Strategia polityki wspólnotowej w zakresie polityki konsumenckiej na lata 2007-2013 (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie sporządzone przez Lasse Lehtinena w imieniu Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów w sprawie strategii polityki konsumenckiej UE na lata 2007-2013.
Lasse Lehtinen
sprawozdawca. - (FI) Panie przewodniczący! Przedłożone sprawozdanie zostało dokładnie przeanalizowane w komisji, za co dziękuję moim kolegom, a przede wszystkim sprawozdawcom pomocniczym z pozostałych grup politycznych. W duchu powszechnego porozumienia dostrzegliśmy godne uznania wysiłki Komisji na rzecz podkreślenia spraw konsumenta we wszystkich elementach naszej polityki.
Nasz kontynent nie będzie mógł konkurować na rynkach światowych jeśli nie będzie konkurencyjny na własnym rynku wewnętrznym. 27 krajowych minirynków należy połączyć w jeden, największy rynek detaliczny na świecie.
By rynek mógł odpowiednio funkcjonować należy zwiększyć zaufanie konsumentów. Silne i niezależne organizacje konsumenckie będą odgrywały kluczową rolę w tym procesie.
Wśród sposobów na zwiększenie zaufania konsumentów znalazł się jeden, który jest był najczęściej podkreślany podczas naszych rozmów i spowodował wiele nieporozumień, o których warto wspomnieć. Jest nim udostępnienie konsumentom narzędzi, dzięki którym będą oni mogli ubiegać się o odszkodowanie w przypadku, gdy coś pójdzie nie tak. Sprawozdanie zaznacza, że konsumenci muszą dysponować zbiorowym, transgranicznym systemem zadośćuczynienia na wypadek sporu.
Pani komisarz Kuneva obiecała już, że zastanowi się nad tym, jaki system zbiorowego prawa do zadośćuczynienia byłby odpowiedni dla Europy. Istnieje przynajmniej powszechna zgoda w Europie na temat tego, jaki system jest nieodpowiedni. Nie powinien być podobny w swoich założeniach do systemu amerykańskiego, który służy głównie prawnikom, a nie konsumentom. Europa powinna dążyć do systemu, w którym roszczenia w sprawie odszkodowań byłyby bezpośrednio związane z konkretną szkodą. Dzięki temu orzeczenie sądu nie skupiałoby się na samej karze, lecz na sprawiedliwym potraktowaniu konsumenta. Systemy zbiorowego zadośćuczynienia nie przyznawałyby więc konsumentom nowych praw, ale zapewniałyby możliwość pełnego wykorzystania praw przysługujących im już teraz.
Konserwatyści jako grupa podeszli niechętnie do pomysłu wprowadzenia tego typu systemu. Powodem jest według nich fakt, że Komisja już wcześniej obiecała sporządzenie wniosków w tej sprawie. Niemniej jednak Parlament jest politycznym organem decyzyjnym wybranym przez obywateli europejskich i powinniśmy w nim podkreślać wolę większości. Jesteśmy upoważnieni i zobowiązani do tego, by rozważać nowe, szczegółowe rozwiązania spraw, które społeczeństwo uważa za problematyczne, a następnie przedstawiać nasze propozycje Komisji.
Poprosiłem, by Komisja sprawdziła, czy warto powołać Rzecznika Praw Konsumenta, który zdawałby sprawozdania Komisji na temat takich spraw, jak prawa transgraniczne. Urzędnik ten mógłby odgrywać rolę strażnika, organu selekcyjnego, jak to jest w przypadku spraw krajowych, do których stosujemy prawo do odszkodowania. Miejmy nadzieję, że sprawozdanie i wypracowane w nim kompromisy spotkają się z jak największym poparciem.
Meglena Kuneva
komisarz. -Panie przewodniczący! Chciałabym podziękować Parlamentowi za poparcie celów i działań w ramach naszej strategii na rzecz polityki ochrony konsumenta na lata 2007-2013 i oczywiście za ogromne wsparcie i zaangażowanie sprawozdawcy.
Podzielam zdanie Parlamentu, że potrzebne jest nam przekształcenie 27 krajowych gospodarek w jeden, ogólnoeuropejski rynek detaliczny, który stałby się największym rynkiem na świecie. Aby tego dokonać, musimy zwiększyć zaufanie konsumentów do zakupów zagranicą. Bardzo często mówi się, że zaufanie jest walutą współczesnej gospodarki. Myślę, że dzięki wspólnym wysiłkom i próbom wspomaganym serią dobrych strategii uda nam się stopniowo osiągnąć ten cel.
W związku z tym doceniam poparcie, jakim cieszy się zaproponowana dyrektywa ramowa na temat praw konsumenta, która stanowi odpowiednie narzędzie zmian. Szczególnie cieszy mnie fakt, że Parlament doszedł do porozumienia w sprawie potrzeby pełnej harmonizacji tam, gdzie zidentyfikowano przeszkody na drodze zdrowego funkcjonowania rynku wewnętrznego.
Jeżeli chodzi o tablicę wyników dla rynków konsumenckich, cieszy mnie poparcie Parlamentu Europejskiego dla tej inicjatywy i liczę na pełne poparcie w tym zakresie również pod koniec tego roku. Tablica wyników jest kluczowym punktem strategii, której celem jest doprowadzenie do lepszego zrozumienia funkcjonowania rynku wewnętrznego i jego korzyści dla konsumenta. Jej celem jest mierzenie wyników rynkowych dla konsumentów. Po pełnym wdrożeniu tego narzędzia będziemy mogli zapewnić lepsze przepisy i zasady przyjmowania odpowiedniej polityki w oparciu o fakty. Równie ważną sprawą jest pokazanie naszym obywatelom, że rozumiemy ich codzienne obawy i potrafimy na nie odpowiedzieć.
Wspomniał pan o odszkodowaniach. Chciałabym podziękować za poparcie dla działań związanych z prawem do odszkodowania i egzekwowaniem prawa w ramach strategii związanej z polityką ochrony konsumentów. Odszkodowania oraz kwestia egzekwowania prawa to kluczowe punkty tej strategii. Podobnie jak państwo, jestem przekonana, że aby zapewnić odpowiednie funkcjonowanie rynku wewnętrznego, konsumenci europejscy muszą mieć pewność, że będą mogli dochodzić swoich praw i otrzymać przysługujące im odszkodowania na terenie całej Unii Europejskiej. Wierzę również, że komplementarność środków zadośćuczynienia - tak sądowych, jak i pozasądowych, indywidualnych i zbiorowych - pozwoliłaby na możliwie najskuteczniejsze i najbardziej odpowiednie rozwiązywanie sporów. Byłoby to korzystne tak dla konsumentów, jak i dla renomowanych firm. Osobiście uważam, że zbiorowe odszkodowania - tak natury sądowej, jak i pozasądowej - mogłyby się stać skutecznym sposobem na wzmocnienie zasad udzielania zadośćuczynienia określonych już wcześniej dla konsumentów europejskich. Dokonaliśmy tego poprzez wprowadzenie alternatywnych metod rozwiązywania sporów (ADR), procedury rozpatrzania niewielkich roszczeń transgranicznych oraz niedawno uchwalonej dyrektywy na temat mediacji.
Oczywiście należy dokonywać dokładnej oceny wszystkich nowych inicjatyw w tym zakresie. Jak państwo wiedzą, zleciłam przeprowadzenie dwóch badań, których celem jest dokładniejsze przyjrzenie się sprawie zbiorowych odszkodowań. Pierwsze z nich zbada efektywność i wydajność obecnych mechanizmów zbiorowego zadośćuczynienia; oceni czy konsumenci z krajów, w których nie obowiązuje system zbiorowych odszkodowań, są poszkodowani z tego powodu oraz zbada, czy ma to negatywny wpływ na wspólny rynek.
Drugie badanie dostarczy informacji na temat problemów, z którymi zmagają się konsumenci, którzy ubiegają się o zbiorowe odszkodowanie oraz przeanalizuje skutki gospodarcze tego typu problemów dla konsumentów, konkurencji i rynku.
Mam zamiar wykorzystać wyniki tych badań oraz informacje uzyskane od stron zaangażowanych i państw członkowskich w celu sporządzenia komunikatu, który będzie uchwalony przez Komisję pod koniec 2008 r. Celem tego komunikatu będzie konsultacja społeczna na temat dostępnych nam środków w sprawie zbiorowych odszkodowań dla konsumentów.
Równocześnie jestem w trakcie przygotowywania oceny realizacji dyrektywy w sprawie nakazów sądowych przez państwa członkowskie oraz wpływu tej dyrektywy na egzekwowanie praw konsumenta w UE. Moje wnioski zostaną przedstawione w sprawozdaniu, które powinno zostać również przyjęte przez Komisję z końcem tego roku.
Jeszcze raz dziękuję członkom Parlamentu za podzielanie naszej wizji nowej, opartej na realiach rynkowych polityki ochrony konsumenta, na którą czekają dobrze poinformowani konsumenci i na której konsumenci ci będą mogli skorzystać, ciesząc się z lepszych ofert cenowych i lepszej jakości największego na świecie rynku detalicznego.
Piia-Noora Kauppi
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Gospodarczej i Monetarnej. -Panie przewodniczący! Chciałabym powiedzieć, że tak komunikat Komisji, jak i sprawozdanie posła Lehtinen cieszą się moim pełnym poparciem jako bardzo dobrze wyważone prace.
Co więcej mówią one o ważnej sprawie, którą należy się zająć na poziomie europejskim - o tym, że polityka ochrony konsumenta powinna stanowić część rynku wewnętrznego.
Ma to związek z kwestią poruszoną w sprawozdaniu przez Komisję Gospodarczą: mianowicie samo stworzenie rynku wewnętrznego jest doskonałym przykładem polityki ochrony konsumenta. Konkurencja, z jaką mamy do czynienia na terytorium całej Unii Europejskiej sprawia, że ceny idą w dół, a jakość produktów i wybór konsumenta wzrasta. Dlatego należy zapewnić konsumentom ogólnoeuropejski dostęp do oferowanych produktów.
Na rynku wewnętrznym konsumenci są siłą napędzającą gospodarkę rynkową i mogą, dzięki swoim wyborom, chronić swoje własne interesy. Dlatego systematyczne wdrażanie obowiązujących dyrektyw związanych z rynkiem wewnętrznym jest niezwykle istotne.
Komisja opiniodawcza Komisji Gospodarczej słusznie podkreśla dwie dziedziny, których znaczenie jest kluczowe w tej sprawie. Pierwszą z nich są usługi finansowe: prawdziwie wewnętrzny rynek w zakresie bankowości, kredytów, ubezpieczeń itp. jest niezbędny, by wyposażyć konsumentów europejskich w odpowiednie środki. Jest to szczególnie ważne, biorąc pod uwagę, że rozwój demokratyczny sprawia, iż możliwie największe możliwości w zakresie usług inwestycyjnych stają się dla wszystkich bardzo istotne. Jednak pozostało kilka dużych przeszkód na drodze do sukcesu w tym zakresie.
Drugą sprawą jest handel internetowy. Jest to związane z obecnymi rynkami finansowymi i zależne od rozwoju systemów płatności, jednak ma również znaczny wpływ na praktycznie wszystkie aspekty rynku wewnętrznego z uwagi na to, że Internet stanowi doskonały europejski rynek. Dlatego musimy się upewnić, że handel internetowy w Europie będzie funkcjonował bez zarzutu, a konsumenci będą dysponować odpowiednim prawem wyboru.
Diana Wallis
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Prawnej. -Panie przewodniczący! Komisja Prawna zgadza się z panią komisarz: musimy się pozbyć 27 rozdrobnionych rynków, jednak by to zrobić, potrzebujemy odpowiednich, wspólnych dla całej Wspólnoty ram prawnych. Myślę, że punktem wyjścia do tych działań zaangażowanie wszystkich członków Komisji zajmujących się rynkiem wewnętrznym we wspólne prace w tym zakresie. Sprawą, która od dawna nas interesuje, a o której być może zbyt rzadko się wspomina, jest projekt dotyczący prawa zobowiązań umownych oraz wspólne ramy odniesienia.
Nie chcemy, by uważano, że sprawy te zostały zapomniane i wszyscy przeszli już do kolejnej kwestii, którą oczywiście popieramy, kwestii zbiorowych odszkodowań. Powinniśmy jednak poświęcić jeszcze trochę uwagi wspólnym ramom odniesienia. Chcielibyśmy również, by położono większy nacisk na alternatywne metody rozwiązywania sporów jako formy zadośćuczynienia, szczególnie w przypadku zakupów internetowych, co jest działaniem, które nasza komisja już od dłuższego czasu popiera. Cieszy nas, że rozważa się sprawę zbiorowych odszkodowań, jednak nie możemy dopuścić by działania stanęły na podobnym etapie, jak w przypadku prawa zobowiązań umownych z powodu problemów związanych z podstawą prawną i innymi sprawami.
Anna Hedh
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia. - (SV) Panie przewodniczący! Chciałabym serdecznie podziękować pani komisarz Meglenie Kunevie oraz sprawozdawcy Lasse Lehtinenowi.
Popieram proponowaną strategię i cieszę się, że konsumenci są traktowani jako ważna grupa osób, których praw należy chronić. Zdajemy sobie sprawę z tego, że nie będziemy mogli stworzyć kwitnącego rynku wewnętrznego jeśli nie zadowolimy i nie zabezpieczymy konsumentów. Podzielam jednak zdanie sprawozdawcy, który powiedział, że podjęta strategia wymaga systematycznego uaktualniania, jeżeli rzeczywiście chcemy, by konsumenci odnieśli prawdziwe korzyści.
Jako sprawozdawczyni strategii Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia muszę jednak przyznać, że jestem rozczarowana faktem, że główna komisja sprawozdawcza nie wzięła pod uwagę więcej niż jednej z 13 naszych poprawek. Poprawki te zawierają bardzo ważne i godne uwagi propozycje. Pragniemy zobaczyć w tej sprawie większą przejrzystość z punktu widzenia płci. Polityka ochrony konsumenta jest daleka od neutralności w kwestiach równowagi płci. Należy zwrócić uwagę na kwestię równouprawnienia, podobnie jak na sytuację dzieci, osób starszych i niepełnosprawnych. Mam nadzieję, że temat ten zostanie poruszony przy okazji kolejnego przeglądu.
Colm Burke
w imieniu grupy PPE-DE. - Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować posłowi Lehtinenowi i sprawozdawcom pomocniczym za dobrą współpracę na przeciągu ostatnich kilku miesięcy. Omawiane sprawozdanie wprowadza kilka pozytywnych elementów do polityki ochrony konsumenta. Konsumenci mogą korzystać ze swoich praw tylko wtedy, gdy są oni ich w pełni świadomi, a nadawanie uprawnień konsumentom w UE jest centralnym elementem tego sprawozdania i będzie możliwe dzięki edukacji i kampanii budzących świadomość obywateli. Specjalną uwagę należy przyłożyć do wyposażania konsumentów w umiejętności i narzędzia niezbędne dla zwiększenia ich zaufania do środowiska cyfrowego.
Sprawozdanie popiera wysiłki Komisji na rzecz wzmocnienia współpracy w zakresie bezpieczeństwa produktów na poziomie międzynarodowym, szczególnie z władzami chińskimi i amerykańskimi. Systematycznie prowadzony dialog i wymiana informacji związanych z bezpieczeństwem produktów leżą w interesie wszystkich zaangażowanych stron i są kluczowe dla budowania zaufania konsumentów.
W związku z tematem odszkodowań ja i moja partia popieramy inicjatywy na rzecz ułatwienia i uskutecznienia dostępu do odszkodowań dla wszystkich konsumentów w UE. Wiemy, że pozasądowe formy zadośćuczynienia są rozwiązaniem preferowanym przez większość konsumentów, ponieważ w szybszy sposób służą interesom konsumentów, pociągając za sobą najmniejsze koszty.
Jak już mówiłem na początku rozmów w tej sprawie, nie jestem zwolennikiem nawoływania do działań legislacyjnych mających na celu wprowadzenie źle przemyślanego systemu zbiorowych odszkodowań w UE. Komisja przygotowuje obecnie badania dotyczące obecnych systemów zadośćuczynienia obowiązujących w państwach członkowskich i zamiast uprzedzać wyniki tych badań proponuję, wspólnie z kolegami z PPE-DE, zwiększyć rolę, jaką mają Parlament i państwa członkowskie w ocenianiu wyników badań przed podjęciem konkretnych decyzji. Zbyt szybkie wprowadzenie nieskutecznego i kosztownego systemu zbiorowych odszkodowań wcale nie leży w interesie konsumentów. We wszystkich pozostałych sprawach w pełni popieram sprawozdanie.
Evelyne Gebhardt
w imieniu grupy PSE. - (DE) Panie przewodniczący, pani komisarz! Chciałabym podziękować posłowi Lehtinenowi za doskonałe sprawozdanie, które stanowi dobrą podstawę do dyskusji.
Pozwólcie państwo, że podkreślę trzy niezwykle istotne sprawy poruszone w sprawozdaniu. Pierwszą z nich jest potrzeba upewnienia się, że dostępne już teraz narzędzia europejskie będą odgrywały główną rolę w zapewnianiu bezpieczeństwa i działaniach zapobiegawczych. W związku z tym musimy dalej udoskonalać wspólnotowy system szybkiego informowania tak, aby mógł on lepiej służyć interesom konsumentów.
Drugą ważną sprawą jest wzmacnianie i ulepszanie kluczowego narzędzia, jakim jest SOLVIT (Sieć Rozwiązywania Problemów Rynku Wewnętrznego). Nadal mamy do czynienia z dużymi lukami w dostarczaniu informacji do konsumentów. Wielu z nich nigdy nie słyszało o systemie SOLVIT i nie wie, że mógłby on rozwiązać za nich wiele problemów. Jest to również niezwykle istotne.
Cieszy mnie również fakt, że Komisja Europejska ma zamiar ponownie zbadać sprawę symbolu EE. Wiele ludzi uważa, że EE jest znakiem bezpieczeństwa, co nie jest prawdą. Powinniśmy wspólnie z panią komisarz i komisarzem Verheugenem upewnić się, że zasady funkcjonowania tego symbolu będą tak sformułowane, by pozwolić nam w przyszłości zapewnić społeczeństwo, że może polegać na bezpieczeństwie produktów oznaczonych symbolem EE. Jest to bardzo ważny cel.
Ostatnią i najważniejszą sprawą jest jednak, według mojej grupy, system zbiorowych odszkodowań, którego Grupa Socjalistów jest zwolennikiem. Cały zbiór ustaw nie ma sensu jeśli konsumenci nie będą mogli dochodzić przysługujących im praw, choćby z powodu barier transgranicznych, które sprawiają, że egzekwowanie prawa jest wyjątkowo trudne z powodu pomniejszych roszczeń lub szkód, choć mogą one z upływem czasu wykończyć każdego. Niezwykle ważne jest byśmy nie tylko zachęcali Komisję Europejską do analizowania i rozwijania takiego systemu, lecz naciskali na tego typu działania i usilnie prosili o przedstawienie nam odpowiedniego projektu ustawy w możliwie najkrótszym czasie tak, aby konsumenci mogli się cieszyć większym bezpieczeństwem i ochroną.
Bardzo żałuję, że grupa PPE-DE nie uznała za wskazane bardziej entuzjastycznego poparcia tego systemu i zaangażowania, które są niezbędne, by konsumenci i społeczeństwo ogółem darzyli Unię Europejską i rynek wewnętrzny prawdziwym zaufaniem, ponieważ zaufanie to będzie wynikało z wiedzy o tym, że jest się odpowiednio zabezpieczonym podczas zakupów w Europie.
Alexander Lambsdorff
w imieniu grupy ALDE. - (DE) Panie przewodniczący! Chciałbym rozpocząć od złożenia gratulacji w stronę posła Lasse Lehtinena za to wyważone, dobrze skonstruowane sprawozdanie. Zgadzamy się ze sprawozdawcą w wielu sprawach. Jednym z powodów są bardzo dobre prace wstępne przeprowadzone przez Komisję. Istnieje niewiele punktów spornych.
Strategia dotycząca ochrony konsumentów będzie jednym z głównych tematów rozmów dotyczących kolejnego etapu rozwoju rynku wewnętrznego. 490 milionów konsumentów znajduje się dokładnie pośrodku trzech najważniejszych wyzwań stojących przed Unią Europejską, do których należą wzrost gospodarczy, zatrudnienie oraz rozpoznanie i zaspokojenie potrzeb ludzi. Rynek wewnętrzny dysponuje potencjałem, który może pomóc mu przerodzić się w największy rynek detaliczny na świecie. Dlatego grupa ALDE popiera wysiłki Komisji na rzecz stworzenia jednego, wspólnego rynku detalicznego z obecnych 27 minirynków krajowych.
Podoba nam się również sposób, w jaki projekt wspiera politykę ochrony konsumenta oraz zawarta w nim propozycja wyznaczenia specjalnych urzędników do spraw relacji z konsumentem. W związku z tym chciałbym zwrócić szczególną uwagę na proponowane wzmocnienie działania europejskich ośrodków ochrony konsumentów oraz potrzeby dzieci i osób w podeszłym wieku.
Chciałbym również wspomnieć o zbiorowych odszkodowaniach, co do których nie jesteśmy do końca pewni. Otrzymaliśmy małą ilość informacji na ten temat, a dużo dogmatyki. Myślę, że jest zbyt wcześnie, by mówić o silnym poparciu Parlamentu w tej sprawie, pani komisarz. Właśnie usłyszeliśmy od grupy PPE-DE, że nie poprze Komisji. Myślę jednak, że grupa PPE-DE nie zdaje sobie sprawy z prawdziwych problemów. Konsumenci w wielu krajach zmagają się ze szkodami rzędu szkód wyrządzonych przez broń myśliwską. Komisja ma prawo rozważyć tę sprawę i zlecić jej przeanalizowanie. Z drugiej strony słuchamy dogmatów PSE, które za wszelką cenę dąży do tego, by to narzędzie stało się narzędziem politycznym, bez względu na to, jakie są prawdziwe problemy - a prawdziwe problemy są bardzo różne.
Istnieje na przykład problem podstawy prawnej. Która część traktatu mówi o tym, że Komisja i Parlament mają prawo ingerować w kodeksy postępowania cywilnego i karnego poszczególnych państw członkowskich? Co powiedziała nam posłanka Diana Wallis w imieniu Komisji Prawnej? Problem prawa zobowiązań umownych pozostaje jak do tej pory bez rozwiązania. Kwestia wzięcia lub nie wzięcia udziału w inicjatywie oraz rola rzecznika praw konsumenta - są to kolejne sprawy, które należy rozwiązać. Nie wystarczy po prostu powiedzieć, że nie chcemy takiego samego systemu jak Stany Zjednoczone. Amerykanie mieli oczywiście jak najlepsze intencje kiedy tworzyli ten system. Myślę, że jest oczywiste iż nie stworzyli celowo złego systemu.
Dlatego powinniśmy utrzymać nasze sceptyczne, krytyczne stanowisko w tej sprawie. Powinniśmy zaczekać na wyniki analizy i poważnie ją rozważyć, a następnie rozpocząć szeroką, niedogmatyczną, opartą na faktach debatę na miarę tego Parlamentu.
Leopold Józef Rutowicz
w imieniu grupy UEN. - Panie Przewodniczący! Sprawozdanie pana posła Lehtinena obejmuje istotne zagadnienia związane ważną dla obywateli Unii strategią projakościową na najbliższe lata. Chciałbym odnieść się do kilku problemów tej strategii. W tworzeniu prawa krajowego i unijnego powinien być większy wkład organizacji konsumenckich, których działanie i finansowanie w pewnych krajach napotyka na problemy. Unia powinna udzielić większej pomocy merytorycznej i finansowej tym organizacjom. Należy podjąć stosowaną w niektórych krajach procedurę prawną pozwów zbiorowych, stosowanych wobec nieuczciwych uczestników rynku oraz wprowadzić pozew europejski.
Europejskie centra konsumenckie w poszczególnych krajach wraz z organizacjami konsumentów i rzecznikami praw konsumenckich powinny zwiększyć działanie informacyjne i edukacyjne, mające na celu szczególnie ochronę najsłabszych uczestników rynku. Zwiększenie efektywności działań prokonsumenckich można uzyskać przez włączenie do centrów konsumenckich SOLVITU i RAPEXU. Popieramy to sprawozdanie.
Eva-Britt Svensson
w imieniu grupy GUE/NGL. - (SV) Dziękuję, panie przewodniczący! Ochrona praw konsumenta jest często niewystarczająca, dlatego powinniśmy ją wzmocnić. Chciałabym podziękować sprawozdawcy i posłom z Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumenta, którym udało się zwiększyć pomoc dla tych grup konsumentów, które potrzebują szczególnej ochrony: dzieci i osób w podeszłym wieku.
By ochrona praw konsumenta była skuteczna, potrzebne są aktywnie działające organizacje konsumenckie. Konsumenci nie będą silni jeśli staną w pojedynkę. Dlatego, dzięki specjalnym organizacjom, będą mogli rosnąć w siłę oraz zdobyć więcej wiedzy i informacji. Organizacje konsumentów potrzebują odpowiedniego, solidnego finansowania. Jednak brak bezpieczeństwa związany z zakupami dokonywanymi zagranicą musi zostać wyeliminowany poprzez stworzenie możliwości działań zbiorowych przeciwko firmom, które łamią prawo. Największym problemem dla konsumentów jest obecnie trudność w doprowadzeniu do wysłuchania ich racji zagranicą z uwagi na to, że brakuje instancji, które rozwiązywałyby spory transgraniczne. UE musi najpierw stworzyć odpowiednie instancje do tego celu zamiast rozszerzać ramy prawne UE. Uważam, że powołanie europejskiego rzecznika praw konsumenta jest dosyć wątpliwe. Dlaczego mamy tworzyć kolejne stanowiska, które będą finansowane przez UE i spowodują cięcia kwot przeznaczonych na organizacje konsumentów? Konsumenci na pewno na tym nie zyskają.
Podsumowując, żałuję, że poprawki proponowane przez Komisję Praw Kobiet i Równouprawnienia - jak zwykle, muszę przyznać - nie zostały przyjęte przez Komisję Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumenta. Zasługiwały one na lepszy los.
Hanne Dahl
w imieniu grupy IND/DEM. - (DA) Panie przewodniczący! Mam przyjemność zabrać głos na tej sali po raz pierwszy i w sprawie, którą mam nadzieję się zajmować w przyszłości. Uważam, że dobrze się stało iż dzięki temu sprawozdaniu Parlament Europejski wyszedł z inicjatywą ochrony praw konsumenta. Jednak obawiam się, że będzie ona stopniowo przybierała charakter plastra, którym zakleja się dziury w obecnym systemie. Będziemy więc mieli plaster, który przykryje fakt, że UE jest zorganizowana w taki sposób, że chęć zapewnienia wolnego przepływu produktów, kapitału i usług zawsze będzie miała pierwszeństwo nad ochroną praw konsumenta i innymi tego typu sprawami. Myślę, że dzisiejsza debata jest na to najlepszym przykładem.
Chciałabym przytoczyć dwa konkretne przykłady sposobów na ochronę praw konsumenta. Niezwykle ważne jest zagwarantowanie konsumentom prawa do składania roszczeń w ich własnym kraju i języku, ważne jest również, by produkty żywnościowe i inne produkty, które mogą stanowić ryzyko dla zdrowia podlegały kontroli w przypadku importu. Poszczególne kraje powinny mieć prawo do przeprowadzania kontroli produktów i wymagania wyższej jakości niż określona e przepisach UE ze względu na zdrowie i otoczenie konsumentów. Strategia UE związana ze zdrowiem konsumenta powinna się opierać na zasadzie ostrożności, a nie na ideologicznej szkole myślenia, które służy realizacji jedynie jednego celu: swobodnego przepływu towarów między krajami. Będzie to możliwe, jeśli zagwarantujemy konsumentom prawo do składania roszczeń i kontaktowania się z organami prawnymi na poziomie lokalnym oraz jeśli umożliwimy zatrzymanie importu produktów w przypadku, gdy jest to konieczne z uwagi na zdrowie.
Sergej Kozlík
(SK) Panie przewodniczący, panie i panowie! Sprawozdanie słusznie ocenia pozytywne działanie euro dla ograniczenia kosztów operacji finansowych. Dzięki euro konsumentom łatwiej jest porównywać ceny w ramach umów transgranicznych. Bardziej przychylnym okiem patrzą też na zwiększony potencjał rynku wewnętrznego. Zgadzam się, że nowe państwa członkowskie powinny być zachęcane do kontynuowania reform i jak najszybszego spełnienia kryteriów z Maastricht, co pozwoli im wprowadzić euro i w pełni korzystać ze wspólnej waluty na rynku wewnętrznym.
Parlament Europejski już niedługo będzie miał okazję wprowadzić swoją propozycję w życie podczas debaty na temat rozszerzenia strefy euro o Słowację. Słowacja podjęła dość duże wysiłki, by jeszcze przed czasem spełnić kryteria konwergencji z Maastricht. Nie popieram podejścia niektórych posłów, którzy atakują nas teraz niejasnymi i niesprecyzowanymi kontrargumentami związanymi ze stabilnością tych kryteriów. Można by się tak spierać w nieskończoność.
Charlotte Cederschiöld
Panie przewodniczący! Konsumenci, dostawcy oraz produkty i usługi - wszyscy uczestnicy rynku wewnętrznego powinny mieć możliwość swobodnego przepływu.
Konsumentom nie powinny przysługiwać w innych państwach członkowskich inne prawa niż w domu jeśli chcemy stworzyć dobre podstawy funkcjonowania działalności transgranicznej. Dlatego podoba mi się podejście horyzontalne do polityki ochrony konsumenta i zwiększona ochrona, do której ono doprowadzi.
Oznacza to poinformowanych konsumentów i lepszą ich ochronę, a także przepisy rynku wewnętrznego bardziej przyjazne dla firm. Jednakże jesteśmy zaniepokojeni pochopnością decyzji w sprawie zbiorowych odszkodowań.
Jest jeszcze zbyt wcześnie, by Parlament mógł przyjąć stanowisko w tej sprawie. Musimy przeprowadzić szczegółowe analizy obowiązujących systemów w państwach członkowskich i ocenić, czy istnieje potrzeba ogólnoeuropejskiego systemu zbiorowych odszkodowań. Nie mamy jeszcze wystarczająco dużo informacji na temat skutków tego typu działań w postaci nadużyć, zwiększenia kosztów dla konsumenta czy firm czy niepotrzebnego zwiększenia liczby przepisów.
Nie wierzę, że są osoby popierające wprowadzenie nowego systemu prawnego w UE ze świadomością, że niósłby on ze sobą wiele wad, niedociągnięć i dysproporcji. Jak na razie zachęcamy do korzystania z innych rodzajów zadośćuczynienia, które można uzyskać dużo szybciej i dużo mniejszym kosztem, zostawiając przepisy na ten temat w rękach poszczególnych państw członkowskich. Obecne mechanizmy i narzędzia pozasądowe mogą być stosowane na poziomie UE.
Wzywamy Komisję do wykonania analizy i przedstawienia jej wyników Parlamentowi i państwom członkowskim. Dlaczego mamy robić więcej niż to konieczne do osiągnięcia celów traktatu? Dlaczego mamy odbierać państwom członkowskim możliwość wyboru odpowiednich mechanizmów rozwiązywania sporów. Pozostało jeszcze wiele pytań, na które brakuje odpowiedzi.
Nic jak dotąd nie wskazuje jasno na to, że wspólny dla UE system zbiorowych odszkodowań mógłby przynieść korzyści dla rynku wewnętrznego, konsumentów i przedsiębiorstw. UE nie powinna wprowadzać nowych przepisów bez odpowiedniego uzasadnienia.
Bernadette Vergnaud
(FR) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Chciałabym na początek pogratulować posłowi Lasse Lehtinenowi doskonałej pracy i jego chęci słuchania innych. Jego sprawozdanie ma na celu poprawienie strategii Komisji opartej na zasadzie ochrony i gwarantowania praw konsumentów.
Popieram podejście sprawozdawcy do sprawy, którego celem jest połączenie ochrony praw konsumenta - a szczególnie najbardziej narażonych grup konsumentów - i stworzenia skutecznego rynku wewnętrznego. Podobnie, istotnym krokiem jest zapewnienie organizacjom konsumentów większej roli w przygotowywaniu projektów ustaw.
Jeżeli chodzi o bezpieczeństwo produktów Komisja nie tylko powinna dążyć do zakończenia wysiłków na rzecz kontroli rynku; należy również jak najszybciej ustalić zasady oznaczania produktów, które pozwolą zagwarantować ich jakość, bezpieczeństwo i możliwość i identyfikowalność.
Ostatnią sprawą jest zwiększenie dostępu do mechanizmów zadośćuczynienia przez zaproponowanie europejskiego systemu zbiorowych odszkodowań, który pozwoli konsumentom w pełni dochodzić swoich praw w przypadku udowodnionej szkody i równocześnie uniknąć pułapek systemu amerykańskiego. Głosując za tymi działaniami pomożemy wzmocnić zaufanie społeczeństwa do modelu rynku europejskiego, który jest równocześnie otwarty i opiekuńczy.
Andreas Schwab
(DE) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Strategia Komisji dotycząca ochrony konsumenta składa się z kilku obszarów tematycznych, z którymi w dużej mierze się zgadzamy. Zgadzamy się również z panią komisarz Kunevą oraz pani osobistym zaangażowaniem w zakończenie prac nad wspólnym rynkiem i naciskiem, jaki kładzie pani na prawa konsumentów i ich znaczenie dla rynku wewnętrznego.
Istnieje wiele dziedzin, w których nasze opinie się zbiegają. Odnosiliśmy się już do sprawy umocnienia europejskich ośrodków ochrony konsumenta i systemu SOLVIT. Są to sprawy popierane przez wszystkich członków naszej partii. Zdajemy sobie również sprawę z potrzeby obrania horyzontalnego podejścia do polityki ochrony konsumenta, choć żałujemy, że tak niewielką wagę przywiązuje się do prawa zobowiązań umownych. Powinniśmy się upewnić, że prawo zobowiązań umownych nie sprawi, że nasze propozycje poszarpią się na końcach, co spowoduje, że nasze nowe przepisy będą przypominać łatanie dziur. Dzisiejsze głosowanie w komisji pokazało, że konsumenci mają zaufanie do prawa pod warunkiem, że są w miarę pewni, że je znają. Jeśli ograniczenia czasowe będą się różnić w zależności od jurysdykcji, zaufanie konsumentów na pewno dość znacznie spadnie. Dlatego potrzeba nam wspólnych ram odniesienia, które zapewnią utrzymanie jednolitych standardów w celu zwiększenia zaufania konsumentów.
To samo odnosi się do zbiorowych odszkodowań. Słyszeliśmy, że różne grupy przyjęły różne stanowiska w tej sprawie. Stanowisko grupy PPE-DE jest dość jasne: zgadzamy się, że mamy do czynienia z pewnymi słabymi punktami, które sprawiają, że czasem interesy konsumentów nie są wystarczająco dobrze chronione, szczególnie jeżeli chodzi o transakcje zagraniczne. Jednak na próżno szukamy powodów istnienia tych słabych punktów. Nikt na tej sali nie wyjaśnił tej sprawy. Obiecano nam analizy. Przeczytamy je więc bardzo uważnie, strona po stronie. Jeżeli jednak analizy te będą dotyczyły jedynie strony prawnej, a nie różnić między poszczególnymi państwami członkowskimi w zakresie egzekwowania ich własnych praw, nie poczynimy w tej sprawie zbyt dużych postępów.
Dlatego chciałbym powiedzieć pani komisarz Kunevie, że jesteśmy jak najbardziej otwarci na prawdziwe postępy i przyjmujemy dość konstruktywne stanowisko w sprawie egzekwowania obowiązujących praw, jednak prawa konsumenta nie będą mogły być skuteczniej egzekwowane, jeżeli nie będą miały odpowiedniego zastosowania w praktyce. W Niemczech obowiązuje ustawa na temat precedensów wśród inwestorów, zgodnie z którą wielu udziałowców wystąpiło ze zbiorowym roszczeniem przeciwko Deutsche Telekom; w całym toku postępowania jasne było, że zbiorowe odszkodowania w teorii i praktyce to dwie diametralnie różne sprawy.
Gabriela Creţu
(RO) Jest oczywiste, że ci konsumenci, którzy są dobrze poinformowani o przysługujących im prawach mogą osiągnąć wysoki poziom satysfakcji i bronić swoich interesów. Niemniej jednak oprócz wiedzy konsumenci potrzebują także narzędzi, które umożliwią im uzyskanie odszkodowania w przypadku, gdy ich prawa zostaną naruszone. Dlatego wierzymy, że zbiorowe działania są konieczne i mile widziane, jeśli tylko są skuteczne dla ochrony konsumenta i zrównoważone dla rynku. Dalsze wzmacnianie kontroli rynku wewnętrznego jest równie istotne.
Wierzymy, że obecny barometr opinii jest niezwykle przydatny i mamy zamiar poprzeć jego finansowanie w ramach budżetu na 2009 rok, prosimy jednak o położenie większego nacisku na notowanie i porównywanie cen towarów i usług we wszystkich 27 państwach członkowskich. Ostatnią sprawą, o której nie możemy zapominać, jest to, że prawa konsumenta powinny obowiązywać również w obszarze usług, w tym usług finansowych i usług cyfrowych, w przypadku których stopień ryzyka jest znacznie wyższy i dużo trudniej jest udowodnić naruszenie prawa.
Malcolm Harbour
Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować posłowi Lasse Lehtinenowi za jego wyczerpujące sprawozdanie, które zawiera ogromną ilość bardzo ważnych pomysłów. Jak powiedziała wcześniej pani komisarz, aby umożliwić konsumentom większy dostęp do informacji i dokonanie tego ważnego wyboru oraz wzbudzić w nich większe zaufanie, potrzebujemy innowacyjnych i bezpiecznych produktów i usług. Wszystkie te rzeczy będą pochodziły ze wsparcia udzielanego konsumentom i działań na rzecz rozszerzania ich praw.
Zwracam się konkretnie w stronę posła Lasse Lehtinena, ponieważ jestem rozczarowany tym, że pozwolił on na to by cała masa dobrej pracy została przesłonięta jedną sprawą. Problem ze zbiorowymi odszkodowaniami polega na tym, że nasi koledzy z Grupy Socjalistów zdaje się pochopnie doszli do wniosku, że chodzi tu o wprowadzenie nowych przepisów unijnych. Cieszy mnie wiadomość o tym, że Komisja przygotowała dwie analizy - nie tylko jedną - dla szczegółowego zbadania tej sprawy. My, z naszej strony, chcemy poczekać na sprawozdanie z ich wyników zanim wyciągniemy wnioski, jednak zdaje się, że nasi koledzy socjaliści uważają, że sama wiadomość o analizach wystarczy i że ponieważ nie wyraziliśmy poparcia, jesteśmy od razu przeciwni prawom konsumenta. Wystarczy tylko przeczytać kilka informacji prasowych - kolorowych informacji prasowych, czerwonych informacji prasowych - które pochodzą z tamtej strony sali obrad. Chciałbym zdecydowanie odrzucić opinię, że ta strona sali obrad jest przeciwna prawom konsumenta, ponieważ najzwyczajniej w świecie nie opowiadamy się za propozycją, o której nie mamy nawet informacji. Mówię to do wszystkich tu zgromadzonych: owijanie się czerwoną taśmą i potencjalne przyczynianie się do zwiększenia kosztów konsumentów jest dalekie bycia podejściem prokonsumenckim. Poczekajmy i zobaczmy, jakie będą rezultaty badań.
Mówię do posła Alexandra Lambsdorffa, że dał się porwać temu trendowi, jednak wszystko co musi zrobić, byśmy jutro jednogłośnie przyjęli sprawozdanie posła Lasse Lehtinena to zagłosować za przyjęciem naszych poprawek nr 5 i nr 6, które pozostawiają drzwi szeroko otwarte. Mamy zamiar poczekać na sprawozdanie pani komisarz Kunevy, dokładnie je przeanalizować z otwartym umysłem, jednak w międzyczasie nadal będziemy pełnić rolę wielkich zwycięzców dla konsumentów rynków wewnętrznych i przysługujących im praw przestrzeganych w ramach obowiązujących przepisów.
Joel Hasse Ferreira
(PT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Sprawozdanie posła Lehtinena dość słusznie zauważa, że potrzeby związane z prawami konsumenta można zaspokoić tylko i wyłącznie dzięki prostszym i lepszym przepisom oraz bardziej uspójnionym ramom prawnym w zakresie ochrony praw konsumenta.
Dlatego wzywam Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia odpowiedniego finansowania dla prężnych i niezależnych organizacji konsumentów. Fundusze te są absolutnie niezbędne dla poczynienia postępów w zakresie budowania prawdziwego rynku wewnętrznego dla konsumentów.
Zbiorowe odszkodowania, tymczasem, zasługują na szczególną uwagę i poparcie, biorąc pod uwagę pozytywne doświadczenia w tym zakresie w różnych państwach członkowskich.
Chciałbym również dodać, jak podkreśla poseł Lehtinen, że silny system ochrony praw konsumenta będzie również korzystny dla konkurencyjnych producentów i sprzedawców, dostarczając bodźców do produkowania i sprzedawania trwalszych produktów, co z kolei przyczyni się do zrównoważonego rozwoju.
Sprawozdanie idzie nawet o krok dalej, w związku z czym posłowi Lehtinenowi należą się wyrazy uznania za to, że określił on ochronę praw konsumenta jako nieodłączną część planowania i tworzenia produktów i usług.
Na koniec chciałbym powiedzieć, że podzielam wnioski sprawozdawcy. Otóż skuteczna i lepsza ochrona konsumenta jest niezbędna dla zapewnienia lepszego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Chciałbym podziękować sprawozdawcy i wierzę, że obecnie dysponujemy najlepszymi warunkami potrzebnymi do osiągnięcia strategicznego porozumienia z panią komisarz Kunevą w tej sprawie.
Małgorzata Handzlik
Panie Przewodniczący! Nie muszę chyba przypominać, jak ważna dla funkcjonowania przedsiębiorstw jest satysfakcja klienta. Każdy z nas jako konsument zdaje sobie sprawę, że nieuczciwe praktyki przedsiębiorstw, świadome wprowadzanie konsumentów w błąd czy niezadowalająca obsługa, jaką niesienie za sobą zakup towarów i usług skutecznie zniechęcają nas do ponownego zakupu usług czy towarów od tegoż przedsiębiorcy. Ważne jest jednak, aby konsumentom zawsze towarzyszyła możliwość dokonywania rzeczywistego wyboru, zmiany usługodawcy czy sprzedawcy. Niewątpliwie wybór taki daje konkurencyjny rynek, na którym rynkowym graczom nie opłaca się zniechęcać konsumentów do swoich towarów. Na konkurencyjnym rynku przedsiębiorca wie, że grozi to utratą rynkowej pozycji, a zatem zysków i możliwości dalszego rozwoju. Wierzę, że istnieje taki potencjał na rynku wewnętrznym Unii Europejskiej. Cieszy mnie możliwość kształtowania rynku wewnętrznego i to, że jest to możliwe dzięki konsumentom i że zostało to dostrzeżone. Oczywiście nie twierdzę, że na takim rynku już funkcjonujemy. Konsumentom nadal często brakuje wiedzy, w jaki sposób wyszukiwać najbardziej korzystne dla nich oferty, a niektórzy przedsiębiorcy powstrzymują się przed przekazywaniem konsumentom takich informacji. Interesy konsumentów ponadto często nie są uwzględniane w wystarczający sposób przez samych usługodawców.
Dlatego tak ważne jest zapewnienie, aby prawa konsumenta były respektowane, aby istniało prawo konsumenta do kompletnej, czytelnej, prostej i łatwej do porównywania informacji i żeby było to respektowane przez przedsiębiorstwa oraz osoby odpowiedzialne za tworzenie prawa. Nie mniej ważne jest także informowanie i uświadamianie konsumentów o ich prawach, istniejących narzędziach, które mają wspomóc konsumenta w podejmowaniu decyzji na wolnym rynku. Szczególnie dużą rolę odgrywają w tym zakresie organizacje konsumenckie. Nie zapominajmy także, że ochrona praw konsumenta, jak i możliwość skutecznego ich egzekwowania, są niezmiernie ważne dla prawidłowego funkcjonowania rynku. Jednak jak zauważa sprawozdawca, ochrona konsumenta nie może być wymówką dla protekcjonalizmu rynkowego. Naszym zadaniem jest takie zbalansowanie ochrony konsumenta, które nie będzie tworzyć barier dla rozwoju przedsiębiorczości.
Zita Pleštinská
(SK) Popieram sprawozdanie Komisji na temat strategii dotyczącej europejskiej polityki ochrony konsumenta i doceniam wysiłki pani komisarz Kunevy na rzecz szerzenia kultury konsumenckiej opartej na świadomości i wiedzy konsumenta oraz lepszego dostępu do informacji.
Uważam, że prężne i niezależne organizacje konsumentów stanowią trzon skutecznej polityki ochrony praw konsumenta, dlatego cieszy mnie, że poseł Lehtinen włączył do swojego sprawozdania proponowane przeze mnie zmiany do artykułu 7, w którym Parlament nawołuje Komisję i państwa członkowskie do zapewnienia odpowiedniego finansowania dla organizacji konsumentów. Dotyczy to przede wszystkim wsparcia finansowego dla intensywnych programów szkoleniowych dla osób pracujących w organizacjach konsumentów. Organizacje konsumentów są najlepiej poinformowane o potrzebach konsumentów i dlatego powinny być konsultowane we wszystkich sprawach związanych z polityką ochrony praw konsumenta, które mogą wpłynąć na konsumentów.
W pełni popieram dwie poprawki przedłożone przez moją grupę polityczną, PPE-DE, do artykułu 40 sprawozdania, w którym mowa o zbiorowych odszkodowaniach. Jedynie w przypadku, gdy przeprowadzona analiza wykaże taką potrzebę, Komisja będzie mogła przedstawić propozycję strategii europejskiej, która dawałaby wszystkim konsumentom UE łatwy dostęp do różnych sposobów zadośćuczynienia na podstawie roszczeń transgranicznych.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) W kontekście strategii na temat polityki ochrony praw konsumenta w Unii Europejskiej chciałabym wspomnieć o znaczeniu jakości usług i produktów. Choć konsumenci są już przyzwyczajeni do korzystania z pomocy biur ochrony konsumenta w sprawach związanych z produktami, niekoniecznie ma to miejsce w przypadku usług. W wielu przypadkach konsumenci podpisują umowy na dostarczenie usług bez uprzedniego dokładnego przeczytania warunków umowy, a jeśli nawet je przeczytają, są przekonani, że nie mogą wprowadzić do nich żadnych zmian. W rzeczywistości nie mają tak samo dużych możliwości negocjacji, jak dostawcy usług, ale mogą wpłynąć w pewnej mierze na zmianę treści umowy, co zwiększa również ich zaufanie.
Chciałabym zwrócić uwagę na potrzebę ochrony turystów i pasażerów w zakresie stosowania się do praw im przysługujących, o których niestety wielu z nich nie ma pojęcia a więc też ich nie dochodzi. Szczególną uwagę należy poświęcić usługom elektronicznym. Zaufanie konsumentów do usług cyfrowych jest kluczowe dla konkurencyjności Unii Europejskiej, a szczególnie dla rozwoju gospodarki opartej na wiedzy.
Podsumowując, chciałabym powiedzieć, że powinniśmy też omówić kwestię jakości usług publicznych i ochrony praw konsumenta w tym kontekście.
Magor Imre Csibi
(RO) Po pierwsze chciałbym pogratulować posłowi Lehtinenowi spójnego sprawozdania. Niemniej jednak, chciałbym zwrócić uwagę na punkt 35. Odnosi się on do powołania europejskiego rzecznika praw konsumenta w urzędzie Rzecznika Praw Obywatelskich UE. Jest to moim zdaniem dość skomplikowana i niezbyt efektywna inicjatywa.
Po pierwsze stworzenie takiego stanowiska wymaga odpowiednich środków finansowych. Wiązałoby się to z potrzebą ponownego rozdzielenia funduszy między europejskie ośrodki ochrony konsumenta i urząd proponowanego rzecznika. Po drugie zwiększyłaby się biurokracja na poziomie europejskim. Po trzecie, role i zadania nowo powołanego rzecznika praw konsumenta i europejskich ośrodków ochrony praw konsumenta wzajemnie by się na siebie nakładały. Nie uważam, żeby nowy mechanizm doprowadził do większej skuteczności działań związanych z rozwiązywaniem sporów wynikających z roszczeń europejskich konsumentów. Uważam jednak, że skuteczne i dokładne wdrażanie przepisów przyczyniłoby się do ograniczenia niezadowolenia z funkcjonowania rynku wewnętrznego.
Podsumowując, chciałbym prosić członków Komisji Europejskiej o wzięcie pod uwagę punktu 7, w którym prosimy o przyznanie odpowiednich funduszy na pomoc dla organizacji konsumentów działających na terenie całej Unii Europejskiej.
Zuzana Roithová
(CS) Panie przewodniczący! Globalizacja naszego rynku wymaga silnych, jasnych i łatwych do egzekwowania praw konsumenta, a ja cieszę się, że Komisja poczyniła tak duże postępy w tym zakresie. W moim zeszłorocznym sprawozdaniu zwróciłam uwagę na to, że zaufanie konsumentów do internetowych usług handlowych można zwiększyć dzięki przykładowym umowom z konsumentem oraz lepszym mechanizmom rozpatrywania roszczeń, a także europejskiej gwarancji zaufania i karcie praw konsumenta. Jednakże nie uważam, by powołanie rzecznika praw konsumenta było w jakikolwiek sposób pomocne. Zamiast tego powinniśmy zwiększyć wsparcie finansowe istniejących organizacji konsumentów i organów kontroli w państwach członkowskich, ponieważ to właśnie te jednostki identyfikują niebezpieczne produkty z Azji, takie jak zabawki dla dzieci, buty dziecięce czy sprzęt sportowy. Obywatele oczekują, że zapewnimy skuteczniejsze mechanizmy rozpatrywania transgranicznych roszczeń, co podkreślało dziś wiele osób na tej sali. Stanowi to kolejne uzasadnienie harmonizacji przepisów poszczególnych państw członkowskich. Jednak zbiorowe odszkodowania są sprawą problematyczną; być może są korzystne dla prawników, ale często są bardzo kosztowne dla konsumentów czy dostawców usług i produktów. Dlatego cieszy mnie przedstawiony przez Komisję zamiar zbadania skutków wprowadzenia tego typu modeli postępowania w Wielkiej Brytanii i Niemczech. Dopiero potem będziemy mogli rozważyć możliwe działania, tak więc nie dajmy się zapędzić w ślepą uliczkę socjalistom. Chciałabym wyrazić uznanie dla pracy wykonanej przez sprawozdawcę i Komisję w związku z reformą polityki ochrony praw konsumenta.
Evelyne Gebhardt
(DE) Panie przewodniczący! Mam zamiar uczynić posła Malcolma Harboura bardzo szczęśliwym, zakładając jutro czerwony kostium i udowadniając, że czerwona część tej sali doskonale wie, czego chce. Taka jest tak naprawdę różnica między tym, do czego dąży lewica, a tym, o co chodzi prawicy, mianowicie o stworzenie wielkiej niebieskiej zasłony dymnej po to, by ukryć fakt, że nie chce ona tak naprawdę chronić praw konsumenta, a raczej bronić interesów przemysłu. Należało to w końcu powiedzieć.
Meglena Kuneva
komisarz. -Panie przewodniczący! Rozumiem, że mam jedynie dwie minuty, chciałabym jednak, by ta debata trwała dużo dłużej. Mam nadzieję, że uda się z państwem jeszcze porozmawiać na ten temat, w ramach państwa możliwości i czasu. Byłoby mi niezmiernie miło, ponieważ wszystkie państwa przemowy są dla mnie niezwykle inspirujące, nawet o tak późnej porze.
Pragnę się zobowiązać, że będę nadal starała się walczyć z problemami związanymi ze zrównoważonym rozwojem, pracując nad inicjatywami CEE oraz GPSD (dyrektywą w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów) oraz nad tym, jak mogą one się uzupełniać. Oczywiście planuję kontynuować prace nad przewodnikiem cyfrowym, z którymi wiąże się jedna z pierwszych rozmów, które odbyłam z posłanką Roithová. Oczywiście pracuję razem z pozostałymi członkami Komisji, a program zmian staje się z każdą chwilą bardziej różnorodny, coraz częściej też doprowadza do tworzenia nowych programów, wierzę jednak, że stanowi to jego urok.
A więc jest wiele rzeczy do zrobienia. Pozwólcie państwo, że zgodzę się ze wszystkimi, którzy mówili o tym, że by osiągnąć w pełni rozwinięty rynek wewnętrzny, musimy podkreślać prawa konsumentów. Jest to tak naprawdę jedyny sposób na zakończenie drugiego etapu tworzenia rynku wewnętrznego. Uważam, że jeśli poczynimy odpowiednie postępy w zakresie naszej tablicy wyników, stanie się ona częścią szerszej wizji związanej z rynkiem wewnętrznym, a wtedy będziemy dysponować już pełnym zrozumieniem funkcjonowania rynku wewnętrznego.
Szczególnie poruszyła mnie mowa posłanki Dahl - szkoda, że nie ma jej już z nami na tej sali - która powiedziała, że było to jej pierwsze wystąpienie na łamach Parlamentu. Jednak odnosząc się do tak zwanego wyścigu na samo dno, mając ustalone wspólne dla całej Unii Europejskiej przepisy niepolegające jedynie na jak największej ochronie konsumentów krajowych, nie powinniśmy wybierać żadnych zwycięzców oprócz jednego: konsumenta.
Wiele lat temu zaczęliśmy rozwijać odpowiednie otoczenie dla przedsiębiorstw, i było to odpowiednim działaniem. Jednak jeśli chcemy rozwijać przedsiębiorstwa europejskie, będą one potrzebowały konsumentów, nie możemy zaś zaprzeczyć, że konsumenci również potrzebują zwalczania rozmaitych przeszkód na tej samej zasadzie tak, aby mogli czuć się swobodnie wszędzie, choćby chodziło na przykład o Szweda mieszkającego w Brukseli. Musimy zapewnić im takie same prawa zarówno wtedy, kiedy robią zakupy w Internecie, jak i wtedy, kiedy mają do czynienia z innego rodzaju handlem na odległość.
Pozwólcie państwo, że odniosę się do zbiorowych odszkodowań. Uważnie przysłuchiwałam się wszystkim komentarzom na ten temat. Chciałabym powiedzieć, że z 10 określonych i omówionych przez nas punktów odniesienia, w związku z którymi otrzymaliśmy ponad 300 opinii, połowa nie była związana z rekompensatą szkód czy dużymi kosztami postępowania. A więc co najmniej 5 z nich dotyczy spraw niezwiązanych z dodatkowymi kosztami.
Uważam, że najlepsze, co możemy zrobić, to otworzyć się i starać się nie dogmatyzować, w związku z tym proszę o poparcie również i w tej sprawie. Chciałabym również powiedzieć, że jesteśmy w trakcie przygotowywania komunikatu, dlatego nie mamy opracowanych analiz wpływu proponowanych zmian na gospodarkę, społeczeństwo i środowisko, jak to ma miejsce w przypadku wszystkich naszych wniosków legislacyjnych. Jednak w międzyczasie robimy dużo więcej, planując dwie naprawdę bardzo dokładne i szczegółowe analizy porównawcze.
Chciałabym państwa przy tej okazji zaprosić do uczestnictwa w trzech wielkich konferencjach, które zostaną zorganizowane przed końcem tego miesiąca. Będą to spotkania z przedstawicielami przedsiębiorstw, konsumentami i uczonymi, a nasze usługi zapewnią cztery miejsca na warsztatach dla posłów do Parlamentu Europejskiego. Rozmowy przeprowadzone podczas tych trzech konferencji będą całkowicie jawne oraz opublikowane na naszych stronach internetowych i streszczone tak umiejętnie, jak to tylko możliwe. Oczywiście jestem do państwa dyspozycji, jeżeli chcecie państwo pomówić jeszcze o nadziejach i obawach związanych z tym tematem.
Na koniec chciałabym podziękować wszystkim i powiedzieć, że chyba po raz pierwszy prawie nikt nie wspomniał o tym, że Europa ma zamiar wysunąć pozew grupowy. Myślę, że jest to dobry znak.
Lasse Lehtinen
sprawozdawca. -Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować wszystkim kolegom posłom, którzy przemawiali dzisiejszego wieczoru, a także pani komisarz Kunevie za konstruktywne podejście, którego jesteśmy świadkami odkąd zasiadła w Komisji Europejskiej.
Mam kilka komentarzy. Posłanka Kauppi mówiła o usługach finansowych. Rozwijający się transgraniczny rynek bankowości, ubezpieczeń i zarządzania majątkiem dysponujący wyrafinowanymi narzędziami stanowi dla nas coraz większy problem. Przepisy nadal są mylące dla konsumentów, nawet na poziomie krajowym. Dlatego uważam, że ten rynek również potrzebuje transgranicznego systemu zbiorowych odszkodowań z uwagi na to, że system tego typu zwiększyłby odpowiedzialność i ostrożność instytucji finansowych podczas objaśniania klientom ich praw i ryzyka.
Wszyscy znamy smutne liczby, które świadczą o tym, że obywatele państw członkowskich boją się kupować towary i usługi oferowane zagranicą, co wynika tylko i wyłącznie z braku zaufania. Mam jednak nadzieję, że jeśli dalej będziemy z pozytywnym nastawieniem walczyć o ochronę praw konsumenta, podobnie jak to miało miejsce w rozmowach na temat sprawozdania w obrębie Parlamentu oraz w rozmowach z Komisją, uda nam się zwiększyć zaufanie europejskich konsumentów.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się we wtorek 20 maja 2008 r.
Oświadczenia pisemne (art. 142)
Gábor Harangozó
, na piśmie. - Popieramy wysiłki na rzecz dalszego szerzenia wiedzy wśród konsumentów na temat ich praw jako podstawy skutecznego wdrożenia obowiązujących ram prawnych związanych z ochroną praw konsumenta, szczególnie w przypadku najbardziej narażonych grup.
Mamy do czynienia nie tylko z potrzebą opracowania szerszych ram prawnych związanych z prawami konsumenta, lecz również z koniecznością poważnego zastanowienia się nad interesem konsumentów podczas standaryzacji rynku wewnętrznego. Jest oczywiste, że silniejszy, jedyny w swoim rodzaju system ochrony praw konsumenta skuteczny na przestrzeni całej Unii Europejskiej leży w interesie wszystkich naszych obywateli. Zakończenie konsolidacji rynku wewnętrznego jest okazją do wprowadzenia mechanizmów harmonizacji, czego celem ma być odpowiedź na problemy, z którymi każdego dnia zmagają się konsumenci. Szczególną uwagę należy zwrócić na sektory związane z nowym środowiskiem cyfrowym.
Dobry konsument to konsument, który jest świadom swoich praw i tego, jak walczyć o ich egzekwowanie. Powinniśmy stworzyć w obrębie Wspólnoty prawdziwą kulturę konsumencką w ramach naszego systemu edukacyjnego oraz systematycznie angażować organizacje konsumenckie w dialog z przedstawicielami przemysłu. Dlatego popieramy wezwanie do ustanowienia specjalnego urzędu europejskiego rzecznika praw konsumenta w biurze Rzecznika Praw Obywatelskich UE dla każdego z krajów.
Roselyne Lefrançois  
na piśmie. - (FR) Zdecydowanie popieram sprawozdanie posła Lehtinena, które stawia ochronę praw konsumenta w samym sercu wysiłków na rzecz budowy rynku wewnętrznego.
Sprawozdanie zwraca uwagę na to, że wysoki poziom ochrony wszystkich konsumentów Unii Europejskiej może być osiągnięty jedynie wtedy, gdy przyjmiemy podejście horyzontalne - innymi słowy, jeśli weźmiemy pod uwagę również dyrektywy dla poszczególnych sektorów, których celem jest harmonizacja przepisów krajowych. Podkreśla również potrzebę zwiększenia zaufania konsumentów. Jest to zależne w szczególności od tego, czy uda się zapewnić bezpieczeństwo wszystkich produktów dopuszczonych do obrotu, a także bezpieczeństwo transakcji związanych z handlem transgranicznym i internetowym.
Cieszy mnie również, że sprawozdanie proponuje przeprowadzenie analizy wdrożenia systemu skutecznego i szybkiego wynagradzania strat konsumentom na poziomie europejskim. Wprowadzenia pozasądowych sposobów na rozwiązywanie sporów mogłoby skutecznie odpowiedzieć na oczekiwania konsumentów, podobnie jak zastosowanie niektórych form zadośćuczynienia, takich jak zbiorowe pozwy - które są już stosowane w niektórych państwach członkowskich - w kontekście ogólnoeuropejskim.
Równocześnie można by dokładnie zbadać, w świetle różnych doświadczeń poszczególnych krajów, korzyści i ograniczenia związane z tego typu rozwiązaniami.
Vincent Peillon  
na piśmie. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Cieszy mnie, że Komisja Europejska uczyniła ochronę praw konsumentów europejskich jednym z głównych celów strategii na rzecz polityki ochrony praw konsumenta na lata 2007-2013.
Chciałbym również podziękować mojemu koledze z grupy fińskich socjalistów, Lasse Lehtinenowi, za doskonałą pracę i ważny wkład w politykę ochrony praw konsumenta.
Podoba mi się przedstawiona przez niego wizja podejścia horyzontalnego na poziomie europejskim, ponieważ należy za wszelką cenę wziąć pod uwagę interes konsumentów w opracowywaniu polityki unijnej. Równocześnie popieram chęć nadania większej roli organizacjom zrzeszającym konsumentów w projektowaniu przepisów europejskich, a także propozycję zwiększenia ochrony praw najbardziej narażonych grup konsumentów, szczególnie osób młodych i osób w podeszłym wieku, poprzez kampanie informacyjne kierowane specjalnie do nich.
Pobieram również wprowadzenie europejskiego systemu zbiorowych odszkodowań, który umożliwiłby konsumentom z różnych państw członkowskich wspólne dochodzenie roszczeń w sądach i żądanie odszkodowania przy równoczesnym uniknięciu pułapek modelu amerykańskiego. W związku z tym mam nadzieję, że mimo opozycji ze strony konserwatystów Parlament przegłosuje przyjęcie europejskiego "zbiorowego pozwu”.
Katrin Saks  
na piśmie. - (FI) Chciałabym podziękować sprawozdawcy, posłowi Lehtinenowi, za pracę, którą włożył w to sprawozdanie.
Jednym z najważniejszych celów strategii dotyczącej polityki ochrony praw konsumenta proponowanej przez Komisję jest uczynienie z ochrony praw konsumenta centralnego czynnika rozwoju rynku wewnętrznego UE.
Chciałabym podkreślić, że jest to jedyny środek, który umożliwi nam zapewnienie możliwie jak najlepszej sytuacji dla konsumentów oraz przybliżenie się do podstawowych celów Unii Europejskiej.
Jak możemy to osiągnąć? Konsumenci muszą mieć dostęp do dokładnych informacji, na których będą mogli opierać swoje decyzje. Poinformowany konsument to bardziej aktywny konsument! Dobrze funkcjonujący rynek wewnętrzny musi zapewnić obywatelom duże możliwości wyboru oraz rozsądne ceny i możliwość zakupu wysokiej jakości towarów i usług.
Kolejną ważną sprawą są zbiorowe pozwy, których nie można wysuwać w Estonii i niektórych krajach sąsiednich. Nie wierzę jednak, że jest to korzystne dla naszych konsumentów. Jest raczej odwrotnie.
Ważne abyśmy wyciągnęli wnioski z doświadczeń innych: roszczenia zadośćuczynienia szkód muszą być adekwatne do rzeczywistych strat. Podobnie, ważne jest by konsumenci mogli polegać na przysługujących im prawach; nie powinni być zmuszani do zrzekania się ich z powodu braku środków finansowych niezbędnych do wkroczenia na drogę sądową.
Jasne formułowanie praw chroni interes konsumenta w tym przypadku, a ja uważam, że sprawa zbiorowych pozwów stała się ważnym punktem polityki transgranicznej.
