Stosunki UE-Tunezja(debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest oświadczenie Komisji w sprawie stosunków UE-Tunezja.
Neelie Kroes
komisarz. - Panie przewodniczący! Chciałabym podziękować Parlamentowi za zaproszenie mnie do wzięcia udziału w dyskusji na temat Tunezji.
Stosunki UE-Tunezja reguluje układ o stowarzyszeniu podpisany w 1995 roku. Tak na marginesie, Tunezja była pierwszym państwem śródziemnomorskim, które podpisało taki układ, a od tego czasu dokonała znacznego postępu.
W obszarze stosunków międzynarodowych Tunezja jest dla UE bliskim i wiarygodnym partnerem. Opinie i stanowiska, jakie kraj ten wyraża w instytucjach międzynarodowych i na innych forach są umiarkowane i wyważone. Tunezja jest skłonna do współpracy w takich kwestiach, jak bezpieczeństwo i migracja i ma dobre stosunki ze swoimi sąsiadami w południowej części regionu śródziemnomorskiego. Ponadto kraj ten zawsze odgrywa konstruktywną rolę w procesie na rzecz regionalnej integracji w Maghrebie.
Tunezja aktywnie uczestniczy w europejskiej polityce sąsiedztwa, a oceny zawarte w okresowych sprawozdaniach Komisji na temat wdrażania przez ten kraj planu działań w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa są jednoznaczne. Tunezja dokonała postępu w wielu obszarach współpracy, w tym w dziedzinie planu działań.
Kontynuowane są reformy gospodarcze, które pozwalają na stały wzrost tunezyjskiej gospodarki oraz obrotów handlowych z UE. Wiele osiągnięto na polu społecznym, w takich dziedzinach, jak ochrona zdrowia, edukacja, walka z ubóstwem i ochrona praw kobiet.
Z drugiej strony, w sprawozdaniach zwrócono uwagę na niedociągnięcia, szczególnie w dziedzinie sprawiedliwości, swobody wypowiedzi i zgromadzeń.
Dialog polityczny z Tunezją obejmujący wszystkie tematy zawarte w planie działań jest kontynuowany - są one omawiane w dziesięciu podkomisjach i w zespołach roboczych. Rada Stowarzyszenia UE-Tunezja odbyła już szereg posiedzeń, a kolejne ma się odbyć za kilka miesięcy.
Dnia 1 stycznia 2008 r. - dwa lata przed przewidywanym terminem - Tunezja została pierwszym krajem z południowej części regionu śródziemnomorskiego, który może korzystać ze strefy wolnego handlu z UE w zakresie produktów przemysłowych. UE jest dla Tunezji pierwszym partnerem handlowym. 72,5 % importowanych produktów pochodzi z UE, zaś na rynki unijne trafia 75 % eksportu. Współpraca finansowa UE ma wartość 75-80 milionów euro rocznie, a Tunezja potwierdziła, że ma dobre zdolności absorpcyjne.
Rozpoczęto negocjacje na temat stopniowej liberalizacji handlu usługami i prawa przedsiębiorczości, a także na temat produktów rolnych i rybołówstwa. Zakończenie tych negocjacji oraz zbliżenie stosownych przepisów będzie oznaczało rozpoczęcie nowego etapu w relacjach między UE i Tunezją oraz postęp w integracji tunezyjskiej gospodarki z jednolitym rynkiem UE.
Tunezja zwróciła się z prośbą, aby rozwojowi jej stosunków z UE nadano nowy impet poprzez specjalny status. Uważamy, że takie starania leżą w interesie UE. Mamy także nadzieję, że Tunezja wykaże się prawdziwą determinacją w zakresie wprowadzania dalszych reform demokratycznych i swobody wypowiedzi. Jednak bez postępu w ważnym obszarze praw człowieka wspomniane przeze mnie istotne osiągnięcia tego kraju będą, pomimo swojego znaczenia, szczególnie w odniesieniu do standardów regionalnych, postrzegane jako niepełne.
Na koniec chciałabym powiedzieć, że relacje między UE a Tunezją oceniamy jako stabilne i przyjazne i wierzymy, że naprawdę mamy potencjał, aby je jeszcze bardziej zacieśnić.
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego są wystąpienia grup politycznych.
Ioannis Kasoulides
Panie przewodniczący! Tunezja wnosi swój wkład w stabilność tego regionu jako partner w Unii dla Śródziemnomorza, jako pierwszy kraj, który podpisał układ stowarzyszeniowy i jako pierwszy kraj posiadający plan działań na rzecz wdrożenia polityki sąsiedztwa. Tunezja dokonała znacznego postępu pod względem równości płci, opieki nad dziećmi i rodziną, a teraz oczekuje na negocjacje dotyczące nadania jej specjalnego statusu partnerskiego.
We wspomnianych wcześniej umowach znajdują się klauzule dotyczące demokracji, rządów prawa i praw człowieka. Przygotowywane są plany rozmów, które pomogą nam osiągnąć postęp w zakresie newralgicznych kwestii, które są tak ważne dla nas w Parlamencie Europejskim. Jeżeli chcemy osiągnąć namacalne rezultaty, niekoniecznie na drodze sporów i krytyki, musimy unikać wszelkiej protekcjonalności, udowodnić, że rozmawiamy jak równy z równym, a nie jak przełożeni lub inspektorzy, oraz pokazać, że także możemy zainteresować się obawami i czułymi punktami naszych partnerów.
Jestem przekonany, że wobec powyższego rząd tunezyjski podejmie w omawianych obszarach konkretne działania.
Pier Antonio Panzeri
Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Gdybyśmy mieli wyrazić opinię na temat aktualnych stosunków między Unią Europejską i Tunezją, musiałaby być ona pozytywna, także w odniesieniu do stabilizacji regionu.
Prawdą jest, że kraj ten dokonał znacznego postępu w dziedzinie gospodarki i że pojawiają się zachęcające sygnały dotyczące spraw społecznych. Jednak w dziedzinie polityki, szczególnie po wyborach prezydenckich, które odbyły się 25 października, stajemy przed wyzwaniem, jakim jest wsparcie procesu demokratycznych reform, obejmującego bardziej konkretne działania. Jak wiemy, celem polityki zagranicznej prowadzonej przez Unię Europejską jest wspieranie i utrwalanie demokracji, rządów prawa oraz poszanowanie praw człowieka i podstawowych wolności.
Tunezja wzięła na siebie istotne zobowiązania w związku z planem działań w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa w zakresie demokracji, sprawowania rządów i praw człowieka. W planie działań określono szereg priorytetów, z których szczególną uwagę należy poświęcić przeprowadzeniu i konsolidacji reform oraz zintensyfikowaniu dialogu politycznego i współpracy, zwłaszcza w zakresie demokracji, praw człowieka, polityki zagranicznej i bezpieczeństwa.
Instytucje muszą być wzmacniane właśnie w takich ramach. Działania te pozwolą wielu członkom tunezyjskiego społeczeństwa bardziej aktywnie uczestniczyć w życiu politycznym, umożliwią rozwój społeczeństwa obywatelskiego, będą wsparciem dla partii politycznych, sprzyjając poszerzeniu ich uczestnictwa w procesie demokratycznym, a także zwiększą poszanowanie dla swobody zgromadzeń, wolności wypowiedzi i pluralizmu w mediach.
Jesteśmy przekonani, że cele te można osiągnąć i że nasze oczekiwania dotyczące dokonania konkretnego postępu są uzasadnione. Zobowiązujemy się strzec przyjaźni, jaka wiąże Unię Europejską i Tunezję, a jednocześnie zacieśniać istniejące relacje, pamiętając o konflikcie, do jakiego może dojść w związku z pomysłem nadania temu państwu specjalnego statusu. Jednak konkretne kroki musi podjąć sama Tunezja.
Louis Michel
Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Chciałbym rozpocząć od jednoczesnego podziękowania pani komisarz za stanowisko zajęte przez Komisję w tej sprawie i pogratulowania jej. W pełni się z tym stanowiskiem zgadzam, gdyż wydaje mi się ono dużo bardziej rozsądne od stanowiska, jakie zajmują osoby, które domagały się dzisiejszej debaty, choć nie wiem dokładnie, kto ją zaproponował.
Jak wcześniej powiedziano, Tunezja była pierwszym państwem z basenu Morza Śródziemnego, które podpisało układ stowarzyszeniowy, i aktywnie uczestniczy w europejskiej polityce sąsiedztwa. Warto zauważyć, co już uczynił pan poseł Kasoulides, że 1 stycznia 2008 r. Tunezja stała się pierwszym państwem z tego regionu, które mogło korzystać ze strefy wolnego handlu z Unią Europejską. Współpraca układa się bardzo dobrze, a Tunezja potwierdza, że ma ogromne zdolności absorpcyjne. Kraj ten dokonał znacznego postępu, czego odzwierciedleniem jest bardzo szybki rozwój i osiągnięcia na polu społeczno-ekonomicznym, potwierdzone przez międzynarodowe instytucje. Jeżeli chodzi o gospodarkę, to w latach 2002-2008 Tunezja osiągnęła średni wzrost gospodarczy na poziomie 4,6 %. Ponadto udało jej się zredukować zadłużenie.
Jeżeli chodzi o aspekt społeczny, to niesprawiedliwe byłoby zignorowanie dokonanego przez nią postępu, szczególnie w zakresie sytuacji kobiet. Wskaźniki mówią same za siebie: 59 % studentów wyższych uczelni to kobiety. Edukacja jest obowiązkowa dla wszystkich dziewcząt w wieku 6-16 lat, a kobiety stanowią prawie jedną czwartą ludności czynnej zawodowo w Tunezji.
Przyznaję, że wyniki te oczywiście nie mogą nam przesłonić pilnej konieczności zachęcenia tunezyjskich władz do poczynienia dalszego postępu w dziedzinie praw człowieka i sprawowania rządów; w pełni zdajemy sobie sprawę z tego, że wciąż jest dużo pracy do wykonania. Podobnie jak moich przedmówców, kwestia ta niepokoi także mnie, gdyż drogie mi są demokratyczne wartości, których strzeżemy. Jednak musimy pamiętać o tym, że nie jesteśmy jedynymi, którzy stoją na ich straży. Są one ważne także dla społeczeństwa tunezyjskiego, które jest społeczeństwem dynamicznym i proeuropejskim.
Z tego powodu musimy wspierać starania Tunezji o nadanie jej w relacjach partnerskich z Unią Europejską specjalnego statusu. Ponadto wierzę, że odpowiednie ramy umożliwiające skłonienie naszych partnerów do dokonania większego postępu w dziedzinie sprawowania rządów uda nam się stworzyć właśnie dzięki temu dialogowi.
Oczywiście musimy prowadzić ten dialog z naszymi partnerami bez nadmiernego samozadowolenia, ale także bez uciekania się do świętoszkowatego dogmatyzmu, w którym Europa tak często się specjalizuje, a który często przynosi efekty przeciwne do zamierzonych.
Naturalnie nie pozostaję obojętny na konkretne przypadki, o których niektórzy tu wspomnieli. Oczywiście mamy prawo pytać naszych partnerów o okoliczności, które naszym zdaniem są nie do przyjęcia, jednak na koniec chciałbym podkreślić sukcesy Tunezji w tworzeniu systemu politycznego opierającego się na zasadzie rozdziału Kościoła od państwa.
Władze publiczne w Tunezji są w stanie zapewnić obywatelom pakiet podstawowych usług - usług, których inne państwa w regionie nie są jeszcze w stanie zapewnić, i uważam, że o tym także warto wspomnieć. W związku z powyższym jestem wielkim optymistą, jeżeli chodzi o przyszłość stosunków między Tunezją a UE, gdyż są one rozwijane w atmosferze wzajemnego zaufania między partnerami, którzy się szanują i rozumieją podstawowe problemy.
Hélène Flautre
Panie przewodniczący! Wystąpienia pani komisarz i moich kolegów posłów, których właśnie wysłuchałam, zaniepokoiły mnie. Wydaje mi się, że naprawdę musimy wykonać jeszcze dużo pracy, aby zyskać dokładne i obiektywne zrozumienie aktualnej sytuacji w Tunezji.
Szczerze mówiąc, kiedy państwa słuchałam, miałam wrażenie, że słucham zachodniego intelektualisty, który kilka dekad temu radośnie opowiadał o gospodarczych i społecznych sukcesach ZSRR, a który nie był w stanie się tam udać i zobaczyć, co nasze wspólne wartości oznaczają w tym kraju w praktyce. Jakie są nasze wspólne wartości, panie pośle Michel? Są to prawa człowieka, demokracja i rządy prawa.
Słusznie państwo zauważyli, że Tunezja była pierwszym z naszych partnerów, który podpisał układ stowarzyszeniowy. To prawda i właśnie dlatego to wszystko jest tak niepokojące, bo nie mówimy tutaj, pani komisarz, o brakach ani o małych krokach. Nie. W Tunezji mamy do czynienia z dramatycznym pogorszeniem się sytuacji w dziedzinie praw człowieka i demokracji. Czy może pani podać nazwę choć jednej gazety, partii czy zrzeszenia, które otrzymało zgodę na działalność w ciągu ostatnich 20 lat? Nie.
Prawda jest taka, że podstawowe swobody są systematycznie i całkowicie lekceważone, a wraz z nimi lekceważone są nasze zobowiązania. Nie chodzi tu o moralizowanie; chodzi tu o poszanowanie wartości Unii Europejskiej, o poszanowanie zobowiązań, jakie wzięliśmy na siebie podpisując układ stowarzyszeniowy.
W związku z tym domagam się przeprowadzenia w tej kwestii przynajmniej wspólnej analizy. Sądzę, że ciężko pracowaliśmy, aby doprowadzić do tej debaty, jednak czas ten byłby dużo lepiej spożytkowany, gdybyśmy zorganizowali delegację, która faktycznie udałaby się do Tunezji i spotkała się z przedstawicielami tamtejszego społeczeństwa obywatelskiego w celu dokonania oceny ciągłego prześladowania, jakiego doświadczają obrońcy praw człowieka, studenci, związkowcy, pracownicy i prawnicy. Dochodziło do puczów praktycznie we wszystkich stowarzyszeniach, co było potwierdzeniem pewnej autonomii w stosunku do władz. W związku z powyższym uważam, że w tej sprawie dali się państwo całkowicie zwieść.
Po wysłuchaniu waszych wystąpień doskonale rozumiem, dlaczego nie chcecie zobaczyć prawdziwej sytuacji w Tunezji. Nie chcecie jej zobaczyć, bo uważacie, że na szali są interesy ekonomiczne i dlatego, że uważacie, że są na niej także interesy związane z walką z terroryzmem i nielegalną imigracją. Wszystko to powiedzieliście bardzo wyraźnie, a teraz mówicie o postępach dotyczących równości między kobietami i mężczyznami oraz rodziny, o postępach, które sięgają czasów Bourguiby. Powtarzam, sięgają one czasów Bourguiby. Od tamtego czasu nie dokonano dalszego postępu.
Dlatego uważam, że jeżeli mamy choć trochę szacunku dla samych siebie, dla układów, które podpisaliśmy, dla polityki sąsiedztwa lub dla wartości UE, zdecydowanie nie możemy proponować specjalnego statusu dla Tunezji. Dlatego powiem wprost: jeżeli zaproponują państwo taki status i odrzucą państwo wszystkie wymogi i zobowiązania dotyczące praw człowieka i demokracji w odniesieniu do wszystkich państw basenu Morza Śródziemnego, wynik tego będzie przesądzony.
Charles Tannock
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Tunezja jest przyjacielem i sojusznikiem Unii Europejskiej. Jest bogatym, postępowym i nowoczesnym świeckim społeczeństwem merytokratycznym, co jest wyjątkowe w świecie arabskim. Ponadto Tunezja przyjmuje bezkompromisową postawę wobec islamskiego ekstremizmu opartego na dżihadzie.
W kraju tym szybko kształtuje się wielopartyjny system polityczny, a kobiety są pełnoprawnymi członkami społeczeństwa. Dlaczego zatem próbujemy wyalienować Tunezję i 10 milionów jej obywateli? Być może z powodu zazdrości o jej sukces, być może dlatego, że jest mała i nie posiada ropy naftowej, więc nie może stosować wobec UE argumentów ekonomicznych, jak Libia czy Arabia Saudyjska.
Moim zdaniem osoby, które doprowadziły do tej debaty, celowo próbują deprecjonować postęp, jaki osiągnęliśmy w stosunkach UE-Tunezja w ostatnich latach. Szczególnie irytujące jest to, że debata ta odbywa się w trakcie wizyty tunezyjskich parlamentarzystów w Strasburgu - myślę, że siedzą oni na galerii i przyglądają się tej debacie.
Tunezja potrzebuje naszego wsparcia, zachęt i dialogu, a nie nieprzerwanego potoku bezsensownych inwektyw. Bardzo ironiczne jest to, że lewica, która twierdzi, że tak bardzo popiera prawa kobiet, atakuje Tunezję pomimo tego, że kraj ten daje kobietom szanse i swobody niemające precedensu w innych częściach świata arabskiego.
Fakt, że tunezyjskie władze zabraniają noszenia hidżabu w miejscach publicznych, jest dowodem determinacji, z jaką chronią one tak ważne dla Tunezji wartości, jak sekularyzm, tolerancja i wolność. Powinniśmy szanować Tunezję jako naszego szczególnego partnera na obszarze euro-śródziemnomorskim.
Przewodniczący
Nie powiedziano mi, że delegacja tunezyjska jest tu obecna, ale kiedy pan o niej wspomniał, pomachali do nas. Chciałbym powitać państwa na galerii.
Marie-Christine Vergiat
Panie przewodniczący, panie i panowie! Osobiście bardzo się cieszę, że ta debata na temat przestrzegania praw człowieka w Tunezji się odbywa. Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordycka Zielona Lewica odegrała kluczową rolę w jej organizacji. Od zawsze bronię praw człowieka, ale prawa człowieka są takie same na całym świecie.
Żałuję, że debacie tej nie towarzyszy głosowanie nad rezolucją. Słowa przychodzą i odchodzą; tylko słowo pisane pozostaje. Jako najstarszy partner UE, Tunezja otrzymuje największe wsparcie per capita ze wszystkich państw regionu Morza Śródziemnego i jest pełnym entuzjazmu uczestnikiem procesu tworzenia strefy wolnego handlu w tym regionie. W rzeczywistości ma ona tyle entuzjazmu, że jej przywódcy zaczynają dopominać się o dywidendy i domagać się korzyści wynikających ze specjalnego statusu.
W pełni zgadzam się z uwagami pani poseł Flautre i podzielam jej niepokój w związku z niektórymi komentarzami, jakie tu padły. Umowy partnerskie UE zawierają klauzule dotyczące demokracji i praw człowieka. Klauzule te muszą być przestrzegane tak ściśle jak klauzule dotyczące kwestii gospodarczych. W rzeczywistości, pani komisarz, sprawozdanie Komisji w sprawie wdrażania polityki sąsiedztwa jest w tym zakresie niezadowalające; jest to ewidentny przykład stosowania podwójnych standardów.
25 października Ben Ali został wybrany na piątą kadencję przy poparciu ponad 89 % głosujących. Sama ta liczba mówi wszystko o kondycji demokracji w tym kraju. Jest to zamknięta demokracja, w której obrońcy praw człowieka, sędziowie, prawnicy, dziennikarze - jednym słowem wszyscy, którzy mają odwagę przeciwstawić się reżimowi - są prześladowani, więzieni, a w niektórych przypadkach nawet torturowani.
Od września zeszłego roku ma tam miejsce prawdziwy odwrót w kierunku autorytarnego państwa policyjnego, czego potwierdzeniem jest przypadek Taoufika Ben Brika, który w przyszłą sobotę stanie przed sądem. Jednak moglibyśmy wspomnieć także o takich osobach, jak Zouhair Makhlouf i Fahem Boukadous. Pierwszy został skazany za wypowiadanie się na temat kwestii ekologicznych, a drugi za uczestnictwo w demonstracjach pracowniczych w swoim kraju.
Tak właśnie wygląda sytuacja społeczna w Tunezji. Tacy obrońcy praw człowieka, jak Kamel Jendoubi, Sihem Bensedrine, Sana Ben Achour i Kemais Chamari są ofiarami haniebnej kampanii prasowej. Sadok Chourou gnije w więzieniu od szesnastu lat, zaś na Radhię Nasraoui, która jest jego prawniczką, wylewane są pomyje, a jej kariera została narażona na nieodwracalne szkody.
Studenci są aresztowani i w sposób arbitralny skazywani, dotyczy to także innych osób. Ich paszporty są zatrzymywane lub nie przedłuża się ich ważności, a niektórym obrońcom praw człowieka uniemożliwia się wyjazd z kraju, aby nie byli świadkami. Zgromadzenia grup niezależnych od rządzącej władzy są zakazane, osoby w nich uczestniczące są śledzone, a ja w tej chwili nie mam wystarczającej ilości czasu, aby przedstawić rzeczywisty obraz polityki społecznej w Tunezji.
Dlaczego tunezyjskiemu rządowi tyle czasu zajmuje ustosunkowanie się do raportu ONZ? Dlaczego nie zgodził się na przyjęcie obserwatorów UE, jeżeli wybory są tak demokratyczne, jak twierdzi? Takie są fakty i coraz więcej z nich jest ujawnianych w naszych gazetach.
Komisja i Rada muszą to uwzględnić. Tunezja musi dotrzymywać swoich zobowiązań w zakresie demokracji i praw człowieka. Niedopuszczalne jest zatem, aby krajowi temu przyznany został specjalny status. Tak, jestem za partnerstwem na równych zasadach! Tak, wszystkie państwa na świecie muszą być traktowane tak samo, ale pod warunkiem, że dotrzymują swoich zobowiązań. To wszystko, panie przewodniczący.
Gerard Batten
w imieniu grupy EFD. - Panie przewodniczący! Wydaje się, że ogólna sytuacja w Tunezji jest pozytywna. Społeczeństwo tego kraju jest najstabilniejsze w Afryce Północnej. Z technicznego punktu widzenia systemem tam panującym jest demokracja, choć według norm zachodnich jest to może pół-demokracja; jednak nie powinniśmy Tunezji za to krytykować, bo dokonała w tym zakresie znacznego postępu. Realizowana w niej oficjalna polityka zmierza ku pełnej demokracji, a Tunezja jest stabilnym społeczeństwem, o bardzo wysokim poziomie bezpieczeństwa osobistego. Osiągnięto to dzięki zdławieniu islamskich terrorystów i komunistów, co jest ceną, jaką warto zapłacić. Oficjalną polityką tego kraju jest jedność kulturowa - budowa jednego narodu. W tej kwestii od Tunezji sporo nauczyć mogłoby się wiele europejskich krajów - w tym Wielka Brytania, którą reprezentuję.
Tunezja rozwija się gospodarczo. Zaledwie 7 % ludności żyje poniżej minimum socjalnego. Panujące w tym kraju standardy w zakresie ochrony zdrowia są jednymi z najwyższych w Afryce Północnej, a średnia długość życia jest stosunkowo wysoka. Jeżeli chodzi o kwestie polityczne, tunezyjska konstytucja ogranicza liczbę miejsc, jakie dana partia może zajmować w Izbie Deputowanych, a 20 % miejsc jest zarezerwowanych dla partii mniejszościowych. Rozwiązanie to wydaje się dość postępowe w porównaniu ze stosowanym w Wielkiej Brytanii systemem wyborczym opierającym się na zasadzie "kto zdobędzie większość”, który, moim zdaniem, jest spiskiem przeciwko wyborcom, mającym na celu utrzymywanie u władzy Partii Konserwatywnej i Partii Pracy i uniemożliwia dojście do władzy innym. Może zatem powinniśmy się od Tunezji czegoś nauczyć.
Skoro już mówimy na temat Wielkiej Brytanii, moja partia - Partia Jedności Zjednoczonego Królestwa - została w zeszłym tygodniu skrytykowana przez niektórych ekstremistów islamskich i tak zwane środowiska lewicowe, kiedy zaproponowała, aby wprowadzic wymóg odkrywania twarzy w budynkach publicznych, a także w budynkach prywatnych, o ile zainteresowane osoby chciałyby taki warunek narzucić. Zobaczmy zatem, co zrobiła Tunezja. Ustawa nr 108 zakazuje noszenia hidżabu i idzie ona dużo dalej niż propozycje przedstawione w innych krajach. Minister ds. religii Boubaker El Akhzouri skrytykował hidżab jako rzecz sprzeczną ze "spuścizną kulturową” tego kraju i uznał strój islamski za "obce zjawisko” w społeczeństwie. Bardzo ciekawe, że opinia ta pochodzi z państwa islamskiego. Im więcej dowiaduję się o Tunezji, tym lepsze wrażenie ona na mnie robi. Jednak widziałem ostatnio liczby wskazujące, że 70 milionów euro zostanie wydanych na kluczowe projekty w ramach unijnej polityki sąsiedztwa. Moich wyborców, wśród których jest wiele najbiedniejszych osób w Londynie, nie stać na taki wydatek. Chcemy handlu, przyjaźni i współpracy z Tunezją, ale nie kosztem okradania podatników w Wielkiej Brytanii. Pomóżmy im rozwijać demokrację i bogacić się, a gdyby byli zainteresowani uzyskaniem od nas darmowej porady, pozwólmy im trzymać się z daleka od Unii Europejskiej i zachować wolność i niezależność.
Andreas Mölzer
(DE) Panie przewodniczący! Relacje handlowe między UE a Tunezją są bliskie i wielopłaszczyznowe. Tunezja otrzymuje rocznie 80 milionów euro pomocy finansowej i jest wzorem w dziedzinie prowadzenia skutecznej polityki rozwojowej. Będąc rynkiem wschodzącym, kraj ten zajmuje czołowe miejsce w Maghrebie, był pierwszym państwem w regionie Morza Śródziemnego, które stworzyło strefę wolnego handlu z UE, a teraz czepie korzyści z solidnego wzrostu gospodarczego. W związku z tym oczekujemy, że Republika Tunezji będzie odgrywać konstruktywną rolę w rozmowach na temat mapy drogowej dla handlu w ramach partnerstwa euro-śródziemnomorskiego po roku 2010 oraz współpracy z państwami Maghrebu.
Dlatego można by nam wybaczyć, że myśleliśmy, iż wszystko przebiega bez problemu, gdyby nie jeden ustęp, który wiąże europejską pomoc przekazywaną w związku z umową o partnerstwie z przestrzeganiem praw człowieka. Właśnie w tym miejscu pojawia się sprzeczność - pieniądze, które mają zostać wykorzystane do pobudzenia tunezyjskiej gospodarki, wykorzystywane są także do finansowania i wspierania dyktatorskiego i antydemokratycznego aparatu. Jest to powszechny problem związany z udzielaną przez nas pomocą rozwojową i stowarzyszeniową. Musimy coś z tym zrobić, bo UE nie może promować, nawet pośrednio, łamania praw człowieka w Tunezji, w Kongo czy - naturalnie - w Turcji, która jest państwem kandydującym.
Salvatore Iacolino
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Tunezja, podobnie jak cały region Maghrebu, jest ważnym obszarem strategicznym. Ma ona ogromny potencjał rozwojowy i jest obszarem atrakcyjnym z punktu widzenia nie tylko ważnych interesów gospodarczych, ale przede wszystkim interesów europejskich.
Ostatnio zaczęła ona wdrażać wraz z Unią Europejską programy mające na celu wspieranie współpracy transgranicznej. W związku z powyższym nadszedł czas, abyśmy odnowili, jeżeli w ogóle mamy zamiar to zrobić, relacje nawiązane przez Unię Europejską z państwami graniczącymi z nami, rozpoczynając od Tunezji, poprzez pełne wykorzystanie potencjału tego obszaru oraz wspieranie związanego z nim rozwoju społecznego i gospodarczego, jednak w ramach gwarantujących wolność i bezpieczeństwo.
Stosunki między państwami basenu Morza Śródziemnego stanowią kluczowy czynnik zapewniający spójność i siłę ambitnemu programowi rozwoju społeczno-gospodarczego. Z politycznego punktu widzenia można by powiedzieć, że Tunezja jest krajem, w którym demokracja jest wciąż stosunkowo młoda, jednak wygląda na to, że przyjęty plan działania spełnia oczekiwania Unii Europejskiej.
Pojawienie się nowych partii politycznych oraz znaczna reprezentacja kobiet w parlamencie po wyborach zorganizowanych pod koniec października 2009 roku potwierdzają, że dokonano tam ogromnego postępu w dziedzinie demokratycznego uczestnictwa. Niemniej jednak należy tam wspierać i chronić wolność prasy, równe szanse dla kobiet i mężczyzn oraz, bardziej ogólnie, podstawowe prawa człowieka.
Właśnie w takich ramach możemy pomóc Tunezji doprowadzić do końca podjęte przez nią działania poprzez wyeliminowanie wszystkich potencjalnych barier uniemożliwiających pełny rozwój jednostki ludzkiej w tym kraju, a wszystko to w kontekście specjalnego statusu.
Jeżeli Tunezja ma odgrywać kluczową rolę w regionie Morza Śródziemnego i kontynuować rozpoczęty w tym kraju proces modernizacji, niezbędne jest poważne i zrównoważone podejście prowadzące do bezwarunkowego potwierdzenia wartości, na których straży stoi Unia Europejska. Dziś bardziej niż kiedykolwiek wcześniej Parlament Europejski nie może pozwolić sobie na popełnienie błędów na drodze do demokracji.
Zamiast nich konstruktywny dialog i ostrożna dyplomacja mogą pomóc w utrwaleniu relacji, która na pewno zostanie wzmocniona, z państwem, któremu w niektórych obszarach - na przykład w dziedzinie sprawiedliwości lub swobody zgromadzeń - należy pomagać w rozwoju, ale teżktóre, co podkreślam, odgrywa kluczową i decydującą rolę w polityce stabilizacji w regionie Morza Śródziemnego.
Carmen Romero López
(ES) Szacunek dla Tunezji oznacza także szacunek dla demokratycznej opozycji w tym kraju, która próbuje się organizować, choć jest prześladowana, oraz szacunek dla tamtejszego społeczeństwa obywatelskiego, które jest także opozycją przyszłości. W związku z powyższym chciałabym powitać parlamentarzystów, którzy uczestniczą w tym posiedzeniu dzisiaj, oraz przekazać pozdrowienia tym osobom, które mogą zostać parlamentarzystami w przyszłości, choć dziś są zastraszane lub więzione. Uważamy, że bardzo ważne jest, aby społeczeństwo obywatelskie się organizowało i aby demokratyczna opozycja była szanowana, pomimo tego, że obecnie nie ma ona zorganizowanego charakteru.
W Hiszpanii - mogę to powiedzieć jako hiszpańska posłanka do PE - żyliśmy w społeczeństwie, w którym przedstawiciele demokratycznej opozycji byli w czasach dyktatury torturowani i prześladowani. Jeżeli opozycja to nie terroryści, jeżeli jest ona demokratyczna, przekazuje ona wartości, które są wartościami przyszłości. W związku z tym musimy pomagać tej opozycji, która nie jest dziś zorganizowana, ale jest demokratyczna, i która walczy o wartości związane z przemianami w Tunezji oraz o utrwalenie tych wartości. Musimy także pomagać jej się organizować.
Musimy również pomagać przedstawicielom opozycji, aby stali się liderami i protagonistami przyszłości, działającymi w opozycji lub w rządzie, gdyż rotacja jest kluczowa dla demokratycznego społeczeństwa.
Dlatego eskalacja przemocy, której jesteśmy dziś świadkami i która może przybrać na sile w przyszłości, nie jest najlepszą wizytówką pozwalającą na uzyskanie specjalnego statusu.
Wiemy, że Tunezja została członkiem partnerstwa euro-śródziemnomorskiego i że ma inklinacje śródziemnomorskie i demokratyczne. W związku z powyższym chcielibyśmy, aby w tym okresie kraj ten wniósł wkład w proces demokratycznej konsolidacji i zorganizował się w taki sposób, aby naprawdę mógł stać się lojalnym członkiem - członkiem, który wnosi wkład w region śródziemnomorski jako rynek wschodzący, na którym respektowane są demokratyczne wartości.
Tak sobie wyobrażamy przyszłość i tego życzymy Tunezji.
Tomasz Piotr Poręba
(PL) Panie przewodniczący! Tunezja to bez wątpienia partner, z którym powinniśmy podtrzymywać nasze relacje w ramach Unii na rzecz Regionu Morza Śródziemnego oraz na płaszczyźnie bilateralnej. Pamiętając jednak o kwestiach gospodarczych powinniśmy bardziej jako Unia Europejska domagać się w tym kraju przejrzystości procedur demokratycznych i rządów prawa.
Pomimo tego, iż Tunezja jest krajem stabilnym to nie jest niestety krajem, gdzie przestrzegane są wszystkie standardy demokratyczne. Międzynarodowe organizacje pozarządowe informują, że siły bezpieczeństwa stosują tam tortury wobec więźniów i działają bezkarnie pozostając pod ochroną wysokich rangą urzędników. Wolność mediów i wolność słowa są drastycznie ograniczone, a sytuacja dziennikarzy określana jest jako jedna z najgorszych wśród wszystkich krajów arabskich. Represje często mają tło religijne. Coraz bardziej niepokoją prześladowania mniejszości chrześcijańskiej. Rząd w Tunisie nie toleruje przejawów sprzeciwu i istnienia niezależnej opozycji.
Pamiętając, że Tunezja była pierwszym krajem śródziemnomorskim, który podpisał umowę stowarzyszeniową z Unią Europejską musimy domagać się stanowczo przestrzegania zawartych w niej postanowień. Warunkiem dalszej współpracy z Tunezją musi być poszanowanie w tym kraju praw człowieka i demokratycznych standardów.
Dominique Baudis
(FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Chcąc uniknąć karykatur - a dzisiejszego poranka wysłuchaliśmy jednej albo dwóch - chciałbym podać kilka obiektywnie stwierdzonych faktów dotyczących Tunezji, która jest krajem partnerskim Unii Europejskiej.
Sytuacja społeczna rozwija się bardzo korzystnie, czego dowodem jest znaczny wzrost średniego dochodu per capita, co sprawia, że dziś znaczna większość Tunezyjczyków spełnia kryteria pozwalające uznać ich za przedstawicieli klasy średniej. Ponad 90 % Tunezyjczyków objętych jest ubezpieczeniem społecznym, a ponad jedna czwarta tunezyjskiego budżetu przeznaczana jest na edukację, dzięki czemu kraj ten jest jednym z pierwszych, które osiągnęły milenijne cele rozwoju w obszarze szkolnictwa podstawowego.
W końcu, co podkreślił przed chwilą pan poseł Michel, prawa kobiet są tam zarówno uznawane, jak i gwarantowane. Na studiach wyższych studentek jest więcej niż studentów, a 40 % wykładowców to kobiety. Jedna czwarta polityków, lokalnych urzędników i dziennikarzy to kobiety. Wiele państw pozazdrościłoby takich danych statystycznych.
Sylvie Guillaume
(FR) Panie przewodniczący! Ze swojej strony chciałabym dodać swój głos do tych, w których potępiono już dziś bardzo niepokojącą sytuację, w jakiej znajduje się w Tunezji Taoufik Ben Brik
W następstwie wielu aresztowań dziennikarzy i związkowców, w stosunku do których użyto przemocy i nad którymi się znęcano, oraz braku zgody na wpuszczenie zagranicznych dziennikarzy w trakcie wyborów prezydenckich, represje przeciwko przeciwnikom politycznym i osobom działającym na rzecz praw człowieka są kontynuowane. Po nieudolnie prowadzonym procesie Taoufika Ben Brika i uwięzieniu go z dala od rodziny, co utrudnia wizyty, stan jego zdrowia jest tak zły, że istnieje obawa o jego życie.
Jak można nie uznać tej sytuacji za bezwzględny atak na osobę, która burzy starannie przygotowany plan? W związku z tym nie wolno nam po prostu używać handlu jako odpowiedzi na wszystko. Wręcz przeciwnie, UE musi moim zdaniem zareagować szybko i zdecydowanie, domagając się uwolnienia Taoufika Ben Brika i pozostałych więźniów sumienia.
Sytuacja w zakresie praw człowieka w Tunezji uległa radykalnemu pogorszeniu. Ma to wpływ na współpracę Europy z tym krajem, a widoczna poprawa tej sytuacji jest jednym z warunków rozpoczęcia negocjacji w sprawie specjalnego statusu w stosunkach UE-Tunezja.
Michael Gahler
(DE) Panie przewodniczący! Mamy solidne fundamenty umożliwiające nam współpracę z Tunezją. Wspomniano tu o układzie stowarzyszeniowym i umowie o wolnym handlu. Pani komisarz Kroes powiedziała, że rozmawiamy o włączeniu tunezyjskiej gospodarki do jednolitego rynku. W rzeczywistości nie możemy pójść dalej w przypadku kraju nienależącego do UE, dlatego mówię o solidnych fundamentach. Cytując raz jeszcze panią komisarz Kroes, stwierdzam, że Tunezja jest wiarygodnym i dobrym partnerem, z którym można jeszcze bardziej zacieśnić stosunki.
Jest tak dlatego, że nasze stosunki są bardzo bliskie, a ponadto możemy rozmawiać ze swoimi kolegami o wszystkich kwestiach, które mogą nas niepokoić. Osobiście prowadzę rozmowy z kolegami, którzy są teraz na galerii, i odnoszę wrażenie, że powinniśmy rozmawiać o wszystkim.
Jednak w związku z tym nie powinniśmy wylewać dziecka z kąpielą. W Tunezji mamy także do czynienia z sytuacją, w której państwo będące państwem arabskim chce się rozwijać w sposób świecki i jest zagrożone przez ekstremistów. Jestem życzliwie nastawiony do wszystkich, którzy podejmują działania przeciwko islamskim ekstremistom.
Jednakże jeżeli chodzi o inne kwestie, uważam, że dokonamy postępu w ramach trwających obecnie rozmów. Z Tunezją możemy rozmawiać o wszystkim, bo jest ona wiarygodnym partnerem. W związku z powyższym z niecierpliwością czekam na dalszą część naszego dialogu.
Cristian Dan Preda
(FR) Panie przewodniczący! Jak już podkreślono, Tunezja jest ważnym partnerem UE; wspomniano także o bardzo ważnej roli, jaką w tym kraju odgrywają kwestie społeczne. Chciałbym powiedzieć o kilku ważnych aspektach politycznych, ponieważ, jak wcześniej wspomniano, Tunezja jest społeczeństwem, w którym, choć w ograniczonym stopniu, funkcjonuje wielopartyjny system polityczny, gdzie bez wątpienia udział opozycji jest ściśle określony, jednak mimo tego jest to wielopartyjny system polityczny. Wspomniano także o kwestii równości płci.
We wszystkich reprezentowanych przez nas krajach europejskich takim różnorodnym opiniom politycznym towarzyszy wolność prasy i właśnie tutaj mamy do czynienia z różnicą, ponieważ w Tunezji wolność taka istnieje, ale jest ograniczona, i prawdą jest, że żyją tam dziennikarze znajdujący się w trudnym położeniu.
Pojawia się zatem następujące pytanie: czy zbliżenie z Unią Europejską zwiększyłoby tę wolność, czy nie? Moim zdaniem zbliżenie z UE mogłoby pomóc Tunezji uzupełnić postęp społeczny, jakiego dokonała, kilkoma niezwykle ważnymi elementami w dziedzinie postępu politycznego.
Harlem Désir
(FR) Panie przewodniczący, pani komisarz! Wyraziła pani nadzieję, że Tunezja dokona postępu w zakresie demokratycznych reform i swobody wypowiedzi. Miała pani rację mówiąc to, ponieważ jest to po prostu zgodne z układem stowarzyszeniowym i zobowiązaniami, jakie Tunezja wzięła na siebie wobec Unii Europejskiej.
Właśnie dlatego tak bardzo dziwią mnie komentarze pana posła Baudisa i pana posła Michela, które, wydawać by się mogło, zachęcają panią do zignorowania tego aspektu naszych relacji i naszej współpracy z Tunezją i do ostatecznej rezygnacji z art. 2 układu stowarzyszeniowego.
Jeżeli weźmiemy pod uwagę los niezależnego dziennikarza Taoufika Ben Brika, przebywającego w więzieniu od zeszłego października po procesie, w którym reprezentujący go prawnicy i cała procedura stanowiły przykład całkowitego naruszenia prawa - o czym wspomniała już moja koleżanka, pani poseł Guillaume - to wiemy, że minie jeszcze wiele czasu, zanim kraj ten zacznie honorować swoje zobowiązania. Poza tym, że w niedopuszczalny sposób pozbawiono go wolności, pogorszeniu ulega jego stan zdrowia, ograniczono mu także prawo do odwiedzin.
W związku z tym chciałbym panią zapytać, pani komisarz: czy Komisja ma zamiar interweniować w ramach Rady Stowarzyszenia i zażądać natychmiastowego uwolnienia pana Ben Brika oraz dopilnować, aby wzięto pod uwagę jego sytuację i stan zdrowia przynajmniej z humanitarnego punktu widzenia?
Malika Benarab-Attou
(FR) Panie przewodniczący! 14 stycznia spotkałam się z członkami tunezyjskiej delegacji. Była to szczera wymiana zdań, podczas której omówiliśmy swoje poglądy.
Jako Francuzka pochodzenia algierskiego jestem oddana Maghrebowi i działam na rzecz zjednoczonego, pluralistycznego i demokratycznego Maghrebu. Kwestia praw człowieka, która jest jedną z podstawowych wartości Unii Europejskiej, ma dla mnie fundamentalne znaczenie. Debata na ten temat, co pokazuje sytuacja w Tunezji, ma duże znaczenie i jest uzasadniona.
Wczoraj rano spotkałam się z żoną pana Ben Brika, która prowadzi strajk głodowy, oraz z działaczami organizacji Euro-Mediterranean Human Rights Network i jestem zaniepokojona. Wygląda na to, że życie pana Ben Brika jest zagrożone z powodu jego stanu zdrowia i warunków, w jakich przebywa. Jestem przekonana, że zdają sobie państwo sprawę z tego, że jeżeli obawy te się zmaterializują, na tunezyjskie władze spadnie ogromna odpowiedzialność.
Niezależnie od stosunków handlowych musimy brać pod uwagę także kwestie społeczne. Zjawisko polegające na tym, że młodzi Tunezyjczycy rzucają się do Morza Śródziemnego jest skutkiem życia w zamkniętym społeczeństwie, które nie daje swojej młodzieży żadnych perspektyw. Obrona przed fundamentalizmem i priorytety ekonomiczne nie mogą być pretekstem do ignorowania praw człowieka. W tym momencie sprawą kluczową jest rzeczywisty postęp w dziedzinie praw człowieka. Nie rozmawiamy tutaj o świętoszkowatym dogmatyzmie, ale o naglącym problemie, który Unia Europejska musi pilnie pomóc rozwiązać.
Alf Svensson
(SV) Kraje Afryki Północnej często wrzuca się do jednego worka i z tego, co widzę, Tunezja bardzo na tym cierpi.
Wspomniano tu o równości. Tunezja jest wyjątkiem wśród krajów arabskich z uwagi na to, że wprowadziła przepisy chroniące dzieci i kobiety. Jak zauważono wcześniej, w Tunezji na uniwersytetach studiuje więcej kobiet niż mężczyzn, a standard życia się podniósł. Infrastruktura tego kraju jest w dobrym stanie. Po wyborach parlament wybrał - lub wyznaczył - komisję ds. praw człowieka.
Gotowość Tunezji do podjęcia współpracy z UE to okazja, z której powinniśmy skwapliwie skorzystać. Moim zdaniem w chwili, gdy tunezyjska delegacja składa wizytę w Brukseli i Strasbourgu i prosi o wsparcie działań na rzecz ochrony praw człowieka oraz chce rozwijać i zacieśniać relacje z UE, zignorowanie tych próśb i odmowa dalszego zacieśniania relacji byłyby sprzeczne z zasadami UE.
Rosario Crocetta
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Jako osobie, która od 1982 roku odwiedza Tunezję dwa, trzy razy do roku i która, jako katolik, uczestniczyła w mszy świętej 6 stycznia - jak to robię systematycznie - naprawdę trudno mi uwierzyć, że Tunezja jest krajem, w którym tłumiona jest wolność religijna.
Są tam problemy, ale, na Boga, nie patrzmy na te kraje - kraje, które próbują dokonać postępu - przez pryzmat państw zachodnich, ponieważ jeżeli mielibyśmy stosować takie kryterium - kryterium, które ktoś dziś rano zastosował w stosunku do Tunezji - to niektóre państwa europejskie nie otrzymałyby zgody na przystąpienie do Unii Europejskiej, gdyż przemoc i przypadki pozbawiania wolności są w nich bardziej powszechne niż w Tunezji.
A zatem, źródłem problemu jest jeden konkretny fakt: mianowicie to, że mamy przed sobą kraj, w którym zakazano islamskiego fundamentalizmu, który podejmuje wysiłki mające na celu prowadzenie wspólnie z Europą polityki rozwoju i działań na rzecz pokoju, który próbuje się przekształcać. Są problemy. Uważam, że sposobem na ich rozwiązanie jest zintensyfikowanie dialogu i zacieśnienie przyjaźni oraz wsparcie tych państw w ich dalszych wysiłkach.
Neelie Kroes
komisarz. - Panie przewodniczący! Jestem wdzięczna szanownym posłom za otwartość i bezpośredniość oraz za przekazywanie uwag w taki sposób, że choć różne grupy mają inne podejście, koncentrujemy się na znalezieniu rozwiązania.
Powiedziawszy to, chciałabym rozpocząć od odniesienia się do wypowiedzi pana posła Désira. Wspomniał on o uwadze pana posła Louisa Michela. Jestem pewna, że Louis Michel jest w stanie mówić za siebie, ale, że tak powiem, w poprzednim wcieleniu byliśmy w tym samym zespole i znam jego stanowisko w tej sprawie. Jeżeli pan poseł Désir mówi, że sugeruje się, jakobyśmy nic nie robili, to nie jest to wrażenie, jakie ja odnoszę, i mam ogromną nadzieję, że państwo też nie odnieśli takiego wrażenia na podstawie mojego wystąpienia na wstępie.
Stanowiska w tej sprawie rzeczywiście się różnią. Niektórzy proponują po prostu dialog na równej stopie, jak pan poseł Kasoulides. Wzywano do nawiązania więzów przyjaźni. We wszystkich tych podejściach podkreśla się konieczność zajęcia miejsca przy stole, omówienia kilku problemów, co do których istnienia wszyscy się zgadzamy, i osiągnięcia porozumienia co do sposobu ich rozwiązania. Nie ma co do tego wątpliwości, ponieważ prawa człowieka i wolność słowa są naprawdę bardzo ważną, wręcz kluczową, częścią naszego porozumienia.
Powiedziawszy to, chciałabym odnieść się do kilku innych kwestii, które zostały poruszone. Po pierwsze, silniejsze instytucje. Rzeczą, o której wspominamy i do której zachęcamy w trakcie wszystkich spotkań, które się odbywają lub są planowane w najbliższych miesiącach, jest nawiązanie stałego dialogu mającego na celu osiągnięcie znacznego postępu w kwestii praw człowieka i demokracji.
W ciągu najbliższych kilku miesięcy odbędzie się posiedzenie Podkomisji ds. Praw Człowieka i zapewniam państwa, że w jego trakcie dojdzie do merytorycznej wymiany zdań na temat problemów, które nas wszystkich niepokoją i sposobu ich rozwiązania.
Jeżeli chodzi o kwestię łamania praw człowieka w Tunezji, posłowie regularnie wspominali fakt, że Tunezja była krytykowana za swoje działania w dziedzinie praw człowieka. Po wyborach prezydenckich i parlamentarnych w październiku ubiegłego roku represje przeciwko partiom opozycyjnym, dziennikarzom i obrońcom praw człowieka nasiliły się. Społeczność międzynarodowa jednoznacznie stwierdziła, że takie zachowanie władz jest nie do przyjęcia i jest sprzeczne z międzynarodowymi zobowiązaniami Tunezji. Zatem powtarzam to, co już powiedziałam: w UE nie powinno być co do tego żadnych wątpliwości - zobowiązania są zobowiązaniami i stanowiska takiego musimy się trzymać.
Tunezja naprawdę musi okazać większe zaangażowanie w ochronę takich podstawowych, wspólnych wartości jak poszanowanie praw człowieka, demokracja i rządy prawa. Tak na marginesie, powinna ona także przestrzegać własnych zobowiązań międzynarodowych na tym polu. Komisja będzie dalej prowadzić politykę zaangażowania i dialogu w tym obszarze, szczególnie w ramach instytucji stworzonych na mocy układu stowarzyszeniowego.
Równocześnie UE zapewnia wsparcie mające na celu poprawę sposobu sprawowania rządów oraz propagowanie reform w wymiarze sprawiedliwości poprzez współpracę i pomoc techniczną. Dokonanie przez Tunezję postępu w tym obszarze jest dla nas priorytetem i chcemy to osiągnąć, na przykład, poprzez aktywne wspieranie obrońców praw człowieka i organizacji zajmujących się budową społeczeństwa obywatelskiego w ramach europejskiego instrumentu na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka.
Podejmujemy także wysiłki w obszarze współpracy między wymiarami sprawiedliwości. UE przekazuje 17,5 miliona euro w celu sfinansowania projektu pomocy technicznej umożliwiającego modernizację pracy wymiaru sprawiedliwości. Decyzja ta została skrytykowana przez niektórych posłów w tej Izbie, ponieważ środki te finansują wymiar sprawiedliwości kontrolowany przez prezydenta Tunezji.
Projekt ten złożony jest z wielu elementów. Obejmuje on szkolenie sędziów i prawników, wsparcie techniczne dla sądów, infrastrukturę oraz działania na rzecz lepszego informowania obywateli. Po jego zakończeniu ocenimy wyniki. Oczywiście zgadzam się, że działania na tym polu narażają nas na pewne ryzyko polityczne. Jednak jeżeli chcemy wspierać reformy, musimy działać; w innym przypadku współpraca UE będzie ograniczać się jedynie do sfery gospodarczej. Wszyscy zgadzamy się, że nie jest to odpowiednie podejście i nie byłoby ono zgodne z naszymi własnymi celami politycznymi w zakresie stosunków w Tunezją.
Jeżeli chodzi o specjalny status dla Tunezji, o czym wspomniały panie poseł Flautre i Vergiat, to moim zdaniem priorytetem powinna być kontynuacja i intensyfikowanie dialogu z Tunezją. Zdajemy sobie sprawę z tego, że kraj ten jest ważnym sojusznikiem UE w regionie i że dokonał on znacznego postępu w zakresie modernizacji gospodarczej i społecznej. Być może sprowadza się to do tego, czy ktoś uważa, że szklanka jest do połowy pełna, czy do połowy pusta. To powiedziawszy, wierzymy, że musimy kontynuować naszą politykę wspierania tych sił w Tunezji, które działają na rzecz politycznej, gospodarczej i społecznej modernizacji tego kraju. Popieramy propozycje Tunezji dotyczące zacieśnienia relacji między tymi dwoma partnerami. Rada i Komisja będą przyglądać się tym kwestiom bardzo uważnie, a ja jestem gotowa informować państwa o wszystkich nowych wydarzeniach.
Z drugiej strony, choć zacieśnianie relacji leży w interesie UE, uważam, że przyznanie specjalnego statusu powinno być poprzedzone potwierdzeniem przez Tunezję dużego zaangażowania w ochronę praw człowieka i lepsze sprawowanie rządów, tak że nic nie będzie "za darmo”.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Edward Scicluna  
na piśmie. - Moim zdaniem debata ta odbywa się w nieodpowiednim momencie - kiedy wznawiany jest dialog między Tunezją a UE zarówno na szczeblu Komisji, jak i na szczeblu Parlamentu. Dialog z Komisją obejmuje organizację wielu posiedzeń podkomisji w ramach układu stowarzyszeniowego między Tunezją a UE (w tym Podkomisji ds. Praw Człowieka i Demokracji), natomiast dialog na szczeblu Parlamentu Europejskiego obejmuje niedawną wizytę w Brukseli wysokiej delegacji parlamentu tunezyjskiego reprezentującej cztery partie polityczne reprezentowane w tunezyjskiej Izbie Deputowanych oraz międzyparlamentarne spotkanie Tunezja-UE zaplanowane na marzec 2010 roku w Brukseli. Uważam, że w chwili, gdy wznawiany jest ważny i konstruktywny dialog między Tunezją a UE, prowadzenie debaty mogącej zahamować postęp jest niefortunne. Dopilnujmy, aby Tunezja i inne państwa nienależące do UE stosowały się do unijnych standardów w sferze gospodarczej, społecznej i politycznej. Ale róbmy to w ramach dobrze zaplanowanego i zorganizowanego dialogu.
