Światowy szczyt w sprawie bezpieczeństwa zaopatrzenia w żywność FAO - Wyeliminować głód z powierzchni ziemi (debata)
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku dziennego jest oświadczenie Komisji w sprawie światowego szczytu na temat bezpieczeństwa zaopatrzenia w żywność FAO - Wyeliminować głód z powierzchni ziemi.
Karel De Gucht
komisarz. - Pani przewodnicząca! Światowy szczyt żywnościowy, który odbył się w zeszłym tygodniu w Rzymie, był ostatnim z serii spotkań zorganizowanych w tym roku na wysokim szczeblu, podczas których ważne miejsce zajmowały tematy bezpieczeństwa żywnościowego i rolnictwa. Mam na myśli spotkanie w styczniu w Madrycie, w lipcu w L'Aquila, we wrześniu w Nowym Jorku i Pittsburgu oraz posiedzenie Komitetu ds. Światowego Bezpieczeństwa Żywnościowego w zeszłym miesiącu.
Do organizacji tych wszystkich spotkań skłania świadomość, że przegrywamy w walce z głodem na świecie. Obecnie ponad miliard ludzi na świecie nie zaspokaja swoich podstawowych potrzeb żywieniowych. Istnieje ryzyko, że sytuacja w krajach rozwijających się będzie się pogarszać między innymi z powodu zmian klimatycznych, które dodatkowo ograniczają możliwości tych krajów w zakresie zachowania bezpieczeństwa żywnościowego.
Światowy szczyt w sprawie bezpieczeństwa zaopatrzenia w żywność stworzył możliwość utrzymania impulsu politycznego, który od kilku miesięcy przybiera na intensywności. Światowe bezpieczeństwo żywnościowe ponownie znalazło się w centrum uwagi, jednakże czas na dyskusje już się skończył - teraz nadeszła pora działania.
Dla Komisji Europejskiej szczyt okazał się użyteczny z trzech powodów. Po pierwsze, złożono zobowiązanie do wznowienia wysiłków zmierzających do osiągnięcia pierwszego milenijnego celu rozwoju tj. zmniejszenia o połowę do 2015 roku liczby ludzi cierpiących z powodu głodu. Moim zdaniem ten cel jest w dalszym ciągu aktualny i powinniśmy dążyć do jego osiągnięcia, zwłaszcza w krajach i regionach - na przykład w Afryce - w których został on dotychczas zrealizowany w bardzo ograniczonym stopniu.
Po drugie, obietnica poprawy międzynarodowej koordynacji i zarządzania w odniesieniu do bezpieczeństwa żywnościowego poprzez zreformowany Komitet ds. Światowego Bezpieczeństwa Żywnościowego, który stanie się centralnym elementem ogólnoświatowego partnerstwa na rzecz rolnictwa, bezpieczeństwa żywnościowego i żywienia. Komisja Europejska aktywnie wspiera tę reformę i pomaga w zapewnianiu podstawowych funduszy na jej finansowanie. Uważam, że jest to bardzo ważny krok, który utoruje drogę światowemu systemowi zarządzania bezpieczeństwem żywnościowym, opartego na solidnym doradztwie naukowym, ale też otwartego dla głównych uczestników sektora prywatnego i publicznego oraz dla organizacji pozarządowych. Ich udział jest niezbędny do przekształcenia nowego systemu w bardziej skuteczny niż obecnie.
Po trzecie, obietnica odwrócenia tendencji zniżkowej w sferze krajowego i międzynarodowego finansowania rolnictwa, bezpieczeństwa żywnościowego i rozwoju wsi. Jeśli chcemy osiągnąć pierwszy milenijny cel rozwoju, czyli zmniejszyć liczbę głodujących o połowę do 2015 roku, to zobowiązania podjęte w celu zwiększenia pomocy publicznej na rzecz rozwoju muszą zostać zrealizowane w szczególności przez te kraje, które zobowiązały się do osiągnięcia docelowego dochodu narodowego brutto na poziomie 0,7 %.
Niektórzy krytykują deklarację końcową za to, że nie zostały w niej bardziej precyzyjnie określone dokładne cele pomocy publicznej na rzecz rozwoju dla rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego. Musimy jednak pamiętać o istotnych finansowych zobowiązaniach podjętych podczas szczytu G-8 w L'Aquila. Przestrzeganie ich jest w tej chwili naszym priorytetem. Przy silnym wsparciu ze strony Parlamentu Europejskiego, Komisja ustanowiła instrument żywnościowy w wysokości 1 miliarda euro, a 85 % tej kwoty zostało już przeznaczone na lata 2009-2011. Potrzebujemy jednak bardziej stabilnego wsparcia. Do wywiązania się z naszych obietnic potrzebny jest nam globalny system zobowiązań, ale musimy również stworzyć mechanizmy monitorowania, ustalić szczegółowe wskaźniki i wzorce, które będzie można wykorzystać do śledzenia wyników i wpływu inwestycji. Jednakże - chciałbym to powiedzieć głośno i wyraźnie - nawet największe wsparcie finansowe będzie bezużyteczne, jeżeli rządy krajów rozwijających się nie będą umiały przełożyć swoich zobowiązań na skuteczniejszą politykę, lepsze strategie i inwestycje w obszarze rolnictwa.
W dyskusjach na temat bezpieczeństwa żywnościowego musimy rozważnie posługiwać się terminologią i odróżniać bezpieczeństwo żywnościowe od niezależności i samowystarczalności żywnościowej. Wysiłki zmierzające do zwiększenia produkcji na świecie nie wystarczą. Ludzie powinni mieć stały dostęp do żywności, a to jest związane z kwestią ubóstwa. Handel żywnością - zarówno regionalny, jak i globalny - ma istotny wpływ na zwiększanie dostępu do żywności poprzez zapewnienie rolnikom dochodów, a konsumentom dostępu do tańszych artykułów spożywczych. Samowystarczalność w zakresie wyżywienia czy autarkia mogą okazać się bardzo kosztowne i nie będą potrzebne, gdy rynki i handel będą dobrze funkcjonowały.
Dlatego też na zakończenie chciałbym podkreślić, że runda dauhańska zakończona wyważonym i kompleksowym wynikiem byłaby ważnym krokiem naprzód. Nie powinniśmy zapominać, że globalne bezpieczeństwo żywnościowe jest kwestią złożoną, wieloaspektową i wymaga holistycznego podejścia. W ciągu ostatnich dziesięciu lat Unia Europejska przyczyniła się w tym zakresie do ogromnego postępu, który będzie kontynuowany dzięki polityce spójności na rzecz rozwoju. Reformy unijnej wspólnej polityki rolnej przyczyniły się do znacznego ograniczenia refundacji wywozowych, a WTO uznała, że większość form wspierania rolników w UE nie powoduje zakłócenia handlu. Ponadto zgodnie z inicjatywą "Wszystko oprócz broni” kraje najsłabiej rozwinięte mają swobodny dostęp do rynku UE, a postanowienia umów o partnerstwie gospodarczym są dowodem zrozumienia problemów, przed którymi stoją państwa AKP w zakresie zagwarantowania dostępu do żywności swoim obywatelom. Przebyliśmy w UE długą drogę w udoskonalaniu polityki spójności na rzecz rozwoju i w ten sposób stworzyliśmy lepsze warunki bezpieczeństwa żywnościowego w państwach rozwijających się. Inne kraje i regiony powinny zrobić to samo.
Reasumując, szczyt FAO potwierdził, że jeśli chcemy zrealizować cel zredukowania liczby głodujących o połowę do 2015 roku, powinniśmy zintensyfikować pomoc publiczną na rzecz rozwoju oraz zwiększyć tę pomoc i inwestycje w sektorze rolnictwa i usprawnić globalne zarządzanie tym sektorem.
Albert Deß
Pani przewodnicząca! Panie komisarzu! Dyskusja na temat głodu na świecie jest bardzo ważna dla Parlamentu Europejskiego. Nie możemy siedzieć cicho w sytuacji, gdy coraz więcej osób, między innymi dzieci, cierpi z powodu głodu.
Po raz pierwszy zostałem wybrany do Parlamentu Europejskiego 20 lat temu i wciąż pamiętam, jak organizacje międzynarodowe, między innymi Bank Światowy, Organizacja Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa, Organizacja Narodów Zjednoczonych oraz Światowa Organizacja Handlu deklarowały zamiar ograniczenia głodu na świecie w ciągu kolejnych 20 lat. Co się wydarzyło od tego czasu? Zjawisko głodu nie tylko nie zostało zmniejszone o połowę, ale nawet się zaostrzyło. Ponad miliard ludzi cierpi codziennie z powodu głodu. Rzeczywistość jest więc inna, niż w założeniach wspomnianych organizacji.
Taka sytuacja ma wiele różnych przyczyn. W niektórych krajach, na przykład w Zimbabwe, niekompetentny rząd przekształcił rejon, który był spichlerzem Afryki, w rejon dotknięty głodem. Komunistyczny prezydent doprowadził ten bogaty kraj do takiego stanu, że jego mieszkańcy cierpią z powodu głodu, a my nie reagujemy, chociaż jesteśmy za to odpowiedzialni. Spędziliśmy tygodnie, jeśli nie lata, na dyskusjach o sytuacji klimatycznej za sto lat. Tymczasem ludzie, którzy głodują dzisiaj i będą z głodem borykać się jutro, nie są zainteresowani zmianami klimatu za sto lat. Im jest potrzebna żywność na jutro, a my nie potrafimy rozwiązać ich problemu. Nie zapominając o tematach ważnych dla przyszłości, powinniśmy przez wzgląd na kwestię człowieczeństwa zatroszczyć się o ludzi dzisiaj cierpiących z powodu głodu. Panie komisarzu de Gucht! Plany zmniejszenia liczby głodujących o połowę do 2050 roku traktuję jako zniewagę. Jako społeczność światowa musimy zdecydowanie szybciej ograniczyć liczbę osób cierpiących z powodu głodu. Potrafimy wysłać broń do każdego zakątka na świecie, ale najwyraźniej nie potrafimy zrobić tego samego z żywnością. Jest to wielka porażka światowej społeczności i chciałbym to wyraźnie powiedzieć. Musimy znaleźć inne rozwiązania niż te, które mamy dzisiaj.
Luis Manuel Capoulas Santos
Pani przewodnicząca! Panie komisarzu! Panie i panowie! Wszyscy znamy powtarzane ciągle liczby odzwierciedlające zjawisko głodu i niedożywienia na świecie. Dane są tak przerażające, że mówienie o nich jest niemal nieprzyzwoite.
Prawo do pożywienia jest związane z najbardziej podstawowym prawem do życia, to znaczy życia na co najmniej godziwym poziomie, a nie upływającego na walce o przetrwanie.
Walka z głodem na świecie powinna być priorytetem wszystkich programów politycznych, i żeby ją wygrać, należy zmobilizowane wszystkie zasoby.
Niestety jesteśmy również świadomi, że zasoby - także finansowe - nie zawsze stanowią jedyne ograniczenie. Problem leży w niewłaściwym wykorzystaniu zasobów i w braku rozsądnego zarządzania na szczeblu światowym, regionalnym i krajowym.
Zgłoszony dzisiaj projekt, pod którym podpisała się Grupa Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim, zawiera propozycje i zalecenia, a jeśli zostaną one przyjęte, mogą przyczynić się do znaczącego zmniejszenia tego poważnego problemu. Dlatego nalegam, by Komisja zwróciła na projekt uwagę, na jaką on zasługuje, zaproponowała rozwiązania prawne i przyjęła procedury umożliwiające wdrożenie nowych rozwiązań.
Obecna sytuacja polityczna jest skomplikowana i niepewna, ale jest to właściwy czas na zmianę polityki będącej najskuteczniejszym narzędziem Unii Europejskiej w walce z problemem głodu tj. wspólnej polityki rolnej i wspólnej polityki rybołówstwa. Zamierzamy wprowadzić do nich radykalne zmiany.
Parlament Europejski, mając nowe uprawnienia uzyskane na mocy traktatu lizbońskiego, może wyjść poza zwykłe deklaracje i przystąpić do prawdziwego działania. Europejscy Socjaliści są gotowi na takie wyzwanie. Mamy nadzieję, że nowa Komisja i pozostałe ugrupowania polityczne będą nam towarzyszyć w realizacji tej misji.
George Lyon
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Chciałbym podziękować koleżankom i kolegom posłom, którzy dotychczas zabrali głos.
Po pierwsze, chciałbym powiedzieć, że wzrost cen żywności na świecie w ostatnim czasie powinien być dla nas sygnałem ostrzegawczym. Podwojenie się cen zboża i ryżu miało nieproporcjonalnie duży wpływ na najbiedniejszych ludzi w rozwijających się krajach na całym świecie. Szacuje się, że bezpośrednim skutkiem wzrostu cen żywności w latach 2007 i 2008 było zwiększenie liczby osób cierpiących z powodu głodu o 75 milionów. Musimy to potraktować bardzo, bardzo poważnie. Zwłaszcza że w wielu krajach następstwem wzrostu cen żywności stały się destabilizacja polityczna i zamieszki wywołane brakiem żywności.
Zakładając, że liczba ludności na świecie wzrośnie do ponad dziewięciu miliardów, a zmiany klimatyczne będą miały poważny wpływ na naszą zdolność do produkcji żywności, kwestia bezpieczeństwa żywnościowego powinna być najważniejszym z problemów, z którym musimy się zmierzyć i znaleźć rozwiązanie. Unia Europejska musi dołożyć wszelkich starań, by pomóc krajom rozwijającym się w stworzeniu zrównoważonego rolnictwa i samowystarczalnego systemu produkcji żywności. Na to potrzebne są środki finansowe - jak wspomniał pan komisarz w swoim wystąpieniu - i otwarty rynek. Wiele osób zdaje sobie sprawę, że Europa przebyła długą drogę, by pomóc w otwarciu rynków i ich liberalizacji. Ale byliśmy również świadkami wielu problemów, przed którymi stanęły kraje rozwijające się na skutek nieudolnej polityki i niewydolnego systemu prawnego. Żadna forma pomocy nie rozwiąże tego problemu, jeżeli nie będzie istniał stabilny system polityczny i prawny, który umożliwi rolnikom rozwój i czerpanie korzyści z wyższych cen rynkowych.
Ocenia się, że produkcja UE będzie musiała wzrosnąć o 70 %, żeby można było zaspokoić rosnący popyt. Jestem przekonany, że przed europejskim rolnictwem stoi ważne zadanie - musi ono nie tylko nam zapewnić samowystarczalność, ale również zapewnić nam możliwości podejmowania działań na rzecz zwiększenia bezpieczeństwa żywnościowego na świecie w przyszłości.
José Bové
Pani przewodnicząca! Pani komisarz i panie komisarz! Panie i panowie! Walka z głodem jest znaczną inwestycją finansową i polityczną. Bardzo żałuję, że w Rzymie, w zeszłym tygodniu, Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa nie udało się zainicjować tej inwestycji.
Ponad miliard ludzi cierpi z powodu niedożywienia, a 40 milionów mężczyzn, kobiet i dzieci umiera co roku z powodu głodu. Te dramatyczne liczby wzrosły od 1996 roku, czyli od pierwszego światowego szczytu żywnościowego. Globalny kryzys ekonomiczny i finansowy pogorszył sytuację, której ofiarami są przede wszystkim mieszkańcy krajów południowych. Dziesięć procent budżetu przeznaczanego na reklamę na całym świecie pozwoliłoby zapewnić krajom rozwijającym się niezbędne wsparcie dla zabezpieczenia infrastruktury rolniczej.
Kryzys żywnościowy jest największym zagrożeniem dla pokoju i stabilizacji na świecie. W 2050 roku małe gospodarstwa rolne będą musiały wyżywić 9 miliardów ludzi. Zanieczyszczenia gleby, utrata bioróżnorodności, uzależnienie od ropy naftowej, emisja gazów cieplarnianych, obniżenie poziomu wód gruntowych i kształtowanie się wzorców konsumpcyjnych - te wszystkie problemy powodują, że znaleźliśmy się w bardzo trudnej sytuacji, o wiele trudniejszej niż 40 lat temu.
Głównymi przyczynami braku bezpieczeństwa żywnościowego są ubóstwo i uzależnienie od przywozu. Konieczność wspierania lokalnej produkcji żywności jest oczywista. Pod koniec lat 50. Europa wprowadziła wspólną politykę rolną, aby produkować żywność zgodnie ze swoim zapotrzebowaniem. W tym celu chroniła rynek wewnętrzny i wspierała swoich konsumentów. Ten autonomiczny wybór, to prawo do suwerenności żywnościowej, muszą teraz być osiągalne na całym świecie dla wszystkich krajów lub ich grup, które tego potrzebują.
James Nicholson
w imieniu grupy ECR. - Pani przewodnicząca! Nasza rezolucja w tej sprawie jest odpowiedzią na dwa wyzwania: wyeliminowanie głodu, który dotyka jedną szóstą światowej populacji oraz zabezpieczenie podaży żywności na przyszłość.
Stoimy w obliczu sytuacji, w której z jednej strony liczba ludności na świecie rośnie, natomiast z drugiej strony produkcja żywności wymaga coraz większego wysiłku ze względu na rosnące koszty i negatywny wpływ zmian klimatycznych.
Pamiętając, że rolnictwo jest kluczem do rozwiązania problemu bezpieczeństwa żywnościowego, powinniśmy się zastanowić, w jakim stopniu ważne jest dobre zarządzanie w krajach rozwijających się, jeśli chcemy wygrać walkę z głodem na świecie. Przyjrzyjmy się na przykład sytuacji w Zimbabwe, o której wspominał już pan poseł Deß. Ten kraj był kiedyś uważany za spichlerz Afryki, ponieważ mógł zaspokoić nie tylko własne potrzeby żywnościowe, ale też wielu państw sąsiednich. Teraz nie jest do tego zdolny, ponieważ został zniszczony na skutek działań Roberta Mugabe i jego współpracowników.
Wszyscy musimy współpracować, żeby przezwyciężyć ten problem i zapobiec niepokojom społecznym i dramatom, które mogą z nich wyniknąć.
Patrick Le Hyaric
Pani przewodnicząca! Panie komisarzu! Jeśli Unia Europejska chce odegrać pozytywną rolę w świecie, jeśli chce stworzyć humanizm w nowej formie - powinna wsłuchać się w rozbrzmiewający na całym świecie ogłuszający płacz ludzi głodujących.
Tutaj i w wielu innych miejscach wygłaszamy nasze mowy końcowe. Czy jednak możemy mieć czyste sumienie, jeśli co pięć sekund umiera z głodu dziecko? Dzieci nie umierają z powodu problemów technicznych. Przyczyną jest fala ultraliberalizmu, która obecnie ogarnia cały świat.
Aż do dzisiaj uprawialiśmy ziemię, żeby wyżywić ludzi. Ale dziś system kapitalistyczny przekształcił ziemię i żywność w towary, w obiekty globalnej spekulacji. Dlatego też musimy radykalnie zmienić politykę i wesprzeć Organizację ds. Wyżywienia i Rolnictwa, i udostępnić jej środki do działania.
Potrzebne są nam działania - jak powiedział pan komisarz - i wymagamy działań. Niemniej jednak, żeby zostały one podjęte, Unia Europejska mogłaby wprowadzić w życie zasadę suwerenności żywnościowej dla wszystkich ludzi, mogłaby pomóc we wdrażaniu systemów wynagradzania za pracę w rolnictwie, z cenami gwarantowanymi dla każdego kraju i kontynentu, mogłaby respektować i wprowadzać w życie zobowiązania do udzielania oficjalnej pomocy rozwojowej dla krajów południowych, mogłaby umorzyć zadłużenie najbiedniejszych krajów, mogłaby powstrzymać wykup ziemi przez fundusze międzynarodowe i hedgingowe oraz uznać, że rolnictwo i żywność nie mogą być częścią twardych negocjacji Światowej Organizacji Handlu.
Musimy usłyszeć płacz ludzi cierpiących z głodu i zacząć działać. To wzmocniłoby pozycję Europy, a sprawa jest pilna!
Bastiaan Belder
W ciągu dziesięciu lat mojego członkostwa w Parlamencie Europejskim regularnie miałem okazję przysłuchiwać się pięknym przemówieniom. W okresie poprzedzającym światowy szczyt żywnościowy w Rzymie pan Barroso - przewodniczący Komisji - również używał pięknych słów. Powiedział: "Wspólnie przegraliśmy walkę z głodem. To moralny skandal i plama na naszym honorze.” Koniec cytatu. I miał rację. Tym bardziej należy więc uznać, że szczyt nie spełnił naszych oczekiwań. Odnoszę wrażenie, że w Rzymie najważniejsze były interesy bogatych państw, a nie miliarda głodnych ludzi na świecie. Podam państwu dwa konkretne przykłady. Coraz częściej uważa się, że polityka dotycząca biopaliw i jej propagowanie przyczynia się do wzrostu cen, a tym samym do nasilania się zjawiska głodu, a mimo to - jak się zdaje - jakakolwiek krytyka tej polityki jest nie do pomyślenia.
Ponadto miałem wielokrotnie okazję zwracać uwagę tej Izby na niebezpieczeństwo, które wiąże się z zachęcaniem krajów trzecich do angażowania się w duże inwestycje w Afryce na przykład w celu zapewnienia sobie bezpieczeństwa żywnościowego. Jak można oczekiwać, że kraje, w których miliony obywateli są uzależnione od pomocy żywnościowej Narodów Zjednoczonych, będę eksportować do krajów trzecich? Ale na ten temat w deklaracji końcowej nie ma żadnej wzmianki.
Bogatym krajom bardzo łatwo jest radzić sobie z kontrowersyjnymi tematami poprzez wygłaszanie żarliwych, pełnych dobrych intencji apeli i zamawianie kolejnych badań i analiz. Z deklaracji końcowej wywnioskowałem również, że kraje rozwijające się będą musiały polegać przede wszystkim na własnych zasobach. Takie stwierdzenie uważam za godne pożałowania w świetle dotychczasowych niepowodzeń społeczności międzynarodowej w walce z głodem.
Ponadto poświęciłem trochę czasu na analizę deklaracji końcowych poprzednich szczytów żywnościowych i doszedłem do wniosku, że mają zaskakująco dużo cech wspólnych - ze sobą wzajemnie i z rezolucjami Parlamentu. We wszystkich zwrócono uwagę na konieczność szybkiego wdrożenia postanowień podjętych w przeszłości. Czy jednak powtarzanie tych apeli nie powinno być dla nas sygnałem ostrzegawczym? Pozwolę sobie przytoczyć słowa pana posła De Schutte, sprawozdawcę Organizacji Narodów Zjednoczonych, który powiedział: "biedni ludzie nie potrzebują obietnic”. Powtarzaliśmy już wielokrotnie, że bezpieczeństwo żywnościowe powinno być prawem człowieka. Pani przewodnicząca! Chciałbym, żeby udało nam się do tego doprowadzić. Dodam również, że jedno z biblijnych przykazań bożych nakazuje nakarmić głodnych. Traktuję to jako swoją osobistą powinność i nasz wspólny obowiązek.
Dimitar Stoyanov
(BG) Osobiście uczestniczyłem w spotkaniu FAO w Rzymie. Na własne oczy widziałem, jak wyglądała ta konferencja. Myślę, że powinniśmy się również zastanowić nad własną hipokryzją i choć w pewnym stopniu się jej wyzbyć. Wystarczy bowiem pomyśleć, że środki, które przeznacza się na pokrycie kosztów konferencji takiej jak ta, po której pozostaje jedynie długa lista obietnic, być może należy wykorzystać w bardziej racjonalny sposób, obliczyć - jak powiedział mój przedmówca - ile dzieci uratowalibyśmy dziś od śmierci głodowej, gdyby te środki nie zostały wydane na takie spotkania i beztroskie opowieści. Pan komisarz powiedział wprawdzie, że problem dotyczy globalnej produkcji żywności, ale zanim zauważymy źdźbło w oku bliźniego, spróbujmy dostrzec belkę we własnym..
Mój kraj - Bułgaria - ma według badań naukowych najbardziej żyzną glebę w Unii Europejskiej. Sto pięćdziesiąt lat temu bułgarscy rolnicy, wykorzystując dziewiętnastowieczną technologię, mogli wykarmić mieszkańców gęsto zaludnionych terenów imperium otomańskiego w Azji Mniejszej. Obecnie jednak następuje stały spadek znaczenia rolnictwa w Bułgarii, zwłaszcza po przystąpieniu Bułgarii do Unii Europejskiej. Kontyngenty nałożone na Bułgarię przez Komisję przyczyniają się do ograniczania produkcji rolnej, a ziemia się marnuje. Do wyprodukowania całej ilości pomidorów składającej się na kontyngent ustanowiony przez Unię Europejską wystarczy jedno gospodarstwo rolne w jednym z 28 regionów Bułgarii. Wielkość kontyngentu została określona na podstawie danych sprzed 10 lat, które były oficjalnym odzwierciedleniem poziom produkcji. Nikt jednak nie zastanowił się nad poziomem rzeczywistym. Obecnie w Unii Europejskiej istnieją ograniczenia w produkcji żywności. Ich zniesienie mogłoby w znacznym stopniu poprawić sytuację i pomóc w walce z głodem. Dlatego dopóki sytuację kontrolują urzędnicy, którzy bazują jedynie na papierowych dokumentach i niczym więcej się nie interesują, jesteśmy skazani na obietnice i brak działań.
Filip Kaczmarek
(PL) Pani przewodnicząca! Liczba osób cierpiących głód i żyjących w skrajnym ubóstwie w ostatnim roku dramatycznie wzrosła, i to nieprawda, że jest to wina kapitalizmu. Są systemy polityczne, które są znacznie gorsze dla ludzkiego życia i walki z głodem; podam tylko jeden przykład. W Europie kilkadziesiąt lat temu kraj, który ma bardzo dobre warunki rolnicze, został doprowadzony przez komunizm do głodu, wskutek którego zginęło więcej ludzi w jednym kraju, niż na całym świecie ginie w tej chwili. Tym krajem była Ukraina. Radziłbym się zastanowić nad tym, co się mówi w tej izbie.
W 2000 roku 198 członków ONZ przyjęło konkretne zobowiązania milenijne co do rozwoju. Pan komisarz powiedział o pierwszym, najważniejszym celu. Dzisiaj musimy odpowiedzieć na pytanie, czy ten cel jest osiągalny. Europejczycy zadają pytanie, czy nasze priorytety i nasza polityka są słuszne, a konkretnie, czy np. kosztowna walka ze zmianami klimatycznymi jest ważniejsza od walki z ubóstwem. Ja sam dostałem w tym tygodniu takie zapytanie: czy Unia Europejska nie myli celów i środków, i zamiast walczyć ze skutkami ocieplenia, rozpoczyna najdroższą w historii ludzkości walkę z wiatrakami, czyli ze zmianami klimatycznymi?
Myślę, że najlepszym dowodem na brak sprzeczności między działaniami na rzecz klimatu a likwidowaniem głodu byłaby skuteczność w tej drugiej dziedzinie, czyli w rzeczywistym wyeliminowaniu głodu na świecie. Wtedy nikt by nam nie zarzucił, że priorytety są wadliwe i że przedkładamy walkę z klimatem nad walkę z głodem, o czym mówił też pan poseł Deß.
Rolnictwo w najbliższych latach będzie bardzo ważne. To co musimy zrobić, to przekonać kraje rozwijające się i pomóc im w tym, aby inwestowały w rolnictwo oraz by wypełniały własne deklaracje, że 10 % budżetu krajowego będzie przeznaczane na rozwój rolnictwa, bo tylko w ten sposób możemy zwiększyć potencjał rolnictwa w biednych krajach i pomóc w skutecznej walce z głodem.
Louis Michel
(FR) Pani przewodnicząca! Panie komisarzu! Oprócz pana premiera Berlusconiego, którego kraj był gospodarzem szczytu, żaden z przywódców G-8 nie był obecny na światowym szczycie FAO dotyczącym bezpieczeństwa żywnościowego.
W ten sposób to spotkanie - niezwykle ważne pod względem politycznym, ekonomicznym, społecznym i finansowym - zostało zredukowane do niewiele znaczącego spotkania technicznego. Niemniej jednak zamiarem pana Dioufa było stworzenie narzędzi i środków produkcji zapewniających zrównoważone bezpieczeństwo żywnościowe w rozwijających się krajach.
Wielokrotnie słyszeliśmy, że kryzys gospodarczy i finansowy przyczynia się do zaostrzenia problemu głodu na świecie. Po raz pierwszy w historii ten temat jest tak bardzo ważny, ponieważ dzisiaj problem głodu dotyczy ponad miliarda osób na świecie. To jedna szósta światowej populacji, 20 % więcej osób niż w 2005 roku i o 105 milionów więcej niż w 2008 roku.
Jak powiedział pan poseł Bové, wszystko to oznacza, że istnieje poważne ryzyko wybuchu nowych konfliktów i to konfliktów bardzo poważnych. Brak inwestycji w rolnictwie doprowadził do braku bezpieczeństwa żywnościowego. Jak podkreślił pan Diouf, rolnictwo jest jedynym sposobem na przeżycie dla ponad 70 % biednych ludzi na świecie. Zaapelował o pomoc wielkości 44 miliardów dolarów rocznie na wsparcie małych gospodarstw rolnych. Jego wezwanie zostało całkowicie zignorowane - w tej chwili nie ma ani planu, ani strategii, ani dobrej woli ze strony niektórych bogatych państw.
Panie komisarzu! Jak postępuje wdrażanie zobowiązań podjętych na szczycie G-8 w lipcu? Będąc kiedyś na pana miejscu, poznałem trudności związane z pozyskaniem ofiarodawców. W dalszym ciągu pamiętam niezwykle trudną batalię, którą dwa lata temu stoczył pan przewodniczący Barroso, żeby zdobyć ten nieszczęsny miliard euro na ustanowienie instrumentu żywnościowego. A przecież przyszłość Europy jest silnie uzależniona od losów krajów rozwijających się.
Panie komisarzu! Nie wierzę w socjalistyczne formułki wygłaszane przez naszego kolegę, który mówi o ultra-kapitalizmie i ultraliberalizmie. Tym bardziej, że - jako semantycznie podobne - są kwestią dyskusyjną. Osobiście wątpię, żeby takie krótkowzroczne, ideologiczne przemówienia mogły przynieść jakieś rozwiązanie.
Panie pośle Le Hyaric! Muszę powiedzieć, że marksistowski obskurantyzm wiąże się z wiele większą odpowiedzialnością niż liberalne podejście do słabo rozwiniętych krajów, które niedawno odzyskały niepodległość.
To wszystko, co chciałem powiedzieć, ponieważ nie mogłem pozostawić bez komentarza ideologicznych, krótkowzrocznych wywodów i w tej Izbie, przekraczających granice intelektualnej uczciwości.
Judith Sargentini
Pani przewodnicząca! Panowie posłowie Bové i Belder przedstawili w zarysie problem oraz rzeczywistość polityczną, ale obecnie możemy zaobserwować w rolnictwie nową tendencję. Bogate państwa zapewniają sobie podstawowe produkty żywnościowe i dostęp do biopaliw poprzez wykupywanie ziemi w krajach biednych. Grabież ziemi, lub - mówiąc eufemistycznie - "przejmowanie gospodarstw rolnych” ma miejsce na przykład na Madagaskarze.
Ten temat wydaje się zbyt drażliwy dla światowych liderów. Europa i jej przywódcy mają moralny obowiązek sprzeciwić się tej praktyce, którą nazwałabym nową formą kolonializmu. W deklaracjach szczytu żywnościowego FAO nie porusza się kwestii grabieży ziemi i pod tym względem nie wykorzystuje okazji do walki z głodem na świecie. Dlaczego ten temat został pominięty?
Kolejnym zagadnieniem jest wspólna polityka rolna Unii Europejskiej. Produkujemy mnóstwo żywności. Europejczycy mają co jeść, ale WPR utrudnia działanie zarówno małym gospodarstwom rolnym, jak i gospodarstwom prowadzonym na skalę przemysłową w krajach rozwijających się, które tracą szansę na życie na godziwym poziomie. W ten sposób powstają niedobory żywności i konieczność jej przywozu. Czy kiedyś będziemy mieli w Europie wolną i uczciwą politykę rolną?
Richard Ashworth
Pani przewodnicząca! Zarówno Organizacja Narodów Zjednoczonych, jak i Unia Europejska potwierdzają, że w związku z rosnącą liczbą ludności na świecie trzeba będzie zapewnić produkcję rolną większą o 50-100 %. Akceptujemy to. Przyjmujemy punkt widzenia pana komisarza, ponieważ świat nie może sobie pozwolić na przegraną w tej kwestii. Ale jednocześnie od rolników wymaga się osiągnięcia tego celu przy mniejszym areale ziemi, mniejszym zużyciu wody i energii, mniejszej emisji gazów cieplarnianych. Dlatego też musimy zrozumieć trzy kwestie.
Po pierwsze, rządy - a przede wszystkim UE - muszą zacząć inwestować w badania i rozwój, ponieważ brakuje nam danych, na podstawie których moglibyśmy przygotować plan na przyszłość. Po drugie, światowe rynki charakteryzują się niestabilnością, a więc musimy zabezpieczyć się poprzez wspólną politykę rolną. I po trzecie, bezpieczeństwo żywnościowe i wszystko, co z niego wynika dla Unii Europejskiej, wiąże się z kosztami. Nie możemy przenieść tych kosztów na konsumentów i dlatego powtarzam - potrzebujemy silnej polityki rolnej i musimy wygrać debatę budżetową.
João Ferreira
(PT) Pani przewodnicząca! Deklaracja końcowa przyjęta na ostatnim szczycie FAO przez 193 państwa członkowskie jest niestety jedynie kroplą w morzu potrzeb w walce z głodem. Nie wyznaczono żadnych terminów, ani nie określono zasobów ani warunków, które pomogłyby w walce z plagą dotykającą ponad 6 miliardów ludzi.
Z dostępnych danych wynika, że w ciągu 90 sekund mojego wystąpienia na świecie umrze z powodu głodu 15 dzieci. Jest to najpoważniejszy i najbardziej przejmujący zarzut pod adresem niesprawiedliwego, eksploatującego, irracjonalnego, a więc tym samym napiętnowanego system gospodarczego.
Ten system opiera się na polityce realnej, wytycznych i teraz, panie pośle Michel, na protagonistycznej i liberalnej retoryce, które doprowadziły do obecnej sytuacji. Propagowanie modelu rolno-przemysłowego, równolegle z ochroną interesów wielkich przedsiębiorstw rolnych doprowadziło do jakościowego zubożenia światowego przemysłu rolnego. Przez lata inwestycje w rolnictwo były niewystarczające, wspierano osoby porzucające przemysł rolny oraz likwidowano małe i średnie gospodarstwa rolne, i w ten sposób osłabiono sektor, który umożliwiał utrzymanie się przy życiu 70 % ubogich ludzi na świecie.
Fundamentalizm rynkowy, polityka prywatyzacji i liberalizacji i wolny handel doprowadziły do porzucania ziemi, koncentracji własności ziemi, produkcji zdominowanej przez małą grupę podmiotów oraz zależności żywnościowej bardzo wielu osób. Ta sytuacja w dalszym ciągu trwa.
Specjaliści szacują, że przezwyciężenie plagi chronicznego niedożywienia będzie kosztować ponad 44 miliardy dolarów. To o wiele skromniejsza kwota niż ta, którą państwa członkowskie przeznaczyły na pomoc wielkim firmom w czasie trwającego kryzysu światowego.
Diane Dodds
Pani przewodnicząca! Podczas światowego szczytu w sprawie bezpieczeństwa żywnościowego sekretarz generalny, pan Ban Ki-moon, powiedział, że "kryzys żywnościowy dzisiaj jest sygnałem alarmowym jutra”. Do roku 2050 na naszej planecie będzie mieszkało ponad 9,1 miliarda ludzi, czyli o dwa miliardy więcej niż obecnie. Oznacza to, że rolnicy będę musieli zwiększyć produkcję o 70 %.
Rolnicy w Irlandii Północnej chcą pomóc w osiągnięciu tego celu. Większość z nich jednak uważa, że Europa ogranicza im możliwości produkcji żywności, narzucając ograniczanie pogłowia zwierząt rozporządzeniami w sprawie nawozów azotowych i fosforowych, poprzez biurokrację, brak badań i rozwoju w sektorze oraz poprzez bagatelizowanie kwestii bezpieczeństwa żywnościowego.
Reforma WPR określi możliwości rolników w zakresie produkcji żywności. Będzie miała również wpływ na ceny żywności. Jeśli rolnicy nie otrzymają wsparcia w postaci dopłat bezpośrednich, będą musieli podnieść ceny żywności, by zrównoważyć koszty produkcji. Moim celem jest wspieranie produkcji żywności w Irlandii Północnej i bezpieczeństwa żywnościowego w Europie. Uda się to osiągnąć, jeśli pozwolimy rolnikom gospodarować. Reforma WPR będzie miała ogromne znaczenie, a kluczowym elementem naszej pracy w miarę jej postępu powinno być bezpieczeństwo żywnościowe.
Mairead McGuinness
Pani przewodnicząca! Jako współautorka tego sprawozdania chciałabym na początku podziękować grupom politycznym, które bardzo ściśle współpracowały ze sobą w celu stworzenia tekstu, który nie wymaga poprawek. Uważam, że wszyscy powinniśmy być z tego zadowoleni. W wielu sprawach mamy odmienne opinie, ale myślę, że co do konieczności udzielenia pomocy głodującym ludziom na całym świecie jesteśmy zgodni. Moim zdaniem opracowaliśmy ten tekst i zrobiliśmy krok we właściwym kierunku.
W poprzedniej kadencji również opracowałam sprawozdanie w sprawie globalnego bezpieczeństwa żywnościowego i WPR, stąd też bardzo dokładnie, zapoznałam się z tym tematem. Chcę więc zwrócić uwagę na jeden jego aspekt, który być może umknął uwadze wielu z państwa: otóż to rolnicy będą żywić cały świat, jeśli będą mieli odpowiednie warunki - które rozumiem bardzo szeroko - do wykonywania tej pracy. Reszta z nas będzie tylko o tym rozmawiać. Nasze zadanie polega na stworzeniu i realizacji polityki, która umożliwi rolnikom produkcję żywności. Zareagują, jeśli spełnione zostaną dwa podstawowe warunki: przyzwoite ceny oraz stabilne dochody. Obecna niestabilna sytuacja wywiera negatywny wpływ zarówno na ceny, jak i dochody. W takich warunkach rolnictwo niestety nie przetrwa.
W razie gdybym nie zdążyła dokończyć wypowiedzi w swoim czasie - a jako współautorka sprawozdania apeluję o wyrozumiałość - proszę nie demonizować wspólnej polityki rolnej. Niektóre argumenty wysuwane dzisiaj mają już wartość historyczną i są nieaktualne. Całkowicie zreformowaliśmy WPR, bez której bezpieczeństwo żywnościowe w Unii Europejskiej mogłoby być zagrożone. Dlaczego nie wybraliśmy jej najlepszych rozwiązań i nie zaproponowaliśmy krajom rozwijającym się przyjęcia wspólnej polityki rolnej. Dlatego - i to trzeba powiedzieć bez ogródek - że nie powinniśmy wyręczać rządów krajów rozwijającego się świata. Na nich spoczywa odpowiedzialność za właściwe korzystanie z programów pomocowych. Do nas należy natomiast zapewnienie, by wydatkowano więcej środków na rolnictwo i na inwestycje w tym sektorze. Myślę, że nadeszła pora, by przestać unikać tego tematu i przyjąć twardą postawę wobec rządów i wobec siebie. Ciąży na nas moralna odpowiedzialność i jesteśmy na nią przygotowani.
Enrique Guerrero Salom
(ES) Pani przewodnicząca! Panie komisarzu! Stoimy obecnie przed dwoma długoterminowymi wyzwaniami, a mianowicie: przezwyciężeniem skutków zmian klimatycznych i pokonaniem problemu ubóstwa i głodu na świecie.
Pan komisarz oraz koleżanki i koledzy posłowie do Parlamentu mówili już o liczbach, które podano w deklaracji końcowej Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) po światowym szczycie w sprawie bezpieczeństwa żywnościowego. Ponad miliard ludzi na całym świecie cierpi z powodu głodu, a 40 milionów umiera co roku na skutek ubóstwa.
Najpierw kryzys żywnościowy, a następnie kryzys finansowy, utrudnił realizację milenijnych celów rozwoju. Zamiast osiągać postęp - cofamy się. Stoją przed nami wyzwania długoterminowe, ale pilne rozwiązania potrzebne są nam już teraz. W ciągu ostatnich tygodni docierają do nas jednak alarmujące wiadomości: główni emitenci gazów sprzeciwili się podjęciu decyzji na konferencji w Kopenhadze, niektórzy przywódcy nie byli obecni w Rzymie, a szczyt FAO nie przyniósł żadnych konkretnych rozwiązań.
Nasze problemy są alarmujące, ale nie mniej alarmujący jest brak możliwości działania. Ludzie osiągnęli postęp, ponieważ my zidentyfikowaliśmy problemy, wskazaliśmy sposoby reagowania i podjęliśmy działania. W obecnych czasach wiemy już, na czym polega nasz problem, ale straciliśmy zdolność do działania.
Dlatego popieram rezolucję, która wzywa Parlament do podjęcia działań w trybie natychmiastowym.
Franziska Keller
Pani przewodnicząca! W art. 208 traktatu lizbońskiego stwierdza się, że głównym celem polityki rozwojowej Unii Europejskiej jest ograniczenie, a następnie eliminacja ubóstwa, będącego główną przyczyną głodu. W artykule 208 znajduje się również zapis, że Unia powinna uwzględnić te cele w tych dziedzinach polityki, które mogą mieć wpływ na kraje rozwijające się.
Jednakże poprzez subsydia wywozowe Unia Europejska niszczy rynki krajów rozwijających się i przyczynia się do wzrostu problemu ubóstwa i głodu. Jeśli chcemy, żeby nasza pomoc na rzecz rozwoju była skuteczna, musimy mieć pewność, że nie szkodzi jej nasza polityka w innych dziedzinach. W przeciwnym razie nie uda nam się osiągnąć milenijnych celów rozwoju. Powinniśmy o tym pamiętać, kiedy będziemy dokonywać przeglądu wspólnej polityki rolnej i polityki rybołówstwa i przeprowadzać ich reformę.
(Mówczyni wyraziła zgodę na dopuszczenie pytania zgłoszonego poprzez podniesienie niebieskiej kartki, zgodnie z art. 149 ust. 8)
Mairead McGuinness
Pani przewodnicząca! Chciałabym poprosić przedmówczynię o precyzyjne wyjaśnienie kwestii refundacji wywozowych. Wspomniałam o nich w swoim wystąpieniu, ponieważ wiem, jakie szkody wyniknęły w przeszłości z refundacji wywozowych. Jestem również świadoma, że Europa obecnie zreformowała swoją politykę rolną. Jednakże po wprowadzeniu w zeszłym roku refundacji wywozowych dla sektora mlecznego sprzeciw zgłosiła jedynie Nowa Zelandia, która nie jest krajem rozwijającym się. Proszę zatem o wyjaśnienie, w jakim przypadku obecnie stanowią one problem.
Franziska Keller
Pani przewodnicząca! Oczywiście znany wszystkim przykład mrożonych kurczaków nie jest już aktualny, ale obecnie Unia Europejska w dalszym ciągu w znacznym zakresie subsydiuje pomidory, które trafiają na rynki Afryki, a tam są tańsze niż produkty lokalne. Taka sytuacja przyczynia się do zmniejszenia liczby miejsc pracy i zwiększenia ubóstwa. To znaczy, że takie przypadki się zdarzają i myślę, że musimy się nimi zająć.
Béla Glattfelder
(HU) Na całym świecie poszerza się grono naukowców, którzy uważają, że poważne niedobory paliwa, wody i żywności będą się równolegle pogłębiać do 2030 roku. Jednakże w pierwszej kolejności musimy stawić czoła niedoborom żywności, ponieważ na Ziemi z powodu głodu cierpi obecnie ponad miliard osób. Ich liczba rośnie szybciej niż następuje przyrost ludności na świecie. Obecnie jedna na sześć osób cierpi z powodu głodu, ale za kilkadziesiąt lat będzie głodować co czwarty lub co piąty człowiek. Co minutę z powodu głodu umiera dwoje dzieci. Na pewno nie jest rozwiązaniem zaniechanie unijnej wspólnej polityki rolnej. Unia Europejska odegra ważną rolę w świecie tylko wtedy, gdy będzie miała silną wspólną politykę rolną.
Jednakże zjawisko głodu nie występuje tylko w Afryce. Ludzie cierpią z powodu głodu także w Unii Europejskiej. W niektórych regionach ludzie wydają na żywność mniej niż 10 % dochodów, natomiast w innych - na przykład w Bułgarii i południowej części Rumunii - na żywność przeznaczają średnio 50 % swoich dochodów. W tej grupie znajdują się również osoby, które na jedzenie wydają znacznie więcej niż połowę swojego dochodu. Warto to podkreślić, ponieważ musimy być świadomi, że ilekroć przygotowujemy projekt rozporządzenia, które wiąże się ze wzrostem kosztów produkcji rolnej i spadkiem jej efektywności - na przykład rozporządzenia dotyczące dobrostanu zwierząt, które przewidują zwiększenie ilości paszy potrzebnej do wyprodukowania 1 kg mięsa - wyrządzamy szkodę nie tylko środowisku wskutek większej emisji dwutlenku węgla. Musimy zdawać sobie sprawę, że każdy taki środek przyczynia się także do wzrostu liczby osób cierpiących z powodu głodu. Ta dodatkowa pasza, którą będziemy musieli dodatkowo przeznaczyć - powiedzmy - na hodowlę drobiu odpowiada równoważnej ilości pożywienia, które zostanie odebrane głodującym dzieciom.
Corina Creţu
(RO) Liczba niedożywionych ludzi na świecie przekroczyła jeden miliard. Oznacza to tragiczną sytuację, w której jedna na sześć osób cierpi z powodu głodu. Niestety, jak już zostało powiedziane, przywódcy największych uprzemysłowionych państw pozostają obojętni wobec tak ważnych wydarzeń jak ostatni szczyt FAO w Rzymie. Przywódcy państw członkowskich G-8 - z wyjątkiem włoskiego premiera - uznali, że ich udział w szczycie nie jest konieczny.
Muszę wspomnieć o ogromnej, niesprawiedliwej rozbieżności między wielką uwagą, jaką przywódcy państw generujących ponad 60 % światowego PKB poświęcili ratowaniu systemu bankowego, a lekceważeniem tragicznego losu coraz większej liczby ludzi cierpiących z powodu głodu. W rzeczywistości to nie biedne państwa spowodowały kryzys, ale właśnie one w największym stopniu odczuwają jego skutki.
Osiągnęliśmy najpoważniejszy od 1970 roku poziom głodu na świecie. Co sześć sekund umiera z głodu dziecko. Niestety najlepiej rozwinięte państwa nie wykazują zainteresowania tragedią, której równe konsekwencje będą miały wpływ na nas wszystkich. Najlepszym przykładem i ostrzeżeniem jest zaniedbanie rolnictwa w ciągu ostatnich dwudziestu lat, które doprowadziło do obecnego kryzysu żywnościowego. Udział funduszy przeznaczonych na rolnictwo w całkowitej kwocie pomocy rozwojowej spadł z 17 % w 1980 roku do poziomu 3,8 % w 2006 roku.
Bezpieczeństwo żywnościowe jest niezwykle poważnym wyzwaniem wymagającym natychmiastowych rozwiązań, przede wszystkim otwarcia rynków i zapewnienia pomocy rolnikom w krajach rozwijających się, żeby można było zapewnić im żywność i jak najszybciej wyeliminować problem głodu.
Esther Herranz García
(ES) Pani przewodnicząca! Chciałabym zacząć od pogratulowania pani poseł McGuiness inicjatywy, która dowodzi ważnej roli wspólnej polityki rolnej (WPR) w zaspokajaniu międzynarodowych potrzeb w zakresie zaopatrzenia w żywność.
Obecnie Komisja Europejska dąży do zredukowania obciążeń budżetu wynikających ze wspólnej polityki rolnej. Trzeba podkreślić, że o ile WPR może nie być priorytetem, o tyle zagwarantowanie wystarczającej ilości żywności musi nim być. W ciągu ostatnich dziesięcioleci okazało się, że bez WPR jest bardzo trudno - jeśli to w ogóle możliwe - zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe.
Nie można więc porównywać rolnictwa do innych sektorów gospodarki rozwijających się świetnie na wolnym rynku, ponieważ rynek żywności nie jest wolnym rynkiem. Rolnicy potrzebują wsparcia Unii Europejskiej, aby móc prowadzić swoje gospodarstwa, a Unia Europejska potrzebuje rolników, by utrzymać model rolniczy, który pozwoli zapewnić coraz bardziej wymagającym obywatelom wystarczającą ilość żywności dobrej jakości.
Dlatego uważam, że musimy zmienić kierunek WPR, ale nie należy z niej rezygnować. W tym celu powinniśmy przyznać rolnikom pomoc bezpośrednią i ponownie wprowadzić politykę zarządzania rynkami rolnymi, aby doprowadzić do większej stabilności cen, na której skorzystają nie tylko rolnicy, ale też konsumenci i kraje trzecie.
Należy ustanowić ramy dobrych praktyk, które stworzą sprzyjające warunki dla istnienia zrównoważonych relacji między różnymi uczestnikami łańcucha żywnościowego, pozwolą uniknąć nadużyć i wspierać sprawiedliwy podział marży handlowych.
Ponadto potrzebujemy europejskiej polityki informacji dla konsumentów, w której będzie się zwracać uwagę na wysiłki producentów we Wspólnocie zmierzające do zastosowania się do przepisów Unii Europejskiej w zakresie środowiska, bezpieczeństwa żywnościowego i dobrostanu zwierząt. Jest to potrzebne, ponieważ producenci wspólnotowi muszą konkurować z krajami trzecimi, w których normy są o wiele mniej wymagające.
Producenci w krajach trzecich wolą eksportować do Unii Europejskiej, zamiast zaopatrywać rynek krajowy, ponieważ wywóz jest bardziej opłacalny na mocy porozumień Światowej Organizacji Handlu (WTO).
Michèle Striffler
(FR) Pani przewodnicząca! Panie komisarzu! Panie i panowie! Zostało już powiedziane, że co pięć sekund na świecie umiera z głodu lub ubóstwa dziecko i szacuje się, że ponad miliard ludzi cierpi z powodu niedożywienia.
Kwestia światowego bezpieczeństwa żywnościowego jest wyjątkowo pilna i musi być najważniejszym elementem europejskich i międzynarodowych programów politycznych. Polityka europejska powinna być bardziej spójna, aby zapewnić realizację pierwszego milenijnego celu rozwoju.
Instrument żywnościowy o wartości 1 miliarda euro jest niezbędnym pierwszym krokiem. Środki wykonawcze powinny koncentrować się na małych i średnich rodzinnych gospodarstwach rolnych, a w szczególności na tych, które są prowadzone przez kobiety i znajdują się w rejonach dotkniętych ubóstwem, czyli najbardziej odczuwają skutki kryzysu żywnościowego.
Zrównoważone rolnictwo powinno być tematem priorytetowym. Musimy poszukiwać innowacyjnych mechanizmów finansowania, takich jak międzynarodowy podatek od transakcji finansowych, które pozwolą nam wspierać dostosowanie do zmian klimatycznych, a jednocześnie będą dostępne dla rolników prowadzących małe gospodarstwa rolne w najbardziej "wrażliwych” państwach.
Ricardo Cortés Lastra
(ES) Pani przewodnicząca! Panie i panowie! Podsumowując wnioski ze światowego szczytu w sprawie bezpieczeństwa żywnościowego FAO chciałbym wyrazić swoje rozczarowanie niewielkim oddźwiękiem społecznym, medialnym i politycznym. Zwłaszcza jestem rozczarowany brakiem porozumienia w kwestii pakietu w wysokości 44 miliardów dolarów, który miał być przeznaczony na pomoc dla najbiedniejszych rolników. To smutne, że sytuacja będzie wyglądać tak jak do tej pory.
Kiedy mówimy o bezpieczeństwie żywnościowym, rolnictwie i rozwoju, często zapominamy o kwestii niedoboru wody, która jest poważnym problemem dzisiaj i będzie nim w przyszłości. W kontekście kryzysu gospodarczego i środowiskowego potrzebujemy bardziej niż kiedykolwiek wsparcia ze strony państw rozwiniętych dla stworzenia nowego międzynarodowego forum dyskusyjnego na najwyższym szczeblu, którego celem będzie skonsolidowanie wody jako dobra publicznego, wymiana technologii i rozwijanie wydajnych, zrównoważonych i realnych z gospodarczego punktu widzenia systemów gospodarowania wodą.
Jeśli nie zajmiemy się kwestią wody, nigdy nie wygramy walki z głodem.
Chris Davies
Pani przewodnicząca! Już w osiemnastym wieku w Anglii Thomas Malthus przewidział, że wzrost liczby ludności przewyższy podaż żywności. Jego teoria została podważona z powodu wielu rewolucji rolniczych, które zmieniły nasze społeczeństwo. Ale jego słowa były częściowo prawdziwe, ponieważ w trakcie życia wielu z nas liczba ludności na świecie się potroiła - jest to niewiarygodne, ale owszem, potroiła się - i w wielu regionach na świecie przewyższyła podaż żywności. Aby zapobiec głodowi i kontrolować wzrost populacji, musimy dopilnować, by kobiety na całym świecie kontrolowały swoją rozrodczość. Musimy również chronić życie dzieci. Najlepszym sposobem na ograniczenie wzrostu populacji jest ochrona życia dzieci, żeby ludzie nie czuli potrzeby powiększania swoich rodzin.
W zachodnim świecie jesteśmy uzależnieni od jedzenia mięsa i jest to ogromne marnotrawstwo zasobów. Mogę tylko powiedzieć, że jestem osobą, która nie je mięsa od dwudziestu lat i - widząc, że mój czas się kończy, pani przewodnicząca - dodać, że jeśli chcemy ocalić świat i zapobiec głodowi, jedzmy produkty zielone, a nie czerwone.
Peter Jahr
(DE) Pani przewodnicząca! Posiadanie wystarczającej ilość pożywienia jest prawem człowieka, a głód - zbrodnią przeciwko ludzkości. Myślę również, że ludzie dysponują wystarczająco dużą wiedzą techniczną i naukową, by nikt na świecie nie musiał cierpieć z powodu głodu. Oczywiście środki finansowe są również potrzebne do walki z głodem, ale nie wszystko od nich zależy. Musimy najpierw spełnić następujące warunki. Po pierwsze, stworzyć stabilną strukturę demokratyczną w rozwijających się krajach. Po drugie, przezwyciężyć korupcję. Po trzecie, ustanowić odpowiedni system rolniczy w rozwijających się krajach. I wreszcie: inwestować w rolnictwo. Za mało mówi się o pierwszych trzech punktach. Ponadto bardzo wiele środków finansowych znika w krajach rozwijających się, dostaje się w niepowołane ręce lub jest wykorzystywanych w celach korupcyjnych.
Marc Tarabella
(FR) Pani przewodnicząca! Nawiązując do tematu światowego bezpieczeństwa żywnościowego, chciałbym wrócić do tego, co powiedziałem dwa dni temu na temat kryzysu żywnościowego, który dotknął przede wszystkim Afrykę, oraz na temat braku wsparcia ze strony uprzemysłowionych i rozwijających się krajów.
Podczas debaty na szczycie FAO w Rzymie niektóre organizacje pozarządowe wysuwały oskarżenia pod adresem firm międzynarodowych z branży spożywczej, związane z próbami przejęcia tysięcy hektarów żyznej ziemi należącej do małych gospodarstw rolnych w krajach rozwijających się. Ponad 40 tysięcy hektarów przejęto w ten sposób: od Etiopii po Indonezję.
Organizacje potępiły również bogate kraje za to, że wolą stosować w Afryce sztuczne nawozy i nowe technologie, zamiast promować zrównoważony rozwój rolnictwa ekologicznego. Potępiono również firmy agrochemiczne, stosowanie GMO oraz produkcję paliw z biomasy ze szkodą dla upraw rolnych.
Wzywam Unię Europejską do natychmiastowego wdrożenia globalnego projektu partnerskiego, który umożliwi lepszą koordynację działań mających na celu walkę z głodem. Wydaje mi się, że produkcja rolna na własne potrzeby jest najbardziej oczywistym rozwiązaniem.
Elisabeth Köstinger
(DE) Pani przewodnicząca! Długoterminowe bezpieczeństwo żywnościowe jest jednym z najważniejszych wyzwań wspólnej polityki rolnej. W szczególności w obliczu niedoboru żywności musimy podkreślić znaczenie silnej WPR, która w przyszłości odegra kluczowa rolę w przezwyciężaniu globalnych wyzwań.
To znaczy, że potrzebujemy odpowiedniego długoterminowego finansowania wspólnej polityki rolnej, która jest ważnym elementem europejskiej polityki żywieniowej i polityki bezpieczeństwa. Po roku 2013 będzie ona odgrywać istotną rolę w polityce rozwojowej i w wewnętrznej polityce bezpieczeństwa żywnościowego. Dlatego idealnie działające ekosystemy, żyzna gleba, stabilne zasoby wodne i dalsza dywersyfikacja gospodarki wiejskiej są najwyższymi priorytetami. Współpraca i solidarność międzynarodowa razem ze sprawiedliwymi umowami handlowymi wspierającymi, a nie niszczącymi bezpieczeństwo żywnościowe stanowią niezbędne elementy globalnego bezpieczeństwa żywnościowego. Właśnie te obszary mogą być wspomagane przez wspólną politykę rolną.
Rareş-Lucian Niculescu
(RO) Chciałbym po pierwsze - powtarzając za panem posłem Stoyanovem - wyrazić ubolewanie, że w wielu krajach Europy duże obszary ziemi nie są uprawiane, w czasie gdy my rozmawiamy o głodzie na świecie.
Po drugie - projekt rezolucji dotyczy tej kwestii i jestem zadowolony, że pan komisarz do niej nawiązał - chciałbym zwrócić państwa uwagę na niebezpieczeństwo wynikające z samowystarczalności żywnościowej, która ma wielu zwolenników. Stawianie takiego celu - który nie jest równoznaczny z bezpieczeństwem żywnościowym - może przynieść w obecnych warunkach niepożądane skutki, ponieważ każdy region dotknięty jest innymi zmianami klimatycznymi. W tej sytuacji handel jest potrzebny bardziej niż kiedykolwiek i nie każdy kraj powinien dążyć do produkcji żywności tylko w celu zaspokojenia własnych potrzeb.
Marian Harkin
autorka. - Pani przewodnicząca! Chciałbym skomentować dwie kwestie poruszone w czasie tej debaty. Po pierwsze, związek pomiędzy głodem, a zmianami klimatycznymi. Jak powiedział w Rzymie sekretarz generalny, pan Ban Ki-moon, w czasach, gdy światowa populacja rośnie, a klimat się zmienia, do roku 2050 będziemy musieli produkować o 70 % więcej żywności niż obecnie. A pogoda staje się coraz bardziej zaskakująca i nieprzewidywalna. To znaczy, że każde działanie nastawione na ochronę klimatu będzie pozytywnie wpływało na produkcję żywności.
Kolejna kwestia dotyczy wybierania najłatwiejszej opcji tj. obarczania winą wspólnej polityki rolnej, jakby to ona powodowała wszystkie problemy rozwijającego się świata. Wspólna polityka rolna nie jest idealna, ale została już zreformowana. Jeśli chcemy, by nasi rolnicy nadal produkowali i zapewniali Europie bezpieczeństwo żywnościowe, nie możemy poprzez ustanawianie nowych przepisów lub wycofywanie naszego poparcia niemal zmuszać ich do bankructwa.
Czy ktokolwiek z państwa przeanalizował ostatnie reformy przemysłu cukrowniczego w UE, żeby sprawdzić, jak zmniejszenie tej gałęzi przemysłu w UE pomogło krajom trzeciego świata? A może pomogło tylko cukrowym baronom i właścicielom ziemi, pozostawiając drobnych rolników w ubóstwie? Nie chcę minimalizować problemu głodu na świecie, ale musimy zapewnić rozwiązanie, które rzeczywiście pozwoli rozwiązać ten problem.
Sari Essayah
(FI) Pani przewodnicząca! Dobrze się składa, że w tym samym dniu dyskutujemy o rezolucji z konferencji w sprawie zmian klimatu w Kopenhadze i o kwestiach bezpieczeństwa żywnościowego i głodu na świecie. Oba tematy są ze sobą blisko związane.
Niektórzy posłowie wspomnieli już o tym, że poprzez politykę klimatyczną przyczyniliśmy się częściowo do powstania pewnych problemów. Wyznaczyliśmy nierealne cele w kwestii biopaliw i doprowadziliśmy do sytuacji, w której ziemia w rozwijających się krajach jest wykupywana pod uprawę roślin do produkcji biopaliw. To znaczy że ziemia jest odbierana najbiedniejszym ludziom, którzy mogliby ją wykorzystywać do własnej produkcji rolnej.
Zniekształcenia polityki rolnej doprowadziły do wywozu nadprodukcji do krajów rozwijających się, mimo że utrudniało to rozwój rolnictwa w tych krajach. Musimy pamiętać, że w dzisiejszym świecie mamy wystarczającą ilość żywności, ale nie umiemy jej sprawiedliwie podzielić.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Pani przewodnicząca! Na ostatnim szczycie FAO państwa nie zdołały wypracować konstruktywnych propozycji. Brak wspólnej strategii na poziomie międzynarodowym niepokoi, szczególnie w świetle ciągle rosnącej liczby ludności świata, która ma osiągnąć 9 mld w 2050 roku.
Wszyscy dobrze pamiętamy skutki kryzysu żywnościowego w roku 2007, kiedy w wyniku nagłego wzrostu cen podstawowych produktów rolnych miliony ludzi na całym świecie stanęły w obliczu braku pożywienia. Myślę, że kryzys ten powinien być dla nas lekcją. Musimy zatrzymać działania zmierzające do ograniczania produkcji rolnej, tak popularne - o dziwo - w ostatnich latach w naszej Unii.
Uważam, że w świetle światowych trendów na rynku żywnościowym każda próba ograniczenia WPR jest nierozsądnym posunięciem, które w bliskiej przyszłości grozi bezpieczeństwu żywnościowemu naszego kontynentu. Krajom rozwijającym się pomóżmy stworzyć taką politykę rolną, aby mogły same zapewnić bezpieczeństwo żywnościowe swoim obywatelom.
Karel De Gucht
komisarz. - Pani przewodnicząca! Z jednej strony ubolewam, że żaden z przywódców G-8 nie był obecny w Rzymie oprócz przewodniczącego Komisji, pana Barrosso. To oczywiście potwierdza ocenę, że szczyt nie przyniósł niczego nowego. Staje się to jeszcze bardziej oczywiste po przeczytaniu deklaracji końcowej. Z drugiej strony uważam, że liczy się to, iż udało nam się utrzymać temat bezpieczeństwa żywnościowego na liście priorytetów politycznych. Efekty wielu szczytów, których byliśmy świadkami w 2009 roku, potwierdzają, że ten temat jest obecnie jednym z najważniejszych, a światowi przywódcy - niezależnie od tego, gdzie się spotkają, między innymi ostatnio w Pittsburgu na spotkaniu G-20 - rozmawiają o współpracy i polityce rozwojowej. Samo w sobie jest to bardzo pozytywne.
Byłem w Rzymie i muszę powiedzieć, że - oprócz deklaracji końcowej, która nie spełniła moich oczekiwań - podczas szczytu doszło do wielu dyskusji między ważnymi osobami i być może coś z tego wyniknie. Dyskusja na temat sprzedaży żyznych terenów w krajach rozwijających się i krajach, w których nie ma gruntów ornych, jest niezwykle interesująca i myślę, że możemy dojść w tej kwestii do porozumienia.
Chciałbym też powiedzieć - w ślad za kilku posłami - że wspólna polityka rolna nie jest oczywiście idealna. Na świecie nie ma ideałów, ale jeśli przyjrzymy się efektom WPR w rozwijającym się świecie zauważymy, że jest to - pod względem czynników zakłócających - zdecydowanie najmniej szkodliwy system dużego bloku handlowego. Światowa Organizacja Handlu uznała, że nasze dopłaty - większość z nich lub nawet wszystkie - nie zakłócają handlu, ponieważ wspierają dochody z działalności rolniczej, a nie ceny produktów rolnych.
Jestem również - jak by to ująć - rozczarowany, że cały czas się obwiniamy. Europa nie jest idealna, ale myślę że instrument żywnościowy pozwoli nam zrobić duży krok do przodu. Będzie wymagał kwoty 1 miliarda euro w ciągu 2 lat, a jego celem będzie wspieranie dostaw nasion, a nie dostaw żywności. Dzięki temu małe gospodarstwa rolne w krajach rozwijających się będą mogły kontynuować produkcję. Myślę, że jest to rozwiązanie naprawdę innowacyjne. Zostało ono uznane przez Bank Światowy, który przejmie ten mechanizm, więc nie powinniśmy przez cały czas się obwiniać. Nawiasem mówiąc, ten instrument jest innowacyjny także według mojego przedmówcy. W jednej kwestii nie mogę się jednak zgodzić z panem posłem Le Hyariciem, który już wyszedł. Nie jest on socjalistą, ale komunistą. Wystarczy spojrzeć na jego grupę polityczną - jest komunistą i to prawdopodobnie wyjaśnia przytoczoną przez niego argumentację.
Komisja Europejska wzięła na siebie - również w L'Aquila - pewną odpowiedzialność i zobowiązała się do udzielenia wsparcia w wysokości 4 miliardów dolarów, co stanowi około 20 % pakietu żywnościowego i wspierającego, uzgodnionego w L'Aquila. Biorąc to pod uwagę, przyjęliśmy na siebie w L'Aquila największe zobowiązania i mamy zamiar się z nich wywiązać. Mamy również zamiar rozdysponować i przekazać tę kwotę w miarę możliwości jak najszybciej.
Chciałbym zakończyć zdaniem na temat nowej europejskiej polityki rolnej i bezpieczeństwa żywnościowego, ponieważ w programie prac Komisji na rok 2010 znajduje się plan przedstawienia Radzie i Parlamentowi komunikatu w sprawie odnowionej polityki w zakresie rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego w Unii Europejskiej. W tym dokumencie znajdzie się przegląd bieżących tematów związanych z rolnictwem i bezpieczeństwem żywnościowym, takich jak: wyzwania wynikające ze zmian klimatycznych, zwiększone zainteresowanie kwestiami odżywania i jakości żywności, sieci bezpieczeństwa, polityka ochrony socjalnej, wpływ biopaliw na produkcję żywności, wykorzystanie i wpływ nowych technologii i biotechnologii, większa potrzeba podejścia opartego na prawach człowieka, przejmowanie ziemi na wielką skalę itp.
Celem komunikatu będzie przede wszystkim odnowienie zobowiązania UE do wspierania krajów rozwijających się w rozwoju ich produkcji rolnej. Jest to najważniejsza kwestia zwłaszcza w obliczu coraz większego zapotrzebowania na żywność, spowodowanego wzrostem liczebności populacji, zmianami wzorców żywieniowych oraz wyzwaniami i zagrożeniami, które zmiany klimatyczne mogą wywołać w zrównoważonej produkcji rolnej. Drugim celem komunikatu będzie analiza sposobu, w jaki UE może wykorzystać swoje doświadczenie i wiedzę, aby wspierać powstającą politykę regionalną i ramy strategiczne dla rolnictwa i bezpieczeństwa żywnościowego. Po trzecie, celem sprawozdania będzie stworzenie podstaw dla podejścia całej UE do harmonizacji istniejących ram polityki wspólnotowej zgodnie ze zobowiązaniami podjętymi w planie działania z L'Aquila. Czwartym celem komunikatu będzie zaproponowanie sposobu, w jaki UE mogłaby przyczynić się do przyspieszenia realizacji milenijnych celów rozwoju, a w szczególności celu pierwszego, w związku ze zbliżającym się przeglądem celów we wrześniu 2010 r. w Nowym Jorku. Piątym celem będzie usytuowanie UE na lepszej pozycji wobec zmian w globalnym systemie zarządzania rolnictwem. Ostatnim celem będzie odniesienie się do problemów, które ostatnio zyskały wysokie miejsca w hierarchii priorytetów związanych z bezpieczeństwem żywnościowym.
Publiczne konsultacje w formie dokumentu problemowego rozpoczęły się 16 listopada i zakończą się na początku stycznia. W ten sposób skonsultujemy się ze wszystkimi zaangażowanymi osobami, a następnie przedstawimy formalny komunikat.
Przewodnicząca
Otrzymałam sześć projektów rezolucji, złożonych zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 26 listopada 2009 r.
