1. Iran: de zaak Roxana Saberi
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties over Iran: de zaak Roxana Saberi.
Tunne Kelam
auteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, Iran is berucht om zijn staat van dienst op het gebied van de mensenrechten, zoals gisteren, tijdens het debat over de mensenrechtensituatie in de wereld, nog werd opgemerkt.
Vandaag houden we ons bezig met de zaak van Roxana Saberi, een journaliste die net drie weken geleden berecht is en tot acht jaar gevangenisstraf veroordeeld voor zogenaamde spionage. Het is een feit dat mevrouw Saberi langer dan een maand geen contact met haar advocaat heeft gehad. Ze had geen kans op een eerlijk of transparant proces, omdat de zaak achter gesloten deuren plaatsvond. Ze is ten minste twee weken in hongerstaking geweest. Weliswaar heeft ze de hongerstaking beëindigd, maar ze verkeert in een zeer zwakke gezondheid.
Daarom zijn we hier vandaag bijeen om een boodschap te richten aan de Iraanse autoriteiten dat we het door het Iraanse Revolutionaire Hof op 18 april 2009 uitgesproken vonnis ten sterkste veroordelen en om hen te verzoeken mevrouw Saberi onmiddellijk en onvoorwaardelijk vrij te laten op grond van het feit dat de zaak achter gesloten deuren is behandeld, zonder een gerechtelijke procedure.
Ik wil hier graag aan toevoegen dat Iran berucht is om zijn grootschalige, systematische openbare executies, die plaatsvinden door middel van steniging of ophanging, ook van jongeren. Ook dat maakt deel uit van onze boodschap.
Erik Meijer
auteur. - Tweeënhalve minuut, Voorzitter. Deze vijf jaar zijn er veel debatten gevoerd over Iran. Mijn fractie had sympathie voor de revolutie eind jaren '70, niet vanwege verwantschap met de religieuze scherpslijpers, maar omdat de voorafgaande regering van de familie Pahlavi het volk niet vertegenwoordigde. Die regering kon slechts overleven door een nauwe binding met Amerika en Europa.
Doordat een eerdere regering onder leiding van premier Mossadeq, die veel meer steun van het volk had, als gevolg van buitenlandse druk was verjaagd, kreeg de brede volksbeweging tegen de regering een uitgesproken antiwesters karakter. Het Westen werd niet gezien als bondgenoot in de strijd voor democratie en vooruitgang, maar als een koloniale profiteur en onderdrukker.
Inmiddels bestaat er geen twijfel meer over dat de macht in handen is gekomen van groepen die niet alleen graag het conflict met Amerika en Israël zoeken, maar ook uitgesproken conservatief, intolerant en ondemocratisch zijn. Zij onderdrukken hun inwoners, hebben rechtspraak en leger in de vaste greep van de religieuze fanatici gebracht, en verhinderen dat de kiezers kunnen stemmen voor mensen met gematigder opvattingen. Rechten van vrouwen, van etnische minderheden en van religieuze minderheden worden terzijde geschoven, doodstraffen vaak op de meest wrede wijze in het openbaar uitgevoerd, als middel om afwijkend gedrag uit te schakelen.
Oppositioneel gedrag binnen Iran leidt tot opsluiting. Opposanten die naar het buitenland zijn gevlucht, worden achtervolgd en verdacht gemaakt bij de regeringen, de media en de publieke opinie in de landen waar ze nu wonen. Dat zagen we bij de pogingen om de oppositie in ballingschap op een lijst van terroristische organisaties te plaatsen alsook bij de pogingen om het vluchtelingenkamp Ashraf in Irak te laten sluiten. Terecht heeft dit Parlement zich recent tegen die twee zaken uitgesproken.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Paulo Casaca
auteur. - (PT) Voorzitter, 1 mei is voor ons in het Westen een feestdag, maar helaas in Iran nog steeds een dag van rouw. Dit jaar niet alleen vanwege het met geweld beëindigen van demonstraties van Iraanse arbeiders, wat inmiddels al een gewoonte geworden is, maar ook vanwege de executie van een vrouw van zeventien, Delara Darabi, die ter dood veroordeeld is voor een misdaad die zij naar alle waarschijnlijkheid niet gepleegd heeft.
Volgens Amnesty International heeft de jonge vrouw op de dag voor haar terechtstelling haar moeder verteld over haar plannen voor de toekomst, in de hoop dat de brede campagne voor haar vrijlating een succes zou zijn.
Delara Darabi is een van de vele martelaren van het religieus fanatisme, met zoveel anderen wier executie we hier hebben aangeklaagd.
Deze week hebben mensenrechtenorganisaties ook het bericht bevestigd, dat rechtstreeks afkomstig was van de Nationale Raad van het Iraans Verzet, over de steniging, in de gevangenis van Lakan, van een man die beschuldigd werd van overspel. Ook berichtten zij over de op handen zijnde steniging van een andere man in de provincie Gilan, waarmee weer eens wordt aangetoond dat de opschorting van deze barbaarse praktijk door Iran een farce is.
Volgens de beweging voor de afschaffing van de doodstraf Tire as Mãos de Caim, vinden in Iran meer executies per hoofd van de bevolking plaats dan waar ook ter wereld. Deze ochtend nog zijn er vier mensen geëxecuteerd in de gevangenis van Evin en op 2 mei jongstleden zijn er in de gevangenis van Taibad nog eens acht mensen ter dood gebracht.
Opsluiting van burgers uit derde landen, zoals de Amerikaanse Roxana Saberi, is ook al een routine geworden, een chantagemiddel om andere landen tot diplomatieke concessies te dwingen.
Het commentaar van de secretaris van Tire as Mãos de Caim, Sergio D'Elia, is wat dat betreft volkomen juist en legt de vinger precies op de zere plek: de wreedheid van het mullahregime is niet alleen de verantwoordelijkheid van het fundamentalistische regime van Iran. De Europese regeringen stemmen hierin stilzwijgend toe, in hun voortdurende wens om te 'pleasen', en zwichten daarmee voor de chantage die Iran op politiek gebied en op handelsgebied pleegt. Het regime in Teheran vormt een bedreiging voor de vrede en de veiligheid in de wereld en, nog meer, voor hun eigen burgers, door praktijken die nu al tientallen jaren duren. In plaats van dat onder ogen te zien, ziet Europa Iran als oplossing voor de problemen in het Midden-Oosten, terwijl het land juist het belangrijkste probleem is.
Ik maak gebruik van deze laatste keer dat ik het woord kan nemen in het Europees Parlement, om de wens uit te spreken dat de mensen die hier in de komende zittingsperiode zullen plaatsnemen, de Iraanse bevolking niet zullen overleveren aan hun beulen en de volkeren van het Midden-Oosten niet aan hun lot zullen overlaten in de diepe put van het religieus fanatisme.
Marios Matsakis
auteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik zal niet herhalen wat al eerder over het meedogenloze, theocratische regime in Iran is gezegd. Ik ben het wel met die standpunten eens, maar wil het onderwerp uit dezelfde hoek benaderen als mijn collega-afgevaardigde, de heer Mayer, die net vertrokken is.
Iran - een land met een beschaving en een cultuur die duizenden jaren oud zijn - verkeert tegenwoordig in een betreurenswaardige situatie wat betreft democratie, burgerrechten en rechtspraak. Sommige westerse landen zijn daar niet geheel onschuldig aan. We moeten niet vergeten dat sommige regeringen, zoals die van de Verenigde Staten en Groot-Brittannië, de welbekende, monsterachtige dictatuur van de sjah van Iran jarenlang gesteund, bewapend en overeind gehouden hebben. Het was onvermijdelijk dat islamitische extremisten, nadat de sjah eindelijk door een volksopstand ten val gebracht was, vruchtbare grond zouden vinden om hun macht in te wortelen en gevoelens van haat tegenover het westen in op te kweken.
Daarna zagen we het buitensporig agressieve gedrag van opeenvolgende Amerikaanse regeringen en de ingrijpende sancties, die alleen maar geleid hebben tot groter lijden van gewone Iraniërs en een versterking van hun vijandige gevoelens ten opzichte van het Westen. Hopelijk geeft de nieuwe president van de VS, de heer Obama, die de indruk wekt dat hij liever met zijn hersenen vecht dan met zijn vuisten - zoals zijn voorganger, president Bush, zonder succes deed -, nieuwe hoop voor verbetering van zowel het leven van de Iraniërs als van de betrekkingen met het Westen.
Een dergelijke benadering zal ertoe bijdragen dat gewone Iraanse burgers begrijpen dat het Westen hun vriend wil zijn, niet hun vijand, en de bevolking van Iran zal uiteindelijk zelf het islamitische, fundamentalistische regime omverwerpen dat hun leven zo ondemocratisch beheerst en hen zo veel leed berokkent, zoals in de zaak die hier vandaag in het debat centraal staat.
Ewa Tomaszewska
auteur. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, Roxana Saberi is een 32-jarige journaliste met de dubbele Amerikaans-Iraanse nationaliteit die aan meerdere universiteiten in de Verenigde Staten, het Verenigd Koninkrijk en Iran heeft gestudeerd. De vrouw werkte als journaliste in Iran. Toen ze haar activiteiten ook na het verstrijken van haar persaccreditatie voortzette, werd ze gearresteerd en tot acht jaar gevangenisstraf veroordeeld wegens spionage in opdracht van de Verenigde Staten. Bij wijze van protest tegen deze valse beschuldigingen en tegen het uitblijven van een eerlijk proces is de vrouw in hongerstaking gegaan. Ze is sterk vermagerd. Onder medische begeleiding is ze suikerwater beginnen te drinken. Intussen heeft ze haar hongerstaking beëindigd en wacht ze tot haar zaak in hoger beroep wordt behandeld. De gezondheid en het leven van de journaliste zijn nog steeds in gevaar.
Iran staat niet alleen bekend om zijn draconische straffen, maar ook om het uitvoeren van openbare executies, waaronder executies van minderjarigen. Wij roepen de Iraanse autoriteiten op om mevrouw Saberi vrij te laten. Wij dringen erop aan dat zij een eerlijk proces krijgt. Naar mijn mening zou de internationale gemeenschap Iran sterker onder druk moeten zetten om een einde te maken aan deze draconische praktijken.
Laima Liucija Andrikienė
namens de PPE-DE-Fractie - (LT) We hebben het hier over Roxana Saberi, een Amerikaans-Iraanse journaliste die voor ABC Radio, de BBC en de Zuid-Afrikaanse televisie werkte. Ze werd beschuldigd van spionage, tot acht jaar cel veroordeeld en gevangengezet, waarna ze in hongerstaking ging. Op 1 mei werd ze, zeer verzwakt, naar het ziekenhuis van de gevangenis overgebracht. We weten dat haar vijf weken lang de toegang tot een advocaat werd geweigerd. Haar rechtszaak was eerlijk noch transparant.
Gisteren kondigde de BBC aan dat het Hof van Beroep het hoger beroep van Roxana Saberi op 12 mei zal behandelen, maar dat dit opnieuw achter gesloten deuren zal plaatsvinden. We veroordelen de ongefundeerde beslissing van het Iraanse Revolutionaire Hof met betrekking tot Roxana Saberi. Daarnaast lijkt het me zeer belangrijk de Iraanse regeringsinstanties er nogmaals op te wijzen dat zij zich moeten houden aan de bepalingen van alle internationale mensenrechtenverdragen die door Iran zijn geratificeerd, met name het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, die allebei het recht op een eerlijk proces waarborgen.
Justas Vincas Paleckis
Op de laatste dag van deze zittingsperiode, zo'n schitterende lentedag, is het prettig weg te dromen en te denken aan de dag dat we dit onderwerp, schending van de mensenrechten, niet langer op de agenda van het Parlement hoeven te zetten, dat we deze discussie niet langer hoeven te voeren binnen de muren van deze prachtige vergaderzaal. Maar dit is helaas een illusie en onze agenda is vandaag dan ook, zoals gewoonlijk, overladen. En dan komen nog niet eens alle pijnlijke dossiers uit alle landen van de hele wereld aan bod.
Dit is niet de eerste keer dat we het over Iran hebben tijdens deze plenaire vergadering. Dit keer maken we ons zorgen over de onwettige gevangenneming van Roxana Saberi. Zij werd in eerste instantie gearresteerd voor een op het oog kleine overtreding, de aankoop van wijn, wat in Iran echter wel degelijk een overtreding is. Toen kwam echter opeens de aanklacht dat ze als journaliste werkte zonder officiële accreditatie, die later werd omgezet in de aanklacht dat ze een Amerikaanse spionne was. De Iraanse regering organiseerde een rechtszaak van een dag achter gesloten deuren zonder getuigen of concrete, publieke aanklachten.
Dit is niet de eerste keer dat de Iraanse regering de mensenrechten met voeten heeft getreden, mensen onwettig heeft vastgezet en vonnissen heeft uitgevaardigd die strijdig zijn met de internationale normen. De executie van Delara Darabi, de arrestatie van de journalist Maryam Malek en de arbeidsrechtactivisten zijn er maar een paar voorbeelden van. We moeten erkennen dat Iraanse fundamentalisten doorgaan met het organiseren van politieke rechtszaken in een poging vrije denkers verder te intimideren. Het is spijtig dat Iran zijn zelfisolerende beleid op deze manier voortzet en er niet in slaagt initiatieven te ontplooien om via de internationale gemeenschap en de nieuwe regering in de VS de verhoudingen te normaliseren.
Ik heb altijd gezegd dat dialoog en wederzijds begrip beter zijn dan confrontatie, maar dit keer stel ik voor dat we op een uiterst strenge, harde manier op deze zaak reageren en dat we eisen dat de Iraanse rechtbank alle internationale normen respecteert.
Struan Stevenson
(EN) Mevrouw de Voorzitter, de gevangenhouding van de journaliste Roxana Saberi vanwege de verzonnen beschuldiging van spionage is schandalig. Dit is opnieuw een ontstellende misdaad op de lange lijst misdaden die begaan zijn door het fascistische regime in Teheran.
Paolo Casaca vertelde ons vrijdag dat de beulen van het regime een jonge vrouw van 23 jaar uit haar cel hadden gehaald en naar de galg geleid zonder haar de gelegenheid te geven eerst haar ouders te zien. Ze hingen Delara Darabi op voor een misdaad die ze ontkende op 17-jarige leeftijd gepleegd te hebben.
Dit soort dingen gaat in Iran voor recht door. Middeleeuwse martelingen en executies van vrouwen - zelfs zwangere vrouwen - en kinderen zijn daar aan de orde van de dag. De mensenrechten worden er dagelijks met voeten getreden en toch zijn er in dit Parlement mensen die dit corrupte en duivelse regime steunen; net als de Europese bedrijven die zaken blijven doen met Iran, sluiten ze hun ogen en oren voor het gegil van de onderdrukten. Zij moeten zich schamen zoals ook de hardvochtige mullahs zich moeten schamen. Ze zouden de lessen van de geschiedenis in acht moeten nemen: elk fascistisch regime is gedoemd te mislukken en vrijheid en recht zullen het kwaad altijd overwinnen.
Erik Meijer
Voorzitter, mijn spreektijd was ten onrechte ingekort, want die bedroeg tweeënhalve minuut en het slot van mijn betoog was: Verandering komt er niet door buitenlandse interventies en andere vormen van militair geweld. Die aanpak heeft in het verleden juist het ontstaan van het huidige regime veroorzaakt. In het geval van buitenlandse interventies scharen ook veel mensen in Iran, die de huidige regering haten, zich tóch achter die regering om het vaderland te verdedigen.
Maar ook het volstrekte tegendeel daarvan moeten we niet doen. Het is fout om samenwerking met dit regime te zoeken vanuit de gedachte dat de huidige groep duurzaam aan de macht zal blijven, of dat steun voor de stabiliteit in dit land gunstig is voor de Europese energievoorziening. Consequent opkomen voor de mensenrechten en steun aan de democratische oppositie is de enige weg naar verbetering, ook voor het slachtoffer waar nu het debat over ging.
Christopher Beazley
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag mijn steun betuigen aan mijn collega Struan Stevenson, ook al is hij een Schot.
Perzië was, zoals we allemaal weten, een van de grote beschavingen van ons continent en van deze wereld. Veel Iraniërs zijn fatsoenlijke en goede mensen. Wat Struan zei, kwam uit zijn hart, en hij heeft gelijk. Geen enkele man doodt vrouwen en kinderen en schept er vervolgens over op. Wat moeten we doen? We zijn maar leden van het Europees Parlement. We kunnen alleen maar onze woede uitschreeuwen over deze vorm van wreedheid, deze vorm van onmenselijkheid.
Mijn enige conclusie is dat we die democratische, beschaafde Iraniërs moeten steunen en met hen moeten samenwerken om te zorgen voor een fatsoenlijke, humanitaire, beschaafde regering voor de goede mensen in Iran, en dat de moordenaars schuldig verklaard moeten worden.
Leonard Orban
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, de Commissie volgt de zaak van mevrouw Roxana Saberi nauwlettend, inclusief de voorbereidingen voor het proces in hoger beroep dat begin volgende week start. De Commissie maakt zich zorgen over de gezondheid van mevrouw Saberi. Zij is verzwakt door een hongerstaking waarmee ze, volgens haar vader, begonnen is nadat ze vorige maand door het Revolutionaire Hof in Teheran veroordeeld was tot acht jaar gevangenisstraf voor spionage. Mevrouw Saberi ontkent de beschuldiging.
De Commissie is van mening dat de rechtszaak tegen mevrouw Saberi, die achter gesloten deuren gehouden werd, niet aan de minimumnormen voor een eerlijk en transparant proces voldaan heeft. De Commissie steunt ten volle de verklaring die het Tsjechische voorzitterschap van de Raad op 22 april 2009 over de zaak van mevrouw Saberi heeft afgelegd. We hopen dat de Iraanse rechterlijke macht onverwijld zal zorgen voor een eerlijk en transparant proces in hoger beroep, met alle waarborgen die de Iraanse wetgeving biedt.
De Commissie maakt zich ernstige zorgen over de gestage verslechtering van de situatie in Iran met betrekking tot de mensenrechten en de fundamentele vrijheden. De executie van mevrouw Delara Darabi, die op 1 mei opgehangen werd voor een misdrijf dat ze begaan zou hebben toen ze nog minderjarig was, bevestigt deze sombere situatie alleen maar. Ook over die zaak heeft de EU een verklaring uitgegeven, waarin zij de executie krachtig veroordeelde.
De Commissie heeft er bij de Iraanse autoriteiten herhaaldelijk op aangedrongen, en zal dat blijven doen, dat Iran zijn internationale verplichtingen op het gebied van de mensenrechten, zoals met betrekking tot het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, eerbiedigt. Verbetering van de mensenrechtensituatie in Iran is voor de Commissie een wezenlijke voorwaarde voor uitbreiding van de politieke dialoog en samenwerking met Iran in de nabije toekomst.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt na afloop van het debat plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Glyn Ford  
schriftelijk. - (EN) Roxana Saberi werd op 18 april 2009 veroordeeld wegens 'spionage' zonder dat ze enige toegang had tot rechtshulp en op basis van een oneerlijke en ondoorzichtige rechtszaak.
Ik ben niet naïef. De VS houden zich bezig met spionage, maar als Roxana Saberi al een spion was, dan hebben de Iraanse autoriteiten er niets aan gedaan om wie dan ook daarvan te overtuigen. De vooringenomenheid en de manipulatie van de rechtszaak en de verdachte vormden een karikatuur van ieder rechtsbegrip.
Ik kan alleen maar de in de resolutie opgenomen eis toejuichen dat Roxana Saberi onmiddellijk wordt vrijgelaten op grond van het feit dat de zaak achter gesloten deuren is behandeld, zonder fatsoenlijke gerechtelijke procedure, en dat internationale normen volstrekt niet in acht zijn genomen.
