Η αρχή της επικουρικότητας και η καθολικότητα των δημοσίων κοινωνικών υπηρεσιών στην Ευρωπαϊκή Ένωση (συζήτηση) 
Πρόεδρος
" συνεδρίαση επαναλαμβάνεται.
Το επόμενο σημείο είναι η συζήτηση σχετικά με προφορική ερώτηση προς την Επιτροπή για την αρχή της επικουρικότητας και την καθολικότητα των κοινωνικών δημόσιων υπηρεσιών στην ΕΕ, των Jan Olbrycht και Lambert van Nistelrooij, εξ ονόματος της Ομάδας PPE, Heide Rόhle, εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE, Oldψich Vlasαk, εξ ονόματος της Ομάδας ECR, Peter Simon, Franηoise Castex, Evelyne Gebhardt και Proinsias De Rossa, εξ ονόματος της Ομάδας S&D, Ramona Nicole Mγnescu και Olle Schmidt, εξ ονόματος της Ομάδας ALDE - Β7-0218/2010).
Jan Olbrycht
Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι αφορμή για την προφορική ερώτηση που τέθηκε εν προκειμένω ήταν μια απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σχετικά με τον προσδιορισμό των ομάδων που μπορούν να κάνουν χρήση κοινωνικής κατοικίας στις Κάτω Χώρες. " εν λόγω απόφαση προκάλεσε πολλές συζητήσεις μεταξύ των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και κίνησε το ενδιαφέρον, τους διότι έχει σημαντικές συνέπειες. Πρέπει να γίνει κατανοητό ότι στα διάφορα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης χρησιμοποιούνται διαφορετικοί ορισμοί για την κοινωνική κατοικία ως δημόσια υπηρεσία. Οι ορισμοί αυτοί αφορούν επίσης το γεγονός ότι έχουμε διαφορετικά κριτήρια για τη χρήση της κοινωνικής κατοικίας, καθώς και διαφορετικές διαβαθμίσεις αρμοδιότητας. Αρμόδιες είναι οι δημόσιες αρχές, αλλά οι ανάδοχοι προέρχονται τόσο από τον δημόσιο όσο και από τον ιδιωτικό τομέα.
Το ενδιαφέρον για την κοινωνική κατοικία απορρέει μεν από κανονισμούς που αφορούν τις κρατικές ενισχύσεις, αλλά αφορά και τον ορισμό που χρησιμοποιείται στην περίπτωση του προσδιορισμού των επιλέξιμων δαπανών για τα διαρθρωτικά ταμεία. Σε συνάρτηση με αυτό, και συμπληρωματικά στην ερώτηση, θα είχε ενδιαφέρον να μάθουμε αν η Επιτροπή θεωρεί πως θα πρέπει να υπάρχει ένας μόνο ορισμός για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα πρέπει να εφαρμόζονται οι ίδιες αρχές σχετικά με την κρατική ενίσχυση στον τομέα της κοινωνικής κατοικίας; Προτίθεται η Επιτροπή να θεσπίσει για κάθε περίπτωση ένα επιτρεπτό επίπεδο εγχωρίου εισοδήματος, όπως συνέβη στην περίπτωση των Κάτω Χωρών; Συνάδουν σαφώς τέτοιου είδους δράσεις με την αρχή της επικουρικότητας που εφαρμόζεται στην Ευρωπαϊκή Ένωση;
Heide Rühle
Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να αναφερθώ σε ένα δελτίο Τύπου που εξέδωσε η ίδια η Επιτροπή στις 19 Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους σχετικά με την απόφαση περί κρατικής ενίσχυσης στο πλαίσιο του συστήματος κοινωνικής κατοικίας των Κάτω Χωρών.
Παραθέτω απόσπασμα από τη σχετική δήλωση. "" απόφαση της Επιτροπής επιβεβαιώνει τη μακροχρόνια πολιτική της γραμμή, σύμφωνα με την οποία οι εθνικές αρχές διαθέτουν μεγάλη διακριτική ευχέρεια ως προς τον καθορισμό των κριτηρίων και των προϋποθέσεων που διέπουν την κοινωνική στέγαση και άλλες υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος". Αυτή είναι η παράθεση.
Το ερώτημά μου είναι το εξής: πώς συμβιβάζεται η εν λόγω δήλωση της Επιτροπής με το γεγονός ότι, μέσω αυτής της απόφασης, η Επιτροπή θέσπισε σταθερά εισοδηματικά όρια για την κοινωνική κατοικία στις Κάτω Χώρες; Εμπίπτει πράγματι κάτι τέτοιο στις αρμοδιότητες της Επιτροπής, και πώς συσχετίζεται με την επικουρικότητα και την αναλογικότητα;
Επιπροσθέτως, θα ήθελα επίσης να ρωτήσω την Επιτροπή πώς μπορεί η απόφαση περί της επίσημης αναγνώρισης της ανάγκης ανάμειξης των κοινωνικών τάξεων, εκ παραλλήλου με τη διατύπωση δηλώσεων κατά του κοινωνικού διαχωρισμού, να είναι συμβατή με το γεγονός ότι έχει θεσπιστεί ταυτόχρονα σταθερή αναλογία που δεν υπερβαίνει το 10% του ορίου των 30.000 ευρώ, ενώ η Επιτροπή δηλώνει επίσης ότι σε περίπτωση που λάβει στέγαση ποσοστό μεγαλύτερο του 10% των προσώπων που βρίσκονται πάνω από αυτό το όριο κοινωνικής κατοικίας των 30.000 ευρώ, τούτο θα πρέπει να αντισταθμιστεί σε άλλους τομείς στις Κάτω Χώρες; Μου φαίνεται ότι πρόκειται για πολύ σταθερή και άκαμπτη ρύθμιση του ζητήματος της ανάμειξης των κοινωνικών τάξεων.
Πώς συμβιβάζεται με την επικουρικότητα και -όπως δηλώσατε οι ίδιοι στο δελτίο Τύπου σας- με τη "μεγάλη διακριτική ευχέρεια ως προς τον καθορισμό των κριτηρίων και των προϋποθέσεων που διέπουν την κοινωνική στέγαση και άλλες υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος";
Françoise Castex
Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να απευθυνθώ και εγώ στην Επιτροπή σχετικά με αυτήν την κοινοποίηση περί κρατικών ενισχύσεων για την κοινωνική κατοικία από τις Κάτω Χώρες, στην οποία η απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ήταν ότι πρέπει να εναρμονιστεί με τους κανόνες του ανταγωνισμού. Ως εκ τούτου, συνέστησε ριζική μεταρρύθμιση της κοινωνικής κατοικίας και της αποστολής γενικού συμφέροντος που επιτελεί και ανέπτυξε, κατά τη γνώμη μου, έναν περιοριστικό ορισμό της έννοιας των κοινωνικών υπηρεσιών γενικού συμφέροντος.
Στην πραγματικότητα, η Επιτροπή αναγνωρίζει μεν τον κοινωνικό χαρακτήρα της συγκεκριμένης δημόσιας υπηρεσίας, αλλά υπογραμμίζει ότι πρέπει να οριστεί -παραθέτω: "σε άμεση συνάρτηση με μειονεκτούσες κοινωνικές ομάδες" και ότι, συνεπώς, η παροχή κοινωνικής κατοικίας στις Κάτω Χώρες υπερβαίνει τις επιμέρους ανάγκες των μειονεκτουσών κοινωνικών ομάδων. " πρόταση μεταρρύθμισης της κοινωνικής κατοικίας που παρουσίασε συναφώς η ολλανδική κυβέρνηση περιορίζει στο 10% τη διάθεση κοινωνικής κατοικίας σε άλλες κοινωνικές ομάδες, πάντα όμως βάσει κοινωνικών κριτηρίων ή σειράς προτεραιότητας.
Ο περιορισμός αυτός ισοδυναμεί με την υπονόμευση μιας άλλης αποστολής δημόσιας υπηρεσίας που εκπληρώνεται από την υπηρεσία κοινωνικής κατοικίας, δηλαδή του στόχου της κοινωνικής και αστικής πολυμορφίας, που καθορίζεται από τον ολλανδό νομοθέτη στον τομέα της κοινωνικής κατοικίας. Επομένως, το ερώτημα για εμένα, κύριε Επίτροπε, μέλη της Επιτροπής, είναι το εξής: επί ποίας νομικής βάσης στη Συνθήκη δύναται η Επιτροπή να θέτει εν αμφιβόλω τον καθολικό χαρακτήρα των κοινωνικών υπηρεσιών και να υποχρεώνει ένα κράτος μέλος να επανακαθορίσει την αποστολή που αναθέτει σε μια από αυτές τις κοινωνικές υπηρεσίες;
László Andor
Κυρία Πρόεδρε, η ερώτηση που υπέβαλαν οι αξιότιμοι βουλευτές παρουσιάζει τρία σκέλη. Πρώτον: εάν η Επιτροπή θεωρεί ότι θα πρέπει να υπάρχει ένας ενιαίος ορισμός για την κοινωνική κατοικία στην ΕΕ. Δεύτερον: το θέμα των αρχών της επικουρικότητας και της καθολικότητας. Τρίτον: το θέμα των εισοδηματικών ορίων για την πρόσβαση στην κοινωνική κατοικία. Πριν απαντήσω σε αυτά τα ερωτήματα, θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι η Επιτροπή αποδίδει μείζονα σημασία στην κοινωνική κατοικία. " κοινωνική κατοικία αποτελεί στρατηγικό μέσο για δυναμικές πολιτικές κοινωνικής και οικονομικής ενσωμάτωσης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Θα ήθελα να είμαι εξαιρετικά σαφής απαντώντας στην πρώτη και τη δεύτερη ερώτηση. " Επιτροπή ουδόλως επιβάλλει ενιαίο ορισμό για την κοινωνική κατοικία σε επίπεδο ΕΕ και τηρεί πλήρως την αρχή της επικουρικότητας. Οι αξιότιμοι βουλευτές ορθώς αναφέρονται στην απόφαση της Επιτροπής του 2005 σχετικά με τις κρατικές ενισχύσεις για τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος. " απόφαση αυτή προσφέρει ασφάλεια του δικαίου στην παροχή των υπηρεσιών και μειώνει τον διοικητικό φόρτο των δημοσίων αρχών που τις χρηματοδοτούν.
Σύμφωνα με την απόφαση αυτή, η ενίσχυση της κοινωνικής κατοικίας που πληροί τους όρους που καθορίζονται στην απόφαση τυγχάνει προνομιακής μεταχείρισης, διότι εξαιρείται από την υποχρέωση κοινοποίησης - ανεξαρτήτως των ενεχομένων ποσών. Σύμφωνα με την εν λόγω απόφαση, η εξαίρεση ισχύει όταν η κοινωνική κατοικία χαρακτηρίζεται ως υπηρεσία γενικού οικονομικού συμφέροντος από το ενδιαφερόμενο κράτος μέλος. Εναπόκειται σε έκαστο κράτος μέλος να προσδιορίσει το πεδίο εφαρμογής της κοινωνικής κατοικίας σύμφωνα με τις παραδόσεις του, τον πολιτισμό του και τον βαθμό κρατικής παρέμβασης.
Θα ήθελα επίσης να αναφερθώ στις ανακοινώσεις της Επιτροπής του 2006 και του 2007, στις οποίες επισημαίνεται σαφώς η ευθύνη και η ευρεία διακριτική ευχέρεια των κρατών μελών αναφορικά με τις κοινωνικές υπηρεσίες γενικού συμφέροντος. Επίσης, το σημείο αυτό αναδείχθηκε πιο πρόσφατα στο πρωτόκολλο σχετικά με τις υπηρεσίες γενικού συμφέροντος. Ωστόσο, όπως υποδηλώνει και ο όρος "κοινωνική κατοικία", δεν πρόκειται εν προκειμένω για την κατοικία γενικά, αλλά για την κατοικία που παρέχεται βάσει κοινωνικών κριτηρίων.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο οι αιτιολογικές σκέψεις της απόφασης του 2005 αναφέρονται στην κατοικία για πολίτες ευρισκόμενους σε μειονεκτική θέση ή ευπαθείς κοινωνικές ομάδες, που λόγω περιορισμένης φερεγγυότητας δεν είναι σε θέση να βρουν κατοικία υπό τους όρους της αγοράς. Κατά συνέπεια, τα κράτη μέλη πρέπει να καθορίσουν μια ομάδα στόχο για την κοινωνική κατοικία, ούτως ώστε η τελευταία να μπορεί να παρέχεται με διαφανή τρόπο και να αποτρέπεται ο αποκλεισμός εκείνων που την έχουν περισσότερο ανάγκη.
Τα κράτη μέλη διαθέτουν ευρύ περιθώριο ελιγμών στον καθορισμό του μεγέθους της ομάδας στόχου και στην εφαρμογή των συστημάτων κοινωνικής κατοικίας. Ο ρόλος της Επιτροπής περιορίζεται στο να επαληθεύει ότι δεν υπάρχει προφανές σφάλμα στον ορισμό.
" προσέγγιση αυτή επιβεβαιώθηκε σε απόφαση της Επιτροπής που εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2009 σχετικά με την κοινωνική κατοικία στις Κάτω Χώρες. Επιπλέον, συνάδει απολύτως με το άρθρο 34 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, ο οποίος αναφέρεται στην κοινωνική αρωγή και τη στεγαστική βοήθεια σε όλους όσους δεν διαθέτουν επαρκείς πόρους.
Ο σαφής ορισμός της κοινωνικής κατοικίας εξασφαλίζει επίσης ότι η κρατική ενίσχυση δεν μπορεί να διοχετεύεται στη χρηματοδότηση εμπορικών δραστηριοτήτων εκτός του πεδίου εφαρμογής των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος.
" δεύτερη ερώτηση αναφέρεται και στο καθολικό δικαίωμα στην κατοικία. Ωστόσο, όπως ήδη είπα, η κατοικία γενικά δεν ταυτίζεται με την κοινωνική κατοικία. Τα σαφή και διαφανή κριτήρια επιλεξιμότητας και χορήγησης κοινωνικής κατοικίας είναι προς το συμφέρον των δικαιούχων και διασφαλίζουν την ορθή χρήση των δημοσίων πόρων.
Απαντώντας στην τρίτη ερώτηση, στην οποία οι αξιότιμοι βουλευτές ερωτούν γιατί η πρόσβαση στην κοινωνική κατοικία περιορίζεται σε νοικοκυριά με εισόδημα μικρότερο των 33.000 ευρώ, θα ήθελα και πάλι να είμαι πολύ σαφής. Δεν υπάρχει όριο σε επίπεδο ΕΕ για την πρόσβαση στην κοινωνική κατοικία.
Το εν λόγω ποσό αφορά ένα κράτος μέλος - τις Κάτω Χώρες. Εντάσσεται στις αλλαγές που επέφεραν οι αρχές των Κάτω Χωρών για την εναρμόνιση του εθνικού συστήματος κοινωνικής κατοικίας με τους ευρωπαϊκούς κανόνες περί της κρατικής ενίσχυσης. Οι αρχές των Κάτω Χωρών έθεσαν αυτό το όριο για τον προσδιορισμό της ομάδας στόχου στο πλαίσιο της κοινωνικής κατοικίας στις Κάτω Χώρες. " Επιτροπή δεν διαπίστωσε σφάλματα σε αυτόν τον ορισμό της κοινωνικής κατοικίας και, ως εκ τούτου, ενέκρινε το σύστημα κρατικής ενίσχυσης των Κάτω Χωρών. Θα ήθελα να προσθέσω ότι η ομάδα στόχος που καθορίστηκε από τις ολλανδικές αρχές είναι πολύ μεγάλη και καλύπτει το 43% του πληθυσμού της χώρας.
Lambert van Nistelrooij
Εν καιρώ κρίσης και εν μέσω συζητήσεων σχετικά με το πώς θα διατηρήσουμε βιώσιμη την κοινωνία και την ανταγωνιστικότητά μας, συζητούμε κάτι που φαινομενικά αποτελεί λεπτομέρεια, αλλά βρίσκεται, κατά τη γνώμη μου, στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος πολλών ανθρώπων.
Το ζητούμενο εν προκειμένω είναι σε ποιους θα χορηγηθεί κατοικία; Ειδικά τώρα που οι τράπεζες είναι πολύ πιο επιφυλακτικές από ό,τι ήταν όταν ξεκίνησε η συζήτηση -στις Κάτω Χώρες αυτό έγινε το 2005, όταν η κατάσταση ήταν αρκετά διαφορετική- είναι σαφές ότι ορισμένοι άνθρωποι αρχίζουν πραγματικά να αντιμετωπίζουν δυσκολίες. Το όριο που έχει πλέον τεθεί ανέρχεται στις 33.000 ευρώ. Οι προτάσεις αυτές πρέπει ακόμα να υποβληθούν προς έγκριση στους βουελευτές της Κάτω Βουλής του ολλανδικού κοινοβουλίου, και εκείνοι θα μας πουν αμέσως ότι το εν λόγω όριο θα πρέπει, στην πραγματικότητα, να συνάδει με το όριο του ταμείου ασφάλισης ασθενείας των Κάτω Χωρών, το οποίο ανέρχεται περίπου σε 40.000 ευρώ.
Επομένως, η συζήτηση στις Κάτω Χώρες βρίσκεται ακόμα σε πλήρη εξέλιξη: δεν αληθεύει ότι όλοι έχουν καταλήξει πλέον σε συμφωνία. Φρονώ ότι δεν έχει αφεθεί αρκετό περιθώριο για ευελιξία, για εξατομικευμένες λύσεις. Τα κράτη μέλη πρέπει να μπορούν να προσαρμόζονται στις περιστάσεις. Αυτό το 10% είναι πολύ μικρό ποσοστό. Αφότου αποφοίτησα, το εισόδημά μου ήταν επίσης πάνω από το όριο, αλλά μπόρεσα να διατηρήσω τη μισθωμένη κατοικία μου για αρκετά χρόνια προτού αποφασίσω οριστικά να προβώ σε αγορά και να μετακομίσω κάπου αλλού.
Μιλούμε για ευελιξία· δεν υπάρχει αρκετή ελευθερία κινήσεων. Τούτο με οδηγεί στο συμπέρασμα ότι δεν τηρείται επαρκώς η επικουρικότητα -η ικανότητα των χωρών να διευθετούν μόνες τους τα πράγματα εντός ενός πολύ ευρύτερου πλαισίου. Μετά τη σημερινή συζήτηση, πρέπει να εξετάσουμε αν θα επανέλθουμε με νέο ψήφισμα. Γενικά, πιστεύω ότι η Επιτροπή χειρίζεται καλά το θέμα, νομίζω όμως ότι η ελευθερία κινήσεων των κρατών μελών περιορίζεται υπερβολικά, εις βάρος των ανθρώπων που εξαρτώνται από αυτό για τη στέγασή τους.
Evelyne Gebhardt
Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, παρακολουθώντας τη συζήτηση, παρατηρώ ότι υπάρχει στην πραγματικότητα μεγάλη αβεβαιότητα ως προς το πώς πρέπει να εφαρμόζεται η νομοθεσία σε αυτούς τους τομείς. Κύριε Andor, μόλις είπατε πως δεν υπάρχει ευρωπαϊκός κανονισμός που καθορίζει ως σταθερό όριο το ποσό των 33.000 ευρώ. Ωστόσο, οι ολλανδοί νομοθέτες θέσπισαν οικειοθελώς αυτό το όριο, πιθανώς επειδή φοβήθηκαν ότι, διαφορετικά, η Επιτροπή θα απαιτούσε κάποια στιγμή τον καθορισμό σαφών κριτηρίων.
" αβεβαιότητα αυτή συνεπάγεται πάρα πολλές δυσκολίες στα κράτη μέλη σε σχέση με τη λήψη αποφάσεων από τα ίδια τα κράτη μέλη, ειδικά όσον αφορά τη διαμόρφωση των εν λόγω αποφάσεων ώστε να ανταποκρίνονται πραγματικά σε αυτό που χρειαζόμαστε για τους ανθρώπους αυτούς, και, ειδικότερα, για την κοινωνική κατοικία, δεδομένου ότι πρόκειται για ανθρώπους που δεν έχουν αρκετά χρήματα ώστε να μπορούν να κινούνται ελεύθερα.
Ως εκ τούτου, είναι πολύ σημαντικό για εμάς να δημιουργήσουμε ένα νομικό πλαίσιο και ασφάλεια του δικαίου που θα αποσαφηνίζουν επίσης δεόντως τι είναι εφικτό. Ασφαλώς, οι υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος πρέπει πραγματικά να προστατεύονται. Παρέχονται στα κράτη μέλη σε τοπικό επίπεδο, είναι καθολικές και πρέπει να διασφαλίσουμε ότι προσφέρονται όντως σε όλους.
Πρέπει, συνεπώς, να εξετάσουμε το ενδεχόμενο -και γνωρίζω ότι αυτό εξετάζεται στην Επιτροπή Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων- να ζητήσουμε από την Επιτροπή ένα νομικό πλαίσιο για την προστασία των υπηρεσιών γενικού οικονομικού συμφέροντος, ιδίως στον κοινωνικό τομέα, και πιστεύω ότι θα είναι πολύ θετικό να παρασχεθεί εντέλει ένα τέτοιο πλαίσιο.
Isabelle Durant
Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, συζητούμε εν προκειμένω για τη νομική βάση, η οποία είναι προφανώς πολύ σημαντική. Ωστόσο, πέρα από αυτήν τη νομική βάση, θα ήθελα να υπογραμμίσω το γεγονός ότι η κατοικία, και, ιδίως, η κοινωνική κατοικία, σαφώς δεν είναι μια αγορά ή μια εμπορική δραστηριότητα όπως οιαδήποτε άλλη. Επιπροσθέτως, η κοινωνική κατοικία είναι κάτι πολύ περισσότερο από στέγαση για ανθρώπους με χαμηλό εισόδημα ή για ανθρώπους που βρίσκονται σε ανάγκη.
Υπάρχουν τα ζητήματα της κοινωνικής πολυμορφίας, για την οποία μιλήσαμε, αλλά και της ενσωμάτωσης αυτών των κατοικιών και των ενοίκων τους στη συνοικία τους, στην πόλη τους, ορισμένες δε φορές σε κέντρα πόλεων και ενίοτε στα περίχωρά τους. Επιτελείται σημαντικό έργο με τους ενοικιαστές, έργο συνδρομής στην ενσωμάτωσή τους και στην εδραίωση της αλληλεγγύης, συμπεριλαμβανομένων των διαφορετικών γενεών που ζουν στις εν λόγω συνοικίες και κατοικίες, και, συνεπώς, πιστεύω εν προκειμένω ότι αυτό είναι ένα άλλου είδους θέμα.
Επιπλέον, κατά τη διάρκεια της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου θα εργαστούμε επί των υπηρεσιών γενικού συμφέροντος. Έχω την εντύπωση ότι, ερχόμενοι εδώ και δίδοντας έμφαση σε προβλήματα που σχετίζονται με την ενίσχυση ή την περιορισμένη πρόσβαση στην κοινωνική κατοικία, στέλνουμε λάθος μήνυμα. Όσον αφορά δε το εισοδηματικό όριο, που ανέφεραν και άλλοι βουλευτές εκτός από εμένα και που καθορίστηκε στις 33.000 ευρώ, θεωρώ ότι συνιστά πρόβλημα, διότι υφίσταται ευρύτατο φάσμα πολύ διαφορετικών οικογενειών: μονογονικές οικογένειες, οικογένειες που περιλαμβάνουν ηλικιωμένους, οικογένειες που περιλαμβάνουν μέλη από προηγούμενες και υφιστάμενες σχέσεις, καθώς και χωρισμένες οικογένειες. Πώς μπορούμε να υπολογίσουμε τα εισοδήματά τους; Όλα αυτά με ωθούν, όπως και άλλους, να ζητήσω μεγαλύτερη ευελιξία και περισσότερη επικουρικότητα αν θέλουμε πραγματικά κοινωνικά προγράμματα σε αυτές τις συνοικίες.
Patrick Le Hyaric
Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, μόλις είπατε ότι η Επιτροπή αποδίδει μεγάλη σημασία στην κοινωνική κατοικία. Πράγματι, μιλούμε για ένα θεμελιώδες δικαίωμα που δεν εφαρμόζεται στα κράτη μέλη μας. Επιπλέον, πρόκειται για ακόμα ένα ψεγάδι του σημερινού μας προτύπου για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση.
Όσον αφορά την υπόλοιπη απάντησή σας, κύριε Επίτροπε, επαναλάβατε αυτά που λέει συνήθως η Επιτροπή, η εμπειρία όμως καταδεικνύει ότι η Επιτροπή, η δική σας Επιτροπή, και το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο εκδίδουν αποφάσεις βάσει των ευρωπαϊκών Συνθηκών, σύμφωνα με μια ολέθρια αρχή, ήτοι την αρχή του ελεύθερου και χωρίς στρεβλώσεις ανταγωνισμού, επιτρέποντας, συνεπώς, παράνομη πρόσβαση στην κατασκευή κατοικιών και στη στέγαση αυτή καθαυτή. Ακόμα χειρότερα, το 2005 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθόρισε την κοινωνική κατοικία ως κατοικία που προορίζεται αποκλειστικά για -και παραθέτω- "πολίτες ευρισκόμενους σε μειονεκτική θέση ή ευπαθείς κοινωνικές ομάδες". Με τον τρόπο αυτόν, η Επιτροπή ενθαρρύνει τη δημιουργία πόλεων-γκέτο για τους φτωχούς, εις βάρος της κοινωνικής πολυμορφίας.
Όπως πολλοί βουλευτές, υποστηρίζω την ιδέα μιας νέας οδηγίας πλαισίου που θα είναι θετική και προοδευτική· φοβούμαι όμως ότι αυτό που θα πρέπει να αλλάξει είναι η ίδια η αρχή του ανταγωνισμού που κατοχυρώνεται στις Συνθήκες.
Από την άλλη, φοβούμαι ότι η δήλωση του Προέδρου Barroso, που επιβεβαιώθηκε σήμερα και από το Συμβούλιο ECOFIN, η οποία συνιστά, καταρχήν, τον έλεγχο των προϋπολογισμών, θα οδηγήσει σε μείωση των δαπανών για υπηρεσίες δημόσιας κατοικίας χαμηλού κόστους, και, ειδικότερα, για την κοινωνική κατοικία. Πιστεύω ακράδαντα ότι η Ευρώπη πρέπει να ξεκινήσει πάλι από την αρχή.
Frank Engel
(FR) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να επαναλάβω, κατά κάποιον τρόπο, την άποψη της κ. Durant, η οποία ορθώς επιβεβαίωσε ότι η κοινωνική κατοικία δεν είναι ένας εμπορικός τομέας ή κάποιος άλλος τομέας που υπόκειται στον ανταγωνισμό όπως οιοσδήποτε άλλος τομέας. Κύριε Επίτροπε, πιστεύω ότι συμφωνούμε επί του σημείου αυτού.
Εν προκειμένω τίθεται εν αμφιβόλω η κρατική ενίσχυση. Διερωτώμαι για ποιον λόγο να μην εντάσσεται θεωρητικά ένας τομέας όπως η κοινωνική κατοικία ακριβώς στον τομέα της κρατικής ενίσχυσης. Πράγματι, μιλούμε για παροχή κρατικής ενίσχυσης στους δικαιούχους κοινωνικής κατοικίας και όχι τόσο στις επιχειρήσεις. Τελικά, η ενίσχυση χορηγείται διότι κρίνεται αναγκαία· δεν διακυβεύονται ιδιαίτερα ζητήματα ανταγωνισμού.
Παρατηρώ -και ασφαλώς μπορώ να μιλήσω μόνο βάσει της δικής μου εμπειρίας σε εθνικό επίπεδο- ότι η κοινωνική κατοικία συνδέεται με τόσο διαφορετικούς όρους ώστε θα έπρεπε πραγματικά να χαιρόμαστε που δεν εναπόκειται, όπως πιστεύεται πάντα, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, την Ευρώπη και τις Βρυξέλλες η αρμοδιότητα να μας παράσχουν ακριβή ορισμό της ενίσχυσης, να μας υποδείξουν ποιοι πολίτες μπορούν να επωφεληθούν από ποια ενίσχυση και υπό ποιες συνθήκες.
Θα ήθελα να υπογραμμίσω ότι το ζητούμενο εν προκειμένω είναι συγκεκριμένοι τοπικοί όροι και αλλαγές στις οικογενειακές συνθήκες εκάστου εξ ημών. Πώς θα μπορούσαμε να παραχωρήσουμε μια ημέρα σε κάποιον που είχε οικογένεια, αλλά που η οικογενειακή του κατάσταση άλλαξε στη συνέχεια, σε κάποιον του οποίου το εισόδημα ποικίλλει κατά τη διάρκεια της ζωής του, όπως είπε ο κ. van Nistelrooij, το δικαίωμα σε κοινωνική κατοικία βάσει μιας σειράς κριτηρίων και να του το αρνηθούμε εντέλει αργότερα; Πιστεύω ότι αυτό δεν είναι λογικό και, υπό αυτές τις συνθήκες, φρονώ ότι η Επιτροπή δεν πρέπει να υπερβεί και πάλι το πεδίο αρμοδιοτήτων της, προτείνονοντάς μας, και τελικά επιβάλλοντάς μας, κανόνες που αναπόφευκτα θα στερούνται ευελιξίας και ενδεχομένως και ανθρωπισμού.
Proinsias De Rossa
(EN) Κυρία Πρόεδρε, συμμετέχω στην παρούσα συζήτηση ως εισηγητής της Επιτροπής Απασχόλησης και Κοινωνικών Υποθέσεων για το μέλλον των κοινωνικών υπηρεσιών γενικού συμφέροντος. " εν λόγω προφορική ερώτηση επιδιώκει να διαπιστώσει τι είδους προτάσεις διαθέτει η Επιτροπή για την αντιμετώπιση ενός σοβαρού προβλήματος σχετικά με την παροχή κοινωνικής κατοικίας στους πολίτες.
Λυπούμαι διότι ο Επίτροπος δεν αναφέρθηκε σε καμία τέτοια πρόταση, αλλά επεδίωξε, αντιθέτως, να δικαιολογήσει το υφιστάμενο σύστημα. Πρόκειται για τη μόνιμη άρνηση από την πλευρά της Επιτροπής να συμβιβαστεί με την ανάγκη δημιουργίας νομικής σαφήνειας και ευελιξίας για τα κράτη μέλη σε ό,τι αφορά όχι μόνο την παροχή των υφισταμένων δημοσίων υπηρεσιών -και, ιδίως, των κοινωνικών υπηρεσιών- αλλά και την κάλυψη νέων κοινωνικών αναγκών. Πρέπει να είμαστε σε θέση να προσφέρουμε στους πολίτες όχι μόνο ένα δίχτυ ασφαλείας όταν το χρειάζονται, αλλά και ένα σταθερό κοινωνικό πλαίσιο που θα εξυπηρετεί όλους τους πολίτες. " υγεία, η στέγαση και η εκπαίδευση συνιστούν υπηρεσίες που προφανώς θα πρέπει να παρέχονται σε καθολική βάση και όχι μόνο ανάλογα με τα καπρίτσια της αγοράς. Είναι αυτονόητο ότι η αγορά δεν είναι σε θέση να προσφέρει καθολικότητα βάσει της ισότητας και της ίσης ποιότητας στους εν λόγω τομείς.
Όλες αυτές είναι υπηρεσίες οι οποίες εκτείνονται πέραν του κινήτρου του κέρδους και προσδίδουν κοινωνική αξία που δεν μπορεί να υπολογιστεί βάσει του ισολογισμού κερδών και ζημιών. Επίσης, συμβαίνει να είναι αναγκαίες για τη δημιουργία σταθερής βάσης για μια σύγχρονη οικονομία. Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να συνεχιστεί η σημερινή ανεπάρκεια της νομοθεσίας όσον αφορά τις δυνατότητες των κυβερνήσεων, τόσο σε εθνικό όσο και σε τοπικό επίπεδο, στον τομέα της παροχής υπηρεσιών που είναι τεκμηριωμένα ουσιώδεις για την ευημερία της κοινωνίας.
Sophie Auconie
(FR) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, καταρχάς θα ήθελα να κάνω μια διαπίστωση: δεν υφίσταται κοινοτική αρμοδιότητα στον τομέα της πολιτικής για την κατοικία γενικά και για την κοινωνική κατοικία ειδικότερα.
Ωστόσο, στην απόφαση που αναφέρουμε στην παρούσα προφορική ερώτηση, η Επιτροπή προβαίνει σε ορισμό της κοινωνικής κατοικίας. Όπως έχει λεχθεί επανειλημμένα, κύριε Επίτροπε, το πρόβλημα της κοινωνικής κατοικίας και της πρόσβασης στην κατοικία συνιστά μείζον πρόβλημα σήμερα, εν μέσω της υφιστάμενης κρίσης. Ας προσδώσουμε εκ νέου λίγο ανθρωπισμό στις τεχνικές, νομικές, ακόμα και στις τεχνοκρατικές συζητήσεις μας.
Πέρα και πάνω από την κατοικία αυτή καθαυτή, η κοινωνική κατοικία αποτελεί το θεμέλιο της πραγματικής ενσωμάτωσης, της πραγματικής κοινωνικής ένταξης των δικαιούχων της. Ο ορισμός που δόθηκε κατά τη διάρκεια της αναθεώρησης που διεξήγαγε η Επιτροπή για την κρατική ενίσχυση είναι άκρως συζητήσιμος. Κύριε Επίτροπε, ο Καρτέσιος, ο μεγάλος γάλλος φιλόσοφος που γεννήθηκε στην περιφέρειά μου, την κοιλάδα του Λίγηρα, είπε: "Το γενικό συμφέρον είναι ένας κύκλος του οποίου το κέντρο είναι γνωστό, αλλά η περιφέρεια άγνωστη."
Ως εκ τούτου, θέλω να σας απευθύνω δύο ερωτήσεις. " πρώτη είναι απλή: ποιο είναι το νομικό καθεστώς αυτού του ορισμού; Πρέπει να εφαρμόζεται σε όλα τα κράτη μέλη;
" δεύτερη ερώτηση είναι πολύ πιο γενική. Πού αρχίζει και πού τελειώνει, κατά την άποψη της Επιτροπής, η αρμοδιότητα της Κοινότητας όσον αφορά την οργάνωση των δημοσίων υπηρεσιών; Διότι αυτή η ερώτηση είναι τελικά σημαντική. Διακυβεύεται η καθολικότητα και η προσβασιμότητα των δημοσίων υπηρεσιών.
Peter Simon
(DE) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, οι πόλεις και οι κοινότητές μας σε ολόκληρη την Ευρώπη πασχίζουν για την αντιμετώπιση προβληματικών συνοικιών. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, προσπαθούμε να λύσουμε το πρόβλημα αυτό αναβαθμίζοντας τις εν λόγω μειονεκτικές περιοχές και τους κατοίκους τους στο επίπεδο της φυσιολογικής ζωής που επικρατεί στα υπόλοιπα τμήματα των πόλεων και των κωμοπόλεών μας.
" θέσπιση όμως τώρα κριτηρίων στον τομέα της κοινωνικής κατοικίας, όπως κάνει εν προκειμένω η Επιτροπή, η θέσπιση κριτηρίων που -όπως ήδη είπαν ορισμένοι βουλευτές- αποκλείουν την ανάμειξη του πληθυσμού στις περιοχές αυτές, θα υπονομεύσει όλες τις προσπάθειες που καταβάλλουν επί τόπου οι αρμόδιοι εδώ και δεκαετίες. Επίσης, θα υπονομεύσει τα εγχειρήματα που έχει προωθήσει η Ευρωπαϊκή Ένωση μέσω των κοινοτικών πρωτοβουλιών URBAN και URBAN II.
Εάν περιορίσουμε, εν προκειμένω, τα κριτήρια βάσει των οποίων μπορεί να επιδοτηθεί η κοινωνική κατοικία με τέτοιον τρόπο ώστε ουσιαστικά να λαμβάνουν επιδότηση και να μπορούν να λαμβάνουν βοήθεια στο πλαίσιο της κοινωνικής κατοικίας μόνο οι φτωχότεροι των φτωχών, οι πλέον μειονεκτούντες, τότε στην πραγματικότητα εγείρουμε εμπόδια σε αυτό το τμήμα της ανάμειξης του πληθυσμού σε μειονεκτικές συνοικίες, που συνιστά πράγματι επιτακτική ανάγκη. Αυτό θα οδηγήσει σε μεγαλύτερο κοινωνικό αποκλεισμό ακριβώς αυτών των ομάδων του πληθυσμού και το μόνο που θα κάνει είναι να αυξήσει απλώς τα συγκεκριμένα προβλήματα στις πόλεις μας. Ενόψει αυτού, επιβάλλεται να δοθεί ευρύς ορισμός και ευρεία ερμηνεία της αρχής της επικουρικότητας, και θα ήμουν ευγνώμων στην Επιτροπή εάν μπορούσε να τοποθετηθεί εν συντομία επί του εν λόγω ζητήματος.
Joachim Zeller
(DE) Κυρία Πρόεδρε, αυτό που αντιμετωπίζουμε εν προκειμένω είναι ένα μάλλον σφαιρικό ερώτημα, και, συγκεκριμένα, το ερώτημα που αφορά την αρχή της επικουρικότητας και της καθολικότητας των δημοσίων κοινωνικών υπηρεσιών σε ολόκληρη την ΕΕ. Ωστόσο, η κοινωνική κατοικία τέθηκε στο επίκεντρο αυτής της συζήτησης με αφορμή το παράδειγμα των Κάτω Χωρών. Δεν πρόκειται για μεμονωμένη περίπτωση - οι ενώσεις ενοικιαστών και οι εκπρόσωποι των ενοίκων, ειδικότερα, υποψιάζονται εδώ και χρόνια ότι, αν η εστίαση της Ευρώπης στην ανταγωνιστικότητα δεν έχει στόχο να καταστήσει την κοινωνική κατοικία στην Ευρώπη απολύτως ανέφικτη, αν μη τι άλλο, την περιορίζει.
Μετά την ανάγκη για τροφή και ένδυση, η ανάγκη για στέγαση είναι οπωσδήποτε βασική ανάγκη του ανθρώπου, και για τον λόγο αυτόν, η κατοικία αποτελεί ένα από τα δημόσια κοινωνικά αγαθά, και η πρόληψη κατά της αύξησης του αριθμού των ανθρώπων που καταλήγουν άστεγοι συνιστά κοινωνική πρόκληση.
Τούτο αποτυπώνεται στο γεγονός ότι, σε κράτη που μεριμνούν για την ευημερία των πολιτών τους, παρέχεται είτε στήριξη στην κοινωνική κατοικία είτε επιμέρους επιδότηση της στέγασης βάσει του εισοδήματος των πολιτών. Φυσικά, τώρα έχουμε μια ειδική περίπτωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση μετά την προσχώρηση πολλών χωρών της ανατολικής, της κεντρικής και της νοτιοανατολικής Ευρώπης. Λόγω της διαφορετικής διάρθρωσης της παροχής κατοικίας στις περιοχές της πρώην δυτικής και ανατολικής Ευρώπης, είναι απαραίτητο, ειδικά μετά τις τελευταίες διευρύνσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, να προβούμε σε σύγκριση των δομών της επιδότησης και της διάθεσης κατοικίας στα κράτη μέλη.
Συνεπεία της μεθόδου ιδιωτικοποίησης της κατοικίας σε πολλά κράτη μέλη της ανατολικής, κεντρικής και νοτιοανατολικής Ευρώπης αμέσως μετά τις πολιτικές αλλαγές, και, ειδικότερα, συνεπεία της αισθητής έλλειψης κατοικιών στις εν λόγω χώρες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αντέδρασε διαθέτοντας διαρθρωτικούς πόρους για τη στέγαση στις χώρες αυτές.
Παρ' όλα αυτά, η στεγαστική πολιτική εξακολουθεί πάντα να αποτελεί αντίδραση στις εθνικές, περιφερειακές και, ιδίως, στις τοπικές συνθήκες της εκάστοτε περίπτωσης· με άλλα λόγια, αποτελεί κλασική περίπτωση τομέα της πολιτικής στον οποίο εφαρμόζεται η επικουρικότητα, όπου δεν χρειάζεται ρύθμιση σε υπερεθνικό επίπεδο και όπου δεν υφίσταται τέτοιου είδους ρύθμιση. Διότι οι νόμοι της αγοράς μπορούν να έχουν μόνο πολύ περιορισμένη ισχύ για την κατοικία ως δημόσιο κοινωνικό αγαθό στο πεδίο εφαρμογής των δημοσίων υπηρεσιών.
Evelyn Regner
(DE) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, οι δημόσιες και κοινωνικές υπηρεσίες πλήττονται από τεράστιες οικονομικές και πολιτικές ανακατατάξεις, οι οποίες καθίστανται ακόμα σοβαρότερες λόγω των εθνικών μέτρων λιτότητας. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση βρισκόμαστε αντιμέτωποι με εντεινόμενες εισοδηματικές ανισότητες. Ειδικά σε περιόδους αβεβαιότητας, οικονομικής κρίσης και ανησυχιών για το μέλλον, οι παράγοντες κοινωνικής σταθεροποίησης είναι πιο σημαντικοί από ποτέ.
Στη γενέτειρά μου τη Βιέννη, η βασική ιδέα της κοινωνικής κατοικίας συνίσταται στην επίτευξη παροχής κατοικίας σε προσιτή τιμή για μεγάλες μερίδες του πληθυσμού, χωρίς να περιορίζεται μάλιστα -όπως ορίζεται από την Επιτροπή- στους πολίτες που βρίσκονται σε μειονεκτική θέση ή στις ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Τούτο έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία γκέτο. Συνεπώς, δεν προτίθεμαι να αλλάξω γνώμη ως προς αυτό - ο ορισμός σε τοπικό επίπεδο των κοινωνικών υπηρεσιών, συμπεριλαμβανομένης της κοινωνικής κατοικίας, και η εξαίρεση των κοινωνικών υπηρεσιών από το πεδίο εφαρμογής της νομοθεσίας περί του ανταγωνισμού και περί των κρατικών ενισχύσεων θα πρέπει να αποτελεί αρχή ή δικαίωμα της τοπικής αυτοδιοίκησης.
Εν πάση περιπτώσει, πάντως, χρειαζόμαστε νομική σαφήνεια στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ένα νομοθετικό μέσο σε επίπεδο ΕΕ το οποίο θα καλύπτει και θα καθορίζει συναφώς τις κοινωνικές υπηρεσίες.
Seán Kelly
(EN) Κυρία Πρόεδρε, καταρχάς θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Επίτροπο για τις διευκρινίσεις του σχετικά με ορισμένα από τα ζητήματα που εθίγησαν στις ερωτήσεις. Πρέπει να ειπωθεί ότι η παροχή κατοικίας συνιστά απόλυτη ανάγκη για όλους, ιδίως στο σύγχρονο κράτος προνοίας. Είναι απολύτως ζωτικής σημασίας η εξασφάλιση στέγης· αποτελεί δικαίωμα και είναι κάτι που όλοι θα συμφωνούσαν ότι πρέπει να παρέχεται, είτε με ίδια μέσα είτε μέσω κυβερνητικών οργανισμών κ.λπ.
Πέρα όμως από αυτό, πρέπει να διεξαχθεί συζήτηση σχετικά με τον βαθμό της κυβερνητικής παρέμβασης που θα πρέπει να αναπτύξει η εκάστοτε χώρας στη παροχή κατοικίας. Στην πατρίδα μου, η φούσκα των ακινήτων δημιουργήθηκε επειδή χορηγήθηκαν σε κατασκευαστές φορολογικά κίνητρα -που ήταν υπερβολικά γενναιόδωρα και δεν είχαν εξεταστεί επαρκώς- και οικοδομικές άδειες για την ανέγερση κατοικιών -ενίοτε ακόμα και σε μείζονες κοίτες, οι οποίες έκτοτε πλημμύρισαν- και επειδή πραγματοποιήθηκε επαναχαρακτηρισμός γαιών που δεν έπρεπε να επαναχαρακτηριστούν. Τότε επενέβησαν, φυσικά, οι τράπεζες χορηγώντας γενναιόδωρα δάνεια τόσο σε κατασκευαστές, που αδυνατούσαν να τα αποπληρώσουν, όσο και σε ιδιώτες, για την αγορά κατοικιών, που αδυνατούσαν εξίσου να αποπληρώσουν.
Με αυτόν τον τρόπο προκλήθηκε η κρίση που αντιμετωπίζουμε επί του παρόντος. Επομένως, πολλά είναι τα ερωτήματα όσον αφορά τον βαθμό συμμετοχής που θα πρέπει να έχει το κράτος σε ολόκληρο τον τομέα της οικιστικής ανάπτυξης.
Εντούτοις, αναφορικά με τη χορήγηση κοινωνικής κατοικίας, θεωρώ ότι η εν πρώτοις εισοδηματική της βάση είναι υπερβολικά κανονιστική και δεν έχει κανένα νόημα, για τους λόγους που παρέθεσαν πολλοί. Πιστεύω ότι η Επιτροπή καλείται αδιαμφισβήτητα να διαδραματίσει ρόλο, με την ευρύτερη έννοια, παρέχοντας ενδεχομένως κατευθυντήριες γραμμές για τη διάθεση κοινωνικής κατοικίας, όμως ο υπερβολικά κανονιστικός ρόλος της επί ζητημάτων όπως το εισόδημα κ.λπ., δεν έχει νόημα· δεν πρόκειται να αποφέρει τα επιδιωκόμενα αποτελέσματα και δεν θα πρέπει να επιχειρηθεί.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) " κοινωνική κατοικία εντάσσεται πράγματι στις υπηρεσίες γενικού συμφέροντος. Δυστυχώς, το ποσοστό της ανεργίας των νέων στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανέρχεται επί του παρόντος στο 20%.
Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό κανονισμό, το 4% των πόρων που διατίθενται από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης μπορεί να χρησιμοποιηθεί από όλα τα κράτη μέλη για τη χρηματοδότηση της κατασκευής κοινωνικών κατοικιών και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων. Δυστυχώς, εξαιτίας της οικονομικής κρίσης, η οικονομική κατάσταση των ευρωπαϊκών οικογενειών επιδεινώνεται, και το ποσοστό της ανεργίας, που είναι υπερβολικά υψηλό μεταξύ των νέων, συνιστά πηγή ανησυχίας. Αυτός ακριβώς είναι ο λόγος για τον οποίο σας ζητώ, κύριε Επίτροπε, να μας υποστηρίξετε ώστε, κατά την προσεχή περίοδο δημοσιονομικού προγραμματισμού, να αυξηθεί το ποσοστό αυτό στο 15% για την κατασκευή κοινωνικών κατοικιών και τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων.
Στην πλειονότητα των κρατών μελών, το κράτος διαχειρίζεται την υγειονομική περίθαλψη, την εκπαίδευση, τις κοινωνικές υπηρεσίες και τη μέριμνα για τους νέους και τους ηλικιωμένους. Οι εν λόγω δημόσιες υπηρεσίες διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στη διασφάλιση της προστασίας και της ενσωμάτωσης όλων των πολιτών στην κοινωνία, υπό την προϋπόθεση ότι όλοι οι πολίτες έχουν πρόσβαση σε αυτές. Προκειμένου να εξασφαλιστεί ότι τούτο ισχύει παντού, σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, ζητούμε από την Επιτροπή να καταρτίσει οδηγία πλαίσιο για τις δημόσιες υπηρεσίες που θα θεσπίζει ελάχιστες απαιτήσεις στον τομέα αυτόν και θα εγγυάται σε όλους τους ευρωπαίους πολίτες τόσο ισότιμη, καθολική πρόσβαση όσο και καλή ποιότητα και διαφάνεια στις συγκεκριμένες υπηρεσίες.
António Fernando Correia De Campos
(PT) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, η κοινωνική κατοικία είναι μια οικονομική υπηρεσία γενικού συμφέροντος με σημαντικό ρόλο στην αγορά, διότι δημιουργεί θετικά αποτελέσματα προς όφελος ολόκληρης της κοινωνίας. Σύμφωνα με το πρωτόκολλο 26, που προσαρτάται στη Συνθήκη της Λισαβόνας, η υλοποίηση και η οργάνωση αυτού του είδους υπηρεσιών εμπίπτει στην αρμοδιότητα των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών. Ως εκ τούτου, είναι δύσκολο να κατανοηθεί αυτός ο περιορισμός της αγοράς στόχου σε οικογένειες με εισόδημα χαμηλότερο των 33.000 ευρώ. Πρόκειται για μια μέτρηση της φτώχειας που διεξάγεται βάσει απόλυτων και αμιγώς οικονομικών μεγεθών και δεν λαμβάνει υπόψη την πολυμορφία των 27 κρατών μελών· Συνοπτικά, μπορεί κανείς να πει ότι η επιχειρηματολογία της περιορίζεται απλώς στη φερεγγυότητα.
" κοινωνική κατοικία ανταποκρίνεται σε πολιτιστικά και κοινωνικά ζητήματα: στην εγγύτητα ως προς κάποιον χώρο εργασίας· στον σημαντικό επαναπροσδιορισμό του ρόλου των γυναικών στην αγορά· και στην κινητικότητα των εργαζομένων στον ευρωπαϊκό χώρο. Ο αγώνας που δίνει η Ευρωπαϊκή Ένωση για την έξοδό της από την υφιστάμενη κρίση απαιτεί οικονομική ανάπτυξη, η οποία συνεπάγεται μετανάστευση και εθνοτικές, οικονομικές και πολιτισμικές μειονότητες, και την ανάγκη ενσωμάτωσής τους, ακόμα και με τους κινδύνους δημιουργίας γκέτο που απορρέουν από αυτήν και που πρέπει να αντιμετωπιστούν με δίκαιη εξισορρόπηση. Δεν παρεμβαίνει άραγε η Επιτροπή στις αρμοδιότητες των κρατών μελών;
Zigmantas Balčytis
(EN) Κυρία Πρόεδρε, η Συνθήκη της Λισαβόνας αναγνωρίζει τη σημασία της διαθεσιμότητας και της προσβασιμότητας των κοινωνικών υπηρεσιών, καθώς και τον ρόλο που διαδραματίζουν οι τοπικές και περιφερειακές αρχές στην παροχή των εν λόγω υπηρεσιών. Τα ζητήματα της κοινωνικής κατοικίας είναι υψίστης σημασίας για τους ανθρώπους με χαμηλά εισοδήματα και είναι αλήθεια πως η κρίση άφησε άνεργο μεγάλο αριθμό ανθρώπων που χρειάζονται κοινωνική κατοικία.
Επί του παρόντος, τα κράτη μέλη εφαρμόζουν διαφορετικά πρότυπα κατά την επιλογή των κριτηρίων τους για την κοινωνική κατοικία. Είναι κατανοητό ότι οι οικονομικές και κοινωνικές συνθήκες διαφέρουν σημαντικά μεταξύ των κρατών μελών. Για την εφαρμογή του δικαιώματος πρόσβασης σε καθολικές υπηρεσίες, φρονώ ότι θα ήταν εύλογο να καθοριστούν γενικές αρχές και να προσδιοριστεί το συνιστώμενο ανώτατο εισοδηματικό όριο σε επίπεδο ΕΕ. Ωστόσο, πρέπει να επιτρέψουμε στα κράτη μέλη ευρεία διακριτική ευχέρεια για τη μείωση αυτού του ορίου, λαμβανομένων υπόψη των οικονομικών και κοινωνικών διαφορών.
Rareş-Lucian Niculescu
Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Επίτροπο για τις διευκρινίσεις που παρείχε επί του θέματος αυτού. Ούτε εγώ θεωρώ ότι θα πρέπει να υπάρχει ενιαίος ορισμός της κοινωνικής κατοικίας. Θα είναι δύσκολη η χρήση ενός τέτοιου ορισμού εάν υπάρχουν μεγάλες διαφορές ως προς το επίπεδο διαβίωσης. Το ζήτημα της επικουρικότητας είναι ουσιώδες στην παρούσα συζήτηση. Αν μου επιτρέπετε, θα απομακρυνθώ ελαφρώς από το συγκεκριμένο θέμα της ερώτησης.
Θεωρώ ότι θα πρέπει μεν να υπάρχει μια σειρά σαφέστερων προτύπων, αλλά από διαφορετική σκοπιά, για καταστάσεις, επί παραδείγματι, που συνεπάγονται την εφαρμογή νέων κανονισμών σχετικά με την επιλεξιμότητα για στέγαση των περιθωριοποιημένων κοινοτήτων. Πρόκειται για έναν κανονισμό που ενέκρινε το Κοινοβούλιο τον Φεβρουάριο, και στον οποίο αναφέρθηκε και η κ. Ţicău. Θα ήθελα και εγώ να εκμεταλλευθώ την ευκαιρία για να δηλώσω ότι θα επικροτούσα την αύξηση των διαθέσιμων πόρων βάσει του εν λόγω κανονισμού.
Frédéric Daerden
(FR) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, ήθελα να διεξαχθεί η παρούσα συζήτηση, επειδή απλώς ανησυχώ, όπως και άλλοι στην παρούσα αίθουσα.
Αρκετές περιφέρειες της Ευρώπης, συμπεριλαμβανομένης της δικής μου, πραγματοποιούν επί του παρόντος αξιολόγηση με στόχο τη μεταρρύθμιση της πολιτικής τους για τη χορήγηση κοινωνικής κατοικίας, προς αποφυγή των φαινομένων δημιουργίας γκέτο και συγκέντρωσης μειονεκτουσών κοινωνικών ομάδων σε συγκεκριμένα κτίρια και σε συγκεκριμένες συνοικίες. " απόφασή σας αντιβαίνει σε αυτήν την πολιτική για την κοινωνική επανεξισορρόπηση και την απαραίτητη κοινωνική πολυμορφία.
Κύριε Επίτροπε, δεν είναι σωστό να εμποδίζει η Επιτροπή τα κράτη μέλη να ασκούν πολιτικές κοινωνικής πολυμορφίας. Ασφαλώς, η πρόσβαση σε κοινωνικές υπηρεσίες γενικού συμφέροντος που σχετίζονται με τη στέγαση θα μπορούσαν, από τη μια πλευρά, να περιοριστούν σε ορισμένες κατηγορίες ανθρώπων, από την άλλη πλευρά, όμως, θα πρέπει να παραχωρηθεί κάποιο περιθώριο ελιγμών ώστε να είναι προσβάσιμες και σε ανθρώπους με διαφορετικά εισοδήματα, προκειμένου να βελτιωθεί η κοινωνική πολυμορφία στις συνοικίες μας.
Εν πάση περιπτώσει, η ισορροπία μεταξύ των δύο αυτών πτυχών θα πρέπει να καθοριστεί από ή σε συνεργασία με τα κράτη μέλη και τις περιφέρειες, και όχι μόνο από την Επιτροπή.
Ilda Figueiredo
(PT) Κυρία Πρόεδρε, όλοι γνωρίζουμε ότι το δικαίωμα στην κατοικία συνιστά θεμελιώδες δικαίωμα. Ως εκ τούτου, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης υποχρεούνται να εξασφαλίζουν κοινωνική κατοικία σε οιονδήποτε την έχει ανάγκη. Εν μέσω βαθιάς κοινωνικής κρίσης, κατά την οποία αυξάνεται ο αριθμός των ατόμων και των οικογενειών με υψηλά επίπεδα χρέους, που δυσκολεύονται να αποπληρώσουν τα δάνεια με τα οποία αγόρασαν τις κατοικίες τους ή που αναγκάζονται να καταβάλλουν υψηλά ενοίκια, καθίσταται ακόμα πιο σημαντική η παροχή πλήρους στήριξης σε άτομα και οικογένειες που δεν διαθέτουν τα μέσα για κατάλληλη κατοικία με ικανοποιητικές παροχές και επαρκή εξοπλισμό.
Ως εκ τούτου, είναι θεμελιώδες τα κράτη μέλη να μπορέσουν να χρησιμοποιήσουν κοινοτικούς και εθνικούς πόρους για την κατασκευή κοινωνικών κατοικιών και να διασφαλίσουν τα θεμελιώδη δικαιώματα που πρέπει να απολαμβάνουν όλοι οι πολίτες, θέτοντας τέρμα στις κοινωνικές ανισότητες και ενθαρρύνοντας την κοινωνική ενσωμάτωση. " Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να αναλάβει επειγόντως δράση στον τομέα αυτόν, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την αρχή της επικουρικότητας, αλλά ενισχύοντας την καθολικότητα των κοινωνικών δημοσίων υπηρεσιών.
Anna Záborská
(SK) " ευρωπαϊκή συγκέντρωση συνοδεύεται ενίοτε από κομπασμό, όπως διαπιστώσαμε κατά την έγκριση της Συνθήκης της Λισαβόνας. Άλλοτε πάλι, συντελείται με διακριτικό τρόπο. " δημιουργία διαφόρων κοινοτικών ταμείων στήριξης, τα οποία συχνά αλλοιώνουν το περιβάλλον της αγοράς, κατέστησε αναγκαία την καθιέρωση της υποχρεωτικής κοινοποίησης της παροχής κρατικής ενίσχυσης.
Εν συνεχεία, κατέστη προφανής η ανάγκη απαλλαγής από αυτήν την υποχρέωση για την περίπτωση της κοινωνικής κατοικίας. Και αίφνης, έχουμε στα χέρια μας έναν ευρωπαϊκό ορισμό. Εάν καθορίζουμε υποχρεώσεις σε αυτό το επίπεδο και κατόπιν διατάσσουμε τα κατώτερα επίπεδα να τις υλοποιήσουν, αυτό δεν είναι επικουρικότητα.
" ευθύνη για την κοινωνική κατοικία εμπίπτει ολοκληρωτικά στο πεδίο αρμοδιοτήτων των εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών. Ας μην αμφισβητούμε την ικανότητα των εθνικών κοινωνιών και των τοπικών κοινοτήτων να επιλύουν τα προβλήματά τους. Αυτές είναι που γνωρίζουν καλύτερα τα εν λόγω προβλήματα. Γνωρίζουν επίσης και τις δυνατότητες επιλογής για την επίλυσή τους.
Wojciech Michał Olejniczak
(PL) Είναι σαφές ότι βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα πρόβλημα που διαφέρει μεταξύ των επιμέρους κρατών μελών της ΕΕ.
Στις νέες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Πολωνίας, έχουμε πάρα πολλές περιφέρειες, στις οποίες εξαιρετικά μεγάλος αριθμός ανθρώπων στερούνται κατοικίας εξαιτίας των υπερβολικά χαμηλών εισοδημάτων τους. Τη μέριμνα των ανθρώπων αυτών έχουν αναλάβει κατά μείζονα λόγο οι τοπικές αρχές. Εναπόκειται στις τοπικές αρχές και τους περιφερειακούς οργανισμούς να συνδράμουν αυτούς τους ανθρώπους το ταχύτερο δυνατόν. " βοήθεια προς τους ανθρώπους που βρίσκονται σε αυτήν την εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση είναι αδύνατη χωρίς τη διάθεση πρόσθετης χρηματοδότησης στις τοπικές αρχές και χωρίς κρατική υποστήριξη. Παράλληλα, θα ήταν εξίσου απαραίτητο να εξεταστεί με ποιον τρόπο μπορούν μελλοντικά να καταβληθούν προσπάθειες, μέσω της δημιουργίας κοινής πολιτικής και κοινού ορισμού στον εν λόγω τομέα, για την απόκτηση πρόσθετων πόρων, οι οποίοι θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τις περιφερειακές αρχές. Οι τελευταίες θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν τα χρήματα και να δημιουργήσουν κοινωνικές κατοικίες, οι οποίες είναι πραγματικά ελάχιστες σε πολλές χώρες της Ευρώπης.
László Andor
μέλος της Επιτροπής. - (ΕΝ) Κυρία Πρόεδρε, συμφωνώ απολύτως ότι πρέπει να εξετάσουμε το παρόν ζήτημα σε ευρύτερο πλαίσιο· εν προκειμένω, στο πλαίσιο της χρηματοπιστωτικής και οικονομικής κρίσης. Τα τελευταία δύο χρόνια παρατηρήσαμε ότι επρόκειτο για δοκιμασία των πολιτικών του ανταγωνισμού, ανεξάρτητα αν αφορούσε τον χρηματοπιστωτικό τομέα, τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας ή, στην προκειμένη περίπτωση, τον στεγαστικό τομέα. Επίσης, επρόκειτο για δοκιμασία των κοινωνικών πολιτικών μας, ασχέτως αν αφορούσε παιδιά, ηλικιωμένους ή αστέγους.
Τα εν λόγω δύο ζητήματα -ο ανταγωνισμός και οι κοινωνικές πολιτικές- αλληλεπικαλύπτονται στη συγκεκριμένη ομάδα ερωτήσεων που έλαβα. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το θέμα είναι ακόμα πιο σύνθετο από ό,τι θα ήταν αν δεν υπήρχε η συγκυρία της κρίσης.
" κρίση κατέδειξε μια τεράστια αποτυχία της αγοράς, όχι μόνο στον χρηματοπιστωτικό τομέα, αλλά και στον τομέα της στέγασης, και κατέστη απόλυτα σαφές ότι οι δυνάμεις της αγοράς δεν μπορούν να επιλύσουν μόνες τους αυτά τα προβλήματα, όχι μόνο για τους ανθρώπους που ζουν υπό συνθήκες ακραίας φτώχειας, αλλά και για μεγαλύτερες ομάδες της κοινωνίας. Για τον λόγο αυτόν, θα ήμουν κατηγορηματικά αντίθετος σε οιαδήποτε αρχή ενδέχεται να περιορίσει την έννοια της κοινωνικής κατοικίας μόνο στις φτωχότερες κοινωνικές ομάδες, ιδίως σε σχέση με την πολυμορφία των ευρωπαϊκών χωρών και την αρχή της επικουρικότητας. Ασφαλώς τείνω να επιμείνω ότι οι ορισμοί στο εν λόγω πλαίσιο θα πρέπει να εναπόκεινται στα κράτη μέλη αυτά καθαυτά, όπως ήδη δήλωσα στην εναρκτήρια ομιλία μου.
Επανερχόμενος στην περίπτωση των Κάτω Χωρών, που ήταν και το επίκεντρο της συζήτησης, θα ήθελα να επαναλάβω ότι η Επιτροπή δεν επιβάλλει σε καμία άλλη χώρα τα κριτήρια που θεσπίστηκαν για τις Κάτω Χώρες. Τα κράτη μέλη πρέπει να αποφασίζουν τις εκάστοτε προϋποθέσεις παροχής κοινωνικής κατοικίας, τηρώντας πλήρως την επικουρικότητα.
Αυτό επιβεβαιώνεται από την απόφαση για το ολλανδικό σύστημα κρατικών ενισχύσεων, και θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι τα όρια που έθεσαν οι ολλανδικές αρχές -που ισχύουν μόνο για τις Κάτω Χώρες- καλύπτουν το 43% του ολλανδικού πληθυσμού, ποσοστό που ασφαλώς δεν περιλαμβάνει μόνο τις φτωχότερες ομάδες. Επιπλέον, η απόφαση των Κάτω Χωρών επιβεβαιώνει ότι η κοινωνική ανάμειξη και η κοινωνική συνοχή συνιστούν έγκυρους στόχους της κρατικής πολιτικής οι οποίοι μπορούν να αιτιολογήσουν κρατικές ενισχύσεις, και όχι μόνο για όσους ζουν υπό συνθήκες ακραίας φτώχειας ή διατρέχουν τον κίνδυνο της φτώχειας.
Νομίζω ότι οι συναφείς κοινωνικές αντιξοότητες των τελευταίων ετών αποσταθεροποίησαν την κοινωνία σε πολύ ευρύτερη κλίμακα και για τον λόγο αυτόν πρέπει να επιδείξουμε εν προκειμένω ευαισθησία. Θα ήθελα επίσης να προσθέσω ότι η Επιτροπή απλώς ελέγχει την ενίσχυση που χορηγείται σε στεγαστικές εταιρείες. Καμία ενίσχυση που χορηγείται απευθείας σε πολίτες δεν υπόκειται στους κανόνες περί των κρατικών ενισχύσεων.
" συζήτηση έθιξε και ένα ευρύτερο πλαίσιο, δηλαδή τις κοινωνικές υπηρεσίες γενικού συμφέροντος. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πρέπει να αναφερθώ και σε αυτό και να υπογραμμίσω ότι, πέρα από την κατοικία, και άλλες υπηρεσίες γενικού συμφέροντος, και, ιδίως, άλλες κοινωνικές υπηρεσίες, διαδραματίζουν ρόλο στην πρόληψη και την κοινωνική συνοχή που έχει ως στόχο ολόκληρο τον πληθυσμό, ανεξαρτήτως πλούτου ή εισοδήματος. " Επιτροπή κατέστησε σαφές το σημείο αυτό στην ανακοίνωσή της το 2007, επισημαίνοντας τους στόχους και τις αρχές της οργάνωσης των κοινωνικών υπηρεσιών.
" Επιτροπή έχει δεσμευτεί να προωθήσει την ποιότητα των κοινωνικών υπηρεσιών. Για παράδειγμα, στηρίζουμε την ανάπτυξη ενός ποιοτικού πλαισίου για τις κοινωνικές υπηρεσίες γενικού συμφέροντος εντός της Επιτροπής Κοινωνικής Προστασίας.
Ολοκληρώνοντας την απάντησή μου, παραθέτω μερικές τελικές σκέψεις. Καθόσον ορισμένες από τις ερωτήσεις αφορούσαν μεγαλύτερο χρονοδιάγραμμα, το οποίο εκτείνεται έως τις επόμενες δημοσιονομικές προοπτικές, συμφωνώ ότι η κατοικία θα επηρεαστεί από πολλές απόψεις. Πράγματι, η ανακαίνιση στο πλαίσιο της ενεργειακής απόδοσης -η οποία εντάσσεται, κατά την άποψή μας, στην κατηγορία των πράσινων θέσεων απασχόλησης- θα αποτελέσει αδιαμφισβήτητα έναν τομέα στον οποίο θα δραστηριοποιηθούμε, χωρίς φυσικά να προσπαθήσουμε να έχουμε κοινή ευρωπαϊκή στεγαστική πολιτική.
Θα υπάρξουν και άλλα ζητήματα, όπως η στέγαση των πιο ευάλωτων κοινωνικών ομάδων όπως οι Ρομ, η οποία έχει ήδη ξεκινήσει, και πιστεύω ότι θα υπάρχει διαρκής ενίσχυση από τα διαρθρωτικά ταμεία για την αντιμετώπιση θεμάτων στέγασης, στη συγκεκριμένη δε περίπτωση, για τις εξαιρετικά ευάλωτες περιθωριοποιημένες ομάδες σε διάφορα κράτη μέλη. Αυτό υπογραμμίζει επίσης τη σημασία υιοθέτησης μιας ιδιαίτερα διαφοροποιημένης αντίληψης, διότι οι χώρες διαφέρουν ως προς τις κοινωνικές τους ανάγκες και ορισμένες αποφάσεις και λύσεις που εφαρμόζονται σε χώρες με υψηλά εισοδήματα ασφαλώς δεν πρέπει να εφαρμοστούν υποχρεωτικά -και επ' ουδενί λόγω να επιβληθούν- σε άλλα κράτη μέλη.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
