk te gaan - ook al zijn we het oneens over de details - op hoofdlijnen zeer welkom is.
Mijn fractie steunt de grote lijnen van de resolutie, dus ik zal de kwestie niet herhalen. Ik ben het eens met de opmerkingen van collega' s over de vrees dat we in bepaalde gevallen zullen afdrijven in de richting van unilateralisme, en ook met enkele van de punten over bilaterale handel versus multilaterale handel en kwesties aangaande Kyoto, de Echelon-commissie, de doodstraf, enzovoorts.
Ik wil even stilstaan bij de rol die wij als afgevaardigden dienen te hebben. We hebben zowel informeel als formeel een uitgebreide dialoog ontwikkeld inzake aspecten van het wetgevingsproces in de Verenigde Staten, maar als parlementair proces is dit nog onder de maat. Daar moet nog uitvoerig aan worden gewerkt. Onze unieke bijdrage als afgevaardigden aan de kwaliteit van deze dialoog ligt in het tot stand brengen van kwalitatief betere betrekkingen, in het bijzonder met onze tegenhangers in het Amerikaanse Congres. Het lijkt mij dat onze missie op dit gebied, zowel in Washington DC als in Straatsburg en Brussel, is een arena te vormen waar de Lamy' s en de Zoellecks - of anderen, afhankelijk van het onderwerp waarover we spreken, veiligheid en defensie, of wat dan ook - daadwerkelijk kunnen spelen. Het is immers duidelijk, zeker in het geval van het Congres, dat zij van grote invloed zijn op de rol die de uitvoerende macht in de Verenigde Staten speelt en dat ook wij hier in toenemende mate van invloed zijn op de uitvoerende macht, hoewel wij nog steeds het pijlermodel betreuren dat onze rol op het gebied van buitenlands beleid, de misdaadbestrijding, enzovoorts, marginaliseert.
Maar er ligt hier een rol voor ons en we moeten er meer aan werken om een unieke parlementaire bijdrage te leveren aan de arena waar de uitvoerende machten over de brug kunnen komen. In die zin wil ik mijn fractie en mijn tijd beschikbaar stellen om daar aan te werken.
Het tweede punt dat ik naar voren wil brengen betreft de mondialisering. We hebben het verhardende effect ondervonden dat zich voordoet als het Congres of wijzelf eerst wetgeving creëren en er vervolgens achter komen dat deze niet aansluit. We moeten in mondiaal verband aandringen op correcte wetgeving, maar we moeten als afgevaardigden zien te ontdekken wat dat is. Is dat zachte wetgeving of harde? Zelfregulering of co-regulering? We moeten op zoek naar een zekere mate van wetgevende creativiteit, zodat er geen verharding optreedt en we het goede willen doen, maar ongewild op een nieuw geschil stuiten.
Ten slotte moeten we geschillen in hun juiste perspectief plaatsen, zoals de commissaris heeft getracht te doen. Zelfs bananen, de Boeing, rundvlees, enzovoorts, staan voor niet meer dan 2% van de transatlantische handelsstroom. Natuurlijk hebben deze zaken een hoge prioriteit, maar ze vormen niet het hele verhaal en we moeten ons concentreren op het hele verhaal.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de transatlantische betrekkingen lijken in vrij moeilijk vaarwater terecht te zijn gekomen. Naar mijn mening kan er zelfs van een soort crisis worden gesproken. Ik vond het goed dat minister Lindh zei, dat wij ook kritiek mogen leveren als daar reden voor is. Een andere keer kunnen wij beslist weer van de Verenigde Staten leren als daar reden voor is, zodat er nu absoluut geen sprake is van een anti-Amerikaanse grondhouding, maar van een zakelijk debat.
Het lijkt er volgens mij op dat de Europese Unie en de Verenigde Staten vooral worden verbonden door het feit dat wij samen in grote mate verantwoordelijk zijn voor de ontwikkelingen in de wereld, omdat wij samen de grootste handelsblokken in de wereld vormen. Naar mijn mening moet er in de transatlantische betrekkingen voortaan voor worden gezorgd dat er oplossingen worden gevonden voor de problemen die worden veroorzaakt door de sociale ongelijkheid in de wereld en dat er samen naar manieren voor duurzame ontwikkeling wordt gezocht.
In dat verband moeten de Raad en de Commissie worden gecomplimenteerd met het feit dat premier Persson en Commissievoorzitter Prodi tijdens de Top van Stockholm een brief naar de Amerikaanse president hebben gestuurd, waarin zij het belang van het Protocol van Kyoto onderstreepten en vooral constateerden dat het klimaatbeleid van het Protocol van Kyoto een wezenlijk onderdeel - en absoluut geen bijkomstigheid - van ons begrip van transatlantische betrekkingen is. Dit is mijn vrije interpretatie van de brief.
Na de schitterende tankermetafoor van de commissaris, ga ik in ongeveer dezelfde lijn door. Ik kan mij namelijk indenken dat onze tanker de beste milieuvriendelijke technologie en, zoals de heer Cox zei, ten minste een dubbele bodem moet hebben en dat de motor zeer doeltreffend en de brandstof zo schoon mogelijk moet zijn - zo mogelijk het liefst zonne-energie, mijnheer de commissaris!
Ik zou ook willen zeggen dat de Verenigde Staten kennelijk het laatste openluchtmuseum van oude technologie ter wereld willen worden, het openluchtmuseum van de "oude" technologie, nu ze weigeren naar klimaatvriendelijke oplossingen te zoeken. Daar kunnen wij verder niets tegen doen, maar de Europese Unie dient op dit gebied wel de leidende regio in de wereld te worden. Wij moeten evenwel de Verenigde Staten betrekken bij het klimaatbeleid, waarmee ook goede zaken gedaan kunnen worden.
Ik zou nog iets over het veiligheidsbeleid willen zeggen. Mijn fractie is zeer bezorgd over het feit dat men in de Verenigde Staten van plan is mondiale middelen te gebruiken voor een raketverdedigingssysteem. Naar onze mening zal dat waarschijnlijk voor een grotere dreiging in de wereld zorgen en moet de Europese Unie afzien van deelname. In plaats daarvan moet de Europese Unie de Verenigde Staten ervan overtuigen dat de veiligheid in de wereld meer gebaat is bij maatregelen die zijn gebaseerd op het wereldwijd bevorderen van een duurzame ontwikkeling op sociaal en milieugebied.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, we lijken ons te bevinden op een keerpunt in de transatlantische betrekkingen. In de eerste plaats is er de erfenis van het Clinton-tijdperk. Naast de ernstige handelsgeschillen, de symbolische bananenoorlog, het conflict over hormonenvlees, genetisch gemodificeerde organismen en tientallen andere thema's die onderzocht worden of reeds onderzocht zijn in het kader van de WTO, heeft Washington de afgelopen jaren vele tekenen vertoond van unilateraal gedrag. Dit is typerend voor een staat met een supermachtcomplex.
De Verenigde Staten hebben zich verzet tegen het Verdrag inzake de uitbanning van anti-persoonsmijnen, tegen het Verdrag inzake de rechten van het kind, tegen de oprichting van een Internationaal Straftribunaal, dat in de toekomst misschien een Amerikaans staatsburger zou moeten berechten. Andere tekenen waren de politieke arrogantie en financiële chantage ten aanzien van de Verenigde Naties, een economische blokkade en zelfs een militaire operatie die in strijd was met het internationaal recht, de Echelon-affaire, het Colombia-plan, en zo kan ik nog wel even doorgaan. Bovendien was het onmogelijk met onze Amerikaanse gesprekspartners een dialoog te voeren over keuzes die onze beschaving betreffen en die choquerend zijn voor Europeanen, zoals de doodstraf of de weigering van een universele toegang tot medicijnen tegen aids.
We moeten echter constateren dat de huidige beslissingen van de regering-Bush ernstiger zijn dan alles wat we tot nu toe hebben meegemaakt. Het was al zorgwekkend genoeg om te horen hoe de raadgeefster voor veiligheidszaken van de nieuwe president, mevrouw Condoleezza Rice, denkt over de nieuwe taakverdeling tussen Amerikanen en Europeanen bij de vredeshandhaving in de Balkan. In elegante maar niet minder scherpzinnige bewoordingen onderstreepte zij, en ik citeer, "dat het niet het werk is van GI's om kinderen naar de kleuterschool te brengen".
Als we echter zien hoe de regering-Bush het Protocol van Kyoto opnieuw ter discussie stelt en de ontwikkeling van een antiraketschild bevordert, kunnen we enkel spreken van gebrek aan verantwoordelijkheid, en niet alleen ten aanzien van Europa, maar van de hele mensheid.
De vraag is of we tegenover deze escalatie slechts in staat zijn tot formeel protest en uiteindelijk zullen moeten toegeven uit realiteitszin. Ik denk het niet. Een Europa dat open staat voor de dialoog, maar onverzettelijk is als het gaat om de principes van een beschaafde en verantwoordelijke internationale gemeenschap, zal bondgenoten vinden in de publieke opinie over de hele wereld, tot in het Amerikaanse Congres toe, en zelfs op het niveau van sommige belangrijke staten.
Mijnheer de commissaris, het is natuurlijk niet de bedoeling om aan te sporen tot enige vorm van anti-amerikanisme of agressieve retoriek tegen een partner die onmisbaar is in de huidige wereld, maar wel gaat het erom op zijn minst een duidelijke politieke wil tot uitdrukking te brengen in een verenigd front van de vijftien lidstaten. En dit aangaande doelstellingen die niet alleen beantwoorden aan de verwachtingen van de Europese burgers, maar van iedereen over de hele wereld die het juk wil afwerpen van de unipolaire orde die de wereld steeds meer in zijn macht heeft.

Queiró
We moeten de transatlantische betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten herzien in het kader van de strategische heroriëntering van de Amerikaanse regering. Dat is heel normaal. De verkiezingen hebben een nieuwe president en een nieuwe regering aan de macht gebracht, en nu moeten wij proberen uit te vinden welke signalen er aan de overzijde van de Atlantische Oceaan worden uitgezonden. Wat het buitenlands beleid betreft onderscheidt de huidige regering zich van de vorige. De nieuwe regering heeft gekozen voor een terugkeer naar een systeem van allianties met al diegenen die bereid zijn zich in hun handelen naar de Verenigde Staten te voegen. Dat is het voornaamste verschil. Het multilaterale stelsel, dat tot nu toe het beleid bepaalde, is dus vervangen door een systeem van permanente onderhandeling. Met dat systeem wordt beoogd multilaterale en universeel geldende regels, normen en waarden te scheppen, die dan natuurlijk wel op die van de Amerikaanse instellingen geënt moeten zijn.
De Verenigde Staten keren dus weer terug naar de traditionele geopolitieke benadering. Dit is niet het moment voor een uitgebreide analyse van de militaire, diplomatieke en economische gevolgen die deze ommezwaai met zich mee zal brengen. We moeten echter wel bedenken dat de Democratische regering naar buiten toe een zeer actief beleid heeft gevoerd, wat tot gevolg heeft gehad dat de Verenigde Staten zich verplicht hebben gevoeld overal ter wereld in crisissituaties te interveniëren. Deze interventionistische benadering is nu verlaten. Wij kunnen het daarom eens zijn met de Commissie en de strategische strekking van haar document "Een nieuw élan voor de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie" . Het gaat er inderdaad om dat de Europese Unie het aantreden van de nieuwe Amerikaanse regering aangrijpt om de wijze waarop de transatlantische betrekkingen worden gedefinieerd te herzien. We moeten duidelijke prioriteiten stellen, zodat de nieuwe transatlantische agenda productiever wordt en meer concrete resultaten oplevert. Evenals de Commissie zijn wij van mening dat de leiders van de Unie zich erop moeten richten overeenstemming te bereiken over een aanzienlijk kleiner aantal strategische kwesties. Ze moeten er dan wel voor zorgen dat de politieke bereidheid veel overtuigender aanwezig is, om zo te verhinderen dat de herziening van de betrekkingen tot een overmaat aan bureaucratie leidt. Hoe vaak gebeurt het niet dat regelmatige vergaderingen en topontmoetingen met een loodzware agenda stuklopen op fragmentatie, gebrek aan visie en het ontbreken van duidelijke doelstellingen. We geloven dat er ruimte is voor een nieuw soort transatlantische samenwerking, in het kader waarvan de Europese Unie en de Verenigde Staten zich samen, tot wederzijds voordeel, kunnen wijden aan het formuleren van een antwoord op de uitdagingen waarvoor ze zich gesteld zien.

Coûteaux
Mijnheer de Voorzitter, er hangen donkere wolken boven de Atlantische Oceaan en ze staan op onweer. En dan heb ik het niet alleen over de spiraal van geweld waar de Amerikaanse samenleving vol van is en waarvan de opeenvolgende executies slechts het zoveelste symptoom zijn. Deze samenleving, die gegrondvest is op een genocide en waarvan de waarden voortdurend moeten wijken voor de wet van de jungle, omgedoopt tot "liberalisme", kan eigenlijk alleen maar baden in geweld. En uiteindelijk is dat onze zaak ook niet.
Wat daarentegen wel onze zaak is, is dat de Amerikaanse regering er een gewoonte van heeft gemaakt om alles te doen wat haar goeddunkt, waar ook ter wereld, en zich te onttrekken aan alle internationale regels, inclusief de regels die ze zelf oplegt aan anderen. Denk maar aan de akkoorden van Kyoto. Vergeten we ook niet de weigering van Washington om de overeenkomst over kernproeven te ondertekenen, die in de ogen van de Verenigde Staten geldt voor alle staten behalve henzelf, alsook tal van andere akkoorden die laten zien dat Washington alle landen van de wereld wil binden zonder zichzelf ergens toe te verplichten. Denken we ook aan het schandalige Echelon-dossier, dat laat zien dat Big Brother, onze grote Amerikaanse broer, de hele planeet in het oog wil houden zonder ook maar de minste controle op zijn eigen terrein te aanvaarden. Dit bleek onlangs bij de brutale en schandelijke ontvangst van onze onderzoekscommissie voor Echelon, het netwerk waarmee de imperiale macht van Amerika een hoogtepunt bereikt. Het ergste is dat we ons gedragen als een prooi die gehypnotiseerd is door de boa of de slang die hem dreigt te verslinden, en dat we deze imperialistische politiek volgen. Mijn laatste hoop is dat Frankrijk zich zal verzetten tegen deze totale gelijkschakeling van het universum.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we vandaag kunnen zeggen dat de geschiedenis zich vormt in het heden en dat in deze historische periode waarin we leven de Europese Unie en de Verenigde Staten zich manifesteren als de twee voornaamste actoren.
Uitgaande van het feit dat er veel meer is dat ons verenigt dan ons scheidt, spreekt het vanzelf, en zowel de Commissie als de Raad hebben dat erkend, dat we over een aantal punten van mening verschillen, en daarvoor dient volgens mij juist de transatlantische dialoog.
We moeten praten over het Protocol van Kyoto, over het antiraketschild, dat niet alleen gevolgen zal hebben voor onze veiligheid maar ook voor onze portemonnee, over de doodstraf, over het drugsprobleem, dat naar mijn mening een aanpak vereist die berust op volledige eerbiediging van het internationaal recht en een stelsel van gedeelde verantwoordelijkheid, en over het vraagstuk van de mondialisering. Om de terminologie van de commissaris te gebruiken, zou ik zeggen dat de Verenigde Staten en Europa een grote verantwoordelijkheid hebben om ervoor te zorgen dat er zo min mogelijk drenkelingen zijn en dat de bemanning van het schip zoveel mogelijk gespaard blijft. We moeten ook het accent leggen op de ontwikkeling van de handel en onze steun betuigen aan het initiatief van de Verenigde Staten op de Top van Quebec om een vrijhandelszone te creëren voor de "twee Amerika's". Het valt ook toe te juichen dat de Amerikanen hebben ontdekt dat dit handelsinitiatief een democratische grondslag moet hebben, zoals wij hebben laten zien door onze samenwerkingsakkoorden met derde landen die, zoals we gisteren hebben gezien met de heer Patten in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, een democratische clausule bevatten en al tien jaar hun waarde bewijzen.
Mijnheer de commissaris, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik zou nog een ding willen weten, namelijk of president Bush de praktijk zal handhaven die was ingesteld door de regering Clinton, te weten de vrijstelling van Europese bedrijven van de toepassing van titel III van de wet Helms-Burton, en of deze kwestie aan bod zal komen op de Transatlantische Top.

Read
De Verklaring van Bonn was zeer welkom in de zin dat de Europese Unie en de Verenigde Staten hierin hebben toegezegd een volledig en gelijkwaardig partnerschap aan te gaan, en natuurlijk zijn de EU en de VS zowel partners als concurrenten, zeker als het gaat om handel. Het is van belang dat we de schaal van de huidige economische betrekkingen, 2 miljard dollar per dag, benadrukken, maar waar sprake is van concurrentie zullen onvermijdelijk conflicten en wrijving optreden. De betrekkingen hebben deels ten doel deze wrijving te beperken. Ik wil graag een Commissiedocument over het voorkomen en beperken van nieuwe handelsgeschillen aanhalen. Hierin wordt gezegd dat we moeten overleggen voordat we wetgeving creëren, onderhandelen voordat we procederen, compenseren voordat we represailles nemen en ook dat we afspraken in ieder geval dienen na te komen. Dat is misschien een verheven doelstelling, maar wel een die het verdient te worden nagestreefd.
Ik wil ook graag ingaan op de welkome opmerking van commissaris Patten dat hij geen verband ziet tussen Europees zijn en anti-Amerikanisme. Daar ben ik het roerend mee eens. Europeaan zijn betekent ook open staan voor de opvattingen van mensen die heel anders zijn dan wij. Er bestaan natuurlijk belangrijke handelsgeschillen, met name over de buitenlandse omzetbelasting, en het was op zijn zachtst gezegd zorgwekkend dat de afscheidstoespraak van president Clinton enkele nauwelijks verholen dreigementen bevatte over de toekomst van de Airbus-transactie en een mogelijk geschil.
Ten slotte beveel ik het gedeelte van de resolutie aan waarin de transatlantische Legislators' Dialogue waaraan dit Parlement zoveel waarde hecht wordt toegejuicht. Ik hoop dat die zal worden voortgezet en versterkt als onderdeel van een constructieve en positieve dialoog.

Lucas
Mijnheer de Voorzitter, het beginpunt van dit debat was de afwijzing door de Verenigde Staten van het Kyoto-protocol. Ik verwelkom dan ook de krachtige taal in onze compromisresolutie hierover. Maar er moet niet alleen worden gepraat. We willen dat de Commissie bekijkt welke stappen de EU mogelijk kan nemen in antwoord op de voortdurende weigering van de VS om mee te werken op het gebied van klimaatverandering, en daaronder vallen ook stappen in het kader van de WTO. Immers, als de VS zijn externe energiekosten niet internaliseert, krijgen goederen uit de VS onevenredig veel overheidssubsidie, wat in strijd is met de regels van de wereldhandel.
Maar het gaat niet alleen om Kyoto. Laten we ook eens kijken naar het voornemen van de VS het ABM-Verdrag terzijde te leggen. Dit nieuwe "Star Wars" dreigt een massale nieuwe wapenwedloop te ontketenen. Het is niet genoeg de Verenigde Staten te vragen eerst overleg te voeren voordat ze hun gang gaan. We moeten zeer duidelijk aangeven dat de EU een beroep doet op de VS om dit initiatief te staken en zichzelf en haar lidstaten ertoe verbindt op geen enkel niveau aan dit project deel te nemen.
Als de VS slechts een fractie van de middelen die momenteel worden uitgegeven aan het raketafweersysteem zou besteden aan maatregelen op het gebied van klimaatverandering, zou de wereld er een stuk veiliger uitzien.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de heer Zoelleck, de Amerikaanse handelsgezant, heeft het Parlement in de bevoegde commissies voor de Kangaroo Group in duidelijke maar positieve bewoordingen voorgesteld samen een open handelsbeleid ter bevordering van de welvaart in de gehele wereld, met inbegrip van de ontwikkelingslanden, uit te werken. Wij moeten dat voorstel aannemen en het handelsbeleid als een mogelijkheid zien om de transatlantische betrekkingen te verbreden. Wij weten allemaal dat de NAVO voor de collectieve Europese defensie nog lange tijd zeer belangrijk zal zijn.
Sedert 1990 is begrijpelijkerwijze ook het besef van gemeenschappelijke veiligheid verloren gegaan. Wij moeten er daarom voor zorgen dat de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Europa op alle andere beleidsterreinen worden versterkt. Wij moeten dit aanbod van de regering van de Verenigde Staten aanvaarden.
Wij moeten ook beter gebruik proberen te maken van de mogelijkheden die tussen het Parlement en het Amerikaanse Congres bestaan. De problemen van de laatste jaren op het gebied van de bescherming van gegevens als gevolg van het feit dat wij geen wereldwijde economische wetgeving hebben, tonen aan hoever bijvoorbeeld de transatlantische Legislators' Dialogue moet gaan.
Een laatste punt. De Verenigde Staten zijn nu de enige supermacht ter wereld en gedragen zich in kwesties van buitenlands beleid ook als een wereldmacht. Hun houding tegenover Rusland wordt vanuit deze positie in de wereld bepaald, terwijl wij dat in Europa vanuit onze regionale positie doen en daarbij ook met de uitbreiding rekening houden. Dat mag ons echter niet beletten in die regio naar gemeenschappelijke strategische uitgangspunten te streven. Tegenover Oekraïne hebben wij in de voorbije weken geen gemeenschappelijk beleid gevoerd. De val van de westers gezinde regering aldaar en de machtsovername in Kiev door Tsjernomyrdin, in naam ambassadeur maar in feite de machthebber, bewijzen dat wij niet te onderschatten strategische fouten hebben gemaakt die - ik betreur dat - in de Raad Algemene Zaken deze week niet eens zijn besproken.

Van den Berg
Voorzitter, in aanvulling op hetgeen onze fractieleider Barón Crespo zei, wil ik enkele opmerkingen plaatsen in het kader van de gelijkwaardige transatlantische dialoog over de internationale veiligheidsaspecten.
Ten eerste is onze socialistische fractie bezorgd over en tegenstander van de unilaterale plannen van president Bush om via een missile defence system triljarden investeringen te doen in hightech-wapenindustrie en daarmee zowel het ABM-Verdrag in gevaar te brengen als een mogelijke nieuwe wapenrace uit te lokken. Fundamenteel voor ons is de wapenrace tegen te gaan. We willen multilaterale samenwerking en afspraken, en steun aan een hervormde VN. We willen dat Europa en de Verenigde Staten daartoe samenwerken. Unilateraal optreden van òf Europa òf de VS is een anachronisme in een tijd waarin we gezamenlijk verantwoordelijk zijn op onze global village. Het is die gezamenlijke verantwoordelijkheid die ons juist in Europa zal brengen tot het delen en nemen van verantwoordelijkheid binnen de NAVO. Via de snelle interventiemacht, via het betalen van zo'n 80% van de kosten voor de wederopbouw in de Balkan. Omgekeerd vragen wij dan ook aan de VS mee te werken aan conflictpreventie en ontwikkelingssamenwerking, en de contributies aan de VN te betalen, want als sociaal-democraten zien we dat zo'n 100 conflicten in onze global village veroorzaakt worden door armoede, onderontwikkeling en etniciteit. Het beste schild voor veiligheid is de strijd tegen de armoede. Die strijd is de beste veiligheidsgarantie tegen fundamentalistische terreur van etnische of religieuze aard, warlords en schurkenstaten. Wij hebben behoefte aan een nieuw en breed veiligheidsdenken en we hopen dat de Commissie en de Raad straks in Göteborg dat denken centraal zullen stellen in de open, franke, vrije en zelfbewuste dialoog met president Bush. Dat is de richting die wij graag zouden willen inslaan.

Peijs
Voorzitter, het EU-VS-partnerschap is van cruciaal belang. Wij zijn elkaars grootste handelspartners en door samen te werken kunnen de EU en de VS de doorslag geven bij het aanpakken van internationale handelskwesties. Nu Europa op weg is om ook op buitenlands- en veiligheidsgebied naar grotere eensgezindheid te groeien, zal de noodzaak om samen te werken nog groter worden. Ook op gebieden als bescherming van het milieu en beperking van de uitstoot van CO2-gassen is samenwerking doorslaggevend.
In Nederlandse kranten stond een oproep aan president Bush in briefvorm van wat de auteur zelf noemde "het winstmakende deel van de Amerikaanse industrie" om de president te vragen niet alleen te luisteren naar inefficiënte bedrijven als het gaat om milieubeslissingen. Bedrijven worden door stevige milieuwetgeving innovatiever, meer technologiegericht en efficiënter. De heer Zoellic zei gisteren tijdens de Kangaroo-lunch dat naar zijn mening en die van zijn regering niet ieder probleem van de particuliere sector door de regering hoeft te worden opgelost. Als ik beide zaken combineer dan is het misschien mogelijk om met de VS nieuwe afspraken te maken. Of een overeenkomst Kyoto heet of New York dat zal ons een zorg zijn. Maar wij moeten wel samen aan de slag.
Laatste punt: de parlementaire betrekkingen. Al enige jaren verheugen wij ons wederzijds in steeds betere betrekkingen. Ook de Legislators Dialogue begon op gang te komen en vruchten af te werpen. Echter, sinds een nieuw Congres zijn plaats heeft ingenomen met alle personele wisselingen van dien, lijkt echt contact moeilijk te leggen. Het collectieve geheugen aan de Amerikaanse kant schijnt gewist te zijn. Wij beginnen geheel vanaf nul. Dat is des te meer spijtig omdat handelsdisputen door het "early warning" systeem binnen de TABD en de Legislators Dialogue effectief voorkomen kunnen worden.
Het is nog te vroeg om echt zorgen uit te spreken. Zie mijn opmerking als passend in een Europees "early warning" systeem. Er brandt een lampje, maar het is nog niet rood. Maar wat gebeurt er in een wereld waar het woord van een supermacht het papier van de handtekening niet meer waard is?

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mij op één kwestie concentreren, namelijk het milieu. Er is reden voor ongerustheid wat betreft de samenwerking tussen de Verenigde Staten en de EU op dit gebied. Ik waardeer de duidelijkheid die het Zweedse voorzitterschap hierover heeft verschaft.
De experts zijn het steeds meer eens over de problematiek van de opwarming van de aarde en de gevolgen ervan. Bovendien lijdt het geen twijfel dat de rijke landen via het Kyoto-protocol de verantwoordelijkheid hebben om internationale regelingen te treffen. Dit geldt met name voor de Verenigde Staten, omdat dit land de hoogste emissies heeft.
De vraag is hoe wij moeten ageren. Moet ons optreden resulteren in een uitgesproken anti-Amerikaanse houding? Nee, natuurlijk niet. Wij moeten duidelijk en eerlijk blijven in onze dialoog met de Verenigde Staten hierover.
Dat de Verenigde Staten het verdrag niet ratificeren, mag de EU er niet van weerhouden om verder te gaan. Wij moeten het voortouw nemen in de wereld wat betreft de ratificatie en in dialoog blijven met de Verenigde Staten om het land in de toekomst mee te krijgen.
Dat is de manier waarop wij te werk moeten gaan. De Top van Göteborg is een uitstekende gelegenheid om deze kwesties naar voren te brengen. Behalve het bezoek van president Bush is de duurzame ontwikkeling immers ook een hoofdthema van deze Top.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de transatlantische dialoog moet ook tot het wereldwijd vervoersbeleid worden uitgebreid. Zowel de Verenigde Staten als Europa dragen immers een bijzondere verantwoordelijkheid voor meer veiligheid in de lucht en op zee, voor een betere milieubescherming en voor eerlijker mededingingsvoorwaarden.
Onze eerste doelstelling moet de ontwikkeling zijn, door middel van oordeelkundig geharmoniseerde voorschriften, van een transatlantische vervoersmarkt, zowel wat de lucht- als de scheepvaart betreft. Bovendien moeten de Verenigde Staten en Europa bijvoorbeeld met betrekking tot vliegtuiglawaai op basis van een geharmoniseerde regelgeving wereldwijde voorschriften ontwikkelen. We mogen met de Amerikanen niet opnieuw over hushkitted airplaines beginnen te ruziën. We moeten vooral proberen voor milieubescherming en veiligheidsnormen samen regelingen te treffen.
Dat is niet alleen een opdracht voor de Commissie en de Amerikaanse regering. Wij moeten in de transatlantische parlementaire dialoog ook vakinhoudelijke gesprekken tussen de vervoersdeskundigen in het Amerikaanse Congres en het Europees Parlement proberen te organiseren om politieke druk tussen de regeringen of van lobbyisten te vermijden. Wij moeten samen voor meer milieubescherming en veiligheid ijveren. Dat zou onze bevolking ten goede komen, daardoor zouden conflicten tussen de Verenigde Staten en Europa vermeden kunnen worden en langs die weg zou een gemeenschappelijke wereldwijde oplossing gevonden kunnen worden.

Martin, Hugues
Mijnheer de Voorzitter, ons debat over de transatlantische dialoog komt denk ik bijzonder gelegen. Ik hoef er niet aan te herinneren hoe cruciaal deze dialoog is met het oog op een samenwerking tussen gelijke partners, in dit geval de Verenigde Staten en de Europese Unie. Deze dialoog stelt ons in staat onze meningsverschillen te bespreken en sommige oude handelsgeschillen te regelen - ik denk met name aan de bananenkwestie, die enkele weken geleden eindelijk kon worden opgelost.
Ik zou de nadruk willen leggen op het vraagstuk van de Europese defensie, een punt dat mij zeer belangrijk lijkt, vooral omdat we te maken hebben met een nieuwe Amerikaanse regering die haar plannen op veiligheidsterrein reeds duidelijk kenbaar heeft gemaakt. Zeker, de regering-Bush blijkt veel wantrouwiger te staan tegenover het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid dan president Clinton, maar dat verbaast me niet: de Unie heeft verscheidene jaren nodig gehad om haar doelstellingen uit te leggen, haar middelen te concipiëren en haar Amerikaanse bondgenoot ervan te overtuigen dat het Europese defensiesysteem kan worden ontwikkeld naast de NAVO.
De transatlantische dialoog is een verworvenheid die we tot elke prijs in stand moeten houden. Bondgenootschap mag geen eenrichtingsverkeer zijn. Zoals de Unie heeft gezorgd voor absolute transparantie bij de presentatie van het GBVB, en vervolgens van het GVDB, dienen de Verenigde Staten hun bondgenoten te raadplegen over alle belangrijke projecten, en het antiraketschild behoort daartoe. Dat moeten we de VS duidelijk zeggen.
Wat het Europees defensiebeleid in strikte zin betreft moeten we doen wat we altijd hebben gedaan, namelijk hardop zeggen wat we willen en niet iedere kwestie in verband met Europese defensie automatisch koppelen aan de reactie van de NAVO. De Unie heeft altijd de nadruk gelegd op de complementariteit van Europese acties ten aanzien van de NAVO, met name wat de Petersberg-taken betreft. Er is hier geen sprake van concurrentie, noch van terugtrekking uit het bondgenootschap, wel van een verbinding tussen de NAVO en het Europees defensiebeleid.

Lindh
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het zeer kort houden, want ik weet dat het Parlement thans andere zaken te wachten staan.
Ik ben het met de heer Barón Crespo eens dat de EU en de Verenigde Staten een gezamenlijke mondiale verantwoordelijkheid hebben inzake de bestrijding van de armoede en inzake ontspanning en ontwapening. De discussie over de Amerikaanse raketdefensie moet dan ook worden voortgezet.
De Top van Göteborg is een goede gelegenheid om te laten zien op welke punten er eensgezindheid bestaat, zoals de Balkan en het Midden-Oosten, en op welke punten er onenigheid bestaat, of het nu gaat om een unilateraal optreden in de VN, steun aan de VN, het Kyoto-protocol of milieukwesties.
Als wij de Verenigde Staten willen beïnvloeden op de gebieden waarover onenigheid bestaat, is contact met de nieuwe regering alléén niet voldoende; er moet ook contact zijn met het Amerikaanse Congres. Ik wens het Parlement hier veel succes mee.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement zes ontwerpresoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

STEMMING
Patten
Mijnheer de Voorzitter, de amendementen 2, 9 en 13 zouden leiden tot een uitbreiding van het uitvoerverbod doordat vrijstellingen niet langer mogelijk zijn, terwijl ten gevolge van amendement 12 het principe van een uitvoerverbod voor tijdelijk verboden producten zou verdwijnen. De Commissie is van mening dat beide benaderingen te ver gaan en dat ze inderdaad in tegengestelde richting gaan. Deze amendementen zijn dan ook niet aanvaardbaar voor de Commissie. Naar onze mening gaat amendement 3 over externe certificering ook te ver. De Commissie kan alleen akkoord gaan met een eenvoudige verwijzing naar de waarde ervan in een overweging. De Commissie gaat wel akkoord met de verwijzing naar communautair optreden op het terrein van de veiligheid van diensten in de eerste overweging van amendement 1, maar niet met de specifieke toezegging die in amendement 11 wordt beschreven.
Kortom, de Commissie keurt dus de amendementen 1, 4, 5, 6, 7, 8 en 10 geheel of gedeeltelijk goed en verwerpt de amendementen 2, 3, 9, 11, 12 en 13.
(De Voorzitter verklaart het gemeenschappelijk standpunt als gewijzigd te zijn goedgekeurd)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0140/2001) van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de richtlijn van de Raad 95/21/EG betreffende de naleving, met betrekking tot de schepen die gebruikmaken van havens in de Gemeenschap en varen in de onder de jurisdictie van de lidstaten vallende wateren, van internationale normen op het gebied van de veiligheid van schepen, voorkoming van verontreiniging en leef- en werkomstandigheden aan boord (havenstaatcontrole) (5179/1/2001 - C5-0074/2001 - 2000/0065(COD)) (Rapporteur: de heer Watts)

Patten
Er zijn twee amendementen over havenstaatcontrole waarover we onze twijfels hebben. We kunnen gedeeltelijk instemmen met de amendementen 1 en 2 onder de voorwaarden die in de plenaire vergadering naar voren zijn gebracht.

De Voorzitter
De heer Watts heeft het woord gevraagd.

Watts
Mijnheer de Voorzitter, ik ben de commissaris dankbaar dat hij in principe de steun van de Commissie heeft weergeven voor beide amendementen die vandaag in de plenaire vergadering zijn ingediend. Maar ik wil graag meer duidelijkheid over amendement 1. De Commissie zegt dat ze onze eis dat alle schepen moeten worden uitgerust met een reisgegevensrecorder (VDR), in principe steunt, maar vindt de Commissie ook dat dit niet alleen op nieuwe schepen betrekking dient te hebben, maar ook op bestaande en oude schepen? Het is belangrijk hier duidelijkheid over te verkrijgen. Ik zou het zeer waarderen wanneer de commissaris hierover een uitspraak doet.

Patten
Ik verkeer niet in de positie verder te gaan dan de hiervoor verantwoordelijke commissaris, maar ik wil wel duidelijk maken dat we de doelstellingen van het amendement in principe steunen. We zijn voornemens deze lijn tijdens de bemiddelingsprocedure met de Raad voort te zetten, waarbij we rekening zullen houden met het feit dat beide voorstellen waarover de geachte afgevaardigde sprak onderdeel zijn van een uniek pakket. Maar we zullen deze lijn gedurende de bemiddelingsprocedure zeker volgen.
(De Voorzitter verklaart het gemeenschappelijk standpunt als gewijzigd te zijn goedgekeurd)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0144/2001), namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van richtlijn 94/57/EG van de Raad inzake gemeenschappelijke voorschriften en normen voor met de inspectie en controle van schepen belaste organisaties en voor de desbetreffende werkzaamheden van maritieme instanties (5178/1/2001 - C5-0075/2001 - 2000/0066(COD)) (Rapporteur: de heer Ortuondo Larrea).

Patten
Om kort te gaan: we keuren de amendementen 2, 5 en 6 goed. We keuren de amendementen 3, 4 en 7 gedeeltelijk goed, maar amendement 1 kunnen we helaas niet goedkeuren.
(De Voorzitter verklaart het gemeenschappelijk standpunt als gewijzigd te zijn goedgekeurd)
Verslag (A5-0151/2001) van de heer Van Dam, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging, in verband met een uniform bestuurdersattest, van verordening (EEG) nr. 881/92 van de Raad betreffende de toegang tot de markt van het goederenvervoer over de weg in de Gemeenschap van of naar het grondgebied van een lidstaat of over het grondgebied van een of meer lidstaten (COM(2000) 751 - C5-0638/2000 - 2000/0297(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
De Voorzitter. Wij onderbreken nu de stemming en zetten deze na de plechtige vergadering voort.
(De vergadering wordt om 11.55 uur onderbroken en om 12.35 uur hervat)

De Voorzitter
Aan de orde is de stemming over de voorstellen van de Conferentie van voorzitters inzake het vergaderrooster van het Europees Parlement voor 2002.

Doyle
Mevrouw de Voorzitter, ik begrijp de tactiek, maar zou het niet democratischer zijn te wachten tot iedereen binnen is, op zijn plaats zit en aan deze stemming kan deelnemen? Het is de laatste stemming die voor vandaag op het programma staat en het is geen toeval dat die niet op het aangekondigde moment plaatsvindt.

De Voorzitter
Nee, mevrouw Doyle, dit is niet de laatste stemming van vanmorgen! Ik betreur het overigens dat niet al onze collega's het nodig hebben gevonden te luisteren naar de voortreffelijke toespraak van de heer Schuster. Maar dat geeft niet, ze zijn welkom in ons midden.
Voor de stemming over bloc 1 van de heer Posselt en anderen:

Posselt
Mevrouw de Voorzitter, deze stemming is zeer belangrijk. Sinds de vrijdag is geschrapt, zijn de minizittingen immers onwettig! Als wij de vrijdag niet nodig hebben, hebben wij ook geen extra plenaire vergaderingen nodig. Het is daarom zeer belangrijk dat wij hierover apart stemmen, dat wij alle minizittingen één voor één afwijzen!
Voor de stemming over bloc 2 van de Technische Fractie van Onafhankelijke Leden:

Dell' Alba
Mevrouw de Voorzitter, bij de indiening van amendementen wordt altijd de naam genoemd van de indieners. Aangezien het in dit geval gaat om een technische fractie, zou ik willen dat de plenaire vergadering weet dat deze twee amendementen, de amendementen van bloc 2 en 3, zijn ingediend door de zeven radicale leden van die fractie.

De Voorzitter
Dank u voor deze toelichting.
Na de stemming:

Thorning-Schmidt
Mevrouw de Voorzitter, reeds twee jaar lang zegt een meerderheid in dit Parlement dat zij op vrijdag niet wenst te vergaderen in Straatsburg. Ik zou u dan ook willen vragen voor de jaren na volgend jaar een vergaderrooster voor te stellen waarop de vrijdag niet voorkomt. Mijns inziens is alleen dit verenigbaar met de democratie die wij in de zaal gewend zijn.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Thorning-Schmidt. De Conferentie van voorzitters zal doen wat zij het beste acht.
Ik moet naar een bijeenkomst met de president van de Republiek Slowakije, maar de stemmingen gaan gewoon door.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, het gaat om een mondeling amendement op amendement 9 van mevrouw Figueiredo. In overleg met mevrouw Figueiredo, die het oorspronkelijke amendement heeft ingediend, zou ik nu dit mondeling amendement willen indienen ter vervanging van amendement 9 in het voorliggende document. Het mondeling amendement luidt als volgt: 'Tijdens de voorbereidingen voor de tussentijdse evaluatie van de Overeenkomst dient te worden nagegaan of de vissers uit alle lidstaten van de Gemeenschap in de toekomst vangstmogelijkheden toegewezen zullen krijgen in de wateren die onder de jurisdictie van Groenland vallen' . Ik verzoek u mijn amendement aan te nemen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Ontwerpresolutie (B5-0341/2001) over het verslag over de toekomstige doelstellingen van de onderwijs- en opleidingssystemen
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0128/2001) van de heer Miranda, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel van de Commissie voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EG) nr. 2820/98 van de Raad houdende toepassing, voor de periode van 1 juli 1999 tot en met 31 december 2001 van een meerjarenschema van algemene tariefpreferenties, teneinde de douanevrijstelling zonder enige kwantitatieve beperking uit te breiden tot producten van oorsprong uit de minst ontwikkelde landen (COM(2000) 561 - C5-0136/2001 - 2000/0239(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
STEMVERKLARINGEN- Voedselhulp en -zekerheid (C5-0007/2001)

Bordes, Cauquil en Laguiller
De enige reden waarom we voor dit voorstel voor een verordening hebben gestemd, is dat een tegenstem degenen in de kaart zou kunnen spelen die zelfs gekant zijn tegen deze minimumsteun voor arme landen, en dat wilden we vermijden.
Dat neemt niet weg dat het gaat om ontoereikende, cynische en hypocriete voorstellen. Als men bijvoorbeeld beweert dat deze steun dient om "bij te dragen aan de mondiale voedselzekerheid" en te "voorzien in noodsituaties op het gebied van voedselzekerheid", terwijl honderden miljoenen mensen op deze planeet in noodsituaties verkeren en zelfs in extreme armoede, voornamelijk als gevolg van de plunderingen die in het verleden zijn aangericht door Europese mogendheden die hier vertegenwoordigd zijn in het Parlement, dan is dit een goedkope manier om het geweten te sussen.
Aanbeveling-Ludford (B5-0340/2001)

Bordes, Cauquil en Laguiller
Ofschoon dit voorstel niets meer is dan een standpuntbepaling en geen bepalingen bevat over hoe men deze aanbevelingen wil doen naleven, hebben we voor gestemd, omdat racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme tot de ergste vormen van barbarij behoren die onze huidige samenleving bedreigen.
Met onze stem geven we ook uiting aan onze solidariteit met al degenen die in het veld actief zijn alsook met de slachtoffers van deze plaag, met name op het grondgebied van de Europese Unie, die de twijfelachtige eer heeft de meest verwerpelijke vormen van dit kwaad te hebben voortgebracht en er ook vandaag nog niet vrij van is.
Ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid (B5-0339/2001)

Krivine en Vachetta
 - (FR) Het voorstel voor een aanbeveling betreffende het standpunt van de Europese Unie op de Wereldconferentie tegen racisme, vreemdelingenhaat, antisemitisme en intolerantie bevat verscheidene positieve punten, maar Europa heeft inderdaad geen "reden voor zelfingenomenheid". Immers, vijftig jaar na de holocaust hebben sommige lidstaten actief deelgenomen aan de genocide van Rwanda, en tal van Europese minderheden, zoals de zigeuners, worden vandaag nog vervolgd.
De eeuwen van slavernij en kolonisatie wegen zwaar op de geschiedenis van de lidstaten. Toch gaat men door met een heleboel landen onder druk te zetten en afhankelijk te houden, en de beleidsmaatregelen op het gebied van immigratie zijn zorgwekkend. We hebben reeds de gelegenheid gehad onze mening hierover te uiten. De criminalisering van immigranten is een ware schande ten aanzien van mensen die gevlucht zijn voor politieke of economische onderdrukking.
Als we racisme en vreemdelingenhaat actief willen bestrijden, moeten we het asielrecht eerbiedigen, een beleid uitwerken dat gericht is op regularisatie van alle illegalen in Europa en stemrecht toekennen aan alle burgers van derde landen voor alle verkiezingen. Dat zijn enkele passende maatregelen om efficiënt te strijden tegen racisme en vreemdelingenhaat. Ten slotte, om te voldoen aan de behoeften van de burgers dient de Europese Unie de schuld van arme landen kwijt te schelden en de Tobin-belasting op te leggen.

Miranda
De Wereldconferentie tegen racisme, vreemdelingenhaat, antisemitisme en intolerantie kan en moet een gelegenheid worden voor een diepgaande analyse van deze zorgwekkende verschijnselen. Dan kunnen er richtsnoeren worden geformuleerd voor de bestrijding ervan. Het is intussen wel van belang te erkennen dat de intolerantie die we in onze maatschappijen waarnemen vaak het gevolg is van een gevoel van onzekerheid voortvloeiend uit het collectieve ontslag van duizenden werknemers, het verlies van rechten en de wetenschap dat men ieder moment zijn baan kan verliezen.
De Europese Unie en de lidstaten besteden steeds minder geld aan de samenwerking met de ontwikkelingslanden en blijven in het algemeen in gebreke iets te doen voor de daadwerkelijke ontwikkeling van die landen. Het ligt dan voor de hand dat mannen en vrouwen in die landen besluiten dat emigratie naar "rijke" landen de enige manier is om te overleven. Het verkeer van immigrant-werknemers binnen de Europese Unie wordt steeds moeilijker gemaakt (al kan dat binnenkort veranderen, nu we geschoolde werknemers moeten aantrekken). Bovendien wordt de gezinshereniging aan steeds meer beperkingen onderworpen. Men kan bezwaarlijk volhouden dat dit soort maatregelen bijdraagt tot de integratie van deze werknemers.
We zullen voor deze resolutie stemmen, maar we geloven wel dat doortastend optreden belangrijker is dan het formuleren van politiek correcte intenties die geen enkel vervolg krijgen. De Europese Unie moet hier het voorbeeld geven.

Paisley
Ik heb mij van stemming onthouden, en wel om de volgende reden. In de tekst staat niet vermeld dat het Franse parlement onlangs heeft getracht een zekere protestantse groepering in Frankrijk als sektarisch te bestempelen en te verbieden, laat staan dat die poging in de tekst wordt veroordeeld.
De intolerantie van de Franse staat en de Franse rechters ten opzichte van deze protestanten had in de tekst vermeld en veroordeeld moeten worden.
Het Europees Parlement sluit nog te vaak zijn ogen voor de vervolging van dergelijke protestantse groeperingen binnen zijn grenzen.

Berthu
De resolutie over kwesties in verband met politie, justitie en personenverkeer die het Europees Parlement zojuist heeft aangenomen, bevat een zoveelste oproep tot complete "communautarisering" van het immigratiebeleid en van alle beleidsvormen die daarmee verband houden, zoals asiel en tijdelijke bescherming. En voor de zoveelste keer moeten we zeggen dat, ofschoon coördinatie op Europees niveau onontbeerlijk is, het ieder volk dient vrij te staan om soeverein te beslissen over de vraag wie op zijn grondgebied mag verblijven.
Het Verdrag van Amsterdam had deze vraagstukken reeds onttrokken aan de nationale parlementen en overgebracht naar een communautair kader. Het voorziet echter in twee fundamentele afwijkingen ten aanzien van de gebruikelijke procedures: de Commissie moet het initiatiefrecht delen met de lidstaten tijdens een overgangsperiode die beperkt is tot vijf jaar na inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam (dus tot 1 mei 2004), en de Raad neemt gedurende minstens vijf jaar beslissingen met eenparigheid van stemmen, niet met gekwalificeerde meerderheid, waardoor ieder volk voorlopig het recht behoudt om soeverein te beslissen. Deze twee afwijkingen worden fel onder vuur genomen in de resolutie die het Europees Parlement vandaag heeft aangenomen: de lidstaten wordt ieder recht ontzegd om voorstellen te doen, onder het voorwendsel dat ze die bevoegdheid op een ongecoördineerde manier zouden uitoefenen; voorts wordt de wens geuit de gekwalificeerde meerderheid uit te breiden (of overal toe te passen - dit punt is niet duidelijk), een wens die grotendeels zou worden ingewilligd door het Verdrag van Nice als dat zou worden geratificeerd.
Ons standpunt staat daar lijnrecht tegenover: als men bij meerderheid zou beslissen over immigratievraagstukken, zou de macht worden onttrokken aan de volkeren en worden overgedragen aan oncontroleerbare "lobby's" of zelfs aan een lidstaat die in de besluitvormingsprocedures een betere positie inneemt dan de andere lidstaten. In het belang van Europa moeten zowel het recht van initiatief als de besluitvorming op dit terrein blijven behoren tot de soevereine bevoegdheden van iedere natie. Het is met name wenselijk om een directe beslissingsbevoegdheid toe te kennen aan de nationale parlementen.

Bordes, Cauquil en Laguiller
In de ontwerpresolutie wordt erkend dat "de lidstaten en de Raad er niet in slagen een gemeenschappelijk beleid tot stand te brengen op het terrein van asiel en immigratie". Aan de andere kant wordt het beleid van de lidstaten zeker niet soepeler, maar juist steeds restrictiever.
In de Europese Unie mag kapitaal sinds lang vrij circuleren. Dat geldt ook voor goederen, maar niet voor mensen. Dat is het bewijs dat deze Europese Unie niet gemaakt is voor mensen, maar voor het kapitaal en degenen die het bezitten.
We hebben natuurlijk tegen deze ontwerpresolutie gestemd.
En we herhalen dat we een totale vrijheid van vestiging en verkeer eisen voor alle personen die leven en werken in een land van de Europese Unie. Verder eisen we dat ze dezelfde politieke, juridische en sociale rechten krijgen als de burgers van de Gemeenschap.

Sacrédeus
Ik heb tegen de ontwerpresolutie gestemd.
Dit initiatief en de rubricering ervan vormen een, in mijn ogen, verkeerde manier om zulke fundamentele constitutionele kwesties in het Europees Parlement te behandelen. Het gaat hier immers om het gehele besluitvormingsmechanisme van de EU, waaronder het voorstel voor het afschaffen van de pijlerstructuur op het gebied van justitie ten gunste van de communautaire methode met volledig medebeslissingsrecht van het Europees Parlement.
Het verslag-Posselt is niet behandeld in de Commissie constitutionele zaken, wat een evidente tekortkoming is.
De formuleringen in paragraaf 33 met betrekking tot de urgente kwestie inzake het al dan niet instellen van een eenheid voor de Europese grensbewaking door de Europese Unie zijn bijvoorbeeld zeer wollig en bovendien niet onderbouwd.
Verslag-González Álvarez (A5-0133/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe dat ik me tot mevrouw González Álvarez wend, want gisteravond belde de belangrijke Italiaanse modeontwerper Valentino me op. "Hallo, spreek ik met de heer Fatuzzo?" "Ja, daar spreekt u mee" , antwoordde ik. "Mijnheer Fatuzzo" , zei Valentino, "wij Italiaanse, Franse, Europese modeontwerpers maken ons grote zorgen." "Waarom maakt u zich zorgen?" vroeg ik. "We maken ons zorgen om dit verslag over productveiligheid van mevrouw Laura González Álvarez, omdat onze producten, onze kledingstukken gevaarlijk zijn. Volgens ons zijn ze gevaarlijk omdat ze sexy, provocerend en fascinerend zijn." "OK" , zei ik, "maar waarom belt u mij daarover op, ik vertegenwoordig de gepensioneerden!" "Omdat gepensioneerden, zoals u weet, soms aan hartkwalen lijden en uw stemmen voor hen nog gevaarlijker zijn. Helpt u ons!"
Ik heb daarom voor het verslag gestemd zodat de veiligheidscriteria niet op kleding worden toegepast.

Caudron
Met de opheffing van de nationale grenzen en de totstandbrenging van de interne markt op 1 januari 1993 werd het ontstaan ingeluid van een markt van meer dan 370 miljoen consumenten. Om die consumenten bepaalde rechten te garanderen, moest een aantal begeleidende regels worden vastgesteld. Vanuit deze optiek werd de richtlijn 92/59/EEG inzake algemene productveiligheid (RAPV) opgesteld. Ofschoon de globale benadering van de in 1992 aangenomen richtlijn bevredigend is gebleken, werden niet alle doelstellingen van deze tekst bereikt, omdat sommige bepalingen onduidelijk waren of lacunes bevatten.
Over het geheel genomen is het een goed voorstel, maar verscheidene zeer belangrijke amendementen die het Parlement in eerste lezing had aangenomen, met name op het gebied van de veiligheid van diensten, het voorzorgsbeginsel, de productbewaking en het Europees netwerk voor productveiligheid, werden niet overgenomen. De bevoegde commissie van het Parlement heeft dus terecht besloten ze opnieuw in te dienen.
In het gemeenschappelijk standpunt werden daarentegen wel de amendementen van het Parlement inzake de liefdadigheidswinkels overgenomen in een overweging waarin gesteld wordt dat het in het kader van liefdadigheidsactiviteiten onmogelijk kan zijn informatie te verschaffen over de oorsprong van een product of de gevaren die eraan verbonden zijn.
De Raad heeft tevens een aantal vernieuwingen voorgesteld ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, met name:
De wijziging van de definities van "product" en "veilig product" om de werkingssfeer van de richtlijn beter te kunnen afbakenen, met name wat de diensten betreft;
De invoering van bijkomende definities inzake "ernstig risico" en "uit de handel nemen", eveneens met de bedoeling de tekst te verduidelijken;
De invoering van een driefasenprocedure, met een beroep op het regelgevend comité, voor de opstelling van Europese normen;
De toevoeging van bepalingen ter bevordering van een actievere rol van producenten en distributeurs.
Deze voorstellen gaan de goede kant op. Bij de vaststelling van de regels van de interne markt moet de productveiligheid in aanmerking worden genomen. Dat is een essentiële voorwaarde om het vertrouwen van de consumenten, dat enigszins is aangetast door alle recente schandalen, te herwinnen. Het is ook essentieel voor de goede werking van de interne markt.
De wijziging van deze richtlijn is dus een stap in de goede richting!

Figueiredo
In het op 12 februari 2001 door de Raad vastgestelde gemeenschappelijk standpunt zijn 21 van de 30 door het Europees Parlement voorgestelde amendementen opgenomen. In dit standpunt is echter een aantal belangrijke kwesties niet opgenomen. De rapporteur heeft deze kwesties bij tweede lezing door het Parlement opnieuw aan de orde gesteld en wij hebben voor haar amendementen gestemd.
Ik noem als eerste de introductie van het voorzorgsbeginsel bij het op de markt brengen van producten en het nemen van maatregelen voor risicobeheersing. Dit is een algemeen, door alle overheden gehanteerd beginsel, en het moet daarom bij de opsomming van bevoegdheden en verantwoordelijkheden van de lidstaten expliciet genoemd worden.
In dit gemeenschappelijk standpunt doet de Raad afstand van een volledig uitvoerverbod van al die producten die een ernstig risico met zich mee brengen. De begrippen 'gedeeltelijk verbod' en 'in het geheel geen verbod' worden nader toegelicht, maar over de daarbij te hanteren criteria wordt niets gezegd. Het is dus zaak terug te keren naar de oorspronkelijke tekst van de Commissie.
Tot slot hebben we ook nog te maken met de veiligheid binnen het kader van de dienstverlening. Zoals de rapporteur al aangeeft is het van belang dat de Commissie spoedig met voorstellen voor de veiligheid van de dienstverlening komt. De Commissie moet vaststellen wat hier de behoeften en prioriteiten zijn. Ze moet dus ook vaststellen wat de verantwoordelijkheden van de dienstverleners zijn, en daarbij rekening houden met de wijze waarop de huidige richtlijn volgens het gemeenschappelijk standpunt moet worden toegepast.

Meijer
. Over dit onderwerp blijven de belangen van het bedrijfsleven botsen met die van consument en milieu. De meeste bedrijven verzetten zich niet meer tegen de gedachte dat bescherming van consumenten tegen onveilige producten wenselijk is. Op de binnen-Europese markt zijn ze bereid om producten die hun goede naam aantasten terug te nemen. Als het daarentegen aankomt op concrete maatregelen van overheidswege vinden zij al gauw dat die hun vrijheid te veel beperken, en oefenen zij druk uit op het Parlement om die af te wijzen. Terecht heeft de Commissie aanvankelijk het recht geclaimd om te besluiten tot een volledig exportverbod voor gevaarlijke producten. Het is waanzin dat in onze landen gevestigde bedrijven proberen geld te verdienen aan producten die we voor Europese consumenten onverantwoord vinden. De Raad heeft die bevoegdheid ernstig afgezwakt, waarschijnlijk onder druk van protesterende bedrijven die hun nationale regeringen onder druk zetten om de eigen export te beschermen. Ik ondersteun de rapporteur in haar streven om die bevoegdheid te handhaven en bovendien vóór 2003 verdere veiligheidsmaatregelen te treffen. Het is een slechte zaak dat goede beslissingen van het Parlement in tweede lezing 314 stemmen nodig hebben, en daardoor vaak niet kunnen worden gehandhaafd tegenover de tegenwerking van de Raad.

Tannock
Toen de voorgestelde richtlijn voor het eerst werd behandeld in de Milieucommissie, maakte ik mij als Brits afgevaardigde veel zorgen dat dit tot ernstige financiële en bureaucratische schade zou leiden voor de bloeiende Britse en Ierse liefdadigheidswinkels - elders in de EU een nauwelijks bekend verschijnsel - waar zoveel geld voor goede doelen binnenkomt en die bovendien zeer milieuvriendelijk zijn doordat grote hoeveelheden tweedehands goederen worden gerecycled of voor hergebruik geschikt worden gemaakt en vervolgens tegen lage prijzen aan de consument worden aangeboden.
Daarom deed het mij veel genoegen dat in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad dat voor een tweede lezing wederom aan dit Parlement is voorgelegd, naar aanleiding van mijn oorspronkelijke amendement de vrijstellingen zijn opgenomen die nodig zijn voor deze liefdadigheidswinkels, namelijk dat ze geen administratie hoeven bij te houden van de kopers van, met name, tweedehands elektrische en elektronische apparaten, die slechts een klein deel van hun omzet vormen. Dit was een zege van het gezond verstand waar de branche en mijn Londense kiezers blij mee waren. Ik dank de rapporteur en de Commissie voor deze wijziging.

Titley
Ik verwelkom dit verslag over algemene productveiligheid, waarmee weer eens wordt bewezen dat Europa voor onze burgers werkt.
In heel Europa maken mensen zich steeds meer zorgen over de veiligheid van consumentenproducten zoals kinderspeelgoed. Wij gaan in het Europees Parlement op een verstandige wijze met deze bezorgdheid om. Er werd gevreesd dat de Britse traditie van liefdadigheidswinkels door deze voorstellen in gevaar zou komen. Het doet mij deugd dat de Europese Labourafgevaardigden ervoor hebben gezorgd dat deze richtlijn niet van invloed is op deze winkels. Het is belachelijk te denken dat de gemiddelde liefdadigheidswinkel, vlooienmarkt of kofferbakverkoop de overheid informatie kan verschaffen over productrisico' s en de herkomst van tweedehands goederen die ze van de gewone burger hebben betrokken.
Over het geheel genomen is deze richtlijn een flinke stap op weg naar consumentenbescherming van een consistent en hoog niveau. De richtlijn zorgt er ook voor dat de interne markt efficiënt functioneert voor de burger en niet alleen voor het bedrijfsleven.
We moeten verborgen gevaren voor de consument voorkomen. Ik doe een dringend beroep op dit Parlement om het niet bij deze voorstellen te laten, maar ook te kijken naar de veiligheid van diensten en de aansprakelijkheid van dienstverleners en om het voorzorgsbeginsel toe te passen.
Het vertrouwen van het publiek in de veiligheid van producten heeft de laatste jaren een flinke deuk opgelopen door een aantal alarmerende incidenten, met name op het gebied van kinderspeelgoed. Het vertrouwen van het publiek kan alleen worden hersteld door de veiligheid voorop te stellen - en door dit duidelijk te laten blijken.
Verslag-Watts (A5-0140/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, in verband met het verslag van de heer Watts over de leef- en werkomstandigheden aan boord van schepen heeft een oude vriend mij opgebeld, de boordcommissaris Augusto Fazio. Hij voer samen met mij tussen New York en de Bahama' s en vaart nu nog steeds op die lijn. Hij heeft zich tegenover mij beklaagd over het harde, vermoeiende leven aan boord: "We moeten dag en nacht werken voor een laag loon. Ik zou willen dat Europa zich meer voor onze lonen en onze pensioenen zou inzetten, want ik ga bijna met pensioen. Ze doen wel wat, maar niet genoeg."
Daarom heb ik het verslag van de heer Watts positief ontvangen en met plezier voor gestemd.

Blak, Lund en Thorning-Schmidt
De Deense sociaal-democraten stemmen voor een verbetering van de Europese regels voor veiligheid op zee. Wij stemmen voor een verhoging van het aantal inspecties, voor het recht van EU-havens om schepen uit landen op de zwarte lijst te weigeren en voor de verplichte zwarte doos op alle nieuwe schepen. Indien de veiligheid beter was geweest, hadden vele ongelukken met milieuverontreiniging als gevolg vermeden kunnen worden. De laatste jaren zijn er te veel ongelukken gebeurd. Eerst de schipbreuk van de Erika voor de Bretonse kust in december 1999, met een enorme olievlek als gevolg, en vervolgens de schipbreuk van het Italiaanse schip met chemicaliën "Ievoli sun" . Onlangs is ook de Oostzee met een grote olievlek vervuild.
Dit laatste had vermeden kunnen worden met betere Europese regels. De reders zijn van oordeel dat een zwarte doos niets met veiligheid te maken heeft, maar dat is niet juist. Een zwarte doos is zeer nuttig om de oorzaak te achterhalen van een botsing tussen twee schepen, waarvan bijvoorbeeld in de Oostzee sprake was. Als we de oorzaken van ongelukken beter kunnen opsporen, zullen wij ook beter ongelukken kunnen voorkomen. Wij kunnen niet wachten op de internationale regels van de IMO. De EU moet de IMO vóór zijn door betere regels vast te stellen. Wij mogen geen compromissen sluiten als het om veiligheid gaat. Wij moeten zeker zijn dat de zee veilig is voor vissen, vogels en mensen, zonder gevaar voor vervuiling met olie of chemische stoffen.

Krivine en Vachetta
Ofschoon de voorstellen van de Commissie erop gericht zijn de havenstaatcontrole te versterken door middel van meer inspecties en strengere procedures, vragen wij ons af wat er over is van de politieke wil van de nationale regeringen om een einde te maken aan het probleem van de olievlekken, 16 maanden na de ramp met de Erika.
De wetgeving moet worden toegepast door alle lidstaten, België, Portugal, Frankrijk, Ierland en Nederland inbegrepen. Daarnaast moet men voldoende middelen beschikbaar stellen voor de controle. Concreet betekent dit de aanstelling van extra controleurs alsmede uitbreiding van de controlebevoegdheden en -terreinen, met name op het gebied van de sociale normen en de leef- en werkomstandigheden van de bemanning. Het uitrusten met zwarte dozen (VDR's) van een zo groot mogelijk aantal schepen - olietankers, vrachtschepen, maar ook schepen die passagiers vervoeren - is een positief punt, maar mag de lidstaten niet ontheffen van de plicht om de noodzakelijke controles uit te voeren. Men dient ook binnen zo kort mogelijke tijd vast te leggen dat de oprichting nodig is van een korps van Europese inspecteurs en kustwachters dat beschikt over de nodige financiële, personele en materiële middelen.
Overigens zijn de voorstellen van de Raad inzake vlagstaten die op de "zwarte lijst" voorkomen nog te voorzichtig. Men zou veel strengere maatregelen moeten treffen tegen goedkope vlaggen, met name de vlaggen die ressorteren onder lidstaten van de EU, zoals de Kerguelen-eilanden of Wallis en Futuna. Men moet de opheffing van deze goedkope vlaggen eisen en alle schepen die deze regels niet eerbiedigen de toegang weigeren tot communautaire wateren.

Souchet
Moeten we, achttien maanden na de schipbreuk van de Erika, nog herinneren aan de wanhoop, het leed en de woede van de bevolking aan de Atlantische kust, waarvan de toeristische en maritieme industrie zo zwaar getroffen is door de ramp? Moeten we nog wijzen op de traagheid in de afhandeling van de schadevergoedingen, die ontoereikend zijn en in zeer veel gevallen nog altijd op zich laten wachten?
De dag na dit tragisch ongeluk heb ik in deze vergaderzaal de volgende beleidslijnen voorgesteld:
Het beginsel "de vervuiler ruimt op". Of laten we de gemeenten en de burgers, die het slachtoffer zijn, de last dragen van het schoonmaken van onze kusten?
Het beginsel "de vervuiler betaalt". De verantwoordelijkheid van de reders en scheepsbevrachters bij dit soort rampen moet duidelijk onderstreept worden.
Snelle en volledige schadevergoeding voor de slachtoffers.
Instandhouding van de communautaire vloot en de communautaire scheepsbouw op een aanvaardbaar niveau, in plaats van de toestroom in onze havens en wateren toe te laten van vloten waar we geen enkele controle op kunnen uitoefenen, zoals goedkope vlaggen die niet te traceren zijn.
Versterking van de communautaire wetgeving met het oog op controle en classificatie van schepen die opereren in communautaire wateren, alsook het verbieden van gevaarlijke schepen.
Wat is er na achttien maanden van deze voorstellen terechtgekomen?
De teksten die vandaag in het Parlement in stemming worden gebracht kunnen worden toegejuicht, want ze gaan de goede kant op:
Het verslag-Watts voorziet in versterking van de havenstaatcontrole, alsook in strengere controles en procedures; we steunen de eisen van de rapporteur met betrekking tot het gebruik van reisgegevensrecorders.
Het verslag-Ortuondo Larrea voorziet in strengere wetgeving ten aanzien van de classificatiebureaus voor schepen, en dat verheugt ons.
We volgen ook met veel belangstelling de vooruitgang bij het "Erika II-pakket", waar we vol ongeduld op wachten.
Maar we zijn nog ver verwijderd van de noodzakelijke maatregelen op het gebied van de schadeloosstelling van slachtoffers, het principe "de vervuiler ruimt op", het herstel van het evenwicht in het scheepvaartverkeer tussen de verschillende havens van de Gemeenschap en de bevordering van de instandhouding en de ontwikkeling van onze handelsvloot.
Deze maatregelen worden steeds spoedeisender door de overbelasting van de Europese havens, met name in het Kanaal en de Noordzee.
Verslag-Ortuondo Larrea (A5-0144/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Ortuondo Larrea over de inspecties en controles van de veiligheid van schepen gestemd, maar toch had ik liever gezien dat de bedrijven die op last van de regeringen deze inspecties gaan verrichten en de schepen toestemming moeten geven onze zeeën en de zeeën buiten het Middellandse-Zeegebied te bevaren, zouden worden bijgestaan door gepensioneerde zeelieden, bijvoorbeeld dekkapiteins, scheepswerktuigkundigen en maîtres d'hôtel met veel ervaring, die goed kunnen controleren of schepen echt veilig zijn.
De Voorzitter. Eindelijk heb ik begrepen hoe het zit! Ik dacht al bij mezelf: er is een claque die geen claque is! Nu begrijp ik het.

Krivine en Vachetta
We stemmen vandaag, in tweede lezing, over het verslag-Ortuondo Larrea over classificatiebureaus. Bepaalde amendementen gaan de goede kant op, zoals de amendementen die de overheid een strikt verbod opleggen om erkende organisaties te contracteren die een economische belang hebben in het beheer of de eigendom van de schepen, of de amendementen die de noodzaak van coherentie tussen de Europese norm en de IMO benadrukken.
De amendementen die gericht zijn op een beperking van de financiële aansprakelijkheid zijn in onze ogen niet aanvaardbaar. Ze beogen enkel de naleving van concurrentieregels tussen de staten, ongeacht de ernst van de gevolgen die voortvloeien uit fouten of nalatigheden van de erkende organisatie.
Er moet volledige aansprakelijkheid zijn, en het Hof of het Gerecht van eerste aanleg moet vrij kunnen oordelen en beslissen op grond van de omstandigheden van iedere ramp afzonderlijk.
Zoals wel vaker stelt dit verslag verbeteringen voor op het gebied van transparantie en harmonisatie, maar beperkt het de concrete draagwijdte daarvan door niet te voorzien in toereikende financiële sancties.

Markov
Het voorliggende pakket voor meer veiligheid in het zeevervoer is een reactie op het ongeval met de tanker Erika van 12 december 1999.
Een groot aantal amendementen van het Europees Parlement is overgenomen. Het gaat bijvoorbeeld om de uitsluiting van classificatiemaatschappijen met zakelijke, persoonlijke of familiebanden met de scheepseigenaar of exploitant, de verbetering van de transparantie door de classificatiemaatschappijen te verplichten alle gegevens op een internetsite voor alle belangstellenden toegankelijk te maken of de controle van classificatiemaatschappijen met een te hoog ongevalpercentage onder de door deze bedrijven geclassificeerde schepen. Op twee zeer belangrijke punten is er echter nog steeds geen overeenstemming tussen de Raad en het Parlement. Een bemiddelingsprocedure lijkt dan ook onontbeerlijk als deze aanbevelingen, die wij ondersteunen, worden aangenomen.
In de eerste plaats stelde het Europees Parlement voor dat voor de financiële aansprakelijkheid van classificatiemaatschappijen bij een ongeval ten gevolge van nalatigheid, lichtzinnigheid of verwaarlozing van controles, maxima zouden worden vastgesteld. De Raad staat nu een regeling voor waarbij de lidstaten zelf maxima mogen vaststellen. De door het Parlement bepaalde bedragen zijn in dat geval geen maxima, maar minima.
In de tweede plaats heeft de Raad niet aanvaard dat er regelmatig overleg tussen de erkende organisaties moet zijn om de gelijkwaardigheid van hun technische normen overeenkomstig de bepalingen van IMO-besluit A.837, lid 29 te garanderen, en evenmin heeft hij aanvaard dat aan de Commissie regelmatig verslagen over wezenlijke vorderingen met betrekking tot deze normen moeten worden voorgelegd en dat de bereidheid moet bestaan om met de controle-instanties van de havenstaat samen te werken.
Mijn fractie is ervan overtuigd dat over beide kwesties een gemeenschappelijke standpunt mogelijk is. Daarom vinden wij de bemiddelingsprocedure relevant.
Verslag-Van Dam (A5-0151/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, zoals u ziet verwerft de Partij van de Gepensioneerden soms nieuwe aanhangers, en die zijn net zo belangrijk als aanwezig zijn in het Europees Parlement, al was het maar voor afzonderlijke stemmingen over afzonderlijke maatregelen. Ik hoop dat er voor het verslag van de heer Van Dam net zo veel bijval zal zijn. Ik heb voor dit verslag gestemd, waarin een verordening wordt vastgesteld voor de veiligheid van vervoer over de weg en van vrachtwagenchauffeurs in Europa. In dit verslag wordt ook gesteld dat de lonen en de werkomstandigheden van chauffeurs in Europa gelijk moeten zijn om concurrentievervalsing te voorkomen. Maar dan moeten, om concurrentievervalsing te voorkomen, ook de regels voor pensioenpremies en de pensioenen zelf voor alle chauffeurs gelijk zijn. Waar wachten we dan nog op om de Europese Unie beslissingsbevoegdheid over de lonen en pensioenen van alle Europeanen toe te kennen?

Bordes, Cauquil en Laguiller
In het verslag dat ten grondslag ligt aan dit voorstel wordt vastgesteld dat "een aantal transportondernemingen in de Europese Unie via allerlei constructies goedkoop materieel en personeel, uit derde landen, inzet. De kosten voor zowel materieel als personeel liggen in die landen aanzienlijk onder EU-niveau" . Dit betekent dat tal van werkgevers in het wegtransport voor trajecten buiten het land waarin ze gevestigd zijn gebruik maken van onderbetaalde chauffeurs die onder moeilijke omstandigheden hun werk moeten doen.
De opsteller van het verslag maakt zich echter niet druk over de positie van de chauffeurs, hun lage lonen of hun erbarmelijke werkomstandigheden; hij spreekt slechts over de "de concurrentieverstoringen" die uit de huidige praktijk voortvloeien. De oplossing die hij voorstelt behelst het "instellen van een uniform bestuurdersattest" , dat in alle landen van de Europese Unie verplicht zou moeten worden gesteld.
Het zou beter geweest zijn de werkgevers in het wegvervoer de verplichting op te leggen alle chauffeurs hetzelfde salaris te betalen, of die nu uit de Unie afkomstig zijn of niet. Invoering van een minimumsalaris dat is gebaseerd op het salarisniveau van het land met de hoogste lonen zou de beste manier geweest zijn om "sociale dumping" te bestrijden. Maar de Europese autoriteiten voeren liever een uniform formulier in dat geldig is voor de gehele Europese Unie, in plaats van de transporteurs te dwingen al hun chauffeurs, ongeacht hun land van herkomst, fatsoenlijke salarissen te betalen en voor al hun werknemers acceptabele werkomstandigheden te creëren.
De voorgestelde hervorming komt de werknemers dus niet ten goede; derhalve hebben wij ons van stemming onthouden.

Krivine en Vachetta
Het verslag-Van Dam waarmee beoogd wordt op termijn een uniform attest in te voeren voor bestuurders binnen het goederenvervoer over de weg op Europees grondgebied is een goede zaak. Wij kiezen echter een andere invalshoek dan de rapporteur, die de nadruk legt op "eerlijke concurrentie" in deze sector. Door de eenheidsmarkt is het goederenvervoer over de weg geliberaliseerd. De ondernemingen hebben hiervan gebruik - en misbruik - gemaakt om via allerlei constructies goedkoop materieel en personeel, met name uit derde landen, in te zetten. Op dit terrein heeft zich een gedoogcultuur ontwikkeld, vergelijkbaar met de situatie in de zeescheepvaart. Het nietsontziende winstbejag van de transporteurs leidt tot uitbuiting van de werknemers, en het gevolg is dat de risico' s in deze sector aanzienlijk toenemen.
Wij onderstrepen de noodzaak te komen tot harmonisatie van de sociale rechten van de chauffeurs die transporten verrichten op Europees grondgebied. De verworven rechten waarbij de werknemers het meest gebaat zijn dienen daarbij als uitgangspunt genomen te worden, en die betreffen om te beginnen hun opleiding, hun werktijden en werkomstandigheden, hun salarissen en hun pensioenen. Bovendien dient de lidstaten de verplichting opgelegd te worden voldoende controleurs en inspecteurs aan te stellen om toezicht te houden op naleving van de bestaande regelgeving. Om die redenen - voornamelijk om die redenen - brengen wij een stem uit voor dit verslag.
Vergaderrooster

Bordes, Cauquil en Laguiller
Aangezien wij geen speciale voorkeur hebben voor de duur van de vergaderperioden hebben wij ons van stemming onthouden ten aanzien van het voorstel voor het vergaderrooster.
Wij zijn echter wel van mening dat ongeacht de uitslag van de stemming noch de statutaire noch de niet-statutaire werknemers van het Europees Parlement op enigerlei wijze nadeel mogen ondervinden van deze beslissing, met name niet via een vermindering van hun salaris. Het gaat niet aan het personeel te straffen voor een keuze die slechts betrekking heeft op de werkindeling of zelfs het persoonlijk gemak van de afgevaardigden.

Van den Berg
. Namens de Nederlandse delegatie meld ik dat we voor afschaffing van de vrijdag hebben gestemd, onder aanname dat een grondige hervorming van ons parlementaire werk nodig is, om meer tijd voor wetgevend werk te hebben. We hopen dat onze keuze als een pragmatische en niet als een morele wordt gezien.
Verslag-Stihler (A5-0150/2001)

McKenna
Mevrouw de Voorzitter, dit was een bijzonder belangrijk verslag. Drankmisbruik door kinderen en jongeren is een toenemend probleem in heel Europa. In Ierland is het drankmisbruik onder jongeren de laatste jaren onrustbarend gestegen.
Een van de zaken waar we naar moeten kijken is de reclame die door de drankindustrie wordt gevoerd. De drankindustrie wekt de indruk dat alcohol iets is wat je nodig hebt om van het leven te kunnen genieten. Ze wekt de indruk dat drankmisbruik aanvaardbaar is in onze samenleving. Maar als je om je heen kijkt - niet alleen naar jongeren maar ook naar oudere mensen - zie je dat drankmisbruik een van de grootste problemen van onze samenleving is en vaak leidt tot huiselijk geweld, geweld op straat en ernstige misdrijven. Dit probleem moet worden aangepakt. Een van de beste manieren om dat te doen is via de reclame-industrie.
Zo is de tabaksreclame op televisie aan banden gelegd, maar voor reclame voor drank op televisie gelden geen beperkingen. Dit is een misstand. Roken schaadt weliswaar de gezondheid en veroorzaakt ernstige problemen voor rokers en voor passieve rokers, maar drank veroorzaakt ernstige problemen in de hele maatschappij, variërend van gezondheidsproblemen tot geweld waaronder zowel de personen in kwestie als anderen te lijden hebben.
We moeten ons afvragen of het aanvaardbaar is dat de drankindustrie zonder enige beperking reclame mag maken. Dat is volstrekt onaanvaardbaar. Hier moeten we iets aan doen. De reclame voor alcohol moet aan banden worden gelegd. Alcohol is een verslavend middel en moet als zodanig worden erkend en niet worden aangeprezen als iets wat je nodig hebt om van het leven te kunnen genieten, want dat is niet zo.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik sta absoluut volkomen achter het verslag over de aanbeveling over alcoholgebruik door kinderen en adolescenten. Wie niet? Het is belangrijk dat er geen aanbevelingen worden uitgevaardigd om de consumptie van alcohol door ouderen te ontmoedigen, want het is bekend dat gematigd drinken de gezondheid ten goede komt.

Korakas
In de inleiding tot het verslag wordt op overtuigende en uitvoerige wijze bewezen dat: a) de waarschijnlijkheid van verslaving (alcoholisme) onder volwassenen aanzienlijk toeneemt als men reeds als kind of adolescent begonnen is met alcoholgebruik; b) het alcoholgebruik/misbruik onder kinderen en adolescenten in alle landen van de EU gestaag toeneemt; c) in veel landen van de EU "synthetische drank" , oftewel alcoholhoudende frisdrank, wordt geproduceerd en zonder enige controle wordt verkocht aan kinderen en adolescenten; d) er een rechtstreekse, verontrustende band bestaat tussen gewelddadig en antisociaal gedrag en verkeersongelukken (overlijden, handicaps) enerzijds en alcoholgebruik door kinderen en adolescenten anderzijds.
Terecht vestigt de rapporteur de aandacht op deze zeer ernstige problemen. Men had dan ook mogen verwachten dat substantiële voorstellen zouden worden gedaan voor de bestrijding hiervan. In plaats daarvan zijn amendementen ingediend waarin wordt gevraagd om "sensibilisering" van de producenten van "synthetische drank" ; zij worden "uitgenodigd" of "aangemoedigd" deze drank niet te produceren. Ook drukt men kelners en bareigenaars op het hart kinderen en adolescenten geen alcoholhoudende dranken te serveren en op hun prijslijsten goedkope, niet-alcoholhoudende dranken te zetten. Tevens vraagt men daarin reclame voor alcoholische dranken enkel te richten tot volwassenen en het alcoholgehalte in het bloed voor onervaren chauffeurs vast te stellen op maximaal 0,02%. Verder wordt ouders, sportlieden en instellingen gevraagd kinderen aan te moedigen zich te verweren tegen de massale aanval van producenten, detailhandelaren, bar- en discotheekeigenaars en reclamemensen. Tegelijkertijd wordt een beroep gedaan op de liefdadige gevoelens van deze laatste groep mensen om geen reclame voor alcoholhoudende dranken te maken die voor kinderen is bestemd.
Dit zijn dus zeer onschuldige voorstellen die weinig zoden aan de dijk zetten en als los zand aan elkaar hangen. Ze zijn op zijn zachtst gezegd naïef, omdat ze in de verste verte geen oplossing bieden voor een probleem dat de gezondheid en het leven van miljoenen minderjarigen kapot kan maken. Nergens wordt trouwens verwezen naar de oorzaken van dit probleem. Nergens wordt een voorstel gedaan om paal en perk te stellen aan de enorme economische belangen van degenen die alcoholische drank produceren, in de handel brengen en met alle mogelijke, legale en illegale middelen aan kinderen en adolescenten slijten. Het lijdt geen twijfel dat als deze vraagstukken niet worden aangepakt, geen enkel voorstel ooit meer dan een aspirine-effect zal kunnen sorteren. Dan zal elk voorstel slechts een vrome wens zijn en leiden tot een toename en eeuwig voortbestaan van het probleem.
Tot slot willen wij nogmaals onderstrepen dat er ondanks het feit dat deze voorstellen de economisch belanghebbenden en hun woekerwinsten absoluut geen pijn doen, in de inleiding tot het verslag op wordt aangedrongen deze niet-bindend te maken. Met andere woorden: men mag niet verder gaan dan een aanbeveling aan de lidstaten en van deze voorstellen in geen geval een wet maken.

Eriksson, Frahm, Herman Schmid, Seppänen en Sjöstedt
Wij zijn van mening dat de koers van het alcoholbeleid op nationaal niveau bepaald moet worden. Zaken als belastingheffing, verkoopmonopolies, reclame, invoerrestricties en leeftijdsgrenzen dienen door de lidstaten te worden geregeld.
Het verslag-Stihler behandelt een aanbeveling van de Raad op dit gebied. Aangezien het geen wetgevende maatregelen voor de lidstaten betreft en wij het in hoofdlijnen eens zijn met de beleidsmatige richting ervan, hebben wij voor het verslag gestemd.

Figueiredo
Zoals bekend wordt er enorm veel alcohol geconsumeerd. Dat heeft allerhande schadelijke gevolgen, die des te ernstiger zijn als het om jonge mensen gaat. Een recent onderzoek onder vijftien- en zestienjarigen heeft aangetoond dat binnen de Europese Unie overmatig alcoholgebruik het meest voorkomt in het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Denemarken. In deze twee laatste landen en in Zweden en Finland vinden we het hoogste aantal jongeren onder de dertien dat reeds dronken is geweest. Onderzoek heeft ook uitgewezen dat er een zeer duidelijke relatie bestaat tussen alcoholgebruik en antisociaal gedrag, bijvoorbeeld geweld. Bewezen is ook dat ongewenste zwangerschap, besmetting met seksueel overdraagbare ziekten, criminaliteit en verkeersongelukken vaak terug te voeren zijn op overmatig alcoholgebruik. Jong aangeleerde gebruiksgewoonten schaden niet alleen de gezondheid, ze bepalen ook het consumptiepatroon op de lange termijn. Het gezondheidsbeleid en de voorlichtingscampagnes moeten dus aangevuld worden met maatregelen die het gebruik onder kinderen en opgroeiende jongeren kunnen beperken. Bovendien moeten er gerichte acties worden ontwikkeld op het gebied van behandeling en heropname in de maatschappij. Het voorstel van de Commissie is echter weinig diepgaand. Het gaat uit van het idee dat de actoren die belangen hebben bij de verkoop van alcoholhoudende dranken zullen meewerken aan het voorkomen van alcoholgebruik door kinderen en jongeren. Dat is nogal naïef, leert de ervaring. De rapporteur gaat met haar voorstellen iets verder. Ze stelt voor een aantal normen op te stellen en wijst ook op de noodzaak om de gedragscode iets nauwkeuriger te formuleren. De lidstaten zullen beslist meer aandacht aan dit probleem moeten besteden.

Grossetête
Als politiek verantwoordelijken zijn wij verplicht ons bezig te houden met de gezondheid van de Europese burgers, en met name van de jongsten onder hen.
De toename van het alcoholgebruik door kinderen en adolescenten verdient dan ook al onze aandacht. Daarom heb ik me uitgesproken ten gunste van deze aanbeveling van het Europees Parlement, waarin de lidstaten aangespoord worden maatregelen te nemen om de jeugd te beschermen.
Zo is het wenselijk dat in de landen van de Europese Gemeenschap acties ondernomen worden om de jeugd bewust te maken van de gevaren van excessief alcoholgebruik en kinderen, adolescenten maar ook hun ouders op dit punt op hun verantwoordelijkheid te wijzen.
Kinderen en adolescenten zijn buitengewoon ontvankelijk voor aanwijzingen en adviezen die tot ze gericht worden. Via een doordachte pedagogische aanpak zouden dan ook concrete resultaten behaald kunnen worden.
Ik wil erop wijzen dat jongeren de voornaamste slachtoffers zijn van dodelijke verkeersongevallen waarbij excessief alcoholgebruik in het geding is. Door doordringende boodschappen te verspreiden en door kinderen vanaf hun jongste jaren te wijzen op de gevaren van alcoholmisbruik zouden we dus een aantal van die drama' s die we allen kennen kunnen voorkomen.
We dienen echter wel onderscheid te maken tussen de verschillende alcoholische dranken. Zo weten we bijvoorbeeld dat het drinken van een bescheiden hoeveelheid wijn gunstige effecten kan hebben op de gezondheid. We zijn er dan ook geenszins op uit de producenten in de beklaagdenbank te zetten. Ons doel is excessieve consumptie van alcoholische dranken door jongeren te beteugelen.
Toch is er voor de producenten in dit verband ook een rol weggelegd. Zij zouden moeten vermijden adolescenten tot de voornaamste doelgroep te maken van hun commerciële activiteiten en hun reclamecampagnes, die zoals bekend van grote invloed kunnen zijn op jongeren. De tactiek van verleiden zou omgevormd moeten worden tot een beleid van preventie.
Tot slot zou nagedacht moeten worden over de waarschuwingen die op de producten aangebracht dienen te worden, naar het voorbeeld van de discussie die hierover in Frankrijk gaande is op reclamegebied, teneinde het mogelijk effect daarvan te beoordelen.

Lang
Alcoholgebruik onder jongeren, en helaas ook steeds vaker onder kinderen, is een reëel probleem, en wij volwassenen die geacht worden onze verantwoordelijk te nemen dienen alles in het werk te stellen om de jongeren in Europa te beschermen tegen alcoholmisbruik of, zoals de rapporteur het noemt, tegen de schadelijke consumptie van alcohol. Daarom zullen wij een stem uitbrengen voor het verslag van mevrouw Stihler, evenals voor de meeste amendementen.
Toch zou ik hieraan willen toevoegen dat de bescherming van kinderen en adolescenten tegen een aantal misstanden allesomvattend dient te zijn. Ja, natuurlijk moet de jeugd in Europa beschermd worden tegen alcoholisme. Maar ze dient ook beschermd te worden tegen drugs, met inbegrip van de drugs die sommigen "soft" durven te noemen. En we dienen de jeugd tevens te beschermen tegen de handelingen van mensen met perverse neigingen, alsmede tegen de seksuele praktijken die in de jaren zeventig in linkse kringen gebezigd werden om "de burgerman op de kast te jagen" en de schandelijke pedofiele gedragingen van sommigen te rechtvaardigen.
Daarom verbaast het me dat een verslag als dit van mevrouw Stihler in deze vergaderzaal gepaard kan gaan met fanatieke pleidooien voor legalisering van het gebruik van cannabis of tegen de doodstraf.
Wanneer de gezondheid, de evenwichtige ontwikkeling en de toekomst van onze kinderen in het geding zijn kunnen we niet met twee maten meten.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt
Het Zweedse alcoholbeleid wijkt in vele opzichten af van dat van andere EU-lidstaten. De restrictieve verkoop van alcohol, het reclameverbod en de hoge leeftijdsgrens zijn belangrijke instrumenten om de negatieve effecten van alcoholgebruik te beperken, zowel bij adolescenten als volwassenen. Dit systeem willen wij graag behouden.
Het verslag-Stihler over het alcoholgebruik door kinderen en adolescenten is zeer gedetailleerd en een voorbeeld van verregaande bemoeizucht. Wij zijn ervan overtuigd dat beslissingen over dergelijke gedetailleerde regels, zoals de plaats van alcoholische dranken in winkels, niet op Europees niveau genomen moeten worden. De inspanningen voor het beperken van de negatieve effecten van alcohol bij kinderen en adolescenten moeten worden afgestemd op de regels voor de verkoop van alcohol van de verschillende lidstaten. Daarom stemmen wij tegen dit verslag.

Poos
Ik onderschrijf de doelstellingen van dit wetgevingsvoorstel, evenals de maatregelen die erin opgenomen zijn om het alcoholgebruik onder kinderen en adolescenten te beperken. Ik kan echter niet instemmen met de voorstellen van de rapporteur waarin alcohol, tabak en drugs op één lijn gesteld worden, direct of indirect, en evenmin met de voorstellen van repressieve aard die het verslag bevat.
De bestrijding van alcoholmisbruik door minderjarigen dient gebaseerd te zijn op bewustmaking van het belang van gezond leven, op goede voorlichting en overredingskracht alsmede op de actieve medewerking van de producenten en verkopers van alcoholhoudende dranken.
De oorspronkelijke tekst van de Commissie beantwoordde beter aan die doelstelling dan een aantal van de amendementen die uiteindelijk aangenomen zijn.
Om die redenen heb ik er de voorkeur aan gegeven me van stemming te onthouden.
Verslag-Sturdy (A5-0142/2001)

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, steeds opnieuw wordt aangedrongen op een milieuvriendelijke, ecologische productiemethode in de multifunctionele landbouw. Oostenrijk heeft op dat gebied al een lange traditie. De mentaliteitsverandering bij de boeren en consumenten is er reeds lange tijd aan de gang. In vele andere EU-lidstaten is dat niet het geval. Wij, Oostenrijkse boeren, spelen een voortrekkersrol. Ik ben er daarom van overtuigd dat deze weg ook voor de Europese landbouw de juiste is. Ik ondersteun daarom de voorstellen van de Commissie, die in het concept van het Europese landbouwmodel passen. Met de amendementen die erop gericht waren de 90-dierengrens voor de betaling van premies te doorbreken, te weten de amendementen 1, 2 en 12, heb ik bij de stemming dan ook niet ingestemd. Ik betreur ten zeerste dat daarvoor bij de stemming een meerderheid is gevonden.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de wijziging van de gemeenschappelijke marktordening voor rundvlees is een dringend noodzakelijke stap in de goede richting, namelijk de extensivering van de veehouderij. Ik ben voorstander van minder productie, een gegarandeerd minimuminkomen voor kleine boeren en een verhoging van de dierenpremies. De Europese Unie moet echter ook in de toekomst tegen onverwachte crisissen gewapend zijn. Het is nog onduidelijk of deze verordening uit de besparingen van de Agenda 2000-hervormingen kan worden gefinancierd.
Zowel onbeperkte ondersteuning van de landbouw als willekeurige verschuivingen van geld uit de marktordening naar plattelandsontwikkeling sturen op termijn elke begrotingsplanning in de war. Een oplossing voor dit probleem is er nog niet.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, we spreken over maatregelen ter bestrijding van BSE. Carolina de koe babbelt met Bianchina de koe en merkt op: "Heb je het gehoord? Gelukkig is BSE uitgebroken! Misschien eindigen we nu niet meer allemaal als biefstuk." "Je hebt gelijk" , antwoordt Bianchina aan Carolina, "maar wedden dat de regeringen van de Europese Unie na al die maatregelen en onderzoeken uiteindelijk zeggen: "Deze koeien leven te lang, ze profiteren te lang van hun pensioen, daarvoor hebben we niet genoeg geld!" ? Je zult zien dat we uiteindelijk weer net als vroeger allemaal tot biefstuk worden verwerkt." "Laten we hopen van niet!" antwoordt de andere koe. En ik zeg het haar na: laten we hopen van niet! Daarom heb ik voor gestemd.

Blak, Lund en Thorning-Schmidt
De Deense sociaal-democraten stemmen tegen het voorstel van de Commissie betreffende een marktordening voor rundvlees. Wij stemmen eveneens tegen het verslag van het Parlement. Beide voorstellen gaan in de verkeerde richting. De crisis in de rundvleessector moet dienen om de marktordening te hervormen, niet om nog meer steun te verlenen. Daarom stemmen wij tegen alle amendementen die een verhoging van de steun beogen.
Het voorstel is veel te kortzichtig. Het beperkt de rundvleesproductie niet. Het zal daarentegen leiden tot nog meer bureaucratie en nog meer dure premiestelsels. Men zou van de gelegenheid gebruik moeten maken om de marktordening te hervormen. Dit zou in de eerste plaats een daling van de prijzen moeten betekenen. De crisis in de rundvleessector heeft enerzijds te maken met een structurele onevenwichtigheid op de markt voor rundvlees, anderzijds met een gebrek aan vertrouwen in veilige levensmiddelen bij de consument. De crisis is daarom een natuurlijke aanleiding voor een fundamentele hervorming van het landbouwbeleid.

Bordes, Cauquil en Laguiller
De Europese instellingen hebben lange tijd door middel van subsidies een intensieve landbouw en een intensieve veehouderij in stand gehouden die vooral de belangen dienen van de voedingsmiddelenindustrie.
De intensieve veehouderij en het gebruik op grote schaal van diermeel hebben geleid tot de ziekte BSE. Ook toen zonder meer vaststond dat diermeel een hoofdrol speelt in de verspreiding van deze ziekte hebben de Europese instellingen niets gedaan om het kwaad aan te pakken en zijn ze doorgegaan met het verstrekken van subsidies ten behoeve van meer productie en meer omzet.
Toen de volle omvang van de ramp duidelijk werd, zijn de Europese instellingen uiteindelijk, veel te laat, van standpunt veranderd. Onder het voorwendsel de schade te vergoeden die het gevolg is van de eerder gemaakte fouten hebben ze hals over kop een beleid van "aankoop voor vernietiging" ingevoerd, een beleid dat zwaar weegt op de Europese begroting.
En nu, na jarenlang de intensieve landbouw gepropageerd te hebben, komen ze ineens met een beleid ter "stimulering" van de extensieve veehouderij en "de organische landbouw" .
Wij hebben ons van stemming onthouden naar aanleiding van dit verslag, waarin ons feitelijk gevraagd wordt kwijting te verlenen voor een volstrekt chaotisch "landbouwbeleid" . De enige constante factor daarin vormen de aanzienlijke bedragen die in de vorm van subsidies uitgekeerd worden. Die komen echter slechts in zeer beperkte mate de kleine veehouders ten goede; het meeste profijt daarvan hebben de rundveesector en de winstgevende kapitalistische ondernemingen in de veevoedersector en de vleesverwerkende industrie alsmede de handelaren in vlees.

Figueiredo
De rundvleessector heeft bij de laatste herziening van het algemeen landbouwbeleid flinke klappen te verduren gekregen. De prijsdalingen worden immers niet volledig gecompenseerd door de rechtstreekse steun. Deze steun vangt de prijsdaling maar ten dele op (30 - 50%). De BSE-crisis en nu de mond-en klauwzeercrisis hebben tot een afname van de consumptie geleid, wat de prijzen nog verder heeft doen dalen. De Portugese landbouwers hebben daarbij ook nog eens te maken met een uitvoerverbod op rundvlees.
Als antwoord op deze crisis heeft de Commissie een plan ingediend met zeven voorstellen. Daarmee beoogt ze de scheve verhoudingen binnen de sector recht te trekken. Het is echter geen weloverwogen en samenhangend ontwerp. Integendeel, wat de Commissie voorstelt is meer een ad hoc-oplossing bedoeld om besparingen door te voeren.
Hoewel het verslag-Sturdy vrij dicht bij het Commissievoorstel blijft, bevat het toch een aantal interessante ideeën, onder andere wat het slachten van kalveren en het opvoeren van de steun betreft. De rapporteur verwerpt het voorstel van de Commissie om strikt vast te houden aan een bovengrens van 90 dieren per bedrijf en pleit bovendien voor het instellen van een systeem op basis van individuele rechten. Dat zijn positieve voorstellen die kunnen bijdragen tot het terugbrengen van de extensieve veeteelt, terwijl ze toch ruimte laten voor een systeem van aangepaste steun. Mocht de huidige regeling gehandhaafd blijven, dan moeten we ervoor zorgen dat bij het overschrijden van de limiet de evenredige korting op de steun niet toegepast wordt op bedrijven met minder dan vijftien dieren.
Het voorstel van de Commissie om het veebezettingsgetal terug te brengen van 2,0 GVE naar 1,9 GVE per voederoppervlakte zal er voor Portugal toe leiden dat er jaarlijks negenduizend premies (300.000.000 PTE) minder zullen worden uitgekeerd. Dat zal vooral voor de kleine en middelgrote familiebedrijven gevolgen hebben. De rapporteur gaat hier verder dan de Commissie: hij wil nieuwe premies introduceren voor het sterker terugdringen van de veebezettingsgraad.
Het bovenstaande in aanmerking nemende, hebben we niet voor dit verslag willen stemmen, maar gekozen voor onthouding.

Martinez
De Europese Commissie blijft maar achter de feiten aanlopen met betrekking tot BSE. Het is al misgegaan in 1990, toen Jacques Delors en zijn kompanen geweigerd hebben de ziekte in de kiem te smoren om de triomftocht richting eenheidsmarkt en, later, richting euro, niet in gevaar te brengen. Sindsdien wordt het ene na het andere financiële en technische lapmiddel uit de kast gehaald om de niet te stoppen gevolgen op te vangen van deze catastrofe voor met name de voedselveiligheid, de handel en de economie.
Zo is het ook met de voorgestelde nieuwe maatregel voor de GMO in de rundvleessector, waarover onze collega Sturdy zo geweldig verslag uitbrengt. Teneinde de markt te redden die ze zelf te gronde heeft gericht valt de Europese Commissie weer terug op haar ideologisch malthusianisme. De speciale premies voor mannelijke runderen en de zoogkoeienpremie zouden wederom aan een maximum gebonden worden van 90 stuks of 1,8 GVE per hectare. Bedoeling is het aanbod van vlees te beperken in het licht van de daling van de vraag. Iedere lidstaat stelt het individuele plafond voor elke producent in het land vast. Collega Sturdy stelt een aantal amendementen voor om het inkomen van de veehouders op peil te houden, met name wanneer ze extensieve veeteelt bedrijven. Zo wordt bijvoorbeeld een verhoging voorgesteld van de premie voor ossen. Ook is het bekende deuntje van promotie van rundvlees weer te horen, met het voorstel het huidige, ontoereikend geachte budget van 10 miljoen euro te verhogen.
En als klap op de vuurpijl komt men met een speciale aankoopregeling voor runderen ouder dan 30 maanden, waarvan het vlees wordt opgeslagen en op enig moment in de toekomst weer tevoorschijn gehaald wordt, zoals een zieke zich laat invriezen in de hoop weer tot leven gewekt te worden wanneer de medische wetenschap de nodige stappen vooruit zal hebben gezet. Wanneer men weet dat de publieke voorraden maandelijks met 50.000 ton toenemen, dat de Commissie in april 2001 al 175.000 ton heeft opgekocht en dat de rundvleessector in 2001 7 miljard euro aan kredieten heeft uitgegeven, dan zal het eenieder duidelijk zijn dat het hier gaat om een financiële ramp van ongekende omvang, een ramp die het team van Jacques Delors mogelijk gemaakt heeft door bewust de ogen te sluiten bij het ontstaan van het BSE-probleem. Daar komt bij dat in de nieuwe maatregelen die zijn voorgesteld door Brussel - die overigens volstrekt ondoeltreffend zullen zijn - de openstaande rekening ook nog eens verhoogd wordt met 1 miljard euro, en wie weet wat er nog volgen zal.

Ribeiro e Castro
We hebben voor de amendementen 1, 10, 2 en 12 gestemd, maar niet omdat we binnen het kader van het landbouwbeleid een beleid voorstaan dat eerst en vooral op productie is gericht. Het landbouwbeleid moet zeker worden herzien, niet alleen in het belang van de producenten en de consumenten maar ook met het oog op de het milieu en de voedselveiligheid. We hebben voor de genoemde amendementen gestemd omdat we van mening zijn dat ad hoc-restricties - in dit geval een beperking van het aantal stierkalveren dat in aanmerking komt voor een speciale rundvleespremie - geen plaats kunnen hebben binnen een algehele en weloverwogen herziening. Dit soort beperkingen heeft geen enkele zin en leidt alleen maar tot onrechtvaardige situaties. Zeker als men kijkt naar de premies die voor andere takken van landbouw en veeteelt worden uitgekeerd. Die premies zijn immers ongewijzigd gebleven.

Sacrédeus
Ik heb tegen het verslag-Sturdy gestemd.
De reden hiervoor is dat het verslag gebaseerd is op de nog steeds verkeerde methode van pappen en nathouden van een onoverzichtelijk landbouwbeleid in de EU in plaats van op een coherente en radicale aanpak. De problemen worden naar nieuwe gebieden verplaatst of er wordt niets mee gedaan.
Het verslag is bovendien gebaseerd op nog meer financiële verplichtingen voor de EU en de belastingbetalers op het gebied van de voedselproductie, in dit geval voor het bevorderen van de verkoop van rundvlees aan consumenten.

Martinez
De Top van Doha nadert - hij staat gepland voor november 2001. Na de mislukking van Seattle móet Doha een succes worden voor de WTO. Maar op de Verenigde Staten hoeven we niet te rekenen. In een imperium worden door de keizer nooit concessies gedaan ten behoeve van de randgebieden van het rijk. Supermacht Amerika blijft zich dan ook even hooghartig opstellen als altijd, zeker nu de Texaan Bush aan de macht is, die medeschuldig is aan de massamoorden op kinderen in Irak. Dus wie anders dan Europa zal weer moeten inbinden? Dat zal dan ook zeker gebeuren.
In de eerste plaats hebben we het GLB hervormd om te voldoen aan de eisen van de Amerikaanse regering tijdens de onderhandelingen van de Uruguay Ronde. Maar in Doha zal consensus gevonden moeten worden, en dan is het niet voldoende om bij voorbaat toe te geven aan de Verenigde Staten en de "Cairns" -groep en onze boeren aan hun lot over te laten op de ultraliberale en productiegerichte wereldmarkt. Dan is ook de instemming van de armste Afrikaanse en Aziatische landen noodzakelijk, landen die ook al dwars zijn gaan liggen in Seattle.
Dat is dan ook de kern van de nieuwe verordening van de Raad betreffende de vrijstelling van douanerechten voor bananen, suiker en rijst afkomstig uit de 48 minst ontwikkelde landen. In de periode 2006-2009 zullen deze producten volledig vrijgesteld zijn van douanerechten. In de tussentijd, tot 2009, zullen deze heffingen verminderd worden met respectievelijk 20%, 50% en 80%.
Dit betekent dat Sudan suiker naar Europa zal kunnen exporteren zonder enige douaneheffing te betalen, enkel en alleen omdat het een arm land is. Maar Sudan heeft wel voldoende middelen om hele dorpen op te blazen ten behoeve van de aanleg van de weg die toegang moet bieden tot de olieputten. Zoals het land ook zijn bevolking in het zuiden uithongert.
De verordening van de Raad, die in het teken staat van de leuze "alles behalve wapens" , is dan ook een staaltje onvervalste hypocrisie, aangezien de extra inkomsten die Sudan bijvoorbeeld ontvangt dankzij de extra exportmogelijkheden die wij bieden gebruikt zullen worden om extra wapens te kopen ten behoeve van de strijd tegen de christenen in het zuiden.
Dát is dus die mooie vrijgevigheid van de socialisten en de christenen, samengebald in de persoon van onze commissaris, de heer Pascal Lamy. Christelijk Europa stelt het fundamentalistische en symbolische Sudan de financiële middelen ter beschikking om de moordpartijen op de christenen in het zuiden uit te breiden.
Dit alles is des te schokkender daar de 48 minst ontwikkelde landen als uitvalsbasis zullen gaan fungeren voor andere, niet onder de preferentiële regeling vallende landen, die Europa zullen bombarderen met bananen, suiker en rijst. Daarvoor bestaat reeds een precedent, bijvoorbeeld knoflook uit China, die in grote hoeveelheden op de Europese markt gedumpt wordt via Maleisië, Jordanië of andere landen die als paard van Troje ingezet worden.
Maar wanneer men beseft dat de Europese eenwording in feite zelf als een paard van Troje fungeert in de uitbreiding van het ideologisch en economisch imperium waarvan het centrum zich in de Verenigde Staten bevindt en dat zich uitstrekt tot in alle uithoeken van de planeet, dan kunnen we stellen dat onze collega Miranda als een loyaal dienaar van het grote mondiale project goed werk verricht heeft.

Souchet
De rundvleessector is dubbel getroffen: de "gekkekoeienziekte" (BSE) is gevolgd door de mond- en klauwzeercrisis, en bij de daling van de binnenlandse consumptie, die het gevolg is van de volstrekt overdreven angst onder de consumenten, voegt zich thans de enorme terugval van onze export naar derde landen. Terwijl duizenden dieren verbrand zijn, werken de slachterijen op halve snelheid, en de veehouders hebben het zwaar te verduren, nu ze tegelijkertijd hun afzetmarkt kwijt zijn en de prijzen zien dalen. Ze staan machteloos tegenover deze crisis die hun bestaan op zijn kop zet en ten onrechte tot wantrouwen leidt bij de consumenten.
In het "zevenpuntenplan" dat de Commissie heeft gepresenteerd om het hoofd te bieden aan deze crisis kunnen we twee soorten maatregelen onderscheiden.
Enerzijds betreft het noodmaatregelen voor het beheer van de markten, die bedoeld zijn om het evenwicht te herstellen tussen vraag en aanbod. Dat geldt onder meer voor het voorstel voor invoering van een "speciale aankoopregeling" en voor het niet toepassen van het maximum voor interventieaankopen. Wij stemmen in met deze maatregelen, maar wijzen er tegelijkertijd op dat interventieaankopen met het oog op opslag vermeden dienen te worden, aangezien een oplossing van het probleem daarmee slechts uitgesteld wordt. Beter is het steun te verlenen daar waar dat geen destabiliserend effect heeft op de markten van de landen die van die steun profiteren.
Anderzijds bevat het plan van de Commissie een aantal maatregelen voor de lange termijn die een tamelijk ingrijpende hervorming behelzen van de GMO of zelfs het GLB in de kern aantasten. Sommige van die maatregelen zijn acceptabel, maar er dient niet op stel en sprong over beslist te worden. Andere zijn ronduit slecht, zoals de invoering van een systeem van individuele rechten voor de speciale premie voor mannelijke runderen, dat zou leiden tot een log en bureaucratisch quotastelsel, of de verlaging van de bezettingsdichtheid, die waarschijnlijk niet zal leiden tot de beoogde extensivering, maar vrijwel zeker tot een daling van het inkomen van de veehouders, en die zitten daar echt niet op te wachten.
Wij steunen de meeste amendementen die zijn ingediend door onze Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, die gelukkig een stokje heeft kunnen steken voor dat onzalige plan van de Europese Commissie om noodmaatregelen die verband houden met de rundvleescrisis op slinkse wijze te verbinden met een hervorming van de GMO, hetgeen strijdig is met het akkoord van Berlijn. Wij ontkennen niet dat een hervorming nodig is, maar die behoort niet op deze manier, uit de losse pols, ingevoerd te worden.

Van den Bos en Van der Laan
. Wij hebben gestemd tegen het gehele verslag-Sturdy en de meeste amendementen daarop, inclusief die van de ELDR en de Groene fractie, omdat die zich uitspreken voor een verhoging van subsidies en een intensieve, dieronvriendelijke veeteelt bevorderen.
Het ineenstorten van de rundvleesmarkt is niet te wijten aan externe oorzaken, maar heeft direct te maken met de manier waarop productie en handel in de veeteeltsector zijn ingericht en met de manier waarop crises als BSE en MKZ, met steun van de sector, in de EU bestreden worden. De sector ondervindt nu dan ook de gevolgen van wat wij beschouwen als normale marktwerking. Er is geen reden de subsidies nog verder te verhogen. Het voorstel van Sturdy om de druk van de markt te halen door de subsidies zodanig in te richten dat er in plaats van rundvlees, meer kalfsvlees, van kistkalveren dus, geproduceerd wordt, is al het toppunt van cynisme.
Verslag-Langenhagen (A5-0129/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik heb als enige tegen dit verslag-Langenhagen gestemd, waarin de visserijovereenkomst met Groenland wordt gereglementeerd en goedgekeurd. Waarom heb ik tegen gestemd, mijnheer de Voorzitter? Ik heb tegen gestemd omdat de Partij van de Gepensioneerden ongaarne ziet dat de lidstaten van de Europese Unie in de wateren van anderen vissen. Laten alle landen op hun eigen vissen vissen! Ik ben het er niet mee eens dat we betalen en in ruil daarvoor toestemming krijgen om in de wateren van anderen te vissen. Dat niet alleen omdat ik, zoals bekend, de vissen steun en goede betrekkingen onderhoud met de vissen van de hele wereld, maar juist omdat ik vind dat de Europese Unie haar visserijbeleid met betrekking tot de wateren van derden moet veranderen.
Verslag-Miranda (A5-0128/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, de heer Poettering heeft zoals gewoonlijk deze hémicycle betreden met een glimlach ( 'sorriso' ) op de lippen. Waarom dus niet over rijst ( 'riso' ) gepraat, waar het verslag van de heer Miranda over handelt? Ik ben een beetje verbaasd over de behandeling van rijst in dit verslag. Ik heb tegen het verslag gestemd: ik ben voorstander van opening van de Europese markten voor weinig ontwikkelde landen, maar niet voor rijst. Rijst is in Italië de bron van inkomsten voor veel landbouwers, vooral in de provincies Novara, Vercelli, Pavia en Milaan. Daarom ben ik het er absoluut niet mee eens dat onze rijstmarkten voor alle wereldmarkten worden geopend.
Mijnheer de Voorzitter, ik wens u nu smakelijk eten, hopelijk een lekkere risotto!

Bordes, Cauquil en Laguiller
Wij zijn niet tegen het besluit "alle producten uit de minst ontwikkelde landen, behalve wapens en munitie, onbeperkt toegang tot de EU-markten te verlenen" , aangezien er geen enkele reden is om aan de grenzen van de Europese Unie douanerechten te heffen op producten afkomstig uit de armste landen.
Het is echter volstrekt duidelijk dat deze maatregel, die geacht wordt de armste landen ten goede te komen, vooral in het voordeel zal werken van de in die landen gevestigde multinationals, aangezien die concerns over het algemeen de enige ondernemingen zijn die voor de internationale markt produceren en in internationaal verband handel drijven.
Hoezeer hypocrisie en valse schijn op dit vlak een rol spelen blijkt wel uit het feit dat de enige drie producten waarop dit besluit vooralsnog niet van toepassing is nu juist bananen, suiker en rijst zijn - drie producten waarvan zowel de productie als de verhandeling in handen zijn van invloedrijke concerns, die met elkaar strijden om de macht op de internationale markt.
Er wordt op gezinspeeld dat de minst ontwikkelde landen dankzij deze maatregel "hun technologische capaciteit verder kunnen ontwikkelen zodat zij ook eindproducten kunnen exporteren" , met andere woorden: deze landen zouden zo een kans hebben zich te ontwikkelen. Dat is natuurlijk een gotspe. Daarom hebben we ons van stemming onthouden.
Terecht wordt in het verslag opgemerkt dat de kloof tussen de 48 minst ontwikkelde landen en de andere ontwikkelingslanden "nog groter is geworden" . Voor de ontwikkeling van de armste landen, waar een aanzienlijk deel van de wereldbevolking in erbarmelijke omstandigheden leeft, zou een rechtvaardige verdeling van de rijkdom in de wereld noodzakelijk zijn, maar die is volstrekt onverenigbaar met een mondiaal economisch bestel dat gebaseerd is op ongelijke behandeling, uitbuiting en plundering van de arme landen ten gunste van de bezittende klassen in de rijke landen.

De Voorzitter
De stemming is gesloten.
(De vergadering wordt om 13.35 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Situatie van de Turkse gevangenen
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie van de Turkse gevangenen.

Danielsson
 - (SV) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Raad is blij dat wij de situatie in de Turkse gevangenissen bespreken en dat het Europees Parlement, evenals de Raad en de Commissie, zeer nauw betrokken is bij deze kwestie. Het bezoek aan Ankara van 30 april en 1 mei van leden van de gemengde parlementaire commissie EU-Turkije heeft laten zien dat het Europees Parlement een belangrijke rol speelt. De Raad, de Commissie en het Parlement moeten de Turkse regering gezamenlijk blijven aansporen politieke hervormingen door te voeren teneinde te voldoen aan de criteria van Kopenhagen en maatregelen te nemen die een eind maken aan de hongerstakingen.
De Raad betreurt het ten zeerste dat deze hongerstakingen in verschillende gevangenissen in Turkije nog steeds mensenlevens eisen. Dat is een grote menselijke tragedie. Daarom heeft de Raad de Turkse overheid met klem verzocht om alle noodzakelijke maatregelen te nemen teneinde nog meer doden te voorkomen. Wij hebben Turkije ook verzocht om middels wetswijzigingen en concrete maatregelen de aanbevelingen van het Comité inzake de voorkoming van folteringen van de Raad van Europa over te nemen. Er worden nog steeds gesprekken gevoerd met de Turkse regering, onder andere in het kader van de verdiepte politieke dialoog. De bijeenkomsten vonden plaats op 14 maart in Stockholm en op 26 april in Brussel. Tijdens de komende Associatieraad met Turkije op 26 juni zullen ook kwesties besproken worden betreffende de mensenrechten. Naast deze contacten is er ook een dialoog met de Turkse regering gaande via het lokale voorzitterschap en de vertegenwoordigers van de lidstaten in Ankara. Deze bijeenkomsten hebben plaatsgevonden met zowel de minister van Binnenlandse Zaken als de minister van Justitie en de situatie in de gevangenissen stond boven aan de agenda.
De Raad merkt met tevredenheid op dat de Turkse regering in een vroeg stadium heeft besloten samen te werken met het Comité inzake de voorkoming van folteringen van de Raad van Europa, dat naar aanleiding van de huidige situatie en de hongerstakingen tot dusver drie bezoeken heeft gebracht aan Turkije. Wetswijzigingen zijn doorgevoerd, of zullen binnenkort worden doorgevoerd, die onder andere tot doel hebben het isolement van de gevangenen te verminderen. Het is noodzakelijk dat deze hervormingen op een ruimhartige en correcte manier worden doorgevoerd en dat zij worden toegepast in overeenstemming met de aanbevelingen van het Comité inzake de voorkoming van folteringen van de Raad van Europa.
De Raad hoopt van harte dat de maatregelen die nu door de Turkse regering worden getroffen tot het beëindigen van de hongerstakingen zullen leiden. In deze uitzichtloze situatie voelen wij ons genoodzaakt de hongerstakers en hun familieleden dringend te verzoeken om ervoor te zorgen dat het geen mensenlevens kost. De Raad zal de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten blijven houden en een dialoog blijven voeren met de Turkse regering en vrijwilligersorganisaties.
De Raad wil in dit verband wijzen op het feit dat in het toetredingspartnerschap met Turkije, dat in maart door de Raad is aangenomen, gevangenishervormingen een prioriteit vormen waarvoor Turkije maatregelen moet nemen teneinde aan de criteria van Kopenhagen te voldoen.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, de Commissie is ingenomen met dit debat over de situatie in de Turkse gevangenissen. In de voorbije weken hebben vertegenwoordigers van het Parlement, het voorzitterschap en de Commissie aan de oplossing van dit ernstige humanitaire probleem proberen bij te dragen. Het aanstaande bezoek van een delegatie van het Europees Parlement aan de gevangenissen zal voor de hervorming van het strafrecht in Turkije een nieuwe aansporing zijn.
De Commissie betreurt ten zeerste dat tijdens de hongerstaking in Turkije reeds 22 mensen zijn gestorven. Nog veel meer mensen lijden verschrikkelijk. Hun toestand verslechtert voortdurend. Als er geen manier wordt gevonden om deze hongerstaking te beëindigen, zullen nog velen sterven.
Los van de politieke opvattingen van de organisatoren van de hongerstaking is de huidige toestand volgens de Commissie uit humanitair oogpunt reden tot grote bezorgdheid.
De situatie in de Turkse gevangenissen was een van de hoofdthema's van het gesprek dat ik gisterochtend in Brussel met de Turkse minister van Buitenlandse Zaken heb gevoerd. De Turkse regering blijkt het nodig te vinden stappen te ondernemen om te voorkomen dat nog meer mensen sterven. De Commissie juicht in dit verband toe dat het Turkse parlement reeds een wijziging van artikel 16 van de Turkse antiterrorismewet heeft goedgekeurd. Belangrijk is dat deze nieuwe regeling gevangenen toestaat tijdens het uitzitten van hun straf aan sociale activiteiten deel te nemen. Wij moeten Turkije vandaag met klem verzoeken ervoor te zorgen dat de nieuwe regelgeving zo snel mogelijk wordt toegepast, zodat de omstandigheden in de gevangenissen ook werkelijk verbeteren.
De Turkse minister van Buitenlandse Zaken heeft mij er voorts van op de hoogte gebracht dat nog twee wetten worden voorbereid om te garanderen dat de uitvoering van de straf volgens de voorschriften gebeurt. De eerste wet voorziet in de instelling van een controleorgaan voor de strafuitvoering, dat uit vertegenwoordigers van Turkse niet-gouvernementele organisaties zal bestaan.
De tweede wet creëert de functie van rechter die op de strafuitvoering toeziet. Beide wetten zijn reeds door de Commissie juridische zaken van het Turkse parlement goedgekeurd en worden binnenkort door het Turkse parlement behandeld. Ik benadruk dat de Commissie verdere hervormingen op het gebied van strafrecht en strafuitvoering zeer belangrijk vindt. De Commissie steunt de aanbevelingen van het Comité inzake de voorkoming van folteringen van de Raad van Europa. Ook in het toetredingspartnerschap hebben wij dat uitdrukkelijk verklaard.
Reeds voor de onlusten uitbraken en de hongerstaking begon, was de situatie in de Turkse gevangenissen voor de Commissie een belangrijk thema. De Commissie herhaalt haar oproep van 21 maart 2001 aan de Turkse regering om alle passende maatregelen te nemen om te voorkomen dat er nog meer doden vallen. Bovendien moet onmiddellijk voor adequate medische verzorging worden gezorgd. De Turkse regering en het parlement moeten verder samenwerken om de hervorming van het strafrecht in Turkije te bespoedigen.
Van een land dat tot de Europese Unie wil toetreden, verwachten we dat het de mensenrechten overal, ook in de gevangenissen, in acht neemt.
Tegelijkertijd roept de Commissie de organisatoren van de hongerstaking met klem op onmiddellijk af te zien van alle acties en eisen die ertoe kunnen leiden dat er nog meer doden vallen. Zij die zeggen de belangen van de gevangenen te verdedigen, moeten dat in de eerste plaats bewijzen door het leven en welzijn van de gevangenen niet langer op het spel te zetten.
Het leven en de gezondheid van mensen mogen nooit om politieke redenen in gevaar worden gebracht. De Commissie is ervan overtuigd dat nog meer doden kunnen worden voorkomen en dat de omstandigheden voor de gevangenen in de Turkse gevangenissen kunnen worden verbeterd, als alle betrokkenen - ook de organisatoren van de hongerstaking - met gematigdheid en verantwoordelijkheidszin handelen.

Lamassoure
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Volkspartij zou ik de Raad en de Commissie willen bedanken voor hun bereidheid hier de stand van zaken toe te lichten met betrekking tot deze delicate en pijnlijke kwestie van de Turkse gevangenissen. Het gaat hier om een acute crisissituatie die reeds 22 slachtoffers heeft geëist, zoals de voorzitter van de Raad heeft opgemerkt, en dat zouden er wel eens aanzienlijk meer kunnen worden. Ons Parlement wil een inopportune inmenging dan ook vermijden. Van diverse kanten zijn er initiatieven genomen om een oplossing naderbij te brengen: door de voorzitter van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa, door de voorzitter van de Raad, door de Europese Commissie, zoals de heer Verheugen heeft opgemerkt, en op persoonlijke titel door de voorzitter van onze parlementaire delegatie, die een bezoek heeft gebracht aan Ankara en met alle partijen gesproken heeft die bij dit bizarre conflict betrokken zijn.
Ons doel is een begeleidende rol te spelen bij deze initiatieven, zonder overbodige tussenkomst, maar met de bedoeling duidelijk te maken dat het Europees Parlement de zaak voortdurend met aandacht volgt en waakzaam is en blijft ten aanzien van de mensenrechten en alles wat onze Turkse partner aangaat. Sinds het begin van het jaar maakt Turkije een moeilijke periode door. Een zeer ernstige financiële crisis heeft een nadelige invloed gehad op de resultaten van het herstelplan dat reeds in gang gezet was. De Europese Unie verleent haar medewerking aan de acties die het IMF onderneemt om steun te bieden aan de tenuitvoerlegging van het strenge regime dat door minister Kemal Derviº krachtdadig is ingezet. Aan het einde van de zomer zullen we de gelegenheid hebben de balans op te maken van dit beleid en zullen we de resultaten kunnen evalueren van het nationaal programma voor overneming van het acquis communautaire dat onlangs is aangenomen door de regering in Ankara. Maar we moeten niet vergeten dat de Turkse gevangenissen het toneel zijn geweest van bloedige opstanden die met buitengewoon harde hand zijn onderdrukt, en vervolgens van hongerstakingen die door de betrokkenen tot het bittere einde doorgevoerd worden.
We beseffen dat de Turkse autoriteiten zich geplaatst zien voor een uiterst moeilijke situatie. De gangmakers van de acties behoren tot extremistische, fanatieke organisaties die er niet voor terugdeinzen het leven van hun aanhangers of zelfs dat van hun gezinnen op het spel te zetten ten behoeve van hun politieke propaganda. Merkwaardigerwijs is de zaak tot een uitbarsting gekomen toen de betrokkenen overgebracht zouden worden van de overbevolkte gevangenissen waarin ze in mensonwaardige omstandigheden bijeengepropt zaten naar moderne strafinrichtingen, zulks in overeenstemming met de aanbevelingen van de Raad van Europa. In de jaren 70 en 80 hebben zich in onze democratische landen vergelijkbare ontwikkelingen voorgedaan, zij het op geringere schaal. We onderschatten dus zeker de problemen niet, maar we blijven hameren op de noodzaak snel een oplossing te vinden voor de humanitaire kant van de zaak en een einde te maken aan deze crisis die iedere dag opnieuw doden eist, zonder toe te geven aan politieke chantage, die uiteraard onacceptabel is.
Begin juni zal een delegatie van ons Parlement een bezoek brengen aan de Turkse gevangenissen om te proberen een objectief beeld te verkrijgen van de situatie ter plekke en om aanbevelingen op te stellen voor een goed gevangenisbeleid op langere termijn. Het is hoogst wenselijk dat de huidige humanitaire problemen tegen die tijd opgelost zijn. Zoals de heer Verheugen heeft opgemerkt zou versnelde modernisering van het Turkse wetboek van strafrecht en de Turkse wet op het gevangeniswezen een bijdrage kunnen leveren tot een oplossing, evenals de invoering van maatregelen om de rust te herstellen in de nieuwe gevangenissen. Ik ben ervan overtuigd dat die stappen verwelkomd zouden worden als een uiting van de nadrukkelijke wil van Turkije om toenadering te zoeken tot het Europese model.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, zoals de commissaris en de voorzitter van de Raad al hebben gezegd, hebben wij het niet over de toestand in een ver van Europa verwijderd land, maar over de toestand in een kandidaat-land. Dat land heeft met een aantal grote problemen te kampen. Er zijn daar grote economische problemen waarvoor een oplossing wordt gezocht. Ik wens hun veel geluk! De Europese Unie zal de hervormingen ondersteunen. Wat het politieke systeem betreft zijn de mogelijkheden en de bereidheid tot hervormingen nog steeds zeer gering - de president van de republiek en het leger hebben daarop gewezen. Er is amper vooruitgang met betrekking tot de zogenaamde Koerdische kwestie, dus het probleem van de minderheden, en er is de afschuwelijke toestand in de gevangenissen. Men zou denken dat een regering met zoveel problemen op zijn minst de directe en meest dringende problemen probeert op te lossen.
Ik heb met de heer Cohn-Bendit een kort bezoek aan Turkije gebracht. Ikzelf was slechts zeer kort in het land, maar kon toch vaststellen dat het momenteel om een dialoog tussen twee slechthorenden of doven gaat: aan de ene zijde de organisatoren van de hongerstaking, die ik verzoek de hongerstaking te beëindigen of ten minste te onderbreken, en aan de andere zijde de Turkse regering.
Als de aangekondigde delegatie van het Europees Parlement een kans op succes wil hebben, moeten beide zijden bereid zijn een compromis te sluiten of in ieder geval hun huidige acties te onderbreken. De situatie in de gevangenissen in Turkije moet inderdaad veranderen. Bij de verschillende voorstellen - en dat is ook een lichte kritiek op het werk van de Raad van Europa en zijn Comité inzake de voorkoming van folteringen - moet evenwel naar alle omstandigheden worden gekeken. Turkije is een land dat ten gevolge van zijn wetgeving dag na dag nog altijd een groot aantal politieke gevangenen maakt. Dat is het probleem! Er zijn niet zoveel politieke gevangenen omdat er zo veel aanslagen zijn, maar omdat de Turkse wetgeving daarvoor zorgt. Dat is het eerste uitgangspunt.
In de tweede plaats moet eenzame opsluiting zelfs voor gedetineerden of politieke gevangenen op grond van terroristische activiteiten - ik ontken niet dat die er zijn en wil terreur ook niet steunen - worden afgeschaft of ten minste tot het menselijk draaglijke worden beperkt. De commissaris heeft een aantal maatregelen vermeld die Turkije nu zal nemen. Die maatregelen lagen reeds in januari op tafel, toen ik een gesprek met de minister van Justitie van Turkije heb gevoerd. Het is echter zoals met het controlesysteem, artikel 16 en de rechters die op de uitvoering van de straf moeten toezien: in Turkije is de grote vraag hoe zaken worden gebruikt. Wettelijke bepalingen kunnen op menselijke wijze en met eerbiediging van de mensenrechten worden toegepast, maar ook voor eenzame opsluiting worden gebruikt. Ik verzoek Turkije het Europees Parlement en Europa de kans te geven het land te helpen om deze moeilijke situatie te boven te komen. Turkije moet dat echter willen!

Duff
Degenen die de kwestie grondig hebben bestudeerd zullen blij zijn met de vooruitgang die Turkije ondanks alles heeft geboekt bij het hervormen van het gevangeniswezen.
We leven ook mee met de politieke gevangenen en hun familie die voor een hongerdood hebben gekozen. Het Turkse rechts- en strafrechtsysteem verkeert in een overgangsstadium van een regime van vergelding en onderdrukking naar een meer westerse benadering, waarin gevangenen worden gestraft maar niet worden onderdrukt. De Europese Unie dient dit hervormingsproces te bevorderen door financiële en technische steun te bieden aan zorgvuldig gekozen vertrouwenwekkende maatregelen die nodig zijn om een einde te maken aan de hongerstakingen. Bij deze maatregelen moeten we onder meer denken aan het opleiden van juridisch personeel, gevangenispersoneel en gendarmes, het invoeren van goede medische voorzieningen, het verbeteren van de omstandigheden rond het bezoek aan gevangenen, het opzetten van een onafhankelijke vorm van toezicht op het gevangenissysteem en de bescherming van advocaten. Eenzame opsluiting moet een uitzondering zijn, niet de regel. Gevangenisregels moeten nauwgezet worden toegepast en er dient een einde te komen aan de willekeurige behandeling van gevangenen.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een fundamentele opmerking maken. Hervormingen in gevangenissen zijn niet alleen in landen als Turkije maar ook hier bij ons uiterst moeilijk. Wij weten dat. Gevangenissen zijn altijd de zwakste plek van een democratie. Ook in de hoogontwikkelde democratieën van de Europese Unie is de situatie in de gevangenissen allesbehalve rooskleurig en democratisch. Turkije is een land dat de weg naar de democratie nog moet vinden. De situatie in de gevangenissen van dat land is daarvan een illustratie. Ik weet niet of de Raad of de Commissie Turkije heeft verzocht mild te zijn in de toepassing van de wetten. Dat is verkeerd. De wet moet niet mild maar rechtvaardig worden toegepast. Een contradictie in de Turkse hervorming is dat de gevangenissen hun eigen beheer moeten hervormen en dat ze dit naar goeddunken kunnen doen.
Voor gevangenen die met de gevangenisleiding en de cipiers pijnlijke ervaringen hebben, wekt dat geen vertrouwen. Dat is het probleem. Hoe kan er vertrouwen ontstaan? Er kan snel een oplossing komen omdat de gevangenen - wij hebben dat op onze reis vastgesteld - hun standpunt hebben gewijzigd. Hun eisen zijn niet meer zo ingewikkeld. Onmiddellijk openen van de isoleercellen, onmiddellijk reorganisatie van de bezoekregeling voor verwanten en advocaten en medische bijstand door de arts van hun keuze is ongeveer wat ze eisen om de hongerstaking te beëindigen.
Daarom roepen wij Turkije op in de eerste plaats de isoleercellen te openen om het einde van de hongerstaking mogelijk te maken. In de tweede plaats moet met de gevangenen een dialoog worden aangevat om duidelijkheid te krijgen over wat hun wensen zijn. Het is belangrijk dat te weten. In de derde plaats - dat vind ik zeer belangrijk - moet Turkije laten zien dat het bereid is deze mensen in het kader van de dialoog als mens te respecteren.
Aan de organisatoren van deze staking zeggen wij dat de gevangenen zelf, en niet een of ander partijleiding in de wereld, tot de beëindiging van de hongerstaking moeten besluiten. Dat is onze eis. Zij zijn het immers die hun leven riskeren, en niet de leiding in Brussel, die nog steeds eet en drinkt.

Uca
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de maandenlange hongerstaking van Turkse gevangenen en hun families heeft reeds aan veel mensen het leven gekost. De Europese Unie mag niet langer stilzwijgend toekijken hoe nog meer mensen sterven. Om als onderhandelingspartner au sérieux te worden genomen, moet het Europees Parlement een eensgezind standpunt innemen.
Wij mogen tegenover de massale schendingen van de mensenrechten in de Turkse gevangenissen niet onverschillig staan. Wij mogen de menselijke waardigheid niet uit het oog verliezen. De Europese Unie moet erop staan dat de mensenrechten worden geëerbiedigd.
Het Turkse parlement heeft onlangs een wet goedgekeurd ter versoepeling van de voorwaarden voor eenzame opsluiting. Krachtens die wet mogen alleen gevangenen die op grond van de antiterrorismewet werden veroordeeld aan culturele en sportieve activiteiten deelnemen. Ik heb kritiek op deze wet omdat ze niet alle gevangenen toestaat aan de gemeenschappelijke activiteiten deel te nemen. Alle gevangenen moeten gelijk worden behandeld.
Ik kan niet stilzwijgend aanvaarden dat gevangenen in eenzame opsluiting worden gefolterd en mishandeld en zonder getuigen aan de willekeur van de bewakers worden overgeleverd. In eenzame opsluiting zijn de mensen volledig van de buitenwereld afgesloten. Ieder mens heeft behoefte aan menselijke nabijheid en contact met anderen. Er moet dringend een oplossing worden gevonden om te voorkomen dat er nog meer doden vallen. Namens onze fractie verzoek ik de Turkse regering en de organisatie van de gevangenen daarom een politieke dialoog te beginnen. Door een dialoog kan maatschappelijke consensus worden bereikt, terwijl geweld alleen geweld veroorzaakt.
Onze fractie kan de binnenlandse zaken van Turkije niet regelen. Wij willen echter allemaal een bijdrage leveren om een einde aan de huidige situatie te maken. Als Turkije in de Europese Unie wil worden opgenomen, moet het voor democratisering en humanisering van de strafuitvoering kiezen. Mensenrechten moeten voor iedereen gelden, ook voor gevangenen. Ik hoop dat verzoening en vrede in de plaats komen van haat, die diepe wonden slaat. Het loont de moeite daarvoor de stem te verheffen.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, "Europa" en dat staat tussen aanhalingstekens, staat in mijn fractie nog wel eens voor bemoeizucht. Dat geldt echter niet voor het agendapunt van de situatie van Turkse gevangenen. Terecht buigen zich daar Raad, Commissie en Parlement gezamenlijk over omdat de Republiek Turkije tenslotte de status geniet van kandidaat-lidstaat. Om werkelijk toe te treden dient zo'n aspirant te voldoen aan de criteria van Kopenhagen. Een belangrijke Europese eis in dit verband is de rechtsstaat. Gelet op aanhoudende ernstige beschuldigingen over het Turkse gevangeniswezen vergt deze netelige, nationale kwestie derhalve Europese aandacht. De recente invoering van het nieuwe F-type gevangenis in Turkije vormt een extra complicatie. Zij leidde tot een ware klachtenregen en zelfs massale hongerstakingen. Op grond van mijn christelijke geloofsovertuiging wijs ik het werkelijk allerlaatste politieke wapen van de zelfgekozen hongerdood beslist af. Deze levensbeschouwing verlangt evenwel tegelijk een menswaardige behandeling van gevangenen binnen het kader van de rechtsstaat.
Bovengenoemde overwegingen doen mij van harte instemmen met de instelling van de ad hoc delegatie van het Parlement voor het Turkse gevangeniswezen. Als lid van deze delegatie vertrouw ik op de volle medewerking van de Turkse autoriteiten bij ons bezoek van begin juni, in de hoop dat het Europees Parlement onder toepassing van het principe van hoor en wederhoor een bijdrage kan leveren aan de beëindiging van de tragedie van de hongerstakers.

Maij-Weggen
Voorzitter, mijn bijdrage aan dit debat gaat over de christelijke bevolkingsgroepen in Turkije die onevenredig zwaar worden gestraft en worden gedetineerd in Turkse gevangenissen juist vanwege hun etnische afkomst en vanwege hun geloof. Daar ondervinden ze erg veel moeilijkheden. Ze worden slecht behandeld, niet alleen door de leiding van de gevangenissen, maar ook nog door de medegevangenen en ze krijgen nauwelijks bescherming. Turkije telt zo'n 62 miljoen inwoners waarvan 99% moslim is en minder dan een half procent christen. De grootste groep christenen zijn die burgers die behoren tot de Armeens-orthodoxe kerk, de Syrisch-orthodoxe kerk en de rooms-katholieke kerk. Dan hebben we in West-Turkije nog de Grieks-orthodoxen. En hoewel de Turkse grondwet de vrijheid van godsdienst respecteert, zijn opleidingen van Armeens- en Grieks- orthodoxe kerken massaal gesloten, evenals de opleidingen van de Syrisch-orthodoxe kerk. Met name de Armeens-christelijke gemeenschap wordt steeds opnieuw aangevallen. Nog niet zo lang geleden werd een christelijke boekenzaak in Oost-Turkije met wapens bestookt door het leger waarbij een dode en 26 gewonden vielen. De misdaad was niet anders dan het verkopen van bijbels. Volgens de woordvoerder van de Armeense patriarch zijn de laatste jaren 40 landstukken van de christelijke Armeense kerk geconfisqueerd door de Turkse staat. Wie protesteert wordt gevangen genomen en als niet-moslim in de gevangenissen slecht behandeld. De Syrisch-orthodoxe kerk wordt nog harder aangepakt en als gevolg van die intimidaties zijn meer dan 100.000 Syrisch-orthodoxe burgers uit Zuid-Turkije vertrokken, onder andere naar West-Europa. In de provincie waarvoor ik politiek verantwoordelijk ben, leven 9.000 Syrisch-orthodoxe christenen en die hebben meer dan 800 dorpen in Zuid-Turkije verloren. De mensen die zijn gebleven worden geïntimideerd, gevangengezet en slecht behandeld.
Ik ben geen tegenstander van de toetreding van Turkije tot de Europese Unie, maar ik moet wel zeggen als deze slechte behandeling van christenen in Turkije zo doorgaat, dan zal ik mij nog tot een tegenstander verklaren.

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de Raad en de Commissie danken voor de informatie die ze hebben verstrekt. Ik neem aan dat ze zeer veel werk hebben verricht, ook al wordt daarover in de kranten niet veel geschreven. Ik heb vandaag met een journaliste van een Beierse krant in Istanboel getelefoneerd. Jammer genoeg vernam ik van haar dat de Turkse regering de doden die momenteel in Turkse gevangenissen vallen ten dele negeert, en dat ook de Turkse samenleving er geen belangstelling voor heeft.
In die omstandigheden is het natuurlijk zeer moeilijk de mensen in Turkije duidelijk te maken waarom wij hier vandaag in het Europees Parlement over dit probleem spreken. De Turkse publieke opinie moet echter weten dat een rechtstaat niet kan aanvaarden dat in zijn gevangenissen mensen sterven en dat niemand daar iets aan doet.
Wij nemen Turkije au sérieux. Wij willen immers dat Turkije in de toekomst tot de Europese Unie kan toetreden. Daarom verwachten wij van Turkije hetzelfde als van onze eigen lidstaten. In deze omstandigheden is het werkelijk zeer treurig en bedenkelijk dat...
(Demonstranten dringen de plenaire vergaderzaal binnen en scanderen luidkeels leuzen; protest van vele afgevaardigden)

De Voorzitter
Mijnheer Ceyhun, ik moet zeggen dat uw toespraken meestal niet zoveel opwinding veroorzaken.

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, ik zal de situatie niet misbruiken om meer tijd te eisen. Ik ga ervan uit dat ik nog ongeveer een halve minuut spreektijd heb en zal mijn betoog dadelijk beëindigen. Ik betreur natuurlijk dit voorval. Ik heb met geen enkel soort demonstraties problemen. Het werk van het Parlement moet echter worden gerespecteerd en mag niet worden gehinderd, zeker niet nu wij proberen de situatie zo vreedzaam mogelijk te beëindigen en te voorkomen dat er nog meer doden vallen. Meer wil ik daarover niet zeggen.
Wat echter het probleem zelf betreft blijkt uit dit voorval ook hoe moeilijk wij het hebben. Zoals de heer Cohn-Bendit reeds heeft gedaan, kan ook ik alleen een beroep doen op Turkije. Als Turkije zich met betrekking tot de drie door de heer Cohn-Bendit vermelde punten inschikkelijk zou tonen, zouden enkele mensen hun actie kunnen beëindigen. Ik hoop dat Turkije zich daarvoor eindelijk zal inspannen, ons enigszins tegemoet zal komen en niet onverzettelijk zal blijven. Niemand in Europa is immers bereid de Turkse houding te aanvaarden. Dat is wat het imago van Turkije het meeste schaadt.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u te onderzoeken hoe deze drie lieden hier zijn binnengeraakt. Ons veiligheidssysteem is zo streng dat het moeilijk is hier onze burgers zonder kwade bedoelingen binnen te krijgen. Deze lieden kunnen hier alleen binnengekomen zijn als iemand ze heeft binnengelaten. Dat de communisten zijn opgestaan toen ze binnenkwamen, is veelbetekenend. Ik verzoek u uit te zoeken wie hun pasje heeft ondertekend!

De Voorzitter
Ik bewonder de rust die de leden hebben weten te bewaren tijdens de demonstratie. Laten we dan nu geen ruzie maken. We weten niet hoe ze zijn binnengekomen, maar dat zal uitvoerig worden uitgezocht.
De Voorzitter zal uiteraard op de hoogte worden gesteld en er zal een onderzoek worden ingesteld. Het toeval wil dat er maandag tijdens de vergadering van het Bureau is gesproken over strengere beveiliging. Helaas is er nog geen actie ondernomen.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ondanks al mijn waardering voor u deel ik uw mening niet. Het gaat mij niet om de politieke inhoud. In de eerste plaats wil ik erop wijzen dat mijn persattaché, toen hij vandaag deze zaal wilde betreden, onmiddellijk is tegengehouden. Dat is goed zo. Ik begrijp echter niet hoe drie of vier mensen die absoluut niets met het Parlement te maken hebben hier gewoon binnen kunnen komen.
In de tweede plaats is zoiets al eerder gebeurd, toen minister van Buitenlandse Zaken Cem te gast was in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid. Het kwam toen bijna tot een fysieke aanval op de minister. Om welk land het ook gaat, het is een onaangename zaak voor het Parlement dat zijn veiligheidsbureaucratie - ik gebruik het woord bureaucratie bewust - wel de afgevaardigden overal hindert, maar niet in staat is zulke incidenten te voorkomen wanneer over Turkije wordt gesproken. Dan is zoiets immers te verwachten, aangezien er reeds een incident is geweest. Ik vind dit schandelijk!
Ik verzoek u dit zeer ernstig op te vatten. Ik heb het niet over de politieke inhoud, maar over wat hier kan gebeuren. De volgende keer wordt een president die hier komt spreken, gehinderd of aangevallen. Wat zou dat voor de reputatie van het Europees Parlement betekenen?

De Voorzitter
U begrijpt mij verkeerd, mijnheer Swoboda. Natuurlijk neem ik het voorval zeer serieus. Ik denk alleen niet dat het zinvol is ons hier in het Parlement over op te winden. De kwestie wordt gemeld bij de Voorzitter en de autoriteiten in kwestie zal worden verzocht actie te ondernemen.
Zoals ik al zei, is er maandag tijdens de vergadering van het Bureau over ons beveiligingssysteem gesproken, en de secretaris-generaal bereidt momenteel een verslag voor over de mogelijke wijzigingen. Er is echter één probleem: ik heb toevallig zitting in de Begrotingscommissie. Maar als ik zo vrij mag zijn vanaf deze plaats propaganda te maken, de Begrotingscommissie blokkeert het vrijmaken van middelen voor de beveiligingsdiensten. We hebben ongeveer 15 posten geblokkeerd. Als u dus wilt weten waarom we zo weinig beveiligingspersoneel hebben, moet u bij de Begrotingscommissie zijn.

Danielsson
 - (SV) Mijnheer de Voorzitter, mag ik de geachte afgevaardigden die hebben deelgenomen aan het debat bedanken voor deze zinvolle discussie. Zij wijst op een grote, constructieve betrokkenheid bij de situatie in Turkije. Ik vind dat het Europees Parlement, de Raad en de Commissie zich gezamenlijk moeten blijven inspannen. Onze boodschap aan de Turkse regering moet op dit punt kristalhelder zijn: wij eisen onmiddellijk maatregelen om te voorkomen dat er meer doden vallen.
In deze context wil ik van de gelegenheid gebruik maken om mijn waardering uit te spreken voor het bezoek dat de heer Cohn-Bendit en de heer Swoboda eind april, begin mei aan Turkije hebben afgelegd. Naar mijn mening zijn precies dit soort inspanningen nodig om de aandacht te vestigen op de moeilijke situatie aldaar en om de Europese burgers duidelijk en objectief verslag uit te brengen van de gebeurtenissen. Mag ik u namens de Raad bedanken voor deze inspanningen.
Ik ben het ook eens met de heer Swoboda dat men niet moet vergeten het politieke stelsel onder de loep te nemen dat een gevangenissysteem zoals in Turkije voortbrengt. Natuurlijk moeten wij het formele aspect aanpakken en de slechte omstandigheden in de gevangenissen onderzoeken, maar wij moeten ook naar het grotere geheel kijken: het politieke stelsel en de economische situatie. Daarom vind ik het als voorzitter van de Raad belangrijk om de inspanningen te steunen van het IMF en de Wereldbank om de Turkse regering te helpen met het economisch herstel. Want wij denken dat het ook kan bijdragen tot onder andere betere omstandigheden in de Turkse gevangenissen. Ik kijk daarom uit naar een verdere nauwe dialoog met het Parlement. De Raad zal zeer duidelijk blijven tegen de Turkse regering. Het Zweedse voorzitterschap, en ongetwijfeld ook de toekomstige voorzitterschappen, zal op lokaal niveau zeer duidelijk zijn tegen de Turkse regering. Hopelijk boeken wij binnenkort concrete resultaten in deze voor ons belangrijke kwestie, namelijk de onaanvaardbare situatie in de Turkse gevangenissen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Situatie in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (FYROM)
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (FYROM).

Danielsson
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, eind februari hebben Albanese extremisten het dorp Tanusevci op de grens van Kosovo en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (FYROM) ingenomen, wat leidde tot gewelddadige gevechten tussen extremisten en het leger en de politiemacht van FYROM.
Half maart breidden de onlusten zich uit naar de stad Tetovo in het westen van FYROM, toen geüniformeerde mannen de dorpen ten noorden van de stad innamen en daarvandaan de stad onder vuur namen. Het leger van FYROM voerde een tegenoffensief tegen de bezette dorpen dat op 1 april beëindigd werd. Later in dezelfde maand hervatten de extremisten echter de gevechten in dorpen ten noordwesten van de stad Kumanovo. Deze gevechten zijn nog steeds aan de gang.
Daarom bestaat zonder meer het gevaar van een regelrechte burgeroorlog. De Europese Unie doet haar best om deze ontwikkeling te stoppen.
De Europese Unie heeft vrijwel direct gereageerd op de gevechten rond Tanusevci en Tetovo door verklaringen af te leggen waarin de aanvallen worden veroordeeld en alle betrokken partijen worden opgeroepen om de gewelddadigheden direct te stoppen. Er zijn intensieve diplomatieke activiteiten in Skopje begonnen om de regering, de soevereiniteit en de territoriale integriteit van FYROM te steunen. Het EU-voorzitterschap op lokaal niveau heeft nauw contact gelegd met de belangrijkste actoren. De regering van FYROM is dringend verzocht om terughoudend op de extremisten te reageren. Men heeft de leiders van de belangrijkste Albanese partijen opgeroepen om openlijk afstand te doen van de extremisten en ze te isoleren. De Slavisch-Macedonische oppositiepartijen is verzocht de situatie niet te gebruiken om de nationalistische gevoelens tegen de Albanese minderheid aan te wakkeren. Vanaf het allereerste begin heeft men ook getracht om via de media in het land het publiek te bereiken met de boodschap van de Unie de extremisten niet te steunen.
Er is inmiddels ook een intensieve pendeldiplomatie begonnen. Minister van Buitenlandse Zaken Kerim is uitgenodigd voor overleg met de fungerend voorzitter van de EU en de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de heer Solana, in aansluiting op de vergadering van de Raad Algemene Zaken op 19 maart. De dag daarop is een trojka van politiechefs samen met de heer Solana naar Skopje gereisd en aan het eind van dezelfde week is de EU-trojka van ministers van Buitenlandse Zaken, eveneens met de heer Solana, naar Skopje en Pristina gereisd om steun te betuigen aan de regering en de extremistische acties te veroordelen.
De trojka is er tijdens deze bezoeken in geslaagd de Albanese leiders in FYROM en Kosovo over te halen verklaringen te ondertekenen waarin zij officieel afstand doen van de gewelddadigheden van de extremisten en ze in plaats daarvan oproepen hun eisen via politieke weg naar voren te brengen, in overeenstemming met de democratische spelregels. Nog een blijk van steun van de EU aan de politieke leiding van FYROM is de uitnodiging aan president Trajkovski voor de Europese Raad van Stockholm op 23 maart. Daar kreeg hij de gelegenheid om voor de gehele Europese Raad zijn visie uiteen te zetten op de situatie in zijn land.
Om de politieke steun een financiële basis te geven is er een herziening van de financiële steun van de Unie aan FYROM voor dit jaar geweest. De Commissie en de lidstaten van de EU hebben zich actief ingezet om onder andere de financieringskloof te dichten voor de nieuwe universiteit in Tetovo, waar in de Albanese taal wordt onderwezen, voor snelle maatregelen voor de wederopbouw van verwoeste huizen in de dorpen ten noorden van Tetovo alsmede voor andere projecten die de interetnische cohesie in het land kunnen vergroten.
Zoals iedereen ongetwijfeld weet, heeft FYROM op 9 april als eerste land op de westelijke Balkan, na bijna een jaar onderhandelen, een stabilisatie- en associatieovereenkomst met de Unie ondertekend. De overeenkomst is een essentiële stap in de toenadering van FYROM tot de Unie. De ondertekening had ook een belangrijke symbolische waarde voor de EU-steun aan het land. FYROM wordt momenteel gezien - evenals de andere landen op de westelijke Balkan - als potentiële kandidaat voor het lidmaatschap van de Unie.
De onlusten in FYROM hebben echter duidelijk gemaakt dat er een onmiskenbare behoefte bestaat aan verbetering van de positie en de rechten van de Albanezen en andere minderheden in het land. In het kader van de ondertekening van de stabilisatie- en associatieovereenkomst heeft de regering van FYROM een actieplan voor hervormingen geïntroduceerd om vaart te zetten achter de algemene aanpassingen die moeten worden gerealiseerd met het oog op deze overeenkomst. Bedoeling is tevens de interetnische dialoog te verdiepen en de positie van de minderheden te verbeteren.
Wij moeten helaas constateren dat de concrete hervormingswerkzaamheden traag verlopen. Men is er tot dusver alleen maar in geslaagd een staat van oorlog af te wenden, de algemene volkstelling uit te stellen tot oktober en een verkiezingsdatum vast te stellen voor nieuwe parlementsverkiezingen op 27 januari 2002. Maar het belangrijkste is dat zich - na intensieve onderhandelingen en onder druk van de internationale gemeenschap - een brede coalitieregering heeft kunnen vormen die zal fungeren als politieke basis en als platform voor de noodzakelijke, maar moeilijke besluiten die de komende tijd genomen moeten worden.
Er zijn, volgens de Raad, maatregelen die de regering onmiddellijk zou moeten en kunnen treffen. Hiertoe behoren ten eerste een derde publieke televisiezender voor de minderheidstalen, ten tweede het aannemen van een sinds lange tijd uitgestelde wet inzake het versterken van het lokale zelfbestuur en ten derde het ratificeren van het Handvest van de Europese Raad inzake minderheidstalen. Op de middellange termijn, en vóór de verkiezingen van volgend jaar, moet de regering ook de noodzakelijke wijzigingen van de grondwet doorvoeren om de verschillen te verkleinen tussen de positie van de Slavisch-Macedonische bevolking en de overige minderheden in het land. Ook moet zij de noodzakelijke maatregelen treffen voor het vergroten van de vertegenwoordiging van de minderheden bij de overheid.
Momenteel brengt een trojka van ministers van Buitenlandse Zaken van de Unie een bezoek aan Skopje om deze boodschap over te brengen. Minister van Buitenlandse Zaken Lindh is direct vanuit het Parlement naar Skopje afgereisd. Men zal bij deze ontmoeting de nieuwe coalitieregering uitnodigen om in aansluiting op de vergadering van de Raad Algemene Zaken op 25 en 26 juni verslag uit te brengen over de vooruitgang die ze geboekt heeft alsmede over haar actieplan.
Met andere woorden: FYROM staat een moeilijk, maar noodzakelijk hervormingsproces te wachten. De tijd dringt, willen wij een nieuwe burgeroorlog voorkomen. Het is belangrijk te benadrukken dat de hoofdverantwoordelijkheid bij de regering van FYROM ligt. De Unie speelt een belangrijke ondersteunende rol, en de Raad is van plan, samen met de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de heer Solana, en met name het voorzitterschap op centraal en lokaal niveau, zijn steun aan dit proces voort te zetten.
Wij denken ook dat het Parlement en de politieke fracties een belangrijke rol spelen. Tot eind juni heeft de coalitieregering niet alleen steun en stimulans, maar ook pressie nodig om de noodzakelijke hervormingen te kunnen uitvoeren en tegelijkertijd de breekbare regeringscoalitie bijeen te kunnen houden. De Raad vindt het van groot belang dat de politieke fracties van het Parlement contact leggen met hun samenwerkingspartijen in FYROM en ze steunen door middel van dit proces, voor zover dit nog niet gebeurt. Wij hebben nog steeds de mogelijkheid om een grootschalige burgeroorlog in FYROM te voorkomen. Wij moeten van deze mogelijkheid gebruik maken.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, de Commissie is ingenomen met de inspanningen van de Macedonische leiders, die zondag tot de vorming van een grote regeringscoalitie hebben geleid, en hoopt dat deze nieuwe regering in de dialoog tussen de partijen concrete resultaten zal boeken. Die dialoog is enkele weken geleden - u weet dat - in samenwerking met de Europese Unie van start gegaan.
Wij zullen de nieuwe regering ook blijven steunen bij de bevordering van verdraagzaamheid en gematigdheid en de toepassing van het principe 'dialoog in plaats van geweld' om meningsverschillen bij te leggen. De heer Chris Patten en het voorzitterschap zullen de nieuwe regering en de president van het land deze boodschap overbrengen tijdens het bezoek van de trojka van ministers van de Europese Unie aan Skopje vandaag.
Op 9 april is in Luxemburg de stabilisatie- en associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Macedonië ondertekend. Met het oog op de stabilisatie van de gehele Balkanregio was dat een zeer belangrijke, historische stap. Macedonië is het eerste land van die regio waarmee zulk een overeenkomst is ondertekend. Vorige week maandag is in Brussel met Kroatië de tweede overeenkomst geparafeerd.
De overeenkomst symboliseert de nauwe betrekkingen tussen de Unie en Macedonië en is de grondslag voor een vlotte toenadering tot de Europese Unie. De belangrijkste elementen van de overeenkomst zijn de instelling van een vrijhandelszone tussen de Gemeenschap en Macedonië binnen een periode van tien jaar na inwerkingtreding van de overeenkomst, de start van een politieke dialoog, bepalingen over de regionale samenwerking, een verbintenis van de Macedonische autoriteiten met betrekking tot de aanpassing van hun rechtsvoorschriften aan het Gemeenschapsrecht - in het bijzonder de bepalingen betreffende de interne markt - en samenwerking op terreinen als justitie en binnenlandse zaken.
De overeenkomst bewijst dat Macedonië een Europees perspectief heeft. Dat perspectief moet nu worden verwezenlijkt. De overeenkomst is dan ook niet het einde van een proces, maar het begin van een moeilijke weg voor het land. Het is nu aan Macedonië om de EU te bewijzen dat het wil voldoen aan de fundamentele criteria en vooral dat het in staat is conflicten tussen bevolkingsgroepen via een politieke dialoog in plaats van met geweld op te lossen.
De EU zal Macedonië daarbij alle mogelijke steun verlenen. De Commissie veroordeelt de nieuwe terroristische gewelddaden in het noorden van Macedonië. Ze roept alle leden van de Albanese minderheid dringend op de verdediging van hun eisen aan de twee legitieme Albanese partijen over te laten, en wel binnen een democratisch forum met de nieuwe regering of de door president Trajkovsky geleide bijzondere commissie.
De Europese Unie doet nu reeds al het mogelijke om deze dialoog te vergemakkelijken. Zoals de afgevaardigden in het Europees Parlement weten, bevinden wij ons in een zeer kritieke fase in de geschiedenis van Macedonië. De Europese Unie zal haar verbondenheid met het land en haar vertrouwen in zijn bevolking blijven uiten. Het is voor ons duidelijk dat de grote doelstelling, stabilisering van de Balkanregio, niet kan worden bereikt als de territoriale integriteit en de nationale soevereiniteit van Macedonië niet gewaarborgd zijn.
De grootste inspanningen moeten echter door de bevolking zelf en door hun politieke leiders worden geleverd. Zij dragen zelf de verantwoordelijkheid voor de toekomst van hun land. Wij zullen de voortzetting van de dialoog en het bereiken van concrete doelstellingen in alle omstandigheden bevorderen. Wij zijn ervan overtuigd dat alleen een vreedzaam en democratisch proces, waarin met de legitieme wensen van de minderheden rekening wordt gehouden, Macedonië op zijn weg naar Europa vooruit kan helpen.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, namens onze fractie ben ik ingenomen met het feit dat het vredesproces in Macedonië actief wordt ondersteund. In de voorbije maanden hebben de Raad en de Commissie in voormalig Joegoslavië voor het eerst de situatie op dezelfde wijze beoordeeld en zijn ze daarom ook eensgezind opgetreden. Wij moeten wel beseffen dat wij het land niet kunnen verlaten als de strijd voorbij is en er niet meer wordt geschoten. Wij moeten de situatie voortdurend en van dichtbij, met andere woorden ter plaatse, blijven volgen.
Het Europees Parlement heeft dat sedert 1993 consequent gedaan. Wij hebben met het Macedonische parlement en de regering onvermoeibaar over alle problemen gesproken. Wij hebben hen herhaaldelijk verzocht het smeulende interetnische conflict niet te onderschatten en alles te doen om het uitbreken ervan te vermijden.
Lange tijd gebeurde er weinig. Dat is jammer. Het probleem werd jarenlang op onverantwoorde wijze veronachtzaamd. Sedert tweeënhalf jaar is de laatste regering echter aan het werk. Ze heeft voor de Albanese bevolking werkelijk veel goeds gedaan. Net op dit ogenblik, nu er ministers van Albanese afkomst met belangrijke portefeuilles zijn en nu een echte oplossing voor de problemen rond het Albanees onderwijs en de Tetovo-universiteit is gevonden, komt het tot een uitbarsting. De oorzaak daarvan moet zeker elders liggen. Het verwondert mij dat geen van de vorige sprekers -de Raad noch de Commissie - daarop heeft gewezen. Wij moeten daarom eens nagaan wat er precies is gebeurd.
In Kosovo waren er vorig jaar verkiezingen. Hadden die in dit voorjaar plaatsgevonden, dan hadden wij dit conflict in het buurland waarschijnlijk kunnen vermijden. Dat kan echter niet worden bewezen. Nu stelt de heer Hekkerup een grondwet op zonder met het Parlement te overleggen, en ik weet niet of hij met de Commissie heeft gesproken. Wij betalen wel grotendeels het beheer van UNMIK, maar ons vraagt niemand wat ginds dan wel moet gebeuren. Over die grondwet zijn noch de Serviërs noch de Albanezen helemaal tevreden. Ze zal dus wel goed zijn. Als de grondwet echter in mei wordt afgekondigd en er in november verkiezingen zijn, hebben de extremisten zeven maanden om onrust te stoken. Zoiets moet men niet doen! Wij moeten van onze fouten leren. Wellicht moet bij de leden van het Europees Parlement eens navraag worden gedaan. Wij hadden het hun gezegd. De fouten zijn gemaakt. Wij hopen dat de verkiezingen toch nog vroeger kunnen plaatsvinden.
Ik kom terug op Macedonië. Tot de mensen op de tribune moet ik zeggen dat daarboven 'Situation ARYM' staat. In het Engels zou dat 'Situation FYROM' zijn. Dat is niets anders dan het land Macedonië, dat het buurland die naam weigert. Het gaat om de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. De benamingen FYROM en ARYM zijn werkelijk lapmiddelen. Ze moeten eigenlijk zo snel mogelijk geschiedenis worden!
Wij begroeten de vorming van de regering waaraan alle in het parlement vertegenwoordigde partijen deelnemen en hopen dat ze erin zal slagen stappen in de richting van een interetnische samenleving te ondernemen. Wij hopen dat geen van de partijen separatistische of nationalistische denkbeelden nastreeft. Wij zijn op de goede weg. Ik aanvaard het voorstel van de Raad. Wij zullen proberen nog voor de zomer met een delegatie naar Skopje te reizen.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, zoals de voorzitter van de Raad en de commissaris al hebben gezegd, bevinden wij ons, wat Macedonië/FYROM betreft, nog steeds in een zeer delicate en moeilijke situatie.
Aan beide zijden is de wil om een compromis te bereiken en toenadering te zoeken nog altijd te zwak. Het moet duidelijk zijn dat het UCK de gebeurtenissen, de ontwikkeling en het tempo van de oplossingen in Macedonië niet mag bepalen. Het UCK zou niets liever willen dan de Albanese partijen zijn wil opleggen en ze opdragen wat ze moeten vragen. Het UCK zou graag hebben dat de Slavisch-Macedonische partijen overdreven fel reageren. Ondanks mijn waardering voor wat mevrouw Pack - met wie ik het bijna altijd eens ben - heeft gezegd, ben ik het over het verband met Kosovo niet met haar eens. De onontbeerlijke verkiezingen in Kosovo zijn verkiezingen voor democraten en niet voor terroristische organisaties als het UCK.
Wat moet er gebeuren? Eerst werd een grondwetswijziging overwogen. Daarvoor is veel te zeggen. Ze moet echter zo weinig mogelijk etnisch bepaald zijn en met de burgerrechten van iedereen rekening houden.
In de tweede plaats heeft de Albanese minderheid zeker meer rechters, politiemensen en overheidsambtenaren nodig. Ook hier moet evenwel in de eerste plaats de kwalificatie, en pas dan de etniciteit een rol spelen.
In de derde plaats is er nog veel werk op het gebied van scholing en onderwijs. Op middellange en lange termijn moet de universiteit van Tetovo, die vooral door de internationale gemeenschap gefinancierd wordt - nauwelijks door de Albanese diaspora, dat moet ook worden gezegd - een openbare universiteit worden. Daar moeten wij naar streven.
Ik wil het nog over een laatste fundamenteel punt hebben. De voorzitter van de Raad en de commissaris hadden het beiden over de stabilisatie- en associatieovereenkomst. Ook met Kroatië is inderdaad zulk een overeenkomst geparafeerd. Wij moeten echter al een stap verder denken. De gehele regio moet zich in Europa thuis kunnen voelen. Kunnen wij niet telkens twee jaar na de ondertekening van een stabilisatie- en associatieovereenkomst onderzoeken of het betrokken land de status van kandidaat-land van de Europese Unie wil of kan krijgen? Als wij, enerzijds, naar Bulgarije en Roemenië en, anderzijds, naar Turkije kijken, stel ik een zekere terughoudendheid tegenover - ik zou bijna zeggen een oneerlijke behandeling van - de Balkanregio vast. In Zagreb werd een en ander goedgemaakt. Wij moeten echter een stap verder gaan en tegen de landen van de regio klaar en duidelijk zeggen dat ze, als ze bereid zijn al hun economische, sociale en politieke problemen op te lossen, een kans hebben om kandidaat-land van de Europese Unie te worden. De Europese Unie is bereid de landen waarmee al een overeenkomst is gesloten regelmatig opnieuw te beoordelen. Alleen de weg naar Europa, het realistische vooruitzicht bij Europa te horen, kan in deze regio voor stabiliteit zorgen. Niet op korte, maar op middellange en lange termijn moet dat kunnen. Het perspectief moet zeer concreet zijn!

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij wat de heer Swoboda heeft gezegd over Macedonië en spreek hem ook een beetje tegen. Ik denk dat wij Macedonië inderdaad moeten beschouwen als een potentieel lid van de Europese Unie. Maar we kunnen Macedonië natuurlijk niet zeggen dat ze eigenlijk al een kandidaat-lid zijn om de eenvoudige reden dat de Kopenhaagse criteria in Macedonië gewoon niet worden gerealiseerd. Dus die politieke criteria moeten vervuld worden. Ik denk dat we om die reden - en ik zou een kleine correctie willen aanbrengen op wat de heer Swoboda zegt - wel in het vooruitzicht willen stellen dat er een kandidaat-lidmaatschap mogelijk is, maar alleen dan als het afschuwelijke begrip van staatsvormende natie bijvoorbeeld verdwijnt uit de grondwet en uit de wetten van Macedonië. Een enorme blokkade, ook vaak in andere landen, om etnisch tot een behoorlijke verstandhouding met de burgers onderling te kunnen komen. We moeten van Macedonië toch gewoon een burgerstaat kunnen maken en er zijn voldoende aanwijzingen voor dat ook de president van het land met zijn Amerikaanse ervaring daar inzicht in heeft.
In de tweede plaats kunnen wij zelf ook wat als Europese Unie. Ik herinner me uit een vorige periode nog heel goed dat een aftredende Deense minister van Buitenlandse Zaken, Uffe Elleman-Jensen, de plenaire vergadering verraste door uit te roepen dat de hele Raad de buik vol had van het gedoe van Griekenland tegenover Macedonië. Dat gaf een rel. Maar ik denk dat het een buitengewoon heilzame uitdrukking was met name vanwege dit feit dat de Raad toch ook op zijn medelid Griekenland enige pressie zou kunnen uitoefenen en zeggen: rond die onderhandelingen af, zorg dat er een behoorlijke oplossing komt, blijf niet doorgaan met maatregelen die in feite ook vernederend zijn voor Macedonië. Wij kunnen ook van buitenaf zorgen dat destabiliserende effecten zoals in die onderhandelingen in feite aan de orde zijn, worden weggenomen.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou erop willen aandringen dat de Raad zelf ook de hand in eigen boezem steekt en tegen de eigen leden zegt: jongens, wat kunnen wij doen? Houd op met dat eindeloze gezeur over de naam, de vlag, enzovoort. Ook de Macedoniërs, kunnen wij vragen om tot een Europese benadering van de eigen staatsvorming te komen. Anders kan men toch niet echt een normaal lid van de Europese Unie zijn in de toekomst.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het debat niet vertragen, maar de heer Oostlander heeft mij misschien verkeerd begrepen. Ik ga er niet van uit dat Macedonië op dit ogenblik als kandidaat-land kan worden beschouwd. Het moet alleen de kans krijgen, door regelmatig opnieuw te worden doorgelicht, die status te verwerven.

Katiforis
Mijnheer de vertegenwoordiger van het voorzitterschap, u hebt volkomen gelijk als u zegt dat een burgeroorlog op til is en wij misschien zelfs geconfronteerd zullen worden met een Balkanoorlog als de ontwikkelingen uit de hand lopen.
De heer Oostlander noemde de naam van Griekenland en sprak over de verantwoordelijkheid van Griekenland. Daar kan ik voor de zoveelste keer alleen op zeggen dat de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië alleen bestaat dankzij de materiële en morele ondersteuning van Griekenland. Ik spreek nu niet over de naam. U kunt ervan op aan dat zonder de ondersteuning van Griekenland FYROM allang door het Joegoslavië van Milosevic uiteen was gereten.
Wij zijn nu geconfronteerd met twee haaks op elkaar staande politieke filosofieën ten aanzien van de huidige situatie in de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië: enerzijds de politieke filosofie die door de vertegenwoordiger van de Raad uit de doeken is gedaan, volgens welke twee verschillende etnische groepen binnen dezelfde grenzen moeten wonen, samenwerken en in broederschap samenleven, en anderzijds de filosofie volgens welke de rechten van het Albanese volk enkel met wapens en bloedvergieten kunnen worden gegarandeerd.
Mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, aangezien ik uit dat gebied kom en aan den lijve heb ondervonden wat een burgeroorlog is, moet ik u zeggen dat de filosofie van de wapens diepe wortels heeft in de mentaliteit van dat volk, een volk dat nog steeds een aantal primitieve trekjes vertoont. Als wij een burgeroorlog willen voorkomen moet iemand een stokje steken voor de filosofie van de wapens. Dat kan natuurlijk niet de regering van FYROM doen. Als zij namelijk het UCK moet ontwapenen, is een burgeroorlog onontkoombaar. Het is onze plicht het UCK te ontwapenen; het is onze plicht het gebruik van de veiligheidszone door het UCK te verbieden; het is onze plicht tegen de leiders van Kosovo te zeggen dat zij het UCK geen hart onder de riem mogen steken. Wij hebben ze trouwens economisch in de hand, en u zou, tussen twee haakjes, ook Turkije kunnen zeggen dat het geen cent krijgt zolang het niets onderneemt tegen de schandalige situatie in de gevangenissen. Tot slot moeten wij met politiemaatregelen erop toezien dat in West-Europa geen collectes worden gehouden voor het UCK.
Als dat niet gebeurt, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, zullen alle beschaafde methoden die u uit de doeken hebt gedaan - en waar wij natuurlijk voor zijn - verloren moeite zijn. Niet alleen de Macedoniërs hebben hier een verantwoordelijkheid. Als wij onze plicht niet doen, zullen ook wij verantwoordelijk zijn voor het gebeuren.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Katiforis.
Het debat is gesloten.

Statuut en financiering van Europese politieke partijen
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0167/2001) van mevrouw Schleicher, namens de Commissie constitutionele zaken, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende het statuut en de financiering van Europese politieke partijen (COM(2000) 898 - C5-0081/2001 - 2001/0011(CNS)).
We zullen de vergadering vijf minuten onderbreken, omdat noch de rapporteur noch de sprekers die dit agendapunt moeten behandelen aanwezig zijn.
(De vergadering wordt vijf minuten onderbroken)

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, ik wil overeenkomstig artikel 143 van het Reglement de prealabele kwestie stellen. Ik ben van mening dat het debat en de stemming over dit verslag en deze verordening niet ontvankelijk moeten worden verklaard. Ik betwist de gegrondheid ervan op zuiver juridische gronden. Te dien einde volstaat het een ander verslag van de Commissie constitutionele zaken te citeren. Dit verslag, dat gaat over het Verdrag van Nice, zal aan het einde van deze maand aan de orde komen. Daarin staat - ik haal de Engelse tekst aan: "Welcomes the fact that the Treaty incorporates a legal basis that will enable a statute for European political parties and rules governing their funding to be adopted under the codecision procedure". Dat wil zeggen dat ook de Commissie constitutionele zaken zich ervan bewust is dat er mogelijk pas na het Verdrag van Nice - en zeker niet eerder - een rechtsgrond voor de bespreking van deze materie bestaat. Maar dat is juridisch gezien nog betwistbaar. Belangrijker is dat in de Verdragen nergens gesproken wordt over Europese politieke partijen. In de Verdragen wordt gesproken over politieke partijen op Europees niveau en over het feit dat alle politieke partijen op dat niveau als elkaars gelijken kunnen opereren. De tekst van artikel 191 van de Verdragen is daarin heel duidelijk, zowel voor als na Nice. Hetzelfde blijkt ook uit Verklaring 11, die als bijlage aan het Verdrag is gehecht.
Als we nu een juridische regeling aannemen - en dan nog wel één op het gebied van de financiering - voor een zeer gering aantal "Europese politieke partijen" en alle partijen die aan die definitie voldoen, dan zou dat discriminatie betekenen, en dus onverenigbaar zijn met zowel de grondrechten als de Verdragen. Die discriminatie zou niet slechts tegen bepaalde politieke partijen gericht zijn, maar ook en vooral tegen de burgers. Zij zijn immers de stemgerechtigden, en zulks overeenkomstig de verkiezingswetgeving en de wijze waarop de verkiezingen georganiseerd zijn. Die wetgeving en die gebruiken bepalen immers welk representatief gewicht de partijen vertegenwoordigen. Daarom verzoek ik het Parlement dit verslag en deze verordening niet-ontvankelijk te verklaren.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Ribeiro e Castro.
Overeenkomstig artikel 141 van het Reglement, kunnen één voorstander van het verzoek en één tegenstander het woord voeren, alsmede de rapporteur van het verslag.
Wie wil het woord voeren ter ondersteuning van het voorstel van de heer Ribeiro e Castro?
De heer Dupuis heeft het woord.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het geheel eens met de motie die is ingediend door mijn collega. Mijns inziens heeft ons Parlement zich maar al te vaak in een moeilijke en onwaardige situatie gemanoeuvreerd wanneer het gaat om naleving van het recht. Deze motie lijkt me echt volstrekt opportuun. Ik roep alle collega' s op ons Parlement in de gelegenheid te stellen op een later tijdstip uitgebreid terug te komen op dit onderwerp, en ik zou ze dan ook willen vragen dit voorstel te steunen.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel zal ons werk torpederen. In de commissie hebben wij met mevrouw Schleicher, de rapporteur, een uitvoerig debat gevoerd. Nu willen wij deze kwestie hier in het Europees Parlement behandelen. Mijn fractie houdt op dit ogenblik een buitengewone vergadering. Ik vind dit debat zo belangrijk dat ik er zelf aan deelneem. Wij moeten het debat nu voeren, zodat het Zweedse voorzitterschap dit thema kan afsluiten. Als wij nu niet debatteren, zal deze verordening immers niet meer onder het Zweedse voorzitterschap tot stand komen.
Daarom verzoek ik alle afgevaardigden van goede wil het debat vandaag te voeren, zodat wij morgen kunnen stemmen. Ik verzet mij met klem tegen dit voorstel. Ik betreur dat ik dit tegen de heer Dupuis, mijn collega en vriend, moet zeggen. Collega Dupuis, ik verzoek u in alle vriendschap uw mening te herzien.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben dit debat in de commissie gevoerd. Er is daarover overleg gepleegd. Het artikel dat de Commissie als rechtsgrondslag heeft gekozen, is aanvaardbaar. Of wij deze weg willen gaan, is een politieke beslissing. De commissie heeft met een grote meerderheid besloten dit artikel als rechtsgrondslag te nemen.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek om het quorum vast te stellen alvorens over te gaan tot de stemming.

De Voorzitter
Er is verzocht om vaststelling van het quorum.
Om het quorum vast te stellen zijn er 32 leden nodig die het desbetreffende verzoek van de heer Barón Crespo steunen.
Geachte afgevaardigden, we gaan niet over tot de vaststelling van het quorum, omdat er onvoldoende leden zijn die dit verzoek steunen.
Bijgevolg gaan we, overeenkomstig het Reglement, nu over tot de stemming over het voorstel van de heer Ribeiro e Castro.

Geachte afgevaardigden, overeenkomstig het Reglement - we hebben alle desbetreffende artikelen in acht genomen - is het voorstel van de heer Ribeiro e Castro goedgekeurd.
(Protest)
De heer Poettering heeft het woord.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik kan mij voorstellen dat bepaalde afgevaardigden verheugd zijn. Er is hier een zeer interessante coalitie ontstaan. Ik hoop dat u zich daarin altijd goed zult voelen. Namens de grote meerderheid van mijn fractie wil ik echter zeggen dat wij ons door het resultaat van deze stemming, die natuurlijk met het Reglement in overeenstemming is, niet laten ontmoedigen. Namens mijn fractie zal ik voorstellen en de Voorzitter mededelen - ik zeg dat hier openlijk - dat wij op de volgende minizitting in Brussel over dit onderwerp zullen debatteren, zodat wij de zaak hopelijk nog onder het Zweedse voorzitterschap kunnen afronden.
Voorts wil ik erop wijzen dat ons was gezegd dat het debat over dit onderwerp pas om 16.45 uur zou beginnen. Wij waren dan ook verrast dat het al zo vroeg begon. Als goede democraat respecteer ik natuurlijk het resultaat. Ik hoop dat diegenen die hier zojuist een toevallige zege hebben behaald, in de toekomst ook zulke goede democraten zullen zijn. Namens mijn fractie laat ik er geen twijfel over bestaan dat wij alles zullen doen om de partijen een statuut te geven. Voor de Europese eenwording en de democratie in Europa is dat immers niet alleen goed, maar ook onontbeerlijk.

Frahm
Ik vind dat wij een andere interessante coalitie uit het oog verliezen, namelijk de coalitie tussen de Europese partijen die zichzelf via dit project probeert waar te maken over het hoofd van de Europese bevolking heen.

Duff
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie en de Commissie constitutionele zaken hebben de kwestie van de rechtsgrondslag uitermate zorgvuldig overwogen. Deze verordening is opgesteld als tijdelijke maatregel totdat het Verdrag van Nice van kracht wordt en ik vind het bijzonder beschamend dat de nationalisten in dit Parlement de groei van goede, geloofwaardige en wettige transnationale politieke partijen willen tegenhouden.

Kaufmann
Mijnheer de Voorzitter, als coördinator van mijn fractie in de Commissie constitutionele zaken wil ik er alleen op wijzen dat in onze fractie de meningen over dit onderwerp uiteenlopen. In mijn betoog van vandaag zou ik daarop gewezen hebben. Naar aanleiding van de kritiek van de Rekenkamer is het volgens mij inderdaad zinvol een oplossing voor het probleem te vinden, en wij hadden de kwestie daarom vandaag ook uit politiek oogpunt moeten behandelen.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil enkel een motie van orde indienen. Ik wens niet in te gaan op de kern van de zaak noch op al de onzin die ik hier heb moeten aanhoren. Ik verzoek u als Voorzitter en overeenkomstig artikel 111 van het Reglement de plenaire vergadering voor te stellen om de agenda te wijzigen en dit punt opnieuw op de agenda te plaatsen. Ik stel voor dat u dat morgen doet - ik weet niet of het vandaag nog mogelijk is.

De Voorzitter
Mijnheer Barón Crespo, zoals u weet is dat op dit moment niet mogelijk, maar ik neem in ieder geval nota van uw suggestie.
De heer Dupuis heeft het woord voor een motie van orde.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, wellicht is het goed fractievoorzitter Barón Crespo erop te wijzen dat hij zich niet te veel illusies moet maken. Maar ik zou vooral mijn vriend Duff willen vragen op zijn hoede te zijn voor het werk van de Commissie constitutionele zaken. Het is de collega' s bekend dat deze commissie met als wettelijke grondslag sommige van onze verslagen enkele doorwrochte studies het licht heeft doen zien die in de ogen van het Hof van Justitie in Luxemburg minder doorwrocht waren dan we dachten. Ik denk en ik vrees dat dat nu ook weer het geval is.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat sommige fracties in dit Parlement blijkbaar liever hebben dat de partijfinanciering in de schemerzone blijft zitten waar ze nu in zit. Ik vind dat wij de partijfinanciering zo snel mogelijk uit die schemerzone moeten halen. Dat is ook in het belang van de Europese burger. Ik hoop dat de tijd die ons nog rest dan ook gebruikt zal worden om met een zo groot mogelijke meerderheid dit voorstel goed te keuren en te kijken welke amendementen tot de verbetering ervan nog kunnen bijdragen.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, ik zou een beroep willen doen op het Reglement en de juistheid van de interpretatie van de heer Poettering willen aanvechten. Die heeft zeer voorbarig verklaard dat dit verslag ingeschreven zou kunnen worden op de agenda van de volgende minizitting in Brussel. Ik zou mijn collega' s erop willen wijzen dat zojuist besloten is het verslag terug te verwijzen naar de commissie. Dat betekent dat de Commissie constitutionele zaken bijeen dient te komen om opnieuw over deze zaak te discussiëren.

Maaten
Voorzitter, wij kunnen niet anders dan accepteren wat hier, al is het dan met een truc, is gebeurd. Ook dat is een democratisch recht wat parlementariërs hier hebben. Tegelijkertijd denk ik ook dat wij met kracht moeten steunen wat de heer Poettering en ook mevrouw Maes zojuist hebben gezegd. Wij kunnen niet langer doorgaan als Parlement met ons belachelijk te maken door de middelen te besteden op een manier die overduidelijk niet in de haak is. Wij wensen dat niet te doen. Wij kunnen daar niet aan meewerken. Dit punt moet zo snel mogelijk op de agenda komen en ook als woordvoerder van de liberale fractie sluit ik mij daarom van harte aan bij wat de heer Poettering daarover heeft gezegd. Zo snel mogelijk moeten wij deze zaak opnieuw bespreken en dan aannemen.

Napolitano
Mijnheer de Voorzitter, ik wil erop wijzen dat er in de Commissie constitutionele zaken uitvoerig is gediscussieerd over het verslag van mevrouw Schleicher. Het staat de heer Dupuis natuurlijk vrij te denken dat de discussie niet grondig genoeg is geweest: dat is zijn persoonlijke mening en die van andere collega' s die een kleine minderheid in de commissie vormen. Toen de heer Dupuis in de commissie vroeg om uitstel van de stemming omdat de amendementen niet in alle talen beschikbaar waren, hebben wij met dit uitstel ingestemd. We zijn dus zeer gewetensvol te werk gegaan. En dan, de heer Dupuis kan zich wel beschouwen als het oog van het Hof van Justitie in Luxemburg binnen onze commissie, met een eigenaardige verstrengeling van institutionele verantwoordelijkheden.
In elk geval zal ik naar aanleiding van het meerderheidsbesluit bij de stemming, zij het dan in aanwezigheid van een kleine minderheid van de leden van deze Vergadering, onmiddellijk een buitengewone vergadering van de Commissie constitutionele zaken bijeenroepen, zodat we daarna in de plenaire vergadering een goed voorbereide en rijpe keus kunnen maken.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ik zal me in mijn bijdrage beperken tot een motie van orde. Mijns inziens dient elk besluit van een parlement geïnterpreteerd te worden aan de hand van de motieven die voor dat besluit zijn aangevoerd. Sommigen van u zullen het misschien niet geloven, maar ik heb de motie van orde van onze collega pas gezien toen ik deze zaal binnentrad. Onze collega heeft in zeer nauwkeurige bewoordingen een motie van niet-ontvankelijkheid ingediend op basis van het ontbreken van een rechtsgrondslag, zulks in afwachting van de ratificatie van het Verdrag van Nice. Het lijkt me dan ook volstrekt duidelijk dat het Parlement bij de stemming van zojuist besloten heeft het debat uit te stellen tot na de ratificatie van het Verdrag van Nice. Dat is mijn eerste punt.
Aan mijn tweede punt hoef ik aanmerkelijk minder woorden vuil te maken. Er is hier gesproken over democratie, maar ik zou erop willen wijzen dat democratie niet betekent dat bepaalde meerderheidspartijen zich materiële voordelen kunnen toe-eigenen ten koste van de oppositiepartijen, en evenmin kunnen ze zich het recht aanmatigen die oppositie de genoemde voordelen te ontzeggen op basis van ideologische motieven waarover ze zelf beslissen.

Abitbol
Mijnheer de Voorzitter, het is onacceptabel dat hier beweerd wordt dat de minderheidsfracties en de kleinste fracties in dit Parlement met hun voorstel om dit verslag te verwerpen enkel de bedoeling hadden de financiering van de Europese politieke partijen, of wat daarvoor door moet gaan, in de schemerzone te laten zitten. Het is er de grote fracties in dit Parlement simpelweg om te doen een beslissing van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen toe te dekken, een beslissing die inhoudt dat de toegang tot financiering van de "Europese politieke partijen" openstaat voor Europese politieke partijen die in werkelijkheid geen "partijen" zijn, aangezien ze niet deelnemen aan algemene verkiezingen, die slechts in naam "politiek" zijn, aangezien het uitsluitend gaat om financiering van bepaalde projecten van parlementaire fracties, en die, ten slotte, alleen maar "Europees" genoemd worden omdat ze noch Afrikaans noch Aziatisch zijn. Zo wordt een wangedrocht geschapen. Zolang er geen reden is om van standpunt te veranderen dienen we financiering van Europese politieke partijen slechts toelaatbaar te achten, ook na ratificatie van het Verdrag van Nice, indien zulks een toegevoegde waarde heeft voor het algemeen kiesrecht. Dat is de enige aanvaardbare definitie van de doelstelling van een politieke partij.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil geen oordeel vellen, noch over de besluitvormingsprocedure, noch over het resultaat daarvan. Ik moet echter wel protesteren. Op het moment van deze stemming vond een vergadering plaats van de Begrotingscommissie waaraan talrijke collega' s deelnamen. Ik hoorde toen heel toevallig de bel rinkelen en ik moet u eerlijk bekennen dat ik niet wist waarom. Ik vraag mij werkelijk af hoe men dergelijke stemmingen kan houden op een moment waarop commissievergaderingen plaatsvinden. Degenen die daaraan deelnemen kunnen niet stemmen en dus de stemmingsuitslag niet beïnvloeden. Daarom protesteer ik. Ik voel mij aangetast in mijn democratische rechten.

Onesta
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we van de nood een deugd moeten maken, aangezien we ons kunnen verheugen in een behoorlijk volle vergaderzaal, hetgeen tamelijk zeldzaam is op een woensdagmiddag. We moeten inderdaad vaststellen dat de manoeuvre gelukt is, en dat is misschien maar goed ook. Mijn fractie zou eigenlijk voor het verslag-Schleicher gestemd hebben, daar het een aanzienlijk betere tekst is dan de zoveelste versie afkomstig van de Commissie constitutionele zaken, een versie die, dat moet gezegd, bepaald niet opmerkelijk was. Nu wordt ons enig respijt gevraagd om de tekst verder te verbeteren. De tekst is zeker voor verbetering vatbaar, en ik denk dat dit uitstel het eindresultaat alleen maar ten goede komt.
Ik betreur het alleen dat de heer Pasqua niet zelf gekomen is om ons uit te leggen hoe hij denkt er in de toekomst voor te zorgen dat de financiering van de politieke partijen zich in alle openheid afspeelt.

Krarup
Dank u, mijnheer de Voorzitter, omdat u mij deze keer niet over het hoofd heeft gezien. Daar ben ik u zeer dankbaar voor. Dit is namelijk de achtste keer dat ik het woord vraag. Ik wil graag drie dingen zeggen. Ten eerste heeft collega Duff zojuist gezegd dat de commissies de rechtsgrondslag grondig overwogen hebben. Het is interessant vast te stellen dat er geen enkele overweging te vinden is over de fundamentele vraag of artikel 308 gebruikt kan worden voor een concrete verdragswijziging. Het is immers pas met het Verdrag van Nice, dat nog niet in werking is getreden, dat wij daarvoor over een rechtsgrondslag beschikken. Dat is een cruciaal punt. Nu de heer Napolitano ons komt zeggen dat hij de commissie voor een buitengewone vergadering bijeenroept, kunnen wij hem meteen vragen het fundamentele probleem van wettigheid en rechtsgrondslag te onderzoeken en enkele juridische argumenten te geven. Ik weet dat er een lange reeks arresten van het Hof van Justitie bestaat, waaruit duidelijk blijkt dat het in dit geval om een reële verdragswijziging gaat. Tot slot wil ik de meerderheid feliciteren die het Reglement heeft gebruikt om te verhinderen dat deze zaak aan de orde zou komen. De Voorzitter maak ik attent op artikel 143, lid 2, waarin staat dat het Parlement onmiddellijk naar het volgende punt op de agenda overgaat nadat een dergelijk voorstel is aangenomen - ik herhaal onmiddellijk, mijnheer de Voorzitter.

Meijer
Voorzitter, in dit ordedebat is de term nationalisten gevallen en dat doet geen recht aan de argumenten van de bezwaarden. Het gaat naar mijn indruk om een aantal andere zaken, de vraag of het wettig is om belastinggeld uit te delen aan partijen en door de overheid regels aan partijen op te leggen die het wantrouwen van de burgers versterken tegen datgene wat zij zien als een politieke elite. Dat is een probleem. Partijen horen organisaties van onderop te zijn en niet van bovenaf. Echte partijen ontstaan niet omdat de structuren van een staat behoefte hebben aan het organiseren van concurrentiestrijd bij verkiezingen maar omdat er mensen zijn met gemeenschappelijke ideeën, belangen en activiteiten. Daarom is het nogal kunstmatig, op het moment dat er geen Europese publieke opinie bestaat, geforceerd van bovenaf partijen te creëren. Ik vraag dus begrip voor de bezwaren die iets anders zijn dan nationalisme en ik denk dat het daar vooral gaat om de vraag of de Europese Unie tot iets dergelijks bevoegd is of dat zij daartoe niet bevoegd is en daarom heeft de heer Krarup reeds aangegeven dat we ons wat dat betreft nu op glad ijs bevinden. Ik denk dat er als er ooit een dergelijke regeling zou worden getroffen, we allemaal de zekerheid moeten hebben dat dat niet in strijd is met de eerder afgesproken Europese regels.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, ik steun het voorstel van de heer Napoletano, de commissievoorzitter, en ik zou dan ook graag zien dat de Commissie constitutionele zaken onverwijld bijeengeroepen wordt.

Bestrijding van sociale uitsluiting
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0155/2001), namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter aanmoediging van samenwerking tussen lidstaten bij de bestrijding van sociale uitsluiting (13740/1/2000 - C5-0046/2001 - 2000/0157(COD)) (rapporteur: mevrouw Figueiredo)

Figueiredo
Beste collega' s, armoede blijft een zorgwekkend verschijnsel in de Europese Unie. Er komen steeds nieuwe groepen armen bij - bijvoorbeeld immigranten. Ook de uitsluiting neemt steeds andere vormen aan. Ik noem hier met name de info-uitsluiting die het gevolg is van de ongelijke mogelijkheden bij de toegang tot de nieuwe technologieën. Tientallen miljoenen mensen worden zo uitgesloten, en dat zijn vooral vrouwen, kinderen en ouderen, al neemt ook het aantal uitgesloten werknemers toe. Het gaat hier dan om slecht betaalde werknemers zonder vaste betrekking, die atypische arbeid verrichten.
Tegen deze achtergrond is het dus van groot belang dat we nu een algemene strategie vaststellen ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Dat geschiedt op basis van artikel 137 van het EU-verdrag. Specifieke nationale en plaatselijke maatregelen zijn belangrijk, maar belangrijker nog is dat we een strategie voor de hele Europese Unie ontwikkelen, om zo onze inspanningen en ons beleid te coördineren. De bestrijding van de armoede moet prioriteit krijgen. Het is toch regelrecht schandalig dat in een tijd waarin de rijkdom enorm toeneemt meer dan vijftig miljoen burgers in de Europese Unie verstoken blijven van de grondrechten die onlangs door de Europese instellingen in het Sociaal Handvest en het Handvast van de grondrechten vastgelegd zijn.
Zoals bekend zijn er tijdens de Raad van Nice gemeenschappelijk doelstellingen geformuleerd met het oog op de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Deze doelstellingen moeten op een gecoördineerde en multidimensionale wijze worden opgenomen in de nationale actieplannen. De lidstaten hebben zich ertoe verplicht die actieplannen vóór 1 juni van dit jaar gereed te hebben.
De in de nationale actieplannen op te nemen gemeenschappelijke doelstellingen zijn, zoals bekend, de volgende:
het vergemakkelijken van de opname in het arbeidsproces en het verruimen van de toegang tot alle rechten, diensten en hulpmiddelen;
het voorkomen van uitsluiting;
het ondernemen van acties ten gunste van de minst bedeelden;
het mobiliseren van alle middelen.
Op de Europese Raad die in december van dit jaar, aan het einde van het Belgisch voorzitterschap, zal worden gehouden zullen algemeen geldende indicatoren voor armoede en sociale uitsluiting moeten worden gedefinieerd, om zo een vergelijking te kunnen maken tussen de resultaten die de lidstaten in het kader van hun nationale actieplannen verwachten te bereiken. Het is dus van belang dat het communautair actieprogramma ter aanmoediging van samenwerking tussen lidstaten ter bestrijding van sociale uitsluiting zo spoedig mogelijk van start gaat. Zolang dit programma niet van kracht is, bestaan er op communautair niveau geen mechanismen voor de samenwerking en begeleiding van de acties die door de lidstaten ontwikkeld worden, en die mechanismen vormen de basis voor de strategie die de Raad zich heeft voorgenomen te volgen.
Daarom begrijpen we niet waarom de Raad geweigerd heeft de door het Europees Parlement ingediende voorstellen te aanvaarden. Dat geldt vooral voor de voorstellen die de Commissie reeds heeft goedgekeurd. Men zij erop gewezen dat in het op 12 februari jongstleden door de Raad geformuleerde gemeenschappelijk standpunt 25 van de 47 amendementen die het Parlement op 16 november vorig jaar heeft aangenomen geheel of gedeeltelijk zijn overgenomen, terwijl de Commissie 31 van die amendementen heeft aanvaard. Met de voorstellen die hier in tweede lezing opnieuw worden ingediend en die door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken op 25 april bij unanimiteit zijn goedgekeurd, keren we dus terug naar de standpunten die de Commissie heeft aanvaard, maar die de Raad - helaas - verwerpt. We hebben het dan onder andere over het vastleggen van parameters waarmee we de nationale actieplannen kunnen vergelijken, en over de financiering - voor 90% - van de activiteiten van de belangrijkste Europese netwerken die zich bezighouden met de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Eenzelfde percentage is voor de bestrijding van discriminatie aanvaard en we vragen ons af waarom dat hier op bezwaren zou moeten stuiten.
We komen hier weer terug bij de financiering van dit programma. Wij stellen een bedrag van 100 miljoen euro voor in plaats van de 70 miljoen waar de Raad en de Commissie aan vasthouden. De Raad heeft namelijk een aantal voorstellen aanvaard die tot hogere uitgaven zullen leiden. We kunnen hierbij denken aan het voorstel een netwerk op te zetten van nationale waarnemingsposten en vergelijkbare organismen die zich bezig houden met de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting, maar ook aan de uitwisseling van ervaringen en de voorbereidende vergaderingen van de jaarlijkse EU-rondetafelconferentie over uitsluiting, waaraan alle betrokken partijen deelnemen. Bovendien moeten er bezoeken ter plaatse worden afgelegd om de participatie van uitgesloten partijen en individuen te garanderen. En dan zijn er nog comitologische kwesties. Met betrekking tot het comité houden we vast aan het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Er moet een evaluatie worden uitgevoerd aangaande de gevolgen van het macro-economisch beleid voor armoede en sociale uitsluiting. Voorts moet er gekeken worden naar de financiering van innovatieve projecten.
Tot slot wil ik wijzen op een aantal technische correcties. De diensten van de voorzitter van de zitting hebben ons erop gewezen dat de juridische kwaliteit en de leesbaarheid van de door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken goedgekeurde tekst verbeterd kon worden. Daarmee zou onze tekst ook beter aansluiten bij andere door het Parlement aangenomen teksten. Het gaat dan om kleine wijzigingen van technische aard in de amendementen 10 en 2 en in het nieuwe amendement 18. Wat amendement 3 van onze commissie betreft: dat is volgens mij door voornoemde technische wijzigingen overbodig geworden. Ik laat die beslissing echter graag aan dit Parlement over.
Met betrekking tot de drie amendementen van de Fractie van de Europese Volkspartij kan ik aangeven dat die volgens mij uitsluitend procedurele kwesties behelzen. Als die amendementen in deze fase van het proces worden goedgekeurd, zullen ze de uiteindelijke goedkeuring van het programma alleen maar in de weg staan.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik iedereen die aan het opstellen van dit verslag heeft meegewerkt bedanken. Laat ons hopen dat dit programma spoedig wordt goedgekeurd.

Kratsa-Tsagaropoulou
Mijnheer de Voorzitter, het programma voor de bestrijding van sociale uitsluiting is zeer belangrijk voor de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon. Dit programma wordt echter nog belangrijker als wij beseffen dat er lidstaten zijn zonder enige traditie op dit gebied, lidstaten die geen allesomvattende, op wetenschappelijk onderzoek en goede statistische gegevens gebaseerde beleidsvormen toepassen, die niet inzien hoe belangrijk de bestrijding van sociale uitsluiting is, niet zozeer om morele redenen maar voor de sociale samenhang en de economische vooruitgang. Ik heb het hier met name over mijn land, Griekenland.
Daarom vragen wij de Europese Commissie om een grondige evaluatie te maken van de goed te keuren nationale actieprogramma' s, aan de hand van de vastgestelde kwantitatieve en kwalitatieve indicatoren. Wij willen niet dat zij genoegen neemt met de vermelding van een aantal beleidsmaatregelen. Deze maatregelen zijn immers vaak onsamenhangend en volstaan niet om het probleem bij de wortel aan te pakken.
Wij zouden tevens willen dat de met de bestrijding van dit verschijnsel belaste instanties alle mogelijke bijstand wordt geboden, niet zozeer door middel van coördinatie in Brussel, maar in het land zelf, daar waar de problemen zich werkelijk voordoen. Daarom hebben wij als fractie grote belangstelling voor onderzoek naar en ondersteuning van innoverende projecten met een Europese toegevoegde waarde op het gebied van de bestrijding van sociale uitsluiting. Om dit te bevorderen geven wij steun aan een financieringsbijdrage van 90%.
Wij willen tevens dat het Europees Parlement, de sociale partners en andere instanties in de burgermaatschappij in de gelegenheid worden gesteld deel te nemen aan de voorbereiding van de jaarlijkse conferentie over sociale uitsluiting.
Mijn fractie is van mening dat de Europese Commissie haar toevlucht niet moet nemen tot buitengewone technische steun en externe deskundigen, en dat de voor financiering in aanmerking komende voorstellen moeten worden geselecteerd aan de hand van uitnodigingen voor het indienen van voorstellen.

Pronk
Voorzitter, ik wil mevrouw Figueiredo van harte feliciteren met het goede werk dat zij gedaan heeft met dit verslag. Ik ben ook erg blij dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken deze amendementen naar voren heeft gebracht. Ik ben ook blij met datgene wat de Commissie geprobeerd heeft te doen bij het overbruggen van de tegenstelling tussen ons als Parlement en de Raad. Maar ik moet toch werkelijk zeggen, dat de Raad buitengewoon weinig naar ons heeft geluisterd. Er zijn alleen maar wat formele zaken overgenomen. De Sociale Raad en het Zweeds voorzitterschap, het Zweedse socialistische voorzitterschap zou ik haast zeggen, realiseren zich niet dat er ook nog zoiets is als medebeslissing, men wil het allemaal zelf voor het zeggen houden. Men denkt: er is open coördinatie en dus moeten jullie als Parlement uit de Gemeenschapshuishouding maar betalen voor onze grappen. Dat is, denk ik onaanvaardbaar. Dat zal ongetwijfeld, mevrouw de commissaris, niet alleen in dit geval, maar ook in een aantal andere gevallen tot grote problemen met de Raad leiden als de Raad niet tot enige verduidelijking van het eigen standpunt komt. We hebben één gesprek met de Raad gehad waarbij duidelijk ook wegen zijn aangegeven naar compromissen tussen dit Parlement en de Raad. Mevrouw Figueiredo heeft dat voortreffelijk gedaan, maar de Raad heeft er in het geheel niet naar geluisterd en heeft alleen een soort blauwdruk gemaakt, een soort stempel van datgene wat hij van tevoren van plan was en dat is een soort civil service circuit voor de ambtenaar, door de ambtenaren en van de ambtenaren om het zo eens te zeggen. Onze amendementen proberen dat een klein beetje te veranderen. Ik geloof dat we daar ook aan vast moeten houden, want alleen dan kan de armoedebestrijding en de bestrijding van sociale uitsluiting werkelijk Europees worden aangepakt, namelijk als dat door iedereen gebeurt en niet alleen door hoogbetaalde ambtenaren die gezellig in Brussel bij elkaar gaan zitten.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag eerst mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou verzekeren dat alle nationale actieplannen inzake sociale uitsluiting en armoede die aan de Commissie worden voorgelegd, bekeken worden in het kader van de indicatoren en de concrete doelstellingen die zijn overeengekomen tijdens de Raad van Stockholm. Ik wil mevrouw Figueiredo gelukwensen met het uitstekende en uiterst nuttige werk dat zij heeft verricht. We zijn het er allemaal over eens dat dit een zeer belangrijk programma is en daarom denk ik dat we er zo snel mogelijk toe kunnen overgaan om het in te voeren.
U herinnert zich mogelijk wel dat de Commissie in haar gewijzigde voorstel 31 van de 47 door het Europees Parlement ingediende amendementen geheel of gedeeltelijk heeft aanvaard. In het gemeenschappelijk standpunt waarover we ons hebben gebogen, zijn 25 van deze amendementen opgenomen. Wat betreft de amendementen waarover we ons thans hebben beraad, kan de Commissie er zes geheel of gedeeltelijk aanvaarden. Dat zijn amendement 2, aangaande de verwijzing naar het Sociaal Handvest, amendement 4, dat betrekking heeft op de verenigbaarheid van de voorgestelde begroting met het huidige financiële kader, amendement 6, waarmee wordt beoogd de vergelijkbaarheid van indicatoren te vergroten, amendement 7, waarmee het nationale en het regionale niveau meer aandacht krijgen, amendement 11, waarin erop wordt aangedrongen in de gaten te houden of dit programma wel consistent is met ander beleid, en ten slotte het belangrijkste amendement, nummer 14, waarmee de financiering van NGO's onder uitzonderlijke omstandigheden op maximaal 90% wordt gesteld.
De volgende amendementen kunnen niet worden aanvaard. Met amendement 1 wordt voorgesteld de solidariteit tussen lidstaten toe te voegen aan de lijst van relevante taken van de Gemeenschap. De strijd tegen armoede en sociale uitsluiting in elke lidstaat vindt plaats op nationaal niveau en moet worden gezien in de context van het stimuleren van nationale actieplannen die gestoeld zijn op doelstellingen op communautair niveau alsmede op beleidsmatige samenwerking. Het gaat dus onmiskenbaar om nationale inspanningen en nationale doelen. Amendement 5, waarin het Europees Parlement voorstelt betrokken te worden bij het overeenkomen van doelstellingen, strookt niet met de besluiten die zijn genomen tijdens de Europese Raden van Lissabon en van Nice.
In amendement 3 en 10 komt de comitologiekwestie aan de orde. Hoewel in ons voorstel werd gesproken over het instellen van een raadgevend comité, denk ik dat een gemengd comité een billijke oplossing is. Hiermee wordt ook bij twee andere programma's gewerkt: het programma voor gelijke kansen en het antidiscriminatieprogramma. De Commissie wordt bijgestaan door een bestuurlijk comité voor horizontale zaken die de uitvoering betreffen en een raadgevend comité als het gaat om afzonderlijke financieringsbesluiten.
Amendement 8 en 12 hebben betrekking op de rol van het Europees Parlement in de open coördinatiemethode ten aanzien van sociale uitsluiting. Ik ben bereid om samen met u alle geschikte middelen te onderzoeken om ervoor te zorgen dat het Europees Parlement zijn rol in dezen volwaardig kan vervullen. Zo heb ik mij al akkoord verklaard met een rondetafelconferentie die alle betrokken actoren bij elkaar brengt.
In amendement 7 en 13 wordt voorgesteld om in het kader van het programma financiering mogelijk te maken van innovatieve projecten die een Europese toegevoegde waarde hebben op het terrein van de bestrijding van sociale uitsluiting. Zoals ik hiervoor al heb benadrukt, is het programma gericht op nauwe beleidsmatige samenwerking en uitwisseling van ervaringen en niet op het financieren van maatregelen ter plaatse. Bovendien kunnen innovatieve projecten ter plaatse worden gefinancierd door het Europees Sociaal Fonds en door het nieuwe EQUAL-initiatief.
Dan wil ik nog ingaan op uw voorstel in amendement 14 om de actoren te noemen die moeten worden geraadpleegd bij de voorbereiding van de jaarlijkse rondetafelconferentie. Het gevaar van zo'n opsomming is naar mijn idee dat deze beperkender, onvollediger en minder flexibel is dan het algemene "alle betrokken actoren".
Wat amendement 9 betreft heb ik in eerste lezing al aangegeven dat de Commissie zorgvuldig alle begrotingsaspecten heeft bestudeerd en dat zij van mening is dat het oorspronkelijke voorstel van 70 miljoen euro toereikend is. Ik kan op dit moment geen verhoging van de begroting aanvaarden. Amendement 18, waarmee artikel 7 zou worden geschrapt, is niet aanvaardbaar voor de Commissie, aangezien daardoor de uitvoering van het programma ernstig wordt bemoeilijkt. Met amendement 15 wordt gepoogd de uitvoering van maatregelen, overeenkomstig onderdeel 1 van het programma, te beperken tot aanbestedingen, waardoor organisatoren van innovatieve projecten in feite niet kunnen deelnemen aan de inschrijving. Met amendement 16 en 17 wordt gepoogd de rol van de Commissie te beteugelen door te verhinderen dat zij gebruik maakt van externe expertise en van technische en administratieve ondersteuning.
Samenvattend kan ik zeggen dat de Commissie amendement 2, 4, 6 en 11 kan aanvaarden. Zij kan amendement 7 en 14 gedeeltelijk aanvaarden. Zij verwerpt amendement 1, 3, 5, 8, 9, 10, 12, 13, 15, 16, 17 en 18.

Pronk
Ik wil de commissaris enkele vragen stellen. Als ik het goed heb begrepen, is zij erop tegen dat het Europees Parlement in het programma wordt genoemd. Klopt dat? In de tweede plaats is zij er ook op tegen dat de begroting voor het programma wordt verhoogd, ook al stelt de Commissie voor om het bedrag voor andere sociale maatregelen volgend jaar met 17,5% te verlagen. Heb ik dat ook goed begrepen?

Diamantopoulou
Het Europees Parlement vervult een zeer belangrijke rol, maar deze rol wordt uiteraard wel afgebakend door de besluiten van de Raad. Volgens de Raad van Lissabon en die van Nice is er een rol voor het Parlement weggelegd en is er ruimte voor samenwerking tussen het Parlement en de Commissie, maar daarbij blijft het, als u op de comitologiekwestie doelt.
Uiteraard kunnen we aan andere manieren denken om samen te werken. Ik heb al gezegd dat we een rondetafelconferentie kunnen organiseren. Er kan worden samengewerkt tussen de commissarissen en het Comité op hoog niveau voor sociale bescherming, dat zich met uitsluitingskwesties bezighoudt. Uiteraard is er een belangrijke rol voor het Europees Parlement weggelegd bij het opstellen van het gezamenlijke werkgelegenheidsverslag, waarin alle programma's zullen worden geëvalueerd.
Wat de begroting betreft houd ik vast aan het oorspronkelijke voorstel van 70 miljoen euro. Hier kan moeilijk aan worden getornd. We moeten realistisch zijn ten aanzien van hetgeen de Raad zal aanvaarden en ten aanzien van de wijze waarop dit programma kan worden uitgevoerd met de menskracht die ons ter beschikking staat.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Veilige en houdbare pensioenen: de ontwikkeling op de lange termijn
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0147/2001) van de heer Cercas, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de mededeling van de Commissie: "De ontwikkeling van de sociale bescherming op de lange termijn: veilige en houdbare pensioenen" (COM(2000) 622 - C5-0011/2001 - 2001/2003(COS))

Cercas
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, morgen zal ons Parlement zijn standpunt, zijn ideeën, zijn verwachtingen en ook zijn zorgen over de toekomst van de Europese pensioenen op de lange termijn voorleggen. We hebben daartoe de gelegenheid gekregen door de mededeling van de Commissie over de toekomstige evolutie van de sociale bescherming, die is opgesteld overeenkomstig het mandaat van de Europese Raad van Lissabon.
Daarom wens ik in de eerste plaats de mededeling van de Commissie toe te juichen, omdat daarin veel belang wordt gehecht aan dit probleem en het Parlement de mogelijkheid geboden wordt zich hierover uit te spreken. Bovendien wordt de vergrijzing in Europa geanalyseerd vanuit een brede waaier van gezichtspunten en wordt het debat niet beperkt tot louter financiële overwegingen.
Ik vind dat we commissaris Diamantopoulou moeten feliciteren, wat ik hierbij dan ook doe, omdat ze de vertegenwoordigers van de Europese burgers, de afgevaardigden in het Europees Parlement, heeft betrokken bij een debat dat van cruciaal belang is voor de toekomst van de Unie.
Ik wil ook beginnen met een woord van oprechte dank te richten aan mijn collega's van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, niet alleen omdat ze zo vriendelijk waren dit verslag met overweldigende meerderheid goed te keuren, maar ook voor hun talrijke bijdragen tijdens onze discussies en de vele amendementen waarvan ik de meerderheid heb kunnen opnemen in mijn verslag, omdat ze waardevolle standpunten bevatten.
Ik wil mij niet bezondigen aan grootspraak, maar ik meen te mogen zeggen dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken opnieuw voor een ruime mate van overeenstemming heeft kunnen zorgen, die dwars door alle fracties van het Parlement loopt. Dit was uiteraard mogelijk omdat we geen van allen ons maximumprogramma in deze materie wilden opleggen, maar hebben gezocht naar consensus over de belangrijkste punten. We zijn ons er ook allen van bewust dat de eindverantwoordelijkheid bij de lidstaten ligt, maar in het Europa dat wij wensen is er ook ruimte om gemeenschappelijke criteria, doelstellingen, waarden en principes vast te stellen voor alle Europeanen, en het is onze plicht en ons recht om niet te zwijgen over dit grote probleem.
Ik wil in deze eerste lezing ook zeggen dat ik er absoluut van overtuigd ben dat dit probleem een breed debat vereist alsook consensus van sociale en politieke aard. Het Europees sociaal model is tot stand gekomen op basis van een grootschalig sociaal en politiek akkoord en de hervorming van het Europees sociaal model zal zich niet kunnen voltrekken vanuit een nieuw soort verlicht despotisme, zoals dat wordt nagestreefd door degenen die vinden dat de wereld geregeerd moet worden door enkele deskundigengroepen, topbureaucraten of ministers van Financiën.
De sociale en politieke gevolgen van de modernisering van het Europees sociaal model zijn veel te groot om te worden overgelaten aan groepen die enkel oog hebben voor de financiële aspecten en de sociale dimensies van het probleem uit het oog verliezen. Het zou onverantwoordelijk zijn om onze ogen te sluiten voor de eisen van de economie. Maar we begaan een nog grotere fout als we onze gezichtshoek beperken tot de gevolgen voor de economie en de gevolgen voor de mensen vergeten.
Europa vergrijst, en zonder een spectaculaire stijging van de vruchtbaarheidscijfers zal dit belangrijke gevolgen hebben voor ons, voor de financiële capaciteit van het systeem, voor het evenwicht van de overheidsfinanciën en ook voor de financiën van particulieren. Als we dit probleem niet of op een weinig solidaire manier oplossen, lopen we het risico dat we in heel Europa een golf van armoede en sociale ongelijkheid teweegbrengen. Daarom is de eerste boodschap die ik wil overbrengen, of die het Parlement volgens mij moet overbrengen, zoals onze commissie heeft gedaan, dat men een evenwichtige afweging moet maken van alle uitdagingen die de vergrijzing met zich meebrengt: de uitdaging van de overheidsfinanciën, maar ook de uitdaging om Europa op te bouwen volgens het model van de vorige generaties.
Onze commissie heeft ingezien dat het percentage van de demografische afhankelijkheid een belangrijk gegeven is, maar niet het enige. Er is een gegeven dat nog belangrijker is, en dat is het percentage van de economische afhankelijkheid. Dit betekent dat ons belangrijkste probleem niet het aantal gepensioneerden zal zijn, maar het werkgelegenheidspercentage. Het echte probleem is of Europa zal groeien, werkgelegenheid zal creëren, bedrijven zal creëren die ervoor kunnen zorgen dat de economische afhankelijkheid niet toeneemt. Europa heeft een lange weg te gaan, want onze werkgelegenheidscijfers zijn te laag. We kunnen ze echter op peil brengen via economische groei, als deze groei in eerste instantie wordt gebruikt voor het scheppen van werkgelegenheid, werkgelegenheid die ons continent hard nodig heeft en die oneindig ver achterblijft bij die van onze voornaamste concurrenten, de Verenigde Staten en Japan.
Als we de doelstellingen van de Top van Lissabon halen, kunnen we ons doel met veel minder drastische middelen bereiken dan de beschikbare gegevens doen vermoeden. Bovendien gaat het om gegevens die, hoe belangrijk ook, berusten op langetermijnprognoses en dus aanpasbaar zijn. Men mag ze niet opvatten als een bijbelse vervloeking die op ons neerdaalt. We kunnen dit probleem oplossen omdat we nog voldoende tijd hebben om bepaalde gegevens te wijzigen die ons momenteel zoveel zorgen baren. En ongetwijfeld zullen we deze gegevens ook continu moeten blijven volgen, en wel met steeds strengere criteria, om ervoor te zorgen dat ze geen koren op de molen worden van groepen die er voordeel uit willen halen.
Ik heb nog een laatste idee, mijnheer de Voorzitter. Als we de banen willen scheppen die Europa en het socialezekerheidsstelsel nodig hebben, moeten we ook denken aan de vrouwen en de oudere werknemers. We moeten deze enorme bronnen van welvaart activeren. We moeten alle economische en sociale capaciteiten van de Unie mobiliseren, want in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken zijn we van mening dat dit de beste manier is om het probleem van de vergrijzing in Europa aan te pakken.

Schmidt, Olle
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur bedanken voor het doordachte verslag.
Het zou ideaal zijn geweest als de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen niet een aantal speciale standpunten vanuit het genderperspectief naar voren had hoeven brengen over de uitvoering van de pensioenstelsels - in een ideale wereld, waar man en vrouw gelijk zijn.
Dat is echter niet het geval. Het onrecht dat vrouwen wordt aangedaan, blijft bestaan als zij ouder worden. Het is verheugend dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken de meeste standpunten van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft overgenomen.
Iemand heeft eens gezegd: "Als mannen consequent benadeeld zouden worden in de pensioenstelsels, dan zouden deze laatste lang geleden al fundamenteel gewijzigd zijn." De parlementaire commissie wil herinneren aan de doelstelling van het proces van Lissabon, zoals de heer Cercas ook doet. Het recht van vrouwen op een eigen inkomen en dus economische zelfbeschikking is van groot belang. Op dit moment varieert de arbeidsparticipatie van vrouwen in Europa tussen 38 % en 71 % .
Meer vrouwen moeten de mogelijkheid hebben om beroepsarbeid te verrichten. Zowel vrouwen als mannen moeten bovendien de mogelijkheid hebben om vrij te kiezen tussen beroepsarbeid en een onderbreking van het arbeidsleven om voor familieleden te zorgen. De belasting op het gezamenlijk inkomen in veel lidstaten evenals het gebrek aan kinderopvang en bejaardenzorg zijn enkele verklaringen voor het feit dat veel vrouwen niet de mogelijkheid hebben om een plaats te verwerven of te behouden op de arbeidsmarkt.
Een belangrijk beginsel is dat de zorg voor kinderen en familieleden gecompenseerd moet kunnen worden in de pensioenstelsels. Een gelijkwaardiger Europa is ook een rechtvaardiger Europa, een Europa dat zowel de werkgelegenheid als de toekomstige pensioenen aanpakt.
Meer gelijkheid kan alleen bereikt worden door een andere fundamentele houding en door samenwerking tussen mannen en vrouwen. Een gelijkere verdeling van de taken thuis kan de basis vormen voor meer gelijkheid in het beroepsleven en een arbeidsmarkt met gelijke kansen en gelijke lonen voor gelijkwaardig werk. Dit brengt uiteindelijk ook een rechtvaardiger pensioenstelsel met zich mee.

Smet
Voorzitter, al jaren dringt het Europees Parlement aan op communautaire initiatieven voor de pensioenen en wij verheugen ons dan ook over de in de Raad overeengekomen uitgangspunten en de door de Commissie voorbereide werkzaamheden. Het komt er nu op aan de voorliggende teksten te gebruiken om door middel van samenwerking en coördinatie tussen de lidstaten de convergentie tussen de stelsels te bevorderen. Het gaat om twee invalshoeken. Enerzijds zijn er een reeks gemeenschappelijke uitdagingen, de ontgroening en de vergrijzing van de bevolking of de verhouding tussen jongeren en ouderen, de zich wijzigende afhankelijkheidsgraad of de verhouding tussen actieven en inactieven, beperktheid van budgettaire middelen, technische mogelijkheden inzake gezondheidszorg, enz. Anderzijds zijn er ook een aantal grensoverschrijdende verwikkelingen: mobiliteit van personen of de kans om in een andere lidstaat te werken en pensioen te genieten, de mobiliteit van kapitaal of de mogelijkheid om in een andere lidstaat te sparen en pensioen te krijgen, de aanvullende pensioenfondsen die in tegenstelling tot de verplichte pensioenstelsels in verscheidene lidstaten en zelfs in andere landen mensen aanspreken. Om al die redenen moeten de stelsels duurzaam gemaakt worden zodat aan gemeenschappelijke uitdagingen en grensoverschrijdende verwikkelingen het hoofd kan worden geboden.
Het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken geeft aan hoe er in het Europees Parlement en ook in de Europese Volkspartij over de convergentie van de stelsels van pensioenen wordt gedacht. Het is niet aan de Europese Unie om de lidstaten voor te schrijven hoe de pensioenen dienen te worden georganiseerd en gefinancierd. De lidstaten kiezen zelf de passende verhouding tussen verplicht stelsel en aanvullende regelingen, tussen een omslagstelsel en kapitalisatie, tussen bijdragen en uitkeringen of tussen bestaanszekerheid of welvaartswaarborg. Maar aan de ene kant moeten oplossingen gezocht worden voor moeilijkheden die het vrij verkeer van pensioenen en gepensioneerden hinderen en aan de andere kant moeten inspanningen gedaan worden om de doelmatigheid en de doeltreffendheid van de stelsels te bewaken met budgettaire middelen ten dienste van sociale doelstellingen en niet omgekeerd.
Voor de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en ook voor de EVP biedt de combinatie van samenwerking tussen de lidstaten en coördinatie tussen de stelsels de aangewezen weg om de pensioenen veilig en de gepensioneerden gerust te stellen en op de Europese Raad in Göteborg moet hierover dan ook duidelijkheid komen.
Ik denk dat de top van Luxemburg jaren geleden over de werkgelegenheid, waar de open coördinatiemethode eigenlijk in concreto werd ingevoerd, een heel goede weg aangetoond heeft maar er moet natuurlijk een band gelegd worden tussen pensioenen en werkgelegenheid. Zolang Europa en de verschillende lidstaten er niet in slagen de moeilijkheden inzake de tewerkstelling van ouderen boven de 55 jaar op te lossen en zolang men daar niet sterker op aandringt, meer mogelijkheden schept en meer verplichtingen bijna oplegt, zo lang zal ook het probleem van de pensioenen niet opgelost geraken. Men moet absoluut de band tussen de beide leggen. Laat dit in het kader van de coördinatie en van de indicatoren die men gaat opstellen een van de richtsnoeren zijn.

Van Lancker
Voorzitter, laat mij allereerst namens mijn fractie commissaris Diamantopoulou hartelijk danken voor haar degelijk werk in deze mededeling die ons de kans geeft om op een andere manier over pensioenen te discussiëren en laat mij ook toe collega Cercas Alonso te feliciteren voor zijn uitstekend verslag.
Ik hoop, mijnheer de Raadsvoorzitter, dat ons advies waarover wij morgen zullen stemmen de Top van Göteborg kan inspireren en vooral de Raad zal aanzetten om het Europees Parlement in de toekomst op een meer structurele manier te betrekken bij de discussie in de open coördinatiemethode over pensioenen.
Ik ben het Zweeds voorzitterschap trouwens dankbaar voor het werk dat al gedaan is op dit gebied. Ik hoop van ganser harte dat Göteborg een duidelijk mandaat kan geven aan het Belgisch voorzitterschap om gemeenschappelijke sociale doelstellingen te formuleren in het kader van de Europese samenwerking rond pensioenen. Zoals collega Smet daarnet zei zijn het uiteraard de lidstaten die beslissen welk pensioenstelsel zij willen, hoe zij het organiseren, hoe zij financieel de draagkracht garanderen. Maar de fundamentele doelstelling, namelijk de kwaliteit van de pensioenstelsels in Europa in stand houden en verbeteren voor alle burgers, dat is toch wel een doelstelling die wij met z'n allen moeten delen.
Het is trouwens duidelijk dat door de dynamiek van de economische en monetaire integratie het pensioendossier nu al op de Europese agenda staat, hoewel zeer eenzijdig, namelijk via het debat over de financierbaarheid van de pensioenstelsels. Wij vinden dat in de discussie over de pensioenstelsels nooit de essentie uit het oog mag worden verloren, namelijk modernisering van de pensioenstelsels opdat we de huidige en de toekomstige generaties gepensioneerden een behoorlijk pensioen en deelname aan het sociale leven kunnen garanderen. Dat debat gaat ook over solidariteit en ook over gelijkheid van mannen en vrouwen.
Voor ons zijn een aantal principes daarbij essentieel. Ik zou er vier willen noemen. Ten eerste, pensioenstelsels moeten in staat zijn om op een efficiënte manier armoede te bestrijden. Het is onaanvaardbaar dat in de Europese Unie nog pensioenen, vooral die van vrouwen, bestaan die onder de armoedegrens liggen. Ik zou dan ook de Commissie durven uitnodigen om op basis van de aanbeveling van 1992 dit pensioendossier over de minimumuitkeringen opnieuw op tafel te leggen.
Ten tweede, behoorlijke pensioenen zijn uiteraard meer dan alleen maar een bestaansminimum. Het gaat over het garanderen van een bepaalde levensstandaard. Daarom is het belangrijk dat de band blijft bestaan tussen de algemene welvaartsstijging en de pensioenen.
Ten derde, de tweede pensioenpijler mag de eerste nooit vervangen. Want het is die eerste pensioenpijler die de fundamentele waarborg geeft dat iedereen toegang krijgt tot een degelijk pensioen. Voor mijn fractie is het allang niet meer de vraag of men voor of tegen de tweede pensioenpijler is, maar wel hoe wij ervoor zorgen dat zelfs in die tweede pensioenpijler solidariteit georganiseerd wordt zodat aanvullende pensioenen geen privilege blijven voor een kleine groep.
Natuurlijk zou ik ook nog de discussie kunnen voeren, mijnheer de Voorzitter, over de noodzakelijke verhoging van de activiteitsgraad, maar ik zal het niet doen. Laat één ding duidelijk zijn: voor mijn fractie betekent dit geen verplichte algemene stijging van de pensioenleeftijd maar wel maatregelen om mensen aan te moedigen langer aan de slag te blijven en bedrijven om oude werknemers niet de straat op te gooien.
Ik hoop dat Göteborg deze principes kan vertalen in gemeenschappelijke doelstellingen, mijnheer de Raadsvoorzitter.

Jensen
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij dank ik de rapporteur, de heer Cercas, voor zijn behandeling van de mededeling van de Commissie, die ik goed en zeer informatief vind. Mijn fractie vindt het belangrijk dat voor de organisatie van de pensioenstelsels in de lidstaten rekening wordt gehouden met het feit dat er in de toekomst steeds meer ouderen zullen zijn. Er moet geld zijn voor de pensioenen zonder de overheidskas tot de bodem te legen en zonder torenhoge belastingen.
Economen hebben het vaak over de ouderenlast en vele oudere mensen krijgen daardoor de indruk dat ze minderwaardig zijn. "Waarom worden wij als een last beschouwd?" vragen ze. "Wij hebben toch onze bijdrage geleverd aan de opbouw van de samenleving" . Anderen zien het debat over de toekomstige pensioenstelsels als een dekmantel voor de poging elke vorm van zekerheid en solidariteit te ondermijnen. De bedoeling is juist het tegenovergestelde, namelijk te zorgen voor goede pensioenen op lange termijn en de tekortkomingen en ongerijmdheden in de huidige systemen recht te trekken. Daarom vind ik het goed dat de agenda uitgebreid is en zich niet beperkt tot gezonde overheidsfinanciën, de interne markt voor aanvullende pensioenen en een verbetering van de groei en de werkgelegenheid, maar ook betrekking zal hebben op zekerheid op late leeftijd, de noodzaak van bestrijding van armoede onder ouderen en de bestrijding van discriminatie van vrouwen, een vorm van discriminatie die vaak in de pensioenstelsels ingebouwd zit.
Ik denk en hoop dat een verruiming van de agenda de kans verhoogt dat de bevolking de hervorming van de pensioenstelsels steunt. Het pensioensparen zal in de toekomst een belangrijk onderdeel van de pensioenstelsels vormen. Het is goed en rechtvaardig dat iedereen zich voor zijn eigen pensioen verantwoordelijk voelt. Een pensioen komt immers nooit onverwacht. Een bijkomende winst is dat pensioensparen door beleggingen in actieve investeringen kan bijdragen tot het behoud van de welvaart die nodig is om de pensioenen in de toekomst te kunnen betalen. Tot slot wil ik benadrukken dat de systemen en problemen in de lidstaten zeer verschillend van aard zijn en dat pensioenen een nationale aangelegenheid zijn en moeten blijven. Daarom wensen wij dat er geen al te strikte kadervoorwaarden voor de coördinatie van de nationale hervormingen worden vastgesteld. De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij zal dan ook in die zin over het voorstel stemmen.

Flautre
Mijnheer de Voorzitter, wanneer men ziet hoe zorgvuldig de Ecofin-Raad te werk is gegaan bij het incalculeren van de langetermijneffecten van de financiering van de pensioenen op de publieke financiën zou men haast gaan hopen dat met evenveel aandacht voor duurzaamheid naar oplossingen wordt gezocht om de negatieve langetermijneffecten te voorkomen van, bijvoorbeeld, het uitblijven van harmonisatie op belastinggebied of investeringen in kernenergie. Maar denkt u nu niet dat de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie de toekomst van de pensioenen in handen wil geven van de machtige schatkistbewaarders.
Wij scharen ons achter degenen in de Commissie, in sommige lidstaten en in het Parlement die de toekomst van de pensioenen en de sociale bescherming boven alles zien als een sociale kwestie. Het sociale aspect speelt een sleutelrol in het model voor die toekomst, een model dat nader uitgewerkt dient te worden en zich niet laat reduceren tot een louter financiële kwestie. Als ik sommige uitspraken hoor, zouden we ons binnenkort moeten afvragen of het perspectief van steeds ouder worden, dat wil zeggen steeds langer leven in goede gezondheid, niet de grootste ramp wordt die de burger van de 21e eeuw bedreigt!
In het verslag van de heer Alejandro Cercas wordt de kern van het probleem en van de discussie gelukkig niet omzeild. Inderdaad is een zekere toename van de pensioenuitgaven in het bruto binnenlands product onvermijdelijk vanwege de stijging van de levensverwachting. Maar terecht benadrukt de rapporteur dat de ontwikkeling van de werkgelegenheid een beslissende factor is. In dit verband stelt hij voor behalve de demografische ontwikkeling ook het niveau van economische afhankelijkheid in aanmerking te nemen. Op die manier kunnen we, in het kader van het perspectief van volledige werkgelegenheid, de alarmerende cijfers enigszins relativeren die overduidelijk aangevoerd worden om nieuwe geïndividualiseerde financieringsmethodes en financiering via kapitalisatie te rechtvaardigen. In het verslag wordt tevens gewezen op de onvervangbare rol van veilige pensioenstelsels in de strijd tegen armoede en sociale uitsluiting van ouderen, en met name van vrouwen en werknemers die gedurende lange periodes onregelmatig werk hebben verricht. Hun dient een inkomensniveau gegarandeerd te worden dat toereikend is om een fatsoenlijk leven te leiden.
Ten slotte wordt in het verslag gewaarschuwd voor elke poging om de op omslag gebaseerde publieke stelsels aan te tasten. Deze stelsels zorgen namelijk voor een vorm van solidariteit tussen de verschillende generaties die onmisbaar is voor de sociale cohesie en ze maken aanpassing van de pensioenbijdragen op ieder gewenst moment mogelijk, onafhankelijk van de conjuncturele schommelingen van de beurs.
Daarom beveelt onze fractie aan dit verslag aan te nemen zonder wijzigingen aan te brengen in het evenwichtige karakter ervan.

Schmid, Herman
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de commissie bevat naar mijn mening veel goede elementen, en ik wil de rapporteur gelukwensen met het goede werk.
Er wordt veel gesproken over solidariteit en sociale bescherming. Deze aspecten zijn met name van toepassing op pensioenen. Toch bestaat er veel ongerustheid over de pensioenstelsels. Mijn collega's hebben hun bezorgdheid geuit over een aantal belangrijke punten. In mijn vaderland Zweden zijn wij reeds begonnen met aanpassingen aan dit soort wijzigingen en een aanzienlijk deel van ons toekomstige pensioenstelsel zal afhankelijk worden van een aanvullend pensioen dat gebaseerd is op de ontwikkelingen op de kapitaalmarkten. In Zweden handelen de meeste mensen inmiddels in aandelen. Het afgelopen jaar hebben veel mensen ondervonden hoe riskant het kan zijn om aandelen te kopen. Veel mensen zijn een groot deel van hun spaargeld kwijtgeraakt en vragen zich nu af of hetzelfde kan gebeuren bij een pensioenstelsel dat zeer afhankelijk is van de kapitaalmarkt.
Men vreest dat het een onrechtvaardig stelsel zal zijn. Men is met name bang dat het een onzeker stelsel wordt. Onze fractie heeft een amendement ingediend voor de stemming van morgen, waarin wij eisen dat op zijn minst de effecten van het nieuwe stelsel worden beoordeeld en dat de effecten op de solidariteit in de samenleving worden onderzocht. Hoe zit het met de sociale bescherming? Wat voor gevolgen heeft het voor vrouwen?
Diverse sprekers, waaronder mevrouw Jensen en mevrouw Van Lancker, hebben vrouwen bestempeld als een bijzonder kwetsbare groep en in veel landen zullen vrouwen de dupe worden van het stelsel dat nu wordt ingevoerd.
Ik wil tevens het door ons ingediende amendement 13 noemen, waarin wij ons richten op een algemene verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd als een oplossing voor de toekomstige pensioenproblemen. Het is verleidelijk om door middel van een dergelijke oplossing niet alleen de werkgelegenheidsgraad en werkgelegenheidsquota te verhogen, maar ook de druk op de pensioenstelsels te verminderen. Daarvoor is het echter noodzakelijk dat mensen in staat zijn tot op hogere leeftijd door te werken.
In sommige landen is dat wellicht mogelijk omdat men daar al een relatief lage pensioengerechtigde leeftijd heeft, althans voor sommige groepen pensioengerechtigden. Maar in mijn land en in de andere Scandinavische landen, met de relatief hoge pensioengerechtigde leeftijd van 65 tot 67 jaar, wil men de grens misschien verhogen tot 70 jaar.
Dat is mijns inziens niet reëel. De meeste mensen zijn versleten na een leven lang werken voordat zij met pensioen gaan. In zo'n situatie is het onverstandig en onmenselijk om mensen te dwingen te blijven werken.
Tot slot wil ik erop wijzen dat ik het betreurenswaardig vind dat noch door de Commissie noch in het verslag dat wij nu bespreken de kandidaat-landen genoemd worden. Men kan het afdoen als een probleem van de toekomst, maar pensioenen gaan juist over de toekomst. Natuurlijk had er een discussie moeten plaatsvinden over wat het stelsel dat wij nu willen invoeren betekent voor de arme kandidaat-landen.

Nobilia
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats de commissaris, mevrouw Diamantopoulou, bedanken en de rapporteur heel hartelijk gelukwensen met zijn uitstekende werk.
Het lijdt geen twijfel dat de vergrijzing van de bevolking een potentiële tijdbom is onder de pensioenstelsels. Toch moeten we in de eerste plaats opmerken dat enkele lidstaten al hervormingen van hun systemen in gang hebben gezet, gesteund door de sociale partners en zonder trauma' s, hervormingen die op termijn ook een positieve weerslag zullen hebben op de overheidsfinanciën. We moeten dus eigenlijk twee groepen onderscheiden: aan de ene kant de staten die nog onevenwichtigheden in de overheidsuitgaven hebben, maar met een stabiele economie, en aan de andere kant de staten met gebrekkige socialezekerheidsstelsels en een overgangseconomie.
In het eerste geval is een geleidelijke overgang onvermijdelijk. Bijna alle staatspensioenstelsels zijn namelijk nog geheel of gedeeltelijk gebaseerd op het omslagprincipe. Zonder een geleidelijke overgang op een kapitaaldekkingsstelsel in combinatie met harmonische fiscale regelingen en een doeltreffend gezinsbeleid zou dat ernstige sociale gevolgen kunnen hebben.
Voor het tweede hypothetische scenario en ook in het algemeen hopen we met de rapporteur dat op communautair niveau een convergerende basis van parameters voor een behoorlijk pensioen wordt vastgesteld, ook om te voorkomen dat de kloof tussen sociale groepen wijder wordt. Aanvullende pensioenregelingen zijn weliswaar zinvol, maar kunnen die kloof niet geheel overbruggen. Op termijn is een groter aantal premiebetalers de enige haalbare oplossing, hoewel het bij de huidige toename van de werkgelegenheid voornamelijk om tijdelijke arbeidsplaatsen lijkt te gaan.
Wat we in elk geval moeten voorkomen, is een verlaging van het huidige niveau van de sociale zekerheid in naam van een in dit geval paradoxale solidariteit tussen de generaties. Wat dat betreft ben ik het helemaal eens met de rapporteur.

Bushill-Matthews
Mijnheer de Voorzitter, dit is een zeer goed verslag. Het is met brede goedkeuring in de commissie ontvangen en ik hoop dat het morgen, als de stemming plaatsvindt, op vergelijkbare brede steun kan rekenen in het Parlement.
De kwestie van de pensioenen is van uitermate groot belang en ik zeg dat niet alleen omdat ik als bijna-pensioengerechtigde een gevestigd belang in deze zaak heb. Het is een kwestie van toenemende betekenis voor de mensen die bijvoorbeeld daarboven op de tribune zitten. De jonge mensen van nu hebben in de toekomst een pensioen nodig. We moeten ons realiseren dat deze generaties dezelfde soort van pensioenzekerheid, -veiligheid en -duurzaamheid verdienen als die waarover we het voor onszelf hebben.
Ik wil graag een paar dingen opmerken. Wij hebben twee amendementen ingediend voor de stemming van morgen die er via de commissie bijna door waren gekomen, maar net werden verworpen. Ik hoop dat ze, als ze morgen opnieuw worden ingediend namens de Fractie van de Europese Volkspartij, de steun zullen krijgen van het gehele Parlement. De strekking van deze amendementen is dat we moeten inzien dat we niet meer uitsluitend op het omslagstelsel kunnen rekenen voor het verwezenlijken van de pensioenverwachtingen van de burgers en ook dat we de lidstaten moeten aansporen om hun belasting- en uitgavenbeleid op orde te brengen. We kunnen wel iedereen een veilig en zeker pensioen toewensen, maar daarvoor moeten de pensioenen wel duurzaam zijn. De financiering moet goed geregeld zijn. Als we in dat opzicht tekortschieten, is dat verraad aan de generaties die zich op ons verlaten en die mogen we niet in de steek laten.

Koukiadis
Mijnheer de Voorzitter, in alle lidstaten zorgt het vraagstuk van de pensioenstelsels voor verdeeldheid in de politieke discussies. Dat is ook interessant, want op die manier ontstaat eendracht onder de volksmassa' s. De rapporteur, de heer Cercas, moest het hoofd bieden aan druk in de richting van liberalisering en privatisering van de pensioenstelsels en aan maximalistische stellingen waarmee bepaalde nieuwe ontwikkelingen werden gebagatelliseerd. Uiteindelijk is hij erin geslaagd compromissen te vinden, en naar het zich laat aanzien zal zijn verslag met grote meerderheid in het Parlement worden aangenomen. Natuurlijk moeten wij ook de commissaris, mevrouw Diamantopoulou, gelukwensen. Zij is erin geslaagd vaart te zetten achter het initiatief inzake de pensioenstelsels.
Uit het verslag blijkt dat drie boodschappen, drie standpunten als verworven moeten worden beschouwd. Ten eerste volharden wij in onze mening dat de openbare pensioenstelsels de prioriteit moeten krijgen. Dit betekent, zo u wilt, dat men het politieke besluit heeft genomen deze niet te ondermijnen.
Ten tweede heeft uiteindelijk de progressieve aanpak de overhand gekregen. Met andere woorden, de financieringskosten van de pensioenstelsels zullen niet zonder meer een belastende factor zijn voor de economie. Afgesproken is dat de sociale bescherming onderdeel moet zijn van een duurzame economische ontwikkeling en dat de relatieve verhoging van het aandeel van de pensioenuitgaven in het bruto nationaal product onvermijdelijk zal blijven.
Ten derde wordt erkend - en dit is zeer nuttig - dat het probleem van de pensioenstelsels niet op zichzelf staat, maar onderdeel moet zijn van een horizontale aanpak. De kwestie moet met andere woorden geïntegreerd worden in de verschillende specifieke beleidsvormen op met name het gebied van de belastingen, de werkgelegenheid, de economische ontwikkeling en de bestrijding van discriminatie en uitsluiting.
Als dit onze fundamentele beleidsvoornemens zijn en niet slechts academische verklaringen, zal het ons duidelijk zijn dat wij in de toekomst niet zomaar meer kunnen instemmen met voorstellen die zullen uitmonden in vergroting van de ongelijkheid, vermindering van het inkomen van de derde leeftijd en aantasting van de kwaliteit van de door de centrale pensioenstelsels geboden diensten. Ik wil er nog op wijzen dat in het verslag de noodzaak wordt ingezien de verzorging van zieke en oude mensen in het gezin te ondersteunen met sociale, belasting- en arbeidsmaatregelen. In dergelijke gevallen mag men geen genoegen nemen met zomaar een pensioen, maar moet een pensioen worden toegekend waarmee een waardig leven mogelijk is. Ook moet rekening worden gehouden met het pakket maatregelen dat het mogelijk maakt in de nieuwe wetgeving inzake pensioenregelingen in ruime mate rekening te houden met de specifieke kenmerken van het werk van vrouwen. Kortom, wij miskennen geenszins de financiële aspecten van de vraagstukken in verband met de pensioenen, maar hebben er alleen voor gezorgd dat deze financiële aspecten het probleem niet monopoliseren. De Europese volkeren moeten ervan overtuigd worden dat wij onze besluiten op standvastige wijze hard zullen maken.

Menrad
Mijnheer de Voorzitter, de heer Cercas heeft een werkelijk uitstekend verslag opgesteld. Het betreft een thema dat wij allemaal uiterst belangrijk vinden: gegarandeerde en betaalbare pensioenen. Deze kwestie is een heet hangijzer, dat zonder blazen niet afkoelt, maar steeds heter wordt. Dit is niet alleen een uitdaging voor de lidstaten, maar ook voor de Europese Unie. Wij hebben een toereikend pensioenstelsel nodig. Ik vind de verwijzing naar de aanbeveling van 1992 dan ook bijzonder belangrijk. Het gaat echter ook om de flexibiliteit van de pensioenstelsels met het oog op maatschappelijke veranderingen en de aanpassing aan de arbeidsmarkt.
Het begrip actief ouder worden wordt principieel door iedereen aanvaard. In dit verband kan aan de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid 2000 worden herinnerd. Het gaat om het behoud van arbeidsgeschiktheid en levenslang leren. Ik wil ook verwijzen naar wat de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft gezegd. Die commissie wijst erop dat talloze vrouwen een weduwepensioen krijgen en zonder eigen inkomen moeten leven. Wij moeten tegen de tendens van de verlaging van die weduwepensioenen ingaan. Dat is een zeer belangrijke punt in dit verslag.
Voor de toekomst wordt gedebatteerd over het begrip open coördinatie. Wij moeten dat ook met het oog op de pensioenen concrete inhoud geven. Wij mogen het niet als toverwoord gebruiken. De richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid kunnen niet regel per regel worden omgezet. Wij hebben behoefte aan nieuwe vormen van coördinatie; die moeten dus gecreëerd worden. Het verheugt mij trouwens ten zeerste dat niet alleen de eerste, maar ook de tweede en derde pijler worden behandeld. Ik wijs ook op de idee van vermogensvorming door de werknemer. Wij moeten er zorg voor dragen dat vermogensvorming en oudedagsvoorziening niet tegenover elkaar komen te staan, maar nauw samenwerken.

Damião
De doorslaggevende beslissingen aangaande de toekomst van de sociale bescherming in Europa zijn tijdens de Raad van Lissabon genomen en vastgelegd in het Verdrag van Nice. De kwesties die aan het zojuist opgezette comité worden voorgelegd hebben een enorme reikwijdte. Op al die vragen zal een concreet antwoord moeten worden gegeven en wel binnen het kader dat door de Commissie en het thans voorliggende - uitmuntende - verslag is aangegeven. Ik verzoek de Raad daarom de opdracht van dit comité te herformuleren. Het volstaat niet een berekening te maken van de financiële inspanning die moet worden gedaan om de systemen naar behoren te laten functioneren. Dat zou trouwens al in het kader van het stabiliteitspact moeten zijn gebeurd. De sociale bescherming is immers net als de werkgelegenheid mede afhankelijk van het macro-economisch beleid, de toenemende afhankelijkheid van het vergrijzende volksdeel en het feit dat verschuivingen op de arbeidsmarkt vrij onvoorspelbaar zijn. Actieve perioden zullen worden afgewisseld met inactieve perioden en perioden van opleiding.
De herverdelingssystemen zijn niet ingesteld op overdrachten. We moeten nu toch eens gaan uitzoeken hoeveel dat onze maatschappijen kost, aangezien dit onvermogen ertoe leidt dat de burgers hun politiek vertrouwen in Europa verliezen. Dat kan leiden tot sociale onrust, extra onzekerheid en armoede, een afname van de vraag, met als gevolg een economische recessie en een toename van de ongelijkheid. Dat is de politieke kernvraag waarop we een antwoord moeten formuleren. Ook de Raad zal zich daar binnenkort over moeten uitspreken. De grenzen van de kapitalisatie moeten worden vastgelegd. Kapitalisatie moet namelijk bijdragen tot de oplossing van het probleem en mag dus geen deel gaan uitmaken van het probleem. Het mag de mobiliteit niet in de weg staan. Kapitalisatie kan de demografische problemen niet oplossen, eenvoudigweg omdat kapitalisatie niet solidair is. Ze staat voor risico' s en winstmogelijkheden en bepaalt aldus de sfeer op de financiële markten. Dat zijn factoren waar wel degelijk rekening mee moet worden gehouden, maar we mogen niet toestaan dat de kapitalisatie zelf een probleem wordt en zo bijdraagt tot de afkalving van de sociale bescherming.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het onderwerp pensioenen strekt zich uit over het sociale, financiële, economische en werkgelegenheidsbeleid. Om de pensioenen op lange termijn veilig te stellen, zijn op al die terreinen tegelijkertijd maatregelen nodig.
Bovendien dient in verband met het werkgelegenheids- en groeibeleid ook op de richtsnoeren voor het economisch beleid en het stabiliteits- en groeipact te worden gewezen.
De demografische ontwikkeling is een van de oorzaken van het pensioenprobleem. In de eerste plaats daalt jammer genoeg het geboortecijfer, in de tweede plaats veroorzaakt het vervroegd pensioen in veel landen problemen, en in de derde plaats is er de langere levensverwachting, waarvoor wij God natuurlijk dankbaar zijn.
Wat de geboortecijfers betreft moeten wij ervoor zorgen dat de bijdrage van moeders en vaders aan de maatschappij van overheidswege meer erkenning krijgt, en dat gezin en beroep zonder problemen kunnen worden gecombineerd.
Wat het vervroegd pensioen betreft moeten wij ervoor zorgen dat er in alle landen naast de wettelijke pensioenleeftijd ook een minimumpensioenleeftijd komt. Daartoe moeten tal van maatregelen worden genomen.
De kwestie van de levensverwachting heeft ongetwijfeld gevolgen voor de daadwerkelijke minimumpensioenleeftijd, maar in veel landen ook voor de wettelijke pensioenleeftijd.
Ik verzoek u mee te helpen om in geheel Europa naast de eerste ook de tweede en derde pijler uit te bouwen. Vandaag zijn er landen waar 80% van de werkenden een bedrijfspensioen heeft. In mijn land is dat slechts 9%; het Europese gemiddelde is 25%. In het Parlement debatteren wij nu over een richtlijn, en ik verzoek de Raad een Europese regeling voor het bedrijfspensioen niet langer tegen te houden. Ik verzoek de Commissie een Europees pensioenforum op te richten dat ook de verschillende fiscale, arbeids- en sociaalrechtelijke regelingen ter discussie stelt, om aan een Europese harmonisatie bij te dragen.

Diamantopoulou
Ik wil allereerst de heer Cercas bedanken. Hij is erin geslaagd een uitstekende samenwerking tot stand te brengen met de Economische en Monetaire Commissie en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, en de indrukwekkende mate van eensgezindheid die wij tijdens het zojuist gehouden debat hebben kunnen vaststellen is daarvan het resultaat.
Het pensioenvraagstuk is een van de belangrijkste politieke, economische en sociale vraagstukken. Alle regeringen zijn daarmee geconfronteerd. In het ene land worden hervormingen op stapel gezet, in een ander worden besprekingen gevoerd en in weer andere landen konden de hervormingen een of twee jaar geleden worden afgerond. Dit is dus een Europees vraagstuk. Duurzame pensioenstelsels vormen een regelrechte uitdaging voor de komende generaties. Er is hiervoor een bundel beleidsvormen op Europees niveau uitgewerkt, die, als zij ten uitvoer worden gelegd, zullen bijdragen aan duurzame pensioenstelsels. Hiermee beoogt men versterking van het groeipercentage, verbetering van de werkgelegenheid en toepassing van efficiënte maatregelen ten behoeve van ouders teneinde hen in staat te stellen beroepsleven en gezinsverplichtingen met elkaar te verenigen. Hieronder vallen echter ook beleidsmaatregelen op het gebied van immigratie.
Afgezien van de noodzaak in alle landen algemene beleidsvormen toe te passen moet daar ook het systeem zelf worden hervormd. Die systemen dateren uit het vorige, door de industriële ontwikkeling gekenmerkte tijdperk. Deze hervormingen zullen ongetwijfeld sociale en economische kenmerken vertonen. Zoals talrijke sprekers reeds zeiden, is het uiterst belangrijk dat het pensioenvraagstuk niet meer uitsluitend een thema is voor de Ecofin-Raad, een thema van begrotingsdiscipline dus. Nu staat het ook op de agenda van de ministers van Sociale zaken en van het Economisch en Sociaal Comité. De pensioenen zijn bij voorbaat een sociaal vraagstuk dat een belangrijke, serieuze economische dimensie heeft.
Natuurlijk vallen de hervormingen van de pensioenstelsels en het desbetreffende beleid volgens de Verdragen onder de nationale bevoegdheden. Wij mogen echter niet vergeten dat de Verdragen ons ook dwingen een hoog niveau van sociale bescherming te garanderen en te zorgen voor een duurzame, anti-inflatoire economische ontwikkeling. Het is dan ook erg belangrijk dat de staatshoofden en regeringsleiders voor het eerst sedert Lissabon de noodzaak hebben ingezien van samenwerking op het gebied van de pensioenen. Dit is een belangrijke ommezwaai in het beleid van de Europese landen en daaruit blijkt ook hoe groot het probleem is. Het lijdt geen twijfel dat de samenwerking tussen de lidstaten de hervormingen in alle landen efficiënter zal maken.
Na Lissabon heeft de Commissie de opdracht gekregen een mededeling op te stellen en te publiceren, hetgeen inmiddels is gebeurd. Het vraagstuk van de pensioenen was onderwerp van gesprek op alle Europese Raden, op die van Feira, Nice en Stockholm. Momenteel wordt door het pas opgerichte Comité voor sociale bescherming een studie verricht die aan de Europese Raad van Göteborg zal worden voorgelegd. In deze studie zal voor elk land een analyse gemaakt worden van alle daar bestaande problemen en zullen voorstellen worden gedaan voor de belangrijkste beginselen waaraan duurzame stelsels moeten beantwoorden. Een van de belangrijkste richtsnoeren die dit Comité zijn meegegeven voor zijn werk betreft mainstreaming. Veel afgevaardigden hebben gezegd dat het vraagstuk van de pensioenen niet op een geslachtsneutrale wijze kan worden aangepakt, omdat vrouwen juist met zulke grote problemen zijn geconfronteerd en de armoede in Europa een duidelijke band vertoont met de pensioenstelsels en de positie van de vrouw in de economie en de samenleving.
Het is zeer belangrijk dat na Stockholm besloten is te onderzoeken of de open coördinatiemethode van toepassing kan zijn op de pensioenen. Daarbij moet natuurlijk rekening worden gehouden met de subsidiariteit en de specifieke problemen van elk land. Wij zullen voor de zomer een mededeling van de Commissie op tafel leggen waarin wij het vraagstuk van de open coördinatiemethode op het gebied van de pensioenen op meer analytische wijze zullen benaderen. Momenteel werken wij aan deze mededeling.
Als de resolutie van het Europees Parlement morgen in haar huidige vorm wordt aangenomen, zal zij een belangrijke bijdrage zijn aan de gecoördineerde inspanningen voor de hervorming van de pensioenen in de Europese Unie. Er wordt in Europa een nieuw hoofdstuk geopend, het hoofdstuk van de samenwerking op het gebied van de pensioenen, en mijns inziens zullen wij daarmee ook nieuwe vormen van samenwerking kunnen vinden tussen de Commissie, de Raad en het Parlement. Ik wil u eraan herinneren dat de Commissie met kracht de noodzaak had onderstreept van samenwerking tussen het Comité op hoog niveau voor de sociale bescherming en het Europees Parlement. Deze samenwerking ontplooit zich momenteel.
Geachte afgevaardigden, met de opening van dit hoofdstuk en met de verlening van een Europese dimensie aan het pensioenvraagstuk zullen wij de regeringen in alle lidstaten kunnen helpen bij de totstandbrenging van duurzame hervormingen, hervormingen waarin rekening zal worden gehouden met de economische maar vooral ook sociale aspecten van de pensioenen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0169/2001).

De Voorzitter


Bart Staes, vervangen door mevrouw Maes
Vraag nr. 1 van (H-0323/01):
Betreft: Gemeenschappelijke ordening der markten in de sector suiker Op 30 juni moet de lopende suikerregeling worden verlengd of veranderd. Vorig jaar liep de kostprijs voor overproductie in de suikersector op tot 800 miljoen euro. Dit is bijna evenveel als het bedrag dat werd vrijgemaakt voor de BSE-crisis. Ondanks de scherpe kritiek van de Rekenkamer en de negatieve effecten voor consumenten en derdewereldproducenten staat de Raad zeer weigerachtig tegenover een wijziging van de suikerregeling, zoals voorgesteld door de Commissie. Verscheidene EU-lidstaten dreigen te capituleren voor het kortzichtig eigenbelang van de suikerindustrie.
Zal de Raad zich achter het voorstel van de Commissie scharen, gezien de scherpe kritiek van de Rekenkamer op de huidige suikerregeling en de negatieve effecten ervan voor consumenten en derdewereldproducenten? Zo neen, waarom pleit de Raad voor het behoud van een suikerregeling die op scherpe kritiek stuit van de Rekenkamer en negatieve effecten heeft voor consumenten en derdewereldproducenten?

Danielsson
De hervorming van de ordening der markten in de sector suiker wordt al sinds oktober vorig jaar besproken. In deze discussie heeft de Raad de kritiek van de Rekenkamer ter harte genomen.
Zoals het Parlement weet, heeft het Europees Parlement op 13 maart 2001 advies uitgebracht over deze kwestie. Als ik dit advies bekijk, zie ik dat het over het algemeen niet de lijn volgt die de geachte afgevaardigde voorstelt. Ook constateer ik dat de Commissie heeft aangegeven dat zij een verlenging van de huidige ordening in de sector suiker na 1 juli 2003 eventueel kan goedkeuren, onder voorwaarde dat alle resterende onderdelen van haar hervormingsvoorstellen goedgekeurd worden door de Raad.
Verder constateer ik dat er in de lidstaten verdeeldheid bestaat tussen de voor- en tegenstanders van een hervorming.
De Raad zal de kwestie verder behandelen tijdens de vergadering in mei en alle relevante bijdragen in beschouwing nemen, waaronder de bijdragen die in deze vraag aan de Raad naar voren zijn gebracht.
De Raad heeft verder op 26 februari 2001 de verordening "alles-behalve-wapens", everything but arms, vastgesteld. Door middel van deze verordening wordt de vrijstelling van invoerrechten uitgebreid zonder kwantitatieve beperking voor alle producten, behalve wapens en munitie, die afkomstig zijn uit een groot aantal van de minst ontwikkelde landen. Wat betreft suiker zal de handel vanaf 1 juli 2009 volledig geliberaliseerd worden.

Maes
Ik begrijp de omzichtigheid waarmee de Raad moet antwoorden aangezien er zo weinig eensgezindheid is tussen de landen van de Europese Unie, maar het blijft een schande. In feite subsidiëren wij - vorig jaar was dat met meer dan 800 miljoen euro - de suikerindustrie, alsof er in de wereld geen suiker genoeg is en alsof wij zitten te wachten op deze subsidies om onze landbouwers in stand te houden. Ik denk echt dat de politiek die wij voeren ten aanzien van de ontwikkelingslanden hypocriet is en blijft. Een mooi initiatief als "alles-behalve-wapens" wordt in feite besmeurd door het feit dat wij onze hypocriete houding handhaven en die dingen die ons interesseren liever willen blijven uitvoeren, dan nog met steun aan de suikerproducenten die van oudsher tot de kasten behoren van onze industriëlen van in de 19e eeuw. Ik stel vast dat wij weer eens een uitzondering hebben gemaakt. Ik hoop dat de Raad blijft doorgaan om eensgezindheid voor hervormingen af te dwingen.

Danielsson
Het Zweedse voorzitterschap zal al het mogelijke doen, dat wil zeggen erop toezien dat de kwestie voortdurend besproken blijft. Er bestaan meningsverschillen tussen de lidstaten. Het is in veel lidstaten een gevoelig onderwerp. Wij zullen de kwestie zo snel mogelijk, tijdens de Landbouwraad over een week, aan de orde stellen en ik beloof dat wij prioriteit zullen blijven geven aan de kwestie. Tegelijkertijd is het helaas niet mogelijk om te voorspellen hoe een eventueel compromis er uit zal komen te zien.

De Voorzitter


Per Gahrton
Vraag nr. 2 van (H-0325/01):
Betreft: Europese Raad Ondanks dat de Raad in het verleden heeft besloten dat de voorbereidende bijeenkomsten vóór zittingen van de Raad van ECOFIN tussen de ministers van de 12 eurolanden volkomen informeel moeten zijn en dat er uitsluitend vraagstukken in verband met de euro mogen worden behandeld, zijn er steeds meer tekenen die erop wijzen dat deze ontmoetingen momenteel uitgroeien tot een soort Europese Raad en in de praktijk via voorlopige besluiten over allerhande ECOFIN-vraagstukken bezig zijn de werkelijke macht van ECOFIN over te nemen. Niet in de laatste plaats van Belgische zijde is voorgesteld de informele Europese Raad "te ontwikkelen". Kan de Raad mededelen welke maatregelen hij overweegt om een einde te maken aan alle pogingen in strijd met het Verdrag officiële status te verlenen aan een soort Europese Raad en de bevoegdheden van ECOFIN geleidelijk hieraan over te dragen?

Danielsson
De zogeheten Eurogroep is een informeel orgaan dat in 1998 is opgericht op basis van een resolutie over coördinatie van het economisch beleid tijdens de derde fase van de EMU. De resolutie is aangenomen door de Europese Raad van Luxemburg op 13 december 1997.
In de resolutie staat dat "de ministers van de landen die aan de eurozone deelnemen op informele wijze bijeen kunnen komen ter bespreking van vraagstukken die verband houden met de specifieke verantwoordelijkheid die zij delen op het gebied van de eenheidsmunt". In de resolutie wordt ook bevestigd dat "alle eventuele besluiten worden genomen door de Raad Ecofin, overeenkomstig de bij het Verdrag bepaalde procedures".
Ik constateer ook dat de Europese Raad van Nice in december vorig jaar de verbeteringen heeft toejuicht betreffende de werkwijze van de Eurogroep en de zichtbaarheid ervan. Ook was men blij met "het streven het aantal kwesties uit te breiden, in het bijzonder structurele kwesties, die worden besproken in dit forum, met wederzijdse inachtneming van de conclusies van de Europese Raad van Luxemburg". Dat wil zeggen: het gaat om een informeel forum zonder beslissingsrecht.

Gahrton
Dank u voor uw antwoord. Het is in zekere zin positief als wij het zo kunnen interpreteren dat de Eurogroep geen reële besluiten neemt.
Mijn eerste vervolgvraag is namelijk: is het echt zo dat er geen reële besluiten in de Eurogroep worden genomen of is het zo dat de besluiten al genomen zijn op het moment dat een kwestie in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën aan de orde komt, die zich dan dus maar heeft te schikken naar het besluit van de Eurogroep?
Mijn tweede vraag betreft de toekomst. Het voorzitterschap is op de hoogte van het feit dat er van verschillende kanten, met name van België, voorstellen zijn ingediend voor het ontwikkelen van de zogeheten informele Euroraad en het uitbreiden van zijn functies. De heer Danielsson heeft bevestigd dat de Eurogroep al meer functies heeft gekregen en dat er meer kwesties worden besproken.
Mijn tweede vervolgvraag is daarom: is het absoluut zeker dat de reële macht van de Eurogroep in de toekomst niet groter wordt?
Het is buitengewoon belangrijk voor de landen die niet deelnemen aan de euro om geen zeggenschap kwijt te raken over zaken die de euro niet direct betreffen.

Danielsson
Hierbij wil ik de heer Gahrton graag vertellen dat Zweden, toen het op 1 januari van dit jaar het voorzitterschap overnam, nogal ongerust was over het functioneren van de Eurogroep versus de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën.
Wij vreesden dat wij in een situatie zouden belanden waarin - precies zoals de heer Gahrton aangeeft - de besluiten genomen zouden worden tijdens een bijeenkomst waar wij geen toegang toe hadden, zodat wij geconfronteerd zouden worden met een fait accompli, dat wij slechts zouden moeten uitvoeren in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën.
Ik kan echter eerlijk zeggen dat het zo niet is gegaan. Er is veel respect getoond voor de beginselen die zijn vastgesteld in het besluit van Luxemburg waaruit ik citeerde, dat wil zeggen het besluit dat in december 1997 is genomen door de Europese Raad.
Het spreekt voor zich dat de ministers van Financiën van de lidstaten die deelnemen aan de eenheidsmunt behoefte hebben aan overleg. Maar er worden tijdens die bijeenkomsten geen reële besluiten genomen. De positie van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën wordt gerespecteerd en daarover bestaat grote principiële eensgezindheid. Kan er absolute zekerheid bestaan met betrekking tot de vraag hoe het in de toekomst zal gaan? Voorspellen is moeilijk, met name wanneer het om de toekomst gaat, zoals iemand eens heeft gezegd.
Ik denk dat er alle reden is om te geloven dat de leden van de Raad solidair zullen blijven met de beginselen die zijn vastgelegd in eerdere besluiten van de Europese Raad, dat wil zeggen dat de positie van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën behouden moet blijven.
De vertegenwoordigende personen die zich hebben uitgesproken over versterking van de positie van de Eurogroep hebben dat op persoonlijke titel gedaan. Wij trachten te beoordelen hoe het in de praktijk is gegaan en dan kunnen wij zonder aarzelen zeggen dat de positie van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën is gerespecteerd.

De Voorzitter


Yasmine Boudjenah
Vraag nr. 3 van (H-0329/01):
Betreft: Westelijke Sahara De Verenigde Naties hebben besloten om de aanwezigheid van de VN-vredesmacht in de westelijke Sahara (MINURSO) met twee maanden te verlengen, maar zonder dat de uitvoering van het ontwerp van vergelijk dat Marokko en het Polisariofront ondertekend hebben, een uitgemaakte zaak is. Integendeel, meer dan ooit tevoren dreigen de beide partijen hun geschil opnieuw met de wapens uit te vechten.
Uit verschillende feiten blijkt dat Marokko weer naar de wapens wil grijpen. Zo bijvoorbeeld de aankoop van Amerikaanse of Franse jachtvliegtuigen die aangekondigd is, met gebruikmaking van een deel van de bedragen die overeengekomen zijn in het recent akkoord tussen Vivendi en Maroc Telecom (3,5 miljard dollar)
Bovendien heeft de Britse pers onlangs aan het licht gebracht dat Marokko zijn voordeel heeft weten te doen met handelsovereenkomsten met Groot-Brittannië, waarmee het zich van nieuwe wapens heeft kunnen voorzien en zijn militaire slagkracht heeft weten te verhogen: met losse onderdelen van de Mirages zouden er al 56 kanonnen gemaakt zijn. Dat wapentuig zou voortaan op de grens opgesteld worden, langs de 'verdedigingswal' . Als dat juist zou blijken, dan is de transactie onwettig, want de wetgeving van de Gemeenschap - meer bepaald de gedragscode voor de uitvoer van wapens - verbiedt verkoop aan landen of zones waar conflictsituaties heersen.
Kan de Raad de gegevens bevestigen? Denkt hij bij de betrokken lidstaat tussenbeide te komen?

Danielsson
De Raad heeft de kwestie die in de vraag te berde wordt gebracht niet besproken.
In tegenstelling tot wat er in de vraag wordt gesuggereerd, bestaat er geen communautaire wetgeving inzake de uitvoer van wapens. Daarom is de vraag in hoeverre de transactie al dan niet onwettig is op grond van het Gemeenschapsrecht niet aan de orde. De gedragscode waarnaar de geachte afgevaardigde verwijst is op 8 juni 1998 aangenomen en gebaseerd op gemeenschappelijke criteria voor overdracht van conventionele wapens. Volgens de uitvoeringsbepalingen in deze gedragscode moet iedere lidstaat "iedere aanvraag voor een vergunning voor uitvoer van militair materieel evalueren aan de hand van een aantal criteria die zijn opgenomen in de Europese gedragscode voor de uitvoer van wapens".
Het besluit of al dan niet een vergunning voor uitvoer zal worden verleend, wordt derhalve door iedere afzonderlijke lidstaat genomen, en het is niet aan de Raad om dergelijke individuele transacties te beoordelen. Volgens de gedragscode moeten de lidstaten ieder jaar in de Raad informatie uitwisselen over hun wapenuitvoer, wat een gemeenschappelijke beoordeling van het functioneren van de code mogelijk maakt. De jaarlijkse evaluatie van het functioneren van de code wordt beschreven in een jaarverslag overeenkomstig uitvoeringsbepaling nr. 8.
Het algemene beleid van de Raad wat betreft het conflict in de westelijke Sahara is gericht op volledige steun aan de Verenigde Naties en de persoonlijke gezant van de VN-secretaris-generaal, James Baker, in hun streven een oplossing te vinden voor het conflict. De Raad is ervan overtuigd dat het VN-proces het beste kader vormt voor een snelle, duurzame en gezamenlijke oplossing die ook de stabiliteit in het hele gebied zou vergroten.
Het spreekt voor zich dat iedere oplossing de goedkeuring moet krijgen van alle partijen en gebaseerd moet zijn op volledig respect voor de fundamentele democratische beginselen en de mensenrechten. In overeenstemming met deze politieke doelen is de Raad bereid om bij te dragen aan het proces en mee te werken aan het scheppen van een klimaat van vertrouwen tussen de betrokken partijen.
In overeenstemming hiermee heeft de Unie eind vorig jaar de betrokken partijen een aantal humanitaire vertrouwenwekkende maatregelen voorgesteld. De Unie onderhoudt nauw contact met James Baker en onderzoekt hoe de VN-inspanningen het beste gesteund kunnen worden.
Ik wil tevens onderstrepen dat de Europese Unie de meeste humanitaire hulp verleent aan de vluchtelingen in de Sahara. Zij heeft de afgelopen drie jaar 20 miljoen euro geschonken.

Boudjenah
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de voorzitter van de Raad bedanken. Toch zou ik erop willen wijzen dat het te betreuren valt dat we geen naleving kunnen afdwingen van de tamelijk belangrijke en strikte criteria van deze gedragscode, en dan doel ik vooral op het verbod van de verkoop van wapens aan landen of zones waar conflictsituaties heersen. Deze kwestie is zo ernstig dat de volksvertegenwoordigers in Groot-Brittannië voortaan inzicht kunnen eisen in de wapenverkopen van hun land waar ook ter wereld. Dat heeft nogal wat stof doen opwaaien in dat land, ofschoon deze beslissing toch geen terugwerkende kracht heeft. De Britse volksvertegenwoordigers kunnen dus geen maatregelen nemen ten aanzien van deze kwestie van wapenverkoop in de westelijke Sahara.
Toch herhaal ik mijn vraag: denkt u niet dat er "sanctie" -achtige maatregelen denkbaar zijn die de Europese Unie kan nemen wanneer er sprake is van schending van deze gedragscode? Wat me verder nog het meest verontrust is dat uit deze zaak mijns inziens blijkt dat Marokko van plan is zich opnieuw te bewapenen. En dat betekent tevens dat dit land, hoe betreurenswaardig ook, hiervoor steun krijgt vanuit het Europese continent. Daardoor zal de toch al zo gespannen situatie in die regio alleen maar verslechteren. In dit al 25 jaar durend conflict zitten de onderhandelingen muurvast, met name omdat Marokko weigert de kieslijsten rechtsgeldig te verklaren, hoewel die toch vastgesteld zijn door MINURSO, en het ziet ernaar uit dat de gewapende strijd van de ene dag op de andere hervat kan worden. Ik zou de voorzitter van de Raad willen vragen of er voor eind juni een verklaring van het Zweeds voorzitterschap te verwachten valt over deze kwestie. Ik denk hierbij met name aan het Duits voorzitterschap, dat zich specifiek heeft uitgesproken over het probleem in de westelijke Sahara. En in dit verband zou ik ook willen vragen waarom de Europese Unie het Polisariofront niet officieel erkent als gesprekspartner in het kader van dit conflict, terwijl de Verenigde Naties dat 25 jaar geleden al gedaan hebben.

Danielsson
Het is nu eenmaal een feit dat de Europese gedragscode voor de uitvoer van wapens juridisch niet bindend is. Er kunnen geen sancties opgelegd worden, omdat er geen rechtsgrond voor is. Wel streeft het Zweedse voorzitterschap ernaar om op dit gebied, evenals op de meeste andere gebieden, te ijveren voor meer openheid en transparantie. Naar mijn mening zijn er diverse, positieve en constructieve stappen gezet op weg naar meer openheid, ook wat betreft de uitvoering van de gedragscode voor de uitvoer van wapens. Wij zullen samen met alle andere positieve elementen in de Raad trachten verdere stappen te zetten voor het vergroten van de transparantie in kwesties betreffende de wapenuitvoer.
Het conflict in de westelijke Sahara duurt al veel te lang. Met name op dit moment zijn wij gefrustreerd over het feit dat er geen vooruitgang wordt geboekt. De Raad is echter zonder meer van mening dat het zoeken naar een vreedzame oplossing het meest gediend is met duidelijke steun aan de VN en de speciale gezant Baker van de VN-secretaris-generaal. Dit beleid zal de Raad voortzetten.

González Álvarez
Het voorzitterschap heeft zeer juist geantwoord op de vraag van mevrouw Boudjenah, niet alleen wat de gedragscode voor wapenhandel betreft, maar ook over het conflict in de Sahara, omdat de fungerend voorzitter van de Raad heel goed weet dat de vraag van mevrouw Boudjenah is ingegeven door onze bezorgdheid over het conflict tussen Marokko en de westelijke Sahara. In zijn antwoord, dat heel duidelijk is, spreekt hij over ondersteuning van de Verenigde Naties en James Baker en over de noodzaak een akkoord te bereiken dat voor alle partijen aanvaardbaar is. Voorts bevestigt hij dat Europa de grootste donor is van humanitaire hulp, met 20 miljoen euro aan steun.
De vraag is of wij als grootste donor van humanitaire hulp geen centrale politieke rol zouden moeten spelen in dit conflict om te voorkomen dat de Saharawi's opnieuw naar de wapens grijpen en dit conflict escaleert, in plaats van enkel James Baker en de Verenigde Naties te ondersteunen?
Het aanvaardbare akkoord waarover u het had, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, is reeds in 1992 gesloten, toen de Saharawi's de wapens neerlegden om een referendum te houden, dat had moeten plaatsvinden in hetzelfde jaar 1992.
Zou dat niet het beste akkoord zijn: dit referendum organiseren met de steun van Europa?

Danielsson
Het conflict in de westelijke Sahara is inderdaad zeer ingewikkeld en heeft een gecompliceerde achtergrond. Ik denk dat de Unie, die in belangrijke en ingewikkelde internationale conflicten immers een actieve politieke rol wil en moet spelen, het meest van nut kan zijn door de VN-inspanningen te steunen. Ik heb uit het verslag van de heer Baker van april dit jaar kunnen opmaken dat er veel vooruitgang is geboekt bij het uitwerken van verschillende voorstellen voor zelfbestuur voor de westelijke Sahara. Zoals de zaken er nu voor staan, zou het zeer onverstandig zijn om geen constructieve steun te blijven geven aan de heer Baker.

Carnero González
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik zou willen dat u luistert naar de volgende simpele redenering.
U zegt ons dat de Raad zich bezighoudt met het conflict in de westelijke Sahara en dat een reeks maatregelen is getroffen om het vertrouwen tussen de partijen te herstellen. Gelooft u dat wanneer een belangrijke lidstaat als het Verenigd Koninkrijk wapens verkoopt aan een van de partijen terwijl er sprake is van een staakt-het-vuren, dit een maatregel is die het vertrouwen tussen de partijen bevordert?
Ten tweede, en ook dit is een simpele vraag: over welke gedragscode voor wapenhandel hebben we het hier? Ik heb namelijk de indruk dat de gedragscode waar veel mensen en organisaties naar verwijzen een andere is dan degene waarover u het had. U doelde namelijk op een code die wel of niet zou kunnen bestaan.
Ten derde zou ik willen dat u zou afstappen van het nogal abstracte standpunt dat u de inspanningen van de heer Baker steunt zonder aan te geven hoe u die steunt. Kunt u mij alstublieft zeggen hoe u deze inspanningen zult steunen?

Danielsson
De Raad heeft geen reden om de verkoop van wapens aan het gebied door één van de lidstaten te bespreken. Daarom kan ik hier niet op reageren. Ik denk echter dat ik duidelijk genoeg ben geweest over het standpunt van de Raad ten aanzien van de manier waarop men het beste een oplossing in het conflict kan bereiken. De Raad betreurt bijvoorbeeld het feit dat de situatie wat betreft het referendum muurvast zit. De VN-secretaris-generaal heeft voorgesteld dat de partijen alternatieve oplossingen bespreken voor het conflict, nu is gebleken dat het moeilijk is om een referendum van de grond te krijgen.
Ik wil nogmaals zeggen dat het zeer onverstandig is als de Unie de gezamenlijke, internationale inspanningen voor het oplossen van dit moeilijke conflict niet volledig ondersteunt.

De Voorzitter


Camilo Nogueira Román
Vraag nr. 4 van (H-0330/01):
Betreft: Dood van vier Afrikaanse emigranten op het strand van Tarifa aan de Spaanse kust van Andalusië Op 21 maart jl. zijn nog eens vier doden gevonden, twee mannen en twee vrouwen van wie er een zwanger was. Zij waren als zovelen verdronken toen zij het Europese continent trachtten te bereiken, op zoek naar werk en een nieuw leven. Wanneer zal de Europese Unie rechtstreekse stappen bij de Spaanse autoriteiten ondernemen om een einde te maken aan deze zeer ernstige situatie die alle Europese instellingen en alle Spaanse overheidsorganen met schaamte zou moeten vervullen?

Danielsson
 - (SV) De Raad heeft verschillende keren de mogelijkheid gekregen om soortgelijke vragen te beantwoorden. Het standpunt van de Raad zou daarom bekend moeten zijn. Ik wil de geachte afgevaardigde verwijzen naar het antwoord op zijn mondelinge vraag H-27/2001 van 14 februari 2001.
Ik wil bovendien de inspanningen benadrukken die de Raad samen met de Commissie heeft geleverd ten behoeve van de uitvoering van het actieplan voor Marokko. Ik wil tevens wijzen op het feit dat de strijd tegen de mensensmokkel een prioriteit vormt. Bovendien wil ik onderstrepen dat de Spaanse autoriteiten geen bevoegdheden hebben in Marokko en daarom niet kunnen controleren wanneer vaartuigen Marokko verlaten.

Nogueira Román
Mijnheer de minister, gerekend vanaf het moment dat ik deze vraag opnieuw gesteld heb zijn er weer duizenden immigranten in kleine bootjes met gevaar voor eigen leven naar de stranden van Andalusië gevaren. Vrouwen, mannen, jongeren, jongens en meisjes, kinderen... Sommigen halen het niet. Hun levenloze lichamen spoelen aan op de stranden en rotsen van de tragische grens tussen Europa en Afrika. Anderen worden opgepakt en weer anderen vluchten naar het binnenland, op zoek naar werk - werk dat ze in hun eigen land niet konden vinden. Dat is de werkelijkheid. Wanneer dringt het tot de Europese instellingen door dat dit een probleem is dat ons allen rechtstreeks aangaat? Wanneer zullen we eindelijk iets doen om ervoor te zorgen dat deze mensen aanspraak kunnen maken op de behandeling waarop zij, als onze medemensen, als onze broeders, recht hebben? Ik heb bij een andere gelegenheid reeds gezegd dat de Europese Unie niet de kop in het zand kan steken en kan doen alsof deze dingen niet bestaan. Deze toestand is beschamend voor de Spaanse en Europese instellingen. Er moet iets aan gedaan worden, en daarvoor moeten de nodige middelen worden vrijgemaakt.

Danielsson
De Raad steekt zijn kop niet in het zand. De Raad beseft terdege dat dit een groot probleem is dat enorm veel menselijk lijden met zich meebrengt.
De Raad is ten volle bereid om door middel van een dialoog met Marokko te trachten de situatie zodanig te wijzigen dat er een einde komt aan dit ondraaglijk menselijk lijden dat de geachte afgevaardigde noemt.

De Voorzitter


Carlos Carnero González
Vraag nr. 5 van (H-0335/01):
Betreft: Verplicht inreisvisum in de Europese Unie voor Colombiaanse staatsburgers Een grote groep Colombiaanse intellectuelen onder leiding van Nobelprijsdrager Gabriel García Márquez heeft uiting gegeven aan zijn verontwaardiging over het besluit van de Raad om visumplicht in te voeren voor Colombiaanse staatsburgers die naar de Europese Unie reizen. Ze hebben zelfs verklaard dat ze zolang als het besluit niet gewijzigd wordt, niet meer naar een land zullen reizen dat qua taal en cultuur zo dicht verwant is als Spanje, waarvan de regering zich niet tegen het besluit van de Raad verzet heeft. 187 Spaanse intellectuelen hebben zich solidair verklaard met het standpunt van hun Colombiaanse collega's. Het besluit van de Raad heeft dus onrust gezaaid en weerstand gewekt.
Kent de Raad de mening van de Colombiaanse intellectuelen onder leiding van García Márquez? Denkt hij echt dat visumplicht een doeltreffend middel is om het Colombiaans crimineel milieu te weren? Is hij met andere woorden bereid om zijn verkeerd besluit recht te zetten, zoals geëist door grote onderdelen van de publieke opinie, waaronder ikzelf?

Danielsson
 - (SV) Ik wil de geachte afgevaardigde eraan herinneren dat het besluit van de Raad dat in de vraag wordt genoemd gebaseerd is op een Commissievoorstel van 26 januari 2000, een voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van de lijst van derde landen waarvan de onderdanen bij overschrijding van buitengrenzen in het bezit moeten zijn van een visum - waar de Colombiaanse staatsburgers onder vallen - en de lijst van derde landen waarvan de onderdanen vrijgesteld zijn van deze plicht.
De Raad wil er ook op wijzen dat het Parlement het Commissievoorstel twee keer heeft bevestigd, namelijk in zijn advies van 5 juli 2000 en in zijn tweede advies, dat pas op 1 maart van dit jaar gegeven werd. Daarom heeft de Raad de verordening op 15 maart met een gekwalificeerde meerderheid vastgesteld. Zij is sinds 10 april van kracht, dat wil zeggen sinds ruim een maand. De Raad begrijpt daarom niet waarom de afgevaardigde dit besluit onjuist vindt.
De manier waarop de regeling tot stand is gekomen, werd gekenmerkt door openheid en transparantie. De lidstaten moeten de overige lidstaten en de Commissie namelijk informeren over de maatregelen die zij nemen overeenkomstig deze verordening. Om dezelfde reden moet deze informatie ook openbaar gemaakt worden in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

Carnero González
Ik zal mijn vraag herformuleren, want het is absoluut noodzakelijk dat de Raad mij antwoordt zonder eraan te herinneren wat de procedures zijn in de Europese Unie om dit soort beslissingen te nemen, want ik denk dat die genoegzaam bekend zijn. Ik wil dat de Raad ingaat op het politieke aspect van mijn vraag.
De beslissing van de Raad om Colombia te plaatsen op de lijst van landen waarvan de ingezetenen een visum moeten hebben om toegang te krijgen tot de landen van de Europese Unie is niet alleen nutteloos in de strijd tegen de georganiseerde misdaad, waarin sommige Colombiaanse burgers een hoofdrol spelen, maar legt de gewone burgers de lasten op die gepaard gaan met het verkrijgen van een visum.
Bovendien wordt de verstandhouding tussen de Europese Unie en Colombia er onnodig door vertroebeld, terwijl dit land zo dicht bij ons staat, zoals niet door mij, maar door vele Colombiaanse intellectuelen is verklaard, met aan het hoofd niemand minder dan de heer García Márquez. Als ik mij niet vergis, is hij onlangs niet naar Spanje gereisd om deel te nemen aan de activiteiten rond de viering van de 25ste verjaardag van het dagblad "El País". Hiermee heeft hij uiting gegeven aan het engagement van de Colombiaanse intellectuelen die verklaard hebben dat ze niet naar de Unie zullen komen, althans niet naar Spanje, zolang deze maatregel niet wordt herroepen.
Ik verzoek u te antwoorden op mijn vraag, en ik hoop op een bevestigend antwoord: zal de Raad deze beslissing herzien in de onmiddellijke toekomst, na overleg met de Colombiaanse burgerorganisaties en autoriteiten?

Danielsson
- (SV) De reden waarom ik een volgens de afgevaardigde bureaucratisch en procedureel antwoord heb gegeven, is dat in de vraag van de afgevaardigde gesuggereerd werd dat het besluit onjuist was. In dat licht is het naar mijn mening zinvol om erop te wijzen dat alle regels, waaronder de twee lezingen in het Parlement, in acht zijn genomen.
Het staat de geachte afgevaardigde vervolgens vanzelfsprekend vrij om het niet eens te zijn met de inhoud van het besluit. Maar het is recentelijk genomen en alle vigerende regels zijn nageleefd. Er zijn voor zover ik weet momenteel geen plannen om wijzigingen aan te brengen in dit besluit.

De Voorzitter


Christa Klaß
Vraag nr. 6 van (H-0338/01):
Betreft: Verslag-Klass: "Het in de handel brengen van vegetatief teeltmateriaal voor wijnstokken" Op 24 oktober 2000 werd het verslag "Het in de handel brengen van vegetatief teeltmateriaal voor wijnstokken" (A5-0195/2000, C5-0090/2000) door het Europees Parlement met grote meerderheid aangenomen.
Hoe staat het met de verdere behandeling van dit document in de Raad? Waarom heeft deze richtlijn tot dusver in de Raad nog niet definitief haar beslag gekregen? Wanneer zal deze richtlijn op de agenda van de Raad worden gezet en ter omzetting aan de lidstaten worden doorgezonden?
Het voorstel van de Commissie en het verslag van het Europees Parlement over "het in de handel brengen van vegetatief teeltmateriaal voor wijnstokken" geeft de betrokken economische partners meer rechtszekerheid op deze voor de wijnbouw in de EU zo belangrijke terreinen. Duidelijke voorschriften inzake teelt, toelating, registratie en controle moeten de handel vereenvoudigen en een duidelijke rechtsgrondslag geven. Het is onbegrijpelijk dat de Raad, nu vijf maanden later, nog geen besluit ter zake heeft genomen.

Danielsson
Om te beginnen wil ik zeggen dat ik het volledig eens ben met de geachte afgevaardigde wat betreft het belang van de richtlijn die in de vraag wordt genoemd. Verder wil ik zeggen dat de Raad veel waardering heeft voor het werk dat mevrouw Klaß als rapporteur op dit belangrijke gebied heeft verricht. De Raad heeft ook nadrukkelijk het advies van het Europees Parlement in aanmerking genomen. Het is daarom zeer begrijpelijk dat het Parlement zich zorgen maakt over de vertraging van het eindbesluit van de Raad over de kwestie.
De reden waarom het eindbesluit is vertraagd, is dat een aantal lidstaten om meer bedenktijd heeft gevraagd voor de bepalingen betreffende genetisch gemodificeerde organismen. Dit ondanks het feit dat deze bepalingen zich op geen enkele wijze onderscheiden van de vigerende gemeenschapsregels en overeenkomen met de recentelijk aangenomen bepalingen in het kader van de communautaire richtlijn betreffende zaaigoed en bosbouwkundig teeltmateriaal.
De vaststelling van de richtlijn stond op de agenda van de vergadering van de Landbouwraad van november vorig jaar. Deze is uitgesteld naar december en vervolgens naar januari van dit jaar, omdat er geen eensgezindheid bereikt kon worden over de bepalingen betreffende genetisch gemodificeerde organismen.
Het Zweedse voorzitterschap heeft zich echter ten doel gesteld voor het einde van het Zweedse voorzitterschap, dat wil zeggen op zijn laatst in juni van dit jaar, in de Raad eensgezindheid te bereiken over het steunen en aannemen van de nieuwe wetgeving.

Klaß
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de voorzitter van de Raad vragen of het normaal is dat wij vijf maanden op een besluit moeten wachten. Wij hebben daar tenslotte ook zelf aan gewerkt. Bij deze richtlijn gaat het uiteindelijk ook om het vastleggen van duidelijke voorschriften met betrekking tot teelt, vergunning, registratie en controle waarmee ook de wijnstokveredelaars in de Europese Unie rechtszekerheid geboden kan worden. Dat is ook voor de economische actoren en economische partners in de Europese Unie zeer belangrijk.
Volgens mijn informatie wilde men wachten tot richtlijn 90/220/EEG inzake de introductie van GGO' s was goedgekeurd. Die richtlijn is intussen ook door het bemiddelingscomité goedgekeurd. Er is dus geen reden meer om nog langer te talmen. Deze richtlijn zegt niets over de uiteindelijke toelating. Daarover moet in de introductierichtlijn worden beslist. Ik roep de Raad daarom op het werk van het Parlement niet op te houden, maar het te bespoedigen.

Danielsson
Ik deel het standpunt van de geachte afgevaardigde volledig. Het vaste voornemen van het voorzitterschap is te trachten een besluit te nemen over de kwestie. Zoals ik al zei, hebben wij tot en met juni de tijd om dit voor elkaar te krijgen.

De Voorzitter


Jonas Sjöstedt
Vraag nr. 7 van (H-0340/01):
Betreft: Zweedse uitzonderingsregeling voor openbaarheid van EU-documenten Citaat uit "EU-avtalet", een in 1994 vóór het Zweedse referendum over EU-lidmaatschap door de afdeling Handel van het Ministerie van Buitenlandse Zaken uitgegeven brochure: "Het openbaarheidsbeginsel blijft onaangetast en hierover kan niet worden onderhandeld."
Deze belofte werd vóór de toetreding aan het Zweedse volk gedaan. Betekent dit dat voor Zweden een uitzondering geldt op de EU-voorschriften die de toepassing van het nationale openbaarheidsbeginsel kunnen beperken?

Danielsson
 - (SV) In mijn functie van fungerend voorzitter van de Raad kan ik het reeds bij het begin kort houden. Ik wil erop wijzen dat nationale wetgeving inzake de toegang van het publiek tot documenten niet valt onder harmonisatie van de communautaire wetgeving. Wij voorzien zo'n harmonisatie evenmin in de toekomst.

Sjöstedt
Dank u voor uw antwoord. Zoals de fungerend voorzitter van de Raad vast en zeker heeft begrepen, bedoel ik EU-documenten in de lidstaten.
De EU heeft nu een nieuw acquis, een verordening, aangenomen op basis van artikel 355, waarmee de rechtsgrond wordt uitgebreid. In de verordening wordt gesproken over loyaliteit aan de EU-regels. Ook staat er dat men in onduidelijke gevallen moet vragen om een richtsnoer.
Als de Commissie en het Hof van Justitie op basis van deze verordening vinden dat een land op nationaal niveau geen toegang mag hebben tot EU-documenten die als vertrouwelijk zijn aangemerkt op EU-niveau, kan de communautaire wetgeving in strijd zijn met het Zweedse openbaarheidsbeginsel. Denkt de voorzitter van de Raad dat een dergelijk scenario is uitgesloten? En zo ja, waarom?

Danielsson
Ik denk dat de procedure die de heer Sjöstedt schetst, uitgesloten is. Ik merk ten eerste op dat in de preambule van de overeengekomen tekst uitdrukkelijk wordt gezegd dat de verordening niet tot doel heeft de nationale wetgevingen inzake de openbaarheid van documenten te wijzigen en dat van enig effect in die zin ook geen sprake zal zijn.
Ten tweede refereert de heer Sjöstedt aan het loyaliteitsbeginsel. Dat is niet nieuw. Het zogeheten loyaliteitsbeginsel van artikel 10 van het EG-Verdrag heeft altijd al bestaan. Het is niet gewijzigd met betrekking tot de overeenkomst die hier is gesloten en die het Parlement begin deze maand heeft aangenomen.
Ik wil onderstrepen dat de raadplegingsprocedure die in artikel 5 van de nieuwe tekst is geïntroduceerd slechts raadgevend is. Wat betreft de Zweedse situatie is het op zich niets nieuws dat de Zweedse overheid bij de uitvoering van de regels inzake geheimhouding de instellingen raadpleegt om een juiste beoordeling van de schade te kunnen maken. Dat staat duidelijk in de Zweedse wetgeving en de nieuwe verordening heeft in dit opzicht geen gevolgen.

Sacrédeus
Ik wil het Zweedse voorzitterschap bedanken alsmede de heer Danielsson voor zijn antwoord. Vanzelfsprekend wil ik ook mijn dank uitspreken voor de werkzaamheden die zijn verricht ten behoeve van de nieuwe houding van de EU ten opzichte van de toegang van het publiek tot EU-documenten, een openbaarheidsbeginsel.
Toch wil ik een vraag stellen. Kunnen wij in Zweden een ontwikkeling verwachten waarbij de vertegenwoordigers van de Zweedse overheid zelfcensuur toepassen in situaties waarin bij de toepassing van de geheimhoudingsregels in Brussel en op Europees bestuursniveau een andere beoordeling wordt gemaakt dan in Zweden? Deze vraag over zelfcensuur en over de mogelijkheid dat Zweden een ander standpunt inneemt dan Brussel is een relevant onderwerp van discussie.

Danielsson
De vraag van de heer Sacrédeus is natuurlijk relevant. Zij is wellicht relevanter voor het Zweedse parlement dan voor het illustere Europees Parlement. Ik heb veel vertrouwen in het vermogen van de Zweedse overheid om een onafhankelijke beoordeling te maken van dergelijke vragen. Ik acht het risico van zelfcensuur zeer klein.
Ik wil slechts onderstrepen dat de regels waarover het Parlement een standpunt heeft ingenomen en waaraan het actief heeft meegewerkt volgens de Raad verbeterd zijn ten opzichte van de bestaande regelgeving op het gebied van openbaarheid van documenten. Nu is er een besluit dat alle documenten betreft en het zogeheten Solana-besluit van vorig jaar is niet langer van kracht. Wij hebben nu verplichte registers. Er moet snel onderzocht worden of documenten al dan niet openbaar gemaakt kunnen worden. Wij hebben duidelijk gedefinieerde regels voor geheimhouding, enzovoort.
Grotendeels dankzij het Parlement komen er voor de EU-instellingen dus aanzienlijk betere en duidelijkere regels voor openheid en toegankelijkheid.

Newton Dunn
Om aan te geven dat deze kwestie niet alleen Zweedse leden van de Europese Unie ter harte gaat, maar ook andere nationaliteiten, wil ik vragen of deze nieuwe procedure in de Raad al van kracht is. Zo niet, wanneer is dat dan het geval? Met andere woorden, wanneer kan ik het eerste document van de Raad verwachten?

Danielsson
Ik weet niet of de afgevaardigde wil dat de fungerend voorzitter van de Raad een beoordeling geeft van een concrete zaak - dat is mijns inziens vrijwel onmogelijk.
Ik ga ervan uit dat zodra dit besluit van kracht is alle instellingen van de Unie de bepalingen ervan op een adequate manier zullen toepassen. Dit betekent dat het voor de heer Newton Dunn en anderen gaandeweg mogelijk zal worden toegang te verkrijgen tot documenten die geen onderwerp zijn van een onderzoek naar geheimhouding, dat altijd moet worden uitgevoerd.

De Voorzitter


Ioannis Marinos
Vraag nr. 8 van (H-0342/01):
Betreft: Standpunt van de Raad inzake gewelddadige praktijken van Turkije De hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de heer Solana, verklaarde onlangs tijdens zijn bezoek aan Skopje, de hoofdstad van de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (FYROM), dat het een vergissing zou zijn als de regering van FYROM onderhandelingen voert met de terroristen (van het UCK). Hij voegde er nog aan toe dat de leiders van FYROM op de steun van de EU kunnen rekenen, maar dat er in de Unie geen plaats is voor al wie geweld gebruikt. Kan de Raad na deze categorieke stellingname meedelen waarom deze principekwestie ook niet geldt voor Turkije, dat sinds 1974 het internationale recht schendt, met geweld 40% van het grondgebied van de Cypriotische Republiek heeft ingenomen en nog steeds bezet houdt, ondanks diverse veroordelingen in VN-resoluties? Weet de Raad misschien ook niet dat dit land, dat onlangs is uitgeroepen tot kandidaat voor toetreding tot de EU, met geweld de uitoefening verhindert van de individuele en politieke rechten van de Koerdische minderheid, de gevangenen buitensporig gewelddadig behandelt, journalisten opsluit en in het algemeen met geweld de staatsmacht uitoefent, waarbij alle handvesten op het gebied van de mensenrechten worden geschonden, wat overigens reeds herhaaldelijk is vastgesteld door het Internationaal Hof voor de rechten van de mens?

Danielsson
Het standpunt van de Raad wat betreft Cyprus en de situatie van de mensenrechten in Turkije, waaronder de kwestie van de Koerden, is welbekend. Het komt wellicht het duidelijkst naar voren in het besluit van de Raad over het toetredingspartnerschap met Turkije dat op 8 maart 2001 is aangenomen.
Een aanzienlijk aantal prioriteiten en doelen van het toetredingspartnerschap heeft te maken met de mensenrechten. Wat betreft Cyprus wordt in dit document herhaald wat gezegd is tijdens de vergadering van de Europese Raad van Helsinki in december 1999.
De Unie zal met het oog op het toetredingspartnerschap en het nationaal programma van Turkije voor overname van het acquis communautaire erop toezien dat Turkije deze prioriteiten ook daadwerkelijk uitvoert. Tijdens de vergadering van de Associatieraad op 26 juni 2001 zal de kwestie inzake de uitvoering worden besproken. De Commissie heeft meegedeeld dat het periodiek verslag over Turkije en de andere kandidaat-landen in november dit jaar openbaar zal worden gemaakt.

Marinos
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn antwoord. Dit is een bevredigend antwoord, ofschoon het enigszins van het onderwerp afwijkt. Ik vroeg namelijk waarom met Turkije, dat geweld gebruikt op Cyprus, een dialoog en zelfs een vriendschappelijke dialoog wordt gevoerd. Turkije is bovendien uitgeroepen tot kandidaat-land. In andere gevallen zegt de heer Solana echter dat wij geen dialoog voeren met landen die geweld gebruiken.
Ik wil tevens van de Raad weten of hij op de hoogte is van de voortdurende provocaties van de kant van Turkije. Ten eerste heeft de zogenaamd vredelievende en Europees gezinde minister van Buitenlandse Zaken, de heer Cem, gedreigd dat als Cyprus volledig lid wordt van de Unie, de reactie van zijn land geen grenzen zal kennen. Hij bedreigt dus iedereen, zonder enig onderscheid. Ten tweede is schending van het Griekse luchtruim door de Turkse luchtmacht weer schering en inslag. Daardoor is de Griekse luchtmacht gedwongen gevaarlijke manoeuvres uit te voeren om de Turkse toestellen te onderscheppen. Ten derde heeft het Internationaal Hof van de Rechten van de Mens hier in Straatsburg een week geleden Turkije veroordeeld wegens flagrante schending van de mensenrechten van Grieks-Cyprioten in het door Turkse troepen bezette gedeelte van de Cyprische Republiek. Wat is het commentaar van de fungerend voorzitter op hetgeen ik zojuist noemde?

Danielsson
Ik constateer, zoals ik al veel vaker heb gedaan, dat de Unie met het partnerschapsakkoord met Turkije de mogelijkheid heeft om de politieke ontwikkelingen in Turkije nauwlettend in de gaten te houden. Het biedt ook de mogelijkheid om een dialoog te voeren met de Turkse autoriteiten en de Turkse regering als de Raad dat verlangt.
De Raad kiest doorgaans de dialoog als methode om onaanvaardbare situaties aan te pakken. Ik wil er ook op wijzen dat de volgende vergadering van de Associatieraad met Turkije op 26 juni 2001 de eerste gelegenheid is om de kwestie te bespreken.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, vanmiddag, tijdens het debat over Turkije, hebben enkele personen zich onrechtmatig toegang tot deze vergaderzaal verschaft. Het is niet de eerste keer dat wij op die manier worden lastiggevallen. Het gaat ook om de veiligheid van de Europese instellingen. Is de Raad eigenlijk voornemens de veiligheidsmaatregelen voor de Europese instellingen te versterken?

Danielsson
Het is naar mijn mening niet een zaak van de Raad om de veiligheid van het Parlement te bespreken.

De Voorzitter
Mijnheer Rübig, ik kan u meedelen dat de veiligheid een punt van zorg is van dit Parlement en dat het Bureau zich dezer dagen met dit thema bezighoudt in het kader van de begroting, omdat er gebreken zijn vastgesteld bij de organisatie van de veiligheid. Het spreekt voor zich dat we de debatten moeten beveiligen, wie er ook komt protesteren en hoe gerechtvaardigd hun argumenten ook mogen zijn. De Raad is echter niet verantwoordelijk voor de veiligheid van de gebouwen van ons Parlement in de drie zetels. Ik kan u wel verzekeren dat dit thema met grote toewijding wordt behandeld.
Ik geef de heer Fatuzzo het woord voor een tweede aanvullende vraag.

Fatuzzo
Ik heb het antwoord van het voorzitterschap van de Raad over het probleem van de betrekkingen tussen Turkije, de Grieks-Cyprioten en de Koerden gehoord, een probleem dat de heer Marinos goed heeft geïllustreerd. Ik wil de Raad vragen of hij controleert, waakzaam is, op de hoogte is en in dit verband rekening houdt met de situatie van de Armeense bevolking in Turkije. Ook deze bevolkingsgroep heeft de nodige problemen. Vorige week had ik een ontmoeting met een bisschop van de Armeense kerk die mij heeft ingelicht over de grote problemen van de Armeense bevolkingsgroep in Turkije.

Danielsson
Ik wil nogmaals zeggen dat één van de voordelen van het partnerschapsakkoord met Turkije is dat het de mogelijkheid biedt om de situatie in het land nauwlettend in de gaten te houden. Het gaat niet alleen om de situatie van de Koerdische minderheid, maar natuurlijk ook om de Armeense bevolkingsgroep. Een dergelijke follow-up zal er komen.

De Voorzitter
De vragen nrs. 9 en 10 komen te vervallen. We hebben de vraagstellers een brief doen toekomen met de mededeling dat overeenkomstig het Reglement punten die reeds op de agenda staan niet behandeld worden tijdens het Vragenuur, en zoals u weet, is het ernstige probleem van de Turkse gevangenen die in hongerstaking zijn reeds aan bod gekomen in de verklaringen van de Commissie en de Raad. Het gaat dus om een directe, duidelijke en ondubbelzinnige toepassing van het Reglement van dit Parlement.
Hoe dan ook, de heer Alyssandrakis heeft het woord voor een motie van orde.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, de Raad heeft inderdaad geantwoord en er zijn inderdaad verklaringen afgelegd door de Raad en de Commissie, maar tijdens het Vragenuur hebben wij de gelegenheid tot het stellen van aanvullende vragen. Deze gelegenheid wordt ons nu ontnomen omdat men besloten heeft geen debat te voeren over deze vragen.

De Voorzitter
Overeenkomstig het Reglement mogen deze vragen niet behandeld worden omdat ze reeds aan bod komen in de verklaringen van de Raad en de Commissie. Ik geloof niet dat in dit geval een fundamenteel recht wordt geschonden door de toepassing van het Reglement. In het Parlement beschikt u over vele mogelijkheden om uw zorgen kenbaar te maken.

De Voorzitter


William Francis Newton Dunn
Vraag nr. 11 van (H-0348/01):
Betreft: Satelliet-faciliteiten in Torrejon Hoe en wanneer zullen de satelliet-faciliteiten naar aanleiding van de besluiten van de Europese Raad van Nice van de WEU naar de EU worden overgeheveld

Danielsson
De Europese Unie heeft op de Top van Nice bevestigd dat zij van plan is om de crisisbeheersingsfuncties van de WEU over te nemen.
De Raad heeft de beginselbesluiten die zijn genomen met betrekking tot het overhevelen van de betreffende taken van de West-Europese Unie naar de Petersbergtaken ter harte genomen. Het ging onder meer om de invoering van een Satellietcentrum en een instituut voor veiligheidsstudies in de vorm van organen waarin geschikte onderdelen van de huidige parallelle WEU-structuren worden opgenomen.
Het Zweedse voorzitterschap is dringend verzocht om samen met de secretaris-generaal van de Raad aan deze kwestie verder te werken in de Raad Algemene Zaken.
Een voorstel voor gezamenlijke maatregelen met het oog op het invoeren van een Satellietcentrum voor de Europese Unie wordt nu behandeld in de instellingen van de Raad. Het Zweedse voorzitterschap wil dat de Raad het voorstel voor eind juni goedkeurt. Een dergelijk satellietcentrum is van groot belang voor vergroting van het vermogen voor tijdige waarschuwing en uitbreiding van de crisisbeheersing in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, met name het Europese veiligheids- en defensiebeleid. Er moet zowel een handvest als een structuur komen voor het centrum, zodat het op een flexibele manier aan de eisen van de Unie en haar lidstaten kan voldoen en zijn taken kan uitvoeren in nauwe samenwerking met bestaande instellingen in de Unie op nationaal en internationaal niveau. Het personeel en de infrastructuur van dit centrum moeten om te beginnen afkomstig zijn van het Satellietcentrum van de WEU. Hoe een en ander precies geregeld zal worden is nog niet vastgelegd. Het onlangs opgerichte Satellietcentrum, dat in Torrejón de Ardoz in Spanje zal komen te liggen, begint op 1 januari 2002 met zijn werkzaamheden.

Newton Dunn
Hartelijk dank voor uw zeer uitgebreide antwoord, mijnheer de Raadsvoorzitter. Aangezien het Satellietcentrum op 1 januari financieel onder de Europese Unie valt, is mijn vraag of de begroting voor het centrum deel zal uitmaken van de begroting voor het Europese veiligheids- en defensiebeleid, die door de Raad zal worden ingediend en waarover het Parlement zich door middel van debatten en eventueel amendementen kan uitspreken. Valt de begroting binnen de normale financiële procedures van de EU?

Danielsson
De begroting van het Satellietcentrum zal bestaan uit bijdragen van de lidstaten volgens de zogeheten GNP key, dat wil zeggen buiten de traditionele begroting om. De werkzaamheden van het centrum zullen worden gefinancierd volgens een speciale verdeling op grond van het bruto nationaal product van de lidstaten.

De Voorzitter


Alexandros Alavanos
Vraag nr. 12 van (H-0352/01):
Betreft: Verklaringen van de Amerikaanse president over akkoord van Kyoto De Amerikaanse president heeft duidelijk verklaard dat de VS het internationale akkoord van Kyoto, dat tot vermindering van de uitstoot van broeikasgassen verplicht, niet zullen naleven omdat het niet strookt met de economische belangen van de VS. De verbale reacties van Europese leiders op de verklaringen van Bush houden geen beleid in. Welke maatregelen bestudeert de Raad als reactie op de cynische houding van de VS, waarmee het internationale akkoord wordt opgeblazen? Wordt de mogelijkheid van economische sancties bekeken?

Danielsson
 - (SV) De maatregelen en standpunten van de Unie in deze kwestie zijn goed gedocumenteerd, met name door de uitvoerige aandacht in de media voor de laatste commentaren en het omvangrijke bilaterale overleg dat de Raad heeft gevoerd. De Raad hoeft er niet aan te herinneren dat de Europese Unie en haar lidstaten een zeer actieve rol spelen en blijven spelen in de internationale onderhandelingen over de klimaatverandering. In zijn conclusies heeft de Raad herhaaldelijk bevestigd dat het zijn taak is een akkoord te bereiken tijdens de hervatte zesde conferentie van de partijen, de integriteit van het Kyoto-protocol op milieugebied te beschermen en voorwaarden te scheppen voor ratificatie en inwerkingtreding van het akkoord vóór 2003. Het hoeft niet herhaald te worden dat de Raad noch zijn beleid inzake klimaatverandering noch deze verplichtingen ter discussie stelt.
De Europese Raad van Stockholm in maart 2001 heeft opnieuw bevestigd dat hij zich zeer nauw betrokken voelt bij het Kyoto-protocol als basis voor de internationale inspanningen voor het verminderen van de uitstoot. De Europese Raad heeft alle onderhandelingspartners aangemoedigd constructief bij te dragen aan de totstandkoming van een akkoord over de gedetailleerdere voorwaarden voor de uitvoering van het Kyoto-protocol en aan het bereiken van een goed resultaat.
De Raad gelooft nog steeds in het Kyoto-protocol en het Kyoto-proces.
De trojka heeft uitgebreid overleg gevoerd met andere partijen. Zij heeft gesproken met Canada, Iran, de huidige voorzitter van de Group of 77, Rusland, alsmede met China en Japan om steun te verkrijgen voor het Kyoto-proces en de inspanningen van de voorzitter van de conferentie van de partijen, de Nederlandse minister van Milieu Pronk. Er zullen natuurlijk meer bilaterale onderhandelingen over hetzelfde onderwerp gevoerd worden voor de tweede ronde van de zesde conferentie van de partijen in Bonn deze zomer. De Unie heeft ook meegedeeld dat het haar taak is de voorbereidingen voor de ratificatie uiterlijk in 2002 voort te zetten, ook als de Verenigde Staten besluiten niet deel te nemen. De directe strategie van de EU betekent dus dat er ondanks het huidige standpunt van de Verenigde Staten voldoende steun zal zijn voor het succes van het Kyoto-proces.
De Unie heeft verder direct haar houding ten opzichte van de nieuwe regering in Washington kenbaar gemaakt via diverse vertegenwoordigers op hoog niveau, onder meer via de Zweedse minister van Milieu Kjell Larsson en milieucommissaris Margot Wallström
De voornaamste doelstelling is nu de Verenigde Staten weer te betrekken bij het Kyoto-proces. De EU onderstreept dat de klimaatkwestie een belangrijk onderdeel vormt van de transatlantische betrekkingen en verzoekt de Verenigde Staten om een constructieve bijdrage te leveren aan dit proces.

Koulourianos
Dank u wel, mijnheer de Raadsvoorzitter. Ik ben blij met uw antwoord en hoop slechts dat u door zult blijven gaan met uw inspanningen om de Verenigde Staten ervan te overtuigen het Protocol van Kyoto na te leven.

Danielsson
Ik wil er alleen aan toevoegen dat de vraag over het Protocol van Kyoto een belangrijk thema zal zijn in de besprekingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten die zullen plaatsvinden op 14 juni 2001 tijdens de Europese Top in Göteborg. Daar zullen de voorzitter van de Commissie en van de Europese Raad de mogelijkheid hebben om de Amerikaanse president duidelijk te maken welk belang de Unie aan deze kwestie hecht.

De Voorzitter


Lennart Sacrédeus
Vraag nr. 13 van (H-0353/01):
Betreft: Herinnering aan de Holocaust Naar aanleiding van het initiatief van de Zweedse premier Göran Persson om in januari 2000 een opzienbarend Internationaal forum te Stockholm over de Holocaust te organiseren heeft het Europees Parlement op 7 juli 2000 een schriftelijke verklaring over de herinnering aan de Holocaust aangenomen. In dit besluit worden het Parlement en de Raad verzocht om opvoering van de inspanningen op het gebied van onderwijs, herinnering en onderzoek met betrekking tot de Holocaust, om de studie naar de Holocaust in al zijn aspecten te bevorderen, om passende vormen van herdenking van de Holocaust aan te moedigen, zoals een jaarlijkse Europese Dag ter Herdenking van de Holocaust, en om alle nodige maatregelen te nemen om de openstelling van de archieven te vergemakkelijken, opdat alle documenten die op de Holocaust betrekking hebben toegankelijk zijn voor onderzoekers.
Welke maatregelen heeft de Raad genomen om aan de verzoeken van het Europees Parlement te voldoen? Zijn er momenteel plannen om een gezamenlijke Europese dag dan wel nationale herdenkingsdagen in te voeren om de herinnering aan de Holocaust levend te houden?

Danielsson
Wat betreft het onderwijs inzake de Holocaust en het levend houden van de herinnering daaraan verwijs ik naar het antwoord op de schriftelijke vraag van de heer Joan Colom i Naval in maart 2000, waarvan u mijns inziens ook kennis hebt kunnen nemen, mijnheer Sacrédeus. De Raad heeft geen concrete voorstellen gekregen voor de invoering van een Europese dag ter Herdenking van de Holocaust. De lidstaten die deel uitmaken van de internationale werkgroep voor de herinnering, het onderwijs en het onderzoek met betrekking tot de Holocaust hebben de aanbevelingen van het comité van regeringsafgevaardigden en afgevaardigden van vrijwilligersorganisaties ter harte genomen, die erop neerkomen nationale herdenkingsdagen voor de Holocaust in te voeren. Dit is bijvoorbeeld reeds gebeurd in Duitsland, Zweden, Groot-Brittannië en Italië. Vanaf volgend jaar zal ook Finland zo' n herdenkingsdag invoeren.
De Raad beklemtoont dat de ervaringen uit het verleden, onder andere met de Holocaust, aantonen hoe belangrijk het is dat wij racisme en vreemdelingenhaat in alle mogelijke vormen actief bestrijden. In dit verband zal het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat in Wenen een belangrijke rol spelen, vooral voor grensoverschrijdende acties. Ik kan verder ook vermelden dat de Raad en de afgevaardigden van de nationale regeringen op 28 mei een verklaring zullen aannemen over de strijd tegen het racisme en vreemdelingenhaat op internet. Het is zorgwekkend dat de nieuwe technologie helaas ook gebruikt wordt door antidemocratische krachten.
Als onderdeel van de inspanningen om de herinnering aan de Holocaust levend te houden en om te zien hoe onverdraagzaamheid in onze tijd bestreden kan worden, vond in januari van dit jaar in Stockholm een internationale conferentie plaats over de strijd tegen onverdraagzaamheid. De afgevaardigden van alle EU-lidstaten, de Commissie, de OESO en de secretaris-generaal van de VN kwamen toen bijeen om strategieën te ontwikkelen ter bestrijding van racisme, antisemitisme en vreemdelingenhaat.
Om af te ronden kan ik nog meedelen dat de Raad het engagement van het Parlement op dit gebied ten zeerste waardeert. Ik dank in het bijzonder de heer Lennart Sacrédeus voor zijn engagement toen het Parlement in juli vorig jaar een belangrijk standpunt over dit thema heeft aangenomen.

Sacrédeus
Ik dank het Zweeds voorzitterschap en de heer Danielsson voor het uitgebreide antwoord en de zeer lovende slotwoorden.
Naar aanleiding van het initiatief van premier Göran Persson inzake de internationale conferentie over de Holocaust in Stockholm in januari 2000 heeft het Europees Parlement een schriftelijke verklaring over de herinnering aan de Holocaust aangenomen, en uit dit besluit blijkt dat wij graag zouden zien dat de lidstaten een nationale, of nog liever een Europese, herdenkingsdag van de Holocaust invoeren.
Ik vestig de aandacht op de unieke mogelijkheid - uniek gezien de bijzondere autoriteit die premier Persson als fungerend voorzitter van de EU en als initiatiefnemer van de genoemde conferentie momenteel geniet - om ook andere dan de zojuist door de heer Danielsson genoemde lidstaten over te halen een herdenkingsdag in te voeren en misschien zelfs een datum voor een gemeenschappelijke herdenkingsdag te vinden.
Ik begroet de inspanningen die geleverd worden ter bestrijding van racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme. Mijn concrete aanvullende vraag luidt: is premier Persson bereid om in de resterende periode van het Zweeds voorzitterschap de mogelijke invoering van een jaarlijkse Dag ter Herdenking van de Holocaust in de verschillende landen weer aan de orde te stellen?

Danielsson
De vraag die de heer Lennart Sacrédeus stelt, is zeer belangrijk. Ook in de Raad is daarover lang gedebatteerd. De conclusie was helaas dat er in de geschiedenis van deze eeuw vele afschuwelijke dingen zijn gebeurd. Dat is niet alleen het geval met de Holocaust, waarover wij het nu hebben. Er zijn ook andere gebeurtenissen die wij ons moeten blijven herinneren en die we moeten gebruiken als uitgangspunt voor de strijd tegen onverdraagzaamheid en vreemdelingenhaat.
Daarom zijn wij tot de conclusie gekomen dat het misschien het beste is de uiteindelijke beslissing betreffende een herdenkingsdag aan de lidstaten over te laten, maar de nationale autoriteiten wel aan te moedigen een dergelijke beslissing te nemen. Het is misschien ook niet nodig een bepaalde dag als gemeenschappelijke herdenkingsdag aan te bevelen, bijvoorbeeld 27 januari. Er zijn zoveel andere belangrijke data. In vele landen is de herinnering aan de Kristalnacht bijvoorbeeld belangrijk, en er zijn ook data die verband houden met het einde van de oorlog in 1945 die voor een herdenkingsdag geschikt zijn. Daarom denken wij dat de beste oplossing erin bestaat de nationale regeringen aan te moedigen op nationaal vlak een besluit te nemen in plaats van te proberen op Europees niveau voorstellen te doen.

De Voorzitter


Josu Ortuondo Larrea
Vraag nr. 14 van (H-0356/01):
Betreft: Heekvisserij: ernstige discriminatie door een drastischer beperking van de vangsten in de subzone VIII (Golf van Biskaje) De Raad van ministers van Visserij van de EU heeft in december 2000 de TAC's en quota voor de vangsten van Pacifische heek in 2001 vastgesteld. Daarbij werden de toegestane vangsten in de subzone VIII - Golf van Biskaje drastischer beperkt (45%) dan in de noordelijke subzones (58,9%), een besluit dat niet steunt op argumenten van de Wetenschappelijke Beheersraad, aangezien deze bestanden voor de follow-up en de wetenschappelijke evaluatie sinds het eind van de jaren '70 steeds zijn beschouwd als één enkele voorraad, waarbij geen regionale verschillen in aanmerking werden genomen. Op basis van welk criterium heeft de Raad dit onderscheid gemaakt?
Het is wetenschappelijk niet bewezen dat er verschillende bestanden bestaan. Het gaat integendeel om één enkele, over uitgestrekte zeezones verspreide populatie. Is de Raad zich ervan bewust dat een deel van de communautaire vloot ernstig wordt gediscrimineerd door de toepassing van subjectieve politieke criteria? Is hij van plan een einde te maken aan deze discriminatie bij de vaststelling van de TAC's voor 2002?

Danielsson
Ik verwijs eerst naar het antwoord op vraag nummer 280 dat de geachte afgevaardigde in de vergaderperiode van april van de Raad heeft ontvangen en waaraan ik het volgende kan toevoegen.
Op basis van een wetenschappelijk advies van de Wetenschappelijke Beheersraad, waarin de laagst mogelijke vangsten en een instandhoudingsplan voor dit bestand werden aanbevolen, heeft de Raad de totale TAC voor Pacifische heek op 22.623 ton vastgesteld. In 2000 bedroeg de TAC 42.090 ton. De Commissie had voor 2001 een TAC van 11.000 ton voorgesteld.
De totale TAC voor Pacifische heek is in vier beheerszones onderverdeeld. Volgens de wetenschappelijke informatie waarover de Commissie beschikte, was de situatie van het heekbestand in de beheerszones VIII, a, b, d en e slechter dan in de drie noordelijke gebieden, reden waarom in deze zones een verhoudingsgewijs grotere beperking is ingevoerd.
De maatregelen voor 2002 moeten worden vastgesteld in het kader van de huidige discussie over een instandhoudingsplan voor Pacifische heek.

Ortuondo Larrea
Ik begrijp uw antwoord niet, omdat volgens mijn informatie de Pacifische heek in wetenschappelijke studies als één enkel bestand wordt beschouwd. Daarom begrijp ik niet waar men de gegevens vandaan haalt om de situatie te differentiëren of een onderscheid te maken tussen de vermindering van het bestand in het ene of het andere gebied, in de Golf van Biskaje of de overige zones.
In de tweede plaats wil ik de fungerend voorzitter van de Raad zeggen dat de Raad misschien rekening had moeten houden met sociaal-economische en commerciële factoren en de levensvatbaarheid van de heekvisserij zoveel mogelijk had moeten garanderen door radicale toepassing te eisen van de technische maatregelen op het gebied van visserijbeheer. Het gemeenschappelijk visserijbeleid heeft deze maatregelen de afgelopen jaren niet in praktijk kunnen brengen, ondanks voortdurende waarschuwingen van de organen die wetenschappelijk advies verstrekken op het gebied van visserijbeheer.

Danielsson
De quotaverdeling is gebaseerd op biologisch en wetenschappelijk advies, niet op sociaal-economisch advies. Volgens het wetenschappelijk advies vereist de ernstige situatie van het Pacifische heekbestand drastische maatregelen.
Aangezien er duidelijke wetenschappelijke bewijzen zijn voor de huidige overbevissing van het Pacifische heekbestand, heeft de Wetenschappelijke Beheersraad een aantal maatregelen voor dit gebied voorgesteld. Dit heeft uiteraard sociaal-economische gevolgen op korte termijn, maar wij hopen dat het op lange termijn positief zal zijn voor het visbestand.

De Voorzitter


Esko Olavi Seppänen
Vraag nr. 15 van (H-0357/01):
Betreft: Voorzitter van het Militair Comité Binnen de structuren van de Raad is de functie van voorzitter van het Militair Comité gecreëerd. Welke instelling betaalt het salaris van deze persoon, hoe wordt dit salaris vastgesteld en is het de bedoeling dat het Europees Parlement om toestemming wordt gevraagd voor deze post en voor de daaraan verbonden salariëring?

Danielsson
De voorzitter van het Militair Comité van de Europese Unie maakt deel uit van de delegatie die een lidstaat afvaardigt, op dezelfde manier als een voorzitter van een comité of werkgroep binnen de Raad. Dit geldt ook voor de voorzittersposten die niet veranderen volgens het wisselend voorzitterschap, bijvoorbeeld de voorzitter van het Economisch en Sociaal Comité of het Comité voor economisch beleid.
De vaststelling en uitbetaling van het salaris worden dus vastgesteld door de lidstaat die de voorzitter afvaardigt. Voor de benoeming van de voorzitter van het Militair Comité van de Europese Unie is de toestemming van het Europees Parlement niet vereist.

Seppänen
Dank u voor uw antwoord. Alles is duidelijk, maar u vergat mij de beloofde informatie te sturen over de salarissen van de zogenaamde wijze mannen in de kwestie-Oostenrijk. U had dat vorige keer nochtans beloofd. Bent u van plan deze informatie te sturen?

Danielsson
Ik kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat ik het antwoord in elk geval ondertekend heb. Ik hoop dat het onderweg is. Soms is de weg tussen Stockholm en Straatsburg enorm lang, maar ik kan u garanderen dat het antwoord is verstuurd.

De Voorzitter
Laten we hopen dat tegen de volgende vergadering dit probleem is geregeld en de communautaire brief is aangekomen.

De Voorzitter
Omdat de volgende vragen over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:

María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 16 van (H-0359/01):
Betreft: Associatieovereenkomst met Algerije en de positie van de vrouw In verband met de volgende associatieovereenkomst tussen de EU en Algerije: bevat deze een compromis over de bescherming van de mensenrechten van vrouwen (met inbegrip van het recht op onderwijs in plattelandsgebieden) en een verbetering van de status van de vrouw binnen het gezin? Welke stappen zijn er voorzien? Welke steun verleent de EU om het mogelijk te maken dat het democratiseringsproces ook de vrouwen bereikt?

Niall Andrews
Vraag nr. 17 van (H-0377/01):
Betreft: Algerije De afgelopen tien jaar zijn er in Algerije naar schatting 200.000 mensen vermoord. En het moorden gaat door. Elke maand vallen er ca. 200 doden.
Kan het Zweedse voorzitterschap mededelen welke maatregelen het tijdens zijn voorzitterschap heeft genomen ter ondersteuning van een internationaal onafhankelijk onderzoek naar deze moorden en welke initiatieven het op VN­niveau denkt te nemen om een einde te maken aan de moordpartijen en de naar verluidt wijdverbreide martelpraktijken?

Danielsson
Laat mij eerst meedelen dat de onderhandelingen voor een associatieovereenkomst tussen de Unie en Algerije volgens schema verlopen, maar dat er voor een groot aantal problemen nog een oplossing moet worden gezocht. De onderhandelaars komen bijna elke maand bijeen om de onderhandelingen dit jaar te kunnen afronden. Er is al veel bereikt.
Alegrije heeft zich reeds akkoord verklaard met de volgende formulering over de mensenrechten: "Het respect voor de democratische principes en de fundamentele mensenrechten zoals omschreven in de Universele Verklaring van de rechten van de mens is een leidraad voor het binnen- en buitenlands beleid van de Gemeenschap en van Algerije en vormt een wezenlijk onderdeel van deze overeenkomst" . Deze ruime formulering verwijst naar de mensenrechten van alle mensen, ongeacht geslacht, op alle gebieden voor burgerlijke, politieke, sociale, economische en culturele rechten.
Een andere bepaling in de ontwerpovereenkomst geeft elk van de verdragssluitende partijen het recht gepaste maatregelen te treffen indien een van de partijen van oordeel is dat de andere partij een van haar plichten uit hoofde van de overeenkomst niet naleeft.
In de huidige onderhandelingen is een akkoord bereikt over twee belangrijke onderwerpen die de situatie van de vrouw aangaan. Ten eerste wordt onderstreept hoe belangrijk het is om het vrouwelijke deel van de bevolking toegang te verlenen tot onderwijs, waaronder ook technisch onderwijs, hogere opleiding en beroepsopleiding. Ten tweede moet in het kader van de sociale samenwerking via opleiding en de media prioriteit worden verleend aan de bevordering van de rol van de vrouw in het economische en sociale ontwikkelingsproces, samen met het Algerijnse beleid op dit gebied.
Het sluiten van een associatieovereenkomst zal de politieke dialoog met Algerije vergemakkelijken en institutionaliseren, onder andere wat betreft de mensenrechten.
Met betrekking tot de gestelde vraag deelt de Raad de bezorgdheid van de heer Andrews over de moorden die de laatste tien jaar in Algerije zijn gepleegd. Onder dit voorzitterschap heeft de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken het probleem ter sprake gebracht tijdens een bijeenkomst in het kader van de politieke dialoog tussen de Unie en Algerije, die op 24 april in Algiers heeft plaatsgevonden. Wij hebben onze bezorgdheid geuit over de verdwijningen, willekeurige arrestaties en martelingen. Wij hebben de Algerijnse autoriteiten een lijst van dergelijke gevallen overhandigd met het verzoek ons over deze gevallen inlichtingen te verstrekken.
De Unie heeft ook haar bezorgdheid geuit op de jaarlijkse bijeenkomst van de VN-Commissie voor de mensenrechten in Genève.
In het kader van de technische en financiële steunverlening van het MEDA-programma steunt de Unie een project voor de modernisering van de politie. Het programma omvat onder andere een opleidingsmodule over respect voor de mensenrechten bij politieoptreden. Voor dit doel is 8,2 miljoen euro uitgetrokken. De Unie steunt ook geselecteerde instellingen die bijdragen tot versterking van de burgerlijke samenleving.
Wanneer de associatieovereenkomst met Algerije een feit zal zijn, zal, zoals ik daarnet zei, de politieke dialoog met Algerije geïnstitutionaliseerd zijn, wat ons een forum zal bieden om onze bezorgdheid en kritiek betreffende Algerije te uiten.

Izquierdo Rojo
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn antwoord, al beperkt hij zich tot de rol van boodschapper en weet hij net zo goed als ik dat als men de erkenning van vrouwenrechten niet expliciet opneemt in de associatieovereenkomst, er geen rekening mee zal worden gehouden.
We hebben het over een land waar politieautoriteiten op 29 april laatstleden een bloedbad hebben aangericht onder de Algerijnse berbers. En we hebben het over een associatieovereenkomst met dat land.
Het lijkt me niet te veel gevraagd om de rechten van vrouwen alsook die van de berberbevolking expliciet te vermelden in deze associatieovereenkomst en ook de eerbiediging van de taalrechten, culturele rechten en burgerrechten van de Algerijnse berbers daarin op te nemen.
Is de fungerend voorzitter van de Raad bereid dit verzoek over te brengen?

Danielsson
Zoals ik reeds zei in mijn antwoord, is een algemene formulering over de mensenrechten opgenomen in de ontwerpovereenkomst die nu op tafel ligt.
Het is belangrijk dat in de algemene verklaring over de rechten van de mens die in de associatieovereenkomst is opgenomen, niet alleen vrouwen, maar ook minderheden worden beschermd. U noemde zelf de berbers. Er is een groot aantal andere groepen die ook genoemd moeten worden. Ik kan u garanderen dat bijvoorbeeld de Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, die een vrouw is, deze algemene formulering als uitgangspunt heeft gebruikt om duidelijk te maken dat de situatie van vrouwen in Algerije aandacht moet krijgen.
Dit wordt in de dialoog met Algerije telkens herhaald en nu er een associatieovereenkomst komt, zullen wij dat nog vaker en krachtiger herhalen. De associatieovereenkomst vormt een kader dat ons de mogelijkheid biedt om alle problemen die te maken hebben met de mensenrechten aan de orde te stellen. Ik denk dat wij dezelfde mening zijn toegedaan wat betreft de noodzaak om de situatie van de vrouwen in Algerije te verbeteren. Algerije moet niet alleen de rechten van vrouwen respecteren, maar alle mensenrechten. Ook daarover verschillen wij niet van mening. Laat ons daarom samenwerken om deze doelstellingen te bereiken.

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de fungerend voorzitter van de Raad bedanken voor zijn uitgebreide antwoord. Het lijkt alsof alles prima in orde komt als deze associatieovereenkomst eenmaal is gesloten. Ik wil hem het volgende vragen: is de Raad van plan deze associatieovereenkomst goed te keuren als de vreselijke schendingen van de mensenrechten in Algerije blijven doorgaan? Het is leuk om overeenkomsten ten aanzien van de mensenrechten te tekenen, maar de realiteit is dat de situatie in Algerije, net als in Turkije, alleen maar is verslechterd, ondanks de inspanningen van de laatste jaren van de Raad en de Europese Unie,. Ik wil hem vragen: wil de Raad in oktober of november zijn goedkeuring hechten aan de slotverklaring inzake de associatieovereenkomst? Ik ben persoonlijk van mening dat de Algerijnse regering elke mogelijke sanctie moet worden opgelegd om ervoor te zorgen dat de mensenrechten van eenieder - mannen, vrouwen en kinderen - worden gerespecteerd.

Danielsson
Ik wil niet vooruitlopen op het definitieve standpunt van de Raad met betrekking tot de associatieovereenkomst, maar ik vind het toch belangrijk dat we ons afvragen waarom de Unie een instrument als de associatieovereenkomst gebruikt. Een associatieovereenkomst betekent in elk geval niet dat een regering of een land een soort carte blanche krijgt.
Een associatieovereenkomst wordt gesloten omdat de Unie een kader wil hebben, een formele structuur binnen dewelke onder andere een politieke dialoog gevoerd kan worden - ook over zaken waarover de meningen verschillen. Daarom willen wij een associatieovereenkomst hebben. De Raad denkt dat dit een efficiëntere methode is dan de zaken op hun beloop te laten.
Het voorbeeld van Turkije laat zien dat een associatieovereenkomst voor de Unie een efficiënt instrument kan zijn om toestanden die ze niet aanvaardt aan de kaak te stellen en te bekritiseren. Het gaat soms langzaam, en wij voelen ons misschien allemaal gefrustreerd, maar dialoog is in dit verband altijd beter dan isolement.

De Voorzitter


Manuel Medina Ortega
Vraag nr. 18 van (H-0366/01):
Betreft: "Anything but arms"overeenkomst Welke gevolgen zullen de communautaire bananenproducenten en de traditionele leveranciers in de ACS-landen ondervinden van de recente "anything but arms"overeenkomst, waarbij de invoerrechten voor de minst ontwikkelde landen worden opgeheven?

Danielsson
De geachte afgevaardigde stelt een belangrijke vraag. Ik zal daarom een vrij lang antwoord geven, ondanks het late uur.
Zoals de geachte afgevaardigde weet, heeft de Raad op 26 februari 2001 de zogenaamde "alles behalve wapens" -verordening aangenomen, waarin de douanevrijstelling zonder kwantitatieve beperkingen is uitgebreid tot alle producten afkomstig uit de 49 minst ontwikkelde landen, behalve wapens en munitie. De verordening is op 5 mei 2001 in werking getreden. Wij vinden dat deze maatregel een zinvolle ondersteuning is van de economische ontwikkeling in de minst ontwikkelde landen en zien deze stap als een positief politiek gebaar van de Unie jegens de ontwikkelingslanden in het kader van de voorbereidingen van de volgende WTO-ronde.
De verordening was het resultaat van intensieve debatten in de Raad over de door de Commissie uitgewerkte studie naar de gevolgen van dit initiatief en over de zekerheden die de lidstaten wensten ten aanzien van de precieze voorschriften voor de tenuitvoerlegging van de voorgestelde regeling. Deze zekerheden hadden niet alleen betrekking op de belangen van de lidstaten, maar ook op de gevolgen van het voorstel voor de ACS-landen die niet tot de minst ontwikkelde landen behoren. Bovendien wilde de Raad ervoor zorgen dat de nieuwe regeling de minst ontwikkelde landen zelf ten goede zou komen en niet een derde land.
Vooral over drie bijzonder gevoelige producten waren er twijfels: bananen, rijst en suiker. In de definitieve tekst is voor deze producten een uitzondering gemaakt, terwijl niet getornd is aan het basisprincipe dat de EU zinvolle maatregelen dient te treffen om de economische situatie in de minst ontwikkelde landen te verbeteren. Voor bananen, rijst en suiker is de inwerkingtreding uitgesteld, maar over het principe van vrije toegang zonder douanerechten en quota' s is een akkoord bereikt. Voor bananen wordt de volledige liberalisering tot 2006 uitgesteld. Intussen worden de douanerechten vanaf januari 2002 elk jaar met 20 procent verminderd.
Gelet op de infrastructuurproblemen waarmee potentiële bananenleveranciers in de minst ontwikkelde landen momenteel geconfronteerd worden, is het in dit stadium moeilijk om met zekerheid te zeggen welk direct effect de verordening voor de bananensector zal hebben. Zoals reeds eerder gezegd is, hebben wij de verordening aangepast om tegemoet te komen aan de onzekerheid in de Unie en in de bananenproducerende ACS-landen die niet tot de minst ontwikkelde landen behoren. Bovendien heeft de Commissie de taak op zich genomen om de toepassing van de verordening te controleren en zo snel mogelijk alle moeilijkheden op te sporen en te verhelpen. De Commissie zal nagaan in welke mate de verordening de minst ontwikkelde landen ten goede komt en of de beschikbare instrumenten volstaan om, indien nodig, grotere verstoringen van de gemeenschappelijke markt het hoofd te bieden en de verordeningsmechanismen, vooral voor rijst, suiker en bananen, bij te sturen. Op basis van dit onderzoek zal de Commissie in 2005 een evaluatie en de nodige voorstellen voorleggen.
Zoals de geachte afgevaardigde beslist weet, beseft de Raad welke problemen de ACS-partnerlanden hebben met het functioneren van de bananensector en doet hij zijn uiterste best rekening te houden met deze bezorgdheid in alle initiatieven op dit gebied. In het kader van de Overeenkomst van Cotonou heeft de EU "het grote economisch belang" erkend dat de bananenexport naar de EU heeft voor de producenten in de ACS-landen en zich bereid verklaard om indien nodig maatregelen te nemen om uitbetaling van het personeel van de bananenplantages in de ACS-landen veilig te stellen en de afzetmogelijkheden voor uit deze landen afkomstige bananen op de EU-markt te garanderen. De Raad doet het nodige om de bananenverordening in overeenstemming te brengen met de WTO-regels en probeert tevens garanties in te voeren om te verhinderen dat ACS-bananen van de markt worden uitgesloten.
In dit verband wil ik ook vermelden dat de Commissie en de Verenigde Staten kort voor Pasen in hun langdurige ruzie over een handelsregeling voor bananen een principiële overeenkomst hebben bereikt. De delen in de overeenkomst die de ACS-producenten betreffen, beogen in het algemeen de positie van die producenten te beschermen door betrouwbare en gunstigere voorwaarden voor hun toegang tot de EU-markt te garanderen. In dit verband zijn twee dingen bijzonder belangrijk: de voorgestelde invoering van een quotaregeling, uitsluitend bedoeld voor ACS-producenten, en een uniek vergunningssysteem, dat voor ACS-producenten gunstiger uitvalt dan het vorige voorstel met het motto "wie het eerst komt, het eerst maalt" . Ik wijs er in dit verband op dat wanneer de EU-marktordening voor bananen in het jaar 2006 verandert in een regeling met alleen douanerechten, de ACS-landen toch een gunstig regime zullen genieten dankzij de douanepreferenties.
In overeenstemming met het voorstel van de Commissie moet de Raad formele standpunten innemen over bepaalde details in de principeovereenkomst met de VS. Het Parlement zal uiteraard geraadpleegd worden over elke eventuele wijziging van de verordening van de Raad betreffende de gemeenschappelijke marktordening voor bananen.
Tot slot herinner ik u aan de verordening van de Raad betreffende de instelling, vanaf 1 januari 1999, van een speciale steunregeling voor ACS-staten die traditionele bananenproducenten zijn. Dit systeem biedt technische en economische bijstand aan de ACS-producenten om ze te helpen zich aan de nieuwe marktvoorwaarden aan te passen en hun concurrentievermogen te verbeteren alsook milieuvriendelijkere productie- en marketingmethodes te bevorderen. De economische en technische bijstand die uit hoofde van deze verordening ter beschikking is gesteld, bedroeg in het jaar 2000 bijna 45 miljoen euro.

Medina Ortega
Ik feliciteer de fungerend voorzitter van de Raad met zijn uitvoerige uitleg, maar ik wil hem vragen of overeenkomstig de nieuwe bananenverordening invoerrechten vanaf 1 januari 2006 de enige bescherming zullen zijn voor de communautaire bananenproducenten en de ACS-landen, die ook in de nieuwe regeling zijn opgenomen.
De Gemeenschap heeft net afstand gedaan van deze invoerrechten voor de minst ontwikkelde landen. Bijgevolg zal bescherming via invoerrechten vanaf 1 januari 2006 niet meer bestaan, en ik voorspel dat de grote multinationals het meest zullen profiteren van deze maatregel. Immers, als ik aan het hoofd zou staan van een multinational zou ik mijn plantages verplaatsen van Midden-Amerika en Ecuador - of een ander land - naar een van de minst ontwikkelde landen, omdat ik dankzij dit akkoord de garantie zou hebben dat er vanaf 1 januari 2006 geen enkele beperking meer bestaat op de invoer van bananen.
Mijn vraag aan de fungerend voorzitter van de Raad is of u heeft nagedacht over de gevolgen van deze maatregel, zowel voor de communautaire producenten, waarvan sommigen in zeer onderontwikkelde regio's van de Gemeenschap leven, als voor de producenten van andere ACS-landen die ook geen al te hoog welvaartspeil hebben.

Danielsson
Zoals ik zei, heeft de Commissie een analyse gemaakt van de gevolgen voor de eigen bananenproductie in de EU. De Commissie oordeelt dat de gevolgen op middellange termijn minimaal zijn. De geachte afgevaardigde wijst op mogelijke maatregelen die multinationals kunnen nemen op basis van de nieuwe regels. Juist om dat soort maatregelen te kunnen tegengaan zal de Commissie verslag uitbrengen, de volgende keer in 2005. Ik veronderstel dat de Commissie daarna permanent toezicht zal uitoefenen, zodat de nieuwe marktordening voor bananen niet misbruikt wordt.
Ik ben ervan overtuigd dat de Commissie er met het enthousiasme en de vastberadenheid die we van haar kennen op zal toezien dat er geen misbruik wordt gemaakt van de nieuwe marktordening, die in eerste instantie bedoeld is om de minst ontwikkelde landen te bevoordelen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Danielsson, voor uw fantastische medewerking deze namiddag.
Nu zullen we het Reglement toepassen.

De Voorzitter
De vragen nrs. 19 en 20 komen te vervallen omdat het thema Midden-Oosten vanmorgen reeds is behandeld in de verklaringen van de Commissie en de Raad.

De Voorzitter
De vragen nrs. 21 en 22 zijn ingetrokken.
Daar de tijd voor het Vragenuur voor vragen aan de Raad is verstreken, zullen de vragen nrs. 23 tot en met 44 schriftelijk worden beantwoord.
Het Vragenuur voor vragen aan de Raad is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.30 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Steunregeling voor olijfolie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
(A5-0137/2001) van de heer Jové Peres, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van Verordening nr. 136/66/EEG, alsmede van Verordening (EG) nr. 1638/98, met het oog op de verlenging van de steunregeling en van de kwaliteitsstrategie voor olijfolie [COM(2000) 855 - C5-0026/2001 - 2000/0358(CNS)];
(A5-0114/2001) van de heer Casaca, namens de Commissie begrotingscontrole, over het speciaal verslag nr. 11/2000 van de Rekenkamer over de steunregeling voor olijfolie, vergezeld van de antwoorden van de Commissie [C5-0009/2001 - 2001/2001(COS)].

Jové Peres
Mijnheer de Voorzitter, er zijn twee jaar verstreken sinds de laatste hervorming van de GMO voor olijfolie.
De Commissie heeft, in afwachting van meer en betere informatie over de reële situatie van de sector, de definitieve hervorming met twee jaar uitgesteld en een voorstel geformuleerd dat betrekking heeft op kwaliteitsaspecten en maatregelen ten aanzien van de markt. De bedoeling hiervan is loffelijk, maar dat neemt niet weg dat dit voorstel bepaalde gebreken vertoont, en wel op drie punten: de marktsituatie, de controles en de commercialisering van mengsels van olijfolie.
In de hervorming van 1998 werden, tegen het advies van het Parlement in, de openbare interventieaankopen afgeschaft, ondanks het feit dat de gemiddelde kosten ervan lager waren dan in alle andere sectoren. De afschaffing heeft geleid tot een enorme daling van de marktprijzen en bijgevolg ook van de inkomsten van de producenten. Het systeem van de particuliere opslag werkt heel langzaam, en daarom stelt de Landbouwcommissie een automatische werking voor, zonder wijziging van de voorwaarden voor de inwerkingtreding van het systeem.
Dit vraagstuk wordt niet behandeld in het voorstel van de Commissie, maar dat betekent niet dat we onze ogen mogen sluiten voor de gevolgen van de laatste hervorming. In haar antwoorden op de vragen van de Rekenkamer heeft de Commissie verklaard dat zij in het voorstel maatregelen zou opnemen ter versterking van de controles. We moeten echter constateren dat zij dit over het algemeen gesproken niet heeft gedaan. Daarom worden in het verslag voorstellen geformuleerd ter verbetering van de efficiëntie van de controles, met name een hogere frequentie van de informatieverstrekking door oliefabrieken en de invoering van gelijkvormige verplichtingen voor de steun aan olijfolie.
Sinds 1996 heeft het Parlement de problemen die voortvloeien uit de commercialisering van mengsels van olijfolie en andere oliesoorten aan de kaak gesteld en een gelijkwaardige bescherming als die voor bijvoorbeeld melk en boter geëist. Helaas hebben deze eisen nooit geleid tot de aanneming van dienovereenkomstige verordeningen. Dat deze bescherming ook in dit geval ontbreekt is des te opvallender, omdat in het voorstel van de Commissie de kwaliteitsstrategie centraal staat. Daarom stelt de Landbouwcommissie van het Europees Parlement voor om een verbod in te voeren op de commercialisering van mengsels van olijfolie met andere oliën, zoals dit reeds bestaat in het merendeel van de producerende landen.
Wat betreft de inhoudelijke punten van het voorstel die betrekking hebben op de kwaliteit, zijn enkele wijzigingen aangebracht in de benamingen die de Commissie voorstelt. Aan de andere kant wordt in het verslag een reeks maatregelen voorgesteld op het gebied van etikettering. De belangrijkste maatregel betreft het tegengaan van het gebruik van de benaming "olijfolie" voor reclameboodschappen die verwarring stichten bij de consument. Dit wil zeggen: bij om het even welk voedselproduct waarin olijfolie niet het enige olieproduct is, mag de benaming "olijfolie" alleen gebruikt worden voor de kwantitatieve beschrijving van ingrediënten.
Op het gebied van de etikettering stellen wij voor om twee bijkomende aspecten op te nemen: de herkomst van de olijfolie, die overeenkomt met de plaats van herkomst van de olijven, en, in het geval van communautaire olijfolie, de verplichting om te vermelden of het gaat om olijfolie verkregen bij eerste persing of om geraffineerde olijfolie.
Op al deze punten verwacht ik van de Commissie een positiever antwoord dan bij vorige gelegenheden.
Zo verwierp de Commissie bijvoorbeeld op 25 oktober laatstleden een dertigtal van onze amendementen op haar voorstel voor de GMO groenten en fruit, met de mededeling dat ze in een volgend verslag zouden worden opgenomen. Dat verslag is er gekomen, maar onze amendementen zijn niet in aanmerking genomen.
Voorts hebben we aan ons document enkele amendementen toegevoegd ter versoepeling en verduidelijking van het Commissievoorstel. De Commissie wil dit voorstel over twee jaar in werking laten treden via de tussenkomst van wat zij "organisaties van marktdeelnemers" noemt. Aangezien de geplande acties gedeeltelijk gefinancierd zullen worden door een op de productiesteun in te houden percentage, is het logisch dat de producenten vertegenwoordigd zijn bij het beheer ervan. Daarvoor bestaan reeds welomlijnde structuren als de organisaties van producenten, hun bonden en de brancheorganisaties.
Vanuit deze optiek is er geen termijn van twee jaar nodig om met de acties te beginnen. Daarnaast pleiten we, met het oog op de rechtszekerheid en een snellere en soepelere uitwerking van de programma's, voor het opstellen van een lijst die duidelijk aangeeft welke acties niet kunnen worden opgenomen.
Tot slot wil ik in het bijzonder alle leden van de Landbouwcommissie bedanken voor hun medewerking en voor hun amendementen, die het verslag aanzienlijk hebben verbeterd en op één lijn hebben gebracht met de wensen van de producenten en consumenten van alle betrokken lidstaten, zoals kon worden vastgesteld op de bijeenkomst in Verona die de voorbije maand april werd georganiseerd door het Italiaanse ministerie van Landbouw.

Casaca
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, ik wil allereerst een welgemeend woord van dank richten tot de Europese Rekenkamer. Met dit verslag over olijfolie levert de Rekenkamer namelijk een belangrijke bijdrage aan het debat over de het systeem van gemeenschappelijke marktordeningen dat nog steeds de basis vormt van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Mijn dank gaat ook uit naar de Commissie, die zich alle mogelijke moeite heeft getroost om hier aanwezig te zijn teneinde op vragen antwoord te kunnen geven en reeds gedane keuzen te verdedigen. Verder bedank ik onze Landbouwcommissie, de rapporteur voor advies, Vincenzo Lavarra, en de rapporteur voor de sector olijfolie, Jové Peres. Ik dank hen voor hun bijdragen en de prettige samenwerking. Tot slot lof voor het uitmuntende onderzoek naar het milieu-effect van de gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie. Dit onderzoek is door een samenwerkingsverband van geaccrediteerde instituten uitgevoerd in opdracht van het Directoraat Milieu van de Commissie. Ik zal er regelmatig naar verwijzen.
De gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie is bedoeld om de productie op te voeren teneinde zo de inkomsten van de landbouwers te vergroten. De opbrengst van een olijfboomgaard schommelt tussen 200/500 kg per hectare voor traditionele boomgaarden op de armste gronden tot 8 of 10 ton per hectare voor intensief bewerkte boomgaarden op de beste gronden. De opbrengst kan dus per boomgaard met een factor 10 of zelfs 20 verschillen. Een beleid dat uitsluitend op productie is gericht zal er daarom toe leiden dat de traditionele boomgaarden op arme gronden opgegeven worden en dat men zich zal richten op intensivering van de productie op daarvoor beter geschikte gronden. In traditionele boomgaarden staan de bomen vrij ver van elkaar. Deze bomen zijn doorgaans zeer oud - eeuwenoude bomen zijn heel gewoon. Onder en tussen de bomen worden andere gewassen verbouwd of ook wel schapen en geiten gehouden. De bomen staan vaak op terrassen en het onderhoud is zeer arbeidsintensief. Ze vertegenwoordigen echter een onschatbare waarde: als erfgoed, als landschapselement en als bescherming tegen overstromingen en aardverschuivingen. Ze dragen bovendien bij tot de biodiversiteit. Bij het zojuist genoemde onderzoek zijn in traditionele boomgaarden in Cordoba, Andalusië, 120 soorten planten, 70 soorten gewervelde en 160 soorten ongewervelde dieren geteld. Olijfboomgaarden zijn vooral voor het behoud van vogels enorm belangrijk. De subsidies voor dit soort boomgaarden zijn echter te laag. Daarom worden dergelijke boomgaarden overal in het Middellandse-Zeegebied opgegeven, met alle schadelijke gevolgen van dien voor het milieu en de plattelandsontwikkeling.
In de moderne, intensief bewerkte bongerds zijn de bomen veel dichter bij elkaar geplant. Het zijn kleine boompjes die na een paar jaar worden gerooid. Ze hebben veel water nodig en er wordt gewerkt met pesticiden. Bovendien worden er grote hoeveelheden kunstmest ingezet - soms wel 350 kg per hectare. Om de bodem tussen de boompjes plantenvrij te houden worden herbiciden gebruikt. Voor dit soort boomgaarden worden geen terrassen aangelegd, waardoor er vaak hellingen van meer dan 12% ontstaan. Men schat dat de erosie bij de moderne olijfboomgaarden in Andalusië soms wel 80 ton per hectare bedraagt, en erosie heet ernstig te zijn zodra de limiet van 50 ton per hectare wordt overschreden.
De nieuwe, intensieve boomgaarden van Andalusië beslaan één miljoen hectare en zijn dus verantwoordelijk voor een jaarlijkse erosie van 80 miljoen ton grond. Het is één van de belangrijkste factoren in de woestijnvorming in het zuiden van het Iberisch Schiereiland. Hetzelfde probleem doet zich voor in grote delen van de Peloponnesos, op Kreta, op de eilanden in de Egeïsche Zee en in Toscane, al zijn daarover minder onderzoeksgegevens bekend. In bepaalde delen van Ligurië en op veel plaatsen in Portugal is ook sprake van erosie, maar die wordt niet zozeer door de aanleg van nieuwe aanplantingen veroorzaakt als wel door het verlaten van de traditionele boomgaarden.
Dit subsidiestelsel, waarbij de steun gekoppeld wordt aan de productie, leidt tot woestijnvorming in het zuiden van ons werelddeel. Dat heeft gevolgen voor het milieu, maar ook voor de mensen die er wonen. Bovendien werkt dit systeem vervalsingen in de hand. Dat heeft gevolgen voor de begroting en is verder een aanslag op de rechten van de consument - die een natuurproduct van goede kwaliteit wenst te kopen - en die van de landbouwers zelf. De omvang van de fraude zoals die nu via dit verslag van de Rekenkamer aan het licht wordt gebracht is veel te groot. Als er meer fraude wordt vastgesteld bij olijfolie dan bij melk, dan is dat omdat de controle bij olijfolie strenger is, en niet omdat de sector per se fraudegevoeliger zou zijn. Dat is wel duidelijk. Het is intussen wel dringend nodig dat de Europese instellingen de bestrijding van voedselvervalsing - vlees, melk, wijn of olijfolie - als een absolute prioriteit gaan beschouwen. Zowel het behoud en de verbetering van het milieu als het verhogen van de inkomsten van de landbouwers zijn volgens de sectie landbouw van het Verdrag fundamentele doelstellingen. Wat we nu aan het doen zijn komt echter niet zozeer aan de landbouw ten goede als wel aan de agro-industrie. Bovendien dragen we bij tot woestijnvorming in minder ontwikkelde regio' s. Ons beleid heeft ongunstige gevolgen voor het milieu, terwijl we het vervalsers gemakkelijk maken. We moeten het systeem van gemeenschappelijke marktordeningen dus opgeven. Dat systeem is immers uitsluitend op een verhoging van de productie gericht. We moeten een nieuw landbouwbeleid ontwikkelen dat de inkomsten van de landbouwers veilig stelt, het platteland en het milieu beschermt en de kwaliteit van de productie ten goede komt.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Jové Peres, feliciteren met zijn uitstekende werk en hem bedanken voor het feit dat hij ieder moment beschikbaar was om samen te werken met de leden van de Landbouwcommissie.
Ik wil eveneens de Europese Commissie bedanken voor haar verslag over de kwaliteitsstrategie voor olijfolie en het voorstel voor een verordening. Het zijn, wat de hoofdlijnen betreft, twee goede documenten. Dit voorstel is echter aanzienlijk verbeterd door het verslag van het Parlement en ik zou in dit verband een aantal punten willen onderstrepen. Wat de controle betreft, zijn we het er volledig mee eens dat deze hoofdzakelijk moet plaatsvinden via de oliefabrieken, omdat dit een veel efficiënter controlesysteem is, en dat het geografisch informatiesysteem voor de olijventeelt moet dienen als aanvulling daarop. Ten tweede, wat de mengsels van olijfolie met andere vetten betreft zijn we voorstander van een totaal verbod op de commercialisering ervan. Daarmee geven we gehoor aan de eisen van de producerende landen. Deze mengsels zijn immers schadelijk voor het imago van olijfolie, omdat men de consument er heel gemakkelijk mee kan bedriegen. Door dit verbod wordt de vrijheid van de consument geenszins beperkt, omdat iedereen die in dergelijke mengsels geïnteresseerd is, deze altijd kan vervaardigen voor eigen gebruik.
Ten derde: na de hervorming van de GMO van 1998 en de afschaffing van de interventieaankopen is de steun voor particuliere opslag het enige instrument voor de regulering van de marktprijzen.
Men heeft deze maatregel echter niet correct toegepast, met als gevolg dat de prijzen gedurende vele maanden onder de limieten zijn gebleven die de Raad had vastgesteld zonder dat toestemming werd gegeven voor het toepassen van deze maatregel. Daarom is het zeer positief dat in het verslag van het Parlement wordt aangedrongen op automatische inwerkingtreding van de particuliere opslag om adequate ondersteuning van de olijfolieprijzen mogelijk te maken.
Tot slot zijn we van mening dat de productiesteun voor olijfolie, die bedoeld is om een goed milieubeheer van de afvalproducten van oliefabrieken mogelijk te maken, berekend moet worden op basis van de olijfolie die werkelijk geproduceerd is en niet op grond van een vast steunbedrag, zoals nu gebeurt. Ook dit voorstel zal ongetwijfeld de kwaliteitsstrategie ten goede komen.

Lavarra
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats de rapporteurs over deze belangrijke kwesties bedanken. Ik zal slechts een paar minuten stil blijven staan bij het voorstel voor een verordening van de Raad voor de nieuwe GMO voor olijfolie. Ik wil in de eerste plaats de heer Jové Peres bedanken voor de getoonde bekwaamheid en bereidwilligheid, die hebben geleid tot een belangrijke, eensluidende conclusie in onze commissie. De voorwaarden voor een alomvattende hervorming ontbraken, dus we hebben ervoor gekozen enkele belangrijke regels eerder van kracht te laten worden. Daardoor wordt de sector in staat gesteld de nieuwe uitdagingen het hoofd te bieden waarvoor we ons gesteld zien door de Wereldhandelsorganisatie, de liberalisering van de markten en de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Dat was de rode draad, een rode draad die heeft geleid tot de vaststelling van regels in plaats van tot verzoeken om meer overheidssteun.
Het is voor ons vooral van belang dat de herkomst van de olie wordt bepaald door de plaats waar de olijven zijn geoogst en niet door de plaats waar de olie is geproduceerd. We zijn verplicht transparant te zijn en in overeenstemming met de beginselen van traceerbaarheid te handelen: dat is een kwestie van beschaving tegenover producenten en consumenten. Ik hoop dat de Raad onze oriëntatie goedkeurt en een mandaat voorbereidt om verordening 2815 te herzien.
Net zo belangrijk zijn het verbod olijfolie met andere vetten te mengen en de stimuleringsmaatregelen voor de producentenorganisaties om het aanbod op de markt te vergroten, want dat is de paradox die we moeten overwinnen: een stijgende vraag van dit waardevolle product en een dalende prijs.
Met deze maatregelen denken we de hele sector te kunnen ondersteunen. Ik zou ter afsluiting graag mijn waardering willen uitspreken voor de methode die we hebben gebruikt: de confrontatie van het Parlement met de hele bedrijfskolom. Die methode heeft geleid tot de punten die we, naar ik hoop, vandaag zullen aannemen en die de definitieve beslissing van de Raad kunnen sturen.

Procacci
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank collega Peres voor zijn werk en vooral voor zijn bereidwilligheid om in te gaan op voorstellen en suggesties; ik bedank de Commissie voor haar zorgvuldige werk, en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling omdat zij de ingediende amendementen unaniem heeft goedgekeurd. Dat betekent waarschijnlijk dat het verslag morgen unaniem wordt aangenomen in het Parlement en dat de Raad een krachtig voorstel voorgelegd krijgt, juist omdat het unaniem door het Parlement wordt gesteund.
Uit het debat over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, dat onlangs begonnen is, komt op meerdere plaatsen de overtuiging naar voren dat de productiesteun geleidelijk zal worden afgeschaft. De producenten zijn niet bang voor dat vooruitzicht, op voorwaarde dat ze op de markt een eerlijke prijs krijgen. Dat doel denken we in essentie met twee middelen te bereiken: met een programma van promotie, voorlichting en bewustmaking van de consumenten en reclame voor het product, de enige manier om kwaliteit op de markt een eerlijke kans te geven, en door fraude en bedrog te verhinderen en te ontmoedigen. Dat laatste is iets dat niet aan de lidstaten alleen kan worden overgelaten, maar waarvoor de Unie als geheel zich verantwoordelijk moet voelen. De ingediende en goedgekeurde amendementen gaan in deze richting.
Hierbij stel ik een officiële vraag aan de Commissie. In deze resolutie wordt gevraagd om wijziging van verordening 1638/98. Er is echter een amendement dat expliciet verwijst naar verordening 2815, de verordening die het mogelijk maakt olie zonder etiket op de markt te brengen en die voorschrijft dat de herkomst van een product bepaald wordt door de plaats waar de olijven zijn verwerkt en niet door de plaats waar ze zijn geoogst. Commissaris Fischler had mij en de heer Lavarra beloofd dat ook deze verordening bij de hervorming van de GMO op de een of andere manier zou worden geschrapt of in elk geval gewijzigd. De verordening loopt op 31 oktober 2001 af. Mijn vraag is deze: wat wil de Commissie? Is zij van plan deze belofte gestand te doen en dit goedgekeurde amendement, dat morgen zeker door het Parlement zal worden aangenomen, over te nemen? Met andere woorden, zal zij deze verordening in november 2001 inderdaad niet verlengen of inderdaad wijzigen in de richting die door de hoogste democratische instelling wordt gewenst? We vragen een expliciete toezegging van de Commissie, want we zouden niet willen dat we over verordening 1638 discussiëren en daarin juridische veranderingen aanbrengen, terwijl tegelijkertijd de tweede verordening een andere weg inslaat, zonder dat daarin juridische wijzigingen zijn voorzien.

Bautista Ojeda
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, om te beginnen mijn felicitaties aan de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voor haar verslag en aan de rapporteur, de heer Jové Peres, voor het uitstekende werk dat hij heeft verricht.
Ik vind het voorstel van de Commissie om de huidige steunregeling met twee jaar te verlengen positief, maar net als de sector maak ik mij zorgen over haar plan om de controle van deze regeling in de toekomst uitsluitend te baseren op een geografisch informatiesysteem voor de olijventeelt.
We zijn van mening dat dit een goed controle-instrument kan zijn, maar enkel als aanvulling. Volgens ons zou het nuttiger en rechtvaardiger zijn om naast een geografisch controlesysteem ook te voorzien in adequate controles in de oliefabrieken. Hiermee zouden we betere resultaten boeken in de strijd tegen fraude.
We zijn het niet eens met het nieuwe concept van organisaties van marktdeelnemers dat de Commissie voorstelt. Dit concept is namelijk bijzonder vaag. Ieder van ons zou zich morgen kunnen voordoen als een organisatie van marktdeelnemers en aanzienlijke fondsen kunnen onttrekken aan de organisaties die zich echt bezighouden met de bevordering van olijfolie: de door de lidstaten erkende producenten- en brancheorganisaties.
Naar onze mening is het belangrijkste element van de kwaliteitsstrategie het definitieve verbod op de commercialisering van mengsels van olijfolie met andere vetten en het feit dat dit verbod zijn beslag vindt in het beheer van de olijfoliemarkt zelf. Dit is van essentieel belang om frauduleuze mengsels met zaadolie tegen te gaan en de consument tegen misbruik te beschermen. Het legt ook de basis voor een duidelijk beleid inzake kwaliteitsbevordering en voedselveiligheid.
We zijn het over het algemeen eens met de nieuwe benamingen die de Landbouwcommissie voorstelt. Deze benamingen zijn gekozen op basis van veelvuldige raadplegingen van de sector. We staan ook achter de vermindering van het maximale zuurgehalte voor olijfolie uit eerste persing.
Geachte afgevaardigden, geen enkele teelt is zo verweven met de cultuur en de volkeren van de Middellandse Zee en heeft zoveel invloed gehad op de vormgeving van het landschap als de olijventeelt, en dit al gedurende duizenden jaren. We zijn ervan overtuigd dat olijfbomen zeer nuttig zijn voor het milieu, omdat ze een belangrijke rol spelen bij de instandhouding van de biodiversiteit en het tegengaan van woestijnvorming. Wij die in het Middellandse-Zeegebied leven, weten dat maar al te goed.
Bij de uitwerking van programma's ter verbetering van de milieu-impact van olijfbomen moet bijgevolg rekening worden gehouden met aspecten die verband houden met de recyclage van het afval van olijfbomen, zowel van het hout als van de bladeren, teneinde maximaal gebruik te maken van de producten van deze teelt.

Figueiredo
De overgangsperiode na de laatste "hervorming" van de gemeenschappelijke marktordening voor de sector olijfolie is verstreken. De Commissie moet nu een keuze maken voor een nieuw subsidiestelsel: subsidie per boom in plaats van een aan de productie gerelateerde subsidie. Tegen die achtergrond presenteert de Commissie haar strategie voor de kwaliteit van olijfolie. Ze wil het huidige subsidiebeleid nog twee jaar voortzetten. Die verlenging is positief, maar de Commissie blijft in gebreke een oplossing te formuleren voor drie problemen die bij de hervorming van 1998 onopgelost zijn gebleven. Kleine producenten moeten ter compensatie extra steun ontvangen, zoals dit Parlement heeft voorgesteld. Bovendien moet het verboden worden mengsels van olijfolie met andere oliën te verkopen. Tot slot de etiketten: die mogen de consument niet misleiden en dat betekent dat de naam olijfolie alleen maar mag worden gebruikt voor uit olijven geperste olie.
We hebben de mechanismen voor overheidsinterventie opgegeven en vervangen door particuliere opslag. Dat heeft evenwel niet kunnen verhinderen dat de prijzen gedaald zijn, als gevolg waarvan de landbouwers inkomstenverlies hebben geleden.
Met het verslag van afgevaardigde Salvador Jové Peres wordt beoogd een aantal van deze fundamentele zaken recht te zetten. De rapporteur richt zich daarbij vooral tegen de mengsels, en daarin steunen wij hem. Het verslag van afgevaardigde Paulo Casaca is gericht tegen de resoluties van het Parlement. De rapporteur gebruikt een advies inzake het verslag van de Rekenkamer om argumenten aan te voeren voor de vervanging van het huidige systeem, waarbij de productie gesubsidieerd wordt, door een systeem van subsidies per bedrijf. Daarmee opent hij de deur voor het idee van de Commissie om premies per boom te geven.
Dat voorstel moet worden verworpen. Steun per boom zou desastreuze gevolgen hebben voor de productie en de werkgelegenheid, waardoor de olijven niet geoogst zouden worden. Bovendien zouden we zo een sleutelelement bij de controle op de productie en kwaliteit van de olijfolie kwijtraken. En dat zou leiden tot een toename van frauduleuze praktijken.

Poli Bortone
Mijnheer de Voorzitter, ik heb dit jaar al diverse malen vragen gesteld aan de Commissie over de grote partijen olie van buiten de Gemeenschap die via driehoeksconstructies in Italië worden ingevoerd. Ik heb gevraagd om een communautaire gegevensbank voor olie en om herziening van verordening 2568/91, zodat we met behulp van analyses kunnen aantonen dat de in Italië geïmporteerde olijfolie hazelnootolie bevat. Helaas zijn de antwoorden nooit geruststellend geweest, integendeel, soms waren ze alarmerend. De opmerkingen in de toelichting van het verslag-Peres zijn dus allemaal terecht. Het verzoek om een inkomensgarantie voor de landbouwers, om respect voor het Middellandse-Zeegebied en zijn eigenschappen wordt daarin nog eens benadrukt. Er wordt dringend verzocht af te zien van de steun per boom en in plaats daarvan steun per productie-eenheid te verstrekken. Daarnaast wordt er gevraagd om een herwaardering van de kwaliteit en de authenticiteit van het product, ter bescherming van de consument.
Het is duidelijk dat het standpunt van het Parlement nog niet in overeenstemming is met dat van de Commissie. Ik hoop dat ten minste enkele fundamentele amendementen op het verslag-Peres zullen worden aangenomen, zodat de belangrijke functie van de producentenorganisaties als nuttige marktspelers naar voren komt, brancheovereenkomsten worden bevorderd en de consument wordt beschermd tegen eventuele fraude doordat voorkomen wordt dat olijfolie met andere plantaardige oliesoorten wordt vermengd. Ook dient vastgelegd te worden dat de herkomst wordt bepaald door de plaats waar de olijven zijn geoogst en ten slotte, iets wat vooral voor het zuiden van Italië en de regio Apulië van belang is, moet een genetisch merk voor kweekvarianten worden ingesteld. Op die manier zouden we voorkomen dat organoleptische kenmerken die het gevolg zijn van techniek en voorkomen bij olijfolie met een beschermde benaming van oorsprong als defecten worden beschouwd.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, over slechts twee jaar krijgen we te maken met een reeks belangrijke termijnen voor het communautaire landbouwbeleid: van de controle van Agenda 2000 tot de herziening van de gemeenschappelijke ordening van de markt voor zaaiplanten, suiker, melk en ook olijfolie. Toevallig, door een speling van het lot, is de bevoegde commissaris vandaag aanwezig. De economische middelen en de steun waar de producenten op rekenen, worden een soort financiële flessenhals die op geen enkele manier de soliditeit van een van de eerder genoemde dossiers kan aantasten.
Met name de oliesector moet worden beschermd, want deze draagt in de hele wereld de Europese landbouwwaarden uit. We moeten bewerkstelligen dat de kwaliteit en de veiligheid, maar ook de vele toepassingen van het product het kernpunt worden voor de toekomst van de oliecultuur in de Europese Unie. Om dit doel te bereiken moet in de tijd die ons rest tot die termijnen met name de rol van de producentenorganisaties worden herzien, geherwaardeerd en versterkt. De centrale positie van de marktspelers is essentieel om te komen tot bescherming van de consument op basis van etiketten en traceerbaarheid. In deze optiek kan een duidelijke classificatie van oliesoorten alleen maar leiden tot grotere concurrentievoordelen voor een gegarandeerde productie. Daarnaast moeten de financiële aspecten van een sector als die van de olie worden aangevuld door een herziening van de communautaire wetgeving inzake de vaststelling van de herkomst.
Het Europese principe moet worden dat de herkomst van de olie bepaald wordt door de plaats waar de olijven geoogst zijn en niet meer, zoals tot nu toe de - discutabele - praktijk was, door de plaats waar ze verwerkt worden. In dat geval komt het mengen van olijfolie met andere plantaardige oliesoorten, zonder een etiket dat alle componenten van het mengsel identificeert, neer op beschadiging van het imago van de producent, van de consument en van de codex alimentarius.
Het zou dan ook verwerpelijk zijn als er naast de al bestaande piraterij van muziekbestanden ook oneerlijke concurrentie in de voedselsector zou ontstaan op basis van misverstanden bij de benaming en valse etiketten. Geraffineerde trucs moeten worden bestreden, vooral in de voedselsector, want de veiligheid van de consumenten en het recht op de ondernemingsvrijheid van de producenten staan op het spel. De hele bedrijfskolom van olijfolie, ondersteund door de politiek op elk niveau, moet het beheer van en het toezicht op de markt op zich nemen door middel van concentratie en marketing van het product. Dat zal de kwaliteit, de certificatie, het onderzoek, de promotie en de traceerbaarheid ten goede komen.
Ik bedank de heer Peres voor het werkelijk uitstekende resultaat van zijn werk. Ik maak vanavond van de gelegenheid gebruik - en ik zal het in de vergadering van morgen herhalen - om te zeggen dat er een probleem is met de Italiaanse vertaling: de vertaling van "brut" als "greggio" is niet aanvaardbaar voor ons land. Morgen zal ik dus verzoeken om in de Italiaanse versie de term "naturale" of "vergine" te gebruiken.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik feliciteer mijn collega Casaca met dit voortreffelijk verslag. Het toont aan dat men er nog steeds niet in geslaagd is de steunregeling voor olijfolie te laten voldoen aan de vereisten van de moderne landbouw. Eens te meer blijkt hoe groot de noodzaak is dit landbouwbeleid grondig te hervormen.
Ik wil daar twee voorbeelden voor geven. Ten eerste: een van de hoofddoelen van de productiesteun is de olijfboeren een redelijk inkomen te garanderen en een marktevenwicht te waarborgen. Maar zoals de Rekenkamer terecht stelt, is "het onderdeel van de productiesteun dat het inkomen van de producent betreft nooit gedefinieerd" . Dat betekent dat niemand weet of dat doel ooit gehaald is, aangezien een evaluatie niet mogelijk was. Iets dergelijks geldt voor het marktevenwicht. In 1998 heeft de Commissie vastgesteld dat er 180 miljoen olijfbomen zijn. Dat zorgde indertijd voor een verrassing, want Olistat had een aanzienlijk lager aantal van rond de 140 miljoen berekend. Dit komt neer op een verschil van 40 miljoen bomen en een afwijkingspercentage van 31%. Stelt u zich eens voor: u denkt dat de markt in evenwicht is en dan moet u vaststellen dat u met een boomvoorraad zit die 30% te hoog is! En inderdaad, de stijging die de aanwezige voorraad de laatste twee jaar heeft doorgemaakt wijst op een overschot.
Ten tweede: de eind 1998 afgeschafte consumptiesteun vertoonde ook zulke manco 's. Het was niet verplicht een administratie en debiteurenboeken bij te houden. Geen wonder dat onregelmatigheden en fraude op zeer grote schaal zijn voorgekomen. Bij het terugvorderen van onterecht betaalde gelden staat voor de periode 1985-1998 nog een bedrag uit van 429 miljoen euro. Inmiddels heeft men niet meer dan een magere 6% weten te innen. Als we dan aan de herstructurering van de financiële controle en het terugvorderbeleid in het kader van de hervorming van de Commissie denken, wordt zonneklaar dat er nog veel werk te verzetten is!
Wat de uitvoerkorting betreft, daar heeft men slechts 13% van de gelden weten te innen. Wie het menens is met de bescherming van de belastingbetalers in de Europe Unie zet zich aan de hervorming van dit landbouwbeleid. Het verslag van collega Casaca wijst daarvoor de weg.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst zou ik de rapporteurs namens de Commissie willen bedanken voor het uitstekende werk dat ze geleverd hebben. We hebben het hier over een beleidsterrein dat niet alleen voor de verschillende regio 's van het grootste belang is, maar ook voor onze Europese begroting. Immers, op de begroting van dit jaar is 2,4 miljard euro voor de olijfoliesector gereserveerd. Daarmee is deze sector natuurlijk ook voor het audit-programma van de Europese Rekenkamer een hoogst belangrijk terrein.
De heer Casaca heeft zich verdiept in het speciaal verslag van de Rekenkamer. De heer Jové Peres heeft het debat over het Commissievoorstel geleid. Naar de letter bestaat er geen verband tussen deze twee beleidsterreinen, omdat het speciaal verslag van de Rekenkamer betrekking heeft op de steunmaatregelen die voorafgaand aan het besluit van de Raad van 1998 getroffen zijn en golden voor een overgangsperiode van drie jaar, terwijl het voorstel van de Commissie betrekking heeft op de maatregelen die met ingang van november 2001 getroffen dienen te worden.
Eerst het verslag van de heer Casaca. In diens ontwerpresolutie over het verslag van de Rekenkamer kan de Commissie zich grotendeels vinden, maar ten aanzien van twee punten zouden wij graag nader stelling willen nemen.
De Commissie heeft bij gelegenheid van haar onderzoek van het Rekenkamerverslag medio vorig jaar verklaard dat de verbetering van het controlesysteem natuurlijk een belangrijk thema zal vormen bij de komende hervorming van de gemeenschappelijke ordening der markten. Na grondige bestudering van deze kwestie rees het besef dat een fundamentele hervorming van node is als we wezenlijke verbeteringen tot stand willen brengen. In elk geval is een geografisch informatiesysteem vereist. Omdat voor zo 'n hervorming in het jaar 2001 nog niet aan alle voorwaarden voldaan was, heeft de Commissie eind vorig jaar onder verwijzing naar het cruciale belang van een geografisch informatiesysteem voorgesteld de ingangsdatum voor de hervorming twee jaar uit te stellen. Daarnaast bevatten de desbetreffende voorstellen van de Rekenkamer ook andere mogelijkheden tot verbetering. Na zeer constructieve gesprekken met de lidstaten werden deze verbeteringen eind maart 2001 ten slotte onderwerp van de verordening (EG) nr. 648/2000 van de Commissie.
In de onderhavige ontwerpresolutie is met verbazing vastgesteld dat de Commissie twijfelt aan de betrouwbaarheid van de statistische gegevens van de Internationale Olijfolieraad. Toch komen deze twijfels geenszins als verrrassing. Ze zijn tijdens elke zitting van de Raad tussen 1995 en 1998 geuit. De Commissie heeft de gegevens in kwestie nagetrokken en haar bevindingen meermaals met de lidstaten besproken. De statistieken van de Internationale Olijfolieraad over 1999 moesten omwille van uniformering van de gegevens bewerkt worden. De uitkomst daarvan was een teruggang van 30% in de geschatte bestanden. Verder kwam vast te staan dat in de gegevens van de lidstaten moet worden uitgegaan van een onzekerheidsmarge van 10 tot 12%.
Over het verslag van de heer Jové Peres valt het volgende te zeggen. Dit verslag over het Commissievoorstel voor de toekomstige gemeenschappelijke marktordening voor olijfolie valt uiteen in twee aandachtsgebieden. Het betreft enerzijds het uitstellen van een beslissing over de hervorming van de olijfoliesector met twee jaar, tot we over nauwkeuriger gegevens en een betrouwbaar controlesysteem beschikken, en anderzijds de invoering van een nieuwe classificatieregeling voor olijfolie en van de kwaliteitsstrategie voor olijfolie.
De amendementen raken vier grote vraagstukken: de marktmaatregelen en de definitieve hervorming, het toezicht op de huidige regeling, de classificatie en etikettering van olijfolie en de activiteiten van de organisaties van marktdeelnemers. Op al deze vragen wil ik ingaan.
Wat de algemene marktaspecten betreft steunt de Commissie amendement 2, dat spreekt van de noodzaak de resultaten van de maatregelen in de overgangsperiode te evalueren. De amendementen 4, 5 en 9 neemt de Commissie voor kennisgeving aan, echter zonder ze formeel goed te keuren, aangezien ze vooruitlopen op een besluit over de definitieve hervorming, en dat wil de Commissie op dit moment nog open laten.
De amendementen 3, 6 en 26, die particuliere opslag ook mogelijk maken in gevallen waarin de marktsituatie daartoe niet noopt, zijn onaanvaardbaar. Ook aan de amendementen 1 en 46 aangaande de subsidiëring van daadwerkelijk geproduceerde hoeveelheden oliën uit afval van olijven kan de Commissie haar goedkeuring niet hechten, omdat de controle er nog ingewikkelder door zou worden. Oaanvaardbaar is voor de Commissie ook amendement 27, dat een uitbreiding van de productierestitutie behelst tot producten die geen internationale concurrentie van goedkope olijfolie ondervinden.
Ten aanzien van amendement 37, dat het principiële verbod op de aanplant van nieuwe olijfgaarden betreft, is de Commissie van mening dat de uitvoering en de juridische consequenties voor het bodemgebruik tot grote problemen zouden leiden.
Ten aanzien van de controlemaatregelen zijn in de loop der jaren al tal van voorschriften uitgevaardigd. Wat er aan problemen rest, hangt samen met de afzetstructuren en daar is geen wezenlijke vooruitgang te boeken zonder invoering van het geografisch informatiesysteem, dat, zo heeft de Commissie voorgesteld, vanaf 2003 als voorwaarde voor subsidieverlening moet gelden. Op de hiertoe strekkende amendementen is in de voorschriften die de Commissie heeft voorgesteld inhoudelijk al verregaand vooruitgelopen.
Zo wordt in de amendementen 7, 11 en 14 aangedrongen op grotere betrokkenheid van de Commissie en nader onderzoek.
Maar de Commissie werkt bij de controles nu al nauw samen met de lidstaten, al tornt zij niet aan hun uiteindelijke verantwoordelijkheid. En op de terreinen die u genoemd hebt, zijn via de normale weg reeds onderzoeksprogramma 's gefinancierd.
De amendementen 8, 10, 22, 23, 24 en 36 zijn gericht op verbetering van de controles bij de oliefabrieken. Hier gaat het met name om het gebruik van het elektronische dataverkeer. In de desbetreffende verordening (EG) nr. 2366/98 van de Commissie is de prioritaire controle bij de oliefabrieken al van een juridisch kader voorzien. Jaarlijks moet bijvoorbeeld minstens 30% van de fabrieken ter plekke gecontroleerd worden. Bovendien moeten de fabrieken aan het eind van elke maand de cijfers uit hun voorraadboekhouding doorgeven. Deze cijfers zijn al vergeleken met de gegevens die we over de productie en de afzet van olijfolie hebben. Het voorstel voor een gecomputeriseerd systeem van dagelijkse controle zal in overweging genomen worden. Als het zinvol en werkbaar blijkt, zou de Commissie er een regeling voor kunnen vaststellen. U moet echter wel bedenken dat de automatiseringsinstrumenten die de lidstaten toebedacht waren helaas nog altijd niet geheel gebruiksklaar zijn.
Van de wens tot classificatie en etikettering zoals vervat in de amendementen 16, 18 en 45 alsmede 19 en 35 hebben wij nota genomen, in het bijzonder van de eis dat de plaats van oogsten als plaats van oorsprong dient te gelden. Maar omdat deze zaken onder de bevoegdheid van de Commissie vallen, kan de Commissie niet accepteren dat deze bepalingen in de basisverordening van de Raad opgenomen worden.
In de amendementen 33 en 34 wordt verlangd specifieke verwijzingen naar het ingrediënt olijfolie op levensmiddelenetiketten te verbieden. Deze voorstellen zijn uit commercieel oogpunt bedenkelijk. In de opvatting van de Commissie dient derhalve bij de etikettering van levensmiddelen vastgehouden te worden aan richtlijn (EG) 2000/13.
Natuurlijk is het de Commissie bekend dat de olijfoliesector een verbod op het verhandelen van mengsels van olijfolie en andere vetten eist, maar zij kan gezonde en correct geëtiketteerde producten die in een vraag voorzien niet enkel en alleen laten verbieden om de afzet van een ander product te beschermen. Daarom wijzen we de amendenten 17, 20 en 32 af.
De Commissie zal er echter op toezien dat er passende etiketteringsvoorschriften komen en het spreekt voor zich dat een olijfolie die onder een van de vier verplichte aanduidingen verkocht wordt ook in de toekomst pure olijfolie moet blijven en over alle eigenschappen dient te beschikken waardoor dit product zich onderscheidt.
In amendement 47 wordt voorgesteld in plaats van de aanduiding "ruwe olijfolie" het begrip "natuurlijke olijfolie" te hanteren en in amendement 48 wordt aan de aanduiding "standaardolijfolie" de kwalificatie "gewone olijfolie" toegevoegd. Beide voorstellen zijn voor de Commissie op dit moment onaanvaardbaar, omdat zij er de voorkeur aan geeft weer te zoeken naar benamingen die beter stroken met de voorstellingen die in de gehele sector leven. Wel zal de Commissie uw suggesties in de volgende discussies met de Raad inbrengen.
Volgens amendement 21 zou de nieuwe classificatie al op 1 november 2002 van kracht moeten worden, dus een jaar eerder dan het door de Commissie voorziene tijdstip. Aangezien het in dit tijdbestek echter niet mogelijk is de noodzakelijke organisatorische maatregelen en marktaanpassingen door te voeren en de internationale onderhandelingen ten einde te brengen, kan de Commissie niet met dit voorstel instemmen.
Tot slot de organisaties van marktdeelnemers. Wat dit punt betreft kan de Commissie de volgende amendementen aanvaarden: amendement 12 met de iets algemenere formulering van de doelen, amendement 25 met het voorstel de tafelolijven in de huidige bepalingen voor de kwaliteitsverbeteringsprogramma 's te betrekken alsmede amendement 30, op voorwaarde van een juridische toetsing en inclusief de begripsbepaling "voor erkende brancheorganisaties". Het zeer specifieke amendement 13 zou van nut kunnen zijn voor de maatregelen die in het kader van milieubeschermingsprogramma 's gestimuleerd moeten worden, maar niet voor een basisverordening voor de olijfoliesector.
Met het oog op de maatregelen waarvoor de organisaties van marktdeelnemers een vergoeding zouden kunnen krijgen, is de Commissie bereid de herkomstgarantie en de toevoeging van tafelolijven te overwegen. Het is echter aan de Commissie om de details van mogelijke maatregelen vast te leggen.
De verschillende vormen van verkoopbevordering dienen binnen het geharmoniseerde kader te blijven dat voor alle landbouwproducten geldt. Daarom moeten we de amendementen 39, 40 en 43 van de hand wijzen. Wie als organisatie van marktdeelnemers toegelaten wil worden, dient aan bepaalde criteria te voldoen, die de Commissie nog moet vastleggen.
De herstructurering van de olijfoliesector was minder ingrijpend dan die van de andere sectoren en daarom lijken nieuwe discussies en voorwaarden op hun plaats. De Commissie neemt nota van uw wens prioriteit te geven aan de producentenorganisaties en aan de brancheorganisaties waarvan de producenten deel uitmaken. Het lijkt op dit moment evenwel weinig zinvol de maatregelen te beperken die zouden kunnen bijdragen tot kwaliteitsverbetering en daarmee tot bevordering van de afzet van olijfolie.
In verscheidene amendementen wordt erop aangedrongen de nieuwe voorschriften voor de organisaties van marktdeelnemers zo spoedig mogelijk in te voeren. Dat is inderdaad zeer wenselijk. Toch zijn er een goede twee jaar nodig om gedetailleerde voorschriften uit te werken voor de sector als geheel, de organisaties van marktdeelnemers, hun programma 's en de toetsing van die programma 's, alsmede voor de toetsing en toelating van de organisaties door de lidstaten en het ontwikkelen van de nodige controle-instrumenten. Als we overhaast te werk gaan, komt het welslagen van de kwaliteitsstrategie in gevaar. Om die reden kan de Commissie de amendementen 15, 28, 29, 31, 38, 41, 42 en 44 niet goedkeuren. Samenvattend kan ik echter vaststellen dat de Commissie voor bijna de helft van de amendementen begrip heeft, ook al kan ze slechts enkele daarvan zonder meer goedkeuren.
De overige gevallen hebben grotendeels betrekking op voorschriften die tot de bevoegdheden van de Commissie zelf behoren en die in de komende maanden met inachtneming van uw adviezen uitgewerkt en veranderd dienen te worden.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw de commissaris voor dit uitvoerige antwoord.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Ontwerp van GAB 2/2001
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0138/2001) van de heer Ferber, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 2/2001 op de begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 2001 Afdeling II - Raad [7460/2001 - C5-0153/2001 - 2001/2026(BUD)].

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega' s, de Raad heeft ons opnieuw een aanvullende begroting voorgelegd om het gemeenschappelijk buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid van Europa een bredere opzet te geven.
Wij hebben het oorspronkelijke ontwerp van aanvullende begroting dat de Raad ons heeft doen toekomen nader onder de loep genomen en we zijn tot de slotsom gekomen dat het in deze vorm niet acceptabel is. Ik zal heel duidelijk zeggen waarom. Het is op dit belangrijke beleidsterrein namelijk van het grootste belang om de nodige transparantie en controle te waarborgen. Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie is een van de elementen die van cruciaal belang zijn voor de verdere ontwikkeling van de Unie.
Het is onaanvaardbaar dat de nationale parlementen hun controlefuncties op dit belangrijke terrein ontnomen wordt zonder dat deze aan de bevoegdheden van het Europees Parlement worden toegevoegd. Dit hiaat in de democratische controle moest worden weggewerkt. Daarbij wil ik benadrukken dat interinstitutionele overeenkomsten wel mooi en aardig zijn, maar geen geschikt instrument vormen voor het uitvoeren van effectieve controles. De West-Europese Unie en haar Parlementaire Vergadering zijn dat evenmin. Daarom was ons duidelijk dat transparantie en controle van dit belangrijke beleidsterrein slechts in het kader van de begrotingsprocedure behoorlijk kunnen worden gewaarborgd. Daarom wil ik de collega' s hartelijk danken voor de zware mars die wij samen hebben afgelegd. U heeft de taaie onderhandelingen met de Raad doorstaan en bleef de lijn steunen die ik als uw rapporteur van meet af aan heb gevolgd.
Ook wil ik mijn dank betuigen aan het Zweedse voorzitterschap van de Raad. Het heeft een oplossing mogelijk gemaakt die niet alleen de actiemogelijkheden van de Raad waarborgt op het terrein waarvoor deze op grond van het Verdrag verantwoordelijk is, maar die ook het controlerecht van het Parlement garandeert. Dat was de opdracht waarvoor wij ons hebben ingezet en waarover wij hebben onderhandeld.
We hebben ons niet - en daarvoor ben ik mijn collega' s ook erg dankbaar - laten verleiden om onderscheid te maken tussen administratieve en operationele uitgaven. Daarmee zouden we een heilloze weg zijn ingeslagen, want het is onbegonnen werk om post voor post te bepalen of iemand administratief dan wel operationeel werkzaam is! Maar nu ervoor gezorgd is dat de Raad in de begroting een speciale titel opneemt voor de activiteiten op het terrein van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, is deze differentiatie en daarmee ook de controle optimaal gewaarborgd.
Om ook wat cijfers te noemen: de aanvullende begroting omvat een bedrag van in totaal 9,846 miljoen euro. Er wordt geld vrijgemaakt voor 51 nieuwe administratieve posten en voor de technische middelen die nodig zijn voor uitbreiding van de gebouwen. Eén ding wil ik hier benadrukken. Tijdens de begrotingsprocedure 2002 zullen wij met name deze nieuwe titel in de begroting van de Raad aan een diepgaande controle onderwerpen. Het mag namelijk niet zo zijn dat de Raad parellelle structuren creëert voor bevoegdheden die de Europese Unie reeds heeft en die voorzien zijn in het kader van de begroting van de Commissie, vooral op het terrein van de crisispreventie en -beheersing. Maar zolang dat niet het geval is, acht ik het niet noodzakelijk om dit Parlement te adviseren de gewijzigde en aanvullende begroting af te keuren.
Wij zullen er ook goed op letten dat de Europese Unie ook in de toekomst in rubriek V actiemogelijkheden blijft houden wat betreft haar administratieve uitgaven. Ik wil de Raad oproepen dit belangrijke facet niet alleen via aanvullende begrotingen te behandelen, maar het eindelijk eens in zijn reguliere begroting op te nemen, opdat wij ook bij de beraadslagingen over andere terreinen die tot rubriek V behoren de beschikking krijgen over deugdelijke cijfermatige gegevens.
Mijn dank geldt de collega' s uit vrijwel alle fracties die mij bij mijn werk hebben gesteund. Wel wil ik onderstrepen dat het mij enigszins teleurstelt dat de Groenen een voorstel tot verwerping van de aanvullende begroting hebben ingediend. Morgen zal de voorzitter van de Begrotingscommissie ons votum inzake dit voorstel naar buiten brengen. Zolang wij geen bewijzen hebben - en die zijn onontbeerlijk als munitie - dat er sprake is van overlappende structuren, moeten we niet iets van de hand wijzen wat over het geheel genomen kan worden gezien als een groot succes voor het Europees Parlement en daarmee ook voor de burgers in Europa!

Van Orden
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben principiële bezwaren tegen de snel toenemende uitbreiding van militaire structuren van de Europese Unie buiten NAVO-verband, met alle daaraan verbonden kosten en politieke bijbedoelingen. Wij zijn van mening dat de toename van het aantal besluitvormingsorganen en de ontwikkeling van een militair kader buiten de NAVO om onvermijdelijk de politieke verschillen tussen de bondgenoten zullen vergroten, en dat is schadelijk voor de transatlantische betrekkingen en de veiligheid op lange termijn voor onze burgers. De Europese Unie moet zich concentreren op economische, bestuurlijke en humanitaire bijdragen aan crisismanagement als aanvulling op de militaire slagkracht die strikt genomen onder de verantwoordelijkheid van de NAVO moet vallen. De Europese Unie heeft nog niet geleerd om haar externe ondersteuningsprogramma's doelmatig uit te voeren en in de hand te houden en om de voor deze doeleinden gereserveerde middelen goed te besteden.
Nu wil de EU nog meer geld voor het zoveelste ambitieuze en ondoordachte project. Het Parlement wordt verzocht een ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting van bijna tien miljoen euro goed te keuren om personeel en overige benodigdheden voor de afzonderlijke militaire organen van de Europese Unie te bekostigen. Naast ongeveer 90 werknemers die zijn overgeplaatst vanuit andere functies of uit lidstaten worden er nu 51 extra personeelsleden geworven om de militaire structuren van de Europese Unie uit te breiden. Kunnen we de garantie krijgen dat het bij dit totale aantal van 141 personeelsleden blijft? Hoe lang duurt het voordat het personeelsbestand voor de militaire structuren van de Europese Unie wederom wordt uitgebreid?
De heer Blair zegt tegen onze burgers dat het defensiebeleid van de Europese Unie volledig gericht is op versterking van de NAVO. De heer Hoon heeft zelfs gezegd dat er geen plannen bestaan voor een Europese snelle interventiemacht. Uit wat mij ter ore komt, maak ik op dat iedereen aan deze zijde van het Kanaal er een geheel ander standpunt op na houdt. Het doel van de Europese Unie is een autonome militaire macht op te richten als ondersteuning voor een geheel autonoom buitenlands beleid van de EU waarbij de Amerikanen niet worden betrokken. Een militaire macht die te zijner tijd een Europees leger moet worden. Dat is een feit. Daar gaat het allemaal om. En dat is erg gevaarlijk.
We discussiëren hier vanavond over een onnodige uitgave van tien miljoen euro. Ik vraag me af hoe lang het duurt voordat we over een defensiebegroting van tien miljard euro of meer praten. De ontwikkeling van een autonome militaire EU-macht buiten de NAVO om is het directe gevolg van initiatieven van de Britse Labour-regering in 1998. Die plannen zijn uit de hand gelopen. We weten wie hiervoor verantwoordelijk is en we kunnen deze begroting niet goedkeuren.

Walter
Mijnheer de Voorzitter, ik moet toegeven dat ik paf sta van de woorden van de laatste officiële spreker van de Fractie van de Europese Volkspartij. Dat had ik absoluut niet verwacht. Ik had gedacht dat hij dichter bij ons standpunt zou staan, nu bekend is geworden dat de Groenen deze gewijzigde en aanvullende begroting met een voorstel tot verwerping willen treffen. Maar in dit Parlement moet men eigenlijk nergens van opkijken, zeker niet op dit gebied.
Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is een van de beleidsterreinen van de EU die vrijwel niet zijn ontwikkeld. In het verleden hebben we in de Commissie ook al diverse malen gezien dat commissarissen het met elkaar niet eens konden worden over de vraag wie welk deel van de wereld tot zijn verantwoordelijkheid mocht rekenen. Lange tijd werd dat glimlachend gadegeslagen. Maar inhoudelijk bezien is het onverantwoord dat de Europese Unie niet met één stem spreekt en in de wereldpolitiek als dwerg optreedt, hoewel zij economisch gezien een global player is, en met de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, de secretaris-generaal, in feite een - om een negatieve term te gebruiken - operettegeneraal op pad heeft gestuurd.
Daarom zijn wij de overtuiging toegedaan dat men het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid moet steunen als men het serieus neemt en ook daadwerkelijk wil realiseren en als men het falen van het Europese buitenlands beleid van de afgelopen jaren wil goedmaken. Vanochtend heeft de heer Brok in het transatlantische debat nog gezegd dat wij als Europese Unie ten aanzien van Oekraïne geen enkele actie hebben ondernomen. Er hebben zich meer van dergelijke betreurenswaardige feiten voorgedaan. Daarom moeten wij het streven van de Raad om op dit terrein tastbare vooruitgang te boeken niet alleen serieus nemen, maar ook steunen. En een dergelijke steun is in principe ook aanwezig.
Toen de gewijzigde en aanvullende begroting werd voorgelegd - en in dat opzicht moet ik collega Ferber helemaal gelijk geven - waren wij niet helemaal van de juistheid ervan overtuigd, sterker nog: we maakten ons er zelfs druk om en waren er tegen. Want men mag uiteraard niet proberen een dergelijk beleidsterrein, dat voor de toekomst van Europa zo belangrijk is, via een gentlemen' s agreement tussen Parlement en Raad onopgemerkt onder te brengen in een begroting waarop alleen de Raad invloed heeft. Dat zou een signaal zijn dat men geen prijs stelt op controle en begeleiding door het Parlement. Dat zoiets voor ons onaanvaardbaar is, hebben wij altijd al gezegd. Dat zal ook zo blijven, en we zullen dat in ons beleid en stemgedrag tot uiting laten komen.
Maar als we tot onderhandelingen kunnen komen en dit bezwaar uit de wereld kunnen helpen, als de gewijzigde en aanvullende begroting zo wordt veranderd dat we er voortaan van uit kunnen gaan dat we erbij worden betrokken en er invloed op kunnen uitoefenen, als er een speciaal hoofdstuk komt, waarin wordt vastgelegd dat de Raad voortaan in samenwerking met en onder controle van het Parlement het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid uitvoert, dan moeten we, willen we daadwerkelijk vooruitgang boeken, er ook mee akkoord gaan. Dan mag men niet aan de zijlijn blijven staan en afwachten hoe de zaken zich verder zullen ontwikkelen.
Maar één ding is wel duidelijk: als in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid of in de Begrotingscommissie op de vraag of er sprake is van overlappende structuren door de bevoegde commissaris met een knipoog- zo heb ik gehoord - geantwoord wordt dat daar geen sprake van is, dan is het niet verwonderlijk dat sommige mensen wel eens zouden willen weten hoe de vork nu precies in de steel zit. Als lid van de Begrotingscommissie - we zijn hier tenslotte vooral bijeen als begrotingsautoriteit - kan ik in ieder geval zeggen dat overlappende structuren voor ons niet aanvaardbaar zijn. We kunnen niet accepteren dat in de Europese Unie twee verschillende personen dezelfde taken uitvoeren binnen dezelfde structuren. Dat is echt onacceptabel.
We dienen duidelijk te omschrijven hoe het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid er in de toekomst uit moet zien en welke plaats het moet krijgen. Er moeten concepten komen en Raad en Commissie moeten een duidelijke positie innemen. Wij zullen ons standpunt in dit overkoepelende debat uiteraard ook met kracht naar voren brengen. Wij als begrotingsautoriteit zullen bij iedere dringende kwestie in de toekomst onze macht gebruiken om verkeerde ontwikkelingen een halt toe te roepen. Maar op dit moment kunnen we het ons niet permitteren om op alle slakken zout te leggen. Want het Europees gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid stelt nog niet veel voor. We moeten nu, in het begin, niet op alle slakken zout leggen. Maar we houden de ontwikkelingen haarscherp in de gaten. We zullen de vinger op de zere plek leggen en direct ' stop' roepen als we het gevoel hebben bedot te worden. Dat mag niet gebeuren. We zullen voor stemmen, maar laat iedereen duidelijk zijn dat wij zowel ten aanzien van rubriek V en de ontwikkeling van de uitgaven als wat betreft de verdere ontwikkeling van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid uiterst waakzaam zullen zijn. Natuurlijk zullen wij ook onze bijdrage leveren, zodat op dit terrein een beleid kan worden ontwikkeld dat goed is voor de toekomst van de wereld en van Europa als geheel.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Ferber bedanken voor het uitstekende verslag. Ik weet dat het verslag het resultaat is van lastige onderhandelingen waarin de rapporteur en de andere vertegenwoordigers van de Begrotingscommissie de rechten van het Europees Parlement met succes hebben verdedigd.
In de aanvullende begroting wil de Raad bij zijn secretariaat-generaal drie nieuwe directoraten oprichten voor de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid. Deze directoraten zijn: 1. Directoraat "politieke zaken", 2. Directoraat "operaties en oefeningen", en 3. Directoraat "algemene instrumenten van extern optreden". In die organisatie zouden al met al 140 personeelsleden werkzaam zijn, waaronder 51 personen die voor nieuwe posten worden aangetrokken. De aandacht richt zich op de haast. Vanwaar de haast om direct nieuwe posten te creëren, terwijl de eigenlijke begroting al over enkele maanden wordt behandeld?
Een ander probleem is de overlapping van acties. De structuur van de organisatie toont aan dat men zowel in de Commissie als in de Raad maatregelen op het gebied van crisispreventie en civiele crisisbeheersing dreigt te gaan nemen. Die overlapping moet beslist worden voorkomen.
Onder druk van het Parlement creëert de Raad in zijn begroting nu een speciale titel voor het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid. Het is duidelijk dat er sprake is van een totaal nieuwe activiteit van de Raad die in feite niets met de administratieve uitgaven heeft te maken. Daarom kan het Gentlemen's Agreement tussen het Parlement en de Raad, op grond waarvan zij zich niet met elkaars begrotingen mogen bemoeien, niet met deze activiteiten worden uitgebreid. De uitgaven in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid vallen onder de bevoegdheid van het Parlement.
Ten slotte moet worden opgemerkt dat de marge van rubriek 5, de administratieve uitgaven, nog slechts 34 miljoen euro is. Op de drempel van de uitbreiding naar het Oosten is dat zo weinig, dat het geen enkele aanvullende operationele uitgave ten koste van de administratieve uitgaven mogelijk maakt.

Rühle
Mijnheer de Voorzitter, ik moet ook zeggen dat dit een bijzonder interessant debat is. In de commissie kregen we daarvan al een voorproefje toen de heer Laschet ineens optrad als vurig pleitbezorger van een voorstel tot verwerping, ofschoon hij tot dezelfde fractie behoort als de rapporteur. Als wij vandaag dit voorstel steunen, dan is dat niet omdat wij het werk van de heer Ferber niet waarderen. Integendeel: wij zijn werkelijk van mening dat hij heel taai heeft onderhandeld. Daarvoor hebben wij grote waardering. Niettemin zijn wij van mening dat er in dit Parlement nogmaals een waarschuwend geluid moet klinken, want er is een ontwikkeling op gang gebracht die ons allen ernstig zou moeten verontrusten.
Net als de vorige sprekers ben ik van mening dat deze overeenkomst uiteraard niet onder het gentlemen's agreement kan vallen, omdat het niet om administratieve uitgaven gaat. Het gaat hier om uiterst belangrijke politieke kwesties. Dat heeft de heer Ferber in zijn redevoering al duidelijk aangegeven. Het gaat hier ook om de kwestie van de transparantie van en de controle op het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ook wat dat betreft zijn wij het volkomen met hem eens.
De heer Ferber meent echter dat de invoering van een speciale titel volstaat om te garanderen dat het Parlement voortaan een controlerende functie kan uitoefenen. Dat betwijfelen wij. Wij zijn van mening dat die speciale titel er nog niet toe leidt dat het Parlement een dergelijk recht verkrijgt. Integendeel: doordat deze posten aan de Raad zijn toebedeeld, vallen zij buiten de invloedssfeer en de controlemacht van het Parlement. Dat punt lijkt mij van essentieel belang: het gaat niet alleen om de vraag of er sprake is van overlapping, maar ook om de vraag wie een controlerende functie kan uitoefenen. Hier is de delicate machtsbalans tussen Parlement, Commissie en Raad in het spel. De Raad trekt steeds meer taken naar zich toe, probeert steeds vaker tot intergouvernementele oplossingen te komen in plaats van de communautaire dimensie werkelijk te versterken. Door deze posten aan de Commissie toe te bedelen, zouden ook de controlemogelijkheden van het Parlement worden vergroot. Onze grote angst is nu juist dat we geen werkelijke controle kunnen uitoefenen.
Ook een ander onderwerp moeten we nogmaals aansnijden. Wij zijn van mening dat deze kwestie moet worden opgelost via een bemiddelingsprocedure en niet via een trialoog, omdat op die manier ook duidelijk wordt welk belang wij aan deze kwestie hechten. We blijven erop hameren dat het Parlement volledige controle moet kunnen uitoefenen.
In mijn ogen moet de Raad zich goed realiseren dat de werkwijze in deze aanvullende begroting, die erop gericht is de politieke verhoudingen en het politieke machtsevenwicht te wijzigen, bij het Parlement op verzet stuit.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, slechts twee korte opmerkingen. Ten eerste kan ik u namens de Commissie verzekeren dat wij er scherp op zullen letten dat er geen overlappende structuren ontstaan. En dat zeg ik niet alleen omdat ik binnen de Commissie toevallig verantwoordelijk ben voor de begroting. Ten tweede wil ik de rapporteur en de Begrotingscommissie gelukwensen met het feit dat op hun initiatief en dankzij hun aansporingen een verandering in de vorm van de begroting heeft plaatsgevonden die niet alleen de vorm op zichzelf betreft, maar ook een grote sprong voorwaarts betekent voor de democratische controle en de transparantie.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Indiening door de Commissie van het voorontwerp van algemene begroting - Begrotingsjaar 2002
De Voorzitter
Aan de orde is de indiening door de Commissie van het voorontwerp van algemene begroting - Begrotingsjaar 2002.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie zag zich bij het vaststellen van het voorontwerp van algemene begroting voor 2002 voor de volgende uitdaging gesteld: zij moest de financiële dekking van de verplichtingen voor de lange termijn in het volgend jaar, de financiële dekking van de nieuwe en de speciale prioriteiten in het volgend jaar en de dekking van de financiële risico' s voor de begroting ten gevolge van de BSE-crisis en de mond- en klauwzeerepidemie in de financiële planning zien in te passen, waarbij de begrotingsdiscipline niet uit het oog mocht worden verloren.
Met dit voorontwerp van algemene begroting, dat op 8 mei door de Commissie is aangenomen, zijn we hierin mijns inziens goed geslaagd. Over de belangrijkste punten van dit voorontwerp wil ik een korte uiteenzetting houden!
Het totale begrotingsbedrag in dit voorontwerp bedraagt zo' n 100,3 miljard euro, en dus wordt voor het eerst de 100-miljard-grens overschreden. Dat betekent voor de vastleggingskredieten een stijging van 3,5% ten opzichte van de begroting van het lopende jaar en bij de betalingskredieten een stijging van 4,8%, ook al zijn het absoluut gezien 97,8 miljard euro. Bij de vastleggingskredieten blijft dan in vergelijking met de bedragen die in de financiële vooruitzichten zijn vastgelegd een marge over van 500 miljoen euro, terwijl de betalingskredieten 2,5 miljard euro onder de bovengrens blijven. Alleen al uit deze cijfers blijkt volgens mij dat het voorontwerp dat de Commissie heeft vastgesteld recht doet aan het principe van de begrotingsdiscipline.
De gemiddelde stijging van de door de afzonderlijke lidstaten aangedragen begrotingsvoorstellen voor het komende begrotingsjaar bedraagt 3,8%. Dus ook als we dit voorontwerp van de EU-begroting afzetten tegen de plannen van de lidstaten, komt duidelijk naar voren dat we onder de limiet blijven.
Uitgedrukt in procenten van het bruto nationaal product ligt dit voorontwerp van algemene begroting van de Commissie met 1,06% onder de grens die we ongeveer een jaar geleden hebben besproken in het kader van de discussie over het lopende begrotingsjaar. Dat is vooral te danken aan het feit dat de groeicijfers in de Europese Unie relatief hoog zijn en tot tevredenheid stemmen.
Ik wil kort ingaan op de afzonderlijke beleidsterreinen, en wel allereerst op het nog steeds omvangrijkste afzonderlijke beleidsterrein: de landbouw. Daarbij wil ik niet uitvoerig ingaan op de olijfoliesector, want dat heb ik zojuist al kunnen doen. In het voorstel van de Commissie is een verhoging van de landbouwbegroting geraamd van in totaal 5% - een forse stijging, die uiteraard nadere toelichting behoeft. Een eerste verklaring is dat dit het derde jaar is dat de hervormingen waartoe in het kader van Agenda 2000 is besloten financieel gedekt moeten zijn. Deze hervormingen gingen immers gepaard met een stijging van de uitgaven.
Het tweede punt is dat de Commissie voorstelt - en ik weet zeker dat het Parlement ons hierin steunt - om voor rubriek 1B, de bevordering van de plattelandsontwikkeling, de volledige raming in de begroting op te nemen zoals die in de financiële vooruitzichten is voorgesteld. Maar het belangrijkste en moeilijkste was eigenlijk om recht te doen aan ongewisse factoren, die door toedoen van de BSE-crisis en de mond- en klauwzeerepidemie zijn ontstaan. In het begrotingsvoorstel trekt de Commissie voor het jaar 2002 1,145 miljard euro extra uit voor de marktordening in de rundvleessector om de gevolgen van de BSE-crisis op te vangen. Dat komt overeen met het bedrag dat nodig is om de financiering te waarborgen van het zevenpuntenplan dat de Commissie heeft voorgesteld.
Voor de mond- en klauwzeerepidemie wordt volgens het voorstel in de begroting van 2002 binnen de begrotingslijn veterinaire maatregelen 250 miljoen euro uitgetrokken. Ik zeg er meteen bij dat dit bedrag niet toereikend zal zijn. Dit behoeft uiteraard enige uitleg. Hopelijk zal het lukken nog dit jaar een deel van de noodzakelijke restituties aan de lidstaten op grond van de mond- en klauwzeerepidemie te financieren, uit de begroting van 2001 dus. Het is van het grootste belang dat in het voorstel van algemene begroting van de Commissie voor het jaar 2002 1 miljard euro wordt gereserveerd, die gericht moet worden gebruikt voor eventuele verdere maatregelen in verband met de BSE- en mond- en klauwzeercrisis. Een gedegen dekking van deze risico' s is absoluut noodzakelijk. Onder de streep rest er in de landbouwbegroting dan nog een marge van 365 miljoen euro.
Even kort enkele opmerkingen over de middelen voor de structuurfondsen. De voorgestelde ramingen voor de structuurfondsen bedragen in totaal 33,6 miljard euro. Dat is een zeer hoog bedrag, waartoe echter bij de vernieuwde budgettering door de begrotingsautoriteit werd besloten. Ik noem dit bedrag ook om nogmaals te onderstrepen dat het hier ook gaat om het meest essentiële en financieel belangrijkste instrument ter bestrijding van de werkloosheid. De Europese Unie streeft met haar bijdrage aan het regionaal beleid ook heel duidelijk de bestrijding van de werkloosheid na. Vaak beschouwen de lidstaten deze bijdrage al als iets vanzelfsprekends en niet meer als dat wat ze werkelijk is, namelijk de bijdrage van de Europese Unie.
Voor het binnenlands beleid is al met al een verhoging van de vastleggingskredieten van 4,1% geraamd. Onder de bovengrenzen zoals die in Berlijn en in het Interinstitutioneel Akkoord zijn vastgesteld, blijft dan nog een marge over van 68 miljoen euro.
Ik zal de voornaamste punten in deze rubriek kort opsommen. Voor onderzoek en ontwikkeling is ruim 4 miljard euro geraamd, en er wordt voorgesteld om voor voorlichting en communicatie en voor de diverse voorlichtingscampagnes 112 miljoen euro uit te trekken. De nieuwe voedselautoriteit is begrotingstechnisch gedekt, en dat geldt ook voor de twee nieuw op te richten agentschappen voor veiligheid ter zee en in de lucht.
Op het beleidsterrein binnenlandse zaken en justitie - waarop ik nog eens inga omdat het een van de prioriteiten is die door het Parlement is vastgesteld in de richtsnoeren voor de begroting van 2002 - is in totaal 81 miljoen euro uitgetrokken voor de meest uiteenlopende maatregelen, met name ook voor het Europese vluchtelingenfonds, voor de maatregelen ter bestrijding van geweld tegen kinderen en vrouwen en voor de maatregelen in het kader van het migratiebeleid.
Voor het buitenlands beleid worden in het begrotingsvoorstel minder middelen geraamd, doordat de Commissie niet voorstelt om het flexibiliteitinstrument ook volgend jaar op dit terrein in te zetten. Niettemin kan voor het Balkanbeleid een vrijwel even hoog bedrag als dit jaar worden uitgetrokken. Ook voor het MEDA-programma is het zeer hoge bedrag van 863 miljoen euro geraamd. Ik wil er nogmaals op wijzen dat wij met klem voorstellen om veel meer middelen voor deze programma' s te reserveren. Dit om tegemoet te komen aan de terechte kritiek dat er op het terrein van buitenlands beleid veel beloften zijn gedaan die vervolgens echter vaak slechts zeer aarzelend in daden zijn omgezet. Het accent moet dus komen te liggen op de uitvoering van de programma' s. Het voorstel van de Commissie - ik zeg het even omdat dit onderwerp gisteren in de Begrotingscommissie is aangesneden - zou betekenen dat de achterstand in rubriek 4 bij het buitenlands beleid terugloopt van 3,3 jaar naar 2,8 jaar. Wanneer men uitrekent hoeveel jaar het zou duren om de achterstand bij de huidige betalingsverplichtingen weg te werken, komt men op 3,3 jaar aan het einde van het jaar 2000. Als we nu dan tot 2,8 jaar komen, denk ik dat we al veel bereikt hebben. Daarbij moet wel nogmaals worden benadrukt dat de nodige administratieve inspanningen moeten worden verricht om dat doel te bereiken, en dat natuurlijk ook de nodige financiële middelen daadwerkelijk ter beschikking moeten staan.
Toch nog even kort een opmerking over een onderwerp dat ik ook gisteren al heb kunnen aansnijden, namelijk de problematiek die is ontstaan doordat de visserijovereenkomst met Marokko niet tot stand komt. Nu moeten maatregelen worden overwogen voor de herstructurering van de vissersvloten van Spanje en Portugal, de landen die nu door het uitblijven van dit akkoord worden getroffen.
Voor de pretoetredingssteun is overeenkomstig de financiële vooruitzichten in de begroting 3,3 miljard euro uitgetrokken. Hier geldt hetzelfde als voor de andere externe beleidsterreinen, namelijk dat vooral een forse toename van de financiële middelen voorzien is om de programma' s ter plekke ook goed te kunnen uitvoeren. Er moet worden gegarandeerd dat de pretoetredingssteun volledig kan worden benut om de noodzakelijke hervormingen met het oog op de uitbreiding van de Europese Unie te realiseren.
Volgens het voorstel van de Commissie maken de administratieve uitgaven volgend jaar 5,1% uit van de totale begroting. De Commissie zal de begrotingsautoriteit verzoeken de tweede tranche van de voor onze werkzaamheden noodzakelijke 317 extra posten aan de Commissie toe te kennen. Bovendien heeft de Commissie in haar begroting voorstellen opgenomen die van belang zijn voor de uitbreiding, zoals bijvoorbeeld posten voor de codificatie van juridische teksten.
Ik loop vooruit op de discussie over het verslag-Buitenweg. U onderstreept nogmaals hoe belangrijk het is met het oog op de uitbreiding om ook reeds over rubriek 5 te discussiëren. Volgend jaar zullen de eerste maatregelen nodig zijn. We moeten er natuurlijk ook goed op letten wat er bij de uitbreiding allemaal op rubriek 5 afkomt. Ik wil nogmaals benadrukken dat de marge in rubriek 5 al met al heel krap is. Uitgaande van de voorstellen die door de andere instellingen, zoals de Raad, maar ook door het Parlement al zijn gedaan, moet ik vaststellen dat de bovengrens van rubriek 5 waarschijnlijk overschreden wordt, mochten deze voorstellen worden uitgevoerd. Dat betekent dat vooral op dit terrein goede samenwerking noodzakelijk is als we de bovengrens niet willen overschrijden.
Al met al denk ik dat ook de beraadslagingen over de begroting van 2002 niet gemakkelijk zullen worden. En dus is een goede samenwerking onontbeerlijk. Ik kan u van mijn kant zeggen dat ik me verheug op onze gezamenlijke werkzaamheden in het kader van de begroting 2002.

Böge
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega' s, wij nemen kennis van dit voorontwerp van algemene begroting en zullen zoals altijd uiterst nauwkeurig toetsen of voldoende rekening is gehouden met de prioriteiten die vooraf door het Parlement zijn vastgesteld. Daarmee doel ik op de nieuwe en de traditionele prioriteiten. Collega Costa Neves, de rapporteur, zal daarover zo dadelijk het woord voeren. Wij zullen moeten controleren of de inkomsten van de Unie binnen de grenzen van onze begrotingswetgeving, ons Financieel Reglement en de aangegane verplichtingen efficiënt en doelgericht zullen worden gebruikt. En we zullen goed moeten kijken of er voldoende plaats is ingeruimd voor de geëiste hervormingen, waarmee voor een deel echter nu pas een begin is gemaakt,. Natuurlijk achten ook wij een begrotingsprocedure wenselijk die snel, eerlijk en zonder overbodige strubbelingen wordt afgehandeld. De Raad doet er goed aan zich deze wens meer ter harte te namen dan in de afgelopen jaren.
In het licht van de discussies en stemmingen deze week in de Begrotingscommissie wil ik hieraan het volgende toevoegen. Wij zullen ook iedere poging weerstaan om de zeggenschap van het Europees Parlement over de begroting op welke wijze dan ook te kortwieken, bijvoorbeeld door middel van wijziging van het Financieel Reglement of via andere slinkse wegen. Ik raad de Commissie dan ook aan zich ook wat deze kwesties betreft constructief en soepel op te stellen tegenover het Parlement. Daarbij zijn wij allemaal gebaat, wij die onszelf zo graag betitelen als bondgenoten in de strijd voor Europese integratie.
Inderdaad: vastleggingskredieten ten bedrage van 100 miljard euro, betalingskredieten ten bedrage van 97,8 miljard, ver onder de limiet van 1,06% van het bruto nationaal product, of anders uitgedrukt: 265 euro per hoofd van de bevolking, waarvan 121 euro voor rekening komt van agrarische levensmiddelen, beleid en plattelandsontwikkeling. Dat klinkt solide. Over het geheel genomen staat stabiliteit centraal en worden de lidstaten, de belastingbetaler of de consument niet met te zware lasten opgezadeld, in weerwil van wat vaak in de publiek opinie wordt beweerd. Maar tegelijkertijd is dit de op een na laatste begroting van de Unie van de Vijftien. Daaraan moet ook nu steeds weer herinnerd worden.
Ik noem een paar punten die voor ons van belang zullen zijn. Het is een goede zaak dat de Commissie betalingsachterstanden versneld wil inlopen. Commissaris Schreyer heeft zojuist nog een paar cijfers genoemd. Maar we moeten er natuurlijk ook op letten dat een snelle afwikkeling van de betalingen van nieuw aangegane verplichtingen gewaarborgd is, opdat er geen nieuwe berg van achterstanden ontstaat.
Wij verwelkomen ook het idee om voor de landbouw een reservering te creëren voor nader te bepalen doeleinden. Oorspronkelijk was deze reservering voor onvoorziene zaken - geen overbodige luxe in deze onberekenbare markt - een idee van het Europees Parlement. Ik voeg daaraan toe dat de ad-hocprocedure tussen de instellingen de afgelopen jaren steeds constructiever is gebleken. De concrete cijfers zullen in het najaar ter beschikking komen.
Het is een goede zaak dat de Commissie in het binnenlands beleid speelruimte heeft opengelaten. Toch zijn niet alle ramingen in de begroting even stevig onderbouwd. De geldt bijvoorbeeld voor de -5,3% voor de culturele en audiovisuele sector, de magere +1,8% voor sociale zaken en werkgelegenheid en de -14,5% voor het beleid inzake de arbeidsmarkt en technologische innovatie. Bij deze vaststellingen had de Commissie een gedegen advies wel kunnen gebruiken.
Op het terrein van het buitenlandse beleid - het werd zojuist al aangegeven - is de vraag hoe het nu verder moet met de democratische controle en de discussie over de operationele uitgaven voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Daar komt bij dat er voor Azië 2,2% minder, voor Latijns Amerika 6% minder en voor de levensmiddelenhulp 4,5% minder is uitgetrokken. De vraag is wat aan deze verlagingen ten grondslag ligt: het bewaren van het noodzakelijke evenwicht tussen traditionele prioriteiten en nieuwe taken, of wellicht een verdere concentratie op Europa en zijn buren? Hoe dan ook, het buitenlands beleid verdient in mijn ogen meer.
Het laatste punt dat ik wil aansnijden, mevrouw de commissaris, is de administratie. Ik wil eraan herinneren dat het Parlement heeft gezegd dat de tweede tranche van 317 posten is verbonden aan de toezegging dat er vervroegd wordt uitgetreden, zodat een stuk budgetneutraliteit wordt toegevoegd die ook door de instellingen moet worden gerealiseerd. Ik breng de resolutie uit het voorjaar van het afgelopen jaar in herinnering, waarin wij duidelijk hebben gesteld dat de tweede tranche onderworpen moet zijn aan glasheldere voorwaarden. Zo kunnen, met behoud van de essentie van het acquis communautaire passende maatregelen worden voorbereid om de vrijheid van handelen van de Europese Unie tijdens het uitbreidingsproces te waarborgen. Op deze resolutie wil ik nogmaals wijzen.
Daarmee wordt ook duidelijk dat wij de introductie van een realistische pretoetredings- en toetredingsstrategie ook op administratief terrein reeds dit jaar moeten bespreken en voorbereiden, teneinde voldoende tijd te krijgen om het begrotingsbeleid daaraan aan te passen.
Want na alle discussies krijg ik de indruk dat het moeilijker en gecompliceerder zal zijn deze problemen het hoofd te bieden dan een aantal van de landbouw- en structuurproblemen. Met dat in het achterhoofd zullen wij deze en andere kwesties in de begrotingsprocedure benaderen.

Costa Neves
Mevrouw de commissaris, beste collega' s, ik wil er allereerst op wijzen dat de Commissie zich bij de presentatie van dit voorontwerp van begroting keurig aan het tijdsschema heeft gehouden. Ze heeft ons bovendien de door ons verlangde informatie tijdig doen geworden. Zo draagt zij er - opnieuw - toe bij dat het debat over de ontwerpbegroting voor 2002 in een ontspannen sfeer kan verlopen.
Met betrekking tot dit voorontwerp moet ik eerst het volgende kwijt. Wat meteen opvalt is dat er een voorstel wordt gedaan om de vastleggingskredieten met 3,4% te verhogen, terwijl de betalingskredieten met 4,8% zouden moeten toenemen. Het verschil tussen deze twee percentages is onvoldoende, zeker als je bedenkt dat de betalingen doorgaans met een vertraging plaatsvinden. Ik wijs erop dat dit nu juist één van de prioriteiten van het Europees Parlement was: ervoor zorgen dat de kredieten ook werkelijk uitbetaald worden, en wel zo snel mogelijk. Als onze vrees bewaarheid wordt zal het uitstaand saldo nauwelijks teruggebracht blijken te zijn. We kunnen nu de bedragen die al lang geleden hadden moeten worden betaald ook werkelijk uitbetalen, maar als dan blijkt dat de voor uitbetalingen gereserveerde bedragen onvoldoende zijn, komt het er eenvoudigweg op neer dat we de betaling van de nieuwe kredieten moeten uitstellen. Dan blijven we zitten met een nog te vereffenen bedrag, en zo wordt het probleem nooit opgelost. Waar het om gaat is dat we nog te vereffenen sommen ook werkelijk uitbetalen, en dan vooral voor de rubrieken 3 en 4, dat wil zeggen binnenlands beleid en externe acties. En dan gaat het erom geen nieuwe achterstanden op te lopen. We zullen, zoals overeengekomen, het voortgangsverslag over dit onderwerp, dat we eind juni zullen ontvangen, zorgvuldig bestuderen. En dan zullen we al het mogelijke doen om ervoor te zorgen dat in de begroting vastgelegde bestedingen ook werkelijk gerealiseerd worden. Zo dragen we ertoe bij dat de Europese Unie haar beloften op een efficiëntere wijze nakomt.
We zien dat de betalingskredieten met 4,8% toenemen, en dat we daarmee uitkomen op 1,06 van het BBP van de Europese Unie, terwijl we volgens de financiële vooruitzichten in 2002 tot 1,10% hadden kunnen gaan. We zullen goed in de gaten houden in welke mate de Commissie bereid zal blijken te zijn om de door het Parlement gedefinieerde prioriteiten, zoals die in de in april goedgekeurde richtsnoeren zijn vastgelegd, ook werkelijk te volgen.
Binnen de sector landbouw - rubriek 1 - houden we de gevolgen van BSE en mond-en-klauwzeer voor de begroting goed in gaten. We zouden graag zo spoedig mogelijk over exacte gegevens beschikken. De door de Commissie voorgestelde reserve van één miljard euro lijkt ons heel aanvaardbaar, als men bedenkt dat men in deze crisissituaties eigenlijk nauwelijks voorspellingen kan doen. Ik wijs er wel op dat wij een reserve altijd beschouwen als een niet verplichte uitgave, en dat betekent dat wij medezeggenschap verlangen met betrekking tot het gebruik van zulke reserves. Na de eerste lezing zal een nota van wijzigingen moeten worden ingediend. Wij hopen dan - maar liefst eerder - te vernemen wat de werkelijke kosten van BSE en mond-en-klauwzeer zijn. Zoals bekend heeft de Commissie beloofd een document op te stellen over de koers die we zouden moeten volgen bij de herziening van de laatste hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, die zal plaatsvinden zodra de looptijd van het hervormde beleid voor de helft verstreken is. Volgens de richtsnoeren zou dat document uiterlijk 15 september moeten worden voorgelegd. Dan zal ook de nota van wijzigingen kunnen worden geëvalueerd.
We zijn er niet in geslaagd een visserijovereenkomst met Marokko te sluiten, als gevolg waarvan de vloten zullen moeten worden geherstructureerd. We moeten heel precies uitzoeken hoe die herstructurering moet worden gefinancierd. Bij het binnenlands beleid - rubriek 3 - is de bestaande marge beperkt. De richtsnoeren geven hier duidelijk prioriteiten aan, en die willen we respecteren.
Wat het buitenlands beleid - rubriek 4 - betreft: de stabiliteit van de acties van de Europese Unie vormt nog steeds een probleem. Herprogrammeringen zijn hier aan de orde van de dag. We zijn bevreesd dat we nogmaals te maken krijgen met een korting op de middelen voor een aantal zaken waar we bijzonder belang aan hechten. Ik heb het - onder andere - over Latijns Amerika, de mensenrechten of de bestrijding van aids. De Europese Unie heeft met betrekking tot de Balkan verplichtingen op zich genomen, en ook hier zie ik dat er op de begrote bedragen wordt gekort. Alles lijkt erop te wijzen dat er nog geen rekening is gehouden met het rapport van de Wereldbank. Daarin wordt precies aangegeven wat de wederopbouw gaat kosten. Het is de vraag wat hier zal gebeuren. En wat doen we met de operationele kosten van het defensie- en veiligheidsbeleid?
Wat de administratie - rubriek 5 - betreft, is de vraag in welke mate de voorgestelde bedragen volstaan om te betalen voor zowel de hervorming van de Commissie als de uitbreiding met nieuwe lidstaten, de introductie van nieuw beleid, de verhoging van de begroting van de Raad met rond de 10% en de door de andere instellingen gedane voorstellen. De in Berlijn vastgelegde middelen zijn zonder meer onvoldoende. We zullen zien.
Dan komen we bij rubriek 7, de pretoetreding. Ik wijs er allereerst op dat het Parlement zich uitgesproken heeft voor het herbegroten van de niet gebruikte middelen, op dezelfde wijze als dat met rubriek 2 gebeurd is. Ik spreek opnieuw de hoop uit dat het nu ingezette debat tot een constructief plan leidt. Consensus met de Commissie en de Raad is wenselijk en heel goed mogelijk. We moeten dus goed kijken naar de wolken aan de horizon. De Begrotingscommissie heeft vandaag namelijk gestemd over het Financieel Reglement. Deze zaken zijn allemaal vastgelegd in de richtsnoeren. Daarin wordt duidelijk aangegeven dat het Parlement niet zal aarzelen in zulke gevallen zijn standpunt in begrotingsaangelegenheden te herzien. Bij de herziening van het Financieel Reglement kunnen we ons standpunt altijd nog doen gelden.

De Voorzitter
Ik dank de rapporteur en de commissaris.

Raming van het Europees Parlement (2002)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0166/2001) van mevrouw Buitenweg, namens de Begrotingscommissie, over de raming van de ontvangsten en uitgaven van het Parlement voor het begrotingsjaar 2002 [2001/2062(BUD)].

Buitenweg
. Voorzitter, commissaris, geachte collega's, ook vandaag tijdens de plechtige vergadering met president Schuster van de Republiek Slowakije hebben we weer gesproken over de historische kans om de deling van Europa definitief te overwinnen. Een kans die nu concreet gestalte moet krijgen, zoals ook collega Böge heeft gezegd. Al over drie jaar kunnen we hier in deze zaal op voet van gelijkheid samenwerken met collegae van huidige kandidaat-lidstaten, theoretisch in ieder geval. We moeten nu dan ook vaart maken met de institutionele aanpassingen om de uitbreiding soepel te laten verlopen.
Binnenkort ontvangen we het driejarenplan over de administratieve voorbereiding. Wellicht komen we dan tot de conclusie dat het verstandig is om vroegtijdig ambtenaren uit kandidaat-lidstaten in dienst te nemen die een rol kunnen spelen bij de voorbereiding van de uitbreiding. Denk bijvoorbeeld aan mensen om een talenregime op te zetten. Het lijkt me dan ook buitengewoon onverstandig om nu in de resolutie van het Parlement de mogelijkheid hiertoe af te wijzen.
Niet alleen administratief, maar ook inhoudelijk moet de uitbreiding voorbereid worden. Om wederzijds ervaringen uit te wisselen is het belangrijk dat contacten tussen ons en collegae van de kandidaat-lidstaten worden geïntensiveerd. De Begrotingscommissie vraagt de meest gepaste vorm hiervoor in het driejarenplan op te nemen. Zelf kan ik me voorstellen dat het bijvoorbeeld handig is als er een zeer beperkt aantal faciliteiten wordt aangeboden aan deze parlementariërs en toekomstige lidstaten opdat hun bezoeken zo effectief en nuttig mogelijk zijn.
Voorzitter, de uitbreiding zal de druk op de marge van de begroting verhogen. Het is daarom financieel gezond beleid om de onroerende goederen nu sneller af te betalen waardoor ruimte wordt gecreëerd op de toekomstige begrotingen. Bovendien leidt die vervroegde financiering tot aanzienlijke rentebesparingen. Wel is het jammer dat ik nu de twijfelachtige eer heb de rapporteur te zijn die een aanzienlijke bom duiten steekt in het parlementsgebouw hier in Straatsburg. Maar u zult het met mij eens zijn dat zolang het Parlement tot dit reizend circus gedoemd is, het niet verantwoord is de Europese belastingbetaler ook nog eens 210 miljoen euro aan rentebetalingen door de strot te duwen. Het wordt steeds minder, het is dus al dat geld voor maar vier dagen in Straatsburg.
Dit brengt mij mooi naar een ander punt waarvan ik hoop dat de inhoud het wint van de mooie woorden en dan gaat het om de milieu-audit. Voorzitter, dit Huis heeft ook een paar jaar geleden mooie woorden gewijd aan de wenselijkheid van een milieu-audit. Er is zelfs een interinstitutionele werkgroep opgericht. Maar omdat het geen enkele prioriteit kreeg was het geen lang leven beschoren. We zullen dus opnieuw, en dan nu meer resoluut, onze verantwoordelijkheid moeten nemen en het Parlement dient dan ook een duidelijke politieke belofte te doen om deel te nemen aan EMAS, het communautair eco-management en audit-systeem.
Ook onze politieke stellingname tegen discriminatie moet hier in Huis in beleid worden omgezet. Gelijke kansen is nog steeds geen realiteit. Dan heb ik het niet alleen over meer vrouwen op invloedrijke posities maar onder andere ook over gelijke behandeling ongeacht seksuele geaardheid, ras of religie. De Begrotingscommissie vraagt dan ook aan de secretaris-generaal om duidelijkheid over welke maatregelen nodig zijn om de belofte van artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam gestand te doen.
Voorzitter, in de afgelopen jaren hebben we een toegenomen inzicht gekregen in de voordelen van Activity Based Budgetting en Activity Based Management. De oude managementstructuren en manier van budgetteren moeten op de schop en in dat kader past ook een duidelijke taakverdeling tussen het Bureau en de Begrotingscommissie op het gebied van personeelsbeleid zoals deze nu in de begrotingsprocedure is gespecificeerd. De Begrotingscommissie buigt zich over de financiële envelop en de beperkingen en het Bureau over de precieze invulling daarvan. Dit systeem moet gecomplementeerd worden met richtinggevende uitspraken van de plenaire aan het Bureau en een goede controle op het management van de secretaris-generaal. Mochten in de toekomst problemen ontstaan met het Bureau of de Administratie, dan moeten die leiden tot veranderingen op dat niveau en niet tot het overnemen van managementtaken door een plenaire vergadering van 626 politieke afgevaardigden. De nieuwe manier van werken moet gepaard gaan met een cultuuromslag opdat de Administratie zowel democratisch, gecontroleerd, alsook zeer slagvaardig is.
Voor de afgevaardigden die zich ernstig zorgen hebben gemaakt over de marge van categorie 5 kan ik ter geruststelling zeggen dat de stemming vanmiddag over het vergaderschema voor volgend jaar in ieder geval financieel heel gunstig heeft uitgepakt. De ramingen gingen uit van een vierdaagse week in Straatsburg en de nu genomen beslissing brengt geen wijziging in de kosten met zich mee.

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega' s, ik wil de rapporteur hartelijk danken voor al het werk dat zij ter voorbereiding van de vaststelling van de begroting van het Parlement heeft verzet in het belang van de afgevaardigden. Toch wil ik de gelegenheid aangrijpen om enkele punten aan een nadere beschouwing te onderwerpen.
De uitbreiding: natuurlijk moeten wij ons voorbereiden op de uitbreiding. Maar wie denkt dat die voorbereiding alleen bestaat uit het scheppen van nieuwe posten, die ziet het werkelijke probleem niet. Alles wat wij de afgelopen twintig jaar aan de werkwijze van het Europees Parlement hebben leren waarderen en koesteren, moet aan de veranderende omstandigheden worden aangepast. Het is een enorme uitdaging om dat allemaal voor elkaar te krijgen. Het is ook niet nodig om nu al nieuwe posten te creëren en deze met ambtenaren uit de landen die om toetreding hebben verzocht te bezetten. Waarom wordt er niet naar andere mogelijkheden ter plekke gezocht? Zo is de Commissie bijvoorbeeld van plan om vertaaldiensten in de betreffende landen zelf te laten werken.
Omdat de uitbreiding van de Unie bij de bevolking op de nodige weerstand stuit, moeten we voorlichtingsbureaus opzetten. Dat is onze taak als volksvertegenwoordigers. Het is niet de bedoeling dat we hier in Straatsburg, in Brussel of in Luxemburg opnieuw slechts enkelen aan de vleespotten van Europa laten ruiken, maar we moeten de Europese Unie naar de mensen toe brengen. Dat kan men het beste in het land van herkomst doen. Daarom moeten wij goed bedenken wat er per se hier gedaan moet worden en wat er gedaan kan worden in de landen zelf, ook om kosten uit te sparen. De Commissie bewandelt op dit punt de juiste weg.
Het gebouwenbeleid dan. Ik ben het met de rapporteur eens dat het onder de huidige omstandigheden zonder meer een goedkope oplossing is - met name hier in Straatsburg - om de nog openstaande bedragen zo snel mogelijk af te betalen. Maar het kan nog goedkoper, ook dat moeten we goed beseffen, en dat is: zelf bouwen. Dan hebben we ook de zeggenschap over de interieurinrichting en de voorzieningen, en dan hoeven we niet uiteindelijk te constateren dat we aan iets vastzitten wat we eigenlijk niet willen. Dat hebben we in Brussel meegemaakt en dat hebben we hier meegemaakt. Laat het ons een keer iets intelligenter aanpakken. Zelf bouwen zou de goedkoopste oplossing zijn, en wat we nu doen is niet meer dan de op een na goedkoopste oplossing. Dat wilde ik toch even gezegd hebben.
Volgende punt: het personeelsbeleid. Ik ben verbaasd over de administratieve dienst, die weliswaar enerzijds een groot aantal nieuwe posten voor zich opeist, maar die anderzijds ook steeds meer posten onbezet laat. Zo raken er aan de ene kant meer posten vacant dan er aan de andere kant worden aangevraagd. Hoe dat te rijmen valt, daarover moeten wij nog eens een hartig woordje spreken. Het betekent gewoon dat er binnen de diensten van het Europees Parlement erg veel ruimte is om met personeel te schuiven, zonder dat er direct nieuwe posten moeten worden gecreëerd. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij kan ik aankondigen dat wij ons in het najaar, als wij de concrete cijfers ter beschikking hebben, serieus met dit onderwerp zullen bezighouden.
Het doet me deugd dat de rapporteur ook aandacht besteedt aan onze vervoersmogelijkheden. Hopelijk hoeven we in Brussel niet op de fiets, want dat vind ik toch een tikje te gevaarlijk. Het initiatief van de stad Straatsburg na de komst van de nieuwe burgemeester beschouw ik als een flinke stap vooruit: we mogen ons nu ook met de tram verplaatsten. Misschien dat dat ook in Brussel ooit wordt toegestaan. Dat zou al een aardige vooruitgang zijn. Maar zoals gezegd: fietsen lijkt me toch te gevaarlijk. Hopelijk weten we op dit vlak nog tot goede oplossingen te komen.
Wij als Fractie van de Europese Volkspartij zullen in het najaar, als wij de cijfers hebben, de begroting zin voor zin nauwkeurig onder de loep nemen. Ik zeg dan ook met nadruk: als wij het verslag morgen goedkeuren, dan zegt dat niets over ons oordeel in september of oktober.

Gill
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur gelukwensen met haar werk. Ik steun het grootste deel van haar betoog, vooral wat betreft hervormingen.
U kent waarschijnlijk de resultaten van een recente Euro-enquête, waaruit bleek dat het Europees Parlement een van de bekendste EU-instellingen is. Daarom is het aan ons ervoor te zorgen dat het vertrouwen van de Europese burgers in de EU als geheel groeit. Daarom moeten we het voorbeeld geven en het voortouw nemen bij het vergroten van de efficiëntie, de transparantie en de verantwoordingsplicht, zoals de rapporteur heeft uiteengezet.
De hervormingen die tot nu toe in gang zijn gezet, verlopen echter nogal traag. We moeten de zaken dit jaar versnellen, proberen de hervormingen te omarmen en onze werkmethoden en besluitvormingsprocedures te moderniseren. Iedereen is het erover eens dat dit essentieel is met het oog op de uitdagingen die de uitbreiding met zich meebrengt. Er is een reëel gevaar dat de EU van koers raakt als de burgers geen concrete en snelle hervormingen zien die op grote schaal worden ingevoerd.
We weten allemaal dat de uitbreiding verstrekkende gevolgen zal hebben voor de diensten van het Parlement. De aanvullende begrotingskosten van de uitbreiding liggen volgens een verslag in de orde van 145 miljoen euro per jaar. Alleen al in Brussel zouden we 459 nieuwe kantoren nodig kunnen hebben. Daarvoor is een zorgvuldige planning nodig en alle gevolgen moeten goed worden doordacht. Het driejarenplan van het Parlement is daarom essentieel om de uitbreiding tot een succes te maken. Over dit plan moet goed worden nagedacht en het mag niet worden afgeraffeld. Ik ben het volstrekt niet eens met de amendementen van de Fractie van de Europese Volkspartij, die dit verslag voor de zomer wil afsluiten. Als we geen weloverwogen en doordacht uitbreidingsplan hebben, zou dat op ons kunnen terugslaan. De Fractie van de Europese Volkspartij heeft nog meer amendementen ingediend, die net zulke nonsens zijn en het aanzien van het Parlement geen goed zullen doen als ze worden aangenomen.
Wat mij met name verbaast, is dat we aan de ene kant voortdurend muggenziften over kleinere posten voor het kaderpersoneel, maar in de praktijk probleemloos en zonder een behoorlijke rechtvaardiging posten voor de politieke partijen verhogen, wanneer dat bepaalde belangen ten goede komt.
Waar zijn de beginselen van begrotingsdiscipline en efficiëntie gebleven waar de Fractie van de Europese Volkspartij de mond vol van heeft? Het is belangrijk dat we deze kwesties herzien, maar niet in dit stadium. Ik wil benadrukken dat over het driejarenplan goed moet worden nagedacht. We moeten immers een groot aantal uitdagingen het hoofd bieden, maar we zouden op alle terreinen dynamischer moeten zijn, vooral bij het talenregime en het gebouwenbeleid, want die brengen de hoogste kosten met zich mee. Ik hoop dat in het plan het ondenkbare op de een of andere manier tot uitdrukking zal worden gebracht en dat de talendienst radicaal vernieuwd zal worden, want over twee tot drie jaar hebben we misschien zes nieuwe officiële talen.
Denkt u bijvoorbeeld eens aan de Commissie: dat is een geheel andere instelling dan het Parlement, maar ze werkt met maar twee talen. Ik geloof absoluut in taalkundige diversiteit, maar we kunnen al deze extra talen niet gewoon toevoegen en toch een even efficiënte en doeltreffende organisatie blijven.
Wat het gebouwenbeleid betreft, moeten we alle beschikbare opties zorgvuldig onderzoeken. Ik weet dat er een voorstel ligt dit gebouw te kopen. Dat bespaart weliswaar geld op de korte termijn, maar ik maak me zorgen over de geschiktheid van het gebouw op de lange termijn: het beantwoordt nu al nauwelijks aan onze eisen, dus hoe zal de situatie over zes jaar zijn?

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, ik probeer mij aan de tijd te houden. Mevrouw Buitenweg heeft een goed verslag opgesteld dat als basis dient voor de begroting van het Parlement voor volgend jaar. Daarvoor mijn hartelijke dank.
De belangrijkste uitdagingen voor de begroting van het Europees Parlement zijn het verbeteren van de administratie en het vergroten van de doeltreffendheid. Dat is vooral met het oog op de komende uitbreiding van de Europese Unie nodig. Wij moeten ons er volgend jaar op voorbereiden dat in 2004 de omvang van het Parlement groeit met meer dan honderd leden die een tiental nieuwe talen met zich meebrengen. Dat stelt zeer specifieke eisen aan het organiseren en doeltreffender maken van de vertaal- en tolkendiensten. Ook aan de algemene administratie worden geheel nieuwe eisen gesteld, waardoor het zeer noodzakelijk is dat activity based budgeting en activity based management zich ook tot de administratie van het Parlement uitstrekken.
Een ander probleem is het beleid inzake de onroerende goederen. De werkzaamheden van het Parlement zouden zo gerationaliseerd moeten worden dat de uitgaven in verband met de gebouwen verminderd kunnen worden. Het zich toe-eigenen van onroerende goederen is op zijn plaats als daarmee middelen kunnen worden bespaard. Anderzijds moet men eisen dat de lidstaten van vestiging er alles aan doen om snel duidelijkheid te verschaffen in de activiteiten omtrent de gebouwen. Het is voor het land van vestiging niet erg eervol als het op zijn gebied opererende Europees Parlement grote moeilijkheden heeft een verstandig beleid inzake de onroerende goederen te voeren.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.00 uur gesloten)

Toespraak van de heer Schuster, president van de Republiek Slowakije
De Voorzitter
Geachte collega' s, het doet me buitengewoon veel deugd vandaag in ons midden, in deze vergaderzaal, de president van de Republiek Slowakije, de heer Rudolf Schuster, welkom te kunnen heten.

Mijnheer de president, sinds de stichting van de Republiek Slowakije op 1 januari 1993, en met name sinds 1995, het jaar waarin Slowakije zijn kandidatuur heeft gesteld voor toetreding tot de Europese Unie, zijn de betrekkingen tussen uw land en het Europees Parlement gaandeweg steeds hechter en vruchtbaarder geworden. Daardoor hebben we elkaar leren kennen en is er een vertrouwensrelatie ontstaan.
De machtswisseling in 1998 en uw verkiezing tot president van de Republiek tijdens de eerste rechtstreekse presidentsverkiezingen in Slowakije in mei 1999 hebben een zeer positief effect gehad op onze relatie, die nog intenser en doeltreffender is geworden.
U heeft uw land gediend in verschillende functies, onder meer als burgemeester van de stad Kosice in de periode 1994 tot 1998, en sinds uw investituur in Bratislava heeft de Slowaakse regering onder leiding van premier Dzurinda resoluut gekozen voor toetreding in de toekomst tot de Europese Unie. Onder uw presidentschap, mijnheer Schuster, heeft de democratie vaste voet aan de grond gekregen in Slowakije.
De Europese Raad van Helsinki van december 1999 heeft het besluit genomen toetredingsonderhandelingen te beginnen, en die zijn in maart 2000 van start gegaan. Tot mijn grote genoegen kan ik vaststellen dat uit de start en de voortzetting van de onderhandelingen tussen uw land en de Europese Unie blijkt dat Slowakije terdege werk heeft gemaakt van het principe van de "inhaalslag" , dat op verzoek van het Europees Parlement is vastgelegd tijdens de Europese Raad van Helsinki.
Thans is Slowakije vastbesloten - u heeft het onlangs nog gezegd, mijnheer de president - om een voortrekkersrol te vervullen in het toetredingsproces. Ik kan u verzekeren dat uw land op de steun van het Europees Parlement kan rekenen. Uw land kan een uiterst constructieve opstelling onzerzijds verwachten, opdat die toetreding zo spoedig mogelijk werkelijkheid wordt.
Mijnheer de president, ik zou u nu willen uitnodigen het woord te richten tot onze Vergadering.
(Applaus)

Schuster
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, nog niet zo lang geleden herdacht ik met respect Louise Weiss, een bijzonder persoon, grondlegster van het idee van Europese eenwording, journaliste en politica, die de openingsrede hield bij de eerste zitting van het Europees Parlement in 1979, tien jaar voor de val van het IJzeren Gordijn. Louise Weiss was door hechte vriendschapsbanden verbonden met een van de grootste persoonlijkheden uit onze geschiedenis, een Slowaaks politicus die in heel Europa in hoog aanzien stond: Milan Rastislav tefánik, politicus, diplomaat, wetenschapper en astronoom, die Frankrijk tot zijn tweede vaderland had gemaakt.
Louise Weiss zei in haar toespraak tot het Europees Parlement dat het de gelukkigste dag van haar leven was. Vandaag heb ik de bijzondere en grote eer om u te mogen toespreken in de plenaire vergadering van het Europees Parlement, waarin de belangrijkste politieke partijen van de lidstaten van de Europese Unie vertegenwoordigd zijn, en ik wil u graag bedanken voor de gelegenheid die u mij biedt. Het is voor het eerst dat er in uw plenaire vergadering Slowaaks wordt gesproken. Ik ben er rotsvast van overtuigd dat het Slowaaks in de nabije toekomst een van de officiële talen van de Europese Unie wordt. Net zoals mijn land geografisch gezien onlosmakelijk deel uitmaakt van het Europese continent, zo maken zijn geschiedenis, cultuur en tradities onlosmakelijk deel uit van de Europese geschiedenis. Dat mijn land achter het IJzeren Gordijn geïsoleerd raakte, was uitsluitend het gevolg van een kunstmatige zet van de machthebbers op het politieke schaakbord van de geschiedenis. Het is dan ook logisch de toekomst van Slowakije te koppelen aan Europa. Een verenigd en welvarend, vredig en aantrekkelijk Europa. Ons gemeenschappelijk Europa.
Uw inspanningen voor Europa vinden plaats in een zeer gedenkwaardige periode. Uw zittingsperiode valt samen met het moment waarop historische beslissingen over de uitbreiding worden genomen, en de uitbreiding is iets wat naar mijn stellige overtuiging de belangrijkste bijdrage levert aan de stabiliteit en welvaart van ons continent in de huidige tijd. Wij zijn u ons respect en onze dank verschuldigd voor het stimuleren van dit proces. De burgers van Slowakije zullen dit nooit vergeten.
De toetreding van de Republiek Slowakije tot de Europese Unie is een van de belangrijkste aandachtsgebieden van ons buitenlandse beleid. Ik beschouw toetreding echter ook vanuit het bredere perspectief van de ontwikkeling van onze maatschappij en van Europa. Het toenaderingsproces van de Republiek Slowakije tot de Europese Unie betekent dat het land terugkeert naar de cultuur en de beschaving waar het op grond van de geschiedenis en zijn stelsel van waarden thuishoort. Dit is het algemene kader waarbinnen Slowakije de speerpunten van zijn buitenlands beleid heeft bepaald, van meet af aan, dat wil zeggen vanaf het moment dat het zich opmaakte om een volwaardig lid van de Europese Unie en de NAVO te worden. In 2000 is Slowakije lid geworden van de OESO en we zijn optimistisch over onze kansen om lid te worden van de NAVO als de alliantie tot uitbreiding besluit.
Het verheugt ons dat ongeveer 70% van onze bevolking van meer dan vijf miljoen inwoners achter toetreding tot de Europese Unie staat. Nog belangrijker is dat tot deze 70% ook aanhangers van de geduchtste oppositiepartijen behoren, want ook deze politieke partijen, die momenteel oppositie voeren, gaan in hun politieke programma's uit van het streven naar integratie van de Republiek Slowakije. Dat Slowakije met zijn veiligheidsbeleid, dat uiteindelijk gericht is op toetreding tot de Noord-Atlantische Alliantie, door actieve deelname aan het Europees veiligheids- en defensiebeleid op de juiste weg is, is bevestigd door het feit dat het document waarin het veiligheidsbeleid is vastgelegd, is aangenomen door onze wetgevende macht. Dat dit document met steun van een absolute meerderheid in het parlement is aangenomen, geeft aan dat de regerende coalitie en de oppositie dezelfde strategische uitgangspunten hanteren als het gaat om de richting die de Republiek Slowakije wil opgaan.
Als president van een jong democratisch land mag ik me op grond van deze zeldzame politieke eensgezindheid echter niet overgeven aan een gevoel van zelfvoldaanheid. Vanaf het moment dat ik het presidentschap heb aanvaard, heb ik getracht om niet alleen de politieke leiders, maar ook al degenen die niet onverschillig staan tegenover de toekomst van Slowakije, ervan te doordringen dat de richting die het land opgaat niet moet afhangen van een kortstondig moment van euforie of van de vluchtige politieke voorkeuren van hen die aan de macht zijn. Dat is de reden waarom ik samen met een groep deskundigen bezig ben met het opstellen van een visie voor de korte en de middellange termijn, die als grondwettelijk statuut moet worden aanvaard door het parlement van de Republiek Slowakije met de steun van het breedst mogelijke politieke spectrum. In dit document - dat ik misschien wel een staatsdoctrine mag noemen - moet in zeer duidelijke bewoordingen en op het hoogste wetgevende niveau worden beschreven welke positie Slowakije ten opzichte van de Europese en de transatlantische verbanden wil innemen. Daarmee zouden op overtuigende wijze de twijfels worden weggenomen waarmee ik tijdens buitenlandse reizen vaak word geconfronteerd in gesprekken met hen die Slowakije een warm hart toedragen en het land nauwlettend volgen. Ik krijg steevast de vraag te horen: "Welke veranderingen zijn er te verwachten in het buitenlands beleid van Slowakije na de volgende verkiezingen?"
Zoals ik al heb gezegd, zijn we blij met de brede steun voor het streven van Slowakije naar integratie. We mogen echter niet voorbijgaan aan de bezorgdheid of het wantrouwen dat onder burgers van de EU-lidstaten leeft. Zij vrezen dat de uitbreiding van de EU tot ongewenste gevolgen kan leiden. Ik begrijp hun bezorgdheid. Die is heel logisch en menselijk. Tegelijkertijd heb ik de indruk dat deze bezorgdheid vaak kunstmatig wordt gevoed. We zijn er niet op uit om datgene te verstoren wat in de afgelopen decennia tijdens het integratieproces is bereikt. We moeten ons gezamenlijk op twee gebieden concentreren. Wij - in de kandidaat-landen - moeten ons grondig voorbereiden op het lidmaatschap en, samen met de EU-lidstaten, de twijfels verminderen die er ten aanzien van de uitbreiding heersen. En we moeten samenwerken om de Europese solidariteit en het gevoel van saamhorigheid te versterken. Europa is niet alleen een landkaart. Ik ben ervan overtuigd dat de basis voor een duurzame opbloei bestaat uit een voortdurende, eerlijke dialoog met de burgers van een zich verenigend Europa. Met de toetreding van elk nieuw land zal het gemeenschappelijke huis worden verrijkt door het geestelijke, culturele en historische erfgoed van dat land. Wij willen bijdragen aan de uitbreiding van de gemeenschappelijke markt, maar tegelijkertijd willen wij een bijdrage leveren aan de economie en zo bijdragen tot meer stabiliteit en veiligheid in heel Europa.
U bent op de hoogte van het feit dat de Republiek Slowakije in 1997 niet werd uitgenodigd om in Luxemburg toetredingsonderhandelingen te gaan voeren, omdat het land niet voldeed aan de politieke criteria van Kopenhagen. Dit was niet goed voor Slowakije.
Het Europees Parlement reageerde als eerste op de nieuwe situatie in de Republiek Slowakije met zijn resolutie van oktober 1998, waarin erkenning werd uitgesproken voor de veranderingen in de manier waarop het land werd geregeerd en voor de nieuwe koers die het land na de verkiezingen was gaan varen. Ik wil graag van deze gelegenheid gebruik maken om te zeggen hoezeer ik de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Republiek Slowakije waardeer. Betrekkingen die, met name in de afgelopen twee jaar, een nieuwe impuls hebben gekregen. De betrekkingen tussen het Europees Parlement en het parlement van de Republiek Slowakije zijn ook geïntensiveerd dankzij de activiteiten van het Gemengd Parlementair Comité, dat ik persoonlijk hogelijk waardeer. De parlementaire democratie wordt ook aanzienlijk versterkt door de gezamenlijke vergaderingen van de Voorzitter van het Europees Parlement met de voorzitters van de parlementen van kandidaat-landen. De volgende vergadering vindt over enkele dagen in Bratislava plaats.
Slowakije werd in 1999 in Helsinki uitgenodigd voor onderhandelingen over toetreding tot de Europese Unie. Vandaag - na zeventien maanden van onderhandelen - kunnen we zeggen dat we flinke vooruitgang hebben geboekt. Ik ben ervan overtuigd dat we aan het einde van het Zweedse voorzitterschap de onderhandelingen over meer dan de helft van de hoofdstukken voorlopig kunnen afronden. Als we zo doorgaan, kan ons land aanhaken bij landen die al eerder met onderhandelingen zijn begonnen en kunnen we aan het eind van 2002 de toetredingsonderhandelingen volledig afronden. We maken er geen geheim van dat we hopen dat ook de burgers van de Republiek Slowakije hun stem zullen uitbrengen bij de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2004.
De weg naar integratie is bezaaid met bijzonder levendige politieke discussies en soms verschillen van mening. We zijn blij dat we nu verschoond zijn van de eenzijdige monoloog van politieke eliteclubjes die we uit het verleden kennen. Het is geen weg zonder hobbels, maar het vooruitzicht lid van de Europese Unie te kunnen worden, maakt extra energie vrij die voor de hervorming nodig is. Ik verzeker u dat we bruisen van energie.
Het jaar 2000 was het jaar van de economie. We zijn doorgegaan met het invoeren van de hervormingen die de Slowaakse regering na haar aantreden in 1998 had aangekondigd met het oog op herstel van de stabiliteit op macro-economisch niveau. Door structurele aanpassingen is het bedrijfsleven efficiënter geworden. Als ik echter een realistisch beeld van de economie van mijn land wil hebben, moet ik ernaar kijken vanuit het gezichtspunt van het dagelijks leven van de burgers en hun economische mogelijkheden. En dan besef ik - zoals ik ook waarneem in mijn rechtstreekse contacten met de burgers van mijn land - dat economische hervormingen pijnlijke gevolgen kunnen hebben voor de sociaal zwakste bevolkingsgroepen. Ik ben ervan overtuigd dat de huidige - en moeilijkste - fase van de hervorming binnenkort positieve effecten zal hebben. Ik denk dat de Slowaakse regering in dit opzicht misschien enige tijd heeft verloren toen zij in haar eerste bewindsjaar te veel bezig was om op de fouten van vorige regeringen te wijzen en te verkondigen hoezeer het nodig was dat de gevolgen daarvan zouden worden uitgewist in plaats van onmiddellijk en constructief alle problemen, met name op economisch gebied, aan te pakken. Het is nu te laat om te zeggen dat als de manier van regeren vanaf het begin flexibeler was geweest, de burgers nu de vruchten zouden kunnen plukken van die weldoordachte economische maatregelen. Dat is ook de reden waarom ik mij in iedere politieke of vakmatige discussie over economische en juridische hervormingen opstel als voorstander van de hervormingen, ook al kijk ik altijd in hoeverre de meerderheid van onze burgers er baat bij heeft.
Dit jaar, 2001, is het jaar van de wetgeving. In februari heeft het Slowaakse parlement het langverwachte amendement op de Grondwet aangenomen, waardoor deze aansluit bij de grondwetten van de EU-lidstaten. Door dit amendement zijn de juridische voorwaarden voor de integratie van Slowakije geschapen. In de geamendeerde tekst is expliciet bepaald dat de Republiek Slowakije de uitoefening van bepaalde bevoegdheden mag overdragen aan de Europese Unie door middel van of op basis van een internationaal verdrag. In het amendement is ook omschreven wanneer juridisch bindende wetteksten van de Europese Unie voorrang hebben op wetten van de Republiek Slowakije. Bovendien wordt omschreven volgens welke procedure juridisch bindende wetteksten moeten worden omgezet in nationale wetgeving in de vorm van wetten en overheidsverordeningen. Andere noodzakelijke stappen zijn onder andere maatregelen om de hervorming van het openbaar bestuur door te voeren, de structurele hervormingen te voltooien, het bankwezen sterker te maken en een modern staatsbestel op te bouwen.
Het nationale rechtsstelsel van de Republiek Slowakije is gebaseerd op de principes van democratie en de rechtsstaat. Via de Grondwet en de geratificeerde internationale instrumenten inzake de mensenrechten garandeert de staat de rechten en vrijheden van alle burgers zonder onderscheid. Door werkloosheid en de ongunstige economische situatie in bepaalde regio's van Slowakije zijn er ernstige problemen ontstaan bij de aanpak van de kwestie van de Roma-minderheid. Ik ben van mening dat het zoeken naar doeltreffende oplossingen op dit gebied een van de belangrijkste taken van de maatschappij als geheel is. Dat de regering serieus aandacht aan dit probleem schenkt, komt tot uiting in het door de overheid opgestelde "Plan van aanpak voor kwesties inzake de Roma-minderheid" en het pakket maatregelen om dit plan van aanpak uit te voeren. Ik stel mij op het standpunt dat dit geen probleem is dat alleen Slowakije aangaat, maar een breder Europees probleem waarvoor een oplossing uiterst moeilijk te vinden is, een oplossing die alleen via een gezamenlijke aanpak tot stand kan komen. Het bezoek dat commissaris Günther Verheugen aan Roma-nederzettingen in Slowakije heeft gebracht, illustreert de wil om de Roma-kwestie, een van de belangrijkste zaken waarmee we ons in de toekomst zullen bezighouden, gemeenschappelijk aan te pakken. In de jaren dat ik burgemeester was van Kosice, een stad in een gebied met een vrij hoge concentratie van Roma, leerde ik de volgende basisregel: hulp kan alleen effectief zijn als de Roma zelf actief betrokken worden bij het oplossen van hun problemen, anders is alle moeite vergeefs. Ik heb het initiatief genomen tot een project dat tot doel heeft de scheve verhoudingen ten opzichte van de Roma-minderheid uit de weg te ruimen. Uitgangspunt van dit project is dat aan de uitvoering ervan wordt meegewerkt door vertegenwoordigers van de afzonderlijke Roma-groepen. Uit de eerste opgedane ervaringen blijkt dat het rechtsbewustzijn en democratisch denken - zelfs onder hoger opgeleide Roma - getekend zijn door de decennialange paternalistische houding van de staat jegens de Roma-gemeenschap, die het moeilijk vindt zijn macht te laten gelden. Daarom denk ik dat deze kwestie ook nog de generaties na ons zal bezighouden. Ik heb mijn initiatief ook onder de aandacht gebracht van de presidenten van andere landen van de Visegrad-groep; we zijn met de president van de Tsjechische Republiek overeengekomen om een gezamenlijke procedure aan te nemen.
Ik sta er volledig achter dat elk land afzonderlijk wordt bekeken en op zijn eigen merites wordt beoordeeld. Daarom doen wij intern ook ons best om ervoor te zorgen dat de Republiek Slowakije bij de eerste landen hoort die voor toetreding tot de Europese Unie in aanmerking komen. We maken geen geheim van onze ambitie om dit samen met onze buurlanden te doen - de Republiek Tsjechië, Hongarije en Polen, onze partners in het Visegrad-samenwerkingsverband. Deze samenwerking, die ons goede nabuurschap versterkt, is zowel in eigen land als daarbuiten positief ontvangen. Behalve dat de sfeer van regionale Europese loyaliteit erdoor wordt verbeterd, is het ook een belangrijk element van integratie. In dit verband zijn er op mijn initiatief en in samenwerking met de president van de Poolse Republiek diverse grensoverschrijdende samenwerkingsprojecten van de grond gekomen onder auspiciën van het bureau van de president. Vanwege de positieve resultaten ben ik van plan vergelijkbare projecten op touw te zetten in andere grensgebieden, namelijk die met Hongarije en de Tsjechische Republiek. Ik hecht grote historische betekenis aan de oprichting en het functioneren van de Visegrad-groep, die ernaar streeft om een nauwe onderlinge band en een tot wederzijds voordeel strekkende samenwerking te bevorderen in de Midden-Europese regio als basis voor de toekomstige integratie in economische, politieke en veiligheidsstructuren. Deze gezamenlijke doelstellingen van de vier Visegrad-landen dragen bij tot de ontwikkeling van Europa als geheel en tot de uitbreiding van de stabiliteitszone tot het gehele continent. Het idee om de Visegrad-landen als één groep toe te laten tot de Europese Unie heeft logische implicaties voor het verloop van de Schengen-grens, waarvan de lengte zal afhangen van de kaart van de uitgebreide Europese Unie.
Als het over de toekomst van de Europese Unie gaat - een discussie die na de Top van Nice op gang is gekomen - heb ik het zelf liever over de nabije en de verre toekomst. Het is niet eenvoudig om alles op één hoop te gooien en te trachten alle problemen waarmee de Europese Unie te maken heeft in 2004 opgelost te hebben.
Ik sta achter de opvatting dat kandidaat-landen de kans moet worden geboden om daadwerkelijk bij te dragen aan de uitwisseling van gedachten bij de voorbereidingen voor de Intergouvernementele Conferentie van 2004. Ik kan me persoonlijk niet goed voorstellen dat de toekomstige leden van een familie bij een gesloten deur staan te wachten terwijl er gepraat wordt over belangrijke zaken die iedereen aangaan: oudere leden, nieuwere leden en toekomstige leden, met name als laatstgenoemden naar verwachting binnen de periode in kwestie tot de familie zullen toetreden.
Wij, zowel lidstaten als kandidaat-lidstaten, willen allemaal een sterker Europa. We zijn het waarschijnlijk in veel, zij het niet alle, opzichten met elkaar eens. Daarom is het niet terecht om het uitbreidingsproces te vertragen op grond van wat ik beschouw als ongerechtvaardigde bezorgdheid over de uitbreiding, waardoor de Europese Unie zou dreigen te verzwakken of de slagingskans van toenemende politieke integratie op het spel zou worden gezet. Ik ben ervan overtuigd dat de Republiek Slowakije en andere kandidaat-landen niet minder zijn voorbereid op verdere integratie dan sommige van de huidige lidstaten.
Wij moeten ons ten doel stellen om de Europese Unie als politieke gemeenschap verder uit te bouwen. Ik sluit mij aan bij de woorden van de Voorzitter van het Europees Parlement, mevrouw Nicole Fontaine, die vindt dat we op een open wijze verder moeten bouwen aan de Europese Unie. Op een zeker moment in de ontwikkeling kunnen zich bepaalde kwesties voordoen die moeten worden opgelost, ook al is het niet altijd mogelijk ze allemaal op te lossen. Maar het proces moet doorgaan en de werkwijze moet open blijven.
Een belangrijk onderdeel van het gehele Europese integratieproces is het werken aan de Europese identiteit. De nationale identiteit speelt een belangrijke rol in het leven van individuen, aangezien het een middel is om zich te identificeren met en verwantschap te voelen met een bepaalde groep. Als president en burger van de Republiek Slowakije ben ik niet bang dat we onze soevereiniteit verliezen als we toetreden tot de Europese Unie, want in een integrerend Europa is een soeverein land een land dat een stem heeft in beslissingen ten aanzien van de ontwikkeling en de koers van de Europese Unie. Met de toetreding van de Republiek Slowakije tot de Europese Unie zal de soevereiniteit van ons land voltooid zijn.
De toekomst van Slowakije is in handen van de Europese Unie, die het domein van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zal zijn.
Ik spreek tot u als Europeaan tegen Europeanen, die voor een unieke uitdaging en een immense verantwoordelijkheid staan. Laten we het ideaal van gemeenschappelijke geestelijke waarden en een gemeenschappelijke historische achtergrond omzetten in de realiteit van een verenigd en welvarend Europa, dat aantrekkingskracht heeft voor alle burgers die er wonen en als voorbeeld dient voor andere regio's en continenten. De Republiek Slowakije spreekt de bereidheid uit om deze gemeenschappelijke verantwoordelijkheid mede op zich te nemen.
Ik dank u dat ik u heb mogen toespreken.
(Levendig en langdurig applaus)

De Voorzitter
Mijnheer de president, ik zou u allereerst willen bedanken voor de hulde die u heeft gebracht aan Louise Weiss, naar wie dit gebouw genoemd is. Uw woorden hebben ons diep getroffen.
U heeft ons duidelijk gemaakt dat uw land deel uitmaakt van de levende realiteit van Europa, niet alleen in historische en geografische zin, maar ook en vooral in cultureel opzicht. Ik kan u zeggen dat wij in het Europees Parlement daarvan altijd overtuigd zijn geweest. Het Europees Parlement heeft dan ook met enthousiasme het herenigingsproces verwelkomd. Over het Verdrag van Nice dat in december vorig jaar gesloten is mag dan in bepaalde opzichten verschillend gedacht worden, feit is wel dat het de deur wagenwijd heeft opengezet voor de uitbreiding en de hereniging van Europa, en dat heeft ons allen hier bijzonder veel deugd gedaan.
U heeft bij ons een indruk van zeer grote vastberadenheid achtergelaten - vastberadenheid om de moeilijke economische hervormingen voort te zetten, vastberadenheid om uw wetgeving aan te passen, vastberadenheid ook om de kwestie van de minderheden op te lossen - en u weet dat ons Europees Parlement zeer groot belang hecht aan deze kwestie - en vastberadenheid ten slotte om u zo spoedig mogelijk bij ons aan te sluiten. Ik kan u zeggen dat ikzelf en alle aanwezigen hier hebben kunnen vaststellen dat we in menig opzicht dezelfde toekomstverwachtingen hebben en grotendeels eenzelfde opvatting hebben over de Europese Unie. De gedachtevorming omtrent de toetreding is reeds in gang gezet, u heeft daar zelf ook al naar verwezen, en normaal gesproken zou die moeten eindigen in 2004. U kunt er zeker van zijn, mijnheer de president, dat het Parlement uiteraard wenst dat de kandidaat-lidstaten nauw betrokken worden bij dit proces. U heeft ons gezegd dat u ten volle uw verantwoordelijkheid zult nemen, en iedereen weet dat dat geen geringe verantwoordelijkheid is. We hebben uw boodschap ontvangen en ik kan u zeggen dat u echt kunt rekenen op de onvoorwaardelijke steun van het gehele Europees Parlement.
Mijnheer de president, we hopen in ons Parlement zeer binnenkort die mooie Slowaakse taal te kunnen horen. Nogmaals hartelijk dank.
(Levendig applaus)
(De plechtige vergadering wordt om 12.30 uur gesloten)

