Prudentiële beoordeling van verwervingen en vergrotingen van deelnemingen in de financiële sector (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Wolf Klinz, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 92/49/EEG van de Raad en de Richtlijnen 2002/83/EG, 2004/39/EG, 2005/68/EG en 2006/48/EG wat betreft procedureregels en evaluatiecriteria voor de prudentiële beoordeling van verwervingen en vergrotingen van deelnemingen in de financiële sector C6-0298/2006.
Vladimír Špidla
lid van de Commissie. - (CS) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik zou de Commissie economische en monetaire zaken en haar rapporteur, de heer Klinz, willen bedanken voor het uitstekende verslag over de prudentiële beoordeling in de financiële sector en voor de inspanningen die zij zich getroost hebben om een gemeenschappelijk standpunt tussen de drie instellingen te bewerkstelligen.
Wij delen de mening van mijnheer Klinz dat dit voorstel voor een richtlijn de aanpak van verwervingen in de financiële sector efficiënter maakt. Wij moeten de duidelijke garantie bieden dat verwervingsbesluiten in de financiële sector op heldere en transparante wijze worden getoetst door de relevante instantie. Een legitiem bedrijfsbesluit mag nooit worden gedwarsboomd door overijverige instanties of door politieke inmenging. Als zowel de koper als het over te nemen bedrijf onder toezicht staat, moeten de verantwoordelijke instanties samenwerken, informatie uitwisselen en elkaar bijstaan. Op die manier zal het beoordelingsproces worden versneld.
Regelmatig klinkt het verwijt dat wij niet zomaar de deuren mogen openzetten voor kapitaalinvasies uit derde landen of voor overnames van onze instellingen door het grootbedrijf. Ik ben er heilig van overtuigd dat hoewel wij de belangen van onze markten, instellingen en consumenten moeten behartigen, dat niet betekent dat wij ons mogen onttrekken aan de door ons aangegane verbintenissen bij internationale forums als het WTO. Wij staan er immers ook op dat onze handelspartners zich aan die afspraken houden. De situatie is op dit moment bijzonder rooskleurig. Veel in de Europese Unie gevestigde instellingen opereren met succes in derde landen en gaan daar fusies en overnames aan in de financiële sector. Vergeet u vooral niet dat wij ook problemen in de Europese Unie zelf oplossen want ook hier stuiten instellingen op moeilijkheden wanneer zij tot de acquisitie van een bedrijf in een andere lidstaat willen overgaan.
Het is niet het doel van deze richtlijn om verwervingen in de financiële sector te stimuleren of af te remmen. Wij hebben niet de intentie het normaal functioneren van de markt te verstoren. Wij moeten er echter wel voor zorgen dat er een stevig kader voorhanden is dat leidt tot beoordeling en vervolgens goedkeuring of afwijzing van potentiële activiteiten. Essentieel hierbij is dat prudentiële beoordeling geen willekeurige uitoefening van discretionaire bevoegdheden wordt, uitmondend in geldverslindende en ondoelmatige vertragingen en obstructies. Het verslag gaat ook in op vijandige versus vriendschappelijke overnames. Vijandige overnames zijn niet weg te denken uit een normaal functionerende markt.
De Commissie meent dat de autoriteiten zich voor of tegen een dergelijk initiatief moeten uitspreken. Of het nu om een vriendschappelijk of een vijandig overnamebod gaat, de aandeelhouders hebben altijd het laatste woord. Bij elke acquisitie moeten de verkopers willen verkopen. Als aan de in de richtlijn opgenomen prudentiële criteria wordt voldaan, is er geen enkele reden een akkoord tussen instemmende kopers en verkopers tegen het licht te houden.
Ik vat samen: voor het correct functioneren van de interne markt zijn duidelijke, eerlijke en voorspelbare mechanismen en processen van doorslaggevend belang. Ik denk dat wij met deze richtlijn de huidige ambiguïteit uit de wereld helpen. Dank u voor uw aandacht.
Wolf Klinz 
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie, geachte collega's, de Raad, de Commissie en het Parlement zijn het binnen zes maanden eens geworden over wijziging van de richtlijn inzake de prudentiële beoordeling van verwervingen en vergrotingen van deelnemingen in de financiële sector.
Dankzij het snelle werk van de Commissie economische en monetaire zaken en de doelgerichte trilogen kunnen we dit dossier nog deze lente afsluiten als de Raad Ecofin er op 27 maart mee instemt. Daarmee bewijzen we tegenover de burgers dat Europa ook met 27 lidstaten slagvaardig kan optreden en snel belangrijke beslissingen kan nemen, ook over een dossier dat zeer ingewikkeld is, zoals de commissaris net vertelde.
Daarom zou ik allereerst alle betrokkenen even willen bedanken voor de goede samenwerking. Ik dank vooral de schaduwrapporteurs John Purvis en Joseph Muscat, de voorzitster van de commissie, Pervenche Berès, en alle collega's die ertoe hebben bijgedragen dat morgen de hele richtlijn waarschijnlijk door eender welke fractie zal worden aangenomen via een stemming en bloc.
Ik wil ook de constructieve samenwerking met de vertegenwoordigers van de landen aan de Middellandse Zee noemen. We hebben ze ervan kunnen overtuigen dat we rekening hebben gehouden met de brede verspreiding van de aandelen die in die landen gebruikelijk is.
Tot slot wil ik het Finse en het Duitse voorzitterschap van de Raad en ook de Commissie van harte bedanken, zij hebben ons project competent begeleid en voor een soepele samenwerking gezorgd.
De herziening van deze richtlijn is nodig. Het is al meer dan één keer gebeurd dat een bedrijf er niet slaagde om grensoverschrijdend een aandeel in een ander bedrijf te verwerven, of een bedrijf over te nemen. De reden daarvoor was dat er geen duidelijke rechtsregels waren en dat er geen uniforme beoordelingscriteria voor heel Europa bestaan die de bevoegde toezichthoudende autoriteiten hadden kunnen gebruiken voor een uniform verloop van de procedure. Dat wordt nu anders.
Met het voorstel voor een richtlijn dat de Commissie in de herfst van vorig jaar heeft voorgelegd wordt beoogd te zorgen voor meer rechtszekerheid, meer duidelijkheid en heldere regels voor de besluitvorming. Dat is de wens van alle betrokken partijen, en daarom staan wij hier achter. Alle drie instellingen - Commissie, Raad en Parlement - zijn van mening dat dit de juiste koers is en dat we een maximale harmonisatie nodig hebben om ervoor te zorgen dat voor alle marktdeelnemers en in alle lidstaten van de Europese Unie daadwerkelijk dezelfde voorwaarden gelden.
Het zal u echter niet verbazen dat er toch verschillende opvattingen bestonden over bepaalde punten, vooral over de beoordelingsperiode en over wat de alternatieven zijn wanneer de autoriteit de aanvraag afwijst, wanneer dus een verzoek om een aandeel te mogen verwerven, of een bedrijf zelfs volledig over te nemen, niet wordt ingewilligd. Tijdens de onderhandelingen hebben we echter ook deze problemen uiteindelijk kunnen oplossen, en we hebben een consensus bereikt.
Van nu af aan wordt het eenvoudiger grensoverschrijdende fusies te bewerkstelligen tussen kredietinstellingen, verzekeringsbedrijven en beleggingsondernemingen. De volgende vier punten spelen daarbij de belangrijkste rol. Ten eerste krijgen de toezichthouders maximaal zestig dagen de tijd om een besluit te nemen over een vergroting van de deelneming. De beoordelingsperiode mag slechts één keer worden onderbroken om nadere informatie te vragen, en wel voor twintig dagen wanneer de potentiële koper uit een lidstaat van de Europese Unie komt, en voor dertig dagen wanneer deze koper uit een derde land komt.
Een dergelijk onderscheid tussen bedrijven uit de EU en bedrijven uit derde landen is bedoeld om rekening te houden met het feit dat de regels voor het toezicht en de marktstructuren in derde landen vaak anders zijn dan in de Europese Unie, en dat de Europese overheden vaak niet volledig op de hoogte zijn van de situatie in die landen. Dat betekent dat de toezichthouders meer tijd moeten krijgen om in een tweede fase specifieke informatie in te winnen en te evalueren. Bovendien hebben deze bedrijven uit derde landen ook meer tijd nodig om dergelijke informatie samen te stellen, te vertalen en in te dienen. Met beide feiten houden we rekening door de duur van de onderbreking te verlengen, zonder daardoor de WTO-regels te schenden.
Ten tweede zijn de vijf toetsingscriteria ondubbelzinnig en definitief. De lidstaten hebben echter wel de mogelijkheid om aan de hand van deze criteria een concrete lijst op te stellen van de informatie die de potentiële koper voor moet leggen. Daarbij moet rekening worden gehouden met de manier waarop het aandeel wordt verworven en wie de potentiële koper is. Dat betekent dat er minder informatie zou moeten worden gevraagd voor eenvoudige en overzichtelijke vergrotingen van een deelneming dan voor een complexe overname, die misschien zelfs meerdere sectoren betreft.
Twee jaar na het in werking treden van deze richtlijn moet de Commissie vaststellen of de verzoeken om meer informatie van de lidstaten min of meer met elkaar vergelijkbaar zijn, of dat ze juist verschillende kanten op gaan. Het is denkbaar dat de Commissie dan moet ingrijpen om ervoor te zorgen dat er geen verschillen ontstaan.
Ten derde wordt de bevoegde autoriteiten verzocht - en de commissaris heeft daarop gewezen - om nauw met elkaar samen te werken. Tegelijkertijd bepaalt de tekst echter heel duidelijk dat het uiteindelijke besluit wordt genomen door de bevoegde autoriteit van de lidstaat van de onderneming die het doelobject is. Wanneer de autoriteit die het uiteindelijke besluit neemt de aanvraag afwijst, moet die ook de redenen voor die afwijzing noemen. De publicatie van die redenen is niet verplicht, maar wanneer een aanvraag tot verwerving wordt afgewezen, kan de betrokken onderneming eisen dat deze redenen worden gepubliceerd. Het is ook mogelijk dat individuele lidstaten deze redenen volgens hun nationale recht publiceren.
Ten vierde wilde de Commissie direct toegang krijgen tot de documenten, om te controleren of de richtlijnen worden nageleefd. Dat hebben we afgewezen. Mijn conclusie: de richtlijn zal leiden tot meer rechtszekerheid en helderheid. Ik ben er absoluut van overtuigd dat dit weer een stap is op weg naar grensoverschrijdende consolidaties, en dus ook naar de verdere integratie van de interne markt.
John Purvis
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Klinz voor zijn dappere inspanningen die tot overeenstemming hebben geleid. We steunen het compromis met de Raad, hoewel de oorspronkelijke bedoeling van de Commissie wel is afgezwakt. Wij hadden eerlijk gezegd liever de oorspronkelijke tekst van de Commissie gehad. De heer Klinz heeft, zoals ik al zei, dapper geprobeerd om zo dicht mogelijk bij de oorspronkelijke bedoeling te blijven en er verbeteringen in aan te brengen. Mijn fractie had liever een strakkere tekst gezien, met meer transparantie en minder speelruimte voor protectionisten.
De oorspronkelijke termijn van dertig dagen voor een prudentiële beoordeling is verlengd tot maximaal negentig dagen voor verwervers van buiten de EU, maar het cruciale punt is dat er in ieder geval een absolute termijn is. Zo kunnen we hopelijk situaties vermijden waarbij een protectionistische wetgever een overname door middel van een vertragingstactiek kan blokkeren. In het belang van de transparantie hadden wij liever gezien dat de redenen voor het besluit van een toezichthouder werden bekendgemaakt. Dat zou hebben bijgedragen tot de ontwikkeling van een lijst van precedenten en gemeenschappelijke praktijken in de EU. Helaas geven sommige lidstaten nog steeds de voorkeur aan het beroepsgeheim.
Naar aanleiding van amendementen die mijn fractie heeft ingediend, is het gevaar van de hedgefondsen, bedoeld om moeilijkheden voor investeringsmanagers te voorkomen, opnieuw aan de orde gebracht. We moeten af van die schrikreactie op hedgefondsen en private-equity-fondsen. Ze zijn juist goed voor onze economie omdat het hierbij om actieve en veeleisende aandeelhouders gaat.
Ik hoop nu dat we toezichthouders kunnen overhalen om steeds nauwer samen te werken, informatie uit te wisselen en vertrouwensrelaties op te bouwen. Het is in hun eigen belang en, belangrijker, in het belang van de financiële-dienstensector en de economie van de hele EU. We zijn op weg naar een meer open en concurrerende Europese markt in financiële diensten. Ik en mijn fractie vinden het jammer dat er niet meer resultaten waren. Dit is grotendeels te wijten aan de Raad van Ministers, maar we zullen erop letten of een en ander naar behoren wordt uitgevoerd en of niet alle mazen en dubbelzinnigheden worden aangegrepen om de zaak te blokkeren. We moeten de lippendienst die we bewijzen aan de Agenda van Lissabon omzetten in daden en dit is een heel kleine stap in die richting.
Joseph Muscat
Wat we nu dankzij al dit werk in handen hebben is een duidelijk tijdschema dat aangeeft hoe lang toezichthoudende organen mogen doen over een procedure op het gebied van overnames. Dit buitengewone resultaat hebben we te danken aan het uitmuntende werk van de heer Klinz alsook aan ons gezamenlijk werk. Zoals bij elk compromis te doen gebruikelijk zouden we allemaal wel sommige zaken anders geregeld willen zien. Desalniettemin denk ik dat het resultaat er zijn mag. Ik ben het volledig eens met de heer Purvis dat we nu een specifiek aantal dagen hebben na afloop waarvan er een besluit dient te worden genomen omtrent een overname, en dat is de grootste prestatie bij deze onderhandelingen.
Ook denk ik dat we het werk van de Commissie op een hoger plan hebben weten te brengen omdat we de toezichthouders de benodigde tijd geven om hun werk te kunnen doen. Het is nutteloos te proberen druk uit te oefenen om de hoeveelheid tijd die nodig is om tot een besluit te komen, terug te dringen als dat uiteindelijk alleen maar leidt tot meer haastwerk en minder snelheid. Ik denk dat op dit gebied de toezichthouders, en in het bijzonder de kleinere die over de minste middelen beschikken, alle nodige tijd moet worden gegund om weloverwogen te kunnen komen tot gedegen beslissingen inzake onderwerpen als deze. Het gaat hier mijns inziens om een uiterst verstandige stap voorwaarts op weg naar een transparant en Europees perspectief op dit gebied. Tot slot nog dit. Hoewel het helaas technisch gezien onmogelijk is om ze in deze wetgeving op te nemen, moeten wij bij overnames tevoren ook het sociale perspectief en dat van corporate governance in de overwegingen meenemen. Dit is niet zozeer een juridische kwestie, alswel iets waarvan de burger vraagt om er zeer goed naar te kijken.
Margarita Starkevičiūtė
namens de ALDE-Fractie. - (LT) Ook ik wil de rapporteur bedanken voor zijn goede werk en ik steun de ideeën die door veel collega's naar voren zijn gebracht. Ik wil echter ook nog een ander aspect noemen, dat vaak vergeten wordt, vooral door leden van onze commissie; namelijk dat we het over een proces hebben dat niet nieuw is. Er opereren al financiële conglomeraten in de Europese Unie, en we weten dat het voor de uniforme ontwikkeling van de markten van elk land nodig is dat we ervoor zorgen dat deze grote conglomeraten kleinere bedrijven niet uit de markt drukken, omdat die het meest innovatief zijn en zich niet in een positie bevinden waarin ze de belangen van consumenten met voeten kunnen treden.
Ik kan u een voorbeeld geven uit mijn eigen land, waar de grote financiële instellingen een zo sterke positie hebben dat ze marges van wel 90 procent realiseren, wat duidelijk aantoont dat de klanten benadeeld worden. In andere woorden, bij het nemen van besluiten over bedrijfsaankopen en -overnames en de vorming van nieuwe financiële conglomeraten moeten we de toezichthoudende instanties een beoordeling laten maken van de structuur van deze conglomeraten en van de mate waarin deze nieuwe financiële conglomeraten aan innovatie doen en tegemoet zullen komen aan de behoeften van hun klanten.
We mogen het feit niet over het hoofd zien dat terwijl wij ons bezighouden met de activiteiten van financiële instellingen, deze ondertussen nog steeds niet duidelijk hebben aangegeven wat er zou gebeuren als een van hun dochterbedrijven in een bepaald land niet efficiënt opereert en - laten we zeggen - failliet gaat. We hebben nog steeds geen antwoord op de vraag wie dan de klanten compenseert.
Ik denk dat dit een complex probleem is dat te maken heeft met het organiseren van een beter toezicht. Daarom is het toezicht op fusies en kapitaaluitbreidingen in de financiële markt, op een wijze die het mogelijk maakt om de belangen van kleine ondernemingen en consumenten te beschermen, een essentieel onderdeel van het proces.
Alexander Radwan
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris, ook ik zou de rapporteur, de heer Klinz, willen bedanken. Dit is een uitstekend resultaat. De Commissie, het Parlement en de Raad hebben samengewerkt, vooral om snel een resultaat te bereiken.
Dat was nodig, omdat het protectionisme in de financiële sector en in andere sectoren welig tiert, onder het motto: iedere lidstaat is blij als een bedrijf uit zijn land in een ander land kan investeren en daar bedrijven over kan nemen, maar o wee als een buitenlands bedrijf naar het eigen land komt. Dan worden alle registers opengetrokken. Dat gebeurt in de financiële sector, maar zeker ook in de energiesector, zoals op dit moment met Endesa en E.ON.
Daarom moesten we hier iets aan doen. Ik ben blij dat we het eens hebben kunnen worden over criteria en termijnen. De rol die de toezichthouders in de discussie hebben gespeeld stemt me echter tot nadenken. De toezichthouders hadden er al tijdens de discussie over "Bazel II” niet veel toe bijgedragen om op te helderen wat hun rol zou kunnen zijn bij de inkadering van de integratie van de financiële markten. Ik pleit zeer zeker niet voor een Europese toezichthouder, maar uit de opstelling van de toezichthouders in Europa is gebleken dat zij er primair belang bij hebben om hun nationale grenzen af te bakenen. Daarom moeten wij ingrijpen, moet de Commissie ingrijpen, we moeten de toezichthouders uitnodigen voor een dialoog over deze kwestie.
Ik zou nog even in willen gaan op een aspect dat de heer Purvis al heeft genoemd. We hebben het ook over de hedgefondsen gehad, en ik ben het helemaal met hem eens dat we niet mogen doen alsof zij voor ieder euvel verantwoordelijk zijn. Ik zou echter wel graag willen dat we deze kwestie eens bespreken met andere landen en regio's overal ter wereld, daartoe zou de Commissie het initiatief moeten nemen. Ze moet gewoon doen wat ze op andere gebieden permanent doet, ze moet eens evalueren hoe we hedgefondsen moeten behandelen, ze moet vertellen wat ze vindt van de ideeën van de Bundesbank en van de Europese Centrale Bank over de stabiliteit van de financiële markten, ze moet daarover eens een documentje voorleggen. Ik heb geluisterd naar wat het Parlement de Commissie te zeggen had, en ik heb intussen de indruk dat dit werkweigering is. Ik zou het waarderen als de Commissie eens aan de slag gaat. Mijnheer Špidla, u doet heel veel voorstellen over onderwerpen in uw portefeuille, misschien kunt u uw ambitie overdragen op de heer McCreevy.
Antolín Sánchez Presedo
(ES) Mijnheer de Voorzitter, in het bankwezen en bij verzekerings- en beleggingsmaatschappijen is het aantal grensoverschrijdende fusie- en overnameactiviteiten lager dan in andere sectoren. Een van de belemmeringen is de onzekerheid in het proces van prudentiële beoordeling door de nationale toezichthouders vanwege het gebrek aan criteria inzake de geschiktheid van de verwerver en de gedetailleerde regelgeving voor de procedures.
Het voorstel voor een richtlijn pakt deze problemen aan, en die aanpak wordt geharmoniseerd. De in de Commissie economische en monetaire zaken goedgekeurde amendementen brengen meer duidelijkheid in de vereisten, zij vergemakkelijken de toezichthoudende taak, beschermen de vertrouwelijkheid en verbeteren de controle. Over het algemeen hebben zij een positief resultaat, en ik wens de rapporteur, de heer Klinz, hiermee geluk.
Een gevoelig punt is dat in gevallen van ernstige verwatering van het bezit waarbij sprake is van geringe deelneming grote invloed kan worden verkregen. Daarom hebben wij ons hard gemaakt voor de verplichting om elke vorm van significante deelneming bekend te maken, en staan wij achter het idee dat de lidstaten een transparantiedrempel kunnen bepalen van minder dan 10 procent voor het verkrijgen van informatie en het bestaan ervan vast te stellen.
Piia-Noora Kauppi
(EN) Mijnheer de Voorzitter, net als al mijn collega's vóór mij dank ook ik onze rapporteur de heer Klinz. Alles bij elkaar kunnen we tevreden zijn met de uitkomst van deze richtlijn. De richtlijn dient een waardevol doel: de consolidering van de financiële sector in Europa mogelijk maken. Zonder liquide financiële markten komen andere vormen van marktintegratie niet van de grond. De financiële wereld moet de weg wijzen; het mag haar niet door middel van willekeurige beperkingen onmogelijk worden gemaakt om beslissingen te nemen over investeringen en fusies, zoals tot nu toe het geval was.
Vanaf nu moeten de regels voor nationale autoriteiten transparant en strikt prudentieel van aard zijn en ik heb goede hoop dat ze zich nauwgezet zullen houden aan wat is overeengekomen. Laten we alstublieft ophouden met dat pseudo-prudentiële protectionisme! Het besluit van de bevoegde instantie over de goedkeuring of afwijzing van de maatregel moet zo snel en doelmatig mogelijk worden genomen. Wij zijn vóór zeer strakke termijnen voor besluiten, zoals nu ook in de richtlijn is overeengekomen. Verder hoeven maatregelen die vooral gericht zijn op investeringsopbrengsten en die geen wijziging van de eigendomsstructuren tot gevolg hebben, in de lidstaten niet tot de paniek te leiden zoals we die op de markt zien. Consolidatie in de financiële sector moet zoveel mogelijk gaan over marktstimulansen en -voorwaarden, niet over politieke overwegingen.
Wat de samenvoeging van deelnemingen betreft: laten we ons houden aan wat is afgesproken. Als de besluiten over deelnemingen door onafhankelijke investeringsentiteiten worden genomen, hoeven deelnemingen niet tot één groep van ondernemingen te worden samengevoegd. Er zijn conglomeraten op deze markt en we moeten garanderen dat onafhankelijke spelers vrij kunnen handelen. Dat geldt ook voor de hedgefondsen waar mijn collega's het over hadden.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
