Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
­ De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Aparicio Sánchez
­ (ES) Mevrouw de Voorzitter, dit is een kort amendement op de notulen. Bij de wijziging van de agenda van donderdag 16 november a.s. hebben wij het over de Britse kernonderzeeër bij Gibraltar gehad. Er zijn drie parlementsleden aan het woord geweest. De opmerkingen van de heren Poettering en Barón Crespo staan correct in de notulen vermeld. Een van hen vroeg om de politieke steun van de Fractie van de Europese Volkspartij om dit onderwerp op de agenda van december te plaatsen. De ander zegde die steun toe. Van de derde spreker, Galeote Quecedo, wordt echter alleen de naam genoemd. De inhoud van zijn woorden is niet in de notulen opgenomen.
Ter toelichting merk ik op dat onze ontwerpresolutie tot enige vrees aanleiding blijkt te kunnen geven. Hoewel dit naar ons oordeel onterecht is, zijn wij toch bang dat zich bij de behandeling in december opnieuw problemen voordoen. Dit slechts ter toelichting. Mijn vraag is of de woorden van de heer Galeote Quecedo in de notulen kunnen worden opgenomen.

De Voorzitter
­ Hartelijk dank, mijnheer Aparicio Sánchez. Wij zullen de verklaring van de heer Galeote Quecedo in de notulen opnemen.

Bethell
Mevrouw de Voorzitter, een aantal parlementsleden verwachtte gisteren van de Voorzitter een mededeling over de Sacharov-prijs - aan wie de prijs is toegekend, wat de stemuitslag was en wanneer de prijs in plenaire vergadering wordt uitgereikt. Kunt u ons vandaag, of anders zo snel mogelijk, hierover nadere informatie geven?

De Voorzitter
­ Mijnheer Bethell, uw opmerking heeft niet betrekking op de goedkeuring van de notulen. Ik kan u evenwel met genoegen laten weten dat de Conferentie van voorzitters heeft besloten de Sacharov-prijs voor dit jaar toe te kennen aan de vereniging "¡Basta Ya!" . De prijs zal tijdens de vergaderperiode van december aan deze vereniging worden uitgereikt.
(De notulen worden goedgekeurd)

Ontwerphandvest grondrechten van de Europese Unie
De Voorzitter
­ Aan de orde is de aanbeveling (A5-0325/00) van de leden Duff en Voggenhuber, namens de Commissie constitutionele zaken, betreffende de goedkeuring van het Ontwerphandvest van de grondrechten van de Europese Unie. (A5­0325/2000).

Voggenhuber
Mevrouw de Voorzitter, als afgevaardigde uit Salzburg wil ik u eerst van harte danken voor uw troostende woorden van gisteren. Vrijdag vindt in de Salzburger Dom de rouwplechtigheid plaats voor de grootse ramp die mijn land in de voorbije decennia getroffen heeft. Ik weet dat het Parlement mee zal rouwen. Ik dank u voor uw woorden van deelneming en troost voor de nabestaanden.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, na negen maanden werk en grote inspanningen om een consensus te bereiken, ligt nu het Ontwerphandvest van de grondrechten van de Europese Unie voor. Wij moeten vandaag alleen ja of nee zeggen. De rapporteurs stellen de plenaire vergadering voor het Handvest van de grondrechten goed te keuren. Wij doen dat met volle overtuiging. Zoals velen onder u betreur ook ik dat wij vandaag alleen maar ja of nee kunnen zeggen en de Raad geen andere politieke signalen kunnen geven. Wij hadden graag uitdrukking gegeven aan de kritische steun van het Parlement voor het Handvest van de grondrechten. Dit Handvest kan alleen een eerste stap zijn. Het staat immers nog ver af van wat het Parlement in maart van dit jaar van dit politieke project verlangde.
Ik herinner u aan de waarde van het Handvest, als het wordt aangenomen. Er is een eerste, ongeschreven grondrecht, namelijk het recht van de mensen om hun rechten te kennen. Dat grondrecht wordt nu werkelijkheid. De vage formuleringen en rechtsgrondslagen van de Unie worden in een duidelijk grondrechtensysteem gegoten dat voor alle EU-instellingen en bij de toepassing van het Europees recht voor de lidstaten bindend is. De waarde van het Handvest ligt ook in het feit dat onvervreemdbare maar vrijblijvende, niet opeisbare rechten zonder garanties in het volkenrecht tot rechtsgrondslagen en zelfs tot constitutionele principes van de Unie worden gemaakt. Het Handvest van de grondrechten zal daardoor ongetwijfeld ooit juridisch bindend worden.
Voor het eerst in de geschiedenis van de fundamentele en mensenrechten worden in dit Handvest sociale rechten opgenomen die dezelfde waarde hebben als de klassieke mensenrechten en traditionele principes. Dat is in geen enkele lijst van grondrechten van een lidstaat het geval. Voor alle kandidaat-landen die tot de Europese Unie willen toetreden, is dit Handvest ook de uitdrukking van onze gemeenschappelijke waarden. Wat de sociale rechten betreft, is het voor de kandidaat-landen een duidelijk signaal dat ze aan die sociale normen moeten beantwoorden.
Het Handvest betekent ook het begin van het constitutionele proces waar het Parlement zo vaak op heeft aangedrongen, al zijn sommige staats- en regeringsleiders het daar niet mee eens. Met het Handvest van de grondrechten wordt de eerste steen gelegd van een constitutioneel proces en een toekomstige Europese grondwet. Dat moet voor ons een voldoende reden zijn om het Handvest goed te keuren, ook al zijn een groot aantal van de belangrijke rechten die het Parlement terecht voor de mensen in Europa heeft geëist, niet in dit Handvest opgenomen. Het is onbegrijpelijk dat het recht op een eerlijk loon niet in het Handvest wordt vermeld. Even onbegrijpelijk was het krachtige verzet tegen de opneming van het recht op een menswaardig bestaansminimum, op arbeid en op huisvesting. Om de hoeksteen van een Europese grondwet te kunnen worden moet dit Handvest in de toekomst nog worden aangevuld. Dat kan ons echter niet beletten met overtuiging deze eerste stap te doen.
Ik hoop dat het Parlement, al zegt het vandaag alleen ja tegen het Handvest van de grondrechten, er in de volgende weken er geen twijfel over zal laten bestaan dat het van de Raad verlangt dat dit Handvest juridisch bindend wordt en dat het de burger ook toegang tot het Europees Hof van Justitie verleent. Ik hoop dat het Parlement deze eisen in zijn resolutie voor Nice met een grote meerderheid kracht zal bijzetten.
Tenslotte dank ik mijn co-rapporteur voor het vele en bewonderenswaardige werk dat hij heeft verricht, en het Parlement voor zijn steun.

Duff
Mevrouw de Voorzitter, hoe men destijds ook mocht denken over het mandaat van de Europese Raad van Keulen, het is in ieder geval nogal verrassend dat de Conventie voor de opstelling van het Ontwerphandvest dit mandaat volledig heeft weten te vervullen. Wij stonden voor een buitengewoon complexe taak: de opneming van fundamentele rechten en vrijheden, zoals die bestaan binnen de constitutionele tradities van de lidstaten, maar ook binnen de algemene beginselen van de wetgeving van de Unie.
Naar mijn mening is de Conventie erin geslaagd een gezond evenwicht te bereiken tussen zelfbeheersing en ambitie. Wij zijn niet verder gegaan dan de Verdragen ons toestonden maar hebben wel de invloed van deze Verdragen tot het uiterste opgerekt, door de relatie tussen de burgers en de Unie voor het eerst duidelijk zichtbaar te maken. Sommigen zullen teleurgesteld zijn dat het Handvest niet verder heeft kunnen reiken, maar we moeten niet vergeten dat het een compromis is, dat in de smeltkroes van de Conventie is gesmeed, en dat het een evenwicht vertegenwoordigt tussen concurrerende politieke tendensen, nationaliteiten en culturen.
Dit evenwicht vereiste een brede consensus binnen de Conventie, en die brede consensus moet er ook zijn binnen het Europees Parlement. Het Parlement heeft een belangrijke rol gespeeld bij de formulering van het Handvest. Wij hebben er baat bij gehad dat wij sterk bij het proces betrokken zijn geweest, en dit Handvest zal, wanneer het eenmaal plechtig is afgekondigd, de burgers die wij vertegenwoordigen ten goede komen, met name omdat artikel 52, lid 3, bepaalt, dat de Unie in deze tijden van voortschrijdende Europese integratie de Europese grondrechten uitgebreidere bescherming kan bieden.

Moscovici
Mevrouw de Voorzitter, geachte voorzitters, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik mij namens de Raad aansluiten bij de bij de condoleances van het Europees Parlement aan de familie van de slachtoffers van het verschrikkelijke ongeluk bij Salzburg in Oostenrijk.
Het doet mij bijzonder veel genoegen dat ik hier met u dit mooie Ontwerphandvest van de grondrechten van de Europese Unie uitvoerig kan bespreken alvorens uw Parlement zijn uiteindelijke standpunt over deze tekst inneemt. Wij hebben al tweemaal van gedachten kunnen wisselen over deze tekst. Allereerst hebben we op 3 oktober jongstleden een debat over deze tekst gevoerd in het kader van een mondelinge vraag die door voorzitter Napolitano van de Commissie constitutionele zaken werd gesteld. Vervolgens is dit vraagstuk op 24 oktober aan de orde gesteld toen ik u de resultaten van de informele Raad van 13 en 14 oktober in Biarritz presenteerde. Het Handvest was toen een van de belangrijkste punten op de agenda.
Het debat van vandaag is echter geen nodeloze herhaling. Het is juist bijzonder belangrijk omdat uw Parlement vandaag een besluit zal nemen. Overeenkomstig de conclusies van de Raad van Keulen zal het, samen met de Raad en de Commissie, de tekst presenteren tijdens de Europese Raad van Nice, die over minder dan een maand zal plaatsvinden. Het behoeft geen betoog dat het hier om een zeer belangrijk politiek besluit gaat, omdat we zo de Europese burgers opnieuw op het belang van dit initiatief kunnen wijzen.
Ik wil de beide rapporteurs, de leden Duff en Voggenhuber, lof toezwaaien voor hun betoog van zojuist. Uit het standpunt van de Commissie constitutionele zaken kan ik opmaken dat deze u uitnodigt de onderhavige tekst aan te nemen en dus uw Voorzitter mandaat te verlenen om, namens u, het Handvest in Nice te presenteren met de voorzitters van de Raad en de Commissie. Zoals u weet komt uw standpunt overeen met dat van de staatshoofden en regeringsleiders, die tijdens de Europese Raad van Biarritz unaniem en onvoorwaardelijk het Handvest hebben goedgekeurd. Ik wil u derhalve namens de Raad verzoeken dit standpunt van de Commissie constitutionele zaken te volgen en wil daarvoor graag een aantal redenen aandragen.
In de ogen van het voorzitterschap van de Raad vormt dit Handvest in twee opzichten een succes. In eerste instantie vanwege de gehanteerde methode van de Conventie, die is samengesteld uit leden van het Europees Parlement, nationale afgevaardigden, persoonlijke vertegenwoordigers van de staatshoofden en regeringsleiders, en leden van de Europese Commissie. Wat deze laatste betreft, wil ik hier de heer Vitorino begroeten, die al zijn deskundigheid in dienst van dit initiatief heeft gesteld. De Conventie stond onder het inspirerende voorzitterschap van de heer Roman Herzog, voormalig president van het Hof van Karlsruhe en voormalig president van de Bondsrepubliek Duitsland.
De diversiteit en kwaliteit van de benoemde leden hebben mijns inziens ontegenzeggelijk bijgedragen aan de rijkdom van deze tekst. De Conventie heeft op transparante wijze en in overleg met de burgers haar werkzaamheden verricht, en daarbij veelvuldig gebruik gemaakt van het Internet. Ik vind dit een bijzonder goede zaak. Bovendien heeft de Conventie als onderdeel van haar werkzaamheden hoorzittingen gehouden met de grote Europese NGO' s, de sociale partners van ons continent en, hetgeen zeer belangrijk is voor de toekomst, de kandidaat-landen. Deze openheid en transparantie hebben hun vruchten afgeworpen en hebben actief bijgedragen aan de geleidelijke verbetering van het Ontwerphandvest via de verschillende versies die zijn opgesteld. We kunnen hierdoor constateren dat de uiteindelijke versie van de tekst goed is.
Gezien de ervaring die we met de Conventie hebben opgedaan, denk ik dat we deze werkwijze ook in de toekomst kunnen volgen. Ik wil niet zeggen dat deze de enige juiste is, maar hij kan zeker een bijdrage leveren aan een transparanter Europa dat beter naar zijn burgers luistert. Met name tijdens ons vorige debat hebben leden van dit Parlement aangegeven dat ze in de toekomst graag op deze ervaring willen voortbouwen. Zelf twijfel ik er niet aan dat er zich een gepaste gelegenheid zal voordoen om van deze werkwijze gebruik te maken.
Het tweede en belangrijkste succes heeft betrekking op het resultaat dat de Conventie heeft bereikt. Het Handvest is bovenal een duidelijk en goed geordend document. Ik wil dit graag benadrukken want zulke documenten zien we niet vaak. Nu ik voorbereidingen tref voor de volgende IGC raak ik hiervan steeds meer doordrongen. Het document is beknopt en helder en komt daarmee tegemoet aan de zorgen en verwachtingen van onze medeburgers. Het is een korte tekst van ruim vijftig artikelen, verdeeld over zes hoofdstukken. De titels van deze hoofdstukken zorgen voor de juiste toonzetting, en zouden wellicht het nieuwe devies voor Europa kunnen worden: waardigheid, vrijhijd, gelijkheid, solidariteit, burgerschap en rechtvaardigheid.
Het Handvest is bovendien een zeer coherente tekst. De opstellers hebben aan een belangrijke maar niet eenvoudig te vervullen, tweevoudige eis voldaan. Ze werden namelijk enerzijds geacht niet zelf ex nihilo rechtsregels op te stellen en strikt uit te gaan van alle van kracht zijnde grondrechten in de Unie, maar anderzijds ook om deze rechten op te vatten als dynamische en evoluerende uitgangspunten.
De grote kracht van dit Handvest is evenwel zijn inhoud. Daarvan ben ik overtuigd. In de tekst worden de grondrechten, zoals beschreven in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, grotendeels opnieuw bevestigd. Conform de werkvoorschriften hebben de opstellers van de tekst er voortdurend voor gewaakt dat er verschillen ontstonden tussen enerzijds de jurisprudentie van het Europees Hof voor de Rechten van de mens, dat verantwoordelijk is voor de naleving van dat verdrag, en anderzijds de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. Ze hebben hiertoe met name telkens de tekst van het verdrag van de Raad van Europa overgenomen wanneer die toereikend bleek. Conform de algemene bepalingen wordt in artikel 52, lid 3, gesteld dat "voorzover dit Handvest rechten bevat die corresponderen met rechten die zijn gegarandeerd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, de inhoud en reikwijdte ervan dezelfde zijn als die welke er door genoemd verdrag aan worden toegekend" .
Ik denk dat de opstellers van het Handvest er op deze wijze in zijn geslaagd de kans op eventuele afwijkingen in jurisprudentie tussen het Hof van Luxemburg en het Hof van Straatsburg zoveel mogelijk te vermijden. Nu we net het vijftigjarig bestaan van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden gevierd hebben, denk ik dat we erop kunnen vertrouwen dat de rechters van de beide rechtscolleges hun dialoog zullen voortzetten. Zij zullen er ongetwijfeld voor waken dat het Europa van de mensenrechten een Europa van twee snelheden wordt, zoals door sommigen hier wordt gevreesd.
Uiteraard is het Handvest gelukkig niet alleen een tekst waarin de reeds bestaande rechten opnieuw bevestigd en bijgesteld worden. In het Handvest zijn veel nieuwe rechten opgenomen die niet in het eerdergenoemde verdrag voorkomen. Deze nieuwe rechten vloeien voort uit de ontwikkelingen in onze samenlevingen, of het nu gaat om de ontwikkeling van de technologie, het ontstaan van nieuwe afhankelijkheidsrelaties of de toenemende complexiteit van onze bestuurlijke en publieke stelsels. Het is met name van belang dat de burgers bijvoorbeeld weten dat de Unie het klonen van mensen voor reproductieve doeleinden in al zijn vormen verbiedt, en dat ze haar burgers bescherming van hun persoonlijke gegevens garandeert.
Het doet mij verder uiteraard veel genoegen dat in de tekst veel aandacht wordt besteed aan de economische en sociale rechten. Dit was immers de wens van Frankrijk, maar ook van veel andere lidstaten, het Europees Parlement en talrijke nationale afgevaardigden. Dit doet het voorzitterschap van de Raad veel genoegen. Op dit punt is het Handvest immers een krachtige tekst. Het diende immers vernieuwend te zijn en voldoende geestdrift uit te stralen, en te leiden tot de consolidatie van het Europees sociaal model waaraan wij zoveel waarde hechten.
Het is van groot belang dat in het Handvest een hoofdstuk met als titel "Solidariteit" is opgenomen. Ik wil in dit opzicht voorzitter Herzog alle lof toezwaaien, want hij is mijns inziens de stuwende kracht achter dit hoofdstuk. Het begrip solidariteit geeft immers het beste de betekenis van het Europees sociaal model weer, zonder hetwelk de Europese eenwording niet mogelijk is. In het Handvest wordt deze solidariteit gewaarborgd via het recht op gratis onderwijs, het recht op voorlichting en raadpleging van de werknemers binnen de onderneming, het recht op collectieve onderhandelingen en collectieve actie, met inbegrip van staking - ook al was het niet eenvoudig dit punt in de tekst op te nemen - het recht op bescherming bij kennelijk onredelijk ontslag, het recht op sociale zekerheid en het verbod op kinderarbeid.
Ik wil verder stilstaan bij artikel 23, waarin ondubbelzinnig wordt gesteld dat mannen en vrouwen gelijk zijn. In dit artikel wordt immers verduidelijkt dat deze gelijkheid op alle gebieden moet worden gewaarborgd en dat dit beginsel niet belet dat maatregelen gehandhaafd of genomen worden waarbij specifieke maatregelen worden getroffen ten voordele van het ondervertegenwoordigde geslacht.
Wat betreft de bevestiging van de sociale rechten kan deze tekst, in zijn geheel beschouwd, worden gezien als de belangrijkste collectieve stap vooruit die de EU ooit heeft gezet. Inhoudelijk zijn deze in het Handvest opgenomen rechten immers van groot belang. Het is bovendien de eerste keer dat de sociale rechten samen met de burgerlijke en politieke rechten in één tekst zijn opgenomen. Op deze wijze wordt formeel bevestigd dat de grondrechten een geheel vormen en niet los van elkaar gezien kunnen worden.
Er kunnen overigens wel enkele kritische kanttekeningen worden geplaatst bij de inhoud van het Handvest. Sommigen hekelen de tekst omdat hij "de politieke keuzes van de voorstanders van een liberaal Europa" zou weerspiegelen. Ze uiten kritiek op het feit dat het Handvest alleen kon worden aangenomen als er sprake was van consensus binnen de Conventie. Ik doel hier op de recente uitlatingen van een aantal, hoofdzakelijk Europese, afgevaardigden die willen dat het Handvest herzien wordt. Wat de methode van consensus betreft, wil ik in herinnering brengen dat de Conventie zelf haar procedures heeft vastgesteld, zonder enige externe dwang. Bovendien is deze methode bijzonder geschikt voor een Conventie, aangezien haar samenstelling zeer divers is. Ik ben ervan overtuigd dat de aanwezige leden van de Conventie die hier het woord zullen voeren, dit zullen beamen. Persoonlijk denk ik dat deze methode zeker heeft bijgedragen aan de in mijn ogen evenwichtige en ambitieuze tekst.
Het Europees Verbond van Vakverenigingen heeft aangegeven dat de tekst in zijn ogen een aantal gebreken vertoont. Zo wordt er bijvoorbeeld niet gerefereerd aan het recht op een minimumloon. Graag wil ik hier een aantal aspecten met betrekking tot dit vraagstuk opnieuw verduidelijken. Het Handvest had als doel om de grondrechten in één tekst onder te brengen. Het was dus niet de bedoeling om in dit stadium een Sociaal Verdrag op te stellen. U kunt dit betreuren, maar ik denk dat dit wellicht later aan de orde zal komen. In de aanvankelijke werkvoorschriften stond het mandaat van de Conventie aangegeven. Op basis van dit mandaat mocht de Conventie niet geheel nieuwe sociale rechten opstellen. Ik ben er evenwel van overtuigd dat dit in een later stadium wel kan gebeuren.
Het Handvest is overigens niet het enige initiatief op sociaal gebied van het Franse voorzitterschap van de Unie. Integendeel! Het voorzitterschap beschouwt het bevorderen van een meer solidair Europa als één van zijn prioriteiten. Zoals u weet heeft het voorzitterschap op basis van de conclusies van de Raad van Lissabon het initiatief genomen tot het opstellen van een Sociale Agenda met de maatregelen die de Europese Unie de komende jaren moet treffen om in de bestaande behoeften te voorzien. Dit geldt in het bijzonder voor de kwalitatieve en kwantitatieve verbetering van de werkgelegenheid en het bevorderen van de sociale samenhang.
Het Handvest en de Sociale Agenda dienen elkaar aan te vullen en moeten de sociale dimensie een centrale plaats toebedelen in de Europese eenwording.
Het voorzitterschap, en als ik mij niet vergis de Europese instellingen, zijn blij met het algemene standpunt dat het Europees Verbond van Vakverenigingen heeft ingenomen. Het Verbond benadrukt immers het verband tussen het Handvest en de Sociale Agenda en geeft aan dat het door de staatshoofden en regeringsleiders aangenomen voorstel van de Conventie een belangrijke stap vooruit betekent in "het streven naar een sociaal Europa van de burgers" . Dit is een belangrijke stellingname, waarmee ik zeer ingenomen ben.
Om dit streven te ondersteunen hebben de staatshoofden en regeringsleiders de tekst van het Handvest goedgekeurd en zullen ze hem straks in Nice hopelijk ook aannemen. Iedereen heeft zijn genoegen uitgesproken over het evenwicht dat de opstellers van het Handvest hebben gevonden. Het voorzitterschap vindt het dan ook niet wenselijk dat het debat opnieuw wordt geopend en ik denk dat uw rapporteurs er ook zo over denken.
Ik ben tenslotte aanbeland bij een vraagstuk dat reeds besproken is, namelijk de rechtsgeldigheid van het Handvest. Ik ben goed doordrongen van de herhaalde wens van uw rapporteurs om het Handvest als preambule te laten dienen van een constitutioneel Verdrag waar ik, zoals u weet, ook voorstander van ben. Ik wil u er echter op wijzen dat we rekening moeten houden met de huidige omstandigheden. De Europese Raad heeft immers in Biarritz moeten constateren dat de meerderheid van de lidstaten nu in ieder geval nog niet wil discussiëren over de opname van dit Handvest in de Verdragen. Dit vraagstuk kan formeel dus pas na de Top van Nice aan de orde worden gesteld. Ik kan u evenwel verzekeren dat het Franse voorzitterschap voornemens is dit vraagstuk in de conclusies van de Europese Raad van Nice te laten opnemen.
Verschillende personen, waaronder met name leden van dit Parlement, hebben voorgesteld om in artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie expliciet te verwijzen naar het Handvest van de grondrechten. In het VEU wordt overigens ook al verwezen naar het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Deze personen hebben benadrukt dat er een paradoxale situatie ontstaat als in het Verdrag geen gewag wordt gemaakt van een nieuwe tekst die specifiek voor de Europese Unie van toepassing is, maar wel van een reeds bestaande tekst die door de Raad van Europa is opgesteld.
U weet dat ik persoonlijk voor dit voorstel open sta en het zelfs steun. Ik wil dit hier nogmaals benadrukken. Het voorzitterschap heeft tijdens zijn bilaterale contacten echter moeten constateren dat een aantal lidstaten dit voorstel niet wenselijk acht. Ik wil het Europees Parlement er overigens op wijzen dat er gisteren, op initiatief van het voorzitterschap, een debat heeft plaatsgevonden binnen de werkgroep die dit vraagstuk voorbereidt. Deze werkgroep heeft aangegeven dat het debat nog niet volledig is afgesloten. Hieruit kan worden afgeleid dat een aantal regeringen zich wellicht nog kan laten inspireren door een duidelijke stellingname van het Europees Parlement als geheel.
Ik twijfel er niet aan dat deze duidelijke en samenhangende tekst zal dienen als het referentiedocument waar de Unie zo bijzonder veel behoefte aan had. Namens het voorzitterschap van de Raad wil ik u dus nogmaals aanmoedigen om het Handvest van de grondrechten aan te nemen, zodat we de tekst straks in Nice gezamenlijk plechtig kunnen presenteren. Ik ben ervan overtuigd dat die presentatie één van de belangrijke momenten van deze Europese Raad ter afsluiting van het Franse voorzitterschap zal vormen.

Poettering
­ (DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, de rechtstreeks gekozen afgevaardigden van het Europees Parlement vertegenwoordigen 370 miljoen burgers van de Europese Unie. Een van hun belangrijkste opdrachten bestaat erin Europa en de Europese eenmaking dichter bij de burger te brengen. Het is daarom goed dat het Europees Parlement aan de opstelling van een Handvest van grondrechten van de Europese Unie het allergrootste belang heeft gehecht en daaraan intensief en constructief heeft meegewerkt.
Het Europees Parlement was met 16 afgevaardigden in die Conventie voor de grondrechten vertegenwoordigd. Dat was een groot succes. Positief is dat de fracties eensgezind hebben gehandeld. Uit het voorliggende resultaat blijkt dat het goed was het Europees Parlement intensief bij de zaak te betrekken.
Ik dank hierbij onze vertegenwoordigers in de Conventie onder leiding van de heer Méndez de Vigo. Dames en heren, ieder lid van het Europees Parlement dat aan het Handvest heeft meegewerkt, heeft een grote bijdrage geleverd aan de snelle, maar nauwkeurige en succesrijke uitvoering van de zware opdracht waarmee de Europese Raad van Keulen de Conventie had belast. Namens onze fractie dank ik al mijn collega' s uit mijn fractie, maar in het bijzonder ook de heer Friedrich, ondervoorzitter van het Parlement, dat hij onze werkzaamheden heeft gecoördineerd. Onze grootste dank gaat echter uit naar alle leden van de Conventie, in het bijzonder de heer Herzog, voormalig bondspresident van de Bondsrepubliek Duitsland en voorzitter van de Conventie. Ik wens hem ook veel beterschap toe.
Onze fractie is het, met uitzondering van de Britse delegatie, met het Handvest eens. Het ontwerp is evenwichtig en heeft als Europese consensus al op veel bijval kunnen rekenen. Het Handvest kan evenwel niet aan alle wensen voldoen. Dat geldt voor elk compromis. Europa kan alleen vooruitgaan en zichzelf worden, als wij allemaal tot een goed resultaat willen bijdragen. Voor het Handvest van de grondrechten is dat het geval.
Het Handvest van de grondrechten komt voort uit een groot aantal Europese en nationale rechtsbronnen. Het sluit aan bij het geestelijk-religieuze en morele erfgoed van ons continent en bij de ondeelbare en universele waarden van menselijke waardigheid en van vrijheid, gelijkheid en solidariteit. Het Handvest berust op de grondvesten van democratie en rechtstaat. Het Handvest stelt de mens als individu centraal. Het vormt de basis voor het burgerschap van de Unie en voor een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Zo zorgt het voor transparantie. De burgers krijgen een duidelijk beeld van hun grondrechten. De instellingen en organen van de Europese Unie weten nu duidelijk welke rechten ze ten aanzien van de mensen in Europa beslist in acht moeten nemen.
Dit Handvest is een groot succes en kan, zoals een grote Europese krant het op 26 september 2000 noemde, het visitekaartje van Europa worden. Tijdens het debat over de Top van Biarritz in de plenaire vergadering van 3 oktober van dit jaar heb ik er met betrekking tot de toekomst van het Handvest reeds op gewezen dat het om de toekomst van de Europese Unie zelf gaat.
Mevrouw de Voorzitter, met onze toestemming verzoekt het Europees Parlement u over enkele weken, op de Europese Top in Nice, tezamen met de voorzitters van de Raad en de Commissie het Handvest af te kondigen. Die feestelijke gebeurtenis in Nice kan echter slechts een tussenstap zijn. De Europese Unie is vandaag veel meer dan een economische gemeenschap. Als wij, vertegenwoordigers en pleitbezorgers van de burgers in de Europese Unie en heel Europa, de eenmaking van ons continent op ambitieuze en geëngageerde wijze willen voortzetten, kan die plechtige afkondiging slechts een eerste stap zijn. De Europese Volkspartij pleit er eensgezind voor het Handvest van de grondrechten zo snel mogelijk in de Verdragen op te nemen, zodat het ook voor de mensen in de Europese Unie directe rechtskracht krijgt.

Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik begrijp volkomen het probleem waarover u heeft gesproken. Namens de Europese Volkspartij zeg ik echter heel duidelijk dat wij, niet alleen wat de voorwaarden voor de uitbreiding van de Europese Unie, maar ook wat het Handvest van Nice betreft, een ambitieus resultaat verwachten. Namens de afgevaardigden van de Europese Volkspartij verzoek ik de voorzitter van de Raad daarom nogmaals in Nice te ijveren voor een plan voor de integratie van het Handvest van de grondrechten in het EU-Verdrag. Wij wensen het Franse voorzitterschap van de Raad daarmee succes. Dat zou ook een gemeenschappelijk succes voor het Europees Parlement en alle mensen in de Europese Unie zijn.
(Applaus)

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, collega's, er zijn in de geschiedenis van de Europese integratie momenten die als belangrijke keerpunten kunnen worden beschouwd. Dit is er een van. Goedkeuring van het Handvest door het Parlement is wederom een stap in de richting van de verwerkelijking van de dromen en plannen van onze oprichters. Ik breng in herinnering dat er in 1948 voor het eerst over een verklaring van de rechten van de mens is gesproken. Dat was op het Congres van de Europese Beweging in Den Haag. Het was een belangrijke aanzet tot het Europees Verdrag voor de rechten van de mens van de Raad van Europa. Nu is het zover dat wij binnen de Europese Unie kunnen vaststellen dat wij een gemeenschap van waarden hebben, dat wij daadwerkelijk inhoud hebben gegeven aan het in het Verdrag van de Unie erkende Europees burgerschap en dat wij onze ruimte hebben geconsolideerd, niet alleen als een interne markt, maar ook als een ruimte van rechtvaardigheid waarin de fundamentele rechten van de mens worden erkend.
Voor de socialisten en sociaal-democraten in heel Europa betekent de goedkeuring van het Handvest eveneens het inlossen van een belofte aan onze achterban. Wij zijn de verkiezingen ingegaan met een manifest waarin 21 prioriteiten stonden. Een van de voornaamste daarvan was de bevordering van een Handvest van de grondrechten ter vastlegging van de burgerrechten en economische, sociale en culturele rechten voor alle burgers van de Europese Unie.
Vanuit de Europese Raad van Keulen, onder het Duitse voorzitterschap van bondskanselier Schröder, is voorgesteld een Conventie in te stellen voor de opstelling van het uiteindelijke Handvest van de grondrechten. De Raad gaf zijn mandaat en benoemde een voormalig president van de Bondsrepubliek, Roman Herzog, tot voorzitter van deze Conventie. Ik wil dit vandaag graag benadrukken, want het is niet zo dat het werk specifiek door een bepaalde politieke familie is verricht. Het Duitse voorzitterschap van destijds verdient daarvoor zeker een compliment. Het is duidelijk dat wij allemaal ons steentje zullen moeten bijdragen aan de verwezenlijking van de fundamentele waarden. Ook in het Europees Parlement hebben wij dat mijns inziens gedaan. Ik heb mijn bewondering kunnen uitspreken voor het werk dat de heer Méndez de Vigo als voorzitter van de delegatie van het Europees Parlement heeft verricht. Ook collega Pervenche Berès verdient veel lof, want zij stond aan het hoofd van de delegatie van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten. Ik vind dat wij allemaal trots mogen zijn op het behaalde succes. Het is met recht een gemeenschappelijk succes.
Vandaag de dag is Europa wel iets meer dan een gemeenschappelijke markt. Bovendien beschikken wij thans over een document dat als uitgangspunt voor een toekomstige grondwet kan dienen. Echter, ondanks alle inspanningen kunnen wij nog niet achterover leunen. Voor de Top van Nice moeten wij nog een belangrijke stap zetten. Ik doel op het laatste punt dat door de voorzitter van de Raad is genoemd, namelijk het opnemen van het Handvest in artikel 6 van het Verdrag. Los van de persoonlijke bijval van de fungerend voorzitter van de Raad zijn er andere factoren die opneming in het Verdrag kunnen vergemakkelijken. De meeste staatshoofden en regeringsleiders behoren thans tot onze politieke familie. Anderen weliswaar niet, maar zijn wel voor opneming van het Handvest en voor een democratisch Europa.
Het Handvest verschaft de Europese Unie een essentiële legitimiteit als gemeenschap van waarden. Dat is natuurlijk van het grootste belang. Er zijn immers ook dingen gebeurd die aantonen dat artikel 7 veel meer steun verdient. Onze regeringen dienen in Nice concrete resultaten voor de burgers te behalen. De institutionele onderwerpen zijn uiteraard belangrijk, maar de voorzitter van de Raad en de commissaris weten maar al te goed hoe moeilijk deze aan de publieke opinie zijn te verkopen.
Het Handvest betekent bovendien een concretisering van de criteria van Kopenhagen, die wij voor de toetredingsonderhandelingen van fundamenteel belang achten. Wat betreft de landen waarmee wij thans in onderhandeling zijn, betekent het natuurlijk ook dat zij van ons bepaalde garanties krijgen. Het is dus niet alleen maar een verklaring. Het is een element dat in het onderhandelingsproces uitstekend van pas komt. Mijn fractie blijft dan ook van mening dat het van het allergrootste belang is dat er in artikel 6, lid 2, van het Verdrag een verwijzing naar het Handvest wordt opgenomen. De voorzitter van de Raad heeft het dit weekend druk met de volgende vergadering. Ik wil hem een boodschap voor die vergadering meegeven, zodat deze via de ministers van Buitenlandse Zaken bij de staatshoofden en regeringsleiders terechtkomt. Het gaat om het volgende. Indien het Handvest tijdens de Europese Raad van Nice niet op deze manier in het Verdrag kan worden opgenomen, ben ik bang dat het voor het Europees Parlement moeilijk wordt zijn goedkeuring aan de herziening van de Verdragen te hechten. De voorzitter van de Raad moet deze mijns inziens positieve boodschap aan zijn collega's overbrengen, want er is nog voldoende tijd om het Handvest in artikel 6 van de Verdragen op te nemen. Na de Top van Nice kunnen wij over de Europese grondwet gaan praten. Voorlopig is het vooral van belang dat wij deze fase consolideren.
Dat is ons voorstel.

Malmström
­ (SV) Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik namens de ELDR-Fractie de rapporteurs en alle anderen feliciteren die aan de Conventie hebben meegewerkt.
Het is gebleken dat men op een nieuwe en voorbeeldige manier met Europese kwesties kan omgaan, een manier die beter functioneert dan de intergouvernementele conferentie, namelijk een democratische en transparante werkwijze met volledige controle en inspraak van de burgers.
Dat de Europese samenwerking niet alleen gebaseerd is op economische overeenkomsten is al een aantal keren naar voren gebracht. Dat is het afgelopen jaar extra duidelijk geworden. De opkomst van xenofobische en antidemocratische bewegingen drijft de kwestie van de Europese gemeenschappelijke normen en waarden op de spits.
Tegelijkertijd met de uitbreiding van de macht van de Europese instanties over de burgers is het van belang om grenzen te stellen aan deze macht. In het Ontwerphandvest staan de burger en zijn rechten op een unieke manier in het middelpunt. Er zijn natuurlijk ook politieke compromissen gesloten. Het was geven en nemen, maar er komt een geheel van gemeenschappelijke en moderne rechten, dat de Europese gemeenschappelijke normen en waarden duidelijk concretiseert. Omdat er een zekere ongerustheid bestaat, is het van belang om erop te wijzen dat het Handvest een aanvulling op en geen concurrent is van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Daarom is het van belang om al in Nice de juridische mogelijkheid voor de EU te creëren om het verdrag van de Raad van Europa te ondertekenen.
Op de Top van Nice zal het Handvest worden goedgekeurd in de vorm van een politieke verklaring. Het mag niet blijven bij een ceremonie met nietszeggende verklaringen. Dat soort dingen zijn de burgers beu. Het moet duidelijk worden dat men het Handvest moreel bindend vindt.
Na de Top moet ook het Zweedse voorzitterschap zo snel mogelijk de procedures vaststellen voor de toekomstige positie van het Handvest met als doel om het na enkele wijzigingen bindend te verklaren en onderdeel te maken van een toekomstige Europese grondwet.

Boumedienne-Thierry
­ (FR) Mevrouw de Voorzitter, waarde collega' s, het Handvest van de grondrechten, dat een zeer belangrijke stap op weg naar de Europese eenwording vormt, heeft tot vele debatten geleid. Sommigen beschouwen het Handvest als een succes, terwijl het anderen heeft teleurgesteld. Velen beschouwden het Handvest als een mogelijkheid voor Europa om eindelijk meer te kunnen bieden dan uitsluitend een vrijhandelszone. Ze hoopten te kunnen breken met de allesoverheersende liberale gedachte en de basis te kunnen leggen voor een Europa van de burgers.
Ze werden in hun hoop gesterkt door de omstandigheden. Zo werd er van de gebruikelijke intergouvernementele methode afgeweken en kwam er een Conventie die op originele wijze werd samengesteld. Er werden publieke debatten aangezwengeld en iedereen kon de teksten op een website raadplegen. Verder werd er een beroep gedaan op het middenveld om zijn stem te doen gelden. De transparantie kon evenwel het democratisch tekort niet aanvullen. Zo kregen de NGO' s slechts vijf minuten de tijd om hun mening te verwoorden, die overigens zelden in overweging werd genomen.
Er zijn wel enkele vorderingen geboekt, maar deze wegen niet op tegen de beperkingen. We hebben een aantal weken strijd moeten leveren alvorens de bereidheid bestond om het stakingsrecht in de tekst op te nemen. "Recht op werk" is veranderd in "recht om te werken" . Het recht op gezondheidszorg, sociale zekerheid, huisvesting en een minimuminkomen komt in de tekst niet voor, of eigenlijk alleen in de context van het solidariteitsbegrip. De persvrijheid is niet langer "gewaarborgd" : ze wordt "geëerbiedigd" . Het recht van minderheden wordt alleen maar zijdelings genoemd. Het onderscheid tussen Europeanen en inwoners van derde landen wordt bekrachtigd, zoals wat betreft het vrije verkeer dat in het Verdrag van Amsterdam is opgenomen, en het recht op gezinshereniging, dat in het internationale recht wordt erkend. Vaak prevaleren bovendien de Europese rechten boven de nationale; dat geldt met name voor de politieke rechten.
Wat is er over van onze onaantastbare beginselen van de universaliteit, ondeelbaarheid en eenduidigheid van het recht? Waarom wordt er niet gesproken over het Europese burgerschap, dat het hart vormt van dit Europa waarin alle burgers gelijk horen te zijn? Deze tekst heeft dan ook een bittere nasmaak. In het Handvest geniet wederom het liberale Europa de voorkeur boven het sociale Europa van de burgers. Welke houding dienen wij nu ten opzichte van deze tekst aan te nemen? In de tekst worden immers uitsluitend de bestaande rechten bevestigd. Het Handvest biedt dus niets nieuws.
Het onderhavige Handvest zal voor de Europese burgers geen wezenlijk belang vertegenwoordigen. Het biedt slechts een meerwaarde. Aan de verwachtingen van de burgers wordt evenwel niet tegemoet getreden. Ook voorziet de tekst niet in hun behoeften. Wat de grondrechten betreft, dienen we ons af te vragen of we genoegen moeten nemen met de grootste gemene deler als model voor de mensenrechten in Europa. We moeten geen genoegen nemen met dit minimale Handvest waarmee de Europese sociaal-democraten kennelijk tevreden zijn. Het Handvest mag niet door het Franse voorzitterschap worden misbruikt om het falen van de IGC te maskeren.
Tijdens de Europese Raad van Nice in december zal het middenveld zich mobiliseren en zijn stem verheffen om aan te geven dat het een Handvest wil dat de burgers van Europa daadwerkelijk garanties biedt. Wij moeten deze acties steunen. Wij moeten deze rammelende tekst niet accepteren, maar eisen dat de werkzaamheden van de Conventie na Nice worden voortgezet, met nieuwe procedures en een breed maatschappelijk debat. Het gaat hier immers om de toekomst van onze democratie, onze rechten en onze vrijheden.

Kaufmann
­ (DE) Mevrouw de Voorzitter, ik keur het Handvest van de grondrechten goed. Het is een zeer belangrijk politiek project voor de toekomst van de Europese integratie. In de eerste plaats garandeert het de rechten van de burger tegenover de organen en instellingen van de Europese Unie. In de tweede plaats vult het een lacune op in de bescherming van de grondrechten van de mensen in de Unie. In de derde plaats garandeert het Handvest het al bestaande niveau van bescherming van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens in de Unie en gaat het zelfs nog wat verder. In de vierde plaats gaat het Handvest uit van de ondeelbaarheid van de burgerlijke en politieke mensenrechten en sociale grondrechten. Dat vind ik zeer belangrijk. Als lid van de Conventie heb ik voor nog ruimere sociale rechten geijverd, in het bijzonder voor de verankering van het recht op arbeid en op een minimuminkomen. Gelet op het bestaande Sociale Handvest hadden die rechten in dit Handvest moeten worden opgenomen.
Toch ben ik het met de algemene beoordeling van het Europees Verbond van vakverenigingen eens. Het Handvest van grondrechten is, ondanks de enge interpretatie van de sociale rechten, een belangrijke stap in de bevordering van een sociaal Europa en een Europa van de burger en biedt in vergelijking met de huidige toestand een meerwaarde.
Mevrouw de Voorzitter, in het bijzonder met het oog op Nice hebben wij nu een breed openbaar debat over de tekst van het Handvest nodig. De burger moet het Handvest kunnen goedkeuren. Ik ben voorstander van een Europees referendum over het Handvest. Wij zouden dan eindelijk over een democratische legitimering voor de Europese integratie door de burger zelf beschikken.

Muscardini
Mevrouw de Voorzitter, er wordt vaak grote waarde gehecht aan het ondertekenen van documenten; handtekeningen worden vaak gemythologiseerd. Dat is gebeurd met het Handvest van de sociale grondrechten van de werkenden, dat in Straatsburg tijdens een Europese Raad werd ondertekend. Het leek erop dat tijdens deze Raad de problemen met betrekking tot de bescherming van de waardigheid van werkenden waren opgelost. Toen kwam de ontgoocheling: in Maastricht heeft Groot-Brittannië het sociale protocol niet ondertekend en zodoende de bombastische retoriek over het fundamentele belang van het Handvest van de sociale grondrechten van de werkenden, die met gulle hand over ons werd uitgestort, gelogenstraft.
Goed, laten we proberen te voorkomen dat hetzelfde gebeurt met het Handvest van de grondrechten. Behalve handtekeningen, is daarvoor ook concrete, dagelijkse politieke inzet nodig, van alle landen en alle politieke bewegingen. Er kunnen geen amendementen op het Handvest worden ingediend; dat betekent een democratisch tekort, wat ons ertoe brengt het Handvest, net zoals in Biarritz werd geconcludeerd, niet als juridisch bindend te beschouwen. Als we amendementen op het Handvest konden indienen, als we voor ogen hielden dat in het Handvest plichten afwezig zijn en rechten te weinig aandacht krijgen, zou het gemakkelijker zijn: het Handvest is zwak wat betreft de verdediging van het natuurlijke gezin, de bescherming van het kind; het schenkt geen aandacht aan de noodzaak de nieuwe globale informatietechnologieën te reguleren; het discrimineert privé-scholen ten opzichte van openbare scholen; het schenkt bij milieubescherming geen aandacht aan de gezondheid en de rechten van dieren; het is vaag over de bescherming van consumenten en sluit niet uit dat voedingsmiddelen die de gezondheid ernstige schade kunnen toebrengen in de handel worden gebracht. Bovendien bevat het Handvest politieke lacunes: het probleem van de politieke vluchtelingen wordt er bijvoorbeeld niet in behandeld.
Daarom zijn wij van mening dat het Handvest als beginselverklaring alleen van belang is om een debat in gang te zetten: een debat dat nuttig is voor de toekomst, maar dat zich nog moet ontwikkelen, dat tegelijk met het eenwordingsproces gevoerd moet worden. Laten we dit Handvest als een beginselverklaring opvatten en ons gezamenlijk engageren: daarom stemmen we voor de aanbeveling en zet de Alleanza Nazionale zich in voor een democratisch debat dat het Handvest in de komende maanden moet aanvullen en vervolmaken en dat tegelijk met het debat over de toetreding en het nieuwe Europese burgerschap moet worden gevoerd.

Dupuis
­ (FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, met dit Handvest tonen de Unie en onze lidstaten zich voor de zoveelste keer niet in staat tot het produceren van een betekenisvolle tekst. Het is een document waarin enkel intentieverklaringen staan.
Zoals u weet is dit Handvest op geen enkele rechtgrondslag gebaseerd. De tekst voorziet in geen enkel orgaan dat kan toezien op de beginselen en rechten die in het Handvest staan verwoord. Het is opnieuw een inhoudsloze tekst. De oproep van de heer Barón en anderen om in artikel 6 of 7 van het Verdrag naar dit Handvest te verwijzen, zal aan deze situatie niets veranderen. De kwestie-Oostenrijk heeft duidelijk gemaakt dat Europa niet in staat is zijn belangrijke beginselen na te leven. Tijdens deze affaire heeft Europa immers buiten het Verdrag om bilaterale maatregelen getroffen, aangezien op grond van artikel 6 en 7 van het Verdrag communautaire maatregelen niet mogelijk waren.
Dit is echter nog niet alles. In Keulen is de Raad op het ingenieuze idee gekomen om de hond - het Parlement in dit geval - een bot toe te werpen. Hij heeft dit Handvest bedacht en ons Parlement heeft zich - zoals we de laatste tijd steeds vaker zien - op het bot geworpen en heeft er zich zo in vastgebeten dat de indruk ontstaat dat het hier om een historische gebeurtenis gaat. De belangrijkste vraagstukken worden evenwel niet in dit beknopte document van het Franse voorzitterschap behandeld, namelijk het vraagstuk inzake de samenstelling van de Commissie en de kwestie van de weging van de stemmen binnen de Raad. Ons Parlement, dat zich altijd sterk opstelt tegenover de zwakkeren en zwak tegenover de sterken, gebruikt steeds valsere methodes en biedt geen antwoord op de geplande vernietiging van de Commissie. Het Parlement accepteert immers dat de Commissie wordt omgevormd tot een soort tweederangs Raad, ofwel tot de instelling die de beslissingen uitvoert van de Raad, die zelf een steeds sterker orgaan wordt.
Op de agenda van de Top van Nice staat deze intergouvernementele miskleun die in de teksten is verankerd. U kunt hem accepteren en u vol overgave op grootse, nietszeggende teksten storten. Het zal allemaal echter niets aan de werkelijkheid veranderen. Het is overigens bedroevend dat de kleine lidstaten van de Europese Unie blijven vasthouden aan hun eis van één commissaris per lidstaat. Deze eis zal alleen maar een verdere verzwakking van de Commissie tot gevolg hebben.
Wij bereiden een moord op de Commissie voor. Deze moordaanslag is echter ook een vorm van zelfmoord, aangezien de Commissie de voorstellen van de Raad de vorige week heeft gesteund. We kunnen dit samen betreuren, of gewoon onze ogen sluiten en in alle vrolijkheid deze grootse, maar in feite nietszeggende, gebeurtenis vieren. Het is maar dat u weet hoe we ervoor staan.
Of we nu voor of tegen dit Handvest stemmen, of ons van stemming onthouden, het verandert allemaal niets aan de situatie.

Bonde
­ (DA) Mevrouw de Voorzitter, het is nauwelijks te geloven dat de heer Dupuis en ik het over dezelfde tekst hebben. De stemming over het Handvest verbergt plannen voor het eerste deel van een grondwet van de zogenaamde Verenigde Staten van Europa. Het Handvest wordt weliswaar pas met een speciale grondwettelijke conferentie in 2004 in het Verdrag opgenomen, maar met de plechtige ondertekening door de Commissie, de Raad en het Parlement krijgt het Europees Hof van Justitie er een nieuwe rechtsbron bij en de afgevaardigde van het Hof heeft reeds meegedeeld dat het Hof zich door het Handvest zal laten inspireren. De afgevaardigde van de Commissie in de Conventie in Turijn kent het document juridische waarde toe. De bewering van de Deense regering dat de tekst niets nieuws bevat is dan ook absurd. Wat moeten wij dan met de tekst?
Uiteraard voegt het Handvest nieuwe dingen toe aan het bestaande recht; zo is er bijvoorbeeld het verbod op discriminatie van nationale minderheden, wat een positieve zaak is. Er is een nieuwe formule geschreven voor de positieve discriminatie van vrouwen en er zijn nieuwe regels opgesteld betreffende het klonen, de bescherming van persoonlijke gegevens en het recht op inzage van documenten. Het probleem is niet de inhoud, maar de onderliggende gedachte. Men wil dit Handvest namelijk laten primeren op de nationale grondwetten en de Europese Verklaring van de Rechten van de Mens. Het Europees Hof van Justitie zal ons nieuw hooggerechtshof en grondwettelijk hof worden, ook voor alle aangelegenheden betreffende grondrechten en mensenrechten. Het zal ook het hoogste orgaan worden voor de interpretatie van de Europese Verklaring van de Rechten van de Mens. In de Conventie heb ik amendementen ingediend om het Handvest onder de autoriteit van de nationale grondwettelijke hoven en het Hof voor de Rechten van de Mens te brengen. Ze werden echter niet aangenomen en daaruit blijkt precies de grondwettelijke bedoeling van het Handvest. Helaas, mevrouw de Voorzitter, moet ik daarom tegen het Handvest stemmen.

Friedrich
­ (DE) Mevrouw de Voorzitter, eerst wil ik mijn vriend, de heer Méndez de Vigo, hartelijk danken voor het feit dat hij in mijn plaats de delegatie heeft willen leiden, omdat ik op hetzelfde ogenblik voor het Parlement een bemiddelingsprocedure moest leiden. De Conventie heeft uitstekend werk geleverd. Mijnheer de minister, het resultaat geeft een beeld van de geestelijke fundamenten van Europa. Wij kunnen daaraan zien wat Europa in zijn diepste wezen samenhoudt. Er werd over vele nieuwe rechten voor kinderen, ouderen en gehandicapten gesproken. Eveneens interessant vind ik het nieuwe recht van vrij ondernemen, dat in de praktijk een soort verbod op socialisme inhoudt.

U bent toch geen socialisten meer, maar sociaal-democraten! Ik vind het ook belangrijk dat in de preambule heel duidelijk over de geestelijk-religieuze fundamenten wordt gesproken. Wie zijn wortels verloochent, kan immers niet groeien, en wie niet kan groeien, kan ook niet bloeien. Wij willen een bloeiend, welvarend, groeiend Europa. Wij moeten dan ook over onze wortels spreken.
Hoe moet het nu verder? In de toekomst moet het Handvest van de grondrechten onderdeel worden van een Europees constitutioneel Verdrag ­ geen grondwet -, zodat duidelijk wordt dat de Europese Unie geen staat is, maar haar eigen weg gaat. De staten behouden hun overwicht. Alleen de staten kunnen de Verdragen op de gebruikelijke manier door ratificering wijzigen. Daarom spreken wij over een constitutioneel Verdrag en niet over een grondwet. Als wij geloofwaardig willen zijn, kunnen wij voor de ontwikkeling van de Europese Unie niet eenvoudig de begrippen van de staatsrechtleer van de 19e en 20e eeuw overnemen, maar moeten wij onze eigen begrippen ontwikkelen. Wij zeggen dan ook terecht niet staat, maar statenbond, Commissie in plaats van regering, constitutioneel Verdrag in plaats van grondwet. Wie wil dat Europa slaagt, moet de begrippen duidelijk omschrijven. Als wij willen slagen, hebben wij een slank Europa nodig. Wij willen dat Europa slaagt. De begrippen moeten duidelijk worden omschreven. Ze moeten juist zijn, net zoals de grondslagen en bevoegdheden. Als die voorwaarden vervuld zijn, kunnen wij bij de volgende Europese verkiezingen in 2004 eventueel een constitutioneel Verdrag voorleggen. Zo kan een geheel tot stand komen dat het vertrouwen van de burger geniet en ook de wetenschap kan overtuigen. Duidelijke begrippen liggen aan de basis van succes.
(Applaus)

Berès
­ (FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, straks wordt er over het Ontwerphandvest gestemd en ik denk dat u op basis van de uitslag van deze belangrijke stemming dit Handvest namens onze instelling zult kunnen presenteren. Na het Europa van de interne markt zal er wellicht straks eindelijk sprake zijn van een Europa van de rechten. Het begrip burgerschap in de Europese Unie is een relatief nieuw concept.
Zoals u misschien nog weet gaat het hier om een initiatief van Felipe Gonzalez, die dit mooie begrip als eerste introduceerde. Sindsdien heeft het een ontwikkeling doorgemaakt en is het tot de verbeelding gaan spreken. Tot op heden dachten we bij burgerschap aan een volkslied en een paspoort. Met dit mooie Handvest, waarin we de rechten hebben laten opnemen, krijgt het begrip nu ook inhoud. Het Handvest is een mooie tekst, omdat het leesbaar, duidelijk en nauwkeurig is geformuleerd. Je zou denken dat het om een wettekst gaat en dat is nu ook precies onze bedoeling. Of het ook een wettekst wordt, valt overigens nog te bezien. Ook voor vrouwen is deze tekst een stap vooruit, aangezien hij neutraal, en dus niet in de "hij-vorm" , is opgesteld.
Wat de inhoud betreft mogen we trots zijn op dit Handvest. Het gaat immers om een evenwichtige tekst. Het eerste recht is het recht op waardigheid. We kunnen immers niet ontkennen dat in de 21e eeuw achter het begrip waardigheid alle rechten schuilgaan en dat deze rechten een ondeelbaar geheel vormen. Ik denk hierbij aan de rechten van het individu, de rechten van de burger, maar ook de sociale rechten.
Ik weet dat in Keulen een moeilijk mandaat is verleend. Sommigen spraken van een evenwichtig mandaaat, terwijl anderen het ontoereikend vonden. Wij hebben er in ieder geval optimaal gebruik van gemaakt. Sommige afgevaardigden in dit Parlement, waaronder leden van mijn eigen politieke kleur in de ruimste zin des woords, betreuren het dat er in de tekst niet gesproken wordt over een minimumloon en het recht op huisvesting, en dat er in de algemene bepalingen niet expliciet wordt verwezen naar het Sociale Handvest van de Raad van Europa en het Gemeenschapshandvest. Toch wil ik deze afgevaardigden verzoeken de tekst serieus te nemen. Toen ik vanochtend naar een aantal toespraken luisterde, kreeg ik de indruk dat niet iedereen de gehele tekst daadwerkelijk gelezen had en zich geheel van de reikwijdte van het Handvest heeft laten doordringen.
Laat ik kort wat zeggen over die reikwijdte. Ik wil de afgevaardigden die vinden dat deze tekst op het gebied van de sociale rechten niet ver genoeg gaat, uitnodigen om eens wat beter te kijken naar de rechtsgeldigheid van de bestaande teksten in Europa op het gebied van de sociale rechten. Het Handvest is in feite opgesteld als een tekst die van een dwingend karakter kan worden voorzien. Het gaat veel verder dan de teksten waarmee wij ons in politiek opzicht identificeren maar die, ondanks het feit dat ze hun basis in het gemeenschappelijk beleid vinden, de burgers geen daadwerkelijke rechten toekennen waar een rechtbank een uitspraak op zou kunnen baseren.
We kunnen niet ontkennen dat dit Handvest tot leven moet worden gebracht of, in de woorden van Cathérine Lalumière, gelanceerd moet worden. Hiertoe zullen we nauw moeten samenwerken en ervoor moeten zorgen dat de tekst op zo breed mogelijke steun van dit Parlement kan rekenen. Ik hoop dat dit het geval zal zijn. Iedereen zal gemobiliseerd moeten worden: de Europese afgevaardigden, de nationale afgevaardigden, de Raad, de regeringen en natuurlijk ook het maatschappelijk middenveld dat ons heeft bijgestaan bij het opstellen van deze tekst.
Ik wil kort wat zeggen over de rechtsgeldigheid van de tekst. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u sprak zojuist over de werkzaamheden van de IGC van gisteravond. Niet alle regeringen achten het weliswaar wenselijk dat er een verwijzing in artikel 6 wordt opgenomen, maar ik had wel de indruk dat er zich een meerderheid voor een dergelijke verwijzing zou kunnen aftekenen. De status van dit Handvest begint of eindigt niet met deze verwijzing. Het Handvest zal als preambule moeten fungeren voor een grondwet. Er moet echter nog een lange institutionele weg worden afgelegd. Op dit moment streven we naar een verwijzing in artikel 6. Dit staat verwoord in het mandaat dat we onze vertegenwoordigers hebben meegegeven. Voor ons Parlement is de aanneming van dit Handvest het resultaat van een langdurige strijd die wij in 1975 zijn aangegaan. In onze resoluties, de ontwerpteksten van Spinelli en de ontwerpgrondwetten voor de Europese Unie hebben we dit doel altijd voor ogen gehad. Ik hoop dat straks een zo groot mogelijk aantal afgevaardigden voor de tekst zal stemmen zodat uw stem, mevrouw de Voorzitter, tijdens de presentatie van het Handvest krachtig zal doorklinken.

Thors
­ (SV) Mevrouw de Voorzitter, het Handvest bevat veel welkome punten. Het recht op een behoorlijk bestuur, wat mevrouw Malmström ook al noemde, is een van de belangrijkste successen die geboekt zijn. Dat recht ontbreekt in andere internationale documenten en in veel grondwetten van de lidstaten.
Het recht op een transparanter bestuur is een van de meest concrete verbeteringen die het Handvest onze EU-burgers te bieden heeft. Het Handvest bevat ook een opening ten gunste van de rechten van minderheden, vanwege de formulering in artikel 22 dat de Unie de culturele, godsdienstige en taalkundige diversiteit dient te respecteren. Dit respect in combinatie met het verbod op discriminatie schept een basis voor een verbetering van de positie van minderheden in de toekomst.
De werkwijze is geslaagd. Hij is dermate geslaagd dat de premier van Finland in zijn toespraak afgelopen vrijdag deze werkwijze noemde als een manier om ideeën naar voren te brengen voor een op handen zijnde Europese grondwet. Dit vind ik van groot belang. Het is echter eveneens van belang dat de EU zich aansluit bij de mensenrechtenverdragen. Die twee zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden.
Tot slot heb ik met blijdschap geconstateerd dat ook de kinderen aan de orde komen. Ik hoop dat dat een reden is voor Commissaris Vitorino om maatregelen te nemen, zodat de EU op de Top in het najaar met een bijdrage kan komen voor de positie van kinderen. Ik heb ook met veel trots geconstateerd dat een afgevaardigde van mijn fractie in mijn vaderland, Gunnar Jansson, een zeer grote rol heeft gespeeld bij de uitwerking van dit Handvest. Ik ben van mening dat hij heeft bijgedragen tot de duidelijkheid die mevrouw Berès noemde. Het Handvest is duidelijk en bondig en een goed voorbeeld voor veel andere grondwetten.

MacCormick
Mijn gelukwensen en dank gaan uit naar de heer Méndez de Vigo en al diegenen die aan dit document hebben gewerkt. Ik wil deze personen niet alleen bedanken, maar ze ook laten weten dat ik jaloers op hen ben. Zij hebben een knap staaltje werk verricht.
Voor ons ligt een tekst die beknopt weergeeft waar het in Europa om draait en welke rechten wij als burgers van deze geweldige Unie hooghouden. Het stemt mij echter droevig dat de Britse conservatieven de gelederen hebben gesloten in het verzet tegen het idee om de EU-instellingen verantwoordingsplicht voor schendingen van de rechten van de burgers van de Unie te geven. Het is droevig dat de partij van Churchill en Maxwell Fyfe zo diep is gezonken: waar wij er tenminste nog voor proberen te zorgen dat de instellingen van de Unie zich niet presenteren als de tirannen van Brussel, maar als entiteiten die, volgens artikel 51, vallen onder de verplichtingen die voor alle instellingen van de Unie bindend zijn, wijzen de Britse conservatieven het Handvest glashard af.
Omdat ik nog niets van hen gehoord heb, kan ik nog niet precies inschatten hoeveel vrijheid de heer Blair zijn ''meute'' zal geven in het betuigen van steun aan dit schitterende project. Ik hoop dat de heer Martin, die zich zo heeft ingezet voor deze Conventie, zijn collega's ervan zal overtuigen dat het tijd is om dit Handvest niet alleen aan te nemen, maar het ook tot onderdeel te maken van onze wetgeving, het bindend te maken voor diegenen die ons regeren - niet zomaar een officieel Handvest, maar een bindend onderdeel van de Verdragen. Wellicht is vermelding in artikel 6 het beste wat we voorlopig kunnen doen, maar dat is slechts het begin.
Het is geen volmaakt document; dat weten we allemaal. Niets in het leven is volmaakt, maar het getuigt ook niet van volmaaktheid wanneer we bepaalde rechten vastleggen en er vervolgens niet doeltreffend op toezien dat ze worden gerespecteerd. Ik heb gezien dat er in het Handvest artikelen staan die betrekking hebben op het feit dat iemand onschuldig is tenzij het tegendeel is bewezen en over de beginselen van de wettigheid en het recht op verdediging. Zoals ik gisteravond heb gezegd - en ik zeg het hier vandaag nogmaals - zijn er overal in de Unie wat dat betreft nog teveel tekortkomingen en soms, omdat wij zo graag op het gebied van justitie en politie met elkaar willen samenwerken, vergeten wij hoe belangrijk het is te voorkomen dat onschuldigen als neveneffect van een oorlog tegen de misdaad, daarvan het passieve slachtoffer worden.
Wij moeten deze rechten niet alleen aanvaarden en ze tot onderdeel van onze wetgeving maken, maar er ook voor zorgen dat ze echt gaan leven voor onze burgers.

Ainardi
Mevrouw de Voorzitter, ik ben mij er terdege van bewust dat het zeer belangrijk is ons in een tekst uit te spreken voor een gemeenschap van menselijke waarden. Ook weet ik dat het voor het eerst is dat de menselijke waarden in een dergelijke tekst op hetzelfde niveau worden gesteld als de burgerlijke, politieke en sociale rechten. Voorts denk ik dat de voor het eerst toegepaste methode van de Conventie, waarbij een betere informatieverstrekking en meer transparantie centraal stonden, een vernieuwend karakter heeft. Verder wekt het Handvest echter alleen maar onvrede in mij op.
Er bestaat immers een groot verschil tussen de aanvankelijke ambities en het eindresultaat. Uiteraard kunnen we de waarde van een specifiek artikel benadrukken en de daadwerkelijke vorderingen verwelkomen door een aantal nieuwe rechten, die verband houden met de ontwikkeling van onze samenlevingen, te bevestigen en de belangrijkste grondrechten opnieuw te bekrachtigen. In een aantal artikelen worden zelfs rechten erkend die nooit eerder zijn vastgelegd. Dit geldt met name voor de rechten op sociaal gebied.
Ik wil hier echter geen opsomming van positieve en negatieve punten geven, mevrouw de Voorzitter. Onlangs gaf u nog aan dat een glas half vol kan zijn, maar ook half leeg. Het gaat om een oordeel over het Handvest als geheel wat betreft de gevolgde methode en de ambities die zijn getoond. Vervolgens dienen we ons de volgende vragen te stellen: voldoet het Handvest aan de eisen en verwachtingen van de Europese burgers? Vormt het voor hen een steunpunt op basis waarvan ze aan de huidige uitdagingen het hoofd kunnen bieden?
Ik heb de tekst een aantal keer doorgenomen en ben van mening dat hij goed leesbaar is. Ik heb naar de argumenten van mijn collega's geluisterd, maar blijf bij mijn standpunt dat er verschillende zeer gevaarlijke onduidelijkheden in het Handvest zitten en dat we door uit te gaan van de grootste gemene deler wel erg weinig overhouden.
De Conventie is innovatief, maar we moeten niet om de hete brij heen draaien. De Europese burgers worden nog altijd te weinig geïnformeerd. Als we ze gevraagd hadden om een bijdrage te leveren aan de uitwerking van het Handvest - wat overigens absoluut had moeten gebeuren - dan had de inhoud er ongetwijfeld heel anders uitgezien.
Het is nooit te laat om onze fouten te herstellen. Nice zou niet het eindstation van het Handvest moeten zijn, dat wil zeggen de plek waar de tekst zelfgenoegzaam wordt gepresenteerd, maar het startpunt voor een zo breed mogelijk "maatschappelijk" debat over dit zeer belangrijke vraagstuk van de grondrechten.
Aangezien het besluit over het Handvest vanuit politiek oogpunt zo belangrijk is, vind ik samen met anderen in dit Parlement dat het nu te vroeg is om ons er vandaag over uit te spreken.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, de ontwerpresolutie van het Europees Parlement over het Handvest van de grondrechten is op dezelfde onduidelijke situatie gebaseerd als de werkzaamheden van de Conventie. In beide gevallen wordt ons immers verzocht een tekst goed te keuren zonder dat duidelijk is waartoe hij dient. Gaat het om een politieke verklaring? Is het een aanvulling op het Verdrag? Gaat het om het eerste gedeelte van een toekomstige grondwet? We zullen waarschijnlijk pas na Nice een antwoord op deze vragen krijgen. Door deze onzekerheid is het moeilijk om in te stemmen met de werkzaamheden die de Conventie nu heeft afgerond of om vandaag onze stem uit te brengen. Sommige afgevaardigden stellen zich gerust met de gedachte dat een positieve stem geen verplichtingen met zich meebrengt. Het Handvest is nu immers niet meer dan een verklaring. Deze afgevaardigden begaan een vergissing. Als deze tekst als zodanig wordt aangenomen krijgt hij via de jurisprudentie van het Hof van Justitie een dwingend karakter. Dit is een belangrijk vraagstuk, waarop ik nog zal terugkomen.
In dit proces word ik door twee aspecten gefascineerd. Enerzijds zal het aldus aangenomen Handvest leiden tot een gestandaardiseerd Europa dat bij het overgrote deel van de leden in dit Parlement weerzin opwekt en dat de kiezers absoluut niet wensen. De jurisprudentie van het Hof van Justitie, op basis waarvan de rechten straks nauwlettend geïnterpreteerd zullen worden, zal in geheel Europa op uniforme wijze worden toegepast. Gevolg hiervan is dat de nationale democratieën geen autonome beslissingen meer kunnen nemen. U zult straks niet meer kunnen zeggen, geachte afgevaardigden, dat u dit niet wist.
Het tweede aspect dat mij fascineert is het volgende. Het onderwerp waarover wij vandaag debatteren valt geheel buiten de competentiesfeer van de Unie. Tijdens de Raad van Keulen is men er uitstekend in geslaagd om iedereen af te brengen van het idee dat het hier om een bevoegdheid van de nationale parlementen gaat. Langzaam maar zeker ontneemt de Raad deze nationale parlementen al hun bevoegdheden. Deze instelling werd hierbij geholpen door de Conventie, die er uitstekend in is geslaagd om verwarring te creëren.
Op basis van de huidige Verdragen kan dus gesteld worden dat hier een onwettig debat wordt gevoerd. Dit is een slecht voorteken voor een Europa dat pretendeert de grondrechten te willen naleven.
Om die reden denk ik - en ik richt mij in het bijzonder tot het voorzitterschap van de Raad - dat als de regeringen in Nice het Handvest als politieke verklaring aannemen, ze voorafgaand een inleidende verklaring moeten afleggen waarin ze benadrukken dat de omschrijving en ontwikkeling van de mensenrechten in alle gevallen uitsluitend is voorbehouden aan de nationale parlementen.

Speroni
Mevrouw de Voorzitter, dit jaar is het vijftig jaar geleden dat het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden werd gesloten. Dit Handvest maakt op mij de indruk de kladversie daarvan te zijn: het roept vragen op over het juridische kader. In artikel 2, lid 2, wordt bijvoorbeeld gesteld: " Niemand wordt tot de doodstraf veroordeeld" ­ tot hier alles in orde ­ en daarna: "of terechtgesteld ". Maar hoe kan iemand terechtgesteld worden zonder eerst ter dood te worden veroordeeld? Dat is excessief, overbodig, absurd. Het Handvest erkent vrijheid van godsdienst, zonder beperkingen. In de Italiaanse grondwet wordt deze vrijheid ingeperkt door de goede zeden; in het Verdrag door de rechten van anderen, de openbare orde. Zijn satanische of orgiastische rituelen bijvoorbeeld toegestaan of niet? Dat is absoluut niet duidelijk.
Politiek gezien ontbreekt de erkenning van het recht op zelfbeschikking van de volkeren en er ontbreekt een duidelijke definitie van het natuurlijke gezin. En ten slotte, deze procedure waarbij het niet toegestaan is amendementen in te dienen, niet alleen door andere parlementen maar ook niet door het Europees Parlement, niet alleen op het Handvest, maar ook niet op het ontwerpbesluit, kondigt aan de ene kant de rechten van de burgers af en ontkent aan de andere kant de rechten van de vertegenwoordigers van die burgers, namelijk van de afgevaardigden, die niet eens een amendement kunnen indienen.
Daarom herken ik mij niet helemaal in dit Handvest, ook al ben ik een voorstander van het Europa van de burgers. Ik zal dan ook niet voor stemmen.

Van Dam
Mevrouw de Voorzitter, op de vraag of het Europees Parlement moet meewerken aan het plechtig afkondigen van het Handvest is mijn antwoord eenvoudigweg nee! Het is echt nergens goed voor! Wie dienen wij met het uitroepen van dit Handvest? De burgers van de lidstaten niet, want de meeste rechten in het Handvest zijn zo vaag geformuleerd dat iedere speler, ook de instellingen, eruit kan halen wat hem aanstaat. Bovendien is op geen enkele manier voorzien in een goed stelsel van juridische bescherming als het Handvest onverhoopt juridisch bindend zou worden.
Daarnaast staat het document vol met rechten die niets te maken hebben met de begrenzing van de bevoegdheden van de instellingen. Het Handvest is dus vooral gericht op de lidstaten, maar die hebben in hun eigen grondwetten of constituties al de nodige grondrechten opgenomen. Als extra garantie voor een goede bescherming van grondrechten is iedere lidstaat partij bij het Europees Verdrag ter bescherming van de rechten van de mens.
Wat kan het Handvest in deze vorm nog toevoegen behalve ernstige verwarring? Volgens Joseph Weiler lijdt de burger in Europa straks eerder onder een surplus aan grondrechtenbescherming dan onder een tekort. Dat ben ik van harte met hem eens. Een surplus aan grondrechtenbescherming is even schadelijk als een tekort! Het Handvest is uitgedraaid op een prestigeproject. Daar zou het Europees Parlement als belangenbehartiger van de burgers niet aan mee moeten werken.

Hager
­ (DE) Mevrouw de Voorzitter, ik was vanaf het begin voorstander van het Handvest van de grondrechten. Ik heb ook steeds gezegd dat het juridisch bindend moest worden. Toch ben ik het niet eens met de heersende euforische waardering voor de Conventie als instrument voor toekomstige constitutionele ontwikkelingen. Afgezien van de hier reeds vermelde inhoudelijke problemen van het Handvest, is het niet voldoende leden van nationale parlementen bij het Handvest te betrekken om op die manier de nationale parlementen niet bij de constitutionele vraagstukken te moeten betrekken. Het instrument van de Conventie mag niet ten onrechte als een deus ex machina van de Europese Unie worden beschouwd.
Nog een opmerking voor de voorzitter van de Raad: als voormalig lid van een hoogste rechtscollege kan ik u verzekeren dat de elkaar overlappende bevoegdheden van verschillende hoogste rechtscolleges ongetwijfeld zeer snel tot divergerende rechtspraak zullen leiden. Wij mogen dat probleem in geen geval uit het oog verliezen.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, met de stemming van twaalf uur sluiten wij vandaag een proces af dat in 1984 is begonnen. Toen keurde het Europees Parlement het ontwerp voor een Verdrag van de Europese Unie goed. Daarin stond reeds het verzoek om een verklaring van de mensenrechten. Het proces werd in 1989 vervolgd met de resolutie-De Gucht.
Het Handvest van de grondrechten is steeds een prioriteit van het Europees Parlement geweest. Ten eerste heeft het Parlement altijd al een document willen hebben waarin de beginselen en waarden staan genoemd die de Europeanen binden. Dat is vooral van groot belang nu wij aan het begin van een ambitieus uitbreidingsproces staan.
Ten tweede is het Handvest van de grondrechten een essentiële factor voor de ontwikkeling in de richting van een politieke unie.
Ten derde - en dit is ongetwijfeld de belangrijkste reden, mijnheer de Voorzitter - zal een Handvest van de grondrechten de burger meer het gevoel geven dat hij deel uitmaakt van de Europese Unie.
Zoals de voorzitter van onze fractie, de heer Poettering, al heeft gezegd, zullen wij voor het Handvest stemmen.
Het Handvest geeft bovendien het advies van het Parlement weer, zoals dat in onze resolutie-Duff/Voggenhuber van 16 maart 2000 staat. Het Handvest is tot stand gekomen met medewerking van een parlementaire delegatie. Als voorzitter van deze delegatie dank ik alle delegatieleden voor hun werk, betrokkenheid en hulp gedurende de afgelopen maanden.
Zoals een van de voorgaande sprekers al heeft gezegd, moeten wij ons inspannen om informatie over het Handvest te verspreiden. Het Parlement is daarbij als eerste aan de beurt. Als wij naar de betogen van sommige parlementsleden luisteren, is het duidelijk dat deze informatie meer dan ooit nodig is. Sommige sprekers zouden eerst het Handvest eens moeten lezen voordat zij hier hun zegje komen doen.
Mijnheer de Voorzitter, nog een paar woorden over de gevolgen van het Handvest. Ik denk dat dit debat eigenlijk niet nodig is. Mijns inziens is de verwijzing naar artikel 6 vanzelfsprekend. Ik ben van mening dat het voorzitterschap van de Raad goede nota moet nemen van de woorden van de heer Barón Crespo. De voorzitter van de fractie die de meeste Europese regeringen vertegenwoordigt heeft zonder omhaal van woorden gezegd dat het Parlement - in ieder geval zijn fractie - de herziening van het Verdrag van Nice niet zal goedkeuren indien er in artikel 6 geen verwijzing naar het Handvest komt.
Het Handvest zal zeker gevolgen hebben, ongeacht of er een verwijzing in het Verdrag komt of niet. Het heeft zelfs al de nodige gevolgen gehad. Leest u het verslag van de drie wijzen over de situatie in Oostenrijk er maar op na. Daarin wordt het Handvest drie keer genoemd. Dat verslag is tussen 29 augustus en 6 september tot stand gekomen. Toen was het Handvest er nog niet. Ongeacht of het Handvest dus in de Verdragen is opgenomen en in artikel 6, lid 2, wordt genoemd of niet, is het verbindend voor de Commissie ­ mijn dank aan commissaris Vitorino voor het vele werk dat hij voor de totstandkoming van het Handvest heeft verricht ­, het Parlement en de Raad. Mijnheer de Voorzitter, het Handvest zal beslist zijn uitwerking hebben, of sommige leden van het Europees Parlement dat nu willen of niet.

Martin, David
Mijnheer de Voorzitter, er zijn collega's die hier vanmorgen hebben gezegd dat dit Handvest het een of andere recht niet duidelijk genoeg of helemaal niet weerspiegelt. Er zijn ook collega's die zeggen dat het niet christen-democratisch of socialistisch of groen genoeg is. De personen in kwestie hebben echter niet begrepen waar het bij dit Handvest om gaat. Dit is een Handvest dat rechten in zich verenigt die boven de partijen uitstijgen. Het is een stuk waarin bestaande Europese waarden op een moderne en vindingrijke manier samengesmolten zijn. Iedereen in dit Parlement die geïnteresseerd is in de ontwikkeling van de Europese Unie zou zich daarin moeten kunnen vinden.
In haar uitstekende mededeling stelt de Commissie ­ en de heer Moscovici heeft ons er vanmorgen nogmaals op gewezen ­, dat dit Handvest uniek is, omdat het burgerrechten, politieke rechten, economische rechten en sociale rechten samenvoegt, en wel op een manier die bij geen enkel ander handvest op het gebied van mensenrechten en grondrechten, waar ook ter wereld, voorkomt. Het Handvest is volgens de Commissie ook eigentijds, omdat het betrekking heeft op zaken als bio-ethiek, genetische manipulatie, gegevensbescherming en toegang tot informatie. Het is dus een goede stap in de juiste richting en de Conventie en haar voorzitter, de heer Méndez de Vigo verdienen dan ook onze hartelijke gelukwensen.
De grote vraag die ons momenteel verdeelt luidt: wat is het doel van het Handvest? Voor mij dient het Handvest drie doeleinden. Het is er allereerst om tegen de burgers te kunnen zeggen: Europa is niet gewoon maar iets dat u overkomt, het is een gemeenschap die u rechten verleent, die u garanties geeft, die u in bepaalde omstandigheden bescherming biedt. Ten tweede is het Handvest er om tegen de instellingen te kunnen zeggen: u heeft een plicht, die vastligt in dit Handvest, om op een bepaalde manier met de burgers om te gaan. Als u wetgeving aanneemt, als u bestuurshandelingen verricht, als u documenten opstelt, dient u zich te houden aan de inhoud van dit Handvest. Ten derde is er de boodschap aan bestaande lidstaten en kandidaat­lidstaten: als u lid wordt van de Gemeenschap, treedt u toe tot een gemeenschap van waarden. Er zijn bepaalde voorwaarden waaraan men zich moet houden als men lid van de Europese Unie wil zijn of blijven. Dat is een heel duidelijke boodschap, niet alleen voor de kandidaat­landen, maar ook voor de huidige lidstaten. Gezien de broze politieke situatie in een paar lidstaten, is dit het uitgelezen moment voor zo'n belangrijke boodschap.
Hoe zal het Handvest gebruikt gaan worden? Ik ben het eens met collega's die zeggen dat het Hof niet voorbij zal gaan aan een Handvest dat plechtig is afgekondigd door de drie instellingen: de Commissie, de Raad en het Parlement. Het Hof zal bij het doen van juridische uitspraken rekening houden met dit Handvest. Dat is een positieve ontwikkeling, en geen negatieve zoals de heer Bonde kennelijk van mening is. De heer Dupuis en zelfs mijn eigen onderminister van Europese Zaken hebben laten doorschemeren dat ze dit een loos document vinden. Ik kan dat niet accepteren. Dit is een grote stap in het Europese eenwordingsproces, een stap die op mijn steun kan rekenen.

Caveri
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het is een goede zaak dat er een Handvest komt voor Europa, dat wil zeggen voor de burgers van de Unie. Ik zeg u dit als federalist. Er komt een dag dat we ons op het subsidiariteitbeginsel moeten baseren, zodat we meer vrijheid kunnen bewerkstelligen voor de Europese volkeren. Dit geldt ook voor mijn kleine volk uit Val d' Aosta, dat het federalisme in Italië en in Europa altijd heeft gecultiveerd. Uiteraard dient te worden benadrukt dat het Handvest slechts een uitgangspunt is, en zeker niet het eindpunt. Ik wil overigens aangeven dat het een goede zaak is dat er in het hoofdstuk over gelijkheid gesproken wordt over nationale minderheden en culturele taalkundige verscheidenheid. Wij moeten streven naar een daadwerkelijke Europese grondwet, zodat we de linguïstische minderheden in internationaal verband kunnen beschermen.

Frassoni
Mijnheer de Voorzitter, de inhoud van het Handvest had wel beter kunnen zijn. Het probleem van de juridische status ervan had nu opgelost kunnen worden in plaats van in een vage toekomst. Dat we deze twee resultaten niet hebben kunnen bereiken, mijnheer de minister, dat we in Nice geen bevredigende resultaten zullen bereiken, in termen van democratie en efficiëntie, komt omdat we unaniem moesten instemmen met alle onderdelen van de tekst. De achterblijvers en de reactionairen hebben opnieuw gewonnen van degenen die, in de burgermaatschappij en in de instellingen, strijden voor grondrechten voor iedereen, rechten die een adequate en juridisch bindende respons zijn op nieuwe vraagstukken, zoals de risico' s van de wetenschap, de rechten van nieuwe burgers, het recht op een gezonde leefomgeving, enzovoort. We zijn dus andermaal teleurgesteld en ontevreden. Zeker, we zullen voor het Handvest stemmen, maar met het idee dat het niet het enthousiasme voor Europa en de betrokkenheid bij de burgers zal opwekken waar we zo' n behoefte aan hebben. De historische verantwoordelijkheid daarvoor dragen zoals gewoonlijk de regeringen, en sommige regeringen meer dan andere.

Di Lello Finuoli
Mijnheer de Voorzitter, het valt bijna niet te ontkennen dat het sociaal beleid van de lidstaten van de Unie sinds enkele jaren wordt gedicteerd door het economisch en monetair beleid, door de bugettaire mogelijkheden, door stabiliteitspacten, door de flexibiliteit en onzekerheid van arbeidscontracten, in naam van een verafgode markt en van zijn onafscheidelijke metgezel, de mededinging. De kloof tussen rijk en arm wordt steeds breder en wie al veel heeft vraagt, in naam van de eerdergenoemde gewijde beginselen, steeds meer offers aan wie weinig of niets bezit.
Door zijn constante verwijzingen naar nationale wetgeving en praktijken voor de effectieve verwezenlijking van sociale rechten dreigt het Handvest van de grondrechten deze hiërarchie, dit mechanisme van onrechtvaardige toe-eigening van rijkdom door een kleine groep, dit op liberalisme en vrijhandel gebaseerde maatschappelijke model onomkeerbaar te maken. Een maatschappelijk model dat met een indrukwekkende snelheid oprijst uit de as van de Europese sociaal-democratische gedachte. Dit Handvest van de sociale rechten betekent een achteruitgang ten opzichte van de wetgeving van veel lidstaten. Juist vanwege die terugverwijzingen kan het als een middel worden gebruikt om die te wijzigen of te verslechteren. De burgerrechten en politieke rechten blijven papieren rechten als ze niet gebaseerd zijn op daadwerkelijke sociale rechten in plaats van alleen maar op geschreven rechten.
Aan het einde van deze eeuw lijkt het erop dat alle strijd voor de emancipatie van achtergestelde sociale klassen voor niets is geweest en we niets hebben geleerd. We kunnen ons geen illusies maken dat dit Handvest een eerste stap op weg naar een meer solidaire Unie is. Met dit Handvest hebben we de bodem van het sociale beleid voor de toekomst bereikt. Ik hoop wel dat het Handvest niet in de Verdragen opgenomen zal worden en dat de roep om een rechtvaardiger en daadwerkelijk solidair Europa in de burgermaatschappij, in de vakbonden en in de politieke partijen steeds luider zal klinken.

Bigliardo
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dit debat over het Handvest betekent een nieuwe, belangrijke stap op weg naar een meer verenigd en hopelijk rechtvaardiger en eerlijker Europa.
Ik zal voor dit Handvest stemmen, niet zozeer omdat ik ervan overtuigd ben dat het op een correcte en doeltreffende manier zal worden toegepast, maar omdat het onmogelijk is het niet eens te zijn met de leidende principes ervan. Er zijn nog sterke twijfels, die voortkomen uit begrijpelijke bezwaren: ik denk aan die landen van de Gemeenschap waarin het recht op leven uitsluitend en alleen een beginselverklaring is, waar menselijk leven vanaf de conceptie zonder onderscheid wordt onderdrukt; ik denk aan de Europese consument die, volgens het Handvest, zoveel en zulke belangrijke nieuwe rechten heeft en aan wie op dit moment de resten van gekke koeien worden gegeven, kapitalisme dat zich verrijkt over de rug van de armen; ik denk aan die arbeiders in de fabrieken die eigenlijk recht hebben op een vaste baan en wie, in naam van de mondialisering van de markten, het recht op een toekomst wordt ontzegd om hun werk over te plaatsen naar een land waar arbeid goedkoper is; ik denk aan de studenten en docenten en aan het recht op onderwijs, en ik denk aan de afbrokkelende en verouderde structuren van landen die daarvan afzien; geachte collega' s, ik denk aan de vrijheid van en het recht op meningsuiting, en ik denk aan al diegenen die in Europese gevangenissen zitten omdat hun mening niet met die van de anderen overeenkomt; ik denk aan het recht op onderdak en op een passende levenskwaliteit; ik denk aan de jongeren die in naam van vaak maffiabelangen niet eens meer recht hebben op liefde.
Over dat alles en nog meer dingen maak ik me zorgen, maar ik stem toch voor het Handvest, ook als het een utopie is, want aan ons allen wordt een revolutie gevraagd die, om te worden verwezenlijkt, een greintje rationele utopie nodig heeft.

Titford
Mijnheer de Voorzitter, in de aanbeveling waarover dit debat gaat, geeft het Parlement zijn goedkeuring aan het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Vervolgens verzoekt het zijn Voorzitter en de voorzitter van de Raad en van de Commissie om het Handvest in Nice officieel af te kondigen. Dit Handvest heeft echter duidelijk tot doel het steeds hechtere verbond tussen de Europese volkeren te bevorderen. Volgens de co-rapporteur, de heer Duff, is dit een belangrijke stap naar verbetering van de kwaliteit van de Europese integratie.
Als vertegenwoordiger van het Engelse volk, dus niet van de Europese volkeren, kan ik slechts zeggen dat ik geen mandaat heb om de Europese integratie te bevorderen - net zomin als de regering van het Verenigd Koninkrijk dat heeft ­, als het tenminste echt zijn inwoners vertegenwoordigt. In feite is het merendeel van de inwoners van het Verenigd Koninkrijk fel gekant tegen verdere integratie. En dus ben ik dat, als rechtgeaarde democraat, ook. Ik distantieer mijzelf dan ook van dit initiatief en zal tegen stemmen.

Cederschiöld
­ (SV) Mijnheer de Voorzitter, het Handvest maakt bestaande rechten zichtbaar en tegelijkertijd worden er voor Europa historische stappen gezet. Uiteindelijk gaat het debat erover of de EU gebaseerd moet zijn op normale rechtsstatelijke beginselen. Het Handvest vult een leegte in het EG-recht en vergroot de bescherming van het individu tegen schendingen door de Europese politie, overheden die fraude bestrijden en mededingingsautoriteiten. Hoewel we momenteel in de praktijk al straffen opleggen, ontbreken er normale mogelijkheden om in beroep te gaan tegen schendingen van de mensenrechten, die in rechtsstaat niet mogen ontbreken.
Ieder individu - vrouw, man, werknemer en ondernemer - moet beschermd worden tegen eventuele politieke en bestuurlijke schendingen van de zijde van de EU. Hier zijn geen goede argumenten tegen in te brengen. Iemand die onrechtmatig wordt benadeeld door de rechtsmiddelen van de Unie moet recht hebben op een gerechtelijk onderzoek. Een uitgebreid Europa met een sterke concurrentiepositie moet gebaseerd zijn op rechtsstatelijke beginselen. Er is een breed politiek draagvlak nodig voor het recht van het individu op gerechtelijk onderzoek van schendingen. Een rechtsgebied met 500 miljoen mensen kan anders niet functioneren.
Het Handvest is een evenwichtig en solide basis voor de uitbreiding. Er bestaan veel misverstanden over de materiële inhoud en de consequenties ervan. Deze misverstanden moeten worden onderzocht. Degenen die daar behoefte aan hebben raad ik aan om de verklaringen in artikel 49 te lezen en tevens de jurisprudentie te bestuderen van de beide rechtcolleges die verbonden zijn aan het Handvest.
Het Handvest zal de justitiële ontwikkeling in de EU beïnvloeden en waarschijnlijk geleidelijk aan steeds meer steun krijgen. Ik ben van mening dat de rechtbank zich moet laten beïnvloeden door de bepalingen betreffende de vrijheid van uitoefening van beroep, ondernemerschap en het eigendomsrecht. Tot slot wil ik onze bekwame delegatieleider Méndez de Vigo van harte bedanken.

Paciotti
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel en de goedkeuring van het Ontwerphandvest van de grondrechten zouden een zeer brede consensus moeten vinden. Het lijkt mij dat alleen tegenstanders van de Europese Unie een grond hebben om ertegen te zijn. Die hebben we hier gehoord. Ik begrijp de kritiek niet van degenen die vinden dat het Handvest niet alles omvat wat zij erin opgenomen hadden willen zien. Waarschijnlijk ontbreekt er voor iedereen wel iets; het Handvest kan immers niet de spiegel van één partij zijn maar moet het gemeenschappelijke referentiepunt vormen voor iedereen die zich een Europese burger voelt, iedereen die de verschillen en de pluralistische samenleving respecteert.
Kon het beter? Ik denk het wel, al was het maar omdat niet alles wat ik heb voorgesteld, is overgenomen. Is het dan beter niets te doen? Dit Handvest niet goed te keuren? Beslist niet! Dit Handvest, ik zeg het nog eens, maakt van de Unie een rechtsgemeenschap; het is een stap in het proces van de constitutionalisering van de Unie, het is het eerste internationale document dat zowel nieuwe burgerrechten, nieuwe politieke, economische als sociale rechten bevat, in overeenstemming met het beginsel van de ondeelbaarheid van grondrechten. Ik begrijp degenen niet die beweren dat het nergens toe dient, dat het alleen maar algemeenheden en mooie woorden zijn. Wie dat zegt, kent de geschiedenis van de instellingen niet: ook "liberté, égalité, fraternité" zijn mooie woorden, maar ze zijn het fundament van veel rechtsorden in ons Europa. Op grond van formules als deze artikelen hebben onze gerechtshoven in de loop der tijden onze grondrechten gegarandeerd.
Laten we de bewering dat alleen macht en geld tellen en al het andere slechts woorden zijn aan cynische reactionairen overlaten. Nee, de woorden die onze beginselen, onze waarden, onze grondrechten belichamen hebben macht en kracht, als we ze omarmen als instrumenten van ons maatschappelijk leven. Laten we het Handvest dus goedkeuren en de woorden serieus nemen. We mogen niet toelaten dat ze worden gebagatelliseerd, gedevalueerd, verwaarloosd. Als we willen dat regeringen ze in acht nemen en rechters ze garanderen, moeten we onze rechten serieus nemen!

Gahrton
­ (SV) Mijnheer de Voorzitter, ik heb lang getwijfeld. Het Handvest bevat positieve onderdelen, maar ook onderdelen waar ik principiële bezwaren tegen heb. Doorslaggevend was voor mij een oproep van de snelst groeiende progressieve volksbeweging van Europa: het Franse Attaque, die het Handvest beschouwt als een instrument de régression sociale, een instrument voor sociale achteruitgang.
Attaque komt tot de conclusie dat het Handvest een stap terug betekent in verhouding tot de reeds bestaande regelgeving van de lidstaten, de VN, de Europese Raad en de Internationale Arbeidsorganisatie. Attaque komt eveneens tot de conclusie dat er voorbijgegaan wordt aan de rechten van de vakbonden en is van mening dat het eigenlijk gaat om het bekrachtigen van het vrije verkeer van kapitaal.
Als de snelst groeiende progressieve volksbeweging uit het land van de eerste democratische revolutie, Frankrijk, die niet verdacht kan worden van enige vorm van Scandinavische euroscepsis of iets in die geest, zo krachtig protesteert tegen het Ontwerphandvest, kan ik onmogelijk voor stemmen.

Frahm
­ (DA) Mijnheer de Voorzitter, ik ga verder waar de heer Gahrton gestopt is. Ik vind het problematisch dat men de sociale rechten ondeelbaar en universeel noemt en tezelfdertijd consequent verwijst naar nationale wetgeving en praktijk in het hoofdstuk dat "Solidariteit" heet. Dat zwakt precies het universele en ondeelbare kenmerk van deze rechten af. Dit was een inhoudelijk aspect waar ik moeite mee had. Ik heb echter ook moeite met de constructie die wij nu op poten zetten. Indien wij de mensenrechten op Europees niveau willen versterken, dan moeten wij energie investeren in de versterking van de rol van de Raad van Europa en moeten wij de EU het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de bijhorende verdragen over culturele en sociale rechten laten bekrachtigen in plaats van beetje bij beetje een concurrerend systeem op te bouwen, wat nu gebeurt. De Raad van Europa vertegenwoordigt immers heel Europa, alle Europese landen. Wij zijn nog maar met vijftien. Tot slot is er het probleem dat men een grondwet wil maken zonder steun van de bevolking. Dit zal het aantal stemmen bij de volgende Europese verkiezingen niet doen stijgen.

Maij-Weggen
Mijnheer de Voorzitter, het Handvest dat ter goedkeuring voor ons ligt, is een werkstuk waarop we trots mogen zijn. Voor het eerst sinds de oprichting van de Europese Unie ligt hier de basis van een grondwet, een grondwet voor de supranationale structuur die de Unie is.
Het is naar ons oordeel een goed stuk, een stuk waarvan we ook als christen-democraten kunnen zeggen: onze normen en waarden zijn hier goed in terug te vinden. Het recht op menselijke waardigheid en op menselijke integriteit staat goed verwoord. Dat geldt ook voor de eerbiediging van familie en gezinsleven en de wijze waarop de rechten van kinderen, ouderen en gehandicapten zijn geformuleerd. Zo biedt dit Handvest een extra bescherming voor de meest kwetsbare medemensen in onze Europese samenleving en dat is goed.
Het Handvest biedt ook evenwicht. Naast de sociale rechten die goed zijn verwoord, vinden we nu ook het recht op vrijheid van ondernemerschap en vrijheid van beroep terug in de tekst. Zo is een goed evenwicht gevonden tussen een aantal rechten die meestal door vakbonden worden benadrukt en rechten die meer door werkgeversorganisaties en midden- en kleinbedrijf worden verwoord.
Een derde kanttekening die ik wil maken, gaat over de rechten van burgers uit derde landen. Ook daarvoor hebben we artikelen die burgers beschermen tegen discriminatie, bijvoorbeeld op de arbeidsmarkt. Ook dat was een wens van onze fractie.
Dan het meest sterke deel van het Handvest: dat is artikel 21, het grote anti-discriminatieartikel. Dat verbiedt discriminatie op zestien gebieden. Ik beschouw het als de kroon op dit Handvest. Dit artikel zal nog vaak nodig blijken als we kijken naar de ontwikkelingen en naar discriminatie, racisme en xenofobie die we in onze lidstaten zien.
Voorzitter, het was een grote eer om mee te mogen werken met de collega's uit het Parlement en uit de nationale parlementen om dit Handvest op te stellen. We danken Roman Herzog en Iñigo Méndez de Vigo voor hun voortreffelijke leiding van de Conventie en we hopen van harte dat dit Handvest in Nice wordt goedgekeurd met de handtekening van onze voorzitter Nicole Fontaine.
Laten we vooral hopen dat onze Europese burgers vaak gebruik zullen maken van dit Handvest als hun rechten worden aangetast. Voor die burgers is het bestemd en we hopen dat zij het in dankbaarheid zullen aanvaarden.

Van den Burg
Voorzitter, op 6 december ga ik in Nice demonstreren. De Europese vakbewegingen en de NGO's hebben daartoe opgeroepen. Alleen al vanuit de EVV-organisaties worden 60.000 mensen verwacht. Deze rally is geen demonstratie tegen het Handvest. Er schijnen ook in deze kringen mensen te zijn die dat denken en die dat wellicht zouden willen. Maar die hebben er niks van begrepen. De manifestatie is voor een sociaal en democratisch Europa, voor een Europa van de burgers. Het Handvest is een deel van de omslag daar naar toe, van de dynamiek naar een sterk en sociaal Europa.
Zoals u weet, hebben vooral de sociale en economische grondrechten mijn warme aandacht gehad. Naast het EVRM moet ook het Sociaal Handvest van de Raad van Europa als bron en bodem voor het EU-Handvest gelden. Weet u wat mij opviel toen vorige week het voortgangsrapport met betrekking tot de uitbreiding door Prodi en Verheugen werd gepresenteerd? Dat staatje daar achterin over de ratificatie van grondrechtenverdragen. Als je daar een staatje naast legt van de huidige lidstaten dan blijkt dat zij in ieder geval op het punt van het herziene Sociaal Handvest van de Raad van Europa slechter scoren dan de toetredingslanden. Dat vind ik toch erg gênant.
Het nieuwe Handvest zal, ook als het nog niet bindend is, zijn juridische effect hebben. Dat heeft het Hof van Justitie op 2 oktober in de laatste Conventievergadering klip en klaar aangegeven. De instellingen die het Handvest nu plechtig gaan ondertekenen, moeten het echter niet alleen aan de rechters overlaten. Om te beginnen moeten zij een verwijzing in artikel 6 van het EU-Verdrag opnemen. Er moet een traject worden uitgezet naar de bindende opname van de artikelen van het Handvest in het Verdrag en er moeten toezichtprocedures komen, rapportageverplichtingen, onafhankelijke deskundigen en klachtenprocedures. De Raad van Europa heeft naast het Hof voor de Mensenrechten ook veel ervaring met dergelijke vormen van toezicht waar wij op kunnen voortbouwen.
Al met al moet duidelijk zijn dat Nice niet het eindpunt is van het Handvest, maar het begin. Grondrechten, het hart van Europa: de campagneleus van EVV- en NGO-platform blijft de komende tijd erg actueel. Daar gaan wij in Nice de straat voor op.

Meijer
Voorzitter, sociale grondrechten, individuele vrijheidsrechten en milieubescherming worden in de bestaande nationale grondwetten niet genoemd of nemen daarin een te bescheiden plaats in. Sommige voorstanders van een Europese grondwet of van een handvest als tussenstap op weg daarheen, zien daarin de mogelijkheid om die achterstand in één klap weg te werken. Er bestaan ook andere voorstanders van een Europese grondwet. Zij willen een propagandadocument dat vooral de huidige Europese Unie beschrijft en toekomstige ontwikkelingen naar één Europese superstaat rechtvaardigt zonder dat de inwoners van Europa er enig nieuw recht aan kunnen ontlenen.
Die eerste bedoeling ondersteun ik, de tweede wijs ik af. Het Ontwerphandvest van de grondrechten van de Europese Unie is een onduidelijk compromis tussen die twee botsende opvattingen waarbij de tweede overheerst. Voor sommige rechten betekent het zelfs een stap terug. Daarom is dit document niet rijp voor besluitvorming. Op korte termijn is het veel belangrijker dat de Europese Unie zich bindt aan het reeds bestaande Europees Verdrag voor de rechten van de mens van de Raad van Europa. Het Ontwerphandvest kan voorlopig dienen als een interessant discussiestuk voor partijen, vakbonden, milieuorganisaties, kerken en vele andere groeperingen in de lidstaten en kandidaat­landen van de Unie over de toekomst van de samenwerking tussen de Europese volkeren.

Rack
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, macht vereist controle. De Europese instellingen hebben macht. In het belang van de burger moeten wij die macht beperken. De bestaande lacunes in de Europese bescherming van de grondrechten moeten dringend worden opgevuld. Over de vraag of de Unie niet, net als de lidstaten, tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens moet toetreden, wordt sedert vele jaren gedebatteerd. Het verheugt mij dat de Unie dat om een aantal redenen niet heeft gedaan.
Uit de tekst van het Handvest, dat wij vandaag ­ hopelijk met een grote meerderheid - zullen goedkeuren, blijkt duidelijk dat dit Handvest voor meer en modernere bescherming van de grondrechten zal zorgen dan toetreding tot het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens zou hebben gedaan. Amper een derde van het Handvest bestaat uit garanties die uit het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens zijn overgenomen. Het grootste deel gaat verder: op het gebied van de politieke rechten van de burgers van de Unie, de economische en sociale rechten en, last but not least, de voor de toekomst belangrijke kwesties van de milieu-, gezondheids- en consumentenbescherming.
Om werkelijk doeltreffend te zijn, moet het Handvest Europees recht worden. Vandaag doen wij slechts een enkele stap op een nog lange weg. Het plechtig afgekondigde Handvest moet bindend Europees constitutioneel recht worden.
Wij doen vandaag niet de eerste stap naar een Europese superstaat. Dat wij voor grondrechten van de Unie en constitutionalisering van de Verdragen opkomen, betekent niet dat wij naar de verenigde staten van Europa evolueren. Er moet echter zo snel mogelijk een constitutionele tekst voor Europa komen, waarin de burgers duidelijke en begrijpelijke uitspraken over Europa vinden. Daarin moet staan welke rechten de burgers hebben, welke bevoegdheden de Unie heeft overgenomen en welke bevoegdheden ook in de toekomst door de lidstaten zullen worden uitgeoefend en hoe Europa zijn opdrachten met alle garanties voor een bescherming van de mensenrechten volgens de principes van de rechtstaat zal vervullen. Aan die opdracht moeten wij voortwerken. Die weg moeten wij gaan.

Seguro
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ten eerste sluit ik mij aan bij de welverdiende gelukwensen. Mijn felicitaties aan alle deelnemers aan de Conventie, en met name aan de heer Méndez de Vigo en mijn collega Pervenche Berès. Met uw welnemen zou ik tevens met enig gevoel van trots de actieve en geëngageerde deelname van commissaris Antonio Vitorino willen onderstrepen.
Ik vraag uw aandacht voor drie punten die hier reeds in de loop van de ochtend door mijn collega's zijn aangesneden. In de eerste plaats verdient de lovenswaardige werkwijze van deze Conventie navolging. De gehanteerde formule moet in de toekomst verder worden uitgediept, vooral met het oog op de herziening van de Verdragen van de Europese Unie. Ten tweede moet het Handvest noodzakelijkerwijs een bindend karakter hebben. De Europese burgers zouden maar moeilijk kunnen begrijpen dat Europa sneller werk maakt van de markt en de munt dan van de daadwerkelijke tenuitvoerlegging van hun burgerrechten en grondrechten. Ten derde dring ik erop aan - zoals anderen hier vóór mij hebben gedaan - dat in de conclusies van Nice, en met name in de herziening van het Verdrag, in artikel 6, lid 2, een verwijzing naar het Handvest van de grondrechten wordt opgenomen. Het volstaat niet het Handvest te ondertekenen en met veel vertoon af te kondigen. De rechten moeten ook echt in de praktijk worden gebracht. Vandaar onze oproep tot het voorzitterschap. Het moet ten overstaan van zijn collega's in de Raad een pedagogische functie uitoefenen.
Tot slot heb ik nog twee voorstellen. Enerzijds ben ik van oordeel dat de ondertekening en ratificatie van het Handvest van de grondrechten door de parlementen van de kandidaat-landen deel moeten uitmaken van hun acquis communautaire. Anderzijds dienen de conclusies van Nice een duidelijk tijdschema te bevatten opdat de landen die in de toekomst het voorzitterschap zullen waarnemen, van het Handvest op het Verdrag kunnen overstappen. Ik stel voor dat de desbetreffende termijn samenvalt met de ratificatie door de respectieve parlementen van de nieuwe herziening van de Verdragen waartoe in Nice moet worden besloten.

Tajani
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, het Handvest dat we vandaag met de overtuiging van goede Europeanen zullen goedkeuren, is zeker een stap vooruit in de opbouw van een politiek Europa waarin we vast geloven. Velen hebben erop gewezen dat deze tekst niet de juridische status van een verdrag heeft. Daarom moeten er meer stappen volgen. Het uiteindelijke doel is een Europese grondwet, een fundamentele wet voor een Unie. De Unie mag niet beperkt blijven tot een gemeenschappelijke munt, maar moet een politieke realiteit zijn met een echt gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Zij moet een gelijkwaardige gesprekspartner voor de Verenigde Staten worden, die de uitdaging van de mondialisering aankan; daarbij zullen in de komende jaren ook de Aziatische landen, te beginnen met China, een rol spelen.
Mijnheer de Voorzitter, het Handvest is dus slechts het begin van moeilijke en veeleisende, maar tegelijkertijd enthousiasmerende taak. De tekst die we vandaag zullen goedkeuren is de vrucht van een compromis en, zoals voorzitter Poettering heeft gezegd, hij stelt ons op sommige punten niet tevreden. Daarom moet het Handvest de aanleiding vormen voor een breed debat over de toekomstige Europese grondwet. Het Handvest van de grondrechten moet de rechten juridisch bindend sanctioneren en de bevoegdheden van de Unie, de lidstaten en de regio' s vastleggen. Bovendien moet het door het volk worden bekrachtigd. Dat is de reden dat het Handvest door dit Parlement en de nationale parlementen moet worden behandeld en goedgekeurd.
De afgevaardigden van Forza Italia zijn er, samen met de Europese Volkspartij, van overtuigd dat het Europa van de toekomst steeds meer de rechten van de persoon en het gezin moet beschermen, en moet verhinderen dat nieuwe vormen van racisme en antisemitisme de kop opsteken. Daarom zullen zij voor de aanbeveling bij het Handvest van de grondrechten stemmen.

Lund
­ (DA) Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral dank ik de deelnemers aan de Conventie, zowel de afgevaardigden van de Commissie, als die van het Parlement en de Raad. Ik vind dat ze zeer degelijk werk hebben geleverd. Het Handvest dat wij vandaag moeten goedkeuren, versterkt en verduidelijkt de gemeenschappelijke grondrechten en waarden, waarop onze gemeenschap gebouwd dient te zijn. Het is een handvest dat de mens in sterke mate centraal stelt. Ik zal enkele belangrijke punten naar voren brengen. Eerst en vooral vind ik het goed dat respect gevraagd wordt voor het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en het Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg. Het is belangrijk dat we de autoriteit van beide instanties niet ondermijnen. Tevens vind ik het positief dat voor de vaststelling van de gemeenschappelijke waarden rekening dient te worden gehouden met de verschillende culturen en tradities in Europa. Ik denk dat het belangrijk is dit voor ogen te houden om de vereiste steun van de Europese burgers voor het Handvest te krijgen.
Het Handvest bevat nog een zeer positief element, namelijk vergaande bepalingen voor de bescherming van minderheden en de bestrijding van discriminatie. Dat vind ik zeer positief. Ik vind het ook goed dat men toekomstgericht heeft gedacht en tevens nieuwe beschermingsgebieden in de tekst heeft opgenomen. Ik denk bijvoorbeeld aan het milieu en de biotechnologie. Ik denk dat de goedkeuring van het Verdrag van Nice een sterk signaal zal geven naar de kandidaat-landen en zal tonen dat de EU de eerbiediging van de fundamentele vrijheidsrechten ernstig opvat. Tot slot ben ik tevreden dat het Handvest in Nice als een politiek document zal worden aangenomen. Ik denk dat het een goede basis zal vormen voor de dialoog over de toekomstige ontwikkeling van Europa, die wij met de burgers moeten aangaan.

Mombaur
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, het is duidelijk dat, als één van de fracties in het Parlement of één van onze meer dan honderd politieke partijen het Handvest had opgesteld, het er op veel punten anders had uitgezien. Dat is echter niet relevant. Het kwam erop aan een Europese consensus te vinden. Die ligt nu voor. Dit is wereldwijd het modernste document over de grondrechten. Het verdient onze waardering. Als ik het goed heb, heeft de Conventie uit meer dan 31 rechtsbronnen gehaald wat als grondrecht in aanmerking kwam. De Conventie heeft ook de fundamentele waarden van de Europese Unie verduidelijkt. Ik wil de sprekers die in het Handvest bijvoorbeeld de verantwoording van het beleid tegenover God missen, erop wijzen dat in de preambule staat dat deze tekst in het besef van het geestelijke, religieuze en morele erfgoed van de Unie is geformuleerd.
Ik heb nog een andere opmerking. Jammer genoeg was het niet mogelijk het recht van minderheden afdoende in het Handvest op te nemen. De delegatie van het Europees Parlement wilde dat met etnische minderheden rekening werd gehouden. In de Conventie was dat echter niet haalbaar. Die tekortkoming dient hier te worden vermeld. Ik heb ook nog een woord voor onze critici. Het is gebruikelijk dat het beleid door de journalisten wordt bekritiseerd. Dat is ook goed en hoeft niet te veranderen. Ik wil echter eens het omgekeerde doen en tegen onze critici, de journalisten, zeggen: u hebt over de hele lijn gefaald. Gedurende negen maanden is in alle openheid ­ in de meest transparante procedure ooit ­ aan deze grondrechten gewerkt. De Europese journalisten hebben echter gefaald en de burger niet op de hoogte gehouden van wat hier gebeurde.

Cornillet
Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet al te lang stilstaan bij de gevolgen die dit Handvest op verschillende niveaus kan hebben. Binnen de Unie weten de Europese burgers nu dat Europa zich niet alleen met economische aspecten bezighoudt. Wat de uitbreiding betreft kan geen enkel land nu meer denken dat het tot de Unie kan toetreden als het zijn interne rechtstelsel niet aanpast overeenkomstig de beginselen van het Handvest. Internationaal gezien geeft Europa met het Handvest tenslotte een belangrijk signaal af.
Het Handvest heeft echter nog andere gevolgen, met name voor ons interne rechtstelsel. Net als anderen ben ik van mening dat er in artikel 6 verwezen moet worden naar het Handvest. Voorts denk ik dat deze tekst op een later moment opgenomen dient te worden in de Verdragen. Wie gelooft er overigens nog in, dat de aanneming van dit Handvest door ons Parlement geen juridische gevolgen zal hebben? De parlementen zijn vanouds de hoeders van de publieke vrijheden. De methode die hier wordt toegepast is enigszins vreemd omdat in het parlementaire recht een proclamatie niet bestaat.
Wij zullen straks officieel en op zeer plechtige wijze dit Handvest aannemen, naar ik hoop met een overgrote meerderheid in dit Parlement. Heel wat rechtbanken zullen hun uitspraken op dit Handvest baseren, zelfs wanneer het niet onmiddellijk in de Verdragen wordt opgenomen.
De aanneming van dit Handvest heeft overigens ook gevolgen voor onze eigen werkwijze. Ik zal u een voorbeeld geven. Mijn collega's van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken hebben mij benoemd tot rapporteur die de naleving van de rechten van de mens in de Unie moet onderzoeken. Uiteraard zal de situatie na de aanneming van het Handvest niet meer dezelfde zijn als daarvoor. Nadat dit Parlement het Handvest van de grondrechten heeft aangenomen, zal deze tekst het uitgangspunt vormen voor mijn onderzoek. Ik zal alle persoonlijke en intellectuele middelen aanwenden en optimaal gebruik maken van de medewerkers die ik ter beschikking krijg om per land en voor ieder recht te onderzoeken in hoeverre het Handvest in de vijftien lidstaten van de Unie wordt nageleefd. Als Parlement moeten we er immers op toezien dat de regels die wij aannemen worden nageleefd. Onze leidraad moet hierbij zijn dat de mensenrechten op geen enkele manier mogen worden geschonden. Maar laten we de realiteit niet uit het oog verliezen. De mensenrechten worden zeker niet in alle gevallen eerbiedigd. We hebben hier allen de plicht te onderzoeken hoe we deze schendingen van de mensenrechten aan de kaak kunnen stellen. Er moet immers een rechtbank zijn om de schendingen te veroordelen en een publiek bestuur om onderzoek uit te voeren en te voorkomen dat de schendingen zich herhalen. Dit is in ieder geval de gedachtelijn die uw rapporteur zal volgen, geachte afgevaardigden, nadat het Handvest van de grondrechten straks is aangenomen.

Tannock
Mijnheer de Voorzitter, het probleem met het Europese Handvest van de grondrechten, hoe nobel de bedoelingen ook zijn die erin worden nagestreefd, is volgens mij allereerst de inconsequentie ervan: het document verwijst slechts naar EU-instellingen maar begeeft zich op terreinen van de jurisdictie waarop de EU momenteel geen bevoegdheid heeft - met alle mogelijke ongewenste gevolgen van dien.
Om een voorbeeld uit het strafrecht te geven: Europa zou, door de afschaffing van het recht tot uitlevering van voortvluchtigen aan landen die de doodstraf kennen, een toevluchtsoord voor Amerikaanse moordenaars kunnen worden. Het vastleggen van het ne bis in idem beginsel bijvoorbeeld, zou de Britse overheid in verlegenheid brengen, omdat deze net besloten heeft dit beginsel af te schaffen. Het tweede probleem is dat de antidiscriminatiebepalingen belachelijk ruim zijn en makkelijk kunnen worden misbruikt. Deze rechten openen de deur voor homoseksuelen die willen trouwen en kinderen willen adopteren, en de clausules betreffende discriminatie op taalgronden zouden ervoor kunnen zorgen dat men in het Verenigd Koninkrijk niet langer mag weigeren EU-artsen in dienst te nemen, wanneer deze geen Engels spreken. De bepalingen en clausules zouden zelfs een bedreiging kunnen vormen voor de Thatcheriaanse vakbondshervormingen die in de jaren tachtig in het Verenigd Koninkrijk plaatsvonden.
Het meest zorgwekkend is het Orwelliaanse scenario dat artikel 52 biedt, namelijk de opschorting van grondrechten, als de belangen van de Europese Unie op het spel staan. Wij hebben al gezien wat er gebeurd is met het boek van Bernard Connolly. Dit kritische boek over de Commissie werd door het Gerecht van eerste aanleg verboden. Zal er een situatie ontstaan waarin alleen politiek correcte uitlatingen betreffende de EU worden getolereerd? Dit Handvest is niet alleen in aanleg schadelijk maar ook overbodig, omdat we reeds de beschikking hebben over het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, dat in 1950 werd gesteund door de grote conservatieve politicus, Winston Churchill, en de artikelen 6 en 7 van het Verdrag van Amsterdam.
We zijn getuige geweest van de hypocrisie in het Parlement toen de linkervleugel niet bereid was steun te geven aan mijn motie betreffende rechtsherstel voor de Italiaanse koninklijke familie. In Groot-Brittannië worden we al geconfronteerd met de gevolgen van het rechterlijk activisme, dat de macht van ons nationale parlement doet afkalven. Ongekozen rechters zouden deze trend in Europees verband nog aanzienlijk verder kunnen doorzetten. Het enige wat daardoor ontstaat is een concurrerende jurisdictie tussen het Europees Hof van Justitie en het Hof voor de Rechten van de Mens. Bovendien speelt men er de overbetaalde advocatuur mee in de kaart, of moet ik zeggen in de zak. Tenslotte is het een voedingsbodem voor beweringen dat de EU vastbesloten is een federale grondwet uit te roepen, met daarin een handvest als eerste hoofdstuk.

Bodrato
Mijnheer de Voorzitter, de stemming over het Handvest is een teken dat we weer de weg naar een Europese grondwet in zijn geslagen. De Unie is een gigant in de wereldeconomie, maar als ze zonder ziel blijft, als de vrijhandelszone samen met het democratisch tekort groeit, groeit ook het risico dat het concurrentievermogen in conflict komt met de solidariteit en dat een ongereglementeerde markt de nostalgie naar het verleden voedt in sociale en geografische gebieden die zich in hun tradities en hun veiligheid bedreigd voelen.
Het Handvest heeft veel voorstanders maar ook veel vijanden; we hebben de kritiek gehoord van degenen die geen politiek Europa willen. Deze meningsverschillen maken deel uit van de vrijheden die in het Handvest zelf worden erkend.
Door de argumenten van de vijanden van het Handvest komt niet alleen de politieke betekenis van het Handvest duidelijker naar voren, maar ook de juridische waarde ervan. Die is niet in strijd met de Verdragen maar versterkt de democratische vooruitzichten. Voor sommigen is het Handvest een te kleine, voor anderen een te grote stap. De leden van de Europese Volkspartij, die christen-democratische wortels hebben, zijn ervan overtuigd dat het beroep op het geestelijke en morele erfgoed van Europa de cohesie van een Unie waarin culturele en politieke diversiteit positief worden opgevat, zal versterken. De methode, die heeft geresulteerd in een transparante en open Conventie, en het werk van de heer Méndez de Vigo en de andere collega' s verdienen onze instemming. Nu verwachten we van Nice een strategie die van Europa een unie van economische, sociale en politieke rechten maakt.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, geachte afgevaardigden, de Commissie wil zich allereerst aansluiten bij het betoog van voorzitter Moscovici. Verder is ze ingenomen met de zeer belangrijke bijdrage die de leden van het Europees Parlement aan het debat en binnen de Conventie hebben geleverd. De Commissie wil in dit opzicht met name haar lof uitspreken voor de rol die de heer Méndez de Vigo in het presidium van de Conventie heeft gespeeld bij het opstellen van het Handvest van de grondrechten.
Voorts wil ik benadrukken welke zeer belangrijke rol voorzitter Herzog heeft gespeeld. Enerzijds heeft hij ons erop gewezen dat het Handvest zodanig dient te worden opgesteld dat het in een later stadium van een dwingend karakter kan worden voorzien. Anderzijds heeft hij een cruciale rol gespeeld bij de onderhandelingen op politiek vlak en die geleid hebben tot een tekst waarover overeenstemming bestaat. Dankzij deze overeenstemming kunnen we deze tekst aan onze burgers presenteren als de gezamenlijke visie van de Europeanen op de rol van de grondrechten binnen de nieuw te creëren Europese Unie van de 21e eeuw.
Velen hebben zich al afgevraagd wat de toegevoegde waarde van dit Handvest is. In dit kader wil ik hier twee punten benadrukken die in de ogen van de Commissie van buitengewoon groot belang zijn. Het eerste punt is het beginsel van de ondeelbaarheid van de politieke, economische en sociale rechten. We mogen dit zeer belangrijke beginsel niet veronachtzamen en stellen dat het om een afrekening met het verleden gaat. Integendeel! Het beginsel van de ondeelbaarheid van de grondrechten is een politiek compromis dat betrekking heeft op de toekomst, aangezien sommigen van mening zijn dat de ongebreidelde globalisering en de hegemonie van de financiële markten moeten worden gewaarborgd, zelfs al gaat dat ten koste van de sociale rechten van de burgers.
Ik wil hier benadrukken dat het Handvest niet is voortgevloeid uit een ideologie. De tekst is opgesteld om de centrale waarde van het menselijk wezen in de Europese eenwording te benadrukken. Het Handvest weerspiegelt een bepaalde visie op het sociale model, dat wil zeggen een sociaal model waarin de solidariteit en de naleving van de mensenrechten hand in hand gaan met een goede concurrentiepositie in de wereld. Het gaat dus om niets minder dan een politiek handvest voor de toekomst.
De tweede toegevoegde waarde van het Handvest is het beginsel van de universaliteit van de grondrechten. Ik wil in dit opzicht benadrukken dat het de eerste keer is dat in een document van de Europese Unie rechten staan opgesomd die vrijwel allemaal van toepassing zijn op alle mensen, ongeacht hun nationaliteit en zelfs hun verblijfsvergunning. Deze opsomming van rechten in één handvest is van groot belang, aangezien de Unie de rechtspositie in termen van rechten en plichten zal moeten vaststellen van de onderdanen van derde landen die legaal in de Europese Unie verblijven.
Uiteraard vormt dit Handvest slechts een begin. Ik beschouw het als een solide fundament op basis waarvan we op sociaal gebied vooruitgang kunnen boeken. Dit geldt ook voor de rechtsgrondslag van het Handvest. Ik denk dat de ondeelbaarheid van de grondrechten een buitengewoon belangrijk beginsel is en dat de Raad, de Commissie en het Parlement zich extra moeten inspannen om dit Handvest te publiceren en onder de aandacht van de burgers te brengen. Het Handvest heeft vanuit politiek oogpunt een belangrijke opvoedkundige waarde, maar ik denk dat de tekst ook op juridisch gebied een belangrijke rol gaat spelen, met name ten aanzien van de instellingen die dit Handvest gaan afkondigen. Ik ben ervan overtuigd dat de Commissie, de Raad en het Parlement, als instellingen van de wetgevende en uitvoerende macht, met het Handvest van de grondrechten rekening zullen moeten houden. Ook het Hof van Justitie zal de tekst niet kunnen negeren. Ik betreur het dat sommigen zich het rechterlijk activisme hebben uitgesproken, want ik vraag me af of dat juist niet wordt aangewakkerd door artikel 6, lid 2, van het Verdrag, waarin sprake is van een vaag en abstract begrip als de "gemeenschappelijke constitutionele tradities" van de vijftien lidstaten, maar niet van dit Handvest met 48 duidelijke en leesbare artikelen.
Zoals u weet is de Commissie van mening dat de Conventie een tekst heeft opgesteld die vroeg of laat in de Verdragen dient te worden opgenomen. Men zou zelfs kunnen zeggen dat de opname van het Handvest in de Verdragen en de erkenning van de rechtsgrondslag ervan als twee aparte fasen gezien kunnen worden. De Commissie heeft de IGC voorgesteld de Verdragen te reorganiseren en denkt dat het Handvest in het kader van deze reorganisatie in de Verdragen dient te worden opgenomen. Wij hopen dat de Raad ons voorstel in Nice zal goedkeuren. Het zou onbegrijpelijk zijn als de staatshoofden en regeringsleiders het Handvest op plechtige wijze zouden afkondigen, maar in artikel 6, lid 2, van het Verdrag geen verwijzing naar deze tekst zouden opnemen. Ik heb vertrouwen in de toezegging van het Franse voorzitterschap dat het reeds in Nice zal streven naar overeenstemming in de vorm van tenminste een verwijzing naar het Handvest als inspiratiebron voor de interpretatie van de grondrechten in de Europese Unie.
(Applaus)

Moscovici
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, ik zal het betoog van Antonio Vitorino niet kunnen overtreffen. Ik zal het daarom kort houden om de kwaliteit van het debat in dit Parlement te benadrukken. Een dergelijk kwalitatief goed debat heeft ook binnen de Conventie plaatsgevonden. Ik wil dan ook de leden van uw Parlement die bij de werkzaamheden van de Conventie betrokken waren, lof toezwaaien. Dit geldt in het bijzonder voor de heer Méndez de Vigo en mevrouw Pervenche Berès. Het doet me genoegen dat zich in de loop van dit debat kennelijk een duidelijke meerderheid ten gunste van deze tekst aftekent, ook al moet een aantal van u nog worden overtuigd. Sommigen vinden dat de tekst een te dwingend karakter heeft en dus te vooruitstrevend is, waardoor het Handvest een aantal hervormingen teniet zou kunnen doen. Anderen vinden de tekst inhoudsloos of juist onvoldoende dwingend. Ik kan uit deze commentaren wellicht afleiden dat deze tekst een weerspiegeling is van ons Europa, dat vooruitgang boekt door middel van compromissen tussen verschillende opvattingen, landen en tradities. Ik denk dat de woorden "en toch beweegt zij" van Galileo goed op deze situatie van toepassing zijn.
Ik wil hier slechts ingaan op een paar opmerkelijke punten die in dit debat naar voren zijn gebracht. Allereerst, mijnheer Dupuis, denk ik zeker niet dat het hier om een inhoudsloze tekst gaat. Ik ben daarentegen net als Antonio Vitorino van mening dat hij een gezamenlijke visie op onze Unie weergeeft en dat het Handvest, in de woorden van de heer Enrique Barón, onze Unie van een daadwerkelijke legitimiteit voorziet. Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat het hier om een zeer belangrijke bijdrage gaat die aan de verwachtingen van onze burgers voldoet. Onze burgers hebben immers behoefte aan betekenis, aan waarden een aan erkenning van hun rechten. Deze tekst, hoewel onvolledig en beperkt, voorziet in deze behoeften. Dit geldt ook voor de behoeften van de burgers van de kandidaat-landen, die verlangen naar rechten en waarden. Ik ben ervan overtuigd dat het Handvest zo volledig in het politieke communautaire acquis zal worden opgenomen.
Uiteraard heeft u tijdens dit debat de discussie over de rechtsgrondslag van dit Handvest hervat. In mijn hoedanigheid van fungerend voorzitter van de Raad kan ik u verzekeren dat uw boodschap duidelijk bij mij is overgekomen. Dit geldt in het bijzonder voor de krachtige bewoordingen van de heer Enrique Barón. Ik wil hier echter nogmaals benadrukken dat als wij vanaf het begin als eis hadden gesteld dat het Handvest een dwingend karakter zou moeten krijgen, u teleurgesteld over de tekst zou zijn geweest. De keuze was immers duidelijk: ofwel een substantiële tekst die weliswaar niet direct een dwingend karakter had, ofwel een tekst die wellicht onmiddellijk een dwingend karakter zou hebben, maar die in feite inhoudsloos zou zijn geweest. Bovendien ziet het er naar uit dat er zich binnen de Europese Raad geen meerderheid aftekent voor een dergelijk dwingend karakter.
Wij bouwen aan een imposant politiek project en iedere fase telt hier mee. Om die reden denk ik dat we er verstandig aan doen de basis van dit Handvest te consolideren en ons daarna op het volgende niveau voor te bereiden. Ik ben ervan overtuigd dat ons imposante politieke project vroeg of laat wordt voltooid.
De commissaris heeft zojuist gememoreerd hoe dit Handvest werd opgesteld vanuit de optiek dat het eens een dwingend karakter zou krijgen. Net als hij ben ik ervan overtuigd dat het zowel op de onmiddellijke termijn een unieke uitwerking zal hebben, als binnenkort bindend zal worden.
Wat de werkwijze betreft, ben ik van mening dat het compromis de tekst geenszins heeft afgezwakt, maar juist onze overeenstemming over de waarden en rechten die wij delen heeft benadrukt.
Er is gezegd dat de burgers onvoldoende bij de werkzaamheden zijn betrokken. Ik vind deze kritiek deels onterecht. Nooit eerder in de geschiedenis van de Europese eenwording is het transparantiebeginsel met zoveel overtuiging en succes toegepast. Er is geluisterd naar het Europees Verbond van Vakverenigingen, dat 60 miljoen werknemers in Europa vertegenwoordigt. Verder zijn er honderden NGO' s geraadpleegd en hebben de burgers hun bijdrage aan het Handvest kunnen leveren. Zo heeft de Conventie een aantal voorstellen van burgers overgenomen.
Tot slot het belangrijkste aspect van het Handvest, namelijk de inhoud. Mijns inziens is het Handvest bepaald niet inhoudsloos, aangezien het de burgers wat te bieden heeft. We kunnen zelfs spreken van een betekenisvolle en ambitieuze inhoud. De Conventie heeft ervoor gekozen de grondrechten op te stellen aan de hand van de verschillende documenten van de Raad van Europa, de Verdragen en de grondwetten van de lidstaten. De mensenrechten die in het Handvest staan verwoord zijn van grote betekenis. Ik denk bijvoorbeeld aan de onschendbaarheid van de menselijke waardigheid en het recht op leven dat een verbod op de doodstraf impliceert. Het Handvest is modern. Het houdt rekening met ethische aspecten van de nieuwe technologieën en wetenschappen en hun gevolgen voor de persoonlijke vrijheid. Ik denk bijvoorbeeld aan het recht op menselijke integriteit en het recht op bescherming van persoonsgegevens. Met mevrouw Pervenche Berès ben ik ervan overtuigd dat de sociale rechten niet achterwege mogen blijven.
In het Handvest worden de sociale waarden van de Europese eenwording bevestigd en wordt het respect voor deze waarden binnen de lidstaten gewaarborgd. Op deze wijze zal het vertrouwen van de burgers in de Unie worden versterkt. In het Handvest wordt voorts bijzondere aandacht besteed aan groepen kwetsbare burgers zoals gehandicapten, kinderen en ouderen. In het Handvest wordt bovendien op krachtige wijze de gelijkheid van mannen en vrouwen op alle gebieden benadrukt, net als het beginsel van non-discriminatie. De Unie mag mijns inziens trots zijn op de bijzonder krachtige wijze waarop al deze rechten zijn uitgedrukt.
In het Handvest zijn tenslotte de basisbeginselen van de Unie opgenomen. De fundamentele vrijheden van de Gemeenschap worden in herinnering gebracht en het Europese burgerschap wordt nog eens benadrukt. Voorts wordt in het Handvest gesproken over het recht op behoorlijk bestuur, wat aantoont dat het hier om een ambitieuze tekst gaat.
Tijdens dit debat heb ik een aantal vergelijkingen gehoord die er niet om liegen. Zo werd het Handvest vergeleken met een bot dat men de hond, in dit geval het Europees Parlement, zou toewerpen. Voorts werd de tekst beschouwd als dekmantel voor het falen van een kwakkelend Frans voorzitterschap, met name wat betreft de wijze waarop het leiding geeft aan de IGC. Ik wil overigens verder niet ingaan op deze krachtige veroordelingen, die ik niet altijd kan onderschrijven en waarvan ik hoop dat ze weerlegd kunnen worden na de aanneming van het Verdrag van Nice.
Hierop aansluitend wil ik benadrukken dat op de Top van Nice belangrijke beslissingen genomen moeten worden. We moeten stilstaan bij artikel 6, maar ook bij artikel 7. Ik hoop dat we met betrekking tot deze twee artikelen belangrijke hervormingen kunnen doorvoeren. De Top van Nice is van groot belang, maar mag niet worden beschouwd als het eindstation. De Top vormt slechts een fase in het proces van de Europese eenwording en ik denk dat het Handvest een van de belangrijkste elementen van deze fase zal vormen. Ik kijk met genoegen uit naar de opties die uw Parlement zal presenteren.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Turkije
De Voorzitter
­ Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende twee verslagen:
A5-0297/2000 van de heer Morillon, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het periodiek verslag 1999 van de Commissie over de vorderingen van Turkije op de weg naar toetreding (COM(1999) 513 ­ C5-0036/2000 ­ 2000/2014(COS));
A5-0303/2000 van de heer Seppänen, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een besluit van de Raad houdende wijziging van besluit 2000/24/EG tot vaststelling van een speciaal actieprogramma van de EIB ter ondersteuning van de consolidatie en verdieping van de douane-unie tussen de EG en Turkije (COM(2000) 479 ­ C5­454/2000 ­ 2000/0197(CNS))

Morillon
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, op 13 december 1999 heeft de Europese Raad besloten om Turkije de status van kandidaat-lidstaat van de Europese Unie toe te kennen en een toetredingspartnerschap in te voeren, alsmede één enkel financieel kader voor steun aan Turkije als kandidaat-lidstaat bij het voldoen aan de criteria van Kopenhagen.
In dit licht heeft de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid het onderhavige verslag opgesteld. Ik wil hier al mijn collega' s bedanken voor de bijdrage die ze hebben geleverd aan dit verslag waarin geconcludeerd wordt dat Turkije momenteel niet aan de criteria van Kopenhagen voldoet, zoals reeds eerder door de Commissie was bevestigd.
Sinds het besluit van Helsinki heeft Turkije aanzienlijke inspanningen geleverd, met name wat de hervorming van de rechtsmiddelen betreft, om beter tegemoet te komen aan de vereisten van de Europese Unie, inzonderheid ten aanzien van de eerbiediging van de mensenrechten. Dit blijkt onder meer uit het verslag van de heer Demirok, secretaris van de Turkse Coördinerende Hoge Raad voor de mensenrechten, waarin een omvangrijk maatregelenpakket voor de hervorming van de grondwet is opgenomen. Wij moeten echter ook constateren en begrijpen dat de bewustwording van de omvang van de hervormingen voor beroering heeft gezorgd in de verschillende politieke partijen en de Turkse publieke opinie. De Turkse burgers beseffen dat hun toetreding tot de Unie niet alleen een pijnlijke hervorming van hun instellingen vereist, en een gedeeltelijk opgeven van de soevereiniteit waaraan zij zozeer gehecht zijn, maar dat ook hun gewoonten en mentaliteit drastisch zullen moeten veranderen.
Daarom heeft het Parlement voorgesteld een Euro-Turks forum te creëren, waar ruimte is voor een diepgaande dialoog tussen bekwame vertegenwoordigers van de Turkse gemeenschap en daartoe aangewezen Europese parlementsleden. De toetreding van Turkije is te belangrijk voor de toekomst van de Unie en van Turkije zelf om het besluit hiertoe te nemen in de beslotenheid van de kabinetten, zonder een diepgaande open discussie. Zowel in het Europees Parlement als in de nationale parlementen moet hierover uitgebreid worden gedebatteerd. Iedereen erkent dan ook dat de weg naar de toetreding lang en moeilijk wordt.
De oprichting van het door het Parlement voorgestelde forum zou de eerste hinderpalen uit de weg moeten ruimen. Ons Parlement moet onze Turkse partners in het kader van dit forum en tijdens deze debatten duidelijk maken dat zij van Europese kant geen inmenging in hun interne aangelegenheden moeten vrezen, maar dat wij hun een nog duidelijker af te bakenen contract voorleggen in het kader van het toetredingspartnerschap en van de overeenkomst over het Handvest van de grondrechten. Het is aan hen om dit contract te aanvaarden of af te wijzen.
In de huidige situatie is het ook de taak van ons Parlement om het Turkse volk duidelijk te maken dat aan de toetreding tenminste drie voorwaarden zijn verbonden. In de eerste plaats de eerbiediging van de behoefte aan een eigen identiteit, die onze burgers in heel Europa steeds duidelijker tonen, naarmate zij sterker de behoefte voelen om hun eigenheid te vrijwaren tegen de onstuitbare vooruitgang van de mondialisering. Europa is zich ervan bewust dat de diversiteit zijn rijkdom vormt en is vastbesloten deze behoefte aan een eigen identiteit te erkennen. Daarom beklemtoont het de rechten, en ook de plichten, van de minderheden. In die zelfde geest wil het Turkije helpen om een oplossing te vinden voor het Koerdische probleem. Het tweede probleem, waarvoor duidelijk zo snel mogelijk een oplossing moet worden gevonden, is Cyprus. Niemand zou begrijpen dat Cyprus verdeeld blijft door een muur, zoals er het laatste decennium gelukkig veel andere zijn gevallen, bijvoorbeeld in Berlijn of Sarajevo of, meer recentelijk de muur tussen de beide Korea' s. Tenslotte moet het gewicht van het leger in de politieke besluitvorming geleidelijk worden verminderd, aangezien de strijd tegen het terrorisme als voltooid kan worden beschouwd.
Dit zijn de drie voorwaarden die van belang zijn. Ons Parlement heeft de Armeense volkerenmoord in 1987 erkend. Sommigen willen als aanvullende voorwaarde voor toetreding dat de Turkse regering deze volkerenmoord ook erkent. Deze wens zou aansluiten bij de letter en geest van het vredesproces dat in Kopenhagen voor alle kandidaat-lidstaten is vastgesteld. Net als alle in Bosnië-Herzegovina levende gemeenschappen heb ik teveel geleden onder de tragische gevolgen van de stelselmatige verwijzingen naar de wreedheden van vroeger om te kunnen geloven dat we een vreedzame en stabiele toekomst kunnen opbouwen als we doorgaan met het voeden van de rancunes uit het verleden.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, mijnheer de commissaris, wij behandelen vandaag twee verslagen, waarvan het verslag-Morillon vooral politiek en mijn verslag vooral technisch van aard is. De Raad stelt voor om Turkije bij de landen te voegen waaraan leningen van de Europese Investeringsbank kunnen worden verstrekt, terwijl de Europese Unie voor die kredieten garant staat. De Raad stelt unaniem voor Turkije toe te voegen aan de landen die garanties krijgen en de Begrotingscommissie is het daar unaniem mee eens.
Unanimiteit houdt niet in dat wij allemaal tevreden zouden zijn met de democratie in Turkije en de wijze waarop Turkije de mensenrechten eerbiedigt; dat zijn wij namelijk niet. Nu Turkije zijn aanvraag tot lidmaatschap van de Europese Unie heeft ingediend, is het beslist ook goed op de hoogte van de lidmaatschapscriteria van Kopenhagen. Nu de Europese Unie in Helsinki Turkije heeft opgenomen in de groep landen waarmee over toetreding wordt onderhandeld, kan de situatie van de mensenrechten in Turkije niet langer een interne aangelegenheid blijven. Met de lidmaatschapsaanvraag heeft Turkije de Europese Unie het recht gegeven zich met zijn interne aangelegenheden te bemoeien.
De verleiding om aan de leningen aan Turkije voorwaarden te verbinden met betrekking tot de democratie was groot, maar wat dit verslag betreft waren daar geen technische mogelijkheden voor. Er is namelijk alleen sprake van een aanvulling op het eerdere besluit 2000/24/EG van de Raad. Als men voorwaarden had willen stellen, had men dat vorig jaar met het eerdere besluit moeten doen. Toen wist men niet dat Turkije door de positieve ontwikkeling van de toetredingsonderhandelingen tot de landen zou gaan behoren die garanties krijgen. Bovendien konden er geen voorwaarden worden gesteld met alleen een besluit van het Europees Parlement.
Ik vestig de aandacht op het feit dat het Parlement weinig invloed kan uitoefenen op het beleid van de Europese Investeringsbank en dat de Europese Unie de activiteiten van de bank over het algemeen slecht controleert. Het Garantiefonds van de Europese begroting, waarmee de leningen aan Turkije worden gegarandeerd, behoort tot de verplichte uitgaven en de Raad hoeft daarom geen rekening te houden met de standpunten van het Parlement. In het Europees Parlement willen wij in het algemeen voorwaarden stellen aan de door de Europese Investeringsbank toegekende kredieten, vooral wat betreft het milieu en de sociale zekerheid van burgers uit derde landen en, in het geval van Turkije, wat betreft het eerbiedigen van de mensenrechten. De huidige rechtsgrondslag van het Garantiefonds maakt dat echter niet mogelijk. De samenwerking tussen de Europese instellingen moet beter worden. De problemen met de controle op het bestuur van de Europese Investeringsbank ontstaan ook, doordat in haar bestuursorgaan alleen vertegenwoordigers van de lidstaten zitten en een deel van hen wil voorkomen dat de Commissie en het Europees Parlement zich met de zaken van de bank bemoeien. De Europese Investeringsbank is zodoende een van de laatste veilige havens van het bankwezen in de wereld. Daar heeft men geen last van de golven van de maatschappelijke discussie.
Tenslotte vestig ik de aandacht op iets waar de Commissie van weet - daarom wil ik vooral de aandacht van de Raad daarop vestigen: in 2001 zijn de financiële middelen van het Garantiefonds niet voldoende voor alle verplichtingen die zijn aangegaan. Dat is waarschijnlijk ook in 2002 het geval. Als men aan de verplichtingen vasthoudt, moeten de maxima worden herzien. Dat is het enige punt waarover het Parlement gerechtigd is zijn mening te geven. De Raad staat op het punt meer leningen en garanties toe te kennen dan waartoe hij gerechtigd is.

Moscovici
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte rapporteurs, geachte afgevaardigden, u hebt aangegeven prijs te stellen op een debat over de banden tussen de Europese Unie en Turkije. Zoals u weet hecht het voorzitterschap van de Raad veel waarde aan de versterking van deze banden. Sinds er in Helsinki besloten is om Turkije als kandidaat-lidstaat aan te merken, heeft de relatie tussen dit land en de Unie immers een nieuwe wending gekregen. Het debat over het verslag van de heer Morillon en het verslag van de heer Seppänen komt precies op het goede moment, want de Commissie heeft ons zojuist twee zeer belangrijke documenten overhandigd. Het eerste document is het laatste verslag van de Commissie over de vorderingen van Turkije op de weg naar toetreding. Het tweede is het voorstel van de Commissie inzake het toetredingspartnerschap met Turkije.
Als u mij toestaat, wil ik graag beginnen met het zeer interessante verslag van de heer Morillon. Het heeft betrekking op alle aspecten van de Europees-Turkse relatie, en in het bijzonder op het periodiek verslag 1999, dat enkele weken voorafgaand aan de Europese Raad van Helsinki door de Commissie is gepresenteerd. In Helsinki heeft de Raad gehoor gegeven aan de aanbevelingen die in het verslag van de Commissie zijn opgenomen en heeft hij Turkije als kandidaat-lidstaat erkend. Naar ik meen kunnen wij allen deze gang van zaken onderschrijven.
Sindsdien hebben de Unie en Turkije maatregelen getroffen om de in Helsinki genomen besluiten om te zetten in concrete daden. Ik denk hierbij uiteraard aan de werkzaamheden die binnen de Associatieraad zijn ondernomen teneinde de Turkse wetgeving aan te passen aan het communautair acquis. De heer Morillon heeft dit punt zojuist benadrukt. Ik denk echter vooral ook aan de inspanningen die Turkije zich heeft getroost om zich aan te passen aan de Europese normen en praktijken. Dit geldt in het bijzonder voor het naleven van de mensenrechten en het consolideren van de rechtstaat. Wij weten dat er nog veel werk moet worden verzet, maar ik geloof dat Turkije nu echt het pad van de hervormingen is ingeslagen. Het is onze taak als Europeanen om dit land te begeleiden op deze zeer lange en moeilijke weg naar toetreding. Ik twijfel er overigens niet aan dat ieder van ons bereid is om Turkije de helpende hand te bieden bij het democratiseringsproces. Wie is hiertoe beter in staat dan uw Europees Parlement? Ik ben dan ook verheugd over uw voorstel om een Euro-Turks forum voor de mensenrechten op te richten, zodat de Turkse burgers volop kunnen profiteren van de mogelijkheden die Europa biedt, maar zich ook terdege bewust zijn van de eisen die Europa stelt.
Uiteraard weet ik dat er nog altijd vraagtekens worden geplaatst bij de status die Turkije heeft gekregen als kandidaat-lidstaat. Ik bemerk dat er veel twijfel bestaat, niet alleen binnen uw Parlement, maar ook binnen alle lidstaten. Ik heb goed nota genomen van de wens, die uitstekend door de heer Morillon is verwoord, om nauw betrokken te worden bij dit vraagstuk. Laat ik heel duidelijk over dit punt zijn. Ik denk dat niemand het debat over dit vraagstuk uit de weg wil gaan. Integendeel! Er hebben vele, vaak moeizame debatten over deze kwestie plaatsgevonden in zowel het Europees Parlement als de nationale parlementen van de lidstaten. Ik denk echter dat deze debatten een heilzame uitwerking hadden. Het Franse voorzitterschap zal zeker gehoor geven aan deze legitieme wens tot transparantie, informatie en debat. Mijns inziens getuigt het verslag-Morillon van uw wil om dit proces ter voorbereiding van de toetreding van Turkije succesvol te laten verlopen, en geeft het blijk van uw geheel legitieme wens voor grote waakzaamheid inzake de nog altijd zeer aanzienlijke hervormingen die dit land nog moet doorvoeren.
Ik wil benadrukken dat wij allen vinden dat de onderhandelingen geenszins van start mogen gaan zolang Turkije nog niet volledig heeft voldaan aan de politieke criteria van Kopenhagen. Daarom heb ik goed nota genomen van de suggesties die de heer Morillon heeft gedaan inzake de voorwaarden die aan de toetreding van Turkije zijn verbonden. Het Parlement, het voorzitterschap van de Raad en de Commissie zijn alle doordrongen van het feit dat Turkije zich nog de nodige inspanningen moet getroosten en hervormingen moet doorvoeren met betrekking tot belangrijke aspecten, zoals de naleving van de mensenrechten, de fundamentele vrijheden en met name ook de minderheden. Op deze punten heeft Turkije helaas nog te weinig vooruitgang geboekt. De Commissie heeft dit punt nog in haar laatste verslag over de vorderingen van Turkije benadrukt. In zijn verslag benadrukt de heer Morillon echter wijselijk dat we ervoor moeten waken dat we te veel nieuwe en ook buitensporige voorwaarden verbinden aan het kandidaat-lidmaatschap van Turkije.
Turkije moet op voet van gelijkheid met de andere kandidaat-lidstaten behandeld worden. Dit fundamentele beginsel is in Helsinki bevestigd en moet de Europees-Turkse relatie helpen versterken. Algemeen gezegd denk ik dat we Turkije niet het gevoel moeten geven dat we terugkomen op onze afspraken en op de beginselen die wijzelf in Helsinki hebben vastgesteld. Om die reden moet de Unie zich ook aan de overige beloften houden die ze dit land heeft gedaan, met name wat betreft de financiële bijstand. Het Franse voorzitterschap heeft dit punt tot doelstelling verheven en ik geloof dat wij in deze kwestie vooruitgang boeken. Uiteraard hebben wij uw Parlement meerdere malen verzocht zich over vraagstuk uit te spreken. Ik denk hierbij aan het MEDA-programma en de verordeningen die de Commissie op financieel gebied heeft voorgesteld om Europa en Turkije dichter bij elkaar te brengen en de douane-unie te begeleiden. Ik denk hierbij echter ook aan de steunmaatregelen van de EIB, die van groot belang zijn om de economische ontwikkeling van Turkije te kunnen begeleiden en het bedrijfsleven na de aardbeving nieuw leven in te kunnen blazen.
Wat dit punt betreft ben ik verheugd over de conclusies van het verslag van de heer Seppänen inzake het speciale actieprogramma van de EIB ter ondersteuning van de consolidatie en verdieping van de douane-unie tussen de EG en Turkije. Frankrijk heeft tijdens zijn vorige voorzitterschap in 1995 alles in het werk gesteld om dit akkoord ter realisering van een douane-unie tot stand te brengen. Deze douane-unie is op 1 januari 1996 in werking getreden. We moeten evenwel erkennen dat er minder kredieten aan Turkije zijn verleend dan de Unie indertijd had toegezegd. Vooral het afgelopen jaar is er vooruitgang te bespeuren en ik vind het dan ook een goede zaak dat de Commissie een verhoging van de kredieten voor Turkije heeft aangekondigd. Het is van belang dat de financiële middelen die voor Turkije worden vrijgemaakt overeenkomen met de indertijd neergelegde doelstellingen. Het voorzitterschap wenst dat dit speciale actieprogramma betreffende EIB-leningen zo spoedig mogelijk door de Raad wordt aangenomen, dat wil zeggen al tijdens de bijeenkomst van de ministers van Economische Zaken en Financiën van 27 november aanstaande.
Ik wil hieraan toevoegen dat we allen met belangstelling uitzien naar het door de Commissie aangekondigde voorstel voor één enkele verordening op basis waarvan alle communautaire steun voor Turkije kan worden gecoördineerd overeenkomstig de conclusies van de Raad van Helsinki. Uiteraard moet de wijze van steunverlening ter voorbereiding van de toetreding van Turkije net als bij de overige kandidaat-lidstaten worden geharmoniseerd volgens het model van het PHARE-programma. Natuurlijk zal uw Parlement zich te gelegener tijd kunnen uitspreken over dit vraagstuk. Zoals u weet is deze pretoetredingssteun aan Turkije met name bestemd om dit land te helpen de doelstellingen te verwezenlijken die voor het toekomstige toetredingspartnerschap zijn vastgelegd. Het gaat hier om een zeer belangrijk instrument in het kader van de pretoetredingsstrategie voor dit land. In haar laatste periodiek verslag benadrukt de Commissie terecht het belang van dit instrument. De bevoegde instanties van de Raad zullen dit voorstel gedetailleerd bestuderen. U begrijpt dat ik als voorzitter van de Raad niet op de zaken vooruit kan lopen. Zonder afbreuk te doen aan het debat dat deze week van start gaat, denk ik te mogen stellen dat de Commissie een zeer constructief voorstel heeft gedaan, waarin hoge eisen worden gesteld aan zowel de Unie als Turkije.
Het doet mij dan ook genoegen dat dit voorstel aansluit bij de zeer welkome aanbevelingen van de heer Morillon. Ik denk hierbij aan de intensivering van de inspanningen die in het democratiseringsproces moeten worden verricht. Dit geldt in het bijzonder voor de scheiding der machten en de opheffing van de noodtoestand die in sommige provincies van Turkije van kracht is. Het is de wens van het voorzitterschap dat dit voorstel snel wordt goedgekeurd, indien mogelijk al op 20 november tijdens de volgend Raad Algemene Zaken. Zoals ik reeds heb aangegeven dienen hierbij de zeer nauw omschreven beslissingen van Helsinki te worden nageleefd. Turkije dient vervolgens aan de hand van dit voorstel een nationaal programma op te stellen op basis waarvan het communautair acquis kan worden overgenomen en alle noodzakelijke hervormingen met steun van de Unie kunnen worden doorgevoerd.
Wij zijn er ons allen terdege van bewust dat er voor iedereen veel werk valt te verzetten in dit lange en complexe proces. We moeten veeleisend en waakzaam zijn, maar onze belofte aan Turkije gestand blijven doen en erop vertrouwen dat dit land nader tot de Unie wil komen. Wij moeten Turkije daarom in staat stellen om de benodigde hervormingen door te voeren. Anderzijds hebben wij het volste recht van Turkije te verlangen dat het deze hervormingen ook daadwerkelijk realiseert.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, eerst wil ik de heren Morillon en Seppänen hartelijk danken voor hun zeer constructieve en politiek zeer oordeelkundige verslagen. Dit debat vindt op een bijzonder gunstig moment plaats. Wij kunnen in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije nu immers een wellicht beslissende nieuwe koers kiezen.
Zoals u weet, heeft de Commissie in de voorbije week niet alleen het verslag over de vorderingen 2000, maar voor het eerst in de geschiedenis van onze betrekkingen ook het voorstel voor een toetredingspartnerschap voorgelegd. Het verheugt mij te kunnen zeggen dat de Turkse regering dit toetredingspartnerschap intussen als basis voor de verdere samenwerking heeft erkend. Wij mogen dus hopen dat wij met ons beleid de hervormers in Turkije zullen kunnen steunen en het hervormingsproces met het oog op lidmaatschap van de Europese Unie een nieuw elan zullen kunnen geven.
In de voorliggende ontwerpresolutie ligt de nadruk op onze gemeenschappelijke doelstelling, Turkije dichter bij de Europese Unie te brengen. Het moet duidelijk zijn dat de vaste en duurzame verankering van Turkije in onze waardegemeenschap in ons Europees strategisch belang is. Wij willen dat Turkije een modern en open land wordt, waar democratie, mensenrechten en rechtstaat in acht worden genomen en minderheden worden beschermd en geëerbiedigd. Wij kunnen nu al zeggen dat het Helsinki-proces een aantal interessante en belangrijke ontwikkelingen op gang heeft gebracht.
In Turkije zelf zijn de eerste tekenen merkbaar van een hervormingsproces, een proces van fundamentele en verregaande politieke hervormingen. De Grieks-Turkse betrekkingen zijn duidelijk verbeterd. Enkele dagen geleden nog hebben de Griekse en Turkse ministers van Buitenlandse Zaken bevestigd dat beide landen, zowel bilateraal als in NAVO-verband, vertrouwenwekkende maatregelen willen afspreken en uitvoeren. Tenslotte werden in het kader van de Verenigde Naties ook de besprekingen over Cyprus hervat. Tot nu toe hebben reeds vijf gespreksronden plaatsgevonden. Dat is op zich reeds een belangrijk succes.
Zoals de Commissie in haar verslag over de vorderingen zeer duidelijk heeft gezegd, moet Turkije in het kader van het toetredingsproces, net als alle andere kandidaat-landen, aan de criteria van Kopenhagen voldoen. Onze aandacht gaat momenteel in de eerste plaats naar de politieke criteria. Zolang daaraan niet volledig is voldaan, kan van toetredingsonderhandelingen immers geen sprake zijn. Over de opening van toetredingsonderhandelingen kan dus pas worden gesproken, als wij vaststellen dat de politieke voorwaarden vervuld zijn. Dat is vandaag niet het geval.
In het Parlement hebben velen vaak uidrukking gegeven aan hun ongerustheid. Wij moeten ons inderdaad zorgen maken over de ontoereikende eerbiediging van de mensen- en minderheidsrechten, over de grondwettelijk verankerde rol van het leger, de situatie van de bevolking van Koerdische afkomst en de uitzonderingstoestand in de vier provincies in het zuidoosten.
Zoals ik al zei, heeft het Helsinki-proces echter ook reeds tot positieve ontwikkelingen en resultaten geleid. Het belangrijkste resultaat vind ik dat na Helsinki in Turkije een openbaar debat over de voorwaarden voor de toetreding van Turkije tot de Europese Unie op gang is gekomen. Dat debat steunt en bevordert de hervormingsgezinde krachten in het land. Een voorbeeld daarvan is het verslag van de Commissie mensenrechten in het Turkse parlement over folterpraktijken in Turkije, maar ook het besluit van de Turkse regering over de aanpassing van de Turkse grondwet en het Turkse rechtsstelsel aan de waarden van de Europese Unie.
Allerbelangrijkst is dat alles wat is aangekondigd en in Turkije is besproken, nu ook werkelijk in praktijk wordt gebracht. Het door ons voorgestelde toetredingspartnerschap is de beste manier om dat gemakkelijker te maken en er bovendien voor te zorgen dat de Europese Unie de nodige invloed op het proces kan uitoefenen. Wij hebben gezegd welke prioriteiten Turkije op korte en middellange termijn in het kader van een nationaal programma moet uitvoeren om aan de criteria van Kopenhagen te voldoen. De financiële samenwerking zal daarop worden afgestemd.
In het politieke deel van ons document worden de fundamentele en verregaande politieke hervormingen beschreven. Die hervormingen omvatten grondwettelijke garanties voor vrijheid van meningsuiting, recht van vergadering en godsdienstvrijheid, afschaffing van de doodstraf, beëindiging van alle folterpraktijken, aanpassing van de rol van het leger aan de spelregels van een democratische gemeenschap, opheffing van de uitzonderingstoestand in het zuidoosten van het land en toekenning van culturele rechten aan alle Turken, van welke etnische afkomst ook.
In mijn contacten met de Turkse regering heb ik altijd benadrukt dat de Europese Unie verwacht dat Turkije zich ertoe verbindt concrete stappen te ondernemen om die beoogde hervormingen uit te voeren. Ik ben ervan overtuigd dat de Turkse regering de onontbeerlijke hervormingen vastbesloten wil aanpakken. President Sezer heeft verleden maand in een toespraak voor het Turkse Parlement duidelijk gezegd waarom er voor Turkije zelf geen alternatief voor die hervormingen is. Ik sluit mij volledig aan bij wat de Turkse president gezegd heeft: Turkije moet een echte democratie worden, niet alleen omdat de Europese Unie dat wil, maar ook omdat het Turkse volk dat verdient.
Dat alles wil zeggen dat wij nog zeer veel werk voor de boeg hebben. Dat geldt overigens ook voor de vervulling van de economische criteria en het vermogen om het communautaire acquis over te nemen. Ik zie ook hier grote overeenstemming met het verslag van de heer Morillon.
U weet dat de Commissie in juli een verordening heeft voorgesteld die de rechtsgrondslag voor het toetredingspartnerschap vormt en daarvoor ook een financieel kader schept. Deze tekst ligt voor advies aan u voor. Ik wil van dit debat gebruikmaken om u te verzoeken dit voorstel te ondersteunen. Zonder deze rechtsgrondslag kan het toetredingspartnerschap niet worden goedgekeurd en kan het zijn ongetwijfeld positieve invloed niet laten gelden.
Wij eisen van Turkije als kandidaat-land van de Europese Unie grondige hervormingen. Omgekeerd moeten wij dus ook bereid zijn Turkije in dat hervormingsproces te steunen, zoals wij dat ook voor alle andere kandidaat-landen met veel grotere financiële middelen doen. Als mogelijke bijdrage daartoe heeft de Commissie voorgesteld Turkije een krediet van de Europese Investeringsbank ten bedrage van 450 miljoen euro toe te staan. Daarmee moet in het bijzonder het concurrentievermogen van de Turkse economie in de Europese interne markt worden verbeterd.
In de betrekkingen tussen de Unie en Turkije wordt de uitvoering van de onontbeerlijke politieke hervormingen een belangrijk, wellicht zelfs het belangrijkste punt. Het verheugt mij dat u volgende week naar aanleiding van de gemengde parlementaire commissie met uw Turkse collega' s over die kwestie van gedachten zult wisselen. Ik begroet ook de voorstellen in het voorliggende verslag met betrekking tot de intensivering van de parlementaire samenwerking en de sterkere rol van de burgermaatschappij. Ik dank u voor uw aandacht.

Garriga Polledo
­ (ES) Mijnheer de Voorzitter, in het kader van het debat over de toetreding van Turkije tot de Unie is het verslag van rapporteur Seppänen bijzonder nuttig. Het gaat om de vaststelling van een speciaal programma ter ondersteuning van de consolidatie van de douane-unie. Voorgesteld wordt het mandaat van de Europese Investeringsbank uit te breiden, zodat de dekking van nieuwe leningen aan Turkije ten bedrage van 450 miljoen euro gedurende de periode 2000-2004 eronder kan vallen.
De Begrotingscommissie heeft met algemene stemmen haar goedkeuring aan de ontwerpwetgevingsresolutie gehecht. Dit speciale programma voorziet in een totaalpakket voor een bedrag van 450 miljoen euro. Voor 65% van dit bedrag staat de Europese Unie garant. Bij een voorzieningspercentage van 9% zal een bedrag van 26 miljoen euro uit de reserve naar het Garantiefonds moeten vloeien. Er zal dus alleen sprake zijn van een begrotingseffect als niet aan betalingsverplichtingen kan worden voldaan en er een beroep op de garantie zal worden gedaan.
Met deze leningen van de Europese Investeringsbank steunen wij de investeringen ten behoeve van de Turkse industrie en de infrastructuur in dat land op het gebied van vervoer, energie en telecommunicatie. Een en ander moet bijdragen aan vergroting van het concurrentievermogen van Turkije binnen de douane-unie en daarmee aan vermindering van de negatieve invloed die de afbraak van douanetarieven op de Turkse economie heeft.
Het is dus niet zozeer binnen de Begrotingscommissie dat er problemen met Turkije zijn. Laat dat vooral duidelijk zijn. Het belangrijkste probleem bij de toetreding van Turkije is nog steeds een politieke aangelegenheid die tot de bevoegdheid van andere parlementaire commissies behoort. De douane-unie en de leningen van de Europese Investeringsbank zijn zaken die reeds lang op deze manier met Turkije worden geregeld. Wij willen thans iets doen met het oog op een mogelijke toetreding van het land tot de Europese Unie. Ernstige problemen doen zich pas voor als met de beloofde macro-financiële bijstand het streefbedrag wordt gehaald. In dat geval zou de eindreserve voor garanties in 2001 en 2002 praktisch tot nul zijn teruggebracht. Laten wij niet uit het oog verliezen dat de Europese Unie er belang bij heeft om in het kader van Euratom projecten van nucleaire veiligheid in derde landen te financieren. Een nulniveau van de eindreserve kan bepaalde problemen met zich meebrengen voor de financiering van deze investeringen.
In het verslag springt met name de onderhandelingspositie tussen Parlement en Raad ten aanzien van de begroting voor het jaar 2001 in het oog. Het Europees Parlement wil beter geïnformeerd en uitgebreider geraadpleegd worden indien de Unie externe verplichtingen met financiële gevolgen aangaat. Dat is het standpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij. Ook het Parlement heeft hier in eerste lezing voor gestemd. Wij hopen dat een en ander tot een tripartiete dialoog en bemiddeling leidt.

Swoboda
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, namens mijn fractie feliciteer ik de beide rapporteurs met hun verslagen. Het is niet eenvoudig een verslag over Turkije op te stellen. Er zijn immers zeer tegenstrijdige ontwikkelingen. Positieve ontwikkelingen zijn de aanstelling van de nieuwe minister van Europese Zaken en de instelling van een Secretariaat-generaal voor Europese Zaken bij de minister-president. Op sommige terreinen is er echter weinig vooruitgang in de voorbereiding van Turkije op de Europese Unie. Niets werd ondernomen om de doodstraf af te schaffen. Bijna niets werd ondernomen om de rechten van minderheden en de mensenrechten sterker in de wetgeving te verankeren. Wel werden enkele VN-verdragen ondertekend.
Betreurenswaardig is ook dat als voorzitter van een commissie voor de mensenrechten in het parlement iemand werd gekozen die niet ondubbelzinnig garandeert dat aan de mensenrechten meer belang zal worden gehecht. Met betrekking tot de Koerdische kwestie is de situatie vergelijkbaar. Ook daar was er een voorzichtig positief signaal. Er werd gezegd dat het mogelijk was op televisie en radio berichtgeving in het Koerdisch uit te zenden en dat de Koerdische cultuur in zekere mate kon worden erkend. Anderzijds werden echter een aantal burgemeesters opgepakt en waren er in het zuidoosten, in Koerdisch gebied, problemen voor de Hadep-partij.
Uit deze tegenstrijdigheden blijkt dat er in Turkije zelf een strijd tussen progressieve en conservatieve krachten aan de gang is. Deze laatste willen geen toenadering tot Europa. Ik betreur dat ten zeerste. De heer Verheugen heeft echter gelijk. Wij moeten en zullen alles doen om de positieve en progressieve krachten in Turkije te steunen.
In dit verband wil ik het ook in alle openheid over de zogenaamde Armeense kwestie hebben. Mijn fractie heeft in een vergadering, waaraan ik jammer genoeg niet heb kunnen deelnemen, met een meerderheid besloten amendement 25 te ondersteunen. Inhoudelijk is er ook weinig tegen dat amendement in te brengen, al misbruiken velen amendementen over Armenië en het bloedbad onder de Armeniërs om hier indirect fundamentele bezwaren tegen het Turkse lidmaatschap van de Europese Unie te opperen, hetgeen ik betreur en verkeerd en gevaarlijk vind. Ik weet niet wat de uitslag van de stemming zal zijn, maar verzoek Turkije dringend deze kwestie ernstig op te vatten. Wij moeten open en eerlijk zijn over onze eigen geschiedenis en wat onze voorgangerlanden en -staten hebben gedaan. Turkije en Armenië moeten samen een nieuwe poging ondernemen om door historici te laten onderzoeken wat er is gebeurd, om duidelijkheid te scheppen en een duidelijk standpunt in te nemen.
Dat is de beste manier om deze moeilijke situatie op te lossen. Het is altijd moeilijker zoiets van buitenaf op te leggen. Het is beter dat de betrokken landen zelf duidelijkheid brengen. In dat verband wil ik het nogmaals hebben over wat de commissaris heeft gezegd. Hij heeft gezegd dat het in ons strategisch belang is Turkije op duurzame wijze in de Europese waardegemeenschap te verankeren. Daarom gaat het, en Turkije moet dat weten. Ook al is dit Parlement kritisch, wellicht kritischer dan de Raad en Commissie kunnen zijn, toch hopen wij dat Turkije deze weg opgaat en dat het zo spoedig mogelijk lid van de Europese Unie kan worden.

Duff
Mijnheer de Voorzitter, de Europese liberale fractie is het van harte eens met het verslag-Morillon. Wij vinden het een kundig, eerlijk en krachtig document. Wij zullen ons verzetten tegen de pogingen, waarvan een aantal een nogal onlogische indruk maakt, om het evenwicht dat in het verslag met zoveel succes tot stand is gebracht ongedaan te maken. En dan doel ik met name op die amendementen die het Europees Parlement in de rechterstoel proberen te plaatsen en over het verleden proberen te laten oordelen.
Turkije is duidelijk de plaats waar een debat over het verleden moet plaatsvinden, en wel in het kader van het algemene zelfonderzoek met betrekking tot de grondrechten. Een dergelijke zelfevaluatie is een regelrechte culturele revolutie. Wij moeten er blij mee zijn dat dit proces kennelijk een aanvang heeft genomen.
Het verslag-Morillon en het toetredingspartnerschap verplichten de Europese Unie tot de kandidatuur van Turkije. Het is nu aan Turkije om te laten zien dat het lid wil worden. Het Europees Parlement zal zijn bijdrage leveren aan het in stand houden van betrekkingen met politieke partijen, de NGO's en de pers, maar zal ook zijn lastige, soms precaire relatie met het Turks Parlement verder uitbouwen. De Europese liberalen zijn zeker bereid mee te werken aan het dichterbij brengen van het Turkse lidmaatschap en de verspreiding van welvaart, stabiliteit en veiligheid onder alle Europese volkeren.

Cohn-Bendit
­ (FR) Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, ik wil mijnheer Morillon feliciteren met zijn verslag. Helaas bent u - of beter gezegd: zijn wij - er niet in geslaagd om alle problemen op te lossen.
De strategie om Turkije als kandidaat-lidstaat aan te merken was ontegenzeggelijk de juiste omdat, zoals de commissaris zojuist heeft opgemerkt, het debat dat momenteel in Turkije plaatsvindt over toetreding tot Europa niet los kan worden gezien van het debat over de radicale politieke hervormingen die in dat land moeten worden doorgevoerd.
Wij bevinden ons in een historische fase die belangrijk is voor Turkije, aangezien in deze fase het debat moet plaatsmaken voor de praktijk. Ik doel hier op de hervormingen die in de grondwet en de overige wetgeving moeten worden doorgevoerd. Zo dient Turkije bijvoorbeeld amnestie te verlenen aan zijn burgers die vanwege een delict van meningsuiting in de gevangenis vastzitten.
Turkije zal nu dus tot de praktijk moeten overgaan. Laten we duidelijk zijn: zolang Turkije de daad niet bij het woord voegt, zal er geen nieuwe fase in het toetredingsproces kunnen plaatsvinden. Zo staat het precies in het verslag-Morillon verwoord.
Wat de situatie op Cyprus betreft, dienen we Turkije te laten weten dat we een weigering van dit land het besluit van het Europees Hof in Straatsburg te accepteren, onaanvaardbaar achten. Turkije is al meerdere keren veroordeeld. Het land dient onverwijld gehoor te geven aan de beslissingen van het Hof en daarmee aan te geven dat het de door ons en niet alleen door Turkije vastgestelde internationale betrekkingen accepteert.
Wij zijn nu aangekomen bij een zeer belangrijk punt. In dit Parlement en binnen de lidstaten bestaan verschillende strategieën. Enerzijds zijn er de voorstanders van de Turkse kandidatuur en de toetreding van dit land tot de Unie. Deze voorstanders willen dat Turkije zijn samenleving ingrijpend verandert om voor toetreding in aanmerking te kunnen komen. Anderzijds zijn er de tegenstanders van de toetreding. Zij richten zich in het debat op het Turkse beleid en op de benodigde hervormingen om aan te tonen dat Turkije ver van de Unie verwijderd is. Het moge duidelijk zijn dat in Turkije dezelfde tegenstelling waarneembaar is.
Om die reden is de laatste belemmering die weggenomen moet worden zo belangrijk, namelijk de kwestie van de volkerenmoord in Armenië. Niemand in dit Parlement, en ikzelf al helemaal niet, zal ontkennen dat de Armeniërs tegen het einde van het Ottomaanse Rijk het slachtoffer zijn geworden van een volkerenmoord. Verder is het duidelijk dat Turkije, net als iedere andere beschaafde samenleving, zijn verleden moet accepteren, hoe verschrikkelijk het ook geweest is. In termen van ideologie en beschaving is dit een absolute voorwaarde voor toetreding tot de Unie.
Er is nog een ander vraagstuk. Als er vandaag gestemd wordt, zal het overgrote deel van mijn fractie de resolutie onderschrijven. Persoonlijk ben ik niet overtuigd van het nut van de stemming. Ik zie liever dat we er ons voor inzetten dat dit debat in Turkije plaatsvindt. Ik wil dus voorstellen dat het Europees Parlement een debat over de volkerenmoord in Armenië op gang brengt en vervolgens dit debat, waarvoor zich een meerderheid zal aftekenen, in Turkije voortzet.

Brie
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heren Morillon en Seppänen voor hun verslagen. Mijnheer Morillon, uw verslag getuigt van uitgesproken realisme en verantwoordelijkheidszin. In de maanden sedert het besluit van de Raad van Helsinki heeft de Turkse regering inderdaad een aantal interessante symbolische daden gesteld. Er is echter niets veranderd aan de bedroevende toestand in de Turkse gevangenissen, de discriminatie van de Koerden en het Turkse beleid met betrekking tot Cyprus. De staatsrechtelijke rol van het Turkse leger, die onverenigbaar is met de rechtstaat en de democratie, is ongetwijfeld het grote knelpunt voor de verdere betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije. De enige oplossing is de macht van het leger te beperken. In mijn fractie lopen de meningen over het verslag van de heer Morillon uiteen. Wij zullen onze kritiek met betrekking tot de vermelde kwesties echter zeker niet temperen. Voor andere fracties geldt, geloof ik, hetzelfde. Een compromis is bijna altijd mogelijk, maar in dit geval niet.
Het belangrijkste en meest concrete resultaat is tot nu toe het feit dat in Turkije een begin is gemaakt met een debat en een zekere politieke differentiëring. Wij moeten dat erkennen en actief ondersteunen. Het gaat niet alleen om de vervulling van de criteria van Kopenhagen, maar ook om de naleving van de onontbeerlijke democratische normen. Op die basis, en niet alleen uit geostrategische overwegingen van de VS of de NAVO, kan het lidmaatschap van Turkije een verrijking voor de Europese Unie en een belangrijke stap naar een eengemaakt Europa zijn.
De Europese Unie zou zich in dat geval geografisch tot ver buiten Europa uitstrekken, tot regio' s die uit het oogpunt van veiligheid uiterst onstabiel kunnen worden genoemd. Ik zie dat probleem niet over het hoofd. Ik vind het onaanvaardbaar dat het strategische aspect van de Europese integratie in verband met de status van kandidaat-land van Turkije en de huidige uitbreiding naar het oosten door de regeringen en de Commissie nooit met het Parlement worden besproken. Het is mijn ervaring dat er geen alternatief is voor kritische openheid. Ik ben even vertrouwd met radicale maatschappelijke omwentelingen als met de weigering tijdig te erkennen dat die radicale maatschappelijke omwentelingen onontbeerlijk zijn. Iets anders dan openheid zou alleen in de kaart spelen van hen die, zowel in de Europese Unie als in Turkije, niet willen dat Turkije tot de Unie toetreedt. Mijnheer Verheugen, hier begrijp ik het door u voorgelegde verslag over de vorderingen niet meer. Tijdens uw bezoek aan Turkije in maart, en ook vandaag, hebt u het probleem van de Koerdische bevolking, net als vandaag, tenminste noch vermeld. In uw verslag vind ik daarover niets terug. In vergelijking met het verslag 1999 van de vorige Commissie is dat een betreurenswaardige achteruitgang. Waarheid betekent overeenstemming van het begrip met zijn werkelijkheid. Dat vond tenminste Georg Wilhelm Hegel. Ik zie tot nu toe geen werkelijke vooruitgang in Turkije, al houd ik die wel voor mogelijk. Het verslag van de Commissie is voor mij echter een stap achteruit.

De Voorzitter
Collega's, wilt u alstublieft gaan zitten en uw discussies staken. Wij zijn nog altijd met het debat bezig!
(Interruptie van de heer Ferber: zegt u dat toch in het Duits!) De Voorzitter. Mijnheer Ferber, dat heeft geen zin, omdat er mensen zijn die hun koptelefoon niet ophebben en net als u het Duits niet machtig zijn, maar Beiers spreken.

Queiró
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in de toelichting op zijn verslag verklaart generaal Morillon dat de toetreding van Turkije te belangrijk is voor de toekomst van de Unie en van Turkije zelf opdat het besluit hiertoe kan worden genomen in de beslotenheid van de kabinetten, zonder een diepgaande open discussie. Wij zijn het hiermee volmondig eens, maar stellen vast dat het besluit van de Europese Raad van Helsinki om Turkije de status van kandidaat-land toe te kennen niet werd voorafgegaan door het noodzakelijke openbare en parlementaire debat waarvan in de genoemde toelichting sprake is.
Wat het kandidaat-lidmaatschap van Turkije betreft, waren de meningen in Europa altijd nogal verdeeld. Het verbaast ons dan ook dat er nog steeds geen diepgaand debat is geopend over de motieven die de Unie ertoe hebben bewogen haar traditionele terughoudendheid ten aanzien van deze kandidatuur te laten varen. Om te beginnen stuiten wij hierbij op een geografisch probleem. Zijn wij misschien vergeten dat slechts een bijzonder klein gedeelte van het Turkse grondgebied tot het Europees continent behoort? In welke nieuwe doctrine betreffende de Europese ruimte past dit nieuwe concept van buitengrens dat uit de integratie van Turkije in de Europese Unie voortvloeit? Momenteel heerst er vrede aan de buitengrens van Europa. Als Turkije op een dag tot de Europese Unie toetreedt, zal Europa echter niet alleen aan niet-Europese landen grenzen; het zal tevens worden blootgesteld aan oorlog en conflicten. Denk maar aan Irak, Iran, Syrië, Armenië of Georgië.
Bovendien stroken de talloze beperkingen waaraan de uitoefening van de grondrechten in Turkije onderhevig is, absoluut niet met het door de Europeanen onderscheven en aanvaard gemeenschappelijk democratisch model. Het voortbestaan van de doodstraf is hiervan het schrijnendste maar lang niet het enige voorbeeld. Laten we ook de Koerdische kwestie niet uit het oog verliezen. De Turkse staat weigert de grondrechten inzake culturele identiteit van miljoenen in Turkije wonende Koerden te erkennen. Wat doen wij met deze conflictsituatie?
Om kort te gaan, wij missen een kritische analyse van de demografische dimensie van het kandidaat-lidmaatschap van Turkije en van de problemen die hiermee gepaard zullen gaan, niet alleen op geografisch gebied, maar ook en vooral op het vlak van het op zich reeds bijzonder complexe evenwicht tussen grote, middelgrote en kleine lidstaten. Ik eindig zoals ik begonnen ben: ik heb u er met mijn betoog op willen attenderen dat dergelijke diepgaande wijzingen noodzakelijkerwijs moeten plaatsvinden in het kader van een democratisch en goed onderbouwd debat. Zo niet, dan lopen wij het gevaar de afstand tussen de burgers en de Unie nog te vergroten. Wij weten immers allemaal dat vele Europeanen de indruk hebben dat zij van het Europese eenwordingsproces worden uitgesloten.

Lang
­ (FR) Mijnheer de Voorzitter, uit het verslag-Morillon komen de grote tegenstellingen in de Europese houding ten opzichte van Turkije duidelijk naar voren.
In deze ontwerpresolutie worden alle denkbare onderwerpen aan de orde gesteld. Allereerst staat de tekst vol illusies en bezwerende formules, die gelukkig onmiddellijk door de werkelijkheid worden achterhaald. De Turkse werkelijkheid komt immers niet overeen met de Europese illusies en dromen. Het getuigt van grote naïviteit en zelfgenoegzaamheid om te stellen dat de Europeanen de Turken kunnen bewegen tot, ik citeer: "een drastische verandering van gewoonten en mentaliteit" . De Europese Unie stelt zich wel erg arrogant op met haar wens om het Turkse volk haar eigen waarden, institutionele beginselen en politieke cultuur op te leggen. Heeft de 20e eeuw dan nog niet genoeg duidelijk gemaakt tot welke verschrikkingen de van iedere realiteit gespeende ideologieën als het constructivisme en het voluntarisme kunnen leiden? Het Turkse volk moet het recht hebben om zijn eigen toekomst vast te kunnen stellen. Het volk moet van onze volkeren kunnen verschillen en zijn culturele waarden, die klaarblijkelijk ingrijpend van onze waarden verschillen, kunnen behouden.
Wij moeten ons laten leiden door de werkelijkheid. Turkije is geen Europees land: zijn cultuur en waarden zijn niet Europees. Dientengevolge dient dit land niet in de Unie te worden opgenomen. Dit wil overigens niet zeggen dat Europa moet afzien van het ontwikkelen van de economische, diplomatieke, politieke en vreedzame banden die het met een vrij en onafhankelijk Turkije onderhoudt. Voordeel van dit duidelijke standpunt is onder meer dat de Turkse regeringen al onze wensen en eisen niet langer blindelings hoeven te accepteren en dat we de Turken niet langer toezeggingen doen, waaraan we op een later moment nieuwe voorwaarden koppelen. De Europese tegenstellingen en het Europese getreuzel leiden immers alleen maar tot onbegrip en vernedering. Wij moeten niet langer spelen met de waardigheid van de volkeren.
Wij zullen dus tegen dit verslag stemmen, net zoals we tegen alle verslagen hebben gestemd waarin voor opname van Turkije in de Europese Unie wordt gepleit.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, is Turkije werkelijk bereid belangrijke binnen- en buitenlandse problemen zoals het conflict over Cyprus en het minderhedenvraagstuk naar wens van de Europese Unie op te lossen?
Deze prangende vraag stelde recent de voormalige Turkse minister van Buitenlandse Zaken, Mümtaz Soysal. Een volstrekt opportune vraag trouwens, want hoe zwaar weegt voor Ankara eigenlijk het lidmaatschap van de Europese Unie? De prijs is bekend: voldoen aan de criteria van Kopenhagen. Daarvan is vooralsnog geen sprake, constateert rapporteur Morillon in zijn evenwichtige verslag terecht.
Mijnheer de Voorzitter, veroorlooft u mij op drie elementaire punten van Morillons verslag kort in te gaan: de politieke invloed van het Turkse leger, de Koerdische kwestie en het aangeroerde punt van "tolerantie voor andere religies en culturen".
Bij de politieke invloed van het Turkse leger ­ en die is vandaag de dag ongebroken! ­ is niets minder dan het primaat van de burgerpolitiek in het geding. Waarom verzaken ´s lands politici in deze cruciale machtsvraag? Of verstoppen zij zich soms graag achter het militaire apparaat inzake Europese hervormingseisen?
Toekenning van volledige culturele autonomie aan de circa 12 miljoen Koerden zou de netelige Koerdische kwestie wel eens grotendeels effectief neutraliseren.
Hoe moeilijk is het evenwel het Turkse politieke establishment voor deze voor beide partijen profijtelijke oplossing te winnen! Zie de onverzettelijke houding van de voorzitter van de parlementaire commissie voor Buitenlandse Zaken, Kamran Inan. Deze mentor van Turkije' s buitenlands beleid sluit elke concessie over Cyprus en de Koerden categorisch uit. Een onzeker lidmaatschap van de Europese Unie weegt tenslotte niet op tegen prijsgave van nationale belangen, aldus Inan.
En passant onderstreepte de partijdag van de ultranationalistische MHP van anderhalve week geleden in alle ernst "de superioriteit van het Turkse ras". Let wel, blijkens de laatste opiniepeilingen is de MHP de populairste politieke beweging in Turkije.
De erfgenamen van de legendarische Atatürk dienen de Europese Unie niet als een "exclusieve christelijke club" te beschouwen, poneert collega Morillon in overweging D. Nee, zo vervolgt hij, de Europese Unie is een gemeenschap van waarden, waaronder niet in de laatste plaats "tolerantie voor andere religies en culturen".
De realiteit gebiedt ons te zeggen dat de positie van de christelijke minderheid in Turkije grosso modo slechter is dan die van moslimgroepen in Europa. Het is stellig aanzienlijk gemakkelijker in Europa een moskee te bouwen dan in Turkije een kerk, evenzeer een punt van serieuze aandacht voor Commissie en Parlement in de contacten met de Turkse autoriteiten.

Raschhofer
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit verslag baart mij grote zorgen. De problemen zijn zo groot, dat toetreding van Turkije binnen afzienbare tijd geheel is uitgesloten. Ik voer daarvoor drie argumenten aan. In de eerste plaats is het probleem van de minderheden in Turkije volstrekt niet opgelost. In de tweede plaats is het einde van het smeulende conflict met Griekenland over het eiland Cyprus niet in zicht. In de derde plaats berust het Turkse strafvervolgingsysteem nog steeds op de - een westerse democratie onwaardige - doodstraf en op folterpraktijken van de politie. Onlangs nog werden op de Duitse televisie verschrikkelijke beelden getoond van arrestanten die door de politie zwaar werden mishandeld.
Turkije heeft dus nog een lange en moeilijke weg voor zich, waarop het onze hulp ongetwijfeld nodig heeft. Onze doelstelling is Turkije te helpen een vrij en democratisch land te worden waar de principes van de rechtstaat in acht worden genomen. De Raad moet zich de vraag stellen of hij niet meer kwaad dan goed heeft gedaan door Turkije de status van kandidaat-land te verlenen. Het grootste kwaad bestaat erin dat in Turkije hoop op toetreding wordt gewekt, terwijl de politieke toestand dat onmogelijk maakt. De islamitische krachten zullen die teleurstelling ongetwijfeld in politiek succes weten om te zetten.

STEMMING
Verslag (A5-0274/2000) van de heer Nisticò, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een Richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot eenentwintigste wijziging van Richtlijn 76/769/EEG van de Raad inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (stoffen die als kankerverwekkend, mutageen of vergiftig voor de voortplanting zijn ingedeeld) (COM(1999) 746 ­ C5-0017/2000 ­ 2000/0006(COD))

(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0279/2000) van mevrouw Paciotti, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens door de instellingen en organen van de Gemeenschap en betreffende het vrije verkeer van die gegevens (COM(1999) 337 ­ C5-0149/2000 ­ 1999/0153(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0325/2000) van de heren Duff en Voggenhuber, namens de Commissie constitutionele zaken, betreffende de goedkeuring van het Ontwerphandvest van de grondrechten van de Europese Unie (4487/1/00 ­ C5-0570/2000 ­ 2000/2233(AVC))
(Het Parlement keurt het besluit goed)
Verslag (A5-0313/2000) van de heer Marinho, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Franse republiek met het oog op de aanneming van een kaderbesluit van de Raad inzake het witwassen van geld, de identificatie, opsporing, bevriezing, inbeslagneming en confiscatie van hulpmiddelen en van de opbrengsten van misdrijven (10232/2000 ­ C5-0393/2000 ­ 2000/0814(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0312/2000) van mevrouw Karamanou, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Portugese Republiek met het oog op de aanneming van een akte van de Raad, houdende opstelling, op grond van artikel 43, lid 1, van de Overeenkomst tot oprichting van een Europese Politiedienst (Europol-overeenkomst), van een protocol tot wijziging van artikel 2 en de bijlage bij die overeenkomst (9426/2000 ­ C5-0359/2000 ­ 2000/0809(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0314/2000) van mevrouw Roure, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, op initiatief van de Franse Republiek met het oog op de aanneming van een overeenkomst betreffende de verbetering van de wederzijdse rechtshulp in strafzaken, in het bijzonder op het gebied van de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, het witwassen van de opbrengst van misdrijven en de financiële criminaliteit (10213/2000 ­ C5-0394/2000 ­ 2000/0815(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0317/2000) van mevrouw Gebhardt, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Republiek Portugal, de Franse Republiek, het Koninkrijk Zweden en het Koninkrijk België met het oog op de aanneming van het besluit van de Raad tot oprichting van een voorlopig justitieel samenwerkingsteam (10356/2000 - C5-0395/2000 ­ 2000/0816(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0310/2000) van mevrouw Langenhagen, namens de Commissie begrotingscontrole, over het speciaal verslag nr. 9/99 van de Rekenkamer met betrekking tot onderzoeksacties op het gebied van landbouw en visserij, programma FAIR ("Fisheries, Agriculture & Agro-Industrial Research"), vergezeld van de antwoorden van de Commissie (C5-0227/2000 ­ 2000/2133(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
STEMVERKLARINGEN- Verslag-Paciotti (A5-0279/2000)
Fatuzzo (PPE-DE). ­ (IT) Mevrouw de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Paciotti gestemd, in hoofdzaak omdat met deze richtlijn de identiteit, gegevens, voor- en achternamen, adressen en persoonsgegevens van de burgers van de Europese Unie worden beschermd. Ouderen en gepensioneerden, die ik met veel plezier vertegenwoordig in dit Parlement, worden te vaak als nummers beschouwd. Maar ouderen willen niet als nummers worden beschouwd, ze willen worden gezien als personen van vlees en bloed. Dat is de belangrijkste reden waarom ik instem met deze richtlijn, ook al is amendement 65 van de leden Ferri en Fiori helaas niet overgenomen. In dit amendement werd om een toezichthoudende instantie bestaande uit een college van meerdere personen gevraagd.

Ferri
Mevrouw de Voorzitter, ik voel het als mijn plicht erop te wijzen dat we bij de behandeling van het verslag-Paciotti en andere richtlijnen en verordeningen die ons worden voorgelegd, gevraagd worden een machtig fenomeen te reguleren: de informatie. Het verzamelen van gegevens is namelijk niet pijnloos. Er zijn verschillende soorten gegevensbanken; besloten gegevensbanken, gegevensbanken van de gerechtelijke politie, gegevensbanken van de geheime dienst: een enorme macht dus. Het toezicht over de Europese gegevensbanken toevertrouwen aan een monocratische instantie lijkt me onzorgvuldig tegenover de mens als persoon, met alle respect voor en vertrouwen in de toezichthoudende instantie. Privé-personen moeten tegenover de macht van de informatie kunnen terugvallen op een referentiekader van gegarandeerde rechten en vrijheden. Volgens mij zou een instantie in collegevorm beter aan die eis hebben beantwoord. In elk geval moeten we ons de volgende keren dat we over de macht van de informatie debatteren, realiseren dat er een diffusere controle nodig is, een controle die dus meer garanties biedt voor individuele personen.

Krivine en Vachetta
­ (FR) Het verslag-Paciotti vormt een eerste aanzet tot het wegwerken van de achterstand op het terrein van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer en persoonsgegevens. In dit opzicht is de oprichting van een "onafhankelijk controleorgaan" een goede zaak.
Maar de kwesties die echt van belang zijn wanneer het gaat om de bescherming van de rechten en de vrijheden van personen worden nergens expliciet aan de orde gesteld, en de tekst, die in technisch opzicht vaak onduidelijk is, kan aanleiding geven tot uiteenlopende interpretaties. Bovendien gaat de tekst veel minder ver dan de Franse wetgeving inzake "informatieverwerking en vrijheden" .
In het verslag ontbreken enkele voorstellen. Aangifte van het bestaan van een databank zou in alle gevallen verplicht gesteld moeten worden. Koppelingen tussen bestanden (met name wanneer het gaat om gegevens over de persoonlijke levenssfeer, gezondheid, sociale omstandigheden, enzovoorts) zouden verboden dienen te worden om te voorkomen dat er gigantische databanken komen. Werknemers die beroepshalve omgaan met persoonsgegevens zou het mogelijk gemaakt moeten worden de druk van hun werkgevers te weerstaan door een gedragscode in te voeren evenals een clausule met betrekking tot gewetensbezwaren zoals journalisten die kennen.
Tenslotte zouden alle vormen van versleuteling bij de overdracht van gegevens toegestaan moeten worden om de burgers in staat te stellen zelf hun persoonlijke levenssfeer te beschermen. Daarbij moeten onafhankelijke instellingen zorgdragen voor de coderingstechnieken.
Dit zijn enkele wezenlijke punten die in aanmerking genomen moeten worden om bescherming van persoonsgegevens daadwerkelijk mogelijk te maken. Aangezien deze punten ontbreken, hebben wij ons van stemming onthouden.

Martin, David
Ik ben het van harte eens met dit verslag en ik zal ervóór stemmen. De Europese burgers maken zich ongerust over de bescherming van hun privacy, en die ongerustheid is niet onterecht. Elke dag worden enorme hoeveelheden persoonsgegevens vergaard, gesorteerd en verwerkt. Dat geldt voor betalingen met een creditcard, het natrekken van het mobiele-telefoonverkeer, het opslaan van wie met wie belt, het surfen op het Internet, het verwerken van andere gegevens, die bijvoorbeeld afkomstig zijn van eerder ingevulde formulieren, en dergelijke.
Op EU-niveau wordt de dreiging van mogelijk misbruik van persoonsgegevens tegengegaan met twee richtlijnen, namelijk Richtlijn 95/46/EG inzake de bescherming van natuurlijke personen in verband met de verwerking van persoonsgegevens en betreffende het vrije verkeer van die gegevens en Richtlijn 97/66/EG inzake de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de privacy in de telecommunicatiesector.
Geen van beide heeft betrekking op de EU-instellingen. En toch moet er een stelsel van regels voor de bescherming van gegevens komen, omdat de instellingen niet alleen interne gegevens verwerken (zoals gegevens betreffende hun autonome activiteiten, de begroting, en beoordelingen van werknemers), maar ook gegevens van burgers die worden vergaard bij de uitoefening van EU-taken (bijvoorbeeld het verstrekken van subsidies, het onderzoeken van gevallen van concurrentie, openbare aanbestedingen, statistisch onderzoek, gegevens met betrekking tot het opstellen en implementeren van wetgeving).
Met dit verslag wordt dit hiaat voor een deel opgevuld.
Aanbeveling-Duff/Voggenhuber (A5-0325/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, hoe zou de Partij van de gepensioneerden niet voor het Handvest van de grondrechten kunnen stemmen? Dit is het eerste document ter wereld van een dergelijk belang waarin een artikel voorkomt, nummer 25, met de titel "Rechten van ouderen" , dat luidt: "De Unie erkent en eerbiedigt het recht van ouderen om een waardig en zelfstandig leven te leiden en om aan het maatschappelijk en cultureel leven deel te nemen". Eindelijk erkent een belangrijke internationale organisatie, de belangrijkste die er is, namelijk de Europese Unie en de belangrijkste instelling daarvan, de enige die rechtstreeks door het volk verkozen wordt, het Europees Parlement, dat ouderen als zodanig rechten hebben. Daarom stem ik graag voor het Handvest.

Laguiller
­ (FR) Arlette Laguiller, Armonia Bordes en Chantal Cauquil hebben tegen het Handvest van de grondrechten gestemd. Wij menen dat een handvest de werknemers in een klassenmaatschappij waarin de krachtsverhoudingen allesbepalend zijn geen wezenlijke bescherming biedt. Elementaire rechten als het recht op een fatsoenlijk pensioen, een minimuminkomen, acceptabele huisvesting en adequate gezondheidszorg komen in dit Handvest niet voor. De tekst bevat wel een artikel dat kinderarbeid verbiedt zolang kinderen nog leerplichtig zijn, maar dat artikel kent een aantal uitzonderingen - een kwalijke zaak, als je bedenkt dat veel te veel kinderen in verschillende Europese landen arbeid verrichten, uitgebuit worden en verstoken blijven van deugdelijk onderwijs. Deze tekst biedt in geen enkel opzicht extra bescherming, maar geeft de overheid en de bezittende klasse wel extra middelen in handen om in dit soort kwesties in de aanval te gaan. Zelfs het stakingsrecht wordt niet volledig erkend: het wordt beperkt door de zinsnede "overeenkomstig de nationale wetgevingen en praktijken" .
Het Handvest houdt dus geen enkele verplichting in voor de landen waarvan de sociale wetgeving achterblijft bij het weinige dat in de tekst is vastgelegd. Daarentegen zou het wel eens een averechtse werking kunnen hebben in landen waarin de positie van werknemers bij wet beter geregeld is. Het Handvest zou een impuls moeten geven aan de mensenrechten en de sociale rechten, maar het werkt slechts acties in de hand die erop gericht zijn die rechten in te perken.

Speroni
Mevrouw de Voorzitter, ik heb niet deelgenomen aan de stemming over het Handvest van de grondrechten omdat ik het niet eens ben met de procedure: het Parlement heeft eventuele amendementen niet kunnen behandelen, niet alleen op de tekst van het Handvest, maar ook niet op de tekst van de aanbeveling. We hadden geen keus: slikken of stikken. Met deze procedure ben ik het niet eens en daarom heb ik er de voorkeur aan gegeven niet aan de stemming mee te doen.

Alyssandrakis
Het Handvest van de grondrechten blijft ver achter bij de Verklaring van de Rechten van de Mens van de VN, het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en bij de grondwet van talrijke lidstaten van de Europese Unie. De bewering dat voor het eerst een verwijzing voorkomt naar sociale rechten klopt niet, daar dergelijke verwijzingen ook reeds zijn opgenomen in internationale overeenkomsten, zoals de internationale arbeidsovereenkomsten.
Bij wijze van indicatie noemen wij de volgende artikelen:
artikel 15 zegt dat eenieder recht heeft op werk: hierin wordt echter niet eenieder' s recht op betaald werk erkent;
artikel 16 erkent ­ en dit is de eerste keer dat een internationale tekst daar gewag van maakt ­ de vrijheid van ondernemerschap;
artikel 28 biedt de werkgevers de mogelijkheid tot lock out en uitsluiting van werknemersvakbonden van onderhandelingen met werkgevers;
artikel 3 zet de deur wagenwijd open voor elk soort genetische experimenten;
artikel 14 erkent weliswaar het recht op onderwijs, maar interpreteert dit eenvoudig als een mogelijkheid tot het kosteloos volgen van lessen, en dan alleen nog in het kader van het verplicht onderwijs.
Dit is een inperking en geen uitbreiding van rechten, en wel om voor de hand liggende redenen. Degenen die op het briljante idee zijn gekomen een handvest op te stellen, willen enkel een prestigevol document hebben om hun aanval op de verworven rechten van de arbeidersklasse voort te kunnen zetten, waarvoor de arbeiders 150 jaar lang hebben gevochten, offers hebben gebracht en bloed hebben vergoten. Als het Handvest tijdens de op til zijnde Top van Nice wordt aangenomen - en het doet er weinig toe of dit in de Verdragen wordt opgenomen of de vorm krijgt van een eenvoudige verklaring - zal dit een allesbehalve goede ontwikkeling zijn. Het is ongetwijfeld de bedoeling dat dit Handvest uiteindelijk de preambule wordt van een toekomstige Europese grondwet, die op zijn beurt de kroon zal zetten op de federatieve ontwikkeling van de Europese Unie. Dan zal een klein aantal machtigen ook institutioneel de bevoegdheid hebben tot het nemen van al de besluiten en deze besluiten zullen dan door iedereen moeten worden toegepast. De belangen van het monopolistisch kapitaal van de Europese Unie moeten worden behartigd: dat is het hoofddoel. Dit druist echter in tegen de belangen van de werknemers en meer in het algemeen tegen de belangen van de volkeren.
Wij weten heel goed dat het Handvest op bepaalde punten voor een aantal landen vooruitgang betekent. Voor de meeste landen is dit echter een stap achteruit in vergelijking met hetgeen reeds op internationaal vlak bestaat. Wij moeten echter vooruitgaan en niet achteruit.
De Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland hebben tegen deze tekst gestemd: deze is niet alleen nutteloos, maar zelfs gevaarlijk.

Bernié
. ­ (FR) Het aannemen van het Handvest voor de grondrechten zou gerechtvaardigd zijn indien er reeds een Europese staat zou bestaan met een via het algemeen kiesrecht aangenomen grondwet. Dat is momenteel niet het geval.
De rechten die zijn opgenomen in dit Handvest zijn reeds verankerd in de diverse nationale grondwetten en op de naleving ervan wordt reeds toegezien door de diverse nationale parlementen, die dicht bij de volkeren en hun cultuur staan.
Het Handvest is bovendien een compromis dat gebaseerd is op de kleinste gemene deler en vormt als zodanig een bedreiging voor de sociale verworvenheden van tal van lidstaten.
Zo is het recht op huisvesting teruggebracht tot een "recht op bijstand ten behoeve van huisvesting" , terwijl het recht op werk vervangen is door een recht op "toegang tot arbeidsbemiddeling" .
Aan de vrijheid van meningsuiting wordt geen enkele beperking gesteld, hetgeen inhoudt dat strafbare uitlatingen (aanzetten tot geweld of tot rassenhaat) in de toekomst niet meer tot een veroordeling zullen leiden.
Tenslotte ontbreken in het Handvest bepalingen ten aanzien van plichten, die toch de tegenhanger zijn van rechten.
Er is in onze ogen dan ook geen enkele reden om vandaag een tekst als deze aan te nemen, of het moet zijn dat men de aandacht wil afleiden van het mislukken - geheel volgens plan - van de intergouvernementele conferentie en de Europese Raad van Nice.

Berthu
Tijdens mijn betoog vanochtend heb ik uiteengezet waarom ik om principiële redenen tegen het Handvest ben. De leden van de interfractionele werkgroep SOS Democratie hebben overigens te kennen gegeven deze bezwaren volledig te onderschrijven. Thans zou ik mijn bedenkingen willen uiten ten aanzien van enkele specifieke artikelen, naar aanleiding waarvan ik tijdens de werkzaamheden van het Forum een aantal amendementen heb kunnen indienen. Deze bedenkingen kunnen ingedeeld worden in vijf grote categorieën.
Artikelen die inbreuk maken op de bevoegdheden van de staten. Een duidelijk voorbeeld is artikel 2, lid 2: "Niemand wordt tot de doodstraf veroordeeld of terechtgesteld" . Deze bepaling houdt met geen enkele bevoegdheid van de Unie verband. Het feit dat dit artikel en tal van vergelijkbare artikelen in het Handvest opgenomen zijn, doet twijfel rijzen aan de ware betekenis van artikel 51, lid 2, dat luidt: "Dit Handvest schept geen nieuwe bevoegdheden of taken voor de Gemeenschap en voor de Unie en wijzigt de in de Verdragen neergelegde bevoegdheden en taken niet" . Mocht het Handvest een bindend karakter krijgen, dan zou artikel 2, lid 2, een verplichting inhouden die veel verder reikt dan hetgeen bepaald wordt in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, dat ieder land immers te allen tijde kan opzeggen.
Artikelen waarmee beoogd wordt nieuwe verplichtingen zonder wettelijke basis in te voeren. Verscheidene artikelen gaan verder dan het bestaande recht. Dat geldt bijvoorbeeld voor artikel 19, lid 1, dat bepaalt: "Collectieve uitzetting is verboden" . Er wordt niet bij vermeld dat dit verbod opgeschort kan worden in geval van oorlog of ernstige verstoring van de openbare orde. Artikel 52, lid 3, bepaalt: "Voorzover dit Handvest rechten bevat die corresponderen met rechten die zijn gegarandeerd door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, zijn de inhoud en reikwijdte ervan dezelfde als die welke er door genoemd Verdrag aan worden toegekend" . Maar deze formulering is veel te vaag. Er zijn nu reeds mensen die beweren dat collectieve uitwijzing in alle gevallen verboden is.
Een andere nieuwe verplichting houdt verband met artikel 21, dat nieuwe gevallen van non-discriminatie toevoegt aan de gevallen die zijn vastgelegd in artikel 13 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Artikel 21, lid 2, bepaalt zelfs dat elke vorm van discriminatie op grond van nationaliteit verboden is binnen de werkingssfeer van het Verdrag betreffende de Europese Unie, hetgeen op dit moment in geen enkele wettekst is vastgelegd. Derde voorbeeld: artikel 45. Dat luidt als volgt: "Iedere burger van de Unie heeft het recht zich vrij op het grondgebied van de lidstaten te verplaatsen en er vrij te verblijven" . Dit recht, waarop gedoeld wordt in artikel 62 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, is op dit moment echter niet geldig en zal dat wellicht ook nooit worden zolang niet aan alle voorwaarden is voldaan.
Artikelen waarin op ongeoorloofde wijze verwezen wordt naar momentopnamen van veranderlijke situaties. Dat geldt met name voor de economische en sociale rechten die worden genoemd in hoofdstuk IV van het Handvest. Zo bepaalt artikel 29 bijvoorbeeld: "Een ieder heeft recht op toegang tot gratis arbeidsbemiddeling" . Wat deze formulering precies inhoudt, hangt echter geheel af van de omstandigheden: in een andere tijd kan deze bepaling volstrekt anders opgevat worden dan nu.
Artikelen waarin voorbijgegaan wordt aan de natuurlijke samenlevingsvormen in de maatschappij. De demografische situatie van de landen in Europa is alarmerend, maar in het Handvest worden gezinskwesties zeer lichtzinnig behandeld. Ondanks ons herhaald verzoek wordt nergens gezegd dat het gezin bestaat uit een man en een vrouw die samen kinderen opvoeden; nergens wordt gezegd dat het gezin de hoeksteen van de samenleving is. In artikel 24, dat betrekking heeft op de rechten van het kind, wordt ­ ook weer ondanks ons herhaald verzoek ­ zelfs niet vermeld dat ieder kind er recht op heeft bij zijn ouders te leven. Daarnaast is het Handvest veel te terughoudend ten aanzien van de erkenning van nationale gemeenschappen en hun recht regels vast te stellen die alleen henzelf betreffen. Zo wordt in de artikelen 21 en 22 een verbod op discriminatie op grond van taal geïntroduceerd, maar dat verbod is in tegenspraak met de Franse Grondwet, waarin bepaald wordt dat de taal van de Franse Republiek het Frans is.
Artikelen die het algemeen kader van het Handvest versluieren of vertekenen. Ik heb artikel 51, lid 1, al genoemd, waarin wordt bepaald dat het Handvest op geen enkele wijze de bevoegdheden wijzigt die zijn vastgelegd in de Verdragen, terwijl alles wijst op het tegendeel. In feite staat het Handvest vol met dit soort tegenstrijdigheden, en iemand zal die toch aan het licht moeten brengen. Zo heb ik ook artikel 52, lid 3, al genoemd, dat bepaalt dat de inhoud en de reikwijdte van de in het Handvest neergelegde rechten niet afwijken van hetgeen bepaald wordt in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Maar feitelijk kunnen die twee teksten moeilijk met elkaar vergeleken worden, omdat bij het lezen van het Handvest nooit duidelijk is of in een artikel rekening gehouden is met voornoemde verklaring of dat bewust geprobeerd is daarvan af te wijken. Ik wijs tenslotte ook nog op artikel 52, lid 1, dat bepaalt dat aan de genoemde rechten beperkingen gesteld kunnen worden indien die "daadwerkelijk aan door de Unie erkende doelstellingen van algemeen belang (...) beantwoorden" . Mocht het Handvest een bindend karakter krijgen, dan zou deze formulering een vergaande beperking inhouden van de soevereiniteit van de staten.
Meer in het algemeen betreuren wij het dat in de preambule van het Handvest dit document niet in de juiste context geplaatst is: er had op gewezen moeten worden dat de Europese Unie een verbond van naties is en dat de burgers een fundamenteel recht hebben op eerbiediging van de besluiten die op nationaal niveau langs democratische weg tot stand komen. Ik herhaal hier wat ik al heb gezegd tijdens het debat dat aan deze stemming is voorafgegaan: mochten de regeringsleiders in Nice met het aannemen van dit Handvest een politieke daad willen stellen, dan hoop ik dat ze een verklaring vooraf zullen afleggen waarin ze op deze context wijzen en waarin ze onderstrepen dat de nationale parlementen een fundamentele bevoegdheid hebben wanneer het gaat om de rechten van de burgers.

Berthu, Bonde, Camre, Deva, Hannan, Helmer, Ribeiro e Castro en Sumberg
SOS Democracy verwerpt het Handvest van de grondrechten op drie gronden. Ten eerste, omdat het overbodig is. Ten tweede, omdat het ondemocratisch is. En ten derde omdat het de vrijheid van de volkeren van Europa eerder zal beperken dan bevorderen. Wij geven een korte toelichting op bovengenoemde drie bezwaren, in de volgorde waarin zij werden genoemd.
De ratificatie van het Handvest van de grondrechten en vrijheden zou een van de meest ambitieuze daden zijn die de Europese Unie ooit heeft verricht. Voordat we tot een daad van dergelijke omvang overgaan, dienen we onszelf echter af te vragen: waar in West-Europa de mensenrechten op zo'n monsterachtige wijze worden geschonden dat een document als het onderhavige nodig is? Wij hebben per slot van rekening te maken met vijftien moderne democratieën, niet met vijftien Rwanda's.
Iedere lidstaat heeft reeds verplichtingen op basis van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, de Universele Verklaring van de VN en een groot aantal minder belangrijke akkoorden. Waarom moet de EU zich dan óók nog op dit terrein begeven?
Niemand heeft nog antwoord gegeven op deze vraag. Roman Herzog, voorzitter van de Conventie die met het ontwerp was belast, heeft in alle toonaarden beweerd dat met het Handvest geen nieuwe rechten worden gecreëerd. Als dat zo is, lijkt het ons vreemd dat er zo'n grote constitutionele revolutie wordt ontketend, als het zo weinig oplevert.
De mensenrechten lopen misschien niet onmiddellijk gevaar in de EU, maar het democratische stelsel dat gebaseerd is op het afleggen van rekenschap loopt wel degelijk gevaar. Door het Handvest raakt het Europees Hof van Justitie betrokken bij politieke beslissingen op uiteenlopende terreinen zoals arbeidsrecht, uitzettingsbeleid, immigratie en gezin. Het feit dat de rechters niet gekozen zijn, doet afbreuk aan het beginsel van democratisch bestuur.
Erger nog, op basis van het Handvest zal het Europees Hof van Justitie, op een aantal nieuwe beleidsterreinen, verplicht zijn om nationale wetten, of zelfs bepalingen uit de nationale constituties nietig te verklaren. Aangezien het Hof, op basis van de veel beperktere tekst van de bestaande Europese Verdragen, al een zorgwekkende tendens naar rechterlijk activisme vertoont, verwachten wij hier met name ernstige problemen.
Zelfs diegenen die het er wel mee eens zijn dat er een EU-grondwet in geschreven vorm komt, zouden toch hun bedenkingen moeten hebben bij een aantal bepalingen uit het Handvest.
Onze grootste zorg geldt artikel 52, dat bepaalt dat de rechten waarnaar elders in het document wordt verwezen opzij geschoven kunnen worden waar zij botsen met ''het door de Unie erkende algemeen belang." Dat brengt het concept van de ''raison d'Etat'' terug, dat de Raad van Europa de laatste vijftig jaar zo ijverig heeft geprobeerd uit te bannen. Het recht van een overheid om zijn eigen grondwet, volkomen willekeurig, opzij te schuiven is het kenmerk van een tirannie. In nazi-Duitsland kende men deze bepaling bijvoorbeeld ook; daar was het onderdeel van de zogenaamde ''machtigingswet''.
Minder dramatisch, maar daarmee niet minder belangrijk, is het feit dat het Handvest slecht in elkaar zit. Neem bijvoorbeeld artikel 21. Dit artikel stelt: ''Elke discriminatie, met name op grond van geslacht, ras, kleur, etnische of sociale afkomst, genetische kenmerken, taal, godsdienst of overtuigingen, politieke of andere denkbeelden, het behoren tot een nationale minderheid, vermogen, geboorte, een handicap, leeftijd of seksuele geaardheid, is verboden.'' Wanneer men het letterlijk neemt, impliceert het artikel dat een socialistische partij conservatieven die zich kandidaat willen stellen voor hun partij niet mag discrimineren, of dat een operagezelschap mannen de gelegenheid moet bieden sopraanrollen te vervullen. Hoe dergelijke vaag geformuleerde bepalingen zullen worden gebruikt in een activistisch hof, laat zich gemakkelijk raden.
De mensenrechten worden reeds geëerbiedigd in de EU, en beschermd door nationale constitutionele bepalingen, in overeenstemming met de verschillende gewoonten van de lidstaten. Het Handvest biedt een manier om deze rechten te beperken of terzijde te schuiven, zonder zelfs maar de indruk te wekken dat er nieuwe tegenover staan.
Wij, Europeanen, laten ons er in groten getale op voorstaan dat wij vrij zijn om alles te doen wat niet specifiek bij de wet verboden is. En nu moeten we dan onze rechten ''krijgen'' uit handen van Europese rechters. SOS Democracy verwerpt het idee dat wij voor het verkrijgen van onze vrijheden afhankelijk zijn van de EU. Of om met Aldous Huxley te spreken: ''Vrijheden krijg je niet: die neem je.''

Bonde, Eriksson, Frahm, Krarup, Sandbæk, Seppänen en Sjöstedt
. ­ (SV) In hoofdstuk VII Algemene Bepalingen artikel 51, lid 2, in het Ontwerphandvest van de grondrechten van de Europese Unie staat: "Dit Handvest schept geen nieuwe bevoegdheden of taken voor de Gemeenschap en voor de Unie en wijzigt de in de Verdragen neergelegde bevoegdheden en taken niet." Daarom heeft het geen daadwerkelijke betekenis voor de rechten van de mensen.
Het debat over dit Handvest is enthousiast ontvangen door EU-federalisten, die het graag zien als het begin van een grondwet voor de Europese Unie.
Ons inziens kleeft er echter een groot gevaar aan dit Handvest. Het dreigt het werk van de Raad van Europa voor de rechten van de mens teniet te doen en ertoe te leiden dat de mensenrechten in de toekomst in de Europese landen op verschillende manieren worden behandeld.
We stemmen tegen dit Handvest, omdat we het überhaupt niet toejuichen. Dit betekent niet dat we tegen mensenrechten op zich zijn. We zijn echter van mening dat deze rechten veiliggesteld kunnen worden door andere instanties dan de Europese Unie. Wij zijn van mening dat het Ontwerphandvest een slecht product is, dat terzijde geschoven moet worden. In plaats daarvan roepen we de EU op om het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens te ratificeren evenals andere verdragen over sociale en culturele rechten.

Caudron
Het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat ons Europees Parlement vandaag heeft aangenomen, is een uiterst belangrijk document.
Zeker, dit Handvest vertoont nog een aantal tekortkomingen, zowel qua inhoud als qua vorm.
Zeker, persoonlijk had ik gewild dat de sociale dimensie veel beter uit de verf zou zijn gekomen!
Zeker, ik had graag gezien dat het Handvest rechtstreeks zou worden opgenomen in onze Europese Verdragen!
Maar dat alles mag "ons plezier niet vergallen" . Het valt niet te ontkennen dat er goed werk is verricht en dat we vandaag een belangrijk resultaat geboekt hebben.
Het Handvest van de grondrechten is een document dat geldt voor alle burgers van Europa!
Thans is het zaak deze tekst op grote schaal te verspreiden, iedereen ervan in kennis te stellen en zoveel mogelijk burgers te vragen wat ze ervan vinden. En dan zal het Handvest via de rechtspraak geleidelijk kunnen doordringen tot alle nationale en Europese rechtsregels!
We mogen spreken van een zeer goed resultaat, zowel voor het Franse voorzitterschap van de Europese Unie als voor ons Europees Parlement.
Natuurlijk, in de toekomst zullen we de tekst moeten aanpassen en aanvullen. We zullen het Handvest op zeer korte termijn in onze Verdragen moeten integreren. In aansluiting daarop zullen we een Europese grondwet van de grond moeten tillen met het oog op een democratisch, transparant en doelmatig Europa dat dicht bij de burgers staat.
Maar ik wijs er vandaag nogmaals op dat er alle reden is om trots te zijn op het feit dat we deze voor Europa zo belangrijke sprong voorwaarts gemaakt hebben.

Crowley
Ik heb vóór het Handvest gestemd en ik ben het ermee eens dat wij niet gekant moeten zijn tegen de rechten die erin worden opgesomd.
Zoals ik al eerder in het Parlement heb gezegd, verzet ik mij echter tegen het bindende karakter van het Handvest. De regering van mijn land ziet het Handvest, net als ik, als een politieke verklaring.
Wij moeten ervoor zorgen dat er geen afbreuk wordt gedaan aan en geen verwarring ontstaat over de bestaande rechten die voortvloeien uit het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en gesteund worden door het besluit van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg.
Alle lidstaten hebben het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens ondertekend en geratificeerd, in het kader waarvan een aanzienlijk stelsel van wetten en rechten is opgebouwd. Bovendien heeft het verdrag bewezen dat het zich met de maatschappij mee ontwikkelt.
Ik steun het Handvest waarover vandaag wordt gestemd, maar ik zie het niet als bindende tekst.

Gahrton
. ­ (SV) In hoofdstuk VII Algemene Bepalingen artikel 51, lid 2, in het Ontwerphandvest van de grondrechten van de Europese Unie staat: "Dit Handvest schept geen nieuwe bevoegdheden of taken voor de Gemeenschap en voor de Unie en wijzigt de in de Verdragen neergelegde bevoegdheden en taken niet." Daarom heeft het geen daadwerkelijke betekenis voor de rechten van de mensen.
Het debat over dit Handvest is enthousiast ontvangen door EU-federalisten, die het graag zien als het begin van een grondwet voor de Europese Unie.
Mijns inziens kleeft er echter een groot gevaar aan dit Handvest. Het dreigt het werk van de Raad van Europa voor de rechten van de mens teniet te doen en ertoe te leiden dat de mensenrechten in de toekomst in de Europese landen op verschillende manieren worden behandeld.
Ik stem tegen dit Handvest, omdat ik het überhaupt niet toejuich. Dit betekent niet dat ik tegen mensenrechten op zich ben. Ik ben echter van mening dat deze rechten veiliggesteld kunnen worden door andere instanties dan de Europese Unie. Ik ben van mening dat het Ontwerphandvest een slecht product is, dat terzijde geschoven moet worden.

Goebbels
Ik beschouw het Handvest van de grondrechten als een acceptabele stap vooruit. Toch heb ik me tijdens de laatste stemronde van stemming onthouden, omdat ik vind dat sommige sociale rechten minder goed uit de verf komen dan de economische rechten. Zo wordt slechts indirect verwezen naar het "recht op werk" en het "recht om te staken" . De burgers van Europa hebben het "recht te werken" (het tegenovergestelde zou ook wel heel vreemd zijn) en ze hebben het recht op te komen voor hun sociale belangen door "collectieve acties" te ondernemen, "met inbegrip van staking" . Waarom wordt het "stakingsrecht" niet gewoon rechtstreeks erkend?
Ik zou bovendien de voorkeur hebben gegeven aan een handvest dat niet alleen betrekking heeft op de "rechten" van de burgers, maar ook op hun "plichten" jegens de maatschappij. Artikel 17 bepaalt heel voorzichtig dat "het gebruik van goederen" bij wet kan worden geregeld voorzover het algemeen belang dat vereist. Maar er wordt met geen woord gerept over de sociale verplichtingen die samenhangen met het recht op eigendom.
In het Handvest worden de fundamentele vrijheden opgesomd waarop mijn medeburgers aanspraak moeten kunnen maken. Maar nergens wordt gesproken over de plicht van iedere burger om de rechten van anderen te respecteren. Een samenleving die rechten kent maar geen plichten wordt vanzelf een egoïstische samenleving.

Hager
De afgevaardigden van de Oostenrijkse Vrijheidspartij in het Europees Parlement ontkennen het belang van de grondrechten voor de burgers van de Unie niet. Toch hebben wij ons bij de stemming onthouden. Enerzijds immers maken de inhoudelijke problemen van het Handvest (zoals het verbod op het reproductieve, maar niet op het therapeutische klonen van mensen) het ons onmogelijk het Handvest goed te keuren, anderzijds hebben wij de grootste twijfels bij de Conventie als instrument voor toekomstige constitutionele ontwikkelingen. Vooral echter kan de duidelijke overlapping van de bevoegdheden van het Europees Hof van Justitie en van het Europees Hof van de Rechten van de Mens tot divergerende rechtspraak leiden. Dat kan een ongelijke behandeling van de burger in deze gevoelige kwestie tot gevolg hebben, wat in tegenspraak met de grondrechten zou zijn. Bovendien is het niet voldoende nationale parlementsleden bij de zaak te betrekken om de nationale parlementen niet bij de constitutionele ontwikkeling te moeten betrekken.

Inglewood
In Groot-Brittannië heeft men vooral kritiek op de EU vanwege het feit dat zij de bevoegdheden die haar werden toebedeeld lijkt te overschrijden, zowel wat de verregaande detaillering als wat de toepassing betreft. Binnen de Conservatieve Partij onderzoeken wij manieren om de bevoegdheid af te schermen; manieren die in overeenstemming zijn met de letter en geest van de Verdragen en rekening houden met de positie die de lidstaten in het hart van het Europese politieke proces innemen.
Wanneer in een aantal lidstaten die samen één, quasi-binnenlands juridisch gebied vormen de onvervreemdbare kenmerken van het stelsel waarmee de rechten van het individu worden beschermd en de grenzen van het politieke proces worden afgebakend, worden opgesomd en verankerd, biedt dit uitgelezen kansen om deze, zo wenselijke, doelstellingen te verkennen en te verwezenlijken.
Het problematische van het Handvest van de grondrechten is dat het een mengvorm is: geen stelsel van rechten met stevige juridische wortels, maar ook geen politieke gedragscode waarin juridische, economische en sociale rechten in zekere zin samengevoegd worden, en dat leidt tot verwarring en gebrek aan duidelijkheid.

Jonckheer
Ik stem tegen het aannemen van het Handvest van de grondrechten, vooral omdat ik afstand wens te nemen van een symbolische en sterk op de media gerichte actie die bedoeld is om het grote publiek een boodschap van hoop en erkenning mee te geven, terwijl die boodschap grotendeels op uiterlijke schijn gebaseerd is.
De op consensus gerichte werkwijze van de leden van de Conventie heeft, zoals gebruikelijk is in situaties waarin unanimiteit vereist is, een uiterst mager resultaat opgeleverd: een armetierig Handvest en een tekst die grote tekortkomingen vertoont en bol staat van vaagheden. Het uitgangspunt van de Conventie was via het sluiten van compromissen tot een tekst te komen die door de vijftien lidstaten bindend gemaakt zou kunnen worden door opneming ervan in de Verdragen. Uiteindelijk blijkt het gewoon oplichterij te zijn: de tekst ontbeert iedere zeggingskracht en is niet bindend.
De burgers van Europa hebben helemaal geen behoefte aan een plechtige verklaring over de grondrechten ­ die worden hun al gegarandeerd door een aantal internationale verdragen en door de rechtsregels van hun eigen land. Mijns inziens zal met wat nu bereikt is niemand méér belang gaan stellen in het integratieproces van de Europese Unie. Laten we er een streep onder zetten! Met het Handvest hebben we een slechte beurt gemaakt: te veel symboliek en te veel eenstemmigheid zijn dodelijk in de politiek.
Willen we dat de burgers zich betrokken voelen bij het beleid en de instellingen van de Europese Unie, dan geldt zeker voor ons afgevaardigden dat we meer inzicht moeten geven in de cruciale keuzes, de verschillende, vaak tegenstrijdige belangen en de sterk uiteenlopende bedoelingen van de economische en sociale hoofdrolspelers op het Europese podium. De dagelijkse actualiteit ­ zeevervoer, diermeel ­ geeft aan dat de markt en de marktspelers aan veel strengere regels en controles onderworpen dienen te worden en laat zien dat een halt moet worden toegeroepen aan het huidige, op winst gerichte kortetermijndenken. We hebben betere Europese regelgeving nodig ter verhoging van de kwaliteit van het leven van iedereen en ter vergroting van de solidariteit in de samenleving. Daarop dient onze strijd in de eerste plaats gericht te zijn, want op die manier kunnen we ervoor zorgen dat de grondrechten niet slechts met de mond beleden worden, maar ook in politieke daden omgezet worden.

Krivine en Vachetta
De sociaal-democratie had ons een Europa in het vooruitzicht gesteld dat méér zou zijn dan een economische markt, een munt en een liberaliseringsinstrument. Dankzij een handvest van de "grondrechten" zou het sociale Europa eindelijk werkelijk sociaal worden.
Maar niets is minder waar. Dit Handvest betekent een stap terug op sociaal terrein vanuit het oogpunt van vrijheid en democratie en gaat veel minder ver dan de thans van kracht zijnde Verdragen. Er is zeer veel druk nodig geweest om het vakbondsrecht en het stakingsrecht uiteindelijk in de tekst opgenomen te krijgen. Over vrouwen worden alleen enkele algemene opmerkingen gemaakt; daarnaast wordt slechts gezegd dat ze het recht hebben "te huwen en een gezin te stichten" . En immigranten, die kunnen zich gevrijwaard weten tegen "collectieve uitzetting" .
Sociale rechten ontbreken geheel en al. Geen recht op werk, maar "het recht om te werken" . Geen recht op sociale bescherming of op huisvesting, maar "het recht op sociale bijstand en op bijstand ten behoeve van huisvesting" . Geen recht op pensioen of op een minimuminkomen. Geen verbod op ontslag, maar "bescherming tegen kennelijk onredelijk ontslag" . In feite wordt de strijd tegen sociale uitsluiting gedegradeerd tot een vorm van bijstand, terwijl deze elementaire rechten, die verplichtingen inhouden voor de werkgevers en de overheid, zonder meer zouden moeten worden opgeëist. Uiteraard biedt het Handvest wel alle ruimte aan het recht van eigendom en aan de vrijheid van ondernemerschap.
Redenen te over om dit Handvest niet op te nemen in de Verdragen van de Unie. Wij kunnen de tekst zoals die thans voorligt dan ook niet aanvaarden.

Lienemann
De procedure die gekozen is voor het opstellen en aannemen van het Handvest van de grondrechten biedt het Europees Parlement feitelijk slechts twee mogelijkheden: het Handvest zoals het nu voorligt te aanvaarden of af te wijzen. Als ik moet kiezen tussen die twee uitersten, is mijn beslissing volstrekt helder: ik sta achter dit Handvest, dat mijns inziens een stap vooruit betekent, al is het dan een zeer beperkte stap gezien de inhoud en de reikwijdte van de tekst.
Laat ik allereerst ingaan op de gevolgde procedure. De methode van de Conventie, gericht op het vinden van brede consensus, is een interessant en productief instrument wanneer het erom gaat een basistekst op te stellen. Maar op geen enkele wijze valt te rechtvaardigen dat het Europees Parlement, dat de stem van de Europese volkeren belichaamt, de mogelijkheid ontnomen wordt de tekst te wijzigen of aan te vullen.
Wanneer men historisch onderzoek zou doen naar de wijze waarop de Universele Verklaring van de rechten van de mens of andere gelijksoortige internationale verklaringen tot stand zijn gekomen, zou men tot de ontdekking komen dat het parlementaire debat en het recht van amendement zeer veel hebben bijgedragen aan de strekking, de betekenis en de doelstellingen van deze fundamentele teksten, die vandaag de dag nog niets aan zeggingskracht ingeboet hebben.
Tegelijk met de kwestie van het al dan niet aannemen van het Handvest is ook het institutioneel debat gaande, en iedereen die zoals ik een Europese grondwet voorstaat en meent dat dit Handvest als geraamte kan dienen voor de preambule van een dergelijke grondwet zou de eis moeten onderschrijven dat het Europees Parlement volgens de normale parlementaire procedure, dat wil zeggen via overleg, een oordeel kan geven over de inhoud van het document.
Gezien het institutioneel debat is het van wezenlijk belang dat het Handvest opgenomen wordt in de Unie-Verdragen, zodat de aldus afgekondigde rechten voor iedereen gegarandeerd zijn en zodat door de lidstaten of door de Unie zelf de nodige beleidsmaatregelen ontwikkeld kunnen worden om die rechten daadwerkelijk ten uitvoer te leggen zonder afbreuk te doen aan de bestaande rechtsregels. We kunnen namelijk alleen maar vaststellen dat de wet van vraag en aanbod in de interne markt zich te sterk doet gelden ten koste van alle andere regels, waardoor de sociale rechten en de grondrechten vaak met voeten worden getreden. Fraaie verklaringen zonder concreet gevolg hebben we al genoeg gezien. Onze eerste prioriteit dient dan ook te zijn dit Handvest een krachtige juridische status te verlenen.
Verder is de thans voorliggende tekst inhoudelijk gezien vaag en schiet hij op een aantal punten tekort. In de eerste plaats kunnen op grond van de verschillen tussen de Duitse en de Franse vertaling de nodige vraagtekens gezet worden bij de verwijzingen naar "godsdienstige" of "geestelijke" waarden. Zelf ben ik ervan overtuigd dat een in godsdienstig opzicht neutrale tekst een zekere emancipatorische en actuele waarde heeft. Ik betreur dan ook de vaagheid van de gekozen termen, evenals het ontbreken van een duidelijker verwijzing naar het seculiere karakter van de tekst.
In de tweede plaats wordt het recht op werk niet rechtstreeks genoemd. "Een ieder heeft het recht te werken" : iedereen zal het ermee eens zijn dat dit een wel erg mager uitgangspunt is. Er is een groot verschil tussen de toegang tot werk niet verbieden en actie ondernemen om werken mogelijk te maken. In het Handvest had het recht op werk duidelijk geformuleerd moeten worden, hetgeen trouwens ook geldt voor het recht op huisvesting, dat eveneens in zeer bedekte termen geformuleerd is waaraan nauwelijks enige bescherming ontleend kan worden.
Dit Handvest dient verbeterd te worden en ons Parlement moet een strategie voorstellen op basis waarvan de tekst bijgesteld en verrijkt kan worden.

Martin, David
Ik stem vóór dit verslag en ik wil graag mijn gelukwensen aan de heren Duff en Voggenhuber, die deze aanbeveling zo goed door het Parlement hebben geloodsd, in de notulen opgenomen zien.

Ik zie uit naar de plechtige afkondiging van het Handvest van de grondrechten in Nice.

Meijer
Ik ontken niet dat er in het Handvest dingen staan waarmee ik kan instemmen. Diezelfde dingen staan ook al in de nationale grondwetten, in het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en in het Europees Sociaal Handvest. Er staat in het Handvest ook veel niet, ondanks het feit dat daarop is aangedrongen vanuit de vakbeweging, de milieubeweging en organisaties die opkomen voor de mensenrechten. Dit maakt het Handvest tot een overbodig document. Een propagandadocument dat de indruk wekt dat er iets waardevols is geregeld, maar dat dit in werkelijkheid niet doet. Het is bovendien een juridisch verwarrend document, waardoor de bevoegdheden van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg worden beconcurreerd door het Europees Hof van Justitie in Luxemburg. In deze vorm is het Handvest niet meer dan een propaganda-instrument, om te laten zien hoe goed het is dat er een Europese Unie bestaat waarmee ieder gelukkig behoort te zijn. Het tast wèl de nationale bevoegdheden van de lidstaten aan, maar het voegt voor de inwoners van Europa niets toe. Zonder amendering, die de nadruk meer legt op sociale grondrechten en milieu, kan ik niet instemmen met het aanvaarden van een Handvest.

Modrow
Het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie is een belangrijke stap om uit te maken wat de algemene, gemeenschappelijke waarden van de Europese Unie zijn. Toch heb ik mij van stemming onthouden, en wel om de volgende redenen:
1. In het Handvest zijn belangrijke grondrechten opgenomen. In zijn huidige vorm voldoet het op belangrijke terreinen niet aan mijn eisen inzake sociale rechtvaardigheid. Zo is het recht op arbeid en huisvesting er niet in opgenomen. Ook van de sociale verplichtingen van bezitters van eigendom is geen sprake. Vandaag werd er al gezegd dat het Handvest de basis van een Europese grondwet kan zijn. Des te meer is de verankering van fundamentele sociale rechten onontbeerlijk.
2. Het Handvest is het resultaat van het werk van een openbaar vergaderende en breed samengestelde Conventie. Bij de opstelling van documenten van zulk fundamenteel belang is dat ongetwijfeld een stap voorwaarts. Toch wordt de doelstelling van de Europese Unie, een unie van volkeren en hun burgers te zijn, daardoor niet bereikt. Als het Handvest uitdrukking moet geven aan de gemeenschappelijke waarden van de volkeren van de Europese Unie, moet het door die volkeren ook kunnen worden besproken. Het mag daarom door de Europese Raad van Nice niet worden goedgekeurd en afgekondigd. Die Top moet een Europees debat over het Handvest op gang brengen. Ik zie daarin een kans om verder vorm te geven aan een Europa van de volkeren en de burgers daarbij te betrekken.
3. In het Handvest worden verregaande rechten geformuleerd, maar ontbreken de overeenkomstige plichten. De burger kan die rechten dan ook niet opeisen. Het nagestreefde Europa van de burgers moet dat mogelijk maken.
Om die redenen heb ik mij bij de stemming in de plenaire vergadering van het Europees Parlement onthouden.

Provan
Ik heb vóór het Handvest van de grondrechten gestemd, als intentieverklaring.
De basisclausules staan niet ter discussie en dienen door iedereen te worden gesteund. Er zal geen verschuiving plaatsvinden in het machtsevenwicht tussen de EU en de lidstaten. Het Handvest is een intentiedocument, dat de positie van de EU toelicht - met name voor diegenen die tot het grotere Europa willen toetreden.
Wij moeten ons echter standvastig blijven verzetten tegen een campagne vóór een wettelijk bindend Handvest, omdat zo'n handvest slechts leidt tot juridische onzekerheid. Dit document leent zich duidelijk niet voor een wettelijk bindende status, omdat het geen juridische tekst is.

Queiró
 - (PT) Ik heb me bij de stemming over het Handvest van de grondrechten onthouden omdat ik eerst wil weten welke lotsbestemming dit document op de Europese Raad van Nice te wachten staat voordat ik het goedkeur of afwijs. Zullen de clausules in de toekomst een louter declaratieve waarde hebben of zullen ze daarentegen voor de communautaire instellingen en dus ook voor de Europese burgers bindend zijn?
Wij kennen het meerderheidsstandpunt van dit Parlement. De aanhangers van het Europees federalisme beschouwen deze grondrechtencatalogus als de eerste aanzet tot een toekomstige Europese grondwet waaraan de nationale grondwetten van de lidstaten moeten worden aangepast. Hun houding liegt er niet om. Zij doen hun best om een vage en algemene tekst over grondrechten vanuit kwalitatief oogpunt een totaal andere politieke interpretatie te geven. Het is bovendien nog maar de vraag of dit document überhaupt zin heeft in een EU die geen ernstige tekorten vertoont, noch wat de regelgeving betreft noch op het gebied van de verdediging en de toepassing van de genoemde rechten.
Gelukkig lijkt het merendeel van de nationale regeringen de weg van het gezond verstand te bewandelen. De meeste pleiten namelijk voor een handvest met een louter politieke waarde, zonder enig bindend karakter. Het grote politieke debat over het Handvest zal derhalve eerst onder de nationale regeringen worden uitgevochten en pas daarna in het Parlement, wanneer het geconfronteerd wordt met het besluit van de regeringen terzake. Vandaar dat ik in overeenstemming met wat ik aan het begin van deze stemverklaring heb uiteengezet vooralsnog geen keus heb: ik kan mij alleen maar onthouden.

Sacrédeus
. ­ (SV) De onderhavige tekst over een Ontwerphandvest van de grondrechten van de Europese Unie bevat veel belangrijke, en voor het beginsel van de menselijke waardigheid essentiële formuleringen, die wij Zweedse christen-democraten van harte toejuichen.
Omdat in de Zweedse gemeentes en provinciale raden veel twijfel bestaat over de mate waarin het Handvest effectief juridisch bindend kan worden en de EU aan alle verwachtingen kan voldoen die de Unie zegt te kunnen verwezenlijken, heb ik besloten om me van stemming te onthouden.

Scallon
In het debat dat vandaag hier in het Parlement wordt gevoerd over het Handvest van de grondrechten van de mens, heeft de vertegenwoordiger van de Commissie gezegd dat dit Handvest een eerste stap was naar een wettelijk bindend document. Op enkele uitzonderingen na heeft een hele reeks sprekers melding gemaakt van de behoefte aan een Europa dat gezegend is met constitutionele rechten.
Deze woorden bevestigen de vrees die in mijn land leeft dat dit Handvest bedoeld is als opmaat voor een Europese constitutie.
Onze taoiseach, de heer Ahern, heeft onlangs duidelijk gezegd dat het Europese Handvest van de grondrechten van de mens een politiek document dient te blijven en geen juridisch document mag zijn. Leden van de Ierse regering hebben onlangs vragen gesteld over een mogelijke bedreiging van de Ierse identiteit door Brussel. De heer Ahern heeft daarbij nogmaals onderstreept dat het EU-lidmaatschap van Ierland van wezenlijk belang is voor de welvaart en het economische succes van het land, maar hij heeft zich ook sterk verzet tegen een snelle verschuiving in de richting van een meer federaal - meer gecentraliseerd - Europa, omdat dit veel verder gaat dan de meeste Europeanen momenteel wensen of bereid zijn te aanvaarden.
Gezien het standpunt dat Ierland als land inneemt en overeenkomstig de wensen van mijn kiezers, moet ik dan ook tegen dit Handvest van de grondrechten van de mens stemmen. Ondanks het feit dat het Handvest op dit moment een eenvoudige politieke verklaring is, is er bewijs te over dat het bedoeld is als opmaat voor een Europese constitutie, die meer gewicht zal hebben dan de Ierse constitutie en de wil van het Ierse volk.

Souchet
Ik heb zeer, zeer beslist tegen het Handvest van de grondrechten gestemd dat ons is voorgelegd.
Ik heb dat in de eerste plaats gedaan om het antidemocratische proces ter discussie te stellen waarvan dit document het resultaat is. Van het begin tot het einde heeft de opstelling van deze tekst aanleiding gegeven tot een reeks onverwachte, dubieuze beslissingen.
Een dubieuze verrassing van semantische aard stond ons meteen al bij aanvang van het proces te wachten, toen gezocht werd naar een naam voor de instantie waarvan dit Handvest afkomstig is. Bij de Top van Keulen werd een "Forum" ingesteld, dat zich later zelf heeft uitgeroepen tot "Conventie" . Dat is een erg ongelukkig gekozen benaming, die doet denken aan het jaar 1793 en de terreurdaden die tijdens de Franse Revolutie in naam van een andere Conventie zijn begaan.
Van een onverwachte, dubieuze beslissing kunnen we ook spreken wanneer het gaat over de rol van de nationale parlementen. De verplichtingen die zijn neergelegd in deze tekst, waarvan de definitieve versie is opgesteld door een ondoorzichtig functionerend presidium, zullen door het Europees Hof van Justitie aan de burgers van onze landen opgelegd worden zonder dat ratificatie door onze nationale parlementen heeft plaatsgevonden, terwijl die toch over een exclusieve bevoegdheid beschikken op het terrein van de mensenrechten! En wat de afgevaardigden in het Europees Parlement betreft, hun is niet alleen het recht ontzegd amendementen in te dienen naar aanleiding van de tekst van het Handvest, maar tevens een keus opgedrongen tussen aannemen of verwerpen van de resolutie in haar geheel, hetgeen indruist tegen de meest elementaire regels van de democratie.
Onverwacht ­ en zeer verontrustend ­ is tenslotte ook de beslissing een aantal grondrechten uit de tekst weg te laten. Zo is het zeer elementaire en zeer fundamentele recht van het kind om te leven bij zijn vader en moeder niet in de tekst opgenomen, hoewel daarop nadrukkelijk is aangedrongen door een aantal "Conventieleden" . Ook het niet minder fundamentele en niet minder fel opgeëiste recht op het vormen van een natie is vervallen. Iedere verwijzing naar de religieuze erfenis van onze naties is geschrapt, hoewel die erfenis toch uitdrukkelijk genoemd wordt in de meeste grondwettelijke teksten waarop onze nationale rechtsorden gefundeerd zijn, zoals de Franse grondwet, waarin verwezen wordt naar het Opperwezen. In de oorspronkelijke tekst van het Handvest werd dit godsdienstig erfgoed wel genoemd, maar men is met name gezwicht, zo lijkt het, voor de pressie van vertegenwoordigers op het allerhoogste niveau van enkele lidstaten, die op volstrekt irrationele gronden de op zichzelf gerechtvaardigde eis van neutraliteit hebben opgevat als een verbod op iedere religieuze verwijzing op het terrein van de openbare diensten.
Dit soort processen altijd loopt altijd uit op gesjoemel, en dat heeft er uiteindelijk toe geleid dat aan het begrip "godsdienstig erfgoed van Europa" dezelfde waarde is toegekend als aan het concept "vrij ondernemerschap" en de bevordering daarvan... En het is niet moeilijk te raden welk van beide begrippen de overhand zal krijgen. De regel van consensus kan in dit soort situaties niet klakkeloos worden toegepast, dat blijkt wel uit de groteske keuzen die van dit beginsel het gevolg kunnen zijn.
Goedbeschouwd heeft de tekst van het Handvest niets wat eigen is aan Europa. In deze vorm zou het document door ieder land waar ook ter wereld aangenomen kunnen worden. Het is onvermijdelijk bij dit soort processen: ze monden altijd uit in teksten die noodzakelijkerwijs zijn afgestemd op de grootste gemene deler. Deze gehele operatie heeft niet alleen een onwettig karakter ­ de Europese Unie heeft immers geen enkele bevoegdheid op het terrein van de mensenrechten ­ maar is ook inhoudelijk gezien eigenlijk nauwelijks van belang, omdat de vrijheden van de burgers in Europa al ruimschoots gegarandeerd worden door de grondwettelijke teksten van onze naties en door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Een twijfelachtige procedure, uitsluiting op tal van terreinen, onduidelijkheid over de aard van de tekst ­ het is al met al een tamelijk schokkend beeld, waarin de kiemen zichtbaar worden van een nieuw totalitarisme dat zich vormt in het hart van de Europese integratie.
Verslag-Marinho (A5-0313/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, dit document van de heer Marinho is het begin van het toekomstige Europese strafrecht. De gepensioneerden zijn voorstanders van een versterking van het strafrecht, niet alleen op nationaal niveau, maar ook op Europees niveau. Criminaliteit is helaas niet meer uitsluitend een zaak van onze staten, maar ook van personen van andere nationaliteiten. Gepensioneerden en ouderen zijn vaker dan andere groepen het slachtoffer van criminaliteit: niet van grootschalige criminaliteit en het witwassen van geld dat daarvan afkomstig is, dat bestrijden we, maar van de daaruit voortvloeiende kleine criminaliteit die ons het leven zo moeilijk maakt, vooral dat van ouderen.

Berthu
We hebben ons gisteravond gebogen over vier ontwerpteksten die betrekking hebben op de strijd tegen de georganiseerde misdaad. Over het geheel genomen zijn wij ingenomen met deze teksten, al valt er het nodige af te dingen op de verslagen en de amendementen van het Europees Parlement.
In twee opzichten komen deze teksten met elkaar overeen. In de eerste plaats vullen ze elkaar aan, omdat ze alle betrekking hebben op uitbreiding van de bevoegdheden van Europol, instelling van een voorlopige eenheid voor justitiële samenwerking, verbetering van de wederzijdse rechtshulp tussen de lidstaten en aanscherping van de voorschriften ter bestrijding van het witwassen van zwart geld, een praktijk die het resultaat of juist de oorzaak is van tal van zeer ernstige delicten of daarin in ieder geval een onmisbare schakel vormt.
In de tweede plaats zijn al deze teksten gebaseerd op initiatieven van lidstaten: ze houden verband ofwel met de derde pijler ofwel met artikel 67 van het EG-Verdrag, terreinen waarop het initiatiefrecht van de Commissie niet exclusief is. Overigens zou ik wat dit betreft nog willen opmerken dat in de loop van deze vergaderperiode in totaal zeven verslagen behandeld worden die zijn voortgekomen uit nationale initiatieven. Hieruit blijkt wel dat dit systeem, daar waar het van toepassing is, zeer productief kan zijn. Bovendien leidt het tot een vorm van samenwerking waarin meer respect bestaat voor de nationale belangen, zoals blijkt uit het initiatief van de Franse Republiek inzake de wederzijdse rechtshulp in strafzaken ­ onderwerp van het verslag-Roure ­ waarin een goede balans is gevonden tussen wederzijdse rechtshulp en respect voor de wezenlijke belangen van de lidstaten.
Deze initiatieven hebben wij in grote lijnen gesteund, behalve daar waar de door het Europees Parlement ingediende amendementen de teksten een te sterk federalistisch karakter dreigden te verlenen. Wij betreuren echter ten zeerste de terugverwijzing naar de commissie van een vijfde tekst, het verslag-Ceyhun over de twee initiatieven van de Franse Republiek die gericht zijn op het terugdringen van illegale immigratie. De argumenten die het Europees Parlement heeft aangevoerd zijn volstrekt misleidend. Onze Vergadering wil zich gewoon overal mee bemoeien en heeft simpelweg een afkeer van dit soort besluiten, terwijl die toch de kern vormen van de verantwoordelijkheid die de staten hebben wanneer het gaat om de bescherming van hun volkeren. Tot het moment waarop het Verdrag van Amsterdam volledig in werking getreden zal zijn, heeft het Europees Parlement gelukkig niet meer dan een raadgevende rol op dit terrein. Maar toch ziet het steeds weer kans een verkeerde invulling te geven aan die rol door de goede besluiten te blokkeren.

Caudron
Ik heb me dit jaar al uitgesproken over het voorstel tot wijziging van de richtlijn van 1991 betreffende het witwassen van geld. Nadat het Europees Parlement eerder al de aandacht had gevestigd op de tekortkomingen van deze richtlijn, is de Commissie onlangs met een voorstel gekomen waarin rekening gehouden wordt met de op- en aanmerkingen van het Parlement. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is officieel niet bekend.
Het verslag waarover we vandaag debatteren ligt in het verlengde van de afspraken die zijn gemaakt tijdens de Europese Raad van Tampere in oktober 1999 over de bestrijding van het witwassen van geld, een plaag waarmee jaarlijks tussen de 2 en de 5% van het mondiaal bruto binnenlands product gemoeid is.
Het Franse voorzitterschap heeft deze kwestie als een van zijn prioriteiten op de politieke agenda gezet. Door middel van een pakket wetgevende maatregelen tracht het Franse voorzitterschap dan ook een voldoende ruim juridisch kader te scheppen om het misdrijf van het witwassen van geld aan te pakken.
Enerzijds wordt voorgesteld de bevoegdheden van Europol uit te breiden tot het witwassen van geld (verslag-Karamanou), anderzijds wordt een reeks maatregelen aanbevolen om de internationale samenwerking op het terrein van wederzijdse rechtshulp in strafzaken te bevorderen (verslag-Roure). Beide verslagen zijn vandaag in stemming gebracht, en in beide gevallen heb ik voor gestemd.
Wat het verslag-Marinho betreft, dat heeft betrekking op het in het gemeenschappelijk optreden 98/6399/JBZ in 1998 vastgelegde beginsel van de wederzijdse erkenning van nationale maatregelen gericht op identificatie, opsporing, bevriezing, inbeslagneming en confiscatie van hulpmiddelen en opbrengsten van misdrijven. In het verslag wordt voorgesteld dit beginsel tevens van toepassing te verklaren op besluiten die voorafgaan aan de gerechtelijke procedure, met name om het de bevoegde autoriteiten mogelijk te maken snel te handelen teneinde bewijsmateriaal te verzamelen en eenvoudig over te dragen vermogensbestanddelen in beslag te nemen.
Deze voortvarende maatregelen zijn volstrekt onmisbaar om met succes de strijd te kunnen aanbinden met dit verschijnsel, dat in omvang blijft toenemen en meer en meer een internationaal karakter krijgt. "Het witwassen van geld is nauw verweven met de georganiseerde criminaliteit. Witwassen moet worden uitgeroeid waar het zich ook voordoet" (conclusie 51 van de Europese Raad van Tampere).
Ik heb dan ook een stem uitgebracht voor het verslag-Marinho en ik spreek daarmee mijn steun uit voor de inspanningen van het Franse voorzitterschap.

Eriksson, Frahm, Seppänen en Sjöstedt
Hoewel wij de strijd tegen het witwassen van geld steunen en de noodzaak ervan inzien dat de betreffende autoriteiten over de vereiste instrumenten voor dit doel kunnen beschikken, kunnen wij niet voor het verslag-Marinho stemmen. Aangezien dit verslag, net als de verslagen-Karamanou en ­Roure, die vandaag eveneens in stemming worden gebracht, een coördinatie van de nationale strafrechtelijke procedures veronderstelt voor de vaststelling van een strafrechtelijk kader voor het witwassen van geld, zet men onrechtstreeks de stap naar de opbouw van een gemeenschappelijk Europees rechtssysteem met rechtbanken, politie, rechters, jurisprudentie, enzovoort. Deze ontwikkeling kunnen en willen wij niet steunen.
De strijd tegen het witwassen van geld gebeurt in elk geval op verschillende niveaus en in eerste instantie vinden wij de vaststelling van een strafrechtelijk kader op het niveau van de Unie voor dit doel overbodig.

Hager
Het is ongetwijfeld zinvol en noodzakelijk het witwassen van geld te bestrijden. De meningen over de manier waarop dat moet gebeuren lopen echter uiteen. Zo veroorzaakt de vaststelling van minimumstraffen in dit kaderbesluit elementaire problemen voor de rechtstaat. De vaststelling van minimumstraffen is strijdig met de goed doordachte nationale systemen die bij de bepaling van de straf een marge bieden. De straffen moeten onderling worden aangepast, maar niet eenvormig gemaakt.
Tegen de achtergrond van fundamentele overwegingen over rechtstaat en democratie moet het bepalen van de strafmaat als kern van de nationale soevereiniteit aan de lidstaten worden overgelaten.

Martin, David
Ik ben het van harte eens met dit verslag. In 1999 werden in Tampere al voorstellen gedaan voor een speciale aanpak van de strijd tegen het witwassen van geld. In het besef dat belasting en douanerechten bij ernstige vormen van criminaliteit steeds vaker een rol spelen, heeft de Europese Raad de lidstaten gevraagd volledige wederzijdse juridische hulp te verlenen bij het onderzoeken en vervolgen van dit soort criminaliteit en te komen tot harmonisatie van het strafrecht en de procedures inzake het witwassen van geld. Er werd van uitgegaan dat het beginsel van wederzijdse erkenning ook dient te gelden voor rechterlijke bevelen die worden afgegeven vóór het eigenlijke proces, met name voor die bevelen waarmee de bevoegde autoriteiten snel bewijsmateriaal in veiligheid kunnen brengen en beslag kunnen leggen op makkelijk verplaatsbare bezittingen.
Via dit initiatief stelt het Franse voorzitterschap voor om te komen tot het aannemen van een kaderbesluit voor de harmonisatie van het strafrecht en de procedures inzake het witwassen van geld (zoals opsporing, bevriezing en inbeslagneming van geld).
De aanneming van dit verslag en het Franse initiatief zullen ongetwijfeld een hulpmiddel zijn in de strijd tegen de witwaspraktijken.

Meijer
De grens tussen zaken doen en witteboordencriminaliteit is vaak moeilijk te trekken. Drugshandel, wapenhandel, illegaal storten van afval, verrassing van consumenten met producten van slechte kwaliteit, bankgeheim en belastingparadijzen leveren ongetwijfeld een bijdrage aan de vaak bepleite economische groei. Toch gaan ze duidelijk in tegen de belangen van de mensheid en het behoud van ons leefmilieu. Het recht op eigendom lijkt bijna heilig. Dat was een eeuw geleden zo, en nadat het wat was teruggedrongen is het nu weer volop terug. Daarom is alles wat het beter mogelijk maakt om profiteurs van illegale financiële praktijken te onteigenenen een stap vooruit. Tegelijk wordt dit onderwerp aangegrepen voor versterking van de Europese politiesamenwerking. Soms lijkt het wel alsof dit doel belangrijker is dan de bestrijding van de witteboordencriminaliteit. Zo'n samenwerking zou in de praktijk wel eens voornamelijk kunnen worden ingezet voor andere doeleinden dan de bestrijding van het witwassen van geld. Dat heeft negatieve gevolgen voor de rechten van burgers die zich niet schuldig maken aan deze vorm van criminaliteit. De beste oplossing is daarom volledige openbaarheid van de boeken van banken en andere ondernemingen en het ontwikkelen van een democratische controle over de economie.

Titley
Ik wens mijn socialistische collega, de heer Marinho, geluk met zijn uitstekende verslag over het intensiveren van de strijd tegen het op internationale schaal witwassen van geld en tegen de georganiseerde misdaad. Criminaliteit is een van de zaken waarover onze kiezers zich veel zorgen maken en een groot aantal van hen vindt dat er maar één plaats is waar misdadigers thuishoren: achter slot en grendel Wij moeten de criminaliteit en de oorzaken ervan hard aanpakken, zodat onze burgers zich overal in Europa, van Manchester tot Madrid, veilig weten en optimaal tegen misdadigers worden beschermd.
Het witwassen van geld voedt de handel in drugs. De bestaande EU-wetgeving is duidelijk niet voldoende om de stroom geld die elk jaar wereldwijd wordt witgewassen ­ naar verluidt gaat het hier om een bedrag van 590 miljard dollar ­, te stuiten. Wij zijn het dan ook van harte eens met het initiatief van het Franse voorzitterschap, dat zich richt op de verbetering van de samenwerking tussen nationale autoriteiten die verantwoordelijk zijn voor de aanpak van de witwaspraktijken en het formuleren van uniforme straffen. Alle lidstaten dienen het witwassen van geld te behandelen als misdrijf waarop een minimumstraf van vier jaar gevangenis staat.
Deze week zal er in het Europees Parlement gestemd worden over nog een aantal andere maatregelen, die genomen worden in het kader van onze aanpak van de internationale misdaad. Wij zouden graag de bestrijding van de zware internationale misdaad opgenomen zien in het takenpakket van Europol - de Europese eenheid voor samenwerking op het terrein van de politie. Wij willen ook de juridische barrières opheffen die belemmerend werken op de uitlevering van vermoedelijke misdadigers die worden beschuldigd van witwaspraktijken of andere daaraan gerelateerde overtredingen die betrekking hebben op het illegaal bezit van geld. Dit is een belangrijk instrument waarmee misdadigers in heel Europa kunnen worden berecht.
Deze verslagen zijn van groot belang als we de interne markt geen vrijmarkt voor criminelen willen laten worden. Het laatste wat we willen is dat de interne markt een dusdanig karakter heeft dat misdadigers deze markt ongezien via de achterdeur kunnen binnensluipen. Deze door socialistische europarlementariërs opgestelde maatregelen zijn een belangrijke stap in de bestrijding van de internationale misdaad en ik dring er dan ook sterk bij het Parlement op aan deze verslagen te steunen.
Verslag-Karamanou (A5-0312/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Karamanou gestemd, dat een ander belangrijk doel in de bestrijding van de criminaliteit verwoordt, namelijk de oprichting van een Europese politiedienst. Ik begin echter te twijfelen, want een paar dagen geleden zei een gepensioneerde, mevrouw Lucia Boroni, tegen me: "Mijn handtas is gestolen toen ik op straat liep. Dichtbij zag ik een politieagent staan met "Europees politieagent" op zijn uniformjasje en ik vroeg hem: "Waarom gaat u niet achter die dief aan die mijn tasje heeft gestolen?" De politieagent antwoordde me: "Maar we hebben het beginsel van niet­inmenging in de nationale bevoegdheden, het subsidiariteitsbeginsel. De dief was Italiaans, dus een Italiaanse politieagent moet achter hem aan. Ik ben de toekomstige Europese politieagent."
Ik hoop dat dat geen werkelijkheid wordt! Wie zal het zeggen!

Kirkhope
Alhoewel wij het verslag zullen steunen, hebben wij, Britse conservatieven, met name bedenkingen bij een aantal aspecten van het verslag, te weten: uitbreiding van stemming bij gekwalificeerde meerderheid - wat Europol betreft zal de Raad handelen met een tweederde meerderheid overeenkomstig artikel 6 van het desbetreffende verdrag (artikel 1, lid 1, sub b - amendement 3); centralisatie van de macht van Europol - het Hof van Justitie zal de rechtsbevoegdheid hebben om uitspraak te doen bij een geschil of conflict tussen lidstaten betreffende de interpretatie of toepassing van de Overeenkomst (artikel 1, lid 1, sub d - amendement 5).

Martin, David
Hoewel ik de nauwere samenwerking tussen de politiekorpsen van de lidstaten, zowel onderling als via Europol, toejuich, deel ik de zorgen van de rapporteur over het feit dat Europol tekortschiet in democratische verantwoordingsplicht.
Nu het witwassen van geld overal ter wereld gigantische vormen aanneemt, is het duidelijk dat Europol bij machte moet zijn om deze praktijken de bestrijden, om een Europese strategie te ontwikkelen voor politiële en justitiële samenwerking. Het is echter van groot belang dat de nationale parlementen en het Europees Parlement toegang hebben tot informatie over de activiteiten van Europol om de politieke verantwoordingsplicht veilig te stellen en ervoor te zorgen dat er een rol is weggelegd voor het Europees Hof, om op die manier de justitiële verantwoordingsplicht te waarborgen.
Verslag-Roure (A5-0314/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Roure gestemd. Ook dit is een document dat de criminaliteit wil bestrijden door de strafnormen aan te passen. Wat dat betreft moet ik zeggen dat er afgelopen zaterdag in Curno, waar ik woon, een lange rij ouderen en gepensioneerden voor de bank stond waar ze elke maand hun pensioen komen ophalen. Een van hen, de laatste in de rij, herkende me en vroeg me: "Waarom staat hier zo' n lange rij?" Ik heb om inlichtingen gevraagd en haar het volgende antwoord gegeven: "Met de nieuwe normen moeten ze controleren of er geld afkomstig is van illegale activiteiten". "Dat maakt me niet uit", zei die vrouw, "legaal of illegaal, ik neem mijn pensioengeld toch wel aan".
Ik hoop niet dat de tenuitvoerlegging van dit document zulke gevolgen zal hebben.

Knörr Borràs
De partijen die ik hier vertegenwoordig, de Eusko Alkartasuna en de Esquerra Republicana de Catalunya, staan volledig achter het verslag-Roure over de verbetering van de wederzijdse rechtshulp in strafzaken, in het bijzonder op het gebied van de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, het witwassen van de opbrengst van misdrijven en de financiële criminaliteit. Wij steunen ook de toekomstige aanneming van een overeenkomst ter vereenvoudiging van de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit en het witwassen van geld, evenals de diverse maatregelen die zijn voorgesteld om die doelstellingen te verwezenlijken. Het idee om een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in Europa tot stand te brengen is uiteraard een streven dat wij volledig delen.
De strikte beperking van de motieven voor weigering van wederzijdse rechtshulp tot "wezenlijke belangen" die door de lidstaten worden aangevoerd, waardoor de thans geldende begrippen als soevereiniteit, openbare orde en nationale veiligheid terzijde worden geschoven, is volgens ons weliswaar een stap in de goede richting, maar nog niet voldoende. Met name omdat wij het nog ontoelaatbaar achten dat een lidstaat een "algemeen belang" kan inroepen om justitiële samenwerking in strafzaken te weigeren. Dit toont eens te meer aan dat de lidstaten nog heel wat moeten leren op het gebied van de gedeelde soevereiniteit. Als vertegenwoordiger van Basken en Catalanen moet ik er tevens op wijzen dat er wel steeds wordt aangedrongen op samenwerking tussen lidstaten, maar dat daarbij uit het oog wordt verloren dat er in de Europese Unie ook andere politiekorpsen actief zijn die niet onder de staat vallen.
Dit verslag en de Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid in het algemeen gaan ervan uit dat de democratie en de rechtsstaat een vanzelfsprekendheid in de Europese Unie zijn. Aangaande de toekomst van de justitiële samenwerking in de Europese Unie verontrust het mij dan ook zeer dat sommige landen strafrechthervormingen willen invoeren die grenzen aan een schending van de mensenrechten. Het zal u allen bekend zijn dat de Spaanse regering een strafrechthervorming in gang heeft gezet, waardoor de straffen voor bepaalde soorten misdrijven worden verzwaard. In deze bijzondere wetgeving worden bijvoorbeeld vrijheidsstraffen van tien jaar ingevoerd voor kinderen vanaf 14 jaar. Om van andere maatregelen maar te zwijgen.
Dames en heren, wij zijn ervan overtuigd dat Europa die door ons zo dikwijls besproken ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid tot stand moet brengen. Wij zijn als eersten bereid onze schouders daaronder te zetten. Ik wijs echter op de strafrechthervormingen die in diverse landen - bijvoorbeeld in Spanje, waar de Partido Popular aan de macht is - worden ingevoerd nu er een bepaalde conjunctuur hoogtij viert. Deze hervormingen zijn een regelrechte bedreiging voor het Europa van de vrijheden en de democratie.

Martin, David
Ik ben het van harte eens met het verslag van mevrouw Roure over een ander initiatief van het Franse voorzitterschap - het intensiveren van de samenwerking op juridisch gebied, om ervoor te zorgen dat er geen hindernissen worden opgeworpen ter voorkoming van de uitlevering van vermoedelijke misdadigers die worden beschuldigd van witwaspraktijken of andere daaraan gerelateerde overtredingen die betrekking hebben op het illegaal bezit van geld.
In de ontwerpovereenkomst wordt voorgesteld niet toe te staan dat het bankgeheim wordt gebruikt als reden tot weigering van een verzoek van een andere lidstaat om informatie over iemand die wordt verdacht van betrokkenheid bij een financieel misdrijf. Daarnaast is het de bedoeling dat lidstaten, op verzoek, gedetailleerde informatie geven over alle bankrekeningen van verdachten. Het doel van het nieuwe verdrag is de lidstaten te verplichten actie te ondernemen bij verdachte transacties.
Verslag-Gebhardt (A5-0317/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, dit document, waar ik voor heb gestemd, wil stap voor stap en beetje bij beetje een gemeenschappelijke Europese rechter instellen. Er wordt inderdaad een voorlopig team opgericht dat bestaat uit vertegenwoordigers van de rechters of van de politieofficieren met een rechterlijke functie uit onze vijftien lidstaten. Ik had echter gehoopt dat in dit team ook vertegenwoordigers van de advocaten uit de vijftien lidstaten zouden worden opgenomen. Het is een goed idee om niet alleen de rechters die rechtspreken, maar ook de advocaten met een lange ervaring op dit terrein een stem te geven, als er een nieuwe juridische instelling moet worden opgericht. En ik zeg dit niet alleen omdat mijn dochter zojuist met uitstekende cijfers haar opleiding tot advocaat heeft afgesloten.

Frahm en Sjöstedt
De onverholen bedoeling van het verslag-Gebhardt om de justitiële samenwerking te institutionaliseren en te supranationaliseren door de oprichting van Eurojust is gestoeld op een problematisch uitgangspunt. Er is niet één, maar er zijn vijftien verschillende rechtsculturen en vijftien verschillende rechtssystemen in de EU. De integratie van deze verschillende rechtstradities in de EU-bureaucratie zal leiden tot een elitair en ondoorzichtig systeem, dat evenmin de problemen waarmee de lidstaten geconfronteerd worden, zal kunnen oplossen.
Wij zijn ook sterk gekant tegen de ambitie om van de EU een rechtsstaat te maken door de oprichting van organen waarin "de wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht gelijkwaardig en onafhankelijk naast elkaar bestaan". Ook in de toekomst dienen de lidstaten als rechtsstaten de kern van de Europese samenwerking te vormen. Daarom stemmen wij tegen het verslag.
Verslag-Langenhagen (A5-0310/2000)

Fatuzzo
Mevrouw de Voorzitter, dit is het enige verslag waar ik tegen heb gestemd. Ik heb "nee" gezegd tegen dit document omdat ik verbaasd was in de toelichting van mevrouw Langenhagen te lezen dat bij de uitvoering van dit programma, dat 665 miljoen euro heeft uitgedeeld, niet de correcte procedures zijn toegepast. Helaas wordt vermeld dat enkele leden van de commissies die verantwoordelijk waren voor de toewijzing van de Europese onderzoeksgelden in de sectoren jacht en visvangst zelf belangen hadden in deze onderzoeken. Ik denk daarom dat we veel beter moeten oppassen hoe ons geld voor onderzoeksprojecten wordt uitgegeven.
(De vergadering wordt om 12.52 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Turkije (voortzetting)
Sommer
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, als lid van de gemengde parlementaire commissie EU-Turkije houd ik mij intensief met de toetreding van Turkije bezig. In het bijzonder wil ik vandaag de nadruk leggen op het verzoek van de heer Morillon om het Europees-Turkse forum van het Parlement in te stellen. Bovendien wil ik de nationale parlementen van onze lidstaten verzoeken een openbaar debat over de toetreding van Turkije te voeren. Dat is belangrijk voor Turkije, maar in het bijzonder voor de lidstaten zelf en voor onze burgers. In Helsinki hebben onze regeringen ermee ingestemd Turkije uitzicht op toetreding te geven. Dat besluit heeft de bevolking verrast. Velen hebben er nog steeds geen begrip voor. Ook de eigen burgers wordt immers geen discussieforum geboden. Daardoor wordt zonder kennis van zaken en zonder kennis van de achtergronden van het besluit van Helsinki over dit onderwerp gesproken. Zo ontstaat een anti-houding die de Unie zich, met het oog op de vele Turkse migranten die al bij ons wonen en de groeiende vreemdelingenhaat, niet kan en niet mag veroorloven.
Mijn Turkse collega' s uit het grote Turkse parlement beklagen zich ook over het feit dat klaarblijkelijk niemand van de nationale regeringen of parlementen, maar ook bijna niemand van de Europese instellingen met hen wil praten. Natuurlijk zijn er informele gesprekken. Officiële contacten zijn er echter bijna niet. Het lijkt wel of er een soort gentleman' s agreement bestaat dat over de toetreding van Turkije alleen binnenskamers wordt gesproken. Vanwaar die angst? Was het besluit van Helsinki dan toch overijld? De aanvankelijke euforie van de Raad en de Commissie is duidelijk afgenomen. Op het gebied van de politieke criteria heeft Turkije wel intentieverklaringen afgelegd, maar geen wezenlijke vooruitgang geboekt.
Bijna een jaar na Helsinki is het nu des te belangrijker dat wij het in onze nationale parlementen en met onze burgers over de toetredingsperspectieven van Turkije hebben. Dat zijn wij zowel Turkije als onze eigen bevolking verschuldigd. Zulk een debat kan wellicht ook bijdragen aan de integratie van de bij ons wonende migranten uit Turkije.

Färm
­ (SV) Mijnheer de Voorzitter, als Turkije lid zou zijn van de EU, zou het na Duitsland de lidstaat zijn met de meeste inwoners. Het zou de eerste lidstaat zijn die geografisch de kloof met Azië overbrugt en een hoofdzakelijk islamitische traditie heeft. Helaas is het land niet alleen groot, maar democratisch gezien onstabiel.
Al deze factoren tonen aan dat het verzoek van Turkije om toetreding tot de EU een van de belangrijkste kwesties voor de toekomst van de EU is. Het periodiek verslag van de Commissie over de uitbreiding laat vooruitgang zien, maar ook grote tekortkomingen wat betreft de democratie, de mensenrechten en de behandeling van etnische minderheden zoals de Koerden. Turkije is nog niet zo ver als men had gehoopt. Foltering vindt er nog steeds plaats en de militairen spelen een veel te grote politieke rol. Ook de rol van Turkije op Cyprus is onacceptabel.
Mijn taak is het vertegenwoordigen van de PSE-afgevaardigden in de Commissie begrotingscontrole. Dan gaat het natuurlijk over de economie. Uit economisch oogpunt zijn armoede, inflatie en een begrotingstekort algemene problemen, evenals de scheve sociale verdeling van de economische groei. Op dit gebied zijn structurele hervormingen nodig.
Het verslag-Seppänen gaat over het uitbreiden van de bevoegdheden van de Europese Investeringsbank en het mandaat voor investeringen in Turkije. Institutioneel gezien is deze kwestie gebaseerd op de douane-unie, waar Turkije al redelijk lang toe behoort. De douane-unie moet echter versterkt worden met behulp van een speciaal actieprogramma van de Europese Investeringsbank, omdat Turkije, wat de bank betreft, nog niet tot de groep landen behoort die pretoetredingssteun kan krijgen.
We vinden het van groot belang dat de EU via de EIB de ontwikkeling actief steunt, zodat Turkije spoedig een concreet proces kan beginnen om te voldoen aan de criteria van Kopenhagen. Daarom moet de eis voor democratie en mensenrechten eveneens tot uitdrukking komen in de financieringsactiviteiten van de EIB. In de praktijk betekent dat de mogelijkheid om tot 2004 leningen te verstrekken aan projecten in Turkije tot een bedrag van 450 miljoen euro. Turkije komt in verschillende contexten weliswaar reeds in aanmerking voor leningen, maar nu wil de Commissie zich richten op economische groei, met name wat betreft de infrastructuur, om het concurrentievermogen van het land te vergroten.
Ik wil naast het formele aspect een principiële kanttekening maken over de procedure. Het is een procedure van overleg, maar een medebeslissingsprocedure zou natuurlijk geschikter zijn, omdat deze beslissingen ertoe kunnen leiden dat de begroting aangepast moet worden. Dit geldt met name in deze fase waarin we stapsgewijs steeds meer middelen van de EIB aanwenden zonder dat we de genomen economische risico's volledig dekken. Als de EIB leningen verstrekt aan landen buiten de lidstaten, moet er overleg gepleegd worden met het Parlement over de prioriteiten die gesteld moeten worden aan dit onderdeel van de activiteiten van de bank, dat hoofdzakelijk bepaald wordt door het buitenlands beleid.
Het budgettaire probleem is op dit moment dat de marge die overblijft in de reserve van het Garantiefonds, dreigt te verdwijnen. We breiden de taken van de Investeringsbank uit, maar we verhogen niet in gelijke mate de reserve voor het garanderen van leningen op de EU-begroting. Bovendien hebben we het op ons genomen om 65 % te financieren als een lening niet terugbetaald kan worden. De resterende Garantiefondsreserve is nu zo laag dat de Unie de EIB wel eens niet langer als instrument dreigt te kunnen gebruiken, indien er nieuwe gebeurtenissen plaatsvinden die dergelijke investeringen nodig maken.
Ondanks deze bezorgdheid stelt de Commissie begrotingscontrole toch voor dat het Parlement het voorstel van de Commissie goedkeurt. We staan echter achter het kritische standpunt van de rapporteur dat er momenteel een effectieve beoordeling ontbreekt van de leningen die de EIB verstrekt en dat er tekortkomingen zijn wat betreft de openbare en democratische controle op de activiteiten van de bank.
We stemmen toch voor omdat we het belangrijk vinden om bij te dragen aan een meer positieve ontwikkeling op de gebieden waarop Turkije nog steeds tekortschiet, in dit geval met name het economisch gebied.

Ludford
De heer Morillon heeft een goed verslag geschreven, waarin wordt benadrukt dat godsdienstige bezwaren noch geostrategische overwegingen de toetreding van Turkije bepalen.
Als Turkije wil voldoen aan de criteria van Kopenhagen, moet het niet alleen de grondwet, maar ook zijn politieke en intellectuele inspiratie hervormen. In West-Europa hebben ideeën over pluralisme en verschillende identiteiten binnen een en dezelfde staat geleid tot de erkenning van rechten op het gebied van cultuur, taal en politiek, en tot decentralisatie. Turkije dient deze moderne Europese begrippen met betrekking tot diversiteit en het recht op anderszijn over te nemen. De ideologie van Kemal was modern in 1930, maar is dat niet meer in het jaar 2000. Vandaar mijn amendementen betreffende de noodzaak tot een politieke oplossing voor de bevolkingsgroep van de Koerden.
Het is onaanvaardbaar dat de Commissie in het document betreffende het toetredingspartnerschap op geen enkele wijze melding heeft gemaakt van de Koerden, ondanks het feit dat zij wel voorkwamen in een serie reguliere verslagen. Bovendien heeft de heer Verheugen hen vanmorgen genoemd.
Ik hoop dat het Parlement en de Raad deze omissie ongedaan zullen maken. Turkije en de Europese Unie zijn er geen van beide bij gebaat dit onderwerp, de voornaamste oorzaak van de slechte reputatie van Turkije op het gebied van de mensenrechten, met een grote boog te omzeilen. Aan de criteria van Kopenhagen wordt niet voldaan, als er geen oplossing is voor de Koerden. Ik doe dan ook een beroep op het Parlement om mijn amendementen aan te nemen. De Raad en het Parlement vraag ik duidelijk te stellen dat een oplossing voor de Koerden de sleutel is waarmee de problemen rond de Turkse vervulling van de criteria van Kopenhagen kunnen worden opgelost.

Isler Béguin
­ (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, als lid van de delegatie voor de drie landen van de zuidelijke Kaukasus ­ Georgië, Armenië en Azerbeidzjan ­ onderschrijf ik ten volle het verslag van de heer Morillon en in het bijzonder paragraaf 18, waarin de Turkse regering wordt opgeroepen de betrekkingen met de buurlanden in de Kaukasus te verbeteren.
De betrekkingen tussen Turkije en Azerbeidzjan mogen dan wel goed zijn, dat kan bepaald niet gezegd worden van de betrekkingen tussen Turkije en Armenië. De Turkse regering handhaaft haar economische boycot tegen dit land, hetgeen onaanvaardbaar is nu Turkije de status van kandidaat-lidstaat van de Europese Unie heeft verkregen. Er moet een einde komen aan het geschil over de erkenning van de Armeense genocide, zodat de diplomatieke en economische betrekkingen genormaliseerd kunnen worden. Dat is des te meer van belang daar Turkije een hoofdrol vervult in de plannen voor de aanleg van een oliepijpleiding tussen de Kaspische Zee en de Turkse havenstad Djian aan de Middellandse Zee.
Turkije zal in zijn plannen tevens een plaats moeten inruimen voor het milieuaspect, met name bij de bouw van grote stuwdammen en andere gelijksoortige projecten, die altijd van invloed zijn op de waterhuishouding van de buurlanden.

Zacharakis
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil generaal Morillon van harte gelukwensen met zijn verslag. In de mate waarin de omstandigheden hem dat toelieten, heeft hij hier een evenwicht verslag van weten te maken. Wij weten allen hoe moeilijk het is om onder dergelijke problematische omstandigheden het hoofd te bieden aan politiek en economisch opportunisme en aan allerlei belangen waarin rechtsprincipes en voorschriften niet meetellen en waarin meestal de methode van twee maten en twee gewichten wordt toegepast.
Daarom heb ik waardering voor de vrijmoedigheid die uit het verslag-Morillon spreekt, ofschoon een wat minder verbloemde formulering van bepaalde paragrafen mijns inziens een duidelijker beeld zou hebben gegeven van de elementen die bij de evaluatie van de Turkse vorderingen in de richting van toetreding een rol spelen. Ik wijs hierbij met name op de conclusie in paragraaf 22 waarin staat dat Turkije niet aan de criteria van Kopenhagen voldoet. Laten wij niet vergeten dat Turkije herhaaldelijk is veroordeeld vanwege zijn nalatigheden op het gebied van de mensenrechten en de democratische vrijheden, en meer algemeen vanwege zijn internationaal gedrag. Het Europees Parlement heeft bovendien dit land herhaaldelijk uitgenodigd zich te conformeren aan de desbetreffende Europese waarden.
In de overwegingen G en H en de paragrafen 12 en 17 wordt weliswaar uitdrukkelijk verwezen naar de flagrante schendingen van deze waarden door Turkije, en door met name het Turks bezettingsleger op Cyprus - dat Turkije vriendelijk verzocht wordt terug te trekken ­ maar wij hadden er mijns inziens toch beter aan gedaan duidelijk de historische en huidige verantwoordelijkheid aan de kaak te stellen die Turkije draagt voor velerlei problemen. Ik noem hier de absolute onverzettelijkheid van Turkije in de kwestie Cyprus waardoor een uitzichtloze situatie is ontstaan. Wij stellen zelfs vast dat Turkije plannen smeedt om daar een nieuwe crisis en nieuwe schermutselingen te provoceren. Verder lapt Turkije internationale verdragen aan zijn laars met zijn expansionistisch beleid jegens Griekenland, zwijgt het over de historische waarheid in verband met de volkerenmoord op de Armeniërs, en treedt het de fundamentele minderheidsrechten van de Koerdische bevolking met voeten.
Als wij hier duidelijker waren geweest, hadden wij mijns inziens ook Turkije zelf behulpzaam kunnen zijn. Dan zouden wij immers een veel duidelijkere boodschap hebben gestuurd aan de krachten in Turkije die streven naar daadwerkelijke modernisering. Dan zouden wij hen hebben geholpen bij de totstandbrenging van de voor hun Europees streven noodzakelijke voorwaarden en zouden wij eventueel ook degenen over de streep hebben kunnen trekken die nu nog met serieuze argumenten de gefundeerdheid van dit streven betwisten.

Katiforis
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, zoals de fungerend voorzitter van de Raad vanmorgen al zei, is dit een uiterst actueel debat. Dit valt immers samen met de presentatie door de Commissie van de voortgangsverslagen en van met name het voortgangsverslag voor Turkije en het voorstel voor een partnerschap met dit land.
Dit is de eerste serieuze stap in het toetredingsproces van Turkije. Dit is de eerste stap voor de praktische toepassing daarvan. Ons inziens moeten wij daar blij mee zijn. Hoe anders Turkije ook moge zijn dan menig Europees land, Turkije is en blijft een vast bestanddeel van de Europese realiteit. Het oude antagonisme kan niet zomaar een streep halen door de Turkse aanwezigheid in het leven van de Europese landen. Als Europa erin slaagt Turkije met heel zijn anderszijn te aanvaarden en welwillend in zijn midden op te nemen, zal het mijns inziens een enorme politieke en culturele sprong naar voren maken. Dan zal Europa bewijzen dat zijn waarden universeel zijn en niet stoelen op vernietiging van andermans identiteit, maar op samengaan en eerbiediging van andermans opvattingen en identiteit.
Samengaan veronderstelt echter het bestaan van een gemeenschappelijk bodem. Onze rapporteur heeft in zijn inderdaad uitstekende verslag, waarvoor ik hem van harte bedank, deze gemeenschappelijke bodem onder woorden gebracht en voorgelegd aan Turkije. Deze gemeenschappelijke bodem heet "democratie" . Democratie veronderstelt vrije meningsuiting en voor allen gelijke mensenrechten en politieke rechten, ongeacht etnische afkomst; democratie betekent vorming van een regering na vrije verkiezingen, en als ik zeg vrije verkiezingen, bedoel ik echte vrije verkiezingen. Echte vrije verkiezingen zijn echter onverenigbaar met het bestaan van autonome machtscentra, zeer zeker wanneer deze machtscentra gelegen zijn in de militaire structuren. Als er iets is waarvoor wij meer hadden mogen verwachten van het verslag-Morillon, is het wel dit vraagstuk. Wij hadden misschien met meer duidelijkheid kunnen zeggen dat Turkije nooit een volledig werkende democratie zal zijn, of nooit zal kunnen toetreden, zolang geen korte metten worden gemaakt met deze, zelfs grondwettelijk vastgestelde militaire supermacht. Democratie is onverenigbaar met geïnstitutionaliseerde politieke functies van de strijdmacht en is natuurlijk ook onverenigbaar met inmenging van het leger in het politieke leven, met of zonder grondwettelijke dekmantel.
Vanzelfsprekend mag men van een democratisch land vredelievend gedrag verlangen jegens zijn buren, zeer zeker wanneer deze buren toekomstige partners zijn. Daarom wordt terecht het bombardement van Kandakor door de Turkse luchtmacht veroordeeld en wordt de Turkse regering er terecht aan herinnerd dat zij verplicht is zonder voorafgaande voorwaarden de onderhandelingen tussen Turks- en Grieks-Cyprioten te bevorderen.
Wij zijn ongerust over het feit, mijnheer de Voorzitter, dat wij noch van Turkse gezagsdragers noch van Turkse media bemoedigende geluiden in die richting horen. Veeleer zien wij dat men zich hiertegen afzet. Ik hoop dat Turkije deze zaak nog eens serieus zal bekijken en zal inzien dat het verplichtingen heeft.

Nicholson of Winterbourne
Mijnheer de Voorzitter, het is spijtig dat ons debat hier vandaag wordt ontsierd door een klein aantal vijandige amendementen. Deze zijn ingediend door de TDI, de GUE en anderen. Ik vind ze ongepast, ondoordacht en onjuist, en bovendien komen ze op het verkeerde moment. Ik vind dit, omdat er in deze amendementen drie woorden worden gebruikt - ''volkerenmoord'', ''moslim'' en ''Aziatisch'' - en wel op een racistische, denigrerende, discriminerende manier, die ertoe leidt dat er onneembare en onterechte hindernissen worden opgeworpen tegen de Turkse toetreding tot te Unie.
Moslims zijn aanhangers van een van de drie godsdiensten waarin Abraham een belangrijke rol speelt. De islam is de broer van het christendom en het jodendom. ''Aziatisch'' is in deze context een betreurenswaardige racistische term, die zo snel mogelijk dient te verdwijnen. Wat de volkerenmoord betreft: Turkije is niet verantwoordelijk voor het Armeense bloedbad. Als we vinden dat Turkije wel verantwoordelijk is, leggen we dan de schuld voor alle misdaden van het Ottomaanse Rijk bij het Turkije van nu? Het VN-Verdrag van 1948 werd immers niet verruimd om er de Armeense tragedie onder te laten vallen. Tot het zover is, geloof ik niet dat dit Parlement zich anders dient op te stellen. Ik juich de voorzichtige vorderingen van Turkije op weg naar toetreding tot de Unie van harte toe en ik steun de Commissie en het verslag-Morillon.

Boudjenah
­ (FR) De toetreding van Turkije tot de Europese Unie is meer dan ooit een actuele kwestie.
Ik behoor niet tot diegenen die religieuze motieven aanvoeren om dit vooruitzicht af te wijzen, maar ik vind wel dat deze kwestie meer is dan een simpele formaliteit. Ik doel dan op de erkenning van de Armeense genocide in 1915. Nu Frankrijk fungerend voorzitter van de Unie is, heeft de Franse Senaat onlangs eindelijk, tweeënhalf jaar na de Franse Tweede Kamer, die belangrijke stap tot erkenning gezet.
Erkenning van deze genocide betekent echter niet dat het huidige Turkije een barbaars land is. Integendeel, een land kan er alleen maar beter van worden wanneer het zijn verleden onder ogen durft te zien. Maar hoe geloofwaardig zou Europa nog zijn in zijn veroordeling van gewelddaden, inclusief genocide, waaraan regeringen overal ter wereld zich schuldig maken, wanneer het Turkije met open armen zou ontvangen en de wandaden uit het verleden zou wegwuiven? Verder is het ronduit schandelijk en volstrekt onacceptabel dat het Koerdische volk nog steeds niet erkend wordt en nog steeds aan vervolging blootstaat. Het parlementslid Leyla Zana, aan wie de Sacharovprijs is toegekend, is in 1999 gevangen gezet enkel en alleen omdat ze in het Turkse parlement in het Koerdisch gesproken had, en ze zit nog steeds achter de tralies. Ons Parlement heeft herhaaldelijk op deze zaken gewezen en er is geen enkele reden om dat nu niet te doen.

Sacrédeus
­ (SV) Mijnheer de Voorzitter, in paragraaf 17 van het verslag-Morillon wordt vastgesteld dat het Europees Parlement "de Turkse regering ertoe oproept om zijn bezettingstroepen uit Noord-Cyprus terug te trekken". Ik heb deze formulering zelf geschreven door middel van amendement 72 dat de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid op 10 oktober 2000 heeft goedgekeurd.
Ik wil me in het bijzonder richten tot commissaris Verheugen die verantwoordelijk is voor de uitbreiding en tot het Franse voorzitterschap. Bijna 40 % van Cyprus is bezet door buitenlandse troepen, dat wil zeggen Turkse soldaten. Nicosia is vandaag de dag, sinds de val van de Berlijnse muur, de enige gesplitste hoofdstad van Europa. Het eiland van Sint Paulus en Sint Barnabas, Cyprus, is in de geschiedenis nooit eerder gesplitst geweest, maar is dat sinds 26 jaar door een buitenlandse invasie nu wel.
De vier vrijheden van de EU kunnen als gevolg van de tweedeling niet voor heel Cyprus gelden. Kan Turkije überhaupt met de lidmaatschapsonderhandelingen aanvangen zonder dat de vier vrijheden ook voor Cyprus gelden? Moet Nicosia niet één stad zijn en Cyprus één land? Moeten de bezettingstroepen niet weg?
In eerdere toespraken is de genocide in Armenië genoemd. Die vond slechts 24 jaar voor Hitler en de tweede wereldoorlog plaats, toen Hitler de vernietiging van de joden in gang zette. Hij verwees indertijd zelf naar deze genocide als een vergeten hoofdstuk uit de geschiedenis. Turkije moet de waarheid onder ogen zien!

Schulz
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de heer Morillon heeft in zijn verslag in overweging D een belangrijke aanwijzing gegeven, waarvan ik geloof dat ze in dit debat een belangrijke rol moet spelen.
Volgens de heer Morillon moet Turkije proberen de Europese Unie niet als een exclusief christelijke club te zien die Turkije wil uitsluiten. Omgekeerd betekent dit dat de Europese Unie uitdrukkelijk moet zeggen dat wij geen exclusief christelijke club zijn die Turkije op grond van religieuze of cultuurrelativistische argumenten wil, kan of moet uitsluiten. Wij moeten uitdrukkelijk zeggen dat een staat met voornamelijk islamitische inwoners en een niet-confessionele grondwet, die steunt op vrijheid, gelijkheid en tolerantie, de waarden waarop de Europese Unie zelf is gegrond, een verrijking voor de Europese Unie kan zijn. De Unie steunt niet op religieuze, maar op waarden die zij aan de Verlichting te danken heeft. Die waarden vinden, geheel onafhankelijk van de religieuze keuze van een mens of een staat en zijn inwoners, ingang in de grondwetten van de lidstaten en, zoals vandaag tijdens het debat over het Handvest van de grondrechten is gebleken, in de visie van de Europese Unie op de grondrechten. Als democratische rechtstaat, met machtenscheiding en fundamentele waarden zoals wij ze kennen, is Turkije een verrijking voor de Europese Unie.
Uit het verslag van de heer Morillon blijkt echter ook dat Turkije ver van die eisen verwijderd is. Ik geef toe dat de criteria van Kopenhagen economische criteria zijn. Toch hebben ze betrekking op die punten. De vraag is in hoeverre tolerantie, democratische rechtstaat, machtenscheiding en inachtneming van machtenscheiding in Turkije werkelijkheid zijn. Zoals ook uit het verslag van de heer Morillon blijkt, is dat niet in voldoende mate het geval. De onontbeerlijke vooruitgang is nog niet gemaakt. Turkije moet zich verder inspannen.

Papayannakis
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, wij discussiëren niet over de wijze waarop de Europese Unie in Turkije zal worden opgenomen, maar over de wijze waarop Turkije in de Europese Unie zal worden opgenomen, waar ik het persoonlijk roerend mee eens ben. Mijns inziens geeft het verslag van de heer Morillon de weg aan waarlangs die opneming kan geschieden. Daarom richt ik mij tot de commissaris en de fungerend voorzitter van de Raad en ik wil hun vragen waarom zij geen inspiratie uit dit verslag putten ­ ze zeggen toch dat zij het er roerend mee eens zijn ­ om de tekst over het partnerschap aan te vullen. Daarin wordt immers met geen woord gerept over de noodzaak van een inhoudelijk debat met Turkije over vraagstukken zoals de Koerden, Cyprus en een vredelievende samenleving, een samenleving zonder bedreiging van de buurlanden van Turkije.
Wat de kwestie van de volkerenmoord op de Armeniërs betreft, ben ik het er roerend mee eens dat deze geen voorwaarde mag zijn voor toetreding. Hier discussiëren wij echter over datgene wat wij willen zeggen en wat wij ons herinneren. Turkije zal pas echt een democratisch land worden als het heeft geleerd met zijn verleden om te gaan, zoals het democratisch Duitsland om heeft moeten leren gaan met zijn verleden, en waar wij indertijd ook om hadden gevraagd.

Langen
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Morillon voor dit verslag. Het geeft blijk van inzicht en is duidelijk. De heer Morillon maakt duidelijk hoever Turkije nog van de vervulling van de criteria van Kopenhagen verwijderd is. Daarnaast somt hij de bijkomende voorwaarden op waaraan Turkije nog moet voldoen. Zo hebben we de kwestie Cyprus, de rol van het Turkse leger en in het bijzonder van de nationale veiligheidsraad, waarvan de machtspositie strijdig is met de democratische principes, maar vooral ook de Koerdische kwestie en, niet in de laatste plaats, het zware conflict met Griekenland, dat eveneens op initiatief van Turkije moet worden aangepakt.
De heer Verheugen heeft hier gezegd dat in de eerste plaats de politieke criteria moeten worden vervuld. U weet allemaal dat onze fractie erg sceptisch tegenover de toekenning van de status van kandidaat-land stond. Het verheugt ons echter dat, nu die status een feit is, Turkije tot hervormingen moet besluiten om aan de voorwaarden van de Europese Unie te voldoen. Turkije is zelf verantwoordelijk.
Ik wil nog enkele economische criteria vermelden. Ik denk aan de hoge inflatie, die meer dan 100% bedroeg en vandaag nog meer dan 50% bedraagt. Er is de hoge staatsschuld als gevolg van de overbelasting van de staatsbegroting door militaire uitgaven en door het militaire conflict met de PKK. De reële rente is hoog. Voorts is er de nog steeds dominerende overheidsector. De regionale verschillen in Turkije zijn groot. In Turkije is er een verschil in welvaart van 1:10, te groot om door de Europese Unie te worden opgevangen. Ook het onderwijs is niet voor iedereen even toegankelijk. Van de vrouwen is nog steeds 27,6% analfabeet. Die dingen moet Turkije zelf oplossen.
Waarnemend minister-president Mesut Yilmaz verwacht dat Turkije al in 2002 aan de criteria van Maastricht zal voldoen. Dat is volgens mij al te optimistisch. Turkije moet er zich van bewust zijn dat de weg moeilijk is, dat het soevereiniteit moet afstaan en dat het zich moet inspannen. Wij willen het op die weg begeleiden, het niet hinderen en vooral onze financiële verplichtingen nakomen.

Poos
­ (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, ik wil in dit debat het woord voeren in mijn hoedanigheid van rapporteur voor de toetreding van Cyprus. Nu Turkije en Cyprus beide kandidaat zijn voor toetreding tot de Europese Unie, wordt het allengs duidelijker dat de kwestie-Cyprus een binnenlands politiek probleem aan het worden is. Commissaris Verheugen heeft bevestigd dat de kwestie-Cyprus een belangrijke rol speelt bij de onderhandelingen die momenteel met Turkije gevoerd worden. Dat kan ook moeilijk anders, gezien de politieke en militaire invloed van Turkije in het noordelijk deel van Cyprus.
We moeten onze rapporteur, de heer Morillon, er dankbaar voor zijn dat hij de oplossing van de kwestie-Cyprus een van de voorwaarden heeft genoemd voor de toetreding van Turkije. Niemand, zo schrijft hij, zou begrijpen dat Cyprus in tweeën gedeeld blijft door een muur, waarvan er het afgelopen decennium gelukkig zoveel andere gevallen zijn. Die anachronistische muur moet inderdaad afgebroken worden, en daarvoor dient Turkije onverwijld de resoluties van de Veiligheidsraad uit te voeren waarin het land opgeroepen wordt zijn bezettingstroepen terug te trekken uit het noordelijk deel van het eiland. In paragraaf 17 van onze ontwerpresolutie wordt dit verzoek expliciet geformuleerd.
Het is hoog tijd dat Turkije luistert naar de Turks-Cypriotische eilandbewoners, die in grote meerderheid de geschillen uit het verleden willen bijleggen en zich samen met hun Grieks-Cypriotische medeburgers willen aansluiten bij Europa. Indien Turkije echter voedsel blijft geven aan het streven naar onafhankelijkheid of zelfs annexatie van het niet-erkende regime van Noord-Cyprus, zal dat tot gevolg hebben dat de onderhandelingen mislukken, en daarvoor zal de Turkse regering verantwoordelijk zijn. Op middellange termijn zou een dergelijke opstelling een onoverkomelijke hindernis zijn voor de toetreding van Turkije. Aan een van de drie in het verslag-Morillon genoemde voorwaarden, een voorwaarde die door het Europees Parlement zeker overgenomen zal worden, zou in dat geval nog steeds niet zijn voldaan.
Zodra het regime in Ankara inziet dat de status-quo onacceptabel is voor Europa en voor de rest van de wereld, zal er flinke vooruitgang geboekt kunnen worden: de eenheid van het eiland zal hersteld kunnen worden en in de nabije toekomst zal een allesomvattende, rechtvaardige, duurzame regeling tot stand gebracht kunnen worden die in overeenstemming is met het internationale recht.

Van Orden
Mijnheer de Voorzitter, deze resolutie inzake de Turkse vorderingen op de weg naar toetreding tot de EU bevat veel prijzenswaardige elementen. Ik doel hier met name op de oproep aan de Commissie om ter voorbereiding van de toetreding voldoende middelen ter beschikking te stellen. Maar waar blijft de hartelijke ontvangst van het besluit van Helsinki om Turkije kandidaat-status te verlenen? Waar is de erkenning in de resolutie van de aanzienlijke inspanningen, en ik citeer hier uit de toelichting bij de resolutie, "de aanzienlijke inspanningen die Turkije heeft geleverd om beter tegemoet te komen aan de vereisten van de Europese Unie" ? Wat is het eigenlijk jammer dat Turkije niet tijdens het debat over uitbreiding van de EU samen met de andere kandidaat­landen is besproken.
Natuurlijk mogen volkeren van Koerdische oorsprong en andere culturele en linguïstische minderheden niet onderworpen worden aan politieke, economische of andere discriminatie. Natuurlijk moeten zij de mogelijkheid hebben om zich vrijelijk te uiten, maar deze uitingen mogen alleen maar plaatsvinden langs vreedzame weg en zonder intimidatie en terrorisme. Wij moeten niet vergeten dat het onttrekken van Turkije aan de westerse invloedssfeer een speerpunt van het Sovjetbeleid ten tijde van de Koude Oorlog was. En dat de PKK werd gesteund als instrument om dit beleid gestalte te geven. Waar in deze resolutie staat de eis dat de vertegenwoordigers van minderheden het geweld moeten afzweren? Vrede tussen de burgers onderling is een voorwaarde voor investeringen en economische vooruitgang. Het terrorisme heeft een dergelijke vooruitgang in de weg gestaan.
Wij moeten er ook geen twijfel over laten bestaan dat de oplossing van buitengewoon moeilijke problemen zoals Cyprus, een oplossing die vraagt om de toestemming van alle inwoners van Cyprus, geen stap dichterbij komt wanneer Turkije wordt gefrustreerd in zijn toetredingspogingen. Per slot van rekening is Turkije, samen met Griekenland en het Verenigd Koninkrijk, een van de borglanden van Cyprus.
Ik bemerk een toenemende zenuwachtigheid in het Parlement waar het gaat om het mogelijke effect van de Turkse toetreding op de Unie. Daar kan ik tegenover stellen dat er ook een groeiende nervositeit heerst onder de burgers van een groot aantal van de huidige lidstaten over het tempo en de intensiteit van de politieke integratie binnen de EU en de linkse draad in het weefsel van deze ontwikkeling, die steeds duidelijker zichtbaar wordt. Hoeveel wenselijker en acceptabeler zou het niet zijn om te streven naar een lossere gemeenschap van natiestaten die vrijelijk met elkaar handel drijven en eensgezind optreden op een beperkt aantal politieke terreinen en hoeveel makkelijker zou het dan niet zijn om een land als Turkije in zo'n stelsel een plaats te geven.

Korakas
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, wij kunnen onmogelijk voor het verslag-Morillon stemmen. Wij zijn er namelijk diep van overtuigd dat, in tegenstelling tot hetgeen velen ­ ook in Turkije ­ beweren en hopen, het toetredingsproces geen verbetering zal brengen in de levensstandaard van de volkeren. Integendeel, deze zal dalen. Wat het feitelijke doel is van de ontwerpresolutie blijkt zonder meer uit de verwijzingen naar het bruto binnenlands product van Turkije, naar het belangrijke deel van de Turkse handel dat voor rekening van de Europese Unie komt, naar de liberale economische hervormingen, waarmee de belangen van het volk worden geschaad, en naar de voorschriften ter versterking van de vrije markt die onlangs door het Turks parlement, op aandringen van het Internationaal Monetair Fonds, zijn aangenomen.
Een teken aan de wand is tevens de vreugde die in de resolutie tot uiting komt over de intentie van Turkije om militair potentieel ter beschikking te stellen in het kader van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid. Met andere woorden, Turkije zal nog sterker worden onderworpen aan de economische, politieke en militaire doelstellingen van het grootkapitaal in de Europese Unie.
Wij ontkennen absoluut niet dat er ook goede opmerkingen in de resolutie staan. Ik denk bijvoorbeeld aan de verwijzing naar de mensenrechten, ofschoon men hier trucs van het Turks regime laat doorgaan voor vooruitgang en het feit negeert dat er nog 10.000 à 15.000 politieke gevangenen zijn in Turkije. Ook denk ik aan de verwijzing naar de kwestie Cyprus, naar het verzoek tot terugtrekking van het Turks bezettingsleger, naar de noodzaak van eerbiediging van de uitspraken van het Europees Hof, zoals in de zaak Loïzidou, naar de noodzaak van een politieke oplossing voor de Koerdische kwestie en naar de bombardementen van Irak. Wij vrezen echter dat het hierbij voor de zoveelste keer om vrome wensen gaat. Waarom staan al deze dingen namelijk niet in het verslag van de Europese Commissie?
Voor ons blijft het hoofdvraagstuk overeind: in tegenstelling tot hetgeen menigeen beweert, heeft Turkije met de in 1995 besloten douane-unie en de in 1999 verkregen status van kandidaat-land voor toetreding het leven van zijn bevolking niet kunnen verbeteren. Op bepaalde gebieden is de levenstandaard zelfs gedaald. Ik ben ervan overtuigd dat met het toetredingsproces en de uiteindelijke toetreding de burgers hun levenstandaard zullen zien dalen, vooral op economisch en sociaal vlak. Ik ben er tevens van overtuigd dat de financiering van de toetreding, in welke vorm dan ook, gebruikt zal worden om de repressieve mechanismen te versterken en het huidig regime aan te sporen tot voortzetting van zijn beleid.
Wij weigeren bovendien de heersende kringen in de Europese Unie de rol toe te kennen van verdediger van de mensenrechten. Hun daden tot nu toe getuigen eerder van het tegendeel. Daarom wensen wij, gedreven door gevoelens van solidariteit met het Turkse volk, ons te verzetten tegen toetreding. Met andere woorden, wij zijn tegen de verslagen waarin hiervoor een lans wordt gebroken.

Moscovici
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de commissaris, zoals verschillende afgevaardigden vandaag al hebben benadrukt hebben we een lange en moeilijke weg te gaan naar de toetreding van Turkije tot de Europese Unie.
Verschillende sprekers hebben hun zorgen geuit over de eerbiediging van de mensenrechten, de situatie van de minderheden - met name van de Koerden -, de rol van het leger in de politiek, het rechtssysteem en de doodstraf. Dat zijn allemaal zeer ernstige zaken, en wij delen deze zorgen dan ook volledig, zoals overigens ook duidelijk blijkt uit het laatste jaarverslag van de Commissie.
Aan de andere kant geloof ik dat we niet een al te somber beeld van de situatie moeten schetsen. Er zijn vorderingen gemaakt, er zijn bemoedigende signalen zichtbaar. De regering heeft een hele serie hervormingen aangekondigd en president Sezer heeft aangekondigd zich persoonlijk te zullen inzetten voor het moderniseringsproces van zijn land. Mijns inziens moeten we de Turkse overheid dan ook aanmoedigen alles in het werk te stellen om te voldoen aan de politieke criteria van Kopenhagen - dat is en blijft een absolute noodzaak. Tegelijkertijd dienen we erop toe te zien dat de aangekondigde maatregelen ook werkelijk uitgevoerd worden. Ik geloof dat het verslag van de heer Morillon precies dit evenwicht aanbeveelt.
De strategie die in december van het vorig jaar in Helsinki is vastgesteld, heeft een nieuwe wending gegeven aan de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije. Op basis van die evenwichtige benadering moeten we zonder aarzeling doorgaan op de weg die leidt tot meer toenadering tussen de Unie en Turkije.
Afsluitend zeg ik dan ook: laten we veeleisend blijven, laten we waakzaam blijven, laten we onze voorwaarden duidelijk kenbaar maken, maar laten we het ook weer niet overdrijven. De Europese Unie heeft in Helsinki een belangrijke keuze gemaakt en de daar gemaakte afspraken dienen we uiteraard na te komen.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, aan het einde van dit debat wil ik erop wijzen dat er uiteraard een verband bestaat tussen, enerzijds, het verslag van de Commissie over de al dan niet geboekte vooruitgang in Turkije, en, anderzijds, het toetredingspartnerschap.
Verschillende sprekers leverden kritiek op het feit dat de Commissie bepaalde problemen niet heeft vermeld. Ik kan alleen veronderstellen dat die sprekers het verslag niet hebben gelezen. Alle hier genoemde problemen die door de Commissie niet zouden zijn vermeld, worden in het verslag behandeld. Het is ook niet zo dat de Koerdische kwestie niet bij naam wordt genoemd. Waar het om de Koerdische taal, cultuur, dorpen of partijen gaat, wordt uiteraard het woord Koerdisch gebruikt. Wie zegt dat het woord of begrip Koerdisch niet voorkomt, heeft duidelijk het verslag niet gelezen. Hier wordt de indruk gewekt dat het verslag 2000 op het gebied van terminologie van het verslag 1999 afwijkt. Dat is niet het geval.
Nieuw is het toetredingspartnerschap. Dat toetredingspartnerschap omvat een zeer belangrijke bepaling, namelijk dat het kandidaat-land zich met alle onderwerpen moet bezighouden die in het verslag over de vorderingen worden behandeld. Er is dus een verband. Het toetredingspartnerschap is een zeer evenwichtig document, dat op de conclusies van Helsinki steunt. Ik moet er het Parlement op wijzen dat sommige sprekers klaarblijkelijk ten onrechte de indruk hebben dat het toetredingspartnerschap al werkelijkheid is. Het gaat om een voorstel. Ik kan u vandaag niet zeggen of dit project ooit meer zal worden dan een voorstel, vooral niet als het Parlement ingaat op bepaalde voorstellen die hier vanochtend en vanmiddag zijn gedaan. Het is niet aan mij het Parlement raad te geven of te bekritiseren. Ik doe dat ook niet. Ik moet u alleen wijzen op de gevolgen die bepaalde besluiten kunnen hebben. Als u het in samenhang met de toetreding tot de Europese Unie over de Armeense kwestie hebt ­ ik herhaal: de Armeense kwestie in samenhang met de toetreding tot de Europese Unie -, dan zal het project waarover wij het vandaag hebben, niet van start gaan. Zo eenvoudig is dat.
Ook als de conclusies van Helsinki met betrekking tot de oplossing van de kwestie-Cyprus op de hier door enkele sprekers gewenste wijze worden gewijzigd, als meer bepaald de oplossing van de kwestie-Cyprus als voorwaarde voor toetreding wordt gesteld, zal het project mislukken. Wij hebben die voorwaarde in het voorbije jaar met ruime instemming van het Europees Parlement laten vallen. Van Turkije kunnen wij alleen verlangen dat het op serieuze wijze alles in het werk stelt om tot een oplossing te komen. Wij mogen echter nooit vergeten dat er in de zoektocht naar een oplossing voor dit probleem twee partijen zijn. Daarom kan van Turkije niet meer worden verlangd dan ernstige, constructieve en geloofwaardige inspanningen. De oplossing kunt u alleen verwachten van hen die zich gezamenlijk de oplossing van het probleem ten doel hebben gesteld.
Tenslotte moet ik er nog eenmaal op wijzen dat wij Turkije met de Helsinki-strategie een aanbod hebben gedaan. Nu gaat het erom de eerste stap van die Helsinki-strategie te realiseren. Ik vind het oneerlijk die strategie te behandelen alsof ze nu al is mislukt, ook al is zelfs de eerste stap nog niet gedaan. Het gaat er nu om die eerste stap te ondernemen. Als leden van het Europees Parlement moet u beslissen of wij die eerste stap kunnen doen of niet.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Euro-mediterrane conferenties te Marseille
De Voorzitter
Aan de orde zijn de mondelinge vragen aan de Raad (B5-0551/2000) en de Commissie (B5­0552/2000) van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de Euro-mediterrane conferenties in november 2000 te Marseille.
Degene die de vragen heeft ingediend - de heer Brok - zou normaal gesproken het eerst het woord krijgen, maar hij is in vergadering met de Voorzitter en komt zo. Omdat wij zo krap in onze tijd zitten, zou ik de heer Moscovici willen vragen antwoord te geven op de vraag voordat deze formeel wordt gesteld, want hij kent de inhoud ervan.

Moscovici
Mijnheer de Voorzitter, heren commissarissen, geachte afgevaardigden, ik zal inderdaad antwoord geven voordat de heer Brok is teruggekeerd van zijn vergadering met de Voorzitter, omdat ik straks zelf ook nog een vergadering met haar zal hebben. We hebben ons nu eenmaal te houden aan een zeer volle agenda.
Ik dank commissievoorzitter Brok voor het feit dat hij me de gelegenheid heeft gegeven hier de stand van zaken met betrekking tot het mediterrane beleid van de Unie toe te lichten. Zoals u weet staat namelijk de vierde, in Marseille te houden Conferentie van Euro-mediterrane ministers van Buitenlandse Zaken voor de deur.
U weet dat het Franse voorzitterschap zeer veel waarde hecht aan versterking van de mediterrane pijler binnen de buitenlandse betrekkingen van de Unie, een onderwerp dat het afgelopen halfjaar ook een van onze beleidsprioriteiten is geweest. Dat is ook de reden waarom we erop aangedrongen hebben dat de balans opgemaakt zou worden van de eerste vijf jaar van de tenuitvoerlegging van het proces van Barcelona; op basis daarvan kunnen we in Marseille immers de noodzakelijke richtsnoeren vaststellen. Overigens heeft commissaris Patten, die ik hier begroet, in zijn mededeling "Nieuwe kansen voor het proces van Barcelona" in dit verband een aantal interessante gedachten naar voren gebracht.
De heer Brok heeft verwezen naar de in juni in Feira aangenomen gemeenschappelijke strategie voor het Middellandse-Zeegebied. Die strategie vormt een belangrijke en nuttige aanvulling, zeker, maar ­ en in dit opzicht verschilt ze van het Euro-mediterrane partnerschap, dat de vijftien lidstaten en twaalf landen in het zuidelijk Middellandse-Zeegebied omvat ­ ze is vooral een soort hulpmiddel ter vergroting van de interne discipline binnen de Unie, waarmee de samenhang en de coördinatie versterkt kunnen worden tussen alle communautaire instrumenten en nationale beleidsmaatregelen die op het Middellandse-Zeegebied gericht zijn.
Het voorzitterschap heeft ten aanzien van de tenuitvoerlegging van deze gemeenschappelijke strategie reeds een aantal prioriteiten vastgesteld, die in september jongstleden aan de Raad van ministers zijn voorgelegd. Het voorzitterschap heeft zich in het bijzonder ingezet om de terreinen te bepalen waarop de Unie en haar partners in het Zuiden hun inspanningen zouden moeten richten met het oog op een herstart van het proces van Barcelona. Daarbij gaat het met name om verdieping van de dialoog op politiek en economisch terrein, vergroting van de doeltreffendheid van de communautaire steun, invoering van subregionale samenwerkingsvormen, versterking van de Zuid-Zuidas en uitbreiding van het aantal initiatieven op het terrein van justitie en binnenlandse zaken.
Het proces van Barcelona weer op gang brengen: dat is tevens onze doelstelling voor de Conferentie van Marseille. Het voorzitterschap gaat ervan uit tijdens deze tweedaagse bijeenkomst met ieders hulp dit proces nieuw leven in te kunnen blazen. Het lijkt me overbodig om hier in detail in te gaan op de politieke context waarin deze Conferentie plaatsvindt, maar ik ben echt de mening toegedaan dat in het licht van de huidige problemen in het Midden-Oosten deze Euro-mediterrane dialoog meer dan ooit noodzakelijk is.
Het is dan ook niet vanwege de problematische situatie in het Midden-Oosten dat de verwachtingen van de Conferentie van Marseille naar beneden moeten worden bijgesteld. Natuurlijk beweer ik niet dat de huidige context geen enkel effect zal hebben op deze bijeenkomst. Ik denk dan met name aan het Handvest van vrede en stabiliteit, dat aanleiding is geweest tot felle discussies tussen de 27 partners en dat waarschijnlijk pas aangenomen zal kunnen worden wanneer de rust in de regio is wedergekeerd.
De heer Brok ­ hij is inmiddels ook aanwezig ­ heeft juist bij deze vertragingen in de onderhandelingen de nodige vraagtekens geplaatst. Maar gaat het wel om vertragingen? Het lijdt geen twijfel dat het een lange en soms gevoelige discussie is ­ ik zou zelfs zeggen: dat is normaal, zeker gezien de politieke situatie in het Midden-Oosten. Het belangrijkste is mijns inziens dat we de werkzaamheden voortzetten en dat het project niet afgeblazen wordt.
Ten aanzien van dit Handvest geloof ik dat de 27 partners vastbesloten zijn deze tekst aan te nemen zodra de omstandigheden dat toelaten. Laten we niet vergeten dat het proces van Barcelona slechts vijf jaar oud is. En toen we in 1995 het partnerschap instelden, waren we ons terdege bewust van de lange weg die we te gaan hadden. Het was bepaald niet vanzelfsprekend 27 zo sterk van elkaar verschillende partners van de ene dag op de andere samen te brengen in het toch wat ongebruikelijke samenwerkingsverband van het proces van Barcelona, zeker ook gezien de op zijn zachtst gezegd vaak gespannen politieke context. En toch zijn we erin geslaagd de dialoog in stand te houden, ook op zulke gevoelige terreinen als stabiliteit, terrorisme, emigratie en mensenrechten. U kunt er zeker van zijn dat we van plan zijn op deze weg door te gaan.
Deze samenwerking op het terrein van politiek en veiligheid, ook wel de "eerste component" van Barcelona genoemd, is van wezenlijk belang, al beseffen we dat het hier om de gevoeligste kwesties gaat die de meeste tijd vragen. Maar we moeten ook de andere componenten van Barcelona niet vergeten: de economische en financiële component enerzijds en de sociale, culturele en humanitaire component anderzijds. Dit brengt me ertoe een fundamenteel beginsel van het mediterrane beleid van de Unie te benadrukken, en daarmee geef ik tevens rechtstreeks antwoord op de vraag van de heer Brok.
Ik doel hier op de samenhang en het evenwicht tussen de lijnen waarlangs de drie genoemde componenten zich parallel ontwikkelen. Die samenhang vormt de basis van de doelstellingen en het unieke karakter van het proces van Barcelona; die samenhang moeten we dan ook handhaven. En het mag dan waar zijn dat de economische component, hoe traag die zich ook ontwikkelt, het beste functioneert, het belangrijkste is dat we die samenhang niet uit het oog verliezen. Zonder die samenhang zou het proces van Barcelona gedegradeerd worden tot een gewone ontwikkeling naar een nieuwe vrijhandelszone, waarin van een politieke of humanitaire visie voor de lange termijn geen sprake is. En dat zou jammer zijn, want onze mediterrane partners zijn onze naaste buren, met wie we heel wat gemeen hebben: een erfgoed, een verleden, een cultuur, allerlei contacten en belangen. En - de heer Brok heeft er al op gewezen - er staat ons een aantal uitdagingen te wachten op het terrein van racisme, onverdraagzaamheid en vreemdelingenhaat waartegen we gezamenlijk ten strijde moeten trekken.
Er liggen ook tal van mogelijkheden tot samenwerking op het terrein van de bestrijding van illegale handel, in welke vorm dan ook, en op terreinen als migratie en versterking van de rechtsstaat. Wij Europeanen kunnen ons laten voorstaan op de nodige ervaring in dit verband. Het is ook in ons belang onze partners te begeleiden bij de structurele markthervormingen, die moeten leiden tot een hoger economisch peil en meer concurrentie. De impuls die we in Marseille aan het proces willen geven zal dus gebaseerd moeten zijn op alle politieke en economische componenten van het proces, die, ik zeg het nog maar eens, elkaar aanvullen en onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn.
Het is waar dat Barcelona een ambitieus proces is, een ambitieus partnerschap dat vraagt om middelen die toegesneden zijn op de doelstellingen waarop het gericht is. De heer Brok roert ook het punt van de financiële middelen aan. Uiteraard zijn die nooit toereikend. In het licht van de omvang van de uitdagingen en de ernst van de behoeften van de zuidelijke landen zullen de middelen die de Unie beschikbaar stelt altijd ontoereikend lijken, temeer daar de externe verplichtingen van de Unie de afgelopen jaren buitensporig zijn toegenomen. Zoals u weet is dit punt herhaaldelijk onderwerp van gesprek geweest in de Raad en ik meen te mogen zeggen dat het ook de kern is van de hervorming die op initiatief van commissaris Patten in gang is gezet.
Dit alles neemt niet weg dat de Raad zich met name sinds 1995 heeft ingespannen het Middellandse-Zeegebied ruimere middelen toe te kennen die meer in overeenstemming zijn met de doelstellingen van het partnerschap. Reeds in 1995 heeft het Franse voorzitterschap zich hiervoor ingezet, met name tijdens de Europese Raad van Cannes, waar we erin geslaagd zijn de voor het mediterrane beleid toegekende middelen meer in evenwicht te brengen met de middelen die worden toegekend aan de landen van Midden- en Oost-Europa.
Met die gedachte in het achterhoofd is het programma MEDA I van start gegaan, waarvan de vastleggingskredieten voor de periode 1995-1999 3,4 miljard euro beliepen. Thans dient het meerjarenbedrag voor de periode 2000-2006 vastgelegd te worden, en ik kan alleen maar hopen ­ cijfers kan ik in dit stadium nog niet geven ­ dat het toereikend zal zijn om de doelstellingen van het mediterrane beleid van de Unie te realiseren.
U weet dat we momenteel ons best doen om de vijftien lidstaten op één lijn te brengen, desnoods door op korte termijn een extra bijeenkomst van de Raad in Marseille te houden. Op dit moment hebben we al overeenstemming bereikt over de financiële bepalingen van de MEDA II-verordening. Mijns inziens zullen we in de toekomst kunnen beschikken over een doeltreffender, sneller, zichtbaarder en over het geheel genomen geloofwaardiger instrument. Het beheer van het programma zal vereenvoudigd worden en de afhandeling van de terug- en uitbetalingen zal versneld worden. Verder zijn er natuurlijk nog de leningen van de EIB, die van wezenlijk belang zijn voor de ontwikkeling van onze partnerlanden en in het bijzonder voor de grote infrastructuurprojecten.
Mijns inziens zullen we met een mandaat van een paar miljard euro voor het Middellandse-Zeegebied voor de periode 2000-2007 in staat zijn aan de verwachtingen van onze zuidelijke partners te voldoen in de komende jaren, hetgeen ook een absolute noodzaak is. Nu, aan de vooravond van de Conferentie van Marseille, zou het Franse voorzitterschap natuurlijk graag zien dat deze mediterrane prioriteit van de Unie bevestigd wordt, inclusief de financiële aspecten ervan. In feite gaat het niet meer uitsluitend, zoals in 1995, om het bereiken van een evenwicht tussen deze prioriteit en de steun aan Oost-Europa, maar ook om een voorbereiding op de toekomstige uitbreiding van de Unie.
We moeten niet vergeten dat Barcelona, zoals alle onderwerpen op het terrein van de buitenlandse betrekkingen van de Unie, uit de aard der zaak deel uitmaakt van het acquis communautaire. Het zou dan ook goed zijn dat de kandidaat-lidstaten de mediterrane landen gaan beschouwen als begunstigde partners, want het zijn de begunstigde partners van ons gezamenlijk Europa. Dat is een grote uitdaging voor het Europa van de toekomst, waarvan het zwaartepunt zich naar het Oosten van het continent zal verplaatsen zonder dat het Zuiden daarvan nadelige gevolgen mag ondervinden. Het lijkt ons een reden te meer om het belang van het mediterrane beleid van de Unie te onderstrepen: de Unie wil immers overal ter wereld een rol van betekenis kunnen spelen, en het Middellandse-Zeegebied is en blijft voor haar dan ook een "verbindende zee" , oftewel, in het Latijn, een "mare nostrum" .

Brok
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, de kracht van de voorzitter van de Raad blijkt uit het feit dat hij vragen heeft beantwoord die ik helemaal nog niet heb gesteld. Ik dank het Franse voorzitterschap van de Raad dat het probeert het Barcelona-proces een nieuw elan te geven. Dit is inderdaad een buitengewoon belangrijke aangelegenheid. Ik zeg dat als iemand die uit Midden-Europa komt. In Midden-Europa moeten wij erkennen dat het debat over het Barcelona-proces in ons gemeenschappelijk belang is, zoals wij de Zuid-Europeanen verzoeken te begrijpen dat ook de uitbreiding met Midden- en Oost-Europese staten in ons gemeenschappelijk belang is. Als wij dat inzien en in praktijk brengen, zijn wij op de goede weg.
Het gaat erom in ons gemeenschappelijk belang aan de ene kant de Europese Unie uit te breiden en aan de andere kant goede buren te krijgen. De Europese Unie wil daarvoor de nodige begrotingsmiddelen beschikbaar stellen. Wij vragen ons natuurlijk af hoe het proces verder moet worden gefinancierd, in het kader van de huidige financiële vooruitzichten en rekening houdend met het Balkanbeleid. Mettertijd groeit immers de twijfel of wij dat op lange termijn kunnen volhouden. Wij hopen natuurlijk dat het concept van de heer Patten slaagt en dat de Commissie deze projecten sneller kan uitvoeren dan in het verleden het geval was.
Buitengewoon belangrijk is dat wij de voordelen van het Barcelona-proces inzien. Op die manier kan immers ook in die landen met onze hulp de onontbeerlijke economische en sociale ontwikkeling op gang worden gebracht om de mensen in die regio' s vooruitzichten te geven. Dat helpt ook emigratie voorkomen. Op termijn mag het in het gehele Middellandse-Zeegebied ­ net als in de Europese Unie ­ niet gebeuren dat mensen uit sociale noodzaak moeten emigreren. Die wens moet het gevolg zijn van andere overwegingen. Wij moeten daaraan een bijdrage leveren. Als er zulke economische en sociale perspectieven zijn, is daarmee in die landen ook een belangrijke voorwaarde voor de eerbiediging van de mensenrechten en de democratisering vervuld.
Voor ons veiligheidsbeleid is dat alles natuurlijk zeer belangrijk. Het gaat niet alleen om meer handel en verkeer, maar grotendeels om onze veiligheid. Dat moeten wij onze burgers duidelijk maken om hen dat te doen aanvaarden. Vreemdelingenhaat, staats- en ander terrorisme hebben daar ook mee te maken. Ik hoop dat het mogelijk is orde op zaken te stellen. Ik denk ook aan de situatie in sommige Noord-Afrikaanse staten waarover wij ons in het verleden grote zorgen hebben gemaakt en die ons ook nu nog verontrust. Ik hoop dat wij erin slagen alle Noord-Afrikaanse landen bij het proces te betrekken.
Uit de huidige situatie in het Nabije Oosten blijkt steeds duidelijker welke maatregelen in het kader van het communautaire beleid en van de samenwerking nodig zijn. Ik maak van deze gelegenheid gebruik om de hoop uit te spreken dat geen van beide partners die momenteel in het Nabije Oosten in een conflict verwikkeld zijn, deze week een eenzijdige stap doet die het buitengewoon moeilijk zou maken in de volgende weken naar de onderhandelingstafel terug te keren. Wij moeten proberen ertoe bij te dragen de mensen in Palestina een kans op een eigen ontwikkeling, toekomst en staat te geven. Dat moet door een akkoord met Israël en op basis van garanties voor de staat Israël gebeuren.
Ik hoop dat de Europese Unie in Marseille zal besluiten het Middellandse-Zeeproces verder te bevorderen. Ik hoop ook dat wij samen zullen kunnen zorgen voor wat de heer Moscovici terecht mare nostrum heeft genoemd. Het gaat om de Middellandse Zee, aan de oevers waarvan de drie grote monotheïstische godsdiensten zijn ontstaan waarvan er nu twee in een conflict verwikkeld zijn. Wij moeten ook op die zeer fundamentele basis opnieuw met elkaar in gesprek kunnen komen. De Europese Unie heeft hier een belangrijke rol te spelen. De staten en de mensen in die regio' s wachten immers op de politieke invloed van de Europese Unie, die daar evenwicht en geloofwaardigheid kan brengen. Ik hoop dat het feit dat daar wordt verwacht dat wij invloed uitoefenen en onze rol spelen, ertoe zal bijdragen dat daarvan in Marseille werk wordt gemaakt en dat wij met de nodige geloofwaardigheid aan de vrede in die regio en aan onze eigen stabiliteit kunnen bijdragen.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, er is zoals u weet een Engels gezegde dat luidt: een show zonder ster is als een opvoering van Hamlet zonder eerste doodgraver. Tijdens de tijdelijke, maar geheel begrijpelijke, afwezigheid van mijn geachte vriend aan het begin van dit debat, kwam ik even in de verleiding om te zeggen dat dit een Hamlet zonder prins zou gaan worden, maar het doet mij deugd dat hij inmiddels in ons midden is gearriveerd, zodat hij met zijn grote wijsheid en grote dosis gezond verstand een bijdrage kan leveren aan dit zeer belangrijke debat, dat plaatsvindt op het initiatief van het geachte lid zelf.
Zoals de minister even hiervoor al zei: de Euro-mediterrane conferentie in Marseille van deze week vindt plaats tegen de achtergrond van de aanhoudende crisis in het vredesproces in het Midden-Oosten. Wij hoopten allemaal dat de situatie zich inmiddels zou hebben verbeterd, en dat was ook bijna gelukt. Velen van ons waren opgetogen, verbaasd zelfs, door de mate van vooruitgang die afgelopen zomer in Camp David leek te worden geboekt en we waren vol lof over alles wat president Clinton en zijn regering hadden gedaan om het proces weer vlot te trekken. We waren er zo vlakbij en dat maakt de problemen, de tragedie van de afgelopen weken, des te triester. De persberichten van vanmorgen en vanmiddag laten nog altijd een verre van gunstig beeld zien. De problemen van nu zouden voor ons aanleiding moeten zijn om onze inspanningen ter bevordering van de samenwerking in Euro-mediterraan kader te verdubbelen.
Niemand zal proberen te ontkennen dat er een verband bestaat tussen het Barcelona-proces en het vredesproces in het Midden-Oosten. De doorbraak in de Euro-mediterrane relaties in Barcelona werd deels mogelijk gemaakt door de doorbraak in Madrid en vervolgens door de akkoorden van Oslo. Het is ook waar dat het Barcelona-proces is vertraagd door tegenslagen in de aanloop naar het vredesproces. Dat is een feit waar wij helaas mee moeten leven. We moeten echter niet vergeten dat er in het Barcelona-proces de afgelopen vijf jaar wel vorderingen zijn geboekt, en dat ondanks alle problemen in het Midden-Oosten.
Eén ding is overduidelijk. We mogen het Barcelona-proces niet opofferen aan het vredesproces in het Midden-Oosten. Barcelona heeft zijn eigen kracht. Het heeft zijn eigen doelstellingen, die geheel en al overeind blijven. Wij hebben er allemaal belang bij om deze week in Marseille veerkracht en ambitie aan de dag te leggen.
De Commissie weet zich gesterkt door de over het algemeen positieve reactie op onze voorstellen om het Barcelona-proces nieuw leven in te blazen, zowel in de Europese Unie als onder de mediterrane partners. Misschien mag ik een korte toelichting geven op paar hoofdelementen uit de strategische aanpak die wij hebben voorgesteld en die naar ik hoop in Marseille in goede aarde zal vallen.
Ten eerste is er het versnellen van de onderhandelingen over en de ratificatie van de associatie-overeenkomsten. Allereerst met Egypte, maar ook met Algerije, Syrië en Libanon. Wij hebben onze onderhandelingen met Egypte bijna 18 maanden geleden afgesloten en ik hoop dat we nu snel kunnen overgaan tot het paraferen van de overeenkomst en vervolgens te zijner tijd tot officiële ondertekening.
Ik zou ook graag zien dat wij een begin maakten met meer serieuze onderhandelingen over associatie-overeenkomsten met de andere landen. Wij hebben gezegd dat we het gevoelige onderwerp van de handel in landbouwproducten moeten aanpakken. Wij moeten voor onszelf nagaan wat er nodig is om ervoor te zorgen dat de overeenkomsten aan het einde van de overgangsperiode volledig in overeenstemming zijn met de normen van de WTO. Wij zijn vóór het intensiveren van de Zuid-Zuidhandel door de ondertekening van vrijhandelsovereenkomsten tussen de partners te stimuleren. In dit verband is de Commissie van plan technische assistentie te verlenen inzake belangrijke onderwerpen als oorsprongregels en douane-aangelegenheden. Wij willen een combinatie van beleid inzake de interne markt en afspraken om cumulatie van oorsprong in te voeren naast de subregionale vrijhandelsafspraken voor alle partners die een vrijhandelsrelatie met elkaar aangaan en het geharmoniseerde protocol betreffende de oorsprongregels aanvaarden.
Wij willen dat de regio ook aantrekkelijker wordt voor investeerders. Naast de economische hervormingen, zullen ook de onlangs in het leven geroepen samenwerkingsnetwerken van investeringsbevorderende instanties en van werkgeversfederaties de aantrekkelijkheid helpen bevorderen, net als de invoering van een nieuwe regionale faciliteit voor risicokapitaal. Het bereiken van een akkoord over een nieuw regionaal programma voor justitiële en binnenlandse aangelegenheden, waaronder migratie in de breedste zin van het woord, de strijd tegen de georganiseerde misdaad en samenwerking in rechtsaangelegenheden is eveneens een onderwerp waarover wij met succes van gedachten hopen te wisselen.
Voorts is er het onderwerp waarover wij in dit Parlement bij meerdere gelegenheden, dat weet ik maar al te goed, hebben kunnen debatteren: de verbetering van de implementatie van MEDA. De herziening van de MEDA­verordening en de reeds aangekondigde hervorming van het systeem voor externe hulp van de Commissie zullen bijdragen aan deze verbetering en zullen er ook toe leiden dat er meer personele middelen beschikbaar komen. Door de decentralisatie van de hulp zullen we de partners veel meer betrekken bij alle stadia van het proces van beleidsvorming en beleidsimplementatie.
Wij hebben er allemaal belang bij dat MEDA uitsluitend die doelstellingen nastreeft die het moet nastreven. Wij willen dat bereiken in nauwe samenspraak met onze partners en dat geldt voor alle stadia van het proces. Maar we kunnen niet heen om het feit dat de partners die zijn geconfronteerd met de problemen die nu eenmaal inherent zijn aan het associatieproces, onze meeste steun verdienen.
Wat de mensenrechten betreft, stellen wij een structurele benadering voor waarbij wij kijken hoe de landen het er gedurende een bepaalde tijd van afbrengen. Maar ook hier moeten we eerlijk zijn. Een land waarbij men ernstig twijfelt aan de reputatie op het gebied van de mensenrechten, de democratie en het functioneren van het rechtssysteem, een land dat bovendien niet bereid is deze zaken helder te bespreken, zal niet makkelijk zijn plaats vinden in het nieuwe wereldpatroon en zal op de langere termijn waarschijnlijk minder goed gedijen.
Ik wil nog even één opmerking maken over MEDA en de hervorming van onze externe hulp en deze opmerking is relevant voor de debatten die de parlementsleden elders voeren.
Om in het mediterrane gebied en elders in de wereld sneller hulp te kunnen bieden, hebben wij - zoals de parlementsleden zullen begrijpen - meer middelen nodig om onze programma's in goede banen te leiden en de Commissie heeft met dat doel een aantal verstandige voorstellen op tafel gelegd. Er zijn parlementsleden die vinden dat wij deze extra middelen in reserve moeten houden totdat bepaalde andere doelstellingen zijn bereikt.
Geachte parlementsleden, ik meen het eerlijk als ik zeg dat er een moment komt waarop u ons moet vertrouwen en ons de gelegenheid moet geven om ons werk te doen, omdat we onze plannen met geen mogelijkheid doeltreffender ten uitvoer kunnen leggen als de mensen die wij nodig hebben om ze in goede banen te leiden pas beschikbaar komen als we hebben laten zien dat we inderdaad doeltreffender kunnen werken. Het is krankzinnig om dat van ons te verwachten en dus vraag ik alle geachte parlementsleden die hierop invloed kunnen uitoefenen: als het hervormingsproces ons allen ernst is, dan moet u ons toch de mogelijkheid geven om te laten zien dat wij onze woorden waar kunnen maken? Kunnen we dat niet, dan moeten we daar de consequenties van aanvaarden en zal de commissaris voor Buitenlandse Betrekkingen daar te zijner tijd de consequenties uit trekken, maar ik vraag u: breng ons niet in een positie waarbij u de doelstellingen accepteert maar ons pas de middelen geeft als we hebben bewezen dat we de doelstellingen ook daadwerkelijk kunnen bereiken. Een dergelijke handelswijze is volslagen onzinnig. Het is een onderwerp dat bijzonder belangrijk is voor alle landen rond de Middellandse zee en ik hoop hen deze week gerust te kunnen stellen dat wij vast van plan zijn ons leven, wat de implementatie van onze programma's betreft, aanzienlijk te beteren.
Ik hoop dat alle ministers die in Marseille bijeenkomen zullen inzien dat dit een serie realistische voorstellen is, die verdienen te worden aangenomen, zodat het Barcelona-proces nieuw leven kan worden ingeblazen juist nu het Midden-Oosten met zulke ernstige problemen te kampen heeft.
Ik zal het Parlement graag bij de eerste gelegenheid die zich voordoet op de hoogste brengen van de resultaten van de bijeenkomst in Marseille. Wij hebben in het verleden heel veel financiële middelen in dit partnerschap gestoken. We hebben deze middelen niet altijd naar behoren beheerd, maar dat doet niets af aan de hoogte ervan: het geeft weer hoeveel prioriteit het Parlement, de Commissie en de Raad geven aan de versterking van het partnerschap rond onze ''tussenzee''.
De komende jaren zal het succes van dit partnerschap belangrijker zijn dan ooit en ik hoop dan ook dat wij, deze week in Marseille en in de weken daarna, ervoor kunnen zorgen dat dit project nog meer impulsen en nog meer energie krijgt dan het in het verleden.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, het zou eenvoudig zijn antwoord te geven op een vraag over het Middellandse-Zeegebied als de heer Moscovici erin zou slagen aan de wensen van de heer Brok tegemoet te komen en de zorgwekkende situatie in het Middellandse-Zeegebied uit te leggen. We zijn ook verheugd dat de Commissie van plan is opnieuw vaart te zetten achter het proces van Barcelona. In dit gebied aan de rand van de Europese Unie spelen uiterst belangrijke kwesties. We moeten ervoor zorgen dat de lijst met toezeggingen en voorstellen die commissaris Patten zojuist heeft geformuleerd daadwerkelijk wordt uitgevoerd en met andere termijnen dan de laatste jaren gebruikelijk was.
Het vredesproces is volgens ons onmisbaar voor de ontwikkeling van het partnerschap in het Middellandse-Zeegebied, maar de problemen die hebben verhinderd dat het Handvest voor vrede en stabiliteit werd afgesloten, bevinden zich voor ieders ogen. Voor het einde van dit jaar, op zijn laatst in de eerste zes maanden van het volgende jaar, zijn er dus nieuwe voorstellen nodig, misschien op concretere momenten, die ons in staat stellen het Stabiliteitspact te sluiten. Dan zijn er de associatieovereenkomsten, de handelsvraagstukken en het MEDA-programma. Er zijn inderdaad enkele overeenkomsten gesloten, maar veel, te veel problemen zijn niet opgelost of op z' n minst nog open: de duur van het proces, de termijnen voor de bekrachtiging van de overeenkomsten, de moeilijkheden als gevolg van het gebrek aan flexibiliteit in het onderhandelingsmandaat dat de Raad de Commissie heeft gegeven. En dan ga ik nog niet eens in op de bureaucratische problemen waarop we in de loop van deze jaren zijn gestuit.
De ondersteuningsinitiatieven voor de verbetering van het beheer van het MEDA-programma zijn belangrijk en kunnen een fundamentele bijdrage leveren om het economische en financiële partnerschap vooruit te helpen. Dat is nodig om belangrijke resultaten te kunnen boeken in het Middellandse-Zeegebied, resultaten die zullen bijdragen tot de stabilisering van de economie, tot het liberaliserings- en privatiseringsproces en tot de structurele aanpassingen die nodig zijn voor investeringen en, niet in het minst, tot gedecentraliseerde samenwerking, een gemeenschappelijk migratie- en werkgelegenheidsbeleid, beleid waarmee de ontwikkeling van het zuidelijke deel van de Europese Unie weer op gang gebracht kan worden.
Een laatste opmerking over de begrotingskwesties: we moeten de Commissie beslist vragen of de beschikbare kredieten voor personeel om het proces van Barcelona weer op gang te brengen echt voldoende zijn. In de algemene begroting is namelijk geen melding gemaakt van een herziening van de financiële middelen. Ik wil niet ingaan op de voorzieningen, die waren al onderwerp van een levendige discussie in de commissie. Wanneer dus de financiële middelen voor de betreffende regio' s aangepast worden, zoals het Europees Parlement vraagt, hoe zal de Commissie haar optreden dan wijzigen?

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, vijf jaar na de Conferentie van Barcelona is het tijd de balans op te maken. Het Europees Parlement heeft in maart een resolutie aangenomen waarin het beleid en de instrumenten van het partnerschap kritisch werden onderzocht en enkele substantiële correcties worden aangebracht. De Raad heeft in juni 2000 in Feira een gemeenschappelijke strategie voor het Middellandse-Zeegebied vastgesteld en de Europese Commissie heeft onlangs, na de goedkeuring van de herziene MEDA-verordening, een document over de nieuwe start van het proces van Barcelona ingediend. Uit dat alles blijkt het besef dat de tot nu toe bereikte resultaten niet voldoende zijn, hoewel de maatregelen naar mijn mening geen adequate respons op de situatie vormen. Vijf jaar is ook zeker niet veel voor dergelijke complexe processen.
Het proces dat in Barcelona van start is gegaan, en dat gebaseerd is op de drie pijlers van politiek, economie en cultuur, is steeds gekenmerkt geweest door drie beperkingen die nu algemeen worden erkend en die ook doorklonken in de toespraak van commissaris Patten. De eerste is dat de voorkeur wordt gegeven aan vrijhandel, gekoppeld aan de liberalisering van handel en economie, boven gemeenschappelijke ontwikkeling, economische integratie, sociaal beleid, culturele dialoog, opleiding en een goed gebruik van de menselijke capaciteiten. De tweede beperking betreft de vorm van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de partnerlanden in het Middellandse-Zeegebied die nog veelal bilateraal zijn, iets wat onderhandelingen bemoeilijkt en ratificatie tot een langdurig proces maakt. Daardoor dreigt de economie van deze landen steeds meer afhankelijk te worden van de handelsbetrekkingen met de Unie, wat de ontwikkeling van Zuid-Zuidrelaties belemmert, ook omdat de partnerlanden moeilijkheden ondervinden bij het aanknopen van onderlinge samenwerkingsverbanden. De derde beperking betreft de onvoldoende betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld in Europa en de Middellandse-Zeelanden bij dit proces, dat nog steeds te veel is gecentraliseerd en bijna geheel door de regeringen wordt gedomineerd.
Ik heb deze aspecten benadrukt omdat hierin de sleutel ligt voor een nieuwe start van het proces. Bovendien moet de politieke agenda van Barcelona worden uitgebreid. Het is ondenkbaar dat het landbouwbeleid, de migratiestromen en de schulden nu niet centraal staan in het Euro-mediterrane partnerschap. Ik herinner eraan dat het Parlement heeft toegezegd in het voorjaar van 2001 een conferentie over de landbouw te zullen organiseren.
Door de dramatische afbreking van het vredesproces in het Midden-Oosten is het scenario in de regio volkomen veranderd. Helaas had de Europese Unie haar gehele beleid afgestemd op een succesvolle afronding van de akkoorden van Oslo. De gemeenschappelijke strategie van de Raad wees inderdaad in die richting. De Euro-mediterrane conferentie van ministers daarentegen, die morgen in Marseille begint, wordt geconfronteerd met een ernstige situatie waardoor de rol van Europa in de regio nog beladener wordt en de Unie wordt gestimuleerd een grotere rol in het Israëlisch-Palestijnse conflict op zich te nemen. Dat de 27 partners althans tot nog toe hebben toegezegd, in Marseille bijeen te komen is op zich al een teken dat niet alles verloren is, ook al ben ik het helemaal eens met commissaris Patten dat het Euro-mediterrane partnerschapsbeleid niet de gijzelaar van het vredesproces mag worden. Ik zou zelfs zeggen dat dit in het verleden een alibi is geweest voor lafheid, niet alleen voor Europa maar ook voor de mediterrane partnerlanden. Daarom geloof ik dat het debat dat we vandaag aangaan ook nuttig kan zijn om ons te realiseren dat dit beleid centraal is voor de hele Unie.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij zijn heel blij met het initiatief van de heer Brok om dit debat voor de aanvang van de bijeenkomst in Marseille te voeren.
Zoals commissaris Patten heeft opgemerkt, ondermijnt het ontbreken van een geconsolideerde vrede in het Midden-Oosten het hele proces dat tijdens de Euro-mediterrane conferentie op gang is gebracht, in het bijzonder de correcte toepassing van de kredieten van het MEDA-programma.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij steunt uiteraard de acties van de Commissie ten behoeve van het mediterrane beleid dat vijf jaar geleden in Barcelona is uitgezet. Wij hopen dat dit beleid geconsolideerd kan worden. Tijdens een reeks vergaderingen van de economische kring onlangs in Barcelona heeft de secretaris-generaal van de Raad, de heer Solana, erop gewezen dat onze buren de eerste prioriteit van de externe actie van de Unie zijn. Onze naaste buren zijn de mediterrane landen. Wij weten maar al te goed dat de bron van eventuele conflicten - als gevolg van demografische groei, inkomensverschillen, verwachtingspatronen, culturele verschillen - zich op middellange termijn ook in deze landen bevindt. Onze aandacht dient dan ook in de eerste plaats uit te gaan naar het verwezenlijken van vrede en veiligheid in de mediterrane regio. Wij moeten al het mogelijke doen ter bevordering van de samenwerking met de mediterrane landen en een doelmatige toepassing van de kredieten die de Europese Unie niet zonder eigenbelang heeft toegezegd. Uit eigenbelang moeten wij vrijgevig ten opzichte van de mediterrane regio zijn. Wij dienen immers de door de Europese burgers, de Europese samenleving zo dringend gewenste stabiliteit in de regio te garanderen.

Piétrasanta
Mijnheer de Voorzitter, begin september hebben wij het MEDA-verslag gepresenteerd, op grond waarvan we weliswaar een aantal gebreken hebben kunnen constateren, maar dat ook en vooral aanleiding is geweest om luid en duidelijk de Euro-mediterrane ambities van onze Vergadering en van de Commissie uit te spreken.
Mijnheer Patten, ik heb het artikel van uw hand in Le Monde van vandaag gelezen, en ik onderschrijf het volledig. Ik heb gehoord wat minister Moscovici zojuist heeft gezegd: het komt volledig overeen met wat u zelf heeft geschreven. En wat we hier met een zeer grote meerderheid hebben aangenomen (502 stemmen voor met nauwelijks 17 stemmen tegen) bewijst wel dat we het er allemaal volstrekt over eens zijn dat dit Euro-mediterrane proces vernieuwd en verrijkt dient te worden.
Aan de vooravond van de Conferentie van Marseille zou ik een aantal punten naar voren willen brengen om er zeker van te zijn dat we in deze kwesties een antwoord zullen krijgen. Het heeft immers weinig zin steeds datgene te blijven herhalen waarover we het toch al met elkaar eens zijn. Concrete stappen zijn nodig, en exacte antwoorden moeten we krijgen. Overigens heb ik donderdagavond een en ander nog doorgesproken met de heer Josselin, de Franse minister die met deze kwesties belast is, en ik heb begrepen dat het Franse voorzitterschap er ten volle mee instemt om het proces een nieuwe impuls te geven op de wijze die wij voorstaan.
In de eerste plaats zou ik enkele woorden willen wijden aan de begroting. Hoe staat het daarmee? Er is gesproken over een bedrag van grofweg 8 miljard euro voor de periode 2000-2006, maar dat bedrag lijkt nogal te schommelen. Wat is nu precies de begroting voor 2001? Er is minstens 1 miljard euro per jaar nodig, maar dat bedrag is vooralsnog niet toegekend. Verder is er sprake van een bedrag van 200 miljoen euro dat overgeheveld zou moeten worden uit een flexibele post die betrekking heeft op de kredieten voor Kosovo en Servië. Erg duidelijk is het allemaal niet. Het gaat hier niet om de vraag welke van deze behoeften het belangrijkste is, het gaat om de vraag hoe we nieuwe middelen kunnen vinden.
Ik ben het volledig met commissaris Patten eens wanneer hij stelt dat concrete acties slechts op correcte wijze ondernomen kunnen worden indien voor die acties ook daadwerkelijk kredieten zijn verleend. Ik doe een dringend beroep op al onze collega' s om een raming te maken van de benodigde kredieten, zodat we inderdaad tot actie kunnen overgaan en de dossiers in behandeling kunnen nemen. In de tweede plaats zou ik willen opmerken dat de gedecentraliseerde samenwerking nieuw leven ingeblazen dient te worden, want die is er behoorlijk slecht aan toe. Dit is een belangrijk punt van zorg voor de lokale gemeenschappen en voor de niet-gouvernementele organisaties, zoals de forumbijeenkomst op 12 november in Marseille maar al te duidelijk heeft gemaakt.
Voorts moet het financieel kader ten behoeve van de regionale samenwerking verruimd worden, zodat dwarsverbanden tussen de regio' s kunnen ontstaan en regionale handelsbetrekkingen tot stand gebracht kunnen worden. Daarmee zouden tevens mogelijkheden geschapen kunnen worden voor milieubescherming, bestrijding van terrorisme en drugshandel, emigratie, integratie en de door ons bepleite vooruitgang op het terrein van de mensenrechten.
Wij vragen welke maatregelen de Commissie van plan is te nemen om projecten met deelname van het maatschappelijk middenveld van de grond te krijgen en om meer grip te krijgen op de behandeling en de follow-up van de dossiers.
Dat zijn de belangrijke, concrete vragen die ik hier aan de orde wilde stellen. Ik dank de heer Brok voor het feit dat hij dit debat mogelijk heeft gemaakt juist voordat het voorzitterschap en de Commissie in debat zullen treden over deze onderwerpen.

Boudjenah
­ (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik sluit me aan bij de hier geuite wens zo snel mogelijk het Euro-mediterrane partnerschap weer op gang te brengen. De initiatiefnemers zelf stellen het ook al vast: het proces van Barcelona is vastgelopen ­ zo is het geformuleerd ­ voorgelegd gaat wat dit betreft heel wat minder ver dan de uitgesproken ambities. De volkeren in het Zuiden zijn vaak nogal kritisch en maken zich zorgen over het mislukken van dit proces. Ik deel hun gevoelens van ongeduld, en zelfs teleurstelling en woede, die niet alleen te maken hebben met de traagheid waarmee de zaken geregeld worden, maar ook veroorzaakt worden door de tekortkomingen van dit partnerschap en de schadelijke gevolgen ervan, die nu voor het eerst aan het licht treden.
In de zeer ongelijke verhoudingen tussen de beide kuststroken van de Middellandse Zee is geen verandering gekomen, waardoor de volkeren in het Zuiden nog steeds in een uiterst kritieke economische en sociale situatie verkeren die gedomineerd wordt door armoede en werkloosheid, met name onder jongeren. De weg naar de zone van gedeelde welvaart heeft dus vooralsnog niet meer opgeleverd dan een aantal associatieovereenkomsten die uitsluitend gebaseerd zijn op belangen van economische en financiële aard en waarin met de behoeften van de bevolking volstrekt geen rekening wordt gehouden. Toch ondervindt die bevolking reeds de gevolgen van de schulden, de daling van de grondstofprijzen en de opgelegde structurele aanpassingen.
De vrijhandelszone zou dit gebrek aan evenwicht wel eens aanzienlijk kunnen vergroten, terwijl op dit moment juist dringend behoefte bestaat aan meer samenwerking om aan de behoeften te voldoen. Hierbij denk ik met name aan de openbare diensten, en meer in het bijzonder aan zaken als watervoorziening, onderwijs, gezondheid, openbaar vervoer en huisvesting. Dit partnerschap heeft slechts toekomst indien het nauwe samenwerkingsverbanden omvat met de vertegenwoordigers van de betrokken burgers en hun organisaties, de NGO' s, de vakbonden en alle andere burgergroeperingen.
Verder dient de wens van vrede aan beide zijden van de Middellandse Zee gehoord en zo snel mogelijk vervuld te worden. De kluwen van geweld in het Midden-Oosten en de oorlog die Israël met ongekende felheid en vastberadenheid voert tegen het Palestijnse volk, dat nog steeds het recht op een staat ontzegd wordt, vormen een bedreiging voor de toekomst van de gehele regio. Er ligt een nadrukkelijk verzoek van de Palestijnse leiders op tafel waarin de Europese Unie opgeroepen wordt zonder enige reserve in te grijpen om de wapens het zwijgen op te leggen, een zinvolle dialoog op gang te brengen en zich actief in te zetten voor uitvoering van de VN-resoluties.
De Conferentie van Marseille had hiertoe een aanzet kunnen geven. Het mislukken ­ nu ja, in zekere zin mislukken ­ van het Handvest van vrede en stabiliteit laat zien dat de "veiligheid" van Europa niet gerealiseerd kan worden door het Zuiden buitenspel te zetten en de grenzen te sluiten. Ik heb de afgelopen dagen in Marseille kunnen vaststellen dat er van verschillende kanten stemmen opgaan om een oproep te doen aan de ministeriële conferentie om de schulden kwijt te schelden, de vrijhandelszone te vervangen door betrekkingen die gebaseerd zijn op samenwerking en solidariteit ...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Turchi
Mijnheer de Voorzitter, de thema' s van de Euro-mediterrane dialoog moeten naar mijn mening vanuit sociaal, politiek en cultureel oogpunt worden beschouwd, in de geest van het proces van de Euro-mediterrane conferentie, dat in november 1995 in Barcelona is begonnen, toen er voor het eerst is gesproken over een Euro-mediterraan beleid, ondanks de moeilijkheden vanwege de complexe aard van het onderwerp.
De wereld stevent af op een zo langzamerhand onomkeerbare mondialisering. In dat kader moeten we ons in grote blokken organiseren die als protagonisten mee kunnen doen in het grote panorama van de mondiale concurrentie. Daardoor wordt het Europa van de nationale staten gestimuleerd om zich in een politiek, economisch en commercieel blok te verenigen, een markt van meer dan 350 miljoen consumenten te creëren en die te verbinden met andere markten. Daarvoor moeten geschikte structuren worden gecreëerd, die tegelijkertijd politiek en economisch kunnen zijn. Om te beginnen zijn echter politieke strategieën nodig, die de bureaucratie geen ruimte of tijd laten.
Europa is draagster van grote waarden: vrede, vrijheid, sociale vooruitgang, waarden die nog elke dag verdedigd moeten worden, juist omdat ze de vrucht zijn van verworvenheden die zoveel opofferingen hebben geëist.
De economische groei van Europa wordt ter discussie gesteld door het mondialiseringsproces dat op het moment gaande is. Het risico is groot dat ons werelddeel door de uitdagingen van de Zuidoost-Aziatische landen ­ waar de kosten van arbeid maar een tiende zijn van die in Europa - van de VS en van Japan in een recessie terechtkomt. Het Middellandse-Zeebeleid wordt nu gevormd door een samenraapsel van uiteenlopende belangen en misschien een kans op stabilisering, en moet daarom verschillende aspecten omvatten: ontwikkeling van initiatieven voor het handhaven van de vrede, maar niet alleen dat, volgens mij; het opzetten van partnerschapsprojecten waar Noord- en Zuid-Europa bij betrokken zijn, juist omdat het Middellandse-Zeegebied geen gebied voor dialoog, tolerantie, samenwerking en garantie voor vrede en stabiliteit kan worden zonder een krachtige politieke wil, duurzame en evenwichtige sociale en economische ontwikkeling van minder welvarende volkeren en sociale ontwikkeling van de kustvolkeren, zodat de werkgelegenheid verbetert. Dat is nodig om een einde te maken aan de problemen die zijn ontstaan als gevolg van de massale emigratie uit dit gebied, een probleem dat zo langzamerhand alle landen van de Unie betreft.
We zijn er dus van overtuigd dat het Middellandse-Zeebeleid van de Unie rekening moet houden met haar oorsprong, die in het Middellandse-Zeegebied ligt. Ze moet ervoor zorgen dat het Middellandse-Zeegebied een project wordt, zonder te vergeten dat de rechten van een volk vóór die van individuele personen komen, al was het maar omdat conflicten tussen landen uiteindelijk het leven en de ontwikkeling van afzonderlijke burgers belemmeren. De "mille Méditerranées" " van Braudel, de antieke culturen aan de oevers van de Middellandse Zee die jarenlang vijandig tegenover elkaar hebben gestaan, hebben nu de kans een gemeenschappelijke weg te kiezen, die met behulp van de dialoog en politieke wil reële mogelijkheden voor economische en sociale groei zal opleveren.

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, zoals de Europese Unie in Nice het evenwicht tussen verdieping en uitbreiding moet vinden, moet ze in Marseille het evenwicht tussen haar taak in Centraal-Europa en haar verantwoordelijkheid in het Middellandse-Zeegebied vinden. Er moeten prioriteiten worden gesteld. Europa moet door het uitbreidingsproces van binnenuit worden opgebouwd en in Zuidoost-Europa en de westelijke Balkan moet een stabiliseringsproces op gang worden gebracht. Het Barcelona-proces, dat sedert vijf jaar voortkabbelt, mag daarbij niet worden verwaarloosd.
Wij kunnen hypothetische beschouwingen houden over de vraag of de Europese Unie de Balkanoorlog met een vastberaden en coherent Balkanbeleid had kunnen voorkomen en zich op die manier de gevolgen van die oorlog had kunnen besparen. Aan de vooravond van Marseille gaat het er echter om ervoor te zorgen dat de steun voor de Balkan niet ten koste van het MEDA-programma gaat of omgekeerd. Dat moet bovendien binnen het in Berlijn overeengekomen financieel kader gebeuren. Onder die voorwaarden moet het mogelijk zijn op de Buitengewone Raad van Marseille tot een overeenkomst te komen die niet opnieuw alleen de breuklijnen in de Europese Unie zichtbaar maakt.
De MEDA-hulpprogramma' s mogen ook van de kant van de Commissie beslist niet door bureaucratische hinderpalen worden vertraagd. In de toekomst moeten ook de betrokken mediterrane landen sneller projecten aanwijzen. Dat de mediterrane landen van de 4,7 miljard euro uit het in 1999 afgelopen MEDA I-programma amper een vierde hebben opgenomen, is teleurstellend. Daaruit blijkt echter ook dat het vermogen van de landen aan de Middellandse Zee om kredieten op te nemen realistisch moet worden beoordeeld. Ik begroet in dat verband het plan van de Commissie om de associatieovereenkomst te bespoedigen. De herziening van de MEDA-verordening vind ik zeer positief.
Ik heb in mijn betoog tot nu toe bewust vermeden het verband te leggen tussen de Euro-Med-bijeenkomst en het conflict in het Nabije Oosten. Dat de bijeenkomst plaatsvindt, dat Israël en de Palestijnen willen deelnemen en de boycot door de Arabische Liga blijkbaar niet meer dan een dreigement was, is op zichzelf al een succes. Wij hopen dat deze Conferentie in Marseille geen platform voor polemiek wordt en dat het mediterrane beleid van de Europese Unie en het Barcelona-proces daar een krachtige stimulans zullen krijgen.

Obiols i Germà
­ (ES) Mijnheer de Voorzitter, indien morgen en overmorgen alle landen die de verklaring van Barcelona hebben ondertekend op de Euro-mediterrane conferentie in Marseille aanwezig zijn, is dat een groot compliment voor onszelf. Een dergelijk succes zou aantonen dat het proces van Barcelona, waarmee in de geest van de Oslo-akkoorden een begin is gemaakt, voldoende is gerijpt en doortimmerd om niet door het wisselvallige proces in het Nabije Oosten te worden beïnvloed. Indien het proces van Barcelona gewoon doorgaat, zouden wij zelfs - al is het zijdelings - een zeer aanzienlijke bijdrage kunnen leveren aan de hervatting van de dialoog in het Nabije Oosten.
Echter, bij de verschillende balansen die dezer dagen ter gelegenheid van het vijfjarig bestaan van het proces van Barcelona worden opgemaakt, komt vooral naar voren dat alleen al het feit dat het proces gewoon doorgaat en dat er ministeriële bijeenkomsten zijn geweest met vertegenwoordigers van Israël, de Palestijnse Autoriteit, Syrië, Libanon, enzovoort ons tot tevredenheid mag stemmen. Dat is misschien een schrale troost. Bij de balans die thans wordt opgemaakt, merken wij echter op dat de strategische ontwikkeling van het Euro-mediterrane beleid natuurlijk niet mag afhangen van de situatie op een bepaald moment. De tijd zal ons leren wat de resultaten zijn. Positieve resultaten zullen uiteindelijk worden gemeten naar de mate van ontwikkeling van de zuidelijke landen in de mediterrane regio. Voor die landen is het uitermate lastig om op het vlak van de mondialisering een zekere mate van ontwikkeling en economische integratie te bewerkstelligen. Wij moeten al het mogelijke te doen om ervoor te zorgen dat er weer evenwicht komt in een situatie die thans gekenmerkt wordt door een enorme afstand tussen Noord en Zuid.
Indien de huidige tendens wordt voortgezet, is er weinig reden tot optimisme voor de toekomst. Vandaag de dag is een Europeaan statistisch gezien twaalf keer zo rijk als iemand uit de Maghreb­landen. Als wij het tij niet weten te keren, zal hij over tien jaar twintig keer zo rijk zijn. Daarom verwelkomen wij het Commissievoorstel om een nieuwe impuls aan het proces van Barcelona te geven. Wij zijn het volledig eens met de twee prioriteiten die de heer Patten in zijn betogen heeft aangegeven en die hier vanmiddag nog eens zijn genoemd. De procedures met betrekking tot de associatieovereenkomsten moeten worden versoepeld. Met name dient voorkomen te worden dat wij over vijf jaar bij het opmaken van de balans met betrekking tot de aanwending van de MEDA-kredieten moeten concluderen dat slechts 26% daarvan is gebruikt.
Dat is echter niet voldoende. Mijns inziens moeten wij ook toekomstplannen voor de middellange termijn maken. Ik denk in dit verband vooral aan drie onderwerpen: ten eerste, een aantal Europese projecten die vorm kunnen geven aan een regionale ruimte in de zuidelijke landen; ten tweede, een humaan beleid voor het beheren van met name migratiestromen; ten derde, reflectie en het zoeken naar consensus met betrekking tot de ontwikkeling van een gemeenschappelijk landbouwbeleid in de mediterrane landen. Zonder dat beleid zullen wij op middellange termijn waarschijnlijk geen positieve resultaten boeken.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, het proces van Barcelona weer vaart en richting geven wil zeggen zich niet alleen bezighouden met de vrije markt, met economische en handelsaspecten, maar betekent ook een nieuw beleid voor samenwerking, ontwikkeling en bescherming van de mensenrechten in het hele gebied opzetten; het betekent de noodzakelijke sociale hervormingen starten, waarbij het probleem van de werkgelegenheid centraal staat, net als de noodzaak om de economie van het Zuiden opnieuw op gang te brengen, en om de schuldenlast te verlichten en kwijt te schelden; het betekent een economische, culturele en politieke uitwisseling op gang brengen, niet alleen met de landen in het Noorden maar ook tussen de zuidelijke landen onderling; het betekent een grotere rol spelen in de burgermaatschappij. Het heeft geen zin te ontkennen dat het proces van Barcelona zich in een kritieke fase bevindt, niet alleen omdat de impuls ontbreekt of omdat de Europese Unie minder aandacht heeft voor het Middellandse-Zeegebied vanwege de problemen op de Balkan of de uitbreiding van de Unie, maar ook vanwege de dramatische conflictsituaties in het gebied, die het herstelproces overheersen.
De Palestijnse kwestie staat wederom in het middelpunt. Commissaris Patten zegt dat we niet de gijzelaars mogen worden van het conflict tussen Israël en Palestina. Dat is waar, maar we kunnen er niet omheen. Als we niet zo snel mogelijk het probleem van de erkenning van een Palestijnse staat oplossen, een staat die naast Israël kan bestaan, als we geen einde maken aan de bezetting van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, kan het probleem niet worden opgelost. Dat is in de eerste plaats nodig om een einde te maken aan het lijden van het Palestijnse volk, maar ook om de regio stabieler te maken. Ik hoop dat de Conferentie van ministers van de Unie in Marseille een standpunt zal innemen dat aansluit bij de steeds weer in pompeuze bewoordingen herhaalde stelling dat de mensenrechten niet geschonden mogen worden. Een nieuwe start is beslist noodzakelijk, maar we moeten wel beseffen dat we niet om de centrale kwestie van het Middellandse-Zeegebied heen kunnen.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, aan de vooravond van de Conferentie van Marseille kunnen wij constateren dat er sinds de Conferentie van Barcelona inderdaad het een en ander in de mediterrane regio is gebeurd. Het is waar dat de komende Conferentie wordt gehouden in een context van geweld en vredescrises als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten. Het is echter ook waar dat deze bijeenkomst de vlam van het Euro-mediterrane proces brandend houdt en dat het proces niet stagneert als gevolg van het dramatische conflict. De Euro-mediterrane landen hebben een groot aantal problemen gemeen: illegale immigratie, armoede, buitenlandse schuld, mensenrechten, droogte en terrorisme, waardoor het leven van onschuldige personen en gezinnen in bijvoorbeeld Spanje, Algerije of het Nabije Oosten meedogenloos wordt verwoest.
Meer dan ooit dienen wij thans te verkondigen dat alleen een regionale samenwerking, een dialoog met het maatschappelijk middenveld, economische en culturele uitwisselingen, solidariteit en onderling begrip beide oevers van de Middellandse Zee aaneen kunnen smeden tot een welvarende, vredelievende regio. De Commissie en de Raad dienen met de grootste spoed de afspraken van Feira ten uitvoer te leggen. Zij moeten een gemeenschappelijk beleid voor de ontwikkeling van de mediterrane regio uitstippelen. Wij kunnen en mogen ons potentieel aan mensen, landbouwgronden, industriële of ambachtelijke middelen niet onbenut laten. Samen met de primaire producten olie, gas of nieuwe technologieën vormen zij de basisinstrumenten voor de ontwikkeling van een mediterrane samenleving die veel evenwichtiger, rechtvaardiger en meer concurrerend is dan de huidige.
Mijnheer de Voorzitter, terug naar het conflict in het Nabije Oosten. Nog geen twee maanden geleden hebben de voorzitter van het Israëlische parlement en die van de Palestijnse Wetgevende Raad hier handen geschud met de Voorzitter van het Europees Parlement in een oproep tot vrede en eensgezindheid. Vanuit het Europees Parlement hebben wij dat gebaar eensgezind met een daverend applaus begroet. Als wapens de plaats innemen van woorden, dialoog en begrip, dan is er iets mis met de basis en essentie van de democratie. Dan faalt het parlement en dan falen wij. De Europese Unie dient zich veel actiever op te stellen in de mediterrane regio. Het is een regio die ons Europese continent in historisch en cultureel opzicht enorm heeft verrijkt en vergroot. Het zou een regelrechte vergissing zijn als wij nu niet datgene doen wat de geschiedenis van ons verlangt.
Anderzijds ben ik ook van mening, mijnheer de commissaris, dat de geopolitieke grenzen zijn bedoeld om het vrije verkeer te ontzeggen aan degenen die van de georganiseerde misdaad, de handel in wapens, drugs of mensen, alsook heel in het bijzonder van het terrorisme een manier van leven maken die door alle beschaafde landen wordt veroordeeld. Laten wij er met elkaar voor zorgen dat misdaad en misdadigers aan de grenzen worden uitgefilterd en dat er geen belemmering wordt opgeworpen voor de ontwikkeling, cultuur of voorspoed van de volkeren. De Europese Unie heeft behoefte aan een nieuwe immigratiecultuur en een betere beheersing van de migratiestromen. Zij is samen met de landen van oorsprong medeverantwoordelijk voor de immigratie, de ordening van die voor de ontwikkeling van de regio zo noodzakelijke migratiestromen.

Caudron
­ (FR) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, iedere dag die voorbijgaat staat in het teken van de huidige crisis in het Midden-Oosten en iedere dag die voorbijgaat toont ons, voorzover dat nog nodig is, dat alles wat zich afspeelt in het Zuiden ­ in het Middellandse-Zeegebied ­ ons rechtstreeks aangaat en zelfs ons dagelijks leven beïnvloedt. Wanneer het goed gaat met het Zuiden, is er vrede mogelijk, worden er vorderingen gemaakt op het terrein van de democratisering, zien we tekenen van economische ontwikkeling en neemt de ongecontroleerde emigratie af. Kortom, de situatie is dan hoopgevend. Maar gaat het slecht met het Zuiden, dan hebben we te maken met oorlogen, geweld en fundamentalisme ­ ook hier bij ons, in onze wijken ­, en dan laat ik het risico van een nieuwe oliecrisis nog maar buiten beschouwing.
Vandaag de dag moeten we weer op het ergste voorbereid zijn; de beelden op TV laten daarover geen twijfel bestaan. Op deze feiten wordt door een aantal van onze collega' s sinds jaar en dag onophoudelijk gewezen. Helaas zijn de zuidelijke landen door de uitbreiding van Europa naar het Oosten en de crises en oorlogen in de Balkanlanden sinds enkele jaren meer en meer uit de gedachten van de meeste Europeanen verdwenen. Als gevolg daarvan zijn er talloze vertragingen opgetreden in de mediterrane programma' s en beleidsmaatregelen.
We zien dat de kredieten verlaagd worden en vooral dat het steeds moeilijker wordt die kredieten in te zetten. De algemene onderhandelingen lopen vast, onderhandelingen over associatie-overeenkomsten lopen vertraging op en ratificering laat helemaal lang op zich wachten. Dit leidt tot gevoelens van grote teleurstelling bij onze partners in het Zuiden. De politieke betekenis van Europa neemt dan ook zienderogen af, terwijl we ondanks alles nog steeds de belangrijkste financieringsbron zijn van de zuidelijke landen.
Van nu af aan moeten we dan ook ­ meerdere afgevaardigden hebben het vanmiddag al gezegd ­ onze politieke doelstellingen verleggen naar het Zuiden, de vastgelegde kredieten bevestigen, het sluiten van associatie-overeenkomsten met de partnerlanden versnellen en het Handvest voor vrede en stabiliteit weer een centrale plaats geven. Verder moeten we ons inspannen om de partnerlanden bij hun ontwikkeling te steunen, de schuldenlast van de armste landen te verminderen en onze markten open te stellen voor de producten van deze landen. Tenslotte dienen we over te gaan tot harmonisatie van onze asiel- en immigratieregelgeving voor personen die zich in Europa willen vestigen.
Kortom, men moet er weer op kunnen vertrouwen dat Europa daadwerkelijk streeft naar een waar partnerschap met het Zuiden. Iedereen is zich daarvan bewust, en daarvoor is niet alleen een kwantitatieve, maar ook en vooral een kwalitatieve inspanning nodig. Zowel de Commissie als de Raad verzekeren ons daarnaar te streven. Wij willen ze graag geloven, maar de landen in het Zuiden hebben wel wat anders nodig dan vage beloften of mooie praatjes, en wij moeten ervoor zorgen dat ze dat ook krijgen.
Marseille biedt hiervoor waarschijnlijk de laatste kans. Deze Conferentie is dan ook een van de grote uitdagingen voor het Franse voorzitterschap.

Vachetta
­ (FR) Mijnheer de Voorzitter, de Top van Marseille moet een stap vooruit betekenen op de weg naar invoering van een vrijhandelszone, een soort interne markt waardoor aansluiting bij de WTO vergemakkelijkt wordt, zoals u zo mooi schrijft in Le Monde van vandaag, mijnheer Patten.
Het accent ligt volledig op de economische pijler. Opnieuw tracht de Europese Unie ­ zoals tijdens de ASEM III-bijeenkomst in Seoul een maand geleden ­ haar economisch model en haar kapitaal te exporteren. In Marseille waren op een andere Top echter ook medewerkers van vakbonden en politieke organisaties afkomstig uit het gehele Middellandse-Zeegebied bijeen. Vastbesloten zochten deze mensen gezamenlijk naar middelen om te voorzien in de behoeften van de inwoners van hun land. Mijns inziens kan een oplossing slechts gevonden worden door nieuwe wegen in te slaan, dat wil zeggen door de schulden van deze landen kwijt te schelden.
Heel wat ernstiger echter is het feit dat op dit moment, terwijl wij hier in deze vergaderzaal in alle rust onze soms sterk uiteenlopende standpunten aan het uitwisselen zijn, Palestijnen vermoord worden, in steeds grotere aantallen. De Europese Unie dient zo snel mogelijk ­ want dit is echt een noodsituatie ­ te komen met een verklaring waarin de Israëlische agressie jegens het Palestijnse volk onvoorwaardelijk veroordeeld wordt. De Palestijnen eisen op volstrekt legitieme gronden het recht op om vreedzaam te kunnen leven in een eigen staat en aan die eis dient zo snel mogelijk gevolg te worden gegeven.

Gutiérrez-Cortines
­ (ES) Mijnheer de Voorzitter, Europa is soms wel erg gehaast. Iemand met haast is nogal eens geneigd iets over het hoofd te zien. Ik constateer dat in al deze verslagen over de versterking van de overeenkomst van Barcelona enkele dingen over het hoofd worden gezien. Een van die dingen is dat er van de liberalisering, de interne markt niets terechtkomt als belangrijke aspecten als mensen, cultuur of onderwijs geen aandacht krijgen. Als wij de markten liberaliseren en toegeven aan de impuls om de markten koste wat kost te integreren, lopen wij het risico dat wij uiteindelijk geen samenwerking maar kolonisatie hebben bewerkstelligd.
Europa moet het subsidiariteitsbeginsel misschien enigszins loslaten en goed beseffen dat voor verhoging van het welvaartspeil van de ontvangende landen aanzienlijke steun nodig is. Die steun is bedoeld voor mannen en vrouwen, voor basisonderwijs, maar ook voor een minimaal opleidingsniveau dat in Europa voor alle burgers vanzelfsprekend is. Wij kunnen dan ook niet alleen over producten en marktordening praten. Ook de burgers dienen de nodige aandacht te krijgen.
In de tweede plaats denk ik dat wij ook nog een ander belangrijk onderwerp over het hoofd zien, namelijk het milieu. Europa heeft geen beleid ontwikkeld op het gebied van woestijnvorming of waterwinning in de mediterrane landen. Wij moeten denken aan het ontwikkelen van een mediterraan milieubeleid, waarbij rekening wordt gehouden met de ligging, de natuurlijke gesteldheid, alsmede de klimatologische diversiteit van de mediterrane regio.
Het beleid dat vandaag aan de orde is geweest, kan in veel landen in het zuiden van de mediterrane regio niet worden toegepast. Wij moeten ook het feit onder ogen zien dat als gevolg van het toerisme in Europa burgers uit het noorden een enorme druk leggen op het zuiden van de mediterrane regio. Als gevolg van de prijsstijging van ruwe olie zal er nog meer druk op de mediterrane regio komen. Dat resulteert in ruimtebeslag en een volstrekt onaanvaardbaar milieubeleid. Wij mogen niet van de Europese burgers verlangen dat zij bewust met het milieu omgaan, terwijl we ondertussen het milieubeleid in andere landen aan onze laars lappen.

De Voorzitter
Tot besluit van het debat heb ik een ontwerpresolutie overeenkomstig artikel 42, lid 5, van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen, woensdag, om 11.30 uur plaats.

Hulp voor wederopbouw
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0324/2000 van de heer Lagendijk, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het gewijzigd voorstel voor een verordening van de Raad betreffende het Europese Bureau voor wederopbouw (COM(2000) 628 - C5-0526/2000 - 2000/0112(CNS))
A5-0330/2000 van de heer Westendorp y Cabeza, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het gewijzigd voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de bijstand aan Albanië, Bosnië en Herzegovina, Kroatië, de Federale Republiek Joegoslavië en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 3906/89, Besluit 97/256/EG en Verordening (EEG) nr. 1360/90 (COM(2000) 628 - C5-0525/2000 - 2000/0111(CNS))

Lagendijk
Voorzitter, commissaris, het heeft even geduurd voordat de Commissie met een eindvoorstel kwam voor de hulpverlening op de westelijke Balkan. Er was zoals bekend in mei al een voorstel, maar wij hebben tot september moeten wachten totdat er een definitief voorstel lag. Dat had alles te maken met de discussie die in de Commissie gevoerd is over een andere manier voor het verlenen van buitenlandse hulp. Met andere woorden, het voorstel dat er nu ligt, weerspiegelt die discussie en is ook volgens mij een eerste voorbeeld van hoe het in de toekomst zou moeten. Dat betekent ook dat het het wachten waard was op het nieuwe voorstel van de Commissie, omdat dat voorstel zowel voor wat betreft de algehele verordening inzake de Balkan als het voorstel voor het agentschap in Kosovo helder en duidelijk aangeeft hoe de Europese Commissie in de toekomst denkt haar hulp te verlenen. Misschien om het een beetje statig te zeggen, is het ook wel een soort nieuw begin van die hulpverlening gebaseerd op de buitengewoon slechte ervaringen in Bosnië, maar ook gebaseerd op de goede ervaringen in Kosovo. Er ligt nu een verordening die in mijn ogen, de Europese Unie in staat stelt om op een efficiënte manier en op tijd hulp te verlenen, en EU-gelden op een goede manier te besteden in de landen van de westelijke Balkan. Hierbij, en dat is zeer belangrijk, - ik kom daar straks nog op terug - is een goede balans gevonden tussen de verantwoordelijkheid van de Commissie enerzijds en de noodzaak om de lidstaten er op een of andere manier bij te betrekken anderzijds. Een balans die in mijn opinie en ik denk ook in de visie van de Commissie in het verleden wel eens zoek was, waarbij de lidstaten veel en veel te veel probeerden een vinger in de pap te krijgen van de hulpverlening. De voorstellen die er nu liggen, daar zit die balans veel beter in. Natuurlijk, en dan kom ik op de verslagen van mijzelf en van de heer Westendorp, zijn er verbeteringen mogelijk. Iedereen die de voorgestelde verslagen ziet en leest, zal zien dat er een aantal verbeteringen op onderdelen worden voorgesteld. Bijvoorbeeld expliciete aandacht voor de opbouw van de civiele samenleving, expliciete aandacht voor de steun aan media, expliciete aandacht voor de belangrijke rol van het onderwijs. Ik was toevallig vorige week op een conferentie in Zagreb en dan blijkt eens te meer hoe belangrijk het is dat toekomstige generaties van, zal ik maar zeggen, kleine Balkanbewoners niet opgevoed worden met de oude, stereotiepe en vijandbeelden en dat er ook op dat terrein een vernieuwing plaatsvindt. Ik vind het belangrijk dat in deze verordening wordt vastgelegd dat de Europese Commissie ook in de toekomst, zoals nu, voor dat soort projecten geld geeft. Ik wil er echter twee politieke hoofdlijnen uit halen.
De eerste betreft - en het spijt me dat ik de commissaris daar weer lastig mee moet vallen - de financiën. Om het maar heel scherp te zeggen, als wij vandaag en morgen erin slagen om een goed advies te geven over deze verordening, dan hebben we één deel van ons werk gedaan, ik zou het noemen de eerste helft. Dan staat op papier hoe het in de toekomst zou moeten. Als wij daaraan in december echter niet de middelen toevoegen om die verordening uit te voeren, dan zijn we vandaag bezig met een debat over een lege huls. Dat is geen verwijt aan de Commissie. De Commissie heeft kunnen zien dat ik expliciet ertoe oproep om de inschatting van de kosten die de Commissie gemaakt heeft, de befaamde 5,5 miljard euro voor de komende zeven jaar, expliciet op te nemen in deze verordening omdat we anders, om het maar scherp te zeggen, hypocriet bezig zijn. We kunnen hier niet in het Parlement een verordening vaststellen wetende dat de middelen die ervoor nodig zijn om die uit te voeren er niet zullen zijn. Vandaar dat dit deel één is in de slag voor een goede hulpverlening op de Balkan. Deel twee komt in december als onze collega's van de Begrotingscommissie, maar uiteindelijk het hele Parlement zal moeten kiezen voor een deugdelijke financiële onderbouwing van deze verordening. In die zin is het jammer dat de heer Moscovici op dit moment niet hier is, want ik zie met name een verantwoording op dat punt liggen voor de Raad, voor de lidstaten die bereid moeten zijn te erkennen dat wat zij willen en wij willen met deze verordening geld kost en dat dat geld gevonden zou moeten worden in de begroting van de Europese Unie.
Het tweede punt, het algemene punt over de hulpverlening, is de balans die er gevonden zou moeten worden - vandaar een amendement op dat punt - tussen aan de ene kant de behoefte aan zichtbaarheid van de Europese Unie op de Balkan en aan de andere kant de noodzaak om ook kleinere projecten te ondersteunen. Het is nu eenmaal zo - en iedereen die op de Balkan geweest is, kan dat bevestigen - dat de Verenigde Staten er buitengewoon goed in zijn de indruk te wekken dat zij met veel minder geld in staat zijn veel meer te doen. Dat de Europese Unie in feite veel meer geld besteedt maar veel minder zichtbaar is, heeft bij veel mensen tot de conclusie geleid dat het nodig is om op de Balkan veel zichtbaarder aanwezig te zijn. Met die inschatting ben ik het eens. Dat betekent bijna automatisch dat er veel geld zal gaan naar de grote projecten, naar de wegen, naar de bruggen, naar de projecten waarop je een Europese vlag neer kunt zetten. Nogmaals, dat is nodig om die zichtbaarheid te vergroten. Maar, dat is mijn waarschuwing, het mag er niet toe leiden dat bij die prioriteitstelling allerlei kleinere projecten die wij tot nu toe ook gesteund hebben, het slachtoffer zouden worden. Vandaar mijn oproep om binnen deze verordening een goede balans te vinden tussen zichtbaarheid, dat wil zeggen grote projecten, aan de ene kant en aan de andere kant blijvende aandacht voor democratieprojecten, voor projecten die te maken hebben met veiligheid, projecten die vaak niet zo zichtbaar zijn, maar die des te noodzakelijker zijn om stabiliteit op de Balkan te garanderen.
Dan het agentschap in Kosovo. In een positieve bui denk ik wel eens en hoop ik wel eens dat het agentschap zoals het tot nu toe gefunctioneerd heeft en op de manier waarop het in de toekomst zou functioneren een voorbeeld zou moeten zijn van hoe het wel zou moeten met de hulpverlening op de Balkan, maar ook in andere delen van de wereld. Mijn ervaringen na verschillende bezoeken aan het agentschap zijn zo positief, omdat daar in mijn ogen met alle, nogmaals met alle fouten die daar ook gemaakt worden wel duidelijk op een nieuwe, goede manier hulp wordt verleend. Als we het dan hebben over versterking van de effectiviteit, het algemene doel van deze verordening, als we dan dat betrekken op het agentschap in Kosovo dan kan versterking van de effectiviteit niets anders betekenen dan het terugdringen van de rol van de lidstaten. Heel concreet, het terugdringen van de raad van bestuur die verbonden is aan het agentschap. Er is in het verleden ook door ons veel kritiek geuit op de manier waarop de Europese Commissie hulp verleent. Dat is vaak te bureaucratisch. Het gaat vaak via te ingewikkelde procedures, maar we moeten onze ogen niet sluiten en ook niet willen sluiten, en ik hoop dat de lidstaten dat ook niet doen, voor de rol die zij daarin gespeeld hebben. Veel te vaak hebben de lidstaten geprobeerd een vinger in de pap te krijgen bij het verlenen van hulp. Veel te vaak heeft dat geleid tot vertraging, tot inefficiëntie en tot het behartigen van nationale belangen. Wat mij betreft, en dat is een van de centrale boodschappen in mijn verslag over het agentschap, zullen de lidstaten in de toekomst minder vaak en minder lang hun vinger in de pap steken omdat bewezen is dat de hulpverlening hierdoor wordt vertraagd.
Tenslotte, Voorzitter en commissaris, een laatste punt. Er bestaat bij een aantal van mijn collega's de neiging om de werkzaamheden van het agentschap nog verder uit te willen breiden dan tot nu toe al besloten is. Het agentschap zit nu in Kosovo en de Raad heeft besloten, wat mij betreft terecht, om dat uit te breiden naar Servië en Montenegro. Ik denk dat we op dat moment ook zullen moeten stoppen, omdat uit het werk dat het agentschap nu doet, fysieke wederopbouw, een les geleerd kan worden om hetzelfde op een goede manier te doen in Servië en Montenegro. Hulpverlening op de Balkan in het kader van CARDS in landen als Kroatië, Albanië en Macedonië vergt andere bijzonderheden, vergt andere capaciteiten. Ik zou dan ook willen zeggen, laat het agentschap doen waar het goed in is en dat is fysieke wederopbouw. Het zal heel moeilijk zijn om dat op eenzelfde goede manier te doen in Servië. Laten we ons daartoe beperken en ons niet vervluchtigen in het uitbreiden van de capaciteiten van het agentschap buiten de grenzen van het voormalige Joegoslavië.

Westendorp y Cabeza
­ (ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben mij ervan bewust dat de Balkanlanden niet bepaald tot optimisme aanleiding geven. Toch denk ik niet te optimistisch te zijn als ik zeg dat de Europese Unie op dit moment de vruchten plukt van een gecoördineerde, voortdurende actie. Na het drama dat zich op de Balkan heeft voltrokken, waren er enkele maanden geleden in Kroatië dan toch vrije verkiezingen en is men in dat land bereid de mensenrechten te eerbiedigen. In Belgrado hebben de burgers bevestigd dat zij in vrede en vrijheid met elkaar willen leven en dat zij tot de Europese familie willen toetreden.
Wij moeten hun verwachtingen niet beschamen. Meer dan ooit hebben al die landen thans onze bijstand nodig. Wij dienen de regio bij te staan in dat stabilisatieproces. De landen moeten worden klaargestoomd voor een perspectief op de langere termijn, waardoor zij uiteindelijk deel kunnen uitmaken van de Europese instellingen. Daarmee zetten wij onze geloofwaardigheid en onze eigen stabiliteit natuurlijk op het spel. Als wij hen echter willen helpen, zal dat op een meer efficiënte en samenhangende manier dan tot dusver dienen te geschieden. Zoals de heer Lagendijk heeft opgemerkt, dient de Europese bijstand vooral ook zichtbaar te zijn. De Europese Unie geeft het meeste geld aan de Balkanlanden uit, maar is veel minder zichtbaar dan bijvoorbeeld de Verenigde Staten. De Verenigde Staten kunnen vrijwel meteen inspelen op iedere behoefte die zich maar aandient. Dat gaat zelfs zover dat ik, toen ik tijdens mijn verblijf in Bosnië-Herzegovina een bezoek aan een dorp ging brengen, uitbundig door de bevolking werd ontvangen met de kreet: "geweldig wat de Amerikanen allemaal voor ons doen" . De actie van de Europese Unie had dus alle zichtbaarheid verloren.
Mijn verslag over de bijstand aan de landen van de westelijke Balkan is tot stand gekomen in nauwe samenwerking met de heer Lagendijk. Onze respectieve commissies ­ die eveneens voorbeeldig hebben samengewerkt ­ hebben ten aanzien van de twee onderwerpen die thans aan de orde zijn een aantal beperkingen geconstateerd. Enerzijds zijn er geografische beperkingen. Dat houdt in dat de actie van het Bureau voor wederopbouw niet alleen naar Kosovo, maar ook naar Joegoslavië moet worden uitgebreid. Bovendien zijn wij met enkele functionele beperkingen geconfronteerd. Ook de internationale organisaties die de operaties uitvoeren, bijvoorbeeld UNMIK in Kosovo of het Bureau van de Hoge Vertegenwoordiger in Sarajevo, hebben onze bijstand nodig.
Andere acties - in het kader van het CARDS-programma - betreffen niet zozeer de wederopbouw van het land, maar strekken zich uit tot onderwijs en opleiding, kortom de wederopbouw van de burgerlijke samenleving. Deze acties vinden in nauwe samenwerking met de NGO's plaats. Het is van het grootste belang dat de NGO's op dit punt met elkaar samenwerken en hun werkzaamheden coördineren. Alleen dan zal hun actie aan doelmatigheid winnen en alle uithoeken van die regio's kunnen bereiken.
Ook het belang van de media dient te worden erkend. De media in deze regio zijn dikwijls verantwoordelijk geweest voor het drama dat zich daar heeft voltrokken. De media moeten volstrekt onafhankelijk zijn en handelen in overeenstemming met de in onze democratieën geldende regels. Tevens is het van het grootste belang dat er in de regio een echt onafhankelijke justitie is. Er is ook sprake van enkele functionele beperkingen. Deze zijn mede de oorzaak van het gebrek aan zichtbaarheid. Het zijn beperkingen die te maken hebben met de manier waarop de bijstand wordt beheerd. Bij het verlenen van de bijstand wordt soms te bureaucratisch of te aarzelend opgetreden. Wat betreft het CARDS-programma is het derhalve van belang dat het beheerscomité zich tot de grote lijnen van de meerjarenplanning beperkt. Het is niet de bedoeling dat er van dag tot dag een minutieus "micro-management" wordt gevoerd, want dan krijgen wij weer met dezelfde problemen als in het verleden te kampen.
Van belang is voorts dat het werk van het CARDS-beheerscomité en dat van het Bureau voor wederopbouw in Kosovo niet door elkaar lopen. Voorkomen moet worden dat werkzaamheden dubbel worden gedaan of elkaar overlappen. De scheiding van functies moet duidelijk zijn. Tevens dient de rol van het Europees Parlement te worden versterkt. Met de amendementen, waarover wij waarschijnlijk morgen zullen stemmen, kan het Europees Parlement een grotere raadgevende rol in het proces van interinstitutionele samenwerking toebedeeld krijgen .
Tot slot nog een opmerking over het financiële pakket. Wij weten maar al te goed dat het wonder van de broden en de vissen zich vandaag de dag niet zal herhalen. Met de weinige middelen die ons nu ter beschikking staan is het praktisch onmogelijk om aan alle externe verplichtingen van de Europese Unie te voldoen. Wij moeten de doelmatigheid van onze bijstand vergroten en deze beter coördineren. Losse onderdelen dienen zoveel mogelijk bijeengebracht te worden.
Tenslotte herhaal ik de woorden van de Commissie dat deze twee voorstellen de hoeksteen vormen van een proces dat er uiteindelijk toe moet leiden dat deze landen, die reeds met zoveel problemen zijn geconfronteerd, volledig deel gaan uitmaken van de Europese structuren. Ik ben er vast van overtuigd dat er voor de Balkanlanden een oplossing is en dat het kwaad op de Balkan kan worden bezworen. Daar hebben ze echter al onze hulp bij nodig. Vandaar deze twee programma's.

Gargani
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat voorzitter Westendorp de inhoud van deze belangrijke maatregel kundig en afdoende heeft beschreven. Wij, als Commissie cultuur, de commissie waarvan ik de eer heb voorzitter te zijn, hebben in onze bijdrage, ons advies, de nadruk gelegd op de belangrijke mogelijkheden die de wederopbouw in de Balkan biedt om dit gebied in Europa als geheel te integreren. Tegelijkertijd hebben we amendementen voorgesteld die aan het advies een culturele dimensie en een culturele betekenis geven, niet in abstracte of algemene termen maar in termen van solidariteit. Deze amendementen zijn in de Commissie industrie goed ontvangen. Ik geloof dat ze bijdragen aan de economische, burgerlijke en solidariteitsdimensie van de wederopbouw, door gebieden die zo zwaar getroffen zijn weer een burgerlijk leven te bieden, maar ze bieden ook de mogelijkheid van culturele en institutionele, met nadruk institutionele, solidariteit, zodat die gebieden zich met Europa verbonden voelen, ook op het vlak van de beschaving, van culturele initiatieven.
Dat deze amendementen, adviezen van de Commissie cultuur, zijn overgenomen en er een unaniem standpunt naar voren is gekomen, is naar mijn mening een belangrijk gegeven. Ik hoop dat het Parlement er aandacht aan zal besteden en het zal meenemen in zijn beoordeling.

Staes
Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, voor jullie staat hier een gelukkig man, een gelukkig man als rapporteur voor advies omdat het overgrote deel van de amendementen van de Commissie begrotingscontrole door de commissie ten principale zijn overgenomen. Daar kunnen wij dus alleen maar blij om zijn. Ons werk heeft enig resultaat opgeleverd.
Maar ik ben ook een gelukkig man omdat ik meen dat het Parlement door volgehouden druk erin geslaagd is een toestand die oorspronkelijk niet zo goed was ten goede te keren. Rapporteur Lagendijk heeft er terecht op gewezen dat bij het oorspronkelijke voorstel van de Commissie eigenlijk geen lering is getrokken uit het verleden, geen lering uit de opmerkingen die de Rekenkamer reeds gemaakt had, geen lering uit de ervaringen van het Europees Bureau voor wederopbouw, geen lering uit de opmerkingen die wij vorig jaar al konden lezen in het verslag van mevrouw Pack, geen lering uit de resultaten van de ad hoc-delegatie die wij naar Kosova hadden gestuurd en die onder leiding van Doris Pack en Terry Wynn heel belangrijke aanbevelingen heeft geformuleerd.
Toen ik mijn verslag in juli neerschreef, had ik meteen door dat dit oorspronkelijke voorstel niet goed was. Ik heb toen de Commissie gevraagd het voorstel terug te trekken. Ik ben blij dat zij dit heeft gedaan en met een nieuw voorstel is gekomen.
Sinds 4 oktober ligt voor ons een nieuw voorstel, een voorstel waarop wij nu werken. Ik denk dat wij daar, dankzij de druk van dit Parlement blij om mogen zijn.
Waar gaat het om? Wij moeten erop toezien dat met de voor ons liggende verordeningen wordt gezorgd dat de door de Europese Unie aangereikte hulp in de westelijke Balkan op een snelle, flexibele en onbureaucratische manier ter plaatse gebracht wordt in samenwerking met de bevolking en de autoriteiten ter plaatse. Dat is niet genoeg gebeurd in de voorbije jaren. Wij hebben daarvoor een flexibel middel nodig, een lichte structuur, een niet bureaucratische structuur. Het is jammer dat de Raadsvoorzitter hier niet aanwezig is. Het is vooral de Raad, het zijn vooral de lidstaten die zich de voorbije jaren als het ware als zandkorrels hebben gedragen in een groot raderwerk. Zij hebben onmogelijk gemaakt wat mogelijk had kunnen zijn.
Ik ben dus blij met het voor ons liggende voorstel. Namens de Commissie begrotingscontrole kan ik u zeggen dat wij alle amendementen steunen. Wij zijn natuurlijk ook heel blij dat het amendement inzake OLAF is overgenomen. Het is inderdaad zo dat ook de anti-fraude-eenheid ten volle haar werk in de westelijke Balkan moet kunnen doen.
Tenslotte nog een kleine opmerking meer uit persoonlijke naam dan uit naam van de Commissie begrotingscontrole. Ik ben op dit ogenblik bezig met een verslag over de besteding van de financiële middelen in Bosnië-Herzegovina. Een opvolgingsverslag van een speciaal verslag van de Rekenkamer. Collega's, in de CARDS-verordening zullen wij erop moeten toezien dat er voldoende geld voor Bosnië-Herzegovina wordt uitgetrokken. De opdracht is daar niet af. Er is daar nog een lange weg te gaan. Het is een broze en onstabiele staat. Laten wij dat vooral goed in het oog houden in de toekomst.

De Voorzitter
Het spijt mij dat wij het debat met de fracties moeten beginnen in afwezigheid van de fungerend voorzitter van de Raad. Ze hebben mij echter verzekerd dat hij hier elk moment kan zijn.

Pack
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de ­ eigenlijk onlosmakelijk met elkaar verbonden - verslagen van de heren Langendijk en Westendorp over het Bureau en het CARDS-programma steunen op de ervaring die wij met het voorafgaande OBNOVA-programma en het Bureau voor Kosovo hebben opgedaan. Wij weten allemaal dat wij alleen met slankere en efficiëntere structuren het goede werk van het Bureau voor Kosovo van de laatste maanden kunnen voortzetten.
Wij moeten er in de toekomst voor zorgen dat alleen de directeur de verantwoordelijkheid draagt tegenover het orgaan dat de programma' s selecteert. Alleen als wij het aantal verantwoordelijke mensen beperken, wint het werk van Europa ter plaatse aan zichtbaarheid. In Bosnië is het de Amerikanen steeds weer gelukt met zeer beperkte financiële middelen toch op de voorgrond te treden. Op vele plaatsen waar wij het meeste geld hebben gegeven en dat nog steeds doen, is onze zichtbaarheid beperkt. Het geld verdwijnt en wordt zelfs niet aan één enkele instelling toegewezen.
Ook het dubbele werk van de governing board en management board en de nutteloze geritualiseerde bijeenkomsten van hun leden, terwijl de verantwoordelijke directeur toch tijdig onontbeerlijke besluiten moet nemen, moet worden vermeden. Ik hoop dat Commissie en Raad de voorstellen van het Parlement zullen aanvaarden. Onnodige uitgaven voor onnodige bijeenkomsten moeten werkelijk worden vermeden. Ter plaatse is het geld meer nodig. Het kan beter daar worden gebruikt.
Als de Raad nu eindelijk uit zijn fouten zou leren ­ wat hij bij mijn verslag over het Bureau voor Kosovo niet heeft gedaan -, zou dat natuurlijk ook de belastingbetaler ten goede komen. De doelstellingen van het CARDS-programma waren eigenlijk goed. In dat CARDS-programma ontbrak echter een heel belangrijke doelstelling: de ondersteuning van onderwijs en opleiding in die landen. Zonder onderwijs en opleiding is er niets. Het verheugt mij dan ook zeer dat de leden van alle commissies mij hebben geholpen om dit amendement in te dienen. Ik heb begrepen dat ook de commissaris vindt dat dit een belangrijke doelstelling van het CARDS-programma moet zijn.
Ook de Raad moet dat echter vinden. Ik hoop dat de Franse minister van Onderwijs, de heer Lang, ervoor kan zorgen dat de Franse regering zich op de volgende bijeenkomst van het Comité van Permanente Vertegenwoordigers niet tegen de opname van de onderwijsdoelstelling in het CARDS-programma verzet. Dat zou contraproductief zijn. Ik ben ervan overtuigd dat de heer Lang alles zal doen wat mogelijk is. Als de heer Moscovici daar zou zijn, zou hij dat wellicht ook doen. Ik dank dus alle collega' s die het belang van deze doelstelling hebben onderkend. Het verheugt mij dat wij in de toekomst ook op dit terrein meer inhoud aan die landen kunnen bieden.

Wiersma
Voorzitter, ik wilde vandaag een aantal algemene opmerkingen maken over wat ik zou willen noemen "de politieke reconstructie van het Balkangebied". De heer Swoboda zal namens mijn fractie wat meer zeggen over wat ik zou willen noemen "de reconstructie van de EU, wederopbouwinspanningen", zoals die vandaag ook aan de orde is aan de hand van de verslagen van de heren Lagendijk en Westendorp, waarvoor mijn complimenten.
Op zich zijn de ontwikkelingen in de Balkan van het afgelopen jaar als positief te bestempelen. In een jaar is er veel vooruitgang geboekt en de interne dynamiek in een aantal landen versterkt eindelijk de rol van de internationale gemeenschap, dat terwijl de Kosovo-crisis nog vers in ons geheugen ligt. Kosovo is en blijft het zorgenkind.
De uitslag van de lokale verkiezingen was positief. Dat is hij natuurlijk altijd wanneer gematigden winnen, maar de interne situatie blijft gespannen getuige ook de recente moord op vier Roma die als vluchtelingen uit België waren teruggekeerd naar Kosovo. Natuurlijk overheerst de vraag: wat is de toekomst van Kosovo binnen Joegoslavië? Wij, de PSE, zijn tegen fantasieën over een onafhankelijk Kosovo. Wij wachten daarom met spanning de eerste ontmoeting tussen president Kostunica en de heer Rugova af. Misschien kan de Europese Unie daarbij nog een bemiddelende rol spelen.
Wij moeten ons echter niet alleen op Kosovo fixeren. Er zijn vooral ook positieve ontwikkelingen. Ik zou ze als een, weliswaar langzame, terugkeer naar het normale willen betitelen. Het afgelopen jaar stond het in het teken van de opmars van de echte democratie en van politici die weigeren exclusief nationalisme als politiek voertuig te gebruiken. Zij kwamen en komen in de plaats van drie politici die bij uitstek de slechte kant van het voormalige Joegoslavië van de jaren negentig vertegenwoordigden. Ik heb het dan over Tudjman, Milosevic en Izetbegovic.
In Zagreb zit een regering die met ons meedenkt over de toekomst van de regio, die daadwerkelijk investeert in democratie en stabiliteit. Morgen ontvangen wij in dit Huis de nieuwe president van Joegoslavië. Zij zijn wat mij betreft de nieuwe helden van de Balkan en zij zijn natuurlijk ook meer dan welkom.
Kroatië moet nu snel zijn banden met de Europese Unie kunnen verstevigen. Naast Slovenië is het volgens mij het eerste land van het voormalig Joegoslavië dat op termijn in aanmerking komt voor EU-lidmaatschap.
Servië verdient op dit moment vooral materiële steun, zo snel mogelijk. Europa moet duidelijk tonen dat zijn steun een verschil uitmaakt al vóór de parlementsverkiezingen in Servië. De hoofdprijs gaat deze week wat mij betreft echter naar de leider van de sociaal-democraten in Bosnië en tussen haakjes naar de bevolking van Slowakije die niet tuinde in de referendumval die de oppositie voor de regering had opgezet, maar dat is een ander hoofdstuk.
In sommige berichten over de verkiezingen in Bosnië las ik dat de extreem-nationalisten hebben gewonnen bij de parlementsverkiezingen in Bosnië-Herzogovina. Dat lijkt op het eerste gezicht zo te zijn, vooral in de Republika Sprska en in het Kroatische deel. In het Bosnische deel wordt voor het eerst de positie van de nationalisten aangetast. Daar beginnen in ieder geval de veranderingen in Kroatië en Servië een invloed te krijgen.
De sociaal-democraten hebben het daar opvallend goed gedaan. Dat is in Europa en zelfs in de Balkan niet zo bijzonder, maar wat wel opvallend genoemd mag worden is dat deze partij multi-etnisch is en daarvoor openlijk uit- en opkomt. Op recente bijeenkomsten in Sarajevo introduceerde de leider van deze partij, Zlatko Lagumdzija, in gezelschap van Serviërs, Kroaten, Montenegrijnen, Albaniërs en andere vertegenwoordigers uit de regio het concept van de wederopbouw van de geest. Daarmee raakte hij aan de kern. Wij moeten vooral investeren in de fysieke wederopbouw van het voormalig Joegoslavië, maar het heeft alleen zin als er ook iets verandert in de hoofden van de mensen.
Politici die zich daarvoor openlijk inzetten verdienen niet alleen onze bewondering maar vooral ook onze steun. Zij zijn de enigen die het nationalistische bastion kunnen slechten. De stabiliteit van de regio zal afhangen van de mate waarin nieuwe leiders de nationale geest in de fles kunnen houden en een andere mentaliteit kunnen ontwikkelen. Hun politieke lot zal mede afhangen van het succes van de hulp van de Europese Unie. De verslagen van de collega's Westendorp en Lagendijk bevatten de bouwstenen voor een efficiënte aanpak daarvan.

Haarder
­ (DA) Mijnheer de Voorzitter, de liberale fractie steunt de verslagen waarover wij nu een debat houden, en wij steunen de pogingen van de Commissie om de moeilijke acties die de Unie in de Balkan onderneemt, efficiënter te laten verlopen. De hulp was tot nog toe te bureaucratisch en te langzaam, omdat het beheer in de Commissie te centralistisch en op een te hoog niveau gebeurt. Men verdiept zich teveel in details en het Parlement is hier in zekere mate medeverantwoordelijk voor. De opsplitsing van het Bureau in een hoofdzetel in Saloniki en een operationeel centrum in Pristina was een ongelukkige beslissing, waartegen wij ons steeds verzet hebben. Nu heeft ook de Rekenkamer op deze beslissing kritiek geuit. Het is positief dat in de begroting van dit jaar 175 miljoen euro voor Kosovo en 200 miljoen euro voor noodhulp aan Servië zijn opgenomen. Het is echter zeer jammer dat de middelen voor de VN-administratie in Kosovo, voor de Baltische regio en de snelle reactie-faciliteit als reserve zijn aangelegd.
Het is verkeerd dat we geen zekerheid hebben over de beschikbare middelen voor Servië volgend jaar. Het is vooral jammer, omdat de Servische, democratisch verkozen president morgen hiernaartoe komt. Het is ook verkeerd dat een hele reeks programma's in de zogenaamde performance reserve, "gedragsreserve" is ondergebracht. Ik weet dat het Parlement de Commissie daarmee wil dwingen zich beter te gedragen, maar het is verkeerd zijn eigen kinderen te gijzelen. Wij zouden de Commissie beter vrij spel geven, opdat ze haar werkzaamheden efficiënter kan uitvoeren en indien dit niet lukt, dan moeten wij ons het recht voorbehouden de Commissie te bekritiseren. Wij mogen ons niet medeplichtig maken aan het benadelen van door ons gewenste programma's. Laat ons de Commissie meer middelen geven en de mogelijkheid bieden haar taken te delegeren, zodat het gemakkelijker wordt snelle beslissingen te nemen en zo nodig van koers te veranderen. Laat ons het bezoek van de Servische president morgen vieren door de Commissie de kans te geven onze hulp op een nieuw en beter spoor te zetten.

Alyssandrakis
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, de onderhavige financieringsinspanningen vormen een van de vele mechanismen voor buitenlandse inmenging in dit uiterst gevoelig gebied van Europa. Het internationaal imperialisme weet maar al te goed hoe het de tactiek van de zweep en de wortel moet toepassen, hoe het bomaanvallen met humanitaire hulpverlening en verwoesting met wederopbouw moet afwisselen. Het uiteindelijke doel is de onderwerping van de volkeren aan de nieuwe orde.
Ik vraag mij af hoe juist degenen die zoveel verwoestingen hebben aangericht, nu over wederopbouw durven te spreken. Waar halen de moordenaars van kleine kinderen en weerloze burgers de euvele moed vandaan om hun slachtoffers les in democratie, rechtsstaat en mensenrechten te geven? Wat de imperialistische krachten Joegoslavië verschuldigd zijn, zijn geen humanitaire hulpmaatregelen maar oorlogsvergoedingen. Achter de gebeurtenissen van enkele weken geleden in Joegoslavië, achter die zogenaamde volksopstand, gaat de minstens honderd miljoen dollar schuil die werd betaald ter ondersteuning van de zogenaamde "democratische oppositie" . Het kan best zijn dat door deze gebeurtenissen een klimaat van euforie is ontstaan in de heersende kringen van het imperialisme. Zelf weten deze echter maar al te goed dat daarmee het verzet van het Joegoslavische volk en van andere volkeren niet is gebroken. Daarom brengen zij ook mobiele militaire eenheden en politiekorpsen op de been.

Moscovici
, Raad. (FR) Mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, we zijn ons er allen van bewust dat de westelijke Balkan een belangrijke uitdaging vormt voor de Europese Unie en voor de geloofwaardigheid van haar buitenlandse politiek. Dat komt zowel door de omvang van onze inzet in die regio, in menskracht, politiek en geld, als door onze wens er een stabiele regio van te maken, door de Balkan op te bouwen, te ontwikkelen en uiteindelijk weer op te nemen in de Europese familie.
Dit jaar is positief begonnen met de democratische omwenteling in Kroatië, ten gevolge van de parlements- en presidentsverkiezingen. Vervolgens vond er een andere belangrijke gebeurtenis plaats: de overwinning van de democratische krachten in de Federatieve Republiek Joegoslavië en de val van Milosovic. We hopen dat het jaar eindigt met een versterking van de democratie, bij de parlementsverkiezingen in Servië op 23 december aanstaande.
Zoals u weet heeft de Europese Unie zich doortastend ingezet om haar bijdrage te leveren aan deze historische veranderingen. De Unie heeft onmiddellijk gereageerd op de nieuwe situatie in Kroatië, door het proces in gang te zetten dat op 24 november tijdens de Top van Zagreb zal leiden tot de opening van onderhandelingen over een Stabilisatie- en associatieovereenkomst met dat land. Conform de belofte aan de Servische bevolking, heeft de Unie direct na de verkiezing van president Kostunica, die u morgen zult ontvangen, de noodzakelijke maatregelen getroffen: opheffing van de sancties tegen de Federatieve Republiek Joegoslavië, 200 miljoen euro noodhulp, zoals besloten door de Europese Raad in Biarritz en integratie van de Federatieve Republiek Joegoslavië in de internationale gemeenschap, teneinde de versterking van het democratiseringsproces te ondersteunen.
Ik zou graag nog wat uitgebreider terugkomen op de prioriteiten van het voorzitterschap ten faveure van de westelijke Balkanlanden. Met het oog op de Top van Zagreb heeft de Unie zich bewust geconcentreerd op de versterking van de democratie en op de uitdieping van het stabilisatie- en associatieproces. Zo streven we een dubbele doelstelling na: ten eerste de ontwikkeling van de regionale samenwerking en ten tweede de implementatie van een doeltreffende politiek van toenadering tussen deze landen en de Europese Unie.
In Keulen had de Europese Raad hun het lidmaatschap van de Unie in het vooruitzicht gesteld. In Feira zijn de landen die meedoen aan het stabilisatie- en associatieproces als potentiële kandidaten voor toetreding aangemerkt. Wij willen dit aanbod bevestigen op de Top van Zagreb, maar ook verder gaan: we willen namelijk voor elk land vastleggen welke hindernissen er op de weg naar het lidmaatschap nog genomen moeten worden en welke hervormingen nog moeten worden uitgevoerd. Tenslotte willen we vanuit de Unie een krachtig ondersteuningsprogramma ontwikkelen om deze landen in dat proces te begeleiden.
Op voorstel van Frankrijk zullen op de Top van Zagreb voor het eerst alle staatshoofden en regeringsleiders bij elkaar komen van de Europese Unie en van de landen die deelnemen aan het Stabilisatie- en associatieproces: Albanië, Bosnië-Herzegovina, Kroatië, de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië en de Federatieve Republiek Joegoslavië. Op deze Top zullen we dus op het hoogste niveau de consequenties kunnen trekken uit de beslissende democratische veranderingsprocessen in de regio en vandaaruit nog eens vaststellen dat de weg nu voor alle landen in de regio open ligt voor toenadering tot de Unie, in het kader van het stabilisatie- en associatieproces.
Dat wij voornemens zijn dit proces zoveel mogelijk te benutten, moge blijken uit het feit dat wij in Zagreb de onderhandelingen over de eerste Stabilisatie- en associatieovereenkomst met de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië zullen afronden, of dat we steeds uitgaan van een op de situatie van elk land toegesneden benadering en we, zoals ik heb gezegd, de vooruitzichten voor eenieder nauwkeurig in kaart brengen.
De Top heeft nog andere doelstellingen: het versterken van de democratie in de Federatieve Republiek Joegoslavië, het ondersteunen van het verzoeningsproces tussen dat land en de buurlanden en het stimuleren van samenwerking op vertrouwensbasis tussen de landen in de regio. Daarom zal de Unie erop wijzen dat zij van de vijf betreffende landen verwacht dat ze, al vanaf nu overeenkomsten voor regionale samenwerking afsluiten, zonder te wachten tot de Stabilisatie- en associatieovereenkomsten in werking treden. Deze overeenkomsten voor regionale samenwerking vallen binnen de Stabilisatie- en associatieovereenkomsten en moeten, volgens ons, de volgende punten bestrijken: het opzetten van een politieke dialoog, een regionale vrijhandelszone en een nauwe samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken, in het bijzonder om met behulp van een sterk, onafhankelijk justitieel apparaat doeltreffend op te kunnen treden tegen de georganiseerde misdaad, de corruptie, het witwassen van geld en elke andere vorm van criminaliteit. De toenadering tot de Europese Unie is inderdaad, in de ogen van de Raad, ten nauwste verbonden met de ontwikkeling van de regionale samenwerking.
De behandeling van de verslagen­Westendorp en ­Lagendijk over de voorstellen voor verordeningen, het eerste voor het kaderprogramma en het tweede voor het Europees Bureau voor wederopbouw, geeft ons de gelegenheid nog eens terug te komen op de grote omvang van de steun die de Unie aan de westelijke Balkan wil gaan geven teneinde het stabilisatie- en associatieproces te begeleiden. Deze twee verslagen gaan in de goede richting. Het voorzitterschao deelt uw zorg dat het kaderprogramma de principes van de hervorming van het beheer van de hulp aan landen buiten de Unie in praktijk moet brengen: minder procedures, meer coördinatie ter plekke, minder achterstand bij aangegane verplichtingen. Tevens willen we dat het werkterrein van het Europees Bureau voor wederopbouw, dat zijn sporen in Kosovo heeft verdiend, wordt uitgebreid tot de gehele Federatieve Republiek Joegoslavië. We willen dat het Bureau de programma's die het door de Commissie krijgt opgedragen, sneller uitvoert.
Het voorzittterschap stelt zich ten doel overeenstemming te bereiken over de voorstellen voor de verordeningen inzake het CARDS­programma en het Bureau voor wederopbouw in de Raad Algemene Zaken van eind november, volgende week dus, opdat we dit op 24 november in Zagreb bekend kunnen maken. Ik herhaal de belangrijkste prioriteiten van het CARDS­programma: institutionele versterking met als doel een democratische rechtsstaat, economische ontwikkeling en regionale samenwerking. Dankzij CARDS moet het hulpprogramma van de Unie in de regio meer samenhang krijgen en doeltreffender en helderder worden.
In de Raad Begroting van 20 juli jongstleden waren de lidstaten het er unaniem over eens dat bij de besprekingen over de totale toewijzing voor CARDS voor de periode 2000­2006 het maximumbedrag van rubriek 4 van de op de Europese Raad van Berlijn vastgestelde financiële vooruitzichten in acht moest worden genomen. Het bedrag, waaronder ook bijstand aan de Federatieve Rupubliek Joegoslavië zal vallen, is het resultaat van een globaal besluit over de verdeling van de binnen rubriek 4 beschikbare 10 miljard euro over de twee bijstandprogramma' s MEDA II en CARDS.
Tenslotte heeft de Raad Algemene Zaken van 18 september, op initiatief van het voorzitterschap, eenzijdige handelspreferenties goedgekeurd ten gunste van de landen die aan het stabilisatie- en associatieproces deelnemen. Door deze maatregelen genieten landbouw- en industriële producten uit die landen een voorkeursbehandeling bij invoer in de communautaire markt. Daarmee heeft de Unie een uitzonderlijk gebaar gemaakt: landbouwproducten in het bijzonder, kunnen vrijwel onbeperkt en vrij van invoerrechten worden verhandeld. Deze maatregelen zijn op 1 november van kracht geworden. De Raad werkt nu aan uitbreiding van deze maatregelen tot de Federatieve Republiek Joegoslavië.
Het Franse voorzitterschap had zich ambitieuze doelen gesteld met betrekking tot de westelijke Balkan. We staan nu op het punt die doelen te bereiken. Ik noem de opvallendste communautaire maatregelen: de ontwikkeling van het stabilisatie- en associatieproces, de vaststelling van het CARDS­programma en de aanneming van de handelspreferenties. De langverwachte overwinning van de democratische krachten in Kroatië en de Federatieve Republiek Joegoslavië dwingt de Europese Unie vanzelfsprekend veel verder te gaan. Daarom moeten wij op de Top van Zagreb een krachtige politieke boodschap afgeven, een boodschap die beantwoordt aan de hoop op vrede en verzoening die de landen in de regio in die democratische omwenteling hebben gevestigd. Het is aan de Europese Unie om die landen te zeggen: ja, uw plaats en uw toekomst liggen binnen de Europese familie.

Collins
Mijnheer de Voorzitter, mijn eerste indruk van president Kostunica is dat hij in zijn politieke activiteiten zeer pragmatisch te werk is gegaan, sinds hij in de Federatieve Republiek Joegoslavië aan de macht kwam. Hij heeft zijn overwinning geconsolideerd, maar is ook tactvol geweest in zijn betrekkingen met andere leiders in de regio. Hij heeft reeds een bezoek gebracht aan Sarajevo, hij heeft een informele regionale bijeenkomst in Skopje bijgewoond en hij heeft Moskou bezocht. De Europese Unie heeft volkomen terecht positief gereageerd op de overname van de macht door president Kostunica. De visumbeperkingen zijn versoepeld en het olie-embargo en het vliegverbod zijn inmiddels opgeheven. Het feit dat de Commissie voor 200 miljoen euro aan ­ door de NGO's te verlenen ­ noodhulp en bijstand heeft toegezegd, is prijzenswaardig. Ik hoop dat president Kostunica en de mensen om hem heen hun positie als nieuwe democratische leiders van de Federatieve Republiek Joegoslavië op alle politieke niveaus gestaag verder zullen consolideren.
De verkiezingen voor het Servische Parlement staan gepland voor 23 december. Ik juich het toe dat president Kostunica het belang van samenwerking met het Tribunaal voor oorlogsmisdaden in Den Haag inziet. President Kostunica is als de nieuwe president van Joegoslavië uitgenodigd voor de komende Top van Zagreb. Op deze Top zullen niet de democratiseringspogingen van Kroatië bejubeld worden, maar zullen, en dat is onvermijdelijk, de prestaties van president Kostunica in het zonnetje worden gezet. Het is van het grootste belang de andere Balkandeelnemers ervan te verzekeren dat de terugkeer van Joegoslavië in de internationale gemeenschap de hun door de Europese Unie verleende steun op geen enkele manier zal verminderen. Er moet voldoende aandacht zijn voor de gevoeligheden van alle landen in de Balkanregio. Zij moeten de zekerheid hebben dat zij in de algemene euforie over de machtsovername van president Kostunica niet zullen worden vergeten.
Op de Top van Zagreb dienen daarnaast de volgende zaken op de agenda te staan: de aankondiging door de EU van haar programma' s voor hulp, wederopbouw, democratisering en stabilisering ten behoeve van de westelijke Balkanlanden; een bevestiging van de geleidelijke totstandbrenging van een vrijhandelszone tussen de Europese Unie en de westelijke Balkan, en een belofte van de landen in de regio om te komen tot regionale samenwerking en om een vrijhandelsstelsel tussen de landen onderling te creëren.

De Voorzitter
Het debat wordt nu onderbroken en om 21.00 uur hervat. Mevrouw Pack heeft een motie van orde. Ik hoop dat het inderdaad een motie van orde is en geen voortzetting van het debat met de heer Moscovici.

Pack
­ (DE) De heer Moscovici kon jammer genoeg niet aanwezig zijn toen ik het woord voerde. Ik zou graag van hem vernemen of hij voorstander is van de aanvulling van de doelstellingen van het CARDS-programma met een extra doelstelling, namelijk steun voor onderwijs en opleiding in Zuidoost-Europa. Dat is een belangrijke nieuwe doelstelling in het CARDS-programma. De Commissie is daar voorstander van. Ik zou graag weten of dat ook voor de Raad geldt.

Moscovici
Deze kwestie lijkt me interessant en lijkt de steun te hebben van de Commissie. We zullen haar in de Raad behandelen.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0553/2000).

William Francis Newton Dunn
Vraag nr. 1 van (H­0818/2000):
Betreft: Snelle­reactiefaciliteit Waarom is dit voorstel niet formeel besproken onder het Franse voorzitterschap, hoewel de voorgangers stellig aan het onderwerp hebben gewerkt?

Moscovici
De Commissie heeft 10 mei jongstleden het Comité van Permanente Vertegenwoordigers een voorstel voorgelegd om een snelle­reactiefaciliteit in te stellen. Daarmee voldoen we aan de verwachtingen van de staatshoofden en regeringsleiders, zoals verwoord op de Europese Raad in Helsinki in het kader van het rapport aangaande het ontwikkelen van de Europese capaciteit voor civiel en militair crisismanagement Zij hadden om een regeling gevraagd, bijvoorbeeld een door de Commissie in te stellen fonds voor snelle financiering, teneinde een versnelde financiering mogelijk te maken van de bijdragen van de Europese Unie aan operaties van andere instellingen en, zo nodig, activiteiten van niet-gouvernementele organisaties te financieren.
Conform het mandaat van het Comité van Permanente Vertegenwoordigers, wordt dit project verder bestudeerd door de groep adviseurs externe betrekkingen van de Raad. Op 6 november heeft een eerste behandeling plaatsgevonden. Doelstelling is zo spoedig mogelijk een regeling vast te stellen, waarbij de Raad vanzelfsprekend eerst de mening van uw Vergadering moet horen.

Newton Dunn
Dank u zeer voor dit antwoord. Toen ik deze vraag indiende, was er in de Raad sprake van een impasse en vond er geen discussie plaats en dat was nu precies de reden voor het indienen van de vraag. Ik constateer echter met genoegen dat er inmiddels beweging in de Raad zit en dat wij in de Commissie buitenlandse zaken over een exemplaar beschikken van uw meest recente document, waarin u schetst hoe het compromis eruit zal gaan zien.
Geachte fungerend voorzitter, u wilt weten wat de mening is van het Parlement en wij hebben begrepen dat u van plan bent volgende maand, in december, een beslissing te nemen. Als ik u zeg dat het Parlement over dit onderwerp in januari debatteert, bent u dan bereid af te wachten wat onze mening is, voordat u uw beslissing neemt?

Moscovici
Ik kan slechts de conclusie van mijn antwoord herhalen, namelijk dat wij ons ten doel stellen zo snel mogelijk een regeling vast te stellen, maar dat de Raad daarvoor over de mening van het Europees Parlement moet beschikken. Zo zijn de regels.

De Voorzitter
Omdat de vragen nrs. 2 en 3 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.

Yasmine Boudjenah
Vraag nr. 2 van (H­0819/2000):
Betreft: De westelijke Sahara Op 13, 14 en 15 september bracht een delegatie van de Interfractiewerkgroep "Vrede voor het volk der Sahrawi" van het Europees Parlement, waarvan ik deel uitmaakte, een bezoek aan de vluchtelingenkampen van de Sahwari in Zuid-Oost-Algerije.
Wij hebben daar de hoogste autoriteiten van de Democratische Arabische Republiek Sahara (DARS) ontmoet, met name de president, almede de vertegenwoordigers van Minurso. Deze VN-missie heeft goed identificatiewerk verricht voor de opstelling van de kiezerslijsten, voorafgaand aan de organisatie van een referendum over de zelfbeschikking dat in het door de Marokkaanse regering en Polisario ondertekende plan voor een regeling van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties is voorzien.
De delegatie heeft vastgesteld dat de vluchtelingen onder erbarmelijke omstandigheden leven. Het voortdurende uitstel van het referendum en het mislukken van de onderhandelingen in Berlijn op 28 september jl. hebben bij de bevolking grote verontrusting en teleurstelling teweeg gebracht.
Wij hebben kunnen waarnemen dat van de Europese Unie stellig wordt verwacht dat zij zich duidelijker inzet voor een regeling van dit conflict dat de gehele regio destabiliseert.
Kan het voorzitterschap van de Raad meedelen, overeenkomstig het verzoek van het Europees Parlement in zijn resolutie van 16 maart 2000, welke initiatieven het voornemens is te nemen om een actievere rol te spelen teneinde te garanderen dat het vredesplan van de VN volledig wordt toegepast?

Laura González Álvarez
Vraag nr. 3 van (H-0846/2000):
Betreft: Referendum over zelfbeschikking van de westelijke Sahara De huidige besprekingen tussen de internationale bemiddelaar James Baker, afgevaardigde van de secretaris-generaal van de VN, en de partijen in conflict over het houden van een referendum inzake zelfbeschikking van de westelijke Sahara zijn geblokkeerd. Op de vergadering van 28 september jl. in Berlijn hebben de Marokkaanse autoriteiten gezinspeeld op de mogelijkheid het vredesplan te laten varen en dus af te stappen van de idee van een referendum. De voorzitter van de Commissie heeft voor november een bezoek aan Marokko en Algerije gepland.
Welke initiatieven worden momenteel door de Raad ontplooid of welke maatregelen denkt de Raad te nemen ter ondersteuning van het vredesplan, opdat het referendum zo spoedig mogelijk wordt gehouden, zodat de risico's worden vermeden die de hervatting van het conflict voor de regio met zich mee zou brengen? Wat is de politieke inschatting van de Raad met betrekking tot de huidige impasse en welke zijn zijn uitgangspunten voor een bijdrage aan een rechtvaardige oplossing van het conflict?

Moscovici
De Raad van de Europese Unie steunt het proces van de Verenigde Naties. Hij steunt de inspanningen van de speciale gezant van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, James Baker om voor de westelijke Sahara een rechtvaardige oplossing te vinden die voor beide partijen acceptabel is. De heer Baker lijkt me momenteel enigszins in beslag genomen door andere verplichtingen, maar dat gaat wel over. De Raad is klaar om te helpen een vertrouwensklimaat tussen de partijen te ontwikkelen. Een regeling van het conflict in de westelijke Sahara moet bijdragen aan de stabiliteit van de Maghreb en aan zijn economische en sociale ontwikkeling. Maar dat neemt niet weg dat dit dossier onder de verantwoordelijkheid van de Verenigde Naties valt en van de speciale gezant van de secretaris-generaal, wiens vasthoudendheid in dit ingewikkelde dossier onze steun verdient.
De heer Baker streeft met zijn missie sinds enkele maanden een tweeledig doel na. Enerzijds moeten de problemen opgelost worden die zich voordoen bij het implementeren van het plan van aanpak dat moet leiden tot een referendum over zelfbeschikkingsrecht onder de bevolking van de westelijke Sahara, anderzijds moet er een politiek akkoord worden gesloten. Zojuist hebben de partijen opnieuw vier maanden uitstel gekregen - zie resolutie 1324 - om zich op beide fronten in te spannen. De Raad maakt zich niettemin zorgen over de situatie op het stuk van humanitaire en voedselhulp aan de kampbevolking in Tindouf. De actieve betrokkenheid van de Europese Unie in deze mag nog wel eens benadrukt worden. De Europese Unie is de belangrijkste donor van humanitaire hulp aan de vluchtelingen in de westelijke Sahara, middels het ECHO­programma. Wij hebben 10,58 miljoen euro uitgetrokken voor de periode 1999-2000, en er loopt nu een hulpprogramma van 9 miljoen euro voor acht maanden per november 2000.

Boudjenah
Dank u voor uw antwoord. U spreekt over een oplossing die voor beide partijen aanvaardbaar is. Ik heb zelf de kampen van Tindouf bezocht, waar deze zeer moeilijke situatie al 25 jaar voortwoekert.
We moeten helaas constateren dat één van beide partijen, ik bedoel hier Marokko, zich minder inspant om de uitvoering van het vredesplan te garanderen, terwijl het dat toch ondertekend heeft met het akkoord van Houston. Marokko is op diplomatiek niveau een zwaargewicht en beschikt over alle middelen die een staat maar kan hebben. Het land blijft maar praten over de kwestie van zijn territoriale onschendbaarheid: dit zijn de bewoordingen van de koning, in het bijzonder in zijn laatste troonrede. Het gaat hier echter wel om het zelfbeschikkingsproces van een volk en van een uitvoering van resoluties van de Verenigde Naties. Hoe het referendum ook uitpakt - onafhankelijkheid of inlijving bij Marokko - het lijkt me dat de democratische, dus effectieve, procedure de aangewezen weg is om dit conflict eindelijk op te lossen. Anders zouden een escalatie van de huidige spanning en een mogelijke hervatting van de gewapende strijd een gevaar inhouden voor de hele regio, en dat juist op het moment dat we - we hadden het er hier net nog over - het Euro-mediterraan partnerschap nieuw leven in willen blazen.
Hoe kunnen we dit weer nieuw leven inblazen als het conflict nog voorduurt? We kennen allemaal de nauwe banden tussen de Europese Unie en Marokko, en meer in het bijzonder tussen Frankrijk en Marokko. Ik zou de heer Moscovici de volgende vraag willen stellen: wat zijn de inhoud en de aard van uw huidige gesprekken met de Marokkaanse regering over de westelijke Sahara?

Moscovici
Zoals u waarschijnlijk wel weet heeft de Marokkaanse minister van Buitenlandse Zaken op 28 september 2000, aan het einde van de vergadering in Berlijn, een verklaring overhandigd. Daarin bevestigt hij nog eens dat hij bereid is alle middelen in te zetten om een definitieve en duurzame oplossing uit te werken. Rabat lijkt nu begrepen te hebben dat zijn voorstel niet beantwoordde aan de verwachtingen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en diens speciale gezant en dat het een voorstel moet uitbrengen dat kan leiden tot een verkenning van een rechtvaardige en definitieve oplossing.
Marokko heeft dus op 26 oktober zijn minister van Buitenlandse Zaken en Internationale Samenwerking naar New York gestuurd, opdat hij in besloten zitting door de Veiligheidsraad gehoord kon worden, dit, nadat men op 19 oktober de secretaris-generaal van het Polisario had gehoord. In zijn betoog heeft de heer Ben Aïssa aangegeven dat hij, in de volgende vergadering van beide partijen onder leiding van de heer Baker, een compleet dossier met inhoud en omvang van het Marokkaanse voorstel zal presenteren. Volgens de heer Ben Aïssa had Marokko in Berlijn slechts een discussiestuk in grote lijnen ingebracht.
Het standpunt van Frankrijk is dat de bereidwilligheid die Marokko in Berlijn heeft getoond een eerste stap is in de richting van een uitweg uit de huidige impasse bij het vinden van een regeling. Daarmee is er nog geen basis voor het verkennen van een oplossing, daarvoor zal Marokko een meer precies en inhoudelijk politiek voorstel moeten doen waarmee alle partijen rekening kunnen houden. Dit zeggen wij onze Marokkaanse gesprekspartners.

Posselt
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, de invloed van de Europese Unie in de Maghreb zou veel groter zijn als ze zich sterker bij het hervormingsproces in Marokko betrokken voelde. Hoe staat het met de associatieovereenkomst met Marokko? U weet dat wij over de visserijovereenkomst hebben gedebatteerd. Ook daarvoor moet een oplossing worden gevonden. De kwestie van de associatieovereenkomst is echter zeer dringend.

De Voorzitter


Nuala Ahern
Vraag nr. 4 van (H­0820/2000):
Betreft: Veilig vervoer van radioactieve stoffen binnen de EU Welk overleg heeft plaatsgevonden tussen de Raad (ministers van Vervoer, Milieu en Energie) en het Franse voorzitterschap en de permanente werkgroep van deskundigen voor veilig vervoer van radioactieve stoffen binnen de EU, voordat - of nadat - de Duitse regering in september 2000 heeft aangekondigd dat zij het grensoverschrijdend vervoer van radioactief materiaal dat om veiligheidsredenen in mei 1998 was stopgezet, wil hervatten?

Moscovici
. ­ (FR) Het vervoer van kernmaterialen binnen Frankrijk geschiedt in overeenstemming met de wetgeving op dit gebied. Met name Richtlijn 94/55/EG van de Raad van 21 november 1994 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg en Richtlijn 96/49/EG van de Raad van 23 juli 1996 betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der Lid-Staten inzake het vervoer van gevaarlijke stoffen per spoor zijn van toepassing op het vervoer van kernmaterialen en bevatten een aantal technische voorschriften inzake voertuigen, merken en verpakking.
De organisatie van het vervoer van kernmaterialen tussen Frankrijk en Duitsland is onderwerp van bilateraal overleg tussen beide landen. Bij dit overleg is noch de Raad van ministers, noch het Franse voorzitterschap betrokken. Ik kan slechts mededelen dat Frankrijk en Duitsland ­ en ik spreek nu niet meer als voorzitter van de Raad ­ deze kwesties tijdens een bilaterale top in Vittel vorige week aan de orde hebben gesteld en dat besloten is tot oprichting van een werkgroep om het probleem op te lossen.

Ahern
Het spijt mij de minister te moeten mededelen dat hij eigenlijk geen antwoord heeft gegeven op mijn vraag. Ik vroeg welk overleg er plaatsvond tussen de Raad, het Franse voorzitterschap en de permanente werkgroep van deskundigen. Ik stelde die vraag omdat ongeveer drie weken nadat de groep van deskundigen van de Raad, de permanente werkgroep veilig vervoer van radioactieve stoffen, in april 1998 een verslag had gepubliceerd waarin werd gemeld dat de manier waarop kernafval werd vervoerd geen enkel gevaar voor de volksgezondheid opleverde, de transporten besmet werden bevonden, zoals de minister bekend is. Aangezien men, naar verluidt, op het punt staat deze transporten te hervatten - en het doet mij deugd te horen dat er druk wordt overlegd - moet mij één ding van het hart: is de werkgroep die zich bezighoudt met afval nog wel geloofwaardig? De werkgroep stelde dat alles prima in orde was en vervolgens werden de transporten besmet bevonden. In dit verband vraag ik u: waarom maken alleen vertegenwoordigers van de kernindustrie en de overheid deel uit van deze werkgroep van deskundigen? Waarom is er geen ruimte voor onafhankelijke deskundigen die beschikken over gedetailleerde informatie die relevant zou kunnen zijn? Mag ik de minister vragen om een duidelijk antwoord op deze vragen?

Moscovici
­ (FR) Wij hebben ­ ik herhaal het nogmaals ­ besloten tot oprichting van een werkgroep. Het betreft hier een voornamelijk bilaterale aangelegenheid. U kunt er echter zeker van zijn dat wij oprecht van plan zijn om resultaten te boeken. Het gaat er niet om bepaalde elementen te schrappen, maar om dit probleem op te lossen.

De Voorzitter


Ioannis Souladakis
Vraag nr. 5 van (H­0826/2000):
Betreft: Opstarten van initiatieven van de EU in het conflict tussen Armenië en Azerbeidzjan Het jarenlange conflict tussen Armenië en Azerbeidzjan heeft de economische ontwikkeling van de twee landen lam gelegd en heeft een ernstige weerslag gehad op hun maatschappelijk weefsel. Maar de laatste tijd leveren de beide landen inspanningen voor een wederzijdse toenadering om uit de huidige impasse te geraken en aan hun wederopbouw te kunnen beginnen. De presidenten van Armenië en Azerbeidzjan, de heer Robert Kocharian en de heer Heydar Aliyev, hebben elkaar tijdens het afgelopen jaar tenminste 11 keer ontmoet (International Herald Tribune van 07.09.2000). Tot nu toe is de EU een passieve toeschouwer gebleven van de inspanningen van de twee landen en heeft zij geen enkel initiatief terzake genomen, waardoor zij andere strategische belangen de ruimte heeft gelaten om hun opportunistische zetten te doen.
Welke diplomatieke initiatieven denkt de Raad te nemen voor de toenadering tussen Armenië en Azerbeidzjan, de oplossing van de bilaterale conflicten en de bevordering van de samenwerking tussen de twee landen?

Moscovici
. ­ (FR) De stabiliteit en de ontwikkeling van de Kaukasus vormen een van de strategische prioriteiten van de Europese Unie. Zoals u weet, steunt de Europese Unie de huidige bemiddelingspogingen om te komen tot een politieke oplossing voor alle conflicten in de regio, op basis van het eerbiedigen van de territoriale integriteit van de betrokken staten en op basis van een redelijke mate van autonomie. De Unie volgt de besprekingen tussen Armenië en Azerbeidzjan om een oplossing te vinden voor de kwestie Nagorno-Karabach dan ook op de voet. Derhalve verwelkomt de Unie de ontmoetingen die regelmatig tussen beide presidenten plaatsvinden en spreekt zij de wens uit dat deze ontmoetingen zullen leiden tot een politieke oplossing.
De Europese Unie blijft ervan overtuigd dat de groep van Minsk, de OVSE, een centrale rol moet spelen bij de totstandkoming van een oplossing voor het conflict over Nagorno-Karabach, al zijn de diverse voorstellen die in 1997 en 1998 door deze groep zijn gedaan, afgewezen door zowel Erevan als Bakoe. De Unie maakt bovendien gebruik van alle middelen die haar in het kader van de Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst ter beschikking staan, ten einde een bijdrage te leveren aan de verbetering van de betrekkingen tussen de twee landen. Dankzij de verschillende samenwerkingsorganisaties is het mogelijk geweest een structurele politieke dialoog op gang te brengen die tot doel heeft de contacten tussen Armenië en Azerbeidzjan te vergemakkelijken.
Tegelijkertijd blijft de Unie beide landen in belangrijke mate materieel ondersteunen door middel van verschillende programma' s, in het bijzonder TACIS. De Unie heeft aangeboden grensoverschrijdende projecten van gemeenschappelijk belang te financieren om bij te dragen aan het herstel van de goede verstandhouding tussen de twee landen. De inzet van de Europese Unie is openlijk erkend door Armenië en Azerbeidzjan, die hebben verklaard bereid te zijn om hun betrekkingen met de Unie te intensiveren.

Souladakis
­ (EL) Met uw permissie, mijnheer de fungerend voorzitter, maar ik ben niet tevreden over uw antwoord. Dit was een formeel antwoord, een antwoord dat ik misschien van een overheidsdienst kan verwachten, maar dat in geen geval een politiek initiatief tot uiting brengt. Voor de stabilisering van het Kaukasusgebied zijn veelomvattende initiatieven en een veelomvattend plan nodig. Zoals ik in de krant heb kunnen lezen heeft de Europese Unie het kortgeleden over een andere boeg gegooid wat haar energiestrategie betreft. Naar het schijnt keert men zich nu meer richting voormalige Sovjetunie, wat dit ook moge betekenen voor dit gebied. Daarom kan de Europese Unie niet werkeloos toezien hoe de situatie zich daar ontwikkelt. Ik heb mijn vraag natuurlijk niet gesteld om te zeggen hoe blij ik ben met de goede gang van zaken, maar omdat de situatie mij wel degelijk tot nadenken aanzet. Mijns inziens kan deze situatie het uitgangspunt worden voor een geïntegreerd beleid, voor een soortgelijk beleid als wij de laatste tijd voor de Balkan hebben besproken. De Europese Unie zou met andere woorden het initiatief moeten nemen tot een nieuw stabiliteitspact voor het Kaukasusgebied, een pact dat tot doel heeft de ontwikkeling, de autonomie en de democratie van heel het gebied te bevorderen.

Alavanos
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, ik deel de vraag van de heer Souladakis. Ook ik zou graag willen weten welke initiatieven de Europese Unie denkt te ontplooien om een oplossing te vinden voor dit enorme probleem, een probleem dat een rijk gebied belet uit de situatie te geraken waarin het vast is komen te zitten. Een van de belangrijkste oorzaken daarvan is het embargo dat Turkije heeft opgelegd aan Armenië. Daarom wil ik de fungerend voorzitter vragen of in de huidige onderhandelingen en besprekingen met Turkije ooit, zij het dan terloops, de opheffing van het embargo dat Turkije heeft opgelegd aan Armenië ter sprake is gebracht. Daardoor wordt Armenië immers veroordeeld in armoede en ellende voort te leven.

Moscovici
­ (FR) Ik heb begrip voor de standpunten die beide afgevaardigden naar voren hebben gebracht. Over het optreden van de Unie zoals dat heeft plaatsgevonden, heb ik niets toe te voegen.
Wat de besprekingen met Turkije betreft: wij hebben hierover onlangs een uitermate belangrijk debat gevoerd. U bent zeer goed op de hoogte van de standpunten van de Europese Unie in dezen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 6.

Jonas Sjöstedt, vervangen door mevrouw Frahm
Vraag nr. 7 van (H­0832/2000):
Betreft: Wetsvoorstel ter voorkoming van het verbergen van vluchtelingen Het Franse voorzitterschap heeft enkele voorstellen ingediend tot aanscherping van de wetgeving ten aanzien van personen die illegale vluchtelingen vervoeren of verbergen. De voorstellen gelden voor eenieder die vluchtelingen verbergt, zelfs indien hij dit zonder winstoogmerk doet. Overeenkomstig de voorstellen hebben de lidstaten van de EU eveneens de mogelijkheid organisaties die vluchtelingen verbergen op diverse manieren te straffen en zelfs te ontbinden. Is het voorzitterschap van mening dat deze eventuele ontbinding eveneens moet gelden voor ideële organisaties zoals kerken, kloosters en partijen?

Moscovici
. ­ (FR) Het drama van Dover afgelopen juni heeft pijnlijk duidelijk gemaakt dat het noodzakelijk is om illegale immigratienetwerken doeltreffender te bestrijden.
De Europese Raad van Feira heeft afgelopen juni de Raad verzocht om versnelde invoering van maatregelen ter bestrijding van illegale immigratienetwerken, zoals neergelegd in de conclusies van de Europese Raad van Tampere van oktober 1999.
De maatregelen waar de vraagsteller op doelt, bestaan uit een ontwerprichtlijn van de Raad en een ontwerp-kaderbesluit. De ontwerprichtlijn is gericht op het definiëren van het begrip 'hulp bij binnenkomst, verplaatsing en onrechtmatig verblijf' . Het ontwerp-kaderbesluit heeft tot doel het strafrechtelijk kader te versterken ten einde te kunnen optreden tegen deze hulp bij binnenkomst en onrechtmatig verblijf.
Deze teksten, die voor advies zijn voorgelegd aan het Europees Parlement, zijn momenteel in behandeling bij de terzake bevoegde werkgroepen van de Raad. De teksten beogen in hoofdzaak de bestrijding van georganiseerde mensensmokkel. Doel is de criminele organisaties die zich hieraan schuldig maken op te rollen en te berechten.
De vraag van de geachte afgevaardigde biedt het voorzitterschap aldus de gelegenheid om bepaalde misverstanden uit de weg te ruimen. Doel van de betreffende teksten is niet om potentiële vluchtelingen te verhinderen om hun recht uit te oefenen om op het grondgebied van de Unie asiel aan te vragen.
De geachte afgevaardigde zal het met mij eens zijn dat een potentiële vluchteling niet ipso facto een illegale immigrant is. De betreffende teksten hebben evenmin tot doel organisaties zonder winstoogmerk te belemmeren bij de uitvoering van hun taken, voorzover zij tenminste de toepasselijke wet- en regelgeving in acht nemen. Het gaat dus om de strijd tegen criminele organisaties die betrokken zijn bij mensensmokkel en niet om het ontmantelen van niet-gouvernementele organisaties, politieke of religieuze organisaties en liefdadigheidsinstellingen, tenzij deze ­ wat ik me echter niet kan voorstellen ­ als dekmantel zouden dienen voor illegale praktijken.

Frahm
­ (DA) Wij zijn het ermee eens dat de situatie in Dover een reactie vereist, maar ze brengt naar mijn mening ook een ander probleem onder de aandacht. In de Deense media zagen wij een veertienjarige Afghaanse jongen, die vertelde dat men zonder de hulp van een agent niet kan vluchten. Hij gebruikte letterlijk het woord agent, wat erop wijst hoe moeilijk het is voor mensen die op de vlucht zijn, naar een gebied te vluchten waar ze asiel kunnen aanvragen. Dat is volgens mij de kern van het probleem. Op die manier komen humanitaire handelingen meer en meer in de criminele sfeer en ik wil de Raad graag vragen wat zijn standpunt hierover is. Wij bevinden ons in een moeilijke situatie waar immigranten en vluchtelingen vaak door elkaar gehaald worden. Wat denkt de Raad? Indien we dit gebied verder criminaliseren, dan dragen wij ertoe bij dat alleen de gewetenloze, gevoelloze en op geld beluste mensen overblijven. Wil de Raad er met zijn beleid werkelijk toe bijdragen dat het geld van arme, vervolgde mensen in de zakken van de maffia en gelijkaardige organisaties terechtkomt?

Moscovici
De strekking van de Europese teksten is mijns inziens dat elke lidstaat de maatregelen moet nemen die nodig zijn om het doelbewust vergemakkelijken ­ door middel van directe dan wel indirecte hulp - van binnenkomst, verplaatsing of onrechtmatig verblijf op zijn grondgebied van een vreemdeling die geen ingezetene is van een lidstaat van de Unie, te kunnen aanmerken als strafbaar feit. Dit is de achterliggende gedachte.

Martin, David
Mijnheer de voorzitter, ik ben blij met het antwoord van de Raad op de oorspronkelijke vraag. Ik wil alleen dat de minister nogmaals benadrukt dat dit wetsvoorstel zich richt op diegenen die misbruik maken en profiteren van mensen die zich in een uitzichtloze situatie bevinden en niet tot doel heeft de immigrant of potentiële immigrant verder te criminaliseren. Het gaat erom dat bendes niet langer munt kunnen slaan uit immigranten. En dat is precies wat er in Dover is gebeurd. Dat er mensen in een vrachtwagen de dood hebben gevonden was het werk van de georganiseerde misdaad, van mensen die geld aan deze mensen probeerden te verdienen en daaraan dient een einde te komen.
Ik zou de Raad ook willen vragen - en op dit punt ben ik het eens met mevrouw Frahm - om de lidstaten aan te sporen een duidelijker onderscheid te maken tussen asielzoekers en illegale immigranten. De lidstaten maken momenteel de indruk niet precies meer te weten wat hun internationale verplichtingen zijn. Er bestaat wel degelijk een internationale afspraak dat asielzoekers fatsoenlijk en volgens bepaalde specifieke procedures moeten worden behandeld. Een aantal lidstaten lijkt momenteel asielzoekers en illegale immigranten over één kam te scheren.

Moscovici
­ (FR) Ik kan de lezing van de heer Martin bevestigen. Doelstelling is bestrijding van criminele organisaties die betrokken zijn bij mensensmokkel en niet herziening van de bestaande wetgeving op grond waarvan potentiële vluchtelingen op het grondgebied van de Unie asiel mogen aanvragen. Alleen daar gaat het om. Ter verduidelijking wil ik er nog aan toevoegen dat het er in deze twee teksten voornamelijk om gaat het strafrechtelijk kader te versterken om te kunnen optreden tegen netwerken voor mensensmokkel. Dit is het soort feiten en organisaties die wij resoluut willen bestrijden.

Schmidt, Olle
­ (SV) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, ondanks de uitleg die ik heb gekregen, begrijp nog steeds niet waarom dit onnauwkeurige en deels inhumane voorstel überhaupt is ingediend. Zou het niet billijker en logischer zijn dat de EU-regeringen en de Raad zouden nadenken over de reden waarom mensen gedwongen zijn om zich illegaal in Europa te vestigen? Ik zou de minister willen vragen van hoeveel landen de EU-landen momenteel een inreisvisum eist. Zijn dat er tien? Zijn het er vijftig? Of zijn het wellicht honderd landen? Volgens de laatste gegevens die ik heb, gaat het om 127 landen. Klopt dit cijfer? Als het klopt, vindt u dit dan redelijk en vindt u dit een humaan asielbeleid?

Moscovici
­ (FR) Ik kan hier verder geen antwoord op geven.

De Voorzitter


Maj Britt Theorin
Vraag nr. 8 van (H­0836/2000):
Betreft: Eremoord in Turkije Ieder jaar zijn in Turkije duizenden vrouwen het slachtoffer van eremoord. Weliswaar hebben vrouwen volgens de Turkse wet dezelfde rechten als mannen, maar in de praktijk veroordelen tal van mannen vrouwen nog steeds ter dood omdat zij zijn verkracht, omdat zij echtbreuk begaan of omdat zij gewoon omgang hebben met andere mannen. Mannen die deze moorden begaan krijgen zelden langdurige gevangenisstraffen, soms komen zij er met niet meer dan twee jaar vanaf.
De nieuwe wetgeving die in Turkije wordt voorbereid inzake een verbod op strafvermindering is noodzakelijk, maar nog veel belangrijker is dat moslimleiders zich distantiëren van eremoord die regelrecht tegen de islam indruist. Hiervoor zijn wetgeving en initiatieven tot uitbreiding van de discussie en bewustmaking noodzakelijk.
Hoe en wanneer overweegt de Raad van Turkije doelmatige maatregelen te eisen in de strijd tegen eremoorden?

Moscovici
De geachte afgevaardigde heeft de aandacht van de Raad gevestigd op de kwestie van de eremoorden in Turkije. Deze praktijken lijken in onbruik te raken en komen naar verluidt alleen nog op het platteland voor. De Raad blijft niettemin bezorgd over deze misdaden, die dikwijls plaatsvinden onder onaanvaardbare omstandigheden. De Turkse regering heeft hervormingen in gang gezet die moeten leiden tot een effectievere aanpak van deze misdaden, die uiteraard in strijd zijn met de nationale wetgeving.
In het rapport dat de Turkse Raad van ministers op 21 september jongstleden als hervormingsprogramma heeft aangenomen, worden in het gedeelte met de wetswijzigingen verschillende projecten genoemd: opname in het Turkse Burgerlijk Wetboek van maatregelen die moeten bijdragen aan de feitelijke gelijkheid van mannen en vrouwen op sociaal-educatief terrein; intensievere bestrijding van huiselijk geweld; effectievere bestraffing van dit geweld door het aanwijzen van gespecialiseerde rechters en tot slot een verbod op de mogelijkheid van strafvermindering voor eremoorden.
U kunt ervan verzekerd zijn dat de Raad streng zal toezien op de tenuitvoerlegging van deze maatregelen, die de eerbiediging van de eerder uitvoerig besproken criteria van Kopenhagen tot uitdrukking brengen. Eremoorden zijn in ieder geval geen specifiek Turks probleem, aangezien ze in een groot aantal landen voorkomen. De Raad heeft dan ook het Nederlandse initiatief gesteund om dit jaar in het kader van het derde comité van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een ontwerpresolutie tegen deze misdaden in te dienen. Deze ontwerpresolutie is nog in behandeling. De Raad merkt op dat Turkije dit initiatief eveneens heeft gesteund.

Theorin
Ook al valt moeilijk te begrijpen hoe een barbaars fenomeen als eremoord verklaard kan worden, is het in ieder geval een feit dat er ieder jaar tientallen Turkse vrouwen koelbloedig worden vermoord door hun broer, vader, neef of echtgenoot met als reden dat de eer van de familie gered moet worden.
Voor de familie, en in het bijzonder voor de mannen in de familie, worden status, eer en goede naam bepaald door hun bezittingen, en daar vallen de vrouwelijke familieleden onder. Mannelijke familieleden hebben volgens deze zienswijze de bevoegdheid en de plicht om een vrouwelijk familielid om het leven te brengen die haar waarde van ongeschonden vrouw om de een of andere reden heeft verminderd. Het doet er niet toe of dat vrijwillig of onvrijwillig is gebeurd, dat wil zeggen of ze al dan niet verkracht is.
Het is goed dat de Raad wijst op de initiatieven die genomen zijn. Het is belangrijk om strafvermindering te verbieden, maar het is nog belangrijker om de algemene acceptatie van eremoord tegen te gaan. Ik heb de volgende vraag aan de Raad: bent u bereid om krachtige maatregelen te nemen om de geweldspiraal te doorbreken door bijvoorbeeld te eisen dat islamitische leiders zich officieel van eremoord distantiëren?

Moscovici
­ (FR) Ik ben van mening dat deze misdaden inderdaad met alle mogelijke middelen moeten worden bestreden, en ik stel vast dat de Raad van de Unie, de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en, naar ik meen, de Turkse regering hiertoe bereid zijn. Deze achterhaalde praktijken moeten worden uitgebannen.

De Voorzitter


Othmar Karas
Vraag nr. 9 van (H­0839/2000):
Betreft: Houding van de Franse minister voor Europese Zaken Moscovici tegenover Oostenrijk In een interview met de Franse televisiezender "France 3" heeft de Franse minister voor Europese Zaken Pierre Moscovici bij herhaling een afwijzende houding ingenomen tegen de Oostenrijkse regering. Hij was er verder van overtuigd dat de regeringscoalitie van de ÖVP en FPÖ "abnormaal" was en dat de FPÖ een "racistische en xenofobe partij" was.
Hoe verklaart de Raad dat een officiële vertegenwoordiger van het Franse voorzitterschap zelfs na het positieve oordeel van de Wijzen over Oostenrijk en de daaropvolgende opheffing van de ongerechtvaardigde "sancties" tegen Oostenrijk een dergelijke afwijzende, agressieve en kwetsende houding inneemt tegenover een volwaardig lid van de Europese Unie zonder dat dit wordt weersproken? Kan de Raad verklaren of deze uitlatingen van de Franse minister voor Europese Zaken ook de houding van het Franse voorzitterschap weergeven of dat Moscovici deze uitlatingen op persoonlijke titel heeft gedaan? Kan de Raad bevestigen dat de uitlatingen en de houding van Moscovici niet leidt tot nadelen en een ongelijke behandeling van Oostenrijk in het kader van de belangrijke en grote Europese projecten? Wanneer is de Raad voornemens zich openlijk te distantiëren van de uitlatingen van Moscovici en met een rectificatie te komen?

Moscovici
. ­ (FR) Toen deze vraag werd gesteld, vroeg ik me inderdaad af wat deze Franse minister van Europese Zaken heeft gezegd toen hij, en ik citeer de vraag "tegen de Oostenrijkse regering bij herhaling een afwijzende houding heeft ingenomen. Hij was er verder van overtuigd dat de regeringscoalitie van de ÖVP en FPÖ abnormaal was en dat de FPÖ een racistische en xenofobe partij was" . De vraagsteller vervolgt: 'Hoe verklaart de Raad dat een officiële vertegenwoordiger van het Franse voorzitterschap een dergelijke afwijzende, agressieve en kwetsende houding blijft innemen tegenover een volwaardig lid van de Europese Unie zonder dat dit wordt weersproken?
Kan de Raad verklaren of deze uitlatingen van de Franse minister voor Europese Zaken ook de houding van het Franse voorzitterschap weergeven of dat Moscovici deze uitlatingen op persoonlijke titel heeft gedaan? Kan de Raad tot slot bevestigen dat de uitlatingen en de houding van Moscovici niet leiden tot nadelen en een ongelijke behandeling van Oostenrijk in het kader van de belangrijke en grote Europese projecten? Wanneer is de Raad voornemens zich openlijk te distantiëren van de uitlatingen van Moscovici en met een rectificatie te komen?' .
Vanmiddag niet, en aangezien ik de minister ken, kan ik u namens de Raad nu al een antwoord geven. In antwoord op de door de geachte afgevaardigde gestelde vraag wijst het voorzitterschap erop, dat de politieke situatie in Oostenrijk en de bilaterale maatregelen die door de overige lidstaten ten aanzien van Oostenrijk zijn aangenomen en vervolgens opgeheven, niet vallen onder de verantwoordelijkheid van de Raad, aangezien het hierbij om bilaterale maatregelen ging. Het voorzitterschap kan dus geen uitsluitsel geven over deze kwestie. Het spreekt echter vanzelf dat van enige benadeling of ongelijke behandeling van Oostenrijk en zijn regering geen sprake kan zijn, aangezien de maatregelen zijn opgeheven.
Op persoonlijke titel kan ik u echter mededelen dat de uitlatingen die de betreffende minister op de zender France 3 heeft gedaan representatief zijn voor zijn opvattingen over dit onderwerp.

Karas
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, uit uw antwoord blijkt dat u persoonlijk de Raad gijzelt. Uw persoonlijke vooroordelen zijn strijdig met de Oostenrijkse realiteit en het verslag van de Wijzen en beïnvloeden uw functie als voorzitter van de Raad. Dat is tijdens de voorbereiding van de rondreis langs de hoofdsteden van de Franse president en de Franse voorzitter van de Raad duidelijk gebleken. Wanneer zult u uw ambt geheel naar de geest van Robert Schuman en overeenkomstig de inhoud van het verslag van de Wijzen en de Oostenrijkse realiteit uitoefenen zonder u door uw persoonlijke vooroordelen te laten leiden?

Moscovici
­ (FR) Over dit onderwerp heb ik zelf geen vooroordelen. Zoals ieder ander kan ik een politieke analyse maken van de aard van de regering. Ik moet daarbij opmerken dat de deskundigen in hun verslag de kwalificaties racistisch en xenofoob bezigen, althans in de vorm van vragen.
Voor het overige kan ik u in mijn hoedanigheid van fungerend voorzitter verzekeren dat deze opvattingen op geen enkele wijze van invloed zijn. Let wel: op geen enkele wijze. De Oostenrijkse regering is de rechtmatige regering van een lidstaat van de Europese Unie. Met de samenstelling van die regering kan men het wel of niet eens zijn. Dat er maatregelen zijn ingesteld, komt overigens doordat veertien andere landen het met die samenstelling niet eens waren. Momenteel zijn de maatregelen opgeheven en gaan we dus met deze regering om zoals met iedere andere regering. In communautair verband is dit overigens steeds het geval geweest, aangezien de maatregelen bilateraal waren.
Ik kan u dus volmondig verzekeren dat de Oostenrijkse regering in communautair verband wordt beschouwd als geheel gelijkwaardig aan de overige regeringen. De Oostenrijkse regering neemt in het kader van dit voorzitterschap deel in alle Raden. Wat betreft de rondreis van Jacques Chirac, staatshoofd en president van de Franse Republiek: die zal uiteraard eindigen in Wenen. Ik kan hieraan toevoegen dat de president van de Republiek traditiegetrouw zal worden begeleid door een minister van zijn regering, hetzij door de minister van Buitenlandse Zaken, hetzij door mijzelf. Volgende week vindt er op mijn uitnodiging in Frankrijk een vergadering plaats van de Europese Conferentie over de toetreding van Midden- en Oost-Europese landen. Naar verluidt zal mevrouw Ferrero-Waldner daarop aanwezig zijn. Zij is van harte welkom.
Dit alles in aanmerking genomen, is het van belang de zaken goed uit elkaar te houden. Enerzijds is er het Franse voorzitterschap van de Europese Unie, dat de taken die het heeft volledig objectief uitvoert, anderzijds is er de politieke opvatting die een politicus over een politieke situatie mag hebben. En daar blijf ik bij.

Flemming
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het met de heer Moscovici eens dat extreem­rechtse partijen in regeringen geen plaats hebben. Dat zou in Oostenrijk ook niet mogelijk zijn, want bij ons zijn zulke partijen verboden. Mijn vraag aan de heer Moscovici luidt: waarom zijn extreem-rechtse partijen in Frankrijk niet verboden en hoe staat de voorzitter van de Raad tegenover extreem­linkse partijen in regeringen? Mijnheer Moscovici, staat u mij een kleine opmerking toe: ik hou van Frankrijk, ik hou van de Fransen, en de charme van de Franse mannen is in de regel onovertroffen.

De Voorzitter
De uitweidingen over Frankrijk en de charme van de Franse mannen zijn allemaal erg de moeite waard. De heer Moscovici moet de vraag echter als fungerend voorzitter van de Raad beantwoorden. Zijn hoedanigheid van Fransman en de politieke situatie in Frankrijk doen helemaal niets ter zake.

Moscovici
­ (FR) Ik vroeg me af waarom u de woorden "in de regel" hebt gebezigd waar het gaat om de charme van de Fransen. Ik ben van mening dat die charme algemeen is, dat hoop ik althans.
Ik wilde alleen maar zeggen dat er geen sprake was van discriminatie van welk land dan ook. Om een voorbeeld te geven: als in mijn land, Frankrijk, morgen een extreem-rechtse partij aan de macht zou komen ­ en ik spreek nu in mijn hoedanigheid van minister ­ dan zou ik willen dat tegen mijn land dezelfde soort maatregelen werden ingesteld als tegen Oostenrijk zijn genomen. Er is dus geen sprake van discriminatie van welk land dan ook. Ik ben van mening dat de Europese Unie een aantal waarden heeft die zich inderdaad slecht verdragen met het bekleden van bepaalde verantwoordelijkheden door bepaalde landen. Dat is het politieke standpunt.
Hiermee heb ik duidelijk willen maken, mevrouw, dat ik houd van Oostenrijk en in zijn algemeenheid van de Oostenrijkers.

Rübig
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, het gaat in Nice om de hervorming van de instellingen. Gelooft u dat het Oostenrijkse model, namelijk bilaterale meerderheidsbesluiten, in de toekomst een instrument zal zijn om buiten de Europese instellingen om besluiten te nemen en een nieuwe instelling of groep op te richten
om de unanimiteitsvereiste in de Raad te omzeilen?
Voorts wil ik nog vragen hoe u tegenover extreem­linkse partijen staat en wat uw mening daarover is.

Moscovici
­ (FR) Op de eerste vraag kan ik u een duidelijk antwoord geven. Deze maatregelen hebben hun kracht en hun beperkingen getoond. Ze zijn ingesteld en weer opgeheven, en ik ben van mening dat er inderdaad een juridisch instrument in de Verdragen moet worden opgenomen. Verschillende landen, waaronder Oostenrijk, hebben met het oog hierop amendementen op artikel 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie ingediend, die tot doel hebben een waarschuwingsmechanisme in te stellen dat het mogelijk maakt aanbevelingen te doen aan een land waarvan wordt verondersteld dat het niet beantwoordt aan de waarden van de Europese Unie, waarbij tegelijkertijd naar dat land wordt geluisterd. Dit is bijvoorbeeld het voorstel van de Oostenrijkse regering. Ik kan u verzekeren dat dit voorstel serieus in overweging wordt genomen, en naar mijn stellige overtuiging moeten wij in het kader van de IGC het Verdrag in deze zin wijzigen.
Voor het overige heb ik de woorden 'extreem-links' en 'extreem-rechts' niet gebezigd, aangezien wij ons dan wellicht zouden verliezen in een debat over definities. Wanneer u mededeelt dat extreem-rechtse partijen in Oostenrijk verboden zijn, is daar op zich niets tegen. We kunnen ons echter ook afvragen wat extreem-rechts is en wat niet. Ikzelf heb de kwestie van de waarden aan de orde willen stellen; ik heb het gehad over de waarden zoals die in onze teksten worden genoemd, over de waarden zoals die zijn bevestigd in het Handvest van grondrechten en in het bijzonder ­ dat moet worden erkend ­ over de strijd tegen alle vormen van discriminatie, welke de Europese wetgeving zo hoog in het vaandel heeft staan. Wij moeten eerbiediging van deze waarden afdwingen.

De Voorzitter


Alexandros Alavanos
Vraag nr. 10 van (H-0842/2000):
Betreft: Antwoord van de Raad op de brief van de Turkse minister van Buitenlandse Zaken I. Cem Bij mijn aanvullende vraag (vragenuur van 5 september 2000 ­ vraag H-0610/00) was ik in de gelegenheid de fungerend voorzitter van de Raad te vragen hoe zijn antwoord luidde op de vraag die de Turkse minister van Buitenlandse zaken I. Cem aan de vijftien ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie heeft gestuurd en waarin hij probeerde zijn eigen uitleg van de besluiten van de Top van Helsinki te verbreiden.
Het antwoord van de fungerend voorzitter dat hij geen concreet antwoord hierop had en zijn algemene verwijzing naar de Top van Helsinki dat dit de gemeenschappelijke regel was, hield duidelijk geen antwoord in op de zeer concrete opmerkingen in de brief van Cem.
Kan de Raad dus meedelen hoe zijn antwoord luidt op het punt in de brief van Cem waarin hij verklaart dat in de partnerschapsrelatie geen verbinding kan worden gelegd tussen de kwestie-Cyprus en de betrekkingen EU-Turkije, en dat een dergelijke verbinding een schending van de voorwaarden van Helsinki zou inhouden?

Moscovici
. ­ (FR) De Turkse minister van Buitenlandse Zaken, de heer Cem, heeft inderdaad een schrijven gericht aan de ministers van Buitenlandse Zaken van de overige lidstaten van de Europese Unie. De Raad heeft deze brief niet ontvangen, maar uiteraard heeft het voorzitterschap de heer Cem antwoord gegeven. De tekst van dit antwoord is medegedeeld aan alle lidstaten.
Wat betreft het partnerschap voor de toetreding van Turkije dat u aan de orde stelde, kan ik u mededelen dat de Commissie haar voorstellen op 8 november jongstleden heeft ingediend, tegelijk met haar verslagen over de vooruitgang die de dertien kandidaatlanden hebben geboekt op hun weg naar toetreding. De Raad moet het voorstel nu beoordelen. Het voorzitterschap blijft streven naar aanneming van het partnerschap tijdens de Raad Algemene Zaken op 20 november. Kon deze kwestie van het partnerschap dan niet tevens aan de orde worden gesteld in het antwoord van de heer Vedrine aan de heer Cem? Het voorzitterschap heeft hierbij echter het belang van dit partnerschap benadrukt als nuttig instrument voor het formuleren van het toekomstige nationale programma voor de overname van het acquis door Turkije en voor de tenuitvoerlegging van de pretoetredingsstrategie van het land, in overeenstemming met de letter en geest van de conclusies van de Europese Raad van Helsinki. Ik denk bovendien dat het debat dat we zojuist over Turkije hebben gevoerd duidelijk maakt in welke zin de Raad en de Commissie te werk willen gaan.

Alavanos
­ (EL) Ik dank de fungerend voorzitter. Hij sprak terecht over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende een partnerschap. Dit is inderdaad een nieuw element. Daarom zal ik uitgaand van de tekst van de Commissie enkele heel concrete vragen stellen. Is ten eerste voor de Raad een tekst aanvaardbaar die weliswaar van toepassing is op Turkije maar nergens het woord "minderheid" en het woord "Koerden" bevat? Is ten tweede voor de Raad een tekst aanvaardbaar waarin onder de doelstellingen op lange termijn zelfs geen gewag wordt gemaakt van het standpunt van Helsinki in verband met "grensconflicten tussen een kandidaat-land en een lidstaat van de Europese Unie" ? Is ten derde voor de Raad een tekst aanvaardbaar waarin, wat de kwestie Cyprus betreft, het weinig serieuze standpunt van de Commissie voorkomt volgens hetwelk Turkije de inspanningen van de secretaris-generaal van de VN moet steunen? Zou men niet veeleer moeten zeggen dat Turkije een oplossing moet aanvaarden op grond van de resoluties van de VN?

Moscovici
­ (FR) Wat betreft het probleem van met name de Koerdische minderheden, denk ik dat wie zojuist naar het debat heeft geluisterd, heeft begrepen dat deze kwesties bekend zijn en dat zowel de Commissie als de Raad hiermee rekening houdt.
De politieke regeling voor Cyprus die u noemt, mijnheer Alavanos, zal tijdens de gesprekken met Turkije uiteraard aan de orde worden gesteld. Bovendien hebben wij ons in Helsinki hierop vastgelegd. Ik wijs erop dat deze politieke dialoog, samen met het toekomstige partnerschap voor de toetreding, een van de elementen van de pretoetredingsstrategie voor Turkije is, welke bij die gelegenheid zijn vastgelegd. De Raad Algemene Zaken van aanstaande maandag 20 november zal tot in detail debatteren over het voorstel inzake het partnerschap voor de toetreding dat pas door de Commissie is geformuleerd en dat expliciet en gedetailleerd verwijst naar de conclusies van Helsinki. In deze zin willen wij te werk gaan. Het voorzitterschap van de Raad zal alles in het werk stellen om tot een goed akkoord te komen.

Korakas
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, ik ben toch wel wat verbaasd. Wij zijn met een bepaalde situatie geconfronteerd en daarop zou ik graag een antwoord willen van de minister. Ten eerste staat in de conclusies van Helsinki dat de oplossing van de kwestie Cyprus geen voorwaarde is voor toetreding van Cyprus. Het probleem omtrent Cyprus is echter niet zo maar een probleem. Dit probleem werd veroorzaakt door een invasie, door de bezetting van een groot stuk grondgebied van een lid van de VN, van een kandidaat-land voor toetreding tot de Europese Unie, door een ander land, eveneens lid van de VN en kandidaat voor toetreding tot de Europese Unie. Zeggen wij nu dat de beëindiging van deze bezetting geen voorwaarde is voor de oplossing van de kwestie Cyprus? Hoe ziet u verder het standpunt van de heer Cem ­ daar heeft de heer Moscovici geen antwoord op gegeven ­ volgens hetwelk men in het partnerschap van Turkije met de Europese Unie geen rekening mag houden met de kwestie Cyprus? Bestaat dus de mogelijkheid dat dit partnerschap en de toetreding worden bevorderd zonder dat een eind wordt gemaakt aan de bezetting van Cyprus en zonder dat Turkije de kolonialisten uit Cyprus weghaalt? Als dat zo is, moet het u niet verbazen dat wij de Europese Unie als een imperialistische organisatie beschouwen.

Moscovici
­ (FR) Ik was aanwezig tijdens de Europese Raad van Helsinki, ook in de zaal, toen deze kwesties werden behandeld. Ik ben me ervan bewust dat wij ­ en daarmee bedoel ik de vijftien lidstaten, waaronder Griekenland ­ de kandidatuur van Turkije hebben aanvaard. Dit hebben wij gedaan door uiterst gedetailleerde conclusies vast te stellen waaraan wij nu en in de toekomst zijn gebonden. Daarom en daarom alleen, gaat het.

Korakas
­ (FR) Dit is een vertaalkwestie. Ik heb niet gezegd dat het waar is dat Turkije een imperialistisch regime heeft. Ik heb gezegd dat als de Europese Unie deze logica aanvaardt ­ dat wil zeggen de mogelijkheid dat Turkije enerzijds toetreedt tot de Europese Unie en anderzijds een groot deel van Cyprus bezet blijft houden ­ er niet mag worden gezegd dat wij geen reden hebben om de Europese Unie als imperialistisch te bestempelen.

Moscovici
­ (FR) In mijn antwoord was geen sprake van een vertaalprobleem.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 11.

María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 12 van (H-0850/2000):
Betreft: Gevolgen van de visserijovereenkomst met Marokko en de kenmerken ervan Kan deze visserijovereenkomst, in het licht van de meest recente onderhandelingen tussen de Europese Unie en Marokko, voor eind november 2000 tot stand worden gebracht? Welke kenmerken zal deze nieuwe visserijovereenkomst hebben? Voorziet deze overeenkomst in de belangrijkste behoeften van de visserijsector, en met name in de behoeften van de betrokken regio's van doelstelling 1?

Moscovici
 ­ (FR) De Gemeenschap streeft ernaar de onderhandelingen voor een nieuwe visserijovereenkomst met Marokko zo spoedig mogelijk af te sluiten. In dit opzicht stemt het onlangs overeengekomen onderhandelingsschema van één vergadering per week ons optimistisch waar het de spoedige afsluiting van deze onderhandelingen betreft.
Hoewel in deze fase moeilijk te voorzien is wat de uiteindelijke kenmerken van deze overeenkomst zullen zijn, lijkt het duidelijk dat hiermee een kader voor samenwerking en partnerschap op het gebied van de visserij moet worden gecreëerd dat breder is dan dat van de vorige overeenkomst, terwijl het toepassingsgebied bovendien wordt uitgebreid tot de gehele visserijsector. De overeenkomst zal tevens rekening houden met de noodzaak om een duurzame exploitatie van de hulpbronnen te waarborgen en bij te dragen aan de ontwikkeling van de Marokkaanse visserijsector.
Hoewel het nog te vroeg is om te kunnen vaststellen in hoeverre de kenmerken van de toekomstige overeenkomst zullen beantwoorden aan de verwachtingen van de visserijsector, kan de Raad de geachte afgevaardigde verzekeren dat de Raad het als zijn voornaamste doel beschouwt om het belang dat de communautaire visserijsector heeft bij een duurzame bevissing van de Marokkaanse wateren, veilig te stellen. Ik kan u verzekeren dat de Raad zich zeer wel bewust is van de behoeften van alle betrokken regio' s, in het bijzonder van de regio' s waarvan de economie in belangrijke mate afhankelijk is van deze overeenkomst. De Gemeenschap zal ervoor zorgdragen dat in de overeenkomst rekening wordt gehouden met deze behoeften.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, ik ben de voorzitter van de Raad zeer erkentelijk voor dit positieve antwoord. Het is in een bepaald opzicht optimistisch en hoopgevend. Wij moeten goed beseffen dat de visserijovereenkomst met Marokko veel meer is dan alleen een visserijovereenkomst. Indien wij deze overeenkomst niet sluiten, betekent dat zonder meer een verslechtering van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Marokko.
Mijn vraag is of het Franse voorzitterschap zich de komende weken gaat inzetten om deze overeenkomst eindelijk tot stand te brengen.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, het is beslist noodzakelijk dat het Franse voorzitterschap de aanzet tot deze eindsprint geeft. Commissaris Fischler ontbreekt het ten enenmale aan het nodige mediterrane voorstellingsvermogen om een overeenkomst tot stand te brengen. Pitres, een hooggelegen bergdorp in de provincie Granada, zal nog eerder een haven of zelfs een grotere haven krijgen, dan dat commissaris Fischler succes boekt in een puur mediterrane aangelegenheid.
Tegen deze achtergrond is mijn vraag of het Franse voorzitterschap, dat wel de nodige wil en het nodige voorstellingsvermogen heeft, na elf maanden van stilliggende vloot zijn schouders onder de visserijovereenkomst gaat zetten. Voor Andalusië en Galicië, regio's van doelstelling 1, is deze overeenkomst een halszaak. Voor meer Europeanen - te land en ter zee - is het trouwens dringend noodzakelijk dat die overeenkomst er nu eindelijk komt.

Moscovici
­ (FR) Ik heb geen idee, temeer daar over deze visserijovereenkomst niet wordt onderhandeld door een bewoner van het Middellandse Zee-gebied, maar door de commissaris voor Landbouw en Visserij, de heer Franz Fischler. Ik twijfel er echter niet aan dat hij blijk zal geven van het nodige inlevingsvermogen. Ik heb met mijn antwoord niet overdreven optimistisch en hoopvol willen zijn, maar heb vooral willen aangeven dat het voorzitterschap van de Europese Unie ernaar streeft dat wij een goede overeenkomst kunnen afsluiten.
Wat een goede overeenkomst is? Een goede overeenkomst is een overeenkomst die rekening houdt met de communautaire opvattingen en met de belangen van alle regio' s binnen de Europese Unie. Ik heb goede nota genomen van uw bezorgdheid, die het tegelijkertijd mogelijk maakt om met Marokko tot overeenstemming te komen. Hiervoor zetten wij ons in en dit is de weg die wij zullen gaan.

Nogueira Román
­ (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik ga ook een vraag stellen. Een opmerking vooraf is dat de heer Fischler noch uit het gebied van de Middellandse Zee noch uit het gebied van de Atlantische Oceaan afkomstig is. Bovendien hebben wij de pech dat de directeur-generaal Visserij uit het noorden van het Atlantisch gebied komt en pas bekend raakte met de problemen in de visserijsector, toen hij recentelijk in die functie werd benoemd. Mijn vraag aan de minister is in dit verband de volgende. Marokko stelt voor de vloot van Galicië, Andalusië, de Canarische Eilanden en Portugal in de Marokkaanse wateren in beginsel tot minstens een kwart terug te brengen. De voorgestelde overeenkomst is voor twee in plaats van vijf jaar. Bovendien willen zij dat de Europese Unie de 21 miljard peseta betaalt die zij thans ook betaalt. De politieke wil die de communautaire onderhandelaars in de praktijk - niet in theorie - hebben getoond, was absoluut nihil of in ieder geval ruim onvoldoende. Ik ben dan ook uiterst sceptisch over de uitkomst van de onderhandelingen. Mijn vraag is de volgende. Vindt de minister dat wij kunnen onderhandelen over de bedoelde vlootreductie en over handhaving van de kosten die de overeenkomst met Marokko voor de Europese Unie met zich meebrengt?

Moscovici
­ (FR) Mijn antwoord over de noordse of mediterrane afkomst was een reactie op een grapje van de voorzitter, en was zelf ook als grapje bedoeld. De commissaris is namens de gehele Europese Unie belast met landbouw en visserij, ongeacht of de commissaris afkomstig is uit het zuiden, noorden, midden of oosten.
Ik kan u alleen maar de voortgang van de onderhandelingen op het gebied van de visserij schetsen. Commissaris Fischler heeft bij verschillende gelegenheden gesproken met de hoogste Marokkaanse autoriteiten. Er hebben twee technische bijeenkomsten plaatsgevonden, op 25 juli 2000 in Rabat en op 27 en 28 september 1999 in Brussel. Tijdens deze bijeenkomsten heeft de communautaire delegatie onder leiding van directeur-generaal Smith maatregelen voorgesteld waartoe zij in het kader van een nieuwe visserijovereenkomst met Marokko bereid was, teneinde de ontwikkeling van de Marokkaanse visserijsector te bevorderen.
De communautaire delegatie heeft tevens getracht een tijdschema voor de onderhandelingen op te stellen. We moeten echter constateren dat Marokko bij die gelegenheid niet op het aanbod van de Unie is ingegaan. Aangezien wij de indruk hadden dat Marokko de onderhandelingen traineerde, vroeg commissaris Fischler voor 16 oktober 2000 een nieuw onderhoud met premier Youssoufi aan. Hij had een ontmoeting met koning Mohammed VI, premier Youssoufi en de nieuwe minister van Zeevisserij, de heer Chbaatores. Het lijkt erop dat deze ontmoetingen uiteindelijk hebben geleid tot de start van de onderhandelingen, en op 30 oktober 2000 vond er een nieuwe vergadering met een Marokkaanse delegatie plaats. Dat was dus zeer onlangs. Ik ben dan ook van mening dat er een koers moet worden uitgestippeld dat er geen overdreven optimisme aan de dag moet worden gelegd, maar evenmin onredelijk pessimisme.

De Voorzitter


Neil MacCormick
Vraag nr. 13 van (H­0854/2000):
Betreft: Grondrechten en strafrechtspleging Is de Raad zich ervan bewust dat de omstandigheden waaronder in de Kanaalhavens gearresteerde buitenlandse vrachtwagenchauffeurs in voorarrest zitten veelal niet aan de in het Europees Verdrag ter bescherming van de rechten van de mens neergelegde bepalingen inzake arrestatie en het recht op een eerlijk proces voldoen? Is de Raad op de hoogte van een soortgelijke ernstige bezorgdheid met betrekking tot de Portugese strafrechtspleging? Is de Raad derhalve bereid alle voorstellen betreffende onderlinge erkenning van vonnissen in strafzaken op te schorten totdat de minimumvoorschriften op het gebied van de mensenrechten in alle lidstaten volledig worden nageleefd?

Moscovici
. ­ (FR) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, het is niet aan de Raad om zich uit te laten over de door de geachte afgevaardigde genoemde gedragingen, welke op het grondgebied van een van de lidstaten zijn vastgesteld en in strijd zouden zijn met de beginselen van het door alle lidstaten ondertekende en geratificeerde Europees Verdrag ter bescherming van de rechten van de mens.
Aangezien het hierbij gaat om toepassing van het beginsel van onderlinge erkenning van vonnissen in strafzaken overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Tampere, dient men er zich rekenschap van te geven dat dit beginsel niet alleen moet leiden tot een hechtere samenwerking tussen de lidstaten, maar ook tot bescherming van de mensenrechten. Het beginsel van onderlinge erkenning van vonnissen in strafzaken veronderstelt een wederzijds vertrouwen van de lidstaten in elkaars strafrechtstelsels. Dit vertrouwen is nu juist gebaseerd op minimumvoorschriften ­ met name waar het de procedures betreft ­ waarvan de aanvaarding een voorwaarde is voor het toepassen van het beginsel van onderlinge erkenning.
De lidstaten van de Europese Unie hebben met elkaar gemeen dat ze zich gebonden achten aan de beginselen van vrijheid, democratie, eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden en van de rechtsstaat. Door deze in het Verdrag betreffende de Europese Unie vastgelegde waarden hoog te houden, kan de Raad zijn werkzaamheden op het gebied van onderlinge erkenning van vonnissen in strafzaken uitvoeren.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, ik heb hier voor mij een document liggen dat afkomstig is van een van mijn kiezers. De persoon in kwestie heeft het toegestuurd gekregen in de gevangenis van Longuenesse, in het noorden van Frankrijk, drie maanden nadat hij daar voor het eerst werd vastgezet op verdenking van een overtreding van de drugswet. Het document is gesteld in het Frans en er waren geen vertaal- of tolkfaciliteiten beschikbaar. Deze persoon zit nu inmiddels al vijf maanden in de cel. Ik heb ook een brief in mijn bezit van de zus van een andere kiezer uit mijn kiesdistrict, waarin zij mijn aandacht vraag voor het feit dat haar broer al sinds 28 maart 2000 op soortgelijke verdenkingen vastzit.
Dergelijke gevangenen mogen geen eigen advocaat kiezen. Ze krijgen een advocaat toegewezen die hun zaak moet verdedigen. Deze advocaat neemt slechts zelden de moeite om hen te bezoeken of uit te leggen wat de tenlastelegging is.
Het gaat hier om burgers uit Schotland, het land waar iemand die in staat van beschuldiging is gesteld na 110 dagen hechtenis óf moet worden voorgeleid óf moet worden vrijgelaten, waarbij geldt dat men nooit meer voor ditzelfde vergrijp kan worden aangehouden. In de Europese Unie bestaan geen gemeenschappelijke rechtsnormen. Omdat de normen zo uiteenlopen en op geen enkele manier wordt voldaan aan de normen uit artikel 6 van het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, is het onaanvaardbaar om de voorstellen van de Raad door te zetten.

Moscovici
­ (FR) Inderdaad, ik wilde alleen maar zeggen dat een pakket maatregelen voor toepassing van het beginsel van onderlinge erkenning van vonnissen in strafzaken juist mogelijk is omdat wij daarvoor gevoelig zijn. Dat is waar het om gaat.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Er zijn nog twintig minuten van het vragenuur over, er zijn zeer weinig parlementsleden aanwezig en er bestaat geen risico dat de tijd wordt overschreden. Ik wil u dan ook vragen toestemming te geven voor het stellen van twee aanvullende vragen.

De Voorzitter
Aanvullende vragen moeten door andere parlementsleden worden gesteld. U heeft uw vraag opnieuw geformuleerd in overeenstemming met het Reglement.

De Voorzitter


Mihail Papayannakis
Vraag nr. 14 van (H-0855/2000):
Betreft: Het energiebeleid van de EU "Het energiebeleid in Europa is een zaak die niet onder de bevoegdheden van de Gemeenschap ressorteert, maar onder die van de lidstaten" , aldus verklaarde onlangs de commissaris voor Energie. Aan het begin van de besprekingen op de intergouvernementele conferentie (1996/1997), werd er een voorstel gedaan om in het Verdrag van Amsterdam speciale bepalingen op te nemen, die de deur zouden open zetten voor een gemeenschappelijk energiebeleid. Dit voorstel werd door de 15 verworpen, zoals ook al het geval was geweest bij het Verdrag van Maastricht. Natuurlijk bestaan er acties op energiegebied (zoals het Witboek, het programma SAVE, 1 miljard euro in het 5de onderzoeksprogramma, acties voor alternatieve energieën, enz.). Dat neemt niet weg dat de afhankelijkheid van de EU van geïmporteerde energie (gas, aardolie, steenkool en uranium) in de toekomst alleen maar zal blijven toenemen, zoals uit diverse prognoses blijkt. Het is duidelijk dat de ontwikkelingen op de aardoliemarkt een dynamischer beleid van de EU op energiegebied vereisen. Op welke wijze denkt de Raad een verminderde afhankelijkheid van de Europese economie van ingevoerde aardolie te verwezenlijken? Zijn er concrete maatregelen genomen (bijv. op het gebied van de voorzieningsveiligheid en een efficiënter energiebeleid) om ervoor te zorgen dat de economieën van de lidstaten in mindere mate gevoelig zijn voor crises van buitenaf? Met welke middelen en welke prioriteiten op korte en middellange termijn streeft de Raad naar een doelmatiger en zuiniger energieverbruik?

Moscovici
De Raad is zich bewust van het toenemende belang van de afhankelijkheid van de Europese Unie van geïmporteerde energie en wijst de geachte afgevaardigde op de conclusies van de Raad van mei 2000.
De Raad verleent in dit verband de hoogste prioriteit aan activiteiten op de volgende terreinen: bevordering van de exploitatie van hernieuwbare energiebronnen, energie-rendement, continuïteit van de energievoorziening en diversificatie van energiebronnen.
Wat de hernieuwbare energiebronnen betreft: de bevoegde instanties van de Raad buigen zich momenteel over een voorstel inzake de bevordering van met deze energiebronnen opgewekte elektriciteit, teneinde tijdens de volgende zitting van de Raad in december een akkoord te kunnen sluiten, indien het Europees Parlement tegen die tijd tenminste advies heeft gegeven.
Wat het energierendement betreft, heeft de Commissie tijdens de zitting van de Raad in mei jongstleden een actieprogramma voorgesteld. Op basis van dit programma zou de Raad in december aanstaande conclusies over een lijst van prioritaire acties moeten aannemen aan de hand waarvan de Commissie de thema' s kan vaststellen waarvoor de lidstaten communautaire maatregelen of juist alleen gecoördineerde maatregelen wensen.
De Commissie heeft in de mededeling inzake de aardolievoorziening van de Europese Unie die ze op 4 oktober 2000 heeft aangenomen, aangegeven dat ze voornemens is, aan de Europese Raad van Göteborg een programma voor energiebesparing en diversificatie van energiebronnen voor te leggen. Dit programma zou moeten bijdragen aan een hoger energierendement, met name in de bouw- en de vervoersector.
Wat de continuïteit van de energievoorziening betreft, is de Commissie voornemens in de loop van november 2000 een Groenboek over de toekomst en de plaats van de verschillende energiebronnen in het kader van een betere continuïteit van de energievoorziening van de Europese Unie voor te leggen. In deze mededeling zal zowel kernenergie als hernieuwbare energie aan de orde komen. Na ontvangst van de mededeling zal de Raad hieraan zeker de hoogste prioriteit verlenen. Het voorzitterschap heeft bovendien een conferentie over de continuïteit van de energievoorziening bijeengeroepen, welke op 24 november 2000 in Parijs gehouden zal worden.

Papayannakis
­ (FR) Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik wil niet ontkennen dat ik mijn vraag in de eerste plaats stelde om te weten te komen welke projecten en welk tijdschema er zijn. Die hebt u gegeven, waarvoor hartelijk dank. Ik stelde mijn vraag echter ook om te zien of u in staat zou zijn informatie of schattingen te geven die de Raad zou kunnen gebruiken om te komen tot een versterkte samenwerking en een soort communautarisering van het energiebeleid. Zoals we tijdens de recente crisis hebben kunnen constateren, gaan de lidstaten immers ongecoördineerd te werk en beconcurreren ze elkaar zowel wat de energievoorziening als de energieprijzen betreft. Het resultaat voor Europa als geheel is bedroevend.
Evenmin wil ik ontkennen dat ik wellicht op zoek was naar ideeën. Enkele collega' s hebben voorgesteld ­ en daar sluit ik me bij aan ­ om informatie en plannen op te stellen voor bijvoorbeeld een beleid dat in bepaalde landen de euro als betaalmiddel voor aardolie voorschrijft. Deze onderwerpen houden mij en, naar ik meen, alle inwoners van de Unie bezig, aangezien het hierbij niet alleen gaat om kwantitatieve, maar ook om economische en financiële afhankelijkheid.

Moscovici
­ (FR) Dit zijn interessante suggesties die zeker een debat waard zijn, maar ik kan er namens de Raad op dit moment geen antwoord op geven. Ik geloof inderdaad ook dat we voor de vraagstukken op energiegebied in hun algemeenheid meer met één stem moeten kunnen spreken. Het gaat hierbij immers om problemen die binnen de Europese Unie in ieder geval gecoördineerd moeten worden aangepakt.

De Voorzitter


Konstantinos Alyssandrakis
Vraag nr. 15 van (H-0858/2000):
Betreft: Nieuw VS-wetsontwerp voor een embargo tegen Cuba Niet alleen op Cuba maar ook in Europa heeft het nieuwe wetsontwerp dat thans in de VS in behandeling is voor een storm van protesten gezorgd. Onder het voorwendsel van de afschaffing van het verbod op de verkoop van eerste levensbehoeften, medicijnen en medische apparatuur uit de VS aan Cuba wordt het embargo aanzienlijk aangescherpt en worden nog veel meer belemmeringen opgeworpen voor de handel, zoals de versterking van de beperkingen met betrekking tot het reizen van Amerikanen naar Cuba, of volgens de internationale handelsregels onaanvaardbare regelingen voor het niet financieren van de verkoop door VS-organisaties en -banken, en het garanderen daarvan door derde landen of de betaling in contanten.
Welke initiatieven denkt de Raad te nemen om de goedkeuring van dit wetsontwerp in de VS te verhinderen, dat een schending inhoudt van de regels voor de internationale handel en welke stappen is hij van plan te nemen met het oog op de algehele afschaffing van het embargo tegen Cuba en het herstel van normale handelsbetrekkingen van dit land met alle landen, en met name de lidstaten van de EU?

Moscovici
­ (FR) De maatregelen waarnaar de geachte afgevaardigde verwijst, worden genoemd in het wetsontwerp voor de begroting dat op 28 oktober 2000 is getekend door president Clinton. Het standpunt van de Unie ten aanzien van de door de Verenigde Staten afgekondigde extraterritoriale maatregelen is ongewijzigd gebleven. Ik meen dat dit standpunt genoegzaam bekend is bij de leden van het Europees Parlement. De Unie grijpt elke gelegenheid aan om haar standpunt aan de Verenigde Staten duidelijk te maken. We moeten helaas echter vaststellen dat de Amerikaanse regering nog niet de verplichtingen is nagekomen die ze zelf in het kader van het tijdens de Top van Londen in mei 1998 gesloten akkoord is aangegaan. Wij roepen de Amerikaanse regering dan ook op deze verplichtingen na te komen, aangezien wij van mening zijn dat het hier een factor betreft die een belangrijke rol speelt bij het oplossen van dit geschil.
De doelstelling van de Europese Unie met betrekking tot Cuba, zoals verwoord in het op 2 december 1996 door de Raad vastgestelde gemeenschappelijke standpunt inzake Cuba, bestaat in het aanmoedigen van een vreedzaam overgangsproces in de richting van democratisch pluralisme, eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, en herstel en verbetering van de levensstandaard van de Cubaanse bevolking. Onderdeel van deze doelstelling is verder het aansporen van het Cubaanse regime om de Cubaanse wetgeving en de uitvoering daarvan aan te passen aan de internationale normen.
Tijdens de stemming over de resolutie inzake het embargo hebben wij in het kader van de derde commissie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 9 november jongstleden dan ook een beroep gedaan op de Cubaanse autoriteiten om hun volledige medewerking te verlenen aan internationale organisaties die opkomen voor de mensenrechten. De Europese Unie is verheugd te kunnen melden dat Cuba zeer actief is gebleven in verschillende internationale en regionale forums. De Unie erkent tevens dat door de Cubaanse regering maatregelen zijn genomen voor een betere economische integratie van Cuba in de regio. De Unie wijst op de noodzaak van een geleidelijke en onomkeerbare openstelling van de Cubaanse economie voor het buitenland en verklaart Cuba in dit proces te willen bijstaan.
Tot slot neemt de Europese Unie met bezorgdheid kennis van de bevindingen van de bureaus en de programma' s van de Verenigde Naties ter plaatse. De Unie betreurt de negatieve en vaak dramatische gevolgen die het economische embargo van Amerika heeft voor de Cubaanse bevolking, in het bijzonder voor vrouwen en kinderen.

Alyssandrakis
­ (EL) Mijnheer de fungerend voorzitter, ik dank u voor uw antwoord. Ik heb gehoord dat u in uw antwoord commentaar gaf op de bewering dat op Cuba de mensenrechten en de fundamentele vrijheden niet zouden worden geëerbiedigd. U zult waarschijnlijk wel vermoeden dat ik het daar niet mee eens ben. Afgezien daarvan ben ik echter van mening dat een dergelijk oordeel inmenging is in de interne aangelegenheden van een ander land. Uitgaande van uw standpunt vraag ik mij af of er eigenlijk wel een verschil bestaat tussen het uiteindelijke doel van het Europese beleid jegens Cuba en het uiteindelijke doel van het Amerikaanse beleid jegens Cuba. Mijns inziens wil men in beide gevallen gewoon het socialistisch regime van het land uit het zadel wippen.

Moscovici
­ (FR) Het is grappig te zien hoe er vertaalproblemen kunnen ontstaan, want ik heb helemaal niet de indruk dat ik dat heb gezegd. Ik heb gewezen op de overduidelijke verschillen tussen de Verenigde Staten en Europa in hun opvattingen ten aanzien van de door de Verenigde Staten afgekondigde extraterritoriale maatregelen. Ik was verheugd om namens de Raad te kunnen mededelen dat Cuba zeer actief is gebleven in verschillende internationale en regionale forums. Ik heb erkend dat de Cubaanse regering maatregelen heeft genomen om Cuba economisch beter te integreren in de regio en heb verklaard dat Europa Cuba in dit proces graag terzijde staat. Tot slot heb ik gezegd dat de Europese Unie met bezorgdheid kennis heeft genomen van de bevindingen die de bureaus en programma' s van de Verenigde Naties ter plaatse hebben opgedaan en dat de Unie derhalve de negatieve en vaak dramatische gevolgen betreurt die het Amerikaanse embargo heeft voor de Cubaanse bevolking. Ik heb dus zo ongeveer het tegenovergestelde gezegd van wat u zojuist zei.
Tegelijkertijd moet ik u erop wijzen dat het standpunt van de Europese Unie inzake Cuba, zoals dat op 2 december 1996 door de Raad is vastgesteld, gericht is op het aanmoedigen van een vreedzaam overgangsproces in de richting van democratisch pluralisme, eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden en op herstel en duurzame verbetering van de levensstandaard van de Cubaanse bevolking. Er wordt dus geen standpunt ingenomen ten aanzien van de aard van het regime. Hooguit bevat het standpunt een aantal aanmoedigingen en aansporingen ter verbetering van de handelwijze van dit regime.
Als u niet het verschil tussen dit standpunt en andere standpunten ziet, komt dat wellicht door een bepaald vooropgezet onbegrip.

De Voorzitter


Efstratios Korakas
Vraag nr. 16 van (H-0859/2000):
Betreft: Schending van de soevereine rechten van een lidstaat door Turkije in het kader van een NAVO-oefening Turkije heeft de facto de soevereine rechten van Griekenland ter discussie gesteld door de weg te versperren voor Griekse vliegtuigen die deelnamen aan de NAVO-oefening "Destined Glory" , door de Griekse FIR niet tot de 10-mijlszone toe te laten en Griekse vliegtuigen te weren boven de eilanden Lemnos en Ikaria. Hierbij heeft Turkije het advies genegeerd van de juridische dienst van de NAVO en de door de NAVO-administratie opgestelde plannen van de oefening in de war geschopt. Dit optreden heeft ertoe geleid dat de Griekse regering haar strijdkrachten van de oefening heeft terug getrokken.
Hoe beoordeelt de Raad deze aantasting van de soevereine rechten van een EU-lidstaat, welke zich heeft voorgedaan in het kader van de NAVO? Denkt hij stappen bij de Turkse autoriteiten te ondernemen om een einde te maken aan deze provocaties, en zo ja, welke? Wat zullen de gevolgen van deze stappen zijn voor de banden tussen de EU en Turkije, vooral in de context van het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid, rekening houdend met het feit dat Turkije kandidaat is voor toetreding?

Moscovici
. ­ (FR) Wat betreft het incident met de Griekse en Turkse vliegtuigen tijdens de oefening Destined Glory, dient te worden benadrukt dat dit incident zich heeft voorgedaan in het kader van een NAVO-oefening tussen twee lidstaten van het Atlantische Bondgenootschap. Het is dus aan de NAVO om de maatregelen te nemen die zij noodzakelijk acht om dergelijke voorvallen in de toekomst te voorkomen. Dit incident is binnen de Raad van de Europese Unie overigens niet aan de orde gesteld.
In het licht van het conflict tussen Turkije en Griekenland in de Egeïsche Zee wijst de Raad op de conclusies van de Europese Raad van Helsinki, waarin wordt aangedrongen op een vreedzame oplossing van de geschillen overeenkomstig het Handvest van de Verenigde Naties en waarin de kandidaat­landen dringend worden opgeroepen alles in het werk te stellen om hun eventuele grensconflicten en andere soortgelijke kwesties bij te leggen. Mochten ze daarin niet slagen, dan zouden ze hun geschillen binnen een redelijke termijn moeten voorleggen aan het Hof van Justitie. Tot uiterlijk eind 2004 zal de Europese Raad de nog bestaande conflicten analyseren, met name wat betreft hun gevolgen voor het toetredingsproces, en bevorderen dat ze door tussenkomst van het Internationale Hof van Justitie worden bijgelegd.
Kwesties betreffende de oplossing van de conflicten tussen Griekenland en Turkije maken over het algemeen deel uit van de dialoog inzake aangescherpt beleid die plaatsvindt in het kader van pretoetredingsstrategie van Turkije en in het kader van het partnerschap voor de toetreding, waarvoor de Commissie onlangs een voorstel heeft ingediend dat het Franse voorzitterschap van de Raad op zeer korte termijn wil laten aannemen. De Raad is bovendien verheugd over het feit dat de ministers van Buitenlandse Zaken van Turkije en Griekenland tijdens hun ontmoeting op 31 oktober jongstleden hebben besloten om in het kader van de NAVO en op bilateraal niveau te streven naar op wederzijds vertrouwen gebaseerde maatregelen.

Korakas
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, allereerst is het voor ons absoluut onaanvaardbaar dat, zoals de fungerend voorzitter zei, de Griekse regering dit thema niet in de Raad heeft aangekaart. Hierdoor is namelijk, terecht, enorme ophef veroorzaakt in Griekenland.
Ten tweede stuurt de Raad ons als Pontius Pilatus door naar de NAVO en neemt hij geen enkel standpunt in ten aanzien van de provocerende houding van Turkije dat de soevereine rechten van Griekenland betwist. Deze keer vond de betwisting plaats ter gelegenheid van NAVO-oefeningen. Begrijpt de Raad dan niet dat dit een uiterst politiek probleem is en zijn houding van gelijke afstand tussen slachtoffer en agressor onaanvaardbaar is?
Het is verder een feit dat Turkije de Griekse FIR van 10 mijl en de luchtcorridors boven Limnos en Ikaria betwist, ofschoon deze kwesties zijn geregeld met de overeenkomsten van Lausanne en Montreux, en met bilaterale verdragen tussen Turkije en Italië, en tussen Italië en Griekenland.
Houdt u ten derde geen rekening met het feit dat de juridische raad van de NAVO zich voor de rechten van Griekenland overeenkomstig de internationale verdragen heeft uitgesproken, los van het feit dat de NAVO daarna onder druk van Turkije op het allerlaatste moment de plannen voor de oefeningen heeft gewijzigd?
Ten vierde en tot slot zou ik willen weten of u niet van mening bent dat u met uw antwoord Turkije, kandidaat-land voor toetreding tot de Europese Unie, een hart onder de riem steekt bij de betwisting van soevereine rechten van Griekenland, lid van de Europese Unie? U geeft immers indirect toe dat er grensconflicten zijn, ofschoon in feite alles is geregeld met internationale verdragen?

Moscovici
­ (FR) Ik heb gezegd wat de Raad wel of niet gedaan heeft en wat de Raad moest doen of meende te moeten doen. Voor het overige denk ik echter dat we nu een kader hebben waarbinnen we deze specifieke problemen kunnen oplossen, namelijk de conclusies van Helsinki. Ik wil erop wijzen dat deze conclusies voor ons allen bindend zijn, aangezien ze ­ vanzelfsprekend ­ unaniem door alle lidstaten zijn aangenomen. Daarmee zal de Raad rekening houden bij de beoordeling van deze kandidatuur, die vandaag al onderwerp is geweest van een lang en diepgaand debat.

De Voorzitter
Geachte afgevaardigden, hoewel u maar met weinigen bent, doe ik u de plechtige mededeling dat wij er voor het eerst tijdens deze zittingsperiode in geslaagd zijn alle vragen te behandelen. Ik weet niet of iedereen er even blij mee is, maar het is een historisch gegeven waar wij goede nota van nemen.
Het vragenuur voor vragen aan de Raad is gesloten.
(De vergadering wordt om 18.55 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Hulp voor wederopbouw (voortzetting)
De Voorzitter
 Aan de orde is de voortzetting van het gecombineerd debat over hulp voor wederopbouw.

Folias
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, de Commissie moet allereerst haar voorstellen aanpassen aan de conclusies van de Raad van Feira. Als leden van de Europese Unie en als verantwoorde politici zijn wij allen geconfronteerd met een enorme uitdaging. Mijns inziens hebben wij nu de historische kans om aan te tonen dat onze daden stroken met onze goede intenties ten aanzien van de westelijke Balkan. De voor de Balkan uitgetrokken bedragen moeten in kwalitatief en kwantitatief opzicht beantwoorden aan een nieuw Marshallplan. Daarmee moeten wij de landen van de westelijke Balkan in staat stellen een nieuw begin te maken, wel beseffend dat dit geen derde landen zijn, maar kandidaat-landen voor toetreding tot de Europese Unie. Als dusdanig moeten wij hen ook behandelen.
Inderdaad krijgt de Europese Unie vaak het verwijt te horen dat zij de door natuurrampen getroffen landen weliswaar hulp belooft, maar haar financiële beloftes met veel te veel vertraging inlost. Daardoor wekt zij soms de indruk van gedachten te veranderen. Soms komt zij echter ook gewoon te laat met het geld over de brug. Gelukkig is er een schitterende uitzondering die de regel bevestigt, want het gaat hierbij inderdaad om de regel. Deze uitzondering is het Bureau voor wederopbouw dat zijn zetel in Thessaloniki heeft maar vanuit Kosovo opereert. Enerzijds beantwoordt dit Bureau aan het besluit van de Commissie tot gedecentraliseerd werken en anderzijds kan dit Bureau bogen op uitstekende resultaten bij het beheer van de wederopbouw. Voor 90% van de begroting voor 2000 zijn reeds contracten ondertekend, hetgeen een opzienbarend percentage is. Reeds 30% van de kredieten voor 2000 zijn uitbetaald, en wat nog nooit eerder is voorgekomen: voor het jaar 2001 heeft het Bureau gevraagd om minder kredieten voor personeelskosten. Daarom stel ik voor, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, dat wij deze mensen, die werkelijk zin hebben om de handen uit de mouw te steken, rustig hun werk laten doen. Laten wij met onze vingers van de werkwijze van het Bureau afblijven en het zelfs de verantwoordelijkheid geven voor heel de Federatieve Republiek Joegoslavië en voor elk ander gebied waar wederopbouw noodzakelijk is. Wij kunnen zelfs verder gaan en hun verzoeken knowhow ter beschikking te stellen aan andere instanties die, zoals wij maar al te goed weten, belabberd en inefficiënt werk verrichten en nagenoeg niets presteren. Ik hoop van ganser harte dat wij met deze adviezen iets goeds kunnen doen voor dit zwaar beproefde gebied dat met zulke enorme problemen te kampen heeft.

Swoboda
­ (DE) Mijnheer de commissaris, geachte collega' s, de weinige collega' s die de weg hiernaar toe hebben gevonden! Ik moet natuurlijk eerst de rapporteurs, en met name de hier aanwezige rapporteur, van harte bedanken voor hun werk en de goede samenwerking.
De spreker voor mij had het, mijns inziens terecht, over een soort Marshallplan voor dit gebied! Als iemand geld geeft, heeft hij het politiek privilege aan te geven welke politieke doelstellingen hij daarmee wil bereiken. Dat heeft de commissaris ook altijd gedaan. Toch wil ik vanavond nogmaals namens mijn fractie kort uit de doeken doen waar het daarbij voor ons om gaat.
Ten eerste zijn wij in dit gebied helaas nog steeds geconfronteerd met een situatie waarin de mensenrechten en de rechten van de minderheden nog steeds niet voldoende worden gerespecteerd. Dat is gewoon een feit. Daarom moet wij ten eerste daar helpen waar wij kunnen helpen, en waar wij een zekere bereidheid zien om in de toekomst sterker rekening te houden met de mensenrechten en de rechten van de minderheden. Dat moet ons eerste doel zijn.
Ten tweede worden in dit gebied internationale afspraken telkens weer op de helling gezet. Dat is laatst nog gebeurd met het Dayton-akkoord. Ik herinner mij nog de verkiezingscampagne in Bosnië-Herzegovina waarin vooraanstaande politici zich van Dayton distantieerden, niet omdat zij van plan waren verder te gaan en zich sterker in te zetten voor stabilisering, maar omdat zij eerder de andere kant, de kant van destabilisering uit wilden gaan. Dat was een van de meest betreurenswaardige bijverschijnselen van die campagne. Daar moeten wij ons onomwonden tegen verzetten. Eerbiediging van internationale afspraken betekent natuurlijk ook - en dit geldt ook voor Dayton ­ dat men samenwerkt met het oog op de bij het tribunaal van Den Haag aanhangige zaken. Wij moeten hier met een zekere tolerantie, maar vastberaden optreden, ook tegen Kostunica die wij hier morgen ontvangen, en tegen de nieuwe Joegoslavische autoriteiten. Er zijn enkele signalen die de goede kant uitgaan, maar het zijn er nog niet genoeg.
Ten derde mogen wij geen eenzijdige grensveranderingen dulden. Dat geldt voor Montenegro net zo goed als voor Kosovo. Ook hier moeten wij een duidelijk, ondubbelzinnig standpunt innemen. Ik wil hier meteen ook zeggen dat wij het nieuwe Joegoslavië een kans moeten geven, en hopelijk zal Joegoslavië die kans weten aan te grijpen. Ik sluit grensveranderingen niet uit, als het maar geen eenzijdige grensveranderingen zijn, door wie dan ook. Eenzijdige grensveranderingen zijn absoluut uit den boze. Als de grenzen veranderen dan alleen via akkoorden.
Mijn vierde punt is uitermate belangrijk. Er worden nieuwe grenzen opgebouwd maar er zijn er die permanent, en met het grootste gemak, over deze grenzen heen springen: de misdaadorganisaties met hun criminele activiteiten. Zij kennen geen grenzen. Grensoverschrijdende illegale activiteiten moeten wij hoe dan ook bestrijden, of het daarbij om drugshandel, grensoverschrijdende samenwerking of mensenhandel gaat.
Grenzen moeten worden afgebroken, maar niet door criminele activiteiten die helaas ook in dit gebied hoogtij vieren en zich niets aantrekken van de op andere gebieden in acht te nemen maat. Ook dat zijn doelstellingen die wij met onze financiële middelen en de instrumenten die wij nu in het leven roepen, moeten zien te bereiken. Mijns inziens willen ook de Raad en de Commissie dat wij in de komende jaren heel consequent geld beschikbaar stellen voor dergelijke doelstellingen. Als wij ergens echter gebrek aan bereidwilligheid zien, mogen wij daar in geen geval geld naartoe sturen.

Souladakis
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, morgen komt de nieuwe president van de Federatieve Republiek Joegoslavië, de heer Kostunica, op bezoek in ons Parlement, en een toesprak houden. Zijn bezoek kan een baken zijn voor ons verdere beleid. Ik hoorde echter een aantal vorige sprekers hun beklag doen over het feit dat de Europese Unie betaalt maar Amerika het hoogste woord voert. Dat is nogal wiedes. In Bosnië waren het immers de Verenigde Staten die met het akkoord van Dayton politieke daden verrichtten, en in Kosovo waren het weer de Verenigde Staten die het initiatief namen tot bombardementen en dergelijke.
Wat betekent dit voor ons? Wij moeten hieruit leren dat de politiek op het eerste plan komt, of dat de politiek tenminste gelijke tred moet houden met alle andere zaken. Men moet politieke doelstellingen nastreven, en dan stelt zich de vraag: welke politieke doelstellingen? Het lijdt geen twijfel dat de institutionele vraagstukken, de juiste werking van de democratie, een absolute prioriteit vormen voor heel dit gebied. Met een juiste werking van de democratie ontstaan vanzelf de voorwaarden voor eerbiediging van de minderheden in de verschillende regio' s. Met een juiste werking van de democratie wordt de situatie vanzelf genormaliseerd. Daarvoor zijn echter wel de juiste mensen nodig. Laten wij wel beseffen dat tijdens de overgangsfase in heel veel gevallen personen aan het bewind waren die opportunistische belangen behartigden en in feite geen gezonde belichaming waren van het politieke leven in dit gebied. Daarom moeten wij in veel gevallen onze mening over personen en situaties herzien.
Mijn tweede opmerking houdt verband met de strategie voor dit gebied. Het lijdt geen twijfel dat de integratie van de economische en institutionele perspectieven in het te volgen beleid een goede ontwikkeling is. Goede ontwikkelingen duren echter niet lang als er geen strategische horizon wordt vastgesteld. Daarom bewijst men mijns inziens niemand een goede dienst door opnieuw het vraagstuk te berde brengen van de zetel van het Bureau voor wederopbouw dat een jaar geleden met het verslag van mevrouw Pack werd beklonken. Commissaris Patten heeft enorme ervaring opgedaan met het beheer van internationale crisissen, waarin hij blijk heeft gegeven van grote wijsheid. Hij heeft een bezoek gebracht aan verschillende gebieden van de Balkan. Misschien kan hij ook naar de zetel van het Bureau voor wederopbouw gaan, naar Thessaloniki, om ter plekke vast te stellen hoe dit Bureau werkt. Ik ben het namelijk volledig eens met hetgeen collega Folias zei, en ik onderstreep dat van harte.
Maar nu genoeg gezeurd; laten wij nu de goede kant bekijken. Het verslag-Lagendijk is, evenals het voorstel van de Commissie, een uitstekend document, los van mijn kritiek op een punt daaruit. Daarmee wordt mijns inziens een kader geschetst voor politieke initiatieven. Dit kader moet echter wel nader worden ingevuld opdat ook nieuwe opvattingen hierin post kunnen vatten. Wij moeten dit gebied als een onderdeel van Europa zien, niet als een gebied waarin landen en nationale beleidsvormen van Europa of Amerika met elkaar in de clinch gaan. Als wij denken in dit gebied elkaar de loef te kunnen afsteken, vergissen wij ons. Afgezien daarvan echter ben ik van mening dat wij de goede kant uitgaan.

Gawronski
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, om te beginnen wil ik de rapporteurs bedanken voor de uitstekende verslagen die ze ons vandaag voorleggen. Het Parlement laat met deze documenten een duidelijke en ferme boodschap horen. Ik hoop dat de Commissie en de Raad die met de verschuldigde aandacht zullen opnemen en ze de twee verordeningen op adequate wijze zullen wijzigen.
We zijn ons ervan bewust dat de Europese steun belangrijk is voor de Balkan. Het herstel van een democratisch politiek systeem in Servië betekent het begin van een nieuw hoofdstuk. In deze nieuwe fase moet de Unie een hoofdrol spelen, ze mag geen trage en passieve waarnemer zijn, zoals tot nog toe het geval was. Onze economische en technische bijdrage moet relevant en doeltreffend zijn: dat is het minste wat de Unie kan doen om de regio en het hele continent een stabiele toekomst te garanderen. We moeten ons realiseren dat de weg naar de vrede in de Balkan nog lang is en dat er nog potentiële wrijvingspunten zijn die de voortgang terug kunnen draaien. Maar er is nog nooit zoveel hoop geweest voor deze regio, de zwaarst beproefde van Europa. Het bijna despotische Kroatische regime is vervangen door een democratisch en pro-westers regime. De kwetsbare landen rondom de brokstukken van Joegoslavië hebben de crisis kunnen overleven, en dat niet alleen: Bulgarije, Albanië en Macedonië hebben ook vorderingen gemaakt op economisch gebied.
In het spel van subtiele evenwichten in de huidige Balkan heeft de Europese Unie een grote, een enorme verantwoordelijkheid; en als we het hebben over de Europese Unie, bedoelen we de lidstaten maar ook de Europese Commissie en het Parlement. De lidstaten leggen prachtige intentieverklaringen af, maar die moeten worden gevolgd door concrete financiële toezeggingen. De Europese Commissie moet de verantwoordelijkheid nemen voor de goede functionering van deze programma' s. Dat is de eerste doelstelling van de twee verslagen waarover we morgen zullen stemmen. Het Parlement moet regelmatig worden geraadpleegd en geïnformeerd; dat is het tweede verzoek van de rapporteurs, en wij moeten het allemaal ondersteunen.

Schröder, Ilka
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zoals uit de onderhavige tekst blijkt hebben de Commissie en het Parlement de oorlogsschade die door de NAVO-bombardementen alleen al in Servië is aangericht, Kosovo dus niet meegerekend, op 4 miljard euro becijferd. Daarmee hebben zij indirect hun materiële oorlogsschuld erkend. De NAVO pretendeerde in te grijpen om erger kwaad te voorkomen. Door deze oorlog zijn echter meer mensen ontheemd, gedood en gewond geraakt dan tijdens de twaalf zogenaamd beslissende maanden voor de NAVO-acties. Werd dit gebied niet pas echt gedestabiliseerd door de NAVO-oorlog? Uiteindelijk diende de NAVO-interventie in de Balkan als een legitimatie voor de nieuwe NAVO-strategie en voor de zogenaamde zelfmandatering.
Nu is erkend dat oorlogsschade werd veroorzaakt en de situatie door de NAVO werd geëscaleerd, moet ervoor worden gezorgd dat de betalingen niet de helft, maar het volledige bedrag van de becijferde oorlogsschade dekken. De EU mag echter vooral geen leningen ter beschikking stellen, maar moet ­ en dit geldt met name voor de landen de Europese Unie die deel uitmaken van de NAVO ­ betalingen verrichten om de door haar veroorzaakte schade volledig te vergoeden.

Patten
Hoewel in verband met het late uur alleen nog de cognoscenti aanwezig zijn, is dit een uitstekend debat. Ik ben blij dat ik toch een aantal bekende gezichten zie in de zaal.
Ik wil niet herhalen wat de minister hier eerder heeft gezegd over de Top van Zagreb. Ik steun alle doelstellingen die hij heeft uiteengezet. Deze Top vindt plaats in veel gelukkiger omstandigheden dan wij ons wellicht hadden voorgesteld toen het voorzitterschap het initiatief ertoe nam.
Ik wil vooral spreken over de verordeningen. Om te beginnen wil ik het Parlement bedanken voor zijn uitstekende en voortvarende werk bij de behandeling van de twee ontwerpverordeningen. Ik wil de twee rapporteurs van de bevoegde commissies bedanken: in de eerste plaats de heer Westendorp y Cabeza, die ter plaatse aanzienlijke ervaring heeft opgedaan met deze zaken in Bosnië, en ook de heer Lagendijk, met wie ik voortdurend in dialoog ben over Zuidoost-Europa. In zijn persoon is er in elk geval nog iemand met wie ik de eer deel Misha Glenny over de Balkan te hebben gelezen. Verder wil ik de volgende leden bedanken voor de kwaliteit van hun verslagen en adviezen: de heer Staes, de heer Färm, en de heer Gargani.
De twee voorstellen zijn een antwoord op twee sleutelprioriteiten van de Unie, namelijk bijstand leveren aan Zuidoost-Europa en wel zo snel en efficiënt mogelijk. De Europese Raden van Lissabon en Faro hebben het belang benadrukt dat de Unie hecht aan de integratie van deze regio in de economische en politieke ontwikkelingen van Europa. Ons beleid om dit te bereiken, is het proces van stabilisatie en associatie. Met dit proces levert de Europese Unie natuurlijk een toonaangevende bijdrage tot het werk in het kader van het Stabiliteitspact. De regeringsleiders hebben het vaste voornemen van de Unie bevestigd om dit proces te ondersteunen met technische en economische bijstand. Nu dankzij de moed en de vastberadenheid van het Servische volk en de democratische stromingen aldaar de democratie in Servië is teruggekeerd, bestaat de kans om welvaart te creëren in de gehele regio.
Meer dan ooit moet de Europese Unie haar toezeggingen waarmaken. Hiervoor moeten wij beschikken over de juiste juridische instrumenten, flexibele procedures en efficiënt beheer. De hervorming van de externe bijstand die de Commissie op 16 mei heeft aangenomen, geeft blijk van onze vastbeslotenheid om de snelheid, de kwaliteit en de zichtbaarheid van de externe bijstand ingrijpend te verbeteren. In Zuidoost-Europa heeft dit al geleid tot concrete resultaten.
In Kosovo hebben de taskforce, die wij luttele dagen na de beëindiging van het conflict hebben ingezet, en het Europees Bureau voor wederopbouw gedurende de afgelopen zes maanden een record neergezet op het gebied van tijdig en efficiënt hulp bieden. De cijfers illustreren dit: 84% van de middelen voor de wederopbouw in het kader van OBNOVA - van 1998 tot 2000 444,5 miljoen euro - was tegen eind oktober 2000 vastgelegd. Voor 70% van de vastgelegde middelen was een contract afgesloten, waarvan 43% was uitbetaald.
Ook in Servië hebben wij snel resultaten geboekt. Hier heeft de Commissie in iets meer dan vier weken een noodhulpprogramma opgesteld waarmee een bedrag van 200 miljoen euro gemoeid is. Vorige week werd het programma goedgekeurd door de Commissie en in het weekeinde reden de eerste vrachtwagens met stookolie Servië binnen - eerder dan volgens schema en eerder dan de meeste andere donoren. Van dag tot dag komt de uitvoering van dit programma meer op kruissnelheid: vandaag werd met het Servische elektriciteitsbedrijf een contract afgesloten voor de invoer van stroom ten belope van 30 miljoen euro. Het moet binnen enkele dagen operationeel worden. Elke dag telt in de huidige omstandigheden.
Onze hervormingen beginnen ook resultaten op te leveren in Bosnië: de tenuitvoerlegging van de bijstand is, gemeten in de bedragen waarvoor contracten zijn afgesloten en die zijn betaald, aanzienlijk verbeterd sinds onze delegatie in Sarajevo vorig jaar werd versterkt en volmachten kreeg. De resultaten zijn uiterst bemoedigend.
Dit zijn resultaten waar ook het Europees Parlement trots op kan zijn. Het was namelijk het Europees Parlement dat de noodklok luidde ten aanzien van het zwakke beheer in Bosnië. Het was het Parlement dat het Commissievoorstel steunde om het Europees Bureau voor wederopbouw in het leven te roepen. Het was het Parlement dat er, als begrotingsautoriteit, voor zorgde dat er onverwijld middelen beschikbaar kwamen voor noodhulp aan Servië. Wij hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt, maar wij moeten hierop voortbouwen. Er kan nog veel verbeterd worden en dat is het doel van deze twee voorstellen.
De leden van het Parlement hebben een aanzienlijk aantal amendementen ingediend op onze voorstellen inzake het Bureau en de verordening. Ik wil hier graag commentaar op geven.
Het was de opzet van de Commissie om vooral een eenvoudig en duidelijk voorstel voor de bijstandsverordening op te stellen. Het geeft aan wat de overkoepelende doelstellingen zijn, de belangrijkste beginselen inzake programmering, alsmede comitologie voor de programma' s, maar niet voor de afzonderlijke projecten. Bovendien wordt een eenvoudige besluitvormingsprocedure voorgesteld voor programma' s die door het Europees Bureau voor wederopbouw worden beheerd.
Ik zal een aantal algemene punten behandelen die door het Parlement zijn opgeworpen. Ik zal beginnen met de rol van de Commissie en haar financiële verantwoordelijkheid voor de activiteiten van het Bureau. De Commissie neemt haar verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de Gemeenschapsbegroting uiterst serieus. Een aantal nieuwe amendementen benadrukt deze verantwoordelijkheid door te verwijzen naar artikel 274 van het Verdrag. Maar om onze verantwoordelijkheid te kunnen nakomen, hebben wij juridische instrumenten nodig die ons in staat stellen snel en flexibel te handelen.
Ten tweede: het Parlement vraagt ons om meer specifiek te verwijzen naar sectoriële prioriteiten. Gezien de ervaringen willen wij zoveel mogelijk flexibiliteit behouden. Maar wij kunnen een aantal van de amendementen van het Parlement aanvaarden die erom verzoeken dat de belangrijkste sectoriële prioriteiten worden vermeld, zoals bijstand voor het onderwijs, de beroepsopleiding, het milieu, de civiele samenleving en NGO' s, voor etnische verzoening en voor de terugkeer van ontheemden. In dezelfde geest kunnen wij ook het voorstel aanvaarden om een verwijzing naar de conclusies van de Europese Raad van Faro in de preambule van de verordening op te nemen. Ook de resolutie van het Parlement over de mededeling van de Commissie over het stabilisatie- en associatieproces verdient een vermelding in de preambule. Wij denken dat dit hier meer op zijn plaats is dan in het artikel over de conditionaliteit.
Wij kunnen uiteraard ook het voorstel aanvaarden dat de richtsnoeren die de Commissie zal aannemen, het streven naar een grotere doelmatigheid moeten weerspiegelen, want dat is het uitgangspunt van onze hervormingen. Ik wil er evenwel op wijzen dat, nu wij een ontwerpverordening op tafel hebben liggen die probeert de zaken te vereenvoudigen, wij deze niet mogen bezwaren met allerhande voorbehouden, restricties en eindeloze bureaucratische procedures.
Zoals de heer Staes zei: wij willen dat niemand zich gedraagt als zandkorrels in het raderwerk. Als een duidelijke en eenvoudige verordening geen haalbare kaart is, dan zijn wij beter af zonder verordening. In alle duidelijkheid: wij aanvaarden de geest, mits in een aantal gevallen de formulering wordt aangepast, van de amendementen 1, 2, 5, 6, 7, het eerste gedeelte van 11, het eerste gedeelte van 13, 16 gedeeltelijk, 17, 18, 19 gedeeltelijk en 20, 21, 24, het eerste gedeelte van 28, 31 en 37 gedeeltelijk.
Het standpunt van de Commissie ten aanzien van het volledige bedrag dat wij nodig achten voor de regio, het zogenaamde financiële referentiebedrag, en of dit in overeenstemming is met de financiële vooruitzichten, is bekend. Zoals het Parlement weet, achten wij het niet noodzakelijk om hier expliciet naar te verwijzen in de verordening. Ondanks de welsprekendheid van de heer Lagendijk acht ik het niet noodzakelijk, maar hij heeft toch een heel waar woord gesproken - iets wat de heer Westendorp in andere bewoordingen ook heeft gezegd. Zij wezen er namelijk op dat deze verordeningen allemaal leuk en aardig zijn, maar als er niet voldoende middelen zijn voor de politieke prioriteiten van de Europese Unie, dan verdoen wij onze tijd.
De heer Westendorp zei, althans daar kwamen zijn woorden mijns inziens op neer, dat de Raad niet in navolging van het Nieuwe Testament wonderen kan verrichten met broden en vissen. Sommige leden van sommige Raden mogen dit wellicht als een schaamteloze onderschatting van de macht van de Raad beoordelen, maar het is volkomen waar. Wij hebben te maken met eindige begrotingen, maar ik hoop vurig dat de begroting voor de externe maatregelen van de Europese Unie de politieke prioriteiten van de Europese Unie zal weerspiegelen. Dit is de discussie die wij de afgelopen weken en maanden met de Raad hebben gevoerd en ik moet zeggen: de Commissie en het Parlement hebben het er niet slecht van afgebracht. Ik denk toch dat met name de ervaringen van de afgelopen twee maanden hebben aangetoond dat het voorstel van de Commissie inzake de financiering niet zo buitenissig was als sommigen destijds wilden doen geloven.
Laat ik dan nu ingaan op het tweede voorstel dat op tafel ligt, voor het Europees Bureau voor wederopbouw. Evenals de heer Lagendijk zo-even, wil ik mijn waardering uitspreken voor het uistekende werk dat de raad van bestuur, de directeur en het personeel in Kosovo ter plaatse hebben verzet. Zij vormen een geweldig team en het verbaast mij niet dat de resultaten van hun werk zo indrukwekkend zijn. Zij hebben een uitstekende reputatie opgebouwd voor het bereiken van resultaten en ik weet dat de delegatie van het Parlement in mei evenzeer onder de indruk was van de resultaten als ik.
Het is natuurlijk goed om lessen te trekken uit de werkzaamheden van het Bureau van de afgelopen zes maanden en te bekijken wat wij kunnen doen om ervoor te zorgen dat het nog doelmatiger kan werken. Dit is vooral van belang nu het Bureau verantwoordelijk zal worden voor de gehele Federatieve Republiek Joegoslavië.
Ons belangrijkste doel is de rol van de raad van bestuur te verduidelijken. Deze moet de verantwoordelijkheid op zich nemen voor het bestuderen en goedkeuren van de wederopbouwprogramma' s, die vervolgens voor een besluit aan de Commissie zullen worden voorgelegd. Wij willen de besluitvorming vereenvoudigen. Onder de nieuwe verordening zal de Commissie door het Bureau voorgestelde programma' s kunnen goedkeuren zonder eerst het comité van beheer te moeten raadplegen.
Laat het duidelijk zijn dat de verantwoordelijkheid voor de formele goedkeuring van de programma' s bij de Commissie blijft berusten. Het is de Commissie die besluit over de wenselijkheid van de programma' s; het is de Commissie die verantwoordelijk is voor de uitvoering van de begroting; het is de Commissie die de programma' s goedkeurt.
Een aantal amendementen beoogt ervoor te zorgen dat het Bureau handelt onder de directe en uitsluitende bevoegdheid van de Commissie en dat derhalve alleen de Commissie verantwoording aflegt voor de handelingen van het bestuur aan het Europees Parlement, de Rekenkamer en OLAF. Laat mij dit toelichten. Het Bureau heeft een zekere mate van zelfstandigheid, zoals alle Europese bureaus. Zo liggen de zaken in de huidige institutionele structuur. De zelfstandigheid waar het Bureau nu over beschikt, moet worden geëerbiedigd zolang de institutionele structuur van het Bureau niet wordt gewijzigd. Dat doet niets af aan het feit dat de Commissie de volledige verantwoordelijkheid op zich neemt voor de uitvoering van de begroting van de Gemeenschap, zoals het Verdrag voorschrijft. Ik wil het Parlement bedanken voor de bezonnen en pragmatische manier waarop het de huidige structuur van het Bureau heeft aanvaard. Ik ken de opvattingen van het Parlement op dit vlak en de Commissie zal hiermee rekening houden wanneer in de toekomst nog dergelijke bureaus opgezet zullen worden.
Verder is het talenregime een gevoelig punt. Ik hoop dat het Parlement de strekking van mijn voorstellen van mei begrijpt en op constructieve wijze met anderen zal blijven werken aan dit moeilijke punt. Het amendement van het Parlement met betrekking tot het eenparigheidvereiste kan ik echter niet steunen, want het druist in tegen de zienswijze van het college.
Wij kunnen de amendementen aanvaarden die zijn gericht op het schrappen van het vereiste van een bijkomend besluit van de Raad om het mandaat van het Bureau uit te breiden tot de gehele Federatieve Republiek Joegoslavië. Ik kan ook de amendementen aanvaarden die verwijzen naar het besluit van de Raad Algemene Zaken van 9 oktober, naar de samenwerking met NGO' s, het herstel van de burgerlijke samenleving en de rechtsstaat, naar de betaling voor diensten die door het Bureau aan derden worden geleverd, naar de mogelijkheid om bijkomende operationele centra in te richten, naar de verantwoordelijkheid van de directeur voor de tenuitvoerlegging van het werkprogramma en naar de structuur van de begroting van het Bureau.
Dit betekent dat wij de geest aanvaarden, mits in een aantal gevallen de formulering wordt aangepast, van de amendementen 1, 2, 6, 8, 10 gedeeltelijk, 11, 37, 16, 27 en 33. Wij zullen zorgvuldig overwegen of het wenselijk is dat er een expliciete lijst van punten wordt opgesteld waarmee de raad van bestuur rekening moet houden. Wij zullen dat doen om daarmee ook zijn rol op te helderen; dit betreft de amendementen 21 en 22. Wij zullen ook het door u voorgestelde tijdschema bestuderen voor de aanneming van de begroting van het Bureau, waarbij wij het beginsel van goede begrotingsprogrammering alsmede de begrotingsprocedures van de Gemeenschap zullen eerbiedigen. Dit betreft de amendementen 29 en 30.
Ik wil het Parlement nogmaals bedanken voor het harde werk met betrekking tot deze thema' s. Wij hebben in Zuidoost-Europa enorme vooruitgang geboekt. Dit voorstel zou ons in staat moeten stellen om de kansen die zich nu voordoen aan te grijpen en als Europese Unie een beslissende bijdrage te leveren aan de vrede en de welvaart in de gehele regio.
Ik moet zeggen dat de Europese Unie in de jaren negentig geen heldenrol heeft gespeeld in Zuidoost-Europa. Ik hoop dat wij gedurende het komende decennium beter een vuist kunnen maken en dat deze verordening een van de prozaïsche middelen daarvoor zal zijn.

De Voorzitter
 Dank u, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

ASEM III (Seoul, 20 en 21 oktober 2000)
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de derde bijeenkomst Azië-Europa (ASEM III - Seoul, 20 en 21 oktober 2000).

Patten
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe van het ene continent naar het andere te springen. Alvorens verslag uit te brengen van de derde ASEM-Top en de resultaten te evalueren, zal ik kort iets zeggen over het ASEM-proces. De eerste Top in 1996 werd gehouden in een tijd van groot optimisme ten aanzien van Azië. De mensen hadden het over het Aziatische economische wonder. De tweede Top, in 1998, werd gehouden in een tijd van economische crisis: velen zeiden dat Azië zijn beste tijd had gehad en dat de verwachtingen sterk overdreven waren geweest. Op de derde Top zijn wij teruggekeerd tot de werkelijkheid. Er was geen sprake van een Aziatisch economisch wonder, maar er hebben in Azië talloze opwindende gebeurtenissen plaatsgegrepen en na de crisis van 1997/98 hebben de meeste landen zich snel hersteld. Daar waar dit met het meeste succes is gebeurd, is dit te danken aan een combinatie van economische en politieke hervormingen. Tegen de achtergrond van deze ontwikkelingen hebben de ASEM-Topontmoetingen plaatsgevonden.
De uitdaging voor de derde Top, in Seoul, was de verdieping van het ASEM-proces voor zowel de deelnemende regeringen als het grote publiek. Er moest worden aangetoond dat er geen dramatische gebeurtenissen nodig zijn om een ontmoeting van Europese en Aziatische staatshoofden en regeringsleiders te rechtvaardigen. De doelstellingen voor ASEM III hebben wij geformuleerd in onze werkgroep. Vóór de Top hebben wij deze besproken met het Europees Parlement: tweemaal in de ASEAN-werkgroep en in de plenaire vergadering waar, als ik mij niet vergis, uw resolutie van 5 oktober werd aangenomen. Niet alleen hebben wij rekening gehouden met de doelstellingen van deze resolutie, wij hebben deze in de meeste gevallen ook weten door te zetten.
Naast de aanneming van drie belangrijke documenten hebben de leiders op de Top een diepgaande discussie gevoerd over gevoelige kwesties als de rechten van de mens, de Zuid-Chinese Zee, Oost-Timor en Myanmar. Zij hebben plechtig beloofd de fundamentele rechten van de mens te bevorderen en te beschermen en de democratie, de rechtsstaat, gelijkheid, rechtvaardigheid en het milieu te eerbiedigen. Er is afgesproken om de politieke dialoog op hoog niveau in het kader van ASEM te versterken door kracht te putten uit de diversiteit van zijn leden en zonder enig thema uit te sluiten. De leiders hebben overeenstemming bereikt over een uitbreiding en bijstelling van een kaderprogramma 2000 voor de Aziatisch-Europese samenwerking dat het werkprogramma zal zijn voor het komende decennium. De noodzaak van gezamenlijke inspanningen voor de tenuitvoerlegging van het Protocol van Kyoto werd bevestigd; er werd gepleit voor een dialoog tussen verbruikers en producenten om de olieprijzen in de wereld te stabiliseren alsmede voor nauwere samenwerking bij de ontwikkeling van energiebesparende technologieën. Er is gesproken over de grensoverschrijdende misdaad, uitbuiting van migranten, mensensmokkel en drugsbestrijding, die, helaas, de schaduwzijden van de mondialisering vormen.
De Top heeft een afzonderlijke verklaring aangenomen voor de vrede op het Koreaanse schiereiland, waarin hij de Topontmoeting tussen de twee Korea' s van juni begroet, beide landen aanzet om voort te bouwen op het bereikte resultaat en het belang onderstreept van een multilaterale dialoog met de Democratische Volksrepubliek Korea. Met betrekking tot uitbreiding is een tweesporenaanpak aangenomen volgens welke een kandidaat-land eerst de steun van zijn regionale partners moet verwerven voordat het verzoekt om goedkeuring van de andere regio. Het definitieve besluit wordt dan in consensus genomen door de staatshoofden en regeringsleiders. Op ASEM III is niet over specifieke kandidaten gesproken.
Op het gebied van de economische en financiële samenwerking zijn de leiders overeengekomen om gezamenlijk de uitdagingen van de mondialisering, de informatietechnologie, de e-handel en de digitale kloof aan te pakken door de onderzoeks- en informatienetwerken tussen de twee regio' s te versterken. De leiders hebben verder bevestigd dat zij vrijwillige jaarverslagen zullen uitwerken over de stand van de inspanningen om de handelsbelemmeringen, zoals omschreven in het actieplan ter bevordering van de handel, weg te nemen.
Het plan om zo snel mogelijk naar een omvangrijke nieuwe WTO-ronde toe te werken met speciale aandacht voor de specifieke behoeften van de ontwikkelingslanden, vond weerklank bij alle ASEM-partners. Op sociaal en cultureel vlak erkenden de leiders het vitale belang van nauwere contacten op het gebied van het onderwijs met specifieke initiatieven ten behoeve van het wederzijds begrip, zoals de bevordering van de samenwerking tussen universiteiten en elektronische netwerken tussen scholen. Op het verwante vlak van de menselijke contacten werd het beginsel bevestigd om het ASEM-proces te openen naar een breder segment van de burgermaatschappij, al kon het NGO-initiatief voor een sociaal forum niet worden verwezenlijkt door het verzet van enkele Aziatische partners.
Ik twijfel er niet aan dat het Parlement zal zien dat deze resultaten in de lijn liggen van de resolutie van 5 oktober waar ik het zojuist over had. De rechten van de mens en de rechtsstaat zijn in het proces opgenomen; er bestond een duidelijke consensus ten aanzien van de noodzaak van een spoedige, omvangrijke WTO-ronde, maar ik ben er niet zeker van dat dit tot dusver volledig tot uitdrukking is gebracht in de APEC-onderhandelingen in Brunei. Hoewel het voorstel om een sociaal forum in het leven te roepen het niet heeft gehaald, hebben wij contacten gelegd met het maatschappelijk middenveld en de NGO' s en ik hoop vurig dat er op dit gebied vooruitgang zal worden geboekt in de periode tot ASEM IV in Kopenhagen.
Tenslotte bestond er onder de leiders overeenstemming om de versterking van de contacten tussen parlementsleden te bevorderen, zoals voorzien in het kaderprogramma voor de samenwerking. ASEM III werd uiteraard gedomineerd door de uiterst belangrijke ontwikkelingen op het Koreaanse schiereiland, die hebben geleid tot de nominatie van de president van Zuid-Korea voor de Nobelprijs voor de vrede; de carrière van deze man wordt gekenmerkt door zijn inzet voor de democratie, de rechten van de mens en de rechtsstaat en, recentelijk, door zijn inzet voor de verzoening van het zuiden en het noorden van het schiereiland.
Dit heeft ons mijns inziens herinnerd aan het belang van de rol van Europa in Azië, niet alleen op het gebied van de economie en de handel, al moet ik daar wel aan toevoegen dat een van de factoren voor het herstel van Azië het feit is geweest dat wij woord hebben gehouden en onze markten niet hebben gesloten voor de uitvoer uit Azië. Het handelsoverschot van China met de Europese Unie zal dit jaar hoogstwaarschijnlijk 40 miljard euro bedragen. Op het gebied van de economische en handelsaangelegenheden hebben wij woord gehouden en dat is een van de zaken die ertoe bijdragen dat Azië ons serieuzer zal nemen. Het is belangrijk om erop te wijzen dat wij ook een politieke rol moeten spelen in Azië, niet alleen in de vorm van de bevordering van de democratie en goed bestuur, maar ook in de vorm van een bijdrage op het Koreaanse schiereiland en elders aan de stabiliteit en de veiligheid in de toekomst. Het ASEM-proces is een belangrijk proces. Dit was een zeer waardevolle ontmoeting. Met de tijd ontwikkelt het proces zich verder en krijgt het meer substantie. Ik kijk al uit naar de volgende ASEM-ontmoeting in Denemarken over enkele jaren en ik ben er zeker van dat wij dan zullen kunnen voortbouwen op wat wij reeds hebben bereikt.

Jarzembowski
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het feit dat er zo weinig collega' s aanwezig zijn, is volgens mij toe te schrijven aan het snelle verloop van de debatten vanavond. Enkele collega' s die het woord wilden voeren, zijn nog niet aanwezig omdat zij waarschijnlijk nog aan het eten zijn. Ik verzoek u dan ook de geringe aanwezigheid niet te beschouwen als een graadmeter voor het belang dat zij aan dit vraagstuk hechten.
Mijnheer de commissaris, ik ben het allereerst met u eens dat dit ASEM-proces zeer belangrijk is. Het is zowel politiek als economisch van groot belang. Ik had echter wel graag gezien dat zowel dit Parlement als ook enkele van uw collega' s in de Commissie de betekenis van de betrekkingen tussen Azië en Europa in het juiste perspectief zagen en daarbij ook het visserijbeleid van de Unie in de gaten hielden. Ik hoop dat mijn Spaanse collega' s en ook commissaris Fischler mij deze opmerking vergeven. Als men de politieke en economische ontwikkeling in de multipolaire wereld op lange termijn bekijkt, stelt men vast dat de betrekkingen van Azië met Europa, en omgekeerd, van groot belang zijn. Daarom zijn wij blij met de Topconferentie van Seoul waar op een of twee regeringsleiders na, alle regeringsleiders aanwezig waren. Dat was zeer belangrijk.
U had gelijk: in positieve zin kwam de Aziatische Top natuurlijk enigszins in de schaduw te staan van de ontwikkeling in de twee delen van Korea. Daardoor werd meer tijd besteed aan de bespreking en de evaluatie van de toenadering tussen de twee delen van Korea dan aan een inhoudelijke bespreking van het Aziatisch proces. Wij moeten echter allen verheugd zijn over de gunstige ontwikkelingen daar. Ik ben echter zo vrij om een opmerking te maken aan het adres van de arme vertegenwoordiger van de Raad die moet notuleren. Het was natuurlijk in Seoul een pijnlijke zaak dat, terwijl bepaalde lidstaten van de EU aankondigden ambassadeurs met Noord-Korea uit te willen wisselen, andere lidstaten dat niet deden. Wij zouden er goed aan doen, als wij tenminste een gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid willen, alle vijftien landen een gezamenlijk besluit te laten nemen om met Noord-Korea op hetzelfde tijdstip en onder gelijke voorwaarden betrekkingen aan te knopen. Dat is veel beter dan verschillende staatshoofden en regeringsleiders solotoeren te laten verrichten.
Ik moet echter volmondig toegeven dat de overeenstemming die kon worden bereikt over het kaderprogramma voor de Euro-Aziatische samenwerking een goede zaak is. Hebt u, mijnheer de commissaris, echter begrepen hoe de inhoud van dit kaderakkoord in mekaar zit? Ik heb nog steeds de grootste moeite om precies te begrijpen wat men voor de komende tien jaar heeft afgesproken. Ik geloof dat het voor het Parlement ­ ook indien nu maar weinig afgevaardigden aanwezig zijn, maar enkelen zullen toch de notulen lezen en wij, de weinige specialisten, zullen hoe dan ook de zaak in de gaten houden ­ vooral belangrijk is dat wij nu betrokken worden bij de invulling van het kader voor de Euro-Aziatische samenwerking. Ik vind sowieso dat het Parlement veel te reactief is, temeer daar wij in u, mijnheer de commissaris, een goede gesprekspartner hebben. Wij moeten dan ook voor Kopenhagen en voor de conferenties plaatsvinden, overeenstemming zien te bereiken over de inhoud. Wij moeten als Parlement suggesties doen voor de manier waarop wij het door u besloten kader kunnen invullen.
Het verheugt mij ten zeerste dat de Europese kant zich zo duidelijk heeft uitgesproken over de mensenrechten. Wij moeten echter wel nog eens in alle rust nadenken over de gevolgen daarvan, over hetgeen dit impliceert. Mijns inziens was dit een goede politieke belijdenis, maar niet alle problemen zijn daarmee de wereld uit geholpen.
Ik geloof dat wij als Parlement tot taak hebben ­ en gelukkig heeft men dit van Europese kant in de conclusies laten opnemen ­ de samenwerking tussen het Europees Parlement en de parlementen van de Aziatische landen, na de eerste ASEM-conferentie die wij enkele jaren geleden in Straatsburg hebben gehouden, nieuw leven in te blazen. Dat is een belangrijke taak en ik hoop dat het Parlement zal voorstellen de tweede bijeenkomst volgend jaar, kort voor Kopenhagen, te houden. Deze zal in Azië moeten plaatsvinden omdat de eerste bijeenkomst in Straatsburg werd georganiseerd. Juist omdat u de samenwerking tussen Azië en Europa vanuit de optiek van de mensenrechten en de democratie bekijkt, is het voor mij belangrijk dat wij met de parlementen van de Aziatische landen nauwer samenwerken en ervoor zorgen dat deze samenwerking vruchten afwerpt.

De Voorzitter
 Mijnheer Jarzembowski, wat betreft uw opmerking over het kleine aantal aanwezigen, als we de commissaris ook meetellen, is 75 percent van de sprekers aanwezig. Dat is toch niet slecht!

Maaten
Voorzitter, wij hebben een maand geleden al over deze zaak gesproken en hadden toen een heel goed gesprek met de commissaris. Vol verwachting klopte ons hart. Een positief aspect is natuurlijk de opening naar Noord-Korea die bereikt is. Jammer dat daarvoor van onze kant niet de middelen beschikbaar zijn gesteld die er eigenlijk bij horen. Overigens is wat ons betreft het resultaat toch wat dunnetjes en dat is nog vriendelijk uitgedrukt. Ons probleem met ASEM III is niet zozeer wat wel is bereikt, want projecten inzake het witwassen van geld, HIV en AIDS, voedselveiligheid en dergelijke zijn natuurlijk positief. Er zijn zelfs twee concrete voorstellen aangenomen met name de rondetafel over globalisering en het duo fellowship program, 4300 fellowships ten belope van 25 miljoen Amerikaanse dollar. Dat is natuurlijk niet niks, maar daar hebben wij toch onze vraagtekens bij. Daar kom ik zo op terug.
Belangrijker is wat er niet is aangenomen. Er had zoveel meer kunnen gebeuren op het punt van financiële stabiliteit, handel en investeringen, infrastructuur. Een ASEM-milieucentrum werd gesuggereerd. Dat waren goede zaken geweest. Wat wij ernstig vinden, is wat er niet is uitgekomen op het gebied van mensenrechten. Er zijn dingen gezegd, maar wij vinden daarvan niets terug in de projecten die zijn afgesproken en zelfs niet op het terrein van bijvoorbeeld behoorlijk reserve, dat had toch best gekund. Dat behoorlijk reserve heeft overigens ook wel iets te maken met die globalisering. Wij hebben afgesproken om ons met globalisering bezig te houden en met name met de negatieve effecten die dat heeft. Wat ons betreft heeft globalisering juist positieve effecten. Negatieve effecten zijn er maar wij moeten toch ook kijken naar de positieve effecten.
Ten aanzien van het fellowship program vinden wij het onbegrijpelijk dat het secretariaat daarvoor in Seoul wordt gevestigd. ASEF in Singapore functioneert uitstekend. Waarom is dat daar niet ondergebracht?
Wij weten dat de Commissie ASEM uiterst serieus neemt en wij steunen de Commissie wat dat betreft ook van harte. De vraag voor ons is of onze ministers ASEM serieus genoeg hebben genomen. Wij denken dat ze een jammerlijk gebrek aan ambitie hebben getoond en zij verdienen dan ook geen applaus.
Er zijn wel vorderingen gemaakt op het punt van de parlementaire dialoog Azië-Europa. Misschien kunnen wij als parlementariërs tot stand brengen wat de ministers op dit punt niet is gelukt. De Europese Commissie verdient onze steun want wij zijn ervan overtuigd dat zij de goede kant op gaat. Wij vinden echter dat de ministers een veel beter resultaat hadden moeten kunnen bereiken.

De Voorzitter
Ik heb zeven ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.

Regionale visserijorganisaties (RVO's)
De Voorzitter
 Aan de orde is het verslag (A5­0275/2000) van de heer Jové Peres, namens de Commissie visserij, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement: deelneming van de Europese Gemeenschap aan regionale visserijorganisaties (RVO's) (COM(1999) 613 ­ C5-0108/2000 - 2000/2068(COS)).

Jové Peres
Mijnheer de Voorzitter, de regionale visserijorganisaties worden steeds belangrijker, vooral in wateren waar sprake is van een gedeelde soevereiniteit en voor het beheer van migrerende of grensoverschrijdende visbestanden. Zij vormen een uiterst geschikt middel voor een rationeel beheer van de visbestanden, omdat zij zijn afgestemd op de specifieke kenmerken van een bepaalde visserijzone. Daarom is het van groot belang dat de Europese Unie beschikt over de noodzakelijke mechanismen om een volledige en volwaardige deelneming te waarborgen. De mededeling van de Commissie gaat alleen in op de aspecten die te maken hebben met de bevoegdheden van de Gemeenschap en de lidstaten voor de taken die voortvloeien uit de deelneming aan de regionale visserijorganisaties. Dit zijn belangrijke aspecten, maar het volstaat niet, want wij hebben een duidelijk, uniform en homogeen schema nodig voor de deelneming van de Europese Unie aan de regionale visserijorganisaties; gezien de diversiteit van de bestaande organisaties zal de deelneming van de Gemeenschap telkens moeten worden afgestemd op de respectieve kenmerken ervan, maar tegelijkertijd gebaseerd moeten zijn op dezelfde juridische en institutionele basisbeginselen. Het verslag van de Commissie visserij pleit daarom voor een uniforme taakverdeling tussen de Gemeenschap en de lidstaten ten aanzien van alle regionale visserijorganisaties.
Op het terrein van de communautaire acties is een hoofdrol weggelegd voor de Commissie, die borg staat voor het communautaire belang. De diensten van de Commissie zullen zich niet mogen beperken tot de vertegenwoordigingstaken waartoe zij zich tot nu toe in de meeste gevallen bij gebrek aan middelen hebben moeten beperken; in de toekomst mogen de diensten van de Commissie niet langer slechts als "façade" fungeren, zij moeten op duidelijke en zorgvuldige wijze alle aspecten in verband met de deelneming van de Gemeenschap aan deze organisaties voor hun rekening nemen, zowel op het gebied van vertegenwoordiging, controle bij de verstrekking en verificatie van gegevens en de deelneming aan wetenschappelijke fora: kortom, in het algemeen het aansturen van het communautair beleid en de controle op de visserij die in het kader van deze organisaties plaatsvindt.
De controle op de visserij raakt aan de jurisdictie van de lidstaten en dientengevolge in zekere mate aan de kern van hun soevereiniteit. Deze controle moet worden overgedragen aan een volledig communautaire instantie, zodat het gemeenschappelijk visserijbeleid van toepassing is op alle lidstaten en alle schepen en actoren ongeacht hun nationaliteit. Zo kan de doorbreking van het beginsel van gelijke behandeling worden vermeden. Daarom moet de leiding van de controle en geleidelijk aan de uitvoering ervan worden opgedragen aan de diensten van de Commissie, hetgeen betekent dat de kosten ervan ten laste van de communautaire begroting moeten gaan komen.
Met het oog op de rechtszekerheid moeten de bestaande mechanismen voor de omzetting van het Gemeenschapsrecht worden verbeterd, omdat deze te traag zijn. Deze bespoediging van de omzetting in Gemeenschapsrecht van de bepalingen die zijn goedgekeurd in regionale organisaties, staat de aansturing van het communautaire visserijbeleid door de Raad en het Parlement niet in de weg.
Vanwege het toenemende belang van de regionale visserijorganisaties (RVO' s) moet de Europese Unie haar volledige bevoegdheden op visserijgebied op zich nemen; dit stuit vooral op het probleem van personele en materiële middelen. De Commissie heeft om het probleem van de middelen te omzeilen, gekozen voor een herformulering van de door de Gemeenschap en de lidstaten te verrichten taken zonder dat de respectieve bevoegdheden worden gewijzigd. Deze aanpak, die bij wijze van overgangsmaatregel aanvaardbaar zou kunnen zijn, zou tot ernstige institutionele en coherentieproblemen leiden indien zij een permanent karakter zou krijgen.
In de door de Commissie voorgestelde taakverdeling zou de Gemeenschap een vertegenwoordigende taak krijgen op hoog niveau, terwijl de vertegenwoordiging in de wetenschappelijke en technische comité' s zou worden overgelaten aan de lidstaten; ook de bijdrage aan de werkzaamheden van de regionale visserijorganisaties zou worden toevertrouwd aan de lidstaten, evenals de inspectie- en controletaken. Dit zou erop neerkomen dat de rol van de Gemeenschap als verdragsluitende partij zou worden gereduceerd tot die van façade.
Europa kan niet worden opgebouwd met holle verklaringen. Zolang er een gemeenschappelijk visserijbeleid is en de Gemeenschap op het gebied van de visserij bepaalde bevoegdheden heeft, dient zij zich hiernaar te gedragen en moet zij zich de personele en materiële middelen verschaffen die zij voor de uitvoering van haar taken nodig heeft, overeenkomstig het beginsel van toereikende middelen voor het gemeenschappelijk visserijbeleid. Voorts is de Gemeenschap verdragsluitende partij bij de RVO' s en dient zich hiernaar te gedragen en de haar opgelegde rol ook daadwerkelijk te vervullen. De toepassing van dit beginsel brengt financiële gevolgen met zich mee en vereist nadere juridische uitwerking alsmede, wellicht, een zekere soevereiniteitsoverdracht; wanneer men evenwel kiest voor een bepaald politiek organisatiemodel, dan moet men ook de middelen verschaffen waarmee een dergelijk model kan worden gerealiseerd.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, vandaag de dag zijn de regionale visserijorganisaties de beste, zoniet de enige, waarborg voor het beheer van de visbestanden in de wereld en in de toekomst zal dit in nog sterkere mate gelden. Dit belang heeft de rapporteur heel goed begrepen. Hij heeft een uitstekend verslag uitgewerkt waarin hij de vinger legt op het echte zwakke punt van de mededeling. Deze zit vol goede bedoelingen, die echter alleen bewaarheid kunnen worden als er sprake is van daadwerkelijke politieke wil.
Aangezien er in de wereld maar weinig kuststaten zijn met het economische, juridische, wetgevende en politieke potentieel van de Europese Unie is het duidelijk dat wij ons op onze verantwoordelijkheden moeten bezinnen. Desalniettemin toont de Gemeenschap geen inzet of initiatief; hooguit reageert zij. Maar zij reageert met zo weinig middelen en anticipeert zo weinig dat het wel lijkt alsof David erop uit wordt gestuurd om de strijd aan te binden met Goliath, behalve dat David in de Bijbel overwon, hetgeen hier niet het geval is.
Ik ben waarnemer geweest bij een aantal regionale organisaties en ik kan u verzekeren dat het beschamend is om te zien hoe twee of drie ambtenaren van het middenkader, uitgeput door gebrek aan slaap, trachten te reageren op problemen die men al maanden kon zien aankomen. En dit tegenover uiterst machtige delegaties, hetzij omdat zij grootmachten vertegenwoordigen zoals de Verenigde Staten of Japan, hetzij doordat zij van tevoren een intelligent beleid hebben gevoerd en bondgenootschappen zijn aangegaan. Nu het Directoraat-generaal Visserij een proces van herstructurering doormaakt dat kan leiden tot meer personeel en betere middelen, moeten wij mijns inziens eisen dat hier in de eerste plaats iets aan wordt gedaan. Dit zou in de eerste plaats betekenen dat de Gemeenschap niet meer alleen maar zou reageren op praktijken als de Overeenkomst van de Galápagos, die overduidelijk de bedoeling heeft om de territoriale wateren van vier landen unilateraal uit te breiden, wat indruist tegen de minimumnormen van het internationaal zeerecht, of op willekeurige pogingen om de communautaire vloten te weren, terwijl dat toch de enige zijn die strikte normen en regelgeving moeten naleven.
Verder is het niet alleen de taak van de Commissie om ons op internationaal maritiem vlak te vertegenwoordigen, maar ook om het initiatief te nemen. Zij zou de oprichting van nieuwe regionale organisaties moeten bevorderen, om te beginnen waar de Gemeenschap reeds aanwezig is, zoals in het westen en zuiden van de Stille Oceaan. Met het oog op de voorziene herstructurering wil ik expliciet vragen dat er een eenheid voor sterk migrerende soorten wordt opgericht. Ook de Commissie heeft zich de noodzaak hiervan gerealiseerd en heeft een aantal specifieke verordeningen voor deze soorten opgesteld, vooral gericht op onder goedkope vlag varende vaartuigen, een praktijk die om onverklaarbare redenen steeds sterker toeneemt.
Rest mij nogmaals mijn steun te betuigen aan het uitstekende verslag van de rapporteur.

Stihler
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur en de commissaris bedanken.
De regionale visserijorganisaties en de deelneming eraan van de Gemeenschap zijn van groot belang. Deze organisaties bestrijken bijna alle wereldzeeën en vormen een middel voor een actief behoud en beheer van de visbestanden. Over deze waardevolle hulpbron wil ik het hier hebben.
Wij staan nu al voor een uitputting van visbestanden die de visserij in een crisis dompelt. Wij hebben te maken met overbevissing, vervuiling van onze zeeën, klimaatverandering - zoals wij momenteel zien op de Conferentie in Den Haag - en de verandering van het natuurlijk milieu zet deze eindige hulpbronnen onder steeds grotere druk.
Een hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid is onontkoombaar, maar het komt erop aan dat wij de juiste hervormingen doorvoeren. In Schotland zijn de Schotse vissersbond en het Wereld Natuur Fonds bijeengekomen om het concept van zonaal regionaal beheer voor te stellen. Dit houdt in dat alle belangengroepen binnen een bepaalde regio worden betrokken bij een plan voor het beheer van de visbestanden. Hoewel de aanbevelingen aanvankelijk uitsluitend een adviserend karakter zullen hebben, hoopt men dat het project zijn doelmatigheid zal bewijzen en in de loop van de tijd een beheerstaak zal krijgen.
Deze ontwikkeling naar een regionalisering van het gemeenschappelijk visserijbeleid zal van cruciaal belang zijn om actie op lokaal niveau van de grond te krijgen. Regionale visserijorganisaties spelen een rol op internationaal vlak; regionaal of zonaal beheer kan het mondiale op lokaal niveau brengen. Dat zal pas echt bijdragen tot duurzame visserij.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, ik heb maar een minuut om mijn steun te betuigen aan het uitstekende verslag van collega Salvador Jové. De rapporteur behandelt hierin op passende wijze een onderdeel van het gemeenschappelijk visserijbeleid dat binnen de Unie niet de erkenning geniet die het verdient.
De Europese landen bijten zich zodanig vast in de twistappel van de communautaire wateren dat zij in de praktijk de mondiale dimensie van de visserij uit het oog verliezen, zowel wat het behoud van de visbestanden en de productie als wat de markten en de aard van de vloten betreft. Bepaalde landen van de Unie - bijvoorbeeld het hier door mij vertegenwoordigde Galicië - lijden sterk onder deze situatie en het daaruit voortvloeiende gebrek aan personele en materiële middelen van de Europese Commissie om het gemeenschappelijk beleid in het kader van de regionale visserijorganisaties ten uitvoer te leggen.
De rapporteur oefent terecht kritiek uit op deze onvolkomenheden. Hij stelt tezelfdertijd heel geschikte oplossingen voor die wij volmondig onderschrijven.

Langenhagen
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de visbestanden verkeren over heel de wereld in een zorgwekkende toestand. Dat weten wij inmiddels allemaal. Een van de redenen daarvoor is, zoals wij zojuist hebben gehoord, de veelvuldige milieuverontreiniging, door bijvoorbeeld ongelukken met tankerschepen, die de laatste tijd niet bepaald zeldzaam waren.
De belangrijkste reden is echter de uitbuiting van de visbestanden ten gevolge van de buitensporig grote vangcapaciteiten van de visserijvloten. Als wij het belang van het milieu, en ook het belang van de vissers willen behartigen, moeten wij streven naar duurzame exploitatie van de visserijhulpbronnen. Voordat dit doel kan worden bereikt, moet de Gemeenschap echter nog enkele belangrijke stappen zetten. Daarvoor hebben wij echter niet al te veel tijd meer.
In haar mededeling aan de Raad en het Parlement stelt de Commissie het gebrek aan uniforme regelingen voor de visvangst binnen en buiten de exclusieve visserijzones aan de kaak. Op hoge zee geldt altijd nog het recht van de sterkste. Dit recht is gebaseerd op het heersende beginsel van het recht op vrijheid. De zee kent geen grenzen. Bijna geen enkele vis heeft een vaste woonplaats. Ik denk daarbij vooral aan de migrerende visbestanden. Als ergens overbevissing plaatsvindt, valt een dominosteen om. Hoe omzichtig men de visvoorraden ook behandelt, het zal allemaal niets uithalen als anderen hun economische belangen door dik en dun verdedigen en het gebod van de bescherming van de visbestanden met voeten treden.
Over het geheel beschouwd is de EU vierde op de ranglijst wat het visvangstpotentieel betreft. Deze belangrijke positie verleent de EU echter niet het recht alleen voor zich maatregelen te treffen. Deze maatregelen moeten stroken met haar internationale verplichtingen. Omdat deze problematiek wereldomspannend is, is internationale samenwerking geboden. Tot de belangrijkste instanties op dit gebied ­ en daarmee belanden wij bij de grondslag voor deze samenwerking ­ behoren echter met name de regionale visserijorganisaties. Deze zijn niet pas belangrijk geworden sedert de Overeenkomst van New York van 1995, maar zijn principieel het beste in staat verantwoorde visvangst te bevorderen. Alleen zij hebben de mogelijkheid regio-overschrijdende regelingen om te zetten en aan te passen aan de plaatselijke omstandigheden. Zij passen statistische programma' s toe en zijn bevoegd voor inspectie en toezichtsystemen. Zij zijn het meest efficiënt als toegezien moet worden op de eerbiediging van de voorschriften.
Gezien de grote betekenis van de regionale visserijorganisaties voor een duurzame visserij is het volgens mij onontbeerlijk de EU een plaats te geven in elke regionale visserijorganisatie. Dan zullen eindelijk allen één lijn trekken.

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, overmorgen zal ik vertrekken naar een van die regionale visserijorganisaties, en wel in Marrakech, waar ik als waarnemer van dit Parlement namens de Commissie visserij aanwezig zal zijn. Het doet mij bijzonder genoegen dat ik hier nog deel kan nemen aan het debat over het uitstekende verslag van onze collega Salvador Jové, dat het standpunt van onze commissie zeer helder verwoordt.
Wij steunen de regionale visserijorganisaties en wij vragen dat er meer regionale visserijorganisaties komen en dat de Commissie hierin een belangrijkere rol speelt. Wanneer wij het hebben over meer organisaties, dan bedoelen wij het zuiden van de Atlantische Oceaan of het zuiden van de Stille Oceaan - zoals hier werd gezegd - en dat de Commissie hier het initiatief kan nemen. Ik geloof dat de toekomst van de visserij in internationale wateren afhangt van deze organisaties en de Commissie, mijnheer de commissaris, kan zich hiervoor onmogelijk te veel inzetten. Om het standpunt van de Verenigde Naties te verdedigen, ten aanzien van zowel het Verdrag van 1982 als de Overeenkomst van New York, waar hier zo-even naar werd verwezen, moeten wij actief aanwezig zijn in deze organisaties om verantwoordelijke bevissing te bevorderen. U kunt rekenen op de steun van de Commissie visserij van dit Parlement, ook voor de, zoals hier werd gezegd, noodzakelijke bijkomende materiële en personele middelen. Wij zijn de begrotingsautoriteit en ik geloof dat wij voet bij stuk moeten houden, want er staat in deze organisaties en in deze wateren veel op het spel voor de toekomst van de visserij in de komende jaren.
Ik wil derhalve benadrukken dat er in het Europees Parlement nagenoeg eensgezindheid bestaat en dat de Commissie dus moet weten dat wij bondgenoten zijn in deze opbouwende strijd, opdat zij een groter gewicht in de schaal kan leggen en, zoals werd gezegd, meer ambtenaren krijgt. Het is duidelijk dat de vertegenwoordiging van de Europese Unie in vergelijking met andere landen gering is, mijnheer Fischler. Verder wil ik u zeggen dat wij onze strategie zullen voortzetten om u van tevoren in onze commissie te laten vertellen wat de Commissie precies zal verdedigen. Hetzelfde zullen wij doen met de visserijsector zodat wij een volledig beeld krijgen. Na afloop zult u in onze commissie moeten terugkomen om verantwoording af te leggen.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik onze rapporteur, de heer Jové, nogmaals feliciteren met zijn uitstekende verslag.

Nicholson
Om te beginnen zou ik het verslag dat wij hier bespreken met instemming willen begroeten. Het beheer, de controle en het behoud van de visbestanden vormen, waar je ook kijkt, een groot probleem. Wij zijn ons daar overal in de Europese Unie en daarbuiten terdege van bewust.
Het is ook een bron van grote onenigheid tussen enerzijds de vissers en anderzijds de wetenschappers. Als politici bevinden wij ons in zekere zin tussen twee vuren. Wij zijn geen vissers en ook geen wetenschappers en wij proberen een middenweg en de waarheid te vinden tussen wat de beide groepen ons vertellen. Dit is een uiterst ingewikkelde situatie waaruit wij een uitweg moeten vinden.
Ik zou het Parlement en de commissaris willen zeggen dat wij informatie nodig hebben volgens de hoogste normen en van de hoogste kwaliteit, die wij allemaal kunnen aanvaarden, of wij nu wetenschapper, visser of politicus zijn. Daarom denk ik dat er voor de Commissie een grote rol is weggelegd om de vissers zover te krijgen dat zij met haar samenwerken en een oplossing vinden die wij allemaal kunnen aanvaarden.
De Commissie zou rekening moeten houden met het standpunt van de nationale en regionale instanties en van de sector. Overigens bleek de commissaris, toen hij vorige maand op mijn verslag reageerde, geografisch wat in de war te zijn - hij wist niet of hij naar Schotland, Ierland of Noord-Ierland ging. Ik ontdekte plotseling dat hij naar Schotland en naar de Ierse Republiek ging, maar niet naar Noord-Ierland. Hopelijk zal hij er in de toekomst, geografisch gesproken, beter voor staan. Ik weet dat hij weet waar Noord-Ierland ligt en ik hoop dat hij in de toekomst de vissers aldaar zal komen bezoeken.
Tot slot nog dit: ik denk dat wij ons allemaal bewust zijn van de toestand die ons in december te wachten staat bij de vaststelling van de totale toegestane vangst en de quota. Voordat wij tot een besluit komen dat een einde maakt aan de chaos, staat niet alleen de regionale en nationale instanties en de vissers, maar ook de Commissie nog een uiterst moeilijke periode te wachten. Wij moeten deze zaken op een betere manier en op een geschiktere tijd van het jaar behandelen, met een langere voorbereiding en meer samenwerking dan in het verleden het geval was. Mag ik de Commissie verzoeken om hier nota van te nemen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil u eerst hartelijk danken voor uw steun aan onze inspanningen tot bevordering en versterking van de activiteiten van de Gemeenschap in de regionale visserijorganisaties. Ik ben het met al degenen eens die zeiden dat wij meer regionale visserijorganisaties nodig hebben. Ik deel de mening van de heer Varela en anderen dat in deze regionale visserijorganisaties de Commissie een passende rol moet spelen.
Ik ben het verder met het Parlement eens dat controle een hoeksteen moet zijn van het visserijbeleid. Ik moet hier echter nogmaals met klem op het standpunt van de Commissie wijzen. Wij zij niet de enigen die de verantwoordelijkheid voor de controle in de regionale visserijorganisaties op zich moeten nemen. Het zijn de lidstaten die ­ ook overeenkomstig onze fundamentele structuur in de Europese Unie ­ in eerste instantie voor de controle moeten zorgen. Als vlaggestaten hebben zij soevereine rechten en bij de uitoefening daarvan moeten zij de noodzakelijke hulpbronnen, zowel menselijke als financiële en materiële hulpbronnen, ter beschikking stellen opdat de Gemeenschap kan voldoen aan haar internationale verplichtingen.
De Commissie blijft derhalve bij de conclusie in haar mededeling volgens welke de NAFO, wat de controleactiviteiten betreft, een uitzondering op de regel is, maar geen regel mag worden. De Commissie moet zich toespitsen op haar eigen taak. Zij moet zorgen voor controle op en coördinatie van de omzetting door de lidstaten van de controlemaatregelen in de regionale visserijorganisaties. Daarnaast heeft de Commissie ook nog een heleboel andere taken in verband met de onderhandelingen die in het kader van de regionale visserijorganisaties moeten worden gevoerd.
Het zou niet gepast zijn indien men de gangbare institutionele praktijk in de Gemeenschap met betrekking tot de controlebevoegdheid voor in volle zee vissende boten naast zich neer zou leggen.
Ik wil hier twee heel belangrijke punten in herinnering brengen. De Gemeenschap moet ten eerste consequent optreden; het doet er niet toe of het nu om controleactiviteiten in de communautaire wateren gaat of om controleactiviteiten in volle zee.
Ten tweede moeten de standpunten die men voor deze vraagstukken inneemt stroken met de standpunten die men in het kader van de lopende besprekingen over de zogenaamde kernactiviteiten van de Commissie inneemt. Daarom gaat de discussie over controlemaatregelen verder dan het gebied van de regionale visserijorganisaties. Wij moeten een allesomvattende procedure kiezen waarin met alle visserijactiviteiten van de Gemeenschap rekening wordt gehouden, met zowel de visserijactiviteiten in de communautaire wateren als die in volle zee.
Als wij samen willen nadenken over onze taken als Commissie op het gebied van de controle binnen en buiten de communautaire wateren, lijkt het mij goed dat te doen in de context van de voorbereiding van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Dat betekent dat wij komend jaar talrijke gelegenheden krijgen om dit vraagstuk intensief te bespreken. Dat was hetgeen ik wilde zeggen over het kernvraagstuk van het verslag.
Ik wil echter graag nog een paar opmerkingen maken over enkele andere vraagstukken. Wat de duur van de omzetting van de besluiten van de regionale visserijorganisaties betreft, ben ik het met u eens dat de balans van de Commissie verbeterd kan en moet worden. Wij konden tot nu toe weliswaar enige vooruitgang boeken maar hier moeten wij ons met name inzetten voor een betere planning van de tijd.
Wat het vraagstuk van de overtredingen en sancties betreft, wil ik erop wijzen dat de Commissie zich er altijd voor inzet sancties in de controleregelingen op te nemen. Zonder sancties zet de controle eenvoudigweg geen zoden aan de dijk. Helaas zijn wij er echter tot nu toe niet in geslaagd dergelijke plannen hard te maken omdat de Raad er altijd tegen was. Wij zullen echter proberen in het kader van de lopende werkzaamheden voor de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, waartoe tijdens de Top van Tampere een besluit werd genomen, ook bij dit vraagstuk vooruitgang te boeken.
Dan wil ik nog kort ingaan op het in paragraaf 16 geuit verwijt. Daar staat dat de Commissie het Parlement van het proces van de communautaire participatie aan de verschillende regionale visserijorganisaties wil uitsluiten. Ik moet u zeggen dat dit absoluut niet klopt. Eerder is het tegendeel waar. De Commissie heeft zich altijd voor samenwerking tussen het Parlement en de Commissie uitgesproken en heeft zich ook altijd gehouden aan de regels van het Interinstitutioneel Akkoord.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Varkensvlees (GMO)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5­0305/2000) van de heer Garot, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 2759/75 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector varkensvlees (COM(2000) 193 - C5-0225/2000 - 2000/0076(CNS)).

Ford, Glyn
Mijnheer de Voorzitter, ik heb hetzelfde probleem als de heer Nicholson, maar dan in nog ernstigere mate. Ik kwam hier op het aangegeven tijdstip voor het ASEM III-debat en moest vaststellen dat het debat reeds was gesloten. Waarschijnlijk waren enkele leden afwezig geweest waardoor het debat werd vervroegd en kwamen steeds meer leden te laat voor hun debat. Ik weet niet hoe wij dit probleem kunnen oplossen, maar ik bied mijn verontschuldigingen aan het Parlement aan voor het feit dat ik er niet was toen ik hier moest zijn. Ik weet niet hoe wij dit probleem in de toekomst kunnen aanpakken.

Garot
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, wij moeten vanavond discussiëren over de toestand van de varkenssector en de GMO daarvoor die niet goed berekend bleek te zijn op de meest recente crisis.
Tussen 1998 en 2000 is de productie namelijk op hol geslagen met een toename van 20 miljoen stuks, om een jaarlijks niveau te bereiken van 205 miljoen geslachte varkens in de Europese Unie. Wij hebben daardoor een prijsdaling van 30 % gehad met een aantal dikwijls ondraaglijke consequenties voor de producenten, in het bijzonder voor de jonge varkenshouders en diegenen die het diepst in de schulden zitten. Eenmaal failliet, zit er voor sommige varkenshouders niets anders op dan van sociale status te veranderen en gewoon in loondienst te gaan bij coöperaties of particuliere bedrijven terwijl ze op hun oude bedrijven blijven zitten. En, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, dat is niet het beeld van het Europese agrarische model waarvoor de Unie erkenning wil krijgen op het internationale toneel.
In het licht van de doelstellingen van de gewijzigde verordening nr. 2759/75 moet hier uiteraard de constatering worden gedaan dat de hulpmiddelen van de GMO van de sector varkensvlees, te weten particuliere opslag en restituties, onaangepast en ontoereikend zijn: de particuliere opslag die de exploitanten des te minder interesseert naarmate deze in werking wordt gesteld in een context van structurele crisis, en de restituties die weliswaar hun nut hebben maar die afhangen van de internationale akkoorden waarbij ze steeds meer worden beperkt. Er dienen dus nieuwe instrumenten te worden bedacht om zich te wapenen tegen iedere ernstige crisis die weer zou kunnen opduiken, ondanks een zeer hoog niveau van binnenlandse consumptie en een goed gebruik van exportmogelijkheden.
De voortdurende productiviteitsverbetering van de varkenshouderij genereert namelijk nu al een groei van het aanbod en als deze gepaard zou gaan met een onbeperkte uitbreiding van het productieapparaat, zou daar opnieuw onvermijdelijk een belangrijk gebrek aan evenwicht van de markt uit voortvloeien. Welnu, en dat heeft de laatste crisis ons geleerd, het herstel van de markten komt des te minder snel tot stand naarmate de gespecialiseerde varkenshouderij, voor het merendeel, haar productie in grote lijnen handhaaft, wachtend op betere tijden.
Beste collega' s, in deze omstandigheden betreft het probleem niet zozeer de toekomst van de productie als wel de toekomst van de producenten. Daarom is het absoluut noodzakelijk de Unie te voorzien van flexibele instrumenten om crisissen in de varkenssector te kunnen voorkomen en beheersen.
De Commissie stelt ons wat dit betreft voor om een nieuw hulpmiddel op te nemen in de GMO: de reguleringsfondsen. Het idee is zeker goed, maar aangezien het toepassen ervan voor producenten en lidstaten vrijwillig is, en omdat er als tegenprestatie een bevriezing van de productie geëist wordt, biedt het voorstel in een crisisperiode geen geschikte oplossing voor de varkenshouders en heeft het uiteindelijk weinig te bieden. In zijn huidige vorm zou het zeer waarschijnlijk niets uithalen.
Daarom heeft de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, zich bewust van de ernst van het probleem, op basis van mijn rapport, amendementen ingediend om dit voorstel aantrekkelijker en efficiënter te maken. In het onderhavige geval is er sprake van het kunnen doen van betrouwbare voorspellingen over de markt via een goede kennis van de productiemiddelen; het instellen van reguleringsfondsen in alle lidstaten, met communautaire steun voor de oprichting hiervan, zodat iedere varkenshouder in de Unie, fokker of mester, die hieraan wenst deel te nemen dat ook kan doen, mits hij zich verplicht zijn productie voor vijf jaar te stabiliseren. Verder gaat het om cofinanciering van deze fondsen door de varkenshouders of hun groeperingen en door de Europese Unie, teneinde de toetreding van de producenten te stimuleren; het invoeren van differentiatie in de door deze fondsen uitgekeerde bedragen tijdens crisisperiodes; en uiteindelijk, het verplichten van de lidstaten om samen met de Commissie de meest geschikte maatregelen te nemen voor het herstel van het evenwicht van de markten in geval van ernstige crisis. Er wordt afgesproken dat bij deze poging tot herstel van de markt rekening gehouden moet worden met de ontwikkelingen van de productie in iedere lidstaat en dat de lasten moeten worden doorberekend aan de varkenshouders die geen lid zijn van het reguleringsfonds.
Mijnheer de commissaris, beste collega' s, dit zijn dus de oplossingen die de Commissie landbouw aandraagt. Wat ons betreft, zijn wij ervan overtuigd dat zij van dien aard zijn dat ze crisissen in de varkenssector kunnen voorkomen dan wel beheersen, mochten deze zich weer voordoen. Zo kunnen we, door middel van flexibele en complementaire en dus niet los van elkaar staande instrumenten en ­ dat moeten we zeggen ­ ook tegen een aanvaardbare prijs voor de Unie, de toekomst voor onze varkenshouders minder problematisch maken.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, als schaduwrapporteur voor het verslag-Garot over de gemeenschappelijke marktordening voor varkensvlees wil ik hier nogmaals uitdrukkelijk de schaduwkanten van dit in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling goedgekeurde verslag naar voren brengen. Het verslag voorziet met name in de oprichting van een reguleringsfonds voor varkensvleesproducenten, en gaat aldus verder dan het voorstel van de Commissie. Namens onze fractie heb ik voor morgen om een aparte stemming gevraagd daar ik persoonlijk tegen de gedachte van een reguleringsfonds voor varkensvleesproducenten ben. Ik heb geen enkele moeite om ja te zeggen tegen een spaarpotje voor de varkensvleesproducenten, maar ik zeg nee tegen een, nota bene met Europees geld gefinancierd reguleringsfonds voor varkensvleesproducenten.
Mijns inziens hebben wij geen behoefte aan nog meer reglementering en overheidsbemoeienis. Het is nu eenmaal een kenmerk van de vrije markt dat vraag en aanbod op elkaar worden afgestemd door middel van de prijs. Het klopt inderdaad dat de varkensvleesproducenten geconfronteerd zijn met een historisch prijsdieptepunt. Daarvoor was er echter een fase van stabiele economische omstandigheden. Het relatief geringe aanbod, dat het gevolg was van de varkenspest en de BSE-discussie enerzijds en de hoge export naar derde landen anderzijds leidde toen tot een gunstige prijssituatie. Onze boeren dringen er trouwens ook telkens weer op aan dat de overheid zich er buiten houdt. Dit is een goed moment om daar gevolg aan te geven. Mijns inziens zijn hysterische reacties nu uit den boze.
In elk goed landbouwleerboek is sprake van twee klassieke varkenscycli. Wat wij in de laatste drie jaar hebben meegemaakt is een onderdeel van de klassieke varkenscyclus, ook indien de omvang dit keer wat drastischer was. De varkensmarkt is nu eenmaal een van de weinige landbouwmarkten die in grote mate buiten de beïnvloeding door de overheid is gebleven. De varkensfokkers in mijn land zijn daarmee zeer in hun nopjes. De oprichting van een reguleringsfonds zal echter aanzienlijk meer vaart zetten achter de concentratie in de Europese slachtvarkenproductie, omdat het risico van betrekkelijk omvangrijke kapitaalinvesteringen zal worden overgedragen op het gemeenschappelijk fonds.
Ik geef mij wel degelijk rekenschap van het feit dat de landbouwfilosofieën in Europa sterk uiteenlopen. In het federale Duitse systeem in Duitsland hebben wij een andere filosofie dan in het meer gecentraliseerde Franse systeem. De gedachte van cofinanciering door de EU wijs ik resoluut van de hand. Ik wijs eveneens sterkere overheidsbemoeienis van de hand. Ik zou zeggen, Europese regelgeving: zoveel als nodig, maar zo weinig als mogelijk. Wat gaan wij namelijk doen als nieuwe landbouwcrisissen uitbreken, in bijvoorbeeld de pluimveesector? Wij kunnen niet telkens weer een EU-spaarpotje gaan aanleggen; dan is het einde zoek. In plaats daarvan zou het beter zijn indien elke varkensvleesproducent zijn eigen reserves vormde. Elke varkensvleesproducent zou zijn eigen spaarpotje moeten aanleggen: dat is mijn wens.

Martínez Martínez
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie erkent dat de markt voor varkensvlees in de Europese Unie onderhevig is aan cyclische bewegingen met perioden van een evenwichtig aanbod en bevredigende prijzen die gevolgd worden door perioden met een groot aanbod waarin de prijzen instorten. De perioden van crisis worden steeds ernstiger. De laatste crisis veroorzaakte tussen midden 1998 en begin 2000 een prijsdaling van meer dan 30%. Het gevolg hiervan is dat familiebedrijven zijn verdwenen, omdat zij voor de keuze stonden om hun bedrijf te sluiten of over te stappen op wat geïntegreerde productie wordt genoemd. Hierbij verliest de varkenshouder zijn zelfstandigheid en wordt geïntegreerd in een bedrijfsstructuur - distributieketens, supermarkten - die hun in ruil voor een zekere stabiliteit productiedoelen opleggen. Wij hebben ons zelfs afgevraagd of de cyclische crisis op de markt niet het gevolg is van speculatieve ingrepen door de genoemde bedrijfsstructuren, die zo ten behoeve van hun eigen belang de sector in hun greep krijgen.
De Commissie erkent dat de twee enige maatregelen om de markt te ondersteunen, namelijk particuliere opslag en restituties, niet volstaan om de crisis te bestrijden. Desalniettemin komt zij met een timide en ondoelmatig voorstel dat wordt gekenmerkt door een gebrek aan visie en ambitie. Meer dan op een maatregel om de inkomens van de producenten veilig te stellen, lijkt het op een paternalistisch advies: gaat u toch sparen tijdens vette jaren zodat u tijdens de magere jaren het hoofd boven water kunt houden.
Wat in het voorstel een reguleringsmechanisme wordt genoemd, komt erop neer dat de lidstaat die dit wenst een fonds kan oprichten dat door de producenten wordt gefinancierd. De deelname is op vrijwillige basis en voor een periode van tenminste vijf jaar, tijdens welke de producent zich ertoe verbindt zijn varkensstapel niet uit te breiden. De bijdrage van de communautaire begroting is nihil en de Commissie beperkt zich ertoe om in het comité van beheer de heffings- en uitkeringsdrempels vast te stellen. Het feit dat het om een vrijwillig stelsel gaat, betekent dat de inspanningen om de productie te beheersen op de schouders van enkelen komt te rusten, terwijl de rest het effect ervan ongedaan kan maken door onbeperkt te produceren tot de volgende crisis zich aandient. De tekst van de Commissie is volgens ons derhalve teleurstellend en onaanvaardbaar. Het probleem van de cyclische onevenwichtigheid van de sector wordt niet aangepakt, het beginsel van financiële solidariteit van het GLB wordt doorbroken, het vormt de aanzet tot hernationalisering en verstoort de mededinging.
Wij steunen derhalve het verslag van onze socialistische coördinator, de heer Georges Garot, en de in de Commissie landbouw goedgekeurde amendementen. Deze veranderen het voorstel in iets heel anders door, ten eerste, de maatregel voor de lidstaten een verplichtend karakter te geven; ten tweede, communautaire cofinanciering van het fonds in te voeren alsmede een bijdrage in de vorm van degressieve steun om de fondsen op te starten; ten derde, deelname van de Commissie aan de maatregelen voor de crisisbeheersing en, ten vierde, de uitbreiding van het toepassingsgebied van de maatregel tot de speenvarkenfokkerij en geïntegreerde ondernemingen. Voorts wordt gewezen op de noodzaak om de oprichting van producentenverenigingen te bevorderen, want het aantal hiervan loopt van lidstaat tot lidstaat sterk uiteen.
De door de Commissie landbouw goedgekeurde amendementen vormen voor de socialisten een aanvaardbaar kader voor de oprichting van de voorgestelde fondsen en wij zouden de Commissie willen verzoeken om haar voorstel in te trekken als zij niet bereid is deze amendementen over te nemen, want in zijn huidige vorm verdient het voorstel zowel onze afkeuring als die van de sector.

Busk
­ (DA) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen dank ik de heer Garot voor zijn verslag, hoewel ik het met de inhoud ervan niet eens ben. Dat er een crisis in de varkenssector is geweest ontken ik niet, maar ik kan niet instemmen met de door de heer Garot voorgestelde oplossing voor toekomstige crises. De varkenssector heeft namelijk als enige sector in de huidige marktsituatie standgehouden zonder al te veel ingrepen, zoals exportsteun en particuliere opslagplaatsen. Dat moet zo blijven. Het reguleringsfonds dat de heer Garot in zijn verslag voorstelt, zal met EU-steun de kleine producenten misschien op korte termijn ten goede komen en zal ze kunstmatig in leven houden ten nadele van de grote en meer productieve producenten, die nochtans de toekomst zijn voor de varkensproductie in Europa.
De extra EU-steun, die de heer Garot in zijn verslag voorstelt, druist in mijn ogen in tegen elk gezond verstand waarmee wij tegenwoordig met Agenda 2000 en de komende uitbreiding van de Unie met de landen in Centraal- en Oost-Europa het landbouwbeleid willen hervormen. Daarbij zoeken wij geen nieuwe steunregelingen, want daar is overigens in de begroting geen geld voor. Ik zou graag van de Commissie willen horen in hoeverre dit voorstel strookt met de handelsakkoorden met de WTO en Agenda 2000. De oprichting van nationale fondsen is naar mijn mening regelrecht in strijd met het gemeenschappelijk landbouwbeleid, omdat het zal leiden tot oneerlijke concurrentie onder de Europese varkensproducenten. Bovendien, en dat is nog erger, kan het aanleiding geven tot de hernationalisering van het landbouwbeleid. Daarom doe ik een oproep tot de leden om tegen het verslag-Garot en het voorstel van de Commissie te stemmen, zodat de liberale visie, die tot nog toe in de varkenssector overheerste, kan blijven bestaan.

Graefe zu Baringdorf
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, zo zie je maar weer wat je allemaal van gemeenschappelijke marktordeningen kunt maken! Ik feliciteer de rapporteur. Als alle gemeenschappelijke marktordeningen zo anticyclisch waren opgezet als hetgeen in het verslag van de heer Garot wordt voorgesteld, of als alle marktordeningen tegemoet zouden komen aan de kleine landbouwbedrijven ­ hetgeen de heer Busk zojuist aan de kaak stelde ­ hadden wij anders gestructureerde landbouwbedrijven in Europa gehad. Met de huidige marktordeningen heeft men het concentratieproces eerder in de hand gewerkt dan tegengehouden.
Het is interessant vast te stellen hoe de fronten zich kunnen omkeren. Degenen die, zoals ik, eerder tegen de traditionele marktordeningen zijn, geven steun aan dit voorstel. Mevrouw Keppelhoff-Wiechert daarentegen die zich met alle kracht verzet tegen intrekking van andere marktordeningen, of tegen invoering van cofinanciering in deze marktordeningen, zegt nu dat cofinanciering hier uit den boze is. Als wij de hier voorgestelde cofinanciering van 50% zouden invoeren in andere marktordeningen - voor bijvoorbeeld suiker waar het EP zich heftig verzet tegen elke mogelijke wijziging - zouden plotseling grote bedragen geld vrijkomen.
De heer Busk maakt zich kennelijk zorgen over het feit dat de WTO dit misschien niet zal accepteren. Blijkbaar is hij bij de suikermarktordening een heel andere mening toegedaan. Die moeten wij juist tegenover de WTO verdedigen. Dit voorstel is min of meer hetzelfde als de Amerikanen hebben gedaan. Wij voeren een verzekeringssysteem in en kunnen wel degelijk hard maken dat sociale aspecten daarbij een rol spelen. Wat de rapporteur hier op tafel heeft gelegd is een topprestatie. Daaruit blijkt wat men met administratie kan doen als men een specifiek doel voor ogen heeft, en dat doel is hier duidelijk aangegeven. U, mevrouw Keppelhoff-Wiechert hebt geen boodschap aan dit doel. Dat moet u dan echter ook zeggen, want daarover kan men van mening verschillen. Ik heb wel een boodschap aan dit doel en nogmaals, als wij dit in andere marktordeningen hadden opgenomen, hadden wij nu een heel andere structuur gehad.
Dan nu nog iets over de cofinanciering en de betrokkenheid van de Europese instanties. De Commissie heeft voorgesteld de nu bestaande marktordeningen uit te breiden met een verzekeringssysteem, mits dit uitsluitend met geld van de bedrijven wordt gefinancierd. Wat voor een voorstel is dat in hemelsnaam? U kunt dat intrekken en dan houdt u vast aan het andere; ook dat kunt u dan intrekken omdat dat namelijk de concentratie heeft bevorderd. Als men iets doet, moet men dat doen zoals de heer Garot dat voorstelt. Hij heeft uit het slechte voorstel van de Commissie een verstandig, anticyclisch voorstel gemaakt waarmee de structuur wordt veiliggesteld. Daarom zal onze fractie voor dit voorstel stemmen en ik hoop van harte dat hier morgen een meerderheid voor zal worden gevonden. Ik ben echter wel heel benieuwd, mijnheer Garot, wat op Europees niveau bij de besluitvorming in de Raad uit de bus zal komen. Ik geloof niet dat het voorstel kans van slagen heeft. Juist omdat daarmee het doel wordt nagestreefd dat ik zojuist uit de doeken heb gedaan, zal het hoogstwaarschijnlijk van tafel worden geveegd, tenzij het Frans voorzitterschap nog iets anders achter de hand heeft dat het kan aanbieden om zijn zin door te zetten. Daarom zal het waarschijnlijk een eersteklas begrafenis worden, maar wel hoogst interessant.

Fiebiger
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, het veranderen van marktordeningen heeft altijd veel voeten in aarde. Bij de besluitvorming daarover moet men de marktregulerende maatregelen voor vraag en aanbod zo zien in te kleden dat de productie, en in dit geval de productie van varkensvlees, het inkomen van de boeren waarborgt.
Er is verzet tegen het verslag. Niet iedereen voelt hier wat voor. Men komt echter ook met eisen op de proppen die verder gaan dan het verslag. In de rund- en varkensvleesproductie zijn immers verschillende dingen niet in de haak. De recent bekend geworden gevallen van BSE zullen leiden tot een productievermindering, die alles wat er tot nu toe gebeurd is, in de schaduw zal stellen. De mondialisering van de economie blijkt in dit geval een val te zijn; dit heeft helemaal niets uit te staan met cyclische crisissen. Slachtvee wordt dwars door Europa heen gereden. Met overheidssubsidies worden veestapels opgebouwd en anderzijds grote milieu-installaties gebouwd. Daarvoor biedt ook dit verslag geen panklare oplossing. Daarvoor is veel meer nodig. Het verslag probeert echter op grond van het vrijwilligersprincipe en via de oprichting van producentenverenigingen de productie te bundelen. Dit is een eerlijk en geloofwaardig streven, en daarom zal ik mijn fractie aanbevelen dit verslag niet te verwerpen.

Souchet
­ (FR) Mijnheer de Voorzitter, op het moment dat de veiligheid van onze voeding meer dan ooit actueel is en vooral op het moment dat de hele vleessector in Europa getroffen wordt door de gekkekoeiencrisis, is het uitermate belangrijk dat de wijziging van de GMO voor varkensvlees onmiddellijk wordt aangenomen.
De varkensvleesmarkt kent cyclische schommelingen, welbekend bij de economen, maar de crisis van 1998/99 was van een tijdsduur en omvang zonder weerga, hetgeen geleid heeft tot een sterke toename van dit verschijnsel, dat iedere keer talrijke familiebedrijven tot een faillissement brengt en dat iedere keer aanzet tot het concentreren en integreren van de bedrijfstak.
Deze crisis heeft heel duidelijk aangetoond dat de huidige zeer zwakke mechanismen van de GMO voor varkensvlees ontoereikend zijn en dat moet worden voorzien in een reguleringsmechanisme dat het stabiliseren van de inkomens van de producenten mogelijk maakt dankzij een systeem van heffingen in een periode van gunstige conjunctuur, en van uitkeringen in een crisisperiode, kortom, zoals de Europese Commissie voorstelt naar het voorbeeld van het Franse "stabi-porc" systeem. Maar dit voorstel zou volstrekt ontoereikend zijn indien het de lidstaten de mogelijkheid zou bieden deze reguleringssystemen te weigeren en als men het alleen aan de producenten zou overlaten om met hun bijdragen de reserves te vormen om de inkomsten in een crisisperiode te ondersteunen. Aldus zou men een varkensproductie zien ontstaan die zich afspeelt met twee verschillende snelheden.
Aan de ene kant zouden de grootste producenten of degenen die behoren tot geïntegreerde bedrijven, zich afzijdig houden van deze voorziening. Zij zouden de voorkeur geven aan systemen waarover zij reeds beschikken: individuele spaargelden, bankleningen, vereveningsfonds. Zij zouden geen enkele verplichting tot productievermindering op zich behoeven te nemen en hun recht op groei behouden. Zij zouden zo zelf de oorzaak zijn van de volgende overproductiecrisis die onvermijdelijk het failliet van de reguleringsfondsen zou veroorzaken.
Aan de andere kant zouden de kleinste producenten, de familiebedrijven, het spel der solidariteit meespelen, accepteren om hun productie te beperken en bijdragen aan een nationaal reguleringsfonds dat hen bij de volgende overproductiecrisis in zijn faillissement zou meeslepen.
De huidige GMO voor varkensvlees is uitermate zwak en veel te bescheiden. Deze ­ weinig opzienbarende ­ wijziging is de eerste die de Commissie voorstelt sinds 1975! De amendementen van onze Commissie landbouw, op initiatief van Georges Garot, wiens werk ik zeer respecteer, veranderen deze bescheiden tekst in een tekst van formaat. De wijzigingen die onze commissie heeft aangebracht zijn namelijk van groot belang. De deelname van alle lidstaten aan dit nieuwe systeem zal verplicht worden gesteld. Iedere varkenshouder, waar dan ook in de Unie, zal kunnen intekenen op deze voorziening. Dat de communautaire begroting erbij wordt betrokken is eveneens onontbeerlijk, want zonder dat zouden degenen die lid worden van een van deze reguleringsfondsen in feite alleen maar verplichtingen hebben en zou het systeem totaal geen aantrekkingskracht hebben.
De inspanningen kunnen niet alleen van de kant van de producenten komen. Daarom wil onze rapporteur een grotere betrokkenheid van de Unie, in de vorm van een cofinanciering van de reguleringsfondsen. In plaats van op die manier een systeem te creëren dat een uitzondering vormt op de internationale praktijk, komt men juist, via dit flexibele systeem voor preventie en beheersing van crisissen, en tegen een redelijke prijs, dichter bij dat wat bestaat in bepaalde derde landen, zoals het inkomensverzekeringssysteem dat van kracht is in de Verenigde staten en in Canada.
Wij ondersteunen dus het voorstel van de Commissie zoals dat ingrijpend is geamendeerd door het werk van onze Commissie landbouw, en wij stemmen voor aanneming van het verslag­Garot.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, laat ik van meet af aan duidelijk maken dat ik in principe instem met het voorstel van de Commissie tot instelling van een reguleringsfonds. Ik denk daarbij met name ook aan de Oostenrijkse landbouw.
Dit fonds kan een geschikt instrument zijn om de verliezen van varkenshouders in crisistijden binnen bepaalde perken te houden. Vooral de crisis van de varkenssector van 1989 en 1999 heeft aangetoond dat de instrumenten van de huidige marktordening, zoals particuliere opslag en exportrestituties, niet volstaan. Als wij in de toekomst dergelijke crisissen willen voorkomen of beheersen, lijkt mij het onderhavig voorstel daartoe de eerste stap.
Een ander belangrijk punt, waarvan de Commissie in haar document echter geen gewag maakt, betreft de cofinanciering. Mijns inziens moet ook op de GMO voor varkensvlees het fundamentele principe van communautaire financiering van toepassing zijn. Dit verzekert ons immers van intensieve deelneming van de boeren en stelt ons indirect in staat een productiebeperking te bereiken.
In het voorstel staat dat de lidstaten dit fonds moeten oprichten. Mijns inziens moet men ervoor zorgen dat alle lidstaten dat doen, opdat alle boeren in Europa dezelfde mogelijkheden tot deelneming hebben. Van het beheer van het fonds moet de overheid echter zoveel mogelijk de vingers afhouden. De lidstaten moeten het fonds goedkeuren en controleren, maar niet zelf beheren. Dat moeten zij aan de producentenverenigingen overlaten. De boeren moeten echter uit eigen vrije wil kunnen besluiten of zij daaraan deelnemen, maar als een boer besluit deel te nemen moet hij zich vastleggen voor vijf jaar.
Ik ben ervan overtuigd dat met dit instrumentarium de stabiliteit op de markt kan worden verbeterd. De boeren in Europa krijgen daarmee de kans cyclisch terugkerende crisissen het hoofd te bieden.

Pesälä
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, rapporteur Garot heeft het voorstel van de Commissie inzake fondsen voor de varkensindustrie zakelijk behandeld en goed gepreciseerd. De pogingen om een regeling in te voeren die voor evenwicht kan zorgen tussen de productie en de markt, zijn in het gezamenlijk belang van zowel de productieketen als van iedereen. Ik wil echter benadrukken dat wij in deze fase van de varkensindustrie geen regelgevingindustrie moeten maken. Ik ben het grondig met collega Busk eens dat wij ons nu op de uitbreiding naar het Oosten moeten voorbereiden. In een situatie waarin wij binnen enkele jaren het hele landbouwbeleid moeten herzien, is het naar mijn mening niet verstandig een sector tot een regelgevingindustrie om te vormen.
Hier staan Noord en Zuid zeer duidelijk tegenover elkaar: in het Zuiden is men meer voor een gemeenschappelijke financiering, terwijl de noordelijke varkensindustrie er van uit gaat dat zij in zeer grote mate op vrijwilligheid gebaseerd moet zijn. Op basis van vrijwilligheid kan men regelingen gaan opstellen waaraan - zoals mevrouw Schierhuber hier zojuist zei - de varkensboeren overal in Europa kunnen deelnemen. De Gemeenschap kan dan vooral in technische zin financieren, bij het op gang brengen van technische zaken, en op die manier helpen bij het op gang brengen van de regeling. Naar mijn mening zijn vrijwillige fondsen in de toekomst ook in de varkensindustrie een garantie voor stabiele markten.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, het zou verkeerd zijn als wij hier waren gekomen om dit voorstel af te breken of de Commissie te bekritiseren voor het feit dat zij het heeft ingediend. Ik wil de rapporteur voor zijn verslag bedanken. Het is, althans gedurende de elf jaar dat ik lid ben van dit Parlement, de eerste keer dat wij een debat voeren over de problemen die de varkenshouders overal in de Europese Unie teisteren. Ik zeg niet dat het goed is of dat ik het ermee eens ben, maar het is goed dat wij voor het eerst een opbouwend debat aan dit onderwerp wijden.
Het lijdt geen twijfel dat de varkenshouders, waar je je ook wendt of keert, een rampzalige periode achter de rug hebben. Ik heb familiebedrijven failliet zien gaan; ik heb geluisterd naar boerinnen die niet wisten hoe zij de problemen die de sector teisteren, moesten overleven. Nu stel ik mijzelf de volgende eenvoudige vraag: zal dit voorstel er op korte of lange termijn toe bijdragen om hun problemen te verzachten? Ik betwijfel sterk dat dit voorstel de varkenshouders op de korte of lange termijn kan helpen. Cofinanciering is één ding, maar ik vrees dat dit de concurrentiepositie in veel landen van de Europese Unie zou scheeftrekken.
Ik wil de Commissie echter vragen ­ want dat is waar het voor sommigen onder ons wellicht op aankomt ­ of het voorstel voor de lidstaten een verplichtend karakter zal krijgen. Als het in alle lidstaten wordt uitgevoerd, dan is gaat het er eerlijk aan toe. Wordt het echter niet in alle lidstaten uitgevoerd, dan is dat niet eerlijk. Dan zal de verdenking de kop op steken dat producenten in andere lidstaten oneerlijke voordelen genieten. Kan de commissaris hierop antwoorden? Of ik voor of tegen stem, hangt namelijk af van zijn antwoord.
Oneerlijke mededinging moet tot elke prijs worden vermeden. De prijzen van varkensvlees hebben altijd enorme pieken en dalen gekend, zoals mevrouw Keppelhoff-Wiechert heeft opgemerkt. In tijden van hoge prijzen ging het de producenten voor de wind. Waren de prijzen laag, dan kwamen gezinnen in de problemen. Het is een kwestie van evenwicht.
Dit is het probleem waar de varkenshouderij op dit moment mee kampt. Gaat de commissaris deze problemen ook aanpakken in de pluimveesector, de champignons, de tomaten en andere sectoren als die in de toekomst met specifieke problemen te kampen krijgen? Wij moeten ons afvragen of het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid de huidige problemen wel het hoofd kan bieden.
Het beleid is op zichzelf goed en ik steun het, maar het moet toch eerst terug naar de tekentafel. Wij moeten het nog eens goed bekijken. Er moet een nieuwe consultatieronde plaatsvinden en wij moeten meer samenwerken om te zien hoe wij tot een echt voorstel kunnen komen. Wij kunnen niet de producenten, die het al moeilijk genoeg hebben, vragen om te betalen voor iets dat zij zich niet kunnen veroorloven. Laten wij eens bekijken hoe wij de sector het beste op langere termijn kunnen steunen.

Maat
Voorzitter, het aardige van dit debat is toch wel dat naar voren komt wat je wel kunt regelen in gemeenschappelijke landbouwpolitiek en wat niet. In die zin is het een gedenkwaardige avond, met name wat betreft de Groene Fractie. Ik heb goed begrepen dat men een marktordening wil voor de intensieve veehouderij en afbraak van het landbouwbeleid voorzover het grondgebonden is, grondgebonden productie. Uitgerekend die vorm van landbouw hebben we voor de toekomst erkend als de meest duurzame, milieuvriendelijke vorm van landbouw. Op zich is dat opmerkelijk. In toekomstige discussies met de Groene Fractie zullen we daar zeker op terugkomen.
Ik wil allereerst de rapporteur, de heer Garot, complimenteren met het feit dat hij een uiterste inspanning heeft gedaan om te kijken of hij iets kan doen op het moment dat de varkenshouderij in een crisis komt. Dat op zich is een compliment waard. Ten tweede, is zijn medicijn het juiste medicijn? Daarover heb ik grote twijfels. In dat medicijn geloof ik, eerlijk gezegd, niet. Ik zal u ook vertellen waarom. Ik denk dat een marktordening alleen zin heeft wanneer je gaat praten met cofinanciering, Europese financiering en als je ook afspraken maakt met betrekking tot de hoeveelheid die je produceert. Als je dat niet doet dan is het gevaar groot dat je weliswaar de markt of de inkomens afvlakt, maar vooral in neergaande spiraal en dat kan niet de bedoeling zijn. In dat geval kies ik toch voor een vrije markt voor de varkenshouderij waarbij de markt uiteindelijk bepaalt hoe de prijs zich ontwikkelt. Ik zou dan, als we kiezen voor een marktordening en versterking van het beleid daarin, liever kiezen voor het beter toerusten van producentengroeperingen, zodat ze sterker in de markt staan, een markt die aan de vraagzijde steeds verder samenbundelt en een steeds sterkere positie krijgt. Je kunt je afvragen in hoeverre de land- en tuinbouw in Europa daar een goed antwoord op kan vinden. Ik kies in dat geval liever voor versterking van groeperingen, met name om een betere marktpositie te krijgen en om betere afspraken te maken.
In die zin moet ik toch zeggen dat ik tot een andere conclusie kom dan collega Garot en dat ik ook het Commissievoorstel, ja ik zou bijna kunnen zeggen, daar kan ik wel bijna mee akkoord gaan zoals dat voorligt, maar we moeten ook eerlijk zijn, dat stelt in wezen voor de problematiek eigenlijk niets voor.
Voorzitter, dat is de benadering die ik toch daarin zou willen kiezen, waarbij ik nogmaals het medicijn dat de heer Garot aandraagt, afwijs maar wel grote waardering heb voor de uiterste inspanning die hij gedaan heeft om toch te kijken of er een mogelijkheid is om iets meer sociaal draagvlak te brengen in de varkenshouderij.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik u, mijnheer Garot, van harte bedanken voor uw uitstekende verslag over de instelling van een reguleringsfonds in de gemeenschappelijk marktordening voor varkensvlees. Het uitgangspunt voor het voorstel van de Commissie was de crisis in de varkenssector, die wij inmiddels godzijdank hebben overwonnen. Wij bevinden wij ons momenteel gelukkig weer in een economisch gunstige fase van de varkenscyclus, die gekenmerkt wordt door minder aanbod en duidelijk betere prijzen voor de varkenshouders. Al ettelijke maanden liggen de productieprijzen bij 140 à 150 euro per 100 kilo, en volgens deskundigen zijn de vooruitzichten goed. Uit de marktontwikkeling blijkt dus dat de varkenscyclus nog steeds van kracht is, nog steeds geldt, en dat op slechte tijden goede tijden zullen volgen. Dit feit mogen wij in het debat over het onderhavig voorstel niet uit het oog verliezen.
Wij discussiëren over een instrument voor inkomenssteun aan producenten in crisistijd. Wij spreken niet over een nieuwe marktordening voor varkensvlees. Die marktordening is er al, en het zou verkeerd zijn deze in principe goed werkende marktordening op de helling te zetten.
In de bespreking van de in het verslag opgenomen amendementen wil ik mijn aandacht in eerste instantie toespitsen op de punten die zich duidelijk verwijderen van het Commissievoorstel. Het eerste punt betreft de cofinanciering. Dat is tot op een zekere hoogte ongetwijfeld het sleutelvraagstuk in de discussie over dit voorstel. Hiervan is ook in de amendementen 11 en 12 sprake. Ik moet hierbij echter duidelijk maken dat de hoofdverantwoordelijkheid voor het marktevenwicht en het daaruit resulterend prijsniveau bij de varkensvleesproducenten zelf ligt. De varkensvleesproducenten beslissen over het productievolume en daarmee indirect en automatisch ook over de prijsontwikkeling. Daarom zou het volgens mij verkeerd zijn de producenten van hun verantwoordelijkheid te ontslaan. Bovendien brengt de cofinanciering het risico met zich mee dat de signalen van de markt minder duidelijk bij de producent aankomen. Ik ben het er derhalve niet mee eens dat cofinanciering nodig is om een anticyclisch prijsbeleid te kunnen voeren. Als wij een anticyclisch prijsbeleid zouden voeren, zouden wij de varkenscyclus in het honderd sturen.
Een ding heb ik vandaag echter wel geleerd. Kennelijk zijn er afgevaardigden die graag zouden zien dat wij nu in alle marktordeningen cofinanciering zouden invoeren. Als wij inderdaad in alle marktordeningen cofinanciering zouden opnemen, zouden wij waarschijnlijk de varkenskwestie niet uitsluiten, maar daar gaat het in feite in dit debat niet om, als ik het goed heb begrepen.
Het tweede belangrijke vraagstuk is het vrijwillige karakter van het systeem. Het Commissievoorstel laat de lidstaten de keuze: zij kunnen, zo zij dat willen, een fonds instellen. In de amendementen is echter sprake van een verplichting voor alle lidstaten tot het instellen van een dergelijk fonds. Wij mogen daarbij echter niet vergeten dat de Europese varkensvleesproductie van land tot land sterk verschilt, ook qua organisatie. Ook de samenwerking tussen de verschillende fasen van de productieketen is heel uiteenlopend georganiseerd. Daarom zijn er talrijke lidstaten, maar ook talrijke varkensvleesproducenten in deze lidstaten, die een reguleringsfonds bij voorbaat van de hand wijzen. Volgens hen is daar geen behoefte aan omdat zij andere middelen hebben om tijdens een dieptepunt in de cyclus hun inkomen veilig te stellen.
Bepaalde landen dringen echter absoluut aan op een reguleringsfonds, en ik moet u in alle eerlijkheid bekennen dat als wij nu een reguleringsfonds verplicht voorschrijven, wij deze hele zaak wel op onze buik kunnen schrijven. Daarvoor zou in de Raad nooit een meerderheid worden gevonden.
Dan wil ik nu nog iets zeggen over de opneming van de gespecialiseerde speenvarkenproductie in het voorgestelde systeem. Daarop wordt in de amendementen 7 en 13 aangedrongen. Volgens mij zal dat heel wat voeten in aarde hebben daar a) de speenvarkenproductie zeer heterogeen verloopt en b) het in deze cyclusfase niet per se nodig is steun te verlenen aan speenvarkenproducenten; varkenshouders moeten worden gesteund. Bovendien varieert het gewicht van speenvarkens sterk: dit gaat van 8 tot 30 kilo. Er is evenmin een uniform prijsquoteringssysteem voor bijvoorbeeld standaardspeenvarkens, en dus heeft men geen grondslag waarvan men kan uitgaan. Daarom is het mijns inziens hier veel beter het economisch evenwicht tussen de speenvarkenprijs en de slachtvarkenprijs door de markt zelf, en niet met behulp van kunstmatige maatregelen te laten bepalen. Wij mogen ook vooral niet vergeten dat in veel landen de varkenshouders de door hun geproduceerde speenvarkens zelf vetmesten en daarmee via hun verkochte mestvarkens rechtstreeks toegang hebben tot het reguleringsfonds.
Amendement 16 is voor de Commissie niet aanvaardbaar. Dit amendement leidt tot een drastische ingreep in de besluitvormingsvrijheid van de boeren. Boeren moeten buiten het reguleringsfonds kunnen blijven als zij hun vrijheid willen behouden. Bovendien worden de maatregelen niet nader beschreven, en dus is het besluit over de toe te passen maatregelen hoofdzakelijk een aangelegenheid voor de lidstaten. Dat zou echter pas echte hernationalisatie zijn en daar ben ik het absoluut niet eens.
De voorziene productievermindering al naar gelang de lidstaat en al naar gelang de voorgaande productie komt bedenkelijk dicht in de buurt van een quotaregeling. Daardoor zou bovendien een enorme bureaucratische rompslomp ontstaan, ook met het oog op de controle. Volgens de Commissie is het wel degelijk gerechtvaardigd alleen de veehouders die tot het reguleringsfonds toetreden aan een regeling te onderwerpen. Deze krijgen immers als tegenprestatie een zekere inkomensgarantie, terwijl anderen die niet toetreden deze garantie niet hebben. Afgezien van deze vier kernvraagstukken die tijdens het debat over dit verslag aan de orde werden gesteld, zijn er nog enkele andere amendementen die van minder principiële aard zijn. Daarin is met name sprake van details van de regeling. Deze details horen mijns inziens echter niet thuis in de verordening van de Raad, maar in de uitvoeringsbepalingen.
Wat het staffelen van de steun uitgaande van het aantal dieren betreft, moet ik erop wijzen dat daarvoor in het Commissievoorstel reeds een rechtsgrondslag bestaat.
Laat mij tot slot nog kort iets zeggen over een vraagstuk dat vooral in amendement 6 ter sprake wordt gebracht, namelijk de verbetering van de statistische informatie over de ontwikkeling van de varkensstapels en de prognosemogelijkheden voor de productieontwikkeling. Volgens mij zijn hier geen nieuwe wetten, en evenmin nieuwe voorschriften noodzakelijk. Veeleer is een correcte en uitgebreide toepassing van de reeds voorhanden zijnde voorschriften door de lidstaten en hun statistische diensten noodzakelijk. Mijn diensten hebben de collega' s van Eurostat, die voor de uitvoering van deze statistische onderzoeken bevoegd zijn, reeds op de bestaande problemen gewezen en aangedrongen op een verbetering van de resultaten. In de afgelopen maanden hebben wij daarover meerdere gesprekken gevoerd tijdens welke heel duidelijk is gebleken dat er geen gebrek aan voorschriften is. Het euvel is veeleer dat de bestaande voorschriften niet voldoende serieus worden genomen, de inzameling van gegevens over de varkensstapels niet altijd correct geschiedt en evenmin de vragen aan de lidstaten altijd trouw worden beantwoord.
U kunt uit mijn opmerkingen opmaken dat ik de door u ingediende amendementen niet kan overnemen. Ik ben echter wel heel dankbaar voor dit debat en ik hoop dat het alsnog mogelijk zal zijn op grond van het Commissievoorstel in de Raad spijkers met koppen te slaan. Ik moet namelijk in aller eerlijkheid bekennen dat de meningen van de lidstaten hierover ver uiteenlopen, en daar wringt de schoen.

Graefe zu Baringdorf
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, mag ik een vraag aan de commissaris stellen? Ik ben namelijk een beetje geïrriteerd. De commissaris heeft gezegd dat de Commissie absoluut niet van plan is de gemeenschappelijke marktordening voor varkensvlees te veranderen. De titel hier luidt echter: "...over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EEG) Nr. 2759/75 inzake een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector varkensvlees" . Wat heeft de Commissie dan in hemelsnaam aan ons voorgelegd? Als u niet zo ver wilt gaan in deze wijziging, prima, daar valt over te praten, maar als u helemaal niets wilt wijzigen, klopt de tekst niet. Misschien kunt u dat nog eens ophelderen. Als u met voorstellen op de proppen komt, is het Parlement zo vrij amendementen in te dienen. Dat is ons goede recht!

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, ik zal proberen dat op te helderen. Ik heb niet gezegd dat met de aanneming van dit Commissievoorstel de marktordening voor varkens niet zou worden gewijzigd. Natuurlijk is dit een wijziging van de marktordening voor varkens. Dat staat buiten kijf. Door een aantal tijdens dit debat geuite meningen werd echter de indruk gewekt dat nu een marktordening voor varkens moet worden ingevoerd. Daarom ben ik zo vrij geweest erop te wijzen dat wij al een dergelijke marktordening hebben.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.10 uur gesloten)

