Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Fouque
Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot de stemming over het vergaderrooster wens ik dat er in de Notulen een correctie wordt aangebracht voor wat betreft de door mij over amendement 27 uitgebrachte stem. Ik heb tegen gestemd, ik heb dit gisteren schriftelijk aan voorzitter Hänsch medegedeeld.
Ik heb tegen de schrapping van de vergaderperiode van 6 oktober in Straatsburg gestemd, net als velen van mijn medeburgers en vele anderen. Door een foute werking van het stemsysteem is het tegenovergestelde geregistreerd. Daar het apparaat als onfeilbaar wordt beschouwd, wordt de menselijke vergissing mij in de schoenen geschoven. Ik wijs elke verantwoordelijkheid voor deze fout van de hand, maar ik wil duidelijk zeggen dat ik weiger hiervan een polemiek te maken binnen het Parlement.
De stemming, met deze vergissing, afhankelijk van die ene stem, bewijst echter overduidelijk dat Straatsburg de plaats van het Parlement moet blijven en dat deze stad haar rechten moet behouden. Het is overigens slechts een kwestie van rechten, en verscheidene Franse collega's hebben voor de stemming hier reeds duidelijk op gewezen en blijk van gegeven.

De Voorzitter
Dank u voor uw woorden, mevrouw Fouque. Ik neem ter kennis dat u zich tegen de aanneming van amendement 27 op het vergaderrooster voor de vergaderperioden van het Parlement in 1997 had willen uitspreken. Een en ander is overigens geregistreerd en staat in de notulen van de vergadering van gisteren. Ik moet u echter zeggen - en dat geldt waarschijnlijk ook voor andere collega's - dat de uitslag van de stemming hierdoor niet verandert, aangezien artikel 123, lid 5 van het Reglement heel duidelijk het volgende bepaalt: " De Voorzitter beslist over de geldigheid van de bekendgemaakte uitslag. Zijn beslissing is definitief" .

Striby
Mijnheer de Voorzitter, de aan ons uitgedeelde ontwerp-Notulen kunnen niet als zodanig worden goedgekeurd. Er staat inderdaad een flagrante tegenstrijdigheid in wat de hoofdelijke stemming over amendement 27 betreft, over het vergaderrooster voor 1997.
Er is terecht vermeld dat mevrouw Fouque tegen wilde stemmen, maar in de uitslag van de stemming is daar geen rekening mee gehouden terwijl de uitslag afhing van een enkele stem.
Onder deze omstandigheden verzoek ik u om aan de Notulen een zinnetje toe te voegen waarin staat dat amendement 27 niet kan worden aangenomen. Als dit niet gebeurt zien wij ons genoodzaakt om de Notulen te weigeren.

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, hetgeen wij zojuist hebben gehoord, kan ons niet onberoerd laten. Ik wil graag dat het Reglement naar de letter wordt toegepast, en ik ben hier zelfs voorstander van, maar is de machine superieur aan de menselijke wil?
In dit geval ging het om een hoofdelijke stemming. Welnu, in dat geval verbindt ieder parlementslid dat zijn stem uitdrukt zich. Wat de verklaring van mevrouw Fouque betreft is er geen twijfel mogelijk over hoe zij wilde stemmen. Zij heeft haar verklaring zojuist in alle openbaarheid afgelegd. Zij heeft zelf vastgesteld dat er een fout was begaan toen zij de computerlijst van de stemmen zag. Haar intentie is dan ook duidelijk en haar oprechtheid is totaal.
Onder deze omstandigheden ben ik van mening dat het mogelijk zou moeten zijn om de uitslag van de stemming te corrigeren. Ik denk toch dat er in het algemeen bij electorale geschillen - en dit is wellicht niet exact hetzelfde - in al onze lid-staten, wanneer er een materiële fout is vastgesteld, dat de jurisdictie de stemming dan corrigeert en dat de uitslag van een verkiezing wordt aangepast. Hier gaat het niet om een verkiezing, maar om een belangrijke stem. Ik ben van mening dat het Parlement het zich tot een eer zou moeten rekenen, de duidelijke en oprechte verklaringen van mevrouw Fouque in aanmerking genomen, om de uitslag te corrigeren.

De Voorzitter
Ik dank de heren Striby en Pasty en neem kennis van hun woorden. De intentie en de goede trouw van mevrouw Fouque staan hier uiteraard niet ter discussie, daar werd gisteren direct na de stemming trouwens al blijk van gegeven. Wat het eventuele technische mankement betreft kan ik u meedelen dat de technische dienst de steminstallatie van mevrouw Fouque heeft gecontroleerd en in goede staat heeft bevonden: dat behoort de Vergadering te weten.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil verwijzen naar de toepassing van artikel 133 van het Reglement. U heeft zojuist een standpunt ingenomen inzake bezwaren. Maar als er bezwaren zijn tegen de Notulen dient het Parlement zich hierover uit te spreken.
Ik heb bezwaar tegen lid 12, in zijn totaliteit, dus van het einde van pagina 9 tot aan het midden van pagina 11, dus het volledige lid 12. Ik vraag u overeenkomstig artikel 133, lid 3, van zodra er bezwaar is gemaakt tegen deze Notulen, dat onze Vergadering zich dan uitspreekt over het in overweging nemen van de volgende wijziging: " punt 12 in zijn totaliteit schrappen in toepassing van artikel 133, leden 2 en 3" .
Ik wens dat onze Vergadering zich over dit verzoek tot wijziging van de Notulen uitspreekt.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, u heeft gesproken over de rechten van de voorzitter van de vergadering. De rechten van de voorzitter van de vergadering, zoals de heer Fabre-Aubrespy heeft gezegd, worden uitgeoefend onder voorbehoud van de bepalingen van artikel 133. Het is de taak van de Vergadering om de Notulen te ratificeren.
Ik voeg eraan toe dat wat onze collega mevrouw Fouque betreft, die achtergesteld is maar overduidelijk haar wil tot uitdrukking heeft gebracht, dat het mij zeer beledigend lijkt om haar wil te vervormen en haar een andere stem uit te laten brengen dan dat zij eigen wilde.

Guinebertière
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over de verschillende maten en gewichten die binnen deze Vergadering worden gehanteerd om wel of niet wijzigingen van hoofdelijke stemmingen te aanvaarden. Gisteren ben ik in verband met een stemming naar het bureau van het voorzitterschap gegaan en heb ik gevraagd of men rekening kon houden met mijn hoofdelijke stem die ik niet op tijd had kunnen uitbrengen. Dat vormde geen enkel probleem. Er zou rekening worden gehouden met mijn stem. Dus waarom wordt er vandaag geen rekening gehouden met de stem van mevrouw Fouque?

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het heel gevaarlijk dat in deze Vergadering aan een van de fundamentele beginselen van ons functioneren wordt getornd omwille van de belangen van een deel van de Vergadering - niet van een fractie, maar van een deel van de Vergadering -, die een bepaald standpunt over een onderwerp heeft ingenomen. Natuurlijk kan het gebeuren dat een afgevaardigde zich bij de stemming meent te hebben vergist en zijn stem niet in de notulen ziet weergegeven, vooral als het een hoofdelijke stemming is, of dat hij - zoals onze collega zojuist zei - zijn standpunt niet heeft kunnen uitdrukken omdat hij heel even was afgeleid, en dat hij dan graag wil dat er in de notulen melding wordt gemaakt van een correctie. Het moge echter duidelijk zijn, zoals alle precedenten in dit Huis aantonen, dat wanneer er een hoofdelijke stemming is of wanneer de stemming elektronisch wordt gecontroleerd, en wanneer het verschil tussen het ene standpunt en het andere, tussen een "ja" en een "nee" , wat ook het onderwerp van twist is, door een zeer klein aantal stemmen wordt bepaald - of het nu om een gekwalificeerde meerderheid gaat of niet -, aan de elektronische uitslag geloof moet worden gehecht, als tenminste blijkt - zoals u zojuist zei - dat er geen technische mankementen zijn. Het is in het verleden talloze malen voorgekomen dat afgevaardigden zich bij de stemming vergist hebben of in de notulen hebben laten opnemen dat ze zich vergist hebben, maar dat veranderde niets aan de uitslag van de stemming. Om een weliswaar legitiem standpunt, dat in het verleden echter door de meerderheid van de afgevaardigden duidelijk niet werd gedeeld, te verdedigen worden dus vandaag de fundamentele beginselen van het functioneren van dit Huis met voeten getreden.

De Voorzitter
Waarde collega's, ik begrijp heel goed dat dit debat belangrijk is, maar ik stel nu toch voor de inschrijving van de stemming in de notulen te beëindigen. Aangezien er nog drie verzoeken liggen om het woord te voeren, zal ik met uw welnemen eerst het woord aan de drie collega's geven die willen spreken en dan op het eind een voorstel doen.

McMillan-Scott
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de woorden van de heer Vecchi onderschrijven. Het Parlement heeft regels en het kent precedenten en degenen onder ons die hier al wat langer zitten, hebben dit alles al eens eerder meegemaakt. Het is van groot belang dat wij ons houden aan het door u genoemde artikel van het Reglement en wat mevrouw Fouque te zeggen had ter kennis nemen. Het is nu eenmaal een feit dat de uitslag geldt en in de Notulen vermeld dient te worden.
Tegen de collega's die misschien niet erg ingenomen zijn met de uitslag wil ik slechts zeggen: wij hebben dit vaker bij de hand gehad, bijna ieder jaar, als hetzelfde onderwerp aan de orde kwam. Ik sta achter uw beslissing en wij moeten die allen steunen.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, het zou nuttig geweest zijn, als de voorzitter van de Fractie Europa van Nationale Staten, Sir James Goldsmith, werkelijk eens op tijd verschenen was.
Ik wil voorstellen om de Bezoekersdienst te vragen hem voortaan zijn plaats te wijzen, als hij een van zijn vluchtige bezoeken brengt!

Megahy
Mijnheer de Voorzitter, ik ben al vanaf het moment dat wij de elektronische stemming invoerden lid van dit Parlement en er moeten honderden fouten gemaakt zijn in die periode. Het spijt mij voor iedere afgevaardigde die zich bij een belangrijke stemming vergist. Zelf heb ik ettelijke malen bij vergissing verkeerd gestemd. Het is jammer, maar wij hebben geen andere mogelijkheid dan ons zonder meer aan de vastgelegde regels te houden. Dat wil dus zeggen aan de uitslag, zoals die gisteren bekend is gemaakt. Natuurlijk hebben de leden het volste recht om kenbaar te maken wat hun bedoeling was, maar de uitslag van de stemming telt en ik vind dat wij niet moeten proberen om via de Notulen fouten te herstellen. Zoals de heer McMillan-Scott al zei, wordt iedere keer dat wij hierover discussiëren de hele trukendoos opengetrokken - proberen wij op alle mogelijke manieren de uitslag van de stemming te wijzigen. Wij hebben een besluit genomen en wij moeten ons in feite daaraan houden.

de Villiers
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde alleen opmerken dat ik heb vastgesteld dat mijn naam niet op de Notulen vermeld stond, terwijl - en de hoofdelijke stemmingen zijn hier een bewijs van - ik gisteren wel aanwezig was. Dat is ongetwijfeld een vergissing van mij.

De Voorzitter
Wat ik daarstraks zei over artikel 123 van ons Reglement blijft overeind; het is een heel duidelijk artikel dat altijd is nageleefd, zoals verschillende collega's ook al zeiden. Er is een verschil tussen bedoeling en feit: er zijn dikwijls collega's geweest die verklaard hebben zich te hebben vergist, maar dat heeft er nooit toe geleid dat de Vergadering de uitslag van een stemming moest wijzigen. Vandaag hebben de leden FabreAubrespy en Gollnisch echter een verzoek ingediend overeenkomstig artikel 133. Ik verklaar dit voorstel voor ontvankelijk en aangezien de stemming voor 11.30 uur op de agenda staat, zal ik de dan fungerend Voorzitter verzoeken de Notulen om 11.30 uur - aan het begin van de stemming - in stemming te brengen.
Dit is mijn voorstel, dat mijns inziens ook als een beslissing moet worden beschouwd.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het absoluut niet over hetgeen zojuist is gezegd. Ik spreek mij eenvoudigweg uit over het door u gedane voorstel. U bent soeverein, mijnheer de Voorzitter, maar wel binnen de beperkingen van het Reglement. Het Reglement is zeer duidelijk. Ik verwijs naar artikel 133, lid 2, waarin staat: " Bij het begin van elke vergadering legt de Voorzitter de Notulen van de vorige vergadering ter goedkeuring voor aan het Parlement" . Ik denk niet dat er een duidelijker artikel bestaat en ik ben ervan overtuigd dat u het met mij eens bent, omdat u - en daar twijfel ik niet aan - een eerlijk man bent, dat het Parlement zich aan het begin van de vergadering moet uitspreken anders is de stemming nietig.

De Voorzitter
Mijnheer Gollnisch, ik dank u voor uw suggestie en voor de nauwkeurigheid waarmee u een beroep doet op het Reglement. Zoals u al terecht stelde, bepaalt lid 2 dat: " bij het begin van elke vergadering de Voorzitter de notulen van de vorige vergadering aan het Parlement ter goedkeuring voorlegt" .
Lid 3 voegt daaraan toe: " Indien tegen de Notulen bezwaren worden ingebracht, beslist het Parlement zo nodig of de verzochte wijzigingen in overweging zullen worden genomen" . Verder staat er, en ik wijs iedereen daarop: " Geen der leden mag langer dan één minuut over de notulen het woord voeren" , maar dat is van ondergeschikt belang.
Om het dus eens heel nauwkeurig te stellen: de notulen worden bij het begin van de vergadering aan het Parlement ter goedkeuring voorgelegd , waarna het de taak van de Voorzitter is in geval van bezwaren te beslissen of er op het voor de stemming geplande tijdstip wordt gestemd. Hiervoor bestaan al precedenten.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, waar hier tegen geprotesteerd wordt dat zijn niet de Notulen zelf, die neemt men als aanleiding, maar men denkt hier de stemming van gisteren, hoe naar ook voor Straatsburg, te moeten betwisten. Er staat een artikel in het Reglement, artikel 123, dat de Voorzitter beslist over de geldigheid van de bekend gemaakte uitslag. Ik heb - en dat zeg ik tot deze collega's - niet gehoord dat de Voorzitter zelf de uitslag van gisteren betwist. Dat betekent dus dat het wat ons betreft niet nodig is om nog terug te komen op de Notulen. U hebt gisteren de stemming goedgekeurd. Dat hebben wij met z'n allen gedaan en dat moeten wij dus ook blijven accepteren. Het is uw verantwoordelijkheid.

Pasty
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar dat de Notulen naar buiten toe duidelijk zijn.
In de Notulen kan men lezen: " Oktober I, amendement 27, aangenomen bij hoofdelijke stemming' 544 stemmen, 269 vóór, 268 tegen, 7 onthoudingen" en tussen haakjes staat vermeld "mevrouw Fouque heeft tegen willen stemmen" . Welnu, mevrouw Fouque is dan ook niet bij de voor-stemmers gerekend. En dan zijn er de Notulen waarin staat dat de stemming geldig verklaard is maar dat een van de parlementsleden duidelijk heeft verklaard zich vergist te hebben. Ik moet bekennen dat dat de geloofwaardigheid van de stemmingen in dit Parlement enigszins in diskrediet brengt.
Om die reden heb ik niet om een herhaling van de stemming verzocht, maar om een correctie. En wel om de Notulen in overeenstemming te brengen met de verklaring van een parlementslid die vroeg genoeg is afgelegd om in de Notulen te worden opgenomen. De Notulen moeten in overeenstemming zijn met de intenties van de uitgebrachte stemmen. En dat is ons verzoek, ervoor zorgen dat de Notulen coherent zijn.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, mijnheer Pasty, maar voor mijn antwoord aan u en uw collega's verwijs ik u naar de woorden van mevrouw Oomen-Ruijten. Het gaat hier om twee verschillende dingen: de notulen is één ding, en de uitslag van de stemming van gisteren is een ander ding. Daar gaat het om! De uitslag van de stemming van gisteren staat op grond van artikel 123 niet meer ter discussie: ze kan niet worden gewijzigd, en dat staat vast. We kunnen het Reglement niet naar believen wijzigen.
Wat de Notulen betreft herhaal ik wat ik zojuist al zei: deze worden om 11.30 uur in stemming gebracht, aan het begin van de stemming.

Cornelissen
 Voorzitter, gisteravond bracht het journaal beelden van de herdenkingsdienst voor de slachtoffers van de vliegramp met een militair toestel op Eindhoven Airport, begin deze week. Vanmorgen zijn we opgeschrikt door het bericht dat vannacht de machine met vluchtnummer TWA 800 op weg van New York naar Parijs voor de kust van Long Island na een ontploffing in zee is gestort. Gevreesd moet worden dat meer dan 200 mensen zijn omgekomen. Mag ik u, Voorzitter, namens de Commissie vervoer en toerisme, vragen het medeleven van het Europees Parlement met de slachtoffers en hun nabestaanden over te brengen. Deze tragische ongevallen verplichten ons allen aan de verhoging van de veiligheid in de luchtvaart, een nog hogere prioriteit toe te kennen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Cornelissen. De Voorzitter sluit zich namens het hele Parlement aan bij de condoléances aan de families van de slachtoffers.

Pailler
Mijnheer de Voorzitter, tijdens onze vergaderperiode in mei heeft onze Vergadering - en ik denk dat iedereen dit zich nog herinnert - een resolutie aangenomen waarin de schending van de rechten van de mens in Tunesië werd veroordeeld.
Deze resolutie vestigde met name de aandacht op het geval van de heer Khémaïs Chammari, afgevaardigde, verantwoordelijke van de Beweging van democratische socialisten, die gearresteerd is en in Tunis in de gevangenis is gezet.
Ik heb vernomen dat de heer Chammari gisteravond veroordeeld is tot vijf jaar gevangenisstraf. Dat is opnieuw een schending van de mensenrechten, die met name de oppositiepartijen, de journalisten en de militanten van de mensenrechtenverenigingen raakt. De noodzakelijke strijd tegen het fundamentalisme mag niet als voorwendsel dienen om afbreuk te doen aan de vrijheid van meningsuiting.
Mijnheer de Voorzitter, ik stel voor dat u op grond van de resolutie van ons Parlement protest aantekent bij de Tunesische autoriteiten tegen de veroordeling van de afgevaardigde Khémaïs Chammari.

Lindeperg
Mijnheer de Voorzitter, als voorvechtster, namens mijn fractie, van de resolutie over Tunesië waarover mevrouw Pailler zojuist heeft gesproken, wil ik uit persoonlijke naam zeggen dat ik mij aansluit bij haar verzoek.

Striby
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen verwijzen naar het Reglement om te melden dat ik voor de amendementen 1 tot en met 7, blok II, geen negatieve maar een positieve stem heb uitgebracht, dat wil zeggen dat ik vóór stemde. Ik sta erop dat dit in de Notulen wordt vermeld.

De Voorzitter
Deze fout zal gecorrigeerd worden.

Le Pen
Mijnheer de Voorzitter, ik stel voor een einde te maken aan dit debat dat eeuwig voort schijnt te gaan en dat wij - niettegenstaande het voorbehoud dat over de Notulen is geuit - overeenkomstig het Reglement overgaan tot de onmiddellijke stemming over de Notulen.

De Voorzitter
Dank u voor uw suggestie, mijnheer Le Pen, die ik hier overigens niet voor de eerste keer hoor, maar zoals ik al zei zullen we om 11.30 tot de stemming overgaan.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, u verleent verscheidene sprekers meermaals het woord; u zou het woord meermaals aan alle sprekers kunnen verlenen. U verleent echter het woord aan bepaalde sprekers als wij een bepaald punt van de agenda behandelen. Neem uw voorzitterschap waar zoals het hoort. Eerst wordt één punt van de agenda behandeld en aansluitend het volgende.
Ik wilde mevrouw Oomen-Ruijten verduidelijken dat mijn verzoek betrekking heeft op het gehele lid 12 en niet alleen op amendement 27 waarover wij hebben gesproken. En als ik tegen het volledige lid 12 bezwaar heb, is dat omdat ik - zoals ik gisteren al gezegd heb tijdens de vergadering - het woord gevraagd had voor de stemming over de amendementen die namens mijn fractie werden ingediend en omdat ik geen toestemming kreeg het woord te voeren. Door het woord te nemen wilde ik bepaalde amendementen intrekken die vervolgens in stemming zijn gebracht. Er is dan ook een fundamenteel onevenwicht ontstaan inzake het recht van ieder parlementslid om het woord te nemen vóór de stemming over de amendementen. Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier om het volledige lid 12 waarover gestemd moet worden. Deze stemming moet onmiddellijk geschieden want u bent bezig met de goedkeuring van de Notulen en als u de agenda wijzigt moet u daarvoor de goedkeuring van de Vergadering hebben.
(De Voorzitter ontneemt de spreker het woord)

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, ik heb u daarnet al een antwoord gegeven, en daar blijf ik bij.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u om dit circus van bewuste vitterijen van Franse zijde op de werkzaamheden van het Parlement stop te zetten. Wij hebben zoveel te doen, dat we niet kunnen blijven luisteren naar mensen die ons werk bewust boycotten. Ik zou u willen verzoeken verder te gaan met de agenda, zodat we niet meer naar die onzin hoeven te luisteren.

De Voorzitter
Mijnheer Blak, in sommige, bijzonder netelige situaties is een klein beetje geduld wel noodzakelijk.

Samenwerking met Zuid-Afrika
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0214/96), namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een verordening van de Raad betreffende ontwikkelingssamenwerking met Zuid-Afrika (Rapporteur: mevrouw Günther).

Günther
Mijnheer de Voorzitter, dank u wel dat ik nu, ook al is het met een half uur vertraging, met dit punt van de agenda kan beginnen en ik verheel niet dat ondanks alle belangstelling voor het voorafgaande debat een verkorting misschien ook niet schadelijk zou zijn geweest.
Aan de orde is de verordening voor een regeling betreffende ontwikkelingssamenwerking met Zuid-Afrika die behoort tot een reeks soortgelijke verordeningen waarin we het gebied van de ontwikkelingssamenwerking een rechtsgrondslag geven. In de ingediende aanbeveling voor de tweede lezing gaat het erom de gunstige betrekkingen tussen de Europese Unie en Zuid-Afrika te regelen. In overeenstemming met de door de Raad in juni 1995 aangenomen richtlijnen voor onderhandeling zijn de Europese Unie en de regering van Zuid-Afrika overeengekomen dat de toekomstige financiering van ontwikkelingsprojecten uit een bijzondere financieringsfaciliteit van de Europese Unie zal komen en niet uit het EOF. Daardoor heeft ook hier het Parlement andere mogelijkheden voor deelname.
In de toenmalige toelichting bij de ontwerp-verordening werd de sleutelrol erkend die het Europees Parlement in de loop der jaren bij de hulpverlening aan Zuid-Afrika heeft gespeeld. Excuseert u mij, mijnheer de Voorzitter, het is uitgesproken lastig om te spreken wanneer er achter je ruzie wordt gemaakt. Kunt u er alstublieft voor zorgen dat de collega's hun debat buiten de zaal uitvechten!

De Voorzitter
Mevrouw Günther, u heeft volkomen gelijk! Er zijn inderdaad een paar collega's die zich op dit moment bijzonder onopgevoed gedragen. Ik verzoek hen allemaal de nodige aandacht op te brengen, of anders, als ze de toespraak niet willen aanhoren, de zaal te verlaten.

Günther
Zuid-Afrika heeft in de afgelopen jaren een heuglijke ontwikkeling doorgemaakt en is als lid van de volkerengemeenschap grotendeels geïntegreerd. Daarom is het ook noodzakelijk dat bestaande tekortkomingen in de samenwerking zo snel en zo volledig mogelijk worden weggewerkt om een duurzame ontwikkeling voor te bereiden. De Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft geprobeerd om een duurzame regeling tot stand te brengen om het belang van deze samenwerking tot zijn recht te doen komen. De ontwerptekst van de verordening was destijds grotendeels naar tevredenheid. Er werden echter wijzigingen doorgevoerd om deze verordening beter aan te passen aan de behoeften en vooral om in voldoende mate rekening te houden met de situatie die na de vrije verkiezingen in Zuid-Afrika en onder de nieuwe regering sinds april 1994 is ontstaan.
Het werd toentertijd duidelijk dat ook bij het gebruik van de gelden andere prioriteiten moesten worden gesteld dan voordien het geval was. Gezien dit aspect is het toe te juichen dat in het gemeenschappelijk standpunt een deel van de in de eerste lezing door het Parlement voorgestelde wijzigingen is terug te vinden. Dat geldt vooral voor de eis om niet alleen een duurzame, maar ook een milieuvriendelijke ontwikkeling op gang te brengen en als consequentie daarvan ook milieubeschermingsprojecten in de verordening op te nemen. We worden op het gebied van ontwikkelingssamenwerking soms geconfronteerd met het feit dat de ter beschikking gestelde middelen niet snel genoeg worden gebruikt. Daarom is het vanuit het standpunt van het Parlement toe te juichen dat de eis van een richtprogramma op een nog gedetailleerdere manier naar voren wordt gebracht dan in de eerste lezing het geval was. Een andere wijziging die volgens ons kan worden aangenomen, wordt gevormd door het feit dat de deelname van het Zuid-Afrikaans ontwikkelingsagentschap zover werd uitgebreid dat er sprake is van een permanente dialoog. Een belangrijk punt echter dat door het Parlement werd geëist en dat in het gemeenschappelijk standpunt niet is terug te vinden, is de eis naar meer verantwoordelijkheid voor het hoofd van de delegatie ter plaatse. Bij een begrotingslijn van ca. 130 miljoen ECU per jaar, en dat is echt geen reusachtig budget, heeft het in mijn ogen weinig zin om elk project quasi in Brussel te laten goedkeuren en delen van de beslissing ter plaatse te nemen. De verordening regelt alles toch precies en gedetailleerd zodat hierbij de controle zeker ook zou zijn gegarandeerd.
Ik wil de Commissie heel vriendelijk verzoeken om amendement 4 te verdedigen, misschien met een gereduceerd bedrag om bereidheid tot het sluiten van compromissen te tonen. Dit punt is niet onbelangrijk voor een effectieve uitvoering van de voorgestelde verordening. De verbetering van het financiële beheer van de hulpprogramma's moet gewoon serieuzer worden genomen. Het Europees Parlement heeft er al verschillende keren op gewezen dat bij de uitvoering van de programma's in Zuid-Afrika de personele hulpbronnen moeten worden versterkt. Tegelijkertijd moet er een stroomlijning van de besluitvorming worden doorgevoerd. De Rekenkamer heeft zich eveneens in dit thema verdiept en heeft duidelijk vastgesteld dat de programma's in Zuid-Afrika heel belangrijk zijn.
Wat ik absoluut onbegrijpelijk vind, is de beslissing van de Raad om amendement 6 uit de eerste lezing te verwerpen. We krijgen steeds weer te horen dat de beslissingen op Europees niveau onbegrijpelijk en vaak ook voor de betrokkenen niet te volgen zijn. We hadden met het wijzigingsvoorstel in de eerste lezing meer transparantie geëist - tevergeefs zo blijkt. In de omslachtige procedure die in artikel 8 van het gemeenschappelijk standpunt is vastgelegd, zullen beslissingen die snel worden genomen zeker niet uitvoerbaar zijn en de tekst is daardoor zo ingrijpend veranderd dat volgens mij de afstemmingsprocedure zou moeten worden overwogen als er nu na de tweede lezing geen verandering optreedt. In dit verband wil ik ook de medeadviserende commissies nog eens bedanken voor de constructieve dialoog. Ook hun bijdragen hadden volgens mij in het gemeenschappelijk standpunt moeten worden opgenomen. Ik vraag om de bovengenoemde redenen uw steun voor de amendementen die we nu hier in tweede lezing hebben ingediend.

Kinnock, Glenys
Mijnheer de Voorzitter, zoals commissaris Pinheiro best zal weten, bereiken ons veel verhalen uit Zuid-Afrika over bureaucratie, verwarring, vertragingen en zelfs gemiste kansen bij onze transacties met NGO's in dat land. Wij weten in feite - en ik heb gisteren nog met NGO's in Zuid-Afrika gesproken - dat de eerste voorlopige besluiten betreffende de uitgaven op de begroting van 1996 pas deze maand genomen zijn. Wij weten ook dat het voor de overgangsperiode opgerichte Nationale Ontwikkelingsagentschap, dat verantwoordelijk is voor de samenwerking met de NGO's in Zuid-Afrika, pas op 24 juni de eerste tranche heeft ontvangen. Dat betekent dat het geld niet voor augustus bij de NGO's aankomt.
De Zuidafrikaanse NGO's worden in het nauw gebracht. Zij verkeren in grote verwarring en de EU-procedures worden verkeerd begrepen, zoals u weet, commissaris. Zij zijn wanhopig en zien zich genoodzaakt leningen te sluiten tegen hoge rente en daardoor worden hun moeilijkheden nog groter.
De lering die wij hieruit moeten trekken is duidelijk en de amendementen die mevrouw Günther genoemd heeft brengen onze bezorgdheid over onze samenwerking met de Zuidafrikaanse partners tot uiting. Onze amendementen hebben bovenal ten doel te waarborgen dat de Europese Unie een behoorlijk meelevende partner kan zijn, zoals zij ook zou moeten zijn. Wij stellen in de eerste plaats voor om de delegatie van de Europese Commissie in Zuid-Afrika de bevoegdheid te verlenen om uitgaven voor projecten tot een maximumbedrag van 500.000 ecu goed te keuren. Dit heeft enerzijds tot gevolg dat wij veel sneller kunnen reageren en anderzijds dat de betrekkingen van de Europese Unie met de NGO's effectiever worden.
De Commissie ontwikkelingssamenwerking maakt zich ook grote zorgen over het feit dat de Raad een comitéprocedure van het type III a heeft opgelegd. Het is volkomen duidelijk dat deze procedure enorme problemen zal veroorzaken en de situatie zal ongetwijfeld nog meer verslechteren. Van het beperkte personeel waarover de Commissie op dit gebied beschikt zal werkelijk het uiterste gevergd worden. Het administratieve werk zal toenemen, juist wanneer de procedures met betrekking tot de verantwoordelijkheid en de besluitvorming nog verwarder worden. Dat de Raad halsstarrig aan zijn superioriteit blijft vasthouden en met alle geweld het laatste woord wil hebben in ieder afzonderlijk besluit, kan mijns inziens slechts tot één ding leiden. Naar mijn mening zal dat ongetwijfeld tot gevolg hebben dat er verdere vertragingen optreden en dat de reputatie van de Europese Unie in Zuid-Afrika nog meer geschaad wordt.
De Unie heeft jarenlang hard gewerkt om de armste mensen in Zuid-Afrika de best mogelijke steun te verlenen. Het onderhavige voorstel biedt ons een zeer gewaardeerde mogelijkheid om dit werk beter voort te zetten. Ik hoop wel dat de Commissie het hare zal doen om de Raad ervan te weerhouden de mogelijkheden te ondermijnen die wij hier hebben om aan de ontwikkeling in Zuid-Afrika bij te dragen.
Ik verzoek de Raad dan ook, zoals mevrouw Günther gezegd heeft, om de bemiddelingsprocedure op gang te brengen, teneinde met het Parlement over deze kwesties te onderhandelen.

Maij-Weggen
Voorzitter, ik kan kort zijn. Mevrouw Günther heeft een uitstekend verslag gemaakt. Dat had ze ook al in de eerste ronde gedaan. Ze heeft zeer brede steun ook in de ontwikkelingscommissie en uiteraard ook van onze fractie. Dat neemt niet weg dat we niet tevreden zijn over de situatie als zodanig. Ik spreek dan niet over het goede verslag van mevrouw Günther, maar ik spreek over de wijze waarop ook de Europese Commissie omgaat met de hulpgelden voor Zuid-Afrika. De situatie in Zuid-Afrika is op het ogenblik goed, maar ze is beslist niet zonder risico's en dat betekent dat er heel veel moet gebeuren om te proberen de welvaart in het land snel te doen stijgen zodat mogelijke politieke risico's voor de toekomst zoveel mogelijk worden uitgesloten. In dat kader is het toch wel ernstig dat er zoveel achterstanden zijn met betrekking tot hulpprojecten voor NGO's en dat ook de bureaucratie van de Europese Unie daar nog eens een schepje bij op doet. We moeten echt een appèl doen op de Europese Commissie om op dat vlak soepeler te zijn, behulpzamer en te zorgen dat de projecten sneller verlopen.
Tweede punt is dat de goedkeuring van kleine projecten een heel belangrijke zaak is. Nederland kent die praktijk al jaren. Ambassades kunnen kleine projecten op eigen gezag goedkeuren en het werkt altijd uitstekend. Het werkt ook vaak in de sfeer van overbrugging heel erg goed. Wij vinden dus dat die mogelijkheid er wel degelijk moet zijn.
Het derde punt is dat de transparantie van alle hulpprojecten buitengewoon belangrijk is. Die transparantie mag niet alleen worden gevraagd in Zuid-Afrika zelf, daar doen ze dat over het algemeen heel goed, maar die moet er ook zijn bij de besluitvorming van bij de Europese Commissie. Dáár zitten vooral een aantal problemen, dáár heeft mevrouw Günther terecht op gewezen. Wij steunen haar op dat vlak en we doen een beroep op de Commissie en op de Raad om dit soort procedures en dit soort hulpprogramma's beter en soepeler te laten verlopen.

Aelvoet
Het verslag van mevrouw Günther, dat ik ook uitstekend vind, behandelt de vastlegging van de legale basis voor de ontwikkelingssamenwerking tussen de EU en Zuid-Afrika. De problemen die zeer scherp door mevrouw Kinnock zijn aangekaart, zijn zeer reëel en daarom hoop ik echt dat een ruime meerderheid van het Parlement de amendementen zal steunen, zodanig dat we een wijziging krijgen in het beleid van de EU, die soepel moet werken met de NGO's ter plaatse.
Maar één van de belangrijkste punten waar op dit ogenblik aan gewerkt wordt, als we het hebben over ontwikkelingssamenwerking in het algemeen, is de specifieke positie die Zuid-Afrika gaat krijgen in het kader van de Conventie van Lomé. In dat verband willen wij wijzen op een probleem dat enkele weken geleden aangekaart werd in de Commissie ontwikkelingssamenwerking, namelijk dat de wil schijnt te bestaan bij een deel van de onderhandelaars van de Zuidafrikaanse regering om een uitzondering te vragen ten opzichte van het artikel 39 van de Conventie van Lomé, wat dus import- en exportverbod inhoudt van giftig afval. Er zijn daarmee in Zuid-Afrika zeer grote problemen geweest in het verleden, vooral de Britse multinational Thor Chemicals heeft daar een kwalijke rol gespeeld. Het zou zeer te betreuren zijn indien Zuid-Afrika het artikel 39 niet mee onderschrijft, omdat zij in tegenstelling tot wat de officiële vertegenwoordigers in de onderhandelingen aankondigden, werkelijk geen garanties te bieden hebben op het vlak van een goed beheer van giftig afval. Er is geen adequate wetgeving. 1000 op de 1200 stortplaatsen die er zijn, zijn illegaal en worden dus niet met een vergunning gecontroleerd. Ik doe een oproep aan het Parlement om druk uit te oefenen op de Commissie en op de Zuidafrikaanse regering om hieraan een eind te maken.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, in maart jongstleden had ik het voorrecht om in Lesotho te zijn en als vertegenwoordiger van het Europees Parlement een bezoek te brengen aan Zuid-Afrika, Namibië en Botswana. Het was enorm bemoedigend om na twintig jaar terug te komen en de grote verandering te zien die in Zuid-Afrika heeft plaatsgevonden. Het betaamt ons om alles in het werk te stellen om het economische vernieuwingsproces in Zuid-Afrika te stimuleren, teneinde de reeds geboekte democratische winst, die ons zoveel genoegen heeft gedaan, niet in gevaar te brengen. Dat is een punt van fundamenteel belang. Wij hebben gezien hoe Nelson Mandela deze maand in Londen en Parijs feestelijk onthaald is - en terecht - en dat is een reden te meer om vóór Zuid-Afrika te zijn en alles te doen wat in ons vermogen ligt om Zuid-Afrika en de buurlanden, die sterk afhankelijk zijn van de welvaart van Zuid-Afrika, te steunen.
Ik wil één speciale opmerking maken ter ondersteuning van het voortreffelijke verslag van mevrouw Günther. Mij dunkt dat het in allerlei opzichten verstandig is om de verantwoordelijkheid voor kleinschalige projecten over te dragen aan de vertegenwoordiger van de Commissie in Zuid-Afrika. Zoals mevrouw Kinnock terecht zei, is dat een stap die een enorm verschil zal maken. Laat in plaats van deze verschrikkelijke vertragingen, een half jaar te moeten wachten voordat men weet of een project het groene licht krijgt, de verantwoordelijkheid daarvoor overgedragen worden aan onze man in Pretoria, Cape Town, of waar hij ook gestationeerd is, zodat hij toestemming kan verlenen en zij door kunnen gaan met de ontwikkeling.
Het doet mij veel genoegen te zien dat dit voorstel in het Parlement door alle politieke fracties algemeen gesteund wordt. Ik hoop dat dit verslag in zijn geheel wordt aangenomen. Wij danken mevrouw Günther en moeten al haar amendementen steunen.

Nußbaumer
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het goede verslag van mevrouw Günther laat een voor mij significant zwak punt in de afhandeling van alle samenwerkingsprojecten met derde landen zien, namelijk de aanwijzing dat bij de uitvoering van de programma's in Zuid-Afrika de personele hulpbronnen moeten worden versterkt. Dat betekent toch dat veel uitgevoerde projecten niet efficiënt genoeg zijn geïmplementeerd.
De daaruit getrokken conclusie dat er moet worden gestreefd naar een verbetering van het financiële beheer is verheugend. Ik ben weliswaar van mening dat de eis om de verantwoordelijkheid voor de goedkeuring van verplichtingen en betalingen bij projecten aan het hoofd van de delegatie in Zuid-Afrika te delegeren juist is, maar dat dat alleen het probleem niet oplost. Veel belangrijker is het toch om projecten pas dan te laten uitvoeren als de aanwezigheid van sterke personele hulpbronnen is gegarandeerd.
Ik ben daarom ook tegen het voorstel van de Commissie om een speciaal Comité Zuid-Afrika in het leven te roepen, omdat dit niets anders kan doen dan de Rekenkamer, namelijk achteraf vaststellen dat projectgelden niet efficiënt genoeg werden ingezet.
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij zal het slechts met minder commissies en in plaats daarvan meer competente uitvoeringscapaciteit lukken om voor de benodigde efficiëntie te zorgen.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, het Europees programma voor wederopbouw en ontwikkeling van Zuid-Afrika, waarvoor een rechtsgrondslag moet worden vastgesteld, is het vervolg op een speciaal programma dat in 1985 op initiatief van het Europees Parlement werd opgezet om de problemen in verband met de apartheid aan te pakken. Het doel is de duurzame economische en sociale ontwikkeling van het land te bevorderen en dus de grondslagen van een democratische samenleving te verstevigen; daarbij richt men zich op de eerste plaats op de hulp aan de zwakste lagen van de Zuidafrikaanse bevolking en wordt het toepassingsgebied van de samenwerking opnieuw omschreven, om haar te kunnen richten op nieuwe sectoren, zoals onderwijs, opleiding, gezondheidszorg, plattelandsontwikkeling, stadsontwikkeling, economische samenwerking, bevordering van handel en investeringen, steun aan zeer kleine, kleine en middelgrote bedrijven, bevordering van een behoorlijk bestuur en van het democratiseringsproces.
Ik vind het echt heel belangrijk dat er prioriteit wordt toegekend aan de acties op het gebied van onderwijs en beroepsopleiding, die in het verleden meer dan de helft van de kredieten voor hun rekening namen welke aan het speciale programma en de projecten in de gezondheidssector werden toegekend. Deze verordening is ongetwijfeld van bijzonder belang gezien de betrekkingen tussen Zuid-Afrika en de Europese Unie; zij hebben het speciale financiële loket aangewezen als het middel om te bepalen welke ontwikkelingsprojecten in de toekomst in Zuid-Afrika zullen worden gefinancierd; deze projecten zullen dan dus niet door het Europees Ontwikkelingsfonds worden gedaan.
Verder is de aard van de verschillende bemoeienissen van de Europese Unie met de samenwerkingsprojecten en -programma's ook veranderd om tegemoet te komen aan de prioriteiten van de nieuwe regering; het gaat hierbij met name om twee ingrijpende wijzigingen:
a)het aandeel van de middelen die naar niet-gouvernementele en in de bevolking geïntegreerde organisaties gaat is sterk afgenomen; b) een deel van de financiële middelen gaat nu naar grotere projecten via centrale of provinciale overheidsdiensten.Deze overeenkomst moet dus van groot belang worden geacht vanwege de sociale, politieke en economische gevolgen ervan, en voorts maakt de nieuwe rechtsgrondslag het mogelijk ook via de nieuwe Zuidafrikaanse regering samenwerkingsprogramma's uit te voeren, waarbij de NGO's als gesprekspartners evenwel niet uitgesloten worden.
Mijn complimenten aan de rapporteur, mevrouw Günther, voor haar voortreffelijke verslag, waarin zij de Vergadering met name oproept die amendementen aan te nemen waarin de vervaldata van de verordeningen worden geschrapt; die termijnen zijn voor Zuid-Afrika namelijk een negatieve boodschap. Tot besluit moet worden erkend dat Zuid-Afrika overtuigde inspanningen heeft gedaan om via duidelijke, gerichte acties de situatie in het land te verbeteren; een land dat, daar wil ik u even aan herinneren, een ingrijpende politieke gedaantewisseling heeft ondergaan, welke in gang is gezet door de toenmalige president De Klerk en voltooid is met de eerste multiraciale verkiezingen. Deze inspanningen vormen dankzij de krachtige deelname van de plaatselijke gemeenschappen de basis voor het welslagen van de ontwikkelingsprogramma's.

McGowan
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Günther dank zeggen voor haar verslag, dat van hoge kwaliteit is, zoals wij natuurlijk al verwacht hadden.
De wereld is geïnspireerd door de moed van de bevolking van Zuid-Afrika en de besluiten die men daar in de afgelopen jaren genomen heeft. Wij zijn vooral bezield door de bekwaamheid van de politieke leiders in ZuidAfrika die, het spijt mij dat ik het zeggen moet, nogal contrasteert met de prestaties van sommige politici in Europa en de wijze waarop enkele leden van het Europees Parlement zich vanmorgen gedragen hebben, toen zij hun stem trachtten te wijzigen: ik heb dikwijls reden tot klagen gehad over mensen die op deze manier misbruik maakten van het enkelvoudig stemrecht.
Ik zeg dat nogal geëmotioneerd, omdat ik in de afgelopen 25 jaar veel tijd besteed heb aan heen en weer reizen tussen Europa en Zuid-Afrika en het voorrecht heb gehad om als waarnemer de verkiezingen te volgen. De Europese Unie, en met name het Parlement, heeft een voortreffelijke reputatie, als het gaat om steun voor het democratisch proces. Het is van groot belang dat wij zo goed mogelijk gebruik maken van onze middelen en onze contacten en ons uiterste best doen om effectiever en efficiënter te werken.
Het speciale programma voor de slachtoffers van het apartheidsregime is het meest succesvolle programma van de Europese Unie. Het was ons omvangrijkste programma en het omvangrijkste overzeese programma voor Zuid-Afrika zelf. Het werd, vooral in de beginperiode, zeer efficiënt beheerd door de Commissie en steunde kleinschalige projecten - waaronder bijvoorbeeld kleine projecten ter bevordering van onafhankelijke media. In samenwerking met onze partners hebben wij een ongelooflijke schat aan ervaring opgedaan in het werken met kerken, vakbonden en een speciale trust.
Velen van ons doen hun best om die ervaring niet verloren te laten gaan of terzijde te schuiven, maar daarop juist voort te bouwen. Er zijn echter ongetwijfeld gebieden waarop wij efficiënter en effectiever te werk moeten gaan. De amendementen die wij ingediend hebben beogen te waarborgen dat onze Commissiedelegatie in Zuid-Afrika, die zich op zeer indrukwekkende wijze van haar taak heeft gekweten, de vrije hand krijgt in een nieuwe en zeer moeilijke situatie.
Terwijl wij het bezoek van Nelson Mandela aan Europa roemen, dat op zoveel manieren inspirerend was, is het van groot belang dat wij ons solidair blijven tonen met de bevolking van Zuid-Afrika. Helaas keert hij in meerdere opzichten met lege handen naar huis terug, mede doordat er weinig vooruitgang is geboekt met de handelsovereenkomst. Ik zou de heer Pinheiro in het bijzonder willen verzoeken om al zijn ervaring, bevoegdheid en kennis ten volle te benutten in het college van commissarissen en in de Raad zelf.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, ik complimenteer mevrouw Günther met het werk dat zij gedaan heeft voor dit verslag. Ik deel haar bezorgdheid, die ook door mevrouw Kinnock geuit is. President Mandela heeft kort geleden Londen bezocht en het was een van de ontroerendste staatsbezoeken die het Verenigd Koninkrijk in de laatste decennia heeft meegemaakt. De bescheidenheid van deze man is een voorbeeld voor de wereld hoe iemand die zolang zoveel geleden heeft zo vergevingsgezind kan zijn en zo'n gerespecteerd wereldleider kan worden. Hij verdient onze volledige steun.
Zuid-Afrika - en zijn vreedzame toekomst - vormt de sleutel tot stabiliteit voor het gehele continent Afrika. Als wij kunnen zorgen voor een gestage overgang van het oude onderdrukkende regime naar een nieuwe democratie die door de Europese Unie wordt gesteund, niet alleen in de vorm van financiële steun, maar ook in de vorm van oprechte initiatieven om een rechtvaardige, op gelijkheid gebaseerde en vreedzame samenleving op te bouwen als voorbeeld voor de andere Afrikaanse landen, dan zal de Europese Unie het hare bijgedragen hebben tot die nieuwe stabiliteit.
De toekomst van Lomé is aan verandering onderhevig. De positie van Zuid-Afrika wordt nauwkeurig bekeken. Zuid-Afrika werkt echter in regionaal verband reeds samen met zijn buurlanden en ik hoop op een versterking van die kaders. Wij moeten zorgvuldig aandacht schenken aan de vraag hoe Zuid-Afrika zal passen in een nieuwe organisatie ter vervanging van Lomé, als die door onderhandeling tot stand kan worden gebracht. Het is een belangrijke stap vooruit dat de middelen via een speciale financieringsfaciliteit verstrekt zullen worden en niet via het Europees Ontwikkelingsfonds. Daardoor worden de begrotingscontrole en de doorzichtigheid verbeterd.
De nieuwe regering moet zich er vooral op toeleggen om in de elementaire behoeften van de mensen te voorzien en dat tracht zij te doen onder moeilijke omstandigheden met veel beperkingen. Dat betekent dat zij moet zorgen voor een snelle ontwikkeling op het gebied van huisvesting, gezondheid en onderwijs, wil zij aan de verwachtingen van de mensen na de verkiezingen voldoen. De NGO's zullen een belangrijke rol blijven spelen. Ik steun dit verslag, maar ben van mening dat verdere besprekingen noodzakelijk zijn.

Torres Couto
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde mij aansluiten bij de felicitaties voor het uitstekende werk dat mevrouw Günther heeft verricht. Haar verslag vormt volgens mij ook de ideale rechtsgrondslag - en niet alleen dat - om een kader te scheppen dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en Zuid-Afrika op een harmonieuze en doeltreffende manier regelt. Zuid-Afrika, waar de voorbije jaren fantastische veranderingen hebben plaatsgevonden die onze instemming wegdragen en die wij ontroerd beleven. Het zou naïef en onverantwoordelijk zijn onzentwege te denken dat de tot nog toe in Zuid-Afrika plaatsgevonden gebeurtenissen volstaan om de toekomst en de stabiliteit van deze grote Zuidafrikaanse natie te waarborgen.
Wat men heeft gedaan is immens. Wat nog gedaan moet worden is een reusachtige taak, waarvoor wij medeverantwoordelijk zijn en die iedereen verplicht een kader van betrekkingen te creëren dat pragmatisch, flexibel, rigoureus en doorzichtig is. Om dit mogelijk te maken is het fundamenteel dat de Europese Unie er bij deze nieuwe betrekkingen zo mogelijk extra op let dat haar bureaucratie geen beperkende en belemmerende factor wordt en dat onze ontwikkelingssamenwerking tot snelle en doeltreffende resultaten mag leiden.
Het is zaak niet te vergeten dat, afgezien van het succesvolle bezoek van president Nelson Mandela aan Europa, de situatie in Zuid-Afrika heel onzeker en heel ongelijk is. Ook is bekend dat president Nelson Mandela op politiek vlak zijn opvolging voorbereidt en bijgevolg is het onze taak alle objectieve politieke voorwaarden te creëren en onze betrekkingen op het vlak van de samenwerking zo te organiseren dat Europa aan de kop staat van de steun die de Westerse en ontwikkelde wereld moet geven aan een land dat fantastische stappen heeft gezet en dat een uiterst belangrijke rol te spelen heeft, niet alleen aangaande de ontwikkeling van Zuidelijk Afrika, maar ook aangaande de effectieve bijdrage die dit land kan leveren om een groot deel van de bestaande problemen op het Afrikaanse continent te kunnen uitroeien.
Ondanks de terughoudende houding van de Raad denk ik dat het verslag van mevrouw Günther, tezamen met de verantwoordelijkheidszin van commissaris Deus Pinheiro, een man die een belangrijk deel van zijn politieke leven aan het dossier Zuid-Afrika heeft gewijd en dit met enorm veel verantwoordelijkheidsbesef heeft gedaan, ik denk dat deze twee stukken essentieel zijn en dat wij deze nu moeten uitdiepen, zodat Europa een positief antwoord geeft, dat gewenst en fundamenteel is voor de grote Zuidafrikaanse natie en voor het bevriende volk van Zuid-Afrika.

Stasi
Mijnheer de Voorzitter, voor de meeste Europese burgers vormt Zuid-Afrika geen probleem meer: nu dit land het vreselijke apartheidssysteem heeft afgeschaft, is het op onomkeerbare wijze de weg ingeslagen van de multiraciale democratie en de economische ontwikkeling, onder leiding van een buitengewoon man, president Nelson Mandela.
Ikzelf ben enkele weken ter plaatse geweest voor het op gang brengen van een partnerschapsbeleid tussen Franse en Zuidafrikaanse steden en ik ben mij ervan bewust geworden dat de situatie in bepaalde opzichten verontrustend was en dat de toekomst een dreiging vormde. Ook al geniet de zwarte bevolking, die nu 75 % uitmaakt van de gehele bevolking, voortaan burgerrechten, dan nog zijn de levensomstandigheden er niet veel beter op geworden en het gemiddelde inkomen van de blanken ligt acht maal hoger dan het gemiddelde inkomen van de zwarten.
Zonder in pessimisme te vervallen meen ik toch te mogen zeggen dat als de levensomstandigheden niet binnen redelijke termijn op gevoelige manier verbeteren wat betreft veiligheid, werkgelegenheid, woningen, openbare diensten en onderwijs, men bepaalde moeilijkheden kan verwachten.
Een dergelijke gebeurtenis zou ernstig zijn, niet alleen voor Zuid-Afrika, maar voor het hele Afrikaanse continent omdat veel Afrikanen, zowel de bevolkingen als de regeringen, de ontwikkeling in Zuid-Afrika nauwgelet volgen. Zij verwachten dat Zuid-Afrika een model is op het gebied van de democratie, maar ook dat het land actief bijdraagt aan de economische ontwikkeling en politieke stabiliteit van het Afrikaanse continent. Wat zich in ZuidAfrika afspeelt is meer dan de toekomst van Zuid-Afrika: de Europese Unie moet dan ook haar verantwoordelijkheden volledig op zich nemen om Zuid-Afrika de kans de geven om deze uitdaging van de opbouw van een nieuwe democratie aan te nemen opdat dit land weer aan de verwachtingen van het Afrikaanse continent kan voldoen. Hetgeen zich in Zuid-Afrika afspeelt is een groot deel van de toekomst van het Afrikaanse continent in de komende jaren! Ik waardeer ten zeerste het werk dat mevrouw Günther heeft uitgevoerd en ik sta vanzelfsprekend dan ook achter haar verslag.

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, de instrumenten die de Europese Unie voor de samenwerking met het nieuwe, democratische Zuid-Afrika aan het uitwerken is, zijn in tweeërlei opzicht van strategisch belang. Op de eerste plaats omdat Zuid-Afrika een Afrikaans land is dat kampt met de oude en nieuwe drama's van de onderontwikkeling. Een flink deel van de zwarte bevolking leeft onder verschrikkelijke sociaal-economische omstandigheden, heeft ternauwernood en soms helemaal geen toegang tot de basisvoorzieningen, en leeft met name in voorsteden met een zeer hoog werkloosheids- en criminaliteitscijfer. Op de tweede plaats omdat ZuidAfrika desondanks de sterkste economische macht van het continent is, die als motor kan dienen voor de ontwikkeling van de buurlanden en meer in het algemeen van heel Afrika. Deze rol is uiteraard van belang gezien de positieve effecten ervan op de politieke stabiliteit.
Het belangrijkste instrument voor de samenwerking met Zuid-Afrika wordt gevormd door het Europees programma voor de wederopbouw en de ontwikkeling, het speciale programma van de afgelopen jaren, de handelsovereenkomsten die in de onderhandelingsfase verkeren en de toetreding van Zuid-Afrika tot bepaalde onderdelen van de Overeenkomst van Lomé. Het spreekt voor zich dat de rechtsgrondslag waarover wij hier debatteren ruim genoeg is om verschillende soorten maatregelen mogelijk te maken. Toch moeten er in de operationele fase twee essentiële voorwaarden worden gesteld. Ten eerste moeten naast de regering en de Zuidafrikaanse autoriteiten ook alle andere mogelijke ontwikkelingsinstanties erbij betrokken worden, dat wil zeggen niet-gouvernementele organisaties, plaatselijke overheden, basisorganisaties en ook Europese nietgouvernementele organisaties, omdat deze zowel in technisch opzicht als wat het partnerschap betreft een belangrijke bijdrage kunnen leveren. Ten tweede moet, in tegenstelling tot wat in het verleden is gebeurd, het beheer van het programma zo openbaar en doorzichtig mogelijk zijn, en dus moet het democratisch toezicht van het Europees Parlement op het programma worden versterkt, zoals onze amendementen ook voorstellen.
Tot besluit wil ik mevrouw Günther bedanken voor haar voortreffelijke werk.

Pinheiro
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wens in de eerste plaats mevrouw Günther, de rapporteur van dit verslag, namens mijzelf en de Commissie te bedanken voor het uitstekende, buitengewoon opbouwende verslag dat zij heeft opgesteld met betrekking tot de ontwerpverordening, die eenmaal aangenomen, laat het ons hopen, een solide rechtsgrondslag zal vormen voor het Europees programma voor de wederopbouw en ontwikkeling in Zuid-Afrika.
De voorgestelde amendementen in de tweede lezing bevestigen dat het Parlment en de Commissie vele fundamentele oogpunten delen, wat betreft de identificatie en uitvoering van ontwikkelingsacties voor ZuidAfrika. In de eerste plaats is het de bedoeling de al aan de gang zijnde processen in dit land tijdens deze cruciale overgangsfase te versterken, zowel in het kader van openbare instellingen - Parlement, regering, overheidsadministratie - als van de burgermaatschappij, een maatschappij waarin de Zuidafrikaanse NGO's in het verleden aanzienlijk werk hebben verzet, in het bijzonder toen de apartheid het ons niet mogelijk maakte een directe interactie met de regering te hebben.
De Zuidafrikaanse samenleving in haar geheel spant zich momenteel in om deze erfenis van de apartheid te overwinnen en ervoor te zorgen dat al haar zonen de concrete voordelen van de democratie kunnen genieten. Maar, zoals mijnheer Torres Couto zei, is datgene wat is gedaan fantastisch, maar is dat wat nog gedaan moet worden bijna angstaanjagend.
Daarnaast zijn het Parlement en de Commissie van mening dat het Europees programma voor de wederopbouw en ontwikkeling kan bijdragen tot de verspreiding van deze voordelen door middel van flexibele procedures, die stoelen op de basisbeginselen van goed financieel beheer en de gebruikte werkmethoden bij de ontwikkelingsprojecten die worden ten uitvoer gelegd in het kader van de Overeenkomst van Lomé.
In deze context blijft de Commissie zich inspannen om ervoor te zorgen dat de uitvoering van het Europees programma voor de wederopbouw en ontwikkeling op een gelijksoortige manier verloopt als de nationale indicatieve programma's in de ACS-landen, aangezien het parallellisme tussen dit Europees wederopbouw- en ontwikkelingsprogramma en het Europees Ontwikkelingsfonds een waardevolle bijdrage kan leveren aan de Commissie en de Zuidafrikaanse regering, evenals aan de Zuidafrikaanse ondernemingen, die van de ACSlanden of van andere lid-staten, met name van de Unie.
Wat de ingediende amendementen betreft, mijnheer de Voorzitter en geachte afgevaardigden, is de Commissie in verband met amendement 1 tevreden over de nieuwe verwijzing van de ontwerp-verordening naar de politieke dialoog met de regering van Zuid-Afrika die volgens de Commissie de enige mogelijke gesprekspartner is in het kader van een politieke dialoog die produktief kan blijken te zijn.
Wat het nationaal ontwikkelingsagentschap betreft, is de Commissie van mening dat dit organisme, dat in de praktijk nog niet is opgericht, niet de gesprekspartner van de Commissie kan zijn op beleidsgebied, maar dat het eenmaal opgericht een organisatie kan zijn die in staat is de Zuidafrikaanse en Europese NGO's te omlijsten en de financieringen te kanaliseren voor projecten van de NGO's die verenigbaar zijn met de sectorale prioriteiten, zoals vastgesteld door de legitieme en democratische regering van Zuid-Afrika.
In verband met de belangrijke kwestie van de niet-gouvernementele organisaties, wil de Commissie nogmaals de doorslaggevende rol onderstrepen die zij hebben gehad bij de strijd tegen de apartheid en het belang dat zij niet verdwijnen in deze overgangsperiode naar democratie en ontwikkeling. Ik wil dan ook opmerken dat sommige van deze NGO's in de jaren '95 en '96 al een belangrijke rol hebben gespeeld bij de uitvoering van het Europees programma voor wederopbouw en ontwikkeling. Het is zaak in overleg met de Zuidafrikaanse regering nog soepelere en interessantere formules te vinden voor de NGO's en ik ben geneigd te geloven dat dit met de recente herstructurering van de Zuidafrikaanse regering in een nabije toekomst eventueel mogelijk zal worden.
Aangaande amendement 2 wil ik opmerken dat de Commissie geen voorstander is van een specifieke verwijzing naar een maximumbedrag tot welk het hoofd van de delegatie toestemming mag verlenen voor uitgaven en operaties, omdat dergelijke aangelegenheden naar onze mening niet moeten worden vastgesteld in een verordening. Dit gezegd hebbende, voeg ik hieraan toe dat in het verleden al verantwoordelijkheden op dit en andere gebieden aan het hoofd van de delegatie in de Republiek Zuid-Afrika zijn gegeven, en ik moet zeggen dat de Commissie op dit moment overweegt deze verantwoordelijkheden aanzienlijk te vergroten en dit tot dusver alleen nog niet heeft gedaan, niet omdat het hoofd van de delegatie niet bekwaam is - in tegendeel -, maar omdat er een ernstig gebrek aan persoonlijke hulpmiddelen is geweest in onze Zuidafrikaanse delegatie. Het zou dan ook niet eerlijk zijn van ons delegatiehoofd bepaalde verantwoordelijkheden te eisen in het licht van het personeelsgebrek waarmee hij kampt. Maar ik wil de afgevaardigden graag meedelen dat het onze bedoeling is de verantwoordelijkheden van onze afgevaardigde in de Zuidafrikaanse Republiek aanzienlijk te vergroten.
Wat amendement 3 betreft, kan de Commissie alleen maar op prijs stellen dat het Parlement in verband met de voorgestelde comitologie voor de controle op het Europees programma voor wederopbouw en ontwikkeling het door de Commissie ingenomen standpunt blijft steunen, dat voorstander is van een comité van het type 2A, dat beter aangepast is om de met hetzelfde programma verbonden problemen sneller af te werken.
Betreffende amendement 4 is de Commissie het ook met het Europees Parlement eens om geen looptijd vast te stellen, noch een financiële begroting, aangezien dit onder de verantwoordelijkheid van de begrotingsautoriteit valt. Ik wil de afgevaardigden nog meedelen dat op 8 juli jongstleden - dus ongeveer 11 dagen geleden - de Commissie in Brussel acht financieringsvoorstellen in het kader van dit Europees programma voor de wederopbouw en de ontwikkeling voor een bedrag van ongeveer 88 miljoen ecu aan de vertegenwoordigers van de lid-staten van de Unie heeft voorgesteld. Al deze projecten, opgesteld in samenwerking met de regering van Zuid-Afrika, de niet-gouvernementele organisaties en de Commissie, zijn gunstig onthaald door de lid-staten van de Unie. Rekening houdend met de eerder al goedgekeurde of in de goedkeuringsfase verkerende projecten betekent dit dat wij op dit moment te maken hebben met een toestemming van de orde van 95 % met betrekking tot de beschikbare middelen uit hoofde van het Europees programma voor wederopbouw en ontwikkeling.
Men kan aanbrengen dat het in het licht van de situatie in Zuid-Afrika een goede zaak zou zijn als wij deze vergunningen aan het begin van het jaar hadden. Ik kan de afgevaardigden zeggen dat wij voor 1997 in februari of maart naar het Europees Parlement hopen te komen om u mee te delen dat wij 95 % van de vergunningen hebben.
Ik bedank nogmaals mevrouw Günther en het Europees Parlement voor de steun die zij ons hebben gegeven bij de uitvoering van de programma's voor Zuid-Afrika.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 11.30 uur plaats.

Naleving van de mensenrechten in de Europese Unie (1994)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0223/96) van mevrouw De Esteban Martin, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over de naleving van de mensenrechten in de Europese Unie (1994).

De Esteban Martin
Mijnheer de voorzitter, gezien de korte tijd die ons rest voor het debat over de naleving van de mensenrechten, zou ik als rapporteur graag willen weten welk standpunt de leden van deze Vergadering innemen ten aanzien van de procedure die moet worden gevolgd met betrekking tot dit verslag.

De Voorzitter
Heeft u een voorstel?

De Esteban Martin
Ik zou eerst de fracties aan het woord willen laten.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, als ik me niet vergis, hebben we nu nog twaalf minuten tijd voor het debat over dit zeer belangrijke verslag. We zouden het debat dan vanmiddag kunnen voortzetten om zo mogelijk vanavond te stemmen. Een andere variant die ik zojuist heb gehoord, is dat we er niet over debatteren en alleen stemmen. Het is absoluut uitgesloten dat we over zo'n belangrijk verslag alleen maar stemmen zonder er van tevoren over te debatteren. Nu weet ik dat het secretariaat grote problemen heeft met de agenda. We hebben vanmorgen door een absoluut onzinnig debat een half uur tijd verloren en dat gaat nu weer ten koste van het kwaliteitswerk dat hier moet worden geleverd. De onzin die we vanmorgen hebben gehoord, kunnen we ons echt besparen. Het is onmogelijk dat we onder deze tijdsdruk over een probleem discussiëren waarover de fracties van dit Huis nu al maandenlang in drie commissievergaderingen uitgebreid hebben gediscussieerd en dat we dit probleem er nu - vergeeft u mij dat ik me zo plat uitdruk - als een scheet doorheen moeten jagen. Daarom vraag ik namens mijn fractie officieel om uitstel van het debat en de stemming tot de vergadering van september in Brussel. Ik weet dat dat problemen met zich meebrengt, maar dan moeten de fracties er onderling maar over onderhandelen welke prioriteit het verslag over de mensenrechten heeft. Dan moet een ander onderwerp maar wijken.

De Voorzitter
Er is voorgesteld om het debat uit te stellen. Wil iemand dit voorstel ondersteunen? Het woord is aan mevrouw Roth.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn instemming uitspreken met het verzoek van de vorige spreker van de socialistische fractie, omdat ik van mening ben dat het onderwerp mensenrechten, vooral ook de kwestie van de mensenrechten in de Europese Unie, dus het verslag van onze collega Laura de Esteban Martin, van groot belang is voor dit Huis en ook heel veel te maken heeft met onze eigen geloofwaardigheid. Nadat er in het verleden immers over dit onderwerp hier in dit Huis nogal veel drukte werd gemaakt, moeten we nu niet toestaan dat we aan dit verslag alleen al formeel niet genoeg belang hechten. En het zou absoluut onacceptabel zijn als mevrouw De Esteban Martin in het resterende kwartier met het debat begint en dan nog snel een vertegenwoordiger van de PSE zijn mening geeft en het debat dan wordt onderbroken, dat het vanavond vlak voor het zomerreces alleen maar wordt voortgezet en dat we dan morgen misschien nog met een heel klein aantal aanwezigen over dit onderwerp stemmen. Het moet mij echt van het hart dat dat dit onderwerp absoluut onwaardig is, omdat er natuurlijk naar wordt gekeken hoe het Europees Parlement niet alleen de mensenrechten in Iran, Turkije of elders bespreekt, maar ook hoe we omgaan met datgene wat er bij onszelf gebeurt.
Daarom vraag ook ik om uitstel van dit debat tot de zitting in Brussel. Maar ik vraag u wel, mijnheer de Voorzitter, om dan in september niet om middernacht over dit onderwerp te discussiëren, maar na het vragenuur met de Commissie, dus op een heel prominent tijdstip.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Roth.
Aangezien geen enkele spreker hiertegen bezwaar maakt, leg ik het verzoek om uitstel van het debat ter stemming aan u voor.
(Het Parlement stemt in met uitstel van het debat)

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, als ik nog een moment van uw tijd mag gebruiken: ik ben blij dat we het onderwerp hebben uitgesteld. Ik heb echter zojuist gezegd dat ik de collega's van alle fracties vraag om hun invloed aan te wenden op de Conferentie van voorzitters zodat we in Brussel niet helemaal achteraan op de agenda worden bijgeschreven, maar dat er over dit verslag op een prominent tijdstip in Brussel kan worden gedebatteerd. Ik vind dat uiterst belangrijk. Ik vraag ook, mijnheer de Voorzitter, om dat in de Notulen op te nemen en dat u het tijdens de Conferentie van voorzitters bespreekt.

De Voorzitter
Wat we overeenkomstig het Reglement kunnen doen, is het debat uitstellen tot de volgende vergaderperiode in Brussel. De Conferentie van voorzitters zal dan besluiten waar het op de agenda wordt gezet. Daar hebben we net over gestemd.
Het debat over deze kwestie is nu voorlopig gesloten.
Mijnheer Cars, u bent de rapporteur van het volgende verslag. Denkt u dat we daarover kunnen debatteren van nu tot 11.30 uur, om het debat hierover vanmiddag voort te zetten?

Cars
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat er niets op tegen is om nu meteen met de bespreking te beginnen.

Steun voor de wederopbouw van ex-Joegoslavië
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0247/96) van de heer Cars, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het voorstel voor een verordening van de Raad (EG) (COM(96)0123 - C4-0333/96-96/0096(CNS)) over de steun voor het herstel en de wederopbouw in Bosnië-Herzegovina, Kroatië, en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië.

Cars
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid waarover het Parlement nu een standpunt in moet nemen, gaat over de regelgeving met betrekking tot de uitbetaling van de EU-middelen voor de wederopbouw van het voormalige Joegoslavië. Dat is waar het om gaat, - niet meer en niet minder.
Ons uitgangspunt is het preliminaire besluit van de Raad in deze kwestie. Dit is op zijn beurt weer gebaseerd op een voorstel van de Commissie. Volgens de besluitvormingsprocedure van de Unie moet de Raad, alvorens in kwesties als deze definitief te besluiten, de mening van het Parlement inwinnen. Het is echter goed voor ons in het Parlement, te bedenken dat de uiteindelijk beslissing bij de Raad alleen ligt.
De voorstellen van de commissie buitenlandse zaken bevatten waardevolle standpunten over o.a. de politieke voorwaarden voor de EU-hulp en over de mogelijkheid om de hulp in te trekken als de ontvanger niet langer aan de voorwaarden voldoet, en over nog een groot aantal andere zaken waarvoor ik als rapporteur zeker niet de eer wil opeisen. Het grote aantal amendementen dat in de Commissie buitenlandse zaken is aangenomen, is bijna meer het resultaat van de deskundigheid en de wil om tot in het kleinste detail verbeteringen aan te brengen, die kenmerkend zijn voor bekende en vooraanstaande leden van de commissie.
Ik wil hierbij ook nog graag mijn erkentelijkheid uitspreken voor de inspanningen die mijn medewerkers zich hebben getroost inzake het verslag, en voor de commissie die zij vertegenwoordigen. Er is echter, mijnheer de Voorzitter, in dit verslag vooral één zaak, een speciale zaak, van cruciaal belang. Ik weet dat wat ik nu zeg, wordt gesteund door de medewerkers aan mijn verslag en door een grote meerderheid in de parlementaire commissie. Dat betreft de vraag aan welke landen het recht en de mogelijkheid moet worden gegeven om offertes te doen en contracten te verkrijgen binnen het actuele hulpprogramma. Ik wil eraan herinneren dat dit voor de jaren 1996-1999 tot 400 000 000 ecu bedraagt, een verre van onaanzienlijk bedrag.
Op voorstel van de Commissie heeft de Raad vooraf besloten om enkel ondernemingen en organisaties in de lid-staten van de EU en in de landen in voormalig Joegoslavië het recht te geven offertes te doen. Dit recht wil de Commissie buitenlandse zaken op voorstel van mij en de medewerkers aan mijn verslag, uitbreiden tot ook de zogenaamde PHARE-landen, d.w.z. de landen in Midden- en Oost-Europa die met de Europese Unie een associatie-overeenkomst hebben gesloten en nu streven naar het lidmaatschap van de EU.
Er zijn drie goede argumenten voor dit voorstel. Ten eerste kunnen er offertes vanuit de PHARE-landen komen, die het mogelijk maken om voor de EU-middelen meer hulp te krijgen voor de wederopbouw van voormalig Joegoslavië. Ten tweede zouden de ondernemingen en de economische ontwikkeling in Midden- en OostEuropa worden gestimuleerd, en ten derde is een deel van de middelen die de EU nu reserveert voor de hulp aan voormalig Joegoslavië, afkomstig uit de middelen die oorspronkelijk bestemd waren voor de landen in Middenen Oost-Europa. Ik wil graag benadrukken dat de Commissie buitenlandse zaken aan deze zaak zeer groot gewicht hecht.
De parlementaire commissie verlangt overleg met de Raad van Ministers over haar amendementen. De commissie heeft zich trouwens, op mijn voorstel er eenstemmig voor uitgesproken dat als de Raad zich kan aansluiten bij hetgeen de Commissie en het Parlement met betrekking tot de PHARE-landen verzoeken, overleg niet verder noodzakelijk is. Als de Raad echter op dit punt niet kan instemmen met het Parlement, zou het zeer belangrijk zijn dat vertegenwoordigers van het Parlement per omgaande de gronden hiervoor te weten kregen en de gelegenheid kregen om deze zaak met de Raad van Ministers te bespreken.
Alle amendementen die nu hier in het Parlement zijn voorgesteld, zijn eerder ook voorgesteld in de Commissie en daar behandeld en afgewezen. Mijn verzoek aan het Parlement is dan ook om de amendementen af te wijzen en steun te geven aan de voorstellen van de Commissie buitenlandse zaken, waarvan ik de rapporteur ben.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de manier waarop de Europese Unie haar steun voor de wederopbouw van voormalig Joegoslavië organiseert, laat veel te wensen over. We hebben er al veelvuldig over gediscussieerd. Dat geldt ook voor de onderhavige ontwerp-verordening. Die moet de rechtsgrondslag voor snelle en effectieve steun scheppen. Daarvoor komt ze niet alleen vrij laat als men bedenkt dat de gelden in de begroting vanaf het begin van dit jaar klaarliggen en niet kunnen worden uitgegeven! Wat nog erger is: deze verordening zal het moeilijk maken om echt snel en effectief te helpen.
Wie in voormalig Joegoslavië zinvol en effectief wil helpen, moet op lokaal en regionaal niveau partners zoeken die bereid zijn tot samenwerking en die te vertrouwen zijn. Wie bijvoorbeeld burgemeester Radic in Banja Luka wil helpen om zich tegenover Karadzic staande te houden, die moet een manier vinden om hem direct te steunen. Juist daarin voorziet de verordening niet en het is een doorslaggevende constructiefout dat de voorkeur wordt gegeven aan een centraal gestuurd, een centralistisch georganiseerd hulpprogramma. De redenen hiervoor zijn begrijpelijk. Blijkbaar gelooft men dat men alleen zo de politieke conditionaliteit van de steun kan realiseren. Ik heb niets tegen deze conditionaliteit! Het is een absolute noodzaak. Alleen wordt daarbij over het hoofd gezien dat de doorslaggevende voorwaarde ontbreekt. Er ontbreken functionerende centrale politieke structuren en functionerende centrale besturen. Zulke structuren zullen er hopelijk aan het eind als resultaat van het wederopbouwproces zijn. Maar ze kunnen en mogen niet tot voorwaarde voor de wederopbouw worden gemaakt. Daarom moet de conditionaliteit in Bosnië-Hercegovina zinvol, vooral op lokaal en regionaal niveau, worden ingevoerd. Daarom is ook een hoge personele presentie van de Commissie ter plaatse absoluut noodzakelijk.
Een dienovereenkomstige verandering van de verordening heeft de Commissie begrotingscontrole unaniem voorgesteld. Helaas hebben we daarvoor in de verantwoordelijke Commissie buitenlandse zaken, veiligheidsen defensiebeleid geen meerderheid gekregen. Mijn fractie heeft daarom deze wijzigingsvoorstellen opnieuw ingediend en ik vraag uw steun ervoor. Dat geldt ook voor het door de Raad opgestelde supplement bij de verordening waardoor hiervan helemaal een bureaucratisch monster wordt gemaakt. In plaats daarvan raadt de Commissie begrotingscontrole aan dat bij aanbestedingen de bepalingen van het Financieel Reglement onbeperkt gelden en ook afdoende moeten zijn.

Wiersma
Voorzitter, voor de stemming nog een aantal opmerkingen namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten op de voorliggende verordening. Die verordening maakt hopelijk een eind aan de verwarring rond de EU-medefinanciering van de wederopbouw van het voormalige Joegoslavië. Er worden regels gesteld die hopelijk de nodige duidelijkheid kunnen brengen. Het is jammer dat dit zo lang moest duren. Een half jaar na het in werking treden van het wederopbouwprogramma ligt de verordening pas in dit Parlement. We zouden ons eigenlijk op dit moment beter druk kunnen maken over de mogelijke arrestatie van Mladic en Karadzic of over de uitvoering van de steun van de Europese Unie. Er is in dit Huis genoeg gesproken over de EU-bijdrage aan het welslagen van Dayton. Wederopbouw, zichtbaar en snel, is een essentieel onderdeel. We hopen snel positieve rapportages daarover te ontvangen. Met alle problemen die daar ter plekke zijn, zou dit aspect van Dayton toch met verve ter hand genomen moeten worden.
Mijn fractie vraagt daarom nogmaals aandacht voor de uitvoering. Wij wensen dat de EU-mensen ter plekke snel en efficiënt kunnen handelen. De EU-bureaus moeten adequaat bemand zijn. Men moet beslissingen kunnen nemen. De regels zijn er om dit te bevorderen, niet om een bureaucratie ter plekke te scheppen. Wij willen dat het Parlement daarop toezicht houdt en steunen daarom voorstellen die dat mogelijk maken, ook in de amendementen die voorgelegd zijn bij deze verordening. De verordening moet hulp bevorderen. De bureaucratische belangen van de EU komen pas op de tweede plaats.
De verordening noemt terecht de prioriteiten in het kader van de steun aan de wederopbouw. Volgens ons ontbreekt er één belangrijke, namelijk steun aan de ontwikkeling van de democratie en er is een belangrijke omissie in de voorliggende verordering. Hoe fragiel de situatie daar is blijkt uit de aanloop naar de verkiezingen in Bosnië. We hopen dat ze slagen en daarmee de basis wordt gelegd voor een democratie, sterker en breder dan de huidige. Een toevoeging van dit element via ons amendement consolidering van de democratie, past bij de meer algemene nadruk op de handhaving van de mensenrechten in de verordening die het Europees Parlement terecht op dat punt wil preciseren. Maar naast een opgeheven vinger via het stellen van deze mensenrechtenvoorwaarden, moet de Unie ook in democratie en mensenrechten willen investeren via de wederopbouwhulp. Dat zal ook de EU sterker maken in de dialoog met andere betrokken landen zoals Kroatië en Klein-Joegoslavië.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Wiersma.
Overeenkomstig de agenda en met het oog op de stemmingen onderbreken we nu het debat, dat om 15.00 uur zal worden hervat.

Stemming
De Voorzitter
De redenen voor het uitstellen van de goedkeuring van de Notulen van gisteren zijn voor sommigen onder u bekend en ik wil dan ook nu over de Notulen stemmen.
(Het Parlement keurt de Notulen goed)

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, gezien het belang van deze zaak zou ik een aantal opmerkingen willen maken over de Spaanse versie. In paragraaf 12.4 ontbreekt aan het begin een stukje tekst dat in het Spaans ongeveer zo zou luiden: " iedere activiteit met betrekking tot onderzoek naar menselijke embryo's, evenals de produktie..." .
Voorts zou ik uw aandacht willen vestigen op de vertaling van amendement nr. 21, dat oorspronkelijk in het Duits is opgesteld, en dat in de vertaling in het Spaans en het Italiaans volstrekt merkwaardige versies heeft opgeleverd die onaanvaardbaar zijn.

De Voorzitter
Mevrouw Palacio Vallelersundi, ik dank u voor uw opmerking. Misschien geldt hetzelfde voor de overige taalversies, met name voor de Zweedse versie die eveneens gecorrigeerd moet worden. Alle versies zullen worden gecontroleerd en in overeenstemming gebracht met de oorspronkelijke versie, dat wil zeggen met de Duitse versie.
Na de stemming over amendement 32:

Poisson
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u erop wijzen dat ik vóór had willen stemmen, maar dat mijn apparaat niet werkte.

De Voorzitter
Mevrouw Poisson, het ging enkel om een elektronische controle en dat verandert helaas niets aan de stemming. Ik moet u er echter op wijzen dat dit soort technische problemen vóór het einde van de stemming moeten worden gesignaleerd.

Gollnisch
Mevrouw de Voorzitter, ik ben van mening dat de opmerking van mevrouw Poisson in feite een meer algemeen technisch probleem aan de orde stelt.
Wij bevinden ons in een halfrond dat door geen enkele voorzitter, rekening gehouden met de normale stand van de ogen in het menselijk lichaam, volledig in het oog kan worden gehouden. Hierdoor ontstaat een nogal irritant probleem, namelijk dat verzoeken om het woord te voeren, met name ter rechterzijde in de vergaderzaal, vaak door de Voorzitter van de vergadering niet worden opgemerkt. Ons nationale parlement heeft dit probleem opgelost door aan beide zijden van de Voorzitter een ambtenaar te plaatsen die ermee belast zijn beide kanten van de vergaderzaal in het oog te houden. Ik geloof dat het nuttig zou zijn om dit ook in dit halfrond toe te passen. Ik begrijp niet waarom sommige collega's mij proberen te onderbreken. Het is nu toch niet buitengewoon om de rechten van de minderheid te verdedigen.

De Voorzitter
Mijnheer Gollnisch, ik wil u zeggen dat het voorzitterschap altijd nauwgezet in het oog houdt uit welke hoek van de vergaderzaal de verzoeken om het woord te voeren komen. Het beste bewijs hiervoor is dat ik u zojuist het woord heb gegeven.

Pompidou
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag dit mondelinge amendement indienen, en ik wil er duidelijk bij vermelden dat het eerder over amendement 11 van de liberale fractie gaat. Het principe van het mondelinge amendement is het volgende: ieder onderzoek op embryo's moet worden verboden, behalve als dit onderzoek ten behoeve van de ontwikkeling van het embryo wordt gedaan. Hieraan kan worden toegevoegd, daar ik zojuist een ander mondeling amendement heb gehoord dat aan u is voorgelegd: " en iedere vernietiging van embryo's wordt verboden" . Het mondelinge amendement luidt dan ook: " onderzoek op embryo's is verboden, tenzij het bedoeld is voor een betere ontwikkeling van dit embryo" , hetgeen logisch is vanaf het moment dat men niet meer dan drie ingeplante embryo's toelaat. En men voegt er ook aan toe: " vernietiging van het embryo wordt verboden" .

De Voorzitter
Mijnheer Pompidou, laten wij systematisch te werk gaan. U dient een mondeling amendement in dat in werkelijkheid van toepassing is op alle amendementen samen en op de gehele paragraaf. Geachte collega's, ik ben van mening dat het beter is dat ik u vraag of er bezwaren zijn tegen het in aanmerking nemen van dit mondelinge amendement.
(Het Parlement verwerpt het mondelinge amendement)

Gebhardt
Mevrouw de Voorzitter, aangezien dit een fundamentele kwestie is die het geweten van een ieder persoonlijk betreft, heeft mijn fractie besloten dat iedereen volgens eigen goeddunken moet stemmen.

De Voorzitter
Goed, mevrouw Gebhardt, het gaat hier inderdaad om een belangrijk probleem en wij stemmen hier met alle oprechtheid over.

Pompidou
Mevrouw de Voorzitter, het gaat om het verbieden van de gen-therapie op kiemcellen, dat wil zeggen op het embryo, het ovarium en de testikels, en op alle cellen die met het nakomelingschap te maken hebben. Als dit amendement wordt goedgekeurd, of als deze bepaling wordt goedgekeurd, is het niet meer mogelijk om kanker aan de eierstokken of aan de teelballen door middel van bestralings- of chemotherapie te behandelen. Onder deze omstandigheden vraag ik dan ook de gen-therapie op de kiemcellen af te schaffen, behalve voor de behandeling van gonadekanker met bestralings- of chemotherapie.
(Het Parlement verwerpt het mondelinge amendement)

Telkämper
Mevrouw de Voorzitter, we wilden bij dit verslag respectievelijk bij deze stemming de Commissie nogmaals duidelijk maken dat we het verdere schrappen van gelden op ontwikkelingsgebied niet willen accepteren. Bij de suppletoire begroting moeten we vaststellen dat de overeenkomsten die we met de Commissie hebben gesloten gewoon niet worden nagekomen.
De begrotingslijnen die waren geschrapt - Vrouwen en Derde Wereld, Milieu en Derde Wereld - hebben we weer op het oude niveau teruggebracht. We hadden met de Commissie afgesproken dat in het GD VIII nog meer plaatsen zouden worden bezet en dat de middelen voor deze plaatsen waarover we niet kunnen beslissen, door de Commissie voor de GD VIII zouden worden gebruikt, opdat NGO-projecten kunnen worden uitgevoerd die nu door een personeelstekort niet kunnen worden uitgevoerd. We moeten constateren dat deze formatieplaatsen niet werden gecreëerd. Integendeel, in het volgende begrotingsjaar dienen juist deze plaatsen naar het GD I te worden verschoven. Ik ben van mening dat we deze procedure ter gelegenheid van de suppletoire begroting nog eens onder de loep moeten nemen. Het is in tegenspraak met datgene wat het Parlement met de Commissie heeft besproken. Deze hele tendens leidt ertoe dat we tot iets worden gedwongen wat we vorig jaar hebben kunnen voorkomen: de Commissie schrapt de gelden voor het ontwikkelingsbeleid om een - laat ik maar zeggen - gemilitariseerd buitenlands beleid te stimuleren. Dat wil onze fractie niet, dat wil de Commissie ontwikkelingssamenwerking niet en ik persoonlijk heb dat ook niet gewild; daarom heb ik zo gestemd.
Verslag-Brinkhorst
Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, ik heb tegen het verslag van de heer Brinkhorst gestemd omdat hij in werkelijkheid opnieuw het onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven aan de kaak wil stellen.
In tegenstelling tot hetgeen is gezegd, zowel in de Begrotingscommissie als binnen dit halfrond, brengt het besluit van het Hof van Justitie niet de verplichting mee voor de Raad om zich over deze indeling uit te spreken en om tot een akkoord te komen met het Parlement. De ware doelstelling van de rapporteur was om door dit jaar een EOGFL-reserve van bijna 1, 4 miljard ecu te creëren, een herverdeling van de niet bestede kredieten te verkrijgen in de programma's op basis van de niet-verplichte uitgaven.
Welnu, de wil van de Raad, namelijk om deze niet-bestede kredieten op te heffen, moet worden ondersteund als er enorme offers van de lid-staten worden gevraagd. Ik spreek hier over terugbetalingen van een miljard ecu voor de Vijftien, en bijvoorbeeld een miljard frank voor Frankrijk. Zoals reeds gezegd moet de Raad worden gesteund zodat deelgenomen wordt aan deze globale inspanning om de overheidsuitgaven terug te dringen.

Poisson
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Brinkhorst heeft jammer genoeg dezelfde doelstellingen als het verslag van de heer Wynn van vorig jaar. De technische doelstelling is eenvoudig: rapporteur Brinkhorst wil een reserve creëren op het niet-gebruikte fonds van het EOGFL-Garantie.
Het gaat daarbij om een verhulde overdracht van verplichte uitgaven naar de niet-verplichte uitgaven en dit ondanks het advies van het Hof van Justitie in Luxemburg.
Politiek gezien zijn de gevolgen van het creëren van deze reserve rampzalig voor de landbouw en de visserijsector. Het Europees Parlement wil in feite beslissen over een gedeelte van de begrotingsfondsen van deze twee sectoren die meer dan 50 % van de uitgaven van de Unie vertegenwoordigen.
Wij weten allen dat de landbouw slechts 5 % van de kiezers van de Unie vertegenwoordigt. Dientengevolge hebben de afgevaardigden de neiging om andere belangen dan die van de landbouw voorrang te willen geven. Wij wijzen er hier nadrukkelijk op, voor alle aanwezige afgevaardigden, dat de landbouw altijd een pijler van Europa is geweest.
Natuurlijk is het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet vrijgesteld van kritiek. Juist in tegendeel! Maar is het beter dat er helemaal geen landbouwbeleid is? Dat denken wij niet.
In plaats van de landbouwfondsen te gebruiken voor andere beleidslijnen is het absoluut noodzakelijk om alle beschikbare communautaire fondsen zo goed mogelijk te gebruiken zodat de Europese Unie een grote en belangrijke landbouwmogendheid blijft, waarbij het volledige platteland in stand wordt gehouden. Het evenwicht van onze samenleving staat hierbij op het spel.

Souchet
Evenals mijn fractie heb ik tegen het gehele verslag van de heer Brinkhorst gestemd omdat het in de lijn ligt van een afwijking die een gedeelte van onze Vergadering wil opleggen en waar wij op tegen zijn. De afwijking waar ik het over heb is dat er steeds meer verplichte uitgaven in de categorie van niet-verplichte uitgaven terechtkomen en dat zo op slinkse wijze de door de Verdragen vastgelegde verdeling van de bevoegdheden wordt gewijzigd. Het is niet de taak van het Europees Parlement om de plaats in te nemen van de Raad om te beslissen over de toekenning van de landbouw- en visserijbudgetten.
In de samenstelling van het Europees Parlement zijn de landbouwers en vissers ondervertegenwoordigd, terwijl het belang van deze sociale categorieën, inzake rechtstreekse en onrechtstreekse arbeidsplaatsen, economische produktie, sociaal evenwicht, ruimtelijke ordening en handhaving van het landschap, van doorslaggevend belang is voor een bepaald aantal van onze landen. Er bestaat dan ook een groot risico dat de meerderheid van de Europese afgevaardigden prioriteit verleent aan andere belangen dan die van de plattelandsbevolking en de kustzones.
Ik heb nog een tweede reden om mij krachtig tegen het creëren van een reserve te verzetten: dit voorstel is gebaseerd op voorbereidende documenten waarvan de gegevens volledig toevallig zijn. Zij houden geen rekening en kunnen geen rekening houden met klimatologische schommelingen, met schommelingen in de wereldkoersen of met de gevolgen van de vrijhandelsakkoorden.
Verslag-Kittelmann
Ahlqvist, Theorin en Waidelich
Aangezien wij tegen het aangaan van een douane-unie tussen de EU en Turkije hebben gestemd, hebben wij ons, om consequent te blijven, onthouden van stemming over dit verslag. Wij zien geen aanleiding om op ons besluit terug te komen, aangezien wij kunnen vaststellen dat in Turkije politieke gevangenen en martelingen van politieke gevangenen nog steeds bestaan. De instelling van de douane-unie heeft helaas Turkije er niet toe kunnen krijgen op te houden met krenkingen van de mensenrechten.

Lindqvist
De EU zou striktere eisen aan Turkije moeten stellen om zijn beloftes na te komen met betrekking tot democratie, de mensenrechten, vrijheid van meningsuiting en het vrijlaten van politieke gevangenen, hetgeen de EU als voorwaarde had gesteld voor het instellen van de douane-unie met Turkije.
Ik heb tegen de instelling van een douane-unie gestemd, om tegenover Turkije een onderhandelingspositie te hebben in de kwestie van de mensenrechten. De voorwaarden die het Europese Parlement aan Turkije heeft gesteld toen het Parlement op 12 december 1995 voor de instelling van een douane-unie stemde, moeten nu worden vervuld.
De voorwaarden van de EU aan Turkije in verband met de instelling van de douane-unie zijn niet vervuld. Daarom heb ik tegen het verslag gestemd.

Kreissl-Dörfler
De fractie De Groenen in het Europees Parlement heeft tegen het verslag van de heer Kittelmann gestemd, niet omdat we tegen de door de rapporteur voorgestelde wijzigingen van de Commissietekst zijn, maar omdat we het project van een douane-unie met Turkije meer dan ooit afkeuren. Technisch gezien zijn de voorstellen, die immers ook de Commissie externe economische betrekkingen in haar standpuntbepaling heeft goedgekeurd zeker zinvol, wil men de Commissie en de Raad in het Gemengd Comité niet autoritair laten beslissen, maar proberen om tenminste een minimale controle door het EP te garanderen.
Maar deze - binnen het genoemde kader - zinvolle technische verbeteringsvoorstellen veranderen niets wezenlijks aan het politiek gezien verkeerde uitgangspunt van deze douane-unie. Ik kan me nog goed herinneren dat zeven maanden geleden, medio december van afgelopen jaar, in dit Huis over de douane-unie werd gestemd. Men zou vóór de douane-unie moeten zijn, zo klonk het eensgezind uit bijna alle fracties, ook uit de Sociaal-democratische, omdat alleen zo de regering Ciller bij de verkiezingen zou kunnen worden gesteund en een afglijden van Turkije naar het islamitisch fundamentalisme zou kunnen worden voorkomen. Tegenwoordig zijn de Islamieten daar aan de macht - en mevrouw Ciller heeft hen de weg er naar toe geëffend.
Turkije was al voordat de macht aan de islamieten werd overgedragen een politiestaat met kenmerken van een militaire dictatuur. Nu wordt het ook een religieuze dictatuur. Een verder element van onderdrukking komt erbij, maar dat dient blijkbaar geen consequenties te hebben.
Ik was zelf van 1 tot 3 juni in Istanbul met een delegatie van de fractie De Groenen in het Europees Parlement naar aanleiding van de HABITAT II-conferentie. We wilden de mensenrechtenvereniging, die vooral wil wijzen op de gewelddadige onderdrukking van het streven naar autonomie in Koerdistan, door onze aanwezigheid beschermen en publiekelijk steunen. Ook wij parlementariërs werden in Istanbul constant in de gaten gehouden en bedreigd. Zo werd Claudia Roth door de politie meer dan een uur lang verhoord nadat ze een persconferentie had gegeven. Een fractiemedewerkster werd meer dan een uur lang gevangen gehouden omdat ze tijdens het NGO-forum informatie over onze evenementen had uitgedeeld.
Met een staat die nog niet eens de meest elementaire grondrechten, zoals het recht op vrijheid van meningsuiting respecteert en die tegen een deel van de bevolking, tegen een hele regio een smerige oorlog voert, mag er geen douane-unie komen. Het EP moet daarom geen verdere stap in de verkeerde richting zetten en alle besluiten die de douane-unie in het leven roepen voorlopig laten rusten totdat democratie en vrede in Turkije hun intrede hebben gedaan.
Verslag-Pelttari
Breyer
Mevrouw de Voorzitter, het verwerpen van het verslag-Pelttari is beschamend voor het Europees Parlement. Dit is een zwarte dag voor het Parlement. Het feit dat het Huis met betrekking tot een zo belangrijke kwestie als het ontwerp-verdrag voor de bio-ethiek geen standpunt heeft ingenomen, moet als schandaal worden gezien. Het ontwerp-verdrag voor de bio-ethiek, zoals dat destijds door de stuurgroep werd opgesteld, betekent een relativering van de mensenrechten. Het heeft terecht tot een storm van protesten in de lid-staten geleid. Het is een testimonium paupertatis dat wij geen standpunt hebben ingenomen met betrekking tot het feit dat na dit ontwerp-verdrag bijvoorbeeld nog steeds onderzoek is toegestaan bij personen die daarvoor niet hun toestemming kunnen verlenen. Want dit betekent toch het begin van een ontduiking van de mensenrechten.
Ook wordt een verbod op het kiembaanonderzoek in het ontwerp-verdrag niet gegarandeerd. Daardoor wordt de deur voor het fokken van mensen toch wijd opengezet. Ook is in het ontwerp-verdrag nog steeds een achterdeur naar het verbruikende embryo-onderzoek geopend. Dat dient weliswaar alleen maar geoorloofd te zijn als afdoende bescherming is gegarandeerd. Maar het blijft een appeasement-beleid, omdat in het ontwerpverdrag helemaal niet staat hoe deze bescherming eruit moet zien.
Met het verslag-Pelttari zouden we de kans hebben gehad om aan de Parlementaire Vergadering en ook aan de Raad van Europa een heel duidelijk signaal af te geven, namelijk dat dit ontwerp-verdrag moet worden afgekeurd. Door het verwerpen ervan hebben we deze kans helaas aan onze neus voorbij laten gaan. We hadden met onze resolutie duidelijk kunnen maken dat we het ondermijnen van de mensenrechten een halt willen toeroepen, want onvervreemdbare mensenrechten mogen niet in twijfel worden getrokken. Met het verdrag over de bio-ethiek echter worden de mensenrechten juist niet beschermd, maar wordt hun ondermijning daarentegen zo goed als gelegaliseerd. Daarom vind ik het een schandaal, een testimonium paupertatis, en is het beschamend voor het Europees Parlement dat we dit zo uitstekende verslag, dat een heel duidelijk signaal voor de afkeuring van het verdrag zou hebben gegeven, niet hebben goedgekeurd.

Seillier
Mevrouw de Voorzitter, het is inderdaad jammer dat onze Vergadering het verslag-Pelttari niet heeft aangenomen, waarin voorbehoud werd gemaakt inzake dit ontwerp-verdrag dat in zijn huidige staat zeer gevaarlijk is. In dit ontwerp-verdrag staan wel enkele mooie beginselen, maar de belangrijkste kwesties worden verwezen naar protocollen waarvan wij niet weten waarin zij resulteren en waarover wij ons ongerust kunnen maken, in het bijzonder wat de bescherming van de handelingsonbekwamen betreft. De parlementaire Vergadering heeft haar voorbehoud tot uitdrukking gebracht en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft zich hierbij aangesloten. Het is jammer dat wij tijdens de stemming geen voorbehoud tot uitdrukking hebben kunnen brengen, namelijk inzake de bescherming van handelingsonbekwamen.
De bescherming van de embryo's is eveneens terugverwezen naar het protocol. Maar wat doet het Stuurcomité Bio-ethiek eigenlijk dat belast is om dit protocol uit te werken? Wij weten het niet. Ik sluit mij aan bij hetgeen in de punten 3, 4 en 5 van lid 12 is gezegd: zij moeten dienen als richtsnoer voor het opstellen van dit protocol, bij gebrek waaraan de rechten van de mens inderdaad in grote mate worden geschonden.
In het geval van de medisch ondersteunde bevruchting legt het verslag-Pelttari de nadruk op een zeer belangrijk punt: alleen die embryo's die bij de vrouw worden ingeplant mogen worden gekweekt, want indien de menselijke embryo's diepgevroren worden bewaard, gaat het echt om experimenteren. En uit de onderzoeken op muizen weten wij bijvoorbeeld dat het invriezen van embryo's nawerkingen en problemen met zich meebrengt.
Wat het genoom betreft is het eveneens ontoelaatbaar dat enkele menselijke wezens, of het hier nu om deskundigen of om wetenschapsmensen gaat, uitzonderlijk grote invloed hebben op de kiembaan, waarbij in feite de toekomst van de menselijke soort op het spel staat. Gen-therapie op organen kan voor ons door de beugel, maar wat de genen betreft die te maken hebben met de overdracht van het nakomelingschap is het ontoelaatbaar dat een menselijk wezen de macht heeft om in te grijpen. Het gaat daar om uitbuiting van de mens door de mens, die veel ernstiger is dan de economische, sociale of welke andere uitbuiting dan ook.
Tot slot wil ik zeggen dat het hierbij echt om een kwestie van beschaving gaat, om fundamenteel humanisme, en het Europees Parlement, evenals de Raad van Europa, moeten hierover een standpunt innemen. Wij mogen niet de fout maken ons te onthouden. De wetenschap en het bewustzijn zijn het in deze zaak eens: het verslagPelttari honoreert beide. Namens mijn fractie spreek ik een groot ongenoegen, een grote bedroefdheid uit.

Ahern
Als politici hebben wij de taak om vragen op te werpen en antwoorden aan te dragen, maar de gevolgen van de gentechnologie dringen door tot in alle hoeken van het privéleven van de mens. Dit zijn geen zaken waarover het Europees Parlement of de Raad van Europa met enig gezag van boven af uitspraken kan doen. Dit zijn zaken waarvoor de toestemming van de samenleving nodig is. Het verslag verzoekt om een zo breed mogelijke maatschappelijke discussie en betrokkenheid, teneinde een consensus te bereiken. Deze discussie moet plaatsvinden voordat wij een verklaring uitbrengen over wat goed is en wat verkeerd, en niet daarna.
Uit het debat is gebleken dat deze kwesties de kern raken van hoe de maatschappij zichzelf wil beschouwen en dat deze technologie conflicten oproept. Voortplantingsrechten, abortus, genetische proeven, onderzoek op embryo's, gentherapieën, geheimhouding van persoonlijke genetische gegevens, de rechten van wilsonbekwamen - al deze kwesties, en er zijn nog meer te noemen, liggen zeer moeilijk en gevoelig.
Wij zullen simplistische oplossingen aangereikt krijgen voor problemen waarvan wij misschien niet eens weten dat wij ze hebben. Genetisch determinisme - de opvatting dat alles met betrekking tot onze fysieke en psychische samenstelling geïdentificeerd kan worden aan de hand van ons DNA - is een zeer gevaarlijke weg.
Er zal druk op ons worden uitgeoefend om de technologie te gebruiken om het menselijk ras te "normaliseren" door alleen die eigenschappen en karaktertrekken te selecteren die een soort "ideaalbeeld" van de mensheid weerspiegelen. Wij riskeren daarmee dat wij een "monocultuur van de mens" scheppen.
De handel in menselijke embryo's of de produktie van embryo's voor onderzoek is onaanvaardbaar. Onderzoek van mensen zonder dat zij daarvoor toestemming gegeven hebben, mag alleen uitgevoerd worden als zij daar direct baat bij hebben. Het is een schande dat dit verslag door het Parlement verworpen is.

Gahrton en Schörling
De toepassing van biologie, biotechnologie en geneeskunde en het onderzoek binnen deze gebieden stelt ons mensen voor grote ethische problemen.
De ontwikkeling op het gebied van de biotechnologie gaat zeer snel, en het gebied is zo gecompliceerd en geavanceerd, dat er geen maatschappelijke discussie plaatsvindt en de dialoog en het debat enkel worden gevoerd door onderzoekers (die het vaak oneens zijn)
Om een brede maatschappelijke discussie te krijgen, wat noodzakelijk is voor een voor de mensheid zo belangrijke vraagstuk als gentechnologie, is er behoefte aan meer tijd - aan een moratorium, speciaal met betrekking tot toegepast onderzoek op gentechnologisch gebied.
Het zorgvuldigheidsbeginsel - de zorg voor de volgende generaties - moet zwaarder wegen dan een snelle ontwikkeling op het terrein van de gentechnologie.

Hautala
De biotechnologie is een van de zich snelst ontwikkelende industriële sectoren in Europa. Hierbij doen zich ernstige ethische problemen voor. Wat gebeurt er bijvoorbeeld met de menselijke embryo's, die na kunstmatige bevruchting "overtollig" zijn? Mogen ze gebruikt worden voor onderzoeksdoeleinden? Mag het genoom worden gewijzigd met gemanipuleerd genenmateriaal? Tot hoever durven of mogen we gaan bij genetische proeven?
Volgens een ontwerp-verklaring van de Raad van Europa moeten alle partijen de menselijke waardigheid en identiteit waarborgen en moet voor iedereen het recht op zelfbeschikking op het gebied van biologie en geneeskunde worden verzekerd. Meteen in de volgende verklaring wordt echter in tegenspraak hiermee gesteld dat het menselijk welzijn op de eerste plaats moet staan, samen met de belangen van de maatschappij en de wetenschap. Hoe kunnen deze zaken in een zin worden genoemd? Betekent dit dat wanneer de onderzoeksresultaten belangrijk zijn, er grotere risico's kunnen worden genomen bij het onderzoek?
In de voorstellen wordt ook een standpunt ingenomen over de toestemmingsprocedures. Een persoon moet uit eigen vrije wil toestemming geven voor proefnemingen. Niettemin zijn er mensen, die geestelijk of lichamelijk onvoldoende in staat zijn de strekking van de proeven te begrijpen. Het probleem is ook dat zelfs een doorsnee persoon niet altijd begrijpt waar de dokter het over heeft.
De V-Fractie stemde voor het verslag, omdat het belangrijk is dat er nu een eenduidig kritisch standpunt wordt ingenomen over dit internationale verdrag. Toch had het standpunt in het verslag-Pelttari krachtiger kunnen zijn. Zo is het bijvoorbeeld op het gebied van het genetisch onderzoek gevaarlijk om in het genoom in te grijpen.
We hebben een verdrag en een bio-ethisch richtsnoer nodig, opdat de mensen niet worden omgevormd tot net zulke gebruiksvoorwerpen als de dieren, zoals de in de verte aan een koe herinnerende, trillend op de poten staande biefstukdragende spierbundels in België. Er moet nu een openbare discussie plaatsvinden over de bioethiek.

Holm
Ik stem vóór het verslag, dat zeer belangrijke ethische vraagstukken behandelt met betrekking tot een onderzoeksgebied dat enorm snel groeit. Om te voorkomen dat deze nieuwe technologie ons niet volledig ontglipt, is het de hoogste tijd dat er duidelijke en strenge kaders komen waarbinnen dit onderzoek dient plaats te vinden. Speciaal het onderzoek met embryo's is een gebied waar de ethiek en niet de technologie de grenzen moet stellen.
Het is ook volstrekt onaanvaardbaar om gendiagnostiek uit te voeren om nakomelingen te krijgen met "wenselijke" eigenschappen. Ongetwijfeld kan men met de gentechnologie mensen helpen die lijden aan zware, op het ogenblik ongeneeslijke ziektes, maar een wijziging van eigenschappen om andere redenen is volstrekt verwerpelijk en dreigt het beginsel van de gelijkwaardigheid van alle mensen aan te tasten. Het zorgvuldigheidsbeginsel moet vanzelfsprekend ook binnen de gentechnologie worden toegepast.
Tot slot wil ik benadrukken dat het debat over bio-ethiek, dat veel mensen bezig houdt, publiekelijk en samen met het grote publiek moet worden gevoerd. Dit om te voorkomen dat een eventuele commissie van deskundigen te ver verwijderd raakt van algemeen aanvaarde ethische beginselen.

Lindholm
Eens was de mens meester over de technologie, en werd de ontwikkeling van de technologie en het onderzoek geleid door de behoefte van de mens.
Op dit ogenblik, in het jaar 1996, is de situatie vaak omgekeerd. Technologie en onderzoek leiden hun eigen leven - vaak onafhankelijk van werkelijke behoeften. Het gentechnologisch onderzoek is hiervan een voorbeeld. Het is ook een afschrikwekkend voorbeeld van een "ontwikkeling" , waarvan wij vandaag de dag de gevolgen en de risico's absoluut niet kunnen overzien. Misschien zullen onze kinderen en kleinkinderen ons met recht over enige jaren "vervloeken" .
In deze situatie zou een moratorium het beste zijn om tijd en gelegenheid te krijgen voor brede publieke debatten, voordat verdere besluiten worden genomen.
Het verslag-Pelttari was een poging om in de huidige situatie de ontwikkeling te remmen en binnen de perken te houden, en daarom heb ik vóór het verslag gestemd.
Het is bijzonder betreurenswaardig dat het verslag niet door het Parlement gesteund is.

Ripa di Meana
Het Europees Parlement moet zich vandaag over een uitermate netelig onderwerp uitspreken, een onderwerp dat op verschillende manieren en in verschillende perioden de fantasie en - waarom niet - ook het geweten van talloze wetenschappers, kunstenaars, filosofen en schrijvers heeft aangesproken. Ik denk daarbij aan het verhaal van Faust en het pact met de duivel, aan Frankenstein, de leerling-tovenaar, de film "Blade Runner" , om maar eens een paar van de belangrijkste te noemen. En ik denk ook aan een fragment uit de bijbel: " Onderwerp de aarde en de dieren" .
Natuurlijk openen de nieuwe experimenteertechnieken met behulp van een grondiger kennis van de eigenschappen en ook de zwakheden van onze genen en van die van de andere dieren nieuwe, aantrekkelijke mogelijkheden voor het medisch onderzoek. Maar tegelijk worden abnormale ontwikkelingen die een gevaar vormen voor de mensheid en de hele wereld daarmee ook moeilijk controleerbaar, en in ieder geval in de hand gewerkt.
Daarom is het prijzenswaardig om te proberen een gedragscode op het gebied van de bio-ethiek op te stellen. De Groenen hebben er in de commissie toe bijgedragen het doel scherp te stellen.
Wij willen het volgende:
de produktie van menselijke embryo's moet ten enen male worden verboden, niet alleen voor onderzoeksdoeleinden; -gehandicapten moeten tegen elke vorm van uitbuiting worden beschermd; -wat prenatale behandelingen betreft moet de vrouw de uiteindelijke en enige beslissingsverantwoordelijkheid hebben; -de persoonlijke "genetische kaart" van ieder mens moet strikt worden nageleefd.We hopen dat het verdrag inzake de bio-ethiek ertoe zal kunnen bijdragen dat de daarnet genoemde griezelfantasieën blijven wat ze zijn: onderhoudende lektuur. Door kennis te nemen van de geschiedenis wordt duidelijk dat de vaststelling van normen op het gebied van de bio-ethiek het probleem van de samenlevingen aan het eind van dit millennium is; een probleem dat de meeste emoties losmaakt omdat het aan de onbewuste oorsprong van leven en dood raakt, en bovenal aan de opvatting die de mens over zichzelf heeft.

Roth
Het toekomstige pad van de gentechnologie ligt bezaaid met ethische en praktische problemen. In de komende jaren zullen wij over bijna alle technische kennis beschikken die nodig is om te weten hoe het menselijk genoom is samengesteld, maar wij zullen waarschijnlijk nog steeds niets begrijpen van de gecompliceerde wisselwerking tussen de geest en het lichaam van de mens of van het onderlinge verband tussen de mens en zijn leefomgeving.
Uit het debat is gebleken dat deze kwesties de kern raken van hoe de maatschappij zichzelf wil beschouwen en dat deze technologie conflicten oproept. Voortplantingsrechten, abortus, genetische proeven, onderzoek op embryo's, gentherapieën, geheimhouding van persoonlijke genetische gegevens, de rechten van wilsonbekwamen - al deze kwesties, en er zijn nog meer te noemen, liggen zeer moeilijk en gevoelig.
Wij zullen simplistische oplossingen aangereikt krijgen voor problemen waarvan wij misschien niet eens weten dat wij ze hebben. Genetisch determinisme - de opvatting dat alles met betrekking tot onze fysieke en psychische samenstelling geïdentificeerd kan worden aan de hand van ons DNA - is een zeer gevaarlijke weg.
Er zal druk op ons worden uitgeoefend om de technologie te gebruiken om het menselijk ras te "normaliseren" door alleen die eigenschappen en karaktertrekken te selecteren die een soort "ideaalbeeld" van de mensheid weerspiegelen. Wij riskeren daarmee dat wij een "monocultuur van de mens" scheppen.
Het is kenmerkend voor onze obsessie met technische vooruitgang dat wij, als wij over informatie en nieuwe technieken beschikken, die ook moeten gebruiken. Wij kunnen die kennis weliswaar niet verleren, maar in een volwassen samenleving zou het goed zijn om te bedenken dat wij een zeer verantwoorde keus kunnen maken, als wij moeten beslissen wat wij met die kennis doen. Eenvoudig gezegd, zelfs als wij iets kunnen doen, moeten wij het dan wel doen?
Als politici hebben wij de taak om vragen op te werpen en antwoorden aan te dragen, maar de gevolgen van de gentechnologie dringen door tot in alle hoeken van het privéleven van de mens. Dit zijn geen zaken waarover het Europees Parlement of de Raad van Europa met enig gezag van boven af uitspraken kan doen. Dit zijn zaken waarvoor de toestemming van de samenleving nodig is. Het verslag verzoekt om een zo breed mogelijke maatschappelijke discussie en betrokkenheid, teneinde een consensus te bereiken. Deze discussie moet plaatsvinden voordat wij een verklaring uitbrengen over wat goed is en wat verkeerd, en niet daarna.
Ik ben van mening dat wij nog maar een eerste begin gemaakt hebben met de behandeling van deze kwesties en hoewel dit verslag een deel van het gebied omschrijft, biedt het bij lange na geen ethisch en filosofisch kader dat ons de volgende eeuw binnenleidt.
Om al die redenen zou het van het allergrootste belang zijn geweest om een standpuntbepaling van het Europees Parlement over dit onderwerp te bewerkstelligen - ook al was ik met het verslag niet in alle opzichten helemaal gelukkig. De teleurstelling is zodoende groot over het feit dat we weer eens een keer met lege handen staan bij een onderwerp waarover we toch heel duidelijk dienen te zijn. En ik vind het onbegrijpelijk wat de redenen zijn van de collega's, vooral uit de gelederen van de PSE, die ertegen hebben gestemd, om dit Parlement een kritische standpuntbepaling over het verdrag over de bio-ethiek te onthouden. Daardoor wordt dit verdrag versterkt en het moeizame werk om stap voor stap verbeteringen aan te brengen een zware klap toegebracht. Het zal echter desondanks doorgaan.

Tamino
Ik stem voor het verslag-Pelttari over het ontwerp-verdrag inzake bio-ethiek, of beter gezegd inzake de "rechten van de mens en de bio-geneeskunde" , om duidelijk te maken dat de ontwerptekst verdere verbeteringen en wijzigingen behoeft.
Ik wil er met name op wijzen dat iedereen die een medische ingreep ondergaat, zeker als dat een biomedisch experiment betreft, daar in alle vrijheid, bij volle bewustzijn en voldoende voorgelicht zijn toestemming aan moet geven. Zeker als het gaat om handelsonbekwame mensen die een dergelijke toestemming niet tot uitdrukking kunnen brengen, is een ingreep alleen aanvaardbaar als de direct betrokkene daar baat bij heeft en als de noodzakelijke toestemming door de voogd is gegeven.
Verder zij erop gewezen dat experimenten met mensen nooit tegen betaling mogen worden uitgevoerd, omdat het ontoelaatbaar is het menselijk lichaam op welke manier dan ook tot een commercieel object te maken; hetzelfde moet voor orgaan- en weefseldonatie gelden.
Experimenten met embryo's moeten worden verboden, en de produktie van embryo's voor experimenteerdoeleinden moet in ieder geval worden verboden. Experimenten zijn alleen dan toegestaan wanneer ze zich richten op de gezondheid van moeder of kind of van beiden, waarbij het zelfbeschikkingsrecht van de vrouw overeind blijft. Geen enkele ingreep mag gericht zijn op selectie of manipulatie met een eugenetisch oogmerk.
Geen enkel experiment mag de geslachtslijn aantasten en zorgen voor de overdracht van eigenschappen die bij het nakomelingenschap kunnen veranderen. Om al deze redenen moet het voorstel voor een verdrag nog verder worden herzien. Het verslag van de heer Pelttari moet derhalve worden gesteund als voorwaarde om het debat over dit vraagstuk open te houden, want dat is voor de toekomst van de mensheid van dermate groot belang dat we ons geen geïmproviseerde en lichtvaardige besluiten kunnen veroorloven.

Theonas
De rechten en de waardigheid van de mens moeten worden beschermd tegen bepaalde wetenschappelijke uitvindingen en tegen sommige perspectieven die door de wetenschappelijke vooruitgang en de toepassingen ervan worden geboden. Dat geldt vooral voor de wetenschappelijke verwezenlijkingen in de biotechnologie, meer bepaald de genetica, die niet alleen enorme mogelijkheden inhouden voor de voorkoming en genezing van ziekten maar ook het risico behelzen dat van het echte medisch en wetenschappelijk onderzoek wordt afgeweken, wat de toekomst van het menselijk ras op onvoorspelbare wijze kan beïnvloeden.
Ingrepen in het menselijk genoom die gericht zijn op de ontwikkeling van individuen of groepen van personen met selectieve eigenschappen welke voor specifieke doeleinden worden ingezet en met bijzondere taken worden belast, openen de deur voor de eugenetica en kunnen ertoe leiden dat de mens van zijn oorspronkelijke bestemming afwijkt. We mogen niet vergeten dat de ervaring die met de wetenschap tot dusver op dit vlak werd opgedaan, onvoldoende is om te verzekeren dat genetisch gemanipuleerde organismen verenigbaar zijn met het milieu.
We maken ons vooral ongerust over de vaststelling dat dit probleem - dat ernstige ethische gevolgen kan hebben - vooral uit financieel oogpunt wordt benaderd, wat duidelijk bewijst dat het de bedoeling is om de produkten van de biotechnologie niet alleen aan te wenden op grond van wetenschappelijke criteria maar ook om er kapitalen mee te mobiliseren en winsten mee te verwezenlijken. Activiteiten op het vlak van de biotechnologie vinden nu al plaats in grote centra met ruime financiële mogelijkheden waar wetenschappers niet steeds het laatste woord hebben bij de evaluatie van de uitvindingen. Het gevaar bestaat dan ook dat het wettelijk kader terzake wordt vastgesteld op basis van bedrijfscriteria en de procedures zich vooral zullen richten op de intensifiëring van economische activiteiten, de totstandbrenging van de markt en de verzekering van investeringen.
In die zin moet de industriële ontwikkeling van de sector gepaard gaan met steun voor activiteiten die de mogelijke gevaren van biotechnologische en genetische ontwikkelingen onderzoeken en beoordelen. Onontbeerlijk is ook de bepaling van deontologische voorschriften in verband met het onderzoek en de toepassingen van de biotechnologie, alsmede de instelling van een wetgevend kader dat mens en milieu beschermt tegen de ondoordachte aanwending en het misbruik van de resultaten van het biotechnologisch onderzoek en de genetische manipulatie.

Vaz da Silva
De Europese Unie is een morele organisatie met grote verantwoordelijkheden ten opzichte van haar burgers en de burgers van andere landen, zowel de landen die willen toetreden als de overige regio's in de wereld die hun ogen op de Unie hebben gericht. Aangezien de eerbied voor de menselijke persoon de basis is van de democratische geest van het Westen, is het onaanvaardbaar dat de onduidelijke situatie van de Europese Unie ten aanzien van het Europese Verdrag inzake mensenrechten voortduurt, waarbij nu ook het Verdrag inzake Bio-ethiek komt. Wetten en verdragen zijn er om de mens te dienen en niet andersom. Indien het Verdrag toetreding in de weg staat, moet het Verdrag worden veranderd - dit is het juiste moment daarvoor.
Wat van belang is, is dat wij de wereld niet langer het trieste spektakel bieden van een Unie die snel is wanneer het erom gaat voor haar belangen op te komen, maar langzaam als het om haar beginselen gaat.
De verwerping van het Europees Parlement, omdat het de tekst onbevredigend vond, doet niets af aan onze plicht om actief bij te dragen aan de reglementering van deze materie die fundamenteel is voor het Europees onderzoek in de komende jaren.

Wolf
Menig collega, juist uit het zuiden van de EU, zal het het tegenovergestelde van verlicht vinden als er in deze kwestie met categorieën als respect/achting voor de schepping, het humanum of dergelijke wordt geargumenteerd. Ik beschouw dit echter - volgens het ontstaan van het ecologisch paradigma - juist als het tegendeel hiervan: een centrale categorie van een ook m.b.t. zichzelf naar verlichting strevende verlichting die wat betreft de door haar gelopen gevaren en risico's niet meer kan vertrouwen op een metafysisch geloof in toekomstige technologische probleemoplossingen. Het komt er veeleer op aan om hier en nu het toereikende bewijs ervoor te leveren dat onbegrensbare risico's positief kunnen worden uitgesloten - en bijvoorbeeld niet achter de onbepaalde categorie van het restrisico worden verstopt.
Juist in deze bewuste en verantwoordelijke overname van de bewijslast ligt tegenwoordig de kern van verantwoordelijke wetenschappelijke rationaliteit - en niet in het vasthouden aan het blinde geloof in onbeperkte toekomstige technische probleemoplossingen!
Verslag-Caudron
Theonas
Het lijdt geen twijfel dat de situatie van de communautaire ijzer- en staalindustrie - die in het verleden in belangrijke mate tot de ontwikkeling van de Europese economie heeft bijgedragen - rampzalig is.
De voorbije twintig jaar hebben in Europa duizenden ijzer- en staalondernemingen de deuren gesloten en zijn in de sector 500.000 arbeidsplaatsen verloren gegaan. In Griekenland heeft het grootste bedrijf van de sector onlangs aangekondigd dat het in het kader van een grootschalige herstructurering twee afdelingen wil sluiten en 250 mensen zal ontslaan, waardoor nog slechts 500 werknemers overblijven van de 3.000 die er vóór de opeenvolgende herstructureringen waren tewerkgesteld. Sommigen vrezen zelfs dat het bedrijf in de toekomst zijn activiteiten definitief stopzet.
We moeten ons dan ook de vraag stellen hoe de Unie de situatie van de Europese ijzer- en staalindustrie benadert.
De Unie voert een beleid dat elke steun voor de ontwikkeling van de sector weigert en tot de ontmanteling ervan bijdraagt. Ze verbiedt de lid-staten een sectorieel beleid ten gunste van de betrokken industrie te voeren, en vertikt het maatregelen te nemen voor de regeling van het probleem van de ongecontroleerde invoer van ijzer en staal uit derde landen waar aan dumpingprijzen wordt geproduceerd - waardoor ze de grote monopolistische belangen in derde landen begunstigt en oneerlijke concurrentie ten nadele van producenten in de Gemeenschap veroorzaakt. Essentiële parameters voor de verstrekking van overheidssteun voor de herstructurering van de sector zijn de verdere vermindering van de produktiecapaciteit en het aantal arbeidsplaatsen.
De aanpak van de ernstige problemen van de sector door de versterking van de produktiviteit en het concurrentievermogen mag geen voorwendsel zijn voor de volledige afbouw van de bescherming van de werknemers, de invoering op grote schaal van tijdelijk werk en de instelling van een systeem van onderaanbestedingen. Uit ervaring is namelijk gebleken dat herstructureringen die geen rekening houden met de rechten van de werknemers, weinig of geen effect sorteren.
Ik herhaal dat de Unie - onmiddellijk - maatregelen moet nemen die het probleem van de invoer van ijzer- en staalprodukten uit landen met dumpingpraktijken aanpakken - waarbij ik denk aan de sluiting van overeenkomsten met die landen, alsook aan de aanwending van de instrumenten die in de context van de internationale handel worden erkend.
De Europese Unie moet zich ook bedienen van de mondiaal geboden mogelijkheden ter bevordering van de export, vooral naar industrielanden.
Ze moet tevens maatregelen nemen ter stimulering van investeringen in de sector, vooral ten gunste van bedrijven die hun activiteiten richten op de vervaardiging van nieuwe produkten, en ze moet campagnes lanceren om de vraag naar produkten van de communautaire ijzer- en staalindustrie aan te moedigen, waarbij ze de aandacht in de eerste plaats moet richten op de sectoren bouw en openbare werken.
Als de Unie haar beleid niet wijzigt en de keuzes bestendigt waarvan we uit ervaring weten dat ze verwerpelijk zijn, zal ze de crisis in de ijzer- en staalsector alleen maar verergeren en draagt ze bij tot de verdwijning van een van de meest dynamische industrieën van de Gemeenschap.

Schörling
Ik ben het met rapporteur Caudron eens dat een herstructurering binnen de staalindustrie noodzakelijk is, o.a. om tot een oplossing te komen met betrekking tot milieuproblemen, de sociale dumping en werkloosheid, die het onvermijdelijke gevolg zijn van een industrie waarvan de activiteiten afnemen.
Ik ben echter van mening dat het aan iedere lid-staat is om te beslissen en te beoordelen of deze de eigen staalindustrie wil steunen of niet. De lid-staat moet zelf de grenzen kunnen stellen voor subsidie uit sociale en regionale overwegingen en/of productie-overwegingen.
Verslag-Fernández-Albor
Rehn, Olli
Mevrouw de Voorzitter, ik heb mij van stemming onthouden, hoewel ik het wel eens ben met het fundamentele uitgangspunt van het verslag. De slagvaardigheid van de Europese Unie op het gebied van het buitenlands- en veiligheidsbeleid moet worden versterkt, zoals het droevige voorbeeld Bosnië aantoont. Het verslag gaat echter op twee punten mank: ten eerste wordt de NAVO niet erkend als hoeksteen van het Europese veiligheidssysteem. Het is enigszins verbazingwekkend, dat bij het bespreken van het GBVB de NAVO niet een keer wordt genoemd. Dit staat ver af van de werkelijke situatie, vooral aangezien de Ifor en de CJTF uitermate belangrijke onderdelen zijn van het Europese veiligheidssysteem, en dat Frankrijk terugkeert of is teruggekeerd onder het NAVO-leiderschap. Ten tweede wordt in het verslag het belang van militaire ongebondenheid als factor bij de ontwikkeling van het Europese veiligheidssysteem onvoldoende duidelijk erkend. Militaire ongebondenheid hoeft geen voor eeuwig in rots gebeitelde leerstelling te zijn, maar in de huidige situatie vormt het een positief element in Europa, met name voor de stabiliteit in Noord-Europa. Op dit punt is het verslag in tegenspraak met het verslag-Maij-Weggen, waarover we stemden bij de bespreking van de intergouvernementele conferentie.

Konečny
Mevrouw de Voorzitter, wij Oostenrijkse Sociaal-democraten zijn heel blij dat we ten langen leste met dit verslag konden instemmen omdat door het aannemen van amendementen een volgens ons gevaarlijke, riskante en vooral voor ons land onacceptabele veiligheidspolitieke visie nu niet de mening van dit Huis is. Want wij zijn juist geen voorstander van de voortzetting van de koude oorlog met andere middelen, maar van een nieuw begin in het veiligheidsbeleid zonder vooroordelen. Dit nieuwe begin kan ons niet naar zwaarbewapende militaire blokken leiden maar alleen maar naar een nieuwsoortig Europees systeem van gezamenlijke veiligheid. Dat daarbij van de verschillende veiligheidspolitieke ervaringen, vooral ook van de neutrale landen, moet worden geleerd, wordt nu in de tekst uitdrukkelijk erkend en dat heeft het voor ons mogelijk gemaakt om vóór dit verslag te stemmen.

Bösch
Mevrouw de Voorzitter, de oplossing voor de veiligheidsproblemen, die Europa ongetwijfeld heeft, is naar de overtuiging van de Oostenrijkse Sociaal-democraten gegarandeerd alleen te bereiken door het ongetwijfeld moeizame creëren van een pan-Europees veiligheidssysteem. Zo'n systeem moet vooral Rusland niet als tegenstander maar als partner beschouwen en het moet in zijn effectiviteit verder reiken dan Europa in geografische zin.
Zo'n systeem zal in staat zijn om datgene te bereiken wat volgens alle deskundigen een pure uitbreiding van de bestaande militaire blokken en hun verbinding met het gemeenschappelijke buitenlands en veiligheidsbeleid zeker niet teweeg zal brengen, namelijk meer veiligheid voor Europa te realiseren. Een Europees militair blok tot voor de poorten van Rusland zal dit continent daarentegen niet meer, maar minder veiligheid brengen.

Hlavac
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de fundamentele vraag die we onszelf moeten stellen, luidt: wat voor Europa staat ons voor de toekomst voor ogen? Is dat een Europa met steeds meer kernwapens, dat de omringende landen als gevaarlijke vijanden beschouwt en hun dienovereenkomstig behandelt? Is het een Europa dat doet alsof de koude oorlog nog niet ten einde is en nu blij is dat de grens ten opzichte van de vijand een beetje is verschoven? Of is het een Unie die als sterk centrum van een omvangrijk Europees veiligheidssysteem een effectief gemeenschappelijk buitenlands beleid voert dat de buurlanden niet als tegenstanders, maar als veiligheidspolitieke partners beschouwt? Voor ons Oostenrijkse Sociaal-democraten komt - niet in de laatste plaats door de ervaringen die we met ons nationaliteitenbeleid hebben opgedaan - alleen dit concept in aanmerking.

Graenitz
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, Oostenrijk heeft een goede en succesvolle traditie van neutraliteit. Wij Sociaal-democraten hebben deze neutraliteit nooit als buitenspel-staan beschouwd, maar als de politieke taak om ons op basis van een naar vrede strevend, maar onafhankelijk standpunt ook op de moeilijke terreinen van conflicten te engageren.
We beschouwen onze neutraliteit ook niet als hindernis die er ons van weerhoudt om actief en initiatieven nemend deel te nemen aan een gemeenschappelijk buitenlands beleid van de Unie en die solidariteitsverplichtingen die een ieder binnen deze Unie voor zijn rekening moet nemen ook na te komen. We weten maar al te goed dat de wereldpolitieke randvoorwaarden van onze neutraliteit er tegenwoordig anders uitzien dan tien jaar geleden.
Neutraliteit betekent voor ons echter niet inflexibiliteit en volgens mij hebben we juist in het omgaan met de Europese conflicten van de afgelopen jaren bewezen dat neutraliteit onder nieuwe voorwaarden ook opnieuw kan worden gedefinieerd.

Crepaz
Mevrouw de Voorzitter, de Oostenrijkse Sociaal-democraten zijn ervan overtuigd dat de veiligheidspolitieke ervaringen die ons land en zijn volk met de neutraliteit hebben opgedaan niet alleen in een historische terugblik positief te beoordelen zijn. Deze ervaringen hebben ook nog steeds hun actuele functie en zijn nog steeds in staat om ons veiligheidsbeleid te bepalen.
Wij Oostenrijkse Sociaal-democraten zien in dat andere landen net als wij hun eigen veiligheidspolitieke ervaringen hebben opgedaan die ze eveneens positief beoordelen en waaruit ze voor de toekomst willen putten. Maar het is bepaald niet zo dat het ene veiligheidspolitieke concept, namelijk dat van het lidmaatschap van de NAVO, sinds 1989 min of meer heeft gewonnen en dat het andere, dat van de neutraliteit, heeft verloren. Europa moet van beide concepten leren en ik ben ervan overtuigd dat het zijn voordeel daarbij zal doen.

Meier
Mevrouw de Voorzitter, het is al bedenkelijk genoeg dat het budget office van het Amerikaans congres in het geval van een uitbreiding van de NAVO tot voor de poorten van Rusland tot het jaar 2010 de extra kosten voor de VS op 18, 9 miljard dollar, voor de huidige lidstaten van de NAVO in Europa op 54 miljard dollar en voor de nieuwe lidstaten in Oost-Europa op 51, 8 miljard dollar beraamt. Nog bedenkelijker is het echter dat het budget office dan moet vaststellen dat zelfs met deze gigantische uitgaven van meer dan 124 miljard dollar een effectieve militaire bescherming van de Baltische staten, Roemenië en de Oekraine helemaal niet en voor de andere Oost-Europese landen maar heel beperkt kan worden opgezet.
Een dergelijke bekentenis van de onmogelijkheid van een dergelijk veiligheidspolitiek concept moet ons toch ertoe aansporen om op zoek te gaan naar alternatieve concepten. Dit zoeken naar een nieuw veiligheidspolitiek concept voor Europa beschouwen wij Oostenrijkse Sociaal-democraten in het EP nu als één van de belangrijkste taken van de Europese politiek.

Hawlicek
Mevrouw de Voorzitter, wij Oostenrijkse Sociaal-democraten wensen dat het Europees Parlement een effectieve bijdrage levert aan het zoeken naar een alomvattend, op de toekomst gericht, veiligheidspolitiek concept. Voor een stap in die richting heeft de stemming van vandaag gezorgd. Op basis van het goedkeuren van de amendementen van de Fractie van de Sociaal-democraten van dit Huis wordt het achterhaalde concept van de koude oorlog niet voortgezet. We zijn blij dat in dit verslag de uitdrukking "gemeenschappelijke atomaire afschrikkingsmacht" kon worden geschrapt en dat niet alleen de historische ervaringen van de NAVO, maar ook de positieve historische ervaring van de neutraliteit tot uitdrukking komt en dat niet uitsluitend alles op militaire veiligheid wordt gezet.
Wij Oostenrijkse Sociaal-democraten pleiten voor een modern compleet begrip van veiligheid. We zullen actief en solidair, maar in de zin van een uitgebreid veiligheidsbeleid, aan de verdere ontwikkeling van een effectief gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in Europa meewerken.

Ahlqvist, Andersson, Lööw, Theorin en Waidelich
Wij zijn verheugd, gehoor te hebben gevonden voor ons standpunt inzake de wijziging van paragraaf 21. Dat was voor ons een beslissende factor om vóór het verslag in zijn geheel te kunnen stemmen.
Het is daarentegen betreurenswaardig dat ons amendement nr. 7 geen gehoor heeft gevonden. Dat voorstel maakte namelijk duidelijk dat een veiligheidsbeleid, inclusief internationale betrekkingen, economische betrekkingen, handel, hulp en samenwerking met buurlanden, zeer veel meer omvat en veel belangrijker is dan een defensiebeleid.
Een gemeenschappelijk veiligheidsbeleid moet ten doel hebben om conflicten op te lossen , in plaats van ze militair uit te vechten .
Wij willen nog een keer vaststellen dat wij in Europa een gemeenschappelijk vredesbeleid met een gemeenschappelijk systeem ter voorkoming van conflicten nodig hebben.

Cushnahan
De Europese Unie mag dan een economische reus zijn, op het wereldtoneel is zij helaas een dwerg. De reden voor die tegenstelling is heel eenvoudig. Onze procedure voor de ontwikkeling van een bindend en samenhangend gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid schiet tekort. De huidige procedure vereist unanimiteit. Dat betekent dat één lid-staat in feite kan verhinderen dat een gemeenschappelijk beleid wordt goedgekeurd. De nadruk ligt daarom meer op de rem dan op de motor.
Het gevolg was dat de EU ten tijde van internationale crises volstrekt machteloos stond. Wij hadden òf een zwak beleid dat niets uitrichtte òf helemaal geen beleid. En tot overmaat van ramp spraken de lid-staten dikwijls met verschillende stemmen.
Ik hoop dat de Intergouvernementele Conferentie deze kwestie oplost door akkoord te gaan met de invoering van stemming bij gekwalificeerde meerderheid op het gebied van het GBVB, teneinde te bereiken dat wij werkelijk een beleid krijgen en dat ook ten uitvoer kunnen leggen.
Eriksson en Sjöstedt (GUE/NGL), Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling (V), schriftelijk. (SV) Wij hebben niets tegen een constructieve, niet-militaire, interstatelijke samenwerking tussen de EU-landen, voor zover deze de vrede, democratie en mensenrechten in de omgeving beter kan bevorderen dan andere samenwerkingsvormen. Maar wij kunnen geen steun geven aan de duidelijk overkoepelende doelstelling in het verslag Fernández-Albor, om kennelijk van de EU een interventionistische militaire (zelfs met nucleaire wapens uitgeruste) grootmacht te maken, die met een moderne variant op het militaire machtsvertoon van voorbije tijden moet deelnemen aan een soort strijd om de wereldhegemonie.
Wij zijn ook tegen het streven dat zowel in dit verslag als in andere verslagen duidelijk naar voren komt, om aan de EU-instellingen internationale taken toe te delen, die al liggen bij bestaande internationale organisaties, waarvan alle EU-landen lid zijn, zoals de VN, de OVSE of de Raad van Europa.
De lid-staten van de EU zouden daarentegen constructief binnen deze organen bezig moeten zijn om ze beter geschikt te maken voor de vervulling van hun taken. Wij vinden het vanzelfsprekend dat het internationale veiligheidssysteem iedereen en alles moet omvatten, hetgeen geldt voor de VN en de OVSE (binnen haar terrein), maar wij vinden dat dit nooit kan gelden voor de EU. Een effectief veiligheidssysteem voor de meer dan 50 landen van Europa kan niet gebaseerd zijn op een EU met 15 lid-staten, en ook niet op een EU dat volgens de nu bestaande plannen wordt uitgebreid tot ten hoogste 27 leden.

Järvilahti, Lindqvist, Olsson, Pelttari en Ryynänen
Wij vinden het een sterk punt dat de lid-staten van de EU unaniem gemeenschappelijke standpunten kunnen innemen en tot gemeenschappelijke maatregelen kunnen besluiten. Een duidelijk en gemeenschappelijk optreden van de EU ter bevordering van de vrede, verzoening, conflicthantering, samenwerking en steun aan een duurzame ontwikkeling, is positief voor Europa en voor de rest van de wereld. Wij delen niet het oordeel van de meerderheid, dat 1995 te weinig vorderingen heeft gebracht voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Dat de 15 lid-staten van de Unie het eens zijn geworden over 106 verklaringen, 13 gemeenschappelijke standpunten, en 10 gemeenschappelijke optredens, moet worden opgevat als een positief resultaat van internationale samenwerking, gebaseerd op eenstemmige besluitvorming.
De besluitvorming van het Europees Parlement naar aanleiding van het verslag Fernandéz-Albor wijst op een gebrek aan respect voor de ongebonden lid-staten. Het Europees Parlement dient de verschillende keuzes van de lid-staten inzake het veiligheidsbeleid juist te waarderen en te respecteren. Wij verzetten ons krachtig tegen ideeën om een militaire alliantie van de EU te maken. Wij vinden dat het Europees Parlement in het verslag een alle perken te buiten gaande uitleg geeft aan de doelstelling van de Europese Unie op het punt van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, zoals dat is vastgelegd in artikel J.4.
Wij vinden dat men met de plannen om in het kader van de samenwerking binnen de EU een militaire alliantie in het leven te roepen met wederzijdse defensieverplichtingen, een volstrekt verkeerde weg inslaat. Dit is nog duidelijker geworden door het besluit van Frankrijk om weer volledig deel te nemen aan de samenwerking binnen de NAVO. De verantwoordelijkheid om verplichtende militaire veiligheidsgaranties voor haar leden af te geven, dient ook in de toekomst bij de NAVO te liggen. Wij vinden niet dat er voor een succesvol gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid een gemeenschappelijk defensiebeleid nodig is, en nog minder een gemeenschappelijke defensie. Integendeel, het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid wordt verstevigd door de verschillende keuzes van de lid-staten inzake het veiligheidsbeleid.
Een duurzame gemeenschappelijke veiligheid kan alleen worden opgebouwd door een op vertrouwen gebaseerde samenwerking tussen democratische staten. Gemeenschappelijke veiligheid in Europa kan alleen worden opgebouwd in samenwerking met een democratisch Rusland en met de VS. Daarom moeten de samenwerkingsstructuren waarin de VS, Rusland en de overige landen van Europa elkaar ontmoeten, zoals de OVSE en het Partnerschap voor Vrede, de basis vormen voor de opbouw van een gemeenschappelijke veiligheid in ons deel van de wereld.
Aangezien het verslag-Fernandéz-Albor betreffende vorderingen bij de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid een heel ander perspectief heeft dan wat wij hierboven hebben aangevoerd, hebben wij tegen het verslag in zijn geheel gestemd.
Kinderontvoering
Ephremidis
De kinderen in Europa en de rest van de wereld, die al aan tal van gevaren zijn blootgesteld, worden nu ook geconfronteerd met het probleem van ontvoering - dat steeds grotere afmetingen aanneemt. Daar kinderen niet alleen deel uitmaken van de huidige samenleving maar ook zullen behoren tot die van de toekomst, hebben we tot taak hun rechten te beschermen en op termijn te versterken. Aangezien het daarenboven onmogelijk is het welzijn van kinderen geografisch af te bakenen, moeten we aan de acties ter bevordering van hun rechten en bevrediging van hun noden een internationale dimensie - en politieke prioriteit - verlenen.
Het toegenomen sekstoerisme, de verkoop van organen van kinderen met het oog op transplantaties, de elektronische verspreiding van pornografie met minderjarigen, de handel in kinderpornografie en kinderen en de seksuele exploitatie en mishandeling van minderjarigen door internationale netwerken, zijn problemen waarmee onze maatschappij dagelijks te kampen heeft.
Zowel het vrije verkeer en de vrije vestiging van werknemers in de lid-staten van de Unie als de aanzwellende migratiestroom uit derde landen leiden ertoe dat steeds meer kinderen uit ouders met een verschillende nationaliteit worden geboren. Bij echtscheiding biedt het nationaal recht geen oplossing voor problemen inzake voogdijschap over en bescherming van deze kinderen - wat aanleiding heeft gegeven tot het verschijnsel dat ouders aan wie het voogdijrecht wordt geweigerd, tot de ontvoering van de eigen kinderen overgaan.
Zowel het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind als de recente Verdragen van Den Haag en het in het kader van de Raad van Europa gesloten Verdrag van Luxemburg betreffende de ontvoering van kinderen zijn weinig doeltreffend. Daar kinderen de eerste slachtoffers zijn van gewapende conflicten, economische recessies en besnoeiingen in de overheidsuitgaven, moeten onze initiatieven vooral oog hebben voor de voorkoming van die problemen. Het lijdt immers geen twijfel dat acties die daarop gericht zijn, meer vruchten afwerpen dan de maatregelen - of beter: deelmaatregelen - die worden genomen telkens zich een specifiek voorval of probleem voordoet.
Thans moeten vooral initiatieven worden genomen ter bescherming van de kinderen in ex-Joegoslavië. We moeten namelijk voorkomen dat er een schanddalige kinderhandel ontstaat, zoals dat het geval was tijdens en na de burgeroorlog in Griekenland waar een uitgebreid netwerk werd opgezet om kinderen naar Amerika te ontvoeren en er te verkopen.
Om aan de fundamentele noden van de kinderen in Europa en de rest van de wereld te voldoen, moeten de nodige nationale, communautaire en internationale acties worden ondernomen en op elkaar afgestemd en moeten de vereiste middelen worden uitgetrokken om de beleidsvormen ten gunste van het kind te ondersteunen en te bevorderen. Alleen dan zullen we slagen in ons opzet, met name de verzekering van de rechten van kinderen, waar ze zich ook bevinden.

Kirsten Jensen, Blak en Sindal
De Deense sociaal-democraten steunen het idee om de Conventie van Brussel uit te breiden tot het gebied van het familierecht. Wij zijn geen voorstander van een harmonisatie van de regels inzake familierecht, maar we moeten het eens worden over enkele fundamentele zaken, bijvoorbeeld dat de zaak behandeld moet worden op de plaats waar het kind zich bevindt, zodat het kind de mogelijkheid krijgt om gehoord te worden. Het uitgangspunt zou moeten zijn dat er zoveel mogelijk rekening wordt gehouden met de behoeften van het kind.
Bovendien moeten we ervoor zorgen dat er op dit gebied met derde landen samenwerkingsovereenkomsten worden afgesloten.

Sornosa Martínez
Hierbij laat ik weten dat ik deze gezamenlijke ontwerp-resolutie ondersteun, omdat ik het volstrekt noodzakelijk acht dat de wetgevende procedures voor een zo gevoelige materie als de ontvoering van kinderen ten gevolge van een falende bewaking van delinquenten in de lid-staten, op communautair niveau geharmoniseerd worden.
Juist omdat dit deel van de bevolking het grootste risico loopt dat zijn rechten worden geschonden, en omdat deze groep vaak volkomen afhankelijk is van rechterlijke beslissingen waarin de omstandigheden van ieder specifiek geval niet altijd goed worden ingeschat, wil ik benadrukken dat deze resolutie een grotere reikwijdte moet krijgen; hiertoe is het zaak dat de juridische instrumenten die we tot onze beschikking hebben en die in de onderhavige resolutie worden toegelicht, worden herzien en uitgebreid, zodat hierin ook plaats is voor extreme gevallen zoals verlating van het ouderlijk huis in het land van verblijf wegens mishandeling, vernederend of discriminerend gedrag jegens zowel het kind of de kinderen als jegens de verwekker die gedwongen wordt, het land te verlaten, en zodat er speciale aandacht wordt geschonken aan de oorzaken van ontvoeringszaken, ten einde juridische bijstand te garanderen die gebaseerd is op de naleving van de mensenrechten, de rechten van de vrouw en de rechten van het kind.
Alle wettelijke bepalingen terzake dienen te berusten op het streven naar harmonisatie van deze rechten.
Verslag-McCartin
Martinez
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de heer McCartin gelukwensen want hij heeft een uitstekend verslag opgesteld over een onderwerp dat ons allen na aan het hart moet liggen, niet alleen maar omdat er 600.000 producenten bij betrokken zijn, wier inkomen constant daalt, maar omdat men de herders die deel uitmaken van onze identiteit zeer onjuist heeft behandeld. Hierbij denk ik niet enkel aan Giono, Alphonse Daudet, aan de transhumance, de paden voor het vee en de kalksteengebieden. De schapen- en geitenteelt vormt een fundamenteel element voor het evenwicht van de achtergestelde gebieden, of het nu om Larzac, la Mancha in Spanje of om Deux-Sèvres gaat.
Het is zeer onrechtvaardig omdat wij bijna geen schapen hebben. De Franse schapenkudde is gedaald van 30 miljoen naar 8 miljoen schapen. In Frankrijk zijn wij self-supporting voor 50 %, in de Europese Gemeenschap voor 80 %. Wij importeren 250.000 ton, en daartegenover staat 5.000 ton export. Wij hebben een anti-schaapmechanisme gecreëerd! Wanneer het aantal boven de 63 miljoen schapen komt, is er een stabiliserend mechanisme, een boete en zijn er quota's. De heer Debatisse had zelfs voorgesteld om een elektronische chip in het oor van ieder schaap te plaatsen om ze per satelliet te controleren! Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschap heeft geweigerd om schapenwol als een landbouwprodukt te beschouwen, hetgeen toch weer voor bijkomende inkomsten gezorgd zou hebben.
Ik vraag dan ook dat men de herders recht doet wedervaren daar zij hebben bijgedragen als bouwsteen van onze identiteit. Eveneens vraag ik dat de Europese Rekenkamer er nu mee ophoudt te oordelen dat een ecu per kilo te duur is. In feite vormen de schapen een middel tegen branden en stimuleert de schapenteelt tegelijkertijd de biologische landbouw en het evenwicht van de minst begunstigde gebieden.

Kirsten Jensen, Blak en Sindal
Wij zijn het niet eens met de principiële kritiek van de Rekenkamer op de vermeende explosieve stijging van de uitgaven. Daarentegen zijn wij het eens met de kritiek op de lid-staten die hun verplichtingen onvoldoende nakomen, waardoor het voor de EU bijna onmogelijk is om de marktordening te beheren. Daarom vinden wij een algemene verscherping van de marktordening noodzakelijk om de interventiemaatregelen ten uitvoer te kunnen leggen.
(De vergadering wordt te 13.15 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Actualiteitendebat
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerp-resoluties:
B4-0890/96 van de heer Bertens, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over het verdrag inzake een algeheel verbod van kernproeven (CTBT); -B4-0900/96 van de heer Macartney en anderen, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over het verdrag inzake een algemeen verbod op kernproeven; -B4-0908/96 van de heer Piquet en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over de onderhandelingen over het verdrag inzake een verbod op kernproeven; -B4-0935/96 van mevrouw McKenna en anderen, namens de Fractie de Groenen in het Europees Parlement, over het verdrag inzake een algemeen verbod op kernproeven; -B4-0945/96 van de heer Wiersma en anderen, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten, over het verdrag inzake een algemeen verbod op kernproeven; -B4-0950/96 van de leden Oostlander en Oomen-Ruijten, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over het verdrag inzake een algemeen verbod op kernproeven.Dames en heren afgevaardigden, ik had zojuist bijna de ergste afgang beleefd die ik in mijn werk als ondervoorzitter heb meegemaakt, want toen ik net het woord wilde geven aan de heer Bertens, nam deze, zoals u zelf heeft kunnen zien, snel de benen. Ik hoop in elk geval dat de heer Macartney er niet vandoor gaat, en dat hij van de anderhalve minuut spreektijd die hem toekomt, ook gebruik maakt. Mijnheer Macartney, dank u voor uw medewerking. Het woord is aan u.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, ik zal met alle soorten van genoegen in de bres springen. Ik dacht dat u zo gul zou zijn om mij ook de spreektijd te geven die de Liberale en Democratische partij was toebedeeld, aangezien ik hun hachje gered heb.
Maar nu in ernst, dit is volgens mij een van de kwesties waarvoor een zeer breed gamma van dit Parlement, zo niet het gehele Parlement, zich eensgezind kan inzetten. Zelfs degenen die zeer kritisch staan tegenover de kernmachten in de Europese Unie, de Fransen en de Britten, kunnen, naar mijn mening, gemene zaak met ons maken. Ik heb vele malen aan mensen die voorstander zijn van de strategische kernmacht die het Verenigd Koninkrijk bezit, gevraagd tegen wie zij de afschrikmiddelen wilden gebruiken, en het antwoord is meestal "niemand" , en in dat geval vraag ik hen waarom zij die dan niet vernietigen. Hetzelfde argument geldt voor de Franse strategische kernmacht. Ter rechtvaardiging wordt echter altijd als reden gegeven dat men met het nucleaire afschrikmiddel, met het kernwapen, van een plaats aan de hoofdtafel verzekerd is, de gebeurtenissen in de wijdere wereld kan beïnvloeden, en daarom denk ik dat wij in de Europese Unie met name Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk willen verzoeken om die invloed te gebruiken en, gesteund door ons allen, in het bijzonder tegen de Chinezen te zeggen dat zij moeten stoppen met hun nucleaire testprogramma. Deze kernproeven zijn afschuwelijk, zij bedreigen het milieu, zij vormen een gevaar voor de kwetsbare bevolkingsgroepen aan de rand van hun eigen land, en net zoals wij Jacques Chirac, toen hij naar dit Parlement kwam, in ondubbelzinnige bewoordingen veroordeelden wegens de proeven die in Frans Polynesië werden gedaan, zo veroordelen wij ook China. Laten wij hiertegen eensgezind front maken en ik zal de gezamenlijke resolutie zeer gaarne indienen of steunen.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, ik zou me eveneens achter het gezamenlijke verzoek willen scharen, omdat het van het begin af aan een ernstige vergissing is geweest, kernwapens te gebruiken; deze wapens vormen een gevaar, niet alleen op het moment waarop ze gebruikt worden, maar ook op lange termijn, omdat vele generaties hiervan het slachtoffer zijn.
Het is onvoorstelbaar dat er nu, terwijl de Koude Oorlog voorbij is, nog steeds proeven met kernbommen worden genomen, terwijl duidelijk is dat die een gevaar voor de mensheid betekenen. Het is onvoorstelbaar, dat Frankrijk zijn kernproeven heeft voortgezet, dat het Verenigd Koninkrijk nog steeds deelneemt aan het nucleaire programma van de Verenigde Staten, en dat China kernexplosies blijft uitvoeren, dat alles is onbegrijpelijk.
Daarom is het van dringend belang, dat het verbod op alle kernproeven wordt geratificeerd binnen de termijn die is gepland door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Dat zou de mensheid, met de sombere perspectieven van vandaag de dag, weer een sprankje hoop kunnen geven. Ons Parlement zou hieraan een bijdrage van de eerste orde kunnen leveren, als het deze resolutie aannam en de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties daarvan in kennis stelde, ten einde een nieuwe fase in de geschiedenis van de mensheid in te luiden.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, deze afschuwelijke vernietigingswapens hangen ons in deze eeuw al heel lang als een dreigend gevaar boven het hoofd. Velen van ons zijn betrokken geweest bij het zoeken naar een mogelijkheid om te ontkomen aan de catastrofale gevolgen voor onze planeet die deze wapens met zich mee kunnen brengen. Het is daarom werkelijk van belang dat wij te goeder trouw blijven trachten de onderhandelingen over een Verdrag inzake een algemeen verbod op kernproeven tot een goed einde te brengen. Het is zeker van belang om vanuit dit Parlement een boodschap te sturen, teneinde te bewerkstelligen dat er snel vorderingen worden gemaakt, omdat het ons met zorg vervult dat de Ontwapeningsconferentie er niet in is geslaagd de datum voor de afronding van de onderhandelingen te halen. Wij moeten hier vandaag de duidelijke boodschap sturen dat het Europees Parlement, dat de burgers vertegenwoordigt, wenst dat de onderhandelaars te goeder trouw doorwerken.
Ik zou met name het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en de Verenigde Staten - hoewel wij ons in dit Parlement alleen rechtstreeks tot het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk kunnen richten - willen verzoeken om de ontwikkeling van kernwapens te beperken en aan banden te leggen. Wij hoeven ze niet te ontwikkelen: wij beschikken reeds over deze vernietigingswapens. Waarom werden er vorig jaar kernproeven gedaan in de Stille Oceaan? Wij beschikten reeds over alle noodzakelijke kennis. Het is en blijft een schande dat wij deze wapens ontwikkelen. Wij moeten ze beperken, niet ontwikkelen.
Ik wil dit Huis daarom verzoeken een duidelijke boodschap te sturen door de resolutie aan te nemen en er bij alle lid-staten op aan te dringen om de onderhandelingen spoedig af te ronden, omdat het zelfs een schande is dat er bij de onderhandelingen wordt gesuggereerd dat er "vreedzame" kernexplosies kunnen plaatsvinden. Dat is onmogelijk en wij moeten een eind maken aan het tot ontploffing brengen van deze giftige stoffen in de atmosfeer, ten behoeve van alle burgers van de wereld en terwille van onze planeet.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst naar aanleiding van de orde spreken. Toen wij hier het debat onderbroken voor de stemmingen zei uw voorganger in die stoel dat wij door zouden gaan met het debat van de heer Cars, maar blijkbaar is het weer en de tijd van het jaar niet bevorderlijk voor de organisatie van het Parlement. Ik kijk ook uw ambtenaren aan. Ik vind het een schande dat daar onafgesproken van wordt afgeweken. Nu begin ik te praten als u het niet erg vindt.
De eerste deadline van het kernstopverdrag is verstreken en de tweede is zeer krap. De wereld wacht op een dergelijk verdrag. De kernstaten hebben zich daartoe verplicht tijdens de afronding van het nonproliferatieverdrag en voorzitter Ramaker, een Nederlandse diplomaat, doet zijn uiterste best om de zaak vlot te trekken.
Momenteel ligt er een nieuwe tekst voor die door de onderhandelaars moet worden beoordeeld. Van 29 juli tot 12 augustus zal dat gebeuren. De onderhandelingen zijn niet makkelijk. India wil alleen tekenen als het tijdschema voor volledige nucleaire ontwapening wordt opgenomen. Ik begrijp die ambitie, maar ik denk dat dit de doodsteek zal zijn voor het verdrag op dit moment. Afbouw van de kernwapenvoorraden blijft natuurlijk wel wenselijk.
Vervolgens is de voortgang van de Chinese kernproeven natuurlijk onacceptabel en buitengewoon schadelijk voor het huidige klimaat. Wat is de geloofwaardigheid van de CTBT indien er tijdens de laatste fase van onderhandelingen nog Chinese kernproeven plaatsvinden?
Zoals wij vorige maand al zeiden: inwerkingtreding is belangrijker dan deelname van iedereen. Politieke druk moet er daarna toe leiden dat alle andere landen zullen gaan deelnemen. De Unie zal het goede voorbeeld moeten geven en de Raad moet dan ook alle instrumenten inzetten om de afronding, ondertekening en ratificatie en inwerkingtreding te bevorderen.

De Voorzitter
Mijnheer Bertens, ik heb nota genomen van de opmerkingen die u aan het begin van uw betoog geplaatst heeft, maar u zult het met me eens zijn dat een vergissing menselijk is, en dat de agenda in deze vergaderzaal niet wordt veranderd zonder dat de Plenaire Vergadering zich daarover in een stemming heeft uitgesproken.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, ik snap het volkomen. Het is zo menselijk, zo buitengewoon menselijk.

Wiersma
Voorzitter, ruim een jaar geleden werd in New York een akkoord bereikt over de onbeperkte verlenging van het non-proliferatieverdrag. Na verschillende rondes van onderhandelingen waarin de Europese Unie met één stem sprak werd er eindelijk overeenstemming bereikt over die onvoorwaardelijke verlenging voor onbepaalde tijd. Veel aarzelende staten werden over de streep gehaald met de belofte van een snelle totstandkoming van een totaalverbod op kernproeven.
Op dit moment zijn in Genève de onderhandelingen gaande over dat verbod. Maar de deadline, die van tevoren was gesteld, om voor 28 juni een akkoord te bereiken is helaas niet gehaald. Aan het eind van deze maand zullen de onderhandelingen hervat worden. De nieuwe deadline is gesteld op 12 augustus, zodat het verdrag nog kan worden voorgelegd aan de 51ste algemene vergadering van de VN.
De impasse die is ontstaan nadat India heeft aangegeven het verdrag niet te willen ondertekenen zolang in de preambule geen bepaling wordt opgenomen over een vermindering van het kernwapenarsenaal van nucleaire staten, baart zorgen. Wanneer India inderdaad niet tekent, zal ook Pakistan hoogstwaarschijnlijk niet tot ondertekening overgaan. Dat betekent een gemiste kans om de drempellanden internationaal te binden aan het verdrag dat de ontwikkeling van kernwapens tegengaat. De drempellanden zijn immers niet gebonden aan het non-proliferatie-verdrag omdat zij dit niet hebben ondertekend. De reactie van Groot-Brittannië dat zonder ondertekening van India het verdrag zinloos is, valt te betreuren. Het heeft de zaken mede op scherp gezet en biedt dan ook geen enkele oplossing. Wij doen een dringend beroep op alle betrokken partijen bij de ondertekening van het verdrag, de negatieve spiraal die is ontstaan te doorbreken. Wij vragen ook aan de Unie om op dat punt actief op te treden.
Kernwapenstaten die beweren dat het kernstopverdrag niet over kernwapens maar over kernproeven gaat, hebben natuurlijk in theorie gelijk. Dat neemt niet weg dat er een direct verband is tussen het nonproliferatieverdrag en het verbod op kernproeven. Zoals gezegd, zijn kernproeven het beste middel tegen verdere verspreiding van kernwapens. De vraag is ook of er daarom geen formule te vinden is, bijvoorbeeld een verwijzing naar het non-proliferatieverdrag, naar artikel 6, waarmee iedereen het eens zou kunnen zijn, zodat het probleem van India zou kunnen worden opgelost. De vijf officiële kernwapenstaten die mede hebben aangedrongen op ondertekening van dat non-proliferatieverdrag zijn toch gebonden ook op dat punt van de verdergaande nucleaire ontwapening, duidelijk hun intenties uit te spreken en ook naar de drempellanden toe op dat punt duidelijk te blijven. Mocht men er toch niet in slagen overeenstemming te bereiken over de door India gewenste passage - nogmaals, ik denk dat daar een oplossing te vinden moet zijn - dan vinden wij in ieder geval wel dat het verdrag getekend zou moeten worden, met name ook door de kernwapenstaten en ook door Groot-Brittannië, zodat we in ieder geval iets in handen hebben, een verdrag ondertekend door zoveel mogelijk landen en ook hopelijk door een aantal drempellanden. Tot slot zou ik nog willen pleiten voor een zo snel mogelijke ondertekening, ratificatie en inwerkingtreding van het verdrag. De discussie daarover heeft lang genoeg geduurd.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, de internationale gemeenschap zal over enkele weken de gelegenheid hebben om een belangrijke stap te zetten inzake de non-proliferatie en de nucleaire ontwapening, namelijk met de ondertekening van het kernstopverdrag.
Dit verdrag zal het vervolg zijn op het besluit van mei 1995 voor de onbeperkte verlenging van het nonproliferatieverdrag van kernwapens, waaraan de Europese Unie zeer actief heeft gewerkt.
De Commissie betreurt het besluit van India om het kernstopverdrag niet te ondertekenen. Nu de Commissie de Europese Unie aanmoedigt om haar partnerschap met India te versterken zouden de Commissie en de lidstaten het als een uiterst positief signaal hebben gezien als India het verdrag zou hebben ondertekend.
De Commissie verwelkomt de inspanningen van de ambassadeur, de heer Ramaker, die op 28 juni laatstleden een tekst heeft voorgesteld die voor het eerst de bepalingen van een overeenkomst duidelijk aan de staten laat zien. Evenals het Europees Parlement hoopt de Commissie dat de leden van de ontwapeningsconferentie vóór 12 augustus 1996 tot een akkoord komen op grond waarvan voor het eind van het jaar het verdrag voor een totaalverbod op kernproeven kan worden ondertekend. Dit draagt dan bij tot een verhoging van de internationale veiligheid en derhalve ook die binnen de Europese Unie.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de Silguy.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt te 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de volgende ontwerp-resoluties:
B4-0872/96 van de heer Cars en anderen, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de noodzaak tot arrestatie van aangeklaagde oorlogsmisdadigers in het voormalig Joegoslavië; -B4-0887/96 van de heer Stewart-Clark en anderen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de noodzaak tot arrestatie van de oorlogsmisdadigers Karadzic en Mladic.
Cars
Mijnheer de Voorzitter, ik heb hier vóór mij een klein knipsel uit een Zweedse krant. Dat verwijst naar een uitspraak van de Franse minister van defensie Charles Millon, afgelopen zondag in Sarajevo. Hij verzoekt daarin namens Frankrijk aan de Veiligheidsraad, om de door de NAVO geleide vredesmacht IFOR in Bosnië een welomschreven mandaat te geven om personen in hechtenis te nemen die zijn aangeklaagd wegens oorlogsmisdaden. Hij benadrukt dat het Frankrijk verontrust dat personen als Karadzic en Mladic nog op vrije voeten zijn, hoewel zij beiden aangeklaagd zijn voor o.a. volkerenmoord, en hoewel het oorlogstribunaal van de VN in Den Haag arrestatiebevelen tegen hen heeft uitgevaardigd.
Dit, mijnheer de Voorzitter, is exact de reden voor de door ons ingediende resolutie. Ik ben ervan overtuigd dat als wij werkelijk streven naar vrede in voormalig Joegoslavië en als wij mensen willen laten begrijpen dat ze zich met elkaar moeten verzoenen, dat wij dan ook diegenen moeten vinden die ter verantwoording moeten worden geroepen voor de misdaden die zijn gepleegd.
Ik vind het zeer, zeer betreurenswaardig dat IFOR nu niet beschikt over het nauwkeurig omschreven mandaat dat het Parlement naar ik hoop zal eisen na het debat van vandaag, net zoals de Franse minister van defensie heeft gedaan.
Mijn hoop, mijnheer de Voorzitter, is dus dat wij van de kant van het Parlement na dit debat een duidelijk standpunt zullen innemen, inhoudende dat oorlogsmisdadigers, waar zij zich ook bevinden, ook in voormalig Joegoslavië, niet op vrije voeten kunnen blijven.

Stewart-Clark, Sir Jack
Mijnheer de Voorzitter, het Internationaal tribunaal voor oorlogsmisdaden is opgericht om oorlogsmisdadigers te berechten. Rechter Goldstone heeft van meet af aan duidelijk verklaard dat zijn opdracht alleen zin zou hebben, als de hoofdschuldigen in Bosnië en elders voor het gerecht werden gebracht. Bijgevolg werden Radovan Karad&#x017E;i en Ratko Mladi op 24 juli jongstleden in staat van beschuldiging gesteld wegens tussen april 1992 en juli 1995 begane misdaden, waaronder het bombarderen van plaatsen waar burgers bijeenkomen, teneinde de Bosnische Moslims en de Bosnisch-Kroatische burgerbevolking te doden, terroriseren en demoraliseren; de oprichting van talloze gevangenkampen, waar duizenden onder onmenselijke omstandigheden werden vastgehouden; systematische vernietiging van moskeeën en katholieke kerken; inbeslagneming, plundering en verwoesting van huizen.
Wat hebben wij ondernomen om deze mannen voor de rechter te brengen? Niets! Neem Karad&#x017E;i: Carl Bildt dreigt met het opleggen van nieuwe sancties, als Karad&#x017E;i het presidentschap van de Republiek Srpska niet opgeeft. En wat gebeurt er dan? Hij treedt af en wordt secretaris-generaal! Ik herinner mij dat Stalin ook die titel had.
Mladi heeft nog steeds de militaire macht in handen. Toen hij nog kolonel was, was hij degene die Vukovar met de grond gelijk maakte en leegroofde, voordat Milosevi hem wegens zijn heldhaftigheid tot generaal bevorderde. De man die 25.000 inwoners van Srebrenica, meer dan 50 % van de gehele bevolking van de stad, gevangennam, en bijna alle mannen liet vermoorden, terwijl de Verenigde Naties de andere kant op keken en daarmee de naam van beveiligd gebied ontheiligden.
Karad&#x017E;i en Mladi zullen zich alleen overgeven als zij met geweld worden gearresteerd. Als dat nu niet gebeurt, zullen de verkiezingen in Bosnië in september een farce zijn! Democratie en rechtsorde zullen begrippen zonder enige betekenis worden. Voorstanders van de harde-lijnpolitiek en gematigden zullen evenzeer van oordeel zijn dat plundering, agressie, wreedheid, etnische zuivering, dat dit alles loont. Uiteindelijk betalen wij de prijs daarvoor. Vukovar, Dubrovnik, Srebrenica en het Oorlogstribunaal zullen onze grafstenen zijn.
Het moet IFOR mogelijk gemaakt worden om op te treden voor het te laat is!

Konečny
Mijnheer de Voorzitter, in Bosnië-Hercegovina gaat het er tegenwoordig om dat er een democratie en een rechtsstaat komen, want alleen daardoor kan de kwetsbare vrede worden gegarandeerd. Het realiseren van de bepalingen van het akkoord van Dayton en vooral het ongestoorde verloop van de voor 14 september geplande vrije verkiezingen moeten voor dit gekwelde land en zijn burgers een veelbelovend nieuw begin mogelijk maken.
Bij dit nieuwe begin hoort vooral dat de noodlottige nationalistische versplintering van de bevolking wordt doorbroken. Daarom zal het van doorslaggevend belang zijn dat binnen alle nationale groeperingen niet alleen de traditionele en gedeeltelijk diep in de oorlogsgruwelen verstrikte partijen zich kandidaat stellen. Ook diegenen die andere krachten binnen het ook in Bosnië-Hercegovina bestaande politieke spectrum vertegenwoordigen, zouden zich vrij en ongehinderd kandidaat moeten kunnen stellen, en dan vooral zij die zich sterk maken voor een zienswijze die zich niet beperkt tot de visie van één bevolkingsgroep.
Van bijzonder belang is dat geenszins de gehele Servische bevolking de noodlottige en bloedige politiek van de leiders Karadzic en Mladic steunt. Zolang deze twee cruciale functies uitoefenen en de mogelijkheid hebben om druk op hun medeburgers uit te oefenen, moet er worden getwijfeld aan de mogelijkheid van vrije en democratische verkiezingen. Dit en de voortdurend toenemende bewijzen voor de verstrikking van Karadzic en Mladic in de afschuwelijke oorlogsgruwelen maken het dringend noodzakelijk dat de internationale arrestatiebevelen tegen hen zo snel mogelijk, in ieder geval echter vóór 14 september worden uitgevoerd.

Laurila
Mijnheer de Voorzitter, het voormalig Joegoslavië en Bosnië-Herzegowina vormen een open wond op het Europese zelfbewustzijn. Zelf ben ik vorige week in Banja Luka in Bosnië-Herzegowina geweest, ook aan de Kroatische kant, en ik heb vastgesteld dat het houden van verkiezingen op 14 september onmogelijk is zonder dat de plegers van de wrede oorlogsmisdaden voor het tribunaal in Den Haag worden geleid. Het debat concentreert zich rond Karadzic en Mladic, maar ik ben niet zo naïef dat ik niet inzie dat er, zoals Carl Bildt al zei, onder alle oorlogvoerende partijen ongeveer dertig mensen zijn die voor het tribunaal in Den Haag geleid zouden moeten worden. Het mandaat van Ifor en het respect voor Ifor hangen ervan af - en dit is tevens het standpunt van de PPE-Fractie - of de schuldigen van oorlogsmisdaden ook daadwerkelijk voor het tribunaal in Den Haag worden geleid. Naar mijn mening kan iemand niet als voorzitter van een partij optreden, die weigert zich voor het tribunaal te verantwoorden. Hoewel niet alle lid-staten op een lijn staan wat het defensiebeleid betreft, omdat een aantal landen militair ongebonden is, niet neutraal, maar militair ongebonden, is het functioneren van Ifor naar mijn mening een goed voorbeeld van samenwerking tussen alle lid-staten, waaronder zowel het ongebonden Finland als de NAVO-landen. Hopelijk zullen nu ook echt alle personen die aangewezen zijn als plegers van oorlogsmisdaden voor het tribunaal worden geleid. Dank u wel, mijnheer de voorzitter, ik weet dat u ook Fins verstaat.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, geachte commissaris, allereerst wil ik erop wijzen dat drie jaar geleden bij de oprichting van het internationaal tribunaal er veel leden van deze Vergadering waren die kritiek uitoefenden op dit initiatief of die zich sceptisch uitlieten over wat in feite het eerste serieuze initiatief was van de internationale gemeenschap ten opzichte van Joegoslavië.
Vandaag de dag, dankzij drie jaar onafgebroken werk, maar ook dankzij de vasthoudendheid van de voorzitter van het tribunaal, van de procureur-generaal, de rechters en onderzoekers, heeft ons Parlement het verzoek tot arrestatie kunnen steunen van twee van de belangrijkste verantwoordelijken van de organisatie van het etnische zuiveringsbeleid en in het bijzonder van de tragedies van Srebrenica en Zepa.
In feite zal onze Vergadering weldra een gelijkaardig verzoek kunnen steunen, ditmaal met betrekking tot het "brein" achter dit etnisch zuiveringsbeleid en de tragedies waarover ik zojuist sprak, en iedereen weet dat het brein zich in Belgrado bevindt.
Dus goede redenen te over om vol overtuiging voor deze resolutie te stemmen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is verheugd dat het Europees Parlement het geval van de heren Karadzic en Mladic op de agenda van dit actualiteitendebat heeft geplaatst.
Uw Vergadering vestigt eens te meer de aandacht op het onaanvaardbare karakter van het in vrijheid houden van deze twee personen, die zich nog altijd in de zogenaamde Republiek Srpska bevinden. Volgens de akkoorden van Dayton zouden zij allang naar het tribunaal in Den Haag moeten zijn overgebracht. De Federatieve Republiek Joegoslavië en de zogenaamde Republiek Srpska zijn hun verbintenissen niet nagekomen en hebben bijgevolg de vredesakkoorden geschonden. De Commissie is van mening dat de invloed die de heren Karadzic en Mladic nog steeds uitoefenen in de Republika Srpska een constante dreiging betekent voor het vredesproces. De terugkeer van vluchtelingen wordt hierdoor op onaanvaardbare wijze bemoeilijkt, evenals de wederopbouw van het land en het houden van vrije en democratische verkiezingen. De formele machtsoverdracht door de heer Karadzic als president van de Republika Srpska wijzigt niets aan die situatie.
De recente ontdekking van de massagraven in Srebrenica en rondom de stad wijst eens te meer op de onbeschrijflijk wrede en gewelddadige acties die op aansporing van de heren Karadzic en Mladic zijn begaan. Het meer dan vijftig pagina's tellende requisitoir van het internationaal tribunaal beschrijft, soms met de vreselijkste details, waartoe het beleid van volkerenmoord en etnische zuivering heeft geleid en de rol die de heren Karadzic en Mladic hebben gespeeld.
De internationale gemeenschap heeft de politieke en morele plicht om zonder dralen deze twee beschuldigden voor het internationaal tribunaal te halen. Een nieuwe vertraging, die overigens niet te rechtvaardigen en onaanvaardbaar zou zijn, zou het vredesproces alleen maar doen mislukken. Alle inspanningen tot nu toe, zowel de militaire als de burgerlijke, zouden dan tevergeefs zijn geweest.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt te 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het debat over 20 ontwerp-resoluties inzake de mensenrechten. Zoals u allen weet, heeft het Bureau bepaald dat er in dit debat als volgt tewerk wordt gegaan: elk onderwerp zal apart aan de orde komen, maar de Commissie zal hierop aan het einde van het debat een globale reactie geven.
Birma
B4-0873/96 van de heer Haarder en anderen, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de situatie in Birma; -B4-0883/96 van de leden Kristoffen en Oomen-Ruijten, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de toedracht van de dood van James Leander Nicols, consul van Denemarken, Finland, Noorwegen en Zwitserland, na zijn detentie in een gevangenis in Rangoon; -B4-0895/96 van de leden Party en Caligaris, namens de Fractie Unie voor Europa, over de dood van de consul van Denemarken in een gevangenis in Birma; -B4-0899/96 van de heer Vandemeulebroucke en anderen, namens de Fractie van de Europese Radicale Alliantie, over de situatie in Birma; -B4-0919/96 van de leden Vinci en Sornosa Martínez, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over de politieke situatie in Birma en de schending van de rechten van de mens door de regerende staatsraad voor orde en gezag SLORC; -B4-0924/96 van de heer Telkämper en anderen, over de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de situatie in Birma; -B4-0944/96 van mevrouw Kinnock en anderen, namens de Fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten, over de politieke situatie en de voortdurende schendingen van de mensenrechten in Birma; Cyprus
B4-0949/96 van de leden Green en Roth, namens de Fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten, over de politieke moord op Kutlu Adali in het bezette deel van Cyprus; -B4-0959/96 van de leden Hatzidakis en Oomen-Ruijten, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de moord op de heer Adali in het bezette deel van Cyprus; Bootvluchtelingen
B4-0874/96 van mevrouw Gredler, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de Viëtnamese bootvluchtelingen; -B4-0927/96 van de leden Telkämper en Kreissl-Dorfler, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de Viëtnamese bootvluchtelingen; -B4-0940/96 van de heer Howitt, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, over de gebeurtenissen in Hong Kong; Ethiopië
B4-0892/96 van de leden Fassa en André-Léonard, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de situatie van de mensenrechten in Ethiopië; -B4-0917/96 van de heer Pettinari, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over de willekeurige arrestatie van de heer Taye, Ethiopisch burger; -B4-0930/96 van de leden Telkämper en Aelvoet, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de situatie van de mensenrechten in Ethiopië; Filippijnen
B4-0885/96 van mevrouw Banotti en anderen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de eerbiediging van de mensenrechten op de Filippijnen en de slechte behandeling van Father Shay Cullen; Algerije
B4-0906/96 van mevrouw Elmalan en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over de aantastingen van de persvrijheid in Algerije; -B4-0937/96 van de heer Cohn-Bendit en anderen, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de aantastingen van de persvrijheid in Algerije; Salman Rushdie
B4-0876/96 van de heer Cars en anderen, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de fatwa tegen Salman Rushdie; Gevangenneming van pastoor Matanovic
B4-0955/96 van de heer von Habsburg en anderen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de willekeurige gevangenneming van pastoor Tomislav Matanovic uit Prijedor en zijn ouders, door organen van de zogenoemde Republiek Srpska.
Bertens
Mijnheer de Voorzitter, de omstandigheden rond de dood van consul Nichols in Rangoon zijn symptomatisch voor de volstrekt onacceptabele wijze waarop de SLORC Birma onderdrukt en regeert. De aanhoudende schendingen van de mensenrechten in dat land en de volledige onderdrukking van alle democratische krachten moeten door de internationale gemeenschap worden aangepakt. 250 Gearresteerde parlementariërs van de Nationale Liga voor Democratie moeten worden vrijgelaten. Een nieuwe wet die op politieke kritiek zelfs 20 jaar zet, moet worden ingetrokken en de verkiezingsuitslag waaruit duidelijk bleek dat de nu verboden NLD de grootste populariteit heeft, moet worden gerespecteerd. De Unie moet een zeer hard en duidelijk signaal geven en maatregelen treffen. In navolging van het goede besluit van Heineken en Carlsberg - goede besluiten op aandrang van bepaalde actiegroepen - in navolging in ieder geval van deze besluiten van die twee bedrijven moet een commerciële en economische boycot van Birma op gang worden gebracht. De ASEAN-landen die Birma kennelijk in hun gelederen willen opnemen, moet duidelijk te verstaan gegeven worden dat zij niet de opengevallen plaatsen van Europese bedrijven in Birma moeten innemen. Het Regionale Forum van de ASEAN is daarvoor een uiterst goed moment. Duidelijk moet worden gemaakt dat de toelating van Birma tot de ASEAN op dit moment een volstrekt onaanvaardbaar en inopportuun voorstel is. Het is van het grootste belang dat de internationale gemeenschap hier een gesloten blok vormt. Juist door economische sancties kunnen we de SLORC treffen aangezien de SLORC, dat is het regime, zelf grote belangen heeft in de economie. Verder spreek ik namens mijn fractie, maar ook namens mijzelf mijn steun uit voor het doorzettingsvermogen en het lef van Aung San Suu Kyi. Ondanks talloze dreigementen aan haar adres, haar aanhangers en haar partij gaat zij rustig door met haar inmiddels beroemde weekendbijeenkomsten die uitgroeien tot een belangrijk teken. Laten wij dat teken volgen!

Kristoffersen
Mijnheer de Voorzitter, de situatie in Birma eist wereldwijd nog steeds alle aandacht op. Het is van doorslaggevend belang dat er hard gewerkt wordt om de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten in dit land met een dictatoriaal regime te kunnen garanderen. In Scandinavië zijn we zeer ongerust over de dood van onze consul, James Nichols, in een Birmaanse gevangenis. Alle diplomatische pogingen om de omstandigheden van zijn dood op te helderen werden door de regering in Rangoon niet beantwoord. De Birmaanse ambassadeur in Londen is naar Denemarken geroepen, waar hij ook geaccrediteerd is, maar hij heeft gewoon verstek laten gaan. Het lijk van de Deense consul is nog niet aan de familie uitgeleverd. Een autopsie werd geweigerd en er is geen enkele verklaring gegeven over de reden van zijn hechtenis en dood. Er wordt alleen gezegd dat hij in zijn kantoor in Rangoon teveel telefaxtoestellen had.
Zowel ikzelf als de Fractie van de Europese Volkspartij zijn van mening dat het hoog tijd is om sancties tegen de regering in Rangoon uit te vaardigen. Een dialoog en schriftelijke verzoeken leiden immers tot niets. Strenge acties zijn het enige waarvoor men respect zal hebben en daarom doe ik samen met mijn fractie een verzoek om de Deense oproep tot concrete initiatieven zoals bijvoorbeeld de opschorting van de preferentiële handelsakkoorden met Birma, te volgen. Zoals de heer Bertens wens ook ik dat we een verzoek richten tot de AESAN-landen om het volledige lidmaatschap van Birma te blokkeren. Ik ben het eens met de opvatting van commissaris Marin dat de AESAN-landen moeten meehelpen om Birma te dwingen een democratische koers te varen. Zoniet zal dit de verhouding tussen de EU en de AESAN ongunstig beïnvloeden. Tenslotte ben ik blij dat alle fracties in het Parlement nauw hebben samengewerkt om de druk op Birma te verhogen.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, onthutst en geschokt zijn wij over de dood van James Nichols, de consul van Noorwegen, Denemarken en Zweden; na zes weken gevangenschap is hij op 22 juni overleden. De willekeurige arrestatie van de consul door de Birmaanse autoriteiten, omdat hij zonder toestemming in zijn residentie telefoons en kopieerapparaten zou hebben gebruikt, de weigering om hem door een arts te laten onderzoeken, zijn zwakke gezondheid en vooral de ernstige schending van de mensenrechten in Birma: dit alles schreeuwt om een onverwijld onderzoek door de gehele internationale gemeenschap.
De Europese Unie moet alle mogelijke stappen doen en officieel om de nodige opheldering verzoeken om de verantwoordelijkheid van de Birmaanse autoriteiten te kunnen aantonen; deze blijven hun beleid van repressie en schending van de mensenrechten ten aanzien van elke oppositie voortzetten.
Uit de onmenselijke opstelling van de Slorc (staatsraad voor het herstel van recht en orde), die heeft geweigerd het stoffelijk overschot van James Nichols naar de familie over te brengen en hun geen toestemming heeft gegeven de begrafenis bij te wonen, evenals de arrestatie van meer dan 250 afgevaardigden van de Nationale Liga voor de democratie, die door Nobel- en Sacharovprijswinnares Aung San Suu Kyi wordt geleid, blijkt hoe ernstig de situatie in Birma is wat betreft de eerbied voor de mensenrechten en de democratie.
De Europese Unie moet krachtige en dringende economische en politieke represaillemaatregelen jegens Birma nemen, zoals opschorting van het stelsel van algemene preferentiële tarieven en van de gesubsidieerde financieringen. De Europese organisaties die in dit land actief zijn moeten alle economische banden afbreken die gebaseerd zijn op de handel, het toerisme en de investeringen. We moeten Birma duidelijk te verstaan geven dat haar verzoek om toetreding tot de ASEAN ook beïnvloed wordt door de handelsbetrekkingen die zij met de Europese Unie en het Westen onderhoudt. Tot besluit betuigen wij ons oprecht medeleven met de familie van consul James Nichols; wij hopen dat hij niet onnodig heeft hoeven lijden.

Leperre-Verrier
Mijnheer de Voorzitter, de militaire dictatuur in Birma heeft eens te meer haar wreedheid, haar onmenselijkheid, haar willekeurigheid getoond. De leugenachtige redenen die geleid hebben tot de arrestatie van consul Nichols, de voorwaarden van zijn gevangenschap, de behandeling die hij heeft ondergaan en die vast en zeker tot zijn dood heeft geleid, de onmenselijkheid van die nationale Raad, die zijn familie geweigerd heeft zijn begrafenis bij te wonen, moeten ons tot een krachtige reactie aansporen, die verder gaat dan een eenvoudige veroordeling.
De democratie heeft in Birma geen vooruitgang geboekt: de situatie van mevrouw Aung San Suu Kyi, winnaar van de Nobelprijs, is dan wel verbeterd, maar zij vestigt toch voortdurend de aandacht van de wereldopinie op de verergering van de schending van de mensenrechten in haar land. Politieke meningsuiting is een misdrijf, dwangarbeid is de gewoonste zaak van de wereld. Al deze manipulaties moeten worden bestraft.
In de eerste plaats moet men zich vragen stellen over het waarnemersstatuut dat aan Birma is gegeven binnen de ASEAN. Het zou wenselijk zijn dat de Commissie en de Raad dit besluit op de volgende bijeenkomst van deze vergadering afkeuren. Vervolgens moeten er economische sancties worden opgelegd aan Birma. Laten wij besluiten alle betrekkingen met dat land te verbreken, of het nu om investeringen, om handel of om toerisme gaat. Laten wij het voorbeeld volgen van de ondernemingen Carlsberg en Heineken en laten wij de Birmaanse regering voor haar verantwoordelijkheden plaatsen. Mijn fractie hoopt vurig dat de Raad en de Commissie zich zo zullen opstellen.

Pettinari
Mijnheer de Voorzitter, ik richt me tot de commissaris, want wat wij hier vandaag in dit debat vragen is al verscheidene maanden lang door het Europees Parlement unaniem gevraagd. Desondanks hebben de Raad en de Commissie niets, maar dan ook niets gedaan. De Raad heeft zelfs geweigerd een standpunt in te nemen over de door Denemarken voorgestelde sancties naar aanleiding van de moord - daar is geen ander woord voor - op honorair-consul Nichols. Met alle andere fracties vragen wij: laat die diplomatieke besluiteloosheid varen en plaats de regering in Rangoon economisch en politiek in een isolement. Voorts verzoeken we de Commissie Birma met onmiddellijke ingang te schrappen van de lijst van begunstigde landen in het stelsel van algemene preferenties. Dat zou een politiek signaal van de Europese slagvaardigheid jegens Birma zijn. Als de Commissie dat niet doet, willen wij in ieder geval graag weten waarom niet, mijnheer de commissaris!
De Raad verzoeken wij daarentegen onmiddellijk in actie te komen en de Aziatische landen te vragen Birma niet tot de ASEAN toe te laten vanwege de ernstige situatie van de mensenrechten. Als wij zelfs op dit terrein niets doen maken we ons medeplichtig!

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, ik vat dat niet op als dreiging. Maanden geleden hebben we het over Birma gehad, vorige maand hebben we het over Birma gehad en nu alweer. We zijn ontsteld door de dood van consul James Nichols, consul van Denemarken, Zwitserland en Zweden. Zijn dood is een bewijs van folter in dit land. Men liet hem niet slapen, hij kreeg geen medische verzorging. Dit onmenselijk handelen, deze onmenselijke behandeling door de SLORC mogen we niet langer tolereren!
Volgens gegevens van het IMF maakte dwangarbeid in 1994 in Birma 3, 1 % van het bruto binnenlands product uit. Dat is een bewijs van deze catastrofe die we niet zomaar kunnen accepteren. Misschien was het ons protest, misschien was het ook de inzet van de NGO's die Heineken en Carlsberg tot nu toe heeft verhinderd om daar investeringen te doen. Er zijn nog meer potentiële investeerders, zoals bijvoorbeeld BMW, dat hopelijk precies zo handelt. Ook wij moeten handelen, met name de Commissie en de Raad. Ik ben van mening dat de Commissie geen preferenties meer mag verlenen. We moeten diplomatiek duidelijk maken dat de betrekkingen worden bevroren als de situatie niet verandert. De Raad moet dat ook duidelijk maken, juist met het oog op de betrekkingen met de ASEAN-landen.
Ten slotte wil ik nog opmerken dat we mevrouw Aung San Suu Kyi moeten blijven steunen en ik hoop dat de diplomatie dan vruchtbare resultaten zal hebben.

Kinnock, Glenys
Mijnheer de Voorzitter, u beseft natuurlijk, evengoed als de Commissie, dat wij in dit geval te maken hebben met een van de wreedste regimes in de wereld; een regime dat voor zijn bestaan van kinderarbeid, dwangarbeid en slavenarbeid afhankelijk is. Amnesty International heeft kort geleden een rapport gepubliceerd waarin duidelijk wordt geconstateerd dat mensen in voetboeien gehouden, geketend en bewusteloos geslagen worden, terwijl zij aan de wegen en spoorwegen van dat land werken. De SLORC en de militaire junta vormen zonder enige twijfel een regime waarmee wij geen zaken kunnen doen of afspraken kunnen maken.
Aung San Suu Kyi heeft vandaag door middel van een video-opname in dit Parlement gesproken over de noodzaak van economische sancties, stopzetting van alle investeringen, beëindiging van het toerisme en alle mogelijke maatregelen om dat regime te isoleren. Het feit dat zij, als democratisch gekozen leider van de oppositie in dat land, de Europese Unie verzoekt dat te doen, moet voor ons zeker een teken zijn om onmiddellijk tot actie over te gaan. Nelson Mandela heeft kort geleden Europa bezocht en juist dat soort economische druk heeft het apartheidsregime in Zuid-Afrika op de knieën gebracht. Dergelijke praktische maatregelen, economische maatregelen, zullen de politieke verandering teweegbrengen waar Aung San Suu Kyi naar streeft.
Zoals de commissaris heel goed weet, erkennen wij in de Europese Unie dat wij ons in onze betrekkingen met derde landen moeten inzetten voor de bevordering van de democratie en de mensenrechten. Als dat het geval is, en als dat ons leidend beginsel is, moet dat ook een essentieel element in onze betrekkingen met Birma zijn.
Zoals anderen al hebben gezegd, voelen wij ons natuurlijk zeer bemoedigd door het feit dat Heineken, Carlsberg, Levi Strauss en tot op zekere hoogte ook Pepsi Cola zich, ten gevolge van de druk van de burgerbevolking, uit dat land hebben teruggetrokken. Bedrijven moeten ervan weerhouden worden dergelijke investeringen te doen en vanuit dit Parlement verzoeken wij de burgers van de Europese Unie dringend om eveneens druk uit te oefenen op de Franse maatschappij Total om soortgelijke maatregelen te nemen.
Ik wil de Commissie vragen wat zij van plan is volgende week op de ASEAN-conferentie in Djakarta, die zij zal bijwonen, te gaan zeggen. Ik wil de Commissie verzoeken in zeer krachtige bewoordingen te verklaren dat zij dat regime verafschuwt. Ik wil de commissaris ook verzoeken ons mede te delen wanneer wij dat verslag over dwangarbeid onder ogen zullen krijgen, waarop wij met smart zitten te wachten, omdat wij alleen op grond van dat verslag over dwangarbeid over het nodige pressiemiddel beschikken om de toepassing van de algemene preferentieregeling op te schorten voor produkten uit Birma. Dat zij twee duidelijke vragen waarop ik antwoord wil hebben van de Commissie.

Jensen, Kirsten
De legitieme leiders van Birma vragen Europa om economische sancties uit te vaardigen tegen de militaire junta, die de macht in het land op onrechtmatige wijze heeft gegrepen. Naar dit verzoek moeten we luisteren. Zoals in het geval van Zuid-Afrika moeten sancties worden uitgevaardigd als deze de steun van de oppositie hebben en door de bevolking geaccepteerd worden. Vandaag staan vele staatsleiders te springen om met de eer te mogen gaan lopen dat zij een sanctiebeleid tegenover Zuid-Afrika hebben gevoerd, maar ze waren niet zo vermetel toen de sancties uitgevaardigd moesten worden. Birma geeft dezelfde staatsleiders een kans om het nu goed te maken. Wij ontvingen de zoon en man van Aung San Suu Kyis hier in het Europees Parlement. Wij bewonderen haar voor haar moed, inzicht, liefde voor haar volk en historisch bewustzijn. We moeten naar deze vrouw luisteren. Ze vraagt ons om economische sancties te treffen en ik zie geen enkele reden waarom we neen zouden kunnen zeggen.
Laat mij de barbaarsheid van de huidige Birmaanse regering illustreren. Ze voert oorlog tegen haar eigen volk. Ze heeft dwang ingevoerd, met andere woorden slavenarbeid. Ze heeft de grote overwinning van de Democratiebeweging in 1990 totaal genegeerd. Ze heeft de leiders ervan in hechtenis genomen of onder huisarrest geplaatst en ze zet diplomaten gevangen. Hoe kan het Westen zich tevredenstellen met kritische diplomatie als reactie op de laagheid van Birmaanse junta, wanneer deze de personen die ons vertegenwoordigen in de gevangenis zet? Hoe kan men diplomatisch zijn tegenover hen die diplomaten gevangen nemen? De heer James Nichols was de afgevaardigde van Denemarken en andere Europese landen. Hij werd gevangen genomen, omdat hij teveel faxtoestellen bezat, hij werd blootgesteld aan ongemakken zoals urenlange ondervragingen en werd verhinderd te slapen. Hij kreeg zijn geneesmiddelen niet en zijn begrafenis verliep in het geheim. Een Birmaanse krant noemde hem een nietige schurk, die zijn verdiende loon had gekregen, omdat hij geen remmingen had op het gebied van eten, lui was en een hang naar luxe vertoonde. Een krant die in Birma mag verschijnen, geniet de goedkeuring van de junta, die hiermee het leed dat ze ons met de dood van James Nichols heeft proberen aandoen, nog aanwakkert. Ik dank Carlsberg en Heineken, omdat zij zich teruggetrokken hebben, maar ik stel mij toch de vraag hoe men eigenlijk een joint venture kan opzetten in een land waar het Ministerie van Defensie en een militaire junta onze partners zijn?

d'Ancona
Mijnheer de Voorzitter, collega's, wij hadden vanochtend de gelegenheid, dankzij mevrouw Kinnock, om een video te zien waarop een vraaggesprek stond met Aung San Suu Kyi. Ik was diep onder de indruk van dat vraaggesprek, hoe iemand die onder zulk persoonlijke moeilijke omstandigheden verkeert, zulke ellendige toestanden, toch de durf, de energie, de kracht opbrengt om te strijden voor de democratie. Ik beschouw mij hier vanmiddag eigenlijk alleen maar als een doorgeefluik. Wij hebben de mogelijkheid om datgene wat zij bepleit hier duidelijk te maken.
In de eerste plaats, en dat is een vraag aan de Commissie die ik namens haar stel, wat verstaat de Commissie eigenlijk onder een "kritische dialoog" , nu wereldwijd gepleit wordt om dat land, Birma, te isoleren, op het gebied van handel, buitenlandse investeringen en toerisme? Vanochtend ontving ik een fax waarop 46 NGO's dat verzoek van deze bijzondere vrouw ondersteunen, 46 NGO's uit Europa en Amerika. Laten wij dat land isoleren. Laten wij niet langer doorgaan om daar te investeren. Natuurlijk zijn we, zoals in paragraaf 9 van de resolutie staat, buitengewoon blij dat Carlsberg en Heineken zich hebben teruggetrokken. Maar gisteren stond er in de krant dat Heineken zich helemaal niet had teruggetrokken. Woordvoerders daar in Birma betwijfelen dat. Ik zou willen dat de Commissie - dat is mijn tweede vraag - onderzoekt of dat ook werkelijk gebeurt.
Tenslotte - en dat staat in paragraaf 10 van onze resolutie - vraag ik de Commissie om erop toe te zien dat niet anderen die leeggevallen plekken innemen. Dat zou natuurlijk erg cynisch zijn dat wanneer sommige investeerders weggaan, andere Europese firma's die mogelijkheid aangrijpen om daar met de grootste spoed te gaan investeren. Dat zou verschrikkelijk zijn.
Cyprus

Green
 Mijnheer de Voorzitter, het Cypriotische probleem is een mensenrechtenkwestie, niet alleen voor de Grieks-Cyprioten maar ook voor de Turks-Cyprioten. De aanwezigheid van een 35.000 man sterke Turkse troepenmacht, die meer dan een derde van het eiland Cyprus bezet houdt, betekent een loochening van de mensenrechten van zowel de Grieks-Cyprioten als de Turks-Cyprioten. De spanningen in het noordelijk deel van Cyprus zijn bewust opgevoerd door de illegale vestiging van vele duizenden Turken van het vasteland, hetgeen op zich al duidelijk in strijd is met de Conventie van Genève.
Vooruitstrevende bewegingen in het bezette gebied beseffen, en zij worden daarin gesteund door de Europese Commissie en dit Parlement, dat het lidmaatschap van de Europese Unie en de naderende toetredingsonderhandelingen Cyprus weliswaar niet het juiste toekomstperspectief bieden, maar wel een mogelijkheid openen om de kwestie-Cyprus op te lossen. In de afgelopen twee jaar is er sprake van een toenemende escalatie van terroristische activiteiten, die dikwijls gericht zijn tegen de zeer progressieve bewegingen die een verenigd Cyprus propageren en de toekomst van de republiek als lid van de Europese Unie bespreken.
Kutlu Adali, een bekend en gerespecteerd Turks-Cypriotisch intellectueel, schrijver en journalist, heeft het met de dood moeten bekopen dat hij deze standpunten openlijk kenbaar maakte en verdedigde. Hij werd op 6 juli in het bezette deel van Nicosia vermoord. Tot dusver is nog niemand voor deze terroristische daad, of voor de vele bomaanslagen op kantoren, huizen, auto's en politieke centra in het bezette deel van Cyprus berecht. Ons is medegedeeld dat één op de vijf mensen in bezet Cyprus lid is van de Turkse veiligheidstroepen. Toch kunnen zij, naar het schijnt, geen van de hiervoor verantwoordelijken te pakken krijgen. Het onwettige regime en de Turkse veiligheidstroepen moeten iets ondernemen om degenen die deze misdaden gepleegd hebben en de persoon of de personen die Kutlu Adali vermoord hebben te vinden. Wij mogen niet vergeten dat de stem van het onwettige regime niet de enige stem van de Turks-Cyprioten is. Er zijn andere bekende en moedige Turks-Cyprioten wier stemmen gehoord moeten worden. Kutlu Adali was een van hen.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, we buigen ons thans over het probleem van de vreedzame samenleving van Turks-Cyprioten en Grieks-Cyprioten op Cyprus. Hoewel de Turks-Cypriotische gemeenschap op het eiland zich onverzoenlijk blijft opstellen, zijn er in Noord-Cyprus ook democratische en progressieve krachten die voor toenadering met de Republiek Cyprus pleiten.
Eén van die gematigde Turks-Cyprioten was de heer Kutlu Adali, die enkele dagen geleden in mysterieuze omstandigheden om het leven is gekomen. Kutlu Adali was een vooraanstaand schrijver en journalist die in tal van artikels hevige kritiek heeft geuit op het regime van Denktash, meer bepaald op de stelselmatige intimidatie van politieke tegenstanders en de massale aanwezigheid van kolonisten in het bezette deel van het eiland die hij steeds als een vreemd element in de Turks-Cypriotische samenleving heeft bestempeld. Gezien de aard van zijn activiteiten en het regime van Denktash lijdt het dan ook geen twijfel dat hij om politieke redenen werd vermoord.
Het politie- en militair bewind dat in het noordelijke - bezette - deel van Cyprus werd ingesteld, treedt niet alleen bijzonder hard op tegen zijn tegenstanders maar ook tegen de oorspronkelijke Turks-Cypriotische bevolking van het eiland. Ik herinner eraan dat er van de 120.000 leden die de Turks-Cypriotische gemeenschap in 1974 telde, nog slechts 85.000 overblijven en steeds meer Turks-Cyprioten het eiland verlaten. Kenmerkend voor het gewelddadig regime in het bezette gebied is dat 35.000 van de 160.000 mensen die er verblijven - of zoals mevrouw Green zoëven heeft gezegd: één bewoner op 5 - deel uitmaken van het leger of de veiligheidsdiensten. Rekening houdend met zijn oppervlak is Noord-Cyprus het meest uitgesproken militaire gebied ter wereld.
In onze resolutie van vandaag vragen we hetgeen waar de heer Kutlu Adali steeds heeft op aangedrongen, namelijk dat een eind aan het huidige bewind op Noord-Cyprus wordt gemaakt en het proces van toenadering tussen de twee gemeenschappen er op gang komt.

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, het is meer dan ooit noodzakelijk dat Europa zijn optreden sedert de val van het Ottomaanse Rijk in 1922 recht zet. Het is immers echt noodzakelijk dat Cyprus zo snel mogelijk wordt geïntegreerd om te vermijden dat deze gewelddadige situatie, die al twintig jaar bestaat, nog langer voortduurt.
De moord op een intellectueel als Kutlu Adali, een tolerant schrijver die een goede verstandhouding op het eiland wenste en dat met de dood heeft bekocht, is in het licht van de onverschilligheid van de Turkse autoriteiten op Cyprus een vorm van geweld waarvan wij elke dag getuige zijn en die natuurlijk ook overeenstemt met de val van een ander rijk: het Sovjetrussische Rijk.
Wij leven in een historisch moment waarop Europa zijn fouten kan goedmaken, maar dit niet doet, omdat het natuurlijk door economische voordelen toe te kennen aan landen die van haar afhankelijk zijn, precies om economische redenen, geweld blijft tolereren dat volgens mij ontoelaatbaar is. Wij hebben wapens ter beschikking, en niet alleen echte wapens. Wij hebben andere wapens om te voorkomen dat de oorlog op deze gelokaliseerde en regionale manier voortduurt en om ervoor te zorgen dat de Overeenkomst van Genève wordt geëerbiedigd.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, in het bezette deel van het eiland Cyprus neemt de politieke misdaad hand over hand toe. Statistieken wijzen dat uit. Daar schijnt een lijn in te zitten. Turks-Cyprioten die zich sterk maken voor het behoud van de Cypriotische cultuur worden stelselmatig door de tienduizenden door Denktash geïmporteerde Turken, maar ook, mevrouw Green heeft dat gezegd, door Turkse troepen en geheime diensten, letterlijk en figuurlijk onder de voet gelopen. Critici wordt het zwijgen opgelegd. Alle inspanningen die de internationale gemeenschap onderneemt, moeten zich dan ook hierop richten. Het hele eiland Cyprus verdient stabiliteit en vrede. Ik roep de internationale gemeenschap op de Turks-Cypriotische zogenaamde regering onder druk te zetten om de veiligheid van critici niet in gevaar te brengen. Het drama van de heer Adali is erg genoeg. Vergeet niet: het is een land dat wij straks hier zullen vertegenwoordigd zien door een aantal vertegenwoordigers. Daarom geloof ik dat het de moeite waard is dat wij dit debat over Cyprus hebben in dit Huis en hopelijk niet voor de laatste maal.

Goerens
Mevrouw de Voorzitter, de oproepen tot eerbiediging van de menselijke waardigheid hebben niet geholpen, de veroordelingen van het gebruik van geweld tegen asielzoekers worden toegevoegd aan de helaas reeds veel te lange lijst van gelijkwaardige handelingen, en nu is het moment gekomen om over te gaan tot actie.
Met uitzondering van de diverse beschikbare pressiemiddelen waarmee wij alle actoren, de rechtstreeks en onrechtstreeks verantwoordelijken, kunnen wijzen op de misère van de bootvluchtelingen, moeten wij het bewijs leveren van een solidariteit die veel verder gaat dan eenvoudige intentieverklaringen.
Onze veroordelingen richten zich vanzelfsprekend op China, op Hong-Kong en ook op de Vietnamese autoriteiten die zich niet volledig inzetten om deze voormalige vluchtelingen behoorlijk te ontvangen. Wij moeten echter in dit geval ook bereid zijn om de last van dit bijna onoplosbare probleem van de bootvluchtelingen te delen en om in ons land het aantal vluchtelingen te accepteren dat ons op grond van een billijke verdeling wordt toegewezen.
Indien wij willen voorkomen dat onze verklaringen over de eerbiediging van de rechten van de mens en over het recht van vluchtelingen op een menswaardige behandeling holle woorden blijven, moeten wij streven naar een goede onderlinge solidariteit.

Telkämper
Mevrouw de Voorzitter, op 10 mei vond er een massale ontsnapping van Vietnamese vluchtelingen uit het gevangenenkamp Whitehead in Hongkong plaats. Dit duidt op een zorgwekkende toestand. Nog steeds bevinden zich 25.000 zogenaamde boat people in Aziatische kampen, waarvan 15.000 in Hongkong. 50.000 boat people zijn door een VN-programma vrijwillig teruggekeerd. In Hongkong werden echter ook 2.000 mensen onder dwang uitgewezen.
Ik bekritiseer dat omdat er in de Bondsrepubliek Duitsland ook Vietnamezen zitten die dreigen te worden uitgewezen. Ik ben van mening dat men mensen niet zomaar kan uitwijzen. Het is goed om programma's op te stellen en hen bij hun repatriëring te helpen. Daarom zijn we ertegen dat deze mensen uit Hongkong worden uitgewezen. Aan de andere kant roepen we de Commissie ertoe op om in de internationale commissies er naar toe te werken dat zowel de mensen uit Hongkong als uit andere Aziatische landen of uit Europa in het kader van nieuwe repatriëringsprogramma's middelen ontvangen om zich in Vietnam opnieuw te vestigen, voor zover ze dat willen. Er mogen geen asielzoekers uit Hongkong worden uitgewezen en ook niet uit de Bondsrepubliek Duitsland en ik ben van mening dat de Commissie zich met de begrote 17 miljoen ster moet maken voor een programma voor Vietnam.

Howitt
Mevrouw de Voorzitter, de vluchtelingen in de gevangenkampen in Hong Kong worden behandeld als misdadigers: zij worden niet meer in verzekerde bewaring gehouden door de huisvestingsdiensten van Hong Kong maar door de opvoedingsdiensten; zij zijn onder de hoede gesteld van personeel dat opgeleid is om gevangenen te bewaken, niet om te zorgen voor gezinnen die hulp behoeven; zij moeten in hun cellen blijven en worden 23 uur per dag van de buitenwereld afgesloten.
Tijdens het oproer van mei werden 2000 blikken traangas ontstoken en direct daarna werden 200 mensen naar de gevangenis overgebracht, waaronder - en dat was een grote schande - ook een vijfjarig meisje, dat 12 dagen lang geïsoleerd werd gehouden, terwijl de autoriteiten tegen de ouders logen over haar vasthouding.
Aan welke misdaad zijn deze mensen schuldig? Aan vrees: vrees voor terugkeer naar Vietnam, waar een ieder van hen drie tot vier dagen intensieve ondervraging te wachten staat over politieke contacten die zij in de kampen gehad kunnen hebben; waar zij lastig gevallen zullen worden; waar zij voortdurend onder toezicht gehouden zullen worden en waarvandaan duidelijke berichten over arrestaties en verdwijningen komen.
Dit Parlement moet vandaag stelling nemen tegen deze gedwongen repatriëring van vluchtelingen - 600 gevallen alleen al in de laatste vier weken, aangezien Hong Kong sinds 1988 op volkomen willekeurige wijze deze mensen de vluchtelingenstatus ontzegd heeft: hen worden de rechten ontzegd die zij krachtens de Conventie van Genève hebben.
In haar antwoord van vandaag mag de Commissie deze schending van de internationale mensenrechten niet meer door vingers zien en moet zij waarborgen dat onze Europese hulp bestemd wordt voor de bevordering van de mensenrechten van deze mensen en niet proberen die schendingen in de doofpot te stoppen.
Ethiopië

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, een paar maanden geleden tijdens een hoorzitting over vrije media van de commissie buitenlandse zaken ontmoette ik vertegenwoordigers van de Ethiopische journalistenvereniging en die zeiden mij tot mijn stomme verbazing dat op dit moment er meer journalisten dan in welk land ook in de gevangenis zaten en bijna wekelijks werden gemaltraiteerd. Er moet kennelijk nog veel gebeuren in dat land dat een paar jaar geleden verlost werd van de dictatuur van Mengistoe. Het ziet ernaar uit dat nog teveel van zijn eigen satrapen de zaak onder controle hebben. Het afscheidingsproces van Eritrea is opvallend vreedzaam verlopen, maar het democratiseringsproces is met horten en stoten op gang gekomen.
De gearresteerde voorzitter van de Bond van Leraren, de heer Woldesemayat, moet inderdaad onmiddellijk worden vrijgelaten al is het alleen maar om als symbool te dienen voor de andere, de honderden politieke gevangenen die nog steeds in dit land in de kerkers zitten. Ik hoop dat de Raad en ook de Commissie zich daarvoor sterk maken.

Pettinari
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie volgt vol spanning de politieke ontwikkelingen in Ethiopië; de regering in Addis Abeba heeft de afgelopen jaren goede vorderingen gemaakt op het terrein van de democratie en de mensenrechten. Deze ontwikkeling moet onzes inziens door de Europese Unie worden ondersteund. Tegen deze achtergrond maken wij ons derhalve zorgen over de berichten die ons hebben bereikt over de gevangenhouding van de heer Taye, voorzitter van de nationale vereniging van onderwijzend personeel. Hij is zonder duidelijke aanklacht gearresteerd en dus vermoedt men, en waarschijnlijk terecht, dat de beschuldiging een politieke achtergrond heeft. Daarom dringen wij er net zoals de resolutie op aan dat hij vrijgelaten wordt en een proces krijgt dat alle nodige garanties biedt, want gevangenhouding om politieke redenen is volstrekt onaanvaardbaar.

Telkämper
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ook ik maak me zorgen over de situatie van Taye Woldesemayat, voorzitter van de Ethiopische Bond van Leraren, over wie we hier het een en ander hebben gehoord. Hij werd op het vliegveld van Addis Abeba zonder opgaaf van redenen gearresteerd. Ik heb geprobeerd om iets voor hem te doen en heb een brief ontvangen van de ambassade waarin staat dat hij om redenen betreffende de rechtsstaat gevangen werd genomen. Verdere redenen werden niet genoemd, maar er werd hem in wezen clandestiniteit ten laste gelegd. Omdat hij geen advocaat kan nemen en ook geen contact heeft met zijn familie is rechtsstatelijkheid dus niet gegarandeerd. We moeten de ambassade respectievelijk de regering duidelijk maken dat we het daar niet mee eens zijn. De Ethiopische Bond van Leraren wordt voortdurend gechicaneerd en vervolgd. Eenzelfde geval was er al in december 1993, toen de heer Abera Yemane Ab in soortgelijke omstandigheden werd gearresteerd en er zonder opgaaf van reden een proces tegen hem werd begonnen. Deze toestand kunnen we niet accepteren. We zetten ons in voor de mensenrechten. Om deze reden zou de Ethiopische regering moeten zeggen wat deze personen ten laste wordt gelegd of ze moeten vrijlaten!
Filipijnen

Banotti
Mevrouw de Voorzitter, veel Ierse priesters zijn op de Filippijnen gaan werken en hebben zich aldaar onderscheiden door hun strijd voor de mensenrechten en voor verbetering van het lot van de mensen.
Father Shay Cullen houdt vast aan een zeer rijke traditie. Hij is actief betrokken bij de bestrijding van het kindersextoerisme op de Filippijnen en zijn campagne wordt over de gehele wereld met belangstelling gevolgd. De laatste jaren heeft hij veel kinderen gered en het weeshuis in Olongapo City op de Filippijnen gesticht. Tijdens een vreedzaam protest tegen de bouw van een hoogspanningsmast vlak naast het weeshuis, werd hij op gewelddadige wijze door de politie aangevallen en gearresteerd, werd hem medische behandeling geweigerd en kostte het hem daarna grote moeite om medische hulp te krijgen, daar geen enkele dokter in de stad bereid was hem te helpen.
Het lijdt geen twijfel dat de campagne van Father Shay Cullen tegen deze immorele vorm van toerisme, die het Parlement al vele keren heeft veroordeeld, een bron van ergernis is voor de machtige en corrupte kringen in de stad waarin hij actie voert. Ik ben van mening dat hij zijn leven niet zeker is en ik hoop dat de Filippijnse regering, als het Parlement deze resolutie aanneemt, tot het besef zal komen dat de persoonlijke veiligheid van Father Cullen en zijn inspanningen om deze in groot gevaar verkerende kinderen te beschermen ons zeer ter harte gaan.

d'Ancona
Mevrouw de Voorzitter, ik heb eigenlijk weinig toe te voegen aan datgene wat mijn collega Banotti hier zo goed naar voren heeft gebracht. Misschien dit: het is een van de vormen van uitbuiting, kinderprostitutie en kinderpornografie die daar optreedt waar het verschil tussen arm en rijk heel groot is. Wij weten dat, ondanks al onze inspanningen, dat verschil tussen arm en rijk de laatste jaren alleen maar groter is geworden en daarmee ook dit soort van afschuwelijke vormen van uitbuiting. Degenen die zich inzetten, zoals Father Shay Cullen en zijn medewerker Maglaqui, om daar iets aan te doen, verdienen onze steun. Ik mag hopen dat de resolutie van collega Banotti die ongetwijfeld vanmiddag zal worden aangenomen, ertoe bij zal dragen dat men dergelijke mensen steunt in plaats van ze te bestraffen voor hun nuttige en onmisbare werk aldaar.

Hyland
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mij aansluiten bij mijn Ierse collega, mevrouw Banotti, en onze bezorgdheid voor Father Shay Cullen uitspreken. Hij heeft onvermoeibaar actie gevoerd tegen de kwellingen van de kinderprostitutie en de kinderpornografie op de Filippijnen. Ondanks intimidatie en bedreigingen heeft hij de meest fundamentele rechten van de kwetsbaarsten in een samenleving, de kinderen, vurig verdedigd. Gezien de waarde van zijn werk, is het onverklaarbaar dat de Filippijnse autoriteiten zich jegens hem zo agressief gedragen hebben.
Father Cullen werd, toen hij aan een vreedzaam protest deelnam, op gewelddadige wijze gearresteerd, waarbij hij door de politie werd geschopt en in de boeien geslagen. Father Cullen en zijn collega kregen geen behoorlijke medische verzorging tijdens hun gevangenhouding en beiden moesten later een medische behandeling ondergaan. Het voorspelt bovendien niet veel goeds dat er bedreigingen geuit zijn tegen het leven van Father Cullen, zijn assistent en zijn juridisch adviseur. Dat is absoluut onaanvaardbaar.
In plaats van Father Cullen lastig te vallen, zouden de Filippijnse autoriteiten het werk dat hij in hun land doet moeten toejuichen. De activiteiten van Father Cullen zijn typerend voor het werk dat Ierse missionarissen niet alleen op de Filippijnen, maar over de gehele wereld uitvoeren. Hij is nu al vele jaren lang een krachtig voorvechter van de rechten van kinderen en een onverzoenlijke vijand van degenen die kinderen misbruiken. Hij is opgetreden als informant tegen degenen die zich met kwalijke praktijken als kindermisbruik bezighouden en hij heeft er in belangrijke mate toe bijgedragen dat die personen voor de rechter gebracht werden. Hij heeft fel geprotesteerd tegen het sekstoerisme dat zo overheersend is op de Filippijnen. Dit Parlement kan heel wat leren van het werk en de inzet van Father Shay Cullen.
Er bestaat, mijns inziens, dringend behoefte aan de invoering van internationale wetgeving om degenen die kinderen seksueel misbruiken te berechten. Het is een duidelijke zaak dat bepaalde individuen landen als de Filippijnen bezoeken om hun verwerpelijke lusten bot te vieren. Ieder land van de Europese Unie zou met onverdeelde steun van dit Parlement wetgeving moeten invoeren om te waarborgen dat personen die op hun reizen kinderen seksueel misbruiken, bij terugkeer in hun land van oorsprong met volledige en strenge toepassing van de wet berecht kunnen worden. Mijn eigen partij in Ierland heeft reeds de aanzet gegeven tot wetgeving van dien aard.
Ik hoop dat het Parlement zijn volledige steun aan deze belangrijke resolutie verleent.
Algerije

Elmalan
Mevrouw de Voorzitter, in Algerije aanvaardt de regering geen kritische journalisten. In naam van de rechtvaardige en noodzakelijke strijd tegen het terrorisme wordt de pers echter helaas gemuilkorfd en de vrijheid van meningsuiting op het spel gezet.
Op 4 juli hebben talrijke Europese journalisten geen visum gekregen om deel te nemen aan een solidariteitsbijeenkomst met de Algerijnse journalisten. Dezelfde dag is de karikaturist Sjawki Amari gevangengezet, zijn krant "La Tribune" verboden en de verantwoordelijke uitgevers ervan onder gerechtelijk toezicht geplaatst. De situatie van de Algerijnse journalisten is weinig benijdenswaardig. Enerzijds worden zij voortdurend bedreigd door terroristische aanslagen - en ik wil er hier op wijzen dat er sinds 1993 53 van hen zijn vermoord - en anderzijds zijn zij onderworpen aan de pressie van de autoriteiten.
Onze fractie is solidair met hun strijd voor de persvrijheid. Naar onze mening kunnen censuur en toezicht op de informatie alleen maar hinderlijk zijn voor de strijd voor de democratie en tegen het fundamentalisme.
Om die reden vragen wij de Algerijnse autoriteiten om Sjawki Amari in vrijheid te stellen, om "La Tribune" weer te laten verschijnen en om de vrijheid van meningsuiting en informatie te eerbiedigen. Tezelfdertijd zijn wij er verheugd over dat de dialoog met de democratische krachten momenteel wordt voortgezet en hopen wij dat deze dialoog zal leiden tot een regeling van een al te lang durende crisis.
Wij zijn eveneens verheugd over de gestarte onderhandelingen tussen de Europese Unie en Algerije. Op basis van de voorgaande associatieovereenkomsten, die wij binnen dit Parlement hebben goedgekeurd en die belangrijke gevolgen hebben voor de economie en de werkgelegenheid in de mediterrane landen, vragen wij dat de democratische krachten alsook de vakbonden en beroepsverenigingen tijdens deze onderhandelingen regelmatig worden geraadpleegd.

Gahrton
Mevrouw de Voorzitter, ik behoor tot de generatie die haar inzichten over wat er gebeurde in het gekoloniseerde deel van de wereld kreeg door de Algerijnse oorlog, en ik heb de Algerijnse vrijheidsstrijd actief gesteund. Velen van ons koesterden zeer de hoop dat Algerije voortrekker zou worden op het gebied van democratie, vrijheid en mensenrechten in de Arabische wereld. Al heel vroeg begrepen wij dat dat niet zo gemakkelijk zou gaan. Nog in de jaren '70 en '80 heb ik Algerije een aantal malen bezocht. Toen was daar weliswaar geen democratie, maar er was toch een zekere hoop. Toen daar later, een paar jaar geleden, verkiezingen zouden worden gehouden, hoopten wij dat die zouden leiden tot een democratische ontwikkeling.
Zoals iedereen weet, is het heel anders gelopen. De arrestatie van Chawki Amari op 4 juli is slechts een van de meest recente bewijzen dat het Algerijnse bewind er niet in slaagt de problemen op een democratische wijze te lijf te gaan. Zoals de vorige spreker ook benadrukte, is een groot aantal journalisten gedood, gearresteerd of in de problemen gekomen omdat zij hun democratische, journalistieke plicht hebben willen doen en informatie hebben willen verstrekken over wat er feitelijk in het land gebeurt.
Na wordt er een dialoog gevoerd, die echter niet alle partijen in Algerije omvat. Weliswaar zijn wij in geen enkel opzicht aanhanger van het FIS, maar het is voor mij geweldig moeilijk te begrijpen hoe de dialoog die president Zeroual gisteren voortzette met delegaties van vier partijen, tot iets zal kunnen leiden, als men niet op de een of andere manier probeert om er ook de andere groeperingen bij te betrekken, ook al keurt men die op zichzelf af. Wij menen dat de Europese Unie een grote verantwoordelijkheid heeft op het punt van steun aan een democratische ontwikkeling in Algerije.

Izquierdo Rojo
Mevrouw de Voorzitter, het Europees Parlement dient thans een boodschap van solidariteit met de Algerijnse journalisten te doen uitgaan, en de Algerijnse autoriteiten te vragen de cartoonist Chawki Amari vrij te laten. Maar we moeten ons hierbij wel goed realiseren welke gevoelens van respect en trots de nationale vlag in Algerije oproept - met name in Algerije -, net zoals in elk land ter wereld.
Die boodschap van solidariteit van het Europees Parlement, waarin met klem wordt aangedrongen op bescherming van de persvrijheid en op de vrijlating van deze journalist, mag in geen geval los worden gezien van het klimaat van overleg en de gezamenlijke acties tussen beide euromediterrane partners, want in feite ligt zij hieraan ten grondslag, in die zin dat we beiden dezelfde doelstellingen van vrede en democratie nastreven.
In deze voor Algerije zo moeilijke tijd wordt er een hoopgevende multilaterale dialoog tussen beide partners gevoerd, terwijl er onderhandelingen over een associatieovereenkomst van start zijn gegaan. De president van de Republiek, de heer Zerual, is van plan om de verouderde wetgeving te moderniseren. Het is zaak dat we alle mogelijke inspanningen in die richting politiek ondersteunen om het pluralisme en de vrede te bevorderen.

Baldi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, daar waar eerbied wordt geëist voor de rechtsstaat en de democratie moet de vrijheid van meningsuiting en van drukpers altijd worden geëerbiedigd. Directe en indirecte maatregelen om de pers te muilkorven zijn onaanvaardbaar, want deze moet vrij van welke verplichting dan ook kunnen functioneren.
Dit is met name van belang in Algerije en in andere landen waar de vrijheid van drukpers ernstig geschonden wordt. De Europese Unie moet maatregelen en projecten ten gunste van de Algerijnse communicatiemiddelen ondersteunen; deze hebben op dit moment ook financiële steun nodig om hun land van de nodige informatie te kunnen blijven voorzien.
In ieder geval moet zo snel mogelijk met alle democratische krachten en met de Algerijnse autoriteiten een politieke dialoog worden aangegaan, om een oplossing voor de huidige crisis te vinden en de rust in de samenleving zo snel mogelijk te herstellen, want die is nodig om de komende parlementsverkiezingen in te kunnen gaan. De partijen die in dit land optreden moeten alle hun krachten bundelen om een begin te kunnen maken met het vredesproces, dat helaas nog op zich laat wachten. Tot besluit betuig ik mijn solidariteit met al degenen die op dit moment van hun vrijheid zijn beroofd vanwege de schending van de mensenrechten en de democratie, maar vooral vanwege het gebrek aan vrijheid van meningsuiting.

Goerens
Mevrouw de Voorzitter, de aanhouding en opsluiting van de karikaturist, Sjawki Amari, alsook het verschijningsverbod voor zijn krant vormen slechts een bijkomende aanduiding voor de moeilijke situatie waarin de Algerijnse politieke overheden zich bevinden.
De aanslag op de persvrijheid kan slechts moeilijk de onmacht van de autoriteiten verbergen om de pogingen tot destabilisering van het land te overwinnen. Bovendien zijn de pogingen om de informatie te controleren belachelijk omdat zij anachronisch zijn. Anachronisch omdat verspreiding van informatie niet kan worden voorkomen. Er zijn gelukkig talrijke voorbeelden om te bewijzen dat de inspanningen die gedaan zijn om de publieke opinie informatie te onthouden, en die - al dan niet pijnlijk voor het regime aldaar -, uitgelopen zijn op een mislukking. Dat is tenminste een van de positieve punten van de mondiale informatiemaatschappij.
De Algerijnse autoriteiten zouden er beter aan doen andere middelen in te zetten om in Algerije weer een rechtsstaat in te stellen en zij zouden er beter aan doen de pers niet aan te vallen, want dat is een van de pijlers van de nieuwe samenleving die zij willen opbouwen.
Salman Rushdie

Cars
Mevrouw de Voorzitter, op dit moment voert de Raad gesprekken met Iran over o.a. Salman Rushdie. Wij hebben daar op zichzelf geen bezwaar tegen, maar wat is uitgelekt over deze gesprekken, wekt een zekere onrust.
Het doel van de resolutie van de liberale fractie is de Raad volstrekt duidelijk te maken waar het Parlement staat, en wij hopen dat het Parlement zich achter deze resolutie wil scharen. Dat moet gebeuren voordat gesprekken tussen de Raad en Iran resulteren in enige vorm van overeenkomst, van welke aard deze ook mag zijn.
Wij van de liberale fractie hopen dat het Parlement, net als wij, zich verzet tegen alles wat Iran kan uitleggen als een soort erkenning - stilzwijgend, impliciet of indirect - van Khomeini's fatwa tegen Salman Rushdie. Geen enkele religieuze leider of beweging mag zich de vrijheid veroorloven om in een of andere fatwa zijn of haar aanhangers aan te sporen tot moord. Want dat, mevrouw de voorzitter, is een beestachtige manier van optreden, die elke rechtschapen democraat tot zijn laatste snik aan het licht moet brengen en bestrijden.
Gevangenneming van pastoor Tomislav Matanovic

von Habsburg
Mevrouw de Voorzitter, zoals u zelf het beste weet, was onze fractie vandaag precies een week geleden in Banja Luka. We hebben daar gezien wat er zich in deze zogenaamde republiek Srpska in werkelijkheid afspeelt. Ik kan alleen maar zeggen op basis van onze gesprekken met de plaatselijke vertegenwoordiger en spreker voor Karadzic dat ik me vijftig jaar jonger waande, want de manier van spreken en argumenteren deed me in alles denken aan de meest obscure gouwleiders ten tijde van Hitler, nog afgezien van de Stalinisten die daar ook vertegenwoordigd waren.
Er was daar echt sprake van een roversbende en de roverhoofdman Karadzic liet hier werkelijk misdaden uitvoeren. Eén van de ergste gevallen werd ons door de bisschop van Banja Luka gerapporteerd, namelijk dat een pastoor al bijna een jaar, sinds 24 augustus van vorig jaar, samen met zijn ouders zit opgesloten. De Servische autoriteiten beweren dat ze voor hem hebben geïntervenieerd, maar de plaatselijke politiechef zou niet toestaan dat deze man, tegen wie nog helemaal geen aanklacht is ingediend, maar die men gewoon maar in de gevangenis heeft gezet, wordt vrijgelaten. Toen de bisschop vervolgens vroeg of onze autoriteiten en onze bemiddelaars zouden interveniëren, werden hem wel beloften gedaan, maar er is niets gebeurd.
Daarom is het de hoogste tijd dat wij als Europees Parlement tegen deze toestand, die in absolute tegenspraak is met het akkoord van Dayton, duidelijke stappen ondernemen en eisen dat onze bemiddelaar, de heer Bildt, die immers iets aan ons verplicht is, nu eindelijk eens wat onderneemt, opdat pastoor Matanovic en zijn ouders worden vrijgelaten, wat hun goed recht is. Als we dat niet bereiken, zou opnieuw blijken hoe slecht we in staat zijn om ons te manifesteren. Dat zou een groot gevaar voor de vrede vormen.

de Silguy
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, ik zal de onderwerpen bespreken in de volgorde waarin uw Vergadering ze heeft behandeld en ik begin met Birma.
De Commissie deelt de bezorgdheid van uw Vergadering wat de verslechterde politieke situatie in Birma betreft. Zij betreurt het overlijden van de heer Nichols in gevangenschap. De Commissie is bijzonder verontwaardigd over lasterlijke uitlatingen die onlangs in de officiële Birmaanse pers zijn gepubliceerd en zij steunt ieder initiatief dat de Birmaanse regering ertoe kan aanzetten een gedragslijn te volgen die meer overeenstemt met de internationale praktijken. Bovendien vestigt de Commissie de aandacht van uw Vergadering op het zeer beperkte effect dat eventuele economische sancties kunnen hebben, gezien het geringe handelsvolume tussen de Unie en Birma. In 1995 bedroeg dit minder dan 200 miljoen ecu, 66 voor import en 113 voor de export.
Over een intrekking van de algemene preferenties kan nog niets worden besloten zolang het onderzoek dat momenteel door de diensten van de heer Marin wordt geleid nog niet is afgesloten. Ik kan u verzekeren dat de Commissie deze zaak onmiddellijk en op rigoureuze en waakzame wijze volgt. Dit onderzoek zal in september worden afgesloten.
De Commissie steunt het voorstel van bepaalde lid-staten om gebruik te maken van de gelegenheid van de komende ASEAN-ontmoetingen, met name binnen het Regionale Forum van Azië, om aan te dringen op de noodzaak om de dialoog opnieuw aan te knopen tussen alle democratische en etnische krachten in Birma.
Tweede onderwerp: Cyprus. De Commissie is zeer verontrust over de toename van geweld in de TurksCypriotische gemeenschap tijdens de laatste maanden. Zij is geschokt door de moord op de heer Adali, een vooraanstaande Turkse journalist en intellectueel. De dood van deze zeer gerespecteerde persoon, die gekend en gewaardeerd werd wegens zijn vrijmoedigheid en zijn verdediging van de Turks- en Grieks-Cypriotische waarden in de gemeenschap, wegens zijn strijd voor de mensenrechten en de vrijheid van gedachte, kan slechts ten sterkste worden betreurd.
De Commissie zal haar bemiddelingspogingen in Cyprus voortzetten en onderhandelen met de TurksCypriotische gemeenschap met het oog op de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie. Ik wijs u erop dat het Cyprus-beleid van de Europese Unie tijdens de vorige Associatieraad met Cyprus opnieuw is bevestigd. Er is herhaald dat de toetredingsonderhandelingen met Cyprus starten op grond van een voorstel van de Commissie zes maanden na het afsluiten van de intergouvernementele conferentie waarbij rekening wordt gehouden met de resultaten hiervan.
Bij die gelegenheid heeft de Unie bovendien verklaard gunstig te staan tegenover een globale regeling van de Cypriotische kwestie. Deze regeling zou in de zin van de resoluties van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties gaan en zich baseren op de oprichting van een bizonale en bicommunautaire Cypriotische federatie.
Ten derde de Vietnamese bootvluchtelingen. Vanzelfsprekend deelt de Commissie de bezorgdheid van het Europees Parlement en de Commissie wenst uw aandacht te vestigen op de volgende informatie: in maart 1996 heeft het Stuurcomité van het Comprehensive Plan of Action van de internationale Conferentie over de vluchtelingen uit Indochina de belangrijkste hindernissen uit de weg geruimd met het oog op een menswaardige oplossing van het drama van de Vietnamese bootvluchtelingen. Dit akkoord moet nu een einde maken aan deze tragedie; Maleisië en Singapore hebben hun kampen eind mei en juni 1996 gesloten; hetzelfde geldt voor Indonesië, Thailand en de Filippijnen; in het geval van Hong Kong zijn de meeste repatriëringen op normale wijze doorgevoerd; Vietnam heeft de terugkeer aanvaard van ongeveer 70.000 burgers en hun situatie wordt nauwlettend gevolgd door het Hoge Commissariaat voor Vluchtelingen van de Verenigde Naties die geen enkel geval van discriminatie heeft vastgesteld.
Tot slot deelt de Europese Commissie de bezorgdheid van uw Vergadering over de bestemming van de communautaire hulp. De steunbedragen moeten hoofdzakelijk toekomen aan de Vietnamezen die terugkeren naar eigen land. Zij kunnen verleend worden in de vorm van steun voor het opzetten van een produktiebedrijf, het geven van gespecialiseerde opleidingen en hulp voor micro-projecten die bestemd zijn om de levensomstandigheden te verbeteren in de gemeenschappen waarin de voormalige vluchtelingen opnieuw integreren. Tenslotte wil ik hieraan toevoegen dat voor de meerderheid van de niet-vluchtelingen, die ook wel Vietnamese economic migrants worden genoemd, de terugkeer naar eigen land voor hen de enige goede oplossing is. De repatriëring verloopt overigens zonder strubbelingen.
Ten vierde, Ethiopië. De Commissie en de lid-staten maken zich steeds meer zorgen over de situatie van de mensenrechten in Ethiopië. De delegatie van de Commissie en de leiders van de missies van de lid-staten volgen nauwgelet, in nauwe samenwerking met het Internationale Comité van het Rode Kruis, de situatie van bepaalde gevangenen zoals van de heer Abera Yemane Ab. Ik wijs erop dat de Commissie en de lid-staten er zich ten volle van bewust zijn, willen zij doeltreffend zijn, dat de situatie van de mensenrechten op minutieuze wijze moet worden beoordeeld en geëvalueerd waarbij uitgegaan moet worden van de individuele gevallen. In het kader van de coördinatie tussen de lid-staten en de Commissie in Addis Abeba, is besloten een gezamenlijke actie te ondernemen voor het inzamelen, vergelijken en controleren van de gegevens in verband met de schending van de mensenrechten en om hierover te spreken met de regering.
Ten vijfde, de Filippijnen. De Commissie houdt een open dialoog met de Filippijnse regering en de regionale overheden over de mensenrechten. Wat het bijzondere geval van Father Shay Cullen betreft kan de Commissie nader aanduiden dat hij inderdaad op 13 juni 1996 is aangehouden, maar dat hij al vlug weer in vrijheid is gesteld. De Commissie die de gelegenheid heeft gehad om aan bepaalde acties van de Preda-Stichting van Father Shay Cullen deel te nemen, tegen de kinderprostitutie, heeft echter onmiddellijk gevraagd dat er zo snel mogelijk een onderzoek ter plaatse wordt ingesteld. De Commissie zal het Europees Parlement onmiddellijk op de hoogte brengen van de resultaten van het onderzoek en van de conclusies die hieruit moeten worden getrokken.
Zesde punt, Algerije. Algerije verkeert momenteel helaas in een crisis die de politieke normalisatie van het land op de proef stelt. Verscheidene sectoren van de Algerijnse samenleving ondervinden hier de kwalijke gevolgen van, in het bijzonder de pers.
De Algerijnse regering heeft zich met de ondertekening van de Verklaring van Barcelona in november 1995 op multilateraal niveau verplicht tot, en ik citeer: " de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, alsook tot de effectieve en legitieme uitoefening van zijn rechten en vrijheden, met inbegrip van de vrijheid van meningsuiting" .
De Algerijnse regering heeft eveneens duidelijk laten blijken dat zij wil onderhandelen over een associatieakkoord met de Europese Unie, waarin de eerbiediging van de mensenrechten en van de democratische beginselen een essentieel element zijn.
Op intern vlak heeft de Algerijnse regering een memorandum uitgegeven waarin een nationale conferentie wordt aangekondigd, een referendum over de herziening van de grondwet en wetgevende en lokale verkiezingen. De Commissie moedigt de Algerijnse regering ertoe aan om haar multilaterale verplichtingen na te komen en nationale maatregelen te nemen die leiden tot de politieke normalisatie van het land.
Overigens zal de Commissie weldra de eerste projecten voor financiële steun aan de pers kunnen aankondigen in het kader van het programma media-democratie dat op initiatief van uw Parlement in 1996 is opgezet.
Punt 7: de fatwah tegen Salman Rushdie. De Commissie deelt de ernstige ongerustheid van het Europees Parlement betreffende de aanvaarding en het handhaven van de fatwah tegen Salman Rushdie. Het uitspreken van een doodvonnis tegen een burger van een lid-staat van de Europese Unie, vanwege het schrijven van een boek, is volledig onaanvaardbaar en in strijd met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. De Commissie is dan ook verheugd over de verklaring van de G7-top, die in juni 1996 in Lyon is bijeengekomen en die de Iraanse regering heeft opgeroepen om de terroristische weg te verlaten en geen doodsdreigingen meer te uiten aan het adres van Salman Rushdie.
Ik wijs u er overigens op dat de Raad "Algemene Zaken" van 22 april 1996 besloten heeft de dialoog met Iran aan te scherpen. Voor de Commissie is het onderhouden van een kritische dialoog met Iran een doeltreffend instrument om het Iraanse gedrag op termijn te wijzigen.
Tot slot het achtste punt: de willekeurige gevangenneming van Tomislav Matanovic. De Commissie is, evenals het Europees Parlement, verontwaardigd over het feit dat Tomislav Matanovic en zijn ouders zich sinds 24 augustus 1995 zonder opgave van redenen in Priejdor, in de zogenoemde Republiek Srpska in gevangenschap bevinden. De Commissie is van dit geval op de hoogte. Zij heeft het herhaaldelijk aan de NGO's in Sarajevo voorgelegd. De Commissie zal de zaak bespreken met de bevoegde Bosnische autoriteiten, met name met de bemiddelaars die er krachtens het akkoord van Dayton zijn, en ik kan u verzekeren dat de Commissie ook de heer Carl Bildt zal vragen om aan te kloppen bij de officiële instellingen van de "Republiek Srpska" met het oog op de onmiddellijke vrijlating van Tomislav Matanovic en zijn ouders.

Moorhouse
Mevrouw de Voorzitter, is het mij vergund om één of twee aanvullende vragen te stellen? Ik moet tevens mijn diepe teleurstelling uitspreken over de verklaring van de commissaris inzake Birma, die ik lang niet bevredigend vind.
In de eerste plaats heb ik begrepen dat de heer Marín vorige maand gezegd heeft dat hij tegen het algemene preferentiestelsel was. Er was geen sprake van "alsen" of "maren" en daarom verbaast het mij dat de kwestie naar een speciaal comité is verwezen.
In de tweede plaats is de handel weliswaar gering, maar de investeringen zijn dat niet en de commissaris heeft, dacht ik, niets gezegd over Carlsberg of Heineken of verwachte investeringen, en dat is volgens mij zeer belangrijk.
In de derde plaats had ik begrepen dat er binnenkort een verslag uitgebracht zou worden over dwangarbeid. Wanneer zal dat verslag beschikbaar zijn, als het inderdaad wordt opgesteld?

de Silguy
Wat het systeem van de algemene preferenties betreft wijs ik u erop dat er communautaire procedures bestaan die de Commissie moet naleven, dat deze procedures beginnen met onderzoeken, dat deze onderzoeken aan de gang zijn, dat zij vertrouwelijk zijn en dat zij vervolgens, gezien de situatie, leiden tot voorstellen en besluiten van de Commissie inzake het behoud van de algemene preferentieregeling.
Ik herhaal dat de Commissie deze zaak momenteel onderzoekt. Rekening gehouden met het vertrouwelijke karakter van het onderzoek kan ik de inhoud ervan vanzelfsprekend niet voorleggen. Hetgeen ik u kan zeggen is dat er vaart achter deze onderzoeken zit, ze zullen namelijk in september worden afgerond en de Commissie zal dan alle nodige conclusies trekken. Ik kan u verzekeren dat zij rekening zal houden met de essentiële elementen betreffende de rechten van de mens en de democratie, in overeenstemming met de bevoegdheden die haar in toepassing van deze regelingen zijn toegekend.

Moorhouse
Mevrouw de Voorzitter, ik heb vragen gesteld die niet beantwoord zijn. Ik vind dat ik recht heb op een antwoord op de twee aanvullende vragen betreffende investeringen en het verslag over dwangarbeid. Als de commissaris mij op dit moment geen antwoord kan geven, zou hij dan zo vriendelijk willen zijn om mij althans schriftelijk te antwoorden?

de Silguy
Geachte afgevaardigde, ik neem kennis van uw vraag. Ik kan deze vraag vandaag niet beantwoorden, maar wij zullen u er zo spoedig mogelijk een antwoord op geven.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt te 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerp-resoluties:
B4-0877/96 van de heer Haarder en anderen, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de rol van Taiwan in internationale organisaties; -B4-0881/96 van de leden Laurila en Oomen-Ruijten, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de rol van Taiwan in internationale organisaties; -B4-0904/96 van de heer Dupuis en anderen, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over de rol van Taiwan in internationale organisaties; -B4-0926/96 van mevrouw Aelvoet en anderen, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de rol van Taiwan in internationale organisaties.
Nordmann
Mevrouw de Voorzitter, de liberale fractie is medeondertekenaar van de gezamenlijke resolutie over Taiwan en het is niet de eerste maal dat ons Parlement de positieve rol van Taiwan in de ontwikkeling van het Verre Oosten en de bijdrage van dat land aan de hulp voor ontwikkelingslanden moet benadrukken.
Het is evenmin de eerste keer dat wij de vooruitgang op het vlak van de democratie willen onderstrepen, waardoor de Chinese bevolking gelukkig een echte democratische Chinese staat krijgt.
De doelstelling van deze resolutie is om nog verder te gaan. De kanselarijen krijgen tetanische krampen door iedere betrekking met Taiwan. De Europese Unie beschikt over veel soepelere formules. Er wordt soms over geklaagd dat de voorlichtingsbureaus geen echte ambassades zijn. Laten wij deze handicap dan ten nutte maken: het openen van een voorlichtingsbureau van de Commissie in Taiwan zou de mogelijkheid bieden om de vruchtbare betrekkingen te stimuleren en te versterken en dit zou ongetwijfeld zonder al te veel moeilijkheden mogelijk zijn.

Laurila
Mevrouw de Voorzitter, eindelijk vindt er een debat plaats over de aanbevelingen die de Commissie buitenlandse zaken al in april op twee leden na unaniem heeft goedgekeurd. We moeten deze kwestie nu overijld behandelen, omdat indien het Parlement deze aanbevelingen aanneemt, ze naar de algemene vergadering van de VN zullen worden gestuurd, voor de bijeenkomst die dit najaar begint.
Ik ben niet van plan om de hele geschiedenis van China door te nemen, die ertoe heeft geleid dat er nu een Volksrepubliek China en een Chinese Republiek zijn, die ik hierna China en Taiwan zal noemen, zodat daarover bij het vertolken tenminste geen misverstanden bestaan, zoals vaak voorkomt. Zoals bekend is China sinds 1971 de enige echte Chinese vertegenwoordiger in de VN. Maar sinds die tijd is er heel veel gebeurd. Ten eerste heeft er in een Taiwan een opmerkelijke economische ontwikkeling plaatsgevonden en heeft het land zich ontwikkeld in de richting van een democratie. Tevens vond er een toenadering en verbetering van de betrekkingen tussen China en Taiwan plaats. In die tijd begonnen de Taiwanezen China op vrij grote schaal te bezoeken, werd het voor Taiwanezen mogelijk in China te investeren, enz. In de jaren '90 veranderde de situatie plotseling en verkoelden de verhoudingen aanzienlijk, mede vanwege het feit dat de democratische ontwikkeling in Taiwan bijzonder snel ging en Taiwan vanuit Westeuropees oogpunt een volwaardige democratische samenleving werd. Ook het feit dat Taiwan al in de jaren 80 de oorlogstoestand buiten werking had gesteld droeg bij aan de verkoeling in de jaren 90. Het dieptepunt in de betrekkingen deed zich dit jaar in maart voor, vlak voordat in Taiwan volledig democratische, vrije, rechtstreekse nationale presidentsverkiezingen werden georganiseerd. Daarvoor hadden in Taiwan al in 1991 en voor de tweede maal in 1995 democratische parlementsverkiezingen plaatsgevonden. President Li werd tijdens de rechtstreekse verkiezingen in maart van dit jaar tot president van Taiwan gekozen. Hij toonde zich na de verkiezingen bereid om met China een dialoog aan te gaan inzake samenwerking en het verbeteren van de betrekkingen.
Het internationale belang van Taiwan, zowel voor Azië als voor Europa, en het aandeel van Taiwan op het gebied van ontwikkelingssamenwerking, milieubescherming en andere gebieden zijn zo groot, dat Taiwan naar mijn mening niet volledig buiten de werkzaamheden van de internationale organisaties van de VN gehouden mag worden. Zelf heb ik hierover voor de Commissie buitenlandse zaken een verslag opgesteld, dat zoals ik al zei in april dit jaar door de hele commissie op twee leden na is goedgekeurd, maar dat ten gevolge van het verzet en de formele bezwaren van de PSE-Fractie hier niet behandeld kon worden. Nu zie ik tot mijn verbazing, dat de PSE-Fractie opnieuw bezwaar maakt tegen het aannemen van deze urgentieverklaringen, ondanks het feit dat alle leden van de PSE-Fractie in de Commissie buitenlandse zaken de verklaringen in mijn verslag hebben goedgekeurd. Dit waren dezelfde verklaringen als die waarover we vandaag stemmen. Ik ging er niet vanuit dat Taiwan als volledig lid tot de VN moet worden toegelaten, omdat ik wel inzie dat dat niet realistisch is, maar het uitgangspunt van de aanbevelingen was dat Taiwan moet kunnen deelnemen aan de activiteiten van de organisaties onder auspiciën van de VN en tevens van de organisaties die minder vast aan de VN verbonden zijn. Verder hebben alle lid-staten van de Europese Unie een kantoor in Taipei, en daarom heb ik voorgesteld dat ook de Europese Unie een eigen voorlichtingsbureau in Taipei zou openen.
Dit zijn de belangrijkste aanbevelingen van dit voorstel. Een bevolking van 21 miljoen mensen mag niet meer aan de kant worden gezet, alsof ze helemaal zou bestaan. Naar mijn mening mogen we in Europa niet vergeten dat we van Taiwan hebben geëist dat het zou overgaan tot een democratie en Taiwan heeft op het gebied van de democratie heel veel bereikt. Dit moet dan ook beloond worden.
Tenslotte, Voorzitter, wil ik erop wijzen dat er in de Finse vertaling twee zeer ernstige vertaalfouten staan: de subparagrafen 1 b en d zijn gewoon absurd. In het Fins moet het zijn: " de organen die onder de Algemene Vergadering van de VN ressorteren" en onder subparagraaf d "de Raad de Commissie dringend verzoekt stappen te zetten" . De Finse vertaling is dus volkomen fout, terwijl deze aanbevelingen toch oorspronkelijk in het Fins zijn opgesteld, dus ik begrijp niet hoe deze volkomen verkeerde Finse formuleringen in deze versie terecht zijn gekomen.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, geachte commissaris, het feit dat ons Parlement vandaag over deze resolutie stemt, toont aan dat het zich ergert aan de Realpolitik .
Door deze resolutie aan te nemen bevestigt ons Parlement, enigszins op gematigde wijze maar met een grote verantwoordelijkheidszin, dat het onaanvaardbaar is om Taiwan uit te sluiten uit de internationale gemeenschap.
Deze uitsluiting is een duidelijk staaltje van hypocrisie van het gehele Westen en hier moet zo snel mogelijk een eind aan worden gemaakt! Taiwan is vandaag de dag een onbetwistbare democratische realiteit, terwijl men nog lang niet hetzelfde kan zeggen van een buurland, dat dag in dag uit zijn repressieve beleid versterkt en dat niettemin de geprivilegieerde gesprekspartner blijft van een Europa dat onbekwaam is om de noodzakelijk commerciële verlangens te verenigen met de wil om overal in de wereld de nadruk te leggen op de eerbiediging van de mensenrechten en op de stimulering van de democratie.
De Fractie Europese Radicale Alliantie zal met volle overtuiging voor een tekst stemmen die, zoals onze collega mevrouw Laurila reeds heeft gezegd, talrijke hindernissen heeft moeten nemen voordat de tekst ter stemming kon worden voorgelegd aan onze Vergadering.

Kreissl-Dörfler
Mevrouw de Voorzitter, de fractie van De Groenen heeft de gezamenlijke ontwerp-resolutie ingediend, omdat we de legitieme wens van Taiwan om in de internationale statengemeenschap te worden opgenomen, steunen.
Taiwan heeft het afgelopen jaar een aanzienlijke vooruitgang in de richting van democratisering geboekt. Dit proces moeten we actief steunen, opdat ook verdere vooruitgang mogelijk is, vooral met het oog op mensenrechten, werknemerrechten, gelijke rechten voor vrouwen en milieubescherming. Wij zijn van mening dat door de medewerking van Taiwan in internationale commissies de democratische vooruitgang wordt gestimuleerd. Taiwan vormt geen bedreiging ten opzichte van een ander land in de regio. De Taiwanese regering is ook sinds geruime tijd serieus geïnteresseerd in een détente van haar betrekkingen met de Volksrepubliek China.
Het wapengekletter van China naar aanleiding van de verkiezingen in Taiwan heeft ons daarom des te bezorgder gemaakt. Volgend jaar moet de tot nu toe Britse kolonie Hongkong worden teruggeven aan China. Deze overgave kan een testcase worden om te zien of de Volksrepubliek bereid is om de ontstane sociale en politieke structuren te respecteren, of dat China slechts met onderdrukking en dwang zijn heerschappij kan vestigen.
De EU zou op de Volksrepubliek China moeten inpraten om het détente-proces in de regio te stimuleren. Van een communistisch China kan bij deze staat allang geen sprake meer zijn, want in economisch-politiek opzicht bevindt de regering in Peking zich al jaren op de weg van een brachiale industrialisering die doet denken aan de begintijd van het kapitalisme.
De Europese Commissie heeft in de afgelopen twee jaar de economische betrekkingen met China doelgericht gestimuleerd. Ze zou nu ook samenwerkingsbetrekkingen met Taiwan moeten ontwikkelen. Een eerste stap zou het openen van een voorlichtingsbureau van de Europese Unie in Taipei zijn. Deze stap die als geste voor het belang van de Europese Unie bij de ontwikkeling van Taiwan heel belangrijk is, zou zo snel mogelijk moeten worden gezet. Ik hoop van de Commissie ook een antwoord te krijgen zodat het niet weer gaat volgens het motto dat tot nu toe gold: afgevaardigden vragen, de Commissie antwoordt niet.

Van Bladel
Voorzitter, commissaris, collega's, sinds de nationalisten van het vasteland van China hun toevlucht moesten zoeken op het voormalige Formosa, het huidige Taiwan. Er is op dat eiland veel gepresteerd met hard werken, intelligentie, een enorme inzet, steun van de Chinezen in de diaspora. Taiwan is met 21 miljoen inwoners een economische macht die meetelt in de wereldeconomie. Ondanks die uit elkaar gegroeide politieke ontwikkelingen tussen China en Taiwan is Taiwan een van de belangrijkste investeerders op dat vasteland. Het recente agressieve gedrag met raketten door de Chinese regering aan de vooravond van de verkiezingen heeft de democratische ontwikkeling in Taiwan niet afgeremd. Integendeel! Wèl heeft deze agressieve actie in de regio al tot toenemende bewapening geleid, zo melden betrouwbare bronnen. Direct na de verkiezingen heeft Taiwan een vreedzame hand uitgestoken om de afgebroken onderhandelingen met Peking te hervatten zonder daarop ooit antwoord te hebben gehad. De resolutie van vandaag is enerzijds dan ook een waardering voor democratisch Taiwan door de mogelijkheid van deelname aan internationale organisaties te openen. Anderzijds is het een oproep en een bemoediging tot samenwerking met het vasteland.
Ik kan mijzelf geheel vinden in deze voor ons liggende resolutie. Ik heb daar ook in de buitenlandcommissie, zoals mevrouw Laurila zei, voor gestemd. Maar, een aanzienlijk deel van mijn fractie wil afstand nemen van de punten B en D waar het gaat om een EU-voorlichtingsbureau in Taipei en een onderzoek naar mogelijke deelname aan VN-organen. Op deze punten zal mijn fractie afzonderlijke stemming vragen.

Lenz
Mevrouw de Voorzitter, ik wil me nadrukkelijk aansluiten bij de vorige sprekers, vooral bij de stellingen van mevrouw Laurila, voor wier verslag ik in de Commissie buitenlandse zaken ook heb gestemd. Ik wil er echter nog iets aan toevoegen. Het is wel een beetje merkwaardig dat het in deze tijd tot een dergelijke discussie in het actualiteitendebat moet komen. Het Europees Parlement heeft al jarenlang de gewoonte om zijn commissies, met name de Commissie buitenlandse zaken, verslagen op te laten stellen over de politieke situatie in bepaalde regio's. Daarin konden we de omstandigheden tot in detail onderzoeken en bespreken. Plotseling wordt dat steeds moeilijker en in dit geval zelfs onmogelijk. Dus moeten we elke gelegenheid die zich biedt benutten om de mening van het Europees Parlement naar voren te brengen.
Wat is eigenlijk de reden van deze tegenstand van de kant van de Sociaaldemocratische Fractie? Zij zijn anders toch altijd voor autonomie, zelfbeschikking, democratie en mensenrechten. Waarom geven ze hier toe aan de druk van een land dat overigens de rapporteur vanwege dit verslag over Taiwan onder zware druk heeft gezet? Is dat vooruitsnellende gehoorzaamheid ten opzichte van China? Ik weet het echt niet. Waarom zouden we een land dat in de regio van groot economisch belang is, dat zich op de weg naar de democratie bevindt, dat dus ook een democratische factor is, ook als Europese Unie eigenlijk niet steunen op een manier die aan de politieke situatie toch niets veranderd? Waarom willen we voorkomen dat een volk zijn vermogens en mogelijkheden gebruikt die het in het grote netwerk van internationale organisaties heeft? Dit is echt onbegrijpelijk, want we onderhouden al jarenlang betrekkingen met dit land. We moeten er vooral ook aan denken wie hier druk uitoefent. Het gaat steeds weer om de mensenrechten en voorstellingen van democratie en we moeten hier echt niet het verkeerde voorbeeld geven.

Gollnisch
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, wat is het probleem van Taiwan op internationaal vlak? Het probleem is de erkenning van de regering. Na een vreselijke oorlog pretendeert elk van de beide partijen China volledig te vertegenwoordigen. De autoriteiten in Taipeh hebben hiervoor argumenten te over: zij werden ingesteld door de laatste wettelijke regering; de machtsovername door de communisten gebeurde met geweld; het parlement van Taiwan is ontstaan uit de laatste vrije Chinese verkiezingen, ook al waren deze niet volledig.
Vandaag de dag, achtenveertig jaar na de machtsovername door de communisten moet het probleem anders worden gesteld. Er moet worden toegegeven dat men er zich niet meer van af kan maken door voor de ene of de andere Chinese regering te kiezen. Zelfs de staten die uitsluitend met Peking diplomatieke betrekkingen onderhouden moeten rekening houden met dit grote eiland met 20 miljoen inwoners, waar een duidelijke, stabiele, pacifistische en doeltreffende macht wordt uitgeoefend. Het onderhouden van internationale betrekkingen met Taiwan is in het belang van de internationale gemeenschap en ook in het belang van heel China, totdat het continent en het miljard menselijke wezens die daar leven uiteindelijk bevrijd zullen zijn van de wrede en totalitaire dictatuur van het marxisme-leninisme. En ik moet er helaas op wijzen dat er binnen dit halfrond en niet alleen aan de linkerzijde kort geleden nog vele hartstochtelijke verdedigers voor deze dictatuur te vinden waren. Moet ik u eraan herinneren, mijnheer Nordmann, dat Giscard d'Estaing het goed achtte om Mao Tse Tung aan te duiden als het "baken van de mondiale gedachte" ?
Ik ben dan ook uitermate tevreden dat ik vandaag vaststel dat de gezamenlijke resolutie overeenkomt met de visie van Europees rechts op het probleem Taiwan, een visie die Europees rechts al decennialang heeft!

Pex
Mevrouw de Voorzitter, met plezier herhaal ik een aantal argumenten. Volgens mij is Taiwan een soevereine staat. Taiwan is een democratie. Taiwan respecteert de mensenrechten. Taiwan is een belangrijke partner in de wereldeconomie en een belangrijke handelspartner van de Europese Unie en van de meeste lidstaten. Toch speelt Taiwan geen officiële rol in de internationale gemeenschap. 21 Miljoen mensen wordt het recht ontzegd hun stem te laten horen in de Verenigde Naties. 21 Miljoen mensen mogen niet profiteren van de informatie, kennis en ervaring van de Wereldgezondheidsorganisatie. De bevolking van Taiwan mag niet profiteren van UNESCO. De kinderen van Taiwan mogen niet profiteren van de diensten van UNICEF. Taiwan respecteert de internationale bepalingen die voor de handel zijn vastgesteld. Taiwan is geen lid van de Wereldhandelsorganisatie. Het lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie is ook in ons belang. Daarom mag dat lidmaatschap niet wachten, ook niet op het lidmaatschap van China. Het recht op lidmaatschap van Taiwan van UNESCO, UNICEF, Wereldgezondheidsorganisatie, kan het volk van dat land niet worden ontzegd. Dat geldt ook voor de Verenigde Naties.

de Silguy
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, de Commissie heeft nota genomen van het verzoek van uw Vergadering om in Taiwan een vertegenwoordiging op te richten. Op dit moment is de Commissie niet voornemens een dergelijk bureau te openen. Deze kwestie zou echter in de veronderstelling van de toetreding van Taiwan tot de Wereldhandelsorganisatie opnieuw bestudeerd kunnen worden. Het zou inderdaad een nieuw element brengen in de handelsbetrekkingen tussen de Europese Unie en dat land.
De kwestie van het openen van een bureau, als Taiwan eenmaal lid is van de Wereldhandelsorganisatie, zou vanzelfsprekend onder voorbehoud van de beschikbare financiële middelen opnieuw bestudeerd kunnen worden. Dit eventuele bureau zou geen delegatie met een diplomatieke status worden maar een bureau dat de belangen van de Unie moet verdedigen. Ik wijs u er overigens op dat de belangen van de Europese Unie in Taiwan hoofdzakelijk van commerciële aard zijn, zodat het bureau in kwestie onvermijdelijk geconcentreerd zou zijn op de commerciële sector, maar zijn werkzaamheden zou kunnen uitbreiden tot domeinen als voorlichting en cultuur, daar veel Europese universiteiten betrekkingen onderhouden met universiteiten in Taiwan. Per slot van zaken zou dit bureau overeenkomen met de bureaus die sommige lid-staten en enkele derde landen al in Taiwan hebben geopend.
Het besluit om een dergelijk bureau te openen zou dan ook overeenstemmen met het beleid dat de Unie al jaren in dit gedeelte van de wereld voert. Dientengevolge - en ik leg hier de nadruk op - zou dit absoluut niet bijdragen tot een eventuele erkenning van Taiwan als soevereine staat.

Nordmann
Allereerst wil ik de heer Gollnisch zeggen dat als wij samen een debat moesten beginnen over onze betrekkingen met Giscard d'Estaing dat hij zich dan niet moet beperken tot het oordeel van Giscard d'Estaing over Mao Tse Tung.
Ik heb het woord gevraagd omdat ik de commissaris een bijkomende vraag wil stellen. De commissaris heeft de opening van een voorlichtingsbureau van de Commissie in Taiwan verbonden aan de toetreding van Taiwan tot de Wereldhandelsorganisatie. Gaat het hierbij om een noodzakelijk voorwaarde of gaat het om een voldoende voorwaarde?

d'Ancona
Voorzitter, ik heb niet zozeer een vraag aan de commissaris alswel een reactie op de bijdrage van mevrouw Lenz. Wij wilden absoluut geen urgentie maken van Taiwan. Wij hadden ook als fractie geen resolutie opgesteld. Wij wilden eigenlijk dat het zou gaan op de gewone ordentelijke manier via de commissie buitenlandse zaken en via het verslag van uw collega. Ik krijg nu de indruk dat waar wij ons gereserveerd opstellen ten opzichte van deze resolutie die eigenlijk ook geen urgentie is dat dat als een verwijt naar ons wordt gekeerd. Maar in alle duidelijkheid: wij hebben op woensdagochtend nog tegen de urgentieTaiwan gestemd en wij zouden dus veel liever willen dat dat op een gewone manier via een normaal verslag van de commissie buitenlandse zaken zou lopen. Dat ter verduidelijking, mevrouw de Voorzitter.

Gollnisch
Heel kort, mevrouw de Voorzitter. Wij zijn het wat dat punt betreft tenminste eens met de heer Nordmann. Ik begrijp het antwoord van de commissaris niet heel goed. Waarom wachten op groen licht van de Wereldhandelsorganisatie? Wil dat in goed Frans zeggen dat er gewacht wordt op de toestemming van de Amerikanen? Terwijl de Wereldhandelsorganisatie op haar beurt misschien verwacht dat de Europese Unie het initiatief neemt? Als dat zo is, kunnen we lang wachten en daar de commissaris ons duidelijk heeft uitgelegd dat het niet om een diplomatieke erkenning gaat, zie ik eerlijk gezegd niet waarom wij zo overvoorzichtig zijn inzake het openen van een commerciële vertegenwoordiging.

Pex
Mevrouw de voorzitter, ik wil aan de commissaris vragen of de Europese Commissie de delegatie sluit in al die landen die geen lid zijn van de Wereldhandelsorganisatie.

Laurila
Mevrouw de Voorzitter, heel kort zou ik nog even willen zeggen dat het niet goed is om schijnheilig en tweeslachtig te zijn maar dat we open over de kwesties moeten spreken. Ook al zijn we een andere mening toegedaan, we moeten er open over kunnen praten. We weten allemaal dat de PSE-Fractie de behandeling in deze zaal van het door de Commissie buitenlandse zaken goedgekeurde verslag heeft verhinderd. Daarover hebben we het vandaag in de eerste plaats, en niet over de wens van de PSE-Fractie om te allen tijde te voorkomen dat de kwestie Taiwan als urgentie behandeld zou worden. Ik had het tenminste over de procedure die bij het voorzitterschap gold. Ik denk dat het voor ons allemaal nuttig is om de zaken bij de naam te noemen. Als we het met iets niet eens zijn moeten we dat openlijk zeggen en niet zeggen dat we alleen maar tegen een behandeling als urgentie waren. Wij wilden dat dit verslag op de normale manier als een door de Commissie buitenlandse zaken goedgekeurd verslag zou worden behandeld Dit heeft de PSE-Fractie verhinderd.

de Silguy
Mevrouw de Voorzitter, noodzakelijke voorwaarde of voldoende voorwaarde, ik herhaal hetgeen ik al duidelijk heb gezegd: een absoluut noodzakelijke voorwaarde om deze kwestie opnieuw te bestuderen.
Mijnheer Gollnisch, weest u gerust, wij wachten niet op groen licht van de Wereldhandelsorganisatie, maar de Europese Unie heeft zeer precieze bevoegdheden op commercieel vlak en dientengevolge is het evident dat zodra Taiwan toetreedt tot de Wereldhandelsorganisatie, dit een effect zal hebben op de handelsbetrekkingen tussen de Europese Unie en Taiwan. Dat is de reden waarom, gezien de bevoegdheden van de Europese Unie, de Wereldhandelsorganisatie in overweging wordt genomen en natuurlijk helemaal niet omdat er toestemming gevraagd zou moeten worden van de Wereldhandelsorganisatie, een toestemming die zij ons overigens moeilijk zou kunnen geven.
Als antwoord op een andere gestelde vraag, het gaat er nu niet om de delegaties te sluiten. Wat de Wereldhandelsorganisatie betreft bevinden wij ons vandaag de dag in een proces dat teruggaat naar de akkoorden van Marrakech van twee jaar geleden. Overeenkomstig deze akkoorden onderhandelen wij nu over de toetreding van een bepaald aantal landen tot de Wereldhandelsorganisatie, hetgeen veronderstelt dat er enkele voorwaarden vervuld moeten worden, en in de uitbreiding van de Wereldhandelsorganisatie zien wij een versterking van de "multilateralisering" van de uitwisselingen. Dat is een goede zaak voor de Europese Unie die er alle belang bij heeft om een open en multilateraal handelssysteem te handhaven. Bijgevolg denk ik dat nu veeleer de uitbreiding met en de openstelling van de Wereldhandelsorganisatie voor niet-lid-staten aan de orde is dan de sluiting ervan.

Kreissl-Dörfler
Mevrouw de Voorzitter, ik moet toch nog eens herhalen dat het eigenlijk geen antwoord is, mijnheer de Commissaris, om de WTO als argument te gebruiken. Ik zou me nog kunnen voorstellen dat men inhaakt op de sociale basis van de ILO. Maar de WTO is op zich nu ook niet bepaald een toonbeeld van democratie. Dus heeft dit antwoord mij absoluut niet overtuigd. De Europese Unie zou een zelfstandig beleid moeten voeren en dat met de WTO te verbinden is echt belachelijk.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt te 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerp-resoluties:
B4-0981/96 van de heer Bertens, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de escalatie van de strijd in Tsjetsjenië; -B4-0901/96 van mevrouw Lalumière, namens de Fractie Europese Radikale Alliantie, over de hervatting van de strijd in Tsjetsjenië; -B4-0920/96 van de heer Puerta, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links, over de situatie in Tsjetsjenië; -B4-0925/96 van de heer Schroedter en anderen, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de Russische militaire aanvallen op Tsjetsjenië; -B4-0948/96 van mevrouw Hoff en anderen, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten, over de situatie in Tsjetsjenië; -B4-0951/96 van de leden von Habsburg en Oomen-Ruijten, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de ontwikkelingen in Tsjetsjenië.
Bertens
Mevrouw de Voorzitter, de tragische gebeurtenissen in Tsjetsjenië betekenen niet meer en niet minder dat Jeltsin wat onbetrouwbaarder is dan hij zich tijdens de verkiezingen voordeed. Vele Tsjetsjeense burgers zijn al het slachtoffer geworden. Er zijn weer velen, velen op de vlucht geslagen en dat is niet alleen een klap in het gezicht van de Tsjetsjeense onderhandelaars en de burgers van Rusland, maar ook een flagrante schending van het huidige akkoord dat bestaat tussen de Unie en Rusland. Een duidelijk signaal van deze Unie is op zijn plaats en ik zou willen zeggen, is datzelfde Rusland niet het land dat met veel hoorngeschal is toegelaten tot de Raad van Europa. Dat lidmaatschap van de Raad van Europa is toch bedoeld om de situatie ter plekke iets beter te beïnvloeden. Laten we dan ook niet nalaten om een scherpe veroordeling te laten horen aan het adres van de juiste gekozen president Jeltsin.
Bovendien is het een signaal aan generaal Lebed, die ook niet bepaald te vertrouwen is. Terwijl de beëindiging van de oorlog in Tsjetsjenië toch zijn belangrijkste verkiezingsthema was, heeft hij nu na de bombardementen alle steun toegezegd aan het beleid van Jeltsin. Is dat betrouwbaar? Ik denk het niet.

Pettinari
Mevrouw de Voorzitter, in Tsjetsjenië is precies dat gebeurd wat een kind kon voorspellen. Zonder de officiële bekendmaking van de uitslag van de presidentsverkiezingen af te wachten heeft Jeltsin zijn belofte om tot een vreedzame oplossing van de Tsjetsjeense kwestie te komen gebroken, en onmiddellijk bevel gegeven tot een nieuw militair offensief, waarbij de afgelopen dagen al honderden doden zijn gevallen. In een paar uur tijd zijn alle verkiezingsbeloften die president Jeltsin heeft gedaan in rook opgegaan.
Wij vragen ons ook af welke bevoegdheden president Jeltsin op dit moment nu precies in de leiding over Rusland heeft. De heer Bertens heeft mijns inziens een relevante opmerking over generaal Lebed gemaakt. Mijn fractie is van mening dat het eenzijdig in gang zetten, door het Russische leger, van het militaire offensief in Tsjetsjenië in strijd is met de letter en de geest van de overeenkomst die momenteel tussen de Europese Unie en de Russische Federatie van kracht is. We mogen niet zomaar toekijken hoe een heel volk wordt weggevaagd en hoe een heel gebied, het Kaukasische gebied, militair gezien wordt gedestabiliseerd; een gebied waar als gevolg van de Tsjetsjeense oorlog de problemen opnieuw in alle hevigheid dreigen uit te barsten.
Daarom verzoeken wij de Commissie gebruik te maken van haar legislatief initiatiefrecht en voor te stellen de overeenkomst tussen de Europese Unie en Rusland op te schorten. Volgens mij kan alleen op die manier druk worden uitgeoefend, te meer daar ook de Verenigde Staten en de hele internationale gemeenschap het oplaaien van de oorlog in Tsjetsjenië in scherpe bewoordingen hebben veroordeeld. Verder dringt mijn fractie erop aan al het mogelijke te doen om president Jeltsin ertoe te bewegen de Russische troepen uit Tsjetsjenië terug te trekken, overeenkomstig zijn eigen decreet van 25 juni jongstleden en vanwege het feit dat hij in de afgelopen weken voorafgaande aan de verkiezingen tot twee maal toe een staakt-het-vuren heeft afgekondigd.

Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, ja, ik ben het helemaal met mijn collega eens. Sinds anderhalf jaar - met maar heel weinig onderbrekingen - bombarderen Russische troepen Tsjetsjeense steden. Duizenden burgers zijn op de vlucht, zonder erkenning en zonder rechten. De schendingen van de mensenrechten in de filtratiekampen worden al helemaal niet meer genoemd. En de regeringen in het Westen kijken toe, kloppen Jeltsin op de schouder en loven zijn democratische koers! Ik breng u daarmee de verklaring van de Raad na de verkiezingen opnieuw in gedachten.
Wat is dat voor een democratie? Wat is dat voor een leugenachtigheid? In plaats van de verwachte vredesgesprekken zet Jeltsin een dag na de verkiezing weer zwaar geschut in tegen de burgerbevolking. Daarmee doet hij het vertrouwen van alle kiezers in zijn land teniet. Er is nauwelijks nog hoop op een democratische ontwikkeling. Het verdrag dat we met Rusland hebben gesloten, stelt als voorwaarde echter een democratische ontwikkeling en het respecteren van de mensenrechten. Ik herinner de Commissie eraan dat dat de reden voor het sluiten van het interimakkoord was; u hebt gezegd dat we met het interimakkoord daar een grotere invloed zouden kunnen uitoefenen. Maar voorzover ik kan zien gebeurt er helemaal niets!
Ik wil op deze plaats de Commissie vragen: zal ze de Raad voorstellen om het interimakkoord tijdelijk op te schorten? Zal ze ervoor zorgen dat er overeenkomstig de clausule van het interimakkoord een bemiddelingscommissie wordt ingesteld? Heeft de Commissie een concept op welke manier ze concrete stappen wil ondernemen tegen de Russische regering? Of accepteert de Commissie deze aanvallen op de burgerbevolking in de noordelijke Kaukasus? Zal ze blijven toekijken? Ik wil op deze vragen graag een heel concreet antwoord, want wij hier in het Parlement hebben de taak om de democratische krachten in dit land te steunen en die worden steeds zwakker! We hopen dat we de moeders van soldaten, de vredesgroeperingen kunnen steunen, want zij vormen de hoop voor dit land.

Krehl
Mevrouw de Voorzitter, het is helaas niet de eerste keer dat het Parlement zich in het kader van een actualiteitendebat met de oorlog in Tsjetsjenië bezig moet houden. Na het begin van de onderhandelingen en de beloften van president Jeltsin tijdens de verkiezingsstrijd hadden we alle hoop dat dit bloedige en treurige conflict door een politieke oplossing zou worden beëindigd en dat er met daadwerkelijke vredesonderhandelingen zou worden begonnen. Het Russische volk wil dat en het Tsjetsjeense eveneens. Het principe hoop was echter slechts van korte duur. Er ontstaat steeds vaker de indruk dat de plechtige beloften slechts deel uitmaakten van een koel gecalculeerde verkiezingsstrijd. Zoiets is cynisch en mensverachtend.
Het Europees Parlement kan en zal over zulk gedrag zijn mond niet houden. Natuurlijk weten we hier dat er ook aan Tsjetsjeense zijde nog steeds genoeg groeperingen zijn, wier bereidheid om geweld te gebruiken niet veel aanmoediging nodig heeft. Maar dat is nog geen excuus voor het gedrag van de Russische soldaten die Tsjetsjeense dorpen beschieten, verwoesten en wier belangrijkste slachtoffer opnieuw de burgerbevolking is.
De Europese Unie heeft president Jeltsin tijdens de verkiezingsstrijd in politiek en materieel opzicht gesteund. Dit was een vertrouwensvoorschot dat nu politiek moet worden gerechtvaardigd. Onze boodschap van hieruit aan de Russische president en de Russische politici is heel duidelijk: je kunt niet in de Raad van Europa worden opgenomen, een uitbreiding en verdieping en een samenwerking met de Europese Unie eisen en tegelijkertijd de bloedige oorlog in Tsjetsjenië en de voortdurende schendingen van de mensenrechten ondanks alle protesten, aanmaningen en waarschuwingen niet beëindigen. Dit is ook een oproep aan de nieuwe Russische regering. De grote meerderheid in het Europees Parlement is geïnteresseerd in een goede en intensieve samenwerking met Rusland. In de Rusland-delegatie leveren we hiervoor goed voorbereidend werk, dit kan echter niet om elke prijs gebeuren. Samenwerking is steeds een zaak die van twee kanten moet komen en het sluiten van ogen respectievelijk het negeren van de bloedige gebeurtenissen in Tsjetsjenië mag niet het principe van ons beleid worden. Een militaire oplossing in dit conflict zal er niet komen en daarom roep ik namens de Socialistische Fractie alle betrokkenen ertoe op om eindelijk serieus aan een politieke oplossing te werken die het begrip vredesonderhandelingen rechtvaardigt.

von Habsburg
Mevrouw de Voorzitter, we hebben door het Tsjetsjeense drama nu weer eens het duidelijk bewijs voor wat de woorden en beloften van Rusland, met name van het huidige Russische regime, waard zijn. Men mag niet vergeten wat Jeltsin in juni nog per decreet heeft aangekondigd, namelijk dat hij de troepen zou terugtrekken. Generaal Lebed heeft tot op de dag van de verkiezing verklaart dat hij voor het beëindigen van de Tsjetsjeense oorlog is en na de verkiezing heeft hij gezegd, wat kan het mij schelen wat ik voorheen heb gezegd, ik ben nu voor een militaire oplossing. Kortom: we zijn bij deze Tsjetsjeense oorlog weer eens compleet misleid, tenminste diegenen die deze verklaringen geloofden. Ik behoorde daar niet toe, omdat ik de geschiedenis een beetje ken en daarom weet dat je met zulke woorden niets kunt beginnen en dat concessies vooraf telkens weer maar één ding bewerkstelligen, namelijk dat ze voor bepaalde personen gewoonweg slechts een aanmoediging zijn om door te gaan met hun banditisme.
En tot slot, mevrouw de Voorzitter, moet we nog een ding inzien: Rusland is tegenwoordig in de wereld in het tijdperk van de wereldwijde dekolonisatie het laatste grote koloniale rijk ter aarde. De Fransen waren in WestAfrika, toen de eerste Rus de Oeral in oostelijke richting doorkruiste om Aziatisch gebied te veroveren. En wat er zich in Tsjetsjenië afspeelt, is slechts het begin van de dekolonisatie van Rusland. Daarom moeten we om eindelijk geloofwaardig te zijn daadwerkelijk opkomen voor het zelfbeschikkingsrecht van de volkeren - en dat geldt ook voor de Tsjetsjenen - en we moeten echt druk uitoefenen op Rusland, opdat Rusland zijn beloften nakomt. Als er weer een woordbreuk volgt dan mogen we niet langer met financiële hulp hen steunen die hun woord hebben gebroken. Tsjetsjenië is voor ons een historische uitdaging. Of we die kunnen waarmaken, zal ook onze toekomst bepalen.

González Álvarez
Mijnheer de commissaris, ik ben bang dat ik in herhalingen verval. Maar goed, in dit geval is dat wellicht niet overbodig. In mei al hadden wij, die weinig geloof hechten aan de democratische bedoelingen van de heer Jeltsin, de indruk, toen de vredesakkoorden werden gesloten, dat het om een banale verkiezingsmanoeuvre ging. Helaas hadden we het bij het rechte eind, want de verkiezingsuitslag was nog maar net bekend of de bombardementen werden hervat, waarbij, zoals onze collega's net al zeiden, waarbij honderden burgers gedood zijn en honderden zoniet duizenden burgers weer op de vlucht zijn geslagen.
Naar onze mening dient de Europese Unie nu eindelijk eens - want dit gebeurt niet alleen in Tsjetsjenië maar ook in Turkije, en nog in vele andere landen - de pressiemiddelen te gebruiken waarover zij in verdragen beschikt in de vorm van de democratische clausule en de clausule van de bescherming van de mensenrechten, met als doel slachtingen te voorkomen. De Europese Unie moet begrijpen - óók dit Parlement - dat die druk een absolute vereiste is om een einde te maken aan het doden in Tsjetsjenië, en aan de schendingen van de mensenrechten in een vele andere landen. Wij in dit Parlement beseffen terdege hoezeer de rechten van de mens in een groot aantal landen geschonden worden. Daarom, mijnheer de commissaris, vragen wij u enkel en alleen, om druk uit te oefenen om te voorkomen dat er nog meer doden vallen.

de Silguy
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik heb met veel belangstelling naar uw debat geluisterd en ik heb terdege nota genomen van uw opmerkingen. Ik deel in grote mate uw bezorgdheid en ik kan u verzekeren dat de Commissie zeer verontrust is over de recente evolutie van de situatie in Tsjetsjenië.
De Commissie betreurt het dat de twee partijen niet de verplichtingen zijn nagekomen op grond van de op 21 mei en 10 juni van dit jaar ondertekende staakt-het-vuren. De Commissie is ernstig verontrust over de moeilijkheden waarmee de OVSE, die belast is met de bemiddeling tussen de twee partijen, in Grozny wordt geconfronteerd.
De Commissie maakt zich bovendien zorgen over de arbeidsomstandigheden van de humanitaire hulporganisaties. De Europese Unie verleent verreweg de belangrijkste humanitaire hulp aan Tsjetsjenië. Deze hulptroepen hebben echter geen vrije en volledig veilige toegang meer tot de Tsjetsjeense gebieden. In nauwe samenwerking met de lid-staten volgt de Commissie de situatie en spreekt zij opnieuw haar ernstige verontrusting uit over de hervatting van de gewelddadigheden in Tsjetsjenië.
De Commissie verzoekt Rusland de aangegane verplichtingen te respecteren, vooral in verband met de toetreding van dit land tot de Raad van Europa. Zij is ervan overtuigd dat onderhandelingen de enige manier vormen waarop de geschillen tussen de partijen kunnen worden geregeld en dat er om dat doel te bereiken geen enkel middel mag worden ontzien.

Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, ik heb slechts één verzoek, namelijk dat de geachte Commissaris mijn vragen beantwoordt.

de Silguy
Ik zal de tekst van de verklaring die ik namens de Commissie heb afgelegd niet hernemen, maar ik heb de verklaring van de geachte afgevaardigde ter kennis genomen en zal deze voorleggen aan de verantwoordelijke commissaris.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.

Steun voor de wederopbouw van ex-Joegoslavië (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0247/96) van de heer Cars, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het voorstel voor een verordening van de Raad (EEG) betreffende de steun voor het herstel en de wederopbouw in BosniëHerzegovina, Kroatië, de Federatieve Republiek Joegoslavië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Cars is een bijzonder belangrijk verslag op weg naar het scheppen van een beter perspectief voor heel het voormalige Joegoslavische gebied en met name ook voor Bosnië-Herzegowina. Het is een verslag waarin op juiste wijze ook gedetailleerd wordt aangegeven wat er zou moeten gebeuren en onder welke voorwaarden de acties zouden moeten worden aangevat. Ik stel het bijzonder op prijs dat met name ook in behandeling in de commissie nog een aantal aanvullingen zijn kunnen komen die zeker de steun van mijn fractie, de christen-democraten, verdienen. Een van de punten die volgens ons nog ontbreken, is het punt over de positie van de Voyvodina die in het verslag eigenlijk niet wordt vermeld. Ook in de commissie hebben we erover gesproken en het amendement van de zijde van de christen-democraten is zo geformuleerd dat ik denk dat het ook de steun van de collega's zal kunnen verwerven. Het is namelijk zo dat ook de culturele en politieke rechten van de nationaliteit in de Voyvodina moeten worden gerespecteerd en dat moet een van de voorwaarden zijn ook om hulp te verlenen in het gebied bijvoorbeeld van de Republiek Servië, oftewel het kleine Joegoslavië.
De wederopbouw in Bosnië-Herzegowina is dus aan allerlei politieke overwegingen en condities verbonden. Dat is niet zo maar een politieke hobby, of een ingangsweg om de mensen daar in een bepaalde richting te dwingen. Als je rondreist, bijvoorbeeld in het gebied van Banjaluca, waar niets verwoest is, dan zie je dat van wederopbouw alleen maar sprake hoeft te zijn als het gaat om moskeeën en katholieke kerken. De wederopbouw daarvan is uitsluitend nuttig als de betreffende vluchtelingen weer terugkeren. De zaken lopen dus helemaal in elkaar over, de politieke overwegingen en de praktische noodzakelijkheden. Het is dan ook heel erg belangrijk dat we onderkennen dat juist dáár wordt geholpen waar de nood is en niet waar in feite weinig schade is. Hetzelfde geldt dus ook voor de verhouding Oost- en West-Mostar. Het heeft geen zin om gelden te steken in West-Mostar waar vrijwel niets vernield is; Oost-Mostar daarentegen ligt compleet plat, dus zullen we ook in alle realisme ons moeten richten op de opbouw van Oost-Mostar met name. En dan ook op die activiteiten waardoor men gedwongen wordt om samen te werken over de etnische grenzen heen.
In de Neredva-vallei, daar zien we eveneens een grote hoeveelheid dorpen die gewoon zijn verwoest; de wederopbouw daarvan moet ook weer onmiddellijk worden verbonden aan de terugkeer van vluchtelingen.
In het verslag-Cars wordt een belangrijke kwestie aangesneden wat betreft de controle op het beleid. Het is bijzonder jammer dat artikel 12 door de Raad is gepromoot als een mogelijkheid om de Commissie in feite geheel onder curatele te stellen. Dat is iets waar elke parlementariër eigenlijk onmiddellijk voor moet gaan stijgeren. Ik vind het ook ontzettend belangrijk dat artikel 12 gewijzigd wordt zoals het Parlement dat wil. Wij willen ons niet onze controlebevoegdheden laten ontnemen door een gezelschap van lichtschuwe satrapen dat alleen maar bezig is om een extra bureaucratie op te richten tussen de Commissie en het eigenlijke werk.
Ik vind dat een hoogstbelangrijk punt en ik hoop dat de Commissie en in het verlengde daarvan de Raad, op onze verzoeken zullen ingaan om dit artikel te wijzigen zodat de parlementaire controle volledig overeind blijft staan.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, na de politieke uitspraken over de vormgeving van de hulp aan het voormalige Joegoslavië is het nu tijd om te spreken over de verordening op basis waarvan die hulp kan worden verleend. Het is hoog tijd dat daar uitvoering aan gegeven wordt.
De vertraging van zes maanden door Raad en Commissie is dan ook zeer te betreuren. De onnodige verzwaring van de procedures door de Raad door de invoering van een reglementeringscomité wordt dan ook terecht verworpen door rapporteur Cars en de heer Oostlander heeft ook gelijk met wat hij daarover gezegd heeft.
Ik feliciteer de heer Cars, die naast mij had moeten zitten maar kennelijk al aan het werk is elders, voor zijn oplettendheid en zijn nieuwe ideeën. Ik vind het belangrijk dat ook in deze verordening de conditionaliteit, de voorwaardelijkheid, wordt opgenomen waarover wij in dit Huis al zoveel hebben gesproken. Geen signaal mag onbenut blijven om de partijen aan te zetten tot punctuele uitvoering van de Dayton-akkoorden.
Ik ondersteun ook van harte het idee van de rapporteur om PHARE-landen de mogelijkheid te bieden in te schrijven op tenders in het kader van de beschikbare fondsen. Aangezien de gelden voor Joegoslavië voor een deel uit PHARE komen is het een goed idee om de landen van Centraal- en Oost-Europa mee te laten dingen naar de opdrachten in het voormalige Joegoslavië. Zo worden wij daar allemaal een beetje beter van.
Ik roep tot slot de instellingen van de Unie op om zo snel mogelijk deze verordening in werking te laten treden. Het bouw- en zaaiseizoen vangt aan in Bosnië en bovendien is het van het grootste belang dat de burgers van dat voormalige Joegoslavië tastbare signalen van vooruitgang zien voor de verkiezingen van aanstaande september.

Aelvoet
Mijnheer de Voorzitter, collega's, de wederopbouwhulp ten voordele van voormalig Joegoslavië moet aan twee criteria beantwoorden: hij moet snel kunnen ingezet worden en efficiënt. Jammer genoeg is de trieste werkelijkheid dat dat precies niet is gebeurd. Zoals door verschillende collega's al is gezegd, is het geld ter beschikking sinds januari, maar tot nu toe kan niets uitgegeven worden. Dat is ronduit een schandaal. De verordening in haar huidige vorm, geeft naar onze smaak te zeer de voorrang aan een centraal gestuurd hulpprogramma, terwijl de centrale structuren in voormalig Joegoslavië nog überhaupt niet functioneren. Wat dat betreft houden wij, net zoals de begrotingscommissie van dit Parlement, een warm pleidooi voor mogelijkheden om de hulp regionaal en lokaal in te zetten, uiteraard met de nodige garanties in verband met respect van conditionaliteit. Wij hebben dus, als groene fractie in het Parlement, de amendementen van de begrotingscommissie opnieuw ingediend in de hoop dat ze nu in plenaire wel zullen gesteund worden.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, het voorstel van de Commissie komt natuurlijk behoorlijk laat. Er is toch wel iets van waar van de bureaucratie in Brussel. Ik vrees dat deze vertragingen ook ter plaatse nog zullen doorgaan. De wederopbouw in Bosnië-Hercegovina en in Kroatië zouden met deze hulp toch nog een goede weg kunnen inslaan als men zich daadwerkelijk aan de door het Parlement gestelde voorwaarden zou houden. Daartoe hoort natuurlijk als basisvoorwaarde dat de vluchtelingen kunnen terugkeren. Daartoe behoort natuurlijk dat de bewegingsvrijheid in Bosnië-Hercegovina is gegarandeerd die eigenlijk al sinds eind maart gegarandeerd had moeten zijn, maar het niet is.
Als de toenmalige minister van buitenlandse zaken van Bosnië en huidige ambassadeur van de VN slechts onder bescherming van de Europese bemiddelaar na 3 jaar naar Banja Luka kan reizen, hoe kan een normaal mens zich dan in dit land vrij bewegen? Hoe reageren onze EU-autoriteiten ter plaatse dan bij overtredingen? Ik vraag me af of u desondanks projecten steunt wier nut, als ze dat al hebben, slechts een deel van de bevolking ten goede komt of helemaal in de zakken van oorlogswinstmakers blijven hangen? En als we onze principes en voorwaarden serieus nemen, moeten we overal waar verwoeste huizen staan de autoriteiten kunnen dwingen de bezitters terug te laten keren en hen dan financieel bij de wederopbouw te helpen. Voor een dergelijk goed gedrag van de plaatselijke autoriteiten zouden dan extra plaatselijke economische of schoolprojecten kunnen worden gefinancierd.
Op deze manier zouden onze belastinggelden heel effectief kunnen worden uitgegeven en van zo groot mogelijke nut zijn. Want zo creëert deze steun ter plaatse repatriëringsmogelijkheden voor vluchtelingen die bij ons zijn, wat ook een financiële verlichting voor onze gemeenten zou betekenen. Het volgens mij verkeerde uitgangspunt dat maar al te vaak bij Hoge Vertegenwoordigers te zien is, namelijk iedereen evenveel te geven en maar liever de ogen te sluiten voor grove schendingen van het akkoord van Dayton, stemt me niet hoopvol voor wat betreft het echt kunnen bereiken van het doorzetten van onze huidige denkbeelden.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, de verordening die vandaag wordt bestudeerd en aan uw Vergadering is voorgelegd voor advies, levert een belangrijke bijdrage voor de wederopbouw in het kader van het vredesproces.
Voor het consolideren van de vrede moeten de gevolgen van de oorlog worden uitgewist. De wederopbouw dient tegelijkertijd als stimulans voor de verzoening en is noodzakelijk.
In januari van dit jaar is de wederopbouw gestart met een noodhulpprogramma dat uit de PHARE-middelen werd gefinancierd. In 1996 is hier ongeveer 125 miljoen ecu voor uitgetrokken. De communautaire programma's betreffen alle prioritaire sectoren: huisvesting, werkgelegenheid, vervoer, energie, watervoorziening, telecommunicatie en gezondheidszorg. Er is grote prioriteit verleend voor de terugkeer van de vluchtelingen.
Het goedkeuren van de nu voorgelegde verordening moet de Unie de bijkomende middelen verschaffen die noodzakelijk zijn voor haar actie. Op initiatief van uw Vergadering zijn er drie begrotingslijnen gecreëerd op grond waarvan een totaal bedrag van 92 miljoen ecu wordt toegekend. Rekening gehouden met het dringende karakter van de wederopbouw kan er al een eerste tranche van 27 miljoen ecu worden vrijgemaakt.
In de tussentijd zijn er projecten vastgelegd voor het resterende bedrag. De begrotingslijn "hulp aan vluchtelingen" van 30 miljoen ecu zal zo spoedig mogelijk worden toegewezen, in overleg met het Hoge Commissariaat voor Vluchtelingen van de Verenigde Naties en de lid-staten.
Wat de voorgestelde amendementen betreft wil ik de volgende korte opmerkingen maken. Allereerst deelt de Commissie de wil van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid om zo spoedig mogelijk de overlegprocedure tot een goed einde te laten komen en wel om een snelle uitvoering van de hulp voor de wederopbouw te verzekeren. In dat opzicht staat de Commissie volledig achter amendement 17 op grond waarvan de aanbestedingen en de overeenkomsten uitgebreid kunnen worden tot de door het PHAREprogramma begunstigde landen, zoals ook reeds het geval is voor het TACIS-programma.
De Commissie is eveneens voorstander van de amendementen betreffende de duur van de toepassing van de verordening: amendement 6; de transparantie van de uitvoering: amendement 7; de voorwaarden voor de toekenning van de hulp: amendement 10 - die overigens overeenkomen met die in het aanvankelijke voorstel van de Commissie. Zij staat eveneens gunstig tegenover het principe van decentralisatie dat in het eerste gedeelte van amendement 14 wordt vermeld, en natuurlijk ook tegenover de periodieke informatie van het Parlement: amendement 21; en tegenover de comitologie: amendement 19. De Commissie gaat eveneens akkoord met het principe van het inlassen van een speciale opschortingsclausule ingeval van de niet-naleving van de voorwaarden voor de hulpverlening: hier spreek ik over amendement 11. Zij is echter niettemin van mening dat de voorgestelde procedure nogal log en waarschijnlijk weinig toepasselijk is.
De Commissie wenst de rol van het Parlement volledig in tact te laten en is derhalve voornemens om voor de Raad een verklaring af te leggen betreffende de snelle voorlichting van uw Vergadering volgens dezelfde procedure die ook voor de financiële samenwerking met Turkije overeengekomen is.
Daarentegen kan de Commissie zich niet verenigen met een nieuwe vaststelling van de begroting - en hier spreek ik over amendement 9 -, zij geeft er de voorkeur aan om vast te houden aan de traditionele en klassieke formule van de triloog en zij kan zich ook niet verenigen met een algemene vrijstelling van douaneheffingen of -rechten: amendement 16, hetgeen andere problemen met zich mee zou brengen. De bijkomende vermelding betreffende de controle en evaluatie - amendement 20 - lijkt ons evenmin noodzakelijk.
Tot slot, en hiermee sluit ik af, neemt de Commissie kennis van de overwegingen inzake het politieke proces in voormalig Joegoslavië. Het gaat om de amendementen 1 tot en met 5, 8, 12 en 13. De Commissie is echter van mening dat deze elementen al voldoende in aanmerking zijn genomen in de verordening zelf en in talrijke verklaringen van de Unie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 9.00 uur plaats.

Verzoekschriften in het parlementaire jaar 1995-1996
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0191/96) van de heer Gutiérrez Díaz, namens de Commissie verzoekschriften, over de beraadslagingen van de Commissie verzoekschriften in het parlementaire jaar 19951996.

Gutiérrez Díaz
Mijnheer de Voorzitter, hierbij leg ik deze Vergadering het verslag voor van de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement, met betrekking tot de periode tussen 14 maart 1995 tot 11 maart 1996.
In dit verslag wordt een uiteenzetting gegeven van het werk waarmee dan wel niet de hele Commissie verzoekschriften maar wel een vaste, actieve kern zich continu heeft beziggehouden, met de accuraat en ik zou zeggen professioneel uitgevoerde begeleidingswerkzaamheden die met accuratesse en gezag werden voorgezeten door de heer Newman.
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie verzoekschriften is een van de organen van de Europese Unie bij uitstek die in staat is, ons dichter bij de Europese burger te brengen. In de huidige periode, waarin de Verdragen betreffende de Unie door middel van de Intergouvernementele Conferentie nader worden bestudeerd, en waarin het idee van het Europese burgerschap een belangrijk item is, is de uitoefening van het petitierecht een van de meest concrete uitingen van het gegeven van de Europese burger. Dat is ons in ons werk gebleken toen we zagen, hoeveel burgers het Europees Parlement hun klachten, problemen en aanklachten hebben voorgelegd. Ofschoon dit aantal nog bescheiden is, wil ik erop wijzen dat we het afgelopen jaar 1.169 verzoeken in behandeling hebben genomen, waarvan ruim 600 ontvankelijk werden verklaard; als we echter bedenken dat een groot aantal van deze verzoeken door meerdere mensen ondertekend zijn - het zijn collectieve verzoeken -, dan hebben meer dan 700.000 mensen blijk gegeven van hun vertrouwen in ons Parlement, om hun klachten uiteen te zetten en om de bemiddeling van het Parlement te vragen.
Dit is dan ook een belangrijk onderwerp waarop ons Parlement met spoed en verantwoordelijkheid dient te reageren. Dan ben ik nu bij de eerste kwestie: de Commissie verzoekschriften moet via haar voorzitter de heer Newman regelmatig contact opnemen met andere parlementaire commissies of delegaties, om hen in kennis te stellen van de inhoud van de verzoekschriften, en tegelijkertijd om steun en informatie van hen te krijgen en hun standpunt te vernemen. Met het oog hierop zou ik de noodzaak willen onderstrepen dat alle commissies en delegaties aan de vragen van de Commissie verzoekschriften de aandacht schenken die deze verdienen, want op die manier kunnen we het vertrouwen dat de burgers ons schenken, honoreren. Deze verzoekschriften geven ons namelijk een indruk van de problemen die de Europese burgers hebben met de Europese wetgeving. Maar het is niet alleen dat. Dankzij de verzoekschriften kunnen we ook zien op welke punten de Europese wetgeving tekort schiet, op basis van die verzoekschriften waarop we geen antwoord kunnen geven omdat de rechtsgrondslag ontbreekt, terwijl we van mening zijn dat die eigenlijk zou moeten worden gecreëerd om op die verzoekschriften te kunnen reageren.
Mijnheer de Voorzitter, de problemen worden nog groter als we met de Europese Commissie moeten samenwerken. Feitelijk zijn wij grotendeels afhankelijk van de Europese Commissie om deze samenwerking te kunnen realiseren. Die samenwerking verloopt vaak stroef en traag. En dat wordt nog eens verergerd door het gebrek aan medewerking door de regeringen van de lid-staten, ten opzichte waarvan de Commissie, mijnheer de commissaris, soms al te toegeeflijk is. Telkens weer wordt er nagelaten om procedures aan te spannen wegens het niet naleven van de Europese richtlijnen.
Mijnheer de Voorzitter, ik acht het van belang dat de Commissie beseft hoe belangrijk het werk is dat wordt verricht door de Commissie verzoekschriften, die nu versterking heeft gekregen in de persoon van de Europese Ombudsman.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, zijn er nog vijf amendementen op dit verslag ingediend. Deze amendementen zijn van de hand van vijf zeer competente leden van de Commissie verzoekschriften. Ik moet zeggen dat ik het jammer vind, dat ze niet in de Commissie verzoekschriften zijn ingediend. Dan hadden we daarover kunnen nadenken en de tekst kunnen verbeteren. Staat u mij in elk geval toe, mijnheer de Voorzitter, om tot slot nog te zeggen dat ik het eens ben met amendement nr. 1, onder voorbehoud van één tekstuele wijziging die ik door middel van een mondeling amendement zal voorleggen op het moment van de stemming. De overige amendementen hebben zo goed als mijn volledige instemming, met name de nummer 4 van de heer Santini, een amendement dat erop is gericht de informatie de burger te laten bereiken. Het laatste amendement echter, de nummer 5 van de heer Santini, kan ik niet aanvaarden omdat het zou worden beschouwd als een beperking van het beginsel van het recht...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

Schmidbauer
Mijnheer de Voorzitter, beste dames en heren, de Commissie verzoekschriften is de commissie van het Parlement die direct contact onderhoudt met veel burgers van de Unie. Maar veel van de requestranten vinden het onbegrijpelijk dat het zolang duurt voordat hun verzoekschriften worden behandeld, laat staan dat er een oplossing wordt gegeven. Dat ligt aan de basisproblemen waar we het jaar na jaar weer over hebben en die tot op de dag van vandaag nog niet naar tevredenheid konden worden opgelost.
Ten eerste, het sinds jaren stijgende aantal verzoekschriften maakt het voor de Commissie verzoekschriften steeds moeilijker om haar werk af te krijgen. Ten tweede, nadat een verzoekschrift ontvankelijk is verklaard, wordt bij de Commissie om informatie gevraagd. Zij treedt ondertussen steeds vaker direct met de requestrant in verbinding en verkort zo de omslachtige weg via de nationale autoriteiten. Wanneer het echter gaat om duidelijke overtredingen van de lid-staten tegen het Gemeenschapsrecht, twijfelt ze veel te lang tot ze een verdragsovertredingsprocedure start.
Ten derde, de Raad houdt zich maar zelden aan de interinstitutionele afspraak om "vlot informatie te verstrekken" . Door een tactiek van aan het lijntje houden wordt geprobeerd om zaken te verdoezelen en op de lange baan te schuiven. Als de commissie probeert om de zaak door middel van eigen initiatief, dat wil zeggen door het inzien van akten te versnellen, wordt de briefwisseling met de Raad als zijnde vertrouwelijk verklaard en het inzien van de akten geweigerd. In zoverre is punt 7 van het verslag misschien toch nog veel te vriendelijk geformuleerd, want de wrevel over bureaucratische behandeling of vertraging krijgen wij als parlementariërs immers te voelen. Ik hoop dat we in de toekomst een manier vinden voor een efficiëntere verwerking van de verzoekschriften van de kant van de Commissie en de Raad.
Maar wie het verslag helemaal heeft gelezen, zal kunnen vaststellen dat in veel gevallen de requestranten recht kon worden gedaan. Deze positief afgesloten verzoekschriften geven ons leden van de Commissie verzoekschriften de moed om met alle kracht voor de belangen van onze medeburgers te blijven opkomen.

Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, tijdens het voorbije parlementaire jaar 1995-1996 heeft het Europees Parlement 1169 verzoekschriften ontvangen. De Commissie verzoekschriften heeft aan het einde van dat parlementaire jaar 823 petities in behandeling. Wat er met die petities gebeurd is, is weergegeven in dit merkwaardige verslag van de heer Gutiérrez Díaz die daar een zeer lezenswaardig verslag heeft van gemaakt. Het blijkt dat onze burgers heel wat problemen hebben met de werking van de interne markt. Het blijkt dat onze medeburgers zich beklagen over het slecht functioneren van het vrije verkeer van personen, meer bepaald bijvoorbeeld uitoefening van het verblijfsrecht bijvoorbeeld ook homologatie van diploma's. Het blijkt dat onze medeburgers zeer veel petities indienen rond de milieubescherming, meer bepaald het niet naleven van de richtlijn over de milieu-effectrapportage. Sommige petities hebben een groot aantal handtekeningen. Ik verwijs naar een petitie vanuit mijn land, vanuit Limburg, die 37.000 handtekeningen heeft gekregen in verband met de problematiek van de discrimatie tussen grensarbeiders uit Belgisch Limburg die in Nederlands Limburg gaan werken.
Het Verdrag van Maastricht heeft inderdaad het Europees burgerschap ingesteld. Eén van de meest concrete rechten voor de Europese burgers is het recht om een petitie in te dienen bij het Europees Parlement, en/of bij de Europese ombudsman. Daar wil ik namens mijn fractie drie bedenkingen aan vast knopen, mijnheer de Voorzitter.
Ten eerste, wat baat het uitvaardigen van een recht als de rechthebbende zich niet bewust is dat hij dat recht heeft? Wat helpt met andere woorden het recht om verzoekschriften in te dienen, als aan het bestaan van dat recht geen ruchtbaarheid wordt gegeven door het Europees Parlement. Om die reden is het nodig de Europese burgers grondiger en uitgebreider in te lichten over het artikel 138 D van het Verdrag. Maar informatie en communicatie volstaan natuurlijk niet als die zich beperken tot het meedelen van het petitierecht als dusdanig. Er moet daarbij ook duidelijk gemaakt worden in welke gevallen verzoekschriften kunnen ingediend worden en onder welke voorwaarden dit moet gebeuren. Ook denk ik dat wij dringend de bureaus van het Parlement in de lid-staten zouden moeten inschakelen in deze informatie.
Ten tweede, het afkondigen en alom bekendbaar maken van een recht heeft geen zin als de uitoefening van dat recht belemmerd wordt door gebrek aan middelen die zowel materieel als immaterieel zijn van aard. Verzoekschriften moeten met andere woorden binnen een redelijke termijn worden afgehandeld en dat is waar wij problemen mee hebben. Het is niet alleen een kwestie van infrastructuur en logistiek, die moeten ook verbeterd worden, maar wij stellen voor om de faciliteiten voor het secretariaat te vergroten zowel in personeel als in andere noodzakelijk infrastructuur.
Wij willen ook dat de burger die zijn petitie indient de best mogelijke behandeling krijgt voor zijn petitie. Daarom stellen wij voor om even te blijven stilstaan bij de situatie zoals die zich vandaag voordoet. Wij hebben ook vandaag 500 petities in behandeling die langer dan één jaar daar liggen. Wij hebben dus een achterstand voor een ganse periode in te halen en die achterstand inhalen vergt zowel een inspanning naar het versterken van het personeel toe als naar ons eigen vergaderritme toe. Daarom denk ik, moeten wij komen tot een beter vergadermoment zodanig dat wij efficiënter kunnen vergaderen, dat wij niet dubbel zitten met de andere parlementaire commissies en wij hebben mogelijkheden om dat te doen op donderdagnamiddag en vrijdagvoormiddag, want dan zijn er geen andere parlementaire commissies, met andere woorden wij moeten de burger ernstig nemen, wij moeten zijn petitie ernstig nemen en wij moeten als Parlement onszelf ook ertoe te verplichten om maximaal de achterstand die er nu is op korte termijn weg te werken en daarvoor de nodige maatregelen nemen.
Ik dank nog eens de rapporteur voor het uitstekende verslag dat hij heeft gemaakt en ik hoop dat het Parlement onze amendementen zal willen volgen.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, het recht van petitie is erg populair in de letterlijke zin van het woord, vooral als je als burger ernstige schendingen van een van de rechten, in dit geval het Gemeenschapsrecht, kenbaar kan maken. Het verslag van mijn collega en vriend en af en toe ook mijn voorzitter, Gutiérrez Díaz, is een weergave van dat populaire recht. De hoeveelheden verzoekschriften die zijn ingediend vorig jaar, over de duizend, valt mij eigenlijk tegen moet ik zeggen. Maar het wijst erop dat er toch in een behoefte wordt voorzien. De heer Chanterie heeft terecht gezegd, en de voorgaande sprekers ook, de afhandeling laat nog wel eens wat te wensen over. Er moet alles aan gedaan worden om de achterstand die daar door de benoemingsprocedure is opgelopen om die in te halen en ik sluit me onmiddellijk aan bij datgene wat de heer Chanterie heeft gezegd over de vergaderingen van de Commissie verzoekschriften. Mea culpa, mea culpa , mijnheer de voorzitter Newman, u ziet mij niet zo vaak, wel hier, maar niet in uw commissievergadering, want ik heb altijd tegelijkertijd ofwel Commissie externe economische betrekkingen of zeker buitenlandse zaken waarvan ik coördinator ben, dus ik kan jammergenoeg niet altijd deelnemen.
De interne markt blijkt niet altijd goed te werken, zeker niet naar behoren en ook de milieurichtlijnen blijken hier en daar wat problemen op te leveren. Vandaar dat vele het petitie-instrument op deze wijze aanwenden als extra controlemiddel op de kwaliteit van de wetgeving ter zake en om de uitvoering ervan na te gaan. Er zijn twee nuttige kanten aan het werk van de Commissie verzoekschriften, dat hoef ik u eigenlijk niet te vertellen, het Jaarverslag constateert hier en daar vooruitgang en legt terecht de vinger op de zere plekken. De behandeling van de verzoekschriften duurt te lang, dat heb ik al gezegd, en respons van andere commissies valt tegen. Terecht roept uw rapporteur de commissie op tot meer activisme richting het Hof van Justitie wanneer lid-staten duidelijk in gebreke blijven. Dat is de basis van de Europese rechtsorde. De Commissie, mijnheer de commissaris, is niet voor niets de hoedster van de Verdragen.
Tenslotte nog de ombudsman. Zijn Jaarverslag hebben wij weliswaar reeds besproken. Toch is het goed te benadrukken dat een nauwe samenwerking noodzakelijk is ten bate van de burger en de ingezetenen van de Unie. Dit is essentieel voor de toekomst van de Unie. Nogmaals, mijnheer Gutiérrez Díaz, dank voor uw verslag. Mijnheer de voorzitter van de Commissie verzoekschriften, ik hoop dat we elkaar vaker zien in uw eigen commissie.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn instemming en die van de Fractie De Groenen betuigen met het verslag van de heer Gutiérrez Díaz. De activiteiten van de Commissie verzoekschriften, die tot nu toe een van de belangrijkste verbindingsschakels is geweest tussen de burgers en het Europees Parlement, vormen samen met de instelling van een Europese ombudsman een belangrijk onderdeel van het recht op het burgerschap van de Unie zoals dat in de verdragen is neergelegd. De verzoekschriften die de commissie bereiken geven ons inzicht in de problemen waar de burgers mee worstelen; in het verleden hebben we dankzij deze verzoekschriften vaak belangrijke problemen kunnen behandelen, met name op het gebied van het milieu en het vrije verkeer. Ik sta volledig achter de in het verslag vervatte voorstellen en wil graag de volgende aanwijzingen benadrukken: meer samenwerking tussen de Commissie verzoekschriften en de andere commissies, waarbij de belangrijke aspecten van de verzoekschriften ook een wetgevend vervolg moeten krijgen; goede samenwerking tussen de Commissie verzoekschriften en de Europese ombudsman; een grotere inspanning van de Commissie en de Raad om gehoor te geven aan de problemen zoals de Commissie verzoekschriften die voorschotelt en zoals die uit de inhoud van de aan haar gerichte verzoekschriften naar voren komen; een klacht over de vertragingen en de spaarzame samenwerking met de lid-staten waarop de verzoekschriften betrekking hebben, en als laatste de noodzaak om de verzoekschriften snel en doeltreffend af te handelen.

Striby
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het parlementaire jaar 1995-1996 wordt gekenmerkt door de lange verkiezingsprocedure voor de Europese ombudsman. Enkele weken geleden heeft de heer Söderman overigens zijn eerste activiteitenverslag ingediend en men heeft een reële wil tot samenwerking kunnen vaststellen tussen de Europese ombudsman, een nieuwe instelling die door het Verdrag van Maastricht in het leven is geroepen, en onze Commissie verzoekschriften, die op haar lange ervaring kan bogen.
Deze ervaring geeft ons de mogelijkheid om de taak van de Europese ombudsman te evalueren en te beoordelen. Derhalve heeft de rapporteur kunnen vaststellen dat de behandelingstermijn van de verzoekschriften langer is geworden. Zelfs al kunnen deze vertragingen gedeeltelijk worden gewijd aan de lange verkiezingsprocedure van de ombudsman, is het desalniettemin toch gepast om uiterst waakzaam te zijn, want er moet worden vermeden dat er door procedurele hindernissen afbreuk wordt gedaan aan het petitierecht van de burger.
Bijgevolg heb ik een suggestie voor de organisatie van onze werkzaamheden. Voor zover de Europese ombudsman zijn taak vanuit Straatsburg uitvoert, de reglementaire zetel van dit orgaan, zouden wij heel goed de vergaderingen van onze commissie in Straatsburg kunnen plannen om enerzijds geleidelijk een gedeelte van de vertraging op te vangen en om anderzijds de nauwe samenwerking tussen het Europees Parlement en de ombudsman, beiden met zetel in Straatsburg, symbolisch te markeren.
De rapporteur onderstreept terecht - en ik blijf nog altijd op het vlak van de organisatie - de doeltreffende samenwerking met de Europese Commissie, die gestaag de aan haar voorgelegde klachten versneld uitvoert. Betreurd kan worden dat deze samenwerking op het niveau van de lid-staten soms op enige terughoudendheid botst, met name wanneer de lid-staat in kwestie door de aanklager verantwoordelijk wordt geacht het Gemeenschapsrecht te hebben overtreden.
Ik sta echter niet achter de wens van de rapporteur dat de Commissie de recalcitrante lid-staten meer moet vervolgen voor het Hof van Justitie onder gebruikmaking van artikel 169 van het Verdrag. Het is inderdaad belangrijk voor onze burgers om langdurige en complexe geschilfasen te vermijden, terwijl er door onderhandeling een gunstige afloop tot stand kan worden gebracht. De bemiddelaar dient op dat punt een belangrijke rol te spelen.
Wat de aard van de ingekomen en behandelde verzoekschriften betreft stelt men dit jaar een groot aantal klachten vast over de niet-naleving van de communautaire milieuwetgeving. U weet dat mijn fractie zeer bedacht is op het behoud van de volledige uitvoeringsbevoegdheden van de nationale soevereiniteiten en op de strikte naleving van het subsidiariteitsbeginsel. Op het vlak van het milieu is het belangrijk dat de Europese Unie een uitgebreide bevoegdheid heeft, juist op dat gebied dat per definitie geen grenzen kent. De recente gebeurtenissen, zoals de gekke-koeienziekte of de rampzalige situatie van de nucleaire onderzeeërs in de regio van Moermansk laten duidelijk de behoefte zien aan een krachtig en dwingend optreden op Europees vlak.
Als afgevaardigde uit de Elzas ben ik ook extra ontvankelijk voor de problemen waarmee de grensarbeiders te maken hebben. Een groot aantal van deze arbeiders wordt gediscrimineerd, met name zij die in Zwitserland werken. Ik zal altijd aandacht schenken aan deze moeilijkheden en ik hoop dat dit soort problemen uiteindelijk met bilaterale overeenkomsten zal worden opgelost.
Tot slot hoop ik dat de aanstelling van de ombudsman de verdediging van de rechten van de burger doeltreffender maakt. Op die manier zullen de publieke opinies van onze naties de werkelijkheid achter de opbouw van Europa beter waarderen, die, en dat moet worden erkend, veelal te traag gaat en te ver van de burger verwijderd is.

Newman
Mijnheer de Voorzitter, in mijn functie van commissievoorzitter wil ik de rapporteur, de heer Gutiérrez Díaz, gelukwensen met ons laatste jaarverslag. De heer Gutiérrez Díaz is een oudgediende in dit Parlement en zeer actief op een groot aantal gebieden, waaronder de Commissie verzoekschriften. Hij heeft dit verslag ingediend, gesteund door zijn grote ervaring met en kennis van ons werk, de door de indieners van verzoekschriften naar voren gebrachte kwesties en de wijze waarop wij hen trachten te helpen. De kwaliteit van het verslag getuigt van zijn ervaring en betrokkenheid.
Het is een algemeen erkend feit dat de Europese Unie te ver afstaat van de gewone burgers en daarom tracht onze Commissie verzoekschriften de barrières uit de weg te ruimen door alle burgers en ingezetenen het recht te geven om hun standpunten over ongeacht welke aangelegenheid voor te leggen of hun onder de bevoegdheid van de Europese Unie vallende klachten en grieven te uiten.
Ik wil geen dingen herhalen die reeds door de rapporteur en de andere sprekers in het debat gezegd zijn. Het is zonder meer duidelijk dat de onderwerpen die wij behandelen de landbouw, allerlei sociale kwesties en douanezaken betreffen. Er is een groot aantal verzoekschriften met betrekking tot het milieu ingediend, waarin meestal een vermeende inbreuk op de milieuwetgeving van de Europese Unie wordt geconstateerd. Verder hebben wij verzoekschriften ontvangen betreffende belastingzaken, het vrije verkeer en de erkenning van diploma's, toegang tot onderwijs, toegang tot werk, arbeidsomstandigheden, verblijfsvergunningen, overdracht van sociale rechten, grenscontroles voor al die mensen die trachten of getracht hebben van hun recht van vrij verkeer, hun rechten binnen de Europese Unie, gebruik te maken. Daarom doen wij ons best de indieners van verzoekschriften te helpen.
Wij worden echter met enkele problemen geconfronteerd waarvoor wij een oplossing moeten zien te vinden. Met steun van de leden van mijn commissie heb ik in de afgelopen periode geprobeerd het goede voorbeeld te geven bij het zoeken naar oplossingen. De commissie is veel opener dan voorheen het geval was. Het is thans eerder uitzondering dan regel dat wij verzoekschriften achter gesloten deuren behandelen. Het merendeel van onze werkzaamheden vindt in het openbaar plaats. Het is van groot belang dat de externe diensten van het Parlement, met name de buitenlandse bureaus van het Parlement, de informatieverstrekking, het inlichten van burgers en ingezetenen van de lid-staten over hun recht van petitie ernstig opvatten. In dat opzicht wordt niet genoeg gedaan, terwijl het wel van belang is.
In het recente verleden is menig lid van het Parlement dat geen zitting heeft in de commissie zich bewust geworden van de rol en het belang van de Commissie verzoekschriften: toen hun kiezers verzoekschriften indienden, zijn zij meegekomen om hen te steunen en zij hebben het zeer op prijs gesteld dat zij dat konden doen.
Mijn laatste punt is dat de lid-staten ons grootste probleem vormen. De ombudsman behandelt gevallen van vermeend wanbeheer bij het optreden van de communautaire instellingen of organen. De aan ons gerichte verzoekschriften betreffen doorgaans het feit dat de lid-staten de regels, verordeningen en wetten van de Europese Gemeenschap niet naar behoren uitvoeren, ten nadele van de burgers en ingezetenen. Wij krijgen geen medewerking van de lid-staten. Vertegenwoordigers van de Raad of van het Comité van Permanente Vertegenwoordigers komen geen commissievergaderingen bijwonen. Wij hebben problemen met de Commissie, maar onze voornaamste problemen bij het bieden van hulp aan burgers worden veroorzaakt door de lid-staten en dat is een van de redenen voor de vertragingen. Een van de redenen waarom verzoekschriften soms twee tot drie jaar onafgehandeld blijven is dat wij ze heen en weer moeten sturen naar de lid-staten, rechtstreeks of via de Commissie, om een antwoord te krijgen, om te proberen hulp en steun te krijgen voor de indiener van het verzoekschrift. De beste manier om burgers te steunen en ons te helpen in onze taak de burgers bij te staan is de lid-staten ervan te doordringen dat zij het recht om een verzoekschrift in te dienen bij het Europees Parlement - waarmee zij in een interinstitutioneel akkoord en in het Verdrag van Maastricht hebben ingestemd - ernstiger moeten opvatten.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, eigenlijk was dat een truc om te zien of het instituut verzoekschrift als zodanig functioneert. Ik had daar niets mee te maken, ik heb een verzoekschrift ingediend en hier ben ik dan, klaar om te praten. Het is een goed teken voor dit verslag dat het pad effent naar een ook voor deze activiteit nieuwe fase. Allereerst ook mijn felicitaties aan de heer Gutiérrez Díaz, die altijd een warmbloedige aanwezigheid in deze commissie is, een commissie die sommigen - wellicht ten onrechte - misschien dan niet direct als tweederangs beschouwen, maar toch in ieder geval wel als minder interessant dan andere.
Zelf ben ik voor bepaalde gevallen oprecht warm gelopen. Het geeft je het gevoel iets nuttigs te doen: soms lees je een verzoekschrift, je praat erover en je bereikt iets concreets. Als sommige Europese burgers, maar ook sommige collega's de werkzaamheden van deze commissie eens zouden kunnen bijwonen, zouden ze een nieuwe filosofie ontdekken waardoor ze het gevoel krijgen deelgenoot van het Europese democratische leven te zijn. Het recht verzoekschriften in te dienen is eigenlijk een geruststellende waarborg voor de burgers, bijna een soort van verzekering tegen de gewelddaden die de democratie kunnen belagen. Mijns inziens heeft de Europese Unie in een kader van vrijheid, veiligheid, vrede en vooruitgang de juiste formule gevonden om de burgers het gevoel te geven dat ze binnen en naast de instellingen aanwezig zijn.
Bovendien biedt het de mogelijkheid eventuele tekortkomingen in het communautaire recht aan te vullen. Ik vraag me echter wel af hoeveel burgers nu eigenlijk op de hoogte zijn van deze uitgelezen mogelijkheid. Ik citeer uit artikel 138 van het Verdrag: " Iedere burger van de Unie, alsmede iedere natuurlijke of rechtspersoon met verblijfplaats of statutaire zetel in een Lid-Staat heeft het recht om individueel of te zamen met andere burgers of personen een verzoekschrift tot het Europees Parlement te richten betreffende een onderwerp dat.." , enzovoorts.
Ik vraag me af: hoeveel mensen hebben toegang tot de Verdragen, hoeveel mensen zijn er bekend mee? Vandaar dan ook dat de burger op een praktische en concrete manier op de hoogte moet worden gebracht van deze mogelijkheid verzoekschriften in te dienen, en vooral van de manieren waarop en voorwaarden waaronder hij er toegang toe kan krijgen. We moeten echter ook duidelijk zijn over de rol van deze commissie. Goed, het is een tweederangs commissie, maar ze moet bij de burgers geen overdreven verwachtingen wekken. We moeten duidelijk aangeven binnen welke grenzen deze commissie mag en moet optreden. Daarom is het van belang contacten met de Europese ombudsman aan te knopen, samen te werken om gezamenlijk deze garantie, deze veiligheid voor de burgers op te bouwen. Op die manier zullen ook de middelen niet zo versnipperd worden, en zal tevens het aantal verzoekschriften dalen die vaak met een zin worden afgesloten waar de Europese burger een hekel aan heeft: onontvankelijk. Zoiets kan vervreemdend werken.
Mijn complimenten dus aan de rapporteur en aan voorzitter Newman, en aan iedereen die in dit instituut gelooft, dit instituut dat mijns inziens in de achting van de burgers zal stijgen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de balans die uw Vergadering ieder jaar opstelt van de van Europese burgers ontvangen verzoekschriften vormt een belangrijk moment om na te denken over de relatie tussen de Europese burgers en de instellingen van de Europese Unie.
Als de burger van de Unie een verzoekschrift indient bij het Europees Parlement stelt hij een verkeerde toepassing van de communautaire wetgeving aan de kaak, maar tegelijkertijd geeft hij ook blijk van het vertrouwen dat hij stelt in het Europees Parlement, en de overige instellingen, om het onrecht dat hem werd gedaan op te lossen.
Als wij het vertrouwen van de burgers niet willen beschamen en als wij willen dat de uitoefening van het burgerschapsrecht in hun ogen in Europa zinvol is, moeten wij alles in het werk stellen om de verzoekschriften grondig te behandelen en om de klachten van de burgers op zo kort mogelijke termijn te verhelpen.
Nu het debat in het kader van de intergouvernementele conferentie op gang is gekomen over de middelen om de burgers meer te betrekken bij de instellingen van de Unie moet een dergelijke rechtstreekse relatie tussen de burger en het Parlement worden gehandhaafd en aangemoedigd. Dankzij het uitstekende verslag van de heer Gutiérrez Díaz kan opnieuw worden vastgesteld dat de burgers veel verzoekschriften richten tot het Parlement en ik sluit mij hier aan bij de talrijke felicitaties aan het adres van de rapporteur voor zijn werk.
Deze verzoekschriften betreffen gevoelige domeinen voor onze burgers zoals de sociale zekerheid, het milieu, het belastingwezen, het vrije verkeer van personen, de erkenning van diploma's, om maar enkele van de belangrijkste te noemen die de burger zelf het diepst raken.
De Commissie is van mening dat het garanderen van de naleving van de communautaire wetgeving en het versterken van deze wetgeving ten dienste van de burger essentiële taken zijn.
De Commissie is verheugd over het feit dat het verslag van de heer Gutiérrez Díaz gewag maakt van een voortschrijdende samenwerking tussen de Commissie verzoekschriften en de Europese Commissie. Het opnemen van het petitierecht in het Verdrag is voor de Europese Commissie een bijkomende stimulans geweest om zo snel en zo duidelijk mogelijk te antwoorden op de vragen van het Europees Parlement inzake verzoekschriften.
Ik zou het nu nog kort willen hebben over het toezicht op de toepassing van het Gemeenschapsrecht en op de informatie die de Europese Commissie aan de Commissie verzoekschriften geeft. Ik zal beginnen met de inbreukprocedures daar deze kwestie al herhaaldelijk is opgedoken in het voorgaande debat en vanzelfsprekend ook in het verslag van de heer Gutiérrez Díaz is genoemd. Door zich uit te spreken over de jaarverslagen van de Commissie betreffende de toepassing van het Gemeenschapsrecht heeft het Parlement de op dat domein geboekte vooruitgang erkend, maar het heeft ook zijn wensen geuit waarvan de Commissie nota heeft genomen, met name wat versnelde inbreukprocedures betreft: ik kan u zeggen dat de Commissie zich erop zal toeleggen om de termijnen voor de overdracht van deze mededelingen aan de Commissie verzoekschriften te verkorten.
De Commissie heeft veel kritiek ontvangen op de lange inbreukprocedures en ook op de voorzichtigheid, die als overdreven wordt beschouwd, die de Commissie op dat vlak aan de dag legt. Ik ben echter van mening dat vermeld moet worden dat de Europese Commissie op het vlak van inbreuken discretionaire macht heeft en dat zij streeft naar coherentie van haar acties bij de uitoefening van deze discretionaire macht. De Commissie legt zich er bovendien op toe haar procedures te verbeteren zodat haar actie coherent en doeltreffend is.
Wat de lengte van de procedures betreft, waarover meerdere geachte afgevaardigden reeds hebben gesproken, kan ik namens de Commissie alleen maar melden dat zij, als hoedster van de Verdragen, alles in het werk stelt om de naleving van de toepassing van het Gemeenschapsrecht te garanderen, waarbij de criteria recht en objectiviteit gelden. De termijnen van de inbreukprocedures weerspiegelen tegelijkertijd de complexiteit van de te behandelen zaken, het grondig onderzoek van de Commissie van de argumenten die de lid-staten aandragen en de voortdurende zorg om, indien mogelijk, tot de correcte toepassing te komen van de communautaire wetgeving, zonder dat het noodzakelijk is om de zaak aanhangig te maken bij het Hof van Justitie. Het Parlement ontvangt gedetailleerde informatie over de actie van de Commissie op dat vlak door middel van een zeer interessant en zeer leerzaam jaarverslag van de Commissie over de toepassing van het Gemeenschapsrecht.
Wat de kwestie over de informatie aan de Commissie verzoekschriften betreft wil ik onderstrepen dat de Commissie altijd volledige en gedetailleerde informatie aan genoemde commissie heeft verstrekt. Zij houdt haar met name op de hoogte van de contacten met de nationale overheden. Dat wil echter niet zeggen dat de Commissie het recht heeft om vertrouwelijke documenten die uitgaan van de lid-staten voor te leggen, vooral in het kader van de procedure voorafgaand aan het geschil die betrekking heeft op de toepassing van het Gemeenschapsrecht. Ik kan u verzekeren dat de Commissie verzoekschriften van de Europese Commissie alle noodzakelijke informatie zal blijven ontvangen voor een doeltreffende behandeling van de verzoekschriften van de burgers.

Pex
Mijnheer de Voorzitter, er is iets mis in de orde van deze vergadering en daarom heb ik het woord gevraagd. Er is een uitstekend verslag aan de orde geweest en u heeft een uitstekend verhaal gehoord van de rapporteur en ook van de voorzitter van de Commissie verzoekschriften. U heeft ook een uitstekend verhaal gehoord van de commissaris. Maar degene die hier niet spreekt is degene die verantwoordelijk is voor een grote vertraging in het werk van de Commissie verzoekschriften en dat is de voorzitter van het Bureau van het Parlement die ook verantwoordelijk is voor het secretariaat-generaal. Alle vragen over een verbetering van de situatie zijn tot nu toe niet of onbehoorlijk beantwoord. Ik had het op prijs gesteld wanneer het Bureau van het Parlement in deze vergadering antwoord zou hebben gegeven op alle inhoudelijke argumenten die hier zijn geuit met betrekking tot de organisatie van het Parlement zelf, met betrekking tot de organisatie van het secretariaat, met betrekking tot de registratie van de petities. Er deugt veel niet in dit Huis en het heeft geen zin om weer volgend jaar bij elkaar te zitten en dan weer een uitstekend verslag te bespreken en dan te moeten constateren dat er weer niets veranderd is. Dat had ik graag willen zeggen, mijnheer de Voorzitter, en ik hoop dat u dat aan het Bureau overbrengt.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 9.00 uur plaats.

Overeenkomst inzake wetenschappelijke en technische samenwerking met Israël
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0250/96) van de heer Stockmann, namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, over het voorstel voor een besluit van de Raad (COM(96)0205 - C4-0311/96-96/0134(CNS)) betreffende de sluiting van de Overeenkomst inzake wetenschappelijke en technische samenwerking tussen de Europese Gemeenschap en de staat Israël.

Stockmann
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, men wil het standpunt van ons Parlement weten. Men wil het standpunt weten betreffende het besluit van de Raad over het sluiten van een overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de staat Israël over wetenschappelijke en technische samenwerking. De Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie heeft dinsdag met een grote meerderheid haar toestemming verleent en ik verwacht - of beter gezegd, ik adviseer - onze toestemming voor de ingediende overeenkomst morgen in de plenaire vergadering.
De overeenkomst tilt de langdurige, succesvolle samenwerking tussen Israëlische wetenschappers en onderzoeksinstellingen en die van de Europese Gemeenschap naar een nieuw plan. Israël kan deel gaan nemen aan de programma's van het vierde kaderprogramma voor onderzoek, behalve op het terrein van nucleaire veiligheid en visie. Voor de wetenschappers en instellingen van de Europese Unie staat de deelname aan Israëlische onderzoeksactiviteiten vrij.
De financiële bijdrage van Israël komt overeen met de bijdragen van de lid-staten van de Europese Unie in verhouding tot hun respectievelijke bruto binnenlands product. Daarmee neemt voor het eerst een nietEuropees land in hoge mate deel aan het kaderprogramma voor onderzoek van de Gemeenschap, en wel in een evenwichtige en op wederkerigheid berustende verhouding. De overeenkomst is in het belang van het Europees onderzoeksbeleid en dat wil ik hier benadrukken.
We zien in de Gemeenschap en over de hele wereld een toenemende internationalisering, zelfs globalisering van de ontwikkeling van onderzoek. Deze ontwikkeling ontstaat door de logica van differentiatie en toenemende specialisatie van het onderzoek zelf en door haar groeiende financieringsbehoefte. Tegelijkertijd moeten we echter helaas concluderen dat er een afnemende bereidheid tot nationale ondersteuning van de wetenschap is. Daarom moeten we nu meer dan ooit een synergie-effect zien te bereiken door een verbeterde internationale samenwerking op het gebied van onderzoek.
Israël heeft uitstekende competenties op een reeks onderzoeksgebieden. Ik verwacht nieuwe impulsen door een versterkte samenwerking, bijvoorbeeld op het gebied van de informatietechnologie, in de datacompressie en in de beeldverwerking, bij het medisch onderzoek, bij de immunologie, bij de epidemiologie en bij het onderzoek naar cardio-vasculaire ziekten, om maar enkele dingen te noemen. Ook voor de biotechnologie op het gebied van de neurobiologie en de biologische waterzuivering en ook voor de technische ontwikkeling van installaties voor het winnen van regeneratieve energie verwacht ik nieuwe impulsen.
De onderzoeksovereenkomst volgt op de pas geleden gesloten Middellandse-Zee-overeenkomst met Israël, waarin de wetenschappelijke en culturele samenwerking werd geregeld en een regelmatige politieke dialoog werd geïnstitutionaliseerd. Met beide overeenkomsten wil de Europese Unie ook een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het Middellandse-Zeegebied en het vredesproces in het Nabije Oosten stabiliseren.
Onze politieke boodschap luidt: we zetten ons in voor de intensivering van de betrekkingen en voor de continuïteit van het politiek handelen door bindende overeenkomsten en verdragen. En dat verwachten we ook van onze partners, en wel in elk opzicht.
Enkele opmerkingen voor de Commissie wil ik nog hieraan toevoegen. Ten eerste: bij toekomstige onderhandelingen moet de Commissie zich houden aan de bestaande afspraken van de Luns-Westerterpprocedure en ons doorlopend inlichten over het verloop van de onderhandelingen - dat was deze keer niet het geval. Ten tweede: Israël moet worden betrokken bij de evaluatie van het vierde kaderprogramma voor onderzoek evenals bij de discussie over de inhoud van het vijfde kaderprogramma. Ten derde: de Commissie onderzoek wenst regelmatig contact te hebben met de leden van de Commissie economische zaken van de Knesset die daar verantwoordelijk is voor het onderzoeksbeleid. Ten vierde: om het vredesproces en de verzoening in Israël te bevorderen zouden Israëlische en Palestijnse onderzoeksinstellingen in het bijzonder moeten worden gestimuleerd om samen in te schrijven op aanbestedingen. Ten vijfde: ik hoop dat er een brede informatiecampagne komt over de nieuwe mogelijkheden van de samenwerking in onze landen. De onderhandelingen over de overeenkomst met betrekking tot de maatregelen heeft lang geduurd, nu hopen we op een zo snel mogelijke implementering.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het uitstekende verslag van onze collega Stockmann over de overeenkomst inzake wetenschappelijke en technische samenwerking tussen de Europese Unie en de staat Israël legt duidelijk uit wat deze overeenkomst inhoudt en waarom hier zonder voorbehoud of twijfel voor moet worden gestemd. Het is een goede overeenkomst die past in het kader van lange onderhandelingen tussen onze Unie en Israël en die zowel voor de Israëliers als voor de Europeanen positief is daar iedereen van hun respectieve en collectieve inspanningen zal profiteren. Het is een belangrijk partnerschapsakkoord, gefinancierd door Europa en Israël, in het kader van het vierde kaderprogramma voor onderzoek. Het is overigens de eerste maal dat een niet-Europees land mag deelnemen aan communautair onderzoek. Omgekeerd zal Europa toegang hebben tot Israëlisch onderzoek en tot het onderzoeksprogramma.
Als voorzitter van de delegatie Europa-Israël ben ik hier verheugd over en keur ik de overeenkomst goed. Als Frans socialist zal ik zonder enige aarzeling vóór stemmen. Als vertegenwoordiger van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten verleen ik de steun van mijn fractie. Moeten de vragen en twijfels van een aantal van onze collega's ten opzichte van het vredesproces na de laatste Israëlische verkiezingen zomaar van tafel worden geveegd? Absoluut niet! Hun bezorgdheid, onze bezorgdheid is gegrond wanneer men het programma van de nieuwe premier leest, wanneer men naar de samenstelling van zijn regering kijkt en men bepaalde verklaringen hoort.
Natuurlijk is het niet aan Europa om de resultaten van een democratische verkiezing in een democratisch land te veroordelen. En vervolgens heeft niemand vandaag de dag het recht om vooruit te lopen op de resultaten van de discussies die net gestart zijn tussen deze nieuwe regering en haar buren. En is het beste middel om het vredesproces te steunen eigenlijk niet om de Europese aanwezigheid in het Midden-Oosten te vergroten, om het partnerschap met de Israëliers, de Palestijnen en hun Arabische buren te versterken? Onze overeenkomst inzake wetenschappelijke samenwerking past precies in deze ontwikkeling. Deze overeenkomst moet dan ook zo snel mogelijk in volle omvang ten uitvoer worden gelegd, en het Europees Parlement en de Knesset moeten door middel van de parlementaire delegatie Europa-Israël samenwerken en op de follow-up ervan toezien.
Er moeten middelen worden gezocht om de Palestijnen bij deze inspanningen en de resultaten ervan te betrekken. Vrede kan wel worden afgekondigd, maar moet wel in de praktijk worden omgezet. En om de vrede in de praktijk waar te maken, moet er zoveel mogelijk onderling worden samengewerkt. Is de overeenkomst inzake onderzoek naar de voorwaarden voor een beter leven vandaag de dag niet bijzonder symbolisch? Ik ben van mening van wel, en ik denk vooral dat wij daar alles voor moeten doen: ik wil nogmaals mijn gelukwensen overbrengen aan de heer Stockmann en ik vraag al onze collega's om morgen de overeenkomst van 25 maart goed te keuren.

Quisthoudt-Rowohl
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, staat u mij toe te beginnen met een citaat van professor Markel, de nieuwgekozen voorzitter van het Max-Planck-Instituut, die over de vloeiende grenzen van Europa schreef: " Het is zo belangrijk dat juist wij als vertegenwoordigers van wetenschap en onderzoek er zoveel mogelijk afstand van nemen om over Europa op een ruimtelijke begrenzende manier te spreken, omdat, om maar enkele argumenten daarvoor te noemen, bijvoorbeeld het huidige Israël heel duidelijk - wat het voor de rest ook nog is - ook Europees is."
In dit verband juich ik namens mijn fractie uitdrukkelijk de nu aan te nemen overeenkomst met Israël toe. We zullen nieuwe impulsen voor ons onderzoek krijgen en van de uitstekende competenties van de Israëlische onderzoekers profiteren.
Het Weizman-Instituut, een uitstekende academische instelling die al jaren een afvaardiging in Brussel heeft, bevestigt dat het onderzoek in Israël zich richt op Europa. Israël is het eerste land dat niet alleen maar profiteert. Met uitzondering van de programma's betreffende fusie en nucleaire veiligheid neemt het deel aan alle programma's van het vierde kaderprogramma. Per onmiddellijke ingang neemt Israël deel aan de aanbestedingen van de specifieke programma's.
Eén eis van Israël kan de EU - en mijn fractie houdt vast aan deze opvatting - niet inwilligen. Als niet-lid kan het geen stemrecht krijgen in de programmacommissies. Israël zal deskundigen inzetten als adviseurs voor het kiezen van de projecten en in een gezamenlijke commissie, de Onderzoekscommissie van de Europese Unie en Israël, zijn wensen en voorkeuren bekend kunnen maken.
Aangezien de eerste voorbereidingen voor het vijfde kaderprogramma net zijn begonnen, zal Israël de kans hebben om daarbij van begin af aan consultatief de invulling van de programma's mede te beïnvloeden en samenwerkingsovereenkomsten voor de toekomst vorm te geven. Om de samenwerking te begeleiden, zouden er op parlementair niveau, in het bijzonder door de twee verantwoordelijke commissies van de Knesset en de EU, regelmatige werkcontacten met elkaar moeten worden onderhouden.
Regelingen over de bescherming van het intellectueel eigendom werden in de overeenkomst opgenomen. Of ze voor beide partijen steeds bevredigend zijn, zal de praktijk moeten uitwijzen. Aangezien we ook voortdurend onze eigen wetgeving op dit gebied nog verfijnen - denk maar aan de veel besproken richtlijn over het patenteren van gentechnologisch gemuteerde organismen - zal over dit punt, bescherming van het geestelijk eigendom dus, bij de volgende overeenkomst eventueel opnieuw moeten worden onderhandeld.
De opgerichte taskforce "Water" zal voor Israël beslist van groot belang zijn. Een goed watermanagement draagt in het Middellandse-Zeegebied, in het bijzonder in het Nabije Oosten, ook bij tot de vrede tussen de landen. Israëls ervaringen op dit gebied, onder andere met ontziltingsinstallaties, zullen ons helpen om een van de grootste problemen van de volgende eeuw, dat wil zeggen de efficiënte watervoorziening van de bevolking, effectief te kunnen oplossen en zo bij te dragen aan de welvaart en de vrede in het hele gebied.
Na deze opmerkingen over de overeenkomst wil ik afsluiten met een woord van dank aan de rapporteur voor de goede en prettige samenwerking en met een tweede citaat van professor Markel: " Ze bestaat echt, de scientific community van de wereld, en ze kan een verbindend netwerk van geestelijke en intermenselijke betrekkingen spannen dat zelfs blijft bestaan waar nationale tegenstellingen, ideologische meningsverschillen, internationale conflicten en economische concurrentiebelangen de meeste mensen meedogenloos scheiden." Ik hoop dat deze onderzoeksovereenkomst niet alleen tot welvaart leidt, maar ook tot vooruitgang op het gebied van vrede en welzijn.

Malerba
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, met de onderhavige overeenkomst wordt voor het eerst een niet-Europees land - Israël - in verregaande mate betrokken bij een communautair kaderprogramma op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling. De overeenkomst kent Israël een bevoorrechte status toe, omdat dit het enige niet-Europese land zal zijn dat direct toegang heeft tot een uitermate strategisch programma van de Unie, terwijl het zelfs niet tot de Europese Economische Ruimte behoort. Dankzij deze overeenkomst zullen Israëlische onderzoeksinstellingen dus op voet van gelijkheid met de Europese kunnen deelnemen aan aanbestedingen voor de middelen die door de Europese Unie voor onderzoek worden uitgetrokken. We weten uiteraard dat de Israëlische onderzoeksinstellingen en de technici en onderzoekers in Israël uitmuntend zijn en veel capaciteiten bezitten; Israël is een land dat ook van particuliere multinationals investeringen en technologisch hoogwaardige activiteiten weet te betrekken.
De Europese Unie heeft Israël deze om zo te zeggen uitzonderingspositie toegekend en houdt daarbij rekening met de vergevorderde staat van het onderzoek in dit land, maar vooral ook met het politieke belang van de samenwerking met het oog op het vredesproces in het Midden-Oosten. Het vredesproces is duidelijk een hoeksteen van alle inspanningen die de Unie op het vlak van de ontwikkelingssamenwerking doet ten behoeve van de landen aan de zuidelijke oever van de Middellandse Zee; de Unie, en in het bijzonder dit Parlement heeft haar onvoorwaardelijke steun aan deze inspanningen gehecht. Het lijkt mij derhalve dat deze overeenkomst door Israël en zijn onlangs gekozen regering als een belangrijke opbrengst van het vredesproces moet worden beschouwd, en als een extra stimulans van de Europese Unie om voort te borduren op zijn inspanningen om betrekkingen van goed nabuurschap aan te knopen.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, collega's, wetenschappelijke en technologische samenwerking is de sleutel tot meer innovaties. Israël heeft hoogwaardig wetenschappelijk onderzoek en is technologisch zeer ontwikkeld en kan dan ook een meerwaarde voor de Europese Unie opleveren. Uiteraard is voor een succesvolle samenwerking een wederzijds belang noodzakelijk. Blijkbaar is dit met israël en de Unie het geval. Voor de industrie en ook voor het midden- en kleinbedrijf kan technologische samenwerking met Israël stimulerend zijn en nieuwe markten openen met name ook op het gebied van de zich ontwikkelende informatiemaatschappij en de multimedia. Dit kan leiden tot meer werkgelegenheid. De liberale fractie juicht deze samenwerking dan ook toe.
Toch heb ik een aantal vragen aan de commissaris. Ten eerste wat betreft het financieel memorandum. De enige en grootste kostenpost vormen de dienstreizen van ambtenaren en Europese deskundigen. Deze drukken op de begroting van de specifieke programma's van het vierde kaderprogramma en straks ook het vijfde. Het Parlement wijst regelmatig op de hoge beheerskosten van de programma's. Ik vraag de commissaris waarom deze ambtenaren en deskundigen business class vliegen, want ook Nederlandse regeringsfunctionarissen en wetenschappers vliegen regulier economy class . Zelf vloog ik twee weken geleden economy class naar de Verenigde Staten en ik kan u zeggen dat vliegt net zo snel en net zo veilig als business class .
Mijn tweede vraag. Is bij het opstellen van de begroting rekening gehouden met de vertaalkosten van alle formulieren, brochures en projectvoorstellen naar het Hebreeuws. Dit is geen Europese taal en zal dus een hoge kostenpost genereren.
En als laatste wil ik graag de procedure aan de orde stellen. De samenwerkingsovereenkomst is opgesteld door de Commissie en vertegenwoordigers van Israël. Het Parlement is tijdens de onderhandelingen daarbij noch geconsulteerd noch geïnformeerd en dat terwijl deze samenwerking toch een wezenlijke invloed op het vierde kaderprogramma heeft. Voor besluitvorming over het vierde kaderprogramma bestaat de codecisie-procedure met het Parlement. Waarom is het Parlement niet betrokken geweest of zelfs niet geïnformeerd ondanks bestaande afspraken volgens de procedure genoemd naar mijn illustere landgenoten Luns en Westerterp.

Holm
Mijnheer de Voorzitter, wat de overeenkomst tussen de EU en Israël inzake wetenschappelijk onderzoek betreft, ligt de zaak niet eenvoudig. Men heeft echter de belangrijke delen genoemd, die enorm positief zijn. Daarnaast is het goed dat het onderzoek van de EU niet alleen maar gericht is op de EU-landen, maar dat de EU er ook oog voor krijgt dat de wereld niet bij de grenzen van de Unie ophoudt - dat is enorm belangrijk. Het is ook goed dat de conclusies erop wijzen dat dit als een belangrijke bevordering van het vredesproces moet worden gezien.
Ik ben aan de andere kant ongerust over een deel van de inhoud van de overeenkomst. Hoewel het programma voor fusie en nucleaire veiligheid van de overeenkomst is uitgezonderd, moet men zich ervan bewust zijn dat Israël zeer zeker kernwapens heeft, hoewel het dat ontkent. Het is daarom belangrijk, erop te letten dat er niet "stiekem" toch middelen beschikbaar komen voor kernwapenonderzoek.
Ik wil er in dat verband ook op wijzen dat het al bijna tien jaar geleden is dat de onderzoeker Vanunu gevangen werd genomen nadat hij zich uitgelaten had over het Israëlische kernonderzoek. Het zou nu op zijn plaats zijn dat Israël Vanunu zo snel mogelijk vrijlaat.
Ten aanzien van sommige onderzoeksonderdelen van het vierde kaderprogramma kennen wij zekere aarzelingen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de biotechnologie en het ruimtevaartonderzoek. Dit onderzoek lijkt onschuldig, maar kan heel wel worden ontwikkeld en gebruikt op terreinen die absoluut niet in ons belang zijn. Net zo min als wij willen dat dit onderzoek in de EU plaatsvindt, willen wij dat dit geschiedt door middel van een overeenkomst met landen buiten de EU.
Wij zijn niet van plan om tegen de overeenkomst te stemmen, maar wij zijn van plan om ons van stemming te onthouden.

Ford
Mijnheer de Voorzitter, ik ben een groot voorstander van samenwerking op onderzoeksgebied tussen de EU en andere landen. Ik ben van mening dat degenen die een "Fort Europa" politiek voorstaan, waarbij de samenwerking beperkt wordt tot landen binnen de Unie, een fout maken. Wij moeten gebruik maken van de beste onderzoekers waar ook ter wereld, en dus ook in Israël. Ik sta derhalve zeer positief tegenover het goed opgestelde verslag van mijn collega, de heer Stockmann, aangezien de Israëlische regering 100 miljoen ecu, een derde van haar totale onderzoeksbudget, aan het programma bijdraagt. Zij betaalt zowaar voor deelname aan dit programma.
Wat dit verslag betreft, zijn er echter twee punten die mij met zorg vervullen. In de eerste plaats, en de heer Stockmann heeft dit ook al naar voren gebracht, heeft de Commissie verzuimd het Parlement behoorlijk te raadplegen en de Luns-Westerterp-procedure te volgen. Ik heb deze kwestie gisteren in de commissievergadering aan de orde gesteld en kreeg te horen dat de Commissie mij schriftelijk zou antwoorden. Ik neem aan dat de Commissie niet met stomheid geslagen is en dat het mij misschien wel zal lukken om vanmiddag al een antwoord te krijgen.
In de tweede plaats, ten gevolge van dit gebrek aan duidelijkheid wat betreft de raadpleging, doen zich op enkele gebieden problemen voor. Ten eerste heb ik, gezien de geheime aard van het Israëlische kernwapenprogramma, zoals tien jaar geleden door Mordechai Vanunu bekendgemaakt, bedenkingen tegen deelname van Israël aan sectoren van nucleair onderzoek. Ja, in het verslag staat dat nucleaire veiligheid en kernfusie zijn uitgesloten, maar dat omvat niet alle gebieden van het nucleair onderzoek waarmee de Europese Commissie zich, naar ik heb begrepen, bezighoudt. Ik ben een groot voorstander van het vredesproces. Momenteel verloopt het moeizaam. Ik ben natuurlijk blij dat wij in het eigenlijke Israël aan onderzoek deelnemen op andere, niet-nucleaire gebieden, maar het zou mijns inziens niet gepast zijn om EU-geld te bestemmen voor onderzoekcentra op de bezette Westoever of in het kader van een Israëlisch onderzoekprogramma toe te wijzen zonder dat de Palestijnen daarmee instemmen. Dat zou net zomin gepast zijn als wanneer EU-geld aan Turkije werd gegeven, dat besteed zou worden op het Turkse Noord-Cyprus.
De kwesties die ik naar voren heb gebracht, stemmen mij tot nadenken. Ik hoop dat de Commissie en de Raad mij op die punten kunnen geruststellen.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, deze overeenkomst biedt zowel Israël als de Europese Unie een grote kans. Laat me twee gebieden benadrukken: Israël loopt wereldwijd voorop op het gebied van de computerbeveiliging en de bestrijding van computervirussen. Ook op het gebied van de productie van educational software loopt Israël voorop. Meerdere multinationale softwarebedrijven hebben onderzoeksen ontwikkelingsinstellingen in Israël.
In mijn hoedanigheid als lid van zowel de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media als van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie ben ik zeer geïnteresseerd in de verbinding van onderzoek, onderwijs en scholing en nascholing. De door mij genoemde uitgesproken gunstige plaats van Israël voor wat betreft de educational software vormt voor de Europese Unie een ideaal gebied voor samenwerking. Als op geen ander gebied kunnen in deze voor de toekomstige scholing en bijscholing zo belangrijke sector de aspecten onderzoek en onderwijs op een heel concrete manier met elkaar worden verbonden.
De door de EU-Commissie gevormde taskforce " Multimedia and educational software" heeft reeds een meewerkende rol bij mogelijke projecten op dit gebied op zich genomen.
Vertegenwoordigers van de regering evenals van de ondernemingen van Israël nemen al deel aan conferenties van het Telematicacomité van de EU-Commissie. Israël neemt ook deel aan de voorbereidingen voor gezamenlijke projecten. De taskforce plant bovendien om nog dit jaar te beginnen met gezamenlijke workshops .
Het tweede gebied is de biotechnologie. Ook op dit voor Europa zo uiterst belangrijke gebied is Israël al ver gevorderd. Het kan Europa alleen maar tot voordeel strekken om met Israël dat bijvoorbeeld in de sectoren zaaigoedproductie en milieubiotechnologie uiterst actief is, op dit gebied samen te werken.
Ik juich het voornemen van de rapporteur om regelmatige contacten op te starten tussen de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie van het Europees Parlement en de voor de onderzoek verantwoordelijke Commissie economische zaken van de Knesset uitdrukkelijk toe. Op deze manier zou een effectieve begeleiding van de samenwerking en een evaluatie van de resultaten ook met de steun van STOA van het Europees Parlement mogelijk zijn.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik u bedanken, en in het bijzonder de heer Stockmann, voor de snelheid waarvan het Parlement blijkt heeft gegeven inzake de behandeling van dit dossier en voor zijn steun aan het voorstel van de Commissie. Het sluiten van een dergelijke overeenkomst inzake wetenschappelijke en technische samenwerking is voor de Europese Unie een belangrijke stap op weg naar een grotere samenwerking met Israël.
In dat opzicht zou ik allereerst drie bijzonder belangrijke punten willen onderstrepen. Ten eerste is deze overeenkomst gunstig voor beide partijen. Zoals uw rapporteur heeft uitgelegd zal het de Europese onderzoekers en ingenieurs in de gelegenheid stellen om hun capaciteiten te versterken en om samen te werken met teams die op talrijke domeinen uiterst deskundig zijn. Parallel met de start van het vierde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling biedt de overeenkomst de Israëliers ook toegang tot een volume, een potentieel en tot zeer belangrijke onderzoeksresultaten.
Ten tweede vertegenwoordigt deze overeenkomst, en de heer Stockmann heeft dit reeds onderstreept, de eerste deelname van een niet-Europees land aan de onderzoeksactiviteiten van de Unie. Om die reden kenmerkt de overeenkomst het belang dat de Unie hecht aan het versterken van de wederzijdse betrekkingen met Israël, in het bijzonder op het vlak van wetenschap en technologie. En om een aantal sprekers gerust te stellen voeg ik eraan toe dat het niet-nucleaire onderzoek, mijnheer Holm, en alleen het niet-nucleaire onderzoek, in deze overeenkomst aan bod komt. Deze overeenkomst zal grote gevolgen hebben op industrieel en economisch vlak.
Ten derde past deze overeenkomst in het kader van het nieuwe beleid van de Europese Unie ten opzichte van de Middellandse-Zeelanden.
Ik wil graag een aantal vragen beantwoorden die enkele sprekers terecht en met kennis van zaken hebben gesteld. Wat de te verstrekken informatie betreft over de stand van de onderhandelingen zegt men mij dat de diensten van de Commissie de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie al informatie hadden kunnen geven over het verloop van de onderhandelingen met Israël. Zoveel is zeker dat ik hier voor u de verbintenis kan aangaan dat de Commissie in de toekomst niet zal nalaten om het Parlement zo goed mogelijk op de hoogte te houden van de toekomstige onderhandelingen.
Wat de tweede vraag over de aanmoediging van Israëlische en Palestijnse onderzoekers betreft om samen deel te nemen aan openbare aanbestedingen, kan ik melden dat de Palestijnen en Israëliers voortaan gezamenlijk deel kunnen nemen aan het internationale programma voor wetenschappelijke en technologische samenwerking. Dat is activiteit nummer twee van het vierde communautaire kaderprogramma en er zijn vier grote domeinen waarop deze samenwerking kan plaatshebben: de hernieuwbare natuurlijke hulpbronnen, de landbouw en de landbouwindustrie, de geneeskunde en de gezondheidszorg, en de geavanceerde technologieën zoals informatica, biotechnologie, materialen en energie.
De derde vraag had betrekking op de deelname van Israël aan de evaluatie van het vierde kaderprogramma, hetgeen door onafhankelijke deskundigen zal worden uitgevoerd. In de overeenkomst is voorzien dat de Commissie een beroep kan doen zowel op Israëlische deskundigen als op deskundigen uit de lid-staten van de Europese Unie. De overeenkomst inzake wetenschappelijke en technische samenwerking met Israël zal in werking treden net voordat de voorbereiding voor het vijfde kaderprogramma begint. Waarschijnlijk zullen wij op dat moment nog maar over weinig resultaten van deze samenwerking beschikken. De beschikbare resultaten zullen desalniettemin zeker in overweging worden genomen, evenals de resultaten die zijn ontstaan op basis van andere samenwerkingskaders, bijvoorbeeld activiteit twee van het vierde kaderprogramma voor onderzoek.
De vierde vraag betrof de betrekkingen tussen het Europees Parlement, de Commissie en de Knesset. Het is niet aan de vertegenwoordiger van de Commissie om zich over dit punt uit te spreken.
Mevrouw Plooij-van Gorsel, ik kan u verzekeren dat wat de reis- en beheerskosten betreft dezelfde regels worden toegepast als de regels die gewoonlijk toepasbaar zijn op ambtenaren van de Commissie bij al hun activiteiten en dat er op dat vlak noch sprake is van afwijkingen, noch van passe-droit. Ik kan u ook verzekeren dat de kosten voor de vertaling in het Hebreeuws door Israëlische zijde worden gedragen.
En dan de zesde vraag over het probleem van de bezette gebieden. De Gaza-strook, de Westelijke Jordaanoever en de Golan-hoogte worden niet beschouwd als deel uitmakend van het grondgebied van Israël. Dat is het officiële standpunt van de Europese Commissie en de Europese Unie. En ook van de Israëlische regering. De overeenkomst inzake wetenschappelijke en technische samenwerking is dan ook niet van toepassing op die gebieden.
Naar mijn mening heb ik alle gestelde vragen beantwoord. Tot slot wil ik nog uiteenzetten dat behalve wetenschap en technologie, de versterkte samenwerking tussen de Unie, Israël en andere derde MiddellandseZeelanden in feite de betrekkingen van goed nabuurschap tussen deze staten verbetert. Een dergelijke overeenkomst is een bijkomende stap op weg naar vrede in dit gebied van de wereld. Evenals uw rapporteur wens ik ook dat de wetenschappelijke en technische betrekkingen tussen de Middellandse-Zeelanden onderling verder worden uitgebreid. Alleen dergelijke samenwerking biedt de mogelijkheid om de inspanningen voor de vrede op duurzame wijze te concretiseren.

Ford
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de commissaris een aantal vragen gesteld. Hij heeft mij tot op zekere hoogte gerustgesteld. Ik was niet erg gelukkig met al zijn antwoorden, maar ik kan hem tenminste complimenteren, omdat hij iets gedaan heeft dat voor sommige commissarissen ongewoon is - hij heeft namelijk getracht de vragen werkelijk te behandelen in plaats van een vooraf opgesteld betoog voor te lezen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Ford. Dat was wel niet een echte motie van orde, maar ik vind dat we op dit moment - het zit er al bijna op - het Reglement wel wat ruimer mogen interpreteren.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 9.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 19.35 uur gesloten)

