Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Ik deel u mede dat vanochtend dicht bij het Louise-Weissgebouw een verdacht pakje is gevonden. De Franse politie heeft in samenwerking met onze veiligheidsdiensten de toegang tot het gebouw versperd en een controle uitgevoerd, die gelukkig niets heeft opgeleverd.

Watson
Degenen onder u die al voor acht uur in het gebouw waren, zullen zeker hebben gemerkt dat er een verdacht pakje was gevonden op de binnenplaats van het Louise-Weissgebouw, wat de oorzaak was van een bomalarm. Er werd terecht besloten om de toegang tot bepaalde delen van het gebouw te verbieden en het personeel te evacueren naar een veilige plaats. Ik weet niet of dit een boosaardige poging was van mijn Italiaanse vriend Dell'Alba om ons weg te krijgen uit Straatsburg, of dat het mijn Britse conservatieve collega's waren die zich hadden vergist in de datum van het bezoek van president Chirac, of dat het een kerstpakket was met Belgische chocolaatjes die nu aan de muren van het binnenhof plakken. Wat ook de oorzaak was, er was veel verwarring en men wist duidelijk niet wat de voorschriften waren voor de ontruiming van het gebouw. Ik zou willen vragen dat aan de leden en het personeel een nota wordt rondgedeeld met in acht te nemen voorschriften in geval van evacuatie en dat in een dergelijk geval ook op de interne televisies, die over het hele gebouw verspreid zijn, wordt aangegeven wat er gaande is.

De Voorzitter
Geachte mijnheer Watson, ik denk dat dit niet alleen een terecht verzoek is maar zelfs een dure plicht. Wij moeten onze diensten vragen om zo gauw mogelijk een brandoefening te houden, als wij een keer hier in plenaire vergadering bijeen zijn. Eventueel kunnen we nog wel twee of drie maanden wachten, zodat de temperatuur en het klimaat van dien aard zijn dat deze oefening op optimale wijze kan geschieden.
Ik wilde u eveneens mededelen dat het gevonden voorwerp niet de heer Dell'Alba toebehoort en evenmin zijn vrienden, maar wel is zeker dat het deel uitmaakt van fotoapparatuur: daar is men naderhand achtergekomen, maar op het moment dat het voorwerp gevonden werd, heerste er nog onzekerheid, vandaar dat deze uitzonderlijke maatregel genomen is.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik zou nog willen opmerken dat deze week de veiligheidsmaatregelen bij het bezoek van de Franse president voorbeeldig waren en dat we allemaal heel tevreden waren over de ordelijke en veilige manier waarop dit is verlopen.
Ik zou echter ook willen zeggen dat de veiligheid in het Europees Parlement al sinds lange tijd een probleem is en dat het misschien zinvol zou zijn om een werkgroep op te richten om de leden van het Parlement te informeren over de mogelijkheden om hun veiligheid in het Europees Parlement te garanderen.

De Voorzitter
Ik denk, mijnheer Rübig, dat deze aansporing nauwlettend onder de loep moet worden genomen door onze quaestoren, zodat men het Bureau en ook de Conferentie van voorzitters desnoods maatregelen kan voorleggen.

Poos
Mijnheer de Voorzitter, u hebt gelijk. Het college van quaestoren komt inderdaad vanmiddag bijeen en dan krijgen alle afgevaardigden voor de volgende vergaderperiode een nota met instructies die zij moeten volgen in geval van ontruiming van het gebouw.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer Poos. Met deze vermelding heeft u indirect antwoord gegeven op de heren Watson en Rübig.

Verwelkoming
De Voorzitter
Geachte collega's, het doet mij bijzonder veel genoegen namens het Parlement een delegatie van de Nationale Volksvergadering van het Chinese volk te kunnen verwelkomen die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen. De delegatie is hier aanwezig om deel te nemen aan de zestiende interparlementaire vergadering van het Europees Parlement en de Chinese Volksrepubliek, die op 15 en 16 december in Straatsburg plaatsvindt.

Aan het hoofd van de delegatie staat mevrouw Li Shu-Zheng, ondervoorzitster van de commissie buitenlandse zaken van de Nationale Volksvergadering van de Chinese Volksrepubliek. De delegatie is samengesteld uit vijf leden van de Nationale Volksvergadering plus vier hoge functionarissen van het departement van buitenlandse zaken van de Chinese volksvertegenwoordiging. Het Europees Parlement en de Nationale Volksvergadering van het Chinese volk hebben in 1980 een rechtstreekse politieke dialoog opgestart, die in de loop der jaren is uitgegroeid en nu een rijk palet van vraagstukken behelst. Wij hopen thans van harte dat deze dialoog verder uitgediept wordt en dat onze samenwerking met de Chinese Volksrepubliek nog hechter wordt.
Hopelijk zal de zestiende interparlementaire vergadering een nieuwe fase in het wederzijds begrip inluiden en met het oog hierop wens ik u allen een positieve afloop van de vergadering binnen het Europees Parlement en een prettig verblijf in Straatsburg.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag het woord omdat u de agenda nu al aan de orde stelt. Ik had gedacht dat u eerst mededeling zou doen van de leden van het orgaan dat belast is met de opstelling van het handvest van de grondrechten. Ik had verzocht de namen van de leden van het Europees Parlement die door de Conferentie van voorzitters zijn benoemd ook officieel mee te delen aan het Parlement. Men heeft mij verzekerd dat de fungerend voorzitter van de Raad vanmorgen deze mededeling zou doen en dat de namen van de leden en plaatsvervangende leden van dit orgaan, voor zover ze behoren tot het Europees Parlement, in de notulen van vandaag zouden worden gepubliceerd. Het verbaast mij dat men u deze namenlijst niet heeft doen toekomen om hiervan mededeling te doen aan het Parlement. Want ook het publiek moet hiervan officieel op de hoogte worden gesteld. Het moet weten dat wij deze leden hebben benoemd om het Europees Parlement te vertegenwoordigen in dit orgaan, dat vrijdag zijn officiële werkzaamheden zal beginnen.
Ik verzoek u alsnog voor deze officiële mededeling te zorgen.

De Voorzitter
Geachte mijnheer Poettering, die mededeling kan ik doen zodra zij mij verstrekt wordt. U bent eerder van de gang van zaken op de hoogte gesteld dan ik. Maar goed, zodra ik de betreffende mededeling in bezit krijg, zal ik natuurlijk u en alle leden in dit Huis erover inlichten.

Klimaatverandering
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de resultaten van de Vijfde conferentie van de leden van de Kaderovereenkomst van de Verenigde Naties over klimaatverandering.
Ik geef het woord aan minister Hassi, vertegenwoordiger van de Raad.

Hassi
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het klimaatbeleid was tijdens het Finse voorzitterschap een van de hoofdkwesties op het gebied van milieu. Ik vind het belangrijk te beseffen dat het klimaatbeleid waarschijnlijk gedurende de hele volgende eeuw een van de grootste uitdagingen van de hele aarde en de hele mensheid zal zijn. Het Europees Parlement constateert in zijn resolutie zeer terecht dat de verplichtingen tot nu toe onvoldoende zijn om de opwarming van het klimaat te kunnen beperken tot anderhalve graad in de komende eeuw en dat er nieuwe verplichtingen nodig zijn naast de al bestaande.
Desondanks is ook het realiseren van de huidige verplichtingen al een enorme klus. De voorbereiding op de COP 5 in Bonn was voor Finland een belangrijke zaak. In het algemeen was de Unie tevreden over de resultaten van de COP 5. In talrijke zaken werd vooruitgang geboekt. Bovendien werd overeenstemming bereikt over een actieprogramma waarmee mijns inziens op de volgend najaar in Den Haag te houden zesde conferentie van de deelnemers aan de klimaatovereenkomst (COP 6) de nodige besluiten kunnen worden genomen, zodat het protocol van Kyoto geratificeerd kan worden. Op communautair niveau heeft Finland, om het klimaatbeleid in andere beleidssectoren te integreren, onder andere milieustrategieën opgesteld op het gebied van energie, verkeer en landbouw. Men moet beseffen dat deze strategieën pas de eerste stap zijn in een hopelijk duurzaam proces om klimaatstrategieën te realiseren en te ontwikkelen.
Een van de belangrijkste besluiten die dit najaar zijn genomen, is de verplichting van de Top van Helsinki volgens welke de Gemeenschap en de lidstaten het protocol van Kyoto willen ratificeren voor de Rio+10-bijeenkomst in 2002, en het feit dat de Gemeenschap alle noodzakelijke maatregelen neemt om de ratificatie mogelijk te maken. Finland heeft ook een uitvoerige dialoog gevoerd met vertegenwoordigers van zowel de NGO's als het bedrijfsleven. Naar onze mening garandeert een veelzijdige verbintenis met het klimaatbeleid op de lange termijn de beste oplossing.
Hoewel ik zei dat de al genomen besluiten het mogelijk maken dat op de volgend najaar te houden zesde conferentie van de deelnemers aan de klimaatovereenkomst de nodige resultaten zullen worden geboekt, moet er nog veel werk worden gedaan. Zeer belangrijk voor de Unie is het slaan van een brug naar de ontwikkelingslanden, het streven naar oplossingen die ook in de ogen van de ontwikkelingslanden rechtvaardig zijn en die win-win-oplossingen zijn waarbij zowel de ontwikkeling als het milieu winnen. Belangrijke kwesties voor de ontwikkelingslanden zijn het creëren van voorwaarden om over emissies te rapporteren, het ontwikkelen van de algemene actiebereidheid van deze landen en ook het bevorderen van de technologieoverdracht. Bij dit werk moet specifieke aandacht worden geschonken aan de positie van de allerarmste landen.
Er moet ook nog veel gedaan worden aan het ontwikkelen van de regels van de mechanismen van Kyoto. Belangrijke kwesties zijn bijvoorbeeld de stemverhouding bij de mechanismen van Kyoto en het zogeheten flexibele emissieplafond dat de Europese Unie heeft voorgesteld. De Europese Unie moet er volgend jaar alles aan doen om oplossingen te vinden die voor het milieu en de emissiereductie zo doeltreffend mogelijk zijn en die op brede schaal kunnen worden gedragen, zodat er een overeenkomst kan worden gesloten over de regels voor de mechanismen van Kyoto en de regels voor de naleving van de overeenkomst.
Het is naar mijn mening een zeer belangrijke zaak dat kernenergie niet aanvaard kan worden als methode die wordt toegepast bij de projecten CDM en Joint Implementation. De milieuministers die op de COP 5 bijeenkwamen hadden over deze zaak een zeer stevige mening. Het is echter natuurlijk een zeer uitdagende taak in te grijpen in de trend van de eigen broeikasemissies die momenteel stijgende is, terwijl die daarentegen dalende zou moeten zijn. Wij hebben nog nieuwe maatregelen in de Unie en de lidstaten nodig. Het invoeren van een milieuheffing is hierbij een van de belangrijkste zaken. Ook de initiatieven van de Commissie voor een communautair actieprogramma en het geplande voorstel voor het ontwikkelen van een intern stelsel voor de handel in emissierechten zijn stappen in de goede richting.

De Voorzitter
Ik dank u, mevrouw Hassi.
Ik geef het woord aan mevrouw Wallström, lid van de Commissie.

Wallström
Dank u voor deze uitnodiging om het standpunt van de Commissie uiteen te zetten over de resultaten van de Conferentie van Bonn over klimaatverandering.
Een jaar geleden hebben de bij de Kaderovereenkomst inzake klimaatverandering aangesloten leden een tweejarig werkprogramma vastgesteld, het actieplan van Buenos Aires. Dit actieplan moet resulteren in beslissingen over de onopgeloste kwesties binnen het protocol van Kyoto op de zesde Conferentie van de partijen, die over precies een jaar zal plaatsvinden in Den Haag. In dit opzicht was onze belangrijkste doelstelling in Bonn om belangrijke vorderingen te maken op technisch gebied. Het was van het begin af aan duidelijk dat we de belangrijkste politieke beslissingen zouden uitstellen tot de zesde Conferentie van de leden. Maar ik geloof dat we inderdaad belangrijke technische vorderingen hebben gemaakt.
Het belangrijkste politieke aspect van COP5 was de oproep van bondskanselier Schröder om ervoor te zorgen dat het protocol uiterlijk in het jaar 2002 in werking treedt. Het verheugt me dat de Europese Unie deze oproep heeft ondersteund samen met vele andere partijen. Dit betekent dat er nu een duidelijk tijdschema is vastgesteld waardoor de partijen onder grotere druk komen te staan om een succes te maken van COP6. Ik roep alle partijen op om ervoor te zorgen dat ze het ratificatieproces onmiddellijk na COP6 kunnen beginnen. In dit opzicht was de beslissing van de partijen in Bonn om het proces in de komende jaren te bespoedigen van groot belang.
Laat ik nu ingaan op enkele kwesties die we hebben besproken in Bonn. De belangrijkste onopgeloste kwesties in het protocol van Kyoto zijn de regels en voorwaarden voor de toepassing van de Kyoto-mechanismen en de uitwerking van een uitgebreide regelgeving voor de naleving van het protocol. De flexibele mechanismen van Kyoto, te weten handel in emissierechten, gezamenlijke implementatie en het mechanisme voor milieuvriendelijke ontwikkeling, maken deel uit van het protocol.
Zoals algemeen wordt erkend, kunnen ze mogelijk bijdragen tot een hoger rendement van de acties tegen klimaatverandering. Het spreekt vanzelf dat een dergelijk systeem moet worden aangevuld met een strikte regelgeving voor de naleving, inclusief bepalingen betreffende de niet-naleving van afspraken.
In het licht van het moeilijke internationale onderhandelingsproces was het een behoorlijk succes dat we concrete ontwerpteksten hebben kunnen opstellen voor de onderhandelingen over de Kyoto-mechanismen en de naleving van het protocol. Ze zullen de basis vormen voor verdere onderhandelingen in de komende maanden. Zonder dit resultaat zou het erg moeilijk zijn geworden om beslissingen te nemen op de zesde Conferentie van de leden.
We hebben ook veel vooruitgang geboekt op gebieden als capaciteitsopbouw, technologieoverdracht en aanpassing aan de gevolgen van klimaatverandering. Op deze bijeenkomst is nogmaals duidelijk gebleken hoe belangrijk het is om evenzeer vooruitgang te boeken op terreinen die belangrijk zijn voor de industrielanden als op terreinen die belangrijk zijn voor de ontwikkelingslanden. Daarom moet het proces een evenwichtige mix zijn van kwesties die betrekking hebben op het protocol van Kyoto en kwesties die verband houden met de Kaderovereenkomst inzake klimaatverandering.
We moeten goed beseffen dat COP6 enkel een succes kan worden als we op beide terreinen belangrijke resultaten boeken en op die manier industrielanden en ontwikkelingslanden dichter bij elkaar brengen.
Een ander succes was de voortzetting van de gezamenlijke activiteiten in het kader van het protocol. Deze projecten worden gefinancierd door industrielanden en kunnen alleen maar bijdragen tot de bevordering van capaciteitsopbouw in en technologieoverdracht naar ontwikkelingslanden en economieën die zich bevinden in een overgangsproces.
Dit brengt me op een heel belangrijk punt dat het Parlement ook aan de orde heeft gesteld in een resolutie, namelijk de vraag of kernenergie in aanmerking komt voor projecten in het kader van het mechanisme voor milieuvriendelijke ontwikkeling. Ik ben van mening dat kernenergie te veel veiligheids- en milieuproblemen met zich meebrengt om de verspreiding ervan in de ontwikkelingslanden te bevorderen met het mechanisme voor milieuvriendelijke ontwikkeling. Er zijn uitstekende alternatieven voorhanden, zoals hernieuwbare energiebronnen en maatregelen voor energie-efficiëntie, die veel meer beantwoorden aan het doel van dit mechanisme, namelijk de bevordering van duurzame ontwikkeling.
Laat ik nu ingaan op enkele andere omstreden punten. Het voorstel van de EU voor een duidelijke maximumgrens aan het gebruik van de Kyoto-mechanismen is niet officieel behandeld op de vijfde Conferentie van de leden, maar is wel veel besproken in de wandelgangen.
We blijven onverminderd achter het doel staan van deze voorstellen, namelijk de garantie dat iedere partij minstens een aanzienlijk deel van zijn CO2-doelstellingen realiseert in eigen land en geen buitensporig gebruik maakt van de Kyoto-mechanismen. Op die manier kunnen we zorgen voor eerste technologische aanpassingen en gedragsveranderingen als voorbereiding op veel ambitieuzere CO2-reductiemaatregelen in de toekomst.
Bovendien moeten de Kyoto-doelstellingen worden bereikt door reële reducties van CO2-uitstoot, en niet door quota's van andere landen te kopen, die hier maar al te graag op ingaan in tijden van economische achteruitgang - het bekende probleem van de hete lucht. Vandaar de noodzaak om een grens te stellen aan de emissiequota die een land kan verkopen. Een beslissing over deze zinvolle milieumaatregel moet worden genomen op de zesde Conferentie van de leden als onderdeel van het totale maatregelenpakket. Het standpunt van de Commissie over de noodzaak van maximumgrenzen is niet gewijzigd.
Een ander belangrijk aspect op de vijfde Conferentie van de leden waren de vrijwillige toezeggingen van ontwikkelingslanden. Het is belangrijk dat ontwikkelingslanden als Argentinië en Kazachstan het initiatief nemen om hun uitstoot van broeikasgassen te verminderen. In het licht van hun vooruitzichten op economische groei is de betrokkenheid van deze landen bij internationale acties tegen klimaatverandering buitengewoon belangrijk. Het is hoe dan ook van cruciaal belang dat we het proces in goede banen leiden. We moeten vermijden dat men op buitensporige wijze gebruik maakt van de vrijstellingen van milieuverplichtingen die worden verschaft door de flexibele mechanismen van Kyoto, want hierdoor zou de reële reductie van emissies in het gedrang komen.
Ik hoop dat ik over ongeveer een jaar kan terugkomen naar het Parlement om verslag uit te brengen over een geslaagde zesde Conferentie van de leden. In die tussentijd zal de Commissie niet alleen een actieve rol blijven spelen in de onderhandelingen maar zich ook bezighouden met communautaire maatregelen. In het kader van het actieprogramma tegen klimaatverandering, dat ik in oktober heb aangekondigd in het Parlement, houdt de Commissie zich thans in de eerste plaats bezig met de opstelling van een prioriteitenlijst voor maatregelen op het gebied van klimaatverandering. Deze lijst zal worden voorgelegd aan de Milieuraad in maart. Ik doe ook alles om ervoor te zorgen dat de Commissie in maart een groenboek over de handel in emissierechten binnen de Europese Gemeenschap goedkeurt. Dit groenboek zal de basis vormen voor een uitvoerig debat met alle betrokken partijen over een beleidsplan dat gericht is op de verdere vermindering van de economische kosten die voortvloeien uit de bestrijding van broeikasgassen.
We moeten nog een heleboel werk verzetten, zowel op technisch als op politiek gebied, om het protocol van Kyoto te implementeren als een eerste stap in de strijd tegen klimaatverandering. Ik zou mijn waardering willen uitspreken voor uw aanhoudende inspanningen om overal in Europa de aandacht te vestigen op het belang van de strijd tegen klimaatverandering en ook uw tegenhangers in andere landen hierop te wijzen, in het bijzonder het Amerikaans congres.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Raadsvoorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, op het einde van deze eeuw speelt het thema milieubescherming een belangrijke rol, wat in het licht van de enorme milieuproblemen ook niet meer dan normaal is. Het is waar dat we op vele terreinen vooruitgang hebben geboekt, en sommige milieuproblemen, zoals de watervervuiling, zijn afgezwakt. Maar het grootste milieuprobleem waarmee onze planeet in de volgende eeuw zal worden geconfronteerd is verre van afgezwakt, het wordt juist iedere dag groter. De mensheid produceert nu dubbel zoveel schadelijke broeikasgassen als de aarde op termijn kan verdragen. De landen van de Europese Unie hebben een groot aandeel in het broeikaseffect. Als we nu niet in actie komen, zullen we in de volgende eeuw te maken krijgen met dramatische problemen.
Het gaat daarbij niet alleen om het bekende probleem van de zeespiegelstijging en de verdwijning van kleine eilanden of de overstroming van laaggelegen gebieden in bijvoorbeeld Bangladesh of Nederland. Het gaat ook om het oprukken van woestijnen, om de toename van tropische wervelstormen, waarvan we de vernietigende werking al duidelijk hebben kunnen ondervinden in de laatste jaren. Dit zal allemaal leiden tot de toename van vluchtelingenstromen. Er zijn nu al meer milieuvluchtelingen dan oorlogsvluchtelingen. Daarom raakt dit ook ons in Europa heel sterk.
Ook de overstromingsrampen in Frankrijk en elders hebben laten zien dat we in de problemen komen als we niet snel handelen. Sommige deskundigen waarschuwen zelfs voor de toename van tropische ziekten als malaria in onze gematigde klimaatzones. Alle serieuze wetenschappers zeggen dat we op termijn de schadelijke uitstoot met 50% moeten reduceren. Voor ons in de industrielanden en de Europese Unie betekent dit dat we veel meer dan 50% moeten reduceren, omdat we rekening moeten houden met de gerechtvaardigde belangen van de ontwikkelingslanden en de bevolkingsgroei. Daarom ben ik van mening dat het protocol van Kyoto slechts een eerste stap in de goede richting is. In geen geval mogen we ons via achterdeurtjes onttrekken aan de tenuitvoerlegging ervan.
Het Europees Parlement ondersteunt het standpunt van de Raad en de Commissie dat de industrielanden in de eerste plaats hun eigen schadelijke uitstoot moeten verminderen. De flexibele mechanismen van het protocol van Kyoto dienen slechts als aanvulling hierop. Dit geldt met name voor het zogenoemde clean development-mechanisme. Natuurlijk is het een goede zaak wanneer industrielanden of bedrijven uit industrielanden investeren in energie-efficiëntie en hernieuwbare energiebronnen in de ontwikkelingslanden. Dit kan echter niet in de plaats komen van de verplichting om te zorgen voor een vermindering van schadelijke uitstoot in de industrielanden zelf.
De industrielanden, ook de lidstaten van de Europese Unie, produceren per hoofd van de bevolking een veelvoud aan schadelijke gassen van wat de aarde op termijn kan verdragen. Op de Conferentie in Bonn hebben Raad en Commissie een constructieve rol gespeeld. Vooral de toezegging dat het protocol van Kyoto uiterlijk in het jaar 2002 zal worden geratificeerd moet worden toegejuicht.
De Conferentie van Bonn was geen mislukking, zelfs al hadden er eigenlijk grotere stappen moeten worden genomen, gelet op de dramatische toestand. Wat mij in Bonn vooral heel aangenaam heeft verrast, is de constructieve rol van het bedrijfsleven. Veel bedrijven erkennen nu dat klimaatbeheersing ook economische perspectieven biedt, dat men hiermee geld kan verdienen en banen kan creëren. Dit neemt niet weg dat er voor de allesbeslissende conferentie in Den Haag nog een heleboel moet gebeuren.
Het is buitengewoon belangrijk dat de Commissie haar geloofwaardigheid niet verliest. We kunnen enkel geloofwaardig zijn als we ons huiswerk goed doen en onze eigen verplichtingen nakomen. In sommige landen is de uitstoot van schadelijke stoffen weliswaar een beetje verminderd, maar er zijn op dit punt nog geen echte modelstaten. Wat ik bijzonder zorgwekkend vind, is dat in milieuvriendelijke landen als Denemarken en Zweden de uitstoot van schadelijke stoffen thans enorm toeneemt. Dit heeft misschien, met name in Zweden, te maken met het feit dat men geen gebruik meer wil maken van kernenergie. Ik vind dat we hier heel openlijk over moeten spreken. Ik geloof niet dat kernenergie de oplossing is voor alle problemen. Maar wat we vooral niet willen is dat nucleaire technologie wordt geëxporteerd naar onveilige landen en men op die manier zijn eigen verplichtingen tracht te ontlopen.
Het afstappen van kernenergie, zoals dit thans in sommige Europese landen wordt voorbereid en uitgevoerd, vergroot het probleem. We moeten ook beseffen dat een verhoging van CO2-emissies niet bevorderlijk is voor onze geloofwaardigheid.

Hulthén
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Hassi, vertegenwoordiger van de Raad en mevrouw de commissaris, ik denk dat de meesten onder ons bijzonder opgetogen waren reeds tijdens de hoorzittingen van de commissarissen te horen dat de strijd tegen de klimaatverandering een van de prioritaire actiegebieden van commissaris Wallström was. Ik denk dat dit milieuprobleem de meeste burgers en de publieke opinie interesseert, omdat er inderdaad ongerustheid bestaat over de heersende klimaatverandering. Alle milieurampen die we de laatste tijd gezien hebben, zetten ons aan het denken over de wereld waarin we leven, maar ook over de invloed die wij zelf op deze wereld hebben.
Niet het bewustzijn van de klimaatverandering ontbreekt, maar de concrete uitvoering van maatregelen. Tijdens onze discussies krijgen wij het gevoel dat er steeds weer stokken in de wielen worden gestoken en er zijn al ontelbare conferenties geweest waar de leiders van deze wereld gepoogd hebben een gemeenschappelijke strategie te vinden, maar tot nog toe werden slechts weinig concrete maatregelen genomen. Dit is wellicht niet zo vreemd, omdat de klimaatverandering niet het enige probleem is dat in deze wereld moet worden opgelost. Honger, armoede en de onrechtvaardige verdeling van lasten zijn nog steeds acute problemen in vele delen van de wereld. In andere delen, het rijkere deel van de wereld, ons deel dus, hebben wij het er zelf moeilijk mee onze welvaart prijs te geven om de problemen te kunnen oplossen. Het wordt steeds ingewikkelder en er worden geen standpunten ingenomen.
Zoals de heer Liese zei, waren onze verwachtingen met betrekking tot de laatste COP-bijeenkomst in Bonn niet zo hooggespannen, maar we hadden toch gehoopt dat de EU, de VS en alle andere partijen een constructiever resultaat hadden bereikt dan wat nu het geval is. Dat is ook de reden waarom wij deze resolutie nu indienen om de ontwikkeling een duwtje in de rug te geven. Wij zijn ervan overtuigd dat er meer moet gebeuren in een sneller tempo, zowel in de lidstaten als in de Unie en op wereldniveau. Wij willen ook binnen de Unie nog steeds de motor zijn opdat meer maatregelen worden genomen. Wij steunen daarom de beslissing van de Unie om het protocol van Kyoto uiterlijk in 2002 in werking te laten treden. Wij zijn voorts van mening dat getreuzel met de beslissing inzake ratificatie in bepaalde landen ons er niet van mag weerhouden een gezamenlijke ratificatie met de landen die een besluit terzake hebben genomen, te overwegen. Waarschijnlijk geraken sommigen die geen standpunt durven innemen daardoor achterop, maar het is de enige manier om te proberen vooruit te komen.
In dit verband zou ik mevrouw Wallström en mevrouw Hassi willen vragen wat hun standpunt is met betrekking tot ons amendement 2, waarin wij eisen dat de ratificatie tijdens de zesde conferentie gebeurt. Wat betekent dit concreet? Betekent het dat de EU als unie bekrachtigt? Of betekent het dat elke lidstaat afzonderlijk op dat ogenblik bekrachtigt? Het verheugt mij dat commissaris Wallström en mevrouw Hassi als vertegenwoordiger van de Raad bevestigd hebben dat kernenergie niet tot de duurzame energiebronnen behoort.

Ries
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, mevrouw de commissaris, waarde collega's, wij spreken vandaag over het gevolg dat met de vijfde conferentie van Bonn werd gegeven aan het Kyoto-protocol. De resultaten van het Kyoto-protocol zijn in zekere zin teleurstellend en dit maken wij in onze resolutie zonder meer duidelijk. Het klimaatveranderingsproces gaat door en maakt het noodzakelijk voor het jaar 2010 extra maatregelen te treffen ter vermindering van de broeikasgassen. Sedert de Wereldtop van Rio zijn reeds zeven jaar verstreken. Daar werden weliswaar afspraken gemaakt over redelijk strenge maatregelen, maar deze konden helaas geen zoden aan de dijk zetten. Bovendien schittert in deze resolutie iemand door afwezigheid: de burger. Dat betreur ik ten zeerste. Natuurlijk moeten de landen of de Unie maatregelen treffen, maar uiteindelijk gaat het toch ook om de burger, om de consument. Laten wij dat niet vergeten. De burger kan met zijn gewoontes en zijn gedrag veranderingen teweegbrengen en de besluitvormers dwingen zich daarnaar te voegen. Daarom moet men nu omvangrijke maatregelen nemen om de burger bij de besluitvorming te betrekken en hem zijn verantwoordelijkheid voor de klimaatveranderingen duidelijk te maken. Men kan bijvoorbeeld grote voorlichtingscampagnes op touw zetten en proberen aldus iemands gedragingen te beïnvloeden. In onze resolutie over het Kyoto-protocol van oktober jongstleden werd daar trouwens op aangedrongen. Daarin vroegen wij om een gecoördineerde strategie met duidelijke, begrijpelijke en voor het grote publiek toegankelijke informatie. Ik denk hierbij onder andere aan spuitbussen, waar wij in ons dagelijks leven zo overvloedig gebruik van maken. Bovendien kan Europa juist met dergelijke concrete, tastbare maatregelen de huiskamer van de burger binnenkomen.
Ik wil tot slot nog een opmerking maken over de energiebelasting en de CO2-heffing, waarvan in paragraaf 14 van de resolutie gewag wordt gemaakt. Ik ben niet principieel tegen maatregelen voor belasting op de uitstoot van vervuilende stoffen, mits dergelijke maatregelen beantwoorden aan twee principes: ten eerste moeten zij, indien mogelijk, belastingneutraal zijn en ten tweede moeten zij toepassing vinden in heel de geïndustrialiseerde wereld of tenminste in de OESO-landen, om concurrentieverstoringen of milieudumping te voorkomen.
Klimaatveranderingen zijn geen onafwendbaar noodlot. Als de belangrijkste betrokkenen, de burgers en het bedrijfleven, hun krachten bundelen en gezamenlijk de verantwoordelijkheid op zich nemen, zal men alle hinderpalen kunnen overwinnen.

De Roo
Voorzitter, collega's, dames en heren, de verandering van het klimaat is een van de belangrijkste milieuproblemen, maar ook een van de moeilijkste om op te lossen. Het grijpt diep in in de economische processen. Van de mislukking van de WTO-ronde in Seattle hebben we kunnen leren dat de EU geloofwaardig moet zijn in haar streven naar een mondiaal milieubeleid. We moeten zelf het goede voorbeeld geven. Tot nu toe heeft Europa veel mooie verklaringen afgelegd, maar de uitstoot van broeikasgassen in de Europese Unie zal zonder extra maatregelen in 2010 plus 8 procent bedragen in plaats van min 8 procent.
Dat komt vooral door het uit de hand lopen van de groei van de transportsector. Meer auto's, meer vrachtauto's en meer vliegtuigen, die ook nog eens meer kilometers afleggen. Daarom dring ik er bij de Europese Commissie op aan om in het komende actieprogramma tegen klimaatverandering het moeilijkste probleem, de verkeerssector, aan te pakken. Bijvoorbeeld nul-emissie voor de verkeerssector en 10 procent reductie voor de sectoren huishoudens, industrie en de energieproductie zelf. EU-maatregelen als beperking van de CO2-uitstoot door vrachtauto's zijn nodig. Bevordering van zuinige auto's zoals hybride en elektrische auto's. Eindelijk een Europese energie/CO2-heffing door die 12 à 13 landen die een serieuze heffing willen.
Alleen als de Europese Unie de uitstoot van broeikasgassen ombuigt in neerwaartse richting zijn we geloofwaardig. Dan kunnen we op de zesde conferentie van de partijen in Den Haag tot een doorbraak komen. De moeilijkste knopen van de handel in emissierechten en clean development-mechanisme kunnen dan worden doorgehakt. Voor de groene fractie is het vanzelfsprekend dat kernenergie geen enkele bijdrage tot de oplossing vormt. We moeten in Europa, maar ook wereldwijd, inzetten op hernieuwbare energie zoals windenergie, zonne-energie en biomassa. Een windmolen levert al na vier tot zes maanden meer energie dan het kostte om hem te maken en neer te zetten. Kernenergie levert pas na tien jaar meer netto-energie op dan het kost om een centrale te bouwen.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat zowel de commissaris als de vertegenwoordigster van de Raad heel goed weten door welke gevaren onze planeet wordt bedreigd, want in dit Parlement is daar jaar na jaar voor gewaarschuwd.
Mijn collega's zeiden al dat er tot het jaar 2010 een temperatuurstijging van twee graden wordt voorzien als er geen maatregelen worden genomen. De zeespiegel stijgt, kleine eilanden verdwijnen, en veel van de rampen van de afgelopen twee jaar hebben volgens deskundigen met de verandering van het klimaat te maken. Deze feiten zouden voor ons aanleiding moeten zijn om ogenblikkelijk concrete maatregelen te treffen.
De resolutie die door de commissie milieubeheer is goedgekeurd, gaat die kant op. De ingediende amendementen, die unaniem zijn goedgekeurd, gaan dezelfde kant op. In een van die amendementen wordt duidelijke kritiek geleverd op de druk die de nucleaire industrie op de Duitse regering uitoefent om kernenergie te gebruiken als een middel om de CO2-uitstoot te verminderen. Het is geruststellend dat commissaris Wallström dit ook heeft gezegd. Wij zijn het met de commissaris eens dat kernenergie veiligheidsrisico's inhoudt, en risico's in verband met het latere gebruik of de recycling van het afval. Dat zijn risico's die we niet mogen aanvaarden.
Daarom blijven wij in de commissie milieubeheer voorstellen om hernieuwbare energiebronnen te gebruiken en om duidelijke vervoersmaatregelen te nemen. Niet alleen voor het wegvervoer, dat het meeste CO2 produceert, maar ook voor het luchtverkeer: dat produceert ook veel CO2, en wordt tot op heden niet naar behoren belast.
Wij zijn het ook met de Raad eens dat er bruggen moeten worden geslagen naar de ontwikkelingslanden. Dat houdt echter twee dingen in: niet proberen om met hen in emissiequota te handelen, en niet bezuinigen op ontwikkelings- en steunfondsen, zodat zij het soort maatregelen kunnen nemen dat wij voorstellen.
In een ander amendement zeggen wij dat de lidstaten met concrete en duidelijke reductieplannen moeten komen voor verschillende sectoren - vervoer, landbouw, enzovoort ­, want zonder concrete plannen en maatregelen zullen we hier na het jaar 2000 nog steeds over dezelfde thema's aan het praten zijn.

Thomas-Mauro
Mijnheer de Voorzitter, nu de mondialisering korte metten maakt met al onze zekerheden en wij leven in een wegwerpwereld, in een wereld waarin niets lang standhoudt, kan men geen zinnige toekomstvoorspellingen doen. Het nieuwe millennium is een marketingproduct van de bovenste plank. Men zou haast denken dat dit millennium het leven van één nacht, de duur van een groot nieuwjaarsfeest is beschoren. Klaarblijkelijk is het nieuwe millennium niet in staat ons op de been te krijgen voor grote idealen, voor grootse ondernemingen. Zijn de klimaatveranderingen de grootste uitdaging van de komende eeuw of slechts het onderwerp van een mooie, maar waardeloze resolutie voor het begin van het nieuwe jaar? Het is voor ons politici geen gemakkelijke opgave om naar de burgers te gaan en hen politieke besluiten uit te leggen die een looptijd van meer dan tien of twintig jaar hebben. Zijn wij echter anderzijds ook geen mannen en vrouwen met verantwoordelijkheid?
Het debat over de klimaatveranderingen is zeer zeker geen tweederangs debat. Wij hebben deze wereld gecreëerd en daarom moeten wij, geïndustrialiseerde landen, het goede voorbeeld geven. Is de Handel - de handel met een hoofdletter H - nu echt niet voor rede vatbaar? Is het voor de landen in de wereld nu echt onmogelijk om economische ontwikkeling en gezondheid met elkaar te verzoenen, zonder onmiddellijk als naïef of als iemand met weliswaar gezond, maar nutteloos verstand te worden gedoodverfd? In de Europese bul mogen hoe dan ook de ontwikkelingslanden niet worden vergeten. Wij moeten een evenwichtig partnerschap zien te bereiken tussen alle landen van de wereld en alle marktdeelnemers. Wij moeten bij onze inspanningen de kandidaat-lidstaten betrekken en ervoor zorgen dat deze zich conformeren aan de Europese milieunormen.
Het vraagstuk van de klimaatveranderingen en de apocalyptische visioenen waartoe zij aanleiding bieden, zijn een uitstekende gelegenheid om de aandacht van heel de wereld te vestigen op de gevaren van vervuiling. Broeikasgassen doen de poolkappen smelten en veroorzaken tropische stormen. Deze gassen komen echter voor een groot deel rechtstreeks uit onze fabrieken. Men had het bewustzijn van de mensen wakker moeten schudden. Door dit in slaap te wiegen heeft men overstromingen en stormen over mensen afgeroepen die in hun luie stoel voor de televisie zaten en zich dankzij de economische ontwikkeling en het gematigd klimaat veilig waanden. De landen zijn vervuld van angst door de klimaatveranderingen en door de in toorn ontstoken natuur die haar rechten opeist. Zij weten dat het niet nog langer zo door kan gaan.
Om het klimaat te stabiliseren en de bevolking gerust te stellen - zonder echter al te vaak het woord milieubescherming in de mond te moeten nemen, want dat laat men liever aan de milieubewegingen over - houdt men het Kyoto-protocol omhoog en buigt men zich over de problemen van de gekkekoeienziekte, de dioxine en de genetisch gemodificeerde organismen. Of het nu echter om klimaatveranderingen of om gastronomische rampen gaat, het is allemaal één pot nat. Door de onzekerheid worden de mensen achterdochtig. Zij kunnen niet tegen iets dat aan hun controle ontsnapt. De bedrijven en de regeringen zijn nu dan ook tot het besef gekomen dat zonder milieu, zonder het principe van duurzame ontwikkeling niets meer mogelijk is.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met de heer Hassi en commissaris Wallström te danken voor hun verklaring. Ik ben het met hen eens dat klimaatverandering wereldwijd opgelost moet worden. Het is daarom te betreuren dat zo weinig landen het Kyoto-protocol hebben geratificeerd. In de resolutie wordt de klacht uitgesproken dat de Verenigde Staten zo onwillig zijn. Het is belangrijker dat we naar onszelf kijken. De lidstaten van de Europese Unie hebben het Kyoto-protocol nog niet geratificeerd. Als landen op een klimaatconferentie tot een akkoord komen, mag toch worden verondersteld dat er alles aan gedaan wordt om tot een behoorlijke implementatie en uitvoering te komen. Het feit dat dit milieuprobleem wereldwijd opgelost dient te worden, betekent evengoed een grote individuele verantwoordelijkheid van de staten.
Ik kan volledig instemmen met het beklemtonen in de resolutie van energie-efficiëntie en hernieuwbare energiebronnen. Het gaat hierbij om maatregelen die een positief effect hebben op het milieu. Er zijn echter ook CO2-reductiemaatregelen die, naast genoemde positieve effecten, negatieve milieueffecten veroorzaken. Met andere woorden: een vermindering van de CO2-uitstoot kan nooit een vrijbrief zijn om plaatsvervangend meer andere schadelijke stoffen uit te stoten. In het energiebeleid van de Europese Unie moet daarom nadrukkelijk aandacht zijn voor alle milieueffecten die een bepaalde vorm van energieproductie veroorzaakt. Dan is er werkelijk sprake van integratie van milieubeleid in energiebeleid, zoals dit in het Verdrag is vastgelegd.
Ook bij het vervoersbeleid geldt de integratie van milieu. De vervoerssector draagt maar liefst voor 40% bij aan de totale CO2-uitstoot. Dat er minder gereden en gevlogen moet worden, is evident. Invoering van accijns op kerosine blijft een noodzakelijke maatregel, zodat vliegverkeer niet meer financieel bevoordeeld wordt boven andere vormen van vervoer. Verantwoordelijkheid geldt wel zeer nadrukkelijk voor gekozen leden van parlementen. Gisteren is het nieuwe gebouw van het Europees Parlement geopend. Ik, en velen met mij, kunnen echter niet aan de kiezer uitleggen dat maandelijks heen en weer gereisd moet worden tussen Brussel en Straatsburg. Helaas, voorlopig een realiteit, laat ons echter hoop houden dat het klimaat in de Europese Raad verandert.

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn het mijns inziens in deze zaal allen met elkaar eens dat vermindering, of in ieder geval stabilisering van de CO2-uitstoot een absolute vereiste is voor het milieu op onze planeet. Bij de sluiting van de overeenkomst van Rio van 1992 en tijdens de conferentie van Kyoto in 1997 was de Europese Unie degene die het voortouw nam. Ook nu is een stoutmoedig en ambitieus beleid van de Europese Unie absoluut noodzakelijk. De Unie moet echter tevens haar partners zien te overtuigen en met partners bedoel ik dan in eerste instantie haar eigen lidstaten. Europa laat weliswaar zijn stem horen, maar de vraag is of de vijftien lidstaten van de Europese Unie wel bereid zijn de noodzakelijke inspanningen te leveren om de talrijke richtlijnen die wij hier in deze zaal aannemen toe te passen en te eerbiedigen.
Daarom moeten wij op campagne gaan in de vijftien landen van de Europese Unie. Wij moeten ook campagne houden onder onze partners. Er werd reeds gezegd dat de Verenigde Staten altijd terughoudend zijn wanneer het om dergelijke beleidsvormen en ambities gaat. Daarom moet de Europese Unie vastberaden zijn ten opzichte van het Amerikaans Congres en Japan, en moet zij tevens landen als Rusland zien te overtuigen. U ziet dat ons een groot karwei wacht. Wij zullen hier trouwens ook mee te maken krijgen bij de onderhandelingen over de uitbreiding van de Europese Unie. Dan zullen wij de kandidaat-lidstaten ervan moeten overtuigen dat zij rekening moeten houden met onze milieudoelstellingen.
Tot slot moeten wij ook onze medeburgers gevoelig maken voor deze vraagstukken. Mijns inziens hebben wij juist hier de meeste kans op vooruitgang. Ik voel eigenlijk niet zoveel voor de invoering van een energiebelasting. Als wij de milieuproblemen stelselmatig willen aanpakken, moeten wij mijns inziens niet met belasting aankomen. De Europese Unie heeft veeleer de plicht een echte informatie- en voorlichtingscampagne te houden om gedragsveranderingen in de Europese Unie teweeg te brengen. Dat is onze ambitie voor het Europa van morgen.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mevrouw de Raadsvoorzitter, mevrouw de commissaris, u heeft zich heel positief uitgelaten over het resultaat van de Conferentie van Bonn. Vanuit uw positie bekeken, kan ik dat ook begrijpen. Maar als men het nuchter bekijkt, zijn er in de marge weliswaar enkele vorderingen geboekt, voor zover het gaat om de wijze van onderhandelen of de werkgroepen die moeten worden ingezet. Maar wat de kern van de zaak betreft, namelijk wat er moet gebeuren met de emissierechten, met de emissiehandel, zijn we geen stap verder gekomen. Dat is jammer, want volgens mij is dat de centrale kwestie, vooral omdat een groot land, een verdragspartner, zegt dat het zich voor 100% wil kunnen vrijkopen van zijn emissieverplichtingen. Dat dit land op grond van binnenlandse politieke tegenstellingen - de Amerikaanse verkiezingen staan voor de deur - het voor elkaar krijgt om ons en de andere verdragslanden te blokkeren op de weg naar verdere vooruitgang op dit essentiële punt, vind ik ronduit schandelijk!
Voor mij is daarom de beslissende vraag: hoe kunnen we dit proces nieuw leven inblazen, zodat we meer druk kunnen uitoefenen op deze grote verdragspartner aan de andere kant van de Atlantische Oceaan om zijn verplichtingen na te komen? Daarom zou ik ook willen vragen: welke stappen kunnen we de komende jaren doen om de Verenigde Staten sterker in dit proces te betrekken? Het staat voor mij buiten kijf dat we niet kunnen aanvaarden dat men zich voor 100% kan vrijkopen van zijn emissieverplichtingen. Want dit zou erop neerkomen dat wij en de Verenigde Staten ons kunnen ontslaan van onze eigen verplichtingen ten koste van minder ontwikkelde landen. We hebben het imperialisme van de 19de eeuw overwonnen, maar we mogen nu niet de deur wijd openzetten voor het imperialisme van de 21ste eeuw.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, ik dank u voor uw heldere opmerkingen over het vraagstuk van de opwarming van de aarde. Evenals mijn collega ben ik echter zo vrij om te zeggen dat ik het niet geheel eens ben met hetgeen u zei over de vooruitgang bij de bestrijding van de opwarming van de aarde. De ene klimaatconferentie volgt de andere op, maar al die conferenties lijken op elkaar. Telkens weer vragen wij ons af hoeveel "natuurrampen" nog moeten gebeuren voordat echt rekening wordt gehouden met de nefaste gevolgen van de opwarming van de aarde en met vooral de gevolgen voor de economische en sociale ontwikkeling van onze Europese samenlevingen en de samenlevingen elders in de wereld.
Je hoeft echt geen wetenschapper te zijn om vast te stellen dat het proces van klimaatverandering op volle toeren is. Er doen zich steeds meer overstromingen voor en de schade wordt steeds groter. Dat zijn tekenen die men heel serieus moet nemen. Hebben de verzekeringsmaatschappijen - die hierbij natuurlijk rechtstreeks financieel betrokken zijn - trouwens niet aan de alarmbel getrokken en duidelijk gemaakt dat wij dit jaar een recordaantal natuurrampen hebben? Dit zijn onbetwistbare feiten en deze moeten een rood lampje doen branden. Wij moeten beseffen dat het hoog tijd is iets te ondernemen en concrete maatregelen te treffen tegen de opwarming van onze planeet.
Daarom is het ook zo verbazingwekkend hoe weinig ruchtbaarheid eigenlijk aan deze conferenties wordt gegeven. Afgezien van enkele milieubeschermers, die zich werkelijk grote zorgen maken over de opwarming van de aarde, is voor de rest onverschilligheid troef. Het is zelfs nog erger: de kernenergielobby was er met zijn pressie bijna in geslaagd kernenergie als alternatieve energiebron erkend te krijgen. Dat zou toch werkelijk het toppunt zijn geweest.
Tot slot wil ik nog opmerken dat het einde van de strijd tegen de opwarming van de aarde nog lang niet in zicht is. Het doel is weliswaar nog heel ver verwijderd, maar dat ontslaat ons niet van onze plicht het goede voorbeeld te geven. In Rio gingen wij immers door voor avant-gardisten.

De Voorzitter
Ik wilde even een antwoord geven op de heer Poettering, die aan het begin van de vergadering een verzoek heeft geformuleerd. De Europese Raden van Keulen en Tampere hebben een orgaan in het leven geroepen dat tot taak krijgt het Handvest voor de grondrechten op te stellen. In dit orgaan zullen vertegenwoordigers van het Europees Parlement, van de staatshoofden en regeringsleiders, van de nationale parlementen en de Europese Commissie zitten.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, een van de grootste uitdagingen in de strijd voor een duurzame ontwikkeling is de beperking van de enorme hoeveelheden CO2-uitstoot. Om te beginnen wil ik onderstrepen dat kernenergie geen duurzame energiebron is en daarom niet meegerekend mag worden in de flexibele mechanismen van Kyoto zoals bijvoorbeeld het mechanisme voor een duurzame ontwikkeling. Het gebruik van kernenergie mag de overschakeling naar een duurzamere energievoorziening niet in de weg staan. Ten einde te voldoen aan de verplichtingen van het Kyoto-protocol moet de EU de duurzame energie juist bevorderen en zoeken naar milieuvriendelijke oplossingen om het huidige niveau van de CO2-uitstoot te kunnen beperken. In dit verband verwijs ik naar een studie die een groep van Europese ondernemers heeft uitgevoerd, waaruit blijkt dat de totale hoeveelheid CO2-emissies in Europa met 12% verminderd kan worden door een betere energie-efficiëntie in gebouwen. Bovendien kan de isolatie van gebouwen naast een verbetering van de energie-efficiëntie in een periode van 10 jaar tot 300.000 vaste banen creëren. Zowel de Raad als de Commissie hebben eerder gezegd dat in de bouwsector de grootste energiebesparingen mogelijk zijn. Het verbaast mij daarom dat dit thema in de concrete voorstellen voor de verwezenlijking van de doelstellingen van Kyoto nog niet eerder is genoemd en ik zou van de Commissie graag weten of zij hier reeds concreet over nagedacht heeft. Ik zie dat de Commissie niet luistert, maar ik hoop toch dat mijn vraag gehoor krijgt.

Moreira Da Silva
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, zeven jaar na de Top van Rio en twee jaar na die van Tokyo maakt het dossier van de klimaatverandering een kritiek moment door. De crisis is in belangrijke mate te wijten aan de hypocriete houding van de Verenigde Staten, die de meeste broeikasgassen uitstoten, maar het minst bereid zijn om tegen 2002 het protocol van Kyoto te ratificeren. De waarheid gebiedt ons evenwel te zeggen dat ook Europa zelf weinig of niets gedaan heeft om de gestelde doelen te verwezenlijken.
Het is onaanvaardbaar dat de Europese Unie principieel voor een vermindering van de uitstoot ijvert en vervolgens in de praktijk tot de conclusie komt dat vele lidstaten al gevaarlijk dicht in de buurt komen van de maximumwaarden die in Kyoto voor het jaar 2010 werden vastgesteld, omdat de nodige beleidslijnen niet worden uitgevoerd. Wij mogen zelfs stellen dat het in Kyoto niet aan goede voornemens en prachtige toespraken ontbrak, maar dat er twee jaar later onvoldoende actiebereidheid is.
Er moet dringend iets gebeuren en er moeten nieuwe oplossingen voorgesteld worden. Allereerst moeten wij een Europees programma ter vermindering van de uitstoot van broeikasgassen creëren dat acties in het kader van energie-efficiëntie en hernieuwbare energiebronnen steunt en financiert. Dat programma moet bewijzen dat kernenergie misschien wel de eenvoudigste, maar uiteindelijk niet de meest correcte oplossing is, ook al willen velen ons van het tegendeel overtuigen.
Ten tweede moeten wij zorgen voor de nodige financiële instrumenten met het oog op de invoering van een CO2-/energieheffing in alle landen van de Europese Unie.
Ten derde moeten wij een grote voorlichtingscampagne voeren om de Europese publieke opinie, en in het bijzonder de economische operatoren, ervan bewust te maken dat zij hun houding en hun gedrag van elke dag op het gebied van energieverbruik en -productie dringend moeten wijzigen. Wij hoeven voor dit alles niet op de Verenigde Staten te wachten, want het ziet er meer en meer naar uit dat wij er niet op hoeven te rekenen dat dit land in 2002 het protocol van Kyoto zal toepassen.

Lienemann
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, waarde collega's, het lijdt geen twijfel dat Kyoto een van de grote uitdagingen van de 21ste eeuw zal zijn. De manier waarop men het probleem van de klimaatverandering bij de hoorns zal vatten, kan echter eveneens een stempel drukken op de toekomstige beschaving. Ik wil graag dat het Parlement nogmaals zijn voorbehoud duidelijk maakt ten aanzien van het stelsel van vervuilingsrechten, het flexibiliteitsmechanisme. Als wij namelijk het enorme broeikasprobleem daadwerkelijk willen oplossen, moeten wij met onze vingers van dat mechanisme afblijven, waarmee alles te koop en te verkoop wordt aangeboden, zelfs vervuilingsrechten. Dat stelsel strookt niet met onze waarden en creëert bovendien enorme ongelijkheden.
Ik neem als voorbeeld de voormalige Sovjetunie, het huidige Rusland. Dit land zit momenteel diep in de put. Heel zijn ontwikkeling staat op de helling en daarom is de verleiding om vervuilingsrechten op de onderhandelingstafel te leggen enorm groot. Van de kant van de rijke landen zijn het de Amerikanen die ons dit mechanisme hebben opgelegd om zogenaamd de besluiten van Kyoto ten uitvoer te kunnen leggen. Zij passen dit echter ten eerste zelf niet toe en zorgen er ten tweede wel voor dat zij met Rusland over de beroemde vervuilingsrechten kunnen onderhandelen.
De rijke landen betalen onderontwikkelde landen om ze in onderontwikkeling te houden, om anderen op te laten draaien voor inspanningen die zij zelf zouden kunnen ondernemen. Dat is onaanvaardbaar en Europa moet dit aan de kaak stellen. Europa moet eveneens duidelijk maken dat het, ongeacht de Amerikanen, dit proces zal ratificeren en zijn vingers van het stelsel van vervuilingsrechten zal afhouden. Ik wil graag dat de Commissie contact opneemt met Rusland en bij Rusland aandringt op de noodzaak geen gesprekken met de Amerikanen over dit thema te beginnen. De Commissie zal Rusland tevens duidelijk moeten maken dat wij samen naar andere wegen zullen zoeken.
Europa moet eindelijk iets ondernemen. Europa moet handelen in zijn lidstaten, maar op communautair niveau. Ik wil Europa en de Commissie twee initiatieven voorstellen. Ten eerste moet men ervoor zorgen dat er met Europese financiering schot wordt gebracht in de grote, door Jacques Delors op de rails gezette projecten, zoals het gecombineerd vervoer en de grote niet-vervuilende vervoerinfrastructuur ter vervanging van vrachtwagen en auto. Ten tweede moeten wij voor de automobielsector, afgezien van normen, een strategie ontwikkelen voor de vernieuwing van het wagenpark. Oude auto's vervuilen immers aanzienlijk meer dan nieuwe.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, helaas laat een internationale oplossing voor de aanpak van het broeikaseffect op zich wachten en ik vind het bedroevend dat er sinds Kyoto slechts één land, een klein eiland in de Stille Zuidzee, het protocol van Kyoto bekrachtigd heeft. Nu moet de beperking van de CO2-uitstoot en het broeikaseffect ook daadwerkelijk worden verwezenlijkt in plaats van alleen maar in cijfers of in vergaderingen aan bod te komen.
Zoals in de resolutie staat, denk ik dat voor de EU de tijd gekomen is om het voortouw te nemen en een sprong vooruit te doen, de afwijzende en trage VS achter zich te laten en samen met anderen te proberen het protocol van Kyoto te bekrachtigen. Naar mijn mening moet de EU nu het initiatief daartoe nemen. Ik hoop dat deze resolutie, die ik zeer goed vind, nuttig zal zijn bij de voorbereiding van de zesde klimaatconferentie.
Ik dank commissaris Wallström en mevrouw Hassi voor hun verklaringen, die ik zeer hoopgevend vond. Als het aan hen lag, zou er volgens mij veel verbeteren. Wij zetten onze toekomst immers op het spel en de toekomst is er vandaag al met alle natuurrampen van de voorbije jaren.
Ik denk dat we de politieke wil moeten opbrengen om de CO2-uitstoot te beperken en de reeds bestaande hernieuwbare energiebronnen te benutten. Het is immers niet zo dat we er op moeten wachten, ze zijn er al. Het gaat er alleen om voldoende politieke wil te tonen om ze kostenefficiënt en concurrerend te maken.

Wijkman
Mijnheer de Voorzitter, het is uiteraard interessant te luisteren naar commissaris Wallström en naar mevrouw Hassi als vertegenwoordiger van de Raad, omdat zij een zeker optimisme verkondigen wat de overeenkomst en het protocol van Kyoto betreffen. Dat is begrijpelijk in hun functie. Persoonlijk ben ik niet zo optimistisch.
De broeikasgassen nemen over heel de wereld toe en dit meer dan zeven jaar na de ondertekening van de overeenkomst inzake klimaatverandering. Ik heb meegewerkt aan de wereldwijde energie-analyse die op dit ogenblik wordt gemaakt en daaruit blijkt, helaas moet ik zeggen, dat er binnen afzienbare tijd een overvloed aan fossiele brandstoffen zal zijn. Ook indien de vraag in de toekomst toeneemt, zullen wij min of meer in olie en gas zwemmen en het zal goedkope olie of gas zijn. Daarom zijn politieke maatregelen onontbeerlijk. De markt kan met de milieugevolgen in kwestie geen rekening houden. Wij moeten belastingen en heffingen invoeren en wij moeten normen en criteria opstellen als we willen dat de alternatieven op energiegebied een kans krijgen.
Over de passieve houding van de VS hebben wij het reeds gehad. De conclusie die ik heb getrokken is dat de EU een leidende rol moet spelen. In de resolutie worden een aantal stappen voorgesteld die de tenuitvoerlegging van het protocol van Kyoto mogelijk kunnen maken indien de Unie het voortouw zou nemen. Beperking van de CO2-uitstoot op nationaal vlak, concrete plannen voor een beperking van de CO2-uitstoot in de belangrijkste sectoren, waaronder de transportsector, waar de uitstoot het snelst toeneemt, de invoering van economische instrumenten, een snelle ratificatie van het protocol van Kyoto, een intensieve dialoog met Japan en met de ontwikkelingslanden.
Zoals eerdere sprekers zie ik in dat Amerika zich bij ons zou moeten aansluiten, maar wij kunnen niet wachten tot dit land het initiatief neemt. Mijn vraag aan commissaris Wallström en mevrouw Hassi luidt: U was optimistisch - welke conclusie trekt u? En aan mevrouw Wallström wil ik vragen of zij bereid is een pro-actief leiderschap een kans te geven. Indien ja, hoe denkt u dit in de huidige politieke situatie te kunnen ontwikkelen?

Arvidsson
Mijnheer de Voorzitter, zoals mijn collega's wil ik om te beginnen beklemtonen dat de beperking van de CO2-uitstoot en van de invloed op het klimaat een absolute noodzaak is. Dit is een goede resolutie, maar sinds de behandeling in de milieucommissie zitten er twee schoonheidsfoutjes in. Ten eerste is er sprake van kernenergie, wat niet direct te maken heeft met de belangrijkste doelstelling van de resolutie. Naar mijn mening had men beter gezwegen over de kernenergie, maar aangezien dit nu niet zo is, vraag ik steun voor het amendement van de heer Liese.
Een tweede tekortkoming van de resolutie is de aanbeveling van algemene energieheffingen en kooldioxideheffingen. De meerderheid in de PPE/DE-fractie betwijfelt het nut van een dergelijke EU-heffing en stemde in de milieucommissie tegen dit deel van het voorstel.
Algemene industrieheffingen zijn een ongevoelig instrument om maatregelen ter beperking van de CO2-uitstoot af te dwingen. Energiebelastingen afschilderen als de belangrijkste maatregel is een holle uitspraak. Ik denk dat we de lidstaten moeten wijzen op hun verantwoordelijkheid om het niveau van de beperking van de nationale uitstoot te halen. Het is dan hun taak om de meest efficiënte instrumenten, die het best geschikt zijn voor het land, te vinden.
Specifieke heffingen op CO2-uitstoot zullen waarschijnlijk efficiënter zijn dan algemene belastingen, maar de lidstaten beschikken ook over andere mogelijkheden. Tenslotte kunnen algemene EU-belastingen een algemeen aspect hebben. Naar mijn mening is het uitgangspunt voor fiscale instrumenten en fiscale wetgeving in elke lidstaat sterk verschillend.
Ik wil niet medeverantwoordelijk zijn voor de beknotting van het zelfbeschikkingsrecht van de EU-lidstaten op fiscaal gebied door te stemmen voor EU-belastingen op energiegebied.
Bepaalde leden van de PPE/DE-fractie zijn van plan om daarom tegen de resolutie als geheel te stemmen. Ik persoonlijk stem voor de resolutie, maar met het genoemde voorbehoud.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, de al zeven jaar geleden in Rio begonnen serie klimaatconferenties heeft mooie verklaringen opgeleverd die bol staan van doelstellingen waarvan de ene nog ambitieuzer is dan de andere. Het tijdperk van de concrete daden is echter nog niet op gang gekomen laat staan echt aangebroken. Het bereiken van de veeleisende doelstellingen is geen kinderspel, zoals sommigen hier in de Vergadering denken. Het Parlement moet in zijn resoluties niet benadrukken dat bepaalde maatregelen voorrang hebben boven andere, maar alle mogelijke middelen om de uitstoot te verminderen moeten direct in gebruik worden genomen. Dit heeft vooral betrekking op de handel in emissiequota, wat een probaat middel is om de emissies te verminderen, als er tenminste voor de handel duidelijke spelregels worden opgesteld die op de marktmechanismen zijn gebaseerd.
Het is ook zeer belangrijk dat de keuze van de middelen niet wordt beperkt door kernenergie, waarbij van CO2 geen sprake is, buiten de flexibele mechanismen te houden. Het argument dat kernenergie vanwege het afval dat ze produceert geen duurzame energiebron is en dat ze daarom niet wordt gerekend tot de mechanismen van schone ontwikkeling, is eenvoudigweg niet houdbaar. De kernenergiesector is de enige energietak waar de kosten van de hele productiecyclus bij de prijs zijn inbegrepen en die zodoende de volledige verantwoordelijkheid draagt voor de veilige en definitieve opslag van afval. Tegen de afgevaardigden die hier in de Vergadering in het ene debat na het andere nog steeds tegen kernenergie pleiten wil ik zeggen dat zonder het huidige gebruik van kernenergie de CO2-uitstoot jaarlijks onmiddellijk met 800 miljoen ton zal toenemen. Om nog maar te zwijgen van de gevolgen die ontstaan als de toenemende energiebehoefte in de wereld volledig zonder een dienovereenkomstige toename van kernenergie wordt gedekt. Het niet meer gebruiken van kernenergie kan dan wel een onderwerp van gesprek zijn voor populisten in de ontwikkelde Europese landen en in dit Parlement, een realistisch alternatief is dit nergens anders, zelfs niet in de landen die in de toekomst tot de Europese Unie zullen toetreden.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, als we willen zorgen voor zuivere lucht en alle daarmee gepaard gaande voordelen voor mens en milieu, dan moeten de normen die zijn vastgelegd in de recente richtlijn van de EU betreffende emissies van motorvoertuigen en brandstofkwaliteit strikt worden nageleefd. Er moet maximaal worden samengewerkt tussen de regeringen van de lidstaten en alle betrokken instanties, zodat we daadwerkelijk kunnen zorgen voor een vermindering van de CO2-uitstoot.
Ik verwelkom het debat over het gebruik van alternatieve energiebronnen dat deze week heeft plaatsgevonden in het Parlement. De Ierse regering heeft een groenboek over duurzame energiebronnen gepubliceerd dat een belangrijke plaats zal innemen in ons nationale ontwikkelingsplan voor de periode 2000-2006. In dit groenboek wordt het kader behandeld voor de reductie van CO2-emissies in alle sectoren van onze samenleving. Volgens het groenboek moeten er meer financiële middelen worden uitgetrokken voor alternatieve energiebronnen en moet men in de toekomst overschakelen van kolen en olie op aardgas en hernieuwbare energiebronnen en energieproductie.
In dit plan worden ook maatregelen voorgesteld die gericht zijn op diverse groepen van consumenten en die moeten bijdragen tot een bewustere houding tegenover energie en tot de bevordering van knowhow en praktijkervaring op gebieden als de aankoop van installaties, energiegebruik in huis, installaties in gebouwen, verwarmingssystemen en energie-efficiëntie in de industrie, de dienstensector en ook de overheidssector. De publicatie van het groenboek over duurzame energie in Ierland moet worden gezien als een positieve bijdrage aan het debat over hoe we het probleem van de klimaatverandering moeten aanpakken binnen de energiesector.

De Voorzitter
Verscheidene collega's hebben vragen gesteld en problemen opgeworpen. Zowel de vertegenwoordiger van de Raad als de commissaris zullen hierop reageren.

Hassi
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik heb met veel belangstelling dit debat gevolgd en ik moet zeggen dat ik het kennisniveau van het Europees Parlement op dit gebied waardeer. Verscheidene afgevaardigden hebben voorbeelden van problemen genoemd, zoals overstromingen, stormen en andere klimatologische rampen, die aangeven dat de klimaatverandering al gaande is. Ik ben het met al deze sprekers eens. Ik ben het ook eens met wat verscheidene sprekers hebben benadrukt, namelijk dat Kyoto slechts de eerste stap is. Na de afspraken van Kyoto moet men zich kunnen verbinden aan grotere vermindering van emissies, zodat wij een gevaarlijk snelle opwarming van het klimaat kunnen voorkomen.
Op dit gebied zijn er voor de Europese Unie twee hoofdpunten. De eerste is de eigen maatregelen van de Europese Unie om de eigen emissies te verminderen, wat ook een cruciale kwestie is voor de internationale geloofwaardigheid van de Europese Unie. Wat dit betreft heeft de Unie nog zeer veel te doen, wat veel afgevaardigden ook hebben gezegd.
Ik wil enig commentaar geven op de kwestie van de energieheffing. Het is helemaal waar, zoals zover ik mij kan herinneren de heer Wijkman zei, dat er in de wereld te veel fossiele brandstoffen zijn en dat alleen de marktmechanismen niet genoeg zijn om het gebruik hiervan te beperken. Het consumptiegedrag van ons allemaal is van invloed op het klimaat en een energieheffing, een CO2-heffing, is een manier om van de prijs een ecomerk te maken. Wij weten allemaal dat het in de Europese Unie moeilijk is geweest over energieheffing een besluit te nemen, maar bijvoorbeeld in de conclusie van de Top van Keulen wordt het belang van deze zaak erkend. Naar mijn mening moet deze zaak in het werkprogramma van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën zeer serieus worden genomen. Afgelopen maandag heeft de Milieuraad op zijn bijeenkomst een stap vooruit gezet met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over de zogeheten strategische richtlijn inzake de milieueffectbeoordeling, die een goed instrument biedt voor de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van verschillende programma's en maatregelen en ook van emissies.
Het tweede deel van onze grote en moeilijke taak is het boeken van vooruitgang bij internationale onderhandelingen. Zoals ik in mijn inleiding al zei, is het het belangrijkst om nu bruggen te slaan naar andere actoren. Verscheidene sprekers onderstreepten zeer terecht dat ook met andere actoren dan de Verenigde Staten moet worden samengewerkt. Dit is helemaal waar, maar zelf stel ik de Verenigde Staten niet in zo'n kwaad daglicht als men uit bepaalde interventies zou kunnen concluderen. Ik heb de indruk dat ook in de Verenigde Staten de manier van denken verandert. De publieke opinie in de Verenigde Staten geeft duidelijk blijk van bezorgdheid over de klimaatverandering. Die is ook te zien in de veranderende houding in het Amerikaanse bedrijfsleven en volgens mijn eigen waarnemingen beïnvloedt dit ook de werkwijze van politici.
Hoewel wij nu nog geen zekere aanwijzingen hebben dat de regels voor de mechanismen van Kyoto en voor het naleven van de overeenkomst goed zullen worden, is het nog steeds heel goed mogelijk binnen het geplande tijdschema goede voorschriften te krijgen. Op de vraag waarom de Unie het protocol van Kyoto niet al op de zesde conferentie van de partijen ratificeert wil ik zeggen dat dit niet mogelijk is, omdat wij voor de zesde conferentie van de partijen geen duidelijk beeld hebben van wat wij gaan ratificeren. Als wij ons zouden verplichten tot een ratificatie vooraf zou dat ook onze onderhandelingspositie verzwakken en de mogelijkheid bij de onderhandelingen juist die zaken erdoor te krijgen waar wij naar streven. Hoewel ik ratificatie op zich zeer belangrijk vind, acht ik haar nog niet mogelijk.
Naar mijn mening heeft de Europese Unie in deze zaak continu leiderschap getoond. Dit valt momenteel veel minder op dan bijvoorbeeld in Kyoto, omdat wij ons nu in een fase bevinden waarin volop gewerkt wordt en met zeer veel technische details wordt gezwoegd. Dit werk is niet zichtbaar voor het publiek, maar het is wel heel noodzakelijk.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wat in Bonn het meest indruk op mij gemaakt heeft, was het optreden van vertegenwoordigers van de kleine eilandstaten. De algemene gevolgen van de klimaatverandering hebben zo'n invloed op hun landen dat hun toekomst en voortbestaan ervan afhangt. De vrees voor de toekomst die zij hier hebben geuit en hun dringend verzoek aan ons adres om onze woorden in daden om te zetten, hebben een diepe indruk op mij achtergelaten. Ik hoorde ook een oude man van een ander eiland, waar ik het geluk had even te mogen wonen. Hij zei tegen mij: "Ik denk dat wij, gewone mensen, aan onze kinderen en kleinkinderen denken, omdat wij verder in de tijd denken dan jullie, politici. U zou erover moeten nadenken. Beperk u niet tot uw huidig mandaat, maar durf vooruit te denken en vrijwaar onze toekomst." Zijn woorden hebben mij stof tot nadenken gegeven. Mijnheer Wijkman, ik wil niet te optimistisch zijn en ik hoop dat ik niet de indruk gaf dat dit een gemakkelijke opdracht zou worden, want dat is het op dit ogenblik in elk geval niet. Klimaatverandering is een begrip geworden. Het is politiek correct en duikt overal en in elke dagorde op, maar helaas gaat de evolutie de verkeerde richting uit. Daarom moeten wij nu handelen, omdat bepaalde gevolgen slechts over vijftien of misschien zelfs honderd jaar merkbaar zullen zijn.
Met de meeste dingen die hier gezegd zijn over de integratie van de milieuaspecten in de vervoerssector en het vervoersbeleid, kan ik instemmen. De Commissie heeft reeds enkele belangrijke eerste stappen gezet, maar er is nog veel te doen. Om te slagen moeten we onszelf de nodige instrumenten en middelen geven. Er zullen meer financiële instrumenten nodig zijn. Het milieu moet een prijskaartje krijgen zodat de alternatieven kunnen groeien. Wij moeten alle belanghebbende partijen op een veel ruimere basis bij de zaak betrekken. Zonder de medewerking en hulp van de industrie en de mobilisering van de burgers in alle lidstaten zal het niet gaan en zal de nodige politieke kracht voor het nemen van maatregelen ontbreken.
Om te antwoorden op de vraag betreffende het ratificatieproces, is het duidelijk dat de Commissie en de Europese Unie een leidende rol moeten blijven spelen. Een bekrachtiging van de EU alleen zie ik slechts als noodoplossing. Ik denk dat we ons moeten inzetten om de VS ertoe te bewegen het protocol terzelfdertijd met ons te bekrachtigen en wel zo snel mogelijk met het oog op COP6.
Ik wens hierbij te benadrukken dat een gecoördineerde bekrachtiging van de EU belangrijk is. Anders komt er van de overeengekomen lastenverdeling binnen de Unie niets terecht. Het moet een gezamenlijke stap zijn en alle lidstaten moeten erbij betrokken zijn. Wij moeten vaart zetten achter de nationale plannen die alle lidstaten nu moeten opstellen. Wij moeten de weg tonen en duidelijker het voortouw nemen. Wij moeten het proces met meer energie aanpakken.
Ik hoop dat het document dat de Commissie begin volgend jaar zal voorleggen, een stimulans zal kunnen zijn voor de stuwende krachten in dit proces om de klimaatveranderingen te kunnen tegengaan.
Ik dank de leden van het Parlement voor hun waardevolle en constructieve bijdragen. Ik zie geen redenen waarom de Commissie de amendementen en de progressieve resolutie van het Parlement niet zou steunen.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement een ontwerpresolutie ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Situatie van Macao
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Macao.
Ik geef het woord aan mevrouw Hassi, namens de Raad.

Hassi
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat minister Siimes, die de juiste persoon is om over dit onderwerp te spreken, niet aanwezig is. Zij onderhandelt momenteel met de Begrotingscommissie van het Europees Parlement. Zij is dus in ieder geval wel in het Europees Parlement, maar iIk zal u de verklaring van de Raad voorlezen.
Macao komt overeenkomstig de afspraak tussen Portugal en China op 20 december dit jaar weer onder Chinees bestuur. Portugal en China hebben de onderhandelingen over het verloop van de machtsoverdracht voortgezet en deze hebben in een sfeer van vriendschap en samenwerking plaatsgehad. Een Portugees-Chinese contactgroep heeft de machtsoverdracht voorbereid en de afgelopen twaalf jaar zijn er regelmatig bijeenkomsten geweest. Macao wordt een speciale administratieve regio met een verregaande autonomie, met uitzondering van het buitenlands beleid en defensie. Alle andere bestuursonderdelen van de regio komen dus in handen en onder verantwoordelijkheid van de lokale bevolking.
De Europese Unie heeft via Portugal een speciale band met Macao en de organen van de Unie hebben zich voor hun deel voorbereid op de aanstaande machtsoverdracht. De Commissie heeft de Raad en het Parlement een mededeling over Macao gedaan met de naam "De Europese Unie en Macao - betrekkingen na het jaar 2000". De Raad nam vanwege de mededeling van de Commissie op 10 december 1999 de besluiten over Macao aan. Ook de Top van Helsinki gaf een verklaring over Macao uit als onderdeel van de Conclusies van het Voorzitterschap.
De Europese Unie steunt de positie van Macao als speciale administratieve regio en zal nauwlettend blijven toezien op de ontwikkelingen in Macao. Tussen Europa en Macao bestaan oude en sterke banden die deze relatie heel bijzonder maken. Het rechtssysteem, de burgerrechten, vrijheden en waarden in de Europese Unie en Macao zijn vergelijkbaar. De wederzijdse handel en investeringen zijn aanzienlijk en beide regio's hebben zeer stevige culturele banden. De Europese Unie zal na de machtsoverdracht blijven toezien op de toepassing van het principe "één land, twee systemen". De Europese Unie onderstreept deze specifieke identiteit van Macao en hecht belang aan het behoud van de burgerrechten en vrijheden overeenkomstig de gezamenlijke Chinees-Portugese verklaring van 1987 en de grondwet van de speciale administratieve regio Macao. De Europese Unie ziet toe op de uitvoering van de internationale conventies die Macao heeft geratificeerd. De Europese Unie vindt het van groot belang dat Macao zich inzet voor de volledige toepassing van het VN-Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten, het VN-Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en de fundamentele arbeidsnormen die zijn bekrachtigd in de verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie.
De handelsbetrekkingen tussen de Europese Unie en Macao zijn aanzienlijk. De EU is de op twee na grootste investeerder in Macao en de op een na grootste handelspartner. Er zijn afspraken gemaakt over het van kracht blijven van de handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EG en Macao na het overgangsproces. Deze overeenkomst creëert een duurzaam kader voor de samenwerking tussen de speciale administratieve regio Macao en de Europese Unie en door middel hiervan wordt de voortdurende dialoog over zaken die te maken hebben met de handel, de economie en de samenwerking voortgezet. Deze band wordt ook versterkt door het accrediteren in de Europese Gemeenschap van een economisch en handelsbureau van Macao en het accrediteren in Macao van een in Hongkong gevestigde delegatie van de Commissie.
Het voorbeeld van Hongkong geeft reden te geloven dat ook de machtsoverdracht in Macao probleemloos kan verlopen. De geringe grootte en de eenheid van Macao en de internationale steun zullen de toekomstige ontwikkeling van de speciale administratieve regio garanderen.

Patten
Dit weekend zal ik naar Macao reizen om de Commissie te vertegenwoordigen bij de overdrachtsceremonie. Zoals de geachte afgevaardigden zich kunnen voorstellen, is dit voor mij een soort déjà vu. Sommigen zullen misschien zeggen dat ik bezeten ben van overdrachtsceremonies. Men heeft mij wel eens de laatste gouverneur genoemd, maar dat is eigenlijk nooit waar geweest. Mijn goede vriend en ex-collega Vasco Rocha Vieira kan zeker meer aanspraak maken op deze titel.
In mijn verklaring wil ik vanochtend mijn bewondering uitspreken voor alles wat hij heeft gedaan in Macao tijdens zijn lange ambtstermijn als gouverneur. Zijn uitstekende staat van dienst als bekwaam en integer ambtenaar wordt, daar ben ik zeker van, evengoed erkend in zijn eigen land als in Macao, en ook evengoed in het Parlement als in de Commissie. Ik ben dan ook zeer verheugd dat ik dit weekend de gelegenheid krijg om hulde te brengen aan mijn collega-gouverneur wanneer hij zijn ambt neerlegt.
Macao, zoals eerder Hongkong, gaat na 19 december een nieuwe toekomst tegemoet als een speciale administratieve regio van de Volksrepubliek China. De situatie in Macao zal veranderen, maar op essentiële punten zal en moet het leven doorgaan zoals vroeger. Dat is wat bedoeld wordt met het beginsel "een land, twee systemen" waardoor Macao, zoals Hongkong, zijn vrijheden en fundamentele rechten zal behouden en een hoge mate van autonomie zal genieten als speciale administratieve regio van de Volksrepubliek China. Zoals het voorzitterschap zo-even heeft gezegd, zijn deze rechten en vrijheden in duidelijke bewoordingen vastgelegd in de Portugees-Chinese gezamenlijke verklaring. Beide partijen hebben plechtig beloofd zich aan deze gezamenlijke verklaring te houden.
De Europese Unie zal zich na 19 december sterk blijven interesseren voor Macao. De Commissie heeft onlangs een mededeling gepubliceerd met als titel "De Europese Unie en Macao na het jaar 2000". De Raad heeft vorige week zijn goedkeuring gehecht aan deze mededeling en de daarin gemaakte beloftes toegejuicht en bekrachtigd. In de mededeling wordt met name onderstreept dat wij zeer veel belang hechten aan de volledige tenuitvoerlegging van de gezamenlijke verklaring. Dit laat duidelijk zien dat de Commissie, zoals in het geval van Hongkong, van plan is deze kwestie nauwlettend te volgen. We zullen, weer zoals bij Hongkong, een jaarrapport publiceren over de situatie in Macao. We zullen nauwlettend in het oog houden of de internationale verdragen waarbij Macao is betrokken, in het bijzonder de VN-Verdragen inzake burgerrechten en politieke rechten en inzake economische, sociale en culturele rechten, worden gerespecteerd.
We moeten ons ook inzetten voor intensievere betrekkingen tussen de EU en Macao, met name door bedrijven uit de EU aan te moedigen om te blijven investeren in Macao. De in 1992 ondertekende handels- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en Macao zal van kracht blijven. De Commissie verwelkomt de officiële erkenning van de kamer van koophandel van Macao bij de Europese Gemeenschappen. Hierdoor zullen we onze dialoog over handel, samenwerking en economische kwesties kunnen voortzetten en intensiveren.
Zoals de geachte afgevaardigden zullen begrijpen, hecht ik er zeer veel belang aan dat wij ons blijven interesseren voor Macao en onze verplichtingen tegenover dit gebied blijven nakomen. We willen met de toekomstige bestuurder van de speciale administratieve regio even goede betrekkingen als met mijn vriend de huidige gouverneur. Ik zou de nieuwe bestuurder willen uitnodigen om zo spoedig mogelijk naar Brussel te komen voor een bezoek. Het zou ook een goede zaak zijn indien we de bestuurder van Hongkong hier konden ontvangen, en als hij zich niet kan vrijmaken, ontvangen we graag zijn beroemde plaatsvervanger.
Wat volgende zondag zal plaatshebben in Macao is een belangrijk moment in de geschiedenis van Portugal, China en Europa.
Portugal, zoals het land dat ik het beste ken, of het beste kende, heeft zijn best gedaan om zich op een goede en eervolle manier te kwijten van zijn door de geschiedenis opgelegde verantwoordelijkheden. De omstandigheden en uitdagingen waarmee ieder van ons te maken krijgt zijn altijd verschillend. Het is nooit helemaal hetzelfde. Maar toen ik nog in Hongkong was en praatte met mijn collega aan de andere kant van de monding van de Parelrivier, had ik altijd het gevoel dat ik met iemand werkte die dezelfde waarden had als ik en die werd gedreven door een heel sterk plichtsgevoel.
Aan alles komt een eind. Zo komt er nu ook een einde aan het bestuur van Portugal over Macao, maar Portugal mag zich gelukkig prijzen dat het bij deze overgang kon rekenen op gouverneur Vieira en zijn bestuur om de eer van het land hoog te houden.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris. Op sommige momenten wist ik niet zeker of u sprak als commissaris of als gouverneur, maar in dit geval zijn beide zaken nauw met elkaar verbonden.

Graça Moura
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Volkspartij heeft herhaaldelijk gesteld dat zij het uiterst belangrijk vond dat de Raad en de Commissie een publiek standpunt innamen vóór 20 december, de datum waarop de soevereiniteit over Macao aan de Chinese Volksrepubliek wordt overgedragen.
Ik spreek mijn waardering en vreugde uit over de standpunten die de vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie hier vandaag hebben ingenomen, en ik sluit mij volledig aan bij de hulde die commissaris Christopher Patten aan gouverneur Vasco Rocha Vieira gebracht heeft. De overige fracties hebben uiteindelijk het standpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij aanvaard en wij vinden het dan ook van essentieel belang dat dit debat vandaag gehouden wordt, nu het toeval wil dat een delegatie van het Chinees Parlement een bezoek aan ons Parlement brengt.
De woorden van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie zullen niet alleen een aantal terecht vermelde belangen helpen veiligstellen, maar bewijzen ook dat de Europese Unie een echte voortrekkersrol wil spelen. China kan de Unie dan ook alleen maar als een bevoorrecht gesprekspartner beschouwen in een geostrategisch kader dat gericht is op vrede, democratie, respect voor de mensenrechten, ontwikkeling, dialoog en moderne ideeën op internationaal vlak.
De Portugezen waren meer dan 450 jaar in Macao aanwezig en hun aanwezigheid verliep bijna altijd vreedzaam en was bijna altijd even belangrijk voor Portugal en Europa als voor China. De Europese Unie moet dan ook in het bijzonder betrokken worden bij wat voortaan met dit heel aparte gebied zal gebeuren. Wij dienen te onderstrepen dat Macao vanaf het midden van de 16de eeuw de eerste permanente ontmoetingsplaats tussen Europa en het Verre Oosten was. Macao staat met andere woorden symbool voor vijf eeuwen van vreedzame coëxistentie en wederzijds voordeel in het kader van de meest verscheiden diplomatieke, culturele en handelsactiviteiten. Hierdoor waren contacten tussen de Europese en Chinese beschaving mogelijk, werd de buitenlandse handel van China bevorderd en beschermd en kwamen ook de Europese belangen aan bod. Dit heeft allemaal bijgedragen aan het specifieke karakter van Macao, aan zijn geschiedenis, tradities en cultuur, aan de rassenvermenging en het vreedzaam samenleven die daar al zo lang aan de gang zijn en die heel nuttig kunnen zijn voor de nieuwe modaliteiten van de betrekkingen tussen de Europese Unie en China.
Daarom is het heel zinvol en ook politiek gezien uiterst belangrijk dat wij een duidelijk standpunt innemen. Dit moet de weerspiegeling zijn van onze terechte verwachtingen en van de inspanningen die de volkeren van Europa voor de toekomst van de speciale administratieve regio Macao in de Chinese politieke context en voor de betrekkingen van Europa met Macao en China zullen leveren. Wij streven zodoende naar respect voor en bevordering van de mensenrechten en de overige waarden van de rechtsstaat en van het specifieke juridische kader dat overeenkomstig het nieuwe statuut van Macao en het beginsel "één land, twee systemen" voor dit gebied geldt.
Hetzelfde geldt voor het autonomiebeginsel en het huidige economische en sociale systeem van Macao, en op ruimer vlak ook voor de betrekkingen van de Europese Unie met dit deel van het Verre Oosten, aangezien die mogelijkheden bieden die van buitengewoon belang voor dit deel van de wereld kunnen zijn. Hopelijk zullen de conclusies van dit debat er in ruime mate toe bijdragen dat de vooropgestelde doelen met betrekking tot deze en alle overige aspecten bereikt worden. Een aantal van deze aspecten heeft overigens in het bijzonder betrekking op mijn land.
De Commissie heeft voorgesteld jaarlijks een verslag op te stellen over de betrekkingen tussen de Europese Unie en Macao en dat is een lovenswaardig voorstel. Het ontheft het Europees Parlement evenwel niet van de verplichting om zelf ook zoveel mogelijk aandacht aan deze kwestie te besteden. Zo moeten wij in het bijzonder de ontwikkelingen na 20 december op de voet volgen, moeten wij met het oog hierop informatie uitwisselen en de interinstitutionele samenwerking nauwer aanhalen, een eigen contact- en verbindingsgroep oprichten en de verslagen die ons worden voorgelegd, analyseren en bespreken. Tenslotte moeten wij ook de ontwikkeling van alle conjunctuuraspecten van Macao evalueren in het licht van de gewijzigde internationale betrekkingen in het Verre Oosten en de veranderingen die op til zijn. Wij moeten eveneens oog hebben voor nieuwe situaties, eventueel als gevolg van de toetreding van China tot de WTO en de evolutie en/of verbetering van de betrekkingen tussen China en de Verenigde Staten.
Mijnheer de Voorzitter, deze gezamenlijke ontwerpresolutie, waarvan ik de inhoud hier snel even doorgenomen heb, kan, als ze wordt aangenomen, in aanzienlijke mate helpen om de gestelde doelen te verwezenlijken.

Soares
Mijnheer de Voorzitter, ik wil namens de Fractie van de Europese Volkspartij zeggen dat wij ons verheugen over de verklaring van de fungerend voorzitter van de Raad en over de sympathieke en verstandige woorden van commissaris Chris Patten aan het adres van gouverneur Rocha Vieira.
Ik ben zelf sinds de revolutie van 25 april bij de kwestie Macao betrokken. Ik herinner mij hoe ik na de Anjerrevolutie als minister van Buitenlandse Handel mijn Chinese ambtsgenoot in de Verenigde Naties ontmoette. De toenmalige Chinese minister van Buitenlandse Handel sprak zijn bekommernis uit en zei mij het volgende: "Macao is geen kolonie in de ogen van China; u werkt aan een dekolonisatieproces, maar laat u Macao ongemoeid; deze kwestie zal te gelegener tijd geregeld worden".
De kwestie is inderdaad op een vrij hartelijke manier en in het kader van de traditionele vriendschappelijke betrekkingen tussen Portugal en China geregeld. De gezamenlijke verklaring van Portugal en China - waarover commissaris Patten het ook al had - is een goede verklaring en bevat de algemene krachtlijnen die de komende vijftig jaar de leidraad zullen vormen voor het grondgebied van Macao als speciale regio met een eigen karakter in het grote Chinese geheel. De wetgeving die de Portugezen hebben ingevoerd, moet met andere woorden volledig gerespecteerd worden.
Zoals al gezegd werd, was Macao altijd al een ontmoetingsplaats voor culturen, beschavingen en godsdiensten; er heerste altijd rust en vrede en de meest uiteenlopende bevolkingsgroepen leefden er vreedzaam samen. Dat moet zo blijven. Er is terzake een belangrijke rol weggelegd voor de Europese Unie, de Commissie en het Europees Parlement, aangezien, zoals al benadrukt werd, de Europese Unie en Macao heel wat verdragen gesloten hebben. Het is positief dat het Europees Parlement en onze Europese instellingen de ontwikkeling van Macao de komende vijftig jaar op de voet kunnen volgen en mijns inziens zal die gunstig zijn. Ik heb de eer op 20 december aanwezig te zijn in Macao. Ik ben ervan overtuigd dat de plechtigheid voorbeeldig zal verlopen, en ik moet zeggen dat ik als Portugees afgevaardigde in dit Parlement verheugd ben dat de cyclus van het Portugese wereldrijk aan het einde van deze eeuw en dit millennium rond is.
Portugal was het eerste Europese wereldrijk en het zal ook het laatste zijn. Wij mogen zeggen dat wij de cyclus "met een positieve noot" afsluiten, aangezien de overdracht van Macao aan de Chinese Volksrepubliek vreedzaam en vriendschappelijk verloopt en ook Oost-Timor onafhankelijk wordt. Dit waren de idealen van de democratische revolutie die in 1974 mijn land veranderde. Portugal is nu een ander land, de mensen zijn vrij, ze leven in vrede samen, de mensenrechten worden gerespecteerd en het heeft vrede als hoofddoel. Wij dragen het bestuur over Macao dan ook in een kader van vrede en respect voor de mensenrechten aan China over omdat dit aan China toekomt. Wij doen dit in de hoop dat China de verbintenissen die het in de Portugees-Chinese verklaring is aangegaan, nakomt.
Ik dank u voor hetgeen u gezegd hebt over gouverneur Rocha Vieira, die ik overigens zelf mocht benoemen toen ik president van Portugal was. Ik kan zeggen dat gouverneur Rocha Vieira Portugal echt tot eer strekte en dat hij ervoor gezorgd heeft dat Portugal zich met opgeheven hoofd en met een gerust geweten uit Macao kan terugtrekken.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Soares, u zult het Europees Parlement zeker goed vertegenwoordigen in Macao, zelfs al doet u dit als Portugees met een bedroefd hart.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd over de mededeling van de Commissie en over de verklaringen die vandaag zijn afgelegd. De situatie in Macao opent perspectieven voor de Europese Unie om via handel, dialoog en intensieve betrekkingen met dit gebied te zorgen voor meer vrijheid en democratie in de communistische dictatuur van de Volksrepubliek China. Ik zou ook de heer Patten willen bedanken voor zijn persoonlijke inzet en zijn succesvolle resultaten op dit gebied. Maar om te zeggen dat Europa en Macao hetzelfde rechtssysteem hebben, is toch echt niet geloofwaardig. Onlangs leidde een handelsgeschil waarbij de financiële belangen van Chinese politieke leiders op het spel stonden tot de kidnapping in Macao van een onschuldige Australisch-Chinese zakenman, James Pang. Hij werd naar China gebracht en daar voor zeven jaar vastgezet op grond van valse beschuldigingen. Aangezien China heeft geweigerd in te stemmen met de oprichting van een hof van beroep, kan Macao niet eens de schijn ophouden van een onafhankelijke rechterlijke macht zoals Hongkong die heeft.
In dit opzicht hebben we vandaag ook slecht nieuws gekregen uit Hongkong. Het hof van beroep heeft een vonnis van een lagere rechtbank vernietigd en twee jonge mannen veroordeeld wegens het schenden van de Chinese vlag op een vreedzame betoging, ondanks de integratie van het Internationale Verdrag inzake de burgerrechten en politieke rechten in het rechtssysteem van Hongkong. Dit laat zien hoe zogenaamde waarborgen voor de vrijheid in Hongkong snel worden aangetast.
Laten we met China blijven praten over Macao en andere kwesties, maar laten we onszelf niet wijsmaken dat het kerstgeschenk dat we volgende week zullen geven aan Macao ook een garantie biedt voor de vrijheid van zijn bevolking.
In haar mededeling spreekt de Commissie van "hechte betrekkingen in termen van cultuur en beschaving". Ik hoop dat Raad en Commissie ons de verzekering zullen geven dat ze er niet voor zullen terugdeinzen om de Chinese autoriteiten te wijzen op de Europese verontwaardiging over de aanhoudende schendingen van mensenrechten en burgerrechten. Deze schendingen zullen voor ons een belangrijke uitdaging zijn in de volgende eeuw.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, na de overdracht van Hongkong aan China door Groot-Brittannië, waarbij commissaris Patten een belangrijke en bewonderenswaardige rol speelde, is de overdracht van Macao in het kader van het akkoord tussen Portugal en China een noodzakelijke en onvermijdelijke stap die toegejuicht moet worden. Zoals ook al in de gezamenlijke resolutie gezegd wordt, betekent dat evenwel niet dat de Europese Unie geen belangstelling meer heeft voor de toekomst van een gebied dat zo nauw met onze geschiedenis en onze cultuur verweven is.
Macao is een modern bewijs van het Portugese, Spaanse en Europese avontuur dat ons ertoe bracht in alle werelddelen menselijke en handelsbetrekkingen aan te knopen. Nu kan en moet Macao een democratische deur of venster voor een nieuw soort betrekkingen met het onmetelijke China zijn, die beide partners en de gehele mensheid ten goede komen. Wij sluiten ons aan bij de gezamenlijke resolutie en ik wil namens mijn Fractie de Groenen/Vrije Europese Alliantie in het bijzonder onderstrepen dat de autonomie van Macao gevrijwaard moet worden, dat de burgermaatschappij en de democratie versterkt moeten worden, dat de inwoners van Macao het recht moeten hebben om zich politiek te verenigen, dat de Unie moet blijven openstaan voor inwoners van Macao en dat de handelsbetrekkingen versterkt moeten worden.
Geachte collega's, ik wil van de gelegenheid en van de aanwezigheid van president Xanana Gusmão gebruik maken om te zeggen dat de Europese Unie mijns inziens in het licht van de enorme behoeften van Oost-Timor en onze gemeenschappelijke identiteit, onmiddellijk bijzondere banden met dit land moet aanknopen teneinde zijn economische en sociale ontwikkeling en onafhankelijkheid te verzekeren.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wij zijn verheugd over de wijze waarop de voorbereidingen voor de overdracht van Macao aan de Chinese Volksrepubliek op 20 december eerstkomend verlopen zijn.
Wij hopen dat niemand nog twijfelt aan de sfeer van wederzijds begrip en aan de politieke wil van Portugal en de Chinese Volksrepubliek, en dat niet langer dubbelzinnige standpunten worden ingenomen over de vooruitzichten en de toekomstige ontwikkeling van de speciale administratieve regio Macao.
Ons inziens zijn de voorwaarden vervuld om de economische en culturele betrekkingen tussen de Chinese Volksrepubliek, met name via Macao, en de Europese Unie en haar lidstaten op grond van samenwerking en tot wederzijds voordeel te ontwikkelen. Wij steunen de voorliggende gezamenlijke resolutie, ook al zijn er nog een aantal meningsverschillen. Ze is het bewijs van onze vastberadenheid en bereidheid om mee te werken aan de ontwikkeling van deze vriendschappelijke betrekkingen op dit historische moment, dat wij van harte toejuichen.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, vier dagen voor de overdracht van de macht over Macao is deze resolutie, die wij steunen, heel belangrijk als blijk van vertrouwen en waarborg voor de toekomst. Toevallig vinden hier dezer dagen twee andere gebeurtenissen in Straatsburg plaats. Om te beginnen is Xanana Gusmão vanuit Oost-Timor naar hier gekomen. De droevige en heel moeilijke omstandigheden op Oost-Timor verschillen wel van die in Macao, maar er is toch een gelijkenis: ook daar hebben we uitzicht op respect voor de mensenrechten, vrijheid en de rechtsstaat in Azië en ook daar rust de hoop op de Europese cultuur via de Portugese cultuur en ervaringen.
Ten tweede wil het toeval ook dat momenteel de interparlementaire vergadering met de Chinese Volksrepubliek plaatsvindt, zodat wij ons rechtstreeks tot onze Chinese ambtsgenoten kunnen richten en uiting kunnen geven aan onze diepste gevoelens en onze hooggespannen verwachtingen voor Macao en de toekomst.
Portugal is trots op de inspanningen die het in Macao geleverd heeft, en op de positieve elementen die het eeuwenlange samenleven achterlaat. Zo zijn bijvoorbeeld het heel eigen karakter van Macao, de openheid en tolerantie tussen volkeren en culturen, de godsdienstvrijheid, de sporen van een specifieke symbiose en het rechtsmodel dat gebaseerd is op de beginselen en waarden van de rechtsstaat en de mensenrechten allemaal duurzame tekenen die op dit moment van de machtsoverdracht beklemtoond moeten worden.
In dit vreedzame proces en deze dialoog tussen Portugal en China was het van essentieel belang dat China uitdrukkelijk de eigenheid van Macao erkende en plechtig beloofde dat het die in het kader van de vastgelegde autonomie zou handhaven en bevorderen. Voor China is dit de vertaling van zijn beleid dat bekend staat onder de naam "één land, twee systemen". Voor ons is het de directe uitdrukking van de onvervreemdbare en onaantastbare rechten van de burgers van Macao.
Ik ben verheugd over de ruime eensgezindheid die bereikt kon worden over deze gezamenlijke resolutie en over de standpunten die het voorzitterschap, de Raad en de Commissie hebben ingenomen. Ze zijn heel positief en veelbelovend, en de burgers van Macao en ook wij, Portugezen, die nog in hun naam spreken, zijn dankbaar voor dit teken en waarderen het. Deze algemene aandacht van Europa is de beste bijkomende garantie die wij concreet kunnen geven, de beste manier om te verzekeren dat de eigenheid van Macao behouden blijft en dat wij Macao op een bijzondere manier zullen blijven behandelen, zodat het niet in een groter geheel verdrinkt.

Speroni
Mijnheer de Voorzitter, zoals de slaven in het oude Rome of de negers op de plantages van Amerika, alsof het lijfeigenen betreft, krijgen de bewoners van Macao een ander bewind zonder dat men hen daarover geraadpleegd heeft, zonder dat ze daarover een eigen mening hebben kunnen uitbrengen. Alweer wordt het recht op zelfbeschikking van de volkeren met voeten getreden, zoals dat in Tsjetsjenië met voeten wordt getreden. Ik vind het heel jammer dat ik president Soares en anderen een vergelijking heb horen maken tussen Oost-Timor en Macao. Dit soort vergelijkingen slaat natuurlijk nergens op: Oost-Timor zal onafhankelijk worden, Macao komt onder een communistische dictatuur.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, de grote afwezige bij het Chinees-Portugese akkoord van 1987, de grote afwezige bij de op til zijnde overdracht is, zoals ook de vorige spreker reeds zei, de bevolking van Macao. De bevolking van Macao is niet naar haar mening gevraagd. Waarom eigenlijk niet?
De Portugese aanwezigheid in Macao is niet, mijnheer Patten, het resultaat van een ongelijk verdrag dat in de 19de eeuw het verzwakte China met geweld of onder bedreiging met geweld werd ontfutseld. De Portugese aanwezigheid in Macao is het resultaat van een verdrag volgens het boekje. Tijdens die vierhonderdtweeënveertig jaar ononderbroken en vredige aanwezigheid zijn natuurlijk economische banden gelegd, maar ook culturele, geestelijke en politieke banden. Er zijn familierelaties ontstaan. Zelfs tijdens Portugal's moeilijkste dagen bleef de bevolking van Macao trouw. Dankzij deze trouwheid werd de Raad van Macao de Leal Senat, de loyale senaat genoemd.
Deze banden gaat u nu verbreken. Laten wij, mijnheer Soares, vooral vandaag niet te hoog van de toren blazen. U laat 440.000 inwoners van Macao in de steek en levert ze over aan het communisme. Deze mensen hebben zich niet vrij kunnen uitspreken. Macao en Timor maakten deel uit van hetzelfde bisdom en het is toch een paradox dat op het moment waarop de bevolking van Timor haar onafhankelijkheid verwerft, Macao terugvalt in afhankelijkheid. De Franse fabeldichter zei het al: "Het oordeel van de rechtbank zal u wit of zwart maken, al naar gelang u machtig bent - zoals het communistisch China - of armzalig - zoals het huidig Indonesië".
U spreekt over teruggave. Men kan echter alleen iets teruggeven dat op onwettige wijze werd afgepakt. U spreekt over de lokale bevolking. Welke garanties hebt u echter voor de eerbiediging van de rechten van de bevolking en voor bijvoorbeeld de godsdienstvrijheid van de katholieken? Deze katholieken zijn Rome trouw, maar Rome wordt niet erkend door de communistische regering. U zegt dat men een Europese aanwezigheid in Macao zal handhaven. Ik vrees echter ten zeerste dat deze aanwezigheid hetzelfde beeld zal vertonen als die verwoeste kathedraal die boven de stad uitrijst en waarvan slechts nog de voorgevel overeind staat. Nu is het een ruïne, een herinnering aan vroegere tijden, een alibi voor het vertrek van het Westen. Vroeger leidde een brede, vorstelijke toegang tot een harmonieus gebouw. Nu heeft de wind hier vrij spel.

Hassi
Mijnheer de Voorzitter, ik heb hier alleen nog aan toe te voegen dat bij de cerimonie rond de machtsoverdracht de Finse president Ahtisaari de Finse delegatie zal leiden en het voorzitterschap van de Europese Unie zal vertegenwoordigen. Ik ben verheugd dat ook de afvaardiging van het Europees Parlement zeer gerespecteerd is, nu de voormalige president van Portugal het Europees Parlement vertegenwoordigt. De Raad sluit zich aan bij de hier geuite wensen dat de machtsoverdracht vreedzaam en mooi zal verlopen.

Patten
Om te beginnen, en ik weet zeker dat het Parlement mij daarin ondersteunt, zou ik mijn waardering willen uitspreken voor de rol die de heer Soares heeft gespeeld in het herstel van de democratie, de mensenrechten en de Europese waarden en normen in een van de grootste Europese landen, maar ook voor de historische rol die hij heeft gespeeld bij de beëindiging van het Portugese rijk. Hij heeft geprobeerd om dit zo fatsoenlijk mogelijk te doen, in het bijzonder in Macao.
Zoals de laatste spreker, de heer Gollnisch, heeft gezegd, is Macao een vrije samenleving: een vrije stad aan de rand van China, aan de rand van Azië, zoals ook de heer Graça Moura heeft benadrukt in het begin van dit debat; een bijzonder kruispunt tussen Oost en West sinds de 16de eeuw. Ik heb bijzonder veel vertrouwen in de waarden die Macao en Hongkong vertegenwoordigen, genoeg vertrouwen om te geloven dat, welk soort bestuur er ook aan de macht is, deze waarden zullen overleven en triomferen in deze gebieden, niet in de laatste plaats omdat ze zijn geworteld in de harten van de mensen.
De heer Gollnisch sprak zijn bezorgdheid uit over de godsdienstvrijheid in Macao. Als we kijken naar het voorbeeld van Hongkong, denk ik niet dat de heer Gollnisch zich al te veel zorgen moet maken. Ik zal volgende week zondag een mis bijwonen in de kathedraal van Hongkong met mijn vrienden in de gemeente, zoals ik dit placht te doen als gouverneur. Niets wijst op een beperking van de godsdienstvrijheid in Hongkong. Integendeel, alles wijst op de onverminderde vitaliteit van de christelijke kerken. Ik ben er zeker van dat dit ook zo zal zijn in Macao.
Maar we moeten ons wel zorgen maken over het voortbestaan van de rechtsstaat, het voortbestaan van de burgerrechten, het voortbestaan van de mensenrechten, zoals de heer Watson heeft benadrukt in zijn waardevolle kritiek op mijn verklaring. Kwesties zoals de James Pang-zaak hebben gezorgd voor bezorgdheid in de internationale gemeenschap. De internationale gemeenschap was bezorgd over eerdere beslissingen van het hof van beroep in Hongkong, of beter gezegd over de vernietiging van die beslissingen door het parlement in Beijing. We beschouwen het als onze taak om te protesteren wanneer wij denken dat bepaalde acties een bedreiging vormen voor de handhaving van de rechtsstaat; en we zouden onze beloften aan de mensen in Macao en Hongkong geen gestand doen, we zouden onze eigen waarden verloochenen, als we niet zouden protesteren wanneer we denken dat deze waarden worden bedreigd.
Verstandige politieke leiders in China begrijpen dat de teruggave van Macao, zoals de teruggave van Hongkong, niet slechts de terugkeer betekent van een buitengewoon rijk en welvarend gebied naar het moederland, maar dat het om meer gaat dan dat. Hongkong en Macao zijn grote internationale steden. Ze kunnen een heel belangrijke rol spelen bij de verdere ontwikkeling van China en zijn succesvolle opening naar de rest van de wereld. We wensen Macao het allerbeste toe bij de vervulling van deze rol. Ik weet zeker dat Macao een mooie en opwindende toekomst tegemoet gaat.
Om te eindigen zou ik nogmaals willen wijzen op de uitstekende staat van dienst van de huidige gouverneur. Ik zou hem willen zeggen dat ik er zeker van ben dat het Parlement zijn opvolger veel succes toewenst. De nieuwe gouverneur zal een zware taak hebben, maar ik ben ervan overtuigd dat hij deze taak zo goed mogelijk zal vervullen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Patten.
Ik heb zes ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 10.00 uur plaats.

Actieprogramma Beijing
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de volgende mondelinge vragen:
B5-0035/99 van mevrouw Theorin en
B5-0037/99 van mevrouw Theorin,
namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, aan de Commissie en de Raad over de EU-follow-up van het Beijing Actieplatform.

Theorin
Alle lidstaten van de Europese Unie hebben het Actieprogramma Beijing onderschreven. Er zijn afspraken gemaakt met betrekking tot twaalf gebieden. Maatregelen op deze terreinen zijn onontbeerlijk om vrouwen in staat te stellen ten volle van hun mensenrechten gebruik te maken. Nu, vijf jaar later, is het tijd voor een evaluatie.
Het eerste gebied betreft armoede. Wij verplichtten ons ertoe een macro-economisch beleid op te zetten dat rekening houdt met de behoeften van in armoede verkerende vrouwen, en vrouwen gelijke toegang tot economische hulpbronnen te verzekeren. Toch worden nog steeds vooral alleenstaande moeders en oudere vrouwen door armoede getroffen.
Het tweede gebied betreft onderwijs en opleiding. Wij beloofden vrouwen gelijke toegang te verschaffen tot wetenschap en technologie en tot permanente scholing. Helaas verloopt de opleiding van vrouwen en mannen nog steeds volgens geijkte patronen.
Het derde gebied betreft de gezondheidszorg. Wij beloofden meer middelen te zullen vrijmaken voor de gezondheid van vrouwen. Desondanks hebben vrouwen van middelbare leeftijd en oudere vrouwen nog steeds met meer gezondheidsproblemen te kampen dan mannen. De sterfte rondom zwangerschap en geboorte en de kindersterfte zijn nog steeds te hoog.
Het vierde gebied betreft geweld. Wij beloofden het gendergebonden geweld te zullen uitbannen en toch blijft het fenomeen waaronder Europese vrouwen het zwaarst te lijden hebben de op hen gerichte gewelddadigheid. Tijdens hun zwangerschap wordt 15 à 25% van de vrouwen mishandeld. Vrouwenhandel ten behoeve van de prostitutie blijft toenemen.Van de mannen die zich aan verkrachting schuldig maken gaat er maar 2 à 3% naar de gevangenis.
Het vijfde gebied betreft gewapende conflicten. Wij beloofden vrouwen een grotere rol toe te kennen bij het beslechten van conflicten en hun meer bescherming te bieden. Toch zijn de slachtoffers van gewapende conflicten nog in overgrote meerderheid vrouwen, terwijl zij niet mogen deelnemen aan vredesonderhandelingen en initiatieven voor de overgangsperiode tussen oorlog en vrede.
Het zesde gebied betreft vrouwen en de economie. Wij beloofden vrouwen betere toegang tot de arbeidsmarkt en meer zeggenschap over de economische hulpbronnen.Vrouwen zijn zo goed als afwezig of slechts zwak vertegenwoordigd op het niveau van de economische besluitvorming. Vrouwen verdienen gemiddeld 75% van het uurloon van mannen en hun participatiegraad ligt zo'n 20% lager.
De besluitvorming is het zevende gebied. Wij beloofden vrouwen gelijke toegang tot en volwaardige deelneming in de machtsstructuren en de besluitvorming. Toch is de kloof tussen de op papier toegekende en de daadwerkelijk genoten gelijke kansen voor vrouwen en mannen nergens groter dan op het niveau van de uitoefening van de macht.
Het achtste gebied betreft de institutionele structuren voor de verbetering van de positie van vrouwen. Wij besloten tot gender mainstreaming op het vlak van wetgeving, overheidsbeleid en overheidsprogramma's. Helaas ontbreekt het aan de nodige politieke wil en zijn we nog ver verwijderd van gender mainstreaming en een gendereffectrapportage.
Het negende gebied betreft de mensenrechten van vrouwen. Wij beloofden de volledige toepassing van het verdrag voor de uitbanning van alle vormen van discriminatie jegens vrouwen. Toch is er vandaag nog onvoldoende erkenning voor het beginsel, dat mensenrechten op dezelfde wijze van toepassing zijn op vrouwen en mannen.
Het tiende gebied betreft de media. Wij beloofden te zullen streven naar een niet-clichématige voorstelling van vrouwen in de media. Niettemin blijven de media, die overwegend door mannen worden geleid, een negatief en vernederend beeld van vrouwen uitdragen.
Het elfde gebied betreft het milieu. De Europese deelnemers zegden toe, vrouwen actief te zullen betrekken bij de besluitvorming op milieugebied. Toch wordt er bij de uitwerking en toepassing van het milieubeleid onvoldoende gebruik gemaakt van de ervaring en vaardigheden van vrouwen.
Het twaalfde en laatste gebied betreft kinderen van het vrouwelijk geslacht. Wij beloofden alle vormen van discriminatie tegen meisjes te zullen uitbannen. Uit de statistieken blijkt echter dat meisjes vanaf hun jongste jaren, gedurende hun hele kindertijd en tot op volwassen leeftijd gediscrimineerd worden.
Dit is het ontmoedigende resultaat, vijf jaar na Beijing en 25 jaar nadat de Verenigde Naties de verantwoordelijkheid op zich namen voor het bevorderen van de vrouwenrechten op nationaal, regionaal en internationaal niveau. Het is dus hoog tijd dat de bijzondere VN-bijeenkomst "Beijing plus five", volgend jaar juni, spijkers met koppen slaat bij de invulling van het Beijing actieprogramma. Indien het de regeringen menens is met de uitwerking van strategieën voor gendergelijkheid op alle 12 genoemde probleemgebieden, dient er een actiegericht plan voor het nastreven van de Beijing-doelstellingen te komen.
De Europese Unie moet hierbij actief het voortouw nemen. Het voorbereidend werk op Europees niveau is al behoorlijk ver gevorderd, maar de Unie moet aansturen op een snelle standpuntbepaling, zodat zij haar invloed kan laten gelden nog voordat op internationaal niveau de posities zijn ingenomen. Onze vraag is de volgende. Hoe zullen de Commissie en de Raad ervoor zorgen dat het Parlement als een volwaardige partner wordt betrokken bij zowel de voorbereiding van de bijdrage van de Europese Unie aan "Beijing plus five", als de samenstelling van de officiële EU-delegatie naar de conferentie in New York?

Hassi
Mijnheer de Voorzitter, wij dachten dat de geachte afgevaardigde, mevrouw Theorin, haar vraag in het Zweeds zou stellen en daarom hebben wij het antwoord in het Zweeds voorbereid. Ik dank u in elk geval omdat u deze belangrijke kwestie naar voren heeft gebracht.
Zoals mevrouw Theorin beslist weet, zal de voorbereidende conferentie van de Europese Unie, die oorspronkelijk op de decemberagenda van de Commissie stond, in februari volgend jaar plaatsvinden. De bedoeling is dat ook de kandidaat-landen, niet-gouvernementele organisaties en uiteraard parlementsleden die als sprekers en bemiddelaars zijn uitgenodigd, aan deze conferentie deelnemen. Aangezien het de activiteiten van de Commissie betreft, moet u zich voor meer informatie uiteraard tot de Commissie wenden. Wat betreft de meest recente ontwikkelingen binnen de Raad, heeft het Fins voorzitterschap over het thema "Vrouwen in het besluitvormingsproces" een vragenformulier opgesteld en dit aan alle lidstaten en aan alle Europese instellingen gestuurd. Aan de hand van hun antwoorden heeft het Fins voorzitterschap een rapport geschreven dat negen indicatoren en een aantal aanbevelingen bevat. Over dit rapport heeft de Raad (arbeidsmarktregelingen en sociale zaken) op 22 oktober 1999 een debat gehouden.
Naast de debatten rond het genoemde rapport van het voorzitterschap heeft de Raad een aantal besluiten genomen, waarbij hij met de inhoud van het rapport rekening heeft gehouden. De negen voorgestelde indicatoren voor de verdere opvolging van het actieplan van Beijing zijn erin opgenomen en er wordt verwezen naar de verplichtingen van de lidstaten om op alle niveaus van de macht en de besluitvorming evenveel vrouwen als mannen aan te stellen volgens het principe waartoe in Beijing is besloten. De lidstaten worden verzocht de vereiste maatregelen te nemen. De Raad volgt de debatten die in het Parlement plaatsvinden bovendien met veel belangstelling, vooral die in de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, waarvan de geachte afgevaardigde voorzitter is.
Persoonlijk ben ik het met mevrouw Theorin eens dat geweld jegens vrouwen een van de zwaarste individuele inbreuken is op de rechten van de vrouw. Wat de conferentie in New York betreft, wijs ik erop dat dit een intergouvernementele conferentie is, waardoor er geen officiële delegatie van de Europese Unie als zodanig heen gaat. De lidstaten sturen een afvaardiging en daarnaast heeft de Commissie het statuut van waarnemer gekregen.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, mijn antwoord bestaat uit twee delen. In het eerste deel zal ik ingaan op de activiteiten die sedert de conferentie van Beijing werden ondernomen en duidelijk maken welke steun de Commissie heeft verleend aan de met het gemeenschappelijk platform besloten acties. In het tweede deel zal ik dan ingaan op de rol die voor het Parlement is weggelegd bij de conferentie van de Verenigde Naties van aanstaande zomer 2000.
Ik ben het met mevrouw Theorin eens dat de positie van de vrouw in veel delen van de wereld dramatisch is en zelfs steeds kritischer wordt. Factoren zoals mondialisering, economische groei, technologie, vrij verkeer van kapitaal, goederen en vooral ook mensen zijn niet altijd goed voor iedereen. Zij hebben veelal heel ongunstige gevolgen voor de vrouwen en de kinderen in de derde wereld.
Ik zal enkele activiteiten van de Commissie noemen en uitleggen waarom volgens mij nog ruimte genoeg bestaat voor meer acties van zowel de Commissie als ook de lidstaten. Het lijdt geen twijfel dat met het oog op de voorbereiding van Beijing en de tijd daarna een speciaal beleid nodig is ter ondersteuning van al de daar aan de orde komende vraagstukken. Zoals u weet heeft de Commissie in 1995, ten tijde van de conferentie van Beijing, een mededeling opgesteld waarin werd besloten het gendervraagstuk op te nemen in het ontwikkelingsbeleid.
In 1995 is een resolutie aangenomen over het gendervraagstuk. Ook daarin werd aangedrongen op opneming van dit vraagstuk in alle specifieke beleidsvormen. In deze resolutie zijn tevens de richtsnoeren genoemd waaraan de diensten van de Commissie zich dienen te houden. Ook werd een begrotingslijn vastgesteld voor voorlichtingscampagnes en ondersteuning van acties ten gunste van de vrouwen in de ontwikkelingslanden. Verder werd afgesproken indices op te stellen. In april 1999 kon de eerste mededeling met de resultaten betreffende deze gemeenschappelijke indices het daglicht aanschouwen. Met behulp van deze indices kan men in de ontwikkelingsprogramma's rekening houden met de positie van de vrouw in zowel de economie, de politiek als de samenleving. In 2000 zal een eerste tweejaarlijks verslag worden ingediend met een evaluatie van de met deze beleidsvormen geboekte resultaten. Ik herhaal dat er na Beijing reeds bepaalde activiteiten zijn ontplooid, maar deze moeten worden geïntensiveerd. Wij zullen vooral concreter moeten gaan werken. Dan ga ik nu kort in op de deelneming van het Europees Parlement. Wij moeten erkennen dat het Europees Parlement al jarenlang een ware locomotief is, niet alleen in de voorlichting van de Europese en internationale publieke opinie, maar ook in de besluitvorming. Het Europees Parlement heeft de besluiten van de Raad en de Commissie wel degelijk beïnvloed. Het Europees Parlement speelt een uitzonderlijk belangrijke rol en zal veel gewicht in de schaal kunnen leggen bij de werkzaamheden tot juni. U weet dat er een comité in het leven is geroepen voor de voorbereiding van de conferentie van juni. Daaraan neemt ook het Europees Parlement deel. Aan de door de Verenigde Naties georganiseerde conferentie nemen de lidstaten als zodanig deel. Zoals de fungerend voorzitter reeds zei, zullen wij als Europese Unie daaraan met een waarnemerstatus deelnemen. Wij hebben weliswaar al eerder ervaringen opgedaan met de conferentie van Beijing, maar desalniettemin is het goed dat wij in de komende tijd nauw en inhoudelijk samenwerken voor de vaststelling van gemeenschappelijke standpunten van de vijftien lidstaten. Dit zal zeer belangrijk zijn voor de verdediging van onze standpunten en voor onze overtuigingskracht in juni.
Mijnheer de Voorzitter, zouden wij dit debat niet nu kunnen afronden? Wij hebben waarschijnlijk nog tien minuten nodig. Anders moeten wij de hele dag hier blijven.

De Voorzitter
Mevrouw de commissaris, we moeten de zaal in orde brengen voor de plechtige vergadering, wat betekent dat we het debat zullen voortzetten totdat mevrouw Gröner aan het woord is geweest en het dan onderbreken.

Avilés Perea
Mijnheer de Voorzitter, vertegenwoordigers van 189 landen hebben in 1995, op de door de VN georganiseerde Wereldvrouwenconferentie in Beijing, een actieprogramma en een verklaring aangenomen waarmee de deelnemende regeringen zich verplichtten om de situatie van vrouwen te verbeteren.
We zijn nu bijna vijf jaar verder, en in juni vindt de bijeenkomst in New York plaats. Als wij op dit moment de resultaten bekijken, moeten we ons afvragen hoeveel vooruitgang er is geboekt. Wat is er verbeterd en in welke opzichten is de situatie er juist op achteruitgegaan?
Wij hebben momenteel te maken met talrijke gewapende conflicten, met geweld tegen vrouwen, en in veel gevallen met extreme armoede. Aan de grens van de Europese Unie hebben we de oorlog in Bosnië en in Kosovo meegemaakt, waar de situatie nog steeds niet voldoende is genormaliseerd. Van recenter datum zijn de conflicten in Tsjetsjenië, in andere delen van de Kaukasus, in Afghanistan - met name in de Panshir-vallei -, in Afrika en elders. In Algerije is er nog steeds geen oplossing voor het geweld en het terrorisme gevonden die het mogelijk maakt het gewone leven te hervatten en op alle gebieden vooruit te gaan.
Op talrijke plaatsen op aarde zijn vrouwen het slachtoffer van geweld en van traditionele praktijken waarbij hun persoonlijke waardigheid en hun grondrechten niet worden gerespecteerd. Het wordt ze verboden een beroep uit te oefenen, en soms wordt hun zelfs de toegang tot de gezondheidszorg ontzegd.
Mensenhandel treft vooral vrouwen, die ten prooi vallen aan georganiseerde misdaadbendes en prostitutie. Met name jonge vrouwen worden hierdoor getroffen, en helaas gebeurt dit niet alleen in minder ontwikkelde landen, maar ook in landen met een hoog economisch peil.
Maar vrouwen komen in actie. Ze reageren steeds vaker, en komen in opstand tegen deze vernederende situaties, waarin zij worden gemarginaliseerd. Zij willen deelnemen aan het beroepsleven en aan de politiek, aan de opleiding van hun kinderen en de vorming van jonge vrouwen. Er zijn talrijke wetten uitgevaardigd om vrouwen te beschermen en om hen in staat te stellen de ongelijkheid te bestrijden en aan politiek te doen. Vrouwen komen in actie: zij gebruiken de wetten die in hun voordeel zijn, ze verenigen zich in coöperatieven, en ontwikkelen zich om hun levensstandaard te verbeteren. Zij willen steeds vaker deelhebben aan technologische vernieuwingen, en ze hebben ontdekt wat voor voordelen het biedt om zich in hun woonplaats, in de regio of op hun werk te organiseren. Ze weten zich steeds beter te wapenen tegen oude problemen om een beter leven te krijgen.
Ondanks alle vooruitgang moeten we actief blijven, zodat veel vrouwen een waardiger en rechtvaardiger bestaan krijgen. De bijeenkomst in New York, de follow-up van de conferentie in Beijing, is een goede gelegenheid om daaraan te werken. Daarom vind ik ook dat het Parlement een grotere rol moet spelen, en dat de Europese instellingen moeten worden gesteund, zodat onze aanwezigheid op de conferentie wat oplevert.

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement was en is de drijvende kracht achter de tenuitvoerlegging van het actieplatform van Beijing, zoals de commissaris zojuist nog heeft erkend. We hebben het vierde actieprogramma voor gelijke kansen opgevat als een uitvloeisel van het actieplatform. We hebben geprobeerd het gender mainstreaming-beleid in alle beleidsterreinen te verankeren. We hebben de aanzet gegeven tot specifieke maatregelen, bijvoorbeeld voor de bestrijding van geweld tegen vrouwen.
Als rapporteur voor het Europees Parlement was ik zowel bij het NGO-forum in Peking als bij de regeringsconferentie van 189 landen aanwezig en heb ik de ontwikkelingen in de afgelopen vijf jaar natuurlijk op de voet gevolgd, zowel in de Europese Unie als in de ontwikkelingslanden. Ik zou erop willen wijzen dat onder het Spaanse voorzitterschap de EU eensgezind voor de vrouwenrechten is opgekomen en vanuit deze sterke positie belangrijke punten heeft kunnen doordrukken in de onderhandelingen en in het actieplatform. Dat was het positieve aspect.
Dat de Europese delegatie de leden van het Europees Parlement zonder duidelijke status niet volledig in de delegatie heeft geïntegreerd, was minder positief. Bij de verdere onderhandelingen, bijvoorbeeld bij de WTO in Seattle, was dat anders. We moeten deze nieuwe praktijk ook bij toekomstige internationale conferenties toepassen. Daarom ook deze concrete vraag, vooral aan de Raad, en we verwachten ook een duidelijk antwoord: wat zal de status zijn van de Europese leden op de volgende conferentie in New York, de Peking plus 5-conferentie? De Commissie heeft ons al betrokken bij de inhoudelijke voorbereiding van de conferentie, die in februari plaatsvindt. Van de Raad verwachten we nog een duidelijk antwoord op deze vraag, omdat het nog niet duidelijk is of en met hoeveel de leden van het Europees Parlement vertegenwoordigd zullen zijn in New York. De tijd dringt. De ECE-conferentie, waar de VN-stemming voor de Europese regio zal worden gehouden, zal reeds in januari in Genève plaatsvinden. Daarin zijn we als delegatie van het Europees Parlement nog niet duidelijk geïntegreerd.
Op dit punt moeten we vandaag een duidelijk antwoord krijgen. We kunnen zeggen dat de voorbereidingen in de Commissie, waarbij we inhoudelijk al betrokken zijn, op de goede weg zijn. Ten eerste zullen we daar de inhoudelijke aspecten behandelen van de twaalf kernpunten die in het actieplatform zijn geformuleerd. Ten tweede zullen we duidelijke strategieën uitwerken. We willen geen nieuwe doelstellingen formuleren, maar klaar en duidelijk de volgende punten analyseren en evalueren: wat is er in onze lidstaten goed gegaan, waar moeten we bijsturen, waar moeten we onze inspanningen verhogen, zodat de Europese Unie in New York een stap vooruit kan zetten voor de vrouwen in Europa en in de wereld?

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Gröner.
Het debat wordt voortgezet - mevrouw Theorin, dit was misschien uw vraag - ná de verklaring van de Commissie en na de verslagen van de heer Papayannakis en mevrouw Keppelhoff-Wiechert, maar vóór het vragenuur om 17.30 uur.
Ik moet nu de vergadering onderbreken voor de plechtige vergadering, die om 11.30 uur plaatsvindt.
Mevrouw Theorin zou als indiener van de vraag eerst nog een vraag willen stellen.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, met alle begrip voor het feit dat we de vergadering moeten onderbreken voor de prijsuitreiking aan Xanana Gusmão, waar ik volledig achter sta, wil ik namens de commissie rechten van de vrouw toch vragen of wij dit niet als discriminatie van vrouwen moeten beschouwen dat wij ons debat niet onmiddellijk om drie uur mogen voortzetten, wat toch heel logisch zou zijn. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u de agenda te wijzigen als teken van respect voor de vrouwen in dit Parlement zodat wij onze discussie om drie uur kunnen voortzetten en de andere aangelegenheden later aan bod komen.

De Voorzitter
Mevrouw Theorin, dit was vanaf het begin zo voorzien. De agenda werd trouwens vastgelegd onder leiding van de Voorzitter van het Parlement, zelf een vrouw. Ik kan u dus met zekerheid zeggen dat dit soort overwegingen niet heeft meegespeeld. Het gebeurt wel vaker dat debatten moeten worden onderbroken voor plechtige vergaderingen. Dat is normaal in dit Parlement, en het heeft gelukkig niets te maken met dit verslag.
Ik onderbreek nu de vergadering, zodat de zaal kan worden klaargemaakt voor de plechtige vergadering ter ere van de heer Gusmão, winnaar van de Sacharovprijs.
(De vergadering wordt om 11.30 uur onderbroken en om 12.05 uur hervat)

Maes
Mijnheer de Voorzitter, zo-even hebben wij met diepe bewogenheid de heer Gusmão de Sacharovprijs gegeven. Ik hoop dat het niet alleen bij applaus zal blijven, maar dat het Parlement ook daadwerkelijk opvolging zal geven aan de belofte van solidariteit met het volk van Oost-Timor en met de verantwoordelijken. Ik herinner u eraan, en mevrouw de Voorzitter heeft het gezegd en daar ben ik blij om, hoe diep beschaamd ik mij voel als lid van dit Parlement wanneer ik vaststel dat voormalige Sacharov-prijswinnaars zoals mevrouw Leyla Zana nog steeds in Turkse gevangenissen zitten, terwijl wij hier met zoveel tam tam Turkije als kandidaat verwelkomen. Ik vind dit onaanvaardbaar.

Het Parlement moet ervoor zorgen dat de winnaars van de Sacharovprijs niet alleen gehuldigd worden op de dag zelf, maar dat hun lot wordt opgevolgd ook nadien. Er moet dus ten stelligste aangedrongen worden. Ik blameer zowel de Raad als de Commissie dat daar niet aan gedacht is toen men Turkije toeliet.
(Levendig applaus)

De Voorzitter
Strikt genomen was dit geen beroep op het Reglement, maar onder de huidige omstandigheden wel op zijn plaats.Wanneer het Parlement zo'n plechtige gebeurtenis organiseert, gaat het naar mijn mening eveneens een plechtige verbintenis aan.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, voor alle duidelijkheid zou ik graag zeker weten of het debat over de mondelinge vraag van de commissie rechten van de vrouw over gelijke kansen en Beijing om drie uur voortgezet kan worden. Ik wil dit graag bevestigd zien, zodat iedereen op de hoogte kan worden gebracht, omdat het debat aanvankelijk voor een later tijdstip voorzien was. Wij moeten alle leden van het Europees Parlement op de hoogte brengen, zodat ze hier om drie uur aanwezig kunnen zijn.

De Voorzitter
Ja, volgens mijn informatie wordt het om drie uur voortgezet.

Stemming
De Voorzitter
Wij gaan nu over tot de stemming.
Procedure zonder verslag (artikel 158 van het Reglement)
Voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie betreffende de sluiting van een protocol tot aanpassing van de institutionele aspecten van de Europa-overeenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Hongarije, anderzijds, teneinde rekening te houden met de toetreding van de Republiek Oostenrijk, de Republiek Finland en het Koninkrijk Zweden tot de Europese Unie (9725/1999 - C5-0190/1999 - 1997/0272(AVC))
(Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)

Voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie betreffende de sluiting van een protocol tot aanpassing van de institutionele aspecten van de Europa-overeenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Tsjechië, anderzijds, teneinde rekening te houden met de toetreding van de Republiek Oostenrijk, de Republiek Finland en het Koninkrijk Zweden tot de Europese Unie (9726/1999 - C5-0191/1999 - 1997/0273(AVC))
(Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)

Voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie betreffende de sluiting van een protocol tot aanpassing van de institutionele aspecten van de Europa-overeenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Slowaakse Republiek, anderzijds, teneinde rekening te houden met de toetreding van de Republiek Oostenrijk, de Republiek Finland en het Koninkrijk Zweden tot de Europese Unie (9727/1999 - C5-0192/1999 - 1997/0274(AVC))
(Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed) 
Voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie betreffende de sluiting van een protocol tot aanpassing van de institutionele aspecten van de Europa-overeenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Polen, anderzijds, teneinde rekening te houden met de toetreding van de Republiek Finland, de Republiek Oostenrijk en het Koninkrijk Zweden tot de Europese Unie (9728/1999 - C5-0193/1999 - 1997/0275(AVC))
(Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)

Voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie betreffende de sluiting van een protocol tot aanpassing van de institutionele aspecten van de Europa-overeenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Bulgarije, anderzijds, teneinde rekening te houden met de toetreding van de Republiek Oostenrijk, de Republiek Finland en het Koninkrijk Zweden tot de Europese Unie (9729/1999 - C5-0194/1999 - 1997/0276(AVC))
(Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)

Voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie betreffende de sluiting van een protocol tot aanpassing van de institutionele aspecten van de Europa-overeenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en Roemenië, anderzijds, teneinde rekening te houden met de toetreding van de Republiek Oostenrijk, de Republiek Finland en het Koninkrijk Zweden tot de Europese Unie (9730/1999 - C5-0195/1999 - 1997/0277(AVC))
(Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)
Voorstel voor een beschikking van de Raad tot vaststelling van een door het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek voor de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie uit te voeren aanvullend onderzoekprogramma (COM(1999) 578 - C5-0286/1999 - 1999/0232(CNS))
(Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie)

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, een beroep op het Reglement. Ik heb hier amendementen voor ingediend want deze procedure is zeer ongebruikelijk. Hetzelfde gebeurde vier jaar geleden, reden waarom ik al in de parlementaire commissie protesteerde. Het onderwerp werd plotseling, zonder behoorlijke documentatie en procedures, op de agenda geplaatst. In het huidige amendement vragen wij de Commissie het voorstel drie maanden voor het verstrijken van de begrotingstermijn aan het Parlement voor te leggen, zodat in de toekomst een behoorlijke discussie mogelijk is.
Het gaat om de reactor te Petten, in Nederland, waarvan ons altijd gezegd is dat hij voor medisch onderzoek dient. Bij bestudering van de Commissiedocumenten - die zoals gezegd zeer laat ter beschikking waren, eigenlijk pas deze week - ontdekten wij dat het gaat om voor militaire doeleinden geschikt plutonium, en daarmee verband houdend onderzoek. Dit is een zeer ernstige kwestie en over dergelijk onderzoek binnen de grenzen van de Europese Unie dienen wij naar behoren geïnformeerd te worden. Wij waren niet in staat hierover te beraadslagen, noch binnen onze commissie, noch in de plenaire vergadering, reden waarom ik dit thans onder uw aandacht breng.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, de commissie industrie is alleen akkoord gegaan met een stemming over dit onderwerp onder de voorwaarde dat de Commissie in het Parlement uitleg zou komen geven inzake de procedure, en ons op een aantal punten toezeggingen zou doen. Ik constateer dat de verantwoordelijke commissaris, de heer Busquin, hier aanwezig is. Dit was ons door commissaris Lamy toegezegd. Wij zullen niet tot stemming overgaan vooraleer de Commissie een verklaring heeft afgelegd, want de gevolgde procedure is inderdaad buitengewoon vreemd.

Busquin
Mijnheer de Voorzitter, toen ik op 6 december jongstleden in uw commissie industrie de resultaten van de Raad van ministers van Onderzoek van 2 december uit de doeken kwam doen, deelde ik u mede dat de ministers hun goedkeuring hadden gehecht aan een aanvullend programma 2003 voor de hoge-fluxreactor van Petten in Nederland.
Het Euratom-Verdrag voorziet niet in raadpleging van het Europees Parlement. Gezien het Interinstitutioneel Akkoord met het Europees Parlement had de Raad echter beloofd het advies van het Europees Parlement te zullen vragen alvorens dit voorstel formeel aan te nemen.
Dat is de procedure van de Raad en daar is de Commissie niet bij betrokken. Toen de Commissie evenwel haar voorstel indiende bij de Raad, besloot zij tegelijkertijd dit ter informatie voor te leggen aan het Europees Parlement. Ik begrijp nu dat door de met deze procedure gepaard gaande urgentie het Parlement niet in staat is geweest zich op behoorlijke wijze uit te spreken over het onderhavig dossier. De Commissie zal echter verantwoordelijk zijn voor de tenuitvoerlegging van dit programma en daarom hopen wij van ganser harte dat dit formeel wordt aangenomen.
Ik wil erop wijzen dat deze reactor zeer belangrijk is geweest voor het geneeskundig onderzoek van de afgelopen jaren. De hoge-fluxreactor van Petten heeft in zijn eentje 60% van de isotopen geproduceerd die noodzakelijk zijn voor therapeutische doeleinden en kankerbestrijding in ziekenhuizen en andere Europese medische centra. Dankzij deze activiteiten kunnen jaarlijks in Europa 6 miljoen diagnoses worden gesteld. Bovendien verricht de Gemeenschap in deze reactor medisch onderzoek naar met name nieuwe therapieën voor hersenkanker.
Tot slot wil ik eraan herinneren dat dit programma slechts door drie lidstaten wordt gefinancierd: Nederland, Duitsland en Frankrijk. Er wordt geen beroep gedaan op de communautaire begroting. Een belangrijke financiële bijdrage aan de hoge-fluxreactor van Petten komt van de Europese farmaceutische industrie.
Ik wil derhalve namens de Commissie de hoop uitspreken dat het Europees Parlement zich zal scharen achter het akkoord van de Raad. Verder sta ik het Europees Parlement ter beschikking voor een eventuele diepgaande discussie over dit vraagstuk in de toekomst.
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)

Voorstel voor een verordening van de Raad (EG) betreffende de verdeling van de krachtens het Voedselhulpverdrag van 1995 te leveren hoeveelheden graan voor de periode van 1 juli 1998 tot en met 30 juni 1999 (COM(1999) 384 - C5-0258/1999 - 1999/0162(CNS))
(Commissie ontwikkelingssamenwerking)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)

Procedure zonder debat (artikel 114 van het Reglement)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0080/1999) van mevrouw Grossetête, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake weesgeneesmiddelen (9616/1999 - C5-0182/1999 - 1998/0240(COD))
(De Voorzitter verklaart dat het gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)

Verslag (A5-0088/1999) van de heer Miranda, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad - Gevolgen van de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam voor de op 1 mei 1999 lopende wetgevingsprocedures op het gebied van ontwikkelingssamenwerking (SEC(1999)081 - C4-0219/1999)
Bevestiging van de eerste lezing: COM(1994) 289 - C4-0090/1994 - 1994/0167(COD) - oud 1994/0167(SYN)
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0091/99) van de heer Chichester, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 80/181/EEG inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten op het gebied van de meeteenheden (COM(1999) 40 - C4-0076/1999 - 1999/0014(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0097/1999) van mevrouw Pack, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de tweede fase van het communautaire actieprogramma op onderwijsgebied SOCRATES (C5-0267/1999 - 1998/0195(COD))
(Het Europees Parlement keurt de gemeenschappelijke tekst goed)

Verslag (A5-0084/1999) van mevrouw Palacio Vallelersundi, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het onderzoek van de geloofsbrieven na de vijfde rechtstreekse verkiezing van de leden van het Europees Parlement van 10 tot en met 13 juni 1999
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verslag (A5-0100/1999) van de heer Virrankoski, namens de Begrotingscommissie, over de aanvullende raming bij de raming van het Europees Parlement voor het jaar 2000 (C5-0312/1999)
(Het Parlement neemt de resolutie aan) 
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0086/1999) van de heer Rothley, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten betreffende de verzekering tegen de wettelijke aansprakelijkheid waartoe deelneming aan het verkeer van motorrijtuigen aanleiding kan geven en houdende wijziging van richtlijnen 73/239/EEG en 88/357/EEG (vierde richtlijn motorrijtuigenverzekering) (14247/1/1999 - C5-0027/1999 - 1997/0264(COD))

Bolkestein
De Commissie is van mening dat het gemeenschappelijk standpunt een pragmatische en bevredigende oplossing biedt voor het merendeel van de ongevallen waarbij twee Europese partijen zijn betrokken, voor zover deze binnen de Europese Unie hebben plaatsgevonden. Het standpunt van de Commissie inzake de door de Commissie juridische zaken en interne markt voorgestelde amendementen zou ik dan ook als volgt willen samenvatten.
Ten eerste kan de Commissie akkoord gaan met de amendementen 10, 11, 12 en 13, die het gemeenschappelijk standpunt verduidelijken.
Ten tweede liggen de voornaamste problemen bij de amendementen 1, 2, 8 en 9, die de werking van de richtlijn beogen uit te breiden tot ongevallen tussen twee partijen uit de Europese Unie die verzekerd zijn door in de Europese Unie gevestigde verzekeringsmaatschappijen, maar die plaatsvinden in derde landen. Het betreft hier een zeer gering aantal gevallen en, om redenen die hier gisteren zijn uiteengezet, kunnen deze amendementen niet in hun huidige vorm en in dit stadium worden overgenomen. De Commissie zou evenwel een uitbreiding van de werkingssfeer van de richtlijn in overweging kunnen nemen, welke rekening houdt met de in het debat van gisteren naar voren gebrachte argumenten. Wel dient in een eventueel compromis te worden duidelijk gemaakt tot welke derde landen de richtlijn kan worden uitgebreid. Voorts moet worden vermeden dat men in conflict komt met de wetgeving van derde landen.
Ten derde is de Commissie met betrekking tot de amendementen 3, 4, 5, 6, 7, 14, 15, 16, 17, 18 en 19 van oordeel dat zij afbreuk doen aan de rechtszekerheid van het voorstel en de benadeelde partijen schade kunnen berokkenen. De Commissie zal deze daarom helaas niet kunnen overnemen. Daar bemiddeling onvermijdelijk lijkt zal de Commissie zich ten volle en op constructieve wijze inzetten voor het bereiken van een compromis. Het is immers zaak het mislukken van de richtlijn te vermijden, daar dit gevolgen zou hebben voor ons allemaal en bijzonder schadelijk zou zijn voor binnen de Europese Unie reizende automobilisten.

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot amendement 13 zou ik willen wijzen op een belangrijk verschil tussen de Duitse tekst - uiteraard de brontekst voor de heer Rothley - en de Engelse en naar ik meen ook de Franse versie.
Met betrekking tot een reactie op ingediende claims gebruikt de Duitse tekst het woord "unverzüglich", hetgeen betekent, "onverwijld", terwijl de Engelse tekst het woord "immediately" gebruikt. Dit is een belangrijk verschil voor wat betreft de wijze waarop verzekeringsmaatschappijen moeten reageren. Mijn verzoek is om in de Engelse tekst van amendement 13 - en de rapporteur is het met mij eens - de term "immediately" te vervangen door de woorden "without delay".
In het licht van de verklaring van de heer Bolkestein, volgens welke amendement 13 door de Commissie zal worden overgenomen, geloof ik dat het hier om een zeer belangrijke verduidelijking gaat waarvan ik hoop dat ze wordt aanvaard.

Patten
Aangaande het standpunt van de Commissie met betrekking tot de door het Parlement ingediende amendementen, zou ik hetgeen mijn collega's tijdens de beraadslagingen van maandagavond naar voren hebben gebracht, willen bevestigen. In het bijzonder dat de Commissie volledig akkoord kan gaan met de amendementen 1, 4, 9, 11, 17, 25 en 29. Wij kunnen het in principe eens zijn met het tweede gedeelte van amendement 12, mits de uiterste termijn wordt vastgesteld op 30 juni 2002, en met amendement 15, op voorwaarde dat de ingangsdatum voor het verbod op het gebruik van nieuwe chloorfluorkoolwaterstoffen wordt vastgesteld op 2008 en dat het verbod op gerecycleerde chloorfluorkoolwaterstoffen ingaat in 2010.
Ook amendement 26 kunnen wij in beginsel aanvaarden, mits in de tekst wordt aangegeven dat elk jaar, uiterlijk op 31 maart, aan de Commissie verslag wordt uitgebracht. Daarnaast kunnen wij amendement 27 accepteren, mits een verwijzing wordt toegevoegd naar het Scientific Assessment Panel in het kader van het Protocol van Montreal. Ook met amendement 32 kan de Commissie in beginsel akkoord gaan, op voorwaarde dat de tekst in die zin wordt gewijzigd, dat een eventuele kritische toepassing van een stof die onder het Protocol van Montreal verboden is, eveneens moet worden goedgekeurd door de bij dit protocol betrokken partijen.
De Commissie kan amendement 31 in beginsel aanvaarden, mits de tekst duidelijker geformuleerd wordt. Het eerste deel van amendement 12 en het gedeelte van amendement 24 dat verwijst naar artikel 12, 13 en 14 zijn voor de Commissie eveneens aanvaardbaar.
Helaas moet ik zeggen dat de Commissie het niet eens kan zijn met de amendenten 2, 3, 5, 6, 7, 8, 10, 13, 14, 16, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 28, 30 en 34, de verwijzing naar artikel 6, 7 en 11 in amendement 24 en de laatste paragraaf van amendement 31. Ik ben het Parlement ten zeerste erkentelijk.

De Voorzitter
Ook u hartelijk bedankt, commissaris.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigd gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Verslag (A5-0075/1999) van de heer Aparicio Sanchez, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad (EG) inzake de toewijzing van vergunningen voor zware vrachtwagens die in Zwitserland aan het verkeer deelnemen (COM(1999) 35 - C5-0054/1999 - 1999/0022(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Aanbeveling (A5-0079/1999) van de heer Bodrato, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, betreffende het voorstel voor een besluit van de Raad tot sluiting van de overeenkomst betreffende de vaststelling van mondiale technische reglementen voor wielvoertuigen, uitrusting en onderdelen die kunnen worden aangebracht en/of gebruikt op wielvoertuigen ("parallelle overeenkomst") (10167/1999 - COM(1999) 27 - C5-0073/1999 - 1999/0011(AVC))
(Het Parlement keurt het besluit goed)

Verslag (A5-0092/1999) van de heer Busk, namens de Commissie visserij, over het voorstel van een verordening van de Raad tot vaststelling van controlemaatregelen voor het gebied waarop het verdrag inzake toekomstige multilaterale samenwerking op visserijgebied in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan van toepassing is (COM(1999) 345 - C5-0201/1999 - 1999/0138(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0081/1999) van de heer Valdivielso de Cué, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een verordening (Euratom, EG) van de Raad betreffende bijstand aan de Nieuwe Onafhankelijke Staten en Mongolië bij de economische hervormingen en het economisch herstel (COM(1998) 753 - C5-0038/1999 - 1998/0368(CNS))

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag weten wat de Commissie van de amendementen vindt die wij net hebben aangenomen.

Patten
Zeer laat gisteravond ben ik uitvoerig ingegaan op de zienswijze van het Parlement met betrekking tot TACIS, alsmede op de amendementen die voor ons aanvaardbaar zijn. Ik wees erop dat wij het met veel van de aan deze amendementen ten grondslag liggende motieven eens kunnen zijn en dat dit in de tekst tot uiting zal komen. Ik merkte op dat ik het wegens de vorm in veel gevallen niet eens kon zijn met de thans voorgestelde formuleringen, maar ik onderstreepte dat wij volledig akkoord gingen met de amendementen 4, 5, 8, 22 en 32, en daarnaast met delen van de amendementen 1, 14 en 19.
Ik wil nog een opmerking maken, waarvan ik hoop dat het Parlement die in goed vertrouwen zal aannemen. De conclusies van de Europese Raad van afgelopen weekeinde beantwoorden aan hetgeen in dit Parlement, de laatste maal dat wij Rusland en Tsjetsjenië bespraken tijdens de vorige plenaire vergadering, naar voren is gebracht. Wij hebben een manier voorgesteld om met TACIS door te gaan waarbij andere landen niet worden benadeeld, waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen de ontwikkeling van de democratie en de mensenrechten enerzijds en van andere programma's anderzijds. Wij hebben het niet over de opschorting van TACIS, wij hebben het over het richten van TACIS op activiteiten waarvan wij vinden dat ze nog steeds onze steun behoeven. Dit is een verstandig signaal dat het Parlement, de Commissie en de Europese Unie kunnen doen uitgaan. En we kunnen hier resultaten mee behalen, ofschoon, zoals ik al zei, er nog een paar problemen zijn op te lossen in verband met de exacte formulering.

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, het antwoord van de Commissie lijkt mij heel redelijk, en ik wil daar niets tegenin brengen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Ontwerpresolutie (B5-0316/1999) van mevrouw Caullery e.a., namens de UEN-Fractie, over de millenniumronde van de WTO
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)

Gezamenlijke ontwerpresolutie over de derde ministersconferentie van de Wereldhandelsorganisatie te Seattle
(Het Parlement neemt de gezamenlijke resolutie aan)

Ontwerpresolutie (B5-0313/1999) van mevrouw Jackson, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over de uitvoering die is gegeven aan het advies van het Parlement inzake de etikettering van genetisch gemodificeerd voedsel
(Het Parlement neemt de resolutie aan) 
Gezamenlijke ontwerpresolutie2 over Tsjetsjenië


Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, ik zou, ook namens de leden waarmee we over dit compromisamendement hebben onderhandeld, een mondeling amendement willen indienen op overweging C. Daarin staat in de Duitse versie: "in Anerkennung". We stellen voor om dit te veranderen in "in Kenntnis". Dat is het enige mondeling amendement dat ik wil indienen.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, ik heb dit probleem ook al aangekaart tijdens de vorige vergadering. Mijns inziens kunnen wij niet over deze ontwerpresolutie stemmen, aangezien het Reglement niet wordt nageleefd. In artikel 115 van het Reglement is immers duidelijk bepaald dat de teksten 24 uren van tevoren beschikbaar moeten zijn. Wij dienen in dit debat een moeilijk evenwicht te bereiken. Ik vestig bijvoorbeeld de aandacht op overweging F. Als gevolg van de zeer krappe termijnen die zijn vastgesteld, kan een aantal leden geen amendementen indienen. In een poging om een compromis te sluiten heb ik daarom voorgesteld deze resolutie morgen in stemming te brengen en een nieuwe termijn voor de indiening van amendementen vast te stellen, namelijk tot vanavond.
De regel dat de teksten ten minste 24 uren van tevoren moeten worden rondgedeeld, wordt vaak niet gerespecteerd voor compromisamendementen. Naar mijn mening is dat heel ernstig, en gevaarlijk voor gevoelig liggende kwesties als deze.

De Voorzitter
U zegt daar een waar woord, maar dit Parlement is nu eenmaal bevoegd zijn eigen termijnen vast te stellen. Wij kunnen deze kwestie het beste oplossen door eerst te stemmen over het beginsel of we willen stemmen.

Ribeiro e Castro
Ik wil de Voorzitter heel beleefd vragen of wij deze stemming als een onrechtmatige wijziging van ons Reglement kunnen interpreteren.

De Voorzitter
Het Parlement kan naar eigen inzicht beslissen over zijn termijnen en tijdsindeling.

Ribeiro e Castro
Neen! Het Reglement biedt waarborgen dat...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Wij gaan hier geen discussie over voeren. Wij gaan over tot de stemming. Voor ons ligt een door vijf fracties ingediende gezamenlijke tekst.
(Het Parlement neemt de gezamenlijke resolutie aan)
Het Parlement heeft een besluit genomen. Dit staat niet ter discussie.
(Tekenen van onrust)

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, dit is echt een motie van orde.

De Voorzitter
Misschien kunt u mij om te beginnen zeggen onder welk artikel van het Reglement u een motie van orde wil indienen.

Gollnisch
Ik wil verwijzen naar artikel 51, de artikelen 180 en 181 en bijlage VI (XV). Hierin staan voorschriften voor wijziging van het Reglement.

De Voorzitter
Het gaat hier kennelijk niet om een echte motie van orde. Artikel 51 gaat over schriftelijke verklaringen. Op onze agenda van vandaag staat niets dat verband houdt met schriftelijke verklaringen.
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de OVSE
(Het Parlement neemt de gezamenlijke resolutie aan)

(Mevrouw Muscardini verheft zich uit protest uit haar stoel)
De Voorzitter. Mevrouw Muscardini, als er problemen zijn met de vering van uw stoel zullen we een bode roepen om het probleem op te lossen. Zo niet, wilt u dan gaan zitten alstublieft?
(Levendig applaus)
Wilt u allen weer gaan zitten alstublieft? Gaat u zitten. Gaat u zitten. Zitten!
Als u niet bereid bent te gaan zitten moet ik u uit de zaal laten verwijderen. Zo eenvoudig ligt dat.

Gaat u zitten. Dit Parlement wil zijn werkzaamheden voortzetten. In dit stadium wil ik...
(Protest) Een ogenblik alstublieft! Gaat u zitten!
(Meer protest)
(Diverse afgevaardigden verlaten de zaal)Collega's, dit is de laatste stemming waaraan mevrouw Green zal deelnemen voordat zij haar nieuwe loopbaan begint als directeur van de Cooperative Union. Gezien de door haar aan dit Parlement bewezen diensten ben ik er zeker van dat eenieder zich bij mij zal willen aansluiten om haar voor de toekomst alle succes toe te wensen.
(Levendig en langdurig applaus)
Ontwerpresolutie1 inzake klimaatverandering
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Speroni
Mijnheer de Voorzitter, ik doe een beroep op het Reglement op grond van de artikels 142 en 180. Als Voorzitter hebt u, dacht ik, het recht om het Reglement te interpreteren, maar zeker niet om het te overtreden. Nu weet ik dat uw besluiten gerespecteerd moeten worden, maar toch heb ik geen regel gevonden waarin staat dat de Vergadering kan besluiten om af te wijken van een voorschrift van het Reglement. U heeft gevraagd te stemmen over het niet naleven van de termijnen, maar het Reglement voorziet niet in een dergelijke procedure.

De Voorzitter
Laat ik u artikel 19 van het Reglement voorlezen: "De Voorzitter geeft overeenkomstig de bepalingen van het Reglement leiding aan alle werkzaamheden van het Parlement en zijn organen. Hij beschikt over alle bevoegdheden om de beraadslagingen van het Parlement te leiden en voor het goede verloop ervan zorg te dragen."

Zimmerling
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mijn beklag willen doen over het feit dat ik al sinds 10 minuten het woord vraag voor een motie van orde. Ik vind het onrechtvaardig dat u alle leden die op de laatste twee rijen zitten over één kam scheert en ons daarom ook niet het woord wil geven voor moties van orde.
Ik wilde erop wijzen dat in het algemene rumoer de Duitse vertaling jammer genoeg niet te verstaan was. Ik vind het daarom geen goed idee om de geluidsinstallatie in het Parlement opnieuw zo hard te zetten dat men via de koptelefoon niets meer kan verstaan. Dat is het eerste punt.
Ten tweede zou ik willen verzoeken om een andere toewijzing van de plaatsen. Als u namelijk kijkt naar de plattegrond, zult u zien dat hierboven vier leden van de christen-democratische fractie op de laatste twee rijen tussen andere fracties zitten. Dat vind ik geen goede oplossing, en dit kan zo niet blijven, vooral niet na wat er vandaag is gebeurd.

De Voorzitter
Mijnheer Zimmerling, ik wil graag op uw opmerkingen reageren.
Ten eerste over de plaatsing van de afgevaardigden in deze zaal. Dit is een zaak die tussen de fracties wordt geregeld. Het Voorzitterschap heeft geen zeggenschap over de plaatsing, die geheel in handen is van de fracties.
Wat betreft uw eerste punt ben ik het met u eens. Het was echter moeilijk om een onderscheid te maken tussen echte en valse moties van orde. Reden waarom ik trachtte de vergadering voort te zetten in plaats van haar te onderbreken. Maar u hebt gelijk. Het is niet gemakkelijk individuele afgevaardigden te herkennen als de mensen door elkaar zitten. Neemt u mij niet kwalijk dat ik u niet eerder heb opgemerkt.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij wat de heer Zimmerling zojuist heeft gezegd. In het grote rumoer heb ik mij jammer genoeg bij amendement 3 van de laatste resolutie, waar ik eigenlijk tegen wilde stemmen, van stemming onthouden. Ik verzoek u hiervan nota te nemen.

De Voorzitter
Wij zullen ervoor zorgen dat dit gewijzigd wordt.
Hiermee is de stemming beëindigd.
Stemverklaringen - Hongarije (C5-0190/1999)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik had ook het woord gevraagd voor het verslag-Hulthén. Ik dacht niet dat ik het heb horen noemen, maar het doet er nu niet zo toe, u kunt daar straks op antwoorden. Ik heb gestemd voor deze aanpassing van de institutionele aspecten van de Europese overeenkomst tussen de Gemeenschap en hun lidstaten enerzijds en de Republiek Hongarije anderzijds. Ik wilde benadrukken dat hieruit andermaal blijkt dat de Europese Unie niet mag overgaan tot uitbreiding als de betrekkingen tussen de lidstaten zelf niet eerst nauwer worden aangehaald, ook de politieke betrekkingen. Pas als dat gedaan is, kan gedacht worden over uitbreiding. In dit geval staan wij zelfs voor een situatie dat een aantal institutionele clausules herzien moeten worden om in te kunnen spelen op een uitbreiding die wij al volbracht hebben.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Grossetête (A5-0080/1999)

Rod
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw Grossetête over weesgeneesmiddelen komt tegemoet aan een grote behoefte. De verdienste van dit verslag is gelegen in de prompte reactie op dit vraagstuk. De reactie zelf is echter onvolledig.
Duizenden zieken zijn de dupe van het feit dat geen echt onderzoek wordt verricht naar de zogenaamde zeldzame ziekten.
Dit verslag doet echter verschillende problemen rijzen waar ik graag de aandacht op wil vestigen. Ten eerste wordt hierin alleen gekeken naar het onderzoek van privé-instanties en van de farmaceutische industrie, alsof alleen deze in staat zouden zijn therapieën en geneesmiddelen te vinden. Er wordt geen enkele steun gegeven aan onderzoek door overheidsinstanties of door organisaties zonder winstoogmerk. Ook deze zijn echter wel degelijk in staat onderzoek te verrichten naar mogelijke therapieën.
Er is echter een tweede probleem en dit is in feite het belangrijkste. Met dit verslag wordt geen oplossing voorgesteld voor een ander zeer belangrijk vraagstuk, te weten het onderzoek naar ziekten die weliswaar niet zeldzaam zijn, maar waar de farmaceutische industrie geen markt aan heeft. Het gaat hier met name om ziekten onder bevolkingsgroepen die geen geld hebben voor de behandeling ervan. Ik noem met name tropische ziekten zoals malaria, maar ook tuberculose.
Hiervoor wordt geen enkele stimulans geboden, geen enkele regelgeving voorgesteld, alhoewel deze ziekten miljoenen doden veroorzaken. Daarom moeten het Parlement en de Commissie zich in de komende maanden over dit vraagstuk buigen. Het leven van miljoenen mensen is absoluut de moeite waard dat men zich hier inspanningen getroost.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, zoals menig ander lid heb ik voor het verslag van mevrouw Grossetête gestemd, omdat het belangrijk is dat wij de wetenschap alleszins ter zijde staan om op het spoor te komen van therapieën voor zeldzame ziekten, ook als de farmaceutische industrie zelf niets doet. Uiteraard is het net zo belangrijk dat de Gemeenschap haar financiële inzet voor het wetenschappelijk onderzoek opvoert, om voor alle ziekten, zonder enig onderscheid, een therapie te vinden. Er bestaan namelijk zoveel ziektes die vooral ouderen en gepensioneerden treffen en helaas miljoenen overlijdensgevallen in de hele wereld veroorzaken: ik denk aan bronchopneumonie- en hartziekten. Het is zaak dat wij het wetenschappelijk onderzoek op het vlak van alle ziekten, van welke aard dan ook, verder aanzwengelen.
Verslag-Pack (A5-0097/1999)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het SOCRATES-programma gestemd. Het onderwijs van de burgers van de Europese Unie is een uiterst gewichtige aangelegenheid. Ik wilde vooral benadrukken dat dit programma ervoor moet zorgen dat degenen die aan de leerplicht voldaan hebben, dus ook degenen die werken, toegang behouden tot onderwijs, want dit is gewoon uiterst belangrijk voor de algemene ontwikkeling van alle mensen. Hopelijk houdt men er tevens rekening mee dat de werkelijkheid van de diverse landen leert - afhankelijk van de gevoeligheid van de afzonderlijke burgers op dat punt en van hun algemene ontwikkeling - dat hoe meer een volk onderlegd is, hoe minder oorlogen het met het buitenland voert. In gebieden waar de cultuur stappen vooruit heeft gezet, woeden er ook minder burgeroorlogen en heerst er minder onrechtvaardigheid.

Caudron
Tot mijn genoegen stel ik vast dat wij eindelijk uit de impasse zijn waarin de besprekingen tussen het Europees Parlement en de Raad over het programma SOCRATES II verzeild waren geraakt. Tijdens de lange bemiddelingsprocedure heeft het Europees Parlement zich standvastig en vastberaden opgesteld.
Ik wil enkel in herinnering brengen dat het basisvoorstel van de Europese Commissie voor verlenging van het programma SOCRATES van mei 1998 dateert. Wij hebben dus meer dan een jaar en talrijke bijeenkomsten van het bemiddelingscomité nodig gehad om tot een akkoord te kunnen komen over dit programma. Het doel van dit programma is de verbetering van de kwaliteit van het onderwijs via de bevordering van samenwerking en mobiliteit en via de versterking van de Europese dimensie in alle onderwijssectoren. Dit programma moet een aanvulling zijn op de activiteiten van de lidstaten.
Het behoeft geen betoog dat dit programma enorm enthousiasme heeft gewekt. Met dit programma werden mobiliteitsmogelijkheden geboden aan honderden duizenden Europese burgers uit de onderwijssector, aan studenten, universiteitsdocenten, schooldirecteuren, onderwijzers, leerlingen en eveneens aan degenen die verantwoordelijk zijn voor de besluitvorming op onderwijsgebied. Bovendien heeft men met dit programma steun kunnen geven aan honderden transnationale projecten voor de ontwikkeling van de Europese dimensie en de kwalitatieve verbetering van hoger en lager onderwijs en talenonderwijs.
Daarom was het niet meer dan gerechtvaardigd dat dit programma werd verlengd en verder werd ontwikkeld en dat hiervoor extra begrotingsmiddelen beschikbaar werden gesteld. Het Europees Parlement had voorgesteld voor dit programma een kredietvolume van 2 miljard euro ter beschikking te stellen. De Raad wilde daarentegen 1,55 miljard. Na lange onderhandelingen is de Raad uiteindelijk akkoord gegaan met 1,85 miljard euro voor een periode van 7 jaar.
Ook heeft de Raad ingestemd met de opneming van een herzieningsclausule voor de financiële gevolgen van de toetreding van nieuwe lidstaten. Deze herzieningsclausule stelt ons in staat de financiële gevolgen van de uitbreiding te evalueren. Hiervoor geldt de medebeslissingsprocedure, hetgeen betekent dat het Parlement een stem in het kapittel heeft en op voet van strikte gelijkheid met de Raad staat. Ook werd onze eis betreffende een evaluatieverslag ingewilligd. Daarin moeten de met dit programma bereikte resultaten onder de loep worden genomen.
Verder is afgesproken de selectieprocedure voor de projecten te vereenvoudigen. Deze vereenvoudiging was onontbeerlijk om te voorkomen dat een project in geval van een door een lidstaat aangetekend bezwaar langer dan twee weken werd geblokkeerd. In de aanvankelijke bepalingen stond geen enkele tijdslimiet en daardoor gebeurde het dat projecten soms zelfs twee maanden lang werden tegengehouden.
Het bemiddelingscomité heeft eveneens een compromis kunnen bereiken over de mogelijkheid om SOCRATES te gebruiken ter bevordering van een "Europese dimensie van onderwijs en beroepsopleiding". Het Europees Parlement had meer gevraagd. Wij willen eigenlijk een "Europese onderwijsruimte" maar de Raad wilde aanvankelijk niet meer dan een "samenwerking op onderwijsgebied".
Ik betreur het gebrek aan wilskracht van onze ministers. Eigenlijk is hun houding ook onbegrijpelijk. Wij moeten immers het begrip van Europees burgerschap onder de jongeren verspreiden en het onderwijsstelsel kan daarbij een zeer belangrijke rol vervullen!

Kauppi
De ervaringen van het eerste actieprogramma SOCRATES zijn zeer goed, vooral bij de studentenuitwisseling in het kader van ERASMUS. Studenten die gebruik maakten van afzonderlijk georganiseerde uitwisselingsplaatsen hebben bij de praktische uitvoering problemen ondervonden die men door geconcentreerde studentenuitwisselingsprogramma's heeft weten te voorkomen.
De samenwerking tussen de EU-landen moet op alle mogelijke manieren worden bevorderd waar het gaat om voor de Europese burgers belangrijke zaken. Dat betekent een steun voor het vergaren van kennis die het actief burgerschap en de werkgelegenheid bevordert. Naar mijn mening zijn met het aannemen van het compromis tussen het Parlement en de Raad verscheidene zaken bereikt die in het voordeel van de Europese burgers zijn.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Hulthén (A5-0077/1999)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen het verslag-Hulthén gestemd. De Europese Gemeenschap heeft de hachelijke taak te beslissen wat de beste weg is tussen de bevordering van de vooruitgang en de verbetering van de verzorging, de gezondheid en het milieu van de kinderen van de kinderen van de kinderen van onze kinderen. Voordat er dus enige maatregel genomen gaat worden, moeten wij eerst ons oor te luisteren leggen bij diegenen die de wetenschap voortdurend verderhelpen. Daarna moeten wij beslissen of het juist is dat wij bepaalde stoffen blijven verbieden en op basis van wetenschappelijk onderzoek moeten wij bezien of elke stap die wij zetten, werkelijk zo belangrijk is. Wat ik hiermee wil zeggen, is dat wij onszelf moeten inprenten dat wij wellicht wat minder helderziend zijn dan wij helaas vaak van onszelf aannemen.

Caudron
Ik ben zeer voldaan over deze wijziging van verordening (EG) 093/94. Hierin worden voorschriften gegeven voor de productie en het gebruik van ozonlaag afbrekende stoffen.
Het was mijns inziens hoog tijd dat maatregelen werden getroffen om de ozonlaag te beschermen. De wetenschappelijke gegevens zijn alarmerend. De verdunning van de ozonlaag in de stratosfeer is een van de ernstigste milieuproblemen waarmee wij geconfronteerd zijn. Sedert 1980 is de hoeveelheid ozon met 6 tot 10% teruggelopen. In 1996 had het gat in de ozonlaag boven de Zuidpool meer dan 40 dagen lang een oppervlak van 20 miljoen km2. Boven Scandinavië, Groenland en Siberië heeft de verdunning van de ozonlaag het recordniveau van 45% bereikt.
Dit verschijnsel heeft heel schadelijke gevolgen voor de menselijke gezondheid. Daardoor wordt het immuunsysteem van de mens aangetast en neemt het aantal gevallen van huidkanker sterk toe. Ook worden daardoor de ecosystemen verstoord, hetgeen bijzonder verontrustend is. Wij moeten daarom zo snel mogelijk iets ondernemen. Wij kunnen ook iets ondernemen, omdat wij weten welke stoffen verantwoordelijk zijn voor de aantasting van de ozonlaag. Het gaat hier in eerste instantie om chloorfluorkoolwaterstoffen (CFK's). Deze worden vooral gebruikt in koelinstallaties en airconditioningapparatuur, als oplosmiddel en bij de productie van isolatieschuim. Ten tweede moet ik methylbromide noemen dat voornamelijk wordt gebruikt voor sterilisatie van landbouwgronden ter bestrijding van ongedierte en plantenziekten. Door de WHO is deze stof als zeer giftig ingeschaald. Ten derde noem ik de chloorfluorkoolstoffen. Deze worden gebruikt in koelinstallaties en werden vroeger ook gebruikt voor de productie van schuimplastic, oplosmiddelen en drijfgas voor spuitbussen. Tot slot noem ik nog de halonen die worden gebruikt als blusmateriaal, met name indien hoge eisen worden gesteld aan de brandblusmiddelen (bijvoorbeeld in vliegtuigen).
Men moet alles in het werk stellen om het gebruik van deze stoffen af te schaffen en deze te vervangen door alternatieve stoffen. Dat wordt ook voorgesteld in het vandaag in stemming gebracht ontwerp. Wij hadden evenwel de voorkeur gegeven aan een strakker tijdschema voor de afschaffing van de productie van deze stoffen, zoals ook mevrouw de rapporteur heeft opgemerkt. Daarom hebben wij ook amendementen opgesteld die echter bijna allemaal door de Raad zijn verworpen. De houding van de Raad is werkelijk betreurenswaardig. Mijns inziens zijn de door de milieucommissie voorgestelde doeleinden haalbaar. Men beschikt immers over alternatieve stoffen. Zo stelt de Raad voor dat vanaf 2008 de productie van de betrokken stoffen niet meer dan 35% van de productie van 1997 mag bedragen. Met de productie van 1997 als referentiewaarde stelt onze commissie voor het productieniveau als volgt te verminderden: in 2001 minder dan 75%, in 2004 minder dan 55% en in 2008 minder dan 30%. Voor 2014 vraagt zij een percentage van minder dan 15%, terwijl de Raad een plafond van 20% voorstelt.
Ik betreur het gebrek aan ambitie van de Raad, zeer zeker daar hier niet alleen sprake is van milieubescherming, maar vooral ook van bescherming van de volksgezondheid!

Ries
Elke dag wordt het gat in de ozonlaag groter. De bestrijding van dit verschijnsel is een van grootste kopzorgen voor de Europese burgers, voor de burgers van heel de wereld. De wetenschappelijke gegevens liegen er niet om: de hoeveelheid ozon is in twintig jaar tijd met 6 à 10% verminderd. In 1996 besloeg het gat in de ozonlaag gedurende meer dan 40 dagen een oppervlak van niet minder dan 20 miljoen km2. Ook heeft men vastgesteld dat de verdunning van de ozonlaag boven Scandinavië, Groenland en Siberië een recordniveau van 45% heeft bereikt.
Zoals uit recente studies blijkt, hebben de inspanningen ter bestrijding van broeikasgassen allesbehalve bevredigende resultaten opgeleverd. Het heeft geen zin hier allerlei cijfers op te sommen. Hier staat onze gezondheid, ons leven op het spel: meer hoeven wij niet te weten.
Het is eveneens overbodig te herhalen dat door de verdunning van de ozonlaag het aantal gevallen van kanker toeneemt en het immuunsysteem van de mens ernstig wordt aangetast. Wij geven dan ook onze volledige steun aan dit voorstel waarin een aantal data wordt voorgesteld voor de afschaffing van een reeks giftige stoffen.
Als men echter wil dat de getroffen maatregelen zoden aan de dijk zetten, moet men twee dingen verzekeren. Ten eerste moet men ervoor zorgen dat de burgers achter die maatregelen staan. Dat betekent dat zij grondige uitleg moeten krijgen van de veranderingen die zich in hun dagelijks leven zullen voltrekken ten gevolge van de afschaffing van chloorfluorkoolwaterstoffen, chloorfluorkoolstoffen en halonen. Men moet de mensen uitleggen waarom de Europese Unie een regelgeving heeft opgesteld voor deze, op het eerste gezicht zeer technische sector en hoe deze regelgeving eruit ziet.
Ten tweede moet men rekening houden met het aanpassingsvermogen van onze bedrijven. De meeste bedrijven houden in hun strategie voor productontwikkeling rekening met de milieudimensie. Wij moeten echter bijzondere aandacht schenken aan het midden- en kleinbedrijf. Juist omdat deze bedrijven niet zo groot zijn, hebben zij vaak minder aanpassings- en diversifiëringsmogelijkheden dan andere. Met deze verordening worden de bedrijven voor nieuwe uitdagingen geplaatst. Zij moeten zien hoe zij deze succesvol en op dynamische wijze bij de hoorns kunnen vatten.
Verslag-Aparicio Sanchez (A5-0075/1999)

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, ik wil ingaan op het verslag van de heer Aparicio Sánchez over de toewijzing van vergunningen voor zware vrachtwagens die in Zwitserland aan het verkeer deelnemen.
In de eerste plaats wil ik de rapporteur, de heer Aparicio Sánchez, bedanken voor het werk dat hij in verband met dit onderwerp heeft gedaan. Tevens wil er tegen protesteren dat wij niet de gehele tekst van het akkoord tussen de Europese Unie en Zwitserland hebben ontvangen voordat het gedeelte over de toewijzing van vergunningen werd verspreid, dat immers maar een deel van het volledige akkoord is.
De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie verwerpt het voorstel van de Fractie van de Europese Volkpartij om het aantal onder de lidstaten te verdelen vergunningen te verminderen.
Wij zijn ervoor dat voor vrachtwagens heffingen moeten worden betaald die overeenkomen met de werkelijke vervuiling die zij veroorzaken, en dat de opbrengst van deze heffingen wordt gebruikt voor investeringen in het spoorvervoer en gecombineerd weg- en spoorvervoer. Tenslotte wijzen wij op het idee om bij de toewijzing van de 91% van de vergunningen die niet evenredig onder de lidstaten worden verdeeld, niet alleen op de vervoersbehoefte te letten, maar ook op de oorsprong en de bestemming van de vracht. Een voorbeeld daarvan zijn goederen die door Zwitserland worden vervoerd, maar afkomstig zijn van luchthavens of uit havens in Hamburg, Rotterdam, Genua of Marseille. Ik denk dat de zaken daarmee worden vergemakkelijkt en dat de toewijzing van de vergunningen er eerlijker door verloopt.

Meijer
Voorzitter, ik heb gestemd tegen het verslag-Aparicio Sánchez. Binnen Zwitserland blijft het verdrag zeer omstreden. De kans is groot dat het in een referendum alsnog zal worden afgewezen. In Zwitserland bestaat terecht veel aandacht voor de bescherming van het milieu. Daarom kiest men daar tot nu toe voor goederentransport via de spoorwegen en voor het weren van grote vrachtautocombinaties op doorgaande routes. Alleen zo kan worden voorkomen dat er steeds meer en steeds bredere autosnelwegen door het Alpengebied moeten worden aangelegd en dat de lucht in de bergdalen nog sterker wordt verontreinigd met uitlaatgassen.
Eerder was dat ook de positie van Oostenrijk. Maar sinds Oostenrijk lid is van de Unie staan de Zwitsers daarin alleen. De Unie heeft sterke druk uitgeoefend op een kleine niet-lidstaat en daarmee de binnenlandse democratische besluitvorming in dat land opzijgeschoven. Daarmee wordt meer ruimte geschapen voor een vervoerswijze die, als we het serieus nemen met het milieu, geen toekomst heeft.
Bovendien wordt de verdeelsleutel aan het Parlement voorgelegd voordat het is geraadpleegd over het akkoord zelf. Kortom, dit voorstel is nog niet rijp voor behandeling en het heeft onaanvaardbare gevolgen voor het milieu en de democratie in Zwitserland. Als ik Zwitser was, zou ik in het referendum tegen stemmen en als niet-Zwitser ben ik solidair door hier tegen te stemmen.

Vachetta
De Zwitsers hebben zich enkele jaren geleden uitgesproken voor beheersing van het transitverkeer van zware vrachtwagens door hun land.
Het verkeer van zware vrachtwagens is strikt gereglementeerd. Daardoor is het mogelijk de klemtoon te leggen op daadwerkelijke levenskwaliteit in de Alpendalen. Een dergelijke reglementering is goed voor het milieu en de bevolking.
De Europese Unie is echter allesbehalve ingenomen met de inspanningen van de Zwitsers ten behoeve van hun milieu en stelt in de bilaterale onderhandelingen met Zwitserland dan ook alles in het werk om Zwitserland te bewegen tot afschaffing van deze reglementering. Het voorwendsel daarbij is dat deze reglementering vrije mededinging in de weg staat en ongelijke behandeling van de Europese regio's veroorzaakt. Ook hier is rentabiliteit dus troef. Rentabiliteit heeft de overhand boven sociale overwegingen of milieudoelstellingen.
Wij hebben met grote belangstelling de voorstellen onderzocht voor de ontwikkeling van alternatieve, niet vervuilende vervoersmogelijkheden, zoals het gecombineerd vervoer. Het verslag in zijn huidige versie breekt echter duidelijk een lans voor het wegvervoer in Zwitserland, ten koste van andere vervoerswijzen.
Wij kunnen niet akkoord gaan met deze logica en daarom stemmen wij tegen dit verslag.
Aanbeveling Bodrato (A5-0079/1999)
Millenniumronde van de WTO

Alavanos
De gebeurtenissen tijdens de bijeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie in Seattle bevestigen dat er een omvangrijk - en gerechtvaardigd - verzet bestaat tegen de wijze waarop de mondialisering wordt bevorderd.
Geschokt door het aftreden van de Commissie-Santer tijdens de voorbereidende fase, besloot de Europese Unie te streven naar compromissen met de andere grote mogendheden. Aldus besloot zij tevens de vereisten van de ontwikkelingslanden en de zorgen van de burgersamenleving naast zich neer te leggen.
De Europese Unie moet het in haar beleid over een geheel andere boeg gooien en streven naar: democratisering van de Wereldhandelsorganisatie, ondersteuning van het gezinsbedrijf in de landbouw, instelling van ondersteuningsmechanismen voor de werknemers in de derde wereld ter vrijwaring van hun productie en handelspositie, bescherming van het milieu, overdracht van technologie aan de armste landen, regeling van het schuldenprobleem van de zwakste landen en bescherming van de multiculturele identiteit van de wereld tegen de Amerikaanse overmacht op amusementsgebied.

Caudron
Ik ben het roerend eens met hetgeen werd gezegd. Het debâcle van Seattle is geen reden tot triomf! Verre van dat! De balans die wij na deze onderhandelingen moeten opmaken is pover!
Natuurlijk zijn wij verheugd over het feit dat in de besprekingen over de internationale handel nu ook de zorgen van de burgermaatschappij beginnen mee te tellen. Dit is vooral te danken aan de NGO's, de vakbonden en andere verenigingen. In dat opzicht was de ministersconferentie van Seattle een echte ommezwaai in de manier waarop de WTO werkt. Bij de vorige onderhandelingsronden werd immers de grootst mogelijke discretie in acht genomen. Toen gingen doorgewinterde onderhandelaars rond de tafel zitten en keken enkel en alleen naar de handelsbelangen van hun eigen landen. De komende ronde - waarvan de aanvangsdatum vooralsnog onbekend is - zal echter alleen met de grootst mogelijke transparantie kunnen plaatsvinden. Alle vraagstukken in verband met handel zullen in de besprekingen aan bod moeten komen, zoals sociale normen, milieu, consumentenbescherming en cultuur. Deze veranderingen dwingen de WTO echter tot herziening van haar werking. De WTO is niet opgezet voor het beheer van zoveel verschillende portefeuilles. Bovendien is deze organisatie in het leven geroepen om specifieke belangen van bepaalde landen te dienen. Nu moet men hier echter ook de ontwikkelingslanden en de minder ontwikkelde landen volledig bij betrekken en dat was in Seattle niet het geval. Daarom waren deze landen ook terecht ontevreden. De goede bedoelingen moeten nu dus hun beslag zien te vinden in de werking van de WTO.
Derhalve moeten wij gaan nadenken over de herziening van de WTO. Daar moet een echt proces voor op gang worden gebracht. De Europese Unie moet in de komende besprekingen het voortouw nemen. Wij hebben trouwens kunnen vaststellen dat de Europese Unie een soort bemiddelaarsrol heeft weten te veroveren tussen de Verenigde Staten en de ontwikkelingslanden. Ook moeten wij wijzen op het initiatief van het Europees Parlement voor de instelling van een parlementair orgaan binnen de WTO. Natuurlijk is dit slechts één element in de komende hervormingen, maar wel iets waarmee vermindering van het voor de WTO zo kenmerkend tekort aan democratie mogelijk wordt.
Bovendien moet de Europese Unie voorbereidingen treffen voor andere onderhandelingen, voor onderhandelingen die vanaf begin volgend jaar van start gaan. De Europese Unie had zich uitstekend voorbereid op de besprekingen in Seattle. Zij heeft zich tot op het laatst heel consequent aan haar standpunt gehouden. Zij heeft voet bij stuk gehouden wat de agenda betreft en aangedrongen op een ruime agenda met meer dan alleen de vraagstukken van landbouw en diensten, waartoe de Verenigde Staten zich wilden beperken. Toch zijn dit wel de enige twee vraagstukken waar volgend jaar, overeenkomstig de afspraken van Marrakesh, de discussies over zullen moeten beginnen. Wij zullen een zorgvuldig oogje in het zeil moeten houden, want deze onderhandelingen zullen niet gemakkelijk zijn.
Dan wil ik nog een laatste, zeer belangrijk punt noemen. Pascal Lamy, onze onderhandelaar heeft zich weten te onderscheiden door zijn vooruitziende blik, gevoeligheid, kennis en gezag.
Dat is een goed teken voor de toekomst!

Désir
Tijdens de aan Seattle voorafgegane debatten in dit Parlement was ik een van degenen die vonden dat een nieuwe liberalisatieronde voor Europa uit den boze moest zijn, als niet eerst een balans werd opgemaakt van de vorige onderhandelingsronden en in overleg met de ontwikkelingslanden een diagnose werd gesteld. Men zei ons toen dat daarvoor geen tijd was en niets de opening van de millenniumronde in de weg kon staan. Had men echter achteraf bekeken geen tijd gewonnen als men bij het begin was begonnen, als men iets bescheidener was geweest en iets meer zijn oor te luisteren had gelegd bij de burgers en de volkeren? De burgers en de volkeren zijn allesbehalve overtuigd van de balans en de resultaten van het werk van deze WTO. Zij zien immers dat de ontwikkelingsverschillen tussen Noord en Zuid alsmaar groter worden!
Ik was een van de weinigen die waarschuwden voor een ondoorzichtige WTO, voor een WTO waarvan het oog meer lust dan de buik aan kan, voor een WTO die anderen haar besluiten en meningen, op welk terrein dan ook, denkt te kunnen opleggen, uitgaande van haar eigen, boven elk wet verheven maatstaven. Wij hebben gewezen op het verzet dat de kop opstak in talrijke landen en de alarmklok geluid. Had Europa niet om te beginnen moeten vragen om een herstructurering van de organisatie en de werking van de WTO? Had Europa niet moeten aandringen op een betere afbakening van haar bevoegdheden, ook in verhouding tot andere organisaties? Moeten niet de internationale overeenkomsten inzake met name milieu en sociale rechten worden geëerbiedigd? Wij hebben toen duidelijk gemaakt dat wij niet met de WTO zouden kunnen meegaan als niet boven aan de agenda vraagstukken zoals voorzorgsbeginsel, culturele verscheidenheid, sociale rechten, milieubescherming en vermindering van de ontwikkelingsverschillen zouden komen te staan. Zoals is gebleken, komt men daar nu niet meer onderuit.
Seattle was een schipbreuk voor degenen die rechtstreeks, als het ware met de kop tussen de schouders, wilden afstevenen op een ongebreidelde liberalisering en commercialisering van de wereld. Seattle was een overwinning voor de burgerbeweging in heel haar diversiteit, een overwinning die ons doet denken aan de verwerping van het MIA.
Er is sterk verzet gerezen tegen deze WTO, die met haar structuren en regels particuliere belangen de voorrang geeft boven openbare belangen. Wat betwist wordt is niet zozeer het bestaan op zich van regels voor de wereldhandel, of het bestaan op zich van een wereldhandelsorganisatie. Men betwist alleen de WTO het recht zich op te werpen als de enige bron van regelgeving, als de opperscheidsrechter, als de hoge rechtbank van de wereld van morgen. De uit talrijke NGO's, civiele organisaties en vakbonden bestaande sociale beweging vraagt om een andere mondialisering, om een mondialisering die niet in het teken staat van blind winstbejag, van minachting voor de mens en de samenleving.
Europa moet inhaken op deze beweging, op deze nieuwe, mondiale publieke opinie en beginnen te werken aan een andere regeling van de wereldeconomie. Deze nieuwe regeling moet gebaseerd zijn op herverdeling van rijkdom en op een ander evenwicht tussen hetgeen een kwestie van markt is en hetgeen een kwestie van democratie moet blijven, tussen hetgeen een kwestie van vrije handel is en hetgeen een kwestie van samenwerking moet zijn. Europa moet zich inzetten voor een multipolair concept van de wereld van morgen. Europa moet de totstandkoming van grote, regionale, economisch en politiek geïntegreerde verbanden bevorderen die de volkeren in staat stellen controle uit te oefenen op hun bestaan en ontwikkeling, die hen in staat stellen gewicht in de schaal van de mondialisering te leggen en niet het slachtoffer te worden van de uit megafusies voortkomende megamultinationals.
Als Europa niet zal weten in te haken op deze beweging, op het verzet van degenen die weigeren de wereld als een handelswaar te zien, op de in Seattle duidelijk geworden eisen, zal het de volkeren die zich tegen deze vernietigende mondialisering verzetten, geen andere keuze laten dan toevlucht te zoeken tot nationalisme. Daarom zijn de concessies op het gebied van de biotechnologie, waardoor zelfs het protocol over de biodiversiteit op de helling dreigt te worden gezet, ook zo onaanvaardbaarder. Deze beantwoorden immers absoluut niet aan het mandaat van het Europees Parlement en aan het door het Parlement ingenomen standpunt.
Er moet een nieuw evenwicht worden gevonden tussen de verschillende internationale organisaties. Men moet een wereldmilieuorganisatie in het leven roepen en deze uitrusten met daadwerkelijke bevoegdheden. De ILO moet de organisatie zijn waar men in beroep kan gaan tegen besluiten die fundamentele sociale normen aantasten. De UNCTAD is het juridisch meest geschikte kader voor de behandeling van de vraagstukken betreffende de directe buitenlandse investeringen, waarbij het democratisch recht van de landen om milieuvoorschriften en sociale voorschriften uit te vaardigen in acht dient te worden genomen.
De WTO moet onder controle van de burgers worden geplaatst. De NGO's, de vakbonden en de parlementen moeten in staat worden gesteld deze controle uit te oefenen. Is het niet meer dan normaal dat links en rechts in dit Parlement het ten aanzien van deze kwesties nooit geheel met elkaar eens kunnen worden? Ligt dat niet in de aard van het beestje, als wij kijken naar onze achterban, naar onze opvattingen en ideeën? Wat voor zin heeft het dan met buigen of barsten een convergentie te willen bewerkstelligen? Een dergelijke convergentie kan niet anders dan artificieel zijn en ten koste gaan van duidelijke standpunten. Het zou ongetwijfeld beter zijn geweest indien alle linkse fracties hadden geprobeerd, met inachtneming van hun onderlinge verschillen, tot een gemeenschappelijk standpunt te komen. Ik ben er van overtuigd dat men ten aanzien van dit vraagstuk wel degelijk een gemeenschappelijke noemer onder de Europese linkse krachten had kunnen vinden. Europa heeft meer dan ooit behoefte aan de stem van een pluralistisch Europees links.
Daarom betreur ik de voorkeur voor een compromisresolutie van de PPE-, PSE- en de ELDR-fracties. Deze belet ons lering te trekken uit de gebeurtenissen in Seattle en de toekomst voor te bereiden. Daarom stem ik hier tegen.

Dehousse
Ik heb tegen de resolutie gestemd en wel om de door collega Harlem Désir naar voren gebrachte redenen.

Miranda
Wij moeten de nodige lessen trekken uit het feit dat de ministersconferentie van Seattle, waar de Wereldhandelsorganisatie de agenda voor de millenniumronde diende op te stellen, geen resultaten heeft opgeleverd.
Wij zijn tevreden dat de onderhandelingen mislukt zijn, en die mislukking is niet enkel te wijten aan een aantal toevallige of onvoorziene gebeurtenissen.
Wij hebben er tijdig op gewezen dat een balans van de gevolgen van de Uruguay-ronde moest worden opgemaakt. Wij hebben zelfs voorgesteld de onderhandelingen uit te stellen, zodat eerst deze balans kon worden opgemaakt en vervolgens kon worden nagedacht over de wijze waarop de internationale handelsbetrekkingen verlopen.
Wij zagen in dat de gevolgde methodes ondoorzichtig waren. Voor ons was - en is - het heel duidelijk dat ze negatieve gevolgen voor de armste landen hebben.
Wij wisten dat deze landen zich zorgen maakten en zagen ook in waarom zij zich zorgen maakten.
Wij waren ons er ook van bewust dat de internationale publieke opinie zich almaar meer zorgen maakte over de mondialisering, die tot ongelijkheid en onrecht leidt omdat ze vooral bepaald wordt door de regels van de vrije markt en bijgevolg door de belangen van de landen die de wereldhandel domineren.
Nu wij vaststellen dat de Top mislukt is, moeten wij ons, zoals wij gesuggereerd hebben, meer dan ooit bezinnen vóór de onderhandelingen hervat worden. De Wereldhandelsorganisatie moet grondig hervormd worden. Er moeten uitzonderingen op de regels mogelijk zijn. Wij moeten een ernstig en nauw verbond met de ontwikkelingslanden sluiten, waarbij wij elkaars rechten op economische en sociale ontwikkeling respecteren. Tenslotte moeten wij - in het kader van een mondialisering die gebaseerd is op vooruitgang en solidariteit - ook streven naar een nieuwe handelsorde, die rekening houdt met de politieke grondrechten, sociale vooruitgang en milieubescherming.

Vachetta
Enkele dagen voor de WTO-bijeenkomst van Seattle vond de conferentie van Bonn plaats. De door de WTO en de belangrijkste industrielanden op touw gezette, ongebreidelde liberalisering van de wereldhandel staat volledig haaks op de noodzaak van milieubescherming. Het hoeft dan ook niemand te verbazen dat, zoals ook in de resolutie staat, de lidstaten van de Europese Unie hebben nagelaten de maatregelen te treffen die zij moesten treffen om aan de verplichtingen van Kyoto te voldoen. Er is in Europa integendeel een systematische deregulering op gang gebracht.
De Europese Unie moet de hand eens in eigen boezem steken. Zij heeft geen enkele regelgeving voor de vermindering van de CO2-uitstoot uitgevaardigd, naar het voorbeeld van de regelgeving voor lokale luchtvervuilende stoffen of de ozonlaag afbrekende stoffen. De onlangs besloten openstelling voor de concurrentie van de vrachttarieven in het spoorwegvervoer strookt met het Europees beleid voor ontwikkeling van deze vervoerswijze.
GMO (B5-0313/1999)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor de ontwerpresolutie gestemd en ik heb er niets op tegen dat genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen geëtiketteerd worden. Toch wilde ik u vragen of het niet correcter zou zijn als de Europese Unie, casu quo het Parlement, besluit dat, in het geval genetisch gemodificeerde producten schadelijk zijn, de productie en verkoop ervan verboden moeten worden; als dat niet zo is, dan moeten die producten maar gewoon circuleren. Als die producten namelijk op de markt gebracht worden met een etiket erop, dan komt dat op hetzelfde neer als wanneer men op sigarettenpakjes schrijft: "gevaarlijk voor de gezondheid". Niemand wordt hierdoor ervan weerhouden te roken, aangezien men toch geen belang hecht aan wat er op een etiket staat.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, namens mijzelf en de overige labourafgevaardigden wil ik toelichten waarom wij vandaag tegen stemden. Dit had niets te maken met de door mevrouw Jackson voorgelegde resolutie, die onze volle steun genoot. We moeten echter niet vergeten dat, ofschoon deze resolutie slechts een adviserend karakter droeg, de Commissie nadrukkelijk heeft verklaard dat zij terdege met onze mening rekening zal houden. Zij onderstreepte dat zij de inhoud van deze resolutie volledig in aanmerking zal nemen, zelfs indien zij onder de huidige omstandigheden geen bindende werking kan hebben.
Helaas hebben sommige afgevaardigden zich geen rekenschap gegeven van de verantwoordelijkheid die de Commissie bij hen heeft neergelegd en hebben zij zich niet verstandig opgesteld, met name voor wat betreft amendement 4. Dit bevat etiketteringsvoorstellen voor producten die zijn vervaardigd op basis van met GMO's gevoederde dieren. Dit is vrijwel onvermijdelijk voor de hele veestapel binnen de Europese Unie. De gevolgen zouden zijn dat de grote meerderheid van de vleesproducten in onze winkels een etiket zou dragen dat aangeeft dat zij met GMO's zijn geproduceerd. Dit verschaft geen nuttige informatie aan de consument maar veroorzaakt wel verwarring, en schept bovendien een sfeer waarin het hele onderwerp van de GMO's op een nieuwe en uiterst verwarrende wijze wordt neergezet. Hoewel wij de resolutie op zich ondersteunen vind ik dat de labourafgevaardigden hun verantwoordelijkheid op zich moeten nemen en de gefundeerdheid van hun positie moeten bewijzen.

Berthu
Ik heb tegen de ontwerpresolutie over de etikettering van op basis van GGO' s geproduceerde levensmiddelen gestemd. Op grond van deze resolutie kan de Commissie immers een verordening opstellen waarin staat dat als de GGO' s minder dan 1% van een voedingsproduct uitmaken, ze niet verplicht op het etiket hoeven te worden vermeld. Dit is immers waar het in de ontwerpresolutie om draait.
Een dergelijke maatregel zou indruisen tegen het standpunt van het Europees Parlement van 14 mei 1998, volgens welke de aanwezigheid van GGO' s, ongeacht de hoeveelheid, op het etiket dient te worden vermeld.
De Raad wil nu dat de Commissie de regelgeving inzake etikettering versoepelt onder het mom dat bedrijven in sommige gevallen een minimale besmetting van hun producten door GGO' s tijdens het transport of de verwerking niet kunnen voorkomen. Het gaat hier om een wezenlijk probleem, maar de oplossing die wordt voorgesteld lijkt me onacceptabel, zelfs als die tijdelijk zou zijn.
We lossen het probleem niet op als we aanvaarden dat de consument niet geïnformeerd hoeft te worden. We moeten beter ons best doen om de genetisch gemodificeerde producten en de conventionele producten tijdens het productieproces gescheiden te houden. Ik blijf bij mijn standpunt dat de etikettering verplicht moet zijn, ongeacht de hoeveelheid GGO' s die in de voedingsmiddelen aanwezig is en zelfs als het percentage GGO' s minimaal is. Een bedrijf dat de aanwezigheid van GGO' s in zijn product niet kan uitsluiten moet op het etiket vermelden: "dit voedingsproduct kan GGO' s bevatten" .

Caudron
Ik wil de leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en met name de voorzitter van de commissie van harte bedanken voor deze ontwerpresolutie over etikettering van levensmiddelen op basis van GMO's.
Ik deel de in deze tekst tot uitdrukking gebrachte mening, volgens welke de huidige wetgeving van de Europese Unie over dit uiterst omstreden thema niet beantwoordt aan de vereisten inzake consumentenbescherming en -voorlichting.
Aangezien er omtrent GMO's grote onzekerheid heerst, moeten wij op onze hoede zijn en het voorzorgsbeginsel in alle stadia van ons optreden naar behoren toepassen.
Voor de etikettering van levensmiddelen op basis van GMO's heeft de Raad verordening 1139/98/EG uitgevaardigd. Deze is van toepassing op levensmiddelen en ingrediënten van levensmiddelen die bestemd zijn om als dusdanig aan de eindgebruiker te worden aangeboden en die geheel of gedeeltelijk verkregen zijn op grond van: genetisch gemodificeerde sojabonen, zoals bedoeld in beschikking 96/281/EG; - genetisch gemodificeerd maïs zoals bedoeld in beschikking 97/28/EG.
De bedoelde levensmiddelen worden onderworpen aan de in de onderhavige verordening vastgestelde, aanvullende etiketteringsvoorschriften.
Levensmiddelen evenwel waarin noch eiwitten, noch uit genetische modificatie verkregen DNA zit, worden niet aan genoemde voorschriften onderworpen.
Met haar nieuwe voorstel wil de Commissie deze leemten opvullen. Dit voorstel gaat over de toevallige besmetting van een product met uit genetisch gemodificeerde soja of maïs verkregen DNA of eiwitten. Etikettering zou verplicht zijn zodra in een product meer dan 1% van dit soort stoffen zit.
Zoals in de ontwerpresolutie staat, is het Commissievoorstel verre van bevredigend. Het maakt zich schuldig aan een sectorale visie over de etikettering van GMO's houdende levensmiddelen. Daarvoor is veeleer een allesomvattende en samenhangende aanpak nodig. De Europese Commissie moet derhalve nieuwe voorstellen doen voor de novel feed-producten evenals voor de GMO-vrije producten, teneinde de consument de mogelijkheid te bieden met kennis van zaken te kiezen.
Ik ben het overigens volkomen eens met de eis omtrent de opneming in de betrokken verordening van een herzieningsclausule. Deze clausule moet gepaard gaan met een termijn, opdat het binnen een termijn van 12 maanden mogelijk zal zijn de drempel van maximaal 1% te verlagen. De Commissie geeft overigens geen argumenten ter staving van dit percentage.
Nu de Europese consumenten geschokt zijn door de verschillende levensmiddelencrises moeten wij alle mogelijke maatregelen nemen om hen gerust te stellen. Wij moeten hun de middelen bieden om hun voeding te controleren. Hier is de geloofwaardigheid van het Europees consumentenbeleid in het geding.

Figueiredo
Zoals in de door mevrouw Caroline Jackson ingediende resolutie gezegd wordt, is de bestaande wetgeving verbrokkeld en onsamenhangend. De bescherming van de consument vergt heel precieze en volledige informatie over voedingsmiddelen, ook over nieuwe diervoeding en voedingsmiddelen die geen GMO's bevatten.
Overigens moet alle wetgeving inzake voedingsmiddelen en levensmiddelen die genetisch gemodificeerde organismen bevatten, herzien worden. Zodoende kan worden verzekerd dat, met het oog op de bescherming van de gezondheid van de consument, de risico's voorafgaandelijk onderzocht worden.
De Commissie moet bijgevolg nieuwe normen voor het testen en de etikettering van alle nieuwe levensmiddelen en door genetische modificatie verkregen producten voorstellen. Zij moet bijzondere aandacht besteden aan voedingsmiddelen welke bereid worden met producten afkomstig van dieren die veevoeder dat GMO's bevat te eten gekregen hebben.
Tenslotte moet er ook voor gezorgd worden dat het maximaal toegestane niveau van 1% binnen de twaalf maanden herzien kan worden in het licht van technische en wetenschappelijke adviezen en studies terzake.

Morgan
. (EN) Ik vind dat consumenten onder alle omstandigheden het recht hebben te weten of producten GMO's bevatten. Dit betreft niet alleen voedsel voor menselijke consumptie maar ook diervoeding. Hiervoor is in alle gevallen een duidelijke etikettering vereist.
Tsjetsjenië

Caudron
Dit is een uiterst omvangrijk debat. Ik zal niet alle argumenten herhalen ter onderstreping van het belang hiervan. Ik ben ook niet van plan om pessimisme ten toon te spreiden, alhoewel wanhoop niet echt in mijn aard ligt. In het leven is er altijd ruimte voor actie. Men kan altijd "de situatie veranderen". Ik wil vandaag slechts twee opmerkingen maken.
Ten eerste is het onaanvaardbaar dat men denkt met geld alles naar zijn hand te kunnen zetten. Het is onaanvaardbaar dat landen met geld vervuilingsrechten kunnen kopen van arme landen. Dat is immoreel en met het oog op de toekomst crimineel.
Ten tweede moet men in de automobielsector niet alleen pogingen ondernemen om de uitstoot van nieuwe motoren te verminderen, maar ook een strikt Europees programma opstellen voor vervanging van oude auto's die vaak heel erg vervuilen. (Ik spreek hier niet over auto's die collector' s items zijn) Ook hier geldt volgens mij het spreekwoord: waar een wil is, is een weg.

Kauppi
Ik ben het absoluut niet eens met de door het Parlement aangenomen resolutie-Liese over klimaatverandering. In het streven naar een vermindering van de CO2-uitstoot heeft kernenergie een belangrijke rol gespeeld en dat zal het ook in de toekomst blijven doen.

De Voorzitter
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.38 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter
Ik geef het woord aan de heer Gollnisch voor een motie van orde.

Gollnisch
Neemt u mij niet kwalijk, mevrouw de Voorzitter, maar ik zal het niet lang maken. Integendeel, ik zal heel kort zijn. Ik ben niet van plan een polemiek aan te gaan, maar ik wil wel in alle rust terugkomen op het incident dat vanmorgen aan het einde van de stemming heeft plaatsgevonden. Ik had toen het woord gevraagd voor een motie van orde, onder verwijzing naar de artikelen 180 en 181 van het Reglement.
Wat is er vanmorgen eigenlijk gebeurd? Een collega deed een beroep op het Reglement. De heer Martin luisterde naar hem en besloot toen de kwestie ter stemming aan het Parlement voor te leggen. Ik betwist geenszins de - niet geringe - kwaliteiten van de heer Martin. Hij is een voortvarend voorzitter als hij de werkzaamheden leidt. Evenals andere collega's moet ik echter wel een bepaalde praktijk aan de kaak stellen. Deze praktijk komt weliswaar algemeen voor, maar is mijns inziens volkomen in strijd met de letter van ons Reglement en de geest van een parlement.
Ik wilde het volgende zeggen. Het Reglement garandeert de rechten van de minderheden. Men kan nu het Reglement niet zo maar met toevallige meerderheden wijzigen. Voor wijziging van het Reglement worden in het Reglement zelf uiterst strikte voorwaarden gesteld. Een Reglementswijziging moet eerst in de vorm van een voorstel worden gegoten. Dat voorstel moet worden besproken in de bevoegde commissie. De bevoegde commissie moet dan een rapporteur benoemen die een verslag opstelt. Tot slot moet de wijziging, als zij wordt overgenomen, met gekwalificeerde meerderheid door het Parlement worden aangenomen, dat wil zeggen door meer dan de helft van het aantal leden. Bovendien wordt een dergelijke wijziging pas bij opening van de volgende vergaderperiode van kracht.
Zonder deze garanties kan een parlement in het algemeen, maar ons Parlement in het bijzonder, niet goed werken. Deze praktijk nu - die, als ik deze vanuit het standpunt van de juridische sociologie bekijk, nogal Angelsaksisch aandoet - zorgt ervoor dat bepalingen van het Reglement, die qua duidelijkheid niets te wensen overlaten, worden onderworpen aan toevallig tot stand gekomen meerderheden. Dat is een verachtelijke praktijk.
Dat had ik de heer Martin graag willen zeggen. Zijn manier van doen was mijns inziens weinig hoffelijk en niet conform de vereisten inzake democratie en eerbiediging van de rechten van de minderheden en de parlementaire gebruiken. Hij had, zonder naar mij te luisteren, bij voorbaat al besloten dat de opmerking die ik zou gaan maken op grond van de artikelen 180 en 181 van ons Reglement geen motie van orde zou zijn. Mijns inziens is onze collega de ondervoorzitter daar tekortgeschoten in zijn functie, zowel in zijn gedrag jegens mij, als in zijn gedrag jegens de collega die eerder het woord had gevoerd en jegens andere collega's die eveneens het woord hadden gevraagd. Ik denk bijvoorbeeld aan mevrouw Muscardini die het woord niet heeft gekregen en zelfs met verwijdering uit de zaal is bedreigd.
Ik wilde u, mevrouw de Voorzitter, de Voorzitter van het Parlement, en ook het Bureau van het Parlement mijn hevig protest kenbaar maken tegen hetgeen mijns inziens misbruik van macht was.

De Voorzitter
Mijnheer Gollnisch, ik heb nota genomen van uw verklaring. Het Bureau zal dit vraagstuk onderzoeken. Deze verklaring zal hoe dan ook worden opgenomen in het volledig verslag der vergaderingen.

Cappato
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde de aandacht van de Voorzitter vragen voor het feit dat onze werkomstandigheden steeds moeilijker worden voor wat betreft de automatiseringsdiensten van dit Parlement. Sinds twee weken werken de computers en de verbindingen via internet ongelooflijk traag en ook hebben wij geen toegang tot een groot aantal internetsites. Dit houdt rechtstreeks verband met het computersysteem dat de automatiseringsdienst van dit Parlement heeft gekozen. De Europese Parlementsleden worden op die manier bevoogd en hun toegang tot internet wordt gefilterd, met het resultaat dat de verbindingen al twee weken lang in feite onmogelijk zijn. Nu hebben wij ook nog het bericht gekregen dat de verbinding met internet van het Europees Parlement in Brussel van 22 december tot 4 januari onderbroken wordt. Voor de Europese Parlementsleden komt dit erop neer dat zij van 22 december tot 4 januari absoluut niet kunnen of mogen werken in hun kantoor te Brussel. Ik geloof dat het Voorzitterschap nu toch wel eens dringend moet nagaan om welke redenen deze dienst is opgeschort. Volgens mij mag zo'n ernstige opschorting alleen maar heel ernstige en onoverkomelijke redenen hebben. Maar eerlijk gezegd ben ik bang dat een en ander terug te voeren is op een ambtelijke stompzinnigheid van de automatiseringsdiensten. Aangezien er helaas geen andere officiële weg is om te vragen of dit probleem onderzocht kan worden, richt ik dit verzoek hier rechtstreeks tot u.

De Voorzitter
Waarde collega, uw zorg is ook reeds door andere collega's geuit en zelfs al door bepaalde diensten. Wij zullen deze doorgeven aan de informaticadienst. Bovendien zal mevrouw de Voorzitter dit vraagstuk met het Bureau bespreken.

Actieprogramma Beijing (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voorzetting van het debat over de mondelinge vragen aan de Commissie en de Raad, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over de EU-follow-up van het Beijing actieprogramma.

Dybkjær
Mevrouw de Voorzitter, ik wil beginnen met zes woorden die in het Deens allemaal met de letter m beginnen zoals het woord man. Deze zes woorden zijn: muur, de gevallen muur van Berlijn, markt, mainstreaming, macht, mazelen en mensenrechten. Deze woorden horen bij de volgende vragen. Betekent de val van de muur dat de markt een rol is gaan spelen, waardoor wij in Beijing het woord mainstreaming definitief aanvaard hebben, dat de mannen een stap opzij - neen niet naar achter - hebben gedaan en een deel van de macht hebben afgestaan om zich een beetje met onze zieke kinderen bezig te houden? En betekent dit dan dat de mensenrechten gerespecteerd worden en dat vrouwen zoals iedereen niet langer gediscrimineerd worden of aan geweld worden blootgesteld? Het antwoord is neen.
Ik zeg dit omdat wij vrouwen in de rijke landen, dus ook in de EU, altijd voor ogen moeten houden dat degenen die het voor het zeggen hebben over ons en over onze medezusters in de ontwikkelingslanden, Kosovo, in de Balkan enzovoort nog steeds mannen zijn en dat hierdoor het gevaar bestaat dat het resultaat van ons werk, de programma's in het algemeen, niet altijd tegemoetkomen aan de wensen en behoeften van vrouwen. Het debat over gelijke kansen en verandering in de EU is nog altijd broodnodig, maar de meest actieve inspanningen moeten in de ontwikkelingslanden en in het kader van de hulp aan Kosovo en de Balkan gedaan worden, teneinde te garanderen dat de vrouwen meetellen en bij de ontwikkeling en heropbouw betrokken worden. Het stabiliteitspact, dat boven het hoofd van de vrouwen beslist is, toont aan dat we nog veel werk voor de boeg hebben. Het is vooral noodzakelijk dat de mannen en vrouwen in het Europees Parlement de nationale parlementsleden en de NGO's steunen in hun eis om bij alle niveaus van de samenleving betrokken te worden.
Tot slot dank ik de voorzitter van de Raad en de commissaris voor haar geëngageerde toespraak.

Evans, Jillian
Mevrouw de Voorzitter, zowel de fracties als de leden van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen zijn het eens over het belangrijkste punt. De "Beijing plus five"conferentie is van het grootste belang en de Europese Unie dient zeer goed voorbereid te zijn om op effectieve wijze en met het door ons beoogde resultaat aan de conferentie te kunnen deelnemen. Als Parlement zij wij dit verschuldigd aan alle vrouwen in de Europese Unie en daarbuiten - eigenlijk overal ter wereld - met het oog op de voor en na Beijing gedane beloftes.
Wij moeten de heel duidelijke toezegging krijgen dat wij, leden van het Europees Parlement, volledig zullen worden betrokken bij de voorbereiding van de pre-conferentie die aan de de conferentie van New York zal voorafgaan. Als volksvertegenwoordigers hebben wij een directe democratische band met de burgers van de Europese Unie, terwijl de commissie rechten van de vrouw zelf een directe band onderhoudt met talrijke vrouwenorganisaties en vertegenwoordigers van vrouwenbewegingen. Zoals al eerder werd opgemerkt waren de voorbereidingen voor Seattle een goed voorbeeld van hoe het zou moeten, en ik hoop dat wij dit voorbeeld zullen volgen.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben vastgesteld dat vrouwen overal ter wereld het ondergeschikte geslacht zijn. Om deze reden werd het programma van Beijing geschapen. Ook in de Europese Gemeenschap was de algemene doelstelling de gelijke kansen voor mannen en vrouwen in alle politieke programma's en beleidssectoren te bevorderen.
Nauwelijks een jaar geleden behandelden wij een verslag over de opvolging van het begrip gender mainstreaming in de instellingen van de EU. Wij stelden vast dat het actieplan van Beijing een aantal maatregelen voor een fundamentele mentaliteitswijziging aanbeveelt. In februari zagen wij dat er niets gebeurd was. Wij stelden vast dat er duidelijk gedefinieerde doelstellingen en verdedigingsmechanismen moesten zijn, maar die zijn er evenmin gekomen. Wij stelden vast dat vrouwen zich actief moeten inzetten voor de toepassing en opvolging van het actieplan, maar ook dat gebeurt niet. Wij stelden vast dat een effectieve tenuitvoerlegging van het actieplan ook een nieuwe interne dynamiek in de instellingen en organisaties vereist, meer in het bijzonder veranderingen op het gebied van beoordelingen, gedragingen, regels en routines die de positie van de vrouw schaden.
De Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft de situatie onderzocht en vastgesteld dat in alle EU-instellingen slechts een kleine vooruitgang is geboekt, die op geen enkel vlak voor een algemene verbetering heeft gezorgd. Nu moeten wij het actieprogramma van Beijing opvolgen. Helaas zal de Europese Unie geen grote vooruitgang kunnen tonen, ook al sturen wij een delegatie van parlementsleden. Het enige wat wij zullen doen is naar Beijing reizen en de in 1995 genomen besluiten nog eens bevestigen. Ik vind dit uitermate bedroevend. Wij in het Parlement verzochten de Commissie toen al haar raadgevende en besluitvormingsstructuren te onderzoeken teneinde een gelijke vertegenwoordiging van de geslachten tot stand te brengen en de lidstaten aan te sporen de aanbeveling van de Raad van 2 december 1996 betreffende een evenwichtige verdeling tussen mannen en vrouwen in het besluitvormingsproces ten uitvoer te leggen. Dit verzoek geldt uiteraard nog steeds.
Wij verzoeken de Commissie ook haar strategie ter bevordering van een gelijke vertegenwoordiging van mannen en vrouwen onder het personeel verder te ontwikkelen en intensiever toe te passen. Dit verzoek geldt eveneens nog steeds. Wij verzochten de EU-instellingen het gelijkekansenbeleid in haar werkzaamheden te integreren. Ook deze eis houdt het Parlement staande.
Kortom, wij hebben niet meer dan een klein pasje vooruit gedaan, wat wij ten zeerste betreuren. Als we naar New York gaan, hopen wij echter dat wij goede adviezen krijgen van onze medezusters uit andere landen, die wel iets positiefs verwezenlijkt hebben op andere plaatsen in de wereld.

Sandbæk
Mevrouw de Voorzitter, het is jammer dat de EU-conferentie plaatsvindt na de regionale bijeenkomsten in Europa, vooral omdat op deze laatste helaas slechts vier van de twaalf thema's van het actieprogramma van Beijing behandeld zijn. Deze vier thema's zijn geweld, economie, besluitvorming en institutionele mechanismen, wat betekent dat een van de allerbelangrijkste thema's, namelijk gezondheid, alleen op de EU-conferentie aan bod zal komen. Ik hoop daarom dat de Commissie dit thema en meer in het bijzonder de perinatale gezondheidszorg bij de organisatie van de conferentie op de voorgrond zal plaatsen.
In het actieprogramma van Beijing werd de gezondheid van de vrouw een kritisch gebied genoemd, waar reden is tot ongerustheid. De perinatale gezondheidszorg werd in verband gebracht met de mensenrechten, omdat het recht op vrije en verantwoorde beslissingen inzake de eigen seksualiteit, met andere woorden de seksuele en perinatale gezondheidszorg, voor de vrouw tot de mensenrechten behoort. De formulering inzake de rechten op het gebied van seksualiteit en voortplanting ging in Beijing verder dan in Cairo. Het is niet ondenkbaar dat deze taaie overwinning tijdens de conferentie Beijing plus 5 weer ter discussie wordt gesteld, ook al heeft het voorbereidingscomité ons verzekerd dat over het actieprogramma van Beijing niet opnieuw onderhandeld kan worden. Daar moet de EU in elk geval ook over waken.
De interfractiewerkgroep inzake perinatale gezondheidszorg heeft er herhaaldelijk op gewezen dat er een verband is tussen armoedebestrijding, vrouwenemancipatie en perinatale gezondheidszorg. Wij hebben onderstreept dat perinatale gezondheidszorg een voorwaarde is om de armoede te kunnen bestrijden en dat beide aspecten als een geheel moeten worden beschouwd. Ook het probleem van seropositiviteit en AIDS moet in dit kader gezien worden. Het aantal seropositieve vrouwen en besmettingen van moeder op kind nemen nog steeds toe.
Ik hoop dan ook dat de Commissie ons vandaag kan garanderen dat perinatale gezondheidszorg een prioritaire plaats krijgt op de EU-conferentie en dat het Europees Parlement op de een of andere manier kan deelnemen aan de conferentie in New York zoals het ook bij de WTO-onderhandelingen betrokken was.

Martens
Voorzitter, Beijing 1995 was een bijzondere gebeurtenis. Nog nooit namen zoveel landen, NGO's en journalisten deel aan een VN-conferentie. Door 192 regeringsdelegaties werden de verklaring van Beijing en het Beijing Actieplatform aangenomen. Het Beijing Actieplatform fungeert wereldwijd als een belangrijke katalysator en overal is het beleid aangescherpt, herzien en vernieuwd. Toch zijn de problemen nog niet opgelost en is het emancipatiebeleid nog niet voltooid.
De Europese Gemeenschap en de Verenigde Naties hebben in de jaren '70 het thema "vrouwen" op de agenda geplaatst van de nationale regeringen. Nu zien we dat de aandacht verzwakt. Het is daarom de taak van Europa om opnieuw impulsen te geven. Ik hoop dat we met dezelfde energie en kracht die Beijing kenmerkte op de conferentie Beijing plus 5 in juni 2000 te New York tot versnelling van de uitvoering kunnen komen. Ik dring erop aan dat de EU alles in het werk stelt om de positieve lijn vast te houden en internationaal het belang van vrouwen voor ogen houdt.
In dit verband heb ik de volgende vragen, Voorzitter. Eén. De EVP acht het belang van NGO's en van vrouwenbewegingen buitengewoon groot. Ze hebben een bijzondere betekenis en kracht door wat ze aan de basis doen. Besluiten functioneren niet automatisch. Altijd zijn er controleurs nodig die erop toezien dat besluiten omgezet worden in beleid en dat het beleid ook wordt gerealiseerd. Bij de mobilisering van de politieke wil om tot omzetting van het beleid te komen, spelen de NGO's een centrale rol. In de meeste landen zijn ook nationale emancipatie-ondersteuningsstructuren gevormd door de overheid. Vandaar mijn vraag: hoe ziet de Commissie de rol van de NGO's, waaronder vrouwenbewegingen, en het samenspel tussen deze en de nationale overheidsstructuren?
Vraag twee. Er was een Europese voorbereidende bijeenkomst gepland in december 1999. Deze is uitgesteld tot februari 2000. Op dit moment heerst daarover grote onduidelijkheid. De verwarring die heerste bij de vorige voorbereidende conferentie moet worden voorkomen. Daarom mijn vraag: kan de Commissie aangeven welke NGO's worden uitgenodigd en wat er van hen wordt verwacht?
Drie. In januari is in Genève de ECE-conferentie. Ook daar zullen de resultaten van Beijing aan de orde zijn. Kan de Commissie zeggen wat de inbreng zal zijn van de EU bij deze ECE-conferentie met betrekking tot haar inschatting van hoe ver we zijn gekomen, welke belemmeringen nog moeten worden overwonnen en welke acties nodig zijn?
Tot slot, vier. Een van de resultaten van Beijing is dat er afspraken zijn gemaakt over gender mainstreaming. Daarmee wordt bedoeld: het opnemen van emancipatiedoelstellingen en de uitvoering ervan in regulier beleid. Mijn vraag: kan de Commissie aangeven wat zij voornemens is te doen om de uitkomsten van Beijing, en te zijner tijd die van New York, in Europees beleid te "mainstreamen"?

Karamanou
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het lijdt geen twijfel dat de vijfde VN-vrouwenconferentie van Beijing een mijlpaal was in de strijd voor gelijke kansen voor man en vrouw. Daar gebeurde namelijk iets geweldigs: de delegaties van alle VN-landen gingen akkoord met een gemeenschappelijk actieplatform. Nu sedertdien vijf jaar zijn verstreken, is het moment gekomen om de uitgevoerde acties te evalueren. Wij moeten nagaan of er vooruitgang is geboekt op de twaalf actiegebieden, of misschien wel achteruitgang. Wij moeten nagaan of, en waar, de koers eventueel moet worden bijgesteld en of nieuwe beleidsvormen nodig zijn om de te Beijing vastgestelde doeleinden te bereiken.
De Europese Unie en het Europees Parlement moeten niet enkel acte de présence geven in deze procedure, maar ook beslissende bijdragen leveren aan zowel de evaluatie van de acties van de afgelopen vijf jaar, als aan de toekomstige planning. Het is voor een vrouw beslist een voorrecht om in de Europese Unie te mogen leven, zeer zeker als men de situatie hier vergelijkt met die in andere gebieden, zoals Afghanistan en Koeweit, waar de vrouwen zelfs de elementaire mensenrechten ontberen. Het is waar dat in de Unie in alle sectoren veel vooruitgang is geboekt. Als wij een inventaris zouden opmaken van al hetgeen wij in de 20ste eeuw hebben veroverd, hebben wij alle reden tot feestvieren. De vrouwen hebben grote overwinningen behaald. Ik zal er één noemen die betrekking heeft op het onderwijs: in bijna alle universiteiten van de Europese Unie hebben vrouwen zowel numeriek als qua prestaties de overhand.
Het Europees Parlement heeft een beslissende bijdrage geleverd aan de bevordering van gelijke kansen. Met de toepassing van het Verdrag van Amsterdam, de actieprogramma's en de mainstreaming kon het Europese beleid aanzienlijk worden versterkt. Ondanks alle vooruitgang zijn er echter nog talrijke problemen onopgelost. Er doen zich nog veel ongelijkheden en gevallen van discriminatie van vrouwen voor. Vrouwen lijden meer onder werkloosheid, worden vaker het slachtoffer van geweld en seksueel misbruik. Zij schitteren vooral ook door afwezigheid in de beleids- en besluitvormingsinstanties.
Aangezien de VN-conferentie van New York op til is, moeten wij als Europese Unie onze voorbereidende werkzaamheden versnellen. Wij moeten goed beslagen ten ijs komen als wij een daadwerkelijke participatie van de Europese Unie aan de werkzaamheden tijdens de aanloopfase en tijdens de conferentie zelf willen verzekeren, als wij een participatie willen die ons prestige recht doet. Het verheugt mij dat mevrouw de commissaris en ook de fungerend voorzitter vanmorgen duidelijk hebben gemaakt dat zij van plan zijn een Europese conferentie te beleggen en deel te nemen aan de voorbereidende werkzaamheden van de conferentie van New York, Beijing +5.

Thors
Mevrouw de Voorzitter, er heerst een vrij teneergeslagen stemming die scherp contrasteert met het positieve beeld dat wij kregen van de conferentie over gelijke kansen die in Finland en onder Fins voorzitterschap en onder leiding van mijn partijgenoot Eva Biaudet gehouden werd. Wat is er met de positieve sfeer gebeurd?
Het lijkt alsof we tijdens dit debat het beeld van een fiets zouden moeten gebruiken. De EU is een fiets die permanent in beweging moet worden gehouden. Als hij niet meer in beweging is, gaat hij niet meer vooruit. Dit beeld geldt naar mijn gevoel ook voor de acties na Beijing. Er is niet veel gebeurd, maar anderzijds is het belangrijk dat wij ons daar niet bij neerleggen en doelstellingen bepalen voor de toekomst. Wat willen wij vóór 2005 bereikt hebben? Wat willen wij nu als doelstelling hebben? Wij zijn niet tevreden met de resultaten in de lidstaten noch met die op EU-niveau. De VN kan evenmin resultaten voorleggen die de moeite waard zijn. Het gelijkekansen-aspect moet bovendien in andere VN-organisaties en VN-conferenties geïntegreerd worden. Ik was bijzonder verheugd van de commissaris te horen dat ook de kandidaat-landen op de conferentie zijn uitgenodigd.
Ik denk dat de gelijke behandeling in ons eigen Parlement helaas evenmin een gewonnen zaak is. Kijk bijvoorbeeld hoe weinig vrouwen er zijn onder de ondervoorzitters en voorzitters.
In de kandidaat-landen is er enorm veel werk aan de winkel. Het communisme verraadde de emancipatie. De vrouwen in de kandidaat-landen geloven niet in loze woorden over gelijkekansenbeleid, want daar moet veel helemaal overnieuw worden gedaan. In de kandidaat-landen zijn vooral vrouwen door armoede getroffen. Wij hebben in dit verband angstaanjagende cijfers gehoord. Vóór de val van het communisme waren er in Oost- en Centraal-Europa 13 miljoen mensen die onder de armoedegrens leefden, vandaag zijn het er 120 miljoen.

Ainardi
Mevrouw de Voorzitter, ik treed met mijn spreekbeurt in de plaats van mijn collega, mevrouw Geneviève Fraisse, die zich overigens schaart achter het protest van mevrouw Theorin van vanmorgen.
Het verheugt mij dat de Europese Commissie voor zichzelf een taak ziet weggelegd in de follow-up van de Conferentie van Beijing. Om efficiënt te zijn moet men echter precies zijn. De positie van de hedendaagse vrouw is in het geding, zowel wat haar gelijke kansen betreft - onderwijs, burgerrechten, werkgelegenheid - als wat haar vrijheid betreft - de habeas corpus-strijd tegen geweld en vrouwenhandel.
Daarom moeten wij precies zijn. Als wij deze Europese bijeenkomst willen doen welslagen en ons niet willen beperken tot mooie redevoeringen, moeten wij volgens mij aan een tweetal voorwaarden voldoen. Men kan inderdaad een gelijk met de VN-conferentie oplopende Europese conferentie houden, mits Europa daarmee enerzijds een intern beleid verwerft en anderzijds duidelijk maakt dat het van plan is met vereende krachten op te treden in het kader van de VN-werkzaamheden.
Onder Fins voorzitterschap zijn negen indicatoren uitgewerkt, en ik dank daarvoor. Aan de hand daarvan kan de toegang van vrouwen tot de besluitvormingsinstanties worden geëvalueerd. Zou het niet verstandig zijn deze kwantitatieve methoden algemeen toe te passen? Men moet op elk gebied naar geslacht opgesplitste statistieken opstellen. Dit houdt in dat er aanvullende indicatoren moeten worden uitgewerkt waarmee men de ongelijkheid op andere gebieden dan die van de politiek kan meten.
Is het verder wel mogelijk een volledige balans op te maken van al de middelen die Europa in de afgelopen decennia heeft verworven om gelijke kansen tussen man en vrouw op te bouwen? Ik doel hier met name op de verenigbaarheid van beroeps- en gezinsleven en de strijd tegen elke vorm van geweld tegen vrouwen. Zonder gemeenschappelijke indicatoren zal het onmogelijk zijn een serieuze evaluatie te maken van de door de lidstaten getroffen maatregelen. Men zou tijdens de conferentie van februari 2000 kunnen proberen een dergelijk concreet en fundamenteel beleid op poten te zetten.
De met de conclusies van Helsinki bevestigde uitbreiding van Europa stelt ons voor de vraag of de kandidaat-lidstaten de criteria voor de opbouw van gelijke kansen tussen man en vrouw en de criteria voor de bevordering van de vrijheid van de vrouw zullen respecteren. Evenals elders komt men ook in deze landen, zeer zeker na Beijing, niet meer onder de rol van de NGO's uit. De Commissie moet een gesprekspartner zijn die aantoont opgewassen te zijn tegen het door deze verenigingen op gang gebrachte werk.

Swiebel
Mevrouw de Voorzitter, de Wereldvrouwenconferentie 1995 heeft een enorme impuls gegeven aan de wereldwijde strijd voor vrijheid en gelijkheid voor vrouwen. Ik wil drie mijlpalen kort memoreren.
Ten eerste, het recht op seksuele zelfbeschikking is erkend als onvervreemdbaar onderdeel van de mensenrechten van vrouwen. Ten tweede, vastgesteld is dat het argument van culturele identiteit niet mag dienen om de vrouwenonderdrukking in stand te houden. Ten derde is uitgesproken dat het vrouwenbeleid niet is wat leuke dingen voor de vrouw en een plekje onder de zon, maar dat het genderperspectief bij alle beleidsvorming moet worden betrokken.
Deze verworvenheden, en ik heb slechts de voornaamste genoemd, moeten worden omgezet in praktische daden. Nationale regeringen hebben hier de voornaamste taak en hun inzet moet geëvalueerd worden. Maar nu komt het. Maar hoe zit het dan in de Europese Unie? Hoe wordt daar een gemeenschappelijk standpunt over de follow-up van de Wereldvrouwenconferentie bepaald? Hoe kan het Europees Parlement daarbij zijn taak vervullen?
De conferentie die de Europese Commissie in februari volgend jaar gaat beleggen, kan alleen meningsvormend zijn, niet beleidsbepalend. Onder de regels van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, waaronder de lidstaten hun optreden in internationale organisaties immers coördineren, liggen het initiatief en de beslissingsmacht geheel bij de Raad, in de praktijk een groepje van gespecialiseerde ambtenaren die de natuurlijke neiging hebben zich op hun eigen onderlinge problemen te concentreren. Ik durf dit te zeggen, omdat ik zelf jarenlang lid van zo'n gezelschap ben geweest, met name in de Peking-periode.
Dergelijke gremia bewegen zich in het schemerduister van de geheime diplomatie. Openheid en politieke verantwoording dienen echter voorop te staan. Daarom vraag ik het voorzitterschap onder verwijzing naar artikel 32 van het Verdrag van de Europese Unie om het Parlement maximaal te informeren, maar vooral ook tijdig te raadplegen. Tijdig betekent in dit geval in ieder geval voor de zogenaamde "Prep Con", die van 3 tot 17 maart in New York wordt gehouden. Want voor de ECE-conferentie van januari zijn wij waarschijnlijk al te laat. De Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen van dit Parlement heeft de follow-up en de implementatie van internationale afspraken, zoals het Beijing Actieplatform expliciet in haar taakomschrijving staan. Deze commissie staat te popelen om haar inbreng te leveren. Bij voorkeur doet zij dat echter op grond van concrete actuele informatie en in een constructieve dialoog met de Raad en de Commissie. Roepen in de woestijn is immers een weinig productieve bezigheid. Daarom betreur ik het ook een beetje dat wij door de merkwaardige organisatie van dit debat het thans moeten stellen zonder het Finse voorzitterschap.

Theorin
Mevrouw de Voorzitter, als conclusie van dit debat wil ik alleen opmerken dat het debat niet negatief, maar zeer realistisch was. Het was een scherpzinnig debat dat de problemen heeft blootgelegd. De commissaris die voor deze zaken bevoegd is en de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen hebben dezelfde visie. De commissaris heeft de situatie en de belangrijke rol van het Parlement onderstreept en gezegd dat de actieprogramma's ontoereikend zijn en verder ontwikkeld moeten worden, alsook dat er een duidelijk politiek standpunt dient te worden ingenomen. Dit is volgens mij uiterst belangrijk.
Ik wil de Commissie en de Raad vragen dat ze zich bij de voorbereiding van het concrete programma voor de conferentie van Beijing niet tot vier gebieden beperken. Ik zeg dit omdat we 20 jaar ervaring hebben met de Verenigde Naties. Op het ogenblik dat men enkele van de twaalf punten die in Beijing vastgesteld werden, laat varen, dreigen er gevaren voor het Beijing-document. Het is dus zeer belangrijk dat de EU een duidelijk beleid uitstippelt, waarin de twaalf beleidsgebieden opgenomen zijn. Voor deze twaalf beleidsgebieden dient een actieplan te worden vastgesteld. Men mag zich niet tot drie gebieden beperken, want dan heeft heel het Beijing-document geen enkel effect meer.
Voorts wil ik nog vermelden dat de vrouwencommissie en de vrouwen in het Parlement terecht eisen de conferentie die in juni in New York zal plaatsvinden, te kunnen bijwonen. Zoals de afgevaardigden van het Parlement aan de WTO hebben deelgenomen, moeten deze keer ook de vrouwen erbij kunnen zijn.
Tot slot wend ik mij tot de mannen hier aanwezig. Beschouw dit niet als een specifiek geval voor vrouwen. Beschouw dit niet als een thema dat erbij gesleept is en dat uw irritatie opwekt, omdat wij vrouwen de problemen van alle andere vrouwen in de wereld naar voren brengen. Beschouw het als een belangrijke taak dat jullie als onze mannelijke collega's in het Parlement en in de Commissie jullie verantwoordelijkheid opnemen en deze problemen op een zo hoog mogelijk niveau behandelen, zodat ze ook in de nationale parlementen, de nationale regeringen, het Europees Parlement, de Commissie en de Raad au sérieux worden genomen.

Diamantopoulou
Mevrouw de Voorzitter, ik wil alle leden, alle vrouwelijke leden van het Parlement die het woord hebben gevoerd in dit debat, van harte bedanken voor hun opmerkingen. Iedereen weet hoe belangrijk de Conferentie van Beijing was en hoever de gevolgen daarvan reiken, zoals wij elk jaar weer vaststellen. Bij het maken van de eerste evaluatie in juni, zullen wij natuurlijk ook geconfronteerd worden met statistieken, cijfers en gegevens omtrent de positie van de vrouw in de wereld, die ons onaangenaam zullen verrassen. Er zullen echter ook aangename vaststellingen zijn. Er zijn talrijke vraagstukken ten aanzien waarvan in heel de wereld vooruitgang is geboekt.
Ik zal proberen zo concreet mogelijk te antwoorden op de talrijke vragen die zijn gesteld. Na het Actieplatform en de aanvaarding daarvan door 189 landen, zijn er wat ons gebied, de Europese Unie, betreft, acties op drie verschillende niveaus: in de lidstaten, in het kader van een beleidsstrategie binnen de Europese Unie en in het kader van het Europees beleid jegens de ontwikkelingslanden. Voor al deze drie niveaus is de evaluatie reeds klaar en zullen wij binnenkort met de planning komen. Al deze drie niveaus zijn zeer belangrijk. Zoals ook enkele spreeksters reeds zeiden, gaat het bij uitvoering van de verbintenissen in het kader van het Beijing Actieplatform vooral om een taak van de lidstaten, van de regeringen. De Europese Unie treedt op het tweede niveau op waar sprake is van een horizontale beleidsstrategie.
Wat zijn nu onze plannen en procedures? In de tijd tot de bijeenkomst van juni zullen drie gebeurtenissen plaatsvinden: de bijeenkomst van de Europese Economische Commissie in januari, de Europese conferentie voor de Beijing-vraagstukken van februari en tot slot de bijeenkomst van de VN-vrouwencommissie in maart. Wij zullen ons best moeten doen om een band te leggen tussen deze drie bijeenkomsten, als wij in juni goed beslagen ten ijs willen komen.
Het is zeer belangrijk dat wij op de regionale VN-conferentie zorgen voor concrete en algemeen aanvaardbare resultaten. Men zal dan op de Europese conferentie van februari hierop moeten voortborduren. Wie zijn de deelnemers aan de Europese conferentie? In eerste instantie het Europees Parlement en natuurlijk de niet-gouvernementele organisaties. Ik wilde inhakend op een hierover gestelde vraag onderstrepen dat de rol van de vrouwenbeweging en de niet-gouvernementele organisaties altijd zeer belangrijk was en is. Zij waren een enorme stuwkracht achter de Europese beleidsvormen. Natuurlijk zal aan de Europese conferentie ook de Commissie met een groot aantal diensten deelnemen, evenals de lidstaten en het voorzitterschap van de Unie. Tijdens de voorbereiding van de werkzaamheden - en zoals ik reeds eerder zei, is hiervoor een comité in het leven geroepen - zullen de twaalf in Beijing uitgekozen actiegebieden worden onderzocht. Inhakend op hetgeen mevrouw Theorin zei, zou ik willen opmerken dat wij in de huidige fase niet de mogelijkheid hebben om hier vier of vijf gebieden uit te lichten. Het Beijing Actieplatform dwingt ons alle twaalf actiegebieden met dezelfde prioriteit te behandelen. Wel kunnen wij bij de bespreking van het vijfde actieprogramma, wanneer wij de prioriteiten op Europees vlak vaststellen, onze aandacht op enkele gebieden toespitsen. Daarna zullen de twaalf actiegebieden onderwerp van gesprek worden in een drietal werkgroepen die "mainstreaming" als gemeenschappelijke noemer hebben. Deze werkgroepen zijn: het gendervraagstuk in het ontwikkelingsbeleid, oftewel de opneming van het gelijkekansenbeleid in alle vormen van samenwerking tussen de Europese Unie en de ontwikkelingslanden, participatie van de vrouwen en mensenrechten. Deze werkgroepen zullen op horizontale en verticale wijze in verbinding worden gebracht met de twaalf actiegebieden van Beijing. De resultaten die bij deze conferentie uit de bus zullen komen en de mate van overeenstemming die zal worden bereikt over een gemeenschappelijk Europees standpunt met het oog op de conferentie van juni, zullen van doorslaggevend belang zijn.
Her en der werd een vergelijking gemaakt met Seattle. Ik moet er echter op wijzen dat wij hier in een heel ander institutioneel kader werken. De Commissie heeft bovendien in New York en tijdens de conferentie van Beijing een heel andere institutionele rol dan in Seattle. Niets belet ons echter om tijdens de aanlooptijd van zes maanden tot juni als Raad, Commissie en Parlement samen te werken. Daarvoor volstaat politieke wil. Niets belet ons om onze krachten te bundelen en namens de Commissie wil ik u dan ook verzekeren dat wij niet alleen van plan zijn ononderbroken met u samen te werken en u op de hoogte te houden, maar dat wij u tevens met raad en daad zullen bijstaan tot op de laatste dag van de desbetreffende werkzaamheden in dit Parlement. Mijns inziens zullen wij er wel degelijk in slagen voor juni een gemeenschappelijke formule te vinden. U weet overigens dat deze conferentie niet uitgaat van een besluit van de Commissie - en evenmin van de Raad - maar van de Verenigde Naties. Dat betekent dat de lidstaten aan deze conferentie zullen deelnemen. Dat neemt echter, nogmaals, niet weg dat een gemeenschappelijke aanpak kan worden gevolgd. Daarvoor bestaan de politieke voorwaarden en de politieke wil. Ten aanzien van talrijke vraagstukken zijn wij het trouwens roerend met elkaar eens en dus kunnen wij gezamenlijk optrekken.
Dan wil ik nog een slotopmerking maken. Politieke initiatieven, maatregelen en campagnes zetten soms echt zoden aan de dijk. Ik verwijs hier met name naar het laatste initiatief van de commissie rechten van de vrouw betreffende de campagne tegen geweld. Het is heel interessant vast te stellen hoe een eenvoudig initiatief, een eenvoudig idee zich soms als een olievlek uitbreidt en sterke weerklank vindt in de publieke opinie. Mijns inziens bestaat hier genoeg ruimte voor acties van het Europees Parlement. De Commissie beschikt echter over de middelen om steun te verlenen aan dergelijke campagnes en initiatieven op wereldvlak, waarvan u er zelf al enkele hebt genoemd.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 10.00 uur plaats.

Embargo op Brits rundvlees
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het aan het besluit van de Franse regering tot handhaving van het embargo op Brits rundvlees te geven gevolg.

Monti
Om te beginnen moet ik mijn collega, David Byrne, verontschuldigen. Omdat de vlucht Brussel-Straatsburg van vanochtend wegens slechte weersomstandigheden is geannuleerd, kan hij hier niet persoonlijk aanwezig zijn. In zijn plaats zal ik dus het woord voeren over het optreden van de Commissie met betrekking tot de nog steeds voortdurende weigering van Frankrijk het embargo op de invoer van Brits rundvlees op te heffen.
Commissaris Byrne zal echter later vanmiddag in Straatsburg arriveren en eventuele vragen kunnen beantwoorden wanneer hij het woord voert over de ontwerpverordening inzake de etikettering van rundvleesproducten. Ook is hij bereid de geachte afgevaardigden individueel of groepsgewijs te woord te staan over deze kwestie. In de huidige omstandigheden kan ik niets anders doen dan lezing geven van de door commissaris Byrne voorbereide tekst.
De Commissie heeft gisteren, zoals u weet, besloten de Franse autoriteiten een met redenen omkleed advies te doen toekomen met betrekking tot hun nog steeds voortdurende weigering de nationale beperkingen op de invoer van Brits rundvlees op te heffen. De Franse autoriteiten beschikken over vijf werkdagen om op deze brief te antwoorden. Ingeval niet tot opheffing van het embargo wordt besloten wordt de zaak voorgelegd aan het Europese Hof van Justitite.
De Commissie is diep teleurgesteld over het feit dat de kwestie niet op vriendschappelijke wijze kon worden opgelost. Ik mag hieraan toevoegen dat het een teleurstelling is voor alle betrokkenen, daar men zijn uiterste best heeft gedaan een oplossing te vinden waarbij gerechtelijke stappen vermeden konden worden. De Commissie heeft nooit enige twijfel laten bestaan over haar voorkeur dit probleem buiten de rechtbank om op te lossen, een benaderingswijze die in het belang is van alle partijen. En dan vooral in het belang van de zwaarst getroffen partij - de Britse rundvleesproducenten. Het is namelijk een feit dat juridische stappen met het doel tot opheffing van het embargo te komen, waarschijnlijk veel tijd in beslag zullen nemen en een veel minder goede oplossing bieden dan een akkoord in wederzijds overleg.
De Commissie heeft vooral willen vaststellen dat het oorspronkelijk besluit om een einde te maken aan het embargo op Brits rundvlees geen bedreiging voor de volksgezondheid vormde. Het besluit berustte op een aantal belangrijke waarborgen, die op hun beurt waren ingegeven door wetenschappelijke adviezen. Ook werden hierbij de richtsnoeren gevolgd zoals vastgesteld door de Europese Raad van Florence, in juni 1996, en die betrekking hebben op de te volgen procedures, het tijdschema en de te bieden waarborgen bij opheffing van het embargo.
Op advies van haar nationaal orgaan voor voedselveiligheid, AFSSA, was de Franse overheid helaas nog niet bereid de nationale beperkingen op te heffen. Bij wijze van voorzorg heeft de Commissie de Franse bezwaren voorgelegd aan haar Wetenschappelijk beheerscomité, met het verzoek na te gaan of zij van invloed waren op het besluit tot opheffing van het embargo, en met name op de voorwaarden van het datumgebonden exportsysteem.
De unanieme mening van het beheerscomité dat er geen reden was om het besluit te herzien was buitengewoon geruststellend. Helaas was dit niet voldoende om de Franse overheid ertoe te brengen het embargo op te heffen.
Sindsdien is gepoogd extra waarborgen te bieden en de bepalingen van het datumgebonden exportsysteem te verduidelijken.
Dit heeft geleid tot het op 23 november bereikte akkoord tussen Engeland, Frankrijk en de Commissie over een convenant, dat de vereiste waarborgen en verduidelijkingen verschafte. Op dat moment was de verwachting dat dit convenant de sleutel zou vormen tot de opheffing van het Franse embargo.
Wederom was het advies van AFSSA betreffende het convenant echter niet van dien aard dat de Franse overheid tot opheffing besloot. Op 9 december stelde zij de Commissie hiervan officieel in kennis, hetgeen uitmondde in het met redenen omkleed advies dat gisteren werd goedgekeurd.
Er zijn kritische geluiden geweest als zou het streven van de Commissie om de kwestie langs diplomatieke weg op te lossen, verloren tijd en moeite zijn geweest. Volgens deze zienswijze had de Commissie onmiddellijk juridische stappen moeten ondernemen. Een dergelijke kritiek is niet alleen ongefundeerd maar ook gevaarlijk. Zoals ik al eerde opmerkte druist zij vooral in tegen het belang van de zwaarst getroffenen, namelijk de Britse producenten. Ook wordt hierbij geen rekening gehouden met het zeer daadkrachtige optreden van de Commissie bij de tenuitvoerlegging van haar Verdragsverplichtingen, namelijk toezien op het naleven van de communautaire wetgeving.
In feite heeft de Commissie geopteerd voor de "wortel en stok"aanpak. De wortel was de intensieve inspanning om de partijen rond de tafel te krijgen en het eens te laten worden over een via onderhandelingen bereikte oplossing. De stok was het voornemen tot actie over te gaan zodra duidelijk was dat de inspanningen geen resultaat opleverden. Er zij aan herinnerd dat het schrijven van de Commissie d.d. 16 november, waarmee formeel het voornemen tot opening van de procedure werd aangekondigd, slechts een periode van twee weken voor antwoord gunde, terwijl dit normaal twee maanden is. Het gisteren goedgekeurde met redenen omkleed advies geeft ook een antwoordtermijn van vijf dagen, in plaats van de gebruikelijke twee maanden. Er is dus allerminst de hand gelicht met het procedurele tijdrooster voor het naleven van de verplichting het embargo op de invoer van Brits rundvlees op te heffen.
De tussenliggende periode heeft er tevens toe gediend meer waarborgen te verschaffen, waaraan zeer zeker behoefte bestond, ten aanzien van de vraag of het oorspronkelijk besluit tot opheffing van het embargo deugdelijk was onderbouwd.
Ik ben ervan overtuigd dat, indien alsnog via overleg een akkoord inzake deze kwestie tot stand komt, en ik hoop nog steeds dat dit mogelijk is, dit te danken zal zijn aan de inspanning van de afgelopen weken.
Ik dank u voor uw aandacht. Nogmaals mijn verontschuldigingen voor de heer Byrne die hier niet persoonlijk aanwezig kon zijn, maar die later op de dag bereid is uw vragen te beantwoorden.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.

von Wogau
Mevrouw de Voorzitter, ik zou een beroep willen doen op het Reglement en een voorstel van orde willen indienen. Als Europees Parlement hebben we herhaaldelijk geëist dat de bevoegde commissaris aanwezig is bij de debatten. We hebben het volste begrip voor het feit dat commissaris Byrne wegens verkeersproblemen niet aanwezig kan zijn en dat commissaris Monti het standpunt van de Commissie heeft uiteengezet. Ik vind het echter absoluut noodzakelijk dat de bevoegde commissaris hierna eerst hoort wat de leden te zeggen hebben en dan de mogelijkheid krijgt daarop te antwoorden, omdat we anders niet het debat krijgen dat we willen. Om deze reden zou ik willen voorstellen dat we dit debat nu onderbreken en beginnen met het debat over het mededingingsbeleid, zoals was voorgesteld, en dat dan de leden die zich bezighouden met de rundvleeskwestie dit kunnen bespreken met de bevoegde commissaris. Ik zou dus willen voorstellen dat dit debat nu wordt onderbroken en dat we met het volgende agendapunt beginnen.

Goepel
Mevrouw de Voorzitter, ik zou eerst nog een ander punt op de agenda willen zetten. Ik bedank de heer von Wogau voor zijn beroep op het Reglement. We hebben vernomen dat de Raad gisterenavond een besluit heeft genomen. Ik wens dit te benadrukken: de Raad heeft besloten de etikettering een jaar uit te stellen, zonder dat het Parlement daarover een advies heeft gegeven of een besluit heeft genomen. Ik wens dat de vertegenwoordiger van de Raad ook aanwezig is bij dit debat.

Roth-Behrendt
Mevrouw de Voorzitter, ik spreek de heer von Wogau niet graag tegen, en de heer Goepel misschien nog minder, maar laten we toch eerst eens kijken naar het formele aspect. Het formele aspect is dat we vanmorgen hebben gestemd over de agenda en de agenda hebben vastgelegd. Mijnheer von Wogau, u let altijd heel precies op het correcte verloop van de vergadering, nog meer dan ik. Ik ben op dit punt misschien soms iets te soepel, en daarom hecht ik er veel belang aan dat we ons ook houden aan deze agenda.
Ten tweede, afgezien van het feit de heer Byrne waarschijnlijk binnen een paar minuten zal aankomen, weet u even goed als ik, mijnheer von Wogau, dat we vandaag niets zullen zeggen dat als een verrassing komt voor de heer Byrne. En we kunnen de vragen aan de heer Byrne ook heel goed daarna stellen. Over uw eerste opmerking, mijnheer von Wogau, zou ik het volgende willen zeggen. Ik zou willen vragen om een beetje rekening te houden met de agenda van onze collega's in het Parlement, die voor dit debat misschien andere dingen hebben laten vallen, of die nog niet klaar zijn om een ander debat te voeren.
En dan kom ik nu op wat de heer Goepel heeft gezegd. Mijnheer Goepel, wat de Raad doet, en dat zeg ik u heel nuchter, is het tweede deel van het debat, dat hierna moet volgen, namelijk het debat over het verslag-Papayannakis over de etikettering van rundvlees. Wat de Raad doet, is me om het even. Dit Parlement heeft het recht om mee te beslissen over dit voorstel. Dit Parlement heeft het recht om als enige te beslissen. Als de Raad vindt dat hij daarbij aanwezig moet zijn, prima. Als de Raad vindt dat hij niet aanwezig moet zijn, des te beter. Dan zullen we de beslissing nemen die volgens ons de juiste is, en desnoods gaan we naar het Hof van Justitie en beslissen we de zaak daar. Dan zullen we zien hoe goed we met de Raad kunnen vinden. Ik hoef de vertegenwoordiger van de Raad niet hier te hebben om hem te zeggen dat ik hem ondemocratisch vind. Dat kunnen we nadien ook in het debat zeggen. Ik hecht er veel belang aan dat we ons aan de agenda houden.

Whitehead
Mevrouw de Voorzitter, het met mevrouw Roth-Berendt oneens te moeten zijn betreur ik zo mogelijk nog meer dan dat het haar spijt de mening van de heer von Wogau niet te kunnen delen. Dit zou niet de eerste maal zijn dat een debat enige tijd wordt uitgesteld. Commissaris Monti zal zich herinneren dat ook hij op een keer, tijdens de voorgaande zittingsperiode van het Parlement, wegens vervoersproblemen pas aankwam toen het debat al was begonnen. Deze problemen zijn nu eenmaal onvermijdelijk door onze wijze van vergaderen in het verre Straatsburg. Het is niet ongunstig dit punt juist deze week onder de aandacht te brengen.
Ik steun het voorstel om het volledige debat te doen plaatsvinden in aanwezigheid van commissaris Byrne. Dit met alle respect voor commissaris Monti, maar commissaris Byrne is vanaf de eerste dag als bemiddelaar opgetreden in dit zeer onaangename conflict. Wij hebben behoefte aan zijn aanwezigheid wanneer wij trachten tot conclusies te komen.

Cashman
Ook ik ben van mening dat wij deze discussie niet zouden moeten voeren in afwezigheid van de bevoegde commissaris. Er staat te veel op het spel. Wij willen dat de kwestie wordt opgelost en dat de commissaris actie onderneemt, maar niet vooraleer hij het hele debat heeft gehoord omdat hij anders zou handelen op grond van tweede- of derdehands-informatie.
Wij dienen de beraadslagingen op te schorten totdat de commissaris is aangekomen.

Sturdy
De heer Whitehead neemt mij helaas de woorden uit de mond. Ik ben het volledig met hem eens dat, indien een commissaris met de huidige moderne vervoersmiddelen niet tijdig op een vergadering aanwezig kan zijn, wij al onze vergaderingen in Brussel zouden moeten houden.
Ik wil echter reageren op de belangrijke opmerking van de heer von Wogau en ook van de heer Goebbels. De suggestie dat de Raad reeds buiten het Parlement om een besluit zou hebben genomen is van het hoogste belang. Ik ben er echter niet zeker van. Ik heb hier voor mij de conclusies van het voorzitterschap en van de Raadsbijeenkomst. Wanneer de commissaris hier aanwezig is wens ik een duidelijke verklaring over de vraag of de Raad nu al dan niet een besluit over de etikettering van rundvlees heeft genomen. Anders voeren wij een debat dat zinloos is en maken wij onszelf alleen maar belachelijk.

Cunha
Mevrouw de Voorzitter, ik wil enkel zeggen dat de etikettering van rundvlees politiek gezien een van de meest gevoelig liggende kwesties van het landbouwbeleid en de agro-alimentaire sector is. Het is dan ook ondenkbaar en volledig zinloos zo'n heikele kwestie te bespreken wanneer de bevoegde commissaris niet aanwezig is. Dit is zinloos! Het is een kwestie van respect voor het onderwerp en de Europese consumenten!

Jackson
Ik steun de oproep van de heer von Wogau, maar zou ook willen ingaan op het verzoek van de heer Goepel. Hij deed een suggestie die vanuit institutioneel oogpunt zeer interessant is, namelijk dat de vertegenwoordiger van de Raad het woord zou moeten voeren met betrekking tot het verslag-Papayannakis. Ik zou dit graag willen ondersteunen en ik hoop dat de Raad, die onder het Finse voorzitterschap beloofd heeft zo open, transparant en mededeelzaam mogelijk te zijn, zal ingaan op deze suggestie.
Naar ik begrepen heb heeft de Landbouwraad gisteravond niet alleen een standpunt bepaald inzake de resolutie bij het verslag-Papayannakis, wat al enigszins voorbarig is, maar heeft hij ook de rechtsgrondslag gewijzigd waarop de heer Papayannakis zijn verslag baseerde. Hierover wensen wij tekst en uitleg, maar dan wel liever van de zijde van de Raad, die dit besluit heeft genomen, dan van de Commissie die, neem ik aan, niet meer dan een toeschouwer was. Kan deze discussie over het Franse embargo dus alstublieft worden opgeschort en kan ervoor worden gezorgd dat de Raad bij de behandeling van het verslag-Papayannakis het woord zal voeren?

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, beter laat dan nooit! Zo zegt men dat toch?
Er is een besluit van de Landbouwraad, mevrouw de Voorzitter. Ik heb hier de tekst voor mij liggen. De Raad neemt besluiten en schuift dan op een heel elegante manier onze commissie milieubeheer de verantwoordelijkheid in de schoenen. Dat is toch interessant! Het debat in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid was nogal verwarrend en nu hebben wij vandaag, hier in de plenaire vergadering, een debat. Zodra wij echter met amendementen op de proppen komen, begint de Raad zich van deze zaak te distantiëren. Dan slaat de Raad plots een andere weg in en speelt onder een hoedje met de Commissie. De Raad zegt zelfs in zijn besluit dat bij zijn weten de Commissie een ander voorstel in petto heeft dat hen, Raad en Commissie, in staat stelt het Parlement te omzeilen en op eigen houtje te beslissen. Dat staat allemaal in dit document dat ik voor mij heb liggen.
Ik denk dat wij daar uitleg over nodig hebben, mevrouw de Voorzitter. Op de keper beschouwd heeft een debat over mijn verslag weinig zin, als wij de Raad toch in zijn eentje laten besluiten. De Raad moet dus aanwezig zijn. Ik weet niet of wij de Raad manu militari hier naar toe kunnen slepen, maar de mogelijkheid van een akkoord bestaat. Om dat te weten te komen moet de Raad echter aanwezig zijn.

De Voorzitter
Ik zal u een voorstel doen. Ik hoor nu dat commissaris Byrne op zijn vroegst over een half uur hier kan zijn. Wij hebben nu dus twee mogelijkheden: ofwel zetten wij dit debat voort in zijn afwezigheid, ofwel - en dat is mijn voorstel -onderbreken wij dit debat nu en zetten het vanavond om 21.00 uur voort. Ik laat over dit voorstel stemmen en opdat de collega's met kennis van zaken kunnen besluiten herhaal ik het nog eens: ofwel handhaven wij de agenda zoals deze nu is, ofwel komen wij hier om 21.00 uur terug en zetten dit debat voort. Het spreekt vanzelf, mijnheer Papayannakis, dat uw verslag dan onmiddellijk na deze verklaring aan bod komt, dat wil dus zeggen tijdens de nachtvergadering.

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, dat is eigenlijk chantage, want nu gaat mijn nachtleven naar de knoppen. Maar het is voor een goede zaak en daarom stem ik ermee in.

De Voorzitter
Ik stel nogmaals vanavond negen uur voor. Zo wil de traditie dat. Ik geloof dat volgens de regels van het Parlement een reeds begonnen gecombineerd debat over drie verslagen - en hier gaat het om drie verslagen, de verslagen van de leden von Wogau, Rapkay en Jonckheer - eerst afgemaakt moet worden. Ik ben absoluut niet van plan om dit debat te torpederen, maar ik moet wel toezien op de eerbiediging van de regels.
Ik zie dat er heel veel reacties zijn, of ik nu een voorstel doe, ja of nee. Dus stel ik voor naar de voorstellen van orde te luisteren.

Maat
Voorzitter, ik maak er bezwaar tegen dat een commissaris niet op tijd is voor een bijeenkomst in het Parlement, los van de vraag waar dat is. Wij hebben er niet voor gekozen om hier in Straatsburg te zitten. Ik vind dat als hij een half uur later is, het debat dan moet beginnen. Ik vind het sowieso niet acceptabel dat hij te laat is.
Een tweede punt, richting mijn collega Roth-Behrendt van de socialistische fractie die zegt: begin maar, want we zeggen toch allemaal hetzelfde. Ik kom uit de fractie van de Europese Volkspartij. Wij zijn geen CD die je elke keer opnieuw opzet. Wij hebben oorspronkelijke standpunten en onze inbreng zal ervan getuigen dat onze ideeën helder zijn en dat we inspelen op actuele situaties.

von Wogau
Mevrouw de Voorzitter, ik vrees dat we met dit debat over het Reglement een heleboel tijd zullen verliezen. Ik heb een heel duidelijk voorstel gedaan, namelijk dat we dit debat onderbreken en hervatten na het debat over het mededingingsbeleid. We hebben minstens een spreker vóór en een spreker tegen gehoord. We kennen de argumenten. Ik stel voor dat we er nu over stemmen.

Langen
Mevrouw de Voorzitter, ik vraag al een hele tijd het woord voor een motie van orde. Volgens de oorspronkelijke agenda moest nu het debat over het mededingingsbeleid plaatsvinden. Deze agenda werd door de Conferentie van voorzitters speciaal gewijzigd om de heer Byrne de gelegenheid te geven hier aanwezig te zijn. Om deze reden hebben we de oorspronkelijke agenda maandag gewijzigd. Als hij nu niet hier is, verzoek ik met nadruk dat we de verslagen over het mededingingsbeleid behandelen. De heer Monti is al geruime tijd aanwezig. Hij kan zijn standpunt over deze verslagen uiteenzetten. Ik ondersteun dus dit voorstel.

De Voorzitter
Waarde collega's, ik moet u een mededeling doen. Het voorstel tot wijziging van de agenda kwam van de Conferentie van voorzitters. Daar is maandag in de plenaire vergadering over gestemd. De agenda van vandaag beantwoordt dus aan de uitslag van de stemming van maandag.

Bowis
Als we zo nog even door gaan met deze moties van orde denk ik dat de heer Byrne nog op tijd voor het debat zal arriveren. Indien wij het debat moeten uitstellen en op een ander onderwerp overgaan, moet er naar mijn mening een spoeddebat over vervoer naar en van Straatsburg worden ingelast. Het is onaanvaardbaar hoe er met dit Parlement wordt gesold door commissarissen die niet op tijd kunnen verschijnen om aan de debatten deel te nemen. Vooral indien de agenda al gewijzigd is om aan hun wensen tegemoet te komen. Dat is niet aanvaardbaar. Met het grootste respect voor de heer Monti, hij is niet in staat om in dit debat te reageren. Toen ik bijvoorbeeld commissaris Byrne in de commissie milieubeheer vroeg of het mogelijk was niet teveel tijd te verspillen aan juridische procedures maar via een kort geding op te treden, gaf hij toe dat die mogelijkheid bestond. Dat hebben wij niet vernomen uit de zonet door de heer Monti uitgesproken verklaring.
Ik wil dat de heer Byrne hier aanwezig is om uitleg te geven over de mogelijkheid van een uitspraak in kort geding. Dit kan niet gebeuren zolang hij niet hier is. Wij moeten de discussie uitstellen. Het is niet erg als we hiervoor moeten wachten tot na de beraadslaging over concurrentiekwesties. Het gaat echter niet aan ons te laten wachten tot 9 uur vanavond, enkel en alleen vanwege het gestuntel van diegenen die voor de organisatie van reizen van commissarissen verantwoordelijk zijn.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, als het om de juridische bevoegdheid gaat, is de heer Monti net zo bevoegd om het standpunt van de Commissie weer te geven als de heer Byrne. De Commissie neemt haar besluiten immers als college. Als het echter om de wetenschappelijke bevoegdheid gaat, is commissaris Byrne net zo onbevoegd als ieder andere wetenschapper die niets van prionen af weet. Ook wij weten wat dat betreft van toeten noch blazen. Als het daarentegen om het gezonde verstand gaat, moeten wij gewoon vaststellen dat de Franse consumenten niets van het Britse rundvlees willen weten. Het debat verandert daar niets aan. Dus is dit een probleem van psychoanalyse. Onze Britse collega's zitten in de put. Hoe sneller zij daaruit geholpen worden, hoe sneller wij met een psychotherapie beginnen door naar hen te luisteren, des te sneller zij hun rust weer zullen vinden. Laten wij dus onmiddellijk dit debat beginnen en tot bedaren brengen.

Donnelly
De heer Byrne heeft het vliegveld - ik neem aan het vliegveld van Straatsburg - verlaten en is nu op weg naar hier. Volgens artikel 146 van het Reglement kunnen 32 afgevaardigden het tijdstip en de datum vaststellen waarop dit debat hervat wordt. Ik stel dan ook voor dit debat te hervatten om kwart voor vijf vanmiddag en ik vraag de steun van 32 afgevaardigden voor dit voorstel. Indien zij akkoord gaan is deze kwestie van tafel tot kwart voor vijf.

De Voorzitter
Ik vraag u, waarde collega's, zich over dit voorstel uit te spreken.
Zijn er 32 afgevaardigden in de zaal die dit voorstel steunen?
(Het Parlement stemt in met het voorstel)
(De vergadering wordt om 16.15 uur onderbroken en om 16.45 uur hervat)

Embargo op Brits rundvlees (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over de verklaring van de Commissie over het aan het besluit van de Franse regering tot handhaving van het embargo op Brits rundvlees te geven gevolg.

Langen
Mevrouw de Voorzitter, ik verwijs naar artikel 142, lid 1, van ons Reglement. Daarin staat dat men de Voorzitter erop kan attenderen dat het Reglement niet in acht wordt genomen. Het gaat meer bepaald om artikel 147 van het Reglement. Daarin staat dat over een voorstel met betrekking tot de onderbreking van een debat moet worden gestemd. U heeft geen stemming laten plaatsvinden. U heeft een motie van 32 leden tot een stemming uitgeroepen. Dat was een duidelijke overtreding van het Reglement. Zo kunnen we ons niet bij de neus laten nemen door het Bureau, zeker niet met zo'n drukke agenda.

De Voorzitter
Waarde collega, ik wil best toegeven dat ik mij vergist heb. Laten wij maar zeggen dat dit te wijten is aan het feit dat ik voor het eerst ondervoorzitter ben. Ik had inderdaad moeten laten stemmen, maar ik denk dat het Parlement bij stemming het genomen besluit gewoon zou hebben bevestigd. Desalniettemin bied ik u mijn verontschuldigingen aan voor deze schending van het Reglement en ik zal mijn best doen om herhaling te voorkomen.
Commissaris Byrne is van mening dat aangezien zijn verklaring door commissaris Monti is voorgelezen, wij nu met het debat kunnen beginnen. Aan het eind van dit debat zal hij dan de vragen van onze collega' s kunnen beantwoorden.

Stevenson
Mevrouw de Voorzitter, het is nu 18 weken geleden dat de Europese Commissie het einde aankondigde van het embargo op Brits rundvlees. Achttien weken, gedurende welke de naïeve pogingen tot verzoening van de zijde van de Commissie en de weinig succesvolle Britse regering zijn afgeslagen op een wijze die voor beide zeer vernederend was. Achttien weken, tijdens welke Britse producenten rampzalige verliezen bleven lijden die nog werden verergerd doordat de Franse regering haar uiterste best deed de internationale reputatie van Brits rundvlees verder aan te tasten.
De tijd van aarzeling en uitstel is nu voorbij. Aangezien nu duidelijk bewezen is dat de Franse regering bezig is aan een kat-en-muisspel met de Commissie en de Britse regering en kennelijk nimmer van plan was het embargo op te heffen, dient zij nu ter verantwoording te worden geroepen. Zij dient rekenschap af te leggen voor het Europese Hof van Justitie via een versnelde procedure om zeker te stellen dat de Britse rundvleessector compensatie ontvangt. Deze compensatie geldt niet alleen voor de exportverliezen ten aanzien van Frankrijk maar ook voor de handelsverliezen wereldwijd, als gevolg van de schade die de reputatie van onze hoogwaardige producten heeft geleden.
Ik zou ook willen reageren op het valse argument dat premier Jospin in dit debat heeft geïntroduceerd. In oktober zou hij premier Blair hebben aangeboden het embargo op te heffen voor met gras gevoederde Schotse runderen. Laat mij een ding duidelijk maken aan premier Jospin: al het Britse rundvlees is veilig. Het is veilig bevonden door de Europese Commissie en door de wetenschappelijke stuurgroep. Onder voorzitterschap van een Franse wetenschapper heeft die groep eenparig geoordeeld dat het Britse rundvlees veilig is en eenparig de Franse bezwaren verworpen. Het is dan ook onvoorstelbaar dat de heer Jospin als een olifant in een porseleinkast tekeer gaat tegen de Europese regelgeving en het Britse datumgebonden exportsysteem, en zijn eigen voorwaarden wil opleggen. In de beklaagdenbank zit de heer Jospin en het past wetsovertreders niet om de regels te herzien.
Mag ik de Commissie ook vragen welke actie zij denkt te ondernemen tegen Duitsland? De Duitse regering heeft zich tijdens dit hele meningsverschil achter de rug van Frankrijk kunnen verschuilen en de schuld voor het uitstel in de opheffing van het embargo gegeven aan het ingewikkelde federale regeringsstelsel. Ik zou er dit Parlement aan willen herinneren dat de Duitse regering maar een paar uur nodig had om het embargo in werking te stellen. Het is dan ook onaanvaardbaar dat zij dit illegale embargo blijft toepassen, 18 weken nadat het bevel tot opheffing is uitgevaardigd.
Tot slot zou ik dit Parlement erop willen wijzen dat er bij deze discussie over een dergelijk belangrijk onderwerp zeer weinig socialistische afgevaardigden aanwezig zijn, en dat vind ik ronduit schandalig.

Roth-Behrendt
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de socialistische leden houden zich al langer bezig met het BSE-debat dan de meesten van u en in ieder geval langer dan de heer Stevenson. Dit slechts als een kleine repliek op uw laatste opmerking.
Als voorzitter van de BSE-commissie heb ik sinds 1996/97 vaker gesproken over BSE in dit Parlement en in andere commissies dan de meesten van u. Daarom denk ik ook dat velen onder u al het meeste van wat ik hier vandaag zal zeggen van mij hebben gehoord. Toch zou ik kort willen ingaan op de voorgeschiedenis van de opheffing van het exportverbod. De opheffing van het exportverbod voor Brits rundvlees is na lange wetenschappelijke discussies, na vele adviezen en na vele controlebezoeken in het Verenigd Koninkrijk tot stand gekomen en door dit Parlement goedgekeurd. Nu hebben we in de Europese Unie een rechtsorde die gebaseerd is op de interne markt en het vrije verkeer van goederen. Slechts wie wetenschappelijke en aantoonbare bewijzen heeft dat er gevaren zijn voor de gezondheid mag met het oog op de consumentenbescherming zijn markt afschermen voor het vrije goederenverkeer en dit onderbreken. Dat geldt voor alle lidstaten, overigens ook op andere terreinen.
Aangezien deze wetenschappelijke bewijzen altijd moeten worden onderzocht op grond van actuele en beschikbare gegevens, moeten we ons allemaal interesseren voor nieuwe wetenschappelijke inzichten. Zoals de meesten van u, ben ik geen wetenschapster. Ik moet afgaan op de expertise van wetenschappers en ik ben geïnteresseerd in nieuwe informatie, die misschien een nieuw licht op de zaak kan werpen. Daarom was ik heel nieuwsgierig om te weten welke nieuwe gegevens er zijn. Jammer genoeg hebben noch Frankrijk noch andere lidstaten en, dit zeg ik heel duidelijk aan het adres van de heer Stevenson, ook niet Duitsland nieuwe informatie kunnen verschaffen. Dan kan men hier maar één conclusie uit trekken. Commissaris Byrne en de Commissie hebben de enige juiste conclusie getrokken. Alle lidstaten willen altijd dat er rechtszekerheid heerst in de Europese Unie, ze willen altijd dat alle anderen het recht eerbiedigen wanneer het gaat om hun eigen belangen. Maar dan mag men ook voor niemand een uitzondering maken. Dan mogen Europese rechtssystemen niet willekeurig worden toegepast.
Het zou in ieder geval mooi zijn geweest indien de Commissie de BSE-test, die al enkele maanden geleden is geëvalueerd, nu al verplicht zou hebben gesteld voor alle lidstaten. Voor sommige lidstaten zou dit een extra zekerheid en geruststelling zijn geweest en we zouden eindelijk een duidelijk beeld hebben gekregen van de situatie in alle lidstaten. Dan hadden we eindelijk geweten hoe de zaken staan op het gebied van BSE. Daarom vraag ik aan de heer Byrne: wanneer zullen we een voorstel krijgen om verplichte BSE-tests in te voeren in de lidstaten? Naast BSE-tests hebben we ook behoefte aan een etikettering waarbij de herkomst van het vlees wordt aangeduid. We zullen straks het verslag-Papayannakis gaan behandelen, dat betrekking heeft op de etikettering van rundvlees. Ook dit zal bijdragen tot de vereenvoudiging en verbetering van de situatie in de lidstaten en tot een betere bescherming van de consument. Maar ook op dit punt hebben de lidstaten, dat zeg ik klaar en duidelijk, niets gedaan. Sinds 1997 hebben ze niets gedaan en ook de Commissie heeft niet gedaan wat noodzakelijk was. Dat is onvergeeflijk.
Laat ik tenslotte nog iets zeggen over de consumentenbescherming in het algemeen: ik ben sinds 10 jaar in dit Europees Parlement en ik hou me sinds 10 jaar bijna alleen maar bezig met milieubeleid en consumentenbescherming. Daarbij heb ik niet altijd kunnen rekenen op de steun van de lidstaten, die nu de mond vol hebben van consumentenbescherming. Ik zou u willen wijzen op de wetgeving inzake de veiligheid van producten en productaansprakelijkheid. Ik heb geprobeerd op dit punt voor rechtszekerheid te zorgen. Maar ik ben in de steek gelaten door landen als Duitsland en Frankrijk en andere landen toen het erop aankwam slachtoffers van de ziekte van Creutzfeld-Jakob voor langere tijd te beschermen. Ik had toen graag wat meer ondersteuning en aandacht voor consumentenbescherming gekregen. Misschien is er nu een nieuwe trend in de consumentenbescherming. Mijnheer Byrne, ik roep u en de Commissie op uw taken te vervullen en ze ook over te brengen op de lidstaten. De Raad doet meestal niets. Alle leden van de Raad doen meestal niets. Zorg ervoor dat BSE-tests verplicht worden en zorg ervoor dat de herkomst van het vlees wordt aangeduid door een Europees etiket, dan zijn we al een hele stap verder!

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de gedeeltelijke opheffing van het embargo heeft kracht van wet. Maar wat ook kracht van wet heeft is dat bij een bedreiging voor de volksgezondheid lidstaten het recht hebben om maatregelen te treffen ter bescherming van de bevolking. Wat mij in deze context, in de korte spreektijd die ik heb, interesseert, is dat u voorstelt om in ruil voor de opheffing van het embargo een BSE-test en een vrijwillige of verplichte etikettering van rundvlees in te voeren. Maar als het embargo dan inderdaad wordt opgeheven, moet men er toch op kunnen vertrouwen dat deze tests ook worden uitgevoerd en dat de etikettering van rundvlees daadwerkelijk plaatsvindt. Voor beide maatregelen ontbreken vooralsnog de noodzakelijke middelen en structuren, en er werden nog geen resultaten gemeld, ook in Groot-Brittannië niet, van een mogelijke toepassing van deze tests.
Daarom vind ik het te vroeg om de discussie op de spits te drijven. Van uw kant, als Commissie, moet u de overeengekomen maatregelen ook ten uitvoer leggen en evalueren, om ze vervolgens weer aan de orde te stellen in de onderhandelingen.

Lynne
Mevrouw de Voorzitter, dit is niet alleen een crisis voor Britse maar ook voor Franse boeren. Bovenal is het een crisis voor de Europese Unie. Frankrijk moet beslissen of het al dan niet tot de Europese Unie behoort. Als het tot de Unie behoort zal het zich aan de regels moeten houden.
In Engeland was de steun die wij kregen tijdens de Europese verkiezingen zeer wisselvallig. De opkomst was erg laag, net als in veel andere lidstaten. Als er vandaag de dag verkiezingen zouden zijn denk ik dat de opkomst nog lager zou zijn, wegens de Franse weigering het embargo op te heffen en wegens het feit dat de reputatie van de Europese Unie is aangetast.
De wetenschappelijke stuurgroep besloot op 1 augustus dat Brits rundvlees net zo veilig is als ander Europees vlees, en die groep stond onder leiding van een Fransman. Persoonlijk ben ik van mening dat ons rundvlees zelfs veiliger is dan ander vlees, omdat onze hygiënische normen tot de beste ter wereld behoren. Het Franse bureau voor de voedselveiligheid kwam niet met nieuwe informatie op de proppen. Volgens mij was het een zuiver politiek besluit van Frankrijk. Wij moeten nu echter wel verder en ik stel voor dat een versnelde juridische procedure wordt gevolgd. Ik zou willen dat ten aanzien van Frankrijk een besluit met opschortende werking wordt genomen, voordat de eigenlijke procedures van start gaan. Ik zou willen dat voorlopige compensatiemaatregelen worden vastgesteld, en indien het tot een boete komt wil ik dat Britse boeren een hoog bedrag aan compensatie ontvangen.
De Britse boeren hebben er genoeg van. Het Britse publiek heeft er ook genoeg van dat Frankrijk blijft weigeren het embargo op te heffen en ik weet zeker dat de Commissie er ook genoeg van heeft. Het is de hoogste tijd dat Frankrijk zich aan de regels gaat houden.

Ainardi
Mevrouw de Voorzitter, de Franse regering heeft met haar besluit om het embargo op Brits rundvlees te handhaven duidelijk gemaakt dat zij liever een tijdelijke crisis heeft met haar Europese partners dan dat zij het risico loopt van een schandaal over enkele weken of maanden ten gevolge van de Creutzfeld-Jakob-ziekte. Dit besluit is gegrondvest op de wetenschappelijke conclusies van het Franse bureau voor de voedselveiligheid. Alhoewel dit bureau toegeeft dat er vooruitgang is geboekt, blijft het aandringen op mogelijke ernstige risico's, zoals eveneens blijkt uit de hardnekkigheid van de ziekte. Ook de gebeurtenissen in Seattle zijn van invloed geweest op dit besluit. Het voorzorgsbeginsel en het beginsel volgens welke de gezondheid voorrang moet hebben op de markt, hebben duidelijk aan kracht gewonnen. Mijns inziens heeft het geen enkele zin nu olie op het vuur te gooien of anti-Franse of anti-Britse gevoelens aan te wakkeren. Wij moeten redelijk blijven. Frankrijk heeft dit besluit genomen omdat er een gebrek is aan voldoende garanties voor de tests, voor de ontwikkeling en de uitvoering van tests, en met name omdat er geen Europese voorschriften voor etikettering en traceerbaarheid zijn. Niemand betwist de grote inspanningen van de afgelopen weken, maar deze moeten wel worden verduidelijkt en aangevuld. Dat betekent met name dat er een verplicht stelsel moet komen voor etikettering en traceerbaarheid over heel de lijn, vanaf de producent tot de consument. Met een dergelijk stelsel zijn wij niet alleen in staat de consument gerust te stellen, maar ook omlegging van handelsstromen door driehoekshandel te voorkomen. Moeten wij verder ook niet, los van dit specifieke geval, meer werk maken van het voorzorgsbeginsel en ervoor zorgen dat dit de voorrang krijgt op alle andere overwegingen in de handel, zowel in de Unie als met derde landen? Gaan de Commissie en de Raad niet van gelijksoortige overwegingen uit als de Franse regering als zij zich - terecht overigens - blijven verzetten tegen de opheffing van het embargo op hormonenvlees uit de Verenigde Staten, in weerwil van alle bevelen van de WTO?

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, waarde Britse collega's, wij zijn hier geconfronteerd met een wetenschappelijk, politiek, juridisch en moreel probleem. Ten eerste is, wetenschappelijk gezien, de ziekteveroorzaker een onbekende: het is geen bacterie, waarschijnlijk ook geen virus - in weerwil van hetgeen de Duitse professor Diringer denkt - maar een mysterieuze prion. Ten tweede is er geen ante mortem-test. Ten derde wil de ziekte maar niet verdwijnen, ondanks het verbod op beendermeel. Ten vierde heeft men in de veevoeders mijten gevonden die boordevol prionen zitten. Met andere woorden, de ziekte kan worden overgedragen via veevoer of via gras, en als dat zo is, zijn uw gronden voor eeuwig verdoemd en zult u nooit runderen meer kunnen fokken. De wetenschap kan deze knoop dus momenteel niet doorhakken.
U kaatst de bal terug naar het politieke kamp. Politiek gezien gaat het hier om een hiërarchie tussen handel en gezondheid. Wat gaat vóór: verkopen of leven? De meeste landen in de wereld - met inbegrip van uw Amerikaanse en Canadese neven en uw Australische en Nieuw-Zeelandse vrienden - zeggen dat zij eerst willen leven en pas dan verkopen. Dan begint u te roepen om sancties en maakt u er een juridisch probleem van.
Juridisch gezien zijn er twee problemen. Het eerst probleem betreft de hiërarchie in de voorschriften. Moet men de voorkeur geven aan het beginsel van vrij verkeer of aan het voorzorgsbeginsel? Bij BST - dat niet gevaarlijk is voor de menselijke gezondheid - is het voorzorgsbeginsel vooropgesteld en daarvoor hebben wij trouwens in Seattle ook een lans gebroken. Dan rest ons nog een tweede juridisch probleem: de wettelijke aansprakelijkheid. U bent de schuldigen! U hebt die ziekte van het begin tot het einde gecreëerd! Wij hebben besloten voor twee jaar de financiële risico's te dragen, maar wij kunnen niet opdraaien voor de volksgezondheidsrisico's.
Dan rest ons nog een moreel of theologisch probleem, een probleem dat men ook reeds tegenkomt bij Thomas van Aquino, Antigone en Creon: moet de natuurwet ondergeschikt worden gemaakt aan de mensenwet? Helaas moeten wij vaststellen dat dankzij de mensenwet u een dierenziekte hebt kunnen creëren. Het laatste slachtoffer van uw ziekte is een dertienjarig meisje dat momenteel op sterven ligt! Wij willen niet doodgaan! Dan heb ik nog een laatste overweging van religieuze aard: uw minister van Landbouw is ons twee jaar geleden in de landbouwcommissie komen vertellen dat God het zo gewild heeft. Kerstmis staat voor de deur. Bidt tot God en vraagt u de Kerstman om een cadeau, om een diagnosetest. Probeert u God om vergiffenis te vragen, alhoewel je natuurlijk voor vergiffenis eerst berouw moet hebben.........
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Maat
Voorzitter, allereerst maak ik bezwaar tegen het verkeerd citeren van mijn voorganger van Thomas van Aquino, maar dat terzijde. Waar wij nu zitten is in een achttien weken durende crisis en een rundvleesconflict tussen Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk waarvan ik constateer dat het bedenkelijke nationalistische trekjes krijgt. Blijkbaar is het vandaag de dag in Europa zo dat we nationale conflicten nog uitvechten via voetbal en rundvlees. Met name het laatste punt is zeer kwalijk want dat gaat over de rug van boeren en consumenten. Dat kan gewoon niet.
Het tweede punt dat duidelijk wordt is dat lidstaten blijkbaar dit soort problemen niet aankunnen. Het is ook volstrekt helder waarom niet want we hebben één interne markt, we hebben een open markt. Op het moment dat we niet op gemeenschappelijk niveau dit soort conflicten oplossen, gaan we dit soort problemen krijgen.
Op een moment dat Prodi zijn verklaring hier aflegde, heeft hij gezegd dat er zo snel mogelijk een voedselveiligheidsbureau moet komen. Ik wil graag van commissaris Byrne weten wanneer het nu eindelijk zover is dat we een krachtig en onafhankelijk bureau in de Europese Unie krijgen dat daadwerkelijk in kan grijpen en bevoegdheden van nationale lidstaten overneemt.
Het tweede punt dat mij op dat punt van zaken toch wat treft in de hele politieke discussie, is dat er eerst gezocht wordt naar een oplossing tussen twee grote lidstaten en dan de Commissie wellicht aan het woord zou kunnen komen. Ik vind het een gevaarlijke tendens in de politiek in de Europese Unie. Het kan niet zo zijn dat grote lidstaten in toenemende mate zelf onderling conflicten gaan oplossen. Ik zeg dat ook als vertegenwoordiger van een kleinere lidstaat.
We hebben gekozen voor een gemeenschappelijke markt, voor een gemeenschappelijke aanpak en daar past niet een cultuur in waarin grote lidstaten onderling de zaken uitvechten. Op dat punt van zaken heb ik zorg over de positie van de Commissie en wil ik weten waar de Europese Commissie staat en of ze daadwerkelijk in staat en bereid is om het voortouw te nemen in conflicten zoals dit. Maar nogmaals, we leven in Europa in een tijd waarin het voedsel in Europa wellicht nog nooit zo veilig is geweest en het vertrouwen van de consument in het voedsel eigenlijk per dag afneemt, niet alleen in Frankrijk en Duitsland maar ook in andere landen, doordat deze discussie steeds maar voortduurt vanwege een gebrek aan politieke daadkracht. Op dat punt van zaken wil ik concreet weten van de Commissie wat zij wenst te doen ten aanzien van een inrichting van een voedselveiligheidsbureau op Europese schaal dat onafhankelijk is en verregaande bevoegdheden heeft.

Whitehead
Mevrouw de Voorzitter, ik wil hier vandaag spreken als lid van het Europees Parlement en mij niet overgeven aan nationalistische retoriek. Naar mijn mening is Britse grootspraak lang niet zo geschikt voor export en gezond als Brits rundvlees. Ik zou willen ingaan op de besluiten die zijn genomen in het licht van de eerdere verklaring van de commissaris, en waarvan maar door weinigen hier gewag is gemaakt.
De feiten aangaande deze kwestie zijn eenvoudig. Het besluit tot opheffing van het embargo volgde op de scrupuleuze naleving door Engeland van het akkoord van Florence. Toen bij dit besluit vraagtekens werden gezet door het Franse bureau voor de voedselveiligheid, dat hier natuurlijk het recht toe had binnen zijn eigen taakstelling, werd het doorverwezen naar de wetenschappelijke stuurgroep, die het Britse rundvlees eenparig veilig verklaarde. Dit was, om de commissaris te citeren, "ongelooflijk bemoedigend".
Wat is er vervolgens fout gegaan? Met de steun van de commissaris - die ik hier mijn compliment wil maken en wiens frustratie ik kan delen - zijn wij begonnen aan een proces van onderhandelingen, tegen het advies van velen. Het resultaat was het convenant van 23 november, waarvan wij hoopten dat het het einde inluidde van dit ellendige dispuut. Maar waartoe leidde dit alles? Op 9 december viel het besluit van de Franse regering dat zij het embargo zou voortzetten, en dat de meesten onder ons trof als een donderslag bij heldere hemel.
Ik wil iets zeggen aan het adres van de heer Jospin, en dat doe ik vrij van elke nationalistische beweegreden. Ik vind dat de briefings die hij sinds 9 december heeft gegeven aan een forse verslechtering van de sfeer rondom deze kwestie hebben bijgedragen. De heer Jospin was betrokken bij de opstelling van het convenant, dat het datumgebonden exportsysteem in zijn geheel accepteerde. Nu verklaart hij dat hij bereid is, of dat hij aangeboden zou hebben, rundvlees uit sommige delen van het Verenigd Koninkrijk te accepteren, ongeacht het datumgebonden exportsysteem. Dit geeft een totaal verkeerd beeld van de situatie zoals die ook aan hem bekend is.
Ook heeft hij verklaard dat hij liever door de Britse dan door de Franse publieke opinie aan het kruis genageld wordt. Voor een staatsman die ik altijd heb gerespecteerd is dit een lachwekkende opmerking. Een vroegere Franse minister-president, de heer Mendès-France, heeft gezegd: "Gouverner c'est choisir" - regeren betekent keuzes maken. Je kunt niet altijd achter de publieke opinie aanhollen.
De heer Blair nam een, naar mijn oordeel verstandig, risico toen hij besloot tot onderhandelen terwijl anderen aandrongen op confrontatie, crisis, boycots en handelsembargo's. Ik denk dat hij door de daaropvolgende gebeurtenissen is verraden en ik ben nog steeds van mening dat hij gelijk had. Het alternatief, indien men zich laat leiden door wat populair en niet door wat verstandig is, bestaat uit een proces van confrontatie tussen twee lidstaten dat het bestaan van deze hele instelling op het spel zet. Wij moeten ons kunnen baseren op rechtsregels, op enigerlei vorm van arbitrage die ons in staat stelt te concluderen: "Welnu, dit is het beste advies dat wij konden verkrijgen. Het gaat unaniem in dezelfde richting. Laten wij het onderschrijven". Als wij hiertoe niet in staat zijn vallen wij terug op het soort retoriek dat wij vandaag van een of twee deelnemers in het debat te horen kregen. We mogen toch hopen dat dit Parlement en dit Europese continent voortgang hebben geboekt sinds de dagen van Jeanne d'Arc en Hendrik de Vijfde? Wat wij nu nodig hebben is een verstandige uitweg uit dit conflict. Ik zou willen eindigen met één directe vraag aan commissaris Byrne. Wij willen niet dat deze kwestie jarenlang aansleept voor de rechtbank. Geen enkel verstandig mens wil dat. Welke interim-maatregelen kan hij dan voorstellen die een tijdelijke opheffing van het embargo mogelijk zouden maken tot het moment dat de kwestie in onderling overleg tussen beide regeringen kan worden geregeld? Het is zijn taak te handelen als een onpartijdige bemiddelaar. Ik geloof dat hij daartoe oprechte pogingen doet en hierin de steun verdient van ons Parlement, dat juist diegenen zou moeten kapittelen die de kloof tussen onze beide landen nog verder willen verdiepen.

Hudghton
Ik betreur ten zeerste dat Frankrijk nog steeds zijn invoerverbod voor Brits rundvlees in stand houdt. Zoals ik in eerdere debatten al duidelijk maakte, verwacht ik van de Europese Commissie dat zij nu dringend actie onderneemt om naleving van de regels af te dwingen. Tegelijkertijd dient de weg van politieke onderhandelingen te worden opengelaten, reden waarom ik, samen met mijn SNP-collega Neil MacCormick gisteren in deze zaal ben gebleven, in plaats van in de gang te gaan zitten mokken. Wij namen de gelegenheid te baat om persoonlijk de aandacht van president Chirac te vestigen op de kwaliteit van Schots rundvlees. Sinds het begin van de crisis hebben SNP-leden voortdurend aangedrongen op een aparte beoordeling van de situatie in Schotland, met de bedoeling de export stapsgewijs weer op gang te brengen. Ik daag de Schotse minister van Landbouw uit, Londen links te laten liggen en zijn steun te geven aan het verzoek van de SNP, dat ik gisteren bij de Franse regering heb neergelegd, om de wetenschappelijke gegevens, de traceerbaarheid en de etiketteringsvoorwaarden in Schotland nauwkeurig te bestuderen. Ik doe een beroep op de Franse collega's in dit Parlement om deze zaak bij hun regering te bepleiten.

Cashman
Dit is een motie van orde, ik moet nu toch echt protest aantekenen. Het gaat hier om een zeer belangrijk debat. Wij hebben het uitgesteld om de commissaris de gelegenheid te geven hierbij aanwezig te zijn, maar nu worden er binnen deze zaal andere vergaderingen gehouden. In alle oprechtheid, ik vind dat dit niet door de beugel kan.

Sturdy
Mevrouw de Voorzitter, wilt u wachten totdat de vergadering hier voorbij is, of niet? Ik zou mij allereerst tot de commissaris willen richten. Commissaris, bij drie vorige gelegenheden heb ik u hard aangepakt omdat u geen besluit nam en ik van mening was dat u zich zwak opstelde. Nu wil ik u echter dankzeggen voor het feit dat u ten langen leste de knoop heeft doorgehakt en uw positie ten aanzien van Frankrijk heeft bepaald.
Wij weten dat dit verre van gemakkelijk is. Ik geloof namelijk dat u bent "ingepakt" - in goed Engels - en "ingepakt" niet alleen door de Fransen. Ik denk namelijk dat u ook gebruikt bent door de Britse regering. In elk geval hoop ik dat er snel gereageerd zal worden op uw optreden.
Ten behoeve van de heer Whitehead wil ik hieraan toevoegen dat ik nu niet alleen spreek als lid van dit eerbiedwaardige Parlement, maar ook als boer. Het is van belang dat de mensen begrijpen dat deze crisis iedere individuele boer heeft geraakt, niet alleen in Frankrijk maar in heel Europa. Ik heb twee Britse biefstukken van topkwaliteit voor u meegebracht, mijnheer de commissaris - hoewel ik hiermee een arrestatie riskeer. Zij zijn geleverd door een plaatselijke slager en boer, een van mijn buren, die aan het einde van deze week zeer waarschijnlijk failliet zal zijn.
Na de opmerkingen van de heer Martinez moet ik zeggen dat ook ik mij zorgen maak over een mogelijke besmetting van mensen met BSE. Maar hier wil ik wel aan toevoegen, nu u op het punt staat een witboek over voedselveiligheid te presenteren, dat voedsel waar ook in Europa, nooit honderd procent veilig kan zijn. Ik zou de heer Martinez erop willen wijzen dat in Frankrijk het afgelopen jaar 20 mensen zijn overleden aan listeria, dat zijn er meer dan de ziektegevallen als gevolg van BSE. Daarom hoop ik dat u zich met betrekking tot voedselveiligheid op objectieve wetenschappelijke gegevens zult baseren en niet uitsluitend op het in artikel 30 (oud artikel 36) bedoelde voorzorgsbeginsel. Ik wacht met belangstelling uw reactie af.

Berès
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de heer Monti heeft ons zo straks gezegd dat kritiek op degenen die een dialoog wilden, ongegrond is. Ik ben het daar roerend mee eens.
Nu wij op dit punt in het debat zijn aanbeland, wil kort iets zeggen over de drie gesprekspartners. De eerste gesprekspartner is natuurlijk de Britse regering. Mijns inziens moeten wij verheugd zijn over het feit dat over en weer het Kanaal pogingen zijn gedaan om tot een dialoog te komen. Wij moeten waardering hebben voor hetgeen van meet af aan in de gekkekoeiencrisis van Britse zijde is gedaan om de situatie te verbeteren, om de voedselveiligheid te verbeteren. Een gedeelte van de weg ligt achter ons, maar nog niet de hele weg. Er doet een gerucht de ronde dat men op Britse scholen de ouders regelmatig laat weten dat er in de kantine geen rundvlees is geserveerd en dat is voor mij heel veelzeggend. Klaarblijkelijk heeft men het vertrouwen nog niet geheel kunnen herstellen. De actie die Frankrijk op touw heeft gezet, met anderen en in het bijzijn van anderen, is bedoeld om een bijdrage te leveren aan een definitieve oplossing van deze crisissituatie.
De tweede gesprekspartner in deze affaire is mijn regering. Welk beginsel heeft Frankrijk op de voorgrond proberen te plaatsen? Mijns inziens is dit wel degelijk het beroemde voorzorgsbeginsel dat wij zo vaak in de mond nemen en gezamenlijk proberen te definiëren. Bovendien gaat het hier om het streven naar de onontbeerlijke voedselveiligheid, die men niet aan de logica van de markt mag opofferen.
Men zou kunnen zeggen dat het gemakkelijk is om de publieke opinie naar de mond te praten. Mijns inziens is het besluit van mijn regering in eerste instantie een besluit van verantwoordelijke politici: zo moet een regering optreden. Inderdaad, regeren is kiezen en mijn regering heeft gekozen. Wat zouden uw regeringen hebben gedaan, collega's, als uw bureaus voor voedselveiligheid na onderzoek risico's hadden vastgesteld? De politieke macht moet kiezen en dat heeft mijn regering gedaan. Mijn regering heeft een politiek besluit genomen op grond van een risico-evaluatie.
Ik wil nog iets zeggen over dat bureau. Ik hoop maar één ding: dat wij spoedig kunnen beschikken over een echt Europees bureau en dan onder heel andere omstandigheden dergelijke debatten kunnen voeren.
Ik wil mijn voorganger in dit debat nog zeggen dat wij in Frankrijk inderdaad het voorzorgsbeginsel toepassen. Hebt u niet gezien dat wij na advies van dit bureau, van het Franse bureau voor de voedselveiligheid kaas van de markt hebben gehaald omdat zich gevallen van listeriose hadden voorgedaan? Verder zijn er, zoals u zich zult herinneren, vijf punten onderwerp van gesprek in de onderhandelingen. Op drie punten hebben wij een bevredigend antwoord gekregen, maar voor twee hebben wij nog garanties nodig, mijnheer de commissaris.
Ik wil tevens onderstrepen wat anderen, zoals de heer Graefe zu Baringdorf en ook mevrouw Roth-Behrendt, reeds in dit debat hebben gezegd. Kunnen wij over zinvolle tests spreken als wij niet eens zeker weten of zij worden uitgevoerd en of de resultaten daarvan worden toegepast? Dat vragen wij, mijnheer de commissaris!
Ik besef tenslotte heel goed dat er afgezien van de strijd van Frankrijk, ook een strijd gaande is voor de Britse belangen en de belangen van heel de Europese Unie.
U bent in dit debat onze gesprekspartner, mijnheer de commissaris, en wij hebben vier vragen. Ten eerste draagt u een verantwoordelijkheid. Mijn land heeft zich niet voor zijn plezier in een positie gemanoeuvreerd waarin het nu op het beklaagdenbankje zit en voor het Hof van Justitie is gedaagd.
Dat begrijpen wij heel goed. Het is echter ook uw verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat de tests worden uitgevoerd, dat er echt een stelsel van etikettering komt. Vrij verkeer zonder etikettering is bedriegerij. Verantwoordelijkheid betekent ook dat men een bureau voor voedselveiligheid in het leven roept, waar voorzitter Prodi zich toe verplicht heeft en waarvoor hij in al zijn activiteiten op onze steun kan rekenen.

Byrne
Om te beginnen zou ik u willen zeggen hoezeer ik het betreur dat ik niet bij het begin van het debat aanwezig kon zijn. Ik weet hoe belangrijk het is en ik was absoluut van plan hier te zijn. Ik had voor vanochtend een vlucht geboekt maar wegens de weersomstandigheden in Brussel werd deze geannuleerd terwijl de latere vlucht opnieuw werd vertraagd. Mijn verontschuldigingen dat ik zo laat ben en dat mijn verklaring over dit onderwerp aan u gepresenteerd moest worden door mijn collega, de heer Monti.
Dan zou ik nu willen ingaan op de vele belangrijke kwesties die u naar voren heeft gebracht. De heer Stevenson en een aantal anderen wezen op de vertraging in het instellen van de procedure die op 16 november tegen Frankrijk aanhangig werd gemaakt. Daarbij ging het om de officiële aankondiging, de technische start van de procedure, terwijl gisteren het met redenen omkleed advies door de Commissie is goedgekeurd en naar Frankrijk gezonden met het verzoek binnen vijf dagen te reageren.
Ik wil hierbij het volgende opmerken. Ik ben er vast van overtuigd dat de door mij gevolgde aanpak de juiste was. Ik heb niet de minste twijfel dienaangaande. De redenen hiervoor heb ik al herhaaldelijk in diverse commissies van dit Parlement uiteengezet. Een in onderling overleg bereikt akkoord tussen partijen levert altijd een beter resultaat op dan een oplossing die langs gerechtelijke weg is afgedwongen. Er is echter de beschuldiging geuit dat het volgen van deze weg tot vertragingen heeft geleid in het starten van de procedure, hetgeen impliceert dat behandeling door het Hof dus later zal plaatsvinden dan anders het geval zou zijn. Dit klopt niet. De waarheid is dat Frankrijk zijn positie pas op 1 oktober duidelijk maakte. Op dat tijdstip was ik nauwelijks veertien dagen aan het werk als commissaris. Dit was de eerste gelegenheid voor de Commissie, of liever gezegd voor mijzelf, de Franse reactie inzake dit onderwerp serieus te bestuderen.
Ik heb hierbij een aanpak trachten te volgen waarvan ik denk dat het de juiste was. Gezien het feit dat ik verantwoordelijk ben voor consumentenbescherming, volksgezondheid en voedselveiligheid ben ik in de eerste plaats nagegaan of de Franse argumenten steekhoudend waren. Beschikte Frankrijk over enigerlei gegevens die ook door de Commissie op het niveau van de wetenschappelijke stuurgroep onderzocht zouden moeten worden? U zult zich herinneren dat ik de Franse autoriteiten verzocht om toezending van die gegevens aan de wetenschappelijke stuurgroep voor verder onderzoek, en om na te gaan of zij nieuwe informatie bevatten. Dit hebben zij gedaan en de wetenschappelijke stuurgroep deed hetzelfde verzoek aan de Britse autoriteiten. Ook zij zijn op dit verzoek ingegaan.
Hierdoor kon de stuurgroep alle gegevens betreffende deze ongelukkige situatie aan een diepgaand onderzoek onderwerpen, met als resultaat het eenparige besluit dat ons allen bekend is.
Met betrekking tot mijn eigen verantwoordelijkheden in dezen vond ik dat ik een belangrijke eerste stap had gezet.
Het advies dat ik kreeg en waaraan ik graag gevolg heb gegeven was dat rundvlees, dat onder het datumgebonden exportsysteem uit Engeland geëxporteerd werd, even veilig was als om het even welk Europees rundvlees. Daarna volgden verdere discussies. Ik ben van oordeel dat de verdere discussies en het tussen alle partijen en deskundigen overeengekomen convenant de consumenten in de Europese Unie - en niet alleen in Frankrijk - bijkomende waarborgen hebben verschaft, dat het onder genoemd exportsysteem geëxporteerd vlees even veilig is als elk ander rundvlees binnen de Europese Unie. Dus ook deze etappe was nuttig.
Inzake de vraag of er vertraging is opgelopen, dan wel of de zaak later voor het Hof zal dienen dan anders het geval zou zijn geweest, wijs ik erop dat in de officiële aankondiging die voorafgaat aan de eerste brief van de Commissie normaal een termijn van twee maanden wordt gesteld voor een reactie. In het onderhavige geval werd deze termijn teruggebracht tot twee weken, en op verzoek van de Franse autoriteiten verlengd met een week.
Het met redenen omkleed advies, dat twee maanden na de officiële aankondiging wordt verzonden, behelst in normale omstandigheden eveneens een antwoordtermijn van twee maanden. Deze termijn is opnieuw ingekort bij de door de Commissie gevolgde weg. In veel opzichten hebben wij dus tijd gewonnen en lopen wij niet achterop ten opzichte van een situatie waarin de procedure meteen zou zijn gestart. Ik vind dus niet alleen dat wij voor de juiste handelwijze hebben gekozen, die ook goede resultaten heeft opgeleverd, maar ik ben er tevens van overtuigd dat wij hierdoor geen enkele vertraging hebben opgelopen.
De heer Stevenson gaat voorts in op de positie van Duitsland. Naar ik begrepen heb wordt hierover op 17 december in het Duitse parlement beraadslaagd. Alles lijkt erop te duiden dat dit tot een opheffing van het embargo in Duitsland zal besluiten.
Om in te gaan op de opmerkingen van mevrouw Roth-Berendt en de heer Graefe zu Baringdorf, in het bijzonder aangaande de uit te voeren tests, zult u zich herinneren dat deze ook door de Franse autoriteiten ter sprake zijn gebracht en onderdeel vormen van het convenant. Tijdens mijn hoorzitting van afgelopen september meldde ik mijn voornemen een voor de hele EU geldend testsysteem voor BSE op te zetten, met het doel voor elke lidstaat de besmettingsgraad vast te stellen. Dit is nog steeds mijn bedoeling en wij zijn hiermee al goed op weg. Binnen mijn Directoraat-generaal is een werkgroep opgericht die samen met de lidstaten de nodige procedures voorbereidt voor het opzetten van dit systeem. Ik heb het vaste voornemen hiermee door te gaan.
De heer Graefe zu Baringdorf en anderen maakten gewag van de noodzaak tot etikettering en in het bijzonder een systeem van verplichte etikettering. Dit wordt later op de avond besproken. In dit stadium wil ik slechts opmerken dat bij etikettering het accent ligt op consumenteninformatie en consumentenkeuze. Het is geen zaak van volksgezondheid. Wij moeten ons concentreren op het volksgezondheidsaspect, reden waarom de tests zo belangrijk zijn en afzonderlijk behandeld moeten worden, terwijl de etikettering een onderwerp apart is.
Weer anderen stelden vragen met betrekking tot de gerechtelijke procedures, wanneer deze zullen starten en hoe snel wij een resultaat kunnen verwachten. Net als alle gerechtelijke procedures waar ook ter wereld volgen deze hun eigen tempo, omdat het van essentieel belang is dat alle betrokken partijen hun argumenten kunnen deponeren. Bij een geschil dat aan het Europese Hof van Justitie is voorgelegd treden niet alleen de rechtstreeks betrokken partijen op - in dit geval de Commissie en Frankrijk - maar hebben ook de lidstaten het recht op een inbreng, of het nu om Engeland of om het even welke andere lidstaat gaat. Dit heeft tot gevolg dat bijkomende documenten moeten worden opgesteld waarin deze lidstaten hun positie uiteenzetten. Dit alles moet bij het Hof gedeponeerd en vertaald worden, en dat neemt tijd in beslag.
De vraag is gesteld of er in het onderhavige geval versnelde procedures denkbaar zijn. Er bestaat een procedure voor voorlopige maatregelen waarvoor echter zeer strikte en nauw omschreven toepassingscriteria gelden.
Ik heb de Juridische Dienst van de Commissie verzocht na te gaan of de omstandigheden van het onderhavige geval binnen deze nauwe criteria vallen. Ik heb de indruk dat dit zeer moeilijk ligt maar blijf niettemin in afwachting van dit advies waaraan ik mij, indien het positief uitvalt, zeker zal houden. Indien het embargo gehandhaafd blijft en de procedure volgende week van start gaat, zal ik hieraan natuurlijk voorrang geven vooraleer een besluit te nemen over een eventueel verzoek om voorlopige maatregelen. Ook zal ik samen met de Juridische Dienst het juiste antwoord moeten opstellen op de reactie van de Franse autoriteiten ten aanzien van het met redenen omkleed advies waartoe gisteren is besloten. Het gaat hier om een juridisch document waarin de juridische positie wordt uiteengezet, en ik verwacht een antwoord in soortgelijke termen. Over de kwestie of al dan niet voorlopige maatregelen dienen te worden geëist, kan geen definitief besluit vallen zolang genoemde documenten niet zijn afgehandeld.
Een andere procedure, waarvan slechts zeer zelden gebruik wordt gemaakt, is de versnelde procedure, waarover ik inlichtingen heb ingewonnen. Onder deze procedure kan de Commissie het Hof verzoeken om een spoedbehandeling van de zaak. Ook hier moet aan diverse criteria worden beantwoord. Ook zou de Commissie moeten afzien van haar recht om in bepaalde belangrijke stadia documenten in te dienen. Ik moet de afweging maken of het de moeite waard is te pogen binnen deze criteria te vallen en zo ja, of wij moeten streven naar een mondelinge hoorzitting in een vroeg stadium, of dat het beter is alle argumenten schriftelijk aan het Hof voor te leggen. Die afweging zal ik pas kunnen maken na kennis te hebben genomen van het antwoord op het aan Frankrijk toegezonden, met redenen omkleed advies. Maar als ik denk dat dit de meest geëigende weg is zal ik zeker voorstellen deze te volgen.
Om nu terug te komen op het onderwerp van verplichte etikettering en traceerbaarheid, dat door een der afgevaardigden is aangesneden. Het datumgebonden exportsysteem zelf zorgt voor traceerbaaheid. Impliciet leidt het ook tot etikettering. Het systeem hield hier dus al rekening mee en het is dus misleidend in dit debat te stellen dat dit niet het geval is. Dit is niet eerlijk ten aanzien van de wetenschappers die uitzochten welke maatregelen nodig waren om de veiligheid van de export van Brits rundvlees te waarborgen, en ook niet eerlijk ten opzichte van de Commissie in het licht van de door haar gevolgde aanpak. Het exportsysteem voorziet in traceerbaarheid en dus in een vorm van etikettering.
Ik kreeg ook een aantal vragen over de voortgang met betrekking tot het bureau voor voedselveiligheid en het witboek inzake voedselveiligheid. Ik ga akkoord met de afgevaardigden die zeiden dat dit de te volgen weg is. De meesten onder u zullen het met mij eens zijn dat een situatie waarin wetenschappers het oneens zijn over een belangrijke kwestie als voedsel, hoogst onbevredigend is. Onbevredigend vanuit het oogpunt van volksgezondheid, maar ook vanuit het oogpunt van het vertrouwen van de consument. Het is een situatie die volkomen onwenselijk is.
U zult zich herinneren dat Commissievoorzitter Prodi van meet af aan heeft duidelijk gemaakt dat hij deze zaak van het hoogste belang acht. Hij maakte dit tot een duidelijke prioriteit, nog voordat iemand van ons de eed had afgelegd. Die opdracht heeft hij bij mij neergelegd en sindsdien werken wij eraan in mijn Directoraat-generaal. Het ontwerp voor een witboek is klaar. Het is bij de Directoraten-generaal van de Commissie rondgegaan en wordt binnenkort voorgelegd aan mijn collega's in het College van commissarissen. Waarschijnlijk gebeurt dit op 12 januari. In dit witboek komen veel onderwerpen aan de orde die ik hier en in de milieucommissie al eerder heb besproken. Het bevat echter ook een hoofdstuk over een orgaan dat met de voedselveiligheid is belast.
Bij de instelling van zo'n orgaan dient goed te worden nagegaan welke bevoegdheden het moet krijgen. Natuurlijk moet het bevoegd zijn op het terrein van risicobeoordeling, waarbij de betrokken wetenschappers niet alleen op hun eigen mening en ervaringen moeten afgaan maar ook moeten overleggen met wetenschappers elders in de Gemeenschap. Want een dergelijk orgaan, of agentschap, of autoriteit, hoe je het ook noemen wil, moet niet alleen onafhankelijk zijn, maar ook kunnen terugkoppelen naar wetenschappers in de lidstaten. Het mag niet op die manier gaan opereren dat het vanuit Brussel een serie oekazes uitgeeft over de juiste handelwijzen.
Een dergelijk agentschap zou pas het vertrouwen van de lidstaten en consumenten genieten, indien het handelt in breed en voortdurend overleg met wetenschappers uit de lidstaten. Maar wanneer die overlegprocedure eenmaal heeft plaatsgevonden en de wetenschappers in de lidstaten en het agentschap het eens zijn geworden over de juiste handelwijze in een gegeven situatie, vooral als het gaat om een voedsel-alarm, dan zou de opinie van het agentschap moeten worden gehandhaafd, gerespecteerd en gevolgd, en niet meer in twijfel getrokken mogen worden. Na het voltooien van de overlegprocedures zou er ook geen behoefte meer zijn de uitspraak in twijfel te trekken. Onder zulke omstandigheden zal het gezag van het agentschap door heel Europa voelbaar worden. Hiermee wordt het niet alleen een gezaghebbend orgaan op het terrein van veiligheid en volksgezondheid, maar draagt het ook bij aan het vertrouwen van de consument, dat ik als absoluut fundamenteel beschouw.
Ik wil nog even terugkomen op ons eerdere onderwerp, gerechtshoven. Het hiërarchische systeem met betrekking tot gerechtelijke procedures is van dien aard, dat het totaal ondenkbaar is dat een hof van beroep in een der lidstaten het Hof van Justitie op grond van artikel 177 om een uitspraak zou verzoeken en, eenmaal in het bezit van deze uitspraak, zou verklaren: "Deze zullen wij niet toepassen". Dit is ten enen male ondenkbaar. Zo'n situatie bestaat niet in de wereld van de wetenschap.
Het gaat hier in feite om twee terreinen van deskundigheid. Het eerste, dat geef ik toe, is statischer, en houdt verband met de analyse van meer statische feiten, dat wil zeggen de wet, de juridische procesgang. Het tweede terrein betreft de bestudering van een situatie in beweging. De vergelijking gaat misschien niet helemaal op maar draagt bij tot het inzicht dat, indien een beoordeling door deskundigen hetzij op juridisch hetzij op wetenschappelijk gebied vereist is, er uiteindelijk behoefte bestaat aan een gezaghebbbende stem. En die kunnen wij op deze wijze verkrijgen, via de oprichting van een agentschap voor voedselveiligheid.
Het doet mij overigens genoegen zovelen van u over dit onderwerp het woord te horen voeren, en ook van u te vernemen dat dit de juiste weg is.
Al eerder heeft men mij gevraagd naar de structuur van dit agentschap. Ik zal hier vanmiddag niet in detail op ingaan, behalve dat ik mij bewust ben van de door velen geuite bezorgdheid over de relatie tussen het begrip onafhankelijkheid enerzijds en verantwoordingsplicht anderzijds. Natuurlijk dient een dergelijk agentschap op enigerlei wijze rekenschap af te leggen tegenover de politiek, tegenover diegenen die via het medebeslissingsrecht deelnemen aan het wetgevingsproces. Wij zijn uiteindelijk degenen die ons tegenover de burgers hebben te verantwoorden, niet de wetenschappers.
Het beoordelen van risico's dient te berusten bij degenen die op dat vlak deskundig zijn, dat wil zeggen de wetenschappers. Zij dienen onafhankelijk te zijn en als zodanig over te komen. Het resultaat van hun risicobeoordeling leggen zij voor aan de Commissie die op haar beurt het wetgevingsproces start. Dan volgt de beraadslaging binnen het Parlement en de Raad in het kader van de medebeslissingsprocedure. Op deze wijze nemen wij de initiatieven tot wetgeving waarin de door wetenschappers naar voren gebrachte punten vervat liggen.
Tot slot wil ik opmerken dat er interactie dient plaats te vinden tussen de wetenschappers en de wetgevers, tussen degenen die de risico's beoordelen en degenen die de bestuurlijke instrumenten ontwerpen. Dit is nodig om te garanderen dat de opstellers van de wetten de boodschap van de wetenschappers goed begrepen hebben, en dat de wetenschappers ervan kunnen uitgaan dat de wetgevers de regels dusdanig opstellen dat zij rekening houden met de in het kader van de risicobeoordeling naar voren gebrachte punten.
Ik geloof dat ik hiermee op alle vragen ben ingegaan, en ik hoop dat dit tot ieders voldoening was.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0036/1999).
Ik geef het woord aan de heer Graefe zu Baringdorf voor een motie van orde.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, we verschuiven het debat over de etikettering van rundvlees naar de late avond. Ik zou graag van de heer Byrne de verzekering krijgen dat hij dan ook aanwezig is.

De Voorzitter
We zullen de commissaris meteen vragen of hij kan toezeggen het debat van vanavond te zullen bijwonen.
(De commissaris antwoordt bevestigend)
Ik geef het woord aan mevrouw Jackson voor een motie van orde.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, dit is een motie van orde, die aansluit bij de opmerkingen van de heer Graefe zu Baringdorf. Wij constateren dat de Raad aanwezig is om vragen aan de Raad te beantwoorden. Kunnen wij de verzekering krijgen dat de Raad ook om 21.00 uur vanavond nog aanwezig zal zijn om deel te nemen aan het debat over het verslag-Papayannakis? Wij hebben veel waardering voor de grote inspanning die het Finse voorzitterschap heeft geleverd om nauw samen te werken met het Parlement. Reden waarom wij het des te meer zouden waarderen indien het voorzitterschap aanwezig zou kunnen zijn om 21.00 uur, teneinde ons uit te leggen wat er gisteravond in de Landbouwraad is gebeurd met betrekking tot het onderwerp van het verslag-Papayannakis. Kan de Raad ons, mede in het teken van de openheid waardoor Finland ongetwijfeld zijn voorzitterschap gekenschetst wil zien, nu deze toezegging doen?

De Voorzitter
Ik geef het woord aan de heer MacCormick, die ook een motie van orde wil indienen. Ik hoop dat het de laatste is.

MacCormick
Ik was geïnteresseerd in hetgeen mevrouw Jackson naar voren bracht. Volgens mijn informatie vindt er om 21.00 uur ook een debat plaats over de tweede lezing van de richtlijn betreffende late betalingen. Het is duidelijk dat de agenda volkomen in de war is. Velen onder ons hebben vanavond ook nog met andere verplichtingen rekening te houden. Kan de Voorzitter een duidelijke uitspraak doen over de agenda voor de gebeurtenissen van vandaag, alstublieft?

De Voorzitter
Mevrouw Siimes heeft aandachtig geluisterd toen u aangaf prijs te stellen op de aanwezigheid van de Raad.
Mijnheer MacCormick, kunt u uw motie van orde nog eens in andere woorden herhalen?

MacCormick
Moet ik hieruit afleiden dat u niet bereid of in staat bent ons te vertellen wat de agenda is voor vanavond?

De Voorzitter
Zoals u waarschijnlijk al weet, vindt nu eerst het vragenuur voor vragen aan de Raad plaats. Dat is het volgende agendapunt. Om 21.00 uur wordt de vergadering hervat, en zal er een mededeling worden gedaan over de onderwerpen waar u naar vraagt. Als u hier om 21.00 uur bent, kunt u zich over het betreffende gedeelte van de agenda uitspreken.
Ik geef het woord aan mevrouw Jackson.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Wij zouden het zeer waarderen indien u het Finse voorzitterschap - dat hier in de zaal aanwezig is - zou vragen of het om 21.00 uur vanavond aanwezig kan zijn om ons te helpen in ons debat over het verslag-Papayannakis. De Raad, en alleen de Raad, kan ons de achtergrondinformatie geven over hetgeen gisteravond in de Landbouwraad is gebeurd. Kunt u, in het belang van de leden van dit Parlement, alstublieft de Raad om een antwoord verzoeken op deze vraag?

De Voorzitter
Mijnheer Langen, de agenda staat vast. We zullen de vergadering om 21.00 uur hervatten, en dan beginnen we me het gecombineerd debat. Nu zal ik mevrouw Siimes de vraag voorleggen die door enkele leden is gesteld: of zij vanavond om 21.00 uur aanwezig kan zijn om het Parlement in te lichten, en zo de grootst mogelijke transparantie te garanderen.
Mevrouw Siimes, als u op de vraag van deze leden wilt reageren, geef ik u het woord.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, aangezien de Raad niet op tijd het verzoek hiervoor heeft gekregen, is de bevoegde minister niet aanwezig en zelf kan ik hier niet om 21.00 uur zijn.

De Voorzitter
Waarde collega' s, u heeft net als ik gehoord wat de mogelijkheden van de Raad zijn. Hoe dan ook zult u vanavond om 21.00 uur, wanneer het al wat rustiger is en we bovendien in kerststemming verkeren, dit debat vast ook zonder mevrouw Siimes kunnen houden.
Als u het goed vindt, gaan we nu met het vragenuur voor vragen aan de Raad beginnen. Mevrouw Siimes, die een welhaast onuitputtelijke bron van antwoorden is, is nu immers wel aanwezig.

Ioannis Marinos
Vraag nr. 1 van (H-0668/99):
Betreft: Economische vluchtelingen in de EU De laatste jaren worden de EU-landen overspoeld door duizenden economische vluchtelingen uit Midden- en Oost-Europa. Deze personen komen bovenop de duizenden vluchtelingen die reeds jaren hun toevlucht zoeken in de EU en afkomstig zijn uit Turkije en andere landen in Azië en het Midden-Oosten. Deze ontwikkeling veroorzaakt echter enorme werkloosheidsproblemen in de EU-lidstaten en vormt een extra last voor het reeds in moeilijkheden verkerende socialezekerheidsstelsel, in het bijzonder in de lidstaten (zoals Griekenland) die grenzen aan landen die onlangs hebben beslist de vrijemarkteconomie in te voeren, in een algehele crisis verkeren en een enorm leger werklozen tellen.
Is deze kwestie in haar geheel ter sprake gekomen tijdens de contacten tussen de EU en de landen die de wens hebben uitgedrukt tot de Unie toe te treden? Welke concrete maatregelen denkt de Raad voor te stellen ter beperking van de ongecontroleerde vluchtelingenstroom naar de EU, die in de lidstaten duidelijk economische en sociale neveneffecten heeft (bijvoorbeeld stijging van de criminaliteit)?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, de criteria voor de komst van burgers uit kandidaat-lidstaten en hun verblijf in de lidstaten worden hoofdzakelijk bepaald door de op de burgers van derde landen van toepassing zijnde immigratiewetgeving en de praktijken in de lidstaten. De instrumenten die de Raad hiervoor voor de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam goedkeurde in het kader van deel VI van het Verdrag betreffende de Europese Unie, vormen de eerste fase in de harmonisatie van de immigratiewetgeving en de immigratiepraktijken. Meer harmonisatie wordt gerealiseerd op basis van deel IV van het EG-Verdrag zoals dit is gewijzigd door het Verdrag van Amsterdam. Tegen deze achtergrond is de samenwerking met de kandidaat-lidstaten van belang, zodat de controle op de immigratie wordt gegarandeerd en deze overeenkomt met de criteria van de wetgeving in de lidstaten.
In de Raad wordt deze samenwerking op twee manieren gerealiseerd. Aan de ene kant is de lidstaten consequent ingepeperd dat ze hun wetgeving en praktijken moeten aanpassen aan de communautaire regelgeving inzake asiel-, immigratie- en grenscontrolekwesties en aan het Verdrag van Schengen dat met de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam onderdeel van de communautaire regelgeving is geworden. De Raad lichtte de kandidaat-lidstaten hierover al in mei 1998 in door middel van een lijst van communautaire regelgeving op dit gebied. De tenuitvoerlegging van de regelgeving zal onder andere leiden tot een doeltreffender grenscontrole en een vermindering van de illegale immigratie van burgers uit kandidaat-lidstaten en burgers uit derde landen die door de kandidaat-lidstaten reizen. De Raad brengt in herinnering dat in de met elke kandidaat-lidstaat gesloten partnerschapsovereenkomst de specifieke behoeften van de kandidaat-lidstaat wat betreft de wetgeving en de praktijken op dit gebied alsmede de doelen die elke kandidaat-lidstaat zou moeten bereiken, zijn vastgelegd. Naast de regelmatige contacten met het oog op de uitbreiding volgt de Raad de situatie in de kandidaat-lidstaten in de werkgroep voor gezamenlijke beoordeling die op 29 juni 1998 na een gemeenschappelijk optreden van de Raad werd opgericht. Aan de andere kant zijn de kandidaat-lidstaten nauw betrokken bij de werkzaamheden van de CIREFI. De CIREFI is een werkgroep van de Raad waarin de lidstaten ofwel routinematig of op ad hoc basis de meest recente gegevens uitwisselen over illegale immigratie en immigratieroutes. Deze betrokkenheid heeft van haar kant meer begrip gekweekt voor de gevolgen van illegale immigratie en de noodzaak samen te werken om deze te bestrijden.

Marinos
Ik dank mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad voor haar antwoord op mijn vraag. Ik vrees echter dat zij niet helemaal heeft begrepen hoe ik dit vraagstuk benader. Uit de debatten die tot nu toe zijn gevoerd heb ik niet de indruk gekregen - en ik ben eerlijk gezegd nog maar pas Europees afgevaardigde - dat echt rekening wordt gehouden met de economische en sociale gevolgen van de illegale immigratie, of ook van de legale immigratie, van de immigratie volgens een legale procedure. Er zullen immers naast illegale immigranten ook mensen naar ons toekomen uit de landen die na uitbreiding van de Europese Unie communautaire landen zullen zijn. Ik zal u een mij goed bekend voorbeeld noemen voor mijn land. Griekenland heeft een bevolking van 10 miljoen inwoners. Wij hebben nu al 1,5 miljoen immigranten: economische vluchtelingen en andere immigranten. Daarmee is de actieve bevolking van mijn land met 20% is gegroeid. Dat leidt natuurlijk tot enorme economische en sociale problemen en criminaliteitsproblemen. Nu moet u zich eens voorstellen wat er gebeurt als Turkije tot de Europese Unie toetreedt. In Turkije zijn momenteel niet minder dan 20 miljoen mensen werkloos en die zullen naar Europa komen. Ik wil graag weten of de Raad en de Commissie over studies hieromtrent beschikken.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, de Raad is zich er natuurlijk volledig van bewust dat wij ons in Europa op het niveau van de lidstaten moeten inzetten voor zowel het verbeteren van de werkgelegenheid als de garantie dat de socialezekerheidsstelsels in Europa gehandhaafd blijven. Een belangrijke zaak hierbij is, dat wij doeltreffend zwart werk bestrijden dat van zijn kant het effect van de inspanningen waarmee wij de werkgelegenheid willen verbeteren, tenietdoet of vermindert. Bovendien wil ik nog in herinnering brengen dat op dit moment de regels die in de EU-lidstaten van toepassing zijn op de immigratie van burgers uit kandidaat-landen of derde landen duidelijk horen tot de bevoegdheid van de op nationaal niveau hiervoor benoemde autoriteiten. Ook de grenscontrole en de grenspolitie in de lidstaten met gemeenschappelijke grenzen met derde landen horen bovenal tot de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten.

Martin, David
Is de Raad het niet met mij eens dat de beste manier om de toestroom van economische migranten af te remmen erin bestaat, de economische omstandigheden in het land van herkomst te verbeteren? Met andere woorden, indien de uitbreiding succesvol is, indien Agenda 2000 erin slaagt de economische situatie in Midden- en Oost-Europa te verbeteren, zal de toestroom van economische migranten uit deze landen naar de huidige EU-lidstaten vanzelf afnemen.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, dit is precies zoals de Raad erover denkt. Een belangrijk onderdeel van de uitbreiding van de Europese Unie vormen nu al de verschillende samenwerkingsprogramma's met de landen die tot de Europese Unie willen toetreden. Het uitgangspunt hierbij is juist het verbeteren van hun economische situatie en daarmee ook het verbeteren van de werkgelegenheid in vooral die landen, zodat de mensen niet om economische redenen hoeven te migreren.

Dupuis
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, krijgt u misschien toch geen twijfels? Afgezien van hetgeen de heer Martin noemde, is immers het prohibitionisme op migratiegebied een van oorzaken van de toestroom van immigranten en de handel in arbeidskrachten, waardoor onvermijdelijk criminaliteit ontstaat.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, er zijn twee vormen van immigratie: legale immigratie, overeenkomstig de regels van elk land, en illegale immigratie. In de Europese Unie staat men helemaal niet negatief tegenover legale immigratie. Het probleem is vooral dat er illegale immigratie plaatsvindt en zelfs smokkel van mensen uit derde landen. Deze problemen moeten worden aangepakt, maar er is op geen enkele manier geprobeerd legale immigratie te bemoeilijken.

De Voorzitter


Monica Frassoni
Vraag nr. 2 van (H-0671/99):
Betreft: Overeenstemming met het communautair beleid en toegang tot de informatie van de Europese Investeringsbank (EIB) In maart 1998 heeft de Europese Investeringsbank de onderneming Gardaland een krediet van ongeveer 60 miljard toegekend om een pretpark van dezelfde naam uit te kunnen breiden. Steller van deze vraag vraagt zich af of het wel nodig is een dergelijk krediet toe te kennen aan een bedrijf dat over omvangrijke activa beschikt en zich in een economisch welvarend gebied bevindt dat ecologisch gezien van bijzondere waarde en groot belang is. Op vragen over de aard van door Gardaland geplande investeringen, heeft de EIB verklaard dat zij hierover geen documenten kan overleggen gezien de vertrouwelijke relatie tussen de bank en haar cliënten.
Kan de Raad gezien de banden tussen de ECOFIN-Raad en de Raad van Gouverneurs van de EIB mededelen of hij van plan is maatregelen te treffen om de informatie met betrekking tot de besluiten van de EIB transparanter en toegankelijker te maken, met name wanneer deze besluiten belangrijke gevolgen voor de ontwikkeling van een regio hebben? Is de Raad niet van mening dat de EIB efficiënter moet optreden door procedures voor het beheer en de boekhouding in te voeren die volledig rekening houden met de kosten die aan het milieubehoud verbonden zijn?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, het in december 1997 door de Raad van Gouverneurs van de Europese Investeringsbank goedgekeurde Gardaland-project is al eerder ter sprake gekomen tijdens het mondelinge vragenuur van de Commissie. Toen zijn de motiveringen en voordelen van het onderhavige project al gedetailleerd doorgenomen. In dit verband is het blijkbaar goed te herhalen, dat bij alle projecten die de Europese Investeringsbank beoordeelt en voorbereidt, het in acht nemen van het milieu een van de belangrijkste basisvoorwaarden is voor het goedkeuren van de financiering van een project, zoals ook bij het Gardaland-project het geval was. Wat betreft de transparantie van de documenten over het genoemde Gardaland-project en andere in de Gemeenschap te realiseren projecten, is het van essentieel belang te beseffen dat de EIB echt een bank is. Haar documenten zijn daarom niet op dezelfde manier openbaar als bijvoorbeeld de documenten van de organen van de Raad die de wetgeving voorbereiden. Om het vertrouwen van alle partijen te behouden kan de EIB geen informatie openbaar maken over de documenten of gegevens die zij tot haar beschikking heeft gekregen voor zover ze betrekking hebben op leners of andere partijen die betrokken zijn bij de voorbereiding of realisatie van de onderhavige projecten van de bank, zonder de nadrukkelijke toestemming van deze partijen.
Men mag ook niet vergeten dat, hoewel de ministers die door de lidstaten in de Raad van Gouverneurs van de EIB zijn benoemd gewoonlijk dezelfde zijn als de ministers die deelnemen aan de vergadering van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, deze ECOFIN-Raad op zich niet de bevoegdheid heeft de Europese Investeringsbank aanwijzingen te geven over haar leenbeleid of het hiermee verband houdende informatiebeleid. De Raad van Gouverneurs van de EIB heeft op 26 maart 1997 regels met betrekking tot de openbaarheid van documenten aangenomen die op 9 augustus 1997 zijn gepubliceerd op pagina 13 van Publicatieblad C 243 van de Europese Gemeenschappen. De Europese Investeringsbank realiseert binnen het kader van deze regels de openbaarheid van documenten en informatie, hoewel het doel in het algemeen moet zijn het maximaliseren van de informatie-uitwisseling en het transparantiebeginsel voor zover dit mogelijk is zonder dat het bedrijfsgeheim in gevaar komt. Als de Gemeenschap van haar kant de Europese Investeringsbank garantie verleent uit de Europese begroting voor het toekennen van bepaalde kredieten, bijvoorbeeld het toekennen van kredieten voor projecten in derde landen, heeft de Raad bepaald dat de EIB jaarlijks een verklaring moet afleggen aan zowel het Europees Parlement als de Raad over de maatregelen die met behulp van kredieten van de EIB zijn genomen.

Frassoni
Mevrouw de Voorzitter, als wat u zegt waar is, dan hebben wij bijzonder veel pech gehad. Wij hebben weliswaar om deze milieuramingen gevraagd, maar er geen antwoord op gekregen. Wel kregen wij te horen dat het om vertrouwelijke informatie ging. Er klopt dus duidelijk iets niet in wat u zegt. Wij hebben niet gevraagd naar de redenen waarom de EIB de financiering had toegekend, maar wilden alleen maar weten op grond van welke algemene criteria men met deze financiering had ingestemd en op grond van welke ramingen het project was bestudeerd en de financiering toegekend. Tussen twee haakjes, dit project betreft één van de rijkste gebieden van Italië waar de milieusituatie ook nog in een delicaat evenwicht verkeert. Als ik mag afgaan op wat u zegt, dan zouden deze schattingen openbaar moeten zijn, maar volgens de EIB is dat niet zo. Uw beweringen en de realiteit sporen dus niet geheel met elkaar.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, zoals de Raad in zijn antwoord zei, is de Europese Investeringsbank een bank en kan zij daarom niet volgens dezelfde openbaarheidregels handelen als de wetgevende instellingen van de Europese Unie. Bij besluiten over het toekennen van kredieten is veel informatie over bedrijfsgeheimen betrokken en zoals ik in mijn antwoord zei, kan deze alleen aan derden worden verstrekt als hiervoor de nadrukkelijke toestemming van de tegenpartij bestaat. Wat de besluiten over kredieten van de Europese Investeringsbank aangaat, is deze zaak voor wat het Gardaland-project betreft al eerder in het Parlement behandeld tijdens het mondelinge vragenuur van de Commissie. Toen zijn, volgens de informatie die de Raad heeft gekregen, de motiveringen en voordelen van het onderhavige project zeer gedetailleerd besproken en daarom kom ik hier niet op terug.

De Voorzitter


William Francis Newton Dunn
Vraag nr. 3 van (H-0673/99):
Betreft: Meer transparantie in de Raad Hoe luidt de laatste stand van zaken in de door Zweedse journalisten bij het Europees Hof van Justitie aanhangig gemaakte rechtszaak over het conflict tussen de ondemocratische geheimhouding van documenten van de Raad en de openbaarheid van alle documenten, zoals die door de uitstekende, tweehonderd jaar oude wet inzake vrijheid van informatie in Zweden wordt voorgeschreven?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Hof van Justitie vernietigde met zijn uitspraak op 17 juni 1998 in zaak 174/95 het op 6 juli 1995 door de Raad genomen besluit, volgens hetwelk de aanklager niet het recht heeft bepaalde documenten van Europol te krijgen over het openbare recht om kennis te nemen van Raadsdocumenten op basis van het genomen Raadsbesluit 93/731/EG. De Raad bekeek zijn eigen besluit opnieuw op basis van deze uitspraak en deelde de aanklager in het nieuwe besluit van 30 juli 1998 mede dat hij alle onderhavige documenten op één na kon verstrekken. De Raad werd na dit nieuwe besluit niet aangeklaagd en de zaak kan zodoende als opgelost worden beschouwd. Volgens artikel 255 van het EG-Verdrag moet de Raad in een medebeslissingsprocedure met het Europees Parlement de algemene beginselen en beperkingen over de verkrijgbaarheid van documenten, met inachtneming van het openbare of particuliere nut, binnen twee jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam, bekrachtigen. Volgens de beschikbare informatie is de Commissie van plan in januari 2000 haar voorstel aan de Raad voor te leggen in overeenstemming met de bepaling in het EG-Verdrag op dit gebied.

Newton Dunn
De fungerend Raadsvoorzitter heeft ongetwijfeld opgemerkt dat vijf van de eerste zestien vragen op de agenda, de vorige vraag van mevrouw Frassoni, enz., te maken hebben met transparantie. Daar wij het publiek vertegenwoordigen - de burgers van Europa - hoop ik dat de Raad er nota van neemt dat wij van de Raad openheid verlangen.
Mijn vraag is de volgende: is het juist dat de beslissing binnen de Raad over welke documenten openbaar gemaakt en welke geheim gehouden zullen worden, genomen wordt door een comité bestaande uit de vijftien woordvoerders van de permanente vertegenwoordigingen, die hierover beslissen bij meerderheid? Dit vernam ik van een van de woordvoerders. Zij, die niet gekozen zijn, besluiten over hetgeen al dan niet openbaar gemaakt zal worden. Omdat dit weinig aannemelijk is, zou ik graag weten of dit de waarheid is?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier slechts kort zeggen dat de werkgroep van de Raad de Raad vertegenwoordigt. Zij is een wettig orgaan en neemt zelf haar besluiten.

Sjöstedt
De rechtszaak waarnaar hier verwezen wordt, de zogenaamde journalistenkwestie, is van groot principieel belang. Een van de kernpunten in deze kwestie betreft de vraag of een lidstaat, in dit geval Zweden, het recht heeft zijn eigen grondwet toe te passen en de EU-handelingen te publiceren. De Raad betwist dit recht immers in zijn betoog. Het voorstel voor regelgeving volgens artikel 255 is intussen onderweg. Ik heb het voorstel van de Commissie gezien en het is zeer onrustbarend. De Commissie wil immers artikel 255 gebruiken om nationale autoriteiten te verhinderen hun recht om niet-gepubliceerde EU-handelingen openbaar te maken uit te oefenen.
Mijn vraag aan de Raad is: is de Raad van oordeel dat artikel 255 als grondslag kan dienen voor een beknotting van het recht van de lidstaten om documenten te publiceren als dit door de eigen nationale wetgeving is voorgeschreven?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik in mijn oorspronkelijke antwoord zei, is de Commissie echt van plan in januari 2000 haar eigen voorstel in deze kwestie aan de Raad te geven en als het voorstel van de Commissie er is, zal de Raad deze in behandeling nemen en zijn eigen standpunt bepalen. Aangezien het voorstel er nog niet is, is ook het standpunt van de Raad nog niet vastgesteld.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, wat mij in de eerste plaats interesseert, is hoe het staat met de betrekkingen met het Parlement. Ziet u een mogelijkheid dat het Parlement via Intranet ook toegang krijgt tot documenten van Coreper en van de Raad?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, tijdens het Finse voorzitterschap is al het besluit genomen dat de agenda's van de vergaderingen van het Coreper openbaar moeten zijn en dit is een stap in de door de vraagsteller gewenste richting.

De Voorzitter


Manuel Medina Ortega
Vraag nr. 4 van (H-0674/99):
Betreft: Controle luchtverkeer in Europa Kan de Raad meedelen welke maatregelen hij voornemens is te treffen om de chaotische situatie van de Europese systemen voor de controle van het luchtverkeer op te heffen?
Is de Raad bereid een voorstel in te dienen tot oprichting van een enkel agentschap voor de controle van het totale Europese luchtruim?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, de Raad is zich bewust van de toename van het aantal vertragingen in het Europese luchtverkeer. Hierover werd op 19 juli 1999 in de Raad gesproken en hierbij werd besloten een resolutie op te stellen. De Raad sprak zijn bezorgdheid uit over de door vertraagde vluchten veroorzaakte problemen die steeds groter worden en is van mening dat er maatregelen nodig zijn om een oplossing voor deze problemen te vinden en een antwoord te geven op de eisen van de Europese burgers voor betere diensten. De Raad heeft de Commissie opgeroepen een specifieke mededeling te doen over de recente en momenteel te nemen maatregelen waarmee wordt getracht de vertragingen en opstoppingen in het luchtverkeer in Europa te verminderen. De behandeling van het probleem werd voortgezet op de vergadering van de Raad op 6 oktober 1999 en hier werd besloten dat op de volgende vergadering van de Raad in december een uitvoerig debat wordt gevoerd op basis van het verslag dat momenteel in de Commissie wordt opgesteld. De Raad verzocht de lidstaten er hiervoor al op alle mogelijke manieren naar te streven dat de momenteel gevoerde onderhandelingen over het toetreden van de Gemeenschap tot Eurocontrol ofwel het Europese systeem voor de controle van het luchtverkeer op positieve wijze worden afgerond. Eurocontrol heeft een belangrijke coördinatietaak bij de beheersing van het Europese luchtverkeer.
De Raad voerde op zijn vergadering van 9 en 10 december 1999 een uitvoerig debat over de nieuwe mededeling van de Commissie over de beheersing van het luchtverkeer getiteld "Mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over het gemeenschappelijk Europese luchtruim". In deze mededeling wordt de situatie van vertraagde vluchten geanalyseerd, wordt voorgesteld op korte termijn enkele maatregelen te nemen en worden enkele ideeën naar voren gebracht over hoe het probleem op de langere termijn kan worden behandeld. De Raad nam met tevredenheid kennis van de voorstellen van de Commissie voor de korte termijn, waarmee getracht wordt de situatie in Europa die wordt veroorzaakt door vertraagde vluchten, te verbeteren. Aan een op 28 januari te houden vergadering hierover nemen Eurocontrol en de Europese ministers verantwoordelijk voor de burgerluchtvaart deel. Bovendien nam de Raad kennis van het uitgangspunt van de Commissie van een uitgebreide structuurhervorming van het luchtverkeer waarmee een gemeenschappelijk Europees luchtruim wordt gecreëerd. De Raad nam ook met tevredenheid kennis van het plan van de Commissie om een werkgroep op hoog niveau in te stellen die kwesties met betrekking tot dit onderwerp onderzoekt en hierover in juni een verklaring aan de Raad presenteert. Bovendien spoorde de Raad het Comité van Permanente Vertegenwoordigers aan de mededeling van de Commissie te onderzoeken en besloot hij op de volgende vergadering op de zaak terug te komen.

Medina Ortega
Dank u wel voor uw antwoord, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad. Het is duidelijk dat de Raad momenteel aandacht besteedt aan deze kwestie, die alle Europese burgers raakt. Als parlementslid heb ik u deze vraag gesteld omdat mijn kiezers zich hier zorgen over maken.
Ik kom uit Spanje, dat erg afhankelijk is van de luchtvaart. De laatste jaren heerst er op de Spaanse luchthavens, en met name op de luchthavens van Madrid-Barajas en Barcelona, een enorm gebrek aan punctualiteit.
Zou de Raad op een of andere manier de Spaanse regering en de luchthavenautoriteiten nu al kunnen helpen om het reusachtige ongemak te verhelpen dat onze burgers door het slechte functioneren van de Spaanse luchtverkeersleiding moeten verduren?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik eerder al zei, heeft de Raad zich van zijn kant bemoeid met het probleem van de vertragingen in de luchtvaart en van de Commissie geëist maatregelen te nemen. Zoals ik in mijn antwoord zei, is er ook dit najaar vooruitgang geboekt. Dat er in bepaalde delen van Europa meer opstoppingen en vertragingen zijn dan in andere is natuurlijk zeer spijtig en de snelste manier deze zaak aan te pakken is misschien de nationale autoriteiten te laten uitzoeken wat er in elke lidstaat gedaan kan worden om de situatie te verbeteren.

De Voorzitter
Ik hoop dat de autoriteiten in Spanje, waar ik net als de heer Medina vandaan kom, dit advies van de Raad ter harte zullen nemen.

Casaca
Mijnheer de Voorzitter, in het hart van Europa komen vertragingen van een paar uren vaak voor; in een ultraperifeer gebied als de autonome regio van de Azoren loopt de vertraging echter op tot dagen en soms zelfs tot weken. Er is immers een duidelijk gebrek aan middelen voor de controle van het luchtverkeer en voor hulp op de luchthavens en vliegvelden van een ultraperifeer gebied als de Azoren.
Ik wil vragen of de Raad, die heel terecht aandacht besteedt aan de situatie in het hart van Europa, ook oog heeft voor de situatie van gebieden als de autonome regio van de Azoren, die momenteel met ernstige problemen kampt, met name na de vliegramp die zich vorig weekeinde heeft voorgedaan.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, het is zonder meer waar dat dergelijke problemen in de kleinere regio's toenemen. Als ik nu iets aan mijn vorige antwoord mag toevoegen, wil ik zeggen dat een oorzaak van het vertragen van vluchten natuurlijk is, dat in het huidige systeem een vliegtuig pas toestemming krijgt te vertrekken als men zeker is dat het op het vliegveld van de plaats van bestemming kan landen. Dit irriteert natuurlijk de mensen die in het vliegtuig of op het vliegveld zitten te wachten totdat het vliegtuig mag vertrekken, maar aan de andere kant is deze procedure milieuvriendelijker dan wanneer de vliegtuigen op tijd zouden mogen vertrekken, maar niet mogen landen als ze op de plaats van bestemming zijn aangekomen.

Bowis
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de fungerend voorzittter van de Raad graag een andere soort vraag willen stellen met betrekking tot de luchtverkeerscontrole. Ik ga ervan uit dat zij wellicht niet volledig op de hoogte is, en ik wil dan ook verzoeken om een schriftelijke reactie die wij aan onze collega's bekend kunnen maken.
Het gaat om de binnenkort in werking tredende regeling, die piloten tussen 60 en 65 jaar in staat zal stellen vluchten uit te voeren in het vrachtverkeer, met één enkele uitzondering. Die ene uitzondering betreft Frankrijk. Gezien de uitgestrektheid van het Franse luchtruim betekent dit, dat piloten die ouder zijn dan zestig jaar nagenoeg werkloos zullen worden. Wil de fungerend voorzitter deze kwestie alstublieft voorleggen aan de Raad, en in het bijzonder aan haar Franse collega's? Zij kan mij schriftelijk haar antwoord doen toekomen, tenzij zij mij vandaag reeds kan laten weten wat er gedaan kan worden om de werkgelegenheid voor deze oudere piloten in stand te houden.

De Voorzitter
Ik weet niet zeker of dit wel een aanvullende vraag is, mijnheer Bowis. U suggereerde dat zelf ook al. Bovendien heeft u als parlementslid altijd de mogelijkheid om een briefwisseling met de Raad te voeren, wat ook heel interessant is. Desondanks geef ik het woord aan de fungerend voorzitter van de Raad.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, dit lijkt mij een vraag die het beste schriftelijk beantwoord kan worden.

De Voorzitter


Laura González Álvarez
Vraag nr. 5 van (H-0678/99):
Betreft: Referendum over zelfbestuur in de Westelijke Sahara De Marokkaanse minister van Binnenlandse Zaken Driss Basri maakte op 3 november 1999 in El Aaiún bekend dat het referendum over zelfbestuur van de Westelijke Sahara, gepland op 31 juli 2000, ?twee of drie jaar zal worden uitgesteld? ten gevolge van de 71.420 klachten die zijn ingediend tegen het voorlopige kiezersregister dat de VN-missie heeft samengesteld voor het referendum over de Westelijke Sahara. De VN heeft de aanvragen van deze personen om hun stem uit te mogen brengen niet gehonoreerd.
Wat vindt de Raad van de vertragende verklaringen van de Marokkaanse minister van Binnenlandse Zaken?
Is de Raad voornemens een bemiddelende rol te spelen bij de Marokkaanse autoriteiten om ervoor te zorgen dat zij geen verdere obstakels opwerpen voor het referendum?
Welk standpunt denkt de Raad in te nemen en welke politieke initiatieven denkt hij te ontplooien om ervoor te zorgen dat het referendum op de door de VN geplande datum (31 juli 2000) wordt gehouden?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, de Raad geeft geen commentaar op de verklaring die de voormalige Marokkaanse minister van Binnenlandse Zaken uit eigen naam heeft afgelegd. Wat het referendum betreft, heeft de Raad echter kennis genomen van het rapport van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties waarin wordt gewezen op de grondige overweging van alle bij de zaak betrokken gevolgen, ook die betrekking hebben op het tijdschema van het referendum. De secretaris-generaal van de VN zei bovendien dat hij in het in december aan de VN-Veiligheidsraad te overhandigen volgende rapport een realistische beoordeling zal geven over de komende maatregelen. De secretaris-generaal van de VN heeft zijn speciale gezant aanwijzingen gegeven om de onderhandelingen met de partijen voort te zetten. Wat de verplichte behandeling van de 79.000 klachten betreft, kan de secretaris-generaal van de VN geen exacte informatie geven over het tijdschema of het aanstellen van extra personeel om de klachten af te handelen. Dit heeft geen invloed op de verplichting van alle partijen om het VN-vredesplan voor de Westelijke Sahara te respecteren. De Raad heeft zijn steun toegezegd aan ambassadeur Igleton, de speciale gezant van de secretaris-generaal in de Westelijke Sahara, en de Raad is bereid een vreedzame oplossing te bevorderen die gebaseerd is op de grondige beoordeling van het volgende rapport van de VN. Alle partijen zouden moeten samenwerken in een sfeer van vertrouwelijkheid en afzien van maatregelen die een oplossing voor het probleem in de Westelijke Sahara in gevaar kunnen brengen, een oplossing die gebaseerd is op het respecteren van de mensenrechten en de democratie.

González Álvarez
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, wij hebben het verslag van Kofi Annan over de laatste ontwikkelingen met betrekking tot het referendum gehoord, en wij zijn naar de vijfentwintigste conferentie voor Europese steun aan het Saharaoui-volk geweest. Dat is een initiatief van niet-gouvernementele organisaties, dat enkele weken geleden op de Canarische Eilanden plaatsvond.
De voornaamste klacht die daar werd geuit, is dat Europa zich onvoldoende inzet voor deze kwestie. Europa steunt weliswaar het vredesplan, en stuurt brieven en wat dies meer zij, maar Europa draagt ook een concrete verantwoordelijkheid. Mijn eigen land, Spanje, en andere landen hebben immers veel met de huidige situatie in de Sahara te maken.
Abdelaziz heeft ons opnieuw uitgelegd dat de situatie van het Saharaoui-volk in de tentenkampen in Tinduf onhoudbaar is. De Saharaoui's doen hun uiterste best om hun kinderen te onderwijzen en voor voldoende voedsel te zorgen, maar deze situatie bestaat al langer dan 20 jaar. Het referendum had in 1992 gehouden moeten worden. Het is ondenkbaar dat het nu door een protest van Marokko in de vorm van 79.000 bezwaarschriften nog eens twee jaar wordt uitgesteld. Beide partijen mogen niet over een kam worden geschoren. De Saharaoui's doen niet moeilijk over het referendum. Het is Marokko dat moeilijk doet over het referendum.
Wij vragen een grotere betrokkenheid van Europa.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft niet specifiek aan de behandeling van deze zaak deelgenomen, maar denkt wel na over middelen om op structurele wijze de voortgang van het vredesproces in de Westelijke Sahara te beïnvloeden. Bovendien heeft het voorzitterschap contact gehad met ambassadeur Igleton om te praten over de deelname van de Europese Unie aan de voorbereiding en organisatie van het referendum. Ambassadeur Igleton heeft zelf om een dergelijke deelname verzocht en hij heeft ook de regeringen van de EU-lidstaten opgeroepen afgevaardigden naar het gebied te sturen. Op de vergadering met het Finse voorzitterschap op 14 september riep ambassadeur Igleton de Europese Unie op Marokko en Algerije het bericht door te geven dat de internationale gemeenschap streeft naar stabiliteit in de Maghreb en duidelijk te maken dat het steunen van de economische wederopbouw zonder dit evenwicht moeilijk is. Bovendien gaf het voorzitterschap op 21 juni 1999 een verklaring uit waarin werd herhaald dat de Europese Unie het VN-vredesplan en de hierbij betrokken maatregelen steunt.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Siimes.

De Voorzitter


Alexandros Alavanos, die wordt vervangen door de heer Papayannakis
Vraag nr. 6 van (H-0679/99):
Betreft: Uitvoering van een arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens tegen Turkije Vorige maand heeft het comité van permanente vertegenwoordigers van de Raad van Europa in een resolutie Turkije veroordeeld omdat dit land zich niet schikt naar een arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in de zaak aangespannen door mevrouw Titina Loïzidou. Turkije schendt hiermee zijn fundamentele verplichting die voortvloeit uit artikel 46 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens, dat uitdrukkelijk bepaalt dat de arresten van het Hof moeten worden uitgevoerd. De laatste sanctie voor een land dat dit Verdrag heeft ondertekend en weigert zich te schikken naar de arresten van het Hof, is zijn schrapping of zijn schorsing tot deelname aan de Raad van Europa.
Tot vandaag hebben hooggeplaatste Turkse functionarissen uitdrukkelijk verklaard dat ze het arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens niet zullen uitvoeren. Dit houdt dus in dat de lidstaten van de Europese Unie enerzijds Turkije bij de Raad van Europa kunnen wegsturen, en anderzijds in Helsinki zijn kandidatuur om lid te worden van de EU op de helling kunnen zetten. Kan de Raad meedelen of hij deze mogelijkheid heeft overwogen en of hij, vóór er enig voorstel ter sprake komt om zijn kandidatuur goed te keuren, uitdrukkelijk van Turkije zal eisen dat het dit arrest van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens in de zaak Loïzidou zal uitvoeren?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, de Raad volgt natuurlijk nauwlettend de situatie van de mensenrechten in Turkije. Hoewel de Raad zich niet wil bemoeien met de werkzaamheden van een andere internationale organisatie, ziet hij nauwlettend toe of Turkije de besluiten van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens respecteert. De Raad is zich ervan bewust dat in het geval van Titina Loïzidou het Europees Hof voor de Rechten van de Mens van mening was, dat Turkije het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens had geschonden door zich schuldig te maken aan het schenden van het eigendomsrecht in Noord-Cyprus. Het Hof veroordeelde Turkije dan ook tot het betalen van schadevergoedingen. De Raad is zich er ook van bewust dat de aan Turkije opgelegde termijn voor het uitvoeren van het arrest al in oktober 1998 verstreek en dat Turkije de voorgeschreven vergoedingen nog niet heeft betaald. De Raad onderstreept dat alle EU-lidstaten hebben gestemd voor de ontwerpresolutie over deze zaak die het Comité van Ministers van de Raad van Europa op 6 oktober 1999 heeft aangenomen. In deze ontwerpresolutie staat dat de door de Turkse regering voorgestelde voorwaarden voor de betaling niet in overeenstemming zijn met de verplichtingen van het arrest van het Hof en dat Turkije met nadruk wordt opgeroepen zijn standpunt te herzien. Niets in de tekst van deze ontwerpresolutie wijst echter op de verregaande gevolgen die de geachte afgevaardigde in het tweede deel van zijn vraag noemt.

Papayannakis
Mevrouw de fungerend voorzitter, ik dank u hartelijk voor uw antwoord. Daar wringt nu precies de schoen: men heeft nagelaten te zeggen wat er gebeurt als Turkije zijn verplichting niet nakomt en mevrouw Loïzidou niet schadeloos stelt. U, de Raad, werd echter de volgende vraag gesteld: hoe zult u, als Raad, politiek reageren op dit gedrag? Turkije heeft immers regelmatig verklaard niet van plan te zijn zich te voegen naar de uitspraak van het Hof. Is het niet mogelijk, nu er een nieuwe relatie met Turkije begint, dit vraagstuk betreffende de eerbiediging van het arrest van het Hof aan de orde te stellen? Mijns inziens moet u dat doen.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik zei, wil de Raad zich niet direct mengen in de werkzaamheden van andere internationale organisaties, maar ziet de Raad natuurlijk wel toe op de ontwikkeling van de zaak naarmate deze vordert en worden vervolgens mogelijke gevolgen overwogen. De huidige stand van zaken beschreef ik al in mijn antwoord.

De Voorzitter


Mihail Papayannakis
Vraag nr. 7 van (H-0685/99):
Betreft: Humanitaire steun aan Servië Is de Raad voornemens initiatieven te nemen om humanitaire steun te verlenen aan het Servische volk, nu de winter voor de deur staat, aangezien door de instandhouding van het embargo - ten aanzien waarvan ook de coördinator van het Stabiliteitspact, de heer Bodo Hombach, zo zijn reserves heeft - het Servische volk harder wordt getroffen dan het regime van Milosevic?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, ik wil voor alle duidelijkheid eerst zeggen dat er via het ECHO-programma van de Europese Commissie humanitaire steun aan het Servische volk wordt gegeven. Alleen al voor de projecten voor humanitaire steun die in 1999 aan Servië wordt gegeven, is 62 miljoen euro gereserveerd. Ook wordt in het kader van ECHO momenteel overwogen steun ten bedrage van 20 miljoen euro te verlenen aan onder andere de verwarming van specifieke instellingen zoals kindertehuizen en bejaardentehuizen. Bovendien heeft de Raad besloten stookolie voor de winter te leveren in het kader van het programma "Energie voor democratie". Bij het proefproject zijn de in Servië gelegen steden Nis en Pirot betrokken die als eerste de olieleveranties in ontvangst hebben genomen. De Raad heeft ook bekrachtigd bereid te zijn te overwegen ook andere steden bij het project te betrekken.

Papayannakis
Mevrouw de fungerend voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, maar ik sprak over humanitaire steun en u spreekt in uw antwoord over eerder politieke plannen, zoals dat programma voor bepaalde steden, dat u als laatste noemde. Met uw permissie, mevrouw de Voorzitter, maar dat is een programma waar men politieke munt uit wil slaan. Ik weet niet zoveel van godsdienst af en ik ben daar ook niet zo gevoelig voor, maar mijns inziens zijn humanitaire programma's niet bedoeld voor vrienden, maar voor mensen die humanitaire behoeften hebben, of dat nu vrienden of vijanden zijn. Ik heb politiek gezien geen enkele sympathie voor het regime van Milosevic, integendeel! Ik begrijp echter niet hoe die humanitaire steun aan het Servische volk functioneert. Als men echt consequent was, had men het embargo moeten intrekken. Daar hebt u geen antwoord op gegeven, mevrouw de fungerend voorzitter, en ik verzoek u derhalve wat duidelijker te zijn.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft gegeven of geeft nog dit jaar in totaal 62 miljoen euro aan verschillende projecten in het kader van humanitaire steun aan Servië. Dit is dus steun die op de plaats van bestemming wordt gebracht. Bovendien staat gepland dat er in het kader van het programma ECHO een steun van 20 miljoen euro kan worden gegeven aan speciale instellingen ofwel aan de verwarmingsbehoeften van de mensen die in de allerslechtste positie verkeren zoals degenen die in weeshuizen en bejaardentehuizen zitten.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, alle hier aanwezigen zijn getuige van een ongehoorde poging tot chantage van het Joegoslavische volk en met name het Servische volk. 78 dagen lang heeft dit volk het zwaar te verduren gehad onder de meedogenloze bombardementen van de NAVO waaraan de Europese Unie actief heeft deelgenomen. Nu wordt de Federale Joegoslavische Republiek op onmenselijke wijze gechanteerd, onder voorwendsel van democratisering: het moet eerst zijn wettige regering naar huis sturen en mag dan pas hopen op opheffing van het aardolie-embargo en op geld voor de wederopbouw van al hetgeen door de bommen van de NAVO en de Europese Unie is verwoest. Dat beleid staat voor ons gelijk met volkerenmoord. De vraag is dus niet zozeer of de bejaardentehuizen en weeshuizen een paar tonnen stookolie krijgen maar of Joegoslavië, de wettig gekozen regering van Joegoslavië - laten wij eindelijk het volkenrecht respecteren - de noodzakelijke middelen krijgt voor de wederopbouw en voor het beëindigen van de politieke volkerenmoord. Wij mogen daar niet selectief te werk gaan.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Korakas. Ik weet niet of u wel een concrete vraag heeft gesteld.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gevraagd of het voor de wederopbouw noodzakelijke geld zal worden gegeven en of het embargo zal worden opgeheven. Ik heb gevraagd of dit geld gegeven zal worden aan de Joegoslavische regering, aan de wettig gekozen Joegoslavische regering, onder toezicht van buitenlandse waarnemers.

De Voorzitter
Nu is de vraag duidelijk: of het geld aankomt en of het embargo kan worden opgeheven. Ik geef het woord aan de fungerend voorzitter van de Raad.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, ik zei al dat er geld beschikbaar is voor humanitaire steun. Dat is iets anders dan de eigenlijke steun voor de wederopbouw. Bovendien steunt de Raad de democratische krachten in het hele gebied en stelt hij vast dat de huidige regering van het land niet op democratische wijze is gekozen. Het onderzoek naar het handelsembargo is nog gaande, het is nog niet bekend wat hiermee in de toekomst wordt gedaan.

De Voorzitter


Elly Plooij-van Gorsel
Vraag nr. 8 van (H-0694/99):
Betreft: Overlappingen van plenaire zittingen EP en vergaderingen Raad van Ministers Van de 41 vergaderingen van de Raad van Ministers, die tussen september en december 1999 gepland waren of zijn, vinden er 18 plaats op tijdstippen dat het Europees Parlement zijn plenaire zitting in Straatsburg of Brussel houdt. Vooral belangrijke Raden als de Interne markt Raad, ECOFIN Raad, Algemene Raad en de JUBI-Raad vinden nogal eens plaats tijdens plenaire weken.
Is de Raad met mij van mening dat dergelijke overlappingen van vergaderingen onwenselijk zijn aangezien de Commissie zowel bij Raads- als Parlementsvergaderingen aanwezig dient te zijn?
Is de Raad zich ervan bewust dat de verslaggeving in de pers van de resultaten van plenaire zittingen van het Parlement te lijden heeft onder de overlapping, aangezien journalisten maar op één plaats tegelijk kunnen zijn, (en dan meestal prioriteit geven aan de Raadsvergaderingen in Brussel)?
Is de Raad het met mij eens dat de beeldvorming over Europa in het algemeen en over het Europees Parlement in het bijzonder, erbij gebaat is wanneer de Instellingen rekening houden met elkaars vergaderroosters?
Is de Raad van plan in de toekomst meer rekening te houden met de maandelijkse aanwezigheid in Straatsburg, temeer daar het de Raad is die het Parlement dwingt daar te vergaderen?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, volgens artikel 1, lid 2 van het Reglement van de Raad behoort het tot de bevoegdheid van de fungerend voorzitter van de Raad om zeven maanden voor het begin van zijn voorzitterschap de data door te geven voor de geplande vergaderingen van de Raad die tijdens het voorzitterschap worden gehouden. Het probleem dat wordt veroorzaakt door de situatie die de geachte afgevaardigde beschreef, kan de lidstaten die elkaar als voorzitter van de Raad opvolgen, worden aangerekend. Ik wil echter preciseren dat de speelruimte van het voorzitterschap over het algemeen zeer beperkt is als men rekening houdt met het feit dat er in de Raad 15 ministers vergaderen die allemaal een zeer volle agenda hebben. Bovendien kan de doeltreffendheid van de Raad er aanzienlijk onder lijden als de vergaderingen van de Raad elke maand een week lang niet plaatsvinden en als ze ten gevolge hiervan noodzakelijkerwijs in de overgebleven weken moeten worden gepropt.

Plooij-van Gorsel
Voorzitter, ik kan u zeggen: dit antwoord is volkomen onbevredigend, want het gaat er mij niet om het voorzitterschap aan te spreken. Het gaat er mij om de Raad aan te spreken. Het huidige voorzitterschap is nu eenmaal de verpersoonlijking van de Raad. Het is ook een vraag aan de Raad en het gaat er om dat er nu heel vaak vergaderingen zijn die plaatsvinden als wij in Straatsburg zijn en dat de pers niet naar Straatsburg kan komen. Ik denk dat toch ook de Raad zal moeten inzien dat het van groot belang is hoe groot het draagvlak voor de Europese Unie bij de burgers is. Daar heeft ook Finland als een van de 15 lidstaten mee te maken. Dus ik vind dit geen antwoord op mijn vraag en ik hoop dat dit een keer in breder verband binnen de Raad besproken kan worden.
Voorzitter, dit bevestigt ook nog maar weer eens dat het waanzinnig is dat wij steeds naar Straatsburg worden verbannen door diezelfde Raad. Want als dat niet zo zou zijn, zou dit probleem helemaal niet optreden. Ik zou de Finse voorzitter willen vragen om bij haar collega's in de Raad en bij alle 15 lidstaten aan te kaarten of dit in het vervolg meegenomen kan worden?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, het is natuurlijk waar dat het voorzitterschap de Raad vertegenwoordigt en dat het organiseren van de Raadsvergaderingen vooral een zaak van de Raad is. In de praktijk gaat het echter zo, dat elke opeenvolgende voorzitter het tijdschema voor zijn eigen voorzitterschap opstelt. Ik begrijp heel goed dat de werkzaamheden van het Parlement hier in Straatsburg heel belangrijk zijn en het is inderdaad zaak dat overlapping van vergaderingen voorkomen wordt. Aangezien er veel raden zijn met 15 leden die allen ter plekke aanwezig moeten zijn en er veel onderwerpen te behandelen zijn, is het vrijwel onmogelijk te denken dat enkele weken volledig ongebruikt kunnen blijven, terwijl de raden nu al meer dan genoeg werk en haast hebben. Het is echter duidelijk dat men in de Raad het opstellen van de vergaderroosters serieus neemt. Het Finse voorzitterschap dat spoedig zijn taak zal neerleggen, zal de boodschap doorgeven dat ernaar gestreefd moet worden overlapping altijd zoveel mogelijk te voorkomen. Helaas is dit echter niet altijd mogelijk.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Siimes.

De Voorzitter


Miguel Angel Martínez Martínez
Vraag nr. 9 van (H-0697/99):
Betreft: Vijftigste verjaardag van de Conventies van Genève Naar aanleiding van de vijftigste verjaardag van de Conventies van Genève en gezien de gewapende conflicten van de laatste jaren in de wereld, vooral die in Europa, luidt de vraag: Wat denkt de Raad van de stand van zaken van het internationaal humanitair recht dat in deze Conventies is neergelegd?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, terwijl in augustus 1999 de vijftigste verjaardag van de vier Conventies van Genève werd gevierd, bekrachtigde de Europese Unie haar verplichting om in alle gewapende conflicten het internationaal humanitair recht te bevorderen. In dit verband verzekerde het Finse voorzitterschap dat de Europese Unie belang hecht aan het respecteren van de vier Conventies en de twee Protocollen van Genève die de basisovereenkomsten zijn van het internationaal humanitair recht. De Europese Unie heeft de landen die de Conventies van Genève en andere overeenkomsten op humanitair gebied nog niet hebben geratificeerd aangespoord dit alsnog te doen. De Europese Unie heeft waar nodig ook bilateraal tegen bij conflicten betrokken landen gezegd dat de bepalingen van de Conventies volledig moeten worden gerespecteerd.
Op de 27ste internationale conferentie van het Rode Kruis en de Rode Halve Maan van 30 oktober tot en met 16 november 1999 heeft de Europese Unie voor het eerst een gemeenschappelijke verklaring uitgegeven waarin ze onderstreept dat de recente en nog voortdurende conflicten hebben aangetoond dat oorlog in steeds grotere mate op burgers is gericht, vooral op vrouwen en kinderen, of dat zij direct als verlengstuk van de oorlog worden gebruikt. De Europese Unie zei bezorgd te zijn over de ernst van de zaak en zij vindt de voortdurende schendingen van het internationaal humanitair recht betreurenswaardig. In verband hiermee stond de Europese Unie bovendien postitief tegenover het onlangs door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties uitgegeven rapport over de bescherming van burgers in gewapende conflicten. Menig belangrijke aanbeveling van de secretaris-generaal van de VN moet snel worden behandeld en biedt een goede basis voor een actieve rol hierbij van de Veiligheidsraad.
Voor een doeltreffender uitvoering van het internationaal humanitair recht gaf de Europese Unie een gemeenschappelijke garantie met betrekking tot handwapens, lichte wapens en antipersoonsmijnen. Bovendien verklaarde de Raad onlangs op zijn vergadering van 11 november 1999 zeer bezorgd te zijn over het voortduren van de oorlogshandelingen in de noordelijke Kaukasus. In dit verband veroordeelde de Europese Unie al het onevenredige en willekeurige gebruik van geweld in Tsjetsjenië dat zeer veel leed onder de burgerbevolking heeft veroorzaakt. De Raad wees alle partijen in het conflict op de noodzaak van het eerbiedigen van het internationaal humanitair recht. Bovendien riep de Raad vooral de Russische regering op burgerslachtoffers te voorkomen en te garanderen dat internationale humanitaire hulp zonder belemmering kan worden geleverd, ook aan de steeds groter wordende groep personen die uit hun woongebied naar Ingoesjië moesten vluchten. De Conventies van Genève hebben op zich een preventieve uitwerking en de mogelijke schenders van het humanitair recht zijn zich er meer dan ooit van bewust dat het geen vanzelfsprekendheid meer is dat ze ongestraft blijven. De Europese Unie heeft verscheidene malen verklaard dat de praktijk om daden ongestraft te laten niet geaccepteerd kan worden. Als nationale methodes niet doeltreffend genoeg zijn, is in laatste instantie de internationale gemeenschap er verantwoordelijk voor dat recht geschiedt.
Rechtszaken met betrekking tot schendingen van het internationaal humanitair recht zijn zodoende een belangrijk middel om het respecteren van de Conventies te bevorderen. De internationale tribunalen voor voormalig Joegoslavië en Rwanda hebben het belang van de Conventies van Genève onderstreept door de geloofwaardigheid van de begrippen verantwoordelijkheid voor oorlogsmisdaden en individuele verantwoordelijkheid te vergroten. In dit verband staat de Europese Unie positief tegenover het goedkeuren van het statuut van het Permanent Internationaal Straftribunaal. Zij heeft zich nog steeds verbonden aan het snel in werking treden van het Statuut van Rome en het realiseren van een doeltreffend en geloofwaardig Internationaal Straftribunaal.
De Europese Unie is van mening dat de belangrijkste doelstelling van de internationale gemeenschap voor de toekomst het dichten van de steeds dieper wordende kloof moet zijn tussen de bestaande internationale normen en de eerbiediging ervan. De Europese Unie is vast van plan deze specifieke benadering van humanitaire kwesties op de agenda van internationale forums te zetten. Het voorzitterschap eiste op de 54ste vergadering van de Algemene Vergadering van de VN dat de internationale gemeenschap de juiste oplossingen en antwoorden moet vinden op de nieuwe en onverwachte uitdagingen van het humanitair recht.

Martínez Martínez
Mijnheer de Voorzitter, maandag heeft de socialistische fractie geprobeerd om een ontwerpresolutie op de agenda te zetten die bedoeld was om de aandacht te vestigen op de vijftigste verjaardag van de Geneefse Conventies, de verbondenheid van het Europees Parlement met de principes van het internationale humanitaire recht te benadrukken, en onze steun aan het Internationale Comité van het Rode Kruis uit te spreken.
Doordat de fracties elkaar niet wisten te vinden - volgens ons eerder ten gevolge van formaliteiten dan door een gebrek aan overeenstemming over de inhoud van het voorstel - is deze ontwerpresolutie niet op de agenda van dit debat gezet. Op de volgende plenaire vergaderingen zullen wij er echter op aandringen dat dit onderwerp de aandacht krijgt die het verdient. Het antwoord van de vertegenwoordigster van de Raad heeft bevestigd hoe belangrijk het is.
De fundamentele beginselen van het internationale humanitaire recht die in de Geneefse Conventies zijn vervat, zijn waarden die moeten worden gehandhaafd als grondslag van de Europese eenwording en die de instellingen door hun optreden moeten bevorderen. De Europese Unie dient een voorvechter van de vrede en het internationale humanitaire recht te zijn, en het ICRK bij te staan bij het vervullen van de opgave deze rechten te garanderen. Bovendien moet de Europese Unie alle mogelijke hulp verlenen om het lijden van slachtoffers te verlichten. Kortom, wij moeten eraan bijdragen dat onze burgers worden opgevoed met een passie voor de vrede.
Gelet op dit alles, vraag ik op de vijftigste verjaardag van de Geneefse Conventies, en omdat wij ons allemaal - Parlement, Commissie en Raad - moeten inzetten om de kennis van het internationale humanitaire recht te bevorderen en de organisaties te steunen die dat recht verdedigen: kan de Raad een concreet initiatief bedenken om meer bekendheid te geven aan het internationale humanitaire recht onder de burgers van de Unie?

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Martínez. Ik hoop dat er niet meer moties van orde worden ingediend, want uiteindelijk werd hier na een beginselverklaring een vraag gesteld. Als de heer Dupuis echter toch een motie van orde wil indienen, heeft hij daar recht op.

De Voorzitter
Nee, verrassend genoeg werd het uiteindelijk toch nog een vraag. Aan het begin wist ik niet of het een vraag was of niet, maar het was echt een vraag, die werd ingeleid door een verklaring. Er is dus een vraag gesteld die de fungerend voorzitter van de Raad kan beantwoorden, maar misschien heeft zij alleen de verklaring gehoord. Ik verzoek de heer Martínez daarom de vraag te herhalen, want die was zo kort dat hij niet erg opviel.

Martínez Martínez
Ik weet niet of de heer Dupuis een echte of een onechte parlementariër is, maar ik heb mijn interventie besloten met een heel duidelijke vraag. Ik vroeg of de Raad dacht aan een concreet initiatief om bekendheid te geven aan het internationale humanitaire recht. Dat was mijn vraag, en ik heb die met redenen omkleed, zoals mijn goed recht is. Ik herhaal dat ik niet weet of anderen echte of onechte parlementariërs zijn, maar wel dat mijn vraag geen onechte vraag was.

De Voorzitter
Mijnheer Martínez, mijnheer Dupuis, wij zijn allemaal echte parlementariërs, maar dit soort parlementaire spitsvondigheden wordt nu eenmaal gebruikt.
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, er is een concrete en duidelijk vraag gesteld die u kunt beantwoorden.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie is van mening dat in de toekomst de kloof tussen de bestaande normen en de eerbiediging ervan gedicht moet worden. Een concrete daad in deze richting is dat het voorzitterschap op de 54ste Algemene Vergadering van de VN heeft geëist dat de internationale gemeenschap werkelijk probeert de juiste oplossingen en antwoorden te vinden voor de nieuwe en onverwachte uitdagingen op het gebied van het humanitair recht. De Europese Unie is ook van plan deze kwestie bij verschillende internationale gelegenheden naar voren te brengen.

De Voorzitter


John Bowis
Vraag nr. 10 van (H-0699/99):
Betreft: Vervoer van levende dieren Steunt de Raad een limiet voor het vervoer van levende dieren van een totale reistijd van ten hoogste acht uur?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, de Raad brengt de geachte afgevaardigde in herinnering dat de Raad richtlijn 91/628/EEG over de bescherming van dieren tijdens het vervoer heeft laten vervangen door richtlijn 95/29/EG, waarin de in de Europese Unie toe te passen regels voor het vervoer van dieren al worden bekrachtigd, met inbegrip van een tijdslimiet voor het vervoer van verschillende diersoorten. Bovendien sporen de lidstaten de Commissie aan een ontwerprichtlijn op te stellen waarmee de totale reistijd voor het vervoer van dieren wordt beperkt tot ten hoogste acht uur.

Bowis
Mijnheer de Voorzitter, de minister heeft het goede antwoord gegeven. Alleen had zij in het tweede gedeelte van haar antwoord moeten aangeven wat zij denkt te gaan doen om ervoor te zorgen dat het ten uitvoer wordt gelegd. Is zij het ermee eens dat een humane behandeling van dieren een uiting is van beschaving? In het Europa van vandaag maken wij nog steeds mee dat dieren lijden en sterven vanwege de onaanvaardbare omstandigheden waarin zij vervoerd worden. Teveel dieren worden opeengepakt, zonder voldoende voedsel en water, zonder bewegingsruimte, zonder gelegenheid even in de buitenlucht te komen, tijdens hun transport. Acht uur, zoals zij terecht stelde, zou het maximum moeten zijn binnen de hele Europese Unie voor het vervoer van levende dieren. Het zou het maximum moeten zijn onder de geldende richtlijnen, maar het is helaas niet de praktijk. Ik zou de fungerend Raadsvoorzitter willen verzoeken zich te richten tot de Raad, tot de Commissie, met de vraag waarom deze regels niet worden toegepast. Dieren worden blootgesteld aan lijden, en dit betekent dat Europa nog steeds geen beschaafde samenleving is.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, het verwijzen naar de Commissie in deze zaak is zeer gerechtvaardigd, omdat het overeenkomstig het Verdrag betreffende de Europese Unie en de op basis van zijn bepalingen gemaakte regels het vooral de taak van de Commissie is erop toe te zien dat de communautaire regelgeving op de juiste manier wordt toegepast. In deze hoedanigheid moet de Commissie ook nuttig bevonden voorstellen doen om mogelijke fraude tegen te gaan. De Raad is van zijn kant bereid speciale aandacht te schenken aan de mogelijke voorstellen die de Commissie hem doet en die verband houden met wat de geachte afgevaardigde heeft genoemd. Als de geachte afgevaardigde meer wil weten over de werkelijke omstandigheden bij deze diertransporten of deze kwestie aan de Commissie bekend wil maken, zou het misschien goed zijn als hij zijn vraag rechtstreeks aan de Commissie zou stellen, omdat het vooral de taak van de Commissie is zowel toe te zien op het respecteren van de bepalingen van de geldende richtlijnen als in te grijpen als deze niet worden gerespecteerd.

De Voorzitter


Ioannis Souladakis
Vraag nr. 11 van (H-0703/99):
Betreft: Actie van de EU tegen de illegale handel in NCB­materiaal Ondanks de ernstige aanwijzingen over illegale handel in materialen die geschikt zijn om nucleaire, chemische en biologische wapens (NCB) aan te maken, worden er geen fundamentele initiatieven genomen om dit probleem aan te pakken, terwijl de besprekingen terzake door diverse gremia en de akkoorden om NCB-materialen te controleren, niet blijken te volstaan. Er wordt vaak beweerd en geschreven dat deze circuits hoofdzakelijk hun oorsprong vinden in de Oekraïne, Tsjechië en Rusland, dat Istanboel en Boedapest de belangrijkste illegale handelscentra zijn, en dat een groot deel van de doorvoer via de Balkan en in het bijzonder via Kosovo gebeurt. Welke houding neemt de Raad aan tegenover dit ernstige probleem en tegenover de landen waar deze gevaarlijke illegale handel plaatsvindt, in het bijzonder wanneer er aanwijzingen bestaan dat dergelijke gevaarlijke praktijken worden verhuld en dat precies sommige van deze landen streven naar toetreding tot of associatie met de EU?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, het voorkomen en de bestrijding van de illegale handel in materialen die geschikt zijn om nucleaire, chemische en biologische wapens aan te maken is het doel van de voor misdaadzaken te beginnen communautaire samenwerking op douanegebied en de justitiële en politiële samenwerking waar direct of via Europol naar wordt gestreefd. Aangezien het genoemde probleem internationaal is en de grenzen van de Unie overschrijdt, bestaan er in deze kwestie ook bepaalde internationale regels.
De Raad nam in 1996 het besluit over de deelname van de EU-lidstaten aan de strategische actie die de Werelddouane-organisatie voor de route door de Balkan heeft gepland om vooral op de Balkan de internationale samenwerking te versnellen en de bestrijding van de illegale handel te verbeteren. De gemeenschappelijke operatie met de naam "Roadrunner" werd in 1998 gerealiseerd en een soortgelijke operatie voor de Balkan-route is ook gepland voor 2000. Bovendien realiseren de Europese douaneautoriteiten elk jaar gezamenlijke operaties ter bestrijding van de illegale handel. Derde landen, vooral de landen in Midden- en Oost-Europa, worden zo nodig uitgenodigd aan deze operaties deel te nemen. Bovendien heeft de Raad een besluit genomen over gemeenschappelijke politiële acties ter bestrijding van de internationale misdaad met behulp waarvan de routes die door criminelen worden gebruikt beter gecontroleerd kunnen worden. Een van deze maatregelen is het routecontroleproject ter bestrijding van de illegale wapenhandel.
Om de controle preciezer te richten werken de EU-lidstaten aan het doeltreffender maken van de methodes voor risicobeoordeling en de preventieve informatie-uitwisseling. Wij zijn ervan overtuigd dat het doeltreffender gebruik van computersystemen voor het snel verspreiden van informatie, het herkennen van risicovolle zendingen, handelaren en landen van herkomst en bestemming vergemakkelijkt. De EU-lidstaten hebben zich verbonden aan het eerbiedigen van een doeltreffend non-proliferatiebeleid en het deelnemen aan controlesystemen voor de export ofwel acties overeenkomstig het Zanger-comité van de groep nucleair materiaal exporterende landen, de Australië-groep en de Wassenaar-organisaties.

Souladakis
Ik dank u voor dit antwoord, mevrouw de fungerend voorzitter. Ik heb deze vraag aan u en aan de Commissie gesteld om de aandacht te vestigen op dit vraagstuk. Tot nu toe heeft men dit namelijk altijd beschouwd als een kwestie van criminaliteit of internationaal terrorisme. Enkele dagen geleden werd te Helsinki een politiek besluit genomen over de uitbreiding van de Europese Unie en terecht zijn daar de politieke criteria van het Europa van de Vijftien, de criteria van Kopenhagen aan verbonden. Wij moeten echter voor ogen houden dat de nieuwe kandidaat-lidstaten te kampen hebben met problemen waar het Europa van de Vijftien tot nu toe van was gevrijwaard. In mijn vraag spreek ik ook over het beleid van de Europese Unie ten aanzien van de landen waar dergelijke stoffen in omloop zijn of waar men doet alsof zijn neus bloedt. Ik wilde graag weten welk beleid men voor dit probleem gaat volgen, of welke politieke voorwaarden men aan deze landen met het oog op het toetredingsproces gaat opleggen. Dit is het politieke probleem en daar komen natuurlijk nog andere vraagstukken bij, zoals het werkloze menselijk potentieel dat in het bezit is van de knowhow op dat gebied, de laboratoria in de voormalige Sovjetunie enzovoort.
Mijn vraag gaat over dit politieke probleem, en daarom heb ik haar ook gesteld.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste het probleem dat de geachte vraagsteller aan het eind van de vraag noemde, dat ex-militairen in zowel de kandidaat-landen als in andere derde landen in de nabijheid van de Europese Unie vaak werkloos zijn. Om dit probleem op te lossen heeft de Europese Unie gedeeltelijk met eigen programma's geprobeerd hulp te verlenen door vooral alternatieve vormen van werkgelegenheid voor deze personen te steunen. Wat de smokkel en de kandidaat-landen betreft, is het natuurlijk zo, zoals ik in mijn antwoord al zei, dat de Europese douaneautoriteiten nu al gezamenlijke operaties organiseren ter bestrijding van de illegale handel en bij deze operaties worden ook derde landen uitgenodigd. Zowel via deze operaties als in het algemeen tijdens het uitbreidingsproces moeten zowel de samenwerking als de gemeenschappelijke slagvaardigheid aanzienlijk worden geïntensiveerd, ook op de gebieden die tot de bevoegdheid van de Europese Unie horen.

De Voorzitter


Piia-Noora Kauppi
Vraag nr. 12 van (H-0706/99):
Betreft: Openbaarheid bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen De kwesties die de laatste tijd in de Europese Unie hebben gespeeld hebben laten zien dat openbaarheid bij de communautaire besluitvorming van groot belang is. De Europese instellingen hebben zich dan ook terdege ingespannen om een cultuur van open besluitvorming in te voeren. Het Europese Hof van Justitie hanteert echter in tegenstelling tot veel nationale gerechtelijke instanties een beperkte openbaarheid. De mogelijke uitkomsten van stemmingen worden niet bijgehouden en de rechters geven geen inlichtingen inzake eventuele afwijkende standpunten.
Is de Raad voornemens ervoor te zorgen dat in de procedures van het Europese Hof van Justitie bij een vernieuwing van de instellingen, waaronder het Hof, meer openbaarheid bij de besluitvorming als beginsel wordt opgenomen? Is de Raad voornemens ervoor te zorgen dat de mogelijke uitkomsten van stemmingen van het Hof openbaar worden gemaakt en dat rechters de mogelijkheid krijgen eventuele afwijkende standpunten openbaar te maken?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, overeenkomstig artikel 321 van het EG-Verdrag, artikel 33 van het Euratom-Verdrag en artikel 29 van het EGKS-Verdrag is de besluitvorming bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen geheim en zal deze geheim blijven. In de huidige praktijk past alleen het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen deze bepalingen toe. Overeenkomstig artikel 245 van het EG-Verdrag, artikel 45 van het EGKS-Verdrag en artikel 160 van het Euratom-Verdrag kan de Raad de geheimhoudingsbepalingen alleen op verzoek van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen wijzigen.
De door de geachte afgevaardigde naar voren gebrachte idee is natuurlijk een van de benaderingswijzen die wij kunnen toepassen als wij praktisch gaan overwegen hoe de openbaarheid van de besluitvorming van een gerechtelijke instantie moet worden gerealiseerd. Zoals de geachte afgevaardigde echter zeer terecht opmerkt, is er geen sprake van een praktijk die in de nationale systemen van alle lidstaten wordt toegepast. De benaderingswijze die door de geachte afgevaardigde wordt gepropageerd heeft voor- en nadelen, net zoals de benaderingswijze die men gebruikt volgens de bestaande wetgeving die op het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen wordt toegepast. Wij kunnen echter denken dat in de kwetsbare stabiliteit waarnaar men op dit gebied moet streven de verschillende principes waaraan men zich in dit geval moet houden, op adequate wijze in acht genomen moeten worden.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, op de vraag van de heer Bowis kan ik zeggen dat naast dieren soms ook de afgevaardigden hier in de Vergadering lijden als de tijdschema's veranderen en het wachten af en toe vrij saai is. Ik bedank echter de afgevaardigde van de Raad, dat u mijn vraag nog beantwoordde.
Het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen gebruikt zijn macht op een opvallende manier. Opdat de burgers werkelijk de mogelijkheid hebben te controleren dat de rechtspraak van het Hof van Justitie voldoet aan alle aan gerechtelijke instanties gestelde onafhankelijkheids- en objectiviteitscriteria, moet de rechtspraak in openbaarheid plaatsvinden. Mijn dank dat de fungerend voorzitter van de Raad het hierover met mij eens is. Welke betekenis echter wilt u geven aan de motiveringen van de vonnissen en aan het feit dat vooral bij deze gevallen die veel discussies hebben losgemaakt, de meningen en de interpretabele uitgangspunten van de rechters van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen in de huidige situatie voor altijd duister blijven? Is het niet eens nodig ook de toekomstige positie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen op de agenda van de IGC te zetten, zodat ook de artikelen van de EU-Verdragen op dit gebied gewijzigd kunnen worden?

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, ik begin bij het slot van de vervolgvraag. Wat de agenda van de IGC betreft, dit is een zaak die nog leeft en het is natuurlijk mogelijk dat er in de agenda wordt teruggekomen op de kwestie die door de geachte afgevaardigde naar voren is gebracht. Het in de huidige EU-Verdragen voorkomende besluitvormingsgeheim is echter in die zin gerechtvaardigd dat het een doeltreffende manier is om de onafhankelijkheid van de rechters, het goedkeuren van de vonnissen en ook de eensgezinde interpretatie van het Gemeenschapsrecht te handhaven. De benaderingswijze waarbij de verschillende meningen van de rechters openbaar zijn, is momenteel niet in overeenstemming met de structuur van het Europese rechtssysteem. Dat deze benaderingswijze in enkele lidstaten wordt toegepast is te verklaren door de rechtsgeschiedenis van deze lidstaten en de specifieke kenmerken van hun rechtsstelsels. De benaderingswijze van een of enkele lidstaten is echter vrij moeilijk over te brengen op het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen zonder dat het goedkeuren van zijn uitspraken mogelijk door deze wijziging wordt bemoeilijkt.

Sjöstedt
Eerder deze avond hadden wij het naar aanleiding van vraag 3 over een concrete zaak die bij het Hof van Justitie aanhangig is gemaakt, namelijk de zogenaamde journalistenkwestie. Wat mij verwonderde, was dat zelfs het betoog van de Raad - de Raad was in dit geval immers de beklaagde - een geheim document was.
Eigenlijk is het naar mijn mening onaanvaardbaar dat het standpunt van een instelling in een politieke zaak geheim gehouden wordt als dat niet door specifieke redenen gerechtvaardigd is. Ik vraag mij af of de Raad van oordeel is dat de grotere openheid die de EU nu hopelijk zal hanteren, ook geldt voor de pleidooien van de Raad bij het Hof.
Tot slot merk ik op dat het bijzonder leuk is om ook een minister van de Finse linkse alliantie in ons midden te hebben.

De Voorzitter
Mijnheer Sjöstedt, ik kom er net achter dat ik het Reglement heb geschonden omdat u al een aanvullende vraag had gesteld, en bij vragen aan de Raad mag er maar één worden gesteld. Dit mea culpa laat zien dat er fouten worden gemaakt met het Reglement. Maar het was een zeer terechte vraag, en de Raad mag daarom antwoord geven. Ik geef het woord aan mevrouw Siimes.

Siimes
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat de Raad al antwoord heeft gegeven op de vraag over de genoemde journalistenkwestie en ik wil de aandacht vestigen op het feit dat in de betreffende zaak de Raad zijn eigen standpunt over de openbaarheid van documenten zo heeft gewijzigd dat uiteindelijk slechts over één document geen informatie werd verschaft. In dit opzicht heeft de Raad natuurlijk zelf - als ik het mooi zeg - zijn procedure gewijzigd in de richting van de transparantie waarvan hier sprake was. Wat de oorspronkelijke vraag betreft wil ik zeggen dat de besluiten van het Hof van Justitie en de hierbij betrokken documenten natuurlijk een iets andere zaak zijn dan de besluiten van een wetgevend orgaan. In dit opzicht verschillen natuurlijk ook de openbaarheidscriteria voor degenen van wie de afwijkende meningen zichtbaar zijn en degenen bij wie dat niet het geval is - bij de rechters dus.

De Voorzitter
Dank u wel voor uw antwoorden, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad.
Aangezien de tijd voor het vragenuur voor vragen aan de Raad is verstreken, zullen de vragen 13 tot en met 32 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur voor vragen aan de Raad is gesloten.
Ik geef het woord aan mevrouw Kauppi voor een motie van orde.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, ik ben geheel tevreden met het antwoord van de Raad, maar voordat dit deel van de vergadering wordt beëindigd, wil ik aan het Bureau vragen wanneer het de bedoeling is te besluiten wanneer het debat wordt gevoerd over het mededingingsbeleid en het staatssteunbeleid op grond van het verslag-von Wogau, dat eigenlijk al vanmorgen plaats had moeten vinden, maar dat vandaag enkele uren is opgeschoven. Nu wordt gezegd dat het misschien zelfs naar januari verplaatst wordt. Ik wil weten hoe laat ik hier weg kan gaan als ik mijn mening in dit debat nog wil geven.

De Voorzitter
Ik dacht al dat ik de Heilige Geest om raad zou moeten vragen, maar gelukkig hebben onze medewerkers me net verteld dat het debat vanavond plaats zal vinden. Dat wist ik nog niet, maar omdat ik volledig op onze ambtelijke medewerkers vertrouw, kan ik u zeggen dat u vanavond kunt blijven omdat u dit punt naar alle waarschijnlijkheid zult kunnen bespreken.
(De vergadering wordt om 19.10 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Steunmaatregelen van de lidstaten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0069/1999 van de heer von Wogau, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het Witboek van de Commissie betreffende de modernisering van de regels inzake de toepassing van de artikelen 85 en 86 van het EG-Verdrag (COM(1999) 101 ­ C5­0105/1999 ­ 1999/2108(COS));
A5­0078/1999 van de heer Rapkay, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het XXVIIIste verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid (1998) (SEC(1999) 743 ­ C5­0121/1999 ­ 1999/2124(COS));
A5­0087/1999 van de heer Jonckheer, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het zevende overzicht van de steunmaatregelen van de lidstaten voor de nijverheid en andere sectoren in de Europese Unie (COM(1999) 148 ­ C5­0107/1999 ­ 1999/2110(COS));
A5­0073/1999 van de heer Langen, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het verslag van de Commissie over de toepassing in 1998 van haar beschikking nr. 2496/96/EGKS van 18 december 1996 houdende communautaire regels voor steun aan de ijzer- en staalindustrie (Staalsteuncode) (COM(1999) 094 ­ C5­0104/1999 ­ 1999/2107(COS)).
Ik heb overeenkomstig artikel 146, lid 1, van het Reglement een verzoek van de PPE/DE-Fractie ontvangen om dit debat uit te stellen.
Ik geef het woord aan de heer Karas om de redenen van dit verzoek uiteen te zetten.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil slechts kort uitleggen waarom wij dit verzoek hebben ingediend. Zoals u weet zijn wij vandaag regelmatig in het nauw gekomen met onze tijd en onze agenda. Dat geldt trouwens niet alleen voor de dag van vandaag. Hetzelfde hebben wij meegemaakt tijdens de voorbereidende besprekingen van deze vier verslagen. Iedereen die aanwezig was bij de behandeling van de verslagen van de heren von Wogau, Rapkay, Jonckheer en Langen weet hoe belangrijk het mededingingsbeleid en de interne markt zijn voor de toekomstige economische ontwikkeling, de groei en de werkgelegenheid in Europa. Het werk van de Europese Unie en haar relatie tot de lidstaten, de bedrijven en de werkende bevolking zullen zeer belangrijk zijn voor de toekomst en daarom zijn wij van mening dat deze vier verslagen op een prominenter tijdstip een uitvoerige behandeling en toelichting in de plenaire vergadering verdienen, ten overstaan van de publieke opinie.
Met deze vier verslagen wordt niet iets afgesloten. Integendeel, met deze vier verslagen wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan het toekomstig debat over de economische ontwikkeling. Daar wij in tijdnood zijn gekomen en deze vier verslagen over het mededingingsbeleid toch wel erg belangrijk zijn, stel ik voor deze in de eerste vergaderperiode volgend jaar januari te behandelen, als het enigszins kan op dinsdag. Namens alle rapporteurs verzoek ik u hiermee in te stemmen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Karas.
Ik wil u nu vragen over dit verzoek van de PPE/DE-Fractie te stemmen.
(Het Parlement stemt in met het verzoek)

Betalingsachterstand bij handelstransacties
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0099/1999) namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties (8790/1999 - C5-0125/1999 - 1998/0099(COD)). (Rapporteur: de heer Murphy)

Murphy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil deze aanbeveling voor de tweede lezing aan de Vergadering aanbevelen. Met deze aanbeveling willen wij in het bijzonder voor onze kleine en middelgrote ondernemingen een beter handelsklimaat scheppen en zodoende welvaart en banen creëren in de Europese Unie.
Het klinkt misschien paradoxaal, maar ik hoop dat dit verslag niet gebruikt wordt. Ik zou eigenlijk liever zien dat het snel overbodig wordt. Een soortgelijke richtlijn moet voor een ander economisch klimaat zorgen waarin facturen tijdig in plaats van laattijdig betaald worden. Wij beogen in deze Europese Unie en in onze interne markt een cultuur van tijdige in plaats van laattijdige betalingen.
Vóór ik op de inhoud van deze aanbeveling voor de tweede lezing inga, wil ik een aantal mensen danken. Om te beginnen dank ik de diensten van het Parlement omdat zij zo snel aan dit verslag gewerkt hebben. Ik dank de Commissie voor al haar steun, alsmede het Finse voorzitterschap, dat in de loop van dit proces op hoffelijke wijze een aantal zorgvuldige adviezen gegeven heeft. Ik dank ook de collega's van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, met wie ik nauw samengewerkt heb, en ik stel vast dat een groot aantal van hen hier vanavond aanwezig is. Ik wil in het bijzonder de UEAPME danken, die de stem van het midden- en kleinbedrijf in de Europese Unie vertolkt en haar volledige steun aan dit voorstel gegeven heeft.
Tenslotte moet ik ook een "spook" in dit Parlement danken: mijn vroegere collega en vriend Lyndon Harrison, die nu Lord Harrison of Chester is en rapporteur voor de eerste lezing was. Lyndon Harrison zei als rapporteur op 16 september 1998 in deze Vergadering: "het wordt tijd deze oplichterspraktijken uit te bannen en KMO' s het vertrouwen te geven dat zij onbevreesd met de interne Europese markt in zee kunnen gaan in de wetenschap dat zij volledig en zonder extra moeite op tijd voor hun goederen en diensten betaald zullen worden". Ik kan het hier alleen maar mee eens zijn.
Ik moet zeggen dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad teleurstellend was voor ons als Parlement, zeker wanneer we bedenken dat we hetzelfde doel hebben. Aangezien wij hetzelfde doel voor ogen hebben en aan beide zijden de nodige bereidheid aanwezig is, ben ik er evenwel van overtuigd dat uiteindelijk echt een doeltreffende richtlijn zal worden goedgekeurd.
Wij dienen er echter op te wijzen dat er heel wat meningsverschillen bestaan. Zo verschillen wij van mening over de wettelijk vereiste rente die bij betalingsachterstand moet worden aangerekend, over de vraag vanaf wanneer rente mag worden aangerekend als contractueel geen betalingstermijn is vastgelegd, over eigendomsvoorbehoud bij betalingsachterstand, over de rol van de overheidssector en de behandeling van overheidsaankopen en over eisen voor schadevergoeding bij betalingsachterstand. Al deze kwesties liggen heel gevoelig en kunnen voor problemen tussen het Parlement en de Raad zorgen. Mijns inziens zijn deze eisen evenwel van essentieel belang voor ons doel, zijn ze in het algemeen nuttig en terecht, en kunnen ze een beter handelsklimaat helpen creëren voor het midden- en kleinbedrijf naarmate het zich ontwikkelt en zich optimaal kan ontplooien in het kader van de interne markt.
Mijnheer de Voorzitter, vlak na mijn verkiezing tot lid van dit Parlement had ik het genoegen vertegenwoordigers van de kamer van koophandel en nijverheid van Dudley, mijn toenmalig kiesdistrict, in deze Vergadering uit te nodigen. Zij woonden een hoorzitting over betalingsachterstand in dit Parlement bij en gaven een aantal uitstekende en deskundige adviezen, en erkenden dat betalingsachterstand een probleem was in de interne markt. De problemen zijn eigenlijk nog verergerd, en wij behandelen hier vanavond dan ook een voorstel voor een richtlijn. Deze richtlijn is heel belangrijk omdat ze ons zal helpen om iets te doen aan dit handelsklimaat en om voor een andere cultuur te zorgen, waarin tijdige in plaats van laattijdige betaling de norm wordt in de interne markt in plaats van omgekeerd, zoals nu het geval is.
Het midden- en kleinbedrijf van de Europese Unie kijkt nauwlettend toe hoe wij op dit voorstel en het gemeenschappelijk standpunt reageren. Het verwacht een duidelijk standpunt van dit Parlement en het rekent erop dat het Parlement zich morgen massaal achter het standpunt schaart dat de industriecommissie maandag jongstleden unaniem goedkeurde. Mijnheer de Voorzitter, met deze beginopmerkingen wil ik u ons standpunt aanbevelen.

Folias
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, miljoenen kleine en middelgrote bedrijven volgen onze werkzaamheden met aandacht. Miljoenen en miljoenen werknemers in de Europese Unie kijken met bezorgdheid uit naar de uitkomst van dit debat. Het gaat hierbij om een heel serieus vraagstuk. Allereerst wil ook ik de rapporteur, de heer Murphy, van harte bedanken voor zijn samenwerkingsgezindheid en de commissie industrie gelukwensen met haar eenparige steun aan onze gemeenschappelijke inspanningen. Wij moeten allen, Parlement, Commissie en Raad, de verantwoordelijkheid op ons nemen. Wij moeten beseffen dat een op de vier KMO's failliet gaat ten gevolge van achterstallige betalingen. Wij moeten beseffen dat 450.000 mensen hun baan daardoor verloren hebben, alhoewel in deze tijd de hoofdzorg van de Europese Unie juist de bestrijding van werkloosheid is. Wij moeten beseffen dat de achterstallige betalingen elke burger van de Europese Unie 65 euro kosten. Wij moeten beseffen dat het onze plicht is de samenleving en het bedrijfsleven in de Europese Unie een gezonde ontwikkelingsgrondslag te geven. Wij moeten eveneens beseffen dat door oneerlijke praktijken toe te staan en bedrijven - of de overheid, want een slechtere betaler dan de overheid bestaat er niet in de Europese Unie - de kans te geven op gratis financiering, wij duizenden bedrijven ter dood veroordelen, hen als het ware castreren of dwingen hun activiteiten te stoppen.
Het is nu onze taak te zorgen voor herstel van gezonde concurrentieomstandigheden. Wij gaan niemand de hand boven het hoofd houden. Veeleer is het onze bedoeling een kader in het leven te roepen met gezonde praktijken. Wij willen gezonde concurrentieregels, opdat een ieder op eigen kracht, met zijn eigen capaciteiten en met betere vooruitzichten de toekomst het hoofd kan bieden. Bovendien moeten wij beseffen dat als wij dit verslag niet aannemen, nog eens duizenden banen op de helling komen te staan. Ik heb vandaag een telefoontje gekregen van een instantie die duizenden MKB's vertegenwoordigt. De persoon die ik aan de lijn had wilde namens de Europese ondernemers het Europees Parlement van harte gelukwensen. Dit verslag is precies hetgeen men van ons verwacht. Wij willen dit hard maken. Daarom doe ik een beroep op het Europees Parlement - waarvan wij tot onze grote eer deel mogen uitmaken - en vraag allen morgen tijdens de stemming dit verslag met grote meerderheid aan te nemen. Ook doe ik een beroep op de Commissie en verzoek haar de daadwerkelijke dimensie van dit verslag voor ogen te houden. Tot slot richt ik mij tot de Raad. De Raad moet wel beseffen dat wij niet enerzijds overal eerbiediging van het recht kunnen prediken, en alsmaar kunnen zeggen dat het vraagstuk van de werkgelegenheid ons na aan het hart ligt en dat het MKB de ruggraat is van de economie, als wij anderzijds weigeren deze standpunten van het Europees Parlement over te nemen.

Cacciari
Mijnheer de Voorzitter, het huidige globaliseringsproces van onze economie, waar de voltooiing van de interne markt een onderdeel van is, bestaat uit regionale entiteiten en energiecentra die, als het hun lukt in een netwerk te komen, internationaal worden. Opdat dit proces zich ten volle kan ontplooien, moeten er duidelijke, eenvoudige en efficiënte regels aan te pas komen, regels die ons MKB tot nu toe heeft moeten ontberen in een sleutelsector als die van de handelstransacties.
Het standpunt van de Raad, dat in tweede lezing is gepresenteerd, is in dit opzicht nog zwak. Met name worden in dit standpunt het MKB en de ambachtelijke bedrijfjes niet afgeschermd tegen ondoelmatig handelen van het overheidsapparaat en de buitensporige macht van de grote ondernemingen. De amendementen die het Parlement heeft ingediend dienen ertoe deze ernstige leemte op te vullen. De doelstelling van de amendementen is hooggegrepen: wij willen een wetgeving in het leven roepen die in ieder geval geen onnodige bureaucratische rompslomp in het leven roept en tegelijkertijd de vitale productiecentra van de Unie in de gelegenheid stelt optimaal te opereren op de interne markt, waarbij ook hun gang naar de wereldmarkt vergemakkelijkt wordt.
De belangrijkste vernieuwingen die wij willen invoeren luiden als volgt: terdege rekening houden met de gevolgen die betalingsachterstanden op bederfelijke voedingsmiddelen hebben; erkenning van het recht om ook vergoeding te vragen voor de kosten die zijn gemaakt om krediet terug te vorderen; de clausule van eigendomsvoorbehoud ten gunste van de verkoper; de verzekering dat een executoriale titel doorgaans verkregen kan worden binnen een periode van zestig dagen na de datum waarop de schuldeiser beroep heeft aangetekend; tenslotte, meer transparantie in de relatie tussen de aanbestedende instanties en de hoofdaannemer, evenals in de relatie tussen hoofd- en onderaannemer. Al deze amendementen kunnen het begin vormen van een ware culturele omslag in de relatie die momenteel bestaat tussen schuldenaar en schuldeiser.
Mijn laatste overweging is strikt politiek van aard. In deze dagen heeft men de mond vol van functie en toekomst van de communautaire instellingen. Ik wil erop wijzen dat de geloofwaardigheid van een instelling als het Parlement of de Raad nauw verband houdt met zijn vermogen de problemen die het dagelijks leven van de burger hinderen, op te lossen of daar in ieder geval goed op in te spelen.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Murphy, en de commissie gelukwensen en feliciteren met het werk dat zij geleverd hebben. Dit is een heel belangrijke kwestie, ook al zijn vanavond weinig leden aanwezig. Wij kunnen niet genoeg herhalen dat kleine ondernemingen over weinig reserves beschikken en dus meer problemen ondervinden dan grote ondernemingen om crises in de cash flow te overwinnen. Zij moeten vaak wachten op geld dat zij zelf tegoed hebben vóór zij hun leveranciers kunnen betalen. Als facturen niet tijdig betaald worden, heeft dat een sneeuwbaleffect. Zij zijn soms van een grote klant afhankelijk. Als deze klant te laat betaalt of failliet gaat, kan het werk van een hele maand verloren gaan en kunnen de gevolgen rampzalig zijn. Erger nog is dat vaak geen echte vergoeding betaald wordt. Hoewel bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk bij wet bepaald is dat bij betalingsachterstand interest aangerekend mag worden, is het bijna onmogelijk om dit af te dwingen en heeft het weinig zin om zich tot het gerecht te richten om kleine schulden te innen. Wij moeten over een soort mechanisme beschikken om dit afdwingbaar te maken. Bovendien zijn de verschillende betalingstermijnen in de Europese Unie - in sommige landen bedraagt de termijn 30 dagen, in andere landen 90 dagen - een probleem. Het compromis van 60 kalenderdagen lijkt mij een zinvolle regeling.
Het is fantastisch dat de Commissie hier haar schouders onder zet en de betalingen bij handelstransacties wil versnellen, maar de Commissie gaat zelf zeker niet vrijuit. In het verslag van de ombudsman worden tal van voorbeelden van betalingsachterstand van de Commissie ten aanzien van haar leveranciers gegeven. Deze kwestie werd behandeld in de mededeling van commissaris Liikanen en in een mededeling inzake termijnen. Ik ben blij dat de Commissie haar eigen procedures tracht te verbeteren en iets tracht te doen aan de betalingsachterstand. Ik wil dat zij orde op zaken stelt in eigen huis. Ik kreeg onlangs een brief van een befaamd professor, die erop wees dat mensen die verslagen opstellen vaak maanden op hun onkostenvergoedingen moeten wachten. Dat is onaanvaardbaar. Wij moeten ervoor zorgen dat de Commissie zelf op tijd betaalt, zoals zij dat van anderen verlangt.

Thyssen
Voorzitter, geachte collega's, toen het gemeenschappelijk standpunt hier arriveerde, voelde ik mij als voormalig schaduwrapporteur voor mijn fractie een beetje verlaten door de rapporteur van de eerste lezing die dit Huis verlaten had. Toen dan ook nog bleek dat het dossier van de commissie economische zaken naar de industriecommissie was verhuisd, toen voelde ik me pas echt verweesd. Maar de coördinator en de nieuwe schaduwrapporteur van de EVP hebben mij voor eventjes in de industriecommissie geadopteerd wat veel goedmaakte en waarvoor ik mijn dank wil uiten aan hen beiden.
Overigens ook een woord van dank aan de rapporteur, collega Murphy, die zich uitstekend van zijn taak heeft gekweten.
Voorzitter, het gemeenschappelijk standpunt is beter dan het oorspronkelijk voorstel. De industriecommissie heeft echter nog enkele amendementen aangebracht en ik hoop dat de conciliatie hierover met enige snelheid kan gebeuren want de KMO's snakken naar de inwerkingtreding van deze richtlijn, maar kwaliteit moet toch voorrang krijgen op snelheid. Het verslag krijgt mijn volledige goedkeuring. Alleen op het punt van de wisselbrief, amendement 18, stel ik me nog vragen. Ik weet dat de wisselbrief in een van onze lidstaten gebruikt wordt als middel om buitensporige betalingen tegen te gaan. Maar toch vind ik de wisselbrief een te streng instrument. De wisselbrief is een onvoorwaardelijke opdracht om op een bepaalde dag een bepaalde som te betalen en zelfs als er ernstige redenen zijn om de schuldvordering te betwisten, kan men deze als wisselschuldenaar niet inroepen. Als hij bovendien nog moet gewaarborgd worden, geaccepteerd worden door een bank dan wordt het ook nog een dure zaak. Persoonlijk ben ik van mening dat we ons beter kunnen beperken tot de rechterlijke toetsing wegens onbillijke termijnen. Ik had graag de mening van de commissaris over dit amendement 18 gehad.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik u danken. Enkele parlementsleden zijn goed vertrouwd met deze kwestie. Het voorstel van de Commissie voor een richtlijn inzake betalingsachterstand bevat een reeks maatregelen ter bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties in de Europese Gemeenschap. De richtlijn geldt voor betalingsachterstand tussen alle ondernemingen en dus ook voor de overheid. Zij biedt een wettelijk kader om laattijdige betalers af te schrikken en te vermijden dat zij te laat betalen of hun handelspartners buitensporige betalingstermijnen opleggen. Bovendien worden de procedures om schulden in te vorderen sneller en doeltreffender.
In het gemeenschappelijk standpunt dat de Raad in juli jongstleden heeft vastgesteld, worden de zes operationele artikels van ons voorstel tot twee teruggebracht. Ik ben mij ervan bewust dat het voor de lidstaten niet gemakkelijk is om het eens te worden over wijzigingen in hun wetgeving. De Commissie heeft evenwel te kennen gegeven dat zij een ambitieuzer aanpak van betalingsachterstand wenst. Ik verheug mij dan ook over de belangstelling van het Parlement voor ons voorstel, en ik feliciteer de rapporteur, de heer Murphy, en de coördinators van de overige fracties met hun uitstekende werk.
Dan wil ik het vervolgens over de ingediende amendementen hebben. Ik juich de meeste van deze amendementen toe, aangezien ze vele van de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie overnemen en een aantal tekortkomingen in het gemeenschappelijk standpunt trachten weg te werken. De Commissie kan in dit verband de amendementen 1, 3, 4, 5, 7 tot 17, 19, 21, 22, 24 en 26 aanvaarden. Daarnaast zijn er een aantal amendementen waar de Commissie het grotendeels met de inhoud eens is, maar een andere formulering verkiest: dat is het geval voor de amendementen 6, 20 en 25. Wij willen met name het aantal verslagen dat de Commissie overeenkomstig het amendement 25 moet voorleggen, verminderen. Zoals de heer MacCormick al zei, kunnen we die tijd beter gebruiken om facturen sneller te betalen.
Tenslotte zijn er enkele amendementen die de Commissie niet kan aanvaarden om specifieke redenen: de amendementen 2, 18 en 23. Mevrouw Thyssen had het zopas over het amendement 18. Ons inziens maakt amendement 18 betreffende de verplichting van de schuldenaar om bij lange, contractueel vastgelegde betalingstermijnen een wisselbrief te verstrekken, geen kans om door de Raad aanvaard te worden. Blijkbaar is dit amendement ingegeven door de wetgeving van een lidstaat, hoewel de voorgestelde bepaling tot op heden niet goed werkt in die lidstaat. Bijgevolg hebben 15 lidstaten zich tegen dit voorstel gekant.
Wij zouden artikel 4 betreffende de duur van invorderingsprocedures liever niet wijzigen. Het debat hierover verliep erg moeilijk in de Raad. Ons inziens zijn de resultaten bevredigend. Als wij de duur van 90 naar 60 dagen zouden terugbrengen, zoals in amendement 23 wordt voorgesteld, zou de Raad naar het oorspronkelijke voorstel van de Commissie terugkeren en zou geen rekening gehouden worden met de tijd die de schuldenaar nodig heeft voor zijn verdediging. In de meeste landen zou de termijn hierdoor met zo'n 30 dagen verlengd worden en zou het resultaat ongeveer hetzelfde zijn als nu.
Kort samengevat verwacht de Commissie dus dat dit voorstel de ondernemingen, in het bijzonder de kleine en middelgrote ondernemingen, aanzienlijke voordelen zal opleveren. Dankzij de vermindering van de betalingsachterstand zal de cash flow van de ondernemingen verbeteren. Bovendien zullen ook de door betalingsachterstand veroorzaakte financieringskosten en de hoge administratieve kosten om schulden in te vorderen afnemen.
Ik hoop dat wij begin volgend jaar meer in het algemeen op het ondernemingsbeleid kunnen terugkomen. Wij hebben een nieuw klimaat voor het bedrijfsbeleid in Europa nodig, alsmede een kader waarin de oprichting van kleine en middelgrote ondernemingen gemakkelijker en goedkoper wordt en wordt aangemoedigd. Dat is de enige mogelijkheid voor Europa om te verzekeren dat onze werkloosheid, die te hoog ligt, afneemt. Wij hebben behoefte aan een gezond en groeiend MKB. Ik hoop dat dit voorstel een onderdeel van deze nieuwe aanpak is.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.

Identificatie- en registratieregeling en etikettering van rundvlees en rundvleesproducten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0101/1999) van de heer Papayannakis, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van Verordening (EG) nr. 820/97 van de Raad tot vaststelling van een identificatie- en registratieregeling voor runderen en inzake de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten (COM(1999) 487 - C5-0241/1999 - 1999/0205(COD)).
Ik geef het woord aan de heer Goodwill voor een motie van orde.

Goodwill
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een motie van orde doen. Hoewel de vertegenwoordiger van de Raad hier vanavond niet aanwezig is, wil ik toch vragen of de Commissie of een vertegenwoordiger van het secretariaat van het Parlement op de hoogte is van de verslagen van een aantal persagentschappen die ik gezien heb. Volgens deze berichten heeft de Raad gisteren al beslist de vrijwillige regeling met 12 maand te verlengen, zodat de medebeslissingsprocedure omzeild wordt en dit debat en de stemming van morgen zinloos zijn.

De Voorzitter
Ik geef het woord aan de heer Graefe zu Baringdorf voor een motie van orde.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, ik had over hetzelfde vraagstuk het woord gevraagd. Ik ben het er absoluut niet mee eens dat het debat van vandaag en de stemming van morgen overbodig zijn geworden, integendeel! Namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling wil ik echter wel graag vernemen - en aangezien de Raad afwezig is, hoop ik dat commissaris Byrne mij voor het begin van het debat opheldering kan geven - hoe wij deze berichten en de voor ons liggende conclusies van de Raad moeten opvatten. Klaarblijkelijk heeft de Raad besloten niet in te stemmen met deze vereenvoudigde procedure - met dus aanneming van dit uitstel via medebeslissing - als wij de ontwerpverordening van de Commissie amenderen. In dat geval zou de Raad een ander, op de oude verordening 820 gebaseerd voorstel aannemen, waarin onder artikel 19 een toepassingsbepaling voorkomt op grond waarvan uitstel met een jaar mogelijk is. De Raad zou hebben besloten dat als de Commissie een dergelijk formeel voorstel doet, hij daarmee in zal stemmen.
Blijkbaar eet de Commissie hier van twee walletjes en daarom zou het ons ten zeerste interesseren, mijnheer Byrne, van u te vernemen of de Commissie, op het moment waarop wij midden in de medebeslissingsprocedure zitten, van plan is met een dergelijke tweesporige aanpak de medebeslissing te omzeilen. Daar loopt de mededeling aan de Raad in verband met een andere procedure immers op uit.
Ik wil graag van u vernemen of u dat gedrag van de Raad goedkeurt. Dat houdt namelijk in dat in medebeslissing alleen een vereenvoudigde procedure kan worden gevolgd als het Parlement van zijn recht op amendering van het Commissievoorstel aan de Raad afziet. Als wij namelijk wel gebruik maken van dat recht zullen wij achteraf moeten vaststellen dat wij uit de medebeslissingsprocedure zijn gewipt. Deze vraag wilden wij graag, mijnheer de commissaris, voor het debat opgehelderd zien. Het spijt mij dat ik mij door de afwezigheid van de Raad gedwongen zie mij tot u te wenden, maar wij wilden graag dat dit voor het debat en voor de stemming morgen werd opgehelderd. Ik herhaal, voor mij zijn het debat vanavond en de stemming morgen dringend noodzakelijk. Wat dat betreft ben ik het dus niet met de vorige spreker eens. Dit moet echter wel, zoals hij ook zei, worden opgehelderd.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet zeker wat op dit moment van mij verlangd wordt. Als u en de geachte afgevaardigden dat wensen, kan ik het hebben over de kwesties waarvoor ik hier aanwezig ben, of wil ik zo goed mogelijk trachten te antwoorden op de vragen die de twee vorige sprekers mij gesteld hebben over de kwesties die gisteren in de Raad behandeld werden. Zoals de heer Graefe zu Baringdorf heel terecht zegt, ben ik hier niet om namens de Raad te antwoorden, maar ik wil het Parlement graag zoveel mogelijk helpen.
Ik heb hier de tekst met de conclusies die het voorzitterschap gisteren voorstelde. Vóór ik het document voorlees, wil ik er wel op wijzen dat dit eigenlijk een politieke krachtlijn is die de Raad gisteren heeft goedgekeurd. De Raad erkent dat deze kwestie vandaag in het Parlement besproken wordt. Hij stelt alle beslissingen terzake dan ook uit tot na de behandeling door het Parlement. De kwestie zal vóór het einde van het jaar in een van de Raden behandeld worden en hierbij zal rekening gehouden worden met het besluit dat het Parlement vandaag neemt. Als ik het Parlement hiermee van dienst kan zijn, wil ik dit document graag voorlezen, ook al bevat het veeleer een politieke krachtlijn dan een conclusie of een besluit van de Raad van gisteren.
Na de bespreking van het Commissievoorstel om de invoering van een regeling voor verplichte etikettering van rundvlees met één jaar uit te stellen (van 1 januari 2000 tot 31 december 2000) en om voor deze periode de regeling voor facultatieve etikettering waarin verordening (EG) nr. 820/97 voorziet te verlengen, nam de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen de volgende conclusies aan:
(1) De Raad heeft overeenstemming bereikt over de volgende gemeenschappelijke beleidslijn: het Commissievoorstel is aanvaardbaar, met als enige wijziging dat naast artikel 152, lid 4, onder b), ook artikel 37 als rechtsgrondslag wordt genoemd;
(2) Indien het door het Europees Parlement tijdens de eerste lezing in het kader van de medebeslissingsprocedure uitgebrachte advies strookt met bovengenoemde gemeenschappelijke beleidslijn, aanvaardt de Raad deze uitkomst en zal hij de voorgestelde tekst in de aldus gewijzigde vorm aannemen;
(3) In het andere geval kan de wetgevingstekst niet vóór 31 december 1999 worden aangenomen;
(4) De Raad neemt er nota van dat de Commissie voornemens is in dat geval een voorstel in te dienen waarmee hetzelfde wordt beoogd, maar dat gebaseerd is op artikel 19, lid 1, van verordening (EG) nr. 820/97;
(5) De Raad heeft zich gebogen over een daartoe door de Commissiediensten opgesteld werkdocument en vastgesteld dat een grote meerderheid zich inhoudelijk met de tekst kan verenigen;
(6) Mocht de Commissie een officieel voorstel voor een verordening van de Raad indienen dat overeenstemt met de tekst van het werkdocument dat de steun van de Raad heeft gekregen, dan zal de Raad die voorgestelde verordening vóór 31 december 1999 aannemen;
(7) De Raad zal al het mogelijke doen om zo spoedig mogelijk, in samenwerking met het Europees Parlement, een besluit over de etiketteringsregel te nemen.
Dit zijn de grote lijnen die de Landbouwraad gisteren heeft goedgekeurd. Uit eerbied voor het debat dat vandaag in het Europees Parlement wordt gehouden, heeft de Raad geen beslissing genomen; de beslissing ligt morgen dan ook bij het Parlement.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, nu commissaris Byrne die tekst heeft voorgelezen - die ook ik hier voor mij heb liggen - heeft dit debat inderdaad niet veel zin meer. Mijnheer Byrne, het is niet waar dat de Raad geen besluit heeft genomen. De Raad heeft wel degelijk een besluit genomen, namelijk uitstel met een jaar. Dat zegt hij zelf. De Raad heeft dit besluit genomen omdat het wist dat de Commissie - u dus - hem een andere oplossing aan de hand zou doen, een oplossing die wij niet kennen. U kent die oplossing en de Raad weet dat u hem die oplossing zult voorleggen. Het zal trouwens niet eens zo'n slechte oplossing zijn en de Raad zal deze dan voor 31 december zonder medebeslissing kunnen aannemen. Ook dat is een besluit van de Raad en dus houdt u ons voor de gek.
Desalniettemin moet ik nu, waarde collega's, mijn verslag inleiden. In 1997 hebben wij verordening 820 goedgekeurd. Daarin was sprake van identificatie en registratie van runderen. Wij zaten toen midden in de gekkekoeiencrisis. Deze verordening trad in werking op 1 juli 1997 en behelsde voorschriften voor de etikettering van vlees en vleesproducten. Etikettering is nog vrijwillig tot 31 december 1999 en zou vanaf 1 januari 2000 verplicht moeten worden. Voor de duidelijkheid wil ik hierbij aantekenen dat het vrijwillige systeem van een bepaalde lidstaat niet automatisch wordt vervangen door het algemene, verplichte stelsel voor heel de Unie. Voor de overgang van het vrijwillige naar het verplichte stelsel moeten algemene uitvoeringsbepalingen worden uitgevaardigd. Dat was de taak van de Commissie en deze bepalingen hadden voor 1 januari 2000 moeten zijn aangenomen. Tot op heden is echter niets aangenomen. Dus hebben wij vanaf 1 januari 2000 een soort juridisch vacuüm, een chaotische situatie en een hoop verwarring op de markt. Hoe heeft het zover kunnen komen? De lidstaten hebben de verslagen die zij voor de Commissie moesten maken, te laat ingestuurd en de Commissie heeft haar werk niet gedaan. Nu is de Commissie op 15 november bij ons gekomen met het verhaal: "Wij hebben deze zaak niet kunnen afronden en willen graag uitstel". Maar, voegt zij er aan toe, daarvoor is wel een nieuwe rechtsgrondslag van toepassing, namelijk artikel 152 van het Verdrag. Zo hoort het trouwens ook na het Verdrag van Amsterdam.
Deze ontwikkeling brengt het Parlement in een heel moeilijk parket. Of wij aanvaarden wat de Commissie ons zegt en stemmen in met uitstel van een jaar, en dan gaan wij daarna via de medebeslissing een besluit nemen over de uitvoeringsbepalingen, of wij gaan dit voorstel amenderen en dan gaat de Raad ons zeggen dat hij deze amendementen niet overneemt. Dat heeft de Raad nu al aangekondigd. Als deze amendementen niet worden overgenomen, hebben wij dus opnieuw problemen. Goed, wat hebben wij nu in de milieucommissie gedaan? Wij hebben natuurlijk kritiek gespuid en volgens mij moeten wij de Raad en de Commissie ongenadig de waarheid zeggen. Wij gaan niet akkoord met uitstel van een jaar. Voor ons kan hoogstens met acht maanden worden uitgesteld. Dat betekent dat er amendementen moeten komen van de milieucommissie. Eerlijk gezegd, als puntje bij paaltje komt, zijn wij het niet oneens met omzeiling van de medebeslissing. Wij willen evenmin tijd verliezen en deze regeling zo snel mogelijk verplicht laten worden. Wij hebben echter gezien wat de Raad doet. De Raad gaat er bij voorbaat van uit dat dit alles onmogelijk is. De Raad zegt nu al dat hij op uitstel met een jaar afstevent en wacht gewoon het voorstel af dat de Commissie kant en klaar op zak heeft. Daarmee zijn dan de toepassingsproblemen de wereld uit.
Mijnheer de Voorzitter, wij zitten behoorlijk klem. Geen enkele van de voorgestelde procedures biedt ons enige garantie voor een versnelde verplichte toepassing van de etikettering. Ik neem aan dat de Raad binnenkort een buitengewone vergadering zal beleggen - waarschijnlijk nog voor Kerstmis - en iets zal ondernemen om een juridisch vacuüm, chaos en onduidelijkheid te voorkomen. De medebeslissing wordt echter aan de dijk gezet en misschien gaan wij daarbij zelf niet helemaal vrijuit. Daarom is er echt geen wilde fantasie nodig om te voorspellen dat wij misschien zelfs naar het Hof van Justitie zullen stappen. Het gaat hierbij immers om duidelijke overtredingen van de wetgeving.
Persoonlijk ben ik van mening dat wij geen enkele garantie hebben voor versnelling in deze zaak. Ik wil echter een lans breken voor de oplossing van de milieucommissie. Ik hoop dat wij, zij het dan met een betwistbare methode, kunnen zorgen voor een snelle toepassing van de verplichte etikettering. Vandaag nog hebben wij gezien hoe belangrijk deze is voor de oplossing van de conflicten tussen de lidstaten, en hoe belangrijk deze is voor de consumentenbescherming die ons natuurlijk het meest aan het hart ligt. Als wij echter moeten vaststellen dat zelfs met deze twijfelachtige methode een snelle oplossing niet mogelijk is, zullen wij wel naar het Hof moeten gaan, mits natuurlijk de meerderheid in dit Parlement de politieke moed en vastberadenheid heeft om daaraan mee te doen.

Kindermann
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, reeds in februari 1997 hebben wij ons hier in de plenaire vergadering beziggehouden met de etikettering van rundvlees. Toen hebben wij als Parlement gezegd dat er onmiddellijk een verplicht etiketteringssysteem moest komen. De Raad besloot toen echter het voorlopig bij een facultatieve etikettering te houden en pas vanaf januari 2000 een verplicht stelsel in te voeren. Nu vraagt men ons in te stemmen met een nieuw uitstel van één jaar, omdat er vertraging is opgetreden bij de omzetting van de reeds geldige verordening 820/97. Voor deze vertraging zijn enkel en alleen de lidstaten, respectievelijk de Commissie verantwoordelijk.
De Commissie zegt dat de vertraging te wijten is aan te late ontvangst van de voortgangsverslagen van de lidstaten, op grond waarvan zij de algemene bepalingen voor een verplicht systeem moet uitwerken. Ons inziens zijn de Commissie en de lidstaten niet consequent genoeg geweest in hun pogingen het verplichte etiketteringssysteem voor rundvlees tijdig toe te passen. De Commissie moet zich echter wel de vraag laten welgevallen waarom zij de lidstaten niet eerder op het matje heeft geroepen. De lidstaten waren immers verplicht ervoor te zorgen dat voor 31 december van dit jaar de voorwaarden voor een waterdicht oorsprongsbewijs van runderen waren gegeven en hun elektronische databanken volledig bedrijfsklaar waren.
Verder schermt de Commissie met het argument dat de bij indiening van haar voorstel ontstane vertraging te wijten is aan het feit dat het Hof van Justitie nog geen besluit genomen heeft in de tegen de Raad aangespannen zaak met betrekking tot de rechtsgrondslag van verordening 820/97. Dit argument gaat echter niet op. Ook indien wij reeds een arrest hadden gehad, zou het heel erg moeilijk geweest zijn een medebeslissingsprocedure in deze zaak volledig af te ronden.
Wij kunnen niet zonder meer akkoord gaan met uitstel van nog eens een jaar. Misschien worden wij dan volgend jaar om deze tijd opnieuw gedwongen in te stemmen met uitstel, omdat bepaalde lidstaten hun huiswerk nog niet af hebben. Wij geven de lidstaten nog acht maanden de tijd om hun verzuim goed te maken. Vanaf 1 september 2000 moeten wij echter definitief een verplicht etiketteringssysteem hebben voor al degenen die rundvlees op de markt brengen. Dan heeft ook de Commissie de tijd om met de uitvoeringsbepalingen voor een verplicht systeem op de proppen te komen. Gelijktijdig zullen dan het Europees Parlement en de Raad via een medebeslissingsprocedure een nieuwe versie van verordening 820/97 kunnen afspreken. Deze procedure stelt ons in staat het verplichte systeem eerder in te voeren dan de Commissie in haar voorstel plant en biedt alle betrokkenen voldoende tijd om een duurzame en bevredigende oplossing te vinden.
Tot slot wil ik nogmaals alle collega's van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid hartelijk bedanken voor het feit dat zij rekening hebben gehouden met de door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ingediende amendementen. Mijns inziens is het wel degelijk belangrijk dat het Europees Parlement bij dit cruciale vraagstuk voor de consumenten met één stem spreekt en een duidelijk signaal geeft. Ook dank ik alle medewerkers en het secretariaat voor hun opofferingsgezindheid en hun snelle werk.

Goodwill
Mijnheer de Voorzitter, de laatste decennia van deze eeuw werden gekenmerkt door een reeks voedselcrises. Onze terechte bezorgdheid wordt vaak buitensporig opgeblazen omdat de media hier een vette kluif in zien en de feiten zelden boven een goed verhaal primeren. Misschien hebben wij onvoldoende journalisten met een wetenschappelijke achtergrond die bijvoorbeeld de risico's kunnen inschatten, of misschien zijn, zoals ik vermoed, sensationele koppen op de voorpagina, zodat de krant goed verkoopt, belangrijker dan het verstrekken van informatie aan de consument zodat die oordeelkundig inkopen kan doen.
Etikettering is een belangrijk middel om deze verkeerde informatie te weerleggen. Men kan natuurlijk te ver gaan en te veel technische inlichtingen geven die meer verwarring zaaien dan informatie geven. Ik hoop dat wij, wanneer wij deze en andere richtlijnen in detail bestuderen, oog hebben voor de moeder die met twee of drie lastige kinderen inkopen doet in het grote warenhuis. Zij heeft geen tijd om een gedetailleerd etiket te lezen. Zij moet in een oogopslag en op een eenvoudige en duidelijke manier de herkomst, de productiemethode en andere gegevens kunnen lezen.
Momenteel is de etikettering van voedingsproducten in het beste geval vaag en in het slechtste geval doelbewust misleidend. Zo zouden we bijvoorbeeld kunnen denken dat spek waarop vermeld wordt dat het in Groot-Brittannië verpakt is, in Groot-Brittannië en volgens onze strengste welzijnsnormen geproduceerd is, maar dat is niet zo. Shepherd's pie met de vermelding "Brits product" kan rundvlees uit Botswana, Zimbabwe of eender welk ander land ter wereld bevatten. Dat kan niet. Etiketteringsregels moeten iets aan deze problemen doen.
Dan wil ik het vervolgens hebben over de huidige onaanvaardbare situatie en de verlenging van het vrijwillige etiketteringssysteem voor rundvlees. Hoe zou de Europese Unie reageren als een onderneming in plaats van een land een wetgeving die andere ondernemingen wel naleven, aan haar laars zou lappen? Uiteraard zouden alle wettelijke middelen aangewend worden. Twaalf van de vijftien lidstaten hebben geen vrijwillig etiketteringssysteem voor rundvlees ingevoerd en kunnen in januari dan ook geen verplichte regeling invoeren. De Commissie legt de schuld bij de lidstaten omdat zij de Commissie niet hebben meegedeeld dat zij niets ondernamen, zodat de geëigende democratische procedures op gang gebracht konden worden. De Commissie had evenwel op de hoogte moeten zijn van de situatie en ik ben er zeker van dat de Commissie na enkele telefoontjes volledig op de hoogte geweest zou zijn. Hoewel zowel de landbouw- als de milieucommissie van dit Parlement verzocht werden deze verlenging te bespreken, heeft de Raad beslist geen rekening te houden met dit Parlement en de rechtsgrond voor dit besluit te wijzigen, ook al waren de ingediende amendementen zinvol en redelijk en hadden ze aanvaard kunnen worden in het kader van de medebeslissingsprocedure. Dit is een belediging voor de leden van het Europees Parlement.
Tenslotte is het heel belangrijk dat de consument weet waar het rundvlees dat hij eet, vandaan komt. In het licht van de BSE-crisis moeten we ervoor zorgen dat de consument gemakkelijk het veiligste rundvlees kan herkennen, en dat is natuurlijk Brits rundvlees.
Mag ik commissaris Byrne tevens met aandrang verzoeken om een regeling voor de schadeloosstelling van Britse rundvleesproducenten die het slachtoffer zijn van het onwettig optreden van de Franse regering? De kosten van deze regeling kunnen later op de Fransen verhaald worden, wanneer zij de rechtszaak verliezen, hetgeen overigens als een paal boven water staat. De Britse landbouwers hebben nu steun nodig en hebben niets aan de belofte dat ze later vergoed zullen worden, want dan zullen sommigen al failliet zijn en zal de hulp te laat komen.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben het vandaag voor de tweede maal over de ernstige crisis in de rundvleessector, over de veiligheid van rundvlees en het wettelijk verkeer ervan in de Europese Unie. Wij zijn er allen van overtuigd dat de maatregelen die de Commissie al in 1997 beloofde, nodig zijn. Deze maatregelen zijn in het bijzonder nodig in het licht van de crisis die we momenteel doormaken. De identificatie van rundvleesproducten en de zekerheid dat ze veilig zijn, zijn niet alleen de inzet van het geschil tussen Frankrijk en de Europese Unie, maar ook van de aandacht die de landbouw- en de milieucommissie de afgelopen twee jaar aan voedselveiligheid besteed hebben.
Ik wil de heer Papayannakis feliciteren met het geduld dat hij de jongste weken betoond heeft. Wij maken ons allen zorgen over het kennelijke fait accompli in de verklaring van de Raad. Dit debat vindt in een wetgevend vacuüm plaats als we geen amendementen kunnen indienen. Verordening nr. 820/97 zinkt weg in het moeras van halfnageleefde vrijwillige regelingen en wij hebben niet onmiddellijk uitzicht op de verplichte regeling die, zoals iedereen in dit Parlement wel weet, nodig is. Dat is deels te wijten aan de inertie van de lidstaten, maar ook de Commissie treft schuld. Deze feiten gaan terug tot de periode lang vóór de heer Byrne commissaris werd. Aangezien hij de boel moet opruimen, willen wij evenwel van hem vernemen hoe hij dat denkt te doen.
De amendementen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid beogen hier iets aan te doen en willen dat de verplichte regeling met ten hoogste acht maanden wordt uitgesteld. Met een aantal van onze amendementen verduidelijken en versterken wij artikel 152 als rechtsgrond.
De Raad dringt erop aan dat artikel 37 aan de rechtsgrond wordt toegevoegd. Deze kwestie past ongetwijfeld in het kader van de volksgezondheid en consumentenbescherming. Ik wil van commissaris Byrne horen dat hij al wat artikel 152 inhoudt nadat het aan het Verdrag was toegevoegd, zal verdedigen. Dit artikel geeft ons het recht tussenbeide te komen en om in het kader van de medebeslissingsprocedure geraadpleegd en hierbij betrokken te worden. Dat recht, dat het Parlement nog maar net na Amsterdam gekregen heeft, wordt ons nu afgenomen. Dat was de cri de coeur van de heer Papayannakis tijdens de gehele duur van onze besprekingen in de milieucommissie. Het is een echte schande dat het Parlement een week voor Kerstmis bijna leeg is nu een verordening behandeld wordt waarvan niemand weet wanneer of hoe ze in werking zal treden. De Raad behandelt ons afstandelijk en neerbuigend. Mijns inziens kan dat niet, en ik denk dat de heer Byrne het met mij eens is.

Busk
Mijnheer de Voorzitter, het is moreel verwerpelijk en totaal onaanvaardbaar dat de EU-Commissie weigert in te gaan op de gerechtvaardigde eis van de consumenten om te weten waar de voedingsmiddelen die ze eten, vandaan komen. Het Europees Parlement moet de druk verhogen en ervoor zorgen dat de etikettering van rundvlees en de registratie van vee in alle EU-landen gebeurt. De regeringen van de lidstaten hebben reeds in 1997 in de Raad besloten dit te doen. Het is helaas slechts in enkele landen gebeurd en in een aantal andere landen is van de tenuitvoerlegging van deze beslissing nog niets terechtgekomen. Men is er zelfs nog niet begonnen het etiketteringssysteem op te bouwen.
Voor de liberale fractie is het van doorslaggevend belang dat het vertrouwen van de consumenten niet geschaad wordt, dat de volksgezondheid beschermd wordt en dat de kwaliteit van de levensmiddelen hoog is. Daarom is het totaal onaanvaardbaar dat de Commissie dit belangrijk gebied niet geregeld heeft. De consumenten moeten erop kunnen vertrouwen dat het rundvlees dat zij kopen, van goede kwaliteit is en dat is alleen mogelijk als men het dier vanaf zijn geboorte kan volgen totdat het als vlees op tafel komt. Met andere woorden, zowel het land van oorsprong als het land waar het dier geslacht wordt, de slachterij en de plaats waar het vlees versneden wordt, moeten bekend zijn.
Het voorstel van de Commissie inzake uitstel voor de verplichte etikettering en registratie is onaanvaardbaar. Wij kunnen het advies van de heer Heinz Kindermann steunen en bovendien verwachten wij dat er minstens 15 miljoen voor dit doel worden uitgetrokken, want het is hoog tijd dat deze dingen geregeld worden.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Byrne, u hebt ons hier het besluit van de Raad medegedeeld. Ik ben het met u eens dat dit eigenlijk de taak van de Raad zelf was. Ik wilde echter terugkomen op punt zeven. Daar staat dat samen met het Parlement zo snel mogelijk een besluit moet worden genomen over etikettering. Voor mij is dat cynisch, want met dit document is het Europees Parlement juist weer uit de medebeslissing gewipt. Hetzelfde hebben wij ook in 1997 meegemaakt. Toen had de Commissie ons een voorstel gedaan voor medebeslissing. Wij hebben ons toen echt ingespannen en uiteindelijk vastgesteld dat de Raad het voorstel eenparig verwierp en zonder het Parlement besloot.
Nu heeft de Raad de verantwoordelijkheid op zich genomen. De Raad heeft echter verzuimd dat te doen waartoe hij overeenkomstig artikel 19 verplicht was, namelijk uitvoeringsbepalingen uit te vaardigen voor 1 januari 2000. Toen wees men het Parlement opnieuw op zijn plicht. Wij hebben onze plicht ook gedaan. Zonder mopperen en zonder talmen zijn wij aan de slag gegaan. Wij hebben gewoon de handen uit de mouw gestoken. Ik wil in dit verband de heer Papayannakis als rapporteur, de heer Kindermann als rapporteur voor advies van de landbouwcommissie en eveneens de administratie en de Juridische Dienst van harte bedanken voor hun werk. Allen hebben hun beste beentje voor gezet! Wij hadden een goede coördinatie tussen de landbouw- en de milieucommissie. Wij hebben onderhandeld met de Commissie en altijd open kaart gespeeld. Wij hebben gezegd: "Prima, wij doen mee", en wat is het resultaat? Men zet ons voor het blok en zegt ons: kiezen of delen. Men zegt ons dat als wij bij deze procedure betrokken willen zijn, wij over de inhoud de mond moeten houden, en dat als wij dat niet doen, onze voorstellen niet worden overgenomen.
Mijnheer Byrne, u zei zojuist dat het nu aan het Parlement is een besluit te nemen. U bedoelt echter dat alles in orde zal komen, als wij dat overnemen wat u hebt ingediend. Als wij echter amendementen opstellen, gegronde amendementen waar wij echt veel moeite voor hebben gedaan, gaat u zonder ons besluiten. De Raad bruuskeert aldus het Parlement op een wijze die voor ons absoluut niet door de beugel kan.
Dan wil ik nog een opmerking maken over de rol van de Commissie. De Commissie zei ons: "Er is geen tijd meer voor uitvoeringsbepalingen, geef ons ruimte" Wij geven ruimte en wat is dan het resultaat? Aangezien de manier waarop wij dit hebben veranderd u klaarblijkelijk niet bevalt, zet u de volgende stap: u voert het verplicht systeem in op grond van artikel 19, maar verlengt tegelijkertijd de vrijwilligheid met één jaar. Op die manier zet u het Parlement buiten spel. Ook dat is een onheuse bejegening van het Parlement en ook dat is voor ons onaanvaardbaar. Volgens ons biedt artikel 19 trouwens juridisch niet de mogelijkheid van een verschuiving. Wij bevinden ons in een op het besluit van 1997 gebaseerde procedure en wij zullen elkaar hoogstwaarschijnlijk weer terugzien in een procedure overeenkomstig het huidige besluit. U had daarentegen samen met ons, in het belang van de consumenten, een tijdschema moeten uitwerken voor een verstandige en tijdige toepassing van het verplichte etiketteringssysteem.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag van de gelegenheid gebruik maken om een korte bijdrage aan dit debat te leveren. Ik wil in de eerste plaats zeggen dat een snelle en bevredigende oplossing van de controverse rond de voedselveiligheid uiterst belangrijk is voor de consumenten, onze landbouwers en de voedingsindustrie zelf.
De landbouwers hebben al miljoenen ponden verloren als gevolg van de BSE-crisis en de crisis heeft voor verwarring en verbijstering bij de consument gezorgd. Ik wil niets afdoen aan de ernst van de situatie, maar mijns inziens waren de gevolgen voor het consumentenvertrouwen veel erger dan de eigenlijke risico's voor de volksgezondheid. Wij moeten dan ook alle twijfels wegnemen over de veiligheid van alle voeding, ook van rundvlees, via een geloofwaardig en volledig transparant programma voor het opsporen van problemen. Dit kan niet langer uitgesteld worden, en het Parlement moet druk blijven uitoefenen op de Raad en de lidstaten opdat zij onze herziene voedingswetgeving volledig naleven.
Men is overeengekomen dat de aanbevelingen van het wetenschappelijk comité de grondslag zullen vormen voor alle besluiten met betrekking tot de volksgezondheid in de voedselproductie. Zoniet wordt wat nu een prioritaire kwestie in de Europese Unie is mijns inziens nodeloos gepolitiseerd, en dat zal zeker niet helpen om het vertrouwen van consumenten en landbouwers te herstellen. Ik woonde vandaag al een ander debat over deze kwestie bij en wij moeten ons de vraag stellen of het Parlement het wel eens is over het basisbeginsel dat de aanbevelingen van het wetenschappelijk comité als uitgangspunt genomen worden.
Uit het oogpunt van de consument is etikettering natuurlijk een deel van de oplossing voor dit probleem. Zoals hier al vaak gezegd is, moet het etiket duidelijk en begrijpelijk zijn. Het is evenwel niet de oplossing voor het aspect van de volksgezondheid in de voedselproductie.
Naar mijn mening kunnen onze landbouwers - en ik wil zeggen, in het bijzonder de Ierse landbouwers - moeiteloos uitstekende en uiterst veilige producten afleveren. Zij dienen in vele opzichten als zondebok in de huidige controverse en betalen ongetwijfeld een hoge prijs voor een crisis waarvoor zij zelf niet rechtstreeks verantwoordelijk zijn.
Ik verheug mij ten zeerste over de leiderscapaciteiten waarvan de nieuwe commissaris, de heer Byrne, blijk geeft, alsmede over zijn inzet voor de oprichting van een communautair agentschap voor de voedselveiligheid. Mijnheer de commissaris, ik weet dat u al het mogelijke doet om dit voorstel zo snel mogelijk te verwezenlijken en het is heel belangrijk dat u dat doet.
Mijns inziens beschikt het Europees landbouwmodel, dat gebaseerd is op gezinsbedrijven, over de nodige infrastructuur om onze consumenten kwaliteit en keuze te bieden. Wij hebben dit bijzondere concept van ons landbouwmodel al besproken in onze landbouwcommissie en het Parlement en wij zijn het hier allen over eens. We vinden het ook terug in de voorstellen van Agenda 2000.
Ik wil erop wijzen dat wij ons er in ons streven om de consument te beschermen, voor moeten hoeden deze sector, die in staat is een ruime waaier van uitstekende producten af te leveren, teveel te reguleren. Naar mijn mening is het uitstekende rund-, schapen- en varkensvlees dat de Europese landbouwers produceren van ongeëvenaarde kwaliteit. Dat moet ook klaar en duidelijk blijken in de handelsbesprekingen die nog moeten beginnen in Seattle, aangezien onze handelsconcurrenten er alle belang bij hebben onze inspanningen om voor een gezonde en concurrerende landbouw en voedselproductie te zorgen, te dwarsbomen.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij spreken hier niet over de inhoudelijke aspecten van de rundvleesetikettering, maar over het tijdschema. Wij spreken hier echter ook over de handelwijze van de Raad en het gedrag en het standpunt van de Commissie. De Commissie heeft ons twee voorstellen gedaan voor de etikettering van rundvlees. Zij heeft ten eerste voorgesteld de etikettering van rundvlees in de lidstaten vanaf 1 januari 2001 verplicht te stellen en ten tweede bij wijze van overgang tot 31 december 2000 vrijwillige etikettering toe te staan.
Wij moeten het belang van de consumenten voor ogen houden en derhalve het door de Commissie ingediende tijdschema van de hand wijzen. De heer Kindermann heeft mijns inziens een overtuigend tijdschema ingediend. Het Parlement moet instemmen met vrijwillige etikettering tot 31 augustus 2000. Het verplichte stelsel moet zo snel mogelijk worden ingevoerd. Alleen zo kunnen wij de verontruste consumenten een duidelijk signaal geven. Het is onaanvaardbaar dat nog steeds de langzaamste schakel van de keten het tijdschema bepaalt. Het is mijns inziens eveneens onaanvaardbaar dat de nieuwe Commissie zich blijft verstoppen achter de oude vertragingstactiek. De bij de omzetting opgetreden vertraging is alleen te wijten aan de Commissie en bepaalde lidstaten. Met andere woorden, als de Commissie tijdig iets had ondernomen, was deze hele manier van doen niet noodzakelijk geweest. Daar komt nog bij dat overeenkomstig verordening 820/97 het verplichte systeem wel degelijk voor 1 januari 2000 moet worden ingevoerd. De Commissie zegt dat de vertraging te wijten is aan de te late indiening door de lidstaten van de noodzakelijke verslagen over de toepassing van etiketteringsystemen. Ik vraag mij werkelijk af of de modelleerlingen onder de lidstaten weer de dupe moeten worden.
Wij mogen dit kat-en-muisspelletje van de Commissie niet langer dulden. U moet wel beseffen, mijnheer Byrne, dat wij ons dergelijke allures niet veroorloven kunnen. U moet rekening houden met het feit dat wij deze zaak echt via de medebeslissingsprocedure willen regelen. Daarbij moeten de belangen van de consumenten op de voorgrond staan. Daarom moeten wij mijns inziens morgen tijdens de stemming het door de heer Kindermann voorgestelde tijdschema steunen. Wij kunnen daarmee de verontruste consumenten werkelijk een signaal geven. Laten wij niet vergeten dat wij hier zitten als vertegenwoordigers van de burgers en dus ook door consumenten worden gekozen. Juist wij afgevaardigden moeten ons telkens weer voor de burgers verantwoorden en ik heb de indruk dat de Raad inmiddels ver van de burgers verwijderd is geraakt.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement is voor deze maatregelen, en heeft ook laten zien dat het ervoor is flexibel te werk te gaan zodat deze maatregelen doeltreffend kunnen worden toegepast. Maar het Europees Parlement is ertegen dat termijnen als excuus worden gebruikt om ervoor te zorgen dat deze maatregelen nooit zullen worden uitgevoerd.
De manier waarop de Raad om de zaak heen draait en geheimzinnig doet tegenover het Parlement, mijnheer de Voorzitter, doet steeds sterker vermoeden dat dit inderdaad de bedoeling is.
Ik deel noch de euforie van degenen die denken dat etikettering een einde zal maken aan de fraude met levensmiddelen, noch de vrees van degenen die denken dat deze maatregel neerkomt op renationalisering. Ik denk dat het gewoon een maatregel is om consumenten beter te informeren. En dat is al heel wat, mijnheer de Voorzitter, op een moment waarop het vertrouwen in de voedselveiligheid in de EU is uitgehold.
Wij concluderen daarom dat de Raad de plank faliekant heeft misgeslagen, en dat hij zich zo spoedig mogelijk moet beteren.

Staes
Voorzitter, geachte collega's, geachte heer commissaris, vorige week nog vond aan de Gentse universiteit de jaarlijkse studiedag plaats van de BAMST. BAMST staat voor Belgian Association for Meat Science and Technology. Het thema deze keer was traceerbaarheid, een middel tot kwaliteitsgarantie van vlees en vleesproducten. Professor Jan Van Hoof gaf er een duidelijk overzicht van de toestand in België op het vlak van de traceerbaarheid van vlees en het mag gezegd: uit de Belgische federatie komt eindelijk ook eens goed nieuws. Samen met Frankrijk en Finland zijn wij het enige land dat klaar is met de uitvoering van voorliggende richtlijn. Wat de Raad en de Commissie ons echter vandaag proberen voor te schotelen, tart elke verbeelding. Ik steun de opmerkingen van al diegenen die reeds in het debat zijn tussengekomen. Terecht zorgt dit gezamenlijk verzet van onze commissies landbouw en leefmilieu ervoor dat wij hier een stop willen zetten aan de voorstellen van de Commissie. Drie jaar uitstel voor een verplichte regeling is voor ons onaanvaardbaar. Ook één jaar is dat. Het weze duidelijk: wij willen de verplichte regeling per 1 september. De Raad weze gewaarschuwd. Desnoods gaan we naar het Hof van Justitie. Dit is een schending van het gemeenschapsrecht, dit is een grove belediging. Ik roep dan ook alle collega's op het verslag van rapporteur Papayannakis integraal goed te keuren. We zullen deze zaak hard spelen. We willen immers de verplichte etikettering gebruiken als één van de wapens in handen van diegenen die het vertrouwen van de consument in het vlees willen herstellen. Dat gebeurt beter vroeger dan laat.

Daul
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek hier als laatste afgevaardigde over dit vraagstuk, dus ik zal niet herhalen wat de anderen reeds gezegd hebben. We zijn vanavond maar met een klein gezelschap. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om mijn Engelse collega te antwoorden, zonder met hem in een polemisch debat te treden.
Ik heb hier al laten weten dat de Britse en Ierse veehouders het moeilijk hebben. We moeten ze de helpende hand toesteken. We moeten samen de rekening opmaken en bepalen wie er voor de kosten moet opdraaien. Als Frankrijk moet betalen - misschien dat de rechtbank hiertoe besluit - zullen de politici hun verantwoordelijkheden niet uit de weg mogen gaan. Maar ook zij die de regels voor de verwerking van diermeel met voeten getreden hebben en ons in deze situatie gebracht hebben, moeten betalen. Laten we hen niet vergeten!
Mijnheer de commissaris, mijn wens is dat de politieke toezeggingen van 1997 niet ter discussie worden gesteld. Waarom komt de Raad op zijn besluiten terug? Welke belangengroepen zitten hierachter? Als ik kijk naar wat er zich in de vleessector in heel Europa heeft afgespeeld en zich elders nog altijd afspeelt, dan rijzen er bij mij enkele vragen. Heeft de Raad zich door belangengroepen laten leiden bij het terugdraaien van de maatregelen inzake de etikettering die in de sector zijn genomen ten gunste van de consument? Vormt dit de verklaring?
Kunt u ons zeggen, mijnheer de commissaris, welke voorstellen u de Raad gedaan hebt? Als ik mij niet vergis komt de Commissie bij discussies zoals die van gisteren gewoonlijk met voorstellen voor de Raad.
Hoe moet de burger deze stap terug interpreteren? Waarom verwerpt de Raad het voorstel van het Parlement? Het gaat hier zeker niet om budgettaire maatregelen. Ik denk dat de Raad geen bezwaar heeft tegen hetgeen er over de slachtplaats en de traceerbaarheidscode is gezegd. Ik denk dat de Raad hiertoe zelf zijn verantwoordelijkheden op zich zal nemen. Ik ben het met de sprekers van vandaag eens dat het Parlement van zich moet laten horen. Ik reken er overigens ook op, mijnheer de commissaris, dat u dit Parlement niet teleurstelt en nog voor de eeuwwisseling actie onderneemt en de Raad van mening doet veranderen. Dat zou een mooi eindejaarscadeau voor dit Parlement zijn.
Het tweede punt waarop ik uw aandacht voor het begin van het jaar 2000 wil richten is het volgende. We mogen volgend jaar niet, zoals dit jaar het geval was, pas in november of december met een definitieve verordening komen op basis waarvan een zo spoedig mogelijke toepassing mogelijk wordt. In zijn uitstekende verslag verwijst de heer Papayannakis hier overigens naar.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij allereerst verontschuldigen omdat ik vanmiddag te laat was. De vlucht van vanmorgen was jammer genoeg afgelast wegens het slechte weer in Brussel en ik kon dan ook niet persoonlijk aanwezig zijn om het Parlement de stand van zaken inzake BSE te geven. Ik weet dat als gevolg hiervan de agenda van het Parlement gewijzigd is zodat dit belangrijke debat laat op de avond plaatsvindt. Ik ben op de hoogte van al het werk dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling inzake dit voorstel geleverd hebben. Ik wil de rapporteur, de heer Papayannakis, en de rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de heer Kindermann, feliciteren.
Het gaat hier om het voorstel van de Commissie om de bestaande vrijwillige etiketteringsregeling waarin verordening (EG) nr. 820/97 voorziet met een jaar te verlengen. Ik ben mij er terdege van bewust dat het Parlement het ten zeerste betreurt dat de voor 1 januari 2000 geplande verplichte etiketteringsregeling niet in werking zal treden op die datum. Ik stel vast dat een amendement is ingediend waarin kritiek geleverd wordt op de Commissie en een aantal lidstaten voor deze vertraging. Er zijn evenwel een aantal goede en gegronde redenen voor dit uitstel. Allereerst hebben de lidstaten niet tijdig de vereiste verslagen over de bestaande regelingen voorgelegd. Ten tweede zijn niet alle lidstaten in staat betrouwbare registratie- en identificatiesystemen voor alle dieren in te voeren. Tenslotte besloot de vorige Commissie na haar ontslag geen belangrijke nieuwe politieke initiatieven meer te nemen, en ik dacht dat het Parlement het hiermee eens was.
Deze Commissie stond bijgevolg voor een heel moeilijke opdracht. De termijn die wij hadden - 1 januari 2000 - om het eens te worden over het voorstel met de algemene regels voor een verplicht stelsel vanaf 1 januari 2000 was heel kort. Deze termijn kan met de beste wil ter wereld niet gehaald worden. Bovendien valt het voorstel onder de medebeslissingsprocedure en duurt het maanden voor de communautaire instellingen het hier volledig over eens zullen raken. Dat is het minimum dat zij nodig hebben om het over zulke belangrijke kwesties eens te worden.
De Commissie deed bijgevolg een tweede voorstel om de bestaande vrijwillige regeling in het kader van verordening (EG) nr. 820/97 te verlengen. Ook op dit voorstel is de medebeslissingsprocedure van toepassing en ook hier worden wij met de heel korte termijn van 1 januari 2000 geconfronteerd. De uitdaging bestaat erin het hier volgende week of zo volledig over eens te worden.
Gisteren besprak de Raad dit tweede voorstel van de Commissie om de bestaande regeling te verlengen. De Raad keurde een aantal krachtlijnen inzake dit voorstel goed en bracht slechts een wijziging aan: hij voegde naast artikel 152 artikel 37 aan de rechtsgrond toe. Dat is natuurlijk een belangrijke wijziging, die naar mijn mening een snelle afloop van de medebeslissingsprocedure niet ten goede zal komen. Bovendien zullen alle amendementen die het Parlement op het Commissievoorstel indient en die tegen de gisteren door de Raad goedgekeurde krachtlijnen indruisen, het onmogelijk maken om voor het einde van het jaar een akkoord te bereiken.
Dit plaatst zowel het Parlement als de Commissie in een heel lastig parket. U bent zich ongetwijfeld bewust van de gevolgen. De Commissie heeft dan ook haar verantwoordelijkheid op zich genomen en het nodige gedaan. Zoals al gezegd werd, zal de Commissie een derde voorstel indienen teneinde een juridisch vacuüm te vermijden. Dat voorstel zou gebaseerd zijn op artikel 19 van de bestaande verordening (EG) nr. 820/97 en de bestaande regeling voor vrijwillige etikettering verlengen.
Ik ben voornemens uw amendementen zorgvuldig te bestuderen en na te gaan in hoeverre wij hiermee rekening kunnen houden. Ik wil in dit verband onderstrepen dat bepaalde amendementen, die tot doel hebben de verplichte regeling sneller in te voeren, in de richting van een betere consumentenbescherming gaan, wat mij natuurlijk na aan het hart ligt. In dit verband kan ik de amendementen aanvaarden die beogen de periode waarin de bestaande regeling van kracht blijft, tot acht maanden te beperken.
Uw amendement om vanaf 1 januari 2000 het slachthuis te vermelden, kan ik echter niet aanvaarden. Ik koester veel sympathie voor dit amendement en ik verzoek de Raad met aandrang hiermee rekening te houden in zijn gemeenschappelijk standpunt. Ik heb de Raad gisteren gewezen op het amendement dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid maandag had ingediend. Ik vond hier echter weinig of geen steun voor. Misschien kunnen die bepalingen beter behandeld worden in het globale voorstel over de algemene regels. Dat voorstel ligt momenteel eveneens op tafel in de Raad en het Parlement.
De Commissie kan evenmin het amendement aanvaarden waarin wordt afgezien van een echt debat tussen het Parlement, de Raad en de Commissie over het algemene voorstel op grond van artikel 152 van het Verdrag. Als dat amendement wordt aangenomen, ziet het Parlement af van zijn belangrijke verplichting om aan dit debat deel te nemen.
Ik wil eraan toevoegen dat het debat over het Commissievoorstel betreffende de algemene regels die van toepassing zijn op een verplichte regeling, nog niet is afgerond. Het belangrijkste debat moet in dit kader plaatsvinden. Het is jammer dat deze heel ingewikkelde en belangrijke kwesties op een drafje en met een bijna onhaalbare termijn besproken moeten worden.
De Commissie is van oordeel dat artikel 152 de juiste rechtsgrond is. Er bestaat heel wat betwisting over deze belangrijke kwestie en ze is aan het Hof van Justitie voorgelegd. De Commissie kan het er in dit verband niet mee eens zijn dat artikel 37 aan de rechtsgrond wordt toegevoegd.
Er valt bij de lidstaten weinig of geen enthousiasme te bespeuren om vanaf 1 januari een volledig verplichte regeling in te voeren. Wij moeten hiermee rekening houden en we mogen er niet van uitgaan dat wij beter dan de lidstaten weten welke verplichtingen dit meebrengt. De lidstaten konden kiezen voor een verplichte etiketteringsregeling voor runderen die op hun grondgebied geboren, gefokt en geslacht werden. Slechts drie lidstaten hebben dat ook gedaan.
De Commissie is voor een volledige en verplichte etikettering. Wij stellen daarom voor dat het slachthuis verplicht vermeld moet worden vanaf 1 januari 2001 en dat vanaf 1 januari 2003 ook vermeld moet worden waar het dier geboren en gefokt is. Ik kan u verzekeren dat dit concrete voorstel en de kwestie van een verplichte etikettering mij na aan het hart liggen. Ik wil mij hiervoor inzetten tijdens mijn ambtsperiode en dit zo snel mogelijk verwezenlijken.
Dan wil ik nu een antwoord trachten te geven op de vragen die sommigen van u mij gesteld hebben.
De heer Papayannakis zei dat "wij u voor de gek trachten te houden". Ik weet niet of de tolken een fout gemaakt hebben. Ik wil deze woorden liever positief dan negatief interpreteren, want ze zouden kunnen insinueren dat ik het Parlement tracht te misleiden. Mijnheer Papayannakis, zoals u wel weet, is dit een van de ergste beschuldigingen die men iemand ten laste kan leggen. Als dat uw bedoeling was, verwerp ik dat en keur ik het af. Ik ben altijd openhartig geweest tegenover het Parlement. Toen ik hier tijdens mijn hoorzitting in september voor de eerste maal aanwezig was, heb ik klaar en duidelijk gezegd dat ik van plan was open kaart te spelen met het Parlement. In de korte periode dat ik commissaris ben, ben ik al vaak in de plenaire vergadering aanwezig geweest. Ik heb tevens het woord gevoerd in een aantal commissies van dit Parlement. In heel deze periode is nooit zoiets geïnsinueerd. Ik aanvaard dat niet.

Papayannakis
Mijnheer de commissaris, niets op de wereld is gemakkelijker voor mij dan u om excuses vragen, maar ik geloof niet dat u helemaal hebt begrepen wat ik heb gezegd. Het is absoluut niet mijn gewoonte beledigend te worden in politieke uiteenzettingen. Ik weet niet wat u hebt gehoord via de vertaling, maar het was echt niet mijn bedoeling u te kwetsen.
Ik heb echter met mijn politieke vraag een specifiek thema aan de orde gesteld en is zou graag willen dat u daar nog eens op in ging. Heeft de Raad gisteren besloten de zaak met een jaar uit te stellen zonder onze eisen af te wachten, ja of nee? Heeft de Raad gisteren besloten het Parlement te omzeilen, ja of nee? Dat zijn geen scheldwoorden, mijnheer de commissaris! Wij stellen alleen vast wat de Raad doet. Bovendien is het zo dat u absoluut geen reden hebt om de advocaat van de Raad te spelen.
Nogmaals, het was absoluut niet mij bedoeling u in uw eer of eergevoel te kwetsen en als u die indruk hebt gekregen of als u dat meende te moeten concluderen bied ik u mijn verontschuldigingen aan. De vraag is echter nogmaals hoe wij datgene wat de Raad gisteren heeft gedaan moeten interpreteren. U hebt geen enkele reden het gedrag van de Raad te verdedigen.

Byrne
Ik aanvaard met genoegen de uitleg en de excuses van de heer Papayannakis en de hoffelijke wijze waarop hij zijn verontschuldigingen aangeboden heeft. Laten we dit maar toeschrijven aan moeilijkheden bij het tolken.
In antwoord op zijn vraag kan ik zeggen dat hij volkomen gelijk heeft. Ik ben hier niet om namens de Raad te antwoorden en ik kan alleen maar zeggen dat ik de conclusies van de Raad van gisteren heb voorgelezen. Ik wil er wel op wijzen dat de Raad eigenlijk geen besluit heeft aangenomen. Hij heeft gezegd dat dit zijn algemene standpunt en zijn krachtlijnen waren en heeft duidelijk gemaakt dat hij moest wachten op het besluit dat het Parlement morgen inzake deze kwestie zal nemen vóór hij hierover kon stemmen en een standpunt innemen. Ik heb begrepen dat de kwestie vóór het einde van het jaar in een van de Raden behandeld en afgerond zal worden en dat hierbij rekening gehouden zal worden met wat het Parlement vandaag zegt en morgen zal beslissen en aannemen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.

BST
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0098/1999) van mevrouw Keppelhoff-Wiechert, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende het op de markt brengen en het toedienen van boviene somatotropine (BST) en tot intrekking van Beschikking 90/218/EEG van de Raad (COM(1999) 544 - C5-0250/1999 - 1999/0219(CNS)).

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, eind 1999 verstrijkt het verbod voor het op de markt brengen en het toedienen van BST. Daarom is dit voor ons een urgente zaak geworden. Met het onderhavig Commissievoorstel wordt een definitief verbod voor het op de markt brengen en de toediening van BST aan koeien beoogd. De Commissie verwijst naar wetenschappelijk onderzoek waaruit blijkt dat door toediening van BST de dieren onnodige pijn wordt aangedaan. Daarom wijs ik, zoals ook in het verslag staat, met het oog op de dierenbescherming het op de markt brengen en de toepassing van BST in de Europese Unie van de hand. Ik wil u eraan herinneren dat alle lidstaten de overeenkomst inzake bescherming van dieren in veehouderijen hebben ondertekend en deze ook hebben geratificeerd.
Het gebruik van BST verhoogt de kans op uierontsteking en veroorzaakt letsel aan hoeven en poten. Ook doen zich gemakkelijker voortplantingsproblemen voor. Verder heeft men vastgesteld dat de rentabiliteit teruggaat, men vaak voortijdig gedwongen wordt de dieren af te slachten en zich meer sterfgevallen voordoen. De cijfers spreken voor zich. BST verhoogt het risico op mastitis met 25%, op onvruchtbaarheid met 18% en op verlamming zelfs met 50%. Hierbij gaat het echter niet alleen om een kwestie van dierenbescherming. Hier doen zich ook economische vraagstukken voor en vraagstukken in verband met de gezondheid. Al deze vraagstukken zijn een pleidooi voor stopzetting van de toediening en het op de markt brengen van BST.
De consumenten willen eveneens niets van BST weten. Het ligt dus voor de hand dat de consumenten bij toediening van BST hun consumptiegedrag zullen wijzigen. Het gebrek aan evenwicht in de melk-, melkproducten- en rundvleessector zou nog groter worden. Bovendien zou het klinkklare onzin zijn, omdat onder normale omstandigheden al overschotten worden geproduceerd. BST is immers geen geneesmiddel, maar heeft enkel en alleen tot doel de melkproductie verhogen. Het melkquotasysteem werd echter ingevoerd om de melkproductie te verminderen en nu moeten wij met BST het tegendeel bewerkstellingen? Dat zou absurd zijn en kan ook niet de bedoeling zijn.
Ook de export zou eronder lijden. Afgezien van de Verenigde Staten is er in heel de wereld niet een grote melkafnemer, respectievelijk melkproducent die het gebruik van BST heeft toegestaan. Wij zijn gekozen als vertegenwoordigers van de burgers en dus van de consumenten. Daarom moeten wij onze taak serieus opvatten en ons voor de burgers inzetten. BST is een gentechnologisch geproduceerd hormoon. Tot nu toe heeft geen enkele lidstaat praktische experimenten met BST uitgevoerd. Men weet niets definitiefs over mogelijke veranderingen in de melksamenstelling en men is absoluut nog niet in staat de gevolgen van gentechnologie op de menselijke gezondheid te beoordelen.
Het feit dat een aantal landen het gebruik van het hormoon heeft toegelaten, mag niet tot een afzwakking van de gezondheidsvoorschriften op internationaal vlak leiden. Veel belangrijker is echter dat de consumenten BST van de hand wijzen. Het is geen toeval dat grote supermarktketens reeds in 1994 na opiniepeilingen onder de consumenten hebben verklaard in geen geval melk van met BST behandelde koeien te zullen verkopen, zelfs indien het EU-moratorium zou worden opgeheven.
Het is de consumenten natuurlijk wel erg moeilijk uit te leggen dat reeds in verschillende lidstaten van de Europese Unie BST-melkproducten worden ingevoerd - uit bijvoorbeeld de Verenigde Staten, de Tsjechische Republiek, Slowakije en Bulgarije - en dus allang bij de consumenten op tafel verschijnen. Ik denk bijvoorbeeld aan uit deze melk gemaakte kaas. Aangezien derde landen die dit hormoon toelaten, niet verplicht zijn dit officieel bekend te maken, beschikt de Commissie ook niet over een uitputtende lijst van deze landen. Daarom ligt ook hier een taak voor de Commissie weggelegd. De Commissie moet ten eerste onderzoeken of BST schadelijk is voor de menselijke gezondheid en ten tweede nagaan welke mogelijkheden bestaan om de import van BST-producten transparant te maken. Het Commissievoorstel laat de productie van BST in de lidstaten of de import van deze stof met het oog op export naar derde landen onaangetast.
Tot slot wil ik als rapporteur nog zeggen dat het natuurlijk niet gemakkelijk voor ons is onze kiezers uit te leggen hoe het kan dat in een klein aantal lidstaten BST reeds geproduceerd wordt, maar dit hormoon bij ons verder niet wordt gebruikt. Ik weet niet of men niet eens een kritisch openbaar onderzoek moet verrichten naar dit vraagstuk en moet nagaan in hoeverre hier de werkgelegenheid in het geding is. Ik hoop dat wij kunnen instemmen met deze urgentie - en wat dat betreft staan wij met de Commissie op een lijn - en morgen hier een punt achter kunnen zetten. Ik dank allen voor hun medewerking.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik voer hier niet het woord namens mijn fractie. Ik zal meestemmen met de meerderheid van mijn fractie, zoals ik dat altijd doe wanneer zij op democratische wijze beslist, maar ik vrees dat ik het niet eens ben met mevrouw Keppelhoff-Wiechert. Zij heeft haar standpunt schitterend verdedigd en haar uiterste best gedaan. Zij heeft alle mogelijke argumenten tegen het gebruik en de mogelijke risico's van BST gegeven.
Ik bevind mij in dezelfde situatie als vele jaren geleden, toen wij, op initiatief van het Parlement, het gebruik van natuurlijke hormonen in de rundvleesproductie verboden. Dat verbod kostte de Europese rundvleesproducenten zo'n 12 à 15 miljard euro. Het rundvlees is er evenwel niet veiliger op geworden. Wij namen dit besluit op grond van een politieke ideologie in plaats van wetenschappelijk onderzoek. Wij verbieden vandaag inderdaad de invoer van Amerikaans rundvlees omdat het met deze hormonen behandeld is. Wij zijn ons er echter ook van bewust dat, als wij de Amerikanen de toestemming zouden geven om rundvlees op de Europese markt te brengen tegen een redelijke prijs voor onze consumenten en als wij hierop een etiket zouden aanbrengen met de vermelding dat het vlees hormonen bevat, de consument het nog altijd zou kopen. Wij beseffen dat. Waarom zouden we anders dat rundvlees verbieden? Laat de Amerikanen rundvlees invoeren en als onze consumenten zich zorgen maken, zullen ze het toch niet eten. Mijns inziens maken zij zich hier evenwel niet zo veel zorgen over.
Dat geldt ook voor het product dat wij vandaag willen verbieden. Dit verbod is eerder door ideologie dan door wetenschappelijk onderzoek ingegeven. Ik dacht dat wij over een comité, het Comité voor veterinaire maatregelen, beschikten. Dit Comité voor veterinaire medische producten, dat in het kader van het Europees Agentschap voor de beoordeling van geneesmiddelen werkt, is tot de conclusie gekomen dat BST veilig, doeltreffend en van goede kwaliteit is. Het beval dan ook aan dat het product zou worden vrijgegeven. Het kwam tot de bevinding dat BST geen schadelijke gevolgen voor de gezondheid van het dier heeft en dat dit natuurlijk product evenmin gevolgen voor de gezondheid van de mens heeft.
Een ander comité nam een ander standpunt in. Mijns inziens moeten wij ons baseren op het oordeel van het comité dat het sein gaf dat alles in orde was. Ik wil de commissaris vragen welk advies hij volgt. Is hij van oordeel dat het comité wiens advies hij verwerpt, onbekwaam is en niet in staat is te beoordelen wat goed is voor het dier en gevaarlijk voor de gezondheid van de mens? Is hij van plan de leden van dit comité te ontslaan en zal hij voortaan geen rekening meer houden met de adviezen of standpunten van dit comité?

Kindermann
Mijnheer de Voorzitter, eindelijk is vandaag het definitief verbod op de toediening en het op de markt brengen van BST in de Europese Unie aan de orde. Hopelijk is dit het einde van het tienjarige proces waarin het definitieve besluit telkens weer werd uitgesteld, omdat - zo was de redenering - er geen definitieve wetenschappelijke kennis bestond op grond waarvan een definitief verbod gerechtvaardigd kon worden. Nu hebben wij die kennis wel en daaruit blijkt dat bij gebruik van dit hormoon de koeien permanent aan de grens van hun fysiologisch prestatievermogen zitten. De gevolgen daarvan zijn letsel aan de poten, maag- en darmstoornissen en een verstoorde vruchtbaarheid, om van de toegenomen kans op uierontsteking nog maar te zwijgen.
Op die manier doet men de koeien onnodig pijn. Dit is niet aanvaardbaar met het oog op de dierenbescherming. Kan men echter ook elk gevaar voor de menselijke gezondheid uitsluiten? Ik denk hierbij niet alleen aan afgebroken BST-residuen in het organisme, maar ook aan een mogelijke verandering van de melksamenstelling, om van een verhoogd gebruik van antibiotica bij de behandeling van zieke koeien nog maar te zwijgen. Daarom geef ik steun aan het verzoek van de rapporteur. Er moeten inderdaad meer inspanningen worden ondernomen om de invloed van BST op de menselijke gezondheid definitief op te helderen. Namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten dank ik de rapporteur, mevrouw Keppelhoff-Wiechert, voor haar snelle werk en zeg haar onze uitdrukkelijke steun toe.

Busk
Mijnheer de Voorzitter, wij kunnen het advies van de rapporteur steunen, maar ik wil toch een aantal opmerkingen maken. Wij vinden dat de onderzoeken betreffende de gezondheid van de dieren doorslaggevend zijn voor onze beslissing en voor de vraag of BST nu al dan niet in de EU gebruikt mag worden. Dit betekent dat wij artikel 1 steunen. Met betrekking tot de volksgezondheid moet ik zeggen dat wij nog steeds een aantal problemen hebben met het resultaat van de zeventien wetenschappelijke onderzoeken, waarin geen onderscheid kon worden gemaakt tussen de BST-hormonen die op natuurlijke en op kunstmatige wijze geproduceerd zijn. Het heeft dus geen zin deze scenario's verder te ontwikkelen als ze niet door de wetenschap ondersteund kunnen worden.
Artikel 2 en artikel 3 betreffen het behoud van de productie van het BST-hormoon in de EU. Naar mijn mening zitten wij hier dicht bij een dubbele moraal. Na alles wat hier vanavond en de laatste maanden gezegd is over BST-hormonen, over het handelsconflict met de VS, over het Amerikaanse hormonenrundvlees, krijg ik het gevoel dat wij een dubbele moraal hanteren wanneer wij deze hormoonpreparaten hier in Europa laten produceren om ze daarna aan de VS te verkopen, die het BST-hormoon gebruikt. Daarom kan ik de formulering van artikel 2 en artikel 3 niet steunen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, ik schaar mij achter de opmerkingen van de rapporteur en de heer Kindermann. Ik zal niet herhalen wat zij zeiden. Ik ben heel blij dat wij nu na jarenlange discussies zover zijn dat wij hier een streep onder kunnen zetten. Ik wil tevens duidelijk maken dat wij ook bij gentechnologisch vervaardigde geneesmiddelen heel voorzichtig moeten zijn, als deze profylactisch worden toegepast. In tegenstelling tot de gezondheidssector mag men in de landbouw nevenwerkingen bij het gebruik daarvan niet dulden.
Als voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling wil ik nog iets vermelden. Wij hebben gestemd over amendement 3. Daarbij is een mondeling amendement ingediend waarover van te voren met de Commissie overleg is gepleegd. Ik zal niet in detail treden, maar alleen vermelden dat dit niet in de notulen is komen te staan. Daarom wil ik verzoeken dat dit wordt opgehelderd, opdat wij morgen bij de stemming de versie voor ons hebben liggen waarover daadwerkelijk is gestemd. Nogmaals, hierover is overleg gepleegd met de Commissie.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mevrouw Keppelhoff bedanken voor haar verslag, en voor het feit dat zij er haast mee heeft gemaakt. Ik wil de Commissie er nogmaals op wijzen dat zij ons nu een document doet toekomen dat eind oktober is opgesteld, terwijl het Parlement tegen de klok heeft moeten werken. Wij hebben nog maar een paar dagen voordat de termijn verstrijkt van de laatste verlenging van het moratorium dat in de beschikking staat die de Commissie nu wil intrekken. Over die intrekking gaan wij nu stemmen. Zonder alle argumenten die door de vorige sprekers zijn genoemd te herhalen, wil ik de Commissie daarom dringend verzoeken om ons de documenten voortaan sneller te doen toekomen, zodat wij niet tegen de klok hoeven te werken.
Ik wil nogmaals nadrukkelijk stellen dat consumenten tegen BST zijn. Zij zijn ertegen dat koeien door BST meer melk gaan geven. Dit hormoon wordt nooit voor therapeutische doeleinden gebruikt, alleen maar om de melkproductie te verhogen. Dat kan voor ons een probleem worden, omdat wij nu al te veel melkproducten maken. Bovendien kan het ook binnen onze landbouwsector tot problemen en negatieve reacties leiden, omdat er tegenstrijdigheden tussen de richtsnoeren van het nieuwe gemeenschappelijk landbouwbeleid kunnen ontstaan.
Ik wil ook tegen de Commissie zeggen dat zij moet blijven onderzoeken welke gevolgen BST kan hebben voor de gezondheid van consumenten. Het is tot dusverre niet aangetoond dat BST schadelijk is, maar ook niet dat het onschuldig is.
Mijnheer de commissaris, het Parlement gaat nauwgezet te werk, en er wordt steeds meer gewicht toegekend aan ons werk. Wij vragen u daarom ons niet tegen de klok te laten werken, en om rekening te houden met de reacties en voorstellen die u vanuit het Parlement bereiken, en die vaak in de prullenmand terecht komen.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, het grootste probleem met de tekst waarover wij morgen gaan stemmen - en ik heb die tekst net afgehaald - schuilt wat mij betreft in artikel 3 van het voorstel van de Commissie. Daar staat dat wij deze stoffen binnen de Europese Unie zouden verbieden - ik wil de Commissie vragen om naar mij te luisteren, want ik wil haar om toelichting vragen -; volgens dat artikel dus, zouden wij stemmen over het voorstel om deze stoffen binnen de Europese Unie te verbieden. Dat verbod geldt echter niet voor de vervaardiging en de verkoop van deze stoffen binnen de Europese Unie. Ze mogen immers naar een andere lidstaat worden gezonden om ze naar derde landen te exporteren.
Ik vind dat ontoelaatbaar, mijnheer de Voorzitter. Als wij deze stoffen en de verkoop ervan binnen de Europese Unie verbieden, zoals in dit akkoord staat, zou het niet legaal mogen zijn ze van een lidstaat van de Unie naar een andere te zenden. Het zou ook niet legaal mogen zijn ze in een van de lidstaten te maken, zoals nu het geval is. Ik wil u daarom vragen of u kunt uitleggen hoe de vork in de steel zit, want volgens de tekst en volgens de Commissie zou dit verbod niet van toepassing zijn op de verkoop aan, of de uitvoer naar derde landen.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou dat buitengewoon schijnheilig vinden. Wat wij voor onszelf onwenselijk vinden, staan wij toe als het anderen betreft en er geld mee kan worden verdiend. Ik denk dat je ergens een grens moet trekken: als wij er zelf bepaalde principes op na houden, moeten we solidair zijn en ons daar ook tegenover derde landen aan houden. Dat houdt in dat wij deze stoffen niet binnen de Europese Unie mogen produceren of verhandelen.

Byrne
Ik wil het Parlement danken omdat het dit voorstel als een dringende kwestie aanvaardt, zodat het alsnog vóór het einde van het jaar behandeld kan worden. Zoals u weet, heeft de Raad, overeenkomstig zijn beschikking 90/218/EEG, al in 1990 het op de markt brengen en het toedienen van BST aan melkkoeien verboden. Dit verbod werd in 1994 tot 31 december 1999 verlengd middels de beschikking 94/936/EG van de Raad.
In artikel 2 van beschikking 94/936/EG van de Raad is bepaald dat de Commissie een werkgroep van onafhankelijke wetenschappers moet oprichten die de gevolgen van het gebruik van BST dient te onderzoeken. De Commissie wachtte op de adviezen van de twee wetenschappelijke comités vóór zij een nieuw voorstel aan de Raad voorlegde, en zij heeft die op 18 maart 1999 ontvangen. Het Wetenschappelijk Comité voor veterinaire maatregelen met betrekking tot de volksgezondheid erkende dat een verband met prostaat- en borstkanker mogelijk was en stelde dat bij gebrek aan bewijzen verder onderzoek nodig was.
Er zijn een aantal secundaire risico's mogelijk: allergische reacties en een toenemend gebruik van antibacteriologische producten. Bij gebrek aan bewijzen zal de Commissie al het wetenschappelijk onderzoek naar mogelijk schadelijke gevolgen voor de volksgezondheid van de consumptie van producten afkomstig van met BST behandelde melkkoeien op de voet moeten volgen en zo nodig aanbevelingen voor meer preventieve maatregelen moeten doen. Het Wetenschappelijk Comité voor de gezondheid en het welzijn van dieren keurde op 10 maart 1999 zijn rapport goed over de gevolgen voor het dierenwelzijn van het gebruik van BST en stelde dat BST het risico van klinische mastitis en de duur van de behandeling van mastitis verhoogt, dat het de incidentie van letsels aan hoeven en poten verhoogt, schadelijke gevolgen voor de voortplanting kan hebben en tal van ernstige reacties op de injectieplaats kan veroorzaken. Dit advies van het Wetenschappelijk Comité voor de gezondheid en het welzijn van dieren houdt bijgevolg in dat BST niet mag worden toegediend aan melkkoeien.
In het protocol inzake de bescherming en het welzijn van dieren in bijlage bij het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap worden de Gemeenschap en de lidstaten verzocht bij de opstelling en tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zeker oog te hebben voor de gezondheid en het welzijn van dieren. In beschikking 78/923/EEG keurde de Gemeenschap het Europees Verdrag inzake de bescherming van landbouwhuisdieren goed. Alle lidstaten hebben dit Verdrag geratificeerd. In richtlijn 98/58/EG van de Raad inzake de bescherming van landbouwhuisdieren wordt bepaald dat, met uitzondering van stoffen voor therapeutische of preventieve doeleinden, geen producten mogen worden toegediend aan dieren, tenzij wetenschappelijk onderzoek inzake dierenwelzijn of de ervaring hebben aangetoond dat de stof geen schadelijke gevolgen voor de gezondheid of het welzijn van het dier heeft.
BST wordt niet toegediend voor therapeutische doeleinden, het wordt enkel gebruikt om de melkproductie te verhogen en heeft schadelijke gevolgen voor het dier. In het licht van dit standpunt van het Wetenschappelijk Comité voor de gezondheid en het welzijn van dieren besloot de Commissie - op mijn aandringen - tijdens haar vergadering van 28 oktober, overeenkomstig de bepalingen in beschikking 98/58/EG van de Raad betreffende de bescherming van landbouwhuisdieren, tot een permanent verbod op het op de markt brengen en het gebruik van BST in de Gemeenschap vanaf 1 januari 2000.
Ter verduidelijking wil ik erop wijzen dat BST wel geproduceerd, maar niet verkocht wordt in Europa. Een bedrijf produceert BST in de Europese Unie. Het product mag echter alleen maar uitgevoerd worden naar derde landen en mag niet verkocht worden in de Europese Unie. Ik wil er nog aan toevoegen dat elke rechtsgrond voor verdere stappen om de productie voor verkoop buiten de Europese Unie te verbieden, ontbreekt en dat dit niet onder de bevoegdheid van de Commissie valt.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil van de commissaris weten of het waar is dat deze stof in Oostenrijk wordt gemaakt, van daaruit naar Nederland gaat, en vervolgens naar derde landen wordt geëxporteerd.
Mijnheer de commissaris, is het waar dat deze stof in Oostenrijk wordt geproduceerd, dat hij van daaruit naar Nederland wordt vervoerd en vanuit Nederland wordt geëxporteerd?
De woorden van de commissaris bevestigen eigenlijk al dat wij deze stof inderdaad binnen de Europese Unie maken en verhandelen.

Byrne
Ik kan inderdaad ter verduidelijking zeggen dat BST in een fabriek in Oostenrijk geproduceerd wordt; naar ik vernomen heb, wordt het in Nederland verpakt voor uitvoer naar derde landen, maar niet voor verkoop in de Europese Unie. Ik wil erop wijzen dat wij over geen enkele rechtsgrond beschikken om de productie of de doorvoer door Nederland voor verkoop aan derde landen te verbieden.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Byrne.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 10.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 22.55 uur gesloten)

Uitreiking van de Sacharovprijs aan de heer Xanana Gusmao
De Voorzitter
Mijnheer Gusmão, mag ik u namens het Europees Parlement en namens mijzelf van harte welkom heten hier in dit halfrond. Het is voor ons een grote eer en een groot genoegen u hier te mogen ontvangen.
Toen wij slechts drie maanden geleden, op 7 september jongstleden, vernamen dat u was bevrijd, was onze ontroering groot. Tijdens heel uw, op 20 november 1992 begonnen gevangenschap hebt u ondanks de moeilijke omstandigheden blijk gegeven van een bewonderenswaardige moed. U hebt uw innerlijke vrijheid weten te bewaren, in weerwil van de slechte behandeling die u met name in psychologisch opzicht ten deel viel, een behandeling die tot doel had u uw eigen verdediging onmogelijk te maken.
Tijdens uw proces hebt u de kracht gevonden, en de slimheid gehad, om de volkerenmoord die zich met de bezetting van Oost-Timor aan het voltrekken was, ten overstaan van heel de internationale pers aan de kaak te stellen. De uiterste moeilijke omstandigheden van uw gevangenschap hebben u niet belet strategieën uit te werken voor het verzet, vreemde talen te leren, rechten te studeren en zelfs prachtige gedichten en schilderijen te maken, waarvan ik er zojuist één uit uw handen mocht ontvangen.
Staat u mij toe een tweede blik op het verleden te werpen, om u beter bekend te maken bij dit Parlement. U komt van Oost-Timor. U was het oudste kind uit een groot gezin en zoon van een leraar. Uw studie vond met name plaats op de katholieke missiepost Nossa Senhora de Fatima. U bent al heel vroeg als onderwijzer aan de slag gegaan en toen u nog geen dertig jaar was bent u redactielid geworden van de krant A vos de Timor. Tezelfdertijd was u actief lid van het centraal comité van de verzetsbeweging Fretilin, het Revolutionair Front voor de Onafhankelijkheid van Oost-Timor. Toen Indonesië uw land binnenviel, bent u ondergedoken. Na drie jaar hebt u de leiding op zich genomen van de guerrillabeweging Falintin, de gewapende arm van de verzetsbeweging. Volgens de pers heeft de bezetting 200.000 slachtoffers gemaakt: een derde van de bevolking.
Mijnheer Gusmão, u hebt onvermoeibaar geprobeerd een weg te vinden naar een vreedzame oplossing. U hebt de Indonesische regering voorstellen gedaan voor een vredesplan en besprekingen onder de auspiciën van de Verenigde Naties. U wilde in uw strijd voor een vrij Oost-Timor boven de partijen staan en hebt de verschillende krachten weten te verenigen in de Nationale Raad van het Timorees Verzet.
Ik kan u verzekeren dat dit Parlement er trots op is dat mede dankzij zijn bijdrage en deelname aan de druk van de internationale gemeenschap, de Indonesische president Habibie uiteindelijk kon worden bewogen tot uw vrijlating op 7 september jongstleden. Uw vrijlating vond kort na het referendum van 30 augustus plaats, tijdens welke 70,5% van de Oost-Timorese bevolking zich heeft uitgesproken voor onafhankelijkheid.
Het Europees Parlement heeft met zijn delegatie onder leiding van ondervoorzitter Pacheco Pereira het volk van Oost-Timor hulde willen betuigen voor zijn moed op een moment waarop alle ogen in de wereld op dit volk waren gericht.
U bent, evenals de heer Mandela voor Zuid-Afrika, een woordvoerder voor vrede, rechtvaardigheid en vrijheid in uw land. Uw landgenoten en heel de internationale publieke opinie weten dat u uit diepste overtuiging sprak toen u bij het verlaten van de gevangenis zei: "Als vrij mens beloof ik dat ik alles in het werk zal stellen om Oost-Timor en mijn volk vrede te geven". Nu moet - zoals u mij zojuist ook nog zei - alles van de grond af aan, opnieuw worden opgebouwd en opgezet: infrastructuur en opleiding in de sectoren volksgezondheid, justitie en openbare diensten. De overgangsadministratie die de VN zal instellen, zal daar de grondslag voor zijn.
Mijnheer Gusmão, u hebt verklaard dat u een pluralistische democratie wenst, een democratie met open instellingen en een gediversifieerde economie, een democratie waarin een rol is weggelegd voor de pers en de niet-gouvernementele organisaties. Wij hopen dat de 25-jarige lijdensweg van uw volk u in staat zal stellen deze droom waar te maken.
Tot mijn groot genoegen kan ik hier getuigenis afleggen van de goede invloed die de Sacharovprijs uitoefent op het lot van zijn kandidaten. Ik denk aan de heer Ksila uit Tunesië en de heer Birdal uit Turkije, die enkele dagen na hun onderscheiding werden bevrijd. Ik noem verder de heer Mandela uit Zuid-Afrika en de heer Dubek uit Tsjechië. Ook in het geval van mevrouw Suu Kyi en mevrouw Zana heb ik stappen ondernomen bij de autoriteiten van hun landen om ons hevig protest te laten horen tegen de ongehoorde voorwaarden die aan hun bevrijding zijn opgelegd. Deze persoonlijkheden hebben de fakkel van Andreï Sacharov overgenomen en de bescherming van mensenrechten en grondvrijheden tot hun levensdoel uitgeroepen.
Daarom is het voor mij, mijnheer Gusmão, een bijzondere eer en een groot genoegen u namens heel het Europees Parlement met deze bij uitstek symbolische prijs te mogen onderscheiden.
(Levendig applaus)

Xanana Gusmão
Hooggeëerde Voorzitter van het Parlement, mevrouw Nicole Fontaine, hooggeachte leden van het Europees Parlement, dames en heren, het is een eer en een genoegen hier voor u, de gekozen vertegenwoordigers van de Europese burgers, te staan.
Ik moet bekennen dat ik, toen ik naar Oost-Timor terugkeerde, geschokt was door de ravage die de systematische vernielingen hadden aangericht. Ik kon helemaal niet vermoeden dat ik de kans zou hebben om in Straatsburg met het democratische machtscentrum van Europa kennis te maken en hier door de gangen en salons te wandelen. Europa heeft niet alleen ons leed en de ellende van de volkenmoord gedeeld, maar ook de moed en de kracht om weerstand te bieden aan plunderingen en moord. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om u namens mijn volk te danken voor de aandacht en de solidariteit die de europarlementariërs betoond hebben in de talloze resoluties die zij ter ondersteuning van het zelfbeschikkingsrecht van mijn volk hebben aangenomen.
Aangezien deze prijs naar de heer Sacharov genoemd is, wordt hulde gebracht aan een man die zich vastberaden voor de vrijheid van denken inzette. Het denkvermogen is de meest kenmerkende eigenschap van de mens. Wanneer een mens het recht wordt ontnomen om vrij te denken en zijn ideeën te vertolken, wordt hem zijn menselijke waardigheid ontnomen. Vrijheid van denken is een grondrecht van elke mens en in Europa is het een van de hoofdpijlers van het burgerschap geworden.
In totalitaire regimes onderdrukken en verbieden de machthebbers de vrijheid van denken. In Indonesië bleek uit onze ervaringen dat tijdens het regime van de Orde Baru (de Nieuwe Orde), dat door Soeharto en zijn generaals geleid werd en mijn vaderland meer dan twintig jaar lang bezette, de repressie en de onderdrukking werden toegepast via de Pancasila. Deze doctrine wil het denken en bijgevolg het menselijk handelen uniformiseren in een poging om het individuele en collectieve denkvermogen en ook en vooral het vrije denken te vernietigen. De hele Indonesische maatschappij was doordrongen van deze doctrine, die ook op Oost-Timor werd toegepast en gepaard ging met fysieke foltering en psychische conditionering.
Deze acties hadden ironisch genoeg het tegenovergestelde effect: ze versterkten de identiteit en de vastberadenheid van ons volk. Na de val van Soeharto in mei 1998 werd de weg vrijgemaakt voor een oplossing van het conflict op Oost-Timor en voor de democratisering van Indonesië.
Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om oprecht hulde te brengen aan alle winnaars van de Sacharovprijs, in het bijzonder aan Aung Sang Suu Kyi, een van de grootste voorvechtsters van vrijheid en democratie in de hele wereld.
(Levendig applaus) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dames en heren, toen wij ons meest fundamentele recht opeisten om zelf en als vrij en onafhankelijk land onze toekomst te bepalen, was al te voorzien dat de gevolgen rampzalig zouden zijn, maar ons volk aarzelde niet om andermaal te bewijzen dat het zijn vrijheid vastberaden zou verdedigen.
Nu de verschrikkelijke maanden van leed en ellende, die ons op een uiterst brute manier werden aangedaan, de moorden en de buitensporige vernieling van ons vaderland achter de rug zijn, maakt het Maubere-volk zich op voor de wederopbouw. Er wachten ons allen talloze taken en een enorme verantwoordelijkheid. De overgangsfase begint in wat wij het "noodjaar" noemen - 2000 - en in een eerste fase zal de volledig vernielde infrastructuur hersteld worden. Het land moet niet alleen fysiek en materieel heropgebouwd worden. Het moet ook heropgebouwd worden op sociaal, politiek en economisch vlak en in het bijzonder op menselijk en psychologisch vlak. Alleen dankzij de interactie van deze verschillende componenten kunnen we verzekeren dat het land geleidelijk op alle gebieden heropgebouwd zal worden als concrete en algemene voorbereiding van de Timorese samenleving op de onafhankelijkheid.
Onafhankelijkheid mag evenwel niet gewoon betekenen dat wij een president, een vlag en een volkslied hebben. Onafhankelijkheid moet het volk, dat zoveel gestreden en geleden heeft, de voordelen van de vrijheid garanderen. Er moet een vervolg komen op de massale opkomst op 30 augustus zodat het Timorese volk zich verantwoordelijk voelt voor zijn eigen ontwikkeling. Ontwikkeling is onmogelijk zonder democratie.
(Levendig applaus)Wij moeten niet alleen de materiële wederopbouw bevorderen, maar ons ook inzetten voor de burgermaatschappij, voor het onderricht over de mensenrechten, over democratie en een precies beeld van rechtvaardigheid. Wij hebben hiervoor uw hulp nodig.
Oost-Timor heeft niet alleen financiële hulp nodig. Wij maken een moeilijke, zelfs cruciale, fase door omdat wij momenteel heel kwetsbaar en heel zwak zijn, of ons althans zo voelen, om ons voor te bereiden op de onafhankelijkheid, die een nieuw leven voor onze bevolking zal inluiden. Wij blijven dan ook op de hulp van Europa rekenen, en die steun moet worden gebruikt om de Timorezen voor te bereiden op een precies beeld van de universele waarden, zodat we het lijden van ons volk op het laatste moment niet verraden.
Wij brengen nu tezamen met UNTAET de overgangsfase naar onafhankelijkheid op gang. Sinds de komst van de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties versterken wij de mechanismen voor de raadpleging van de bevolking, zodat de Timorezen een stem hebben in dit overgangsproces. Ik moet echter zeggen dat wij ons nog altijd onzeker voelen. Wij voelen ons nog altijd zwak en het Europees Parlement en alle andere instellingen kunnen ons op alle mogelijke manieren en dus niet alleen met financiële steun helpen. Wij willen leren hoe wij een verantwoordelijke houding inzake de ontwikkeling van ons land kunnen aannemen ten aanzien van de internationale gemeenschap. Na een lange periode van politiek activisme en strijd voelen wij nu echter dat er een zware taak op onze schouders rust, aangezien wij verantwoordelijk zijn voor het geluk en de vrijheid die wij ons volk beloofd hebben.
Ik beschouw deze prijs als de erkenning door het Europees Parlement van de moed van mijn volk in de strijd voor een vrij vaderland, waar vrijheid van denken gewaarborgd wordt als een recht dat onlosmakelijk met de mens verbonden is. Mijn volk verdient deze erkenning en ik wil u in zijn naam danken voor de eer die mij te beurt valt.
(Langdurig applaus)

De Voorzitter
Mijnheer Gusmão, u ziet wel aan het levendig applaus hoezeer mijn collega's uw krachtige woorden, uw krachtige en verantwoorde taal hebben gewaardeerd.
Moge dit voor u een bewijs zijn - zo u dit nodig mocht hebben - dat u kunt rekenen op de steun van het Europees Parlement en zijn solidariteit met de Oost-Timorese zaak. Nu staat er een nieuwe weg voor u open, de weg van de onafhankelijkheid. U hebt zelf gezegd dat dit een moeilijke weg zal zijn. Ik kan u echter verzekeren dat het Europees Parlement nu en in de toekomst aan uw zijde zal staan, zoals wij ook in het verleden aan uw zijde stonden. Wij zullen u met al hetgeen in ons vermogen ligt op die weg, in dit uiterst opwindend avontuur, vergezellen.
Ik dank u voor uw komst en uw aanwezigheid hier, en ik dank ook de collega' s.

