Samenwerking tussen het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten en de Raad van Europa(debat)
De Voorzitter
Aan de orde is het door Adamos Adamou namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken opgestelde verslagover het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het sluiten van een overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Raad van Europa over samenwerking tussen het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten en de Raad van Europa - C6-0311/2007 -.
Franco Frattini
lid van de Commissie.-(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik dank het Parlement en, met name, de rapporteur, de heer Adamou, voor de onafgebroken en constructieve samenwerking en de steun bij de totstandbrenging van deze zeer belangrijke samenwerkingsovereenkomst.
De oprichting van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten was een groot succes in het kader van het bevorderen en de naleving van de grondrechten in de Europese Unie. Het is ook een succes in termen van de interinstitutionele samenwerking. Ik heb me altijd ingezet voor de volledige steun van de drie instellingen voor dit belangrijke initiatief. Soepele samenwerking tussen de Europese Unie en de Raad van Europa is van cruciaal belang voor het succes van het Bureau.
Deze doelstelling komt tot uiting in het ontwerpbesluit van de Raad. Hieruit komt de oprechte wil van de twee organisaties om samen te werken naar voren en ik ben zeer blij te zien dat de onderhandelingen over de overeenkomst voorspoedig zijn verlopen en op zeer constructieve door beide partijen zijn gevoerd.
Deze belangrijke overeenkomst stelt het Bureau in staat optimaal te functioneren. Om het volledig functioneren mogelijk te maken is er reeds een aantal maatregelen genomen en er volgen er nog meer. Deze overeenkomst bevordert de totstandkoming van een alomvattend samenwerkingskader, draagt bij tot de vorming van een structureel platform voor beide organen en zorgt ervoor dat de gezamenlijke dialoog en gezamenlijke actie beter mogelijk worden en efficiënter worden.
De overeenkomst helpt ook een dubbeling van werkzaamheden door de twee organen te voorkomen. De overeenkomst voorziet in regelmatige contacten en bijeenkomsten met ambtenaren van het Bureau en de Raad van Europa en een regelmatige uitwisseling van informatie. De benoeming van een onafhankelijke persoon die zitting neemt in de directie en de besturen van het Bureau stimuleert de uitwisseling van standpunten en de samenwerking.
Tot slot versterkt deze overeenkomst onze gedeelde doelstelling om de grondrechten in de Europese Unie te bevorderen en te beschermen.
Adamos Adamou
rapporteur. -(EL) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, om te beginnen wil ik uiting geven aan mijn tevredenheid over de uitstekende samenwerking tot dusver tussen het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten en de Raad van Europa, met name bij de opstelling van een overeenkomst waar beide partijen zeer ingenomen mee zijn. Ik hoop dat hun toekomstige samenwerking even soepel zal verlopen.
Ondanks de lange discussies en raadplegingen met de schaduwrapporteurs over de substantiële inhoud van het verslag werden wij door het Tabling Office gewezen op het feit dat wij krachtens artikel 83, lid 7 en artikel 52, lid 2 van het Reglement de tekst van de overeenkomst niet kunnen wijzigen, maar dat alleen procedurele amendementen mogelijk zijn, wat ertoe heeft geleid dat een aantal leden van de Commissie LIBE alleen onder protest voor het verslag hebben gestemd. Mijn verslag behelst derhalve eenvoudig de goedkeuring van de sluiting van de overeenkomst tussen de Raad van Europa en het Bureau voor de grondrechten.
Het EU-stelsel ter bescherming van de grondrechten is met name ontwikkeld door de rechtspraak van het Europees Hof van Justitie en bekrachtigd door de expliciete erkenning door de EU-Verdragen. Het is echter van bijzonder belang om te waarborgen dat dit mensenrechtenbeschermingsstelsel verder wordt versterkt en dat tegelijkertijd de fundamentele beginselen zoals nondiscriminatie, niet-uitsluiting, respect voor de vrijheid van meningsuiting en godsdienst, de gewetensvrijheid en de sociale en economische rechten worden gewaarborgd.
Het Europees bureau voor de grondrechten zoude relevante instellingen, organen, bureaus en agentschappen van de Gemeenschap en haar lidstaten kunnen voorzien van de nodige waarborgen bij de tenuitvoerlegging van het communautaire recht. Het is belangrijk om te beseffen dat de Raad van Europa door zijn vooruitstrevende werk op dit gebied een omvattend systeem van normen en wettelijke en gerechtelijke instrumenten voor de bescherming en de bevordering van de mensenrechten en de rechtsstaat heeft ontwikkeld en uitgebreide ervaring heeft opgedaan op dit gebied. De gemeenschappelijke doelstelling van het Bureau voor de grondrechten en de Raad van Europa moet daarom worden bereikt op een zinvolle en positieve manier, waarbij dubbel werk en elk risico van een verzwakking van het door de Raad van Europa opgebouwde, goed gefundeerde gerechtelijke en niet-gerechtelijke systeem voor de bescherming van de mensenrechten en de individuele rechten moet worden vermeden. We moeten er zorg voor dragen dat de wettelijke voorrang en de substantiële inhoud van de mensenrechtenbescherming door de Raad van Europa, een organisatie met 47 lidstaten, op geen enkele wijze in twijfel wordt getrokken.
Ik wilbenadrukken dat elk gevaar van een duplicatie van bevoegdheden en procedures moet worden tegengegaan, om verwarring over de doelstellingen en de verantwoordelijkheden van deze twee organen te voorkomen, opdat we een harmonieuze onderlinge samenwerking kunnen bereiken. Dit moet vooral tot uitdrukking komen in het jaarlijkse werkplan van het Bureau, evenals in de versterking van de samenhang en complementariteit tussen de twee instellingen.
Wat betreft de informatieuitwisseling tussen de Raad van Europa en het Bureau voor de grondrechten is het van het grootste belang dat een dergelijke uitwisseling zo ver mogelijk plaatsvindt in een sfeer van absolute vertrouwelijkheid aan beide kanten. Het Bureau voor de grondrechten en de Raad van Europa dienen vastomlijnde regels overeen te komen voor de tenuitvoerlegging van artikel 15 van de overeenkomst, dat voorziet in de toekenning van subsidies van het Bureau aan de Raad van Europa. Deze regels hebben ten doel voor volledige transparantie te zorgen en elke schijn van een buitensporige afhankelijkheid tussen deze beide organen te vermijden.
Tevens is het van belang om artikel 7 van de overeenkomst dusdanig ten uitvoer te leggen dat de twee organen, wanneer zij dit onderling overeenkomen, zoveel mogelijk informatie kunnen uitwisselen, naar behoren rekening houdend met hun reglement en voor zover dit krachtens de geldende vertrouwelijkheidsregels mogelijk is. Deze informatie mag niet worden gebruikt door andere instellingen dan de organen die direct zijn betrokken bij het onderzoek naar de zaken in kwestie, noch mag die informatie ter beschikking worden gesteld aan instellingen of organen van derde landen, zonder dat speciale garanties en beperkingen gelden voor het gebruik ervan.
Zoals gezegd is de samenwerking tussen de Commissie en de Raad van Europa tijdens de onderhandelingen over de overeenkomst vruchtbaar gebleken, en er valt te verwachten dat de beide instellingen in de toekomst efficiënt zullen blijven samenwerken, in dezelfde geest van samenwerking, transparantie en complementariteit. Het is evenwel van uiterst groot belang dat het Europees Parlement door middel van periodieke verslagen in dit proces participeert en dat de Raad van Europa verzocht dient te worden zijn standpunt mede te delen over alle onderzoeken en evaluaties die worden uitgevoerd, teneinde de complementariteit, het voorkomen van dubbel werk en de transparantie van de activiteiten van de beide instellingen te waarborgen.
Kinga Gál
Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij dat ik vandaag als schaduwrapporteur namens de PPE-DE-Fractie mag spreken over dit verslag betreffende het sluiten van een overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Raad van Europa over samenwerking tussen het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten en de Raad van Europa.
We hebben lange debatten gevoerd en er is vaak gevraagd of dit Bureau noodzakelijk is, of de Raad van Europa dit kan aanvaarden en of er wel sprake zal zijn van echte, zinvolle samenwerking tussen de twee organen.
Al die tijd zeiden zowel het Parlement als de Commissie volmondig: ja, we hebben het Bureau nodig, we zien de zin van deze instelling en we voorzien vruchtbare samenwerking tussen de Raad van Europa en het Bureau.
Daarom verwelkom ik het feit dat we het, nu de overeenkomst er ligt, kunnen hebben over geïnstitutionaliseerde samenwerking. Anderzijds vind ik het jammer dat we er niet echt in zijn geslaagd deze tekst te verbeteren door bepaalde aspecten te wijzigen, want ik zou hebben onderstreept dat we, wanneer het Bureau zich over concrete kwesties buigt, gebruik moeten maken van alle ervaring en expertise die de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa heeft vergaard met haar rapporteringssysteem in de diverse commissies, bijvoorbeeld in de Commissie juridische zaken en rechten van de mens, die beschikt over voortreffelijke expertise en ervaring inzake deze kwesties.
Toch ben ik blij, omdat in de conclusie van deze overeenkomst wordt aangegeven dat dit orgaan, het Bureau, zo snel mogelijk aan de slag moet. Het Bureau is op 1 maart officieel ingehuldigd maar de operationele en managementstructuur ontbreken nog. Om verder te kunnen, moet er verbetering in deze situatie komen.
Ik heb dit dossier vanaf het begin van mijn mandaat gevolgd en heb gemerkt hoe buitengewoon moeilijk het is de werkingssfeer, de bevoegdheden en de besluitvormingsstructuren zodanig gestalte te geven dat alle betrokken actoren tevreden zijn.
We zijn er allemaal bij betrokken, aangezien het Bureau gegevens gaat verzamelen en aanbevelingen gaat voorbereiden voor de instellingen in het veld. Het is een horizontale opdracht die dwars door al het communautaire beleid heen snijdt en waarvan de grenzen moeilijk aan te geven zijn.
We kunnen alleen tevreden zijn als we een geloofwaardig en verantwoordelijk Bureau tot stand brengen dat voldoende bevoegdheden en een toereikend budget krijgt om zich van zijn taak te kunnen kwijten. Deze overeenkomst kan daarbij helpen.
We zullen ervoor zorgen dat overlapping en dubbeling van werkzaamheden wordt voorkomen. Laten we hopen dat de plechtige afkondiging van het Handvest van de grondrechten vandaag enerzijds en het Bureau anderzijds samen een eerste praktische stap vormen op weg naar een toekomstig EU-beleid inzake de mensenrechten en fundamentele vrijheden.
Genowefa Grabowska
namens de PSE-Fractie.-(PL)Mevrouw de Voorzitter, we discussiëren hier vandaag over een ongebruikelijke procedure, aangezien het Europees Parlement een uitspraak doet over de wenselijkheid van een overeenkomst tussen de Europese Unie en de Raad van Europa. We hebben geen mogelijkheid om iets aan deze overeenkomst te veranderen: we kunnen haar alleen beoordelen en onze mening geven.
De Raad van Europa is de oudste Europese organisatie die aan de mensenrechten en de bevordering van de democratie is gewijd. Niemand hier moet eraan worden herinnerd dat de samenwerking tussen de Raad van Europa en de Europese Unie - en daarvoor de Europese Gemeenschappen - van meet af bestond. De toetreding is voor een staat die tot de Europese Unie wil toetreden alleen mogelijk indien hij de in het Statuut van de Raad van Europa verankerde waarden respecteert.
Het is daarom goed dat deze twee instellingen, de Europese Gemeenschappen - nu de Europese Unie - en de Raad van Europa samenwerken, niet alleen doordat ze allebei hun zetel in Straatsburg hebben, maar door zich op gezamenlijke actiegebieden te engageren. De overeenkomst waarover wij vandaag spreken, is noch bijzonder origineel noch nieuw, net zoals het Bureau voor de grondrechten geen geheel nieuw orgaan is.
Zoals u weet vervangt het Bureau voor de grondrechten het in Wenen gevestigde Europees waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat. Het Waarnemingscentrum had een soortgelijke overeenkomst met de Raad van Europa. Deze overeenkomst werd in 1999 gesloten, respecteerde beide partijen en was tot voor kort van kracht, tot het moment waarop het Waarnemingscentrum door het Bureau voor de grondrechten werd vervangen.
Omdat het echter om een nieuw EU-orgaan gaat moeten wij de nieuwe samenwerkingsovereenkomst met de Raad van Europa onder de loep nemen om ervoor te zorgen dat twee op het eerste gezicht eendere instellingen niet met elkaar concurreren, maar met elkaar samenwerken.
Ik moet zeggen dat de onderhandelingen over de overeenkomst snel maar goed zijn verlopen. We hebben geen grote bedenkingen tegen de inhoud, noch kunnen wij bedenkingen uiten. De overeenkomst biedt een kader voor samenwerking, voorziet in regelmatige contacten en, wat het belangrijkst is, creëert personele banden, aangezien in de overeenkomst is bepaald dat de Raad van Europa een onafhankelijke persoon - en een plaatsvervanger - benoemt die zitting heeft in de raad van bestuur en het dagelijks bestuur van het Bureau.Op grond van al deze aspecten ben ik geneigd deze ontwerpresolutie volledig te steunen en deze overeenkomst, die beide instellingen ten goede zal komen, te aanvaarden.
Irena Belohorská  .-
(SK) Dames en heren, ik dank u dat u mij het woord geeft. Het verslag gaat over mogelijke belangenconflicten tussen het Bureau voor de grondrechten en de Raad van Europa. Naar mijn mening is deze kwestie van secundair belang. Van echte problemen is sprake tussen het Europees Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg en het Europees Hof van Justitie in Luxemburg.
Beide rechtbanken hebben jurisdictie over schendingen van de mensenrechten, en er zijn arresten waarin de twee organen elkaar tegenspreken. De meeste van deze gevallen houden verband met de artikelen 6 en 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en hebben betreffen procedures inzake de schending van mededingingsrechten, zoals de zaken waarbijNational Panasonic, Hoechst AG, Niemetz enzovoorts waren betrokken.
Ten slotte zijn het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, dat door de Europese Unie is bekrachtigd, twee op elkaar lijkende, maar toch verschillende documenten. De bevoegdheden van het Europees Bureau voor de grondrechten zijn vooral gericht op monitoring en ondersteuning. De overeenkomst, die is opgesteld in overeenstemming met artikel 300 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, dient ter verduidelijking van de afzonderlijke bevoegdheden en moet daarom worden toegejuicht. Het feit dat de Raad van Europa een vertegenwoordiger in de raad van bestuur heeft, moet eveneens worden toegejuicht.
Aangezien de bevoegdheden van het Bureau beperkt zijn, geloof ik dat zijn activiteiten niet met die van de Raad van Europa zullen concurreren, maar deze zullen aanvullen. In ieder geval moeten we over deze kwestie blijven discussiëren in het licht van de wijziging van de wettelijke status van het Handvest van grondrechten.
Panayiotis Demetriou
(EL) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, in de afgelopen maanden heeft de Europese Unie vier beslissende stappen genomen om de mensenrechten te beschermen en te bevorderen. Ten eerste heeft zij het Bureau voor de grondrechten in het leven geroepen. Ten tweede is in het Hervormingsverdrag een clausule over de bindende wettelijke kracht van het Handvest van grondrechten en een clausule over de toetreding van de Europese Unie tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens van 1950 opgenomen. Ten derde werd het Handvest van de grondrechten vandaag plechtig ondertekend in het Parlement. Met deze formele proclamatie wordt het een bestanddeel van het Europees acquis. Een moderne mensenrechtencode! Ten vierde laat de sluiting van een overeenkomst tussen het Europees Bureau voor de grondrechten en de Raad van Europa - waar we het vandaag over hebben - precies zien waar de Europese Unie voor staat, namelijk de bevordering van de mensenrechten, en toont zij aan dat dit element van fundamenteel belang is voor elke moderne samenleving, voor elke moderne staat.
Er is geen sprake van onderschikking, duplicatie of vervanging van de rol van de Raad van Europa, die gevestigd is als internationale hoeder van de mensenrechten. Integendeel, er is een nieuwe fase van samenwerking, niet van rivaliteit, ingeluid. Ik kan mij daarom in alles vinden wat mijn landgenoot, de rapporteur, over deze kwestie heeft gezegd. Ik onderschrijf dit verslag volledig en feliciteer hem hiermee.
Ik ben erelid van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa, wat ik als grote onderscheiding beschouw, maar vandaag ben ik ook trots en verheugd, omdat de twee instellingen, de Europese Unie en de Raad van Europa hun samenwerking op dit gebied inluiden, en ik hoop dat deze eeuw de geschiedenis zal ingaan als eeuw van de mensenrechten.
Sylwester Chruszcz
(PL)Mevrouw de Voorzitter, het Europees Bureau voor de grondrechten in Wenen is alweer een dure instelling, die zich bovendien het recht aanmatigt om de lidstaten te controleren en te betuttelen wat betreft de naleving van het Handvest van de grondrechten en andere zaken.
Het is moeilijk om aan de indruk te ontkomen dat geld van de Europese belastingbetalers wordt gebruikt voor nog een agenda om de autoriteiten in Brussel en de opkomende Eurostaat te versterken. De Raad van Europa en de OSVE zijn bestaande instellingen die zich op internationaal, niet supranationaal, niveau met dezelfde zaken bezighouden. Hier vindt een duplicatie plaats van reeds bestaande instellingen, een duplicatie die de bevoegdheden van de Europese Unie en de EU-bureaucratie versterkt.
De landen van Europa - ook mijn land, Polen - zijn verplicht de mensenrechten te beschermen en te bevorderen door onder meer het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens na te leven.Het Bureau voor de grondrechten is echter, net als andere agentschappen die als paddenstoelen uit de grond schieten, niet alleen geldverspilling, maar weer een nieuw dubieus, om niet te zeggen schadelijk initiatief van Brussel.
Roberta Alma Anastase
(RO)Dames en heren, deze plenaire vergadering werd gekenmerkt door verschillende Europese acties op het gebied van de mensenrechten, evenals door de mogelijkheid om de evaluatie daarvan in 2007 te bereiken.
Naast de oprichting van het Bureau voor de grondrechten en de proclamatie van het Handvest van de grondrechten is tegelijkertijd het besluit om een samenwerkingsovereenkomst te sluiten met bovengenoemd Bureau een onderdeel van de inspanningen van de Europese Unie om zijn prestaties en zijn rol als bevorderaar van de mensenrechten zowel intern als extern te consolideren. Ik wil op twee aspecten wijzen die mijns inziens belangrijk zijn op dit gebied.
Ten eerste ben ik verheugd over het voornemen om met deze overeenkomst een dubbele doelstelling te verwezenlijken, namelijk aan de ene kant de efficiency en consolidering van het Europees beleid op het gebied van de mensenrechten en samenhang en het voorkomen van duplicaties aan de andere kant. Dit is de enige manier waarop we het respect voor de fundamentele beginselen die door het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens zijn ingevoerd en door het Handvest van de grondrechten worden aangevuld, kunnen blijven bevorderen, ook doordat we onze eigen mechanismen voor dit doeleinde consolideren.
Ten tweede ben ik verheugd over het voornemen om de samenwerking in het kader van de door de Raad van Europa geïnitieerde specifieke mensenrechtenprojecten te consolideren. Deze vorm van interactie zal ons in staat stellen om verder bij te dragen tot de verbetering van de mensenrechtensituatie, zowel door interne als door externe acties. Ik wil graag de aandacht vestigen op het feit dat dergelijke samenwerking vooral in de Europese landen moet worden bevorderd die aan de Europese Unie grenzen, teneinde een echte ruimte van democratie tot stand te brengen aan de buitengrenzen van de Unie.
Als rapporteur voor de regionale samenwerking in het Zwarte-Zeegebied verzoek ik de Europese instellingen de regionale samenwerkingsprojecten te ondersteunen. Ik beschouw het door de Raad van Europa genomen initiatief om een euroregio van het Zwarte-Zeegebied voor de bevordering van de democratie te creëren als goed uitgangspunt en ik verzoek de Commissie haar volledige steun te verlenen ten behoeve van het welslagen van dit initiatief.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op donderdag 13 december 2007 plaats.
