Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, goedemorgen. Ik reken op uw welwillendheid om het volgende naar voren te brengen:
Zoals wij allen ons ongetwijfeld herinneren, is het vandaag een trieste en smadelijke dag voor alle democraten in de wereld. Generaal Augusto Pinochet, die verantwoordelijk is voor een van meest brute dictaturen die de wereld heeft gekend en voor de dood en verdwijning van duizenden burgers, zowel uit Chili als uit andere Europese landen, wordt vandaag tot senator voor het leven benoemd. De democraten in zijn land laten een krachtig protest horen tegen dit betreurenswaardige feit. Ik ben van mening dat ook dit Parlement dit moet doen, conform de tijdens onze laatste vergaderperiode aangenomen resolutie, waar in paragraaf 1 in het kader van het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties wordt gezegd: " Veroordeelt het voornemen van generaal Pinochet om zich te laten benoemen tot senator voor het leven."
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag u ten overstaan van deze Vergadering dit waardige gebaar te maken.

De Voorzitter
Mijnheer Carnero, met het applaus van deze Vergadering wordt uw resolutie, die de resolutie van alle fatsoenlijke mannen en vrouwen is, nogmaals kracht bijgezet. Ik geloof dat wij daarmee, zonder in retoriek te vervallen, uw resolutie als bekrachtigd kunnen beschouwen.

Gutiérrez Díaz
 Mijnheer de Voorzitter, op pagina 26 van de notulen, waar gesproken wordt over het vragenuur, staat: " Het Parlement behandelt een reeks vragen aan de Commissie" , maar ik lees nergens dat de Voorzitter de leden van de Vergadering en de vertegenwoordigers van de Commissie zijn verontschuldiging aanbiedt voor het feit dat het vragenuur 35 minuten later begint dan op de agenda staat vermeld.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag zien dat in de notulen wordt opgenomen dat de eerste woorden van de Voorzitter van die vergadering woorden waren van verontschuldiging aan de Vergadering en de commissarissen wegens de vertraging van 35 minuten ten opzichte van de agenda.

De Voorzitter
Dank u wel mijnheer Gutiérrez Díaz, in de notulen zal worden opgenomen dat u zich hebt verontschuldigd.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, dit is de eerste keer dat ik van deze gelegenheid gebruik maak om de aandacht te vestigen op een probleem. Ik weet dat dit misschien niet de juiste plaats is, maar ik doe het toch. Gisteren zijn voor de Deense kust alweer duizenden vogels aan land gespoeld als gevolg van olielozing in de Noordzee. Ik weet dat er een richtlijn in de maak is. Ik weet dat de bereidheid bestaat er iets aan te doen, maar we moeten dit proces dringend bespoedigen. Er moet gehandeld worden. Drie à vier keer per jaar wordt de Deense kust overspoeld met vogels die onder de olie zitten, omdat onze schepen hun olie in zee lozen. Daar moet een einde aan komen. Ik wil u vragen een verzoek aan de Commissie en de Raad te richten om dit proces te bespoedigen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Sindal.
(Het Parlement keurt de aldus gewijzigde notulen goed)

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik kan u mededelen dat we meer dan honderd handtekeningen hebben ingediend voor het verzoek om een beraadslaging over de criminaliteit. Ik heb er begrip voor dat over dit onderwerp deze week geen debat plaats vindt. Ik dank u ook voor uw brief aan de Belgische autoriteiten, waarin u voorstelt de aanwezigheid van de politie in de wijk zichtbaar te versterken en in de onmiddellijke nabijheid van de instellingen een politiepost te vestigen die over een alarmnummer beschikt. Ik wil er nadrukkelijk op wijzen dat veiligheid geen thema is waarmee alleen de Europese Volkspartij zich bezig houdt. Ieder van ons kan in de komende dagen iets overkomen!

De Voorzitter
Mijnheer Rübig, ik wil u een ding zeggen, en ik heb het u al tweemaal schriftelijk uitgelegd: het aantal handtekeningen doet niet ter zake: het is geen actuele en dringende kwestie, want het betreft niet de mensenrechten buiten de Unie. Er zijn zeer ernstige mensenrechtenkwesties in de wereld, en daarvoor is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties bedoeld, en niet opdat wij ons in de plenaire vergadering bezighouden met onze eigen interne problemen. Daarom zeg ik u: hoeveel handtekeningen u ook voor uw stukken verzameld hebt, ik kan ze niet aanvaarden.

Hulp aan de kandidaatlanden in Midden- en Oost-Europa - Toetredingspartnerschappen met de 
kandidaat-lidstaten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0081/98 van de heer Oostlander, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het voorstel voor een verordening (EG, Euratom) van de Raad betreffende de hulp aan de kandidaat-landen in Midden- en Oost-Europa voor toetreding tot de Europese Unie in het kader van een toetredingsstrategie (COM(97)0634 - C4-0010/98-97/0351(CNS)); -A4-0087/98 van de heer Oostlander, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad betreffende beginselen, prioriteiten, voorlopige doeleinden en voorwaarden van de toetredingspartnerschappen met de kandidaat-lidstaten (COM(98)0053 - C4-0130/98).
Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, de verslagen over de uitbreiding hebben terecht de belangstelling van velen in en buiten dit Parlement. Ik zou willen beklemtonen dat de collega's en ik de uitbreiding ook als een buitengewoon belangrijke zaak zien, een geweldige uitdaging, realisatie van een droom zou je haast kunnen zeggen, waar wij graag ook een zo goed mogelijke voortgang voor willen garanderen. Dat betekent dat we in alle opzichten ervoor willen zorgen dat we er de komende jaren - en het kunnen er best nog vele zijn voordat het hele uitbreidingsproces ten einde is - voor willen zorgen dat de instellingen van de Europese Unie, die dit hele proces moeten leiden en in goede banen houden dicht bij elkaar blijven wat betreft hun beleid. Wij willen ervoor zorgen dat ook aan het eind van dat proces er eigenlijk steeds al een vanzelfsprekende afstemming is geweest tussen de politieke opvattingen die in de diverse instellingen bestaan opdat ook aan het eind van het proces geen ongelukken kunnen gebeuren maar de hele uitbreiding en de toetreding van de kandidaatlidstaten afzonderlijk op een soepele wijze kan plaatsvinden.
Mijnheer de Voorzitter, vanuit deze intentie hebben wij de stukken beoordeeld, zowel het voorstel voor een verordening als de afzonderlijke partnerschapsovereenkomsten. Wij hebben daar opmerkingen bij die in het verlengde liggen van hetgeen wij voorheen al hebben gezegd in andere resoluties. Dat is dan in de eerste plaats dat wij na de voorgaande discussie toch een beetje verrast waren door het feit dat de politieke criteria die bij Kopenhagen zeer terecht voorop worden gesteld toch niet het profiel hebben gekregen, noch in de verordening, noch in de afzonderlijke partnerschapsovereenkomsten, dat wij hadden kunnen wensen en kunnen hopen. Vandaar dat we bij amendement ervoor hebben gezorgd dat onze mening in de ontwerpverordening op dat punt duidelijk naar voren komt. Wij willen dus aan de politieke criteria voldoende profiel geven, temeer ook omdat na Amsterdam ook voor de lidstaten zelf clausules gelden die zeggen dat als lidstaten zich voortdurend bezighouden met het schenden van de rechtstatelijke aspecten waardoor ze eigenlijk lid zijn van de Europese Unie, zij eventueel kunnen worden geschorst.
Ik denk dus ook dat we het de kandidaat-lidstaten zeer duidelijk moeten maken dat de Europese Unie niet de vergadering is van rijke landen maar dat wij de vergadering zijn van democratische rechtsstaten, dat het daar om draait. Bovendien is dat een zeer praktische opvatting, omdat ook de rest van een ontwikkeling van een land afhankelijk is van de kwaliteit van de rechtsstaat en van het functioneren van de democratie in dat land. We hebben dat onderling eigenlijk nooit hoeven te bespreken omdat wij met democratische rechtsstaten bijeen waren. Steeds waren landen die zich bij ons voegden al rechtsstaat, of sinds kort een overtuigde rechtsstaat. Bij de toetredende landen is dat een proces dat soms nog niet is afgewikkeld. Ik denk ook dat 50, 70 jaar lang onder een dictatuur leven de intuïtie van mensen aantast. Zeker als het zo'n strenge dictatuur is als waaronder zij geleden hebben.
Mijnheer de Voorzitter, vandaar onze amendementen op dit punt bij de verordening. Tegelijkertijd hebben we in de verordening gezegd: dit is zo een belangrijke zaak dat het Parlement bij belangrijke wijzigingen in deze verordening, het kader voor de hele toetreding, gehoord wil worden. Dat lijkt mij ook een zeer normale en redelijke wens. Bij de afzonderlijke partnerschappen hebben wij dat herhaald. Wij hebben trouwens enige teleurstelling ondervonden, ook daar weer, dat in de partnerschappen eveneens het primaat van de rechtsstaat niet duidelijk is geprofileerd.
Wij vinden dat bij de objectieven die voor de korte termijn zijn opgenoemd zeker een aantal technisch eenvoudig te realiseren doelstellingen voor het herstel van de rechtsstaat door te voeren zijn. Die hoeven niet naar de middellange termijn te worden geschoven. Bijvoorbeeld het respect voor de eigen grondwet, de onafhankelijkheid van de gerechtshoven, de gelijke toegankelijkheid voor de openbare diensten, de rechten van de oppositie, de rol van de oppositie. Dat zijn allemaal zaken die je gisteren al had kunnen besluiten. Daar hoef je niet een middellangetermijndoelstelling van te maken. Maar in sommige partnerschapsovereenkomsten zijn dat soort punten merkwaardigerwijze bij de middellange termijn genoemd. Ik denk eigenlijk dat het hele Parlement er sterk voor voelt om dat naar voren te trekken. Wij zijn er bovendien ook voor om ook ten aanzien van mensenrechten en minderheidsrechten duidelijke strategieën tot ontwikkeling te brengen. Dat zijn zaken die je zowel op de korte als op de middellange als op de lange termijn aan de orde zult moeten stellen.
Mijnheer de Voorzitter, ook bij de partnerschappen stellen wij ten ernstigste voor om bij wezenlijke modificaties over principes, prioriteiten en algemene voorwaarden op dit punt de inspraak van het Parlement te garanderen. Wij vragen dan ook Commissie en Raad om toe te zeggen dat we op dat gebied met onze adviezen invloed kunnen uitoefenen in een procedure die past bij de waardigheid van het Parlement.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, zoals collega Oostlander al even heeft aangestipt, staan ons verschillende doelstellingen voor ogen die in de toetredingspartnerschappen moeten worden verwezenlijkt. De eerste doelstelling is, zoals de heer Oostlander al heeft aangegeven, een grondige en zeer doelgerichte naleving van de criteria van Kopenhagen en, zo zou ik daaraan willen toevoegen, van de besluiten en resoluties die we in dit Parlement niet in de laatste plaats ook in september hebben genomen respectievelijk hebben aangenomen. We hebben de criteria van Kopenhagen weliswaar niet veranderd, maar wel aangevuld met enkele toch zeer belangrijke concrete kwesties op milieu- en sociaal gebied enz.
Ten tweede is er natuurlijk de overweging - die heeft in de beraadslagingen in onze commissie een grote rol gespeeld -, dat we onze parlementaire rechten willen kunnen uitoefenen. Ik gebruik het begrip rechten niet alleen in een puur juridische, wettelijke betekenis, maar ook in die zin dat wij als vertegenwoordigers van het Europese volk niet alleen het recht hebben ons met deze zaken bezig te houden, maar uiteindelijk ook om een besluit te nemen over de vraag welke landen wanneer voor toetreding in aanmerking komen.
Ten derde - en dat heeft mijn fractie onder leiding van Gary Titley herhaaldelijk in de discussie aangevoerd - is het van belang snel signalen af te geven. Bij veel onderwerpen zijn we zo ontoegefelijk geweest omdat het belangrijk was de toetredende landen nu al duidelijk te maken dat we na de beslissing van december vorig jaar nu geen lange debatten meer voeren over de agenda en over formele en administratieve kwesties, maar dat we snel een beslissing willen nemen.
Het was bepaald niet gemakkelijk deze kwesties onder één noemer te brengen en daarvoor waren dan ook zeer lange en uitvoerige debatten nodig. Dat mag dan bij veel voorstellen van collega Oostlander lastig zijn geweest, toch heb ik de indruk dat we nu een gemeenschappelijke basis en een gemeenschappelijke noemer hebben gevonden. Verder ziet het ernaar uit - en ik neem aan dat dit vandaag wordt bevestigd -, dat de Raad en ook de Commissie, die om begrijpelijke redenen misschien nog wat aarzelen, ten aanzien van de medezeggenschap van het Parlement het uiteindelijk met onze werkwijze eens kunnen zijn.
Op grond van mijn functie - ik stond ooit aan de andere kant in mijn vakgebied en dan zie je de dingen altijd een beetje anders -, is voor mij het volgende van belang: deze toetredingsstrategieën moeten ertoe bijdragen dat we de spanningen en de meningsverschillen die op economisch gebied in Europa bestaan, overwinnen. In enkele landen zit er wat beweging in, maar we kunnen zeker niet zeggen dat het convergentieproces snel en intensief genoeg verloopt.
Dan kom ik nu te spreken over de sociale aspecten. Die zijn voor ons zeer belangrijk, want er bestaan sociale spanningen. Europa als sociaal model kent uiteenlopende nuances en accenten. We willen dit Europese sociale model niet opgeven. We willen de andere landen helpen, zodat ook zij de sociale normen, de sociale grondrechten kunnen en zullen verwezenlijken. In het bijzonder geldt dat, ik zeg het maar eerlijk, voor grensstreken. We hebben behoefte aan een versterkte grensoverschrijdende samenwerking om vooral de mensen die langs de grenzen wonen en die wellicht niet geheel ten onrechte bezorgd zijn, te motiveren zich duidelijk voor de uitbreiding naar het oosten uit te spreken.
Het gaat natuurlijk ook om de kwestie van de democratie, daarin geef ik collega Oostlander volledig gelijk. Het is immers bij uitstek onze fractie geweest die altijd en overal de democratie, de vrijheid en de mensenrechten heeft verdedigd. Dat geldt ook voor Slowakije, waar zich op dit moment bijzondere problemen voordoen. We zijn niet aan één oog blind, noch ten aanzien van Slowakije, noch ten aanzien van enig ander land. We moeten de heer Meciar indringend waarschuwen dat zijn optreden voor zijn volk schadelijk is. Zelfs als hij zich aan de grondwet houdt, is zijn handelwijze in politiek opzicht onaanvaardbaar. Ik hoop dat deze tegenstrijdigheid kan worden opgeheven.
Het is duidelijk. We willen bij deze toetredingspartnerschappen ook vandaag weer een duidelijk signaal geven: onze wil tot uitbreiding van de Europese Unie met Oost-Europese landen, vanzelfsprekend met inbegrip van Cyprus, is ongebroken! Daar staan we achter! Wij willen geen vertragingen, maar we willen dat de toetredingen zeer goed en gedetailleerd worden voorbereid; daarvoor is de basis nu gelegd en de standpunten van het Parlement vormen daarop een goede aanvulling, zodat de uitbreiding naar het Oosten snel, maar goed voorbereid kan plaatsvinden.

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, ik heet de fungerend voorzitter van de Raad hartelijk welkom in het Europees Parlement. Zoals hij weet, is dit debat het hoogtepunt van drie maanden besprekingen tussen de drie instellingen. Wij zijn benieuwd wat hij zal zeggen over de wijze waarop het Parlement over de in het verslag van de heer Oostlander behandelde kwesties moet worden geraadpleegd.
Ik weet dat hij op basis van het tweede verslag van de heer Oostlander tot dezelfde conclusie is gekomen als ik, namelijk dat het Parlement in zes weken een samenhangend en genuanceerd advies kan geven.
Ter attentie van de fungerend voorzitter zou ik willen opmerken dat het niet meer dan hoffelijk is dat de uitvoerende macht van de Unie - Commissie en Raad - de wetgevende macht van de Unie - ons Parlement en de parlementen van de lidstaten - onverwijld raadpleegt. Wij vragen alleen maar dat wij een behoorlijk debat kunnen houden voordat onze bijna almachtige Raad een besluit neemt. Komt u mij dus niet vertellen dat het, als een van de kandidaat-landen politiek of economisch instort, raadzaam of zelfs maar politiek mogelijk is de standpunten van het Europees Parlement te negeren. Komt u dus ook niet aandragen met de oude smoes dat het de kandidaat-landen zou afschrikken als wij die kwestie drie weken uitstellen. In de kandidaat-landen wonen volwassen Europeanen zoals wij. Zij weten zeer goed wat er gebeurt. In hun instellingen stellen zij, zelfs meer dan wij, de democratie en vooral de parlementaire democratie op prijs.
Ik verwacht van de fungerend voorzitter dat hij ons overleg aanbiedt, ook als hij dat moeilijke woord niet over de lippen krijgt. Ik verwacht dat hij het heeft over een passende procedure, een goed tijdschema en een echt debat over de standpunten van het Parlement vooraleer de Raad stemt. Als de Raad het ongemak van drie weken uitstel wil vermijden, moet hij het voorzitterschap toestaan zich nu meteen tot die degelijke procedure te verbinden.
Mijnheer de fungerend voorzitter, ik wens dus niet zoiets te horen als "het voorzitterschap wenst..." . U beschikt over een telefoontoestel. U weet hoe u moet telefoneren. Gebruik de telefoon voor wij gaan stemmen. Het Parlement zou het nooit vergeten of vergeven als wij bij het begin van een proces dat vijftien jaar zal duren en dat dus goed moet worden opgezet, het slachtoffer van een soort institutioneel verraad worden.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben van oordeel dat het Europees Parlement op dit ogenblik een zeer belangrijke rol vervult in dit uitbreidingsproces, dit pre-toetredingspartnerschap. Ik ben die mening ook toegedaan omdat er de laatste tijd maandenlang gepraat is over de economische vooruitgang van de landen die om toetreding tot de Europese Unie hebben verzocht, terwijl - en op dat punt sluit ik mij aan bij de rapporteur - een aantal politieke aspecten naar het tweede plan geschoven zijn.
Ik denk dat ons optreden zich vooral op het politieke vlak moet situeren. Deze landen hebben immers onze hulp nodig om aan het profiel van een rechtstaat te kunnen beantwoorden; we dienen erop toe te zien dat de rechten van de minderheden ook daadwerkelijk in acht worden genomen, dat de rechtsstelsels op een correcte wijze functioneren, dat er gebruik wordt gemaakt van geschreven rechtsregels en dat daarbij gerekend kan worden op degelijk opgeleide rechters en advocaten die erop toezien dat de wet wordt nageleefd, maar die daarbij vanzelfsprekend ook oog hebben voor de rechten van verdediging en de rechten van minderheden. Er dient nogmaals aan herinnerd te worden, zoals reeds in het verslag-Oostlander werd benadrukt, dat de doodstraf in de nieuwe Europese Unie, waar deze nieuwe staten deel van zullen uitmaken, niet zal worden geduld: dat is uitgesloten. We zijn dan ook van oordeel, dat er naast de economische vooruitgang ook op politiek vlak vooruitgang moet worden geboekt.
Dat is de reden waarom het Europees Parlement een fundamentele rol moet spelen in dat toetredings-, integratie- en uitbreidingsproces van de Europese Unie en dat is tevens de reden, mijnheer de Voorzitter, waarom wij u verzoeken ervoor te zorgen dat zowel de Raad als de Commissie terdege rekening zullen houden met ons standpunt.

Cars
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik deze Vergadering verzekeren dat de Europese liberalen op alle mogelijke manieren willen meewerken aan het vergemakkelijken en bespoedigen van het thans gestarte uitbreidingsproces, dat tot doel heeft tot een herenigd en volledig Europa te komen.
Wij liberalen willen ook een duidelijk signaal afgeven dat alle landen van Europa, zowel de kleine als de grote, zowel christelijke als islamitische, die dat wensen en die voldoen aan de criteria van Kopenhagen, welkom zijn in de Europese Unie. Wij willen dat de EU laat zien hoe tegenstellingen kunnen worden overbrugd en hoe democratieën samen door middel van stemmingen hun problemen kunnen oplossen en een factor van betekenis in de wereld kunnen worden.
Wij liberalen hebben meer dan andere partijen onze steun gegeven aan het voorstel van de Commissie inzake het voeren van onderhandelingen. Wij vinden niet dat met dit voorstel wordt gestreefd naar het vertragen van het EU-lidmaatschap van enig land dat zich krachtig inspant om te voldoen aan de criteria van Kopenhagen en wetswijzigingen door te voeren die overeenkomen met het acquis van de EU. Wij zijn daarom bezorgd over het gerucht dat de Commissie nu onderscheid is gaan maken tussen de 5+1 kandidaat-landen, een verschil dat er onder andere op neerkomt dat het onderzoek van het acquis een andere inhoud zou hebben voor de landen uit de eerstgenoemde groep dan voor de overige kandidaat-landen. De inhoud van het besluit in Luxemburg was immers, zoals wij het opvatten, dat landen die zich bijzonder inspannen hun achterstand kunnen inhalen, dat wil zeggen dat het voor deze landen mogelijk moet zijn nog bij de eerste groep te behoren. Mijn vraag aan commissaris Van den Broek luidt: zijn de geruchten juist dat de Commissie nu onderscheid is gaan maken, zodat de kloof tussen de 5+1 en de overige kandidaat-landen wordt verbreed?
Ik zei ter inleiding dat het niet onze bedoeling is de onderhandelingen te vertragen. Dat betekent niet dat wij vinden dat het Parlement nu van het uitbreidingsproces moet worden losgekoppeld tot het ogenblik dat wij een definitief standpunt moeten innemen inzake het resultaat van de onderhandelingen: het al dan niet goedkeuren van nieuwe leden.
Net zoals wij het uiteraard noodzakelijk vinden dat de parlementen van de kandidaat-landen betrokken zijn bij het uitbreidingsproces en daar actief aan deelnemen - ik kan zeggen dat mijn eigen ervaring uit de tijd dat Zweden onderhandelde over het lidmaatschap het belang daarvan aantoont -, net zo belangrijk vinden wij het dat het Parlement deelneemt aan de verschillende stappen van de onderhandelingen, niet als onderhandelende partij, maar als een partij die tot taak heeft controle uit te oefenen en zijn visie te geven en er op die manier toe bij te dragen begrip te kweken voor dit ongelooflijk belangrijke proces.
Ik verzeker u dat de Europese liberalen op alle mogelijke manieren het thans gestarte uitbreidingsproces steunen, en dat wij snel en vlot besluiten willen zien.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de uitdaging van de uitbreiding van de Europese Unie is gelegen in de vraag: zullen we erin slagen dit proces als partners en zonder spanningen door te komen? Daarvoor zijn aan beide zijden hervormingen nodig. Terwijl van de kant van de EU de noodzakelijke hervormingen slechts aarzelend en zonder overtuiging op gang komen, stelt de EU aan de toetredingskandidaten ten aanzien van de hervormingen hoge eisen en presenteert zij een volle agenda van wettelijke en bestuurlijke aanpassingen.
Beide partijen moeten er echter aan meewerken dat bij de economische en politieke integratie van de landen van Oost-Europa in sociaal en economisch opzicht in alle landen een hoog niveau wordt bereikt. De uitbreiding mag daarbij niet beperkt blijven tot de economische integratie, maar moet ook een bijdrage leveren aan de versterking van de democratie in de landen die zich in een overgangsproces bevinden en aan de vergroting van de sociale gerechtigheid voor de bevolking van die landen.
Maar dan moeten we in eerste instantie ons eigen huiswerk doen en vaart zetten achter onze eigen hervormingen. Als eerste stap in die richting - dat hebben mijn collega's al duidelijk onderstreept - zou het Parlement in het uitbreidingsproces een doorslaggevende stem moeten krijgen. Dat betekent ook dat deze hervormingen op basis van partnerschap worden doorgevoerd en dat de lasten over beide schouders wordt verdeeld, want we weten dat een mislukking van de uitbreiding niet alleen de economische en democratische ontwikkelingen in Oost-Europa zal ondermijnen, maar ook erg schadelijk zal zijn voor de Unie als model voor een vreedzame economische en politieke integratie.
Daarom rust op de Raad, de Commissie en het Parlement de taak het uitbreidingsproces niet tot een eenrichtingsverkeer te laten verworden, maar er een politiek succes van te maken.

Hory
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie Europese Radicale Alliantie keurt het verslag van de heer Oostlander, die ik op mijn beurt voor zijn uitstekende werk feliciteer, goed, evenals de amendementen die de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid heeft voorgesteld. Wij verheugen ons in het bijzonder over de keuze van één procedure die op alle betrokken landen van toepassing is.
De discriminatie tussen de door de Commissie naar voren geschoven kandidaten die mevrouw Lalumière namens de linkse radicalen had betreurd, is gelukkig opgeheven. Verder zou ik op mijn beurt de aandacht van onze Vergadering willen vestigen op een punt dat me uiterst zorgwekkend lijkt. Ik meen namelijk dat de economische argumenten een veel te belangrijke plaats innemen, zowel in de ideeën van de Unie als in de motivaties van de kandidaat-landen.
De Europese Unie, dat is in de eerste plaats een politiek ontwerp, een soort lotsgemeenschap, die steunt op een gemeenschappelijke sokkel van humanistische waarden. Dit ontwerp vindt zijn oorsprong in de geschiedenis, uitgaande van het grote netwerk van Europese universiteiten aan het einde van de Middeleeuwen tot de beproevingen waarin onze volkeren vaak, en zelfs onlangs nog, tegenover elkaar stonden. Het zal tevens zijn natuurlijke dimensies vinden wanneer het zich zal uitstrekken tot geheel het Europese continent. Maar ik benadruk nogmaals dat de Europese integratie bovenal samenvalt met de overhand van de politiek en de cultuur op de economie en de techniek. In plaats hiervan stel ik vandaag evenwel vast dat de aanmaningen van de Commissie vooral betrekking hebben op de privatisering van de economie, op het gevaar af samen met de overheidsdiensten elk idee van algemeen belang te laten verdwijnen, en zie ik in de kandidaat-landen die reeds door de laagste aspecten van de Amerikaanse levenswijze zijn veroverd, dat de toetreding gelijkgesteld wordt met de belofte van materiële voordelen en een toename van de consumptie.
Als het grootse en prachtige ontwerp van een Europese Unie die eindelijk in overeenstemming wordt gebracht met haar geschiedenis en haar geografie, zo tot een soort continentale supermarkt wordt gereduceerd, vrees ik dat er in de publieke opinie van de kandidaat-landen - een opinie die lang werd onderdrukt, in het bijzonder als het ging om hun nationale identiteit - echt twijfels zullen rijzen over het belang dat ze erbij hebben om tot Europa te behoren en dat dit scepticisme ook in WestEuropa zal zegevieren.
Van onze zijde zullen wij er in de nabije toekomst aan blijven herinneren dat de taak van de Europese Unie er hoofdzakelijk in bestaat een beschavingsmodel uit te werken dat gebaseerd is op de vrijheid, de solidariteit, het primaat van het recht en de culturele verscheidenheid, die in dienst staan van de politieke uitstraling van onze waarden.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, we staan aan de vooravond van de start van de onderhandelingen over toetreding van nieuwe staten tot de Europese Unie. Eindelijk krijgt de omwenteling van 1989 politieke gevolgen en lijkt het isolement van een aantal voormalige Oostbloklanden ten einde. Dat plaatst zowel de nieuwe toetreders als de huidige lidstaten voor een enorme uitdaging. De redenering dat landen als Tsjechië, Polen en Hongarije de vragende partijen zijn en daarom maar moeten voldoen aan alle eisen die vanuit de Europese Unie worden geformuleerd, geeft onvoldoende recht aan de positie van gelijkwaardigheid tussen die nieuwe toetreders en de landen van de Europese Unie. We zullen gezamenlijk dat probleem moeten oplossen en dat betekent dat wij niet alleen de vragende partij mogen zijn, ook niet mogen verwachten dat de nieuwe lidstaten alleen maar de vragende partij zijn. Neen, wij zullen gezamenlijk in onderling overleg tot oplossing voor de economische problemen moeten komen. Ook ten opzichte van het gereedmaken van de nieuwe lidstaten voor het acquis communautaire , voor het milieubeleid wat in de Europese Unie gestalte krijgt. Daarvoor zal de nodige tijd en inzet gevonden moeten worden en dat kan niet zonder dat vanuit de Europese Unie ook alles gedaan wordt om dat mogelijk te maken. Uiteraard heeft de heer Oostlander, en ik wil hem daarvoor complimenteren, op een aantal belangrijke aspecten gewezen zoals daar zijn de fundamentele mensenrechten en het zal ook zo moeten zijn dat de politieke democratie die zich ontwikkelt, verder gestalte moet krijgen. Het idee van een rechtsstaat zal ook verder ontwikkeld moeten worden. Er zal oog moeten zijn voor de minderheden. Alleen op die wijze kunnen we wederzijds elkaar aanvaarden en tot een uitbreiding van de Europese Unie komen.

Moretti
Mijnheer de Voorzitter, iedereen is er zich terdege van bewust dat de beslissingen die thans worden genomen als voorbereiding op de uiteindelijke toetreding van de nieuwe lidstaten uitermate belangrijk zijn. Al is de economische dimensie van dit initiatief voor enige kritiek vatbaar, dit kan hoegenaamd niet worden beweerd wat de politieke waarde van dit Marshall-plan betreft ten behoeve van de Midden-Europese landen. Toch moet de door de Commissie voorgestelde wetgevingsstrategie volgens mij met de grootste terughoudendheid benaderd worden, al dreigt de Raad daarmee in te stemmen. De verordening waarover wij moeten stemmen, maar zeker ook de ontwerpbesluiten die betrekking hebben op elk kandidaat-lidstaat afzonderlijk, zijn van zeer algemene aard. Het gevaar dat de maatregelen niet het gewenste effect zullen hebben of dat ze helemaal geen effect zullen sorteren, is erg groot. De zware kritiek die de commissie buitenlandse zaken geuit heeft aan het adres van de commissaris bevoegd voor het optreden in Bosnië, en die thans bevoegd is voor de betrekkingen met de kandidaat-lidstaten, is nog van te recente datum om ons volledig gerust te stellen.
Wat echter des te meer verontwaardiging wekt, is het feit dat het Parlement uiteindelijk een figurantenrol werd toebedeeld en zowel de facto als de jure ontdaan werd van al de middelen die nodig zijn om richting te geven aan en controle uit te oefenen op een proces dat, ondanks alle goede bedoelingen, zeker niet gemakkelijk zal verlopen, noch voor de kandidaatlidstaten, noch voor de huidige lidstaten. Ik ben van oordeel dat de Europese Unie voortaan vanuit twee parallellopende scenario's te werk moet gaan: enerzijds het scenario waarbij wordt uitgegaan van een strikt communautair regionaal beleid en anderzijds het scenario dat gebaseerd is op een regionaal beleid dat eveneens geldt voor een continent bestaande uit ruim 420 miljoen inwoners. Waar wacht men nog op om op een geloofwaardige wijze duidelijk te maken hoe het toekomstige landbouwbeleid of het sociale beleid eruit zullen zien in een Unie waar de lidstaten die thans om toetreding verzoeken, deel van zullen uitmaken?
De Commissie heeft ons voor 18 maart a.s. de tekst beloofd waarin de nieuwe maatregelen worden belicht inzake structurele initiatieven. Zullen we dan van een reële hervormingen kunnen spreken, of zal het om de gebruikelijke loze beloften gaan en esthetische ingrepen die we ondertussen van de Commissie gewoon zijn? Zal daarbij rekening worden gehouden met de mogelijke gevolgen van de nakende toetreding van kandidaat-lidstaten?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats dank ik de heer Oostlander en zijn collega's voor het werk dat zij met betrekking tot de verordening betreffende het kader voor de toetredingspartnerschappen hebben verricht. Ik ben het volkomen eens met wat de heer Oostlander bij het begin van zijn uiteenzetting heeft gezegd. Wat hier vanochtend ook mag gebeuren, de uitbreiding mag in geen geval door een of ander besluit worden tegengehouden. Vooraleer ik nader op de details inga, wil ik deze partnerschappen eerst in hun juiste context plaatsen.
Vorige zomer beval de Commissie in haar Agenda 2000 aan dat de Unie met de tien kandidaat-landen uit Centraal-Europa toetredingspartnerschappen zou sluiten. Die partnerschappen worden de ruggengraat van onze betrekkingen met die landen. In de eerste plaats zullen ze voor de kandidaat-landen een agenda omvatten, waarin staat wat ze nog moeten doen om zich op hun toetreding voor te bereiden. In de tweede plaats zullen ze een kader creëren waarbinnen die landen de door de Unie verleende hulp kunnen plannen en ervoor zorgen dat ze wordt gebruikt waar ze het hardst nodig is. In het algemeen moeten de toetredingspartnerschappen ervoor zorgen dat de kandidaat-landen zich echt kunnen voorbereiden op hun volwaardig lidmaatschap van de Europese Unie, dat zowel verplichtingen oplegt als voordelen biedt.
Die partnerschappen moeten zo snel mogelijk van start kunnen gaan. Uitstel zou het uitbreidingsproces zelf vertragen. Ik weet dat de overgrote meerderheid van de afgevaardigden en de Europese burgers dat niet wenst. Wij willen allen een snelle en succesvolle uitbreiding van de Unie, zodat eindelijk een einde kan komen aan de afschuwelijke, al veel te lang durende en kunstmatige verdeling van ons continent.
Het voorzitterschap is vastbesloten het uitbreidingsproces in nauwe samenwerking met de Commissie en het Parlement van start te doen gaan. Morgen zijn de staatshoofden en regeringsleiders in Londen voor de opening van de Europese conferentie. Daar zal het inclusieve karakter van het uitbreidingsproces worden onderstreept. Als wij aan de uitbreiding denken, gaat het niet om landen die in verschillende golven toetreden of om landen die wel en niet mogen meedoen. Wij willen dat elk kandidaat-land tot de Unie toetreedt zodra het daarvoor klaar is en we willen de kandidaat-landen daarbij zoveel mogelijk helpen. Dat zal op 30 en 31 maart in Brussel, waar de intergouvernementele conferenties met zes kandidaat-landen zullen worden geopend, onze boodschap zijn.
Ik hoop dat het Parlement zich in deze plenaire vergaderperiode over de voorgestelde kaderverordening zal kunnen uitspreken. Dat zou voor de Centraal-Europese landen een duidelijk en positief signaal zijn voor ze morgen in Londen de opening van de Europese conferentie bijwonen. Zo zouden wij ook de termijn in acht kunnen nemen die in december in Luxemburg is gesteld en zou het voor iedereen duidelijk zijn dat de drie instellingen van de Europese Unie samenwerken om het uitbreidingsproces met succes te bekronen. Ik ben ervan overtuigd dat wij dat kunnen.
Ik meen te hebben begrepen dat sommige afgevaardigden vrezen dat het Europees Parlement onvoldoende bij het uitbreidingsproces zal worden betrokken. Ik ben ook lid van een nationaal parlement en begrijp derhalve dat het Europees Parlement in het proces een volwaardige rol wil spelen. Dat is ook de wens van het voorzitterschap. Wij beschouwen de uitbreiding als een proces waarbij, van de kant van de Europese Unie, de drie instellingen betrokken zijn. In elk geval zal het Europees Parlement het laatste woord hebben over elk toetredingsverdrag waarover de huidige lidstaten een overeenkomst bereiken.
Het Parlement moet bij het gehele proces - en dus niet alleen aan het einde daarvan - zijn rol kunnen spelen, ook wat de toetredingspartnerschappen betreft. Daarom heeft de heer Cook, Brits minister van Buitenlandse Zaken en fungerend voorzitter van de Europese Unie, u maandag het standpunt van de Raad schriftelijk toegelicht. Wij willen het Parlement volledig bij het proces betrekken zodat het zijn mening kenbaar kan maken. Ik ben ervan overtuigd dat de door de heer Cook uitgewerkte regeling goed zal functioneren en alle afgevaardigden zal doen beseffen dat zij echt bij het uitbreidingsproces betrokken zijn.
De afgevaardigden verwachten ongetwijfeld dat ik vanochtend duidelijkheid breng over een aantal punten waarover de jongste dagen ook met mij en sommige van mijn collega's gesprekken zijn gevoerd. Ik wil op drie punten nader ingaan.
In de eerste plaats zal het Europees Parlement overeenkomstig artikel 235 worden geraadpleegd als de kaderverordening betreffende de toetredingspartnerschappen moet worden gewijzigd. Voorstellen voor wijzigingen in de beginselen, prioriteiten en doelstellingen van de partnerschappen zullen ter informatie aan het Parlement worden voorgelegd. In de tweede plaats zal het voorzitterschap het Europees Parlement in de gelegenheid stellen zijn mening te geven zodat de Raad die kent als hij een besluit neemt. In de derde plaats zullen het Raadsvoorzitterschap en de Commissie, gelet op het uitzonderlijke belang van het uitbreidingsproces voor de Unie, het Europees Parlement mondeling of schriftelijk informeren over de belangrijkste aspecten en ontwikkelingen van de partnerschappen en de toetredingsonderhandelingen. Dat kan op twee manieren gebeuren: door regelmatig informatie te verstrekken aan de bevoegde commissies van het Europees Parlement en de Gemengde parlementaire comité's of door een aantal door het Parlement aangewezen afgevaardigden regelmatig voor te lichten.
Wat ik zopas heb gezegd zou in goede aarde moeten vallen bij de afgevaardigden die het uitbreidingsproces willen ondersteunen en daartoe een positieve bijdrage willen leveren. Ik kan het Parlement verzekeren dat het voorzitterschap zich voor het uitbreidingsproces zal inspannen en in een open en inclusieve benadering gelooft. De verbintenissen die ik tegenover u ben aangegaan zijn redelijk. Op die manier kan de Raad het standpunt van het Parlement leren kennen en het in aanmerking nemen voor hij een besluit neemt. Ik hoop dat het Parlement met die aanpak kan instemmen. Ik dank u dat ik mij kort tot u heb kunnen richten.

Van den Broek
Mijnheer de Voorzitter, mag ik beginnen met de heer Oostlander te complimenteren met zijn verslag en ook dank uit te spreken aan alle collega's die aan de verdere voorbereiding daarvan hebben bijgedragen. Ook de Commissie acht het een belangrijk moment vandaag, waar door het Parlement een advies wordt uitgebracht over een zeer belangrijk onderdeel van de toetredingsstrategie, pilaar onder de weg in de richting van lidmaatschap van deze elf kandidaat-landen, die overigens reikhalzend uitzien naar de officiële lancering van het uitbreidingsproces, die op 30 maart aanstaande zal plaatsvinden. Zoals bekend zal dezelfde kring van landen zich reeds aanstaande donderdag rond de Unie verzamelen, wanneer de eerste Europese Conferentie wordt gehouden.
Ik heb met grote instemming geluisterd naar de woorden van het voorzitterschap, want ook de Commissie is van mening dat deze hele weg richting toetreding van nieuwe lidstaten er een moet zijn waarbij het Europees Parlement ten nauwste is betrokken. Al eerder heeft de Europese Commissie zich verplicht om waar mogelijk, en ook voortbouwend op ervaringen bij eerdere uitbreidingsprocessen, het Parlement zo zorgvuldig, zo volledig en zo tijdig mogelijk te informeren over de voortgang, zowel van het voorbereidingsproces als van de stand van de onderhandelingen met de landen waarmee daadwerkelijk onderhandeld wordt.
Ik ben buitengewoon verheugd te constateren dat na een intensieve en waardevolle discussie brede overeenstemming lijkt te bestaan over de procedures die daarbij te volgen zijn. Uit de aard der zaak bestaat over het adviesrecht van het Europees Parlement ten aanzien van de basisverordening geen enkel verschil van opvatting. Maar ik ben daarnaast waar het gaat om mogelijke wijzigingen die de Europese Commissie zou willen voorstellen in de prioriteiten, de beginselen en de conditionaliteit van de partnerschappen ook buitengewoon verheugd dat wanneer die aan de Raad zouden worden voorgesteld, zij tegelijkertijd ook het Parlement zullen bereiken, en dat, zoals wij ook van het voorzitterschap hebben mogen vernemen, de Raad in ieder geval van opvatting is en ook toezegt dat het Parlement een redelijke termijn wordt gegund om zijn opvattingen te dier zake duidelijk uit te dragen, om dan vervolgens - zo zou de Commissie zich dat voorstellen - in nauw overleg met de Raad te bezien op welke wijze deze amendementen al of niet kunnen worden geïncorporeerd in de definitieve besluiten.
Ik denk dat dat duidelijk weerspiegelt dat Raad, Commissie en Parlement het hier eens zijn over het belang van de transparantie van dit proces. Graag herhaal ik wat dat betreft ook de woorden die de heer Oostlander heeft gesproken: het is een proces dat zich over vele jaren zal uitstrekken, en waarbij niet alleen dit Parlement, maar ook een volgend Parlement en een volgende Commissie en een volgende Raad zeer nauw betrokken zullen wensen te zijn. Het is goed dat daarover ook vandaag afspraken worden gemaakt die voor die langere termijn daadwerkelijk geldig blijven, want zoals de heer Oostlander terecht heeft opgemerkt, ook aan het eind van de onderhandelingen komt er een moment van toetsing of de tijd daadwerkelijk rijp is om de nieuwe lidstaten die aan de voorwaarden hebben voldaan en die met succes de onderhandelingen hebben afgesloten volledige integratie aan te bieden.
Ik maak van de gelegenheid graag gebruik om nog even een paar opmerkingen te maken over het verslag-Oostlander II, en met name de opmerking die hij gemaakt heeft over de prioriteiten zoals die in de ontwerpen, die ook het Parlement hebben bereikt, zijn opgenomen. Ik zou met name willen onderstrepen dat uit de aard der zaak de politieke conditionaliteit als zodanig voorop dient te staan. Naar mijn bescheiden opvatting is die conditionaliteit zowel in artikel 1 als artikel 5 van de basisverordening voldoende duidelijk verwoord. Maar ik wil ook op de praktijk wijzen. De discussies die wij met elkaar hebben gehad over politieke, noem het, tekortkomingen in een aantal kandidaat-landen en de dialoog die wij daarover met die landen hebben geopend en ook datgene wat in de huidige prioriteiten daarover is opgenomen weerspiegelen naar mijn overtuiging het essentiële belang ervoor te zorgen dat landen die wensen toe te treden inderdaad allereerst zichzelf kwalificeren als democratische landen, landen die de beginselen van de rechtstaat, de mensenrechten en met name ook de bescherming van de rechten van minderheden respecteren. Daarover mag geen verschil van opvatting bestaan. Daar waar ernstige inbreuken op deze basisbeginselen worden gemaakt zal de Commissie ook nooit voorstellen om zelfs maar onderhandelingen met een dergelijk land te openen. Ook dat is eerder aan het Parlement verzekerd.
Ten slotte, de heer Oostlander heeft een opmerking gemaakt over de kwestie van de korte termijn en de middellange termijn. Is het niet zo dat men met name ten aanzien van politieke tekortkomingen moet mikken op de korte termijn? Ja, natuurlijk, Voorzitter. Maar wat in de partnerschapsovereenkomsten onder de prioriteit van de korte termijn is opgenomen zijn de zaken waarvan wij het vertrouwen hebben, waarvan wij van mening zijn dat zij inderdaad ook op de korte termijn, zeg binnen één jaar, kunnen worden gerealiseerd en ook daadwerkelijk een effect kunnen hebben, terwijl de zaken van de middellange termijn de zaken zijn waarvan wij zeggen: daar zal iets meer tijd voor nodig zijn om dat te perfectioneren. Dat is de achtergrond van het onderscheid dat gemaakt is tussen de korte en de middellange termijn.
Ik dank nogmaals de geachte afgevaardigden voor hun inbreng in dit debat en de steun die zij willen geven aan het thans snel tot stand komen van die partnerschappen, waarvan wij hopen dat de Raad in staat zal zijn om dezer dagen, komende week in ieder geval, op basis van de rechtsgrond die vandaag wordt aangenomen, daadwerkelijk ook de prioriteiten, de conditionaliteiten en principes te aanvaarden, zodat de partnerschappen kunnen worden gecompleteerd tegen de tijd dat het officiële uitbreidingsproces op 30 maart aanstaande wordt gelanceerd.

Christodoulou
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben met grote voldoening geluisterd naar al hetgeen hier werd gezegd en ik heb geen enkele reden eraan te twijfelen dat het ook allemaal op de aangegeven wijze in praktijk zal worden gebracht.
De heer Oostlander vraagt in zijn uitstekende verslag in feite om participatie van het Europees Parlement aan het uitbreidingsproces. Dat is een terecht verzoek en iedereen stemt daarmee in. Bij tijd en wijle zijn daar echter bezwaren tegen geuit en deze kwamen met name voort uit twee zorgen. De eerste zorg betrof het juridisch kader. De rechtsgrondslag voor het uitbreidingsproces voorziet niet in raadpleging. Daarom moest er iets anders worden gevonden. De tweede zorg betrof het risico van vertraging. Het Parlement zou immers over een bepaalde tijdsspanne moeten beschikken om standpunten en meningen te kunnen vormen. Ik heb de indruk dat met de huidige ontwikkelingen in het debat - en ik zal wat de begroting betreft daar straks nog op terugkomen - deze twee zorgen de wereld uit worden geholpen. Zoals de fungerend voorzitter van de Raad en in zekere zin ook commissaris Van den Broek zeiden, hebben wij een overleg dat weliswaar alle eigenschappen van een raadpleging vertoont, maar geen raadpleging wordt genoemd. Mijns inziens hoeven wij hier nu niet meer verder op in te gaan. Ik moet wel tussen haakjes opmerken dat er een algemene tendens bestaat het Parlement van soortgelijke procedures uit te sluiten en ik bedoel dan met name het verslag van de heer Colajanni over MEDA. Ik hoop dat het Parlement ook daar een procedure krijgt uit hoofde waarvan het betrokken kan worden bij de desbetreffende besprekingen. Aangezien men bij MEDA begint met het goedkeuren van de principes en uiteindelijk ook de geboekte resultaten moet goedkeuren, moeten wij ook daar tijdens heel de procedure op de hoogte worden gehouden.
De tweede zorg betrof het risico van vertraging. Ik dacht dat dit probleem nu was opgelost. Wij kunnen met verschillende stelsels werken. De fungerend voorzitter van de Raad noemde er reeds enkele. Ik wilde een stelsel noemen dat wij in de Begrotingscommissie volgen. Wij werken met een permanente rapporteur die in voortdurend contact is met de bevoegde diensten van de Raad en de Commissie. Op die manier kan een bevoegde parlementaire commissie op elk willekeurig moment met een verslag komen en kunnen vertraging en tijdsverlies worden voorkomen. Mijns inziens is de termijn van zes weken voldoende om de vraagstukken in alle rust te behandelen. Nu moeten wij de uitspraken van vandaag dus nog in concrete vorm gieten. Deze moeten hun beslag vinden in concrete en duidelijke verbintenissen van de kant van de Raad en de Commissie. Daar moeten wij mijns inziens nu de aandacht op toespitsen. Als wij namelijk genoegen zouden nemen met mondelinge verzekeringen die later om welke reden dan ook, door bijvoorbeeld druk in de Raad, een andere vorm zouden krijgen, zouden wij bedrogen kunnen uitkomen. Dat zou van onze kant dan ook geen juist besluit zijn. Wij hebben dus een duidelijk, concreet en bindend antwoord van de Raad nodig. De Raad moet de verantwoordelijkheid voor hetgeen hij zegt op zich nemen en hard maken. Alleen dan kan het Parlement de rol spelen die het naar onze mening moet spelen.
Dan wil ik nu enkele opmerkingen maken namens de Begrotingscommissie. Wij hebben een aantal amendementen ingediend op de artikelen 3 en 5 waarin sprake is van de begrotingsbevoegdheden van het Parlement. Wij mogen niet vergeten dat het Parlement een van de twee takken van de begrotingsautoriteit is en een specifieke bevoegdheid heeft voor de uitgaven. Zowel de Commissie als de Raad hebben er dan ook belang bij het Parlement tijdig te betrekken bij de begrotingsaspecten van de uitbreiding. Ik heb vastgesteld dat heel wat tijdsverlies en overbodige discussies kunnen worden vermeden, als men het Parlement van meet af aan zijn bevoegdheden laat uitoefenen en als men het Parlement via zijn Begrotingscommissie betrekt bij de besprekingen. Daarom wil ik de bevoegde instanties van de Commissie en de Raad vragen hier rekening mee te houden bij hun uiteindelijke voorstel. Ik hoop nogmaals dat dit voorstel een duidelijk verbintenis zal behelzen. Dat wil zeggen dat overleg gegarandeerd moet zijn dat niet officieel de naam raadpleging draagt, maar in feite wel degelijk een volledige raadpleging van het Parlement door de twee andere instellingen van de Europese Unie betekent.

Aelvoet
Voorzitter, het belangrijkste politieke punt dat hier vandaag behandeld wordt, is de rol die het Europees Parlement in dit hele proces zal kunnen spelen of niet zal kunnen spelen. Ik heb zeer zorgvuldig geluisterd naar de tussenkomst van minister Henderson, en ik moet zeggen dat ik op mijn honger blijf omdat de expliciete wens van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid was dat het Parlement ook officieel zou worden geraadpleegd als er wijzigingen optreden inzake prioriteiten, inzake doelstellingen op korte en lange termijn. Wat dat betreft wordt ons informatie aangeboden, geen officieel consultatierecht. Dat is wat wij gevraagd hadden.
Voor wat Bulgarije aangaat, twee opmerkingen. Het nationaal programma voor regionale ontwikkeling is nog niet uitgewerkt in Bulgarije, dus het is onmogelijk te eisen dat voor eind 1998 de regionale structuren die daarvoor nodig zijn, zouden kunnen worden opgezet.
Ten tweede, wij vragen zeer uitdrukkelijk dat Bulgarije van de negatieve lijst geschrapt wordt met betrekking tot de visumregeling.

Donner
Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik over niet veel spreektijd beschik, beperk ik mij tot de volgende opmerkingen.
In de eerste plaats moeten wij voor ogen houden dat de drie Baltische republieken de enige kandidaat-landen zijn die door de Sovjetunie werden bezet en als een deel ervan werden beschouwd, terwijl de andere Centraal- en Oost-Europese landen tenminste formeel onafhankelijk waren.
In de tweede plaats moeten wij voor de veiligheid en vrede in Europa, onze hoofdopdracht, een vruchtbare modus vivendi met Rusland vinden. De toetreding van de Baltische landen tot de Unie kan onze betrekkingen met Rusland verbeteren. Volgens mij kan een uitbreiding van de NAVO dat niet.
Tenslotte hoop ik dat de drie Baltische landen op hetzelfde ogenblik tot de Unie kunnen toetreden.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, het is een aangename taak om het verslag over Hongarije te presenteren, juist in het licht van wat hiervoor is gezegd. Godzijdank werd er eindelijk eens niet steeds over economie, maar ook over veiligheid en politiek gesproken, want tenslotte zijn veiligheid en politiek juist het roer dat de koers van het proces bepaalt.
De mogelijkheid van een economische opleving valt of staat met veiligheid. In dit opzicht verkeert Hongarije in de gelukkige omstandigheid, dat het zich al eerder sterk heeft ontwikkeld. Uit de documenten die ik voor de opstelling van mijn verslag moest doornemen, kon ik opmaken dat al sinds 1982, dus in een tijd waarin in Hongarije nog een eenpartijstelsel bestond, bij de wetgeving werd geanticipeerd op een mogelijke toetreding van Hongarije tot deze Europese Unie. We hebben daarom bij lange na niet het probleem met het acquis communautaire dat helaas enkele andere landen nog wel hebben.
Ten tweede heeft Hongarije een oude democratische traditie. Ik was bij de eerste zitting van het Hongaarse parlement aanwezig. Ik heb de parlementsleden nauwkeurig gadegeslagen en ik kan u alleen maar zeggen: zij waren even goed of even slecht als wijzelf. Ze hadden al een lange democratische traditie. Inmiddels zijn er zonder problemen enkele regeringswisselingen geweest. We hebben in Hongarije een parlement, waarin geen enkele vertegenwoordiger van de radicale partijen zit, noch ter linker noch ter rechter zijde, zodat men kan zeggen - juist omdat hier de democratie zo is benadrukt - dat Hongarije het verdient zo snel mogelijk in deze Unie te worden opgenomen, vooral omdat deze Unie in de eerste plaats een veiligheidsgemeenschap is, die al haar volkeren de veiligheid moet bieden die immers ook een voorwaarde voor economische welvaart is.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, wat de heer Oostlander gezegd heeft over het uitbreidingsproces van de Unie in het algemeen geldt des te meer voor Litouwen. Een droom kan werkelijkheid worden: een land waar tot voor een klein aantal jaar geleden de rode sovjetvlag wapperde, kan weldra de blauwe vlag met de twaalf sterren van Europa hijsen. Dit land heeft de laatste tijd enorme vooruitgang geboekt: het is erin geslaagd de begroting in evenwicht te krijgen, de inflatie te beperken en het privatiseringsproces nagenoeg te voltooien.
Er blijven echter twee belangrijke problemen bestaan: enerzijds het probleem van de Russischtalige minderheid en het daarmee gepaard gaande naturaliseringsproces - de zogenaamde niet-ingezetenen maken zo'n 30 % uit van de bevolking - en anderzijds het probleem betreffende het gerechtelijke en bestuurlijke systeem. In dat verband wil ik erop wijzen, mijnheer de Voorzitter, dat het onderscheid dat de Commissie heeft gemaakt tussen doelstellingen voor de korte en doelstellingen voor de middellange termijn, in werkelijkheid niet opgaat. De heer Oostlander heeft er reeds op gewezen dat het hier om een probleem van algemene aard gaat dat voor alle landen geldt, behalve dan voor Litouwen. We moeten voorzichtig blijven en niet te veel vaart willen zetten achter bepaalde kwesties die ten onrechte op korte termijn worden nagestreefd, terwijl dit niet wordt gedaan voor kwesties die op middellange termijn worden beoogd.

Kristoffersen
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wie als Deen naar de Oostzee kijkt, is zich meteen bewust dat deze zee ertoe bijdraagt de landen aan haar oevers steeds hechter te verbinden in een Baltic Aera Corporation. Dit netwerk vormt een aanvulling op de politieke initiatieven om de drie Baltische staten lid van de Europese Unie te maken. Dagelijks lezen we in de kranten en horen we op de radio over nieuwe verkeersprojecten voor passagiers en goederen. Zij zijn de concretisering van de intense betrekkingen en van de politieke perspectieven en doelstellingen die voor de drie Baltische staten, Litouwen, Estland en Letland bestaan.
De Denen beschouwen de drie Baltische staten ook als noordse landen. Wij werken samen in de Oostzeeraad en wij kijken uit naar het voorzitterschap van Litouwen. Het sluit aan bij de aanzienlijke en volhardende inspanningen die het land doet om zich op economisch, politiek en algemeen maatschappelijk vlak een plaatsje te veroveren in een geïntegreerde Europese samenwerking en daarmee ook in de EU. Alle politieke krachten in Denemarken steunen deze inspanningen en ook na de verkiezingen van vandaag zal dit zo blijven, ongeacht welke partij een nieuwe regering zal vormen. Overal heerst dezelfde duidelijke wil. Ik hoop ook dat het Europees Parlement vandaag een krachtig signaal zal geven, opdat de bevolking zelf en niet alleen de elite in de nieuwe lidstaten begrijpt en voelt dat de EU hen welkom heet. Laat ze daar geen ogenblik aan twijfelen. De nieuwe landen snakken immers naar een duidelijke boodschap.

Hoff
Mijnheer de Voorzitter, bij de voorbereiding van het toetredingspartnerschap voor Polen steun ik de prioriteiten voor de korte- en middellange termijn die de Commissie heeft voorgesteld. Daarover wil ik een paar opmerkingen maken. Bij de herstructurering van de staalsector zou de Commissie meer aandacht moeten geven aan de mijnbouw, omdat die bij elkaar horen. De Commissie noemt de bestuurlijke hervorming, waarbij de Woiwodschaften (districten) van 40 tot circa 10 worden teruggebracht. Dat is juist daarom zo belangrijk, omdat daardoor de middelen van PHARE daarbij kunnen worden betrokken, zodat duidelijker wordt waar deze middelen blijven. Vanzelfsprekend wordt ook aandacht besteed aan persvrijheid, herstructurering van het ambtenarenapparaat, bestrijding van de criminaliteit en van de corruptie. Dat zijn belangrijke uitdagingen waarvoor Polen zich gesteld ziet.
Er ontbreekt een belangrijk punt, mijnheer de commissaris. Er wordt geen enkele opmerking gemaakt over sociaal beleid. We weten allen dat hieraan in Polen iets moet gebeuren. Daarmee doel ik niet alleen op sociale vangnetten, maar ook op de noodzaak van bijzondere maatregelen voor vrouwen en het gezin.
Tenslotte wil ik nog een algemene opmerking maken over de procedure. Daarop is wel het een en ander af te dingen, ondanks de toelichting die u heeft gegeven. We zijn van mening dat we niet de hele procedure in het proces kunnen blokkeren, maar het zou toch beter zijn geweest, als u een meer democratische weg zou hebben gekozen. Dat verwachten we immers ook van de toetredende landen. We maken het zelfs tot criterium voor de toetreding. Daarmee moeten we dus bij ons in de Gemeenschap beginnen.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag drie kanttekeningen willen plaatsen. Ten eerste geloof ik dat, zoals al zo vaak is gezegd, de uitbreiding vergezeld dient te gaan van een verdieping, en helaas zien wij ons in deze hele kwestie gesteld voor een houding van de andere instellingen die niet echt positief is te noemen. Dit Parlement is niet formeel geraadpleegd over de inhoud van de toetredingspartnerschappen en daarom zijn we nu aan het debatteren over een advies zonder enige juridisch bindende kracht. Daarom moeten wij, anders dan de wens die de fungerend voorzitter van de Raad gedurende deze vergadering te kennen heeft gegeven, onze kritische houding handhaven.
Ten tweede, vele van de toetredingspartnerschappen schuiven de kwesties van de democratische beginselen en het respect voor de mensenrechten naar de middellange termijn, wat stellig niet aanvaardbaar is voor deze Vergadering, die altijd de nadruk heeft gelegd op het belang van alle criteria, te beginnen bij het eerste door de Europese Raad van Kopenhagen vastgestelde criterium, waar wordt verwezen naar deze essentiële kwesties.
Mijn derde kanttekening betreft de Tsjechische Republiek. Het is ons allemaal bekend dat dit land een ernstige politieke crisis heeft meegemaakt, wat overigens heel gewoon is in een democratie, maar het zal ongetwijfeld vertraging opleveren voor het voldoen aan de criteria voor de toetreding. Het is van groot belang dat wij hier twee zaken onderstrepen: de integratie van de minderheid van de zigeuners dient op korte en niet op middellange termijn plaats te vinden - er zijn op dit punt nog geen concrete maatregelen genomen en wij kunnen en moeten die terstond eisen - en de persvrijheid en de hervorming van het rechtsstelsel moeten gewaarborgd worden. Deze kwesties moeten in het akkoord worden opgenomen.

Speciale
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van oordeel dat het belangrijkste probleem op politiek vlak waarmee we thans geconfronteerd worden, erin bestaat gevolg te geven aan het verzoek van het Parlement om ons ten volle te engageren. Tijdens de toetredingsonderhandelingen zijn de rapporteurs van elk land afzonderlijk er immers toe gehouden hun rol zo goed mogelijk te vervullen. Daar draait het in hoofdzaak om. Het voorzitterschap van de Raad heeft trouwens bijzonder veel nadruk gelegd op het woord "informatie" . Die informatie dient echter uitsluitend als noodzakelijke voorbereiding om uiteindelijk ook daadwerkelijk te kunnen meedoen en om werkelijk invloed te kunnen uitoefenen. Uit de praktijk zal dan moeten blijken welke invloed het Europees Parlement effectief zal kunnen uitoefenen en in hoeverre er rekening gehouden zal worden met hetgeen het Parlement voorstaat.
Ik sta daarentegen wel een beetje te kijken van de repliek van commissaris Van den Broek op de kritiek die de heer Oostlander heeft geuit op het onderscheid tussen doelstellingen voor de korte en doelstellingen voor de middellange termijn. Voor mij blijft dat onderscheid tussen korte en middellange termijn nog altijd een beetje vaag en onduidelijk. Uiteindelijk draait alles om een probleem inzake financiering en inzake hulp aan de kandidaat-lidstaten. Ik ben van oordeel dat die financiering noodzakelijk is, al moet er wel rekening worden gehouden met het verschillende absorptievermogen van elk land afzonderlijk.
Wat Slovenië betreft meen ik te kunnen stellen dat dat land ernstige inspanningen levert en dat er dus voldoende voorwaarden voorhanden zijn om met gedrevenheid en op een ernstige manier met onderhandelingen van start te gaan.

Wiersma
Voorzitter, als rapporteur voor Slowakije stem ik in met de benadering die de Commissie heeft gekozen in de voorgestelde partnerschapsovereenkomst met Slowakije. Het lijkt mij dat de Commissie de juiste prioriteiten heeft gekozen voor de korte en voor de lange termijn. Morgen wordt hier nog apart gedebatteerd in dit Parlement over de actuele situatie in Slowakije. Die actuele situatie klinkt natuurlijk ook door in de beoordeling van de relatie met Slowakije. De politieke problemen in dat land blijven voorop staan en overheersen andere vragen die spelen in het toetredingsproces wat betreft dat land. Wij hopen dat we dit jaar, in ieder geval na de verkiezingen in Slowakije, vooruitgang zullen zien in dat land, maar we moeten dat afwachten. Op dit moment is het land zonder president. De actuele situatie is dus weinig bemoedigend. Het probleem Meciar maakt de laatste tijd rare bokkensprongen. Ik denk dat dat punt in de komende maanden in de onderhandelingen en de contacten van de Commissie met Slowakije de nodige nadruk moet krijgen en wij hopen dat de Commissie dat ook zal doen vanuit een benadering van dialoog en partnerschap omdat het uiteindelijk niet gaat om de belangen van de huidige zittende regering maar om de belangen van de bevolking van Slowakije.

Cars
Ik heb een zeer rechtstreekse en concrete vraag aan commissaris Van den Broek gesteld. De vraag luidde of het onderzoek van het acquis een verschillende inhoud heeft voor de 5+1 en voor de overige kandidaat-landen. Ik zou u dankbaar zijn als u, mijnheer de Voorzitter, commissaris Van den Broek wilt verzoeken mijn vraag te beantwoorden.

Van den Broek
Natuurlijk wil ik wel antwoorden, Voorzitter, maar misschien is het goed dat ik het meeneem in het antwoord aan het slot van de interventies.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil zeggen dat ik het verslag Oostlander steun en dat ik vandaag voor dit verslag zal stemmen omdat ik van mening ben dat het in de politiek belangrijk is dat op het juiste moment de juiste signalen worden gegeven. Wij staan aan de vooravond van de Europese Conferentie. Het Parlement is in staat geweest het oorspronkelijke voorstel van de Commissie te wijzigen en heeft de Raad in de gelegenheid gesteld te praten over een gezamenlijk en alomvattend uitbreidingsproces met gelijke toetredingscriteria voor iedereen, waarbij de tweedeling van 5+1 en de rest wordt doorbroken. Vandaag moet het Parlement een positief signaal geven met betrekking tot de uitbreiding en de rol die het Parlement daarin zal moeten spelen.
Wij moeten op de ingeslagen weg doorgaan, en ons positief blijven opstellen met betrekking tot het versterkte uitbreidingsproces, en ik denk dat wij ons moeten hoeden voor een defensieve opvatting van onze rol, dat wij moeten oppassen dat wij ons niet opstellen als Cato's of censors: de landen die bezig zijn hun weg naar de democratie te vinden moeten kunnen rekenen op onze steun en hulp bij de consolidatie van hun economieën en hun samenleving. Wij moeten ons positief opstellen.
Ik heb vandaag enkele interventies gehoord waarin ik de indruk kreeg dat wij ons tegenover die landen opstellen als een soort van grote jury. De boodschap die wij geven moet een positieve boodschap zijn.
En wat betreft de rol van het Parlement zou ik de fungerend voorzitter van de Raad en de commissaris willen vragen of zij nader kunnen preciseren wat de status is van de brieven die de voorzitter, de heer Cook, en de voorzitter van de Commissie, de heer Santer, hebben gericht aan de Voorzitter van het Parlement die morgen op de Europese Conferentie wordt verwacht. Wat ik ervan begrijp, is dat deze brieven en het voorstel van de voorzitter van de Raad de status hebben van wat de Britten een "constitutional convention" noemen, oftewel een voorstel voor een constitutioneel akkoord, wat wij in het Parlement, in de Unie, een interinstitutioneel akkoord noemen. En ik begrijp dat als die afspraak door de Raad en de Commissie wordt geratificeerd, wij die moeten accepteren. Hij moet dan plechtig worden vastgelegd alsof het een in de plenaire vergadering van het Parlement afgelegde verklaring betrof. Dat moet de gedragsnorm zijn waaraan wij ons met zijn allen moeten houden, want ik geloof niet dat het veel zin heeft dat wij op het moment dat het Parlement bezig is een positieve bijdrage te leveren aan het uitbreidingproces onze rol moeten beperken tot een bezwaar.
Als er een antwoord is geweest, dan moet dat antwoord een officiële status krijgen en dat moet dan voortaan de gedragsnorm zijn voor een zo aansprekend en tegelijkertijd zo complex proces.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik ben van mening dat het Europees Parlement met het verslagOostlander een belangrijke bijdrage levert tot constructieve voortgang van het toetredingsproces. Voor ons is deze uitbreiding een van de belangrijkste taken voor de komende jaren, en het Europees Parlement zal daaraan ongetwijfeld belangrijke stimulansen willen geven.
Het is ook belangrijk om vast te stellen dat we zeker niet alleen waarde hechten aan de economische criteria en de uitbreiding ook niet alleen zien als een puur economisch fenomeen. We vinden het veel belangrijker dat het politieke criterium van Kopenhagen wordt gerealiseerd, namelijk democratie en mensenrechten, en dat in deze uitbreidingsronde van begin af aan duidelijk wordt gemaakt dat de Europese Unie niet alleen een economische, maar ook een politieke dimensie heeft. In dit opzicht kunnen de onderhandelaars ook op de steun van het Europees Parlement rekenen. Juist dit punt moet een belangrijke rol spelen, omdat we immers uiteindelijk ook moeten ratificeren.
Ik ben de commissaris en de voorzitter van de Raad erkentelijk voor de verduidelijkingen ten aanzien van de deelname van het Europees Parlement aan het proces in het kader van de partnerschappen, maar ook aan het uitbreidingsproces als geheel. Ik ga ervan uit, dat het voorzitterschap het op zich neemt om dit ook in de Raad te doen aanvaarden. Ik zal ermee instemmen, ervan uitgaande dat dit ook door de Raad wordt gesteund, omdat er anders een vertrouwenscrisis tussen de instellingen zou ontstaan.
Ik ben er ook zeker van, mijnheer de voorzitter van de Raad en mijnheer de commissaris, dat de Raad en de Commissie op gepaste wijze rekening zullen houden met de besluiten van het Parlement, en misschien zou het goed zijn als dat hier nog eens tot uitdrukking zou worden gebracht.
Tenslotte heb ik nog een vraag aan de voorzitter van de Raad. Wat wordt met appropriate opportunity bedoeld? Wordt daarmee misschien bedoeld, dat het Europees Parlement maximaal zes weken, of zoals de commissaris heeft gezegd voldoende tijd krijgt om deze informatie te behandelen?

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, het is een absolute noodzaak dat de in toetreding geïnteresseerde Midden- en Oost-Europese landen zich aanpassen aan de politieke en economische normen van de EU om op langere termijn een toetreding van deze landen tot de EU mogelijk te maken zonder dat dit ten koste gaat van de gerechtvaardigde belangen van de lidstaten. De toetredingspartnerschappen met de kandidaat-landen zijn het belangrijkste instrument om deze aanpassing in het belang van allen zo doeltreffend mogelijk vorm te geven.
Helaas hebben de Commissie en de Raad nogal eens verschillende opvattingen over de door het Parlement naar voren gebrachte argumenten voor de vormgeving van de toetredingspartnerschappen, en schatten ze een aantal belangrijke factoren anders in dan het Europees Parlement. Voor mij is het onbegrijpelijk waarom de toetredingspartnerschappen niet zodanig werden vormgegeven, dat rekening kon worden gehouden met de bijzondere behoeften van elk individueel land. Het ligt immers voor de hand dat op grond van de economische, politieke en geografische verhoudingen de problemen van bijvoorbeeld Slovenië anders zijn dan die van Letland.
Meer in het algemeen acht ik een grotere betrokkenheid van het Parlement absoluut noodzakelijk. Criteria die voor de toetredingspartnerschappen belangrijk en onmisbaar worden geacht, worden namelijk naar de achtergrond geschoven of de haalbaarheid van zeer omvangrijke en gecompliceerde maatregelen wordt anders ingeschat. Ik denk dat men in dit Parlement algemeen van mening is, dat daarin verandering moet komen en dat met het standpunt van het Parlement rekening moet worden gehouden.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding van de Europese Unie is een historisch proces. De toetredingspartnerschappen zijn de hoeksteen van het inclusieve uitbreidingsproces waarop het Parlement heeft aangedrongen.
Gelet op het belang van die toetredingspartnerschappen moeten wij onze krachten bundelen. De drie instellingen moeten samenwerken. Ik ben ingenomen met wat de Raad en de Commissie daarover hebben gezegd. Wij moeten ook in partnerschap met de kandidaat-landen werken. De heer Cars heeft volkomen gelijk: wij moeten met alle 26 nationale parlementen samenwerken. Dit proces is zo belangrijk dat wij ons niet tot institutionele verdwazing of zelfzuchtige egotripperij mogen laten verleiden.
Persoonlijk heb ik de jongste weken tot mijn genoegen ontdekt dat de Britse conservatieve partij de grootste pleitbezorger van de bevoegdheden van het Europees Parlement is geworden. Ik vind het alleen maar jammer dat dit ten koste van haar vroegere inzet voor de uitbreiding van de Europese Unie is gegaan. Dat is ongetwijfeld een van de gevolgen van de hervormingen van de heer Hague.
Er is enige discussie ontstaan over enkele weken uitstel. Ik herinner het Parlement eraan dat William Shakespeare in Julius Caesar heeft gezegd dat men het ijzer moet smeden als het heet is. Welnu, het ijzer is heet. Wijlen Elvis Presley zou hebben gezegd: " Nu of nooit......, morgen is het te laat" .
Ik zou tegen de Raad en de Commissie alleen maar het volgende willen zeggen: het grootste probleem van de kandidaatlanden is de bekwaamheid van hun ambtenaren, besturen en justitie om het communautaire acquis te verwerken. Ik vraag dat wij zoveel mogelijk aandacht aan die aspecten van de toetredingspartnerschappen besteden opdat die landen zo snel mogelijk klaar kunnen zijn om tot de Unie toe te treden.
Nogmaals, het moet nu gebeuren, want morgen is het te laat.

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat wij de kandidaat-landen financieel moeten helpen om het uitbreidingsproces te bespoedigen. Het Parlement moet echter ook onderstrepen dat de ontwikkeling van de democratie en de eerbiediging van het recht prioritair zijn en dat stappen zullen worden ondernomen als een kandidaat-land op dat punt duidelijk tekortschiet.
Voorts moet het Europees Parlement vooraf worden geraadpleegd over de beginselen en voorwaarden van de partnerschappen die de Unie met elk kandidaat-land moet sluiten. Uiteindelijk beslist het Europees Parlement in laatste instantie over de vraag of een kandidaat-land al dan niet mag toetreden. De beste oplossing voor alle Europese volkeren is dat wij de Europese Unie uitbreiden in plaats van ze te verdiepen en dat wij de Europese Unie democratischer in plaats van bureaucratischer maken en ze diversifiëren in plaats van ze te centraliseren. De mensen willen zinvolle samenwerking en geen dogmatisch federalisme.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, ik meen dat niemand in dit Parlement de grote afspraak die ons te wachten staat, te weten de uitbreiding, wil of kan vertragen. Niemand wil, kan of mag deze uitbreiding wegens getwist tussen de instellingen gijzelen. Dat is onze bedoeling niet.
Wij verheugen ons over de snelle goedkeuring van de kaderverordening en over het besluit dat op grond hiervan met gekwalificeerde meerderheid werd genomen over de principes en de prioriteiten, de tussentijdse doelstellingen en de voorwaarden voor elk partnerschap afzonderlijk. En wij verheugen ons ook over de verklaring die wij hier vanochtend van de Raad en de Commissie hebben gehoord, volgens de interpretatie van onze collega Enrique Baron Crespo.
Dit gezegd zijnde moeten we ons niet vergissen in de politieke betekenis van wat er op het spel staat en van de debatten die we hier al een maand voeren. Ze hebben immers een grote politieke betekenis voor de institutionele rol van de ene en de andere. Neen, het Europees Parlement wenst niet, en vraagt ook niet om in plaats van de Raad en de Commissie over deze uitbreidingen te onderhandelen. De politieke betekenis daarentegen van een verzoek tot transparantie, van een verzoek tot begrijpelijkheid, van een verzoek tot informatie of indien nodig raadpleging over deze fundamentele vragen voor de toekomst van onze Unie is duidelijk: ja, het Parlement speelt op dit vlak zijn rol en wij moeten alle initiatieven ondersteunen die in deze richting gaan.
Ik vestig de aandacht van de Raad op het volgende: vergis u niet in de betekenis van de toespraken en de dialogen die u op deze basis met ons voert. Het gaat immers om de begrijpelijkheid van onze Europese constructie voor de kandidaat-landen. En het gaat ook om het belang van het uitbreidingsproces voor onze burgers, want indien het ingezette proces niet transparant is, zullen onze burgers het werk dat we hebben ondernomen niet begrijpen.
Mijnheer de Voorzitter, sta mij tot slot toe van deze gelegenheid gebruik te maken om eraan te herinneren hoezeer wij gehecht zijn aan de conclusies - aan alle conclusies - van de Europese Raad van Luxemburg. Daarom zal ik de volgende aspecten benadrukken. Ten eerste, de institutionele voorwaarde, uiteraard. Wat deze verbintenis betreft, wachten wij op voorstellen voor de methode en de agenda, want de tijd dringt. Ten tweede, het belang dat wij hechten aan de Europese Conferentie. Wij verheugen ons over de aanvang ervan morgen. Wij hechten veel belang aan de inhoud ervan, meer bepaald het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid. De tijd dringt immers voor het partnerschap, de tijd dringt ook voor de democratie.

Cellai
Mijnheer de Voorzitter, de verschillende initiatieven die als uitgangspunt dienen voor de uitbreidingsstrategie zijn er tevens op gericht ervoor te zorgen dat de kandidaat-lidstaten aan de politieke en economische voorwaarden voldoen, die door de Europese Raad van Kopenhagen werden vastgesteld. De onderhandelingen in het kader van het uitbreidingsproces zullen dan ook op een fundamenteel beginsel kunnen steunen: de betrokken landen moeten immers niet rekenen op openstaande achterpoortjes of op mogelijke afwijkingen op de vastgestelde politieke verplichtingen.
We beseffen dat door meer vaart te willen zetten achter deze toenaderingsfase de toetredingspartnerschappen en het programmerings- en evaluatiesysteem de basis vormen van heel de toetredingsstrategie en dat de door de Europese Unie geleverde hulp in een nieuw kader moet worden gezien, namelijk een toetredingspartnerschap met elk kandidaat-land afzonderlijk.
Het feit dat de Commissie de zogeheten conditionaliteitsclausule in de nieuwe toetredingsstrategie introduceert lijkt mij een goede beslissing. Het verlenen van hulp met het oog op de toekomstige toetreding, dient elk jaar weer in functie te staan van de mate waarin de vooropgestelde doelstellingen worden verwezenlijkt en de voorgenomen inspanningen tot een goed einde worden gebracht en van de mate waarin het nationale programma inzake toetreding tot de Europese Unie meer concrete vorm krijgt.
De Midden- en Oost-Europese landen dienen bijzonder veel aandacht te besteden aan de naleving van de democratische beginselen, de rechten van de mens, de minderheidsrechten en de invoering van het acquis communautaire , anders zullen de partnerschapsovereenkomsten worden opgeschort. Tot slot zou ik willen wijzen op de ernstige ...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, mijn bijdrage aan dit debat bestaat uit twee opmerkingen. We staan aan de vooravond van een belangrijke ontwikkeling in Europa, een uitbreidingsproces, dat ons - zoals de heer Spencer terecht heeft opgemerkt - zeker de komende tien tot vijftien jaar of misschien zelfs nog langer zal bezighouden, want het zal niet bij de huidige elf kandidaten blijven. Steeds meer nieuwe landen zullen zich bij de Europese Unie melden en op toelating wachten.
Het is absoluut noodzakelijk dat het Europees Parlement als direct gekozen vertegenwoordiger van de volkeren van Europa voortdurend en regelmatig in dit proces wordt betrokken, dat het aan het begin van dit proces niet volstaat met het afgeven van een blanco cheque en dan aan het einde nog een keer mag zeggen of het er al of niet mee eens is. Het verzoek om het Parlement hierbij te betrekken, ook bij de aanpassingsstrategie en bij de toetredingspartnerschappen, is naar mijn mening dan ook zeer terecht. Ik zou echter willen vermijden dat het Europees Parlement een verkeerd signaal afgeeft. Het is niet aan ons om de deur van het uitbreidingsproces voor de neus van de kandidaat-landen dicht te slaan. Daarom hoop ik dat in deze kwestie een compromis kan worden bereikt.
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, u geeft de fungerend voorzitter ruim de tijd. Mag ik antwoorden op enkele opmerkingen die hier in het debat zijn gemaakt?
In de eerste plaats heeft iemand zijn beklag gedaan over de aard van de brief die de heer Cook aan de Voorzitter van het Parlement heeft geschreven en over de opmerkingen die ik daarstraks heb gemaakt. De heer Barón Crespo en de heer Brok hebben daarover gesproken. De brief van de heer Cook was een basisdocument van het voorzitterschap. Het standpunt dat ik vanochtend heb toegelicht is een verklaring van het voorzitterschap die de ruggensteun van de Raad en derhalve ook het gezag van de Raad heeft. Ik hoop dat dit de afgevaardigden ertoe zal aanzetten nader in te gaan op een aantal van de belangrijke opmerkingen die ik daarstraks heb geformuleerd.
Mevrouw Berès maakte een belangrijke opmerking over het tijdschema. Met betrekking tot de vraag hoeveel tijd het Parlement moet hebben om zijn standpunt te bepalen zou het verkeerd zijn dat wij ons elke keer op een concrete termijn vastpinnen. Misschien is het nuttig dat ik u zeg dat ik als passende termijn denk aan de gebruikelijke periode tussen twee plenaire vergaderperiodes of twee zittingen van de Raad, die in ons institutionele kader vier, vijf of zes weken bedraagt. Volgens mij mag de termijn niet langer dan zes weken zijn. Wellicht kan het vaak veel sneller en in sommige gevallen zullen dringende problemen binnen een termijn van veel minder dan vier weken moeten worden behandeld. In normale omstandigheden denk ik dus aan een termijn van vier, vijf of eventueel zes weken. Ik hoop dat u iets aan mijn antwoord hebt.
De derde opmerking die een aantal sprekers vanochtend hebben gemaakt, betreft de algemene vraag hoe wij de mensen in Europa bij dit alles kunnen betrekken. In de eerste plaats wijs ik er nogmaals op dat het voorzitterschap en de Raad zonder voorbehoud voor de uitbreiding zijn. Alles zal niet van een leien dakje lopen. De uitbreiding kan grote voordelen op het gebied van de veiligheid en economische groei opleveren, maar de Unie zal vooraf een aantal problemen moeten aanpakken, waarvan sommige moeilijke beslissingen zullen vergen. Daarbij is het belangrijk dat wij de publieke opinie aan onze kant krijgen. De bevolking moet volledig worden voorgelicht en zich bewust zijn van wat tijdens het proces op het spel staat. Daarom acht ik het uiterst belangrijk dat het Europees Parlement in dat proces een rol speelt, zodat het zijn standpunten kenbaar kan maken, met de bevolking in dialoog kan treden en bepaalde kwesties aan de bevolking kan voorleggen. Belangrijk is dat het Parlement daartoe de gelegenheid krijgt en zijn standpunten kenbaar kan maken vooraleer de Raad een besluit neemt over de aangelegenheden waarmee wij te maken zullen krijgen.
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u dat u mij nogmaals de gelegenheid heeft gegeven een aantal van deze punten te verduidelijken. Ik hoop dat het Parlement garanties zal krijgen zodat het zijn mening kenbaar kan maken en het uitbreidingsproces snel en doeltreffend kan verlopen.

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Ik heb u gisteren al op het probleem gewezen. Overeenkomstig artikel 60 van het Reglement moet ik straks, als voorzitter van de bevoegde commissie, het Parlement een aanbeveling doen over de vraag of wij de zaak al dan niet uitstellen. Dit is voor mij dan ook de laatste kans om het Raadsvoorzitterschap namens het Parlement te vragen een bepaald punt te verduidelijken. Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor de vooruitgang die wij hier vanochtend tijdens het debat hebben geboekt, in het bijzonder wat het tijdschema en de verduidelijking van het standpunt van de Raad betreft.
Ik verzoek hem nog een laatste stap in onze richting te doen. Ik heb hem gisteren een tekst bezorgd waarin wij de situatie verduidelijken: na de stemming in de plenaire vergadering zullen de Raad en de Commissie de eerste gelegenheid aangrijpen om de standpunten van het Parlement te bespreken. Op dit ogenblik zegt u echter alleen maar dat wij de gelegenheid zullen krijgen om het standpunt van het Parlement kenbaar te maken.
Mijnheer de fungerend voorzitter, die gelegenheid hebben wij altijd. Wij willen dat u bevestigt dat u en de Commissie, zoals de heer Van den Broek liet verstaan, onze standpunten zult onderzoeken. Dat is immers de enige manier om, via een parlement, de steun van de bevolking - waarnaar u terecht heeft verwezen - te krijgen voor wat wij met het oog op de uitbreiding trachten te doen. Als de heer Henderson mij nu die verzekering kan geven, kunnen wij later op de dag moeilijkheden voorkomen.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, Alleanza Nazionale zal voor dit verslag stemmen, al zal ze haar voorbehoud kenbaar maken omtrent hetgeen we reeds verschillende malen in deze Vergadering hebben aangekaart, in verband met de uitbreiding van de Europese Unie naar bepaalde landen die tot op heden nog steeds niet het volledige bewijs hebben geleverd de geest van de Europese politieke unie te willen onderschrijven. Ik zou er nog even aan willen herinneren dat een aantal dagen geleden de Sloveense ambassadeur in Rome een absoluut ongeloofwaardig standpunt heeft ingenomen in verband met de goederen die van de Italianen en van de slachtoffers van de "dolines" geconfisqueerd zijn. De uitbreiding van de Europese Unie naar andere landen is volgens mij een belangrijke en tevens terechte stap, maar deze Unie mag er niet komen vooraleer de politieke unie een feit geworden is, aangezien alleen een politieke unie borg staat voor vrede en vooruitgang in onze landen. Onze stem is er dus een onder voorbehoud, opdat het duidelijk is dat Alleanza Nazionale Europa en de uitbreiding van Europa gunstig gezind is, maar dat ze gekant is tegen een uitsluitend economische unie, die alleen maar ingegeven is door de belangen van de grote hoofdsteden of van bepaalde lidstaten.

Van den Broek
Voorzitter, mag ik aan die feestvreugde dan toevoegen dat uiteraard ook de Commissie van haar kant niet alleen bereid is, maar ook stappen zal zetten om de inzichten van het Parlement tezamen met de Raad te bestuderen. Als deze vanzelfsprekendheid vandaag nog een keer uitdrukkelijk wordt bevestigd, kan dat de helderheid verder ten goede komen.
Ik dacht dat daarmee alle procedurele aspecten uitgebreid aan de orde zijn geweest, omdat daar vergaande mate van overeenstemming over is. Moge ik mij dan beperken tot beantwoording van een enkele vraag die meer specifiek is gesteld, in de eerste plaats die van de heer Cars, die eraan twijfelt in hoeverre nu de allesomvattendheid van het uitbreidingsproces voldoende intact wordt gelaten bij de procedure die wij ons voorstellen te volgen bij de zogenaamde screening . Juist om aan die allesomvattendheid, waaraan in Luxemburg zoveel aandacht is besteed, recht te doen, heb ik besloten om de start van de screening als zodanig met de elf landen tezamen te openen, waarna natuurlijk daarna voortgegaan zal moeten worden in twee groepen, en vervolgens per land. Waarom in twee groepen? Omdat dit onderzoek van het acquis voor de groep die gaat onderhandelen tot doel heeft om de onderwerpen te identificeren waarover de onderhandelingen moeten worden gevoerd, terwijl voor degenen die zich nog voorbereiden op de onderhandelingen deze evaluatie van het acquis tot doel heeft om het inhaalproces te versnellen om zo snel mogelijk aan de voorwaarden om tot onderhandelingen te komen te kunnen voldoen. Daarnaast zal natuurlijk ook specifiek per onderhandelingsland moeten worden gekeken in hoeverre dat nog met de zes tegelijk kan of apart. Ik kan me voorstellen dat dat al zeer snel op bilaterale basis moet, omdat de onderwerpen waarover onderhandeld wordt van land tot land zullen verschillen.
Ik kom toch nog even terug op opmerkingen die zijn gemaakt over de korte en de lange termijn, omdat ik het gevoel heb dat wij dat kennelijk niet helemaal helder hebben gemaakt. De praktijk zal dat wel uitwijzen, zou ik zeggen, maar korte of lange termijn zijn niet in de allereerste plaats vastgesteld om de urgentie van de geïdentificeerde problemen aan te geven. Het onderscheid tussen korte en lange termijn wordt met name gemaakt op basis van de verwachting wat op korte termijn daadwerkelijk gerealiseerd kan zijn en wat daarentegen een langere periode nodig heeft om gerealiseerd te worden. Dat hebben wij geprobeerd in deze partnerschappen bij het definiëren van de prioriteiten uiteen te zetten.
Ik wil graag ook de heer Titley verzekeren - wij hebben dat overigens bij eerdere gedachtewisselingen ook gedaan - dat het hele aspect van het versterken van de administratieve en juridische capaciteit ook van de overheidsorganen in de kandidaatlanden overal een hoge prioriteit heeft. Dat kun je niet eens op de korte termijn zetten, om de eenvoudige reden dat het daar doorgaans om processen gaat van een omvang dat je in ieder geval over meerdere jaren spreekt, wat niet wil zeggen dat je er niet direct mee moet beginnen. Vandaar ook dat er een heroriëntatie van PHARE heeft plaatsgevonden, waarbij alles wat te maken heeft met institution building en het versterken van administratie valt onder die categorie 30 % van de PHAREmiddelen, dat als ruw streefbedrag is aangegeven om daaraan te besteden. Dus dat zal alle aandacht krijgen die het verdient.
Dat waren nog even de paar opmerkingen die ik wilde maken in antwoord op vragen die waren gesteld.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, dat punt van die korte en middellange termijn was juist het punt waar het om ging. Het eigenaardige is dat de commissaris nu zegt: het gaat over onze verwachtingen wanneer iets realiseerbaar zal zijn. Als we dan spreken over de onafhankelijkheid van de gerechtshoven en het respect voor de grondwet en de gelijke toegang tot publieke diensten, die in sommige gevallen bij de middellange termijn zijn genoemd, betekent dat dus dat de Commissie niet gelooft dat het betrokken land bereid is om die onafhankelijkheid, die toegankelijkheid enzovoort op korte termijn te realiseren. Maar dat is toch een heel andere positie: dan gaat het niet meer over de ingewikkeldheid van proces, maar over uw inschatting van de bereidheid van een land om zich op korte termijn normaal te gedragen. Dat kan toch niet de bedoeling zijn van deze indeling in korte en middellange termijn, mijnheer de Voorzitter?

Van den Broek
Voorzitter, met korte termijn hebben wij bedoeld datgene wat naar wij menen al in 1998 kan zijn gerealiseerd. En dan zeg ik niet dat bepaalde onderdelen van de politieke constellatie of tekortkomingen op het gebied van democratie, mensenrechten, en dergelijke wellicht niet alsnog dit jaar kunnen worden verbeterd. De exacte grens is natuurlijk moeilijk te trekken, maar ik hoop dat duidelijk is aangegeven dat met korte en lange termijn niet wordt bedoeld een waardering te geven van de urgentie van zaken die moeten gebeuren, maar de inschatting van de tijd die nodig is om die zaken daadwerkelijk in hun geheel te corrigeren.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.30 uur plaats.

Situatie in Kosovo
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Raad over de situatie in Kosovo.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats dank ik de afgevaardigden die deze ontwerpresolutie hebben ingediend. Zij bieden het Parlement daarmee immers de gelegenheid uitdrukking te geven aan de grote bezorgdheid over het geweld dat de voorbije twee weken in Kosovo is losgebarsten. Ik weet dat alle lidstaten van de Europese Unie zich daarover zorgen maken.
Bij politieacties rond de dorpen Drenica en Prekaz zijn de afgelopen week ten minste 80 slachtoffers gevallen. Volgens de autoriteiten in Belgrado ging het om een gewettigd optreden van de politie tegen terroristen. Aan de moordpartijen is echter geen enkele gerechtelijke actie voorafgegaan en volgens de plaatselijke persberichten zijn vele van de slachtoffers jammer genoeg vrouwen, kinderen en ouderen.
Belgrado kan zulke repressieve acties niet als louter interne aangelegenheid afdoen. Schendingen van de mensenrechten gaan ons allen aan. De Europese Unie moet de spanning in de regio trachten te verminderen voor ze de situatie in de buurlanden destabiliseert.
Belangrijk is dat de internationale gemeenschap een eensgezind en samenhangend antwoord op de crisis biedt. In de eerste dagen van de oorlog in Bosnië hebben wij tot onze schade moeten ondervinden dat internationale verdeeldheid onze inspanningen ondermijnt.
Het voorzitterschap heeft zich ingespannen om namens de lidstaten van de Europese Unie een krachtig en duidelijk standpunt in te nemen. In de eerste plaats hebben wij op 2 maart in een verklaring het gebruik van geweld aan beide zijden onvoorwaardelijk veroordeeld en beide partijen ertoe opgeroepen het conflict door middel van een echte en constructieve dialoog op te lossen.
In de tweede plaats heeft de heer Cook op 5 maart namens het voorzitterschap een bezoek gebracht aan Belgrado om president Milosevic over de ongerustheid in de Europese Unie te informeren.
In de derde plaats heeft de heer Cook op 9 maart in Londen een bijeenkomst van de landen van de contactgroep gehouden. De contactgroep heeft overeenstemming bereikt over een krachtig actieplan om de veiligheidssituatie in Kosovo te stabiliseren. Dat plan houdt ook onmiddellijke maatregelen tegen de Federale Republiek Joegoslavië in. De groep heeft een lijst opgesteld van de maatregelen die president Milosevic binnen tien dagen moet nemen om een einde aan het geweld te maken en een echte politieke dialoog op gang te brengen. Tenslotte is de groep overeengekomen de situatie op 25 maart opnieuw te bekijken en op dat ogenblik zo nodig verdere maatregelen te nemen.
Mijn collega, de heer Lloyd, is op dit ogenblik als gezant van het voorzitterschap in het gebied. In Belgrado zal hij de vastberadenheid van de Europese Unie en de landen van de contactgroep onderstrepen. In de buurlanden zal hij vooral luisteren naar wat ze te zeggen hebben over de gevolgen van de situatie in Kosovo voor de veiligheid in de regio en met hen bespreken wat kan worden gedaan.
In de vijfde plaats zullen wij in de komende dagen met onze partners en anderen bespreken wat wij nog meer kunnen doen om president Milosevic duidelijk te maken dat hij een andere koers moet gaan varen. Er zijn daartoe een aantal mogelijkheden: een eerste goede gelegenheid is de Europese conferentie met de geassocieerde landen op 12 maart. De informele bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken van de EU op 14 en 15 maart in Edinburgh is een tweede gelegenheid. Het is goed dat het Parlement vandaag zijn mening over de kwestie tot uiting kan brengen.
De mensen vragen wat het standpunt van de Europese Unie in deze aangelegenheid is. Ik wil daarover duidelijk zijn. Wij zijn er geen voorstander van dat Kosovo zich afscheidt of onafhankelijk wordt, maar willen wel dat Belgrado de provincie echte autonomie verleent. Ironisch genoeg genoten de Albanezen in Kosovo een grotere autonomie onder de vorige regimes dan nu onder dat van president Milosevic.
De enige manier om tot een vreedzame oplossing van het conflict te komen is dat de autoriteiten in Belgrado en de leiding van de Albanese gemeenschap in Kosovo over hun onderlinge meningsverschillen een zinvolle dialoog aanknopen. Tragisch is dat de recente militaire acties in Kosovo wellicht alleen maar de positie van de gematigden aan beide zijden hebben ondermijnd en de steun voor het terrorisme hebben doen toenemen.
Beëindiging van alle politieacties in Kosovo is een voorwaarde voor de dialoog. Daarom moeten de Europese Unie en de rest van de internationale gemeenschap alles in het werk stellen om president Milosevic onder druk te zetten en te beletten dat de ketel in Kosovo overkookt.
Uit de media heb ik vanochtend vernomen dat de Servische regering een verklaring heeft afgelegd waarin ze op de vorige week genomen maatregelen reageert. Ik kan op die verklaring nog niet nader ingaan omdat ik de volledige tekst ervan nog niet heb ontvangen. Ik kan u verzekeren dat wij grondig zullen onderzoeken in hoeverre die verklaring tegemoet komt aan de bekommeringen die de contactgroep vorige maandag tot uiting heeft gebracht.
Ik hoop dat deze opmerkingen een goed uitgangspunt kunnen zijn voor het debat dat hier vanochtend over de ernstige en in vele opzichten verslechterende situatie in Kosovo plaatsvindt.

Van den Broek
Mijnheer de Voorzitter, zoals het voorzitterschap van de Raad maken ook wij ons grote zorgen over de explosieve situatie in Kosovo. Ik heb de bijeenkomst van de contactgroep in Londen onder de kundige leiding van minister van Buitenlandse Zaken Cook bijgewoond. Wij menen dat wij daar een aantal duidelijke signalen aan president Milosevic hebben gestuurd om hem ertoe te brengen initiatieven te nemen om tot een dialoog en een vreedzame oplossing te komen. Daarbij hebben wij duidelijk gezegd waarmee wij het wel en niet eens kunnen zijn.
Op die bijeenkomst is gebleken dat wij er niet vanuit mogen gaan dat president Milosevic het nodige zal doen om te voorkomen dat de situatie in Kosovo explodeert. Als er geen oplossing komt, zal dat voor de bevolking rampspoedige gevolgen hebben en bovendien ook de situatie in de naburige landen destabiliseren. Daarom is het goed dat de heer Cook heeft voorgesteld de contactgroep opnieuw bijeen te roepen - waarschijnlijk op 25 maart in Washington - en de kwestie Kosovo ook op de agenda te plaatsen van de informele bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken, die volgende vrijdag en zaterdag wordt gehouden.
De Commissie werkt op dit ogenblik aan haar periodiek verslag over de regionale ontwikkeling in de Balkan en meent dat men in de huidige omstandigheden niet mag verwachten dat de Commissie de Raad kan aanbevelen de autonome handelsmaatregelen voor de Federale Republiek Joegoslavië te herstellen of het PHARE-programma tot de Federale Republiek Joegoslavië uit te breiden of dat ze een mandaat voor onderhandelingen over een handels- en samenwerkingsovereenkomst kan vragen.
Wij onderzoeken op dit ogenblik ook de conclusies die de contactgroep heeft geformuleerd over andere economische en financiële maatregelen om de Federale Republiek Joegoslavië nog meer onder druk te zetten om constructieve initiatieven te nemen.
Na de uiteenzetting van het voorzitterschap hoef ik nauwelijks te herhalen dat de Commissie uiterst bezorgd is over wat in Kosovo gebeurt. Wij kunnen de situatie in Kosovo nu niet beoordelen zonder terug te denken aan de manier waarop alles in 1991 is begonnen. Wij moeten beseffen dat wij, om een ramp te voorkomen, wellicht veel ingrijpender maatregelen zullen moeten nemen.
De Commissie hoopt dat in de eerste plaats de Europese Unie en haar bondgenoten de moed zullen hebben om de maatregelen te nemen die in de nabije toekomst misschien onvermijdelijk worden.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, wat u hier heeft gezegd kan natuurlijk onze volledige goedkeuring wegdragen. Maar staat u mij toe dat ik daarbij aan het begin van mijn korte bijdrage enkele kritische kanttekeningen plaats. Mijnheer de commissaris, ik heb u weliswaar bij uw gedachtewisseling met de heer Oostlander volledig gesteund - ik weet niet of dat duidelijk is geworden - maar ik moet achteraf toch nog de kritische vraag stellen of de Europese Unie in zijn geheel wel voorbereid was op wat er nu in Kosovo gebeurt.
Het is immers niet de eerste keer dat we over Kosovo spreken. Onder andere na een bezoek van de delegatie voor ZuidoostEuropa onder voorzitterschap van mevrouw Pack hebben we in dit Parlement de aandacht op het kruitvat Kosovo gevestigd. Van de kant van de Europese Unie is er niet veel ondernomen. Er is geen druk uitgeoefend om daar een bureau van de Europese Unie te vestigen, noch is een bijzondere afgezant benoemd, iets waar wij tenslotte ook officieel om gevraagd hadden.
Ik vind het beschamend, mijnheer de voorzitter van de Raad en mijnheer de commissaris, dat ik, zoals vandaag bijvoorbeeld, de televisie aanzet en de vertegenwoordiger van Amerika zie, de bijzondere afgezant in Prisjtina, maar geen Europese afgezant. Ja zeker, de minister van buitenlandse zaken van het Verenigd Koninkrijk was in Belgrado, ja zeker, er is daar nu een medewerker, maar waarom heeft de Europese Unie zich niet in een eerder stadium intensiever met deze problematiek bemoeid, hoewel ze wist dat dit het grootste kruitvat van Europa en een potentiële brandhaard is?
Ik weet het, het is niet eenvoudig, omdat we geen werkelijke gesprekspartner aan Joegoslavische of Servische kant hebben. Maar aan de andere kant is het wel weer zo, dat de Amerikanen met een bijzondere afgezant ter plaatste zijn en dat heel Europa en de hele wereld ziet, wie zich ter plaatse met dit probleem bezig houdt - niet de Europese Unie, maar Amerika! Ik wil hier nu niemand persoonlijk de schuld in de schoenen schuiven, maar we moeten de hand in eigen boezem steken. Wij zijn laks, we hebben opnieuw een Europese regio verwaarloosd.
Waarom is het zo belangrijk dat dit Europa zich daarover zorgen maakt? Ten eerste omdat het duidelijk is dat daar de meest elementaire mensenrechten op het spel staan! Daarom moeten we de heer Milosevi krachtig duidelijk maken, dat het onaanvaardbaar is als hij beweert dat dit louter een binnenlands probleem is. Nee, de bescherming van de minderheid, of in dit geval zelfs de meerderheid in dit gebied, is een aangelegenheid die de nationale grenzen ver overstijgt.
Misschien komt daar nog iets anders bij, misschien hebben we tegenover Rugova en zijn mensen niet duidelijk genoeg gemaakt dat we alleen een autonomieregeling binnen Joegoslavië voorstaan. Wat er nu gebeurt, namelijk dat de heer Rugova en anderen steeds sterker roepen om onafhankelijkheid, zelfstandigheid en grenswijzigingen, is voor ons onaanvaardbaar. Deze boodschap is natuurlijk niet alleen voor Milosevic, maar ook voor Rugova en de Albanezen bestemd. Maar het kan zijn dat het in ieder geval voor de onderlinge verstandhouding al te laat is, omdat door de frustratie de roep om onafhankelijkheid nu natuurlijk almaar sterker wordt. Mijnheer de commissaris, ik ben het volledig met de maatregelen eens. We moeten ervoor zorgen dat we deze brandhaard tot bedaren brengen en onze hulp richten op gebieden die deze het hardst nodig hebben, zoals met name in Macedonië.
Dan kom ik meteen op het tweede punt waarom dit zo belangrijk is, en dat is omdat de situatie in het gebied enorm kan escaleren, omdat er in Albanië immers geen stabiliteit is en omdat er daar helaas ook krachten werkzaam zijn, vooral onder aanvoering van de vroegere president Berisha, die de laatste tijd bezig zijn met opruiing en stemmingmakerij en die ook nog proberen olie op het vuur te gooien, waardoor ook minister-president Fatus Nano, die in het begin zeer terughoudend was, in een relatief extreme positie wordt gedreven.
Ten derde ziet het er natuurlijk ook weer naar uit dat het uitdraait op een confrontatie tussen het christelijke Europa en de Islam. Ook dat wordt alweer in de discussie aangevoerd. Ik had afgelopen vrijdag een uitvoerig gesprek met Silajdzic, de minister-president van Bosnië-Herzegovina, waarin dat ook weer aan de orde is gesteld. Dat is een bijzonder gevaarlijke ontwikkeling en daarom moeten wij daar veel meer aandacht aan besteden.
Ik geef u gelijk: politieke druk, economische druk daar waar dat nodig blijkt, ook al vind ik omvangrijke sancties niet het sterkste instrument, maar ik ben het volledig eens met wat de contactgroep heeft gedaan. We moeten overwegen of het zover kan komen dat we een politiemacht sturen. Voorwaarde is natuurlijk de instemming van beide kanten om in ieder geval de rust te herstellen. Het feit dat de Albanezen in principe alleen Servische politie tegenover zich vinden, is natuurlijk een probleem. Milosevic moet nu weten dat als hij er echt met geweld tegenaan gaat, in het uiterste geval ook een militair ingrijpen tot de mogelijkheden behoort. Dat moet hij weten, juist om zo'n militair ingrijpen te vermijden, om Milosevic te bewegen tot datgene wat de voorzitter van de Raad heeft gezegd.
Mijnheer de Voorzitter, ik onderschrijf wat hier is gezegd, maar ik wil er nogmaals op wijzen dat wij helaas hebben verzuimd op tijd de voorwaarden te scheppen en ons daarvoor met alle kracht in te zetten. Ik vind dat de Europese Unie zich sterk moet maken voor de autonomie van Kosovo, maar absoluut moet verhinderen dat de grenzen in dit gebied worden gewijzigd. Dat zou tot een nieuwe crisis leiden.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik ben het op bijna alle punten met de heer Swoboda eens. Ik wil beginnen met te zeggen dat de internationale gemeenschap zich gesteld ziet voor een vraagstuk, waarvan zij de oplossing al negen jaar voor zich uit schuift, welbewust voor zich uit schuift. Sinds januari 1991 heb ik in dit Parlement het probleem Kosovo herhaaldelijk aan de orde gesteld en steeds opnieuw opgeroepen daartegen iets te ondernemen. De toenmalige fungerend voorzitter van de Raad, die nu commissaris is en voor wie ik bijzonder veel waardering heb, heeft mij indertijd in dit plenum naïviteit verweten, omdat ik zei: " Wat in Kosovo is gebeurd, is het begin van het einde van Joegoslavië." Niemand heeft het gezien, niemand wilde het zien. Men wilde het eenvoudig niet toegeven en heeft dus bewust de blik afgewend. Ook in Dayton is het niet op de agenda gezet. Dat had wel moeten gebeuren. Men had Joegoslavië ook niet mogen erkennen zolang Milosevic geen stap in de richting van een politieke oplossing van dit probleem maakte.
De buitenlandse politiek leeft letterlijk van de hand in de tand. Ze is nooit preventief. Ze is steeds kortademig, zonder een echte strategie, laat staan een visie te hebben. Acht jaar lang vreedzaam passief verzet van de Albanezen heeft er niet toe kunnen leiden dat we hen te hulp zijn gekomen. Al jaren martelen de Serviërs Albanese mannen en vrouwen en zijn arrestaties aan de orde van de dag. Een parallel, ondergronds werkend school- en universiteitssysteem biedt de jongeren maar weinig perspectief. De tv-beelden van bloedige demonstraties hebben de wereldgemeenschap echter pas wakker geschud.
Ik juich de vandaag door de Raad getoonde eensgezindheid toe. Het is ook goed, dat de contactgroep zich eindelijk met Kosovo heeft beziggehouden, ook al is het resultaat mager en is bijvoorbeeld het dreigen met een wapenembargo zelfs lachwekkend. Een wapenembargo tegen een land dat sterk bewapend is en zelf wapens produceert, is als een blaffende hond die niet bijt.
De aanwezigheid van de OESO ter plaatse is absoluut noodzakelijk, financiële en economische sancties zijn nodig. Andere middelen hebben we helaas niet tot onze beschikking. Servië weigert elke inmenging in haar zogenaamde binnenlandse aangelegenheid Kosovo. Het betitelt de besluiten van de contactgroep als nietig, omdat die groep zichzelf zou hebben benoemd. Dat heb je er nu van als het Westen jarenlang de blik afwendt. Als Milosevic niet snel met Rugova en anderen onder internationale bemiddeling serieus aan een politieke oplossing werkt, zal het geweld onherroepelijk escaleren.
De Albanezen zijn het negenjarige apartheidsregiem beu. De Albanezen in Macedonië, in Albanië en ook in Montenegro zullen zich misschien solidair verklaren. Een oorlog zou de omvang van de Bosnische oorlog verre overstijgen. Alleen Milosevic is verantwoordelijk voor de internationalisering van deze crisis. Hij verstaat alleen maar harde taal, dus wij kunnen hem ook alleen maar met harde taal en eensgezindheid tegemoet treden. Het laatste middel is zoals de heer Swoboda heeft gezegd: als niets meer helpt, moeten we desnoods met militair en politioneel ingrijpen de mensen te hulp komen die daar worden gemarteld en gedood.

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, weer eens is de Europese Unie geconfronteerd met een van te voren aangekondigde crisis in het voormalig Joegoslavië en weer eens worden wij hierdoor overrompeld. Zoals zojuist reeds werd gezegd, komt hetgeen wij doen als mosterd na de maaltijd.
Als wij nu achteraf gaan piekeren over al hetgeen wij hadden moeten doen om een stokje te steken voor de ontwikkelingen in het voormalig Joegoslavië en om te voorkomen dat deze een dramatische wending zouden krijgen, bewijzen wij de zaak geen goede dienst. Het lijdt geen twijfel dat de huidige gebeurtenissen niet los staan van de gebeurtenissen in het verleden, van de ongelooflijke onwetendheid van het Westen over de zeer ingewikkelde historische situatie in dit moeilijke gebied en van ons klungelig en partijdig optreden tijdens tenminste een groot deel van de Joegoslavische tragedie.
Weer eens staan wij voor voldongen feiten. Nu bestaat er echter een groot, concreet gevaar voor een nieuw gewapend conflict en dit gevaar moeten wij met al zijn mogelijke implicaties onder ogen zien. Kosovo is zowel voor de Serviërs als voor de Albanezen om historische redenen een zeer belangrijk gebied. Historische herinneringen kan men niet zo maar met internationale verdragen uitwissen. De overgrote meerderheid in dit gebied bestaat echter uit Albanezen. Ook zij zijn ooit eens ontheemd geraakt door interventies van anderen.
Onder Tito werd aan de Albanezen autonomie verleend. Helaas is deze autonomie later weer ongedaan gemaakt. Natuurlijk hebben de Albanezen recht op hun taal, op onderwijs en vrije meningsuiting, op eerbiediging van de mensenrechten zoals wij deze opvatten. Niemand kan hen deze betwisten. Daarom zal de regering in Belgrado zo snel mogelijk verbintenissen hiertoe moeten aangaan in overleg met de vertegenwoordigers van de Albanese minderheid.
Een nieuw gewapend conflict zou een kettingreactie teweeg kunnen brengen en naar het zuiden kunnen overslaan, juist op een moment waarop de Europese Unie heeft besloten een begin te maken met de ambitieuze uitbreiding naar het Oosten.
Daarom mag men geen initiatief schuwen waarmee een nieuwe confrontatie kan worden voorkomen en overleg tot stand kan worden gebracht met de gematigde leiders van de Albanezen in Kosovo. Daar kan, zoals reeds werd gezegd, de Europese Unie in grote mate aan bijdragen.
Wij moeten dan ook aandachtig de inspanningen volgen die worden ondernomen door vijf landen in dit gebied, door Griekenland, Turkije, Bulgarije, Roemenië en de FYROM. Bijzondere aandacht verdient ook de verstandige houding van de Albanese regering. Het akkoord tussen Rugova en Milosevic moet dringend worden toegepast. Nog urgenter is echter dat de fouten uit het verleden worden voorkomen. Men moet voorkomen dat er een nieuwe nutteloze interventie plaatsvindt waarin de Verenigde Staten weer de eerste viool spelen.
Belgrado moet wel beseffen dat de toenadering tot de Europese Unie niet langs gewelddadige weg kan lopen en dat een aangelegenheid waardoor de vrede in heel het gebied op het spel komt te staan, niet zo intern is als men in Belgrado denkt.
Het spreekt vanzelf dat wij geweld en bloedige repressie veroordelen. Dergelijke veroordelingen volstaan echter niet. Er is meer nodig. Er is concrete politieke actie nodig. Wij moeten dat doen wat in onze gemeenschappelijke resolutie staat vermeld en hier ook werd genoemd. Afgezien daarvan moet men echter ook een serieuze poging doen om het probleem te begrijpen en rekening te houden met alle historische implicaties waarvan de basis eeuwen geleden en niet pas in 1991 werd gelegd.

De Vries
Voorzitter, alle factoren die in Bosnië hebben geleid tot oorlogsmisdaden, misdaden tegen de mensheid en genocide zijn in Kosovo voorhanden. Opnieuw lijkt het hoofddoel van de westerse regeringen in dit conflict afzijdig te blijven. Militair ingrijpen is immers electoraal riskant. Voor de regeringen van de VS en Europa weegt het risico van binnenlandse impopulariteit zwaarder dan het risico van nieuwe massale slachtpartijen in ex-Joegoslavië. Heeft men in Bosnië dan niet geleerd dat afzijdigheid in een dergelijk bloedbad automatisch medeverantwoordelijkheid betekent? Heeft men eigenlijk wel enige les uit het gebeurde in Bosnië getrokken? Zeker, Europa heeft in Bosnië niet het monopolie op beoordelingsfouten. De Veiligheidsraad beging een fout toen hij op Russisch aandringen het mandaat van de preventieve troepenmacht in Macedonië niet verlengde. De Amerikaanse belofte de sancties tegen Servië te versoepelen, was een verkeerd signaal. Een ander verkeerd signaal was de opmerking van VS-onderhandelaar Gelbard dat Milosevic in Kosovo met terroristen te maken heeft. Een even grote blunder als de opmerking van James Baker in 1991 dat Joegoslavië vooral één moest blijven.
De contactgroep besloot maandag tot een aantal halfslachtige en zwakke maatregelen. Kennelijk is de belangrijkste les uit Bosnië nog altijd niet geleerd. Die les was dat in ex-Joegoslavië geweld alleen met militaire instrumenten te keren is. Politieke druk en economische sancties werken niet. De enige taal die Milosevic verstaat is de geloofwaardige dreiging met militaire interventie door de VS en andere NAVO-lidstaten. Het eventuele VN-wapenembargo zal door Milosevic even effectief worden ontdoken als de bestaande economische sancties. Het enige effectieve instrument is militaire druk. Nodig is de preventieve legering van internationale troepen in de regio, in casu in Macedonië en Noord-Albanië. Het antwoord van de Europese Unie op de crisis in Kosovo is van een beschamende schijnheiligheid. In het Verdrag van Amsterdam besloten de vijftien staats- en regeringsleiders plechtig vredeshandhaving te maken tot taak van de Unie. Deze belofte, zo blijkt nu, was het papier niet waard waarop zij is geschreven. In het Europees Parlement, ons Parlement dat zo vaak heeft opgeroepen tot een effectief Europees veiligheidsbeleid, nu het niet meer aankomt op woorden maar op daden, blijken de knieën van socialisten en christen-democraten even zwak als die van de Raad van ministers.
Met bitterheid stel ik vast dat de twee grote fracties iedere verwijzing naar de optie van militaire druk in de gemeenschappelijke resolutie hebben geweigerd. Zelfs het pleidooi van mijn fractie om het mandaat van de vredesmacht in Macedonië te verlengen werd afgewezen. In plaats daarvan bevat de resolutie van de PS en EVP een oproep aan president Milosevic journalisten in Kosovo toe te laten. Het Europees Parlement dreigt met inzet van journalisten. Dat zal indruk maken in Kosovo.
Ik concludeer, mijnheer de Voorzitter, de resolutie die vandaag door de twee grote fracties wordt voorgesteld is de zwakste die het Parlement ooit heeft gewijd aan de situatie in Kosovo. In deze vorm is zij voor mijn fractie volstrekt onaanvaardbaar. Doe uw oogkleppen af, collega's. Het conflict in Kosovo is gevaarlijker voor de internationale vrede dan het conflict in Bosnië ooit was. Nu is het de tijd om lessen te trekken uit het Bosnische debacle. Wie die les ontkent, maakt zich mede verantwoordelijk voor de gevolgen.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, achter de ontwikkelingen in Kosovo gaat een enorm gevaar voor een algemeen gewapend conflict in heel de Balkan schuil en dit conflict zal noch Bulgarije, noch Albanië, noch de FYROM, noch Griekenland sparen.
Daarom gaan wij niet akkoord met de militaristische stemmen die hier opgaan. Deze zijn onaanvaardbaar. Wij vrezen dat wij weer eens geconfronteerd zijn met een poging om Joegoslavië uiteen te rijten. Vroeg of laat moeten wij echter onze conclusies trekken uit het beleid van de grote mogendheden in de Balkan en moeten wij ook hier in deze zaal de verantwoordelijkheid op ons nemen voor de dramatische ontwikkelingen waarvan de volkeren van het voormalig Joegoslavië het slachtoffer zijn. De rechten van de Albanese minderheid, van iedere minderheid in welk land dan ook, moeten worden gerespecteerd en erkend.
Als het Europees Parlement echter de rol wil spelen die hem toekomt, moet het in alle toonaarden aandringen op zijn standpunt betreffende de eerbiediging van de bestaande grenzen in de Balkan en moet het van alle Balkan- en nietBalkanlanden eisen dat zij zich verbinden tot eerbiediging van de bestaande grenzen, deze als onschendbaar beschouwen en elke vorm van geweld of dreiging met geweld veroordelen. Ook moeten wij duidelijk maken dat wij tegen een eventueel nieuw embargo op Servië zijn. De mensen daar hebben al genoeg geleden onder embargo's. Tot slot moeten wij onze bereidheid tonen om bij te dragen aan een eerlijke dialoog tussen de Servische autoriteiten en de leiders van de Albanese minderheid in Kosovo.

Aelvoet
Voorzitter, wij kunnen uiteraard niet beweren dat de geweldsuitbarsting in Kosovo onverwacht is gekomen. Als er één conflict en één uitbarsting van geweld jaren geleden aangekondigd was, is het wel dat van Kosovo en het bewijst eens te meer dat wij in de praktijk als Europese Unie nergens staan als het erop aankomt om reële conflictpreventie uit te bouwen.
Ten tweede kunnen wij uiteraard ook niet beweren dat de oplossing van het conflict eenvoudig zal zijn. Het is duidelijk, en daar ben ik het eens met de collega's die gezegd hebben dat de huidige wettige status die Kosovo met geweld is opgelegd totaal onaanvaardbaar is en dus ook door de Unie op een ondubbelzinnige manier moet worden verworpen. Aan de andere kant is het zo, en daarin moet men ook eerlijk zijn, dat de Albanese leiders lang voor 1989 veel meer wilden dan een goede culturele en politieke autonomie. Zij wilden de onafhankelijkheid en dat is de basis van het conflict. Dus wat dat punt betreft zou ik erop willen wijzen dat op 30 maart 1993 de toenmalige president van Joegoslavië in de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid daarover interessante voorstellen heeft gedaan, waarin hij verwees naar de noodzaak om in Kosovo territoriale afbakening met veel meer bevoegdheid door te voeren. Hij is buiten spel gezet geweest door Milosevic, maar hij heeft ook geen gehoor gekregen in het Parlement. Dus een eenzijdige aanpak is wat dat betreft uit den boze.
Uiteraard is wat zich nu afspeelt totaal onaanvaardbaar in elke staat die zich enigermate een rechtsstaat noemt. Het is verschrikkelijk te moeten vaststellen op welke gerichte manier hele families gewoon uitgemoord zijn, kinderen inbegrepen, daar waar men vermoedde dat zij iets te maken zouden hebben met het gewapend verzet. Dat is dus totaal onaanvaardbaar.
Ik ben het eens met de collega's als zij zeggen dat de resultaten van de contactgroep betreurenswaardig zijn, veel te zwak zijn. Ik ben het ook eens met collega De Vries dat de gemeenschappelijke resolutie wat tanden mist. Maar ik vind dat er toch een aantal interessante zaken in zitten.
Ten eerste, dat de druk op Belgrado opgevoerd moet worden. En dat er, indien er geen resultaten geboekt worden op het vlak van onderhandelingen - want dialoog is natuurlijk niet genoeg, er moeten onderhandelingen komen - dan sancties moeten opgedreven worden en dat er zeer vlug gereageerd moet worden. Op dat vlak zou ik van het voorzitterschap willen horen op welke manier zij dat gaan monitoren om zeer adequaat en dag na dag in te grijpen op wat er gebeurt.
Ten tweede, vind ik dat het van het grootste belang is dat de VN-troepen in Macedonië blijven. Wij hadden ook zo'n bepaling in onze tekst. Ten derde, geen uitwijzing nu van asielzoekers uit die streek door landen van de EU. Er zijn plaatsen waar dit gebeurt. Als wij op dat vlak serieus zijn, dan denk ik dat wij een stuk verder geraken.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek hier op persoonlijke titel. Na het betoog van de heer De Vries heb ik immers niet veel meer toe te voegen aan diens uitstekende analyse.
Mijnheer de Voorzitter, in onze mooie Italiaanse taal bestaat de volgende zegswijze: " Chi semina vento raccoglie tempesta" . Vertaald wordt dat: " Wie wind zaait, zal storm oogsten" . Vaststaat dat we heel wat wind gezaaid hebben door Kosovo niet op te nemen in de Dayton-akkoorden. Dat had toen nog gekund, ware het niet dat niet alleen de contactgroep en de Europese Unie, maar nu ook nog, jammer genoeg, ons Parlement zich aan schijnheiligheid bezondigen. Welnu, zonder die schijnheiligheid hadden we deze situatie misschien wel nooit onder ogen hoeven zien. We wisten immers maar al te goed dat Kosovo een kruitvat was. Thans merken we op dat het Parlement in een tekst van welgeteld twee bladzijden niet in staat blijkt te zijn ook maar éénmaal het woord "sancties" te gebruiken: voor mij is dat een heel duidelijke boodschap aan het adres van Milosevic om voet bij stuk te houden, dermate duidelijk zelfs dat ik diegenen die - al zijn ze niet zo talrijk - straks zullen weigeren om met deze tekst in te stemmen, geen ongelijk kan geven.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, de Europese diplomatie moet tonen dat ze in staat is om in de Kosovo-crisis even slagvaardig en efficiënt op te treden als in de Iraakse crisis. Het gaat hier om een crisis die kan escaleren, maar die nu ongetwijfeld nog kan worden beheerst, met name als de Europese diplomatieën, naar het voorbeeld van de trefzekere acties die Frankrijk en Duitsland hebben ondernomen, blijk weten te geven van beoordelingsvermogen en vastberadenheid. Ze moeten hun vermogen tonen om rekening te houden met alle factoren, en in het bijzonder met het feit dat Kosovo tegelijkertijd het Ile de France van de Serviërs is en momenteel voor 90 % door Albanezen wordt bewoond. Ze moeten zich herinneren dat het proces van de opsplitsing van Joegoslavië begonnen is door de grootschalige autonomie op de helling te zetten waarover Kosovo binnen de vroegere federatie beschikte.
Sindsdien is het conflict blijven broeien. Vandaag tilt de daarmee gepaard gaande hardere opstelling van de Albanese voorstanders van onafhankelijkheid en van de Servische autoriteiten de crisis over een nieuwe onrustwekkende drempel van steeds grotere spanning. Bijgevolg moet de internationale gemeenschap haar activiteit opvoeren, ook al heeft ze niet dezelfde gronden om op te treden als in Bosnië, waarvan ze de onafhankelijkheid had erkend. Maar het gevaar dat de crisis zich over de grenzen uitzaait wanneer het conflict verder escaleert, is zo groot, vooral in het geval van Macedonië, waar een kwart van de bevolking Albanees is, en uiteraard van Albanië dat steeds zenuwachtiger wordt, dat de Kosovo-kwestie niet als een louter interne kwestie kan worden beschouwd.
Zelfs als het meest geschikte kader om de wil van de internationale gemeenschap uit te drukken vandaag dat van de zes landen van de contactgroep is - en het is van essentieel belang dat de samenhang ervan wordt behouden -, moet het optreden van de Europese diplomatieën binnen die groep doorslaggevend zijn om te voorkomen dat sommige leden van die groep opeens een andere kant opgaan of sommige andere weigeren alles in een internationaal kader te bezien. Gelukkig heeft de contactgroep gisteren op haar bijeenkomst in Londen de oproep van Parijs en Bonn herhaald om te komen tot een oplossing via onderhandelingen, alvorens af te stevenen op een speciaal statuut ergens tussen onafhankelijkheid en status-quo, die geen van beide een geschikte aanpak zijn. Verder komt het er ook op aan doeltreffende pressiemiddelen, en dus ook de juiste dosering daarvan te vinden, om iedereen ervan te overtuigen de radicaliseringsspiraal van het conflict niet te voeden.
Mijnheer de Voorzitter, het is dus van essentieel belang de positieve aanmoedigingsmaatregelen op te drijven, die meer bepaald betrekking hebben op de verschillende modaliteiten om Belgrado opnieuw in de internationale gemeenschap te integreren. Dit is de weg waarvoor in Londen werd gekozen onder invloed van de Europeanen, die dit leiderschap moeten behouden. Het is de goede weg, een weg die vastberaden en met volharding moet worden voortgezet.

De Voorzitter
Ik heb acht ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen.

Van den Broek
Voorzitter, ik wil alleen opmerken dat ik het eens ben met heel veel van wat er vanochtend gezegd is, waar aangedrongen wordt op een actieve opstelling over een situatie die geenszins als verrassend en als nieuw kan worden beschouwd. Ik geloof tegelijkertijd dat we er als Europese Unie goed aan doen niet uitsluitend en alleen aan zelfbeklag te doen in de zin van wij doen helemaal niks. Ik wil tegen mevrouw Pack met name zeggen dat de kwestieKosovo voortdurend op de agenda van de Raad Algemene Zaken staat, dat er voortdurend in OVSE-verband over is gesproken, dat opnieuw aan ex-premier Gonzales gevraagd is om te bemiddelen, maar dat daarvoor ook de medewerking van Belgrado nodig is. Wij zijn er inderdaad zeer voor dat indien de dialoog niet op zeer korte termijn op gang komt, dan de bemiddeling van ex-premier Gonzales alsnog met veel kracht naar voren wordt gebracht. Persoonlijk heb ik er niet zo vreselijk veel vertrouwen in dat die dialoog op zo'n korte termijn tot stand komt. Er zal meer druk nodig zijn.
De Commissie heeft op 15 februari een fact finding mission naar Kosovo gestuurd om na te gaan wat er verder zou kunnen worden gedaan. Tony Lloyd zal binnenkort daarheen vertrekken. Minister Cook is er vorige week geweest. Zelf ga ik naar Prisjtina en Skopje. Men kan waarachtig niet zeggen dat Europa afwezig is. Maar waar het op aan zal komen, is wat de internationale gemeenschap op het moment dat Milosevic niet de juiste initiatieven neemt - en het hangt helemaal van hem af - bereid zal zijn aan druk te mobiliseren. Daar zal het om gaan. Men heeft wat dat betreft met Irak ook al enige ervaring.

De Voorzitter
Het debat wordt hier onderbroken en om 15.00 uur hervat.
We gaan nu over tot de stemming.

Stemming
Verkiezing van een ondervoorzitter

De Voorzitter. We gaan nu over tot de stemming en het eerste punt is de verkiezing van een ondervoorzitter van het Europees Parlement naar aanleiding van het aftreden van de heer Capucho. Ik heb van de Fractie van de Europese Volkspartij bericht ontvangen dat de heer Francesco Antonio Lucas Pires kandidaat is voor deze functie. De heer Lucas Pires is de enige kandidaat en ik zou het Parlement willen voorstellen hem overeenkomstig artikel 13, lid 1, van het Reglement bij acclamatie te verkiezen.
(De heer Lucas Pires wordt bij acclamatie gekozen) Verslag (A4-0081/98) van de heer Oostlander, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de hulp aan de kandidaat-landen in Midden- en Oost-Europa voor toetreding tot de Europese Unie in het kader van een toetredingsstrategie (COM(97)0634 - C4-0010/98-97/0351(CNS)) Rapporteur voor advies: de heer Christodoulou, namens de Begrotingscommissie (Procedure "Hughes" )
Voor de stemming over de wetgevingsresolutie
Spencer
Mijnheer de Voorzitter, ik verwijs naar artikel 60 van het Reglement en merk op dat de Commissie heeft gezegd dat ze geen enkel amendement van het Parlement zal aanvaarden. Ik betreur dat. Toch is de Commissie niet het probleem geweest in de interinstitutionele driehoek die wij gedurende drie maanden hebben verkend. Het probleem was de houding van de Raad.
De fungerend voorzitter heeft ons vanochtend tijdens het debat tot mijn genoegen namens de Raad voldoende garanties kunnen bieden voor wat uiteindelijk op een raadpleging neerkomt. Ik zal dus de terugverwijzing naar de commissie niet aanbevelen. Hij heeft ons garanties gegeven en wij hebben nota genomen van elk woord dat hij vanochtend heeft gezegd. Hij heeft voldoende garanties gegeven met betrekking tot het tijdschema en de wijze waarop de Raad onze standpunten in aanmerking zal nemen. Als voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid neem ik er genoegen mee dat wij eigenlijk een soort institutionele overeenkomst hebben waarmee wij praktisch kunnen werken.
Ik breng hulde aan de fungerend voorzitter van de Raad en de heer Van den Broek en beveel het Parlement dus niet aan deze kwestie naar de commissie terug te verwijzen.

(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan) Verslag (A4-0087/98) van de heer Oostlander, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het voorstel van de Commissie voor een besluit van de Raad betreffende beginselen, prioriteiten, voorlopige doeleinden en voorwaarden van de toetredingspartnerschappen met de kandidaat-lidstaten (COM(98)0053 - C4-0130/98)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Falconer
Mijnheer de Voorzitter, u weet dat u en ik in juni 1984 op dezelfde dag zijn gekozen. Ik heb altijd getracht u geen last te bezorgen. Ik wil er u dan ook op wijzen dat ik hier vandaag niet alleen aanwezig ben, maar ook zal stemmen.

De Voorzitter
Mijnheer Falconer, dat is zeer vriendelijk.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, voor u tot de stemming overgaat, heb ik het woord gevraagd om te zeggen dat ik hier aanwezig ben, maar niet aan de stemming zal deelnemen.
(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, met zeven fracties waren wij overeengekomen een gezamenlijke resolutie in te dienen om het bijzonder interessante debat af te sluiten dat wij hier maandag ter gelegenheid van de internationale vrouwendag hebben gevoerd.
Mijn fractie betreurt dat toen deze overeenstemming over een gezamenlijke resolutie eenmaal was gevonden, twee fracties het nodig achtten opnieuw amendementen te moeten indienen over onderwerpen die niet in de gezamenlijke resolutie voorkwamen. Wij hadden dit beslist ook kunnen doen, vooral omdat tal van paragrafen van onze resolutie die niet werden aangenomen, betrekking hadden op problemen die de vrouwen binnen onze Gemeenschap evenzeer aangaan.
Ik meen dat iedereen die het niet meer met een gezamenlijke resolutie eens is, terwijl hij - samen met de anderen - aanvaard had om geen amendementen in te dienen, zijn handtekening die hij onder deze gezamenlijke resolutie heeft geplaatst, moet verwijderen.
Om deze principiële redenen heeft mijn fractie besloten om geen enkel amendement aan te nemen, ook al kan de inhoud van sommige onze goedkeuring volledig wegdragen. De regels moeten echter worden nageleefd, en bij wijze van protest zullen wij tegen deze amendementen stemmen.

De Voorzitter
U hoeft het daarmee niet eens te zijn, maar de fracties hebben het volste recht ook op gezamenlijke ontwerpresoluties amendementen in te dienen.
(Het Parlement neemt de gezamenlijke resolutie aan)

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik wens dat u, overeenkomstig de nieuwe bepalingen van het Bureau, nota neemt van het feit dat ik hier aanwezig ben maar niet aan de stemming deelneem.

De Voorzitter
Ik wijs de leden erop dat in de nota van de quaestoren staat dat een lid dat niet aan een hoofdelijke stemming wenst deel te nemen ervoor kan zorgen dat zijn aanwezigheid op de vergadering voor de stemming wordt genoteerd. Dat betekent echter niet dat u dat voor elke stemming apart moet doen, maar bij het begin van de stemmingen. Bij het begin van de stemmingen heeft u mij gezegd dat u hier aanwezig bent. Ik heb dat genoteerd. Als u niet aan een stemming deelneemt, gaan wij ervan uit dat u dat om principiële redenen doet.

McMillan-Scott
Mijnheer de Voorzitter, zou het niet eenvoudiger zijn dat de afgevaardigden, in plaats van u mondeling op hun aanwezigheid te wijzen, doen zoals ik en de zittingsdienst een briefje bezorgen?

De Voorzitter
Dat zou veel eenvoudiger en beter zijn, maar bepaalde leden spelen hier graag een spelletje. Zij wensen geen eenvoudige oplossing, maar willen moeilijk doen.
(Tekenen van onrust) - Na de stemming over amendement 4
(De vergadering wordt om 12.00 uur onderbroken en om 12.30 uur hervat)
Pasty
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag het woord voor een beroep op het Reglement, waarbij ik me baseer op artikel 127, lid 2, dat gaat over het beroep op het Reglement.
Daarnet heeft zich een uitermate ernstig incident voorgedaan, dat de stemming over het verslag van de heer Cornelissen aanzienlijk heeft verstoord. Onze collega Crowley had het woord gevraagd voor een beroep op het Reglement. U heeft bewust geweigerd het hem te geven. Ik ben dan opgestaan, net zoals mijn collega Claudio Azzolini, medevoorzitter van de Fractie Unie voor Europa, om u te vragen het Reglement toe te passen en de heer Crowley de kans te geven zijn zegje te doen.
U heeft ons duidelijk het woord niet willen geven, wat een zuivere overtreding van het Reglement is, want in een Parlement moet iedere afgevaardigde die het woord vraagt voor een beroep op het Reglement, dit kunnen doen, en op dit vlak is ons Reglement formeel want het bepaalt dat "een verzoek om het woord te voeren voor een beroep op het Reglement voorrang heeft boven alle andere verzoeken om het woord te voeren" .
U heeft het Reglement dus niet in acht genomen. Ik ben ervan overtuigd dat indien iemand aan deze zijde van de vergaderzaal was opgestaan...
(Levendig applaus) u hem of haar zonder mankeren het woord had gegeven...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)
De Voorzitter
Mijnheer Pasty, als u toch zoveel belang aan het Reglement hecht, wil ik u erop wijzen dat u voor een motie van orde over een minuut spreektijd beschikt. Ik verzoek u te gaan zitten. U heeft langer dan een minuut gesproken. Als ik als voorzitter optreed, vergeet ik tot welke fractie ik behoor en behandel ik elk lid en elke fractie op dezelfde manier.
(Tekenen van onrust) Voor alle duidelijkheid wijs ik erop dat in artikel 127 van het Reglement staat dat aan een lid het woord kan worden verleend om de Voorzitter erop te attenderen dat het Reglement niet in acht wordt genomen. In artikel 19 staat dat de Voorzitter beschikt over alle bevoegdheden om de beraadslagingen van het Parlement te leiden en voor het goede verloop ervan zorg te dragen. Dat tracht ik te doen. Ik moet zeggen dat ik van fractievoorzitters verwacht dat zij zich waardiger gedragen en de Voorzitter van de vergadering steunen.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik doe een beroep op artikel 127 van het Reglement. Mijn opmerking is niet langer relevant, maar de motie van orde die ik wilde stellen was dat een lid volgens uw interpretatie van de bepalingen alleen bij het begin van de stemmingen moet zeggen dat hij aanwezig is maar niet aan de stemming zal deelnemen. Volgens mijn interpretatie van de bepalingen die het Bureau zonder overleg met het Parlement heeft vastgesteld, heb ik als afgevaardigde het recht bij elke hoofdelijke stemming te zeggen dat ik aanwezig ben, maar niet aan de stemming deelneem. Dat heeft het Bureau zonder overleg met het Parlement bepaald.
Artikel 19 betreft de orde en de leiding van het Parlement. Artikel 127 bepaalt evenwel dat de Voorzitter moet beslissen over beroepen op het Reglement en dat hij die beslissing 24 uur kan uitstellen. Toen ik voor mijn oorspronkelijke motie van orde het woord vroeg, heeft u dat niet gedaan. Wat het Reglement betreft, heeft u het dus bij het verkeerde eind. Dat u het Parlement op deze manier behandelt, is beledigend en arrogant.
(Levendig applaus)

De Voorzitter
Mijnheer Crowley, wij zijn in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger nu al sedert vier jaar goede vrienden. Ik heb bewondering voor uw werk en hoop dat u even over uw laatste uitspraak wil nadenken. Nogmaals, in de nota van de quaestoren staat dat een lid dat niet aan een hoofdelijke stemming wenst deel te nemen voor de stemming mag laten noteren dat hij aanwezig is. Dat betekent dus niet voor elke stemming, maar voor het begin van de stemmingen. Ik heb u die uitleg gegeven en heb dus uw motie van orde beantwoord. Ik wenste met u in het midden van de stemmingen geen proceduredebat aan te gaan. Wij behandelden op dat ogenblik het uiterst belangrijke verslag van de heer Cornelissen.

Kellett-Bowman
Mijnheer de Voorzitter, ik wil niemand kwetsen met wat ik nu ga zeggen. Ik vind dat u het Parlement gedurende verschillende minuten niet meer onder controle had. Dat is onaanvaardbaar. Ik verzoek u uw interpretatie van de door de quaestoren uitgevaardigde bepaling opnieuw te bekijken. Die interpretatie is de oorzaak van de moeilijkheden. Ik stel voor dat de stemmingen die tijdens de verwarring zijn gehouden door het Bureau niet worden meegeteld. Hoe kunnen wij immers weten wanneer de stemming plaatsvindt?

De Voorzitter
Ik wil mij bij u verontschuldigen. Ik aanvaard uw eerste opmerking. Ik bezin mij altijd graag op wat ik doe. Wat uw tweede opmerking betreft, moet ik evenwel zeggen dat de stemmingen uiteraard wel geldig zijn.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, het spijt me het u te moeten zeggen, maar de situatie waarin we ons thans bevinden is wel degelijk het resultaat van de arrogante houding waarvan u zopas blijk heeft gegeven. Ik zou u eraan willen herinneren, mijnheer de Voorzitter, dat, naast al hetgeen dat tot nu toe reeds in herinnering is gebracht, er een artikel 18 bestaat dat in eerste instantie stelt dat de Voorzitter moet instaan voor de naleving van het Reglement. Een voorzitter van de vergadering staat echter niet boven dat Reglement: hij neemt die functie waar om ervoor te zorgen dat het Reglement wordt nageleefd en op grond van dat Reglement moet de voorzitter het woord verlenen wanneer iemand een beroep wenst te doen op het Reglement, vooral wanneer het woord wordt gevraagd door de voorzitter van een belangrijke fractie, maar in ieder geval ook wanneer de leden het woord vragen. U heeft er niet op toegezien dat het Reglement werd nageleefd en u blijft volharden in een - neemt u mij niet kwalijk als ik het zeg - toch wel arrogante houding, hetgeen zeker niet helpt om de gemoederen tijdens dit debat tot bedaren te brengen.

De Voorzitter
Zoals u weet, ken ik geen Italiaans, maar de zittingsdiensten hebben mij gezegd dat er ook in het Italiaans duidelijk "kan" staat.

Green
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat de overgrote meerderheid van de afgevaardigden het erover eens is dat u de plenaire vergadering voortreffelijk leidt en daarbij een grote integriteit aan de dag legt.
Tijdens de laatste vergaderperiode is overeengekomen dat de kwestie van de door het Bureau uitgevaardigde administratieve bepalingen na drie maanden opnieuw zal worden bekeken. Dat moet gebeuren. Het Bureau en de Conferentie van voorzitters hebben bevestigd dat sommige punten opnieuw moeten worden bekeken. Daarstraks hebben sommigen eens te meer politieke munt uit dat besluit willen slaan. Wij wensen dat u de stemmingen voortzet. Ik ben ervan overtuigd dat mijn fractie het daarmee volkomen eens is. Zoals afgesproken zal het Bureau de kwestie opnieuw bekijken.
(Applaus)
Ewing
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde over wat u onder "bepaling" verstaat. In vorige moties van orde heb ik altijd het volgende gezegd: als het om een wijziging van het Reglement gaat - deze bepaling over stemmen in ruil voor geld heeft politieke implicaties en dus is dat zeker het geval - moet de kwestie eerst in de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten en vervolgens ook in plenaire vergadering worden besproken.
U had het over de bepalingen van de quaestoren. Daarmee verwijdert u zich van de visie die ik altijd heb gehuldigd. Dit is een wijziging van het Reglement met politieke implicaties. De kwestie moet dus op de normale manier eerst in de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten en vervolgens in plenaire vergadering worden besproken.

De Voorzitter
Mevrouw Ewing, ik weet dat u een eminent jurist bent, maar in artikel 5 van het Reglement staat: "het Bureau regelt de kosten en vergoedingen van de leden" .
Er is meer dan een enkele soort bepalingen: er is het Reglement en er zijn andere bepalingen.

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Tijdens de herrie heb ik geprobeerd uw aandacht te trekken. Ik kon niet horen wat u zei en wist niet welke stemmingen plaatsvonden. Alles was erg verwarrend. Met alle respect vind ik dat u de stemmingen beter wat vroeger had onderbroken om de rust te herstellen. Sommigen hebben misschien verkeerd gestemd omdat ze niet wisten waarover het ging. Volgende keer kunnen wij misschien wachten tot de gemoederen bedaard zijn alvorens de stemmingen te hervatten.

De Voorzitter
Ik heb begrip voor uw opmerking. Ik zwicht echter niet graag voor herrieschoppers.

Martens
Mijnheer de Voorzitter, ik heb persoonlijk veel bewondering voor uw talent en uw vaardigheid. Ik heb het betreurd dat u niet bent ingegaan op de vraag van iemand die een beroep deed op het Reglement. Dat vermindert niet mijn waardering voor uw werk maar ik vind dat u daarnet het woord had moeten geven aan diegenen die een beroep deden op het Reglement.
Ten tweede zou ik zoals mevrouw Green willen zeggen dat ik een beroep zou willen doen op iedereen. Wij hebben aanvaard gedurende drie maanden het Reglement toe te passen, ondertussen het te onderzoeken. Ik doe een beroep op alle leden van dit Parlement om gedurende een periode van drie maanden op een correcte wijze de beslissingen te eerbiedigen. Wij zullen na drie maanden zien in hoeverre het moet worden aangepast, desgevallend.

De Voorzitter
Vele afgevaardigden vragen nog het woord. In het licht van wat zopas is gebeurd en gezegd, zal ik iedereen het woord verlenen die daarom vraagt. Ik wil er alleen maar op wijzen dat de bepaling over de hoofdelijke stemming nog altijd van toepassing is.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, u hebt verwezen naar een bepaald artikel van het Reglement en gezegd dat het Bureau onder meer de discretionaire macht heeft om te besluiten over de kosten en de vergoedingen van de leden en u hebt dat artikel in verband gebracht met hetgeen wij nu bespreken. "Present" , " ik stem" , " ik stem niet" en als iemand niet stemt, niet meedoet, krijgt hij geen vergoeding. Als het artikel dat u noemde bestaat, klopt het mijns inziens van geen kanten. Het Bureau kan met een interpretatie van dit artikel de leden van het Parlement niet veranderen in huurlingen. Je krijgt geld als je voor of tegen stemt. Als je noch het een, noch het ander doet, krijg je niks. Dat is onaanvaardbaar en ik vraag mij werkelijk af hoe zulk een jong, maar toch ervaren iemand als u een beroep kan doen op een dergelijke bepaling. Daarmee worden wij veranderd in huurlingen en dat is een schande. Mijn beslissing om al of niet deel te nemen aan een stemming wordt dus verrekend! Daar hangt mijn vergoeding immers van af! Dat kan niet, mijnheer de Voorzitter!

De Voorzitter
Mijnheer Ephremidis, ik dank u. Het gaat echter niet om een bepaling van mij, maar van het Bureau.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, ik ondersteun uw beleid in deze, maar het is mijn fractie die er duidelijk op gewezen heeft dat het systeem zoals het thans door het Bureau wordt toegepast niet juist is. Het is mijn fractie die erop gewezen heeft dat dit herzien moet worden. Het wordt thans bestudeerd. Het is onjuist wanneer twee leden telkenmale voor elke stemming proberen dit Huis op te houden. Het is nu tijd dat het Bureau zijn al te bureaucratische regels herziet. Maar het is ook tijd dat het Huis nu weer aan het werk gaat en dat u de orde in deze vergadering handhaaft.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. In de eerste plaats zouden wij dit debat tot later moeten uitstellen. Wij moeten deze kwestie zeker bespreken, maar nu hebben wij nog heel wat stemmingen voor de boeg. Wij willen alleen maar zeker weten dat de Voorzitter rekening zal houden met afgevaardigden die een motie van orde willen stellen. Ik ben er geen voorstander van dat men, zoals de heer Falconer, bij elke hoofdelijke stemming het woord vraagt. Laten wij het hierover later nog eens hebben en de stemming voortzetten.

De Voorzitter
Ik zou dat graag willen doen, maar de heer Falconer heeft het woord.

Falconer
Mijnheer de Voorzitter, ik heb twee korte opmerkingen. In de eerste plaats wil ik reageren op de aantijging van de heer Pasty dat u de afgevaardigden aan deze zijde anders behandelt dan die aan de overzijde. Ik ben ervan overtuigd dat uw secretariaat en ook anderen hebben gezien dat ook ik voor een motie van orde het woord heb gevraagd onmiddellijk nadat dat aan de heer Crowley was geweigerd. Mijnheer Pasty zou zijn beschuldiging dus moeten intrekken.
Mijn tweede opmerking is dat wij niet voort kunnen als twee Voorzitters het Reglement verschillend interpreteren. Er is een nota van de quaestoren. Die moeten nu hun interpretatie geven en duidelijkheid brengen.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, u heeft besloten de stemming voort te zetten, hoewel er in deze zaal veel lawaai is geweest. Omdat deze stemmingen, die ten dele hoofdelijke stemmingen omvatten, een gevoelige materie betreffen en omdat voordien uitgebreide debatten hebben plaatsgevonden, waren door het lawaai noch u als Voorzitter, noch de tolken te verstaan. Daarom verzoek ik u het verzoek van de heer Kellett-Bowman in te willigen en opnieuw met de stemmingen te beginnen. Het was onmogelijk te horen, welke stemming u aankondigde en wat de uitslag daarvan was.

De Voorzitter
U heeft gelijk. Ik verontschuldig mij bij de heer Cornelissen. Zijn verslag is de dupe geworden van de zaak. Jammer genoeg kunnen wij de stemming niet overdoen.

d'Aboville
Mijnheer de Voorzitter, in uw antwoord aan de heer Pasty heeft u gezegd dat u wat meer waardigheid van een fractievoorzitter verwacht. Dit zijn uw woorden die ik heb genoteerd.
Ik zou willen weten, mijnheer de Voorzitter, of u meent dat het een fractievoorzitter aan waardigheid ontbreekt wanneer hij een lid van zijn fractie steunt dat het verlangen uit het woord te nemen voor een beroep op het Reglement?

De Voorzitter
Om te bewijzen dat de Voorzitter enige bescheidenheid bezit - wat sommigen hier niet geloven -, geef ik toe dat ik lichtelijk boos was toen ik dat antwoord gaf. Ik wil mij daarvoor bij de heer Pasty dan ook verontschuldigen.

Oomen-Ruijten
Wat ik u dringend zou willen vragen is: gaat u nu alstublieft verder met de stemmingen. Laten we dit verslag afmaken, en laat u dan de rest maar.

De Voorzitter
Ik ben het met u eens, maar vele leden hebben gezegd dat de Voorzitter iedereen aan het woord moet laten die een motie van orde wil stellen. Wij moeten goed afspreken. Het is het een of het ander. Als zij willen dat wij de stemming voortzetten, willen zij niet dat de Voorzitter de sprekers het woord verleent voor een motie van orde.

De Vries
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Wij moeten hier allen toegeven dat het voorzitterschap van de vergadering van het Europees Parlement een van de moeilijkste opdrachten is waarmee iemand van ons kan worden belast. Wij weten allen dat er over de interpretatie van het Reglement meningsverschillen kunnen zijn. Meningsverschillen zijn normaal en moeten kunnen worden besproken. Dat moet echter op het geschikte ogenblik en op de juiste plaats gebeuren.
Ik roep alle aanwezige leden ertoe op geen misbruik te maken van de rechten die het Reglement hun toekent en de plenaire vergadering niet mee te sleuren in een debat dat de waardigheid van onze gehele instelling ondermijnt.
In de tweede plaats moet deze aangelegenheid in eerste instantie in het Bureau worden besproken. Daar is het besluit genomen. Het Bureau heeft gezegd dat het de toepassing van de bepalingen opnieuw zal bekijken nadat de overeengekomen hervormingen gedurende drie maanden zijn toegepast. Wij weten allen dat de leden van het Bureau tot de meest ervaren leden van het Parlement behoren. Ik ben er dan ook van overtuigd dat zij hun werk in alle ernst zullen doen. Ik sluit mij aan bij wat mevrouw Green en de heer Martens hebben gezegd. Wij mogen ons geen illusies maken. Dit Parlement heeft een interne hervorming nodig. President Klestil heeft ons zopas in zijn toespraak ook aan de publieke opinie herinnerd.
Dames en heren, wij worden allen door de publieke opinie beoordeeld. De collega's die de publieke opinie willen negeren, zullen daarvoor de prijs betalen en ook het Europees Parlement daarvoor doen opdraaien. Die tol is te hoog.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, ik zou een beroep willen doen, niet op het Reglement, maar op de democratie, die aan de basis zou moeten liggen van de werkzaamheden van dit Parlement. Als onze collega eerder aan het woord was gelaten, hadden we nu 25 minuten uitgespaard en hadden we tevens een beter beeld van onszelf gegeven en van het werk dat wij hier verrichten. Ik zou voorts tegen de Engelse collega die mij in de wandelgangen beledigd heeft, omdat ik samen met een aantal andere collega's gevraagd had het recht van de spreker die het woord wou voeren te respecteren, willen zeggen dat hij zich op ongepaste wijze heeft gedragen, niet alleen ten opzichte van zichzelf, maar zeker ook ten opzichte van zijn land en dat, als hij op die manier het ambt van Europees parlementslid uitoefent, hij maar beter naar huis kan gaan.

De Voorzitter
Ik heb de heer Crowley het woord verleend. Ik heb dat niet gedaan toen hij voor de tweede keer het woord vroeg.

Barton
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Ik zou graag hebben dat u nu laat stemmen over de vraag of wij onze werkzaamheden en dus ook de stemmingen voortzetten.

De Voorzitter
Aangezien u de laatste spreker op mijn lijst bent, zullen wij dat in elk geval doen.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde met mijn mondelinge stemverklaring duidelijk maken dat ik tegen de begroting van de Raad, het voorstel van de Commissie en het verslag-Oostlander ben. Met deze drie teksten worden op kunstige wijze allerlei nieuwe, neokoloniale banden gesmeed met de Midden-en Oost-Europese landen. Het doel hiervan is de belangen van de multinationale ondernemingen te behartigen. Zij moeten met deze neokoloniale methodes meer mogelijkheden krijgen om de markten in deze landen in te palmen, om de natuurlijke hulpbronnen en het menselijk potentieel daar uit te buiten, om nog meer macht te krijgen en deze macht uit te breiden naar heel het gebied. Hun medeplichtigen zijn de politieke en economische maffia's die in deze landen voorlopig nog de scepter zwaaien. Door voor het verslag te stemmen is ons Parlement in zekere zin moreel verantwoordelijk voor de onderwerping en uitbuiting van deze volkeren. De kruik gaat echter zolang te water totdat ze barst. In de toekomst zullen pogingen worden ondernomen om de rollen om te draaien. Dan zullen zich ongewenste situaties voordoen en daarom is het voor ons Parlement raadzaam enige afstand te bewaren.

Bonde en Sandbæk
De Deense Junibeweging steunt de toetreding van alle nieuwe kandidaatlanden, die beantwoorden aan de fundamentele eisen inzake democratie, mensenrechten en minderheidsrechten. Daarom hebben wij niet tegen het verslag-Oostlander gestemd, maar wij kunnen evenmin voor het verslag stemmen. Ten eerste, omdat de kandidaat-landen in een A- en B-groep zijn opgedeeld. Ten tweede, omdat de kandidaat-landen aan een aantal zware eisen en voorwaarden moeten voldoen, waarover ze zelf niets te zeggen hebben. Ze hebben alleen de keuze om lid te worden van de EU volgens onze voorwaarden of om erbuiten te blijven.
Het Verdrag van Amsterdam stelt nog een aantal bijkomende voorwaarden voor lidmaatschap, die de toetreding nog zullen bemoeilijken en het toetredingsproces zullen vertragen. Wij kunnen ons niet blijven concentreren op verdieping als we terzelfdertijd willen verruimen. Indien we willen dat alle landen op gelijke voet aan deze Europese samenwerking deelnemen, moeten zij over de basis van deze samenwerking mee kunnen onderhandelen. De Junibeweging is van oordeel dat het voor de toekomst van Europa beter zou zijn de kandidaat-landen ook aan de onderhandelingstafel uit te nodigen om samen het kader van de Europese samenwerking te kunnen bepalen. Bij de huidige onderhandelingen wordt de visie van de kandidaatlanden op de samenwerking niet gevraagd. De onderhandelingen gaan alleen over het tijdstip waarop de kandidaat-landen en vooral wijzelf klaar zullen zijn om de communautaire wetgeving die wij hebben goedgekeurd, in hun wetgeving op te nemen. Elke EU-wet is per definitie de beste. Dat mag niet ter discussie worden gesteld. Uitzonderingen en afwijkingen mogen slechts tijdelijk zijn en dan meestal nog omdat het ons het beste uitkomt.
De Junibeweging vindt dat de Europese landen te verschillend zijn om de totale harmonisatiemethode van de EU, die alle landen een identieke wetgeving oplegt, toe te passen. Onze visie op een Europese samenwerking is niet die van een Europese staat, maar van een soepele, democratische en vrije samenwerking, waar alle landen gelijkwaardig zijn en hun eigen wetgeving onder controle hebben. Wij hebben ons van stemming voor het verslag-Oostlander onthouden, omdat wij de uitbreiding niet willen tegenhouden. Wij zijn het echter helemaal niet eens met de toetredingsprocedure zoals deze nu is goedgekeurd.

Eriksson en Sjöstedt
Wij hebben voor deze verslagen gestemd. Verscheidene paragrafen van de verslagen betreffen uitbreiding van het recht van het Europees Parlement op informatie over de ontwikkeling van toetredingspartnerschappen. Wij vinden dit juist. Aangezien het Europees Parlement tenslotte beslissingsbevoegdheid heeft inzake de goedkeuring van nieuwe leden van de EU, is het ook juist dat het Parlement volledige informatie krijgt over de ontwikkeling van het toetredingsproces.
Wij willen echter benadrukken dat de definitieve beslissing altijd dient te liggen bij de bevolking van iedere natie die zich bij de EU wil aansluiten. Daarom is een volksreferendum over het lidmaatschap van de EU aanbevelenswaardig voor alle staten die voor het lidmaatschap in aanmerking komen.

Sindal
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag-Oostlander, omdat wij de uitbreiding steunen en als een van de belangrijkste stappen beschouwen die de Europese Gemeenschap in deze tijd heeft genomen. Elke Europeaan wil immers vrede en stabiliteit in Europa. Wij staan voor een grote uitdaging, die erin bestaat de landen in Oost- en Centraal-Europa te democratiseren, waardoor een snelle en vlotte uitbreiding mogelijk wordt.
Het is belangrijk dat het Parlement achter het partnerschapsidee staat, omdat het de kandidaat-landen toelaat zich goed op het lidmaatschap voor te bereiden. De EU-steun aan de kandidaat-landen tijdens de voorbereiding van hun toetreding, is het belangrijkste instrument waarover we beschikken om te garanderen dat de toekomstige lidstaten zich aan de EU kunnen aanpassen. Via de partnerschapsovereenkomsten moet de EU ervoor zorgen dat wetgeving en efficiënte administratieve systemen kunnen worden ontwikkeld, omdat dit de vereisten zijn voor een behoorlijk functionerende maatschappij. Wij wensen te benadrukken dat de inspanningen zich niet alleen mogen concentreren op de aanpassing van de interne markt, maar dat de milieu- en arbeidsmarktwetgeving evenveel aandacht moet krijgen.
Het is een probleem dat het Parlement slechts ongeveer twee maanden de tijd heeft gekregen om zijn advies uit te brengen over de verordening van de Raad. Dit mag echter geen reden zijn om het toetredingsproces van de landen in Oost- en Centraal-Europa te vertragen. Met het principe van de partnerschapsovereenkomsten geven wij de kandidaat-landen een zeer belangrijke boodschap, namelijk dat zij allemaal welkom zijn in de Europese Unie. Ook al zullen niet alle landen klaar zijn om op hetzelfde ogenblik toe te treden, toch is het belangrijk dat wij ze allemaal bij het proces betrekken. Bovendien is het partnerschap een goed contract tussen de verschillende kandidaat-landen en de EU, omdat de landen in Oost- en CentraalEuropa ervan uit kunnen gaan dat ze tot de Unie mogen toetreden als ze aan de voorwaarden in de partnerschapsovereenkomsten hebben voldaan.

Souchet
Over de verslagen-Oostlander valt in feite weinig te zeggen. Ze beperken zich immers tot de eis dat het Europees Parlement systematisch moet worden geraadpleegd over alle fasen, zonder enige uitzondering, van de vaststelling en tenuitvoerlegging van de partnerschappen voor de toetreding van de Midden- en Oost-Europese landen. Niets nieuws dus: we worden eens te meer geconfronteerd met de gebruikelijke, niet te stillen honger van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid van het Europees Parlement, die eist permanent te worden geraadpleegd en nog eens geraadpleegd over alles wat op de een of andere manier met kwesties op het vlak van externe betrekkingen te maken heeft.
Concreet zou deze raadpleging van het Europees Parlement er vooral op neerkomen dat de reeds bijzonder complexe, in de kaderverordening opgenomen procedures worden verzwaard en dat de termijnen nog verder worden opgeschoven, indien het Parlement systematisch de grote lijnen van al deze afzonderlijke partnerschappen moet doornemen.
De onderhavige ontwerpresolutie lijkt trouwens een interpretatiefout te bevatten, aangezien ze er in de artikelen 3 en 4 van uitgaat dat de vastgelegde prioriteiten op middellange termijn zijn gesteld. In werkelijkheid heeft de Raad expliciet bepaald dat de prioriteiten op middellange termijn vanaf 1998 moeten worden uitgevoerd. De resultaten daarvan kunnen ook alleen maar de op middellange termijn en in ieder geval voor de toetreding worden bereikt.
De verslagen-Oostlander die zo gevoelig zijn voor de permanente raadpleging van het Europees Parlement, hoeden er zich nochtans voor de kernproblemen aan te snijden die de Europese Conferentie wel zal moeten aanpakken. Er wordt geen enkele vraag gesteld over de verdeeldheid die het voeren van twee tegenstrijdige beleidsvormen dreigt te veroorzaken: hoe moeten we de Unie uitbreiden, als we terzelfdertijd de eenheidsmunt invoeren en binnen het kader van de oude, naar integratie strevende instellingen blijven, waarvan we de levensduur verlengd hebben omdat we ze niet grondig wilden hervormen?
Verder wordt er met geen woord gerept van de aanhoudend dubbelzinnige relatie met Turkije, dat van de Conferentie weg zal blijven, terwijl de aanpak in ruime mate voor dit land ontworpen was, voor een Turkije waaraan we een "Europese bestemming" willen toekennen; dat is volgens alle partijen een bestemming om al dan niet lid te worden van de Europese Unie.
Ook wordt er geen enkele bezorgdheid geuit met betrekking tot Cyprus, terwijl de toetreding van een verdeeld eiland van de "groene lijn" die beide gemeenschappen scheidt, een "buitengrens van de Unie" zou maken.
Evenmin vertwijfeling over het feit of de uitgebreide Europese Unie al dan niet geroepen is om de veiligheid te waarborgen van de Baltische staten, te beginnen bij Estland, tegenover een Rusland dat buiten de Unie zou blijven.
Maar het doet er allemaal niet toe. De machine is in beweging gezet. Dat is genoeg. Iedereen is tevreden. Het eeuwige bouwterrein is het einddoel. Later zullen we ons misschien vragen gaan stellen over de aard en het doel van deze nieuwe Europese constructie en over de geografische beperkingen ervan.
Verslag-Oostlander (A4-0087/98)
Papakyriazis
Vandaag, 11 maart 1998, kort voor de Europese Conferentie en kort voor de officiële opening van de toetredingsonderhandelingen, stuurt het Europees Parlement met het debat en de stemming over het initiatiefverslag-Oostlander een belangrijke politieke boodschap de wereld in.
Het Europees Parlement heeft steun gegeven aan het politieke besluit tot uitbreiding van de Europese Unie met de OostEuropese landen. Dit besluit verzekert economische ontwikkeling en stabiliteit in Europa en heel de wereld. De uitbreiding is een proces van historische draagwijdte en zal lang en moeilijk zijn. Dit proces zal echter gelijke tred moeten houden met de noodzakelijke uitdieping en versterking van de huidige Europese Unie.
Voor alle kandidaat-landen in Midden-, Noordoost- en Zuidoost-Europa zal het toetredingsproces op hetzelfde tijdstip vanaf hetzelfde punt beginnen. Alle tien gegadigden zetten zich vastberaden in voor toenadering en elk land volgt daarbij zijn eigen koers.
Het gaat hierbij om tien landen plus één, of liever gezegd, één plus tien. Cyprus is ongetwijfeld een geval apart, een absolute prioriteit voor de Europese Unie. De Europese Unie heeft een historische plicht jegens Cyprus.
Het Europees Parlement vervult een belangrijke, in institutioneel opzicht gelijkwaardige rol in het uitbreidingsproces. Het zal zich op verantwoorde en doorzichtige wijze van zijn taak kwijten. De participatie van het Europees Parlement is een garantie voor de eerbiediging van de besluiten en de criteria van Kopenhagen. Deze beantwoorden aan de vereisten van het Verdrag van Amsterdam en aan de tijdens de Top van Luxemburg vastgestelde voorwaarden.
Het Europees Parlement heeft de beginselen en de voorwaarden voor de uitbreiding goedgekeurd. Aangezien het verantwoordelijk is voor de uiteindelijke goedkeuring van de toetreding van welk land dan ook tot de Europese Unie, moet het in staat worden gesteld de onderhandelingen op de voet te volgen en advies uit te brengen tijdens elke willekeurige fase van het uitbreidingsproces.
Als voorzitter van de Gemengde Parlementaire Commissie Europese Unie - Bulgarije wil ik wijzen op de enorme inspanningen die Bulgarije momenteel onderneemt. Dit land heeft evenals alle andere landen extra steun nodig bij de voorbereiding op de toetreding.
(Bij deze gelegenheid wil ik nogmaals wijzen op de onrechtvaardigheid jegens Bulgarije en Roemenië. Deze landen staan op de "zwarte lijst" wat visa betreft en dit is mijns inziens onaanvaardbaar) .

Sindal
De Deense sociaal-democraten hebben vandaag voor het verslag-Oostlander gestemd, omdat het een aantal sociaal-democratische principekwesties behandelt. Wij steunen de opvatting van de rapporteur dat een gedecentraliseerd beheer van de structurele steun noodzakelijk is om de structuurmaatregelen efficiënter te maken en de kosten te beperken. Voorts zijn wij het met de rapporteur eens dat het Parlement voortaan geraadpleegd moet worden voor wijzigingen in de partnerschapsovereenkomsten. Wij vinden het bedroevend dat de Commissie en de Raad het Parlement niet hebben willen raadplegen over de doelstellingen op middellange termijn en de voorwaarden voor de partnerschapsovereenkomsten.
Wij hebben het moeilijk met sommige punten in het verslag-Oostlander, onder andere met de uitspraken over de afzonderlijke landen in de toelichting. De situatie in Polen wordt bijvoorbeeld slechts oppervlakkig behandeld, terwijl op de interne verhoudingen binnen Letland dieper wordt ingegaan. Het Parlement wekt hiermee de indruk dat het bevooroordeeld is over de geschiktheid van de landen om lid te worden. Daar hebben wij het moeilijk mee.
Wij kunnen vooral niet instemmen met de visie van het verslag op de Baltische staten, omdat het zich in zeer kritische bewoordingen uitlaat over de bescherming van de rechten van minderheden in deze landen, meer bepaald de Russische minderheid. Naar onze mening wekt dit de indruk dat de mensenrechten en de democratie in de Baltische landen een groter probleem vormen dan in werkelijkheid het geval is. Het is daarom van essentieel belang dat onze kritiek op de kandidaatlanden objectief en gefundeerd is. Wij zijn van oordeel dat alle geïnteresseerde landen potentiële kandidaat-landen zijn en daarom moeten ze een objectieve behandeling krijgen.
Aanbeveling-Watts (A4-0068/98)
Caudron
Als parlementslid uit het noorden van Frankrijk ken ik de moeilijkheden die de invoering van een nieuwe Europese richtlijn inzake de registratie van opvarenden van passagiersschepen die vanuit of naar havens in de lidstaten van de Gemeenschap varen, voor de veerdiensten tussen Calais en Dover met zich zouden brengen.
De afgelopen jaren hebben de havens van Calais en Dover, en ook de ferrymaatschappijen die op deze lijn actief zijn, hun inspanningen toegespitst op de verkorting van de transitduur in de havens, om de concurrentie met de Kanaaltunnel beter aan te kunnen.
Aangezien de pendeltreinen (shuttle) die de tunnel nemen tussen Calais en Folkestone, niet onder deze richtlijn vallen, zullen ze ook niet worden geconfronteerd met de langere inschepingsduur die automatisch uit deze maatregel voortvloeit. Het spreekt dan ook voor zich dat er ernstige concurrentieverstoringen tussen deze twee vervoerswijzen zullen ontstaan.
Bovendien doet dit voorstel voor een richtlijn de aanzienlijke investeringen die de kamer van koophandel en het bedrijfsleven van Calais hebben gedaan om de terminal te moderniseren, volledig teniet. Alle haveninfrastructuur die een snellere in- en ontscheping van de veerboten beoogt, is immers in ruime mate gefinancierd door de Europese Gemeenschap (via het EFRO), waarmee deze richtlijn in feite haaks komt te staan op haar vroegere, niettemin recente besluiten, want de werken zijn nog niet volledig voltooid.
Daarom steun ik de amendementen die mijn collega Mark Watts voorstelt en keur ik ze ook goed, omdat ze het behoud van eerlijke concurrentie tussen de veerboten en de shuttle beogen, waarbij ze volkomen in lijn blijven met de Europese richtsnoeren.
Ik hoop dat deze amendementen door de Commissie en de Raad zullen worden aanvaard.

Van Dam
Zojuist heeft het Europees Parlement gestemd over het verslag-Watts. In deze aanbeveling voor tweede lezing stelt het Europees Parlement in de amendementen 4, 5 en 7, dat voor wat de registratie van passagiers betreft, maatschappijen die een spoorwegtunnel exploiteren aan dezelfde eisen moeten voldoen als de maatschappijen die een passagiersschip exploiteren. Het argument hiervoor is dat er zo sprake blijft van eerlijke concurrentie tussen de Kanaaltunnel en de veerdiensten.
In zijn gemeenschappelijk standpunt heeft de Raad aangegeven dat de genoemde amendementen buiten de werkingssfeer van de richtlijn vallen. De richtlijn is immers gericht op het harmoniseren van een belangrijk SOLAS-voorschrift en het SOLASverdrag betreft schepen.
Naast dit formeel juridische argument van de Raad heeft ook de Commissie bezwaren. Zij is van mening dat men niet zonder meer de veiligheidsvoorschriften die voor de ene vervoersmodaliteit gelden mag toepassen op de andere. Voor treinen gelden andere veiligheidsregels dan voor veerboten.
Naar mijn mening is het argument van de Commissie overtuigend. Eerlijke concurrentie tussen de verschillende vervoersmodaliteiten betekent dat elke modaliteit gebruik kan maken van zijn sterke punten. De registratie van opvarenden op passagiersschepen is nodig om adequate hulp bij rampen op veerboten te kunnen bieden. Wanneer een soortgelijke maatregel bij het vervoer door een treintunnel de veiligheid van de passagiers niet verbetert, dan dient zij achterwege te blijven.
Daarom heb ik tegen de amendementen 4, 5 en 7 gestemd.
Darras (PSE), Bernardini (PSE), schriftelijk. (FR) Dit verslag is voor ons de gelegenheid om onze instemming te betuigen met een Europees beleid voor veilig zeevervoer: veiligheid aan boord van de schepen, veiligheid inzake de opleiding van het boordpersoneel en, bovenal, veiligheid van de opvarenden.
De scheepsrampen die zich tot nu toe hebben voorgedaan, en meer bepaald de schipbreuk van de Estonia, waren de aanleiding voor dit verstandige voorstel om de opvarenden te registreren van veerboten die een traject van meer dan 20 mijl afleggen. Doel daarvan is de maximale capaciteit van het schip niet te overschrijden, de zoek- en reddingsacties te bevorderen en de nodige informatie zo vlug mogelijk te kunnen verspreiden.
Wij willen nogmaals benadrukken dat dit voorstel ingegeven is door gezond verstand en veiligheidsoverwegingen, behalve wanneer het een ernstige concurrentieverstoring zou teweegbrengen met de tunnels "onder de zee" (Shuttle), die van deze veiligheidsmaatregelen zouden worden vrijgesteld (met name in de Kanaalzone).
Als verkozene uit een kustregio kan ik het voorstel van onze rapporteur alleen maar ondersteunen, namelijk dat het toepassingsveld van de richtlijn moet worden uitgebreid tot deze tunnels "onder de zee" met een treintraject van meer dan 20 mijl. Het gaat hier immers om de veiligheid van de reizigers en om de eerlijke toepassing van de concurrentieregels binnen de Europese Unie.

Decourrière
Ik keur het verslag van de heer Watts goed, in het bijzonder de amendementen, die tot doel hebben de grotere veiligheidsmaatregelen voor de inscheping van opvarenden van veerboten uit te breiden tot de "onderzeese" spoorwegtunnels.
Het Europees Parlement moet consequent blijven en het resultaat van de stemming in eerste lezing bevestigen. Het is absoluut noodzakelijk de bepalingen uit deze tekst uit te breiden tot de pendeltrein onder het Kanaal. Wij moeten verder gaan dan het standpunt van de Raad en van de Commissie. Het gaat hier om de openbare veiligheid en om de naleving van de concurrentieregels. De recente brand in de shuttle heeft immers aangetoond dat het ontbreken van een gedetailleerde registratie van de reizigers het reddingswerk zowel tijdens als na de brand heeft bemoeilijkt.
Wat de concurrentieregels betreft, zullen de strengere bepalingen voor de registratie van opvarenden van passagiersschepen, door de extra formaliteiten en langere wachttijden die voor dit vervoersmiddel het gevolg zullen zijn, de concurrentie tussen de veerboten en de shuttle aanzienlijk vervalsen en zullen ze de grotendeels door het EFRO gedragen investeringen van de kamer voor koophandel en het bedrijfsleven van Calais om de havenfaciliteiten met het oog op een snellere inscheping te moderniseren, zinloos maken.
Dit zijn weliswaar strenge eisen, maar ze zullen bijdragen tot een grotere veiligheid, werkgelegenheid en de toekomst van de veerdiensten over het Kanaal.

Rovsing
Het voorstel van de Commissie voor een richtlijn zal de nationale regels voor de registratie van opvarenden op schepen beter op elkaar afstemmen. Dit is naar mijn mening een verstandig en noodzakelijk initiatief, omdat het reddingsoperaties, doktershulp en juridische kwesties bij ongelukken met schepen overal in de Unie sneller en beter zal doen verlopen. Het is begrijpelijk dat de commissie in haar aanbeveling een aantal amendementen uit de eerste lezing, die de Raad helaas niet in zijn gemeenschappelijk standpunt heeft overgenomen, opnieuw indient.
Ik wil echter onderstrepen dat ik noch mijn fractie de verplichte registratie van treinreizigers door onderzeese spoorwegtunnels kunnen aanvaarden. De efficiënte, eenvoudige en snelle formule om tegenwoordig vlak voor het vertrek een treinkaartje te kopen zou door een dergelijke maatregel verdwijnen. De winst die men met zo'n maatregel zou bereiken weegt niet op tegen het verlies aan concurrentievermogen van het treinverkeer. Het treinverkeer is terecht een van de prioriteiten in het project van Trans-Europese netwerken van de Unie en heeft een toenemend succes op de vervoersmarkt. Het zou naar mijn mening dan ook niet verstandig zijn deze sector onredelijke concurrentievoorwaarden op te leggen. Ik ben voorstander van goede veiligheidsregels voor schepen binnen het kader van de voorgestelde richtlijn en stem daarom voor de aanbeveling, waarbij ik hoop dat de trein niet onder het toepassingsgebied van de richtlijn zal vallen.
Aanbeveling-Novo Belenguer (A4-0069/98)
Rovsing
Het transport van gevaarlijke goederen vereist een duidelijke en uniforme regulering, opdat de autoriteiten bij een ongeluk snel en efficiënt kunnen werken. Dit geldt ook voor het zeevervoer en daarom is richtlijn 93/75/EEG een noodzakelijk instrument. Het is lovenswaardig dat de Commissie met de voorgestelde wijziging van de richtlijn het vervoer van bestraalde splijtstoffen, plutonium en hoogradioactieve afvalstoffen in het toepassingsgebied van de richtlijn wil opnemen. Het is een natuurlijke zaak dat het Parlement deze doelstelling in eerste lezing heeft gesteund, omdat het beschermingsniveau hierdoor verbeterd wordt. De Raad heeft bovendien de amendementen van het Parlement betreffende de comitologieprocedure in verband met de wijziging van de bijlagen van de richtlijn aanvaard. Hij heeft echter vele andere amendementen in zijn gemeenschappelijk standpunt verworpen, onder andere omdat de door het Parlement gewenste regels voor doorvoerschepen in EU-wateren die naar havens in derde landen varen, behandeld zullen worden in een aparte richtlijn. Ongeacht de manier waarop de amendementen van het Parlement ten uitvoer worden gelegd, is het wenselijk de richtlijn volgens het voorstel te wijzigen en daarom steun ik de aanbeveling in tweede lezing.
Verslag-Trakatellis (A4-0067/98)
Bébéar
Onder invloed van de economische groei gedurende de afgelopen dertig jaar is het individueel levenspeil van de Europeanen verdrievoudigd. Tegelijkertijd is ook het aantal zelfmoorden in alle leeftijdsgroepen verdrievoudigd. 50 % van de zelfmoordpogingen die jaarlijks worden ondernomen, zijn gevallen van recidivisme. Zelfmoord is hiermee de enige doodsoorzaak in Europa die geen terrein prijsgeeft.
De medische wereld in Europa is op dit moment niet in staat het groeiend aantal personen met psychische problemen op te vangen, waardoor ze tot de risicogroep gaan behoren die een zelfmoordpoging onderneemt. Wij moeten dringend naar oplossingen zoeken voor dit reële, ernstige probleem voor de volksgezondheid.
Er is behoefte aan concrete, originele voorstellen, als we bedenken dat slechts 38 % van de jongeren die een zelfmoordpoging heeft ondernomen, door een arts wordt begeleid. De ondersteuning van programma's voor toegepast onderzoek op dit terrein, waarmee een netwerk van structuren op maat wordt opgebouwd, behoort tot de bevoegdheden van de Europese Unie. Ook worden er experimenten verricht, bijvoorbeeld dat van dokter Xavier Pommereau, die in het ziekenhuis van Bordeaux, waar ik ook mijn praktijk heb, een afdeling heeft opgericht die zich bekommert om suïcidale adolescenten.
Ook bestaan er collectieve verklaringen voor deze toename van persoonlijke tragediën. Het is onze taak deze te helpen vinden om een preventiebeleid te kunnen uitstippelen. Zo kan het bijzonder nuttig zijn het toegepaste onderzoek aan te vullen met een studie over het verband tussen bijvoorbeeld werkloosheid en zelfmoord.
Ik keur het verslag van mijn vakgenoot, dokter Trakatellis goed. Niettemin moet mij van het hart dat de uitgetrokken begrotingsmiddelen bescheiden zijn en wellicht al heel snel onvoldoende zullen blijken.

Blokland
Van de vier volksgezondheidsverslagen waarover wij gestemd hebben, neemt het verslagTrakatellis mijns inziens een aparte plaats in. Het voorkomen van letsel als doelstelling op zich draagt ook onze groep een warm hart toe. De vraag is alleen: op welk bestuursniveau pak je zo'n probleem aan? Via het actiekader van de Commissie is er een programma voor het voorkomen van letsel op Europees bestuursniveau terechtgekomen. Ik zie daar de meerwaarde niet van.
Bij het programma over zeldzame ziekten is de Europese meerwaarde gemakkelijk te zien: uitwisseling van gegevens en therapieën door de lidstaten leidt daar direct tot resultaten. Mensen met een zeldzame ziekte ontdekken dat ze niet de enige zijn, er kan actie ondernomen worden.
Ook bij het verslag-Cabrol over de ziekten door milieuverontreiniging zie ik een bescheiden rol voor de EU weggelegd.
Voor het programma over letsel thuis of tijdens de vrijetijdsbesteding zie ik die rol niet. Dit is nu typisch zo'n onderwerp dat onder het subsidiariteitsbeginsel valt. De lidstaten moeten zelf, aangepast aan hun eigen bevolking en cultuur, voorlichting aan de mensen geven, om letsel te voorkomen. Europees beleid kan hier weinig uitrichten.
Wat me ook nog van het hart moet is dat mijns inziens de toevoeging van zelfmoord aan het rijtje van letsels waarop dit programma betrekking heeft, geen gelukkige keuze is. De oorzaken van zelfmoordpogingen zijn van een geheel andere orde dan het letsel door bijvoorbeeld verkeerd gebruik van producten of door sport. De aanpak ervan zal dus ook heel verschillend zijn.

Holm
Het doel van het actieprogramma van de Commissie, dat wil zeggen het voorkomen van zelfmoord en ongevallen, is natuurlijk goed. Ik vraag mij echter af of het werkelijk het beste is dat de EU in dezen actief is. Ik vind van niet; naar mijn mening kan dit soort vraagstukken volgens het subsidiariteitsbeginsel het beste op nationaal niveau of op lager maatschappelijk niveau worden geregeld.
Uiteraard ben ik niet tegen samenwerking tussen lidstaten in dezen, maar ik geloof dat die, net als vandaag de dag gebeurt, kan worden geregeld door samenwerking tussen de beroepsgroepen die zich met deze vraagstukken bezighouden. Zo'n samenwerking bestaat op dit moment al, en ik vind beslist dat de EU niet moet proberen om dit werk over te nemen of zich ermee te bemoeien. Er dreigt duidelijk dubbel werk te worden gedaan.
Ik mis ook een analyse van de vraag waarom zoveel mensen zelfmoord plegen en het slachtoffer worden van ongevallen. Zelfmoord wordt helaas steeds gewoner onder jongeren die de hoop op een toekomst hebben verloren. Het was waardevol geweest als het Europees Parlement een analyse van deze problematiek had gekregen voordat het in dezen besluiten neemt.
Verslag-Viceconte (A4-0074/98)
Howitt
Mijnheer de Voorzitter, ik steun dit verslag over zeldzame ziekten. De coördinator van de groep die personen helpt die aan een dergelijke zeldzame ziekte lijden, Action on Tracheotomies, woont in mijn kiesdistrict, meer bepaald in Billericay. Ik vind het vooral belangrijk dat de patiënten en hun familieleden worden betrokken bij het programma dat voor hen is opgezet.
Wegens de verlaging van het oorspronkelijk voorgestelde budget en gelet op mijn eigen ervaringen met de kostprijs en de ondoeltreffendheid van de Europese Handinet-gegevensbank voor gehandicapten, vraag ik mij af of de beperkte middelen wel goed worden gebruikt als ik zie dat men zoveel geld in de gegevensbank stopt en in het eerste jaar slechts 0, 2 miljoen ecu voor de hulpgroepen uittrekt. Ik ben evenwel een groot voorstander van het voorstel om de patiënten in het adviescomité rechtstreeks te vertegenwoordigen.
Tenslotte verzoek ik de Commissie met klem ons haar voorstel voor een verordening over drugs zo spoedig mogelijk voor te leggen en met de farmaceutische bedrijven samen te werken om patiënten die niet alleen onder hun isolement, maar ook onder de onzekerheid over hun ziekte gebukt gaan, vandaag te helpen en morgen misschien te genezen.
Verslag-Cabrol (A4-0075/98)
Díez de Rivera Icaza
De met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten mogen niet uitsluitend beperkt worden tot de ziekten die samenhangen met de luchtverontreiniging die, hoewel ernstig, niet de enige zijn.
Geluidsoverlast is op dit moment een van de grootste bronnen van vervuiling die ernstige gevolgen heeft voor de gezondheid en de rust van de mensen. Ik wil hier herinneren aan mijn verslag over deze bron van vervuiling, niet alleen vandaag maar ook de komende dagen, wanneer vertegenwoordigers uit de hele Unie in Kopenhagen bijeen zullen zijn om over deze materie te praten. Vandaar dat het "sonore" ontbreken van enige verwijzing naar dit probleem op zijn minst verrassend genoemd mag worden.
Ook had er meer aandacht gegeven kunnen worden aan het verband dat er bestaat tussen de vervuiling en de toename van uiteenlopende allergieën, waarvan steeds meer mensen in de grote steden last hebben.
Tot slot is het evenzeer opmerkelijk dat de Commissie nergens melding maakt van de ziekten die te maken hebben met de vervuiling van het drinkwater, bijvoorbeeld door nitraten die maag- en slokdarmkanker veroorzaken, of van het zwemwater. Gelukkig heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming haar voorstel naar behoren aangepast. Ik stem voor.

Holm
Als de EU streeft naar het voorkomen van door milieuverontreiniging veroorzaakte ziekten, dan zou het het beste zijn dat de EU stopte met een groot aantal EU-besluiten die direct leiden tot nog meer ziekten ten gevolge van milieuverontreiniging. Zolang men blijft doorgaan met het subsidiëren van milieuschadelijke landbouw waarin bestrijdingsmiddelen worden gebruikt, investeert in het milieuverontreinigende verkeer over de weg en de productie van kernenergie steunt, zullen de ziekten ten gevolge van dit milieubedreigende beleid blijven toenemen. Helaas zijn er geen blijken van dit besef, noch in de documenten van de Commissie, noch in die van het Europees Parlement.
In plaats daarvan wil men dat de EU gaat optreden tegen de gevolgen van het EU-beleid. De bedoeling van de actieprogramma's van de Commissie is natuurlijk goed, maar men moet zich wel afvragen of het werkelijk het beste is dat de EU in dezen actief is. Ik vind van niet; naar mijn mening zouden deze vragen het beste volgens het subsidiariteitsbeginsel op nationaal niveau of op lager maatschappelijk niveau kunnen worden geregeld. Wij hebben niet in de eerste plaats behoefte aan meer onderzoek en vergelijkingen, maar aan concrete maatregelen teneinde te voorkomen dat er nog meer ziekten bijkomen.
Uiteraard ben ik niet tegen samenwerking tussen lidstaten in dezen, maar ik geloof dat die, net als vandaag de dag gebeurt, kan worden geregeld door samenwerking tussen de beroepsgroepen die zich met deze vraagstukken bezighouden. Zo'n samenwerking bestaat op dit moment al, en ik vind beslist dat de EU niet moet proberen om dit werk over te nemen of zich ermee te bemoeien. Er dreigt duidelijk dubbel werk te worden gedaan.

Nicholson
Ik ben het eens met de rapporteur, die in zijn verslag schrijft dat de Commissievoorstellen om de met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten te bestrijden niet ver genoeg gaan. De Commissie heeft hier de kans gemist om voorstellen te doen om de met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten in het algemeen aan te pakken en zich niet tot de met de luchtverontreiniging samenhangende ziekten te beperken. De rapporteur dringt terecht aan op een breder programma om ook de met geluidshinder en voedsel-, water- en afvalverontreiniging samenhangende ziekten aan te pakken.
Een van de problemen waarmee een breder programma dan wat de Commissie voorstelt zich zou moeten bezighouden is volgens mij dat van de ziekten waarvan men aanneemt dat ze samenhangen met het gebruik van fosforhoudend ontsmettingsmiddel. De wetenschappers zijn het oneens over het effect van het middel op boeren die het gebruiken, maar er zijn almaar meer aanwijzingen die de argumenten van de actievoerders ondersteunen dat het gebruik van fosforhoudend ontsmettingsmiddel het zenuwstelsel kan beschadigen. Ik zou graag hebben dat de Commissie voor de met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten een programma voorstelt dat breed genoeg is om ook zulke problemen aan te pakken.
Verslagen-Trakatellis, -Viceconte en -Cabrol
Caudron
Om te beginnen zou ik de drie rapporteurs willen feliciteren met het verrichte werk en met het feit dat ze hun standpunten hebben weten te verzoenen en een betere aanpak van de volksgezondheid op het niveau van de Unie mogelijk maken. Wat een vooruitgang in vergelijking met enige tijd geleden.
Ik deel zonder voorbehoud de wensen van de heer Antonios Trakatellis op het vlak van preventie en het opzetten van een informatienetwerk voor de slachtoffers van letsels van welke aard ook.
Het verslag van de heer Viceconte is een belangrijke stap voor de behandeling van zeldzame ziekten. Ik ondersteun het in het voorstel verwoorde verzoek aan de Europese Gemeenschap om onderzoek naar deze ziekten te verrichten.
Om dit onderzoek doeltreffender te maken en de verspreiding van informatie op dit terrein te verbeteren, meen ik dat het nodig is om een gratis gegevensbank op te richten die toegankelijk is voor al wie een bijdrage kan leveren tot een betere kennis over deze zeldzame ziekten, die tal van gezinnen diep treffen.
Verder wens ik mijn steun te betuigen aan de heer Cabrol voor zijn inspanningen om het actieterrein uit te breiden van het programma ter bestrijding van met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten.
Volgens mij moet er een studie komen over de effecten van de milieuverontreiniging op lange termijn en over de mogelijke synergieën tussen de verschillende vervuilende stoffen.
Gezien de kosten die de samenleving voor de volksgezondheid draagt, kan de investering van 14 miljoen ecu op termijn het welzijn van de bevolking alleen maar ten goede komen, en ook de budgetten die we aan sociale uitkeringen besteden omlaag brengen.

Eriksson en Sjöstedt
Wij, leden van de Zweedse partij Vänsterpartiet hebben tegen de onderhavige verslagen gestemd. Wij vinden dat vraagstukken rond gezondheidszorg en de bestrijding van bepaalde ziekten het best op nationaal niveau kunnen worden aangepakt. Voor de internationale samenwerking die in dezen ook nodig is, bestaan er reeds allerlei structuren, onder andere de Wereldgezondheidsorganisatie.
Wij zijn ook tegen de wens van het Parlement de gelden voor de voorgestelde programma's fors te verhogen.

Verwaerde
Ik wil de drie rapporteurs, de heren Viceconte, Trakatellis en Cabrol van harte feliciteren met het uitstekende werk dat ze hebben verricht voor het actieprogramma voor de volksgezondheid 1999-2003 van de Europese Unie.
De drie verslagen die onze Vergadering zojuist heeft aangenomen met betrekking tot een communautair actieprogramma inzake zeldzame ziekten, de voorkoming van letsel en met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten, zijn immers een duidelijke verbetering van de voorstellen die de Europese Commissie heeft ingediend.
De Europese Unie zal zich voortaan werkelijk inzetten voor de zeldzame ziekten - die voor 80 % van genetische oorsprong zijn -, en dat doet mij deugd. De vroegtijdige opsporing en het bijeenbrengen van wetenschappelijke kennis op Europees niveau zouden het mogelijk moeten maken sneller vooruit te komen, wat ieder van ons verwacht. Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan de ziekte van Creutzfeldt-Jakob, maar ook aan tal van andere, minder bekende ziekten, die even vreselijk zijn.
Wat het programma ter voorkoming van letsel betreft, dring ik erop aan dat de communautaire informatiesystemen, het ene over opzettelijk en onopzettelijk veroorzaakt letsel, het andere over letsel veroorzaakt door een zelfmoordpoging, kunnen worden ingevoerd, zoals onze rapporteur dat wenst. Verder ben ik het volkomen met hem eens om absolute voorrang te geven aan de groepen die het meest aan deze vormen van letsel zijn blootgesteld: kinderen, vrouwen (via geweld binnen het gezin) en ouderen.
Tot slot lijken de met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten vandaag de dag steeds ondraaglijker te worden. Deze ziekten, die het gevolg zijn van de luchtverontreiniging, met name door het verkeer, van de waterverontreiniging, maar ook van lawaai, bouwmaterialen (asbest bijvoorbeeld), ... moeten centraal staan in een ambitieus programma, zoals onze rapporteur dat wenst.
Ik hoop dan ook dat de Europese Commissie en de Raad zoveel mogelijk rekening zullen houden met de wil van ons Parlement.
Verslagen-Trakatellis, -Viceconte, -Cabrol en -Flemming
Sindal
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor de verslagenTrakatellis, -Viceconte, -Cabrol en -Flemming over de programma's voor volksgezondheid in de EU. De programma's omvatten onderzoek en samenwerking tussen de lidstaten tot het jaar 2003. Wij vinden de samenwerking op het gebied van gezondheid en vooral de uitwisseling van ervaringen een goed initiatief. Het probleem met de programma's is dat hun analyse allesomvattend is, waardoor zij impliciet een hoop beloftes maken. Als puntje bij paaltje komt blijkt er echter niet zoveel geld te zijn voor de gezondheid van de Europese burgers.
Bovendien wijzen wij erop dat deze programma's onder artikel 129 van het Verdrag vallen. Hierin wordt de samenwerking op het gebied van volksgezondheid tussen de lidstaten voorgeschreven, maar dat is niet hetzelfde als harmonisatie van het gezondheidsbeleid in de lidstaten. Een communautair beleid inzake volksgezondheid is hetzelfde als een communautair milieu- en consumentenbeleid, waarvoor de EU bevoegdheid moet krijgen. Integratie van de gezondheidprincipes, waar nodig, en de toepassing van het voorzichtigheidsbeginsel zijn samen meer waard dan deze programma's die eerder op prestigeobjecten lijken.
Verslag-Bazin (A4-0072/98)
Bernardini
Het verslag van de voorzitter van onze parlementaire Commissie vervoer en toerisme is volgens mij ingegeven door gezond verstand.
Het wetgevingsvoorstel beoogt de bestaande geharmoniseerde statistische gegevens over het goederenvervoer te vervolledigen. Bovendien was het in het kader van de interne markt van essentieel belang een beschrijving van de herkomst en de regionale bestemming van het internationaal vervoer te waarborgen.
Dankzij de verzameling van statistische gegevens zullen de verkeersstromen en de zogenaamde gevoelige wegen kunnen worden geanalyseerd, en kan er beter worden nagedacht over het gemeenschappelijk vervoersbeleid.
De verwezenlijking van deze doelstelling vraagt een financiële inspanning van de Europese Unie om die van de lidstaten te ondersteunen. Wij kunnen ons alleen maar verheugen over het standpunt van de Begrotingscommissie, die de bijdrage van 300.000 ecu voor 1998 en 1999 wil hernieuwen.
Sta mij tot slot toe eraan toe te voegen dat niet alleen wij tevreden zijn met dit voorstel, maar ook de beroepsmensen uit de vervoerswereld, die het voorstel mee hebben helpen uitwerken.
Rechten van de vrouw
Caudron
Het is misschien paradoxaal dit vandaag te zeggen, maar ik zou liever hebben dat er geen internationale vrouwendag meer was...
Dit zou, voor mij althans, het bewijs zijn dat er geen ongelijkheid meer bestaat tussen mannen en vrouwen, dat er geen geweld meer is tegen vrouwen, in elke vorm ook, en dat ze niet langer het slachtoffer zijn van welke discriminatie ook. Maar iedereen weet en ziet het, en betreurt het bitter: daar zijn we nog zeer ver van verwijderd, en dus heeft de Vrouwendag "nog een mooie toekomst voor zich" . Ik moet er nog aan toevoegen dat we dit jaar, met het aan de kaak stellen van het middeleeuwse obscurantisme van Kaboel - commissaris Bonino heeft een grote steen bijgedragen aan deze aanklacht - een triest hoogtepunt bereiken in het leed dat zoveel vrouwen in de wereld nog altijd treft...
De Afghaanse vrouwen zijn levende doden geworden en de wereld kan er blijkbaar niets aan doen. Dat is ronduit dramatisch! Voeg daar het leed van de Algerijnse vrouwen aan toe en de terroristische misdaden die hen bedreigen, dan merken we dat het misschien nooit eerder zo nodig geweest is om op deze 8ste maart onze steun te betuigen aan de vrouwen overal ter wereld.

Crawley
Ik vind het goed dat het Parlement alle EU-instellingen ertoe oproept nieuwe inspanningen te doen om de situatie van de Europese vrouwen op het werk en thuis te verbeteren.
Naar aanleiding van de Internationale Vrouwendag op 8 maart 1998 besteden wij evenwel aandacht aan het afschuwelijke lijden van de Afghaanse vrouwen onder het wrede Taliban-regime, dat hun het recht heeft ontnomen om zich vrij te bewegen, om te werken en voor hun gezinnen te zorgen en om zich medisch te laten verzorgen. Wij waarderen de inspanningen van mevrouw Bonino en het feit dat zij de aandacht van de wereld op de situatie van de Afghaanse vrouwen heeft gevestigd. Wij roepen alle landen van de Verenigde Naties ertoe op politieke en economische pressie op het Taliban-regime te blijven uitoefenen.
Vrouwen moeten hun eigen keuzen in het leven kunnen maken. Het Taliban-regime mag hun leven en gezondheid niet langer in gevaar brengen.

Ephremidis
De hoogdravende verklaringen en de feestelijkheden ter gelegenheid van de achtste maart beginnen een folkloristisch tintje te krijgen. Men stuurt eigenlijk de vrouwen met een kluitje in het riet. Waarom roept men de vrouwen, die nog steeds een van de meest kwetsbare bevolkingsgroepen vormen, niet op om te strijden voor hun rechten? Deze worden in het huidig sociale en economische bestel immers nog steeds met voeten getreden. Overal in de wereld waar wij geconfronteerd zijn met totalitaire regimes, totalitaire opvattingen, culturele en economische achterstand, overal in de wereld waar oorlogen en conflicten heersen of waar conservatieve sociale en economische regelingen worden ingevoerd, gaan de vrouwen als eersten voor de bijl. Zij moeten het gelag betalen en de gevolgen dragen.
In heel de wereld hebben de vrouwen gevochten voor hun rechten. Dankzij hun hardnekkige strijd hebben zij niet alleen voor zichzelf, maar voor heel de maatschappij talloze veranderingen kunnen bewerkstelligen. Vandaag moeten wij eer bewijzen aan deze strijd. Wij moeten de vrouwen op het hart drukken dat zij de strijd niet mogen opgeven. Talrijke grote problemen zijn immers nog onopgelost en er komen bovendien voortdurend nieuwe problemen bij, waardoor de rechten en de verworvenheden van de vrouwen worden aangetast.
Religieus fanatisme, uitbuiting door internationale misdaadorganisaties, werkloosheid, sociale uitsluiting, aantasting van de vrouwelijke waardigheid: waar je ook om je heen kijkt, overal is de vrouw het slachtoffer van een genadeloze wereld, van een wereld die overal, in de landen van de derde wereld, de ontwikkelde landen en zelfs in de landen van de Europese Unie, zij het dan met verschillende methodes, de menselijke waardigheid aan zijn laars lapt.
Gelijke kansen voor vrouwen zijn ondenkbaar in een samenleving waar niet iedereen dezelfde sociale vooruitzichten heeft, waar werkloosheid heerst, waar geen sociale voorzieningen bestaan, waar de menselijke waarde handelswaar wordt. In plaats van de sociale rechten en voorrechten uit te bouwen, tast men ze steeds meer aan. Steeds meer worden de sociale rechten gezien als een kostenfactor, als iets duurs. Daardoor krijgen de vrouwen een nog zwaardere last te dragen. Zij moeten immers verschillende taken met elkander combineren en een dubbele, soms zelfs driedubbele rol vervullen in de samenleving.
De flexibele vormen van werk die met grote gulheid de vrouwen worden aangeboden, zijn geen welvaartsproduct. Zij zijn een noodzaak voor degenen die de economisch macht in handen hebben. De grote bedrijven moeten immers compensatie hebben voor de economische crisis en in staat zijn het hoofd te bieden aan de concurrentie. Dit gaat echter ten koste van de werknemers en met name de vrouwen. Vrouwen blijven voor gelijk werk minder loon krijgen. Vrouwen blijven de meeste problemen ondervinden op de arbeidsmarkt. Zij hebben geen gelijke toegangsmogelijkheden tot de arbeidsmarkt. Vrouwen blijven in lagere posities verkeren. Zij hebben nog steeds de slechtst betaalde banen en komen nog steeds nauwelijks in aanmerking voor hoge posten in het economisch, sociale en politieke leven.
De institutionele bescherming van de vrouw tegen elke vorm van discriminatie en haar bijdrage aan het sociale, economische en politieke leven kunnen pas worden verzekerd als het ontwikkelingsmodel van onze samenleving radicaal wordt herzien.
De vrouwen moeten worden opgeroepen tot verzet tegen oorlog, uitbuiting en onderdrukking. Zij moeten zich inzetten voor de verwezenlijking van hun eigen eisen en wensen. Daarom moet in elk land, in heel Europa en heel de wereld, een gemeenschappelijke strijd worden geleverd tegen het huidige beleid, een strijd waar heel de bevolking bij betrokken wordt. Men moet net zo lang tegen het huidige beleid vechten tot het omver wordt gestoten en het volk het heft in eigen handen neemt.

Seillier
Er zijn in de wereld onmenselijke en weerzinwekkende situaties, waarvan vrouwen de dupe worden, en die terecht aanleiding geven tot algemene verontwaardiging.
Helaas zijn er ook andere, minder bekende situaties die in het debat afgelopen maandag niet aan bod gekomen zijn. Zo voeren in bevolkingskwesties gespecialiseerde VN-bureaus, in samenspraak met de Wereldbank en het IMF, in een groot aantal landen in Afrika en Latijns Amerika een waar imperialistisch beleid dat ontwikkelingssteun koppelt aan een beleid van definitieve sterilisatie of gedeeltelijke, wanneer het om chemische behandelingen gaat, die aan vaak analfabete vrouwen wordt opgelegd.
Denk maar eens aan de toestand van de vrouwen in China, die onderworpen zijn aan een meedogenloos malthusianisme, aan gedwongen abortus, of zelfs aan kindermoord indien ze het door de communistische machthebbers toegestane "kinderquotum" overschrijden!
Denk ook aan de vrouwen in Afrika, tot dusver de spil van het plaatselijke economische leven, die regelrecht worden getroffen door de structurele aanpassingen welke door de ideologie van de wereldmarkt worden opgelegd!
In onze landen in Europa wordt de vrouwen vaak een door mannen bepaald model van professioneel en sociaal succes in de maag gesplitst, wat voor hen dubbele werkdagen met zich meebrengt, en vaak ten koste van hun eigen evenwicht en dat van hun gezin gaat.
Onder het mom van de seksuele bevrijding die in 1968 is begonnen, is seksualiteit dermate gebanaliseerd en tot een instantconsumptieartikel gereduceerd, dat heel wat jonge meisjes en vrouwen problemen hebben die een duurzame en bloeiende relatie in de weg staan.
Er moet beslist nog een lange weg worden afgelegd vooraleer de vrouwen uit de verschillende samenlevingen waar ook ter wereld als volwaardig kunnen worden erkend, niet in een klimaat van overdreven rivaliteit met de mannen, maar met respect voor hun gelijke waardigheid en hun eigen verantwoordelijkheid, als man of vrouw.
Verslag-Cornelissen (A4-0065/98)
Ahlqvist, Andersson, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Wij staan positief tegenover de inspanningen van de Commissie ten behoeve van een grotere verkeersveiligheid. Er zijn ingrijpende maatregelen nodig teneinde het aantal verkeersongevallen in de EU te verminderen, zoals de Commissie ook in haar actieprogramma heeft aangegeven.
Veel ongevallen zijn nog steeds het gevolg van alcoholconsumptie door automobilisten. Wij juichen daarom het voorstel toe, het maximaal toegestane alcoholgehalte in het bloed te verlagen tot 0, 5 mg alcohol per ml bloed. Dat is een stap in de goede richting. Om principiële redenen zullen wij bovendien stemmen voor een nog lager maximum, namelijk 0, 2 mg alcohol per ml bloed.

Caudron
Ik heb het verslag van onze collega Petrus Cornelissen met grote aandacht gelezen en ik ondersteun de wensen en de doelstellingen uit zijn tekst integraal.
Het kan absurd lijken te proberen het aantal slachtoffers in een tekst te verminderen; als we echter kijken naar de omvang van de cijfers op het niveau van de Europese Unie, moeten er dringend financiële maatregelen worden genomen.
Ik zou eraan willen herinneren dat de drama's die duizenden gezinnen treffen, de hele samenleving bijzonder veel geld kosten.
De tekst van de heer Cornelissen bevat goede ideeën, zowel wat preventie als repressie betreft, en ik meen dat een verband tussen sociale wetgeving en veiligheid inzake wegvervoer beslist aangewezen is.
Het bijzonder tragische ongeval dat zich onlangs op de autosnelweg Lille-Gent heeft voorgedaan, verplicht ons - en dit gaat in de richting van de tekst van de heer Cornelissen - om specifieke maatregelen te treffen bij extreme weersomstandigheden die de dodelijkste ongevallen in de hand werken.
Mist is statistisch gezien de gevaarlijkste factor, in het bijzonder op de autosnelwegen. Ik heb de Commissie al gevraagd om zich te buigen over de specifieke maatregelen die moeten worden genomen bij mist, in het bijzonder bij dichte mist, en ik zou de behandeling van deze tekst willen aangrijpen om alle europarlementariërs aan te sporen om bij dichte mist eventueel tot een tijdelijke sluiting van de autosnelwegen te besluiten.
Dit voorstel zal ongetwijfeld bepaalde collega's verrassen. Het is evenwel te verklaren door de prijs die duizenden burgers in gelijkaardige omstandigheden met hun leven of ernstige verwondingen betalen.

Ephremidis
Het aantal doden en gewonden door ongevallen op de wegen in de lidstaten van de Europese Unie doet niet onder voor dat van een regelrechte oorlog: jaarlijks vallen er 45.000 doden, 160.000 gewonden en komen 500.000 mensen in een ziekenhuis terecht. Het record in deze trieste aangelegenheid is, gemeten naar de bevolking, waarschijnlijk in handen van mijn land: jaarlijks vinden in Griekenland ongeveer 22.000 ongelukken plaats die 2000 doden en 32.000 gewonden veroorzaken.
Men kan nog zoveel programma's uitwerken, de situatie zal zelfs met de beste wil van de wereld niet veranderen als men geen totaal andere weg bewandelt in het verkeersbeleid. Het leeuwendeel van de goederen moet met openbare vervoermiddelen worden vervoerd. Men moet af van het particulier vervoer. Dan kan men ook het aantal voertuigen verminderen en de verkeersveiligheid beter controleren.
De problemen zullen echter blijven voortduren. De belangrijkste redenen daarvoor zijn: het agressieve verkoopbeleid en het winstbejag van de grote automobielindustrieën; het gebrek aan goede infrastructuur voor het opvangen van het stijgend aantal auto's op de wegen; het ouder worden van het autopark door de kelderende levenstandaard van veel mensen; de slechte toestand van de wegen en de infrastructuur ten gevolge van begrotingsbeperkingen; de voortdurende overtreding van de verkeersregels en het opofferen van de rechten van de werknemers in het vervoer op het altaar van de ongebreidelde concurrentie en het eindeloze winstbejag.
Door verkeersongevallen gaan echter niet alleen mensenlevens verloren. Daardoor ontstaan ook aanzienlijke sociale en economische kosten. Deze kosten komen echter voor rekening van heel de bevolking en niet van degenen die hier rechtstreeks voor verantwoordelijk zijn en zouden moeten zorgen voor de noodzakelijke investeringen en maatregelen om ongevallen te voorkomen.
Ons inziens worden in het verslag goede suggesties gedaan waarmee het voorstel van de Commissie wordt verbeterd. Zo is er sprake van verbetering van het wegennet en andere noodzakelijke infrastructuur, van veiligheid van auto's en bevordering van een correct verkeersgedrag.
Nu moet echter worden gezorgd voor toepassing van deze maatregelen. Dit is ons inziens het allerbelangrijkste. Er mogen geen technische en kunstmatige hinderpalen worden opgeworpen. Deze maatregelen moeten onderwerp zijn van een open discussie en worden aangevuld met een juiste voorlichting van de burger. De mensen moeten van kindsbeen af, tot het einde van hun onderwijs of opleiding les krijgen in verkeersveiligheid. De nadruk zal daarbij moeten liggen op preventie van ongevallen en er zal sociale controle op de genomen maatregelen moeten zijn. Verder moet men zorgen voor strenge veiligheidsvoorschriften voor auto's en infrastructuur.

Lindqvist
Als er in dezen überhaupt al sprake moet zijn van wetgeving op EU-niveau, moet het gaan om minimumregels. Ieder land moet het recht hebben strengere regels te handhaven of in te voeren.

Moreau
Het verslag van de heer Cornelissen stelt zich terecht tot doel het aantal ongevallen op de weg, waarbij in de Europese Unie jaarlijks 45.000 personen omkomen en 1, 6 miljoen gewonden vallen, aanzienlijk en snel terug te dringen.
Het verslag is een aanklacht tegen gedrag waarmee het leven van anderen en ook van de roekeloze bestuurders zelf in gevaar wordt gebracht. Het benadrukt eveneens dat het noodzakelijk is om tot een globale verkeersveiligheidsstrategie te komen, zowel wat de veiligheid van de voertuigen als de keuze van de vervoerswijzen betreft.
Wat dat aangaat ben ik verheugd dat er rekening is gehouden met de opmerkingen die ik heb gemaakt over een noodzakelijke herschikking ten voordele van het spoorwegvervoer, over de vermindering van de werktijden voor vrachtrijders en over controles op de bestaande regelgeving. Iedereen weet maar al te goed dat het verband tussen vermoeidheid en de kans op een ongeval reëel is.
Aangezien de verkeersveiligheid op het spel staat, moet iedereen het verantwoordelijkheidsbesef hebben om de nodige financiële middelen vrij te maken, zodat de beste veiligheidsvoorwaarden kunnen worden geschapen.

des Places
Wij kunnen niet anders dan oog hebben voor het drama van de verkeersongevallen en voor het belang van de verkeersveiligheid. Het wegvervoer is immers verantwoordelijk voor bijna 95 % van alle verkeersslachtoffers; voor alle lidstaten van de Europese Unie samen vertegenwoordigt dit 900 verkeersdoden per week en ongeveer 500.000 ziekenhuisopnames per jaar, die voor 25 % eindigen in blijvende invaliditeit, in diverse gradaties.
Bijgevolg kunnen we de verschillende doelstellingen die de rapporteur ons voorstelt, alleen maar goedkeuren. Het is inderdaad bijzonder belangrijk om de kinderen aan de schooluitgang te beschermen, om de standaardisatie van de veiligheidsvoorzieningen op de voertuigen te verbeteren, om de veiligheid van fietsers en voetgangers te waarborgen, om in de autorijscholen een korte EHBO-opleiding te geven....
In paragraaf 7, punt c) wil de rapporteur echter de verkoop van alcoholhoudende dranken in wegrestaurants verbieden. Ik wil er toch even aan herinneren dat het verboden is in de wegrestaurants alcohol te nuttigen indien er geen maaltijd bij genomen wordt. Deze maatregel lijkt ons ruimschoots voldoende, want hij is gekoppeld aan het maximaal toegestane alcoholpromillage in het bloed van de chauffeurs, namelijk 0, 5 mg/ml.
Wat deze verkoop van alcoholhoudende dranken in de wegrestaurants betreft, herinneren wij eraan dat, in het bijzonder voor de wijnbouw, de autosnelwegen de streken doorkruisen waar wijn wordt gemaakt en dat het dus logisch is om daar streekproducten te verkopen. Deze producten worden immers door consumenten gekocht en zullen op de plaats van hun bestemming worden geconsumeerd.
Kortom, een dergelijk verbod zou geen verbetering inhouden ten opzichte van de huidige situatie, maar zou bovendien negatieve gevolgen hebben voor de promotie van streekproducten en voor de instandhouding van de regionale culturen in de verschillende lidstaten van de Europese Unie.

Titley
Aangezien op dit ogenblik een derde van alle inwoners van de Europese Unie mag verwachten dat hij ooit wegens in een verkeersongeluk opgelopen verwondingen in een ziekenhuis moet worden behandeld, moeten wij het programma van de Commissie inzake verkeersveiligheid allen ondersteunen.
In het verslag wordt terecht gevraagd dat prioriteit wordt verleend aan een EU-optreden om ervoor te zorgen dat de fabrikanten bij de productie van voertuigen in de eerste plaats aan de veiligheid denken. Voorts moet er voor de consumenten een systeem voor de beoordeling van de veiligheid komen waarmee zij bij de aankoop van een voertuig rekening kunnen houden.
Aangezien velen ook in andere EU-lidstaten een voertuig besturen, moet men de invoering van een EU-rijbewijs met strafpunten overwegen. De veiligheid van zowel de beroepschauffeurs als de andere Europese weggebruikers kan ook worden verhoogd door strengere rusttijden en kortere rijtijden op te leggen.
Ik hoop dat de Commissie met de voorstellen ter verbetering van de veiligheid in dit verslag rekening zal houden, zodat wij ons in de toekomst minder zorgen hoeven te maken over de vraag of wij de pechvogel zullen zijn die wegens op de weg opgelopen verwondingen in het ziekenhuis moet worden behandeld.

Schlechter
Ik denk dat het uitstekende verslag van onze collega Cornelissen een goede discussiebasis vormt. Pam Cornelissen legt de vinger op tal van wonden betreffende de verkeersveiligheid. Waar hij me wel enigszins teleurstelt, is wanneer hij het heeft over de noodzaak om de bestuurders een betere rijopleiding te geven, door autorijscholen beter te laten functioneren.
Het is bewezen - de statistieken laten niets te gissen over - dat met name hoge snelheid, een onvolledige, want verouderde opleiding en een zekere lichtzinnigheid achter het stuur aan de basis liggen van deze nieuwe menselijke plaag. Deze situatie willen veranderen houdt dan ook in dat het functioneren van de autorijscholen volledig over een andere boeg moet worden gegooid. Geen opleiding meer met trage wagens, met een maximum snelheid van 20 km/u in de bebouwde kom, en 80 km/u op de grote wegen.....
Ik geef eerlijk toe dat het mijn hart verscheurt te moeten horen, of lezen, dat een of andere jongere, die heel vaak nog maar enkele dagen, of zelfs enkele uren daarvoor zijn rijbewijs had gehaald, het leven verloren heeft omdat onze samenleving niet naar behoren werkt. Om deze reden betreur ik dat onze rapporteur het voorbeeld van Frankrijk niet heeft willen opvolgen, en het rijden onder begeleiding heeft willen invoeren.
Hier hebben wij het formele bewijs - en de voorzitter van de Commissie vervoer en toerisme, Jean-Pierre Bazin, heeft dit op mijn vraag bevestigd - dat duizenden jonge Franse bestuurders hun rijbewijs hebben behaald via het begeleid rijden. Deze jonge bestuurders hebben tijdens hun opleiding tussen de 3.000 en 5.000 km afgelegd, in plaats van de 200 tot 300 km in het traditionele opleidingssysteem. Maar het meest verdienstelijke resultaat van het begeleid rijden is dat er zich bij deze jongeren - en dat is statistisch bewezen - veel minder ongevallen voordoen dan bij diegenen die de klassieke opleiding hebben gevolgd.
Wat me evenwel nog belangrijker lijkt, is dat deze nieuwe opleidingsvorm een nieuwe, zeer heilzame relatie tot stand brengt tussen de kandidaat en zijn ouders, die letterlijk ter plaatse zijn, dit wil zeggen naast de kandidaat, om tot voorzichtigheid te manen, om tips te geven en om de kandidaat verantwoordelijkheidszin bij te brengen voor zijn eigen leven en dat van anderen.
Hoe werkt dit begeleid rijden? Het principe van begeleid rijden omhelst drie fasen. Eerst een basisopleiding in een erkende autorijschool. Deze opleiding kan beginnen vanaf de leeftijd van 16 jaar. Daarna rijden met een of meer aangestelde begeleiders die ouder dan 28 jaar zijn en minstens drie jaar hun rijbewijs hebben. De jonge bestuurder moet op die manier minimaal 3.000 km afleggen, binnen een termijn van een tot twee jaar, waarin ook opvoedkundige afspraken zijn voorzien. Het rijexamen tenslotte kan worden afgelegd vanaf de leeftijd van 18 jaar.
Dan zou ik nog een tweede opmerking willen maken. Onze rapporteur haalt slechts terloops het rijbewijs met strafpunten aan. Nochtans ben ik ervan overtuigd dat de invoering van een rijbewijs met strafpunten een gunstige uitwerking zou hebben op de verkeersveiligheid en op de bewustwording, en het totale aantal ongevallen in de verschillende landen zou doen teruglopen.
Altijd maar de boetes verhogen is misschien een goede zaak voor de staatskassen. Uiteindelijk is dit een asociale maatregel omdat de ene deze wel kan betalen en de andere niet. Strafpunten uitdelen zou tenminste de verdienste hebben dat iedereen op gelijke voet wordt behandeld. Ik denk echt dat we de psychologische schok niet mogen onderschatten voor de chauffeurs met problemen, voor wie we een herscholing zouden moeten organiseren, en voor de hardnekkigsten, waarom niet, de inhouding van het rijbewijs gedurende een zekere tijd.
Een derde opmerking heeft betrekking op de snelheidsbegrenzing in de woonwijken. Ik deel volkomen het standpunt van de rapporteur dat we toch iets moeten doen. Wat de middelen betreft om tot een snelheidsbegrenzing in de bebouwde kom te komen, denk ik dat voorrang van rechts overal algemeen zou moeten gelden. Dit is niet alleen een goedkoop, maar ook een doeltreffend middel.
Verslag-Kreissl-Dörfler (A4-0073/98)
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten staat vierkant achter de kritiek op het ontwerp van de multilaterale overeenkomst inzake investeringen, dat met het verslagKreissl-Dörfler werd aangenomen. Wij menen immers dat het nuttig kan zijn om deze investeringen in een algemeen juridisch kader te gieten, maar dat de tekst van de overeenkomst dan wel in artikel één de onvervreemdbare soevereiniteit van de volkeren moet vastleggen, alsook hun recht om de wetten en het type samenleving te kiezen die hun goed uitkomen.
Voor ons is er geen sprake van het ontwerp goed te keuren dat momenteel door de OESO wordt voorbereid en dat de landen in de beklaagdenbank lijkt te zetten, alsof hun optreden enkel tot gevolg heeft dat de multinationale ondernemingen belet worden zich voor het gemeenschappelijk welzijn in te zetten. Erger nog, in dit ontwerp zien we de krachtlijnen uitgetekend worden van een wereld waar de multinationals de belangrijkste spelers zijn en waar de rol van de landen in zekere zin wordt herleid tot die van onderaannemer voor lokale veiligheidskwesties. Dat staat haaks op onze ideeën over soevereiniteit van de nationale staten en over de verbindende rol die de politiek moet spelen.
Bijgevolg verheugen wij ons over de uitbarsting van verzet die het Parlement nu overspoelt, waarbij we willen opmerken dat ons protest in het kader van de GATT zich traagjes heeft ontwikkeld en uiteindelijk misschien zijn vruchten heeft afgeworpen, want nogal wat voorstellen die vandaag worden goedgekeurd, bijvoorbeeld dat er een clausule moet zijn die de legitimiteit van regionale preferentiegebieden erkent, hadden in de GATT opgenomen moeten zijn, indien men toen maar naar onze eisen had geluisterd.
Maar dit verzet van het Europees Parlement volstaat niet, want het ontwerp voor de multilaterale overeenkomst inzake investeringen vormt slechts een aspect van een meer algemene beweging die zich op meerdere niveaus ontwikkelt en ertoe strekt de controlerende macht van de volkeren te beknotten en hun het laatste woord over de zeggenschap over hun lot te ontnemen. Zo duwt het ontwerp van Amsterdam ons op een ander niveau in dezelfde richting, door de nationale democratieën te omzeilen, door de kwaliteit van de democratische controle in Europa te beperken en door het ontstaan te bevorderen van een technocratische Europese macht die eerder zal bezwijken onder de druk van de financiële wereldmachten dan voor de noden van onze volkeren. Om deze redenen moeten we niet alleen de MOI maar ook het verdrag van Amsterdam verwerpen.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, ik ondersteun met veel genoegen dit verslag. Daarin worden over de multilaterale overeenkomst fundamentele opmerkingen gemaakt en wordt de lidstaten die daarover onderhandelen verzocht te reageren. Ik heb de vertegenwoordigers van de Britse regering ontmoet en weet dat zij oor hebben voor onze bekommering. Zij hebben al een groot aantal uitzonderingen voorgesteld en voorstellen ingediend om de ontwikkelingslanden apart te behandelen, om de besprekingen in het kader van de WHO te voeren en het effect van de overeenkomst op de ontwikkeling te onderzoeken. Dat alles sluit aan bij wat wij vandaag in onze ontwerpresolutie zeggen.
Ik wil nog twee principiële opmerkingen maken. In de eerste plaats moeten zij die de overeenkomst hebben voorgesteld zelf verantwoorden waarom de investeerder een andere rechtsbescherming moet kunnen genieten in verband met zijn of haar verantwoordelijkheid voor mensenrechten-, arbeids- of sociale normen. In de tweede plaats zijn wij er voorstander van dat de OESO-richtsnoeren voor multinationale ondernemingen in een bijlage bij de MOI worden opgenomen, maar zeggen wij dat die richtsnoeren doeltreffender kunnen en moeten worden gemaakt en dat wij in de Europese Unie naar de opstelling van passende gedragscodes moeten streven.

Ahlqvist en Theorin
Wij staan kritisch tegenover de MOI zoals die er op dit moment uitziet. Ze geeft te vergaande rechten aan de multinationale investeerders, terwijl de politieke invloed van de nationale regeringen ernstig wordt beperkt. De democratie dreigt sterk te worden uitgehold. Wij stemmen voor het verslag dat gebreken in de overeenkomst aankaart, en wij willen speciaal het belang van amendement 1 onderstrepen.
Wij betreuren dat het debat over zo'n overeenkomst die de democratie ernstig beperkt, achter gesloten deuren is gevoerd, en dat het is gevoerd in de OESO en niet in een internationaal orgaan waarin de ontwikkelingslanden de kans hebben om de inhoud van de overeenkomst mede te beïnvloeden.

Andersson, Hulthén, Lööw en Waidelich
Wij willen de rapporteur bedanken voor zijn uitstekende werk aan dit zeer belangrijke verslag. Wij vinden de in dit verslag geleverde kritiek op het OESO-akkoord over een multilaterale overeenkomst inzake investeringen (MOI) zeer terecht. Wij vinden dat aan de gepresenteerde gedachten over de MOI een aantal onaanvaardbare aspecten zitten, en dat het daarom noodzakelijk is dat men zich in de Europese Unie gezamenlijk inspant voor wezenlijke veranderingen.
Uit deze kwestie blijkt ook het belang van sterke samenwerkingsverbanden zoals de Europese Unie en van de behoefte van het Europees Parlement zich te kunnen uitspreken over de medewerking van de Unie aan deze overeenkomst. De kwestie van de MOI moet nog eens goed worden onderzocht, en in dat onderzoek moet het Europees Parlement een duidelijke rol spelen.

Dury
Wij zijn het eerste Parlement dat het ontwerp voor een multilaterale overeenkomst inzake investeringen bespreekt en er een advies over uitbrengt. Wij denken dat de regeringen de overeenkomst als zodanig niet zouden mogen goedkeuren. Om te beginnen, stellen wij de werkwijze ter discussie. Binnen de OESO worden er ondoorzichtige, geheime onderhandelingen gevoerd, zonder enig debat over de doelstellingen, de opportuniteit en de doelmatigheid van een dergelijke overeenkomst. Wij trekken ook de ideologische grondslagen in twijfel. Het liberalisme op wereldschaal zal de enige drijfveer worden om te regeren of niet te regeren.
Onze rapporteur vraagt zich af of het ontwerp voor een multilaterale overeenkomst wel te verzoenen is met internationale overeenkomsten zoals de Akkoorden van Rio, Agenda 21 of de richtsnoeren van de Verenigde Naties betreffende de consumenten? Verder benadrukt onze rapporteur welke waarborgen we hebben dat het milieubeleid, het sociaal beleid en het cultureel beleid van de Europese Unie en haar lidstaten zullen worden gerespecteerd? Tot slot benadrukt de rapporteur welke mechanismen we moeten instellen om de cultuur tegen een onvoorwaardelijke liberalisering te beschermen?
Voor de socialisten kan er geen sprake van zijn een dergelijk akkoord als zodanig goed te keuren. Zij waarschuwen de regeringen dat ze zich hun actie- en regelgevingsmiddelen niet mogen laten ontnemen. De burgers hebben vaak de indruk dat ze niet meer over hun toekomst kunnen beschikken vanwege een mondialisering van de almachtige economie. Het is de taak van de regeringen die bezorgdheid met hen te delen.

Jensen, Lis
Het verslag-Kreissl-Dörfler bevat een aantal weldoordachte standpunten, maar toch kan ik het niet steunen. Ik ben van mening dat dit verslag in de grond overbodig is om de simpele reden dat de EU geen lid is van de OESO, zoals in paragraaf 8 van het verslag vermeld is. Daarom verheugt het mij geenszins dat de Commissie actief deelneemt aan de onderhandelingen over een multilaterale investeringsovereenkomst in het kader van de OESO. Ik vind het ongepast dat de Commissie in internationale onderhandelingssituaties steeds vaker gelijkgesteld wordt met de lidstaten van de EU. Het lijdt voor mij geen twijfel wat de bedoeling hiervan is. Het is een poging om van de EU een economische en politieke supermacht te maken.
Het is weliswaar positief dat het verslag-Kreissl-Dörfler kritiek levert op het feit dat deze toekomstige OESO-overeenkomst de mogelijkheid om nieuwe EU-wetten aan te nemen, bijvoorbeeld op het gebied van milieu, via een eventuele inkrimping van de EU-wetgeving zou bemoeilijken. In dit verband wil ik echter alleen toevoegen dat de EU-lidstaten vandaag reeds met dezelfde beperkingen te kampen hebben wat hun eigen wetgeving betreft. Deze situatie is juist het gevolg van de zeer strenge en centralistische aard van de EU-Verdragen.

Lienemann
Het verslag van de heer Kreissl-Dörfler wijst nauwkeurig de reële gevaren aan die de MOI voor ons Europees sociaal, cultureel en politiek model met zich meebrengt, en wat nog fundamenteler is, voor de democratie en voor de mogelijkheid van de volkeren om over hun eigen lot te beschikken.
Ik heb het amendement van de socialistische fractie goedgekeurd, dat het Europees Parlement aanspoort om er bij de nationale regeringen en parlementen op aan te dringen de overeenkomst in haar huidige vorm niet te ondertekenen. In feite moet de hele filosofie die momenteel overheerst, veroordeeld, verworpen en gestopt worden.
Zoals de MOI er nu uitziet, vormt ze een nieuwe, bovendien beslissende stap in de richting van een liberalisering en mondialisering van de economie zonder protectionistische bepalingen zonder democratische regelgeving, die - en dat is duidelijk te merken - de meeste volkeren en de bewoners van de planeet, zelfs in de ontwikkelde landen, niet ten goede komen.
Indien een dergelijke overeenkomst er komt, zouden wij de staten, de Europese Unie en de overheden beslissende soevereiniteits- en actiemiddelen ontnemen, bijvoorbeeld om sociale en milieuregels en bindende voorschriften voor de regionale ontwikkeling en werkgelegenheid uit te vaardigen, en om structuurfondsen en stimulerende en selectieve maatregelen aan te wenden.
De multinationals, die in naam van de almachtige regel van de vrije markt en de vrije concurrentie de meesters van onze wereld zijn geworden, hebben alle macht en in het bijzonder de mogelijkheid - en dat is het toppunt - om de staten voor de rechtbank te dagen wegens een zogenaamd "verlies van winstkansen" , zodat dus het belang van een onderneming het wint van de keuze en het belang van een volk!
Wat zal er nog voor onze democratieën overblijven behalve de kruimels van de macht die deze almachtige krachten hun nog zullen gunnen? Indien de MOI realiteit wordt, zou de opbouw van een politiek en een sociaal Europa nog moeilijker worden en zou het zijn inhoud kwijt zijn.
Kortom, het idee van een gemeenschap die haar eigen lot in handen heeft en een ruimte van solidariteit, vrijheid, creativiteit en culturele verscheidenheid kan scheppen, zal geen zin meer hebben en zal trouwens geen vorm meer kunnen krijgen. Deze ontsporingen moeten dus een halt toegeroepen worden. Natuurlijk zijn ook wij voorstanders van een betere organisatie van de investeringsmogelijkheden in een doorzichtig en rechtvaardig kader; het verslag bepaalt trouwens de voorwaarden die absoluut noodzakelijk zijn om een dergelijke overeenkomst te kunnen goedkeuren.
Het kader van deze overeenkomst moet een wereldkader zijn en mag niet enkel door de rijke of de ontwikkelde landen worden gedicteerd. Daarom is de OESO er de geschikte instantie niet voor. De WHO, en beter nog de UNCTAD of de VN zouden een representatiever orgaan zijn om zo'n overeenkomst op te stellen.
Elk initiatief moet worden geweigerd zolang er op wereldvlak geen sociale en milieunormen zijn uitgevaardigd.
De landen en de politieke en openbare organisaties tussen landen, zoals de Europese Unie, moeten hun mogelijkheid behouden om op te treden, om het belang van hun volkeren te doen gelden en om de economie met sociale, fiscale en milieuregels te regulariseren. Kortom, de democratische soevereiniteit mag geenszins wijken voor de economische belangen van de machtigen.
De MOI is onaanvaardbaar!

Lindqvist (ELDR), Eriksson, Seppänen en Sjöstedt (GUE/NGL), Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling (V), Bonde, Lis Jensen en Sandbæk (I-EDN)
Wij noordse EU-critici steunen de in het verslag geuite scherpe kritiek op de MOI. Wij vinden dat de overeenkomst in haar huidige vorm zo grote negatieve gevolgen heeft dat ze niet moet worden ondertekend.
Het is absurd dat over een overeenkomst met wereldomvattende consequenties alleen wordt onderhandeld tussen de rijke industriële landen binnen de OESO. De onderhandelingen zouden in plaats daarvan moeten plaatsvinden in VN-verband of mogelijk in WHO-verband. De behandeling door de OESO-landen is bovendien gekenmerkt door sterke geslotenheid en gebrek aan parlementaire controle.
De inhoud van de overeenkomst is volstrekt onaanvaardbaar. De voorstellen houden in dat de multinationale ondernemingen uitgebreide rechten krijgen ten koste van de nationale staten. Dat betekent dat de ondernemingen via de rechter democratisch genomen besluiten op belangrijke gebieden als milieu, beheer van natuurlijke hulpbronnen en sociale zekerheid kunnen opheffen. In de overeenkomst ontbreken überhaupt passages over de gegarandeerde rechten van werknemers, milieunormen en belangrijke nationale belangen.
Er zijn ook delen van het verslag die voor ons onaanvaardbaar zijn. Daartoe behoort de positieve kijk op de rol van de Commissie in de onderhandelingen en de eis dat de EU beslissingsbevoegdheid krijgt over kwesties rond directe buitenlandse investeringen.

Martinez
De mondiale overeenkomst inzake investeringen voegt een stukje toe aan de puzzel van de wereldmarkt. De Europese publieke opinie begrijpt eruit dat de fiscale investeringssteun en de begrotingsfinanciering voor onze voorzieningen, het percentage gefinancierd met de belastingcenten van onze belastingbetalers, als begunstigden ook de door de Verenigde Staten gecontroleerde multinationals zullen hebben. De belastingbetalers van de Vijftien zullen betalen om contracten, werk en winst te schenken aan onze Noord-Amerikaanse concurrenten.
De Europese Unie die, met haar 350 miljoen inwoners, een macht zou moeten zijn boven de natiestaten, toont hier haar ware aard: ze is een instantie die is onderworpen aan de Wereldhandelsorganisatie, aan de OESO en aan de mondiale vrijhandelsideologie.
De boeren wisten dit minstens al sedert het GATT-akkoord van 1994. De arbeiders in de staal-, steenkool- en textielindustrie hebben het aan den lijve ondervonden, doordat ze hun baan zijn kwijtgeraakt en hun leven kapot is gemaakt. Nu zijn de bevoorrechten uit de film- en televisiewereld aan de beurt om te ontdekken dat mondialisme, afschaffing van de grenzen en vrijhandel synoniem zijn voor verlies van zekerheid, verlies van nationale bescherming, en voor oneerlijke concurrentie.
De MOI doet kunstenaars, regisseurs, producers en anderen uit medialand inzien dat vrijhandel kapot maakt, afbreekt en in hun landen ellende zaait.
Deze bevoorrechten die geen greintje medelijden hadden met het getroffen Lotharingen, met het ontvolkte Nord-Pas de Calais, met de mijnwerkers, de arbeiders, de 12 miljoen boeren die aan hun lot werden overgelaten en de wanhoop nabij waren, welnu deze miljonairs van de film- en televisiewereld zoals Tavernier, Brigitte Fossey, Jeanne Moreau of andere Klappichs, deze Pontius Pilatussen van het Verdrag van Maastricht, schreeuwen nu plots moord en brand. Zij, de kinderen van de wereld, de blanke zoeloes, de sjamanen van de mondialiseringsritus, bekeren zich nu tot het protectionisme, ontdekken de weldaden van het nationale protectionisme en doen hiervoor een beroep op de soevereiniteit van de staat. Zij die toen de nationale voorkeur weigerden, eisen vandaag de corporatistische voorkeur.
Wat een prachtige ontwikkeling! Ze zijn rechtstreeks van Maastricht, Genève of Hollywood naar Vichy gekomen. Voor ons hadden ze gerust in Parijs mogen stoppen, waar de soevereiniteit huist van het land dat de vriend is van het volk en zijn nederige onderdanen.

Ribeiro
De Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links is een confederale fractie, en daarom dient zij in haar stemverklaring aan te geven wat de motivering is geweest van de verschillende stromingen en leden die in deze fractie vertegenwoordigd zijn. Deze leden en stromingen hebben echter niet altijd noodzakelijkerwijs dezelfde mening - niet in het onderhavige geval, en al evenmin in andere zaken.
In de interne discussie over het verslag Kreissl-Dörfler en in de interventies van leden van onze groep bestond er echter een volkomen consensus met betrekking tot de afwijzing van de manier waarop de MOI tot stand is gekomen. Het verloop van deze procedure heeft zich - bijna tot aan de op handen zijnde ondertekening van het akkoord toe - aan de waarneming van het publiek onttrokken en is dan ook nauwelijks onderwerp geweest van een democratische discussie. Zo'n discussie is altijd wenselijk, zeker als het om een onderwerp van zulk belang gaat. Bovendien gaat het hier niet alleen om de publieke opinie in de lidstaten van de Europese Unie, maar ook om die van derde landen die geen deel uitmaken van de OESO.
Van bijzonder belang is dat de Commissie externe economische betrekkingen, onder het voorzitterschap van kameraad Luciana Castellina, het initiatief genomen heeft om een verslag uit te werken. Toen de opzet van dit akkoord bekend werd, hebben velen - vooral uit de culturele en artistieke wereld - duidelijk gemaakt dat zij het er niet mee eens waren of dat zij er hun voorbehoud bij wilden aantekenen. Het Parlement heeft er met dit verslag toe bijgedragen dat dit protest op het niveau van een communautaire instelling uitdrukking heeft gekregen. Ook al zijn er de nodige compromissen gedaan om in dit Parlement tot een resolutie te geraken, het verslag Kreissl-Dörfler heeft deze bijdrage vormgegeven en zo een ondubbelzinnig kritisch standpunt ingenomen met betrekking tot de gevolgde procedure en het resultaat.
De stem zoals die is uitgebracht door de verschillende stromingen binnen onze fractie en door de leden van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links is ook gebaseerd op de door allen gedeelde afwijzing van een situatie waarin door politieke leiders en grote ondernemingen uitgewerkte en overeengekomen multilaterale investeringsakkoorden voorrang krijgen boven nationale wetten, die toch het product zijn van democratische structuren en mechanismen, en nationale standpunten vertegenwoordigen, of het nu gaat om het milieu of om economische, sociale of culturele aangelegenheden.

Theonas
Het kapitaal en zijn gemachtigden, de regeringen van de OESO-landen en met name de Verenigde Staten en de EU, lappen de nationale soevereiniteit en de onafhankelijkheid van de volkeren aan hun laars, als zij besluiten hun het recht te ontzeggen een eigen koers te varen voor hun economische ontwikkeling.
Tot nu toe bestond er, binnen de perken van de machtsverhoudingen en in afwezigheid van drastische, door internationale financiële instanties of organisaties voor regionale integratie opgelegde bezuinigingsmaatregelen, een zekere armslag bij het uitoefenen van een zelfstandig economisch beleid. Ook bestond de mogelijkheid bilaterale overeenkomsten te sluiten waarin tot op zekere hoogte rekening kon worden gehouden met de belangen van beide partijen. De onderhavige overeenkomst zal echter, met het ongebreidelde winstbejag en meer in het algemeen met de uitsluitende behartiging van de belangen van de buitenlandse investeerders, een zwaar stempel drukken op elke maatregel van sociale, economische, ecologische of regionale aard. Zeer strenge strafmaatregelen bij overtreding van de bepalingen hangen de landen daarbij als een zwaard van Damocles boven het hoofd.
De in de overeenkomst gestelde voorwaarden zijn zo zwaar dat men met recht kan spreken van een handvest van enerzijds de rechten van de multinationale ondernemingen en anderzijds de plichten van de volkeren en hun regeringen. Het is tekenend dat alleen de buitenlandse investeerders recht op beroep hebben. De landen hebben dit recht niet.
De overeenkomst geeft elke multinationale onderneming het recht van de regering in het land van ontvangst te eisen dat deze zich onthoudt van elke poging tot steunverlening met overheidssubsidies of andere faciliteiten aan de nationale productie, aan bepaalde sectoren of aan bepaalde gebieden. De buitenlandse investeringen mogen niet worden gekoppeld aan voorwaarden voor de bevordering van de plaatselijke productie, van de werkgelegenheid voor lokale werknemers of van de eerbiediging van de arbeidsrelaties. De landen hebben geen enkele mogelijkheid om de multinationale ondernemingen te dwingen een gedeelte van hun winst opnieuw te investeren of technologie over te dragen. Zij mogen zelfs geen onderhandelingen daarover voeren. De multinationale ondernemingen mogen daarentegen op elk willekeurig moment heel hun winst en kapitaal uitvoeren en elke mogelijke, voor hen gunstige maatregel treffen. Bovendien biedt de overeenkomst de multinationale ondernemingen de mogelijkheid elke voorafgaande verbintenis met betrekking tot reeds gebezigde investeringen te annuleren.
De overeenkomst brengt een zware slag toe aan de vakbondsrechten van de werknemers en noopt de regeringen tot resoluut optreden tegen elke manifestatie van werknemers. In de overeenkomst is immers sprake van schadeloosstelling voor inkomstenderving door stakingen, sociale onrust en zelfs revoluties. Het standstill-beginsel wettigt bij voorbaat elke liberaliserings- en dereguleringsmaatregel, daar elke nieuwe maatregel van sociale aard, voor de bescherming van de sociale rechten, kan worden aangevochten als zijnde protectionistisch en dus ongeldig kan worden verklaard.
Zeer indrukwekkend is het feit dat deze overeenkomst, waarmee men de volkeren in heel de wereld op het altaar van het winstbejag wil offeren, stiekem werd voorbereid. De ratificatie zal de ontwikkelde landen dwingen te kiezen of te delen: of zij treden toe of zij zijn veroordeeld. Als een land toetreedt, is het gebonden voor een periode van vijf jaar vanaf de dag van ratificatie. Als een land besluit de overeenkomst op te zeggen, blijft het nog voor vijftien jaar gebonden. Een dergelijke bepaling is ongehoord in het internationale recht.
Het belangrijkste is nu dat de onderhandelingen onmiddellijk worden gestopt en een stokje wordt gestoken voor elke poging tot sluiting van een dergelijke overeenkomst. Men doet echter alsof zijn neus bloedt en leidt de aandacht af door bepaalde sectoren van het toepassingsgebied van de overeenkomst uit te zonderen. Als uiteindelijk deze overeenkomst toch aan ratificatie toekomt, kunnen wij slechts een ding doen: haar zonder meer van de hand wijzen. De volkeren zullen een dictatuur van de multinationale ondernemingen nooit en te nimmer dulden en alles in het werk stellen om een dergelijke dictatuur te voorkomen.

Vaz da Silva
Internationale akkoorden leiden altijd tot een soort euforie die dan weer het ongewenste resultaat heeft dat de positieve gevolgen die men door zulke akkoorden hoopt te bewerkstelligen teniet worden gedaan.
De Europese Unie heeft de neiging ontwikkeld steeds vaker akkoorden aan te gaan zonder zich eerst af te vragen of er met zo'n akkoord iets nieuws tot stand wordt gebracht, en vooral, of zo'n akkoord in de toekomst niet zal indruisen tegen de fundamentele belangen van de maatschappij als geheel. Ik wijs hier bij wijze van voorbeeld op de onderhandelingen die op dit moment met de Verenigde Staten worden gevoerd, onderhandelingen die verstrekkende gevolgen zullen hebben voor de toekomst van een Europees samenlevingsmodel.
Met de MOI kan de Europese Unie binnen de OESO een groot gewicht in de schaal leggen, als alle lidstaten zich verenigen om een langetermijnvisie te verdedigen die de communautaire verworvenheden op het gebied van milieu en cultuur niet ondergeschikt maakt aan de markt.
Wat er binnen de context van de MOI wordt overeengekomen wijkt af van het in het kader van de WHO overeengekomene, niet alleen wat het soort en het aantal betrokken landen betreft, maar ook wat de aard van onderhandelen zelf betreft. Bij het GATT en de WHO is het voor de verdediging van de Europese belangen op audiovisueel gebied voldoende geweest dat de belanghebbende landen geen aanbod hebben gedaan met betrekking tot deze materie. De MOI zal in mei in de laatste fase belanden. Waar het op aankomt is dat vastgehouden wordt aan de uitzondering op audiovisueel gebied. Dat zal voor de Europese Unie de vuurproef zijn. God geve dat we niet teleurgesteld worden.

Wibe
Ik stem voor het verslag (aangenomen dat amendement 1 wordt gesteund), aangezien het kritisch is ten opzichte van de MOI, en feitelijk vraagt om nieuwe onderhandelingen.
Ik sta echter gereserveerd tegenover sommige passages, bijvoorbeeld paragraaf 22 van de ontwerpresolutie, waarin een verbod op investeringssubsidies wordt goedgekeurd. Dat zou nadelig zijn voor het Zweedse regionale beleid, dat voor een deel juist berust op investeringssubsidies. Er staan ook nog andere paragrafen in het verslag die ik twijfelachtig vind en die ik graag wat anders geformuleerd zou willen zien.
Verslag-Flemming (A4-0022/98)
Bébéar
Als arts ben ik verantwoordelijk voor een keel-, neus- en oorafdeling in een ziekenhuis, en zie ik dagelijks de schade die buitensporig nicotineverbruik veroorzaakt. Nochtans meen ik niet dat voor de bescherming van de volksgezondheid de steun aan de tabaksteelt in Europa de komende tien jaar moet worden geschrapt.
Een dergelijk tabaksverbod, dat nadelig is voor onze economie, zou maar een geringe impact hebben op de daling van het jaarlijks sigarettenverbruik omdat men dan zijn sigaretten bij Amerikaanse en Aziatische producenten gaat halen, die trouwens voortdurend op zoek zijn naar nieuwe afzetgebieden.
Deze afschaffing zou dan gepaard gaan met financiële steun voor de tabaksteelt om over te schakelen naar andere landbouwproducten. Automatisch zou hier een aanzienlijke begrotingslast uit voortvloeien, die nog niet becijferd is. Bovendien zal er zich een reëel probleem voordoen bij de keuze van het soort overschakeling, gezien het systeem van quota en overproductie dat reeds voor tal van producten bestaat.
In welke situatie zullen de producenten die zich nu reeds zorgen maken, dan terechtkomen? Zullen we geen banen schrappen zonder dat de volksgezondheid er echt op vooruitgaat?
Het voorstel daarentegen om uit te kijken naar de teelt van tabaksvariëteiten met een lager nicotinegehalte lijkt me veel logischer gezien de medische en de economische gevolgen. Het zou daadwerkelijk bijdragen tot een betere bescherming van de consumenten.
Met volledige steun voor het principe dat de ondertoon vormt van het verslag-Flemming, zou ik willen wijzen op het onrealistisch en utopisch karakter van de vele voorstellen indien deze in de praktijk zouden worden omgezet.

Díez de Rivera Icaza
Zoals iedereen bekend is, betekent artikel 129 van het Verdrag van Amsterdam een aanscherping van de verantwoordelijkheden van de Europese Unie met betrekking tot de bescherming van de volksgezondheid en de consumenten. Dit betekent dat de Unie, om zich naar behoren te kwijten van haar verantwoordelijkheden op dit terrein, met name op het gebied van de gewenste integratie van de bescherming van de volksgezondheid in het communautaire beleid, met nieuwe voorstellen zal moeten komen voor een behoorlijke naleving van de afspraken na de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam.
De Commissie heeft een goed en gedetailleerd voorstel ingediend, maar de nieuwe in Amsterdam gezette stap vereist een nieuwe benadering. Daarom vragen wij een groenboek waarin de Commissie uiteenzet wat zij denkt te gaan doen ter naleving van het nieuwe beleid van de Unie op het gebied van de volksgezondheid.

Holm
Het rapport van de Commissie en het verslag van het Europees Parlement zijn beide welkome documenten. Ik vind het belangrijk dat op aspecten van volksgezondheid wordt gelet bij het uitstippelen van EU-beleid, onder andere op het gebied van verkeer en landbouw.
Tegelijkertijd verbazen de verslagen mij, aangezien ze feitelijk indirect kritiek leveren op besluiten die de EU onder andere dit jaar heeft genomen. In dit verband kunnen verschillende gebieden worden genoemd, bijvoorbeeld genetisch gemanipuleerde levensmiddelenproducten, steun aan giftige bestrijdingsmiddelen in de landbouw, ruim baan voor salmonella en antibiotica, steun aan diverse infrastructurele investeringen in het wegverkeer en steun aan de tabaksteelt. Al deze gebieden hebben gemeen dat ze de volksgezondheid beïnvloeden en dat het desbetreffende beleid niet zo'n vorm had mogen krijgen als feitelijk is gebeurd.
Ik geef mijn volledige steun aan paragraaf 10 van het verslag, waarin wordt vastgesteld dat het doel van de huidige steun aan de tabaksteelt is dat deze geleidelijk zal worden afgeschaft en op den duur geheel zal stoppen. Ik hoop dat het Europees Parlement dit besluit neemt, aangezien de meerderheid voorheen al zo vaak de voortzetting van subsidie aan de tabakstelers heeft gesteund.

Lindqvist
Net zoals politieke besluiten die het milieu beïnvloeden vergezeld moeten gaan van milieueffectrapportages, dienen besluiten die de gezondheid en de consumentenbescherming beïnvloeden vergezeld te gaan van gezondheidseffectrapportages. Er is echter geen reden een eigen controleorgaan op EU-niveau op te richten. Dat moet worden overgelaten aan de lidstaten.
Milieu, gezondheid en consumentenvraagstukken moeten in de politieke activiteiten op EU-niveau een hogere prioriteit krijgen. Meerderheidsbesluiten kunnen geldig zijn, maar er moet dan sprake zijn van minimumregels. Iedere lidstaat moet het recht hebben hogere eisen te handhaven of strengere regels in te voeren dan de EU.
Wat tabaksteelt betreft moet het beleid erop gericht zijn de subsidies voor de tabaksteelt geleidelijk af te schaffen binnen een periode van vijf tot tien jaar. Om de werkloosheid niet te doen stijgen, moeten de telers alternatieve gewassen te verbouwen krijgen en subsidie voor de ontwikkeling daarvan. Ik heb voor het verslag gestemd.

Novo
Het is tegenwoordig niet meer nodig te benadrukken hoe belangrijk het is dat we binnen de Europese Unie ijveren voor de volksgezondheid. Daarom verdient het vandaag aangenomen verslag onze aller steun, en niet alleen vanwege de oproep een groenboek op te stellen, waarin wordt aangegeven op welke gebieden het Europees gezondheidsbeleid zich in de toekomst dient te concentreren. Het is ook van belang, zoals in dit verslag wordt aangegeven, dat de diploma's van al degenen die in deze sector werkzaam zijn wederzijds erkend worden; dat de rechten van patiënten - en dus ook het recht op schadevergoeding als de behandeling ondeugdelijk is - gewaarborgd worden; dat ook als het om de gezondheid van planten en dieren gaat strenge veiligheidsnormen aangehouden worden; en ten slotte dat over de reorganisatie en de duidelijke verdeling van verantwoordelijkheden op dit gebied op het niveau van de Commissie wordt beslist.
In Portugal zegt men: " Er is altijd een 'maar'..." . Want ook in dit verslag, net als in voorgaande, wordt het probleem niet op een onpartijdige wijze belicht.
Er wordt nauwelijks gesproken over de noodzaak iets op het niveau van de opvoeding te ondernemen en preventieve maatregelen te ontwikkelen om het gebruik van tabak, dat grote risico's voor de gezondheid met zich meebrengt, tegen te gaan. Er worden geen suggesties gedaan in de richting van een algemeen verbod op tabaksreclame bij sportieve evenementen. Er wordt alleen - vooral in paragraaf 10 - aangedrongen op het afschaffen van subsidies voor de tabaksteelt binnen de Europese Unie, wat dan binnen een termijn van maximaal tien jaar zou moeten gebeuren. Het gaat zo op ondubbelzinnig hypocriete wijze voorbij aan het feit dat zo'n beleid tienduizenden mensen werkloos zal maken, in regio's waar noch op korte, noch op middellange termijn alternatieven bestaan. En het vergeet vreemd genoeg ook te vermelden dat het stopzetten van de productie binnen de Europese Unie alleen maar zal leiden tot een toename van de import. En dat leidt dan weer uitsluitend tot extra winsten voor de transnationale tabaksproducenten, die toch al vanuit een overweldigende positie opereren, iets waar men niets tegen wil ondernemen - in het verslag wordt het onderwerp zelfs niet eens aangeroerd.
Wij zijn het oneens met deze partijdige benadering van de problematiek rond tabak en volksgezondheid, waarbij de grote producenten gespaard worden. Daarom hebben we tegen die onderdelen gestemd waar deze partijdigheid het duidelijkst naar voren kwam, en hebben we gestemd voor die wijzigingen die de partijdigheid zoveel mogelijk ongedaan hebben proberen te maken. En deze wijzigingen zijn gelukkig allemaal aanvaard.

des Places
Zoals de rapporteur het in zijn toelichting heeft gepreciseerd, is ook onze fractie zich bewust van de gevolgen van het roken voor de gezondheid. Als we het aantal sterfgevallen ten gevolge van het roken in de Europese Unie jaarlijks op bijna 500.000 mogen ramen, moeten we er wel bij zeggen dat verschillende recente epidemiologische studies hebben aangetoond dat het aantal sterfgevallen in de Verenigde Staten ten gevolge van het roken niet is afgenomen, maar constant gebleven is. Nochtans is het tabaksverbruik er al meer dan twintig jaar systematisch gedaald.
Onze fractie heeft een amendement ingediend op paragraaf 10 van de ontwerpresolutie. De rapporteur voert aan dat het nodig is de steun voor de tabaksproducenten te verminderen of zelfs af te schaffen. De afgelopen jaren hebben wij er echter herhaaldelijk aan moeten herinneren dat de Europese Unie meer dan 70 % van haar tabaksconsumptie invoert en dat er dus geen verband mag worden gelegd tussen de inkomenssteun voor de tabaksproducenten en het verschijnsel tabaksverbruik en de gevolgen ervan voor de gezondheid.
In deze context wenst onze fractie dat er een beleid wordt uitgestippeld dat de tabaksreclame aan banden legt. We mogen nicotinevergiftiging door het gebruik van tabak en de productie van tabak immers niet met elkaar verwarren.
Wij willen eraan herinneren dat, indien wij de inkomenssteun voor de tabaksproducenten schrappen, de Europese productie onmiddellijk zou stilvallen, met alle gevolgen van dien voor de werkgelegenheid. De invoer van tabak uit derde landen zou sterk toenemen om de daling van de Europese productie op te vangen. De invloed op het roken zou nihil zijn, en de Europese Commissie zou hiermee de werkloosheid in de Unie doen toenemen, meer bepaald in de achterstandsgebieden die reeds zwaar door werkloosheid zijn getroffen.
Ziekte van Alzheimer
Caudron
Ik steun zonder enig voorbehoud deze reeks vragen met betrekking tot de ziekte van Alzheimer. Het was tijd dat ze werden gesteld.
Het lijkt me inderdaad nodig om een actieprogramma te ontwikkelen voor deze ziekte die een niet onaanzienlijk aantal ouderen, en soms zelfs personen van jongere leeftijd, in de Europese Unie treft. Het is onontbeerlijk om een dergelijk programma zowel op het onderzoek als op de preventie en de behandeling te richten. Elke vooruitgang in de strijd tegen deze ziekte moet worden beschouwd als een beter leven voor de oudere bevolking.
Afgezien van het gezondheidsaspect staat er tevens op sociaal en gewoon menselijk vlak veel op het spel. Nu al zijn een groot aantal ouderen afgesneden van elk contact met de samenleving, dan accentueert de ziekte van Alzheimer dit trieste feit alleen maar.
Ik maak van de gelegenheid gebruik om het verzorgend en geriatrisch personeel te feliciteren met de algemeen erkende kwaliteit van hun werk. Hun specifieke opleidingen moeten worden aangemoedigd om zo goed mogelijk tegemoet te komen aan de behoeften van wie getroffen is door deze vreselijke ziekte en hierdoor tot isolement veroordeeld is.
Het is bemoedigend te zien dat ons Parlement zich hierom bekommert.

Pradier
Reeds twee jaar geleden nam het Parlement het verslag-Poggiolini aan, waarin de Commissie verzocht werd een actieprogramma in te dienen tegen de ziekte van Alzheimer en de neurologische syndromen die de cognitieve functies aantasten.
Verzocht werd toen dit programma "binnen de kortst mogelijke termijnen" voor te leggen... Nu moeten we wel toegeven dat deze termijnen langer uitvallen dan voorzien.
Het is natuurlijk een ingewikkelde zaak, over de ziekte is niet veel bekend, de oorzaken ervan blijven vaag, de epidemiologische studies blijven beperkt tot enkele Westerse landen en over het algemeen is het personeel niet opgeleid om deze patiënten te verzorgen. Reden te meer dus om dringend werk te maken van wetenschappelijk onderzoek: op neurobiologisch, epidemiologisch en therapeutisch vlak.
De Commissie moet haar inspanningen vergroten, het onderzoek steunen en bijzondere begrotingsmaatregelen nemen om sneller tot de betere verzorging te komen die deze patiënten verdienen.

Theonas
In de ontwikkelde landen lijden talrijke mensen aan de ziekte van Alzheimer. Deze ziekte kan wat het aantal slachtoffers betreft gerust vergeleken worden met andere virusziekten, zoals aids. Desalniettemin worden geen serieuze en stelselmatige pogingen ondernomen om deze ziekte te bestrijden. Voorlichting, onderzoek, preventie, verzorging: het laat allemaal heel wat te wensen over, misschien omdat men denkt dat het toch maar oudjes zijn.
Tot nu toe zijn de onderzoeksprogramma's voor Alzheimer dun gezaaid. Ook zijn de beschikbare financiële middelen ontoereikend om de wetenschappelijke en sociale belangstelling voor deze programma's te bevredigen. De gezinnen van de patiënten moeten volledig opkomen voor de vaak zware medische kosten en sociale lasten, met alle financiële, psychologische en sociale gevolgen van dien.
De sociale verzekeringsinstanties hebben geen programma's voor de ziekte van Alzheimer. Ook de lidstaten en de Commissie hebben tot nu toe geen maatregelen getroffen, alhoewel deze ziekte een regelrechte plaag zal worden. Men heeft berekend dat tot het jaar 2000 8 miljoen mensen het slachtoffer zullen worden van deze ziekte. De overheid en de instanties voor sociale voorzieningen hebben echter eerst het mes gezet in de pensioenen en de sociale voorzieningen - om zogezegd meer winst en concurrentiekracht mogelijk te maken - en kweken nu een nieuw soort racisme waarvan de risicogroepen voor ziektes als Alzheimer het slachtoffer worden. De regels van de ongebreidelde vrije markt kiezen de dood als deze goedkoper is dan het leven.
De Gemeenschap schuift het onderzoek van dit vraagstuk steeds weer op de lange baan. Voor duizenden patiënten is de toekomst echter onzeker en daarom moeten wij ons bezighouden met hun heden. Wij moeten maatregelen treffen om hen nu te helpen. Wij moeten de voor de medische zorg noodzakelijke infrastructuur in het leven roepen. Er moeten opleidingsprogramma's worden uitgewerkt voor specialisatie van het verplegend personeel in de medische centra en bejaardentehuizen. Goed opgeleid personeel kan ook de gezinnen van de patiënten helpen bij het verwerken van de sociale en psychologische gevolgen van de ziekte. Er moet geld beschikbaar worden gesteld voor onderzoek naar de oorzaken van de ziekte, naar preventiemogelijkheden, tijdige diagnosestelling en behandeling van Alzheimer en aanverwante ziekten.
Als een samenleving de gemiddelde leeftijd wil verhogen en betere levensomstandigheden wil garanderen, mag zij niet alleen denken aan de kosten. De "winst" is een bodemloos vat. De geest en de persoonlijkheid van de bejaarde mogen niet nodeloos worden blootgesteld aan deze pijnlijke en voor hemzelf en zijn gezin rampzalige ziekte.
(De vergadering wordt om 13.30 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Situatie in Kosovo (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het voor de stemming geschorste debat naar aanleiding van de verklaring van de Raad over de situatie in Kosovo.

Roubatis
Mevrouw de Voorzitter, wij moeten nu een debat voortzetten dat reeds afgelopen scheen te zijn en dat is een enigszins ondankbare taak. Maar enfin, zo is het nu eenmaal.
De Albanezen in Kosovo vragen al jaren lang om iets dat mijns inziens logisch en vanzelfsprekend is: zij willen het lot in eigen hand nemen, zij willen dat hun dit recht wordt toegekend. Zij willen eerbiediging van de mensenrechten. De leiders in Belgrado en in eerste instantie Milosevic geven er echter de voorkeur aan de spanning op te voeren in plaats van een logisch beleid toe te passen. Hun houding is echter ook koren op de molen van de extremistische groeperingen onder de Albanezen.
De terroristen van het zogenaamde Bevrijdingsleger van Kosovo bewijzen mijns inziens met hun gewelddaden en hun moorden de Albanezen een slechte dienst. Anderzijds schijnt ook Milosevic nauwelijks iets geleerd te hebben van de burgeroorlog in het voormalig Joegoslavië, alhoewel de wonden daarvan nog vers zijn. De onrust in Kosovo bergt gevaren in zich voor heel het omringend gebied. Daarom moet uitbreiding van de crisis tot de buurlanden, tot Albanië en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië absoluut worden voorkomen. Dat moet een prioriteit zijn voor de Europese Unie. Daarom geloof ik dat het optreden van het voorzitterschap en de initiatieven van minister Cook zeer welkom zijn.
Door de volksverhuizing naar het zuiden en het westen van Kosovo ontstaan reeds talrijke problemen. Als enkele duizenden vluchtelingen worden gedwongen hun toevlucht te nemen tot de buurlanden, zullen de regeringen in Tirana en Skopje met serieuze problemen worden geconfronteerd. Dan zal ook het goede werk van Fatos Nano in Albanië verloren gaan. Destabilisatie in heel het gebied zal dan onvermijdelijk zijn en onoverzienbare gevolgen hebben voor de vrede in de Balkan.
De Europese Unie mag geen enkele wijziging van de bestaande grenzen toestaan. Anderzijds kunnen wij ook niet toezien bij een nieuw bloedvergieten in de Balkan. Ik stem in met hetgeen de heren Van den Broek en Henderson zeiden. Er moet onmiddellijk een dialoog tot stand worden gebracht voor het vinden van een oplossing. Daar moet Milosevic mee beginnen. Dat is hij het Servische volk verschuldigd dat al zulk een hoge prijs heeft betaald voor de halsstarrigheid van zijn leider.

Bianco
Mevrouw de Voorzitter, we zijn nogmaals geconfronteerd met de beangstigende beelden van kinderen en vrouwen die met geweld mishandeld werden door de politiediensten van de Servische regering en weer zijn we te laat in actie gekomen, hoewel een hele reeks gebeurtenissen de voorbode waren van dit scenario. Reeds in de maand oktober van het vorig jaar werden drieduizend Albanezen die voor een elementair recht opkwamen, namelijk het recht op onderricht in de eigen taal, met veel geweld uit elkaar gedreven door de ordehandhavers van de Servische regering, terwijl de diplomatieke vertegenwoordigers van de Europese Unie zwijgend toekeken.
De Europese Unie heeft een document aangenomen dat vanochtend ter sprake is gebracht door de fungerend voorzitter van de Raad en dat volgens mij een waardevol document is - dit dient gezegd -, een tekst die welomlijnde richtsnoeren bevat. Het probleem dient echter elders gezocht te worden. Zal men erin slagen, mevrouw de Voorzitter, om te verwezenlijken wat in uw mededeling wordt gesteld? Dat is de grote vraag! Wanneer de Servische regeringsafgevaardigde dialoog afhankelijk stelt van de erkenning van de Servische grondwet, dringt hij ons een objectief onaanvaardbare voorwaarde op, aangezien die grondwet, zoals u reeds heeft gezegd, het grootste struikelblok vormt voor het op gang brengen van de onderhandelingen.
De situatie wordt er objectief gezien alleen maar moelijker op, omdat de verschillende partijen steeds meer afstand van elkaar hebben genomen, in plaats van dichter naar elkaar toe te groeien. Vandaag zien we hoe zelfs de meest gematigde leiders, zoals Rugova, extremistische standpunten innemen. De Raad zal dan ook zijn uiterste best moeten doen, wil men voorkomen dat er in die regio opnieuw een oorlog losbarst waarvan de gevolgen niet te overzien zullen zijn.

Van Bladel
Mevrouw de Voorzitter, gedurende de besprekingen van het Verdrag van Maastricht begon de oorlog in Joegoslavië en viel het land uiteen. Aan de vooravond van de uitbreidingsonderhandelingen hangt de nachtmerrie van een Balkanoorlog boven ons. Collega's De Vries, Swoboda en Pack hebben al een uitvoerige analyse gegeven van de zaak, die ik deel. Ik volsta dus met een aantal vragen aan onze voorzitter van de Unie.
Is de voorzitter van de Raad bereid met betrekking tot Kosovo zo nodig hetzelfde signaal af te geven als aan Irak? Zijn er plannen in de maak om militaire waarnemers naar de Albanese grens te sturen? Want u weet, het land is volgestouwd met wapens en men zegt dat dat land dat kleine bevrijdingslegertje bevoorraadt.
De autonomie van Kosovo blijkt de voorzitter belangrijk te vinden. Hoe gaat hij Milosevic bewegen dit te realiseren?

Alavanos
Mevrouw de Voorzitter, ondanks de moeilijkheden en ondanks het groot aantal doden in Kosovo, is er geloof ik, als wij de situatie daar vergelijken met de situatie toentertijd in Bosnië, reden tot gematigd optimisme. In het geval van Bosnië hadden wij een Kroatische bevolkingsgroep met in Kroatië een agressieve en nationalistische Tudjman. In het geval van Kosovo hebben wij een Albanese bevolkingsgroep met in Albanië een gematigde en verstandige Fatos Nano. In het geval van Bosnië waren er opgesplitste grenzen. In Kosovo gaat het om grenzen binnen de Federale Republiek Joegoslavië. Natuurlijk moet druk worden uitgeoefend, maar ook moet Joegoslavië, Servië zekerheid krijgen. Anders zal het nooit doen wat het moet doen. Wij mogen niet vergeten dat Joegoslavië als de dood is voor afscheiding. Joegoslavië vreest dat na Kosovo Vojvodina aan de beurt is en na Vojvodina Montenegro. Daarom geloof ik dat een bevestiging van de onschendbaarheid van de bestaande grenzen de Joegoslavische regering zal helpen bij het zetten van de noodzakelijke stappen.

Titley
Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat iedereen hier de ernst beseft van de crisis waarmee wij vandaag worden geconfronteerd. Na de oorlog in Bosnië vreesden velen van ons dat sommigen de vrede zouden gebruiken om op adem te komen voor zij hun afschuwelijke werk voortzetten. Ik vrees dat die angst nu wordt bewaarheid.
De recente toespraak van de Kroatische president Tudjman op het congres van zijn partij, de situatie in Oost-Slavonië en het feit dat het Dayton-akkoord niet doeltreffend wordt uitgevoerd bewijzen dat de internationale gemeenschap haar waakzaamheid in de regio niet mag laten verslappen.
In Kosovo acht president Milosevic zich sterk genoeg om de internationale gemeenschap uit te dagen. Wij moeten daarom de duidelijke boodschap laten horen dat wij willen dat de vrede en de stabiliteit in de regio op duurzame wijze worden hersteld. De internationale gemeenschap moet eensgezind dezelfde doelstelling nastreven. Milosevic zal elk meningsverschil, hoe klein ook, dik in de verf zetten en gebruiken om zijn meedogenloosheid te rechtvaardigen. Wij moeten de harde Servische repressie uitdrukkelijk veroordelen en duidelijk maken dat wij met terrorisme niets te maken willen hebben.
Ik feliciteer het voorzitterschap en de contactgroep met hun snelle reactie op de jongste crisis. Wij moeten er echter voor zorgen dat de sancties tegen Servië daadwerkelijk worden toegepast en moeten steun verlenen aan de inspanningen die de regeringen van Albanië, Bulgarije en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië leveren om te beletten dat de crisis overslaat en de gehele regio destabiliseert.
De Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid van het Parlement heeft onlangs gevraagd dat een hoge vertegenwoordiger voor Kosovo wordt aangesteld. Wij vinden het dan ook goed dat Felipe González tot persoonlijk vertegenwoordiger van de fungerend voorzitter van de OVSE voor de voormalige Republiek Joegoslavië is benoemd.
Als wij de onmiddellijke problemen kunnen oplossen, moeten wij daarna onze inspanningen verdubbelen om de problemen op lange termijn op te lossen. Wij moeten ons vooral inspannen om de overeenkomst over het onderwijs te doen uitvoeren. Wij moeten ook werk maken van maatregelen om het sociale weefsel in Kosovo te herstellen.

Lambrias
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde iets aanstippen dat tot nu toe niet ter sprake is gebracht. Eergisteren hebben vijf landen, Griekenland als enige lidstaat van de Europese Unie, Bulgarije, Roemenië, Turkije en, op voorstel van Griekenland, ook de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië een gemeenschappelijke standpunt ingenomen ten aanzien van het explosieve probleem in Kosovo. Dit zijn de vijf landen die beter dan wie ook inzien dat een eventueel gewapend conflict in dit geteisterd gebied rampzalige gevolgen zou hebben voor de vrede in heel de Balkan, voor een vrede die na de ineenstorting van Joegoslavië slechts moeizaam tot stand kon worden gebracht, voor een vrede waaraan verschrikkelijk bloedvergieten en vernietiging is voorafgegaan, voor een vrede waar oneindig veel mensen hun leven voor hebben opgeofferd. Dit zijn de vijf landen die de gevolgen van een eventueel uit de hand lopen van de ontwikkelingen aan eigen lijf zullen ondervinden.
Deze dagen bracht president Meïndani van Albanië een officieel bezoek aan Griekenland. Hij heeft van hoogste instantie in Griekenland vernomen dat een oplossing van het dramatische probleem gefundeerd moet zijn op een tweeledig standpunt: absolute eerbiediging van de bestaande grenzen in de Balkan en toekenning van autonomie aan Kosovo met volledige vrijheden en herstel van de rechtsstaat. Er is maar een weg die kan leiden tot een opbouwende dialoog, er is maar een weg waarmee de vicieuze cirkel van terroristische acties en beestachtige repressie kan worden doorbroken en dat is het absoluut eerbiedigen van de rechten van de etnische groeperingen, het toestaan van vreedzame bijeenkomsten en het toepassen van de akkoorden op onderwijsgebied. Al het ander zijn brandende fakkels in het kruitvat van Europa.

Pettinari
Mevrouw de Voorzitter, het staat vast dat Europa en zijn instellingen weer eens verschrikkelijk te laat gereageerd hebben op een specifiek Europees probleem. Het is echter niet zonder belang dat de contactgroep erop gehamerd heeft dat het conflict een politieke oplossing vereist. Ik zeg dus met nadruk een "politieke" en niet een "militaire" oplossing, waar sommigen in dit debat absurde genoeg op hebben aangestuurd.
Elke beschuldiging van bemoeizucht moet dan ook van de hand worden gewezen, omdat er geen sprake kan zijn van bemoeizucht, wanneer men een politiek probleem met militaire middelen tracht aan te pakken. Tegelijkertijd dienen het onafhankelijkheidsstreven en de daarmee gepaard gaande waanideeën, zoals die vanochtend nog met name in Kosovo geuit werden, bestreden te worden.
Ik ben van oordeel dat Europa heel wat druk zal moeten uitoefenen op Molosevic om de rechtstreekse dialoog met de Albanese gemeenschap te hervatten. Dat is het probleem waar we thans voor staan en dat is ook de enige weg die we kunnen bewandelen: dialoog tussen de betrokken partijen. De doelstelling bestaat erin Kosovo zijn autonomie terug te geven, die door de regering in Belgrado geweigerd werd. Ik denk dat de Raad deze doelstelling op vastberaden wijze moet blijven nastreven en zich daarbij moet houden aan de voorschriften die door de contactgroep werden vastgesteld en waar ik achter sta.

Carnero González
 Mevrouw de Voorzitter, wij hebben nu de kans om langs de weg van de preventieve diplomatie te voorkomen dat zich in Kosovo gaat afspelen wat wij in 1991 in het voormalige Joegoslavië niet hebben kunnen voorkomen. Wij moeten daarom druk uitoefenen op president Milosevic om onmiddellijk een einde te maken aan de onderdrukking, een dialoog op gang te brengen met de vertegenwoordigers van Kosovo, en de autonomie te herstellen van een gebied dat hij jaren geleden al buiten de wet plaatste.
En terwijl wij druk uitoefenen op Milosevic moeten wij een veroordeling uitspreken over het terrorisme, dat tot niets leidt, tot niets kan leiden, en geen aanvaardbare methode kan zijn om op te komen voor politieke doeleinden. In die zin moeten wij het buitenlands beleid met politieke middelen ondersteunen. Wij moeten ons daarbij laten leiden door twee overwegingen: ten eerste, wat zich in Kosovo afspeelt, is geenszins een interne aangelegenheid: waar democratische beginselen, mensenrechten en mensenlevens in het geding zijn, kan geen sprake zijn van soevereiniteit; ten tweede, elke oplossing voor Kosovo moet gezocht worden binnen het kader van de bestaande grenzen, als wij de problemen niet nog groter willen maken dan ze al zijn.
Laten we daarom onze steun geven aan de door de contactgroep genomen maatregelen, een grotere rol voor Europa opeisen en natuurlijk de missie steunen die de voormalige Spaanse premier Felipe González naar het schijnt heeft aanvaard.

Henderson
Mevrouw de Voorzitter, ik zou kort willen antwoorden op de opmerkingen die hier tijdens het debat zijn gemaakt.
In de eerste plaats ontken ik dat het voorzitterschap zich niet heeft ingespannen om de problemen in Kosovo op concrete en realistische wijze aan te pakken. Zoals ik in mijn inleiding heb gezegd, heeft minister van Buitenlandse Zaken Cook in zijn hoedanigheid van voorzitter van de Raad een bezoek aan Belgrado gebracht en er vorige donderdag de heer Milosevic ontmoet. Hij was vergezeld van de Commissie.
Maandag is de contactgroep in Londen bijeengekomen. In het kader van een politiek optreden werden vier maatregelen afgesproken: een wapenembargo, geen leveranties meer van uitrusting die als repressiemiddel kan worden gebruikt, beperkingen op het verlenen van visa en een moratorium op de financiële kredieten voor het gebied. Zo heeft de internationale gemeenschap een standpunt ingenomen en maatregelen getroffen.
Sedert maandag is minister Lloyd als gezant van het voorzitterschap in het gebied. Hij gaat ook naar Belgrado. Hij zal ook een aantal buurlanden bezoeken om te horen wat hun problemen en bekommeringen zijn, zodat hij ons daarover kan informeren. Voorts biedt ook de Europese conferentie, die morgen in Londen plaatsvindt, een gelegenheid om de problemen te bespreken. De informele bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken in Edinburgh op vrijdag en zaterdag is een andere gelegenheid om dat te doen. Als er dan andere ideeën zijn, kunnen die worden besproken en uitgewerkt.
Het voorzitterschap en de Raad hebben dus al heel wat gedaan. Ik antwoord daarmee ook op de opmerking van de heer Bianco.
Ter attentie van mevrouw Van Bladel merk ik op dat wij op dit ogenblik een politieke oplossing zoeken. Van een militaire actie is nog geen sprake. Als die vraag aan de orde komt, moeten wij nagaan of een militaire actie in overeenstemming met het internationaal recht is en of ze doeltreffend zou zijn. Als het antwoord op beide vragen positief is, moeten wij beslissen wie eraan deelneemt, wat wij willen bereiken, hoe een militaire actie zou aflopen en welke politieke oplossing uit de bus zou moeten komen. Over al die aangelegenheden rijzen vele vragen. Belangrijk is dat wij voor de kwestie een politieke oplossing zoeken. Zoals een van de sprekers aan het einde van het debat heeft gezegd, kan de kwestie, als blijkt dat de internationale gemeenschap niet kan aanvaarden wat de Joegoslavische regering in Kosovo doet, worden opgelost door de bevolking van Kosovo opnieuw autonomie te verlenen, zodat ze met betrekking tot haar interne aangelegenheden haar eigen toekomst kan bepalen.
Het voorzitterschap en de Raad hebben dus heel wat gedaan. De internationale gemeenschap heeft op de crisis gereageerd. Dat bewijst ook het feit dat hier vandaag in het Parlement een debat wordt gehouden, dat het Parlement de mening van de volkeren van de Europese Unie vertolkt en uitlegt dat ze de situatie ernstig nemen en een oplossing op basis van een politiek akkoord wensen.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, toen de fungerend voorzitter de beschuldiging van de hand wees dat de fungerend voorzitter nog niet veel heeft gedaan, keek hij naar mij. Misschien kwam dat doordat ik een van de weinige aanwezigen in deze zaal ben, maar toch wil ik uitdrukkelijk verklaren dat mijn kritiek niet was gericht tegen de huidige fungerend voorzitter, maar tegen het voorzitterschap, de Commissie en zelfs het Parlement die vele jaren geleden het probleem wel hebben ingezien, maar zich onvoldoende hebben ingespannen om het op te lossen. Ik hoop dat het huidige voorzitterschap sterk tot de oplossing van het probleem en de crisis zal bijdragen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

ASEM-proces
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B4-0174/98-0-0004/98 aan de Raad en B4-0175/98-0-0005/98 aan de Commissie van de leden Swoboda en Titley namens de PSE-Fractie over het ASEM-proces; -B4-0176/98-0-0018/98 van de heer Bertens namens de ELDR-Fractie aan de Raad over de volgende bijeenkomst tussen Azië en Europa; -B4-0178/98-0-0055/98 van de leden Jarzembowski en anderen namens de PPE-Fractie aan de Raad over het ASEM-proces; -B4-0180/98-0-0058/98 van de leden Telkämper en anderen namens de V-Fractie aan de Raad over de tweede bijeenkomst Azië-Europa te Londen in de maand april; -B4-0261/98-0-0061/98 van de heer Vinci namens de GUE/NGL-Fractie aan de Raad over de ASEM-top; -B4-0264/98-0-0064/98 van de heer Pompidou namens de UPE-Fractie aan de Raad over het proces van de Topconferentie Europa-Azië; -B4-0268/98-0-0068/98 van de leden Dupuis en Vandemeulebroucke namens de ARE-Fractie aan de Raad over de komende bijeenkomst Azië-Europa (ASEM)in april in Londen.
Titley
Mevrouw de Voorzitter, onlangs kondigde een vrij grote onderneming in mijn kiesdistrict aan dat heel wat banen zullen verdwijnen omdat ze naast een bestelling vanuit het Verre Oosten heeft gegrepen. Dat heeft mij scherper doen beseffen welke gevaren de huidige crisis voor Europa inhoudt. Onze banken zijn uiterst kwetsbaar en onze afhankelijkheid van onze handel maakt ons zeer kwetsbaar voor zulke crisissen op de wereldmarkten. Wij moeten dus het ASEM-proces gebruiken om na te gaan hoe wij de crisis spoedig kunnen overwinnen en te voorkomen dat ze nog erger wordt.
Wij moeten beseffen dat de crisis voor een deel het gevolg is van wat sommigen vriendjespolitiek en anderen misschien ronduit corruptie in een aantal van de betrokken landen noemen. Men heeft al te veel zaakjes gedaan met geld van anderen en de mensen waren bereid de zwakke plekken van die zaakjes door de vingers te zien. Wij kunnen duidelijk geen onderscheid maken tussen economische en politieke vrijheid. De eisen die het Europees Parlement regelmatig formuleert inzake de eerbiediging van de mensenrechten zijn een even belangrijk onderdeel van het proces als de eisen voor economische vrijheid.
Wij moeten zorgen voor transparantie in het politieke proces in het Verre Oosten. Ik zou van de Raad en de Commissie graag vernemen hoe ze van de ASEM-top gebruik willen maken om het belang te onderstrepen van ontwikkelingsprojecten die erop gericht zijn in het Verre Oosten tot een goed bestuur te komen, zodat wij op een sterkere economie kunnen steunen. Wij moeten ernaar streven dat de parlementen in dat proces een veel grotere rol kunnen spelen, omdat wij aldus kunnen beletten dat men vriendjespolitiek en corruptie door de vingers ziet.
Tenslotte moeten wij onderzoeken hoe de financiële instellingen moeten worden hervormd. Sommigen van ons vermoeden dat de noodmaatregelen die nu worden uitgevoerd meer bedoeld zijn om mensen uit de nood te helpen die slechte zaken hebben gedaan dan om de maatschappij en de economie van de landen in het Verre Oosten te herstellen. Ik ben benieuwd wat de Raad en de Commissie te zeggen hebben over de wijze waarop ze in het licht van deze opmerkingen tegen de ASEMtop aankijken.

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, fungerend voorzitter, de ASEM-top is uiteraard van het grootste belang. De onzekere situatie die financieel gezien in Zuid-Oost-Azië ontstaan is, daar had Europa vanaf den beginne bij moeten zijn. Dat hoort ook bij een evenwichtige en gelijkwaardige dialoog tussen dat gedeelte van Azië en Europa. De Aziatische landen moeten op grote schaal hervormingen doorvoeren, maar de Unie moet daar haar steun voor uitspreken en ook daarin samenspelen met het IMF. Ik wou vragen aan de Raad of hij deze mening deelt en verder zou ik het op prijs stellen wanneer de Raad kan aangeven hoe had kunnen worden voorkomen dat de Europese Unie het imago heeft gekregen de grote afwezige te zijn in de recente dramatische financieel-economische ontwikkelingen in Zuid-Oost-Azië. Hoe denkt de Raad dat te kunnen rechtzetten? Wij ondersteunen het gemeenschappelijk initiatief van de ASEAN-landen om een gemeenschappelijk surveillancemechanisme op te zetten, en samen kunnen ze een eventuele nieuwe crisis wellicht voorkomen en het bekende financieel-economisch domino-effect indammen. Is de Raad het met mij eens dat een Europese ondersteunende rol wellicht nuttig zou zijn? Eenvoudige vraag, misschien een lang antwoord, maar in ieder geval: hou dat in uw gedachten.
Mijn fractie, de liberale fractie, hecht er ook aan dat niet alleen economische en financiële onderwerpen worden besproken tijdens de top. Politieke dialoog is in een evenwichtige, gelijkwaardige relatie minstens even belangrijk. In overeenstemming met de conclusies van de ministersvergadering van begin vorig jaar nodig ik de Raad daarom ook uit om ook de mensenrechten op de plenaire agenda van de ASEM-top te zetten. Wellicht kunnen die behandeld worden in de bekende bilateraaltjes tussen diverse landen. Kan de Raad mij toezeggen dat dat inderdaad gebeurt?

Jarzembowski
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte commissaris, ook mijn fractie is zeer benieuwd naar het antwoord op de vier schriftelijk gestelde vragen, want de Aziatisch-Europese betrekkingen zijn van groot belang voor zowel onze buitenlandse betrekkingen, als de economische en sociaal-politieke situatie in de vijfentwintig betrokken landen. Wij zijn van mening dat het Azië-proces niet mag worden overgelaten aan de Ministeries van Buitenlandse Zaken en de ambtenarenapparaten, maar dat het Europees Parlement en de Aziatische parlementen, die in dit proces hun volkeren vertegenwoordigen, daarbij moeten worden betrokken.
Wij steunen dit proces, dat een vergaande samenwerking moet omvatten, variërend van de politieke dialoog via economische samenwerking tot sociale en culturele samenwerking. Ook willen we graag weten of de Raad met zijn Aziatische collega's wil spreken over de kwestie van de uitbreiding van het aantal in de ASEM deelnemende landen. De deelname van India, Pakistan, Bangladesh, Nieuw-Zeeland en Australië schijnt van ons standpunt uit bezien interessant te zijn. Maar ik geef toe dat onze Aziatische partners dat zelf moeten beslissen, net zoals wij bij Birma een voorbehoud maken in verband met de mensenrechtensituatie en dat land niet kunnen toelaten.
Als er in Londen al enig succes kan worden geboekt, dan is dit alleen mogelijk als de vijfentwintig staatshoofden en regeringsleiders kunnen aantonen dat we gemeenschappelijke wegen voor de beëindiging van de financiële crisis in Azië kunnen vinden. Er moet meer transparantie in de internationale banksector worden geschapen. Er moet ook een mechanisme in het leven worden geroepen voor de beteugeling van de kortetermijnspeculaties in de valutahandel. Ik ben het eens met degenen in de Raad en de Commissie die van mening zijn dat een land als Indonesië, dat de met het Internationaal Monetair Fonds overeengekomen hervormingen niet alleen niet uitvoert, maar deze ook naar believen afwijst, bepaald niet op steun van de Aziatische en Europese partners kan rekenen, maar dat daarentegen de Gemeenschap en ook de Aziatische partners op een wijziging in de politieke en economische verhoudingen in dit land moeten aansturen.
Ook deel ik de opvatting van enkele collega's dat we op de ASEM-top niet alleen moeten spreken over economie, handel, financiën en buitenlandse politiek, maar ook over fundamentele problemen die Europa en Azië gemeen hebben. Ik doel daarbij op de kwestie van de bestrijding van de armoede, de eerbiediging van de mensenrechten, de ontwikkeling van de democratie en de rechtsstaat alsmede de milieubescherming. Denk alleen maar eens aan de bosbranden in bepaalde delen van Azië, die immers niet alleen lokale, maar ook mondiale gevolgen hebben.
Tenslotte ben ik van mening dat het van belang is - zoals enkele sprekers al eerder naar voren hebben gebracht - om het Europees Parlement en de Aziatische parlementen bij het proces te betrekken. Het is ook een kans voor de democratisering in het algemeen om de verantwoordelijkheid van de afgevaardigden voor de internationale betrekkingen te versterken. Daarom is het van groot belang de Aziatische parlementen en het Europees Parlement hierbij te betrekken.
Staat u mij toe tenslotte nog twee dingen naar voren te brengen. Ten eerste: het zou me verheugen, als de voorzitter van de Raad en misschien ook onze gewaardeerde commissaris, Sir Leon Brittan, eigener beweging zouden verklaren, dat ze eind april in de plenaire vergadering in Brussel een officiële verklaring over de resultaten van de top in Londen zullen geven, zodat we daarover ook achteraf nog eens van gedachten kunnen wisselen. Vandaag debatteren we over de verwachtingen, maar het kan van belang zijn om ook over de resultaten in dit Parlement te debatteren op basis van een officiële verklaring van de Raad en de Commissie. Tenslotte, dames en heren, wens ik de Raad en de Commissie op de ASEM-top in Londen veel succes.

Telkämper
Mevrouw de Voorzitter, de tweede topbijeenkomst van staatshoofden van de ASEM met de Europese regeringsleiders van 3 en 4 april vindt plaats tegen de achtergrond van een ernstige economische en financiële crisis in Oosten Zuidoost-Azië. Het is een crisis die alleen maar zal leiden tot een verdere aanscherping van de gebruikelijke effecten van de kapitalistische groei in de megasteden. Ik denk daarbij aan onzekere en slecht betaalde banen, meedogenloze en ongecontroleerde uitbuiting van de natuurlijke rijkdommen en de bodemschatten, alsmede de bij tijd en wijle zeer ernstige schendingen van de mensenrechten.
In prognoses van de OESO wordt ervan uitgegaan dat ook de Europese economieën in de crisis zullen worden meegetrokken, als in Oost- en Zuidoost-Azië niet snel duurzame veranderingen worden doorgevoerd en een herstel intreedt. Er waren immers in dit Parlement ook vele collega's die de tijgerstaten, de boom , de politiek van het snelle geld daar hebben geprezen. Ik denk dat hier nieuwe mechanismen nodig zijn en dat vooral het primaat van de politiek moet gelden. Hier is een nieuwe structuur nodig, waartoe in Londen de aanzet moet worden gegeven.
Als we voor ogen houden, dat de ASEM-landen goed zijn voor meer dan de helft van het mondiale bruto binnenlands product, geeft dat aan dat er op deze top in Londen een grote verantwoordelijkheid rust. Wij hebben in dit Parlement de laatste maanden herhaaldelijk geëist: democratisering in Birma en alleen handelsbetrekkingen met dat land als de mensenrechten worden gerespecteerd en de verhoudingen daar in democratische richting worden omgebogen; met betrekking tot NoordKorea, dat niet eenzijdig geld voor het KEDO-project mag worden uitgegeven, maar dat we het geld gebruiken om de honger te bestrijden, dat we hier de ontwikkeling van de interne markt bevorderen en daardoor een stuk vredespolitiek in Korea bevorderen. Deze projecten moeten worden aangepakt. De heer Kinkel sprak over een nieuwe Timor-politiek. Misschien kunnen de Raad en de Commissie hier iets van dit nieuwe beleid inzetten ten aanzien van een repressieve staat als Indonesië. Dan de bosbranden. De oerwouden branden niet vanzelf, maar ze worden aangestoken. Ik denk dat hier programma's voor het behoud van het klimaat nodig zijn.
We vernemen graag hoe u deze problemen, die we zo vaak hebben besproken, wilt aanpakken en welke initiatieven u gaat nemen. Wat vindt u bijvoorbeeld in het licht van de economische en financiële crisis van de invoering van een Tobinbelasting? Hoe denkt u nieuwe vormen van samenwerking aan de regeringen duidelijk te maken? Ik denk dat het goed zou zijn als u van het Parlement een pakket meekrijgt en, zoals de heer Jarzembowski ook heeft gezegd, de volgende keer aan het Parlement verslag uitbrengt over de inhoud en de aanpak van de onderhandelingen en de gemeenschappelijke doelstellingen, op basis waarvan we gezamenlijk en langs democratische weg het beleid ten aanzien van Oost- en ZuidoostAzië kunnen uitstippelen.

Pompidou
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, in het licht van de tweede ASEM-top is het volgens mij belangrijk te bepalen welke rol de Europese Unie kan en moet spelen in het kader van de samenwerking en de ontwikkeling van de betrekkingen met Azië, wat haar prioriteiten moeten zijn, en welke maatregelen genomen moeten worden om de toekomstige optredens te coördineren en doelgericht te organiseren.
De ASEM-top die bedoeld is om de dialoog met onze partners in Azië te bevorderen, kan bijdragen tot een beter wederzijds begrip en tot nauwere banden tussen onze beide continenten. Banden die, in de cruciale context van de huidige mondialisering, concrete vorm moeten krijgen door het instellen van een Euro-Aziatische samenwerking op het vlak van de grote regionale en internationale vraagstukken, en in het bijzonder van de economische en financiële, wetenschappelijke en technologische, culturele, humanitaire en milieuaspecten.
In het kader van het nieuwe partnerschap met Azië is het dus onontbeerlijk dat de Unie een doorslaggevende rol speelt bij de ontwikkeling en de invoering van de instrumenten terzake, die het mogelijk zullen maken in deze domeinen synergieën en partnerschappen te creëren.
Ik kan dan ook niet anders dan alle initiatieven ondersteunen die tijdens de eerste ASEM-top werden geïdentificeerd, alsook de suggesties die op het tweede Asia-Europe Business Forum te Bangkok werden geformuleerd, die zouden moeten bijdragen tot een beter algemeen klimaat en de ontwikkeling van wederzijdse investeringen.
Wat de crisis betreft die reeds enkele maanden door een groot deel van Azië waart - een thema dat beslist op de top van Londen zal worden besproken - is het van belang dat de Unie actief deelneemt aan de uitwerking van financiële en economische maatregelen om de recessie tot staan te brengen.
De Unie zal er zo toe bijdragen om enerzijds de nodige hervormingen in de door de crisis getroffen sectoren aan te moedigen, en anderzijds om het vertrouwen van de buitenlandse investeerders te herstellen.
Bij wijze van conclusie en met de bedoeling het ASEM-proces een parlementaire dimensie te geven, is het aangewezen de organisatie van een parlementair partnerschap Azië-Europa, dit wil zeggen ASEP, te ondersteunen en er onze Vergadering nauw bij te betrekken.

Ewing
Mevrouw de Voorzitter, ik had het voorrecht met de delegatie met de ASEAN-landen in januari Maleisië en Singapore te mogen bezoeken. Wij hebben de premiers van Maleisië en Singapore niet ontmoet omdat zij afwezig waren, maar zijn door de ministers van Buitenlandse Zaken zeer goed ontvangen.
De financiële crisis was het belangrijkste gespreksonderwerp. Telkens opnieuw beseften de leden van de delegatie zeer duidelijk dat de Europese Unie, die nochtans een grote geldschieter van het IMF is, onvoldoende belangstelling krijgt. Als president Clinton in het land is, wordt daarover in de pers uitvoerig bericht. Aan een bezoek van een EU-minister wordt bitter weinig aandacht geschonken. Dat is tegenover de Europese Unie echt niet eerlijk. Wij trekken ons het lot van dat deel van de wereld en van de door de crisis getroffen landen erg aan.
Onze gesprekspartners hadden ook grote belangstelling voor de EMU en meenden dat die de monetaire situatie in de wereld, waarin zij zo diep in de crisis zijn gestort, kan verbeteren. Ik lees vandaag in een hoofdartikel in de pers dat Indonesië voor een totale ineenstorting staat en dat de herkozen president Soeharto heeft gezegd dat hij de door het IMF opgelegde voorwaarden niet zal proberen te vervullen. Dat is voor het gehele proces een ernstig gevaar. Wij moeten de democratie en de mensenrechten in al die landen trachten te versterken.
In Maleisië hebben wij ook het Ministerie van Bosbouw bezocht. Wij waren sterk onder de indruk van de bezorgdheid die daar voor het milieu bestaat. Ik vind dat wij meer kunnen doen om hun projecten te ondersteunen. Wij willen dat de dialoog in al die landen wordt uitgebreid tot cultuur, sociale aangelegenheden en politiek. Wij hebben ook NGO's ontmoet en wensen dat de Europese Unie die hardwerkende organisaties krachtiger steunt.

Henderson
Mevrouw de Voorzitter, de tweede Aziatisch-Europese Top op 3 en 4 april in Londen wordt een mijlpaal in de ontwikkeling van de Europese betrekkingen met Azië. De verscheidenheid en diepgang van de vragen van de afgevaardigden bewijzen het belang van de ASEM en de verwachtingen die hij heeft gewekt. Sedert de eerste ASEM in Bangkok in 1996 zijn op de drie belangrijkste terreinen van het ASEM-proces resultaten geboekt.
Sommige afgevaardigden hebben gevraagd wat al is bereikt. Op politiek gebied zijn er een aantal ministerbijeenkomsten geweest. In 1997 waren er afzonderlijke bijeenkomsten van de ministers van Buitenlandse Zaken, Economische Zaken en Financiën. Daar hebben wij een beter inzicht gekregen in de problemen die wij moeten aanpakken om de twee regio's dichter bij elkaar te brengen. Op lager niveau zijn er ook nuttige contacten tussen ambtenaren geweest waar de betrekkingen op het niveau van de werkzaamheden zijn verdiept. Zo zijn werkgroepen van douane-ambtenaren bijeengekomen om voorstellen te formuleren om de procedures te harmoniseren en de voorschriften te doen toepassen teneinde de handel tussen de twee regio's beter te doen verlopen.
Op economisch gebied heeft een dialoog plaatsgevonden tussen het bedrijfsleven en de regering. Dat is een centraal punt in het ASEM-proces. Het Aziatisch-Europees bedrijfsforum is al twee keer bijeengekomen, in 1996 in Parijs en in november van vorig jaar in Bangkok. Het derde bedrijfsforum vindt op hetzelfde ogenblik als de ASEM II-top in Londen plaats en zal voor zakenmensen een unieke gelegenheid zijn om rechtstreeks met de leiders te spreken over een groot aantal aangelegenheden, onder meer de verdere liberalisering van de handel en investeringen.
In de derde plaats is een actieplan voor de bevordering van de investeringen opgesteld en door de ministers van Economische Zaken van de ASEM goedgekeurd. Dat plan omvat een aantal promotieactiviteiten en voorziet in een verdere dialoog over de regelgeving. Met de uitvoering is een groep van experts op het gebied van investeringen belast die, zoals ook het plan zelf, op de ASEM II-top in april zal worden opgestart. Wij hopen dat de leiders zullen instemmen met een ASEM-actieplan ter vergemakkelijking van de handel, waarvan het kader door de ministers van Economische Zaken van de ASEM al is goedgekeurd. Het plan beoogt de vermindering van de niet-tarifaire belemmeringen en de transactiekosten en de bevordering van de handelsmogelijkheden tussen de twee regio's.
Ik weet dat sommigen hun bezorgdheid hebben geuit over de menselijke relaties. Sedert de laatste ASEM is het een en ander gebeurd. In februari 1997 is de Aziatisch-Europese Stichting opgericht om de banden tussen de ASEM-leden op het niveau van de burgermaatschappij aan te halen. De stichting heeft een aantal lezingen en conferenties financieel gesteund, onder meer een seminarie over de mensenrechten en het recht in december van vorig jaar in Zweden. Aan de culturele betrekkingen zal op ASEM II veel aandacht worden besteed. Tijdens de top is er een uitgebreid programma van culturele en kunstmanifestaties. Sommige daarvan zullen door de deelnemers aan de top worden bijgewoond. Ik hoop dat ze daar inspiratie opdoen die ze in hun eigen land kunnen gebruiken. Tot die manifestaties behoren een filmfestival met films uit Oost en West, exposities van Aziatische kunst en concerten met Aziatische muziek.
Vele afgevaardigden hadden het over de financiële crisis en over wat wij kunnen doen om de stabiliteit te herstellen. Het belang van het ASEM-proces in het algemeen en ASEM II in het bijzonder wordt nog duidelijker nu er behoefte is aan een beter begrip van de economische toestand aan beide zijden en wij zullen moeten helpen om de situatie in Azië te stabiliseren. Dit biedt ons de gelegenheid iets te doen aan de idee - in Azië maar ook hier - dat Europa niet snel genoeg op de problemen in Azië heeft gereageerd, en te laten zien dat Europa echt tracht te helpen. Wij helpen zowel via de internationale financiële instellingen als bilateraal. Het is voor ons ook een gelegenheid om de Aziatische landen erop te wijzen dat ze de aanbevelingen van het IMF moeten toepassen. Wij zullen ASEM II aangrijpen om duidelijk te zeggen dat protectionisme geen oplossing biedt en dat de markten opener en niet geslotener moeten worden om de crisis te helpen oplossen.
Wat zal op ASEM II nog worden besproken? De Unie streeft op ASEM II naar een alomvattende politieke dialoog. Wij hopen dat wij het over de regionale problemen in Azië en Europa, de internationale problemen en de kwestie van de fundamentele rechten kunnen hebben. De Raad hecht aan elk van die drie dimensies van het ASEM-proces evenveel belang en is ingenomen met de samenwerking tussen Europese en Aziatische landen op tal van terreinen zoals milieu, kinderzorg en onderwijs. Wij menen dat wij op de top kunnen laten zien dat de ASEM vruchten afwerpt op terreinen die de mensen rechtstreeks aangaan.
Wij verwachten dat de milieuaangelegenheden een van de gespreksonderwerpen van de leiders op ASEM II zullen zijn. Gelet op het actuele karakter van de kwestie en het feit dat de Aziatische en Europese leden van de ASEM dezelfde bezorgdheid hebben, zal hulp voor de aanpak van de acute milieuverloedering hopelijk een van de gespreksonderwerpen zijn. Het probleem van de bosbranden in Zuidoost-Azië, waarnaar tijdens het debat is verwezen, zal zeker druk worden besproken.
Er zijn ook vragen over de uitbreiding van de ASEM gesteld. Aan ASEM II zullen dezelfde landen deelnemen als aan ASEM I. De Unie verwacht dat het lidmaatschap op ASEM II aan de orde zal komen. Een eventuele uitbreiding is mogelijk als de huidige leden daarover een consensus kunnen bereiken.
Wat staat ons dus te wachten? Op ASEM II zullen belangrijke stappen worden genomen om prioriteiten voor de toekomstige samenwerking tussen de twee regio's vast te stellen. De Unie hoopt dat op ASEM II een kader voor samenwerking tussen Azië en Europa zal worden vastgesteld om de werkzaamheden van de ASEM goed te kunnen regelen en beheren. Wij verwachten ook dat een Aziatisch-Europese bezinningsgroep wordt opgericht die zich over de langetermijndoelstellingen van de ASEM zal beraden. De groep zal in 1999 bij de ministers van Buitenlandse Zaken verslag uitbrengen, zodat de conclusies in het jaar 2000 in ASEM III kunnen worden verwerkt.
ASEM II heeft in april een goedgevulde agenda. De financiële crisis in Azië maakt de dialoog tussen Azië en Europa belangrijker dan ooit. Samen met de Raad kijkt het voorzitterschap uit naar een vruchtbare bijeenkomst in april.

Brittan, Sir Leon
Mevrouw de Voorzitter, sedert de eerste ASEM is zeer snel vooruitgang geboekt. Op politiek niveau is op het niveau van de ministers en de ambtenaren een belangrijke dialoog over de regionale en wereldproblemen op gang gekomen. Zelfs over de mensenrechten kon worden gesproken. In december heeft daarover in Zweden een informeel seminar plaatsgevonden. Waarschijnlijk was dat het eerste van een hele reeks. Op de recente bijeenkomst van hoge ambtenaren in Londen werd opvallend open van gedachten gewisseld over Cambodja, Irak, het Koreaanse schiereiland en de uitbreiding van de Europese Unie.
Op economisch gebied hebben de ministers van Economische Zaken en de ambtenaren grote vooruitgang geboekt bij de voorbereiding van actieplannen om de investeringen te bevorderen en de handel te vergemakkelijken. Zij hebben ook de standpunten over WHO-aangelegenheden en over onder meer infrastructuur en duurzame groei nader tot elkaar gebracht. De ministers van Financiën en de ambtenaren zijn het erover eens geworden dat de financieel controleurs in de twee regio's meer moeten samenwerken. Zij zijn het er ook over eens geworden dat betere regelingen voor de uitwisseling van informatie en beste praktijken de financiële stabiliteit zullen bevorderen. Op douanegebied is er nu een hechte samenwerking. De privésector heeft op het Aziatisch-Europees bedrijfsforum en op andere bijeenkomsten een eigen duurzame dialoog aangeknoopt.
Op cultureel en sociaal gebied is de Aziatisch-Europese Stichting een schitterend initiatief om het wederzijds begrip tussen de twee regio's te bevorderen. Verschillende andere initiatieven zijn ook genomen of in voorbereiding op terreinen zoals technologie, milieu, contacten tussen jongeren en uitwisseling van studerenden. Andere belangrijke evenementen, zoals het Forum over cultuur en waarden in Azië en Europa in Manila, zijn een uitvloeisel van de ASEM.
Sedert de Top van Bangkok is ook veel aandacht naar procedures, coördinatie en visie gegaan. Zo zullen op de top van Londen waarschijnlijk de voorstellen worden aangenomen voor de vaststelling van een kader voor Aziatisch-Europese samenwerking en voor de oprichting van een Aziatisch-Europese bezinningsgroep.
Wat de toekomst betreft, verlopen de voorbereidingen voor de top positief en zonder problemen. De volgende twee jaar worden in de eerste plaats een periode van consolidatie. Tegen 2000 zullen wij echter concretere en tastbaardere resultaten moeten kunnen voorleggen. Het ASEM-proces moet een informeel proces blijven en moet vooral dienen als politieke katalysator voor wederzijds begrip, dialoog en samenwerking. De ASEM mag zich niet ontwikkelen tot een instelling met een eigen secretariaat. Wij zullen het proces duidelijker op een beperkt aantal prioriteiten moeten toespitsen. Met de uitwerking van het kader voor Aziatisch-Europese samenwerking, dat op de top in Londen zal worden vastgesteld, is daartoe al een inspanning gedaan.
Verwacht wordt dat de top een aantal belangrijke beslissingen voor de toekomst van de ASEM zal nemen. Wij verwachten dat de top instemt met het actieplan ter bevordering van de handel en het actieplan ter bevordering van de investeringen, dat hij het Aziatisch-Europees centrum voor milieutechnologie in Taiwan zal opstarten, dat hij het kader voor Aziatisch-Europese samenwerking zal vaststellen en de ASEM-bezinningsgroep zal oprichten. Die groep zal bestaan uit prominenten uit alle ASEM-partnerlanden en zal een onafhankelijk advies moeten uitbrengen over de ontwikkeling van de Aziatisch-Europese betrekkingen op middellange en lange termijn in het kader van de ASEM. De Commissie heeft de heer Percy Barnevik, gewezen chief executive officer van Asean Brown Boveri en op dit ogenblik voorzitter van de Investagroep, als haar vertegenwoordiger aangewezen. Op de top zullen ook een aantal nieuwe initiatieven worden genomen, mogelijk inzake onder meer het witwassen van geld, kinderzorg en milieu.
De financiële crisis in Azië maakt Aziatisch-Europese samenwerking en de ASEM ongetwijfeld nog belangrijker dan vroeger. De top van Londen zal daaraan uitgebreid aandacht besteden. Wij moeten duidelijke politieke boodschappen uitsturen en initiatieven voorstellen om de crisis te helpen overwinnen. Het Britse voorzitterschap heeft zopas een missie op hoog niveau naar de Zuidoost-Aziatische landen gestuurd om daar een aantal misverstanden op te ruimen over wat Europa doet om de situatie recht te trekken en om de boodschap van de top over deze kwestie te helpen voorbereiden.
De top zal over de crisis een krachtige politieke boodschap moeten uitsturen. Hij zal moeten erkennen dat de crisis wereldwijde implicaties heeft, de bijdrage van de Europese partners moeten beklemtonen, bevestigen dat de ASEM-partners de nodige hervormingen willen uitvoeren en onderstrepen dat men aan elke protectionistische neiging moet weerstaan en de liberalisering moet voortzetten, omdat die het beste tegengif is voor elke protectionistische tendens in Azië en Europa. Wij onderzoeken hoe wij meer hulp kunnen bieden om de financiële controle te versterken en de sociale gevolgen van de crisis op te vangen.
De ASEM is bedoeld als een allesomvattend partnerschap dat de regering en administraties overstijgt en ook een dialoog tussen parlementsleden uit de twee regio's omvat. Het was dan ook goed dat de eerste ASEM in april 1996 hier in Straatsburg door de bijeenkomst van het Aziatisch-Europese parlementaire partnerschap werd gevolgd. Ik hoop dat die contacten worden voortgezet.
Opmerkelijk is ook dat de Aziatisch-Europese Stichting een programma op touw wil zetten om jonge parlementsleden uit de twee regio's bijeen te brengen. Zulke informele contacten tussen parlementsleden zijn bijzonder vruchtbaar.
Tenslotte kan ik u zeggen dat de Commissie over de resultaten van de top met genoegen aan het Parlement verslag zal uitbrengen.

Randzio-Plath
Mevrouw de Voorzitter, de antwoorden van het voorzitterschap van de Raad en de Commissie bevestigen de kansen op een succesvolle ASEM-conferentie in Londen. Ik vind het bijzonder belangrijk om juist in deze tijd te kunnen laten zien dat beide regio's succesvol kunnen samenwerken. Tenslotte behoeft het ASEM-proces niet een vorm van multilaterale samenwerking te vervangen, maar wel het partnerschap van Europa en Azië in bepaalde kwesties te bevorderen.
Ik denk hier niet alleen aan mogelijke oplossingen als antwoord op de crisis in Azië, maar ook aan de mogelijkheid om vooruitgang te boeken met de hervorming van de internationale financiële instellingen door het ontwikkelen van gemeenschappelijke opvattingen in beide regio's. Verder denk ik aan de noodzaak van andere toezichtsregels, en misschien is er ook behoefte aan nieuwe definities met betrekking tot de buitenlandse staatsschuld. Dat zal in dit verband zeker ook ter sprake komen. Daarom verwacht ik dat door deze ASEM-conferentie vooruitgang zal worden geboekt. Maar bij die gelegenheid moet ook duidelijk worden gemaakt dat de euro niet alleen kan bijdragen tot de stabilisering van de monetaire en economische verhoudingen binnen de Europese Unie, maar ook tot internationale stabilisering. Dat is een belangrijke boodschap die door deze conferentie moet worden uitgedragen.
Ik benadruk nog eens hoe belangrijk een goede samenwerking tussen deze regio's is. Ondanks onze uiteenlopende tradities en culturen is samenwerking op bepaalde terreinen mogelijk, maar ook noodzakelijk, juist omdat we al een zo hoge graad van economische samenwerking hebben. Daarom hebben we ook in beide regio's politieke stabiliteit nodig. Deze geïntensiveerde politieke dialoog moet daartoe een bijdrage leveren. Dat is mogelijk, doordat veiligheidskwesties in Azië ook onze veiligheidskwesties zijn en het onderwerp good government moet daarom steeds meer centraal in de politieke dialoog worden gesteld.
Laten we bovendien niet vergeten, dat de samenwerking tussen Azië en Europa niet alleen een samenwerking tussen de regeringen en parlementen is, maar ook tussen de non-gouvernementele organisaties, de jeugd en de vrouwen van Azië en Europa. Er zijn veel onderwerpen die in het kader van de dialoog people to people moeten worden besproken en vooral gerealiseerd. Ik doe een oproep aan de voorzitter van de Raad en aan de Commissie om heel concreet in de vorm van projecten en programma's te laten zien, hoe de samenwerking op alle niveaus eruit kan zien.

Kittelmann
Mevrouw de Voorzitter, het is zeer geruststellend te horen, dat ons na de crisis zoveel dingen te binnen schieten die we moeten doen. Uit de analyse van de situatie vóór de crisis blijkt tot onze geruststelling dat we veel hebben gedaan. Ik vraag bij de top in Londen niet te vergeten welke oorzaken vooraf al waren ingezien en aan welke we toch niets hadden kunnen doen. Als men goed nagaat wat de oorzaken van de crisis zijn, dan is men het in grote lijnen eens over het feit dat er in principe sprake was van een te hoog opgelopen tekort op de betalingsbalans van de betrokken economieën, een hoge buitenlandse schuld, vooral in de particuliere sector, aangewakkerd door vaste wisselkoerssystemen, de financiering van onproductieve sectoren en nog een groot aantal andere factoren.
Op dit moment stellen we vast dat iedereen geschrokken is, zich terugtrekt, hier en daar kredieten intrekt zoals in Taiwan, waar de crisis eigenlijk niet zo ernstig is en waar men juist had moeten blijven in plaats van zich terug te trekken. In plaats daarvan vlucht het kapitaal uit de regio weg en de politiek staat als goed stuurman aan wal. Dat wat de politiek aan goede raad voor de toekomst moet geven, interesseert ons als Parlement ook. Daarom beschouwen we dit debat als een eerste aanzet.
Ik ben blij, Sir Leon Brittan - ik neem aan, dat het voorzitterschap dit ook zo ziet -, dat we de discussie hier in het Europees Parlement zullen voortzetten en over de resultaten zullen spreken. Maar we zijn natuurlijk ook buitengewoon geïnteresseerd in de politieke verhoudingen tussen de Aziatische tijgers, die op bepaalde gebieden de laatste tijd nogal naast hun schoenen liepen en ons Europeanen adviezen gaven, terwijl ze ons nu, nadat de crisis heeft toegeslagen, te hulp roepen. We zullen met elkaar moeten leren dat wat in Azië gebeurde ook zijn oorzaak vindt in het feit dat vele Europeanen grote haast hadden om daar te investeren en snel rijk te worden en daarvoor bewust de risico's niet schuwden, maar zich nu terugtrekken en de Aziatische landen deels in bittere armoede achterlaten.
Vergeet u niet dat niet alleen de economie is beschadigd, maar dat er ook sociale achteruitgang en noodtoestanden zijn, dat het leven van honderdduizenden of miljoenen mensen die erop vertrouwden dat de politiek en de economie wel zouden weten wat ze deden, is ingestort, dat er in de regio honger en armoede heersen. Ik vraag u in Londen ook na te denken over mogelijkheden deze mensen te helpen met hulpprogramma's. Op het moment toont Indonesië, als het land met de op drie na grootste bevolking ter wereld, dat het in een moeilijke situatie weinig gevoel meer heeft voor meer democratie, maar zo zijn eigen voorstelling heeft van veranderingen en ik ben benieuwd hoe men reageert op het feit dat het de IMF-eisen niet inwilligt en zijn eigen gang gaat.
Azië was een leerproces, ook toen het nog goed ging. Nu is het een bitter leerproces. Ik ben nieuwsgierig naar Azië en haar resultaten, die we hier later zullen bespreken.

Janssen van Raay
Voorzitter, natuurlijk komt in Londen de crisis aan de orde, zoals onder andere gevraagd door Pompidou, maar ons verzoek is om speciale aandacht te wijden aan de bevolkingen van, mag ik zeggen, onze voormalige koloniën. Japan heeft een gouden kans om goed te maken wat het aan die bevolkingen tijdens de oorlog met hun bezetting van die gebieden voor ellende heeft veroorzaakt. Ik vraag u met name daaraan te denken - nu u als voorzitter bent aangewezen; deze gebieden zijn bezet door Japan en bevrijd door Britse troepen, vergeet u dat niet, Voorzitter, in de Birmacampagne. In de War Chapel in Rangoon staan handgeschreven de Britse slachtoffers die zijn gesneuveld na 5 mei en voor 15 augustus. Ik heb de Raad gevraagd - en ik vraag om een antwoord - om op 15 augustus Europees te vlaggen. Dat was ook voor Nederland het einde van de Tweede Wereldoorlog. Vergeet die bevolkingen niet. Japan is al begonnen met vergoedingen aan Indonesië.

Ford
Mevrouw de Voorzitter, zoals de Britse minister van Buitenlandse Zaken Cook hier in januari heeft gezegd, zijn de landen nu even sterk van elkaar afhankelijk als ze ooit onafhankelijk zijn geweest. Hetzelfde geldt voor de relatie tussen Europa en Azië en tussen de lidstaten van de Europese Unie. Op de ASEM II-top komen de staatshoofden en regeringsleiders van tien Aziatische landen en van de vijftien lidstaten van de Europese Unie bijeen.
De bijeenkomst in Londen is een gelegenheid en een middel om de economische, politieke en culturele banden aan te halen tussen de twee economische grootmachten die 50 % van de wereldhandel voor hun rekening nemen. De eerste ASEM-top in maart 1996 in Bangkok heeft het kader voor de toekomstige betrekkingen tussen de EU en Azië vastgesteld en is de aanzet geweest voor een aantal parallelle gesprekken om een gemeenschappelijke basis te vinden waarop wij samen naar vrede en stabiliteit kunnen streven en de voorwaarden kunnen creëren voor de economische en sociale ontwikkeling, een politieke dialoog op basis van wederzijds respect, gelijkheid en de bevordering van de fundamentele mensenrechten.
Daarnaast is er ook de parlementaire dialoog. In 1996 vond hier in Straatsburg een ontmoeting plaats tussen parlementaire delegaties uit de Aziatische landen en de betrokken leden van het Europees Parlement. Wij werken nu aan de voorbereiding van ASEP II onder de auspiciën van de Aziatisch-Europese Stichting die na de eerste Aziatische top is opgericht. Die zal hopelijk medio augustus in Kuala Lumpur plaatsvinden na de algemene vergadering van de interparlementaire organisatie van de ASEM, waar Europa de ASEAN zonder Myanmar zal ontmoeten.
Het is zowel voor Azië als voor Europa van belang dat wij tot ons wederzijds voordeel samenwerken. Dat gebeurt al op vele terreinen. Op een aantal terreinen helpen de Aziatische landen Europa. Als ondervoorzitter van de delegatie van het Europees Parlement met Japan kan ik u zeggen dat Japan voor de wederopbouw in Bosnië ongeveer 500 miljoen ecu bijdraagt. Japan heeft ook een programma van hulp en bijstand aan de Palestijnen om de bouw van een Palestijnse nederzetting te steunen. Japan helpt ook met de opruiming na de ramp van Tsjernobyl, in ruil waarvoor wij aan het uiterst belangrijke Kedo-project deelnemen.
De crisis in Azië zal voor Europa gevolgen hebben. Wij mogen de getroffen landen niet aan hun lot overlaten. Kortom, de Aziatisch-Europese top in april en de parlementaire ontmoeting in augustus zijn twee nieuwe stappen naar een nieuw partnerschap dat onze gehele aarde omspant.

De Voorzitter
Ik heb, overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement zeven ontwerpresoluties ontvangen.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Internationaal Hof voor Strafzaken
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B4-0179/98-0-0056/98 van de heer De Vries namens de ELDR-Fractie aan de Raad over de oprichting van een Internationaal Hof voor Strafzaken; -B4-0262/98-0-0062/98 van de leden Puerta en anderen namens de GUE/NGL-Fractie aan de Raad over een Internationaal Tribunaal voor de berechting van oorlogsmisdaden; -B4-0263/98-0-0063/98 van mevrouw Van Bladel namens de UPE-Fractie aan de Raad over de oprichting van een Internationaal Hof voor Strafzaken; -B4-0265/98-0-0065/98 van de leden Aglietta en anderen namens de V-Fractie aan de Raad over de oprichting van een Internationaal Hof voor Strafzaken; -B4-0267/98-0-0067/98 van de heer Swoboda namens de PSE-Fractie aan de Raad over de oprichting van een Internationaal Hof voor Strafzaken; -B4-0269/98-0-0069/98 van de heer Dell'Alba namens de ARE-Fractie aan de Raad over de oprichting van een Internationaal Hof voor Strafzaken; -B4-0270/98-0-0070/98 van de leden Oostlander en anderen namens de PPE-Fractie aan de Raad over een Internationaal Hof voor Strafzaken;

Brinkhorst
Mevrouw de Voorzitter, dit is een zeer geschikt ogenblik om de kwestie van het Internationaal Hof voor Strafzaken te bespreken. Wij staan aan de vooravond van de laatste voorbereidende conferentie voor de conferentie van Rome. In juni zouden de basisbeginselen eindelijk moeten zijn vastgelegd.
Gedurende vele jaren na de Tweede Wereldoorlog heeft Europa gedacht dat de mensenrechten hier geen gevaar liepen. Wij hebben de Raad van Europa opgericht, en het Verdrag van de Rechten van de Mens aangenomen en een ingewikkelde regeling uitgewerkt, maar de jongste jaren is duidelijk geworden dat Europa op het gebied van de mensenrechten eigenlijk niet te vertrouwen is. Nog afgezien van de rest van de wereld zijn er ook op slechts 1500 km van deze stad 250 schendingen van de mensenrechten geweest. In Bosnië zijn vrouwen verkracht, kinderen ontvoerd en mensen afgeslacht. Dit Parlement hoeft absoluut niet de gebraden haan uit te hangen. De mensenrechten kunnen immers overal, ook in Europa, worden geschonden. Gisteren en vandaag heeft de fungerend voorzitter van de Raad over Kosovo gesproken. Ook daar dreigen de mensenrechten te worden geschonden.
Tegen die achtergrond is het uiterst belangrijk dat de Europese Unie, en op dit ogenblik het Europees Parlement, opnieuw het voortouw nemen. Om duidelijk te maken wat wij willen, kunnen wij laten blijken dat wij willen dat een Internationaal Hof voor Strafzaken met een onafhankelijke openbaar aanklager wordt opgericht. Zoals in de ontwerpresolutie staat, gaat het hier om alle misdaden tegen de mensheid. Wij moeten ons onafhankelijk van de Veiligheidsraad opstellen.
De meeste lidstaten van de Europese Unie zijn het met deze basisbeginselen grondig eens. Een of twee lidstaten aarzelen en daarom is het uiterst belangrijk dat het Parlement hier een duidelijk en eensgezind signaal geeft. Ik hoop dat zowel de Commissie als de Raad het met de indieners van deze ontwerpresolutie eens zullen zijn.

Pettinari
Mevrouw de Voorzitter, het proces tot oprichting van een Permanent Internationaal Gerechtshof moet worden ondersteund en dit is niet de eerste keer dat ik in deze Vergadering mijn steun in dat verband kom toelichten. Het betreft hier een belangrijk orgaan dat borg moet staan voor gerechtigheid en dat in eerste instantie moet oordelen over misdaden tegen de mensheid en over gevallen van genocide. Het feit dat tijdens de diplomatieke conferentie te Rome, die in juli zal plaatshebben, het definitieve statuut van dat Gerechtshof zal worden vastgelegd, is een heel belangrijke stap. Ik hoop dan ook dat de regering van mijn land, de Italiaanse regering dus, haar uiterste best zal doen om degelijk voorbereid op die afspraak aanwezig te zijn, in onderlinge samenwerking met de overige EU-lidstaten welteverstaan.
Met het oog op die diplomatieke conferentie zou het goed zijn als de Raad conform het Verdrag een gemeenschappelijk standpunt ter ondersteuning van dat Gerechtshof inneemt. Ik ben voorts zo vrij om te stellen dat de Raad naar mijn mening duidelijk neen moet zeggen op elk voorstel om het Gerechtshof bij de VN-Veiligheidsraad in te lijven.
Het is onaanvaardbaar dat door het vetorecht van de Veiligheidsraad, hetgeen als puur machtsmisbruik kan worden bestempeld, het gerechtelijke werk van het Hof wordt gedwarsboomd, waardoor misdaden niet kunnen worden berecht. Ik zou de fungerend Voorzitter van de Raad derhalve willen verzoeken, indien mogelijk, zich ook op dat vlak in te zetten: het is van het grootste belang dat het Hof los komt te staan van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.
Tot slot doe ik een beroep op de Commissie en de Raad om te zorgen dat het Hof voldoende financiële middelen krijgt toegewezen. Er zou een begrotingslijn gecreëerd moeten worden die ervoor kan zorgen dat het Permanent Internationaal Gerechtshof zijn werk goed kan doen.

Van Bladel
Voorzitter, drie maanden geleden, toen we hier een resolutie bespraken die opriep tot een permanente internationale strafrechtbank, sinds die tijd zijn de vragen die ik er toen bij had niet beantwoord geworden. De ad hoc tribunalen in Arusha en Den Haag over Rwanda en Joegoslavië hebben helaas de meest verantwoordelijke aanstichters van de massale moorden niet te pakken gekregen. In Den Haag is bovendien, dat moet toch gezegd worden, helaas weinig feitelijk materiaal boven tafel gekomen. Het onderzoek is ook te veel op het eerste deel van de oorlog gericht geweest. Recent zijn er gevallen bekend geworden van EU-militairen uit de ESFOR die gezellig in een café een borrel drinken met een van die kleine oorlogsmisdadigers.
Voorzitter, kan de Raad mij zeggen: wordt het wel een tribunaal van oorlogsmisdaden of is het indirect de bedoeling de bestrijding van het internationaal terrorisme en de drugshandel te institutionaliseren? Wat kan de Raad daarover zeggen? Er zijn ook geruchten dat de Verenigde Staten de jurisdictie van een dergelijk tribunaal niet zouden willen erkennen. Wat is de Raad daarover bekend? Welke nationaliteiten met welk rechtsgevoel zullen het bureau van de openbare aanklager gaan vormen?
Voorzitter, gezien de massale toezending van papieren over de noodzaak van het tribunaal in mijn bureau in Brussel en hier ben ik toch een beetje argwanend geworden wie deze zaak kost wat kost wil doorzetten. Vijftig jaar na de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens zou er inderdaad internationaal meer moeten worden berecht. Ik denk aan Saddam Hoessein en Milosevic. Maar daarvoor moet de structuur van een dergelijk tribunaal helder en uitvoerbaar zijn. Zolang dat nog niet het geval is en er geen grondige evaluatie van de ad hoc tribunalen is geweest, blijf ik mijn vraagtekens erbij houden.

Aelvoet
Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat als we het hebben over het principe van een internationaal hof voor rechtszaken, moeilijk kan worden onderschat welke verdragende gevolgen dit zou kunnen hebben. Maar ik ga akkoord met mevrouw Van Bladel dat men hier ook moet zeggen: zou kunnen hebben, omdat er jammer genoeg bewijzen te over zijn dat zowel het tribunaal van Arusha als het tribunaal in Den Haag ten aanzien van ex-Joegoslavië absoluut niet hebben opgeleverd wat men er ooit had van verwacht. Maar naar mijn smaak zegt dat meer over een tekort aan middelen, een tekort aan duidelijkheid en aan vrijheid om te mogen optreden, dan wel over het principe van een dergelijk tribunaal.
Ik zou dus namens de groene fractie mijn steun voor het principe van een goed functionerend internationaal hof voor strafzaken willen uitspreken, maar wel wetende dat het dan moet toegerust zijn met voldoende middelen. En waar zullen die gevonden worden? Ook moet vooral de openbare aanklager vrijheid hebben van optreden zonder af te hangen van de voorafgaandelijke goedkeuring van een Veiligheidsraad of wat dan ook.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte collega's, ik heb vandaag al geprobeerd uit te leggen wat een burger die een tv-toestel aanzet zoal tegenkomt en ik heb erop gewezen dat het eigenlijk wel een negatieve indruk moet wekken dat wij als Europese Unie geen vertegenwoordiger in Kosovo hebben, terwijl de Amerikanen daar zeer goed zijn vertegenwoordigd.
Wat de gemiddelde rechtschapen burger, die belang hecht aan recht en orde, vandaag de dag ook moet opvallen, is het hele theater rond de heer Pinochet, iemand die aan het hoofd heeft gestaan van een regiem van folteraars en moordenaars en die, nadat hij een groot aantal jaren opperbevelhebber van het leger was, nu een mooie en vast en zeker goed betaalde baan als senator aanvaardt. Ik weet wel welke politieke berekening daarachter zit, maar het moet ons toch ons allemaal een doorn in het oog zijn dat er mensen zijn die anderen vermoorden, doden en folteren en dan nog worden geëerd en staatsambten aanvaarden.
Wat Bosnië betreft zijn we helemaal niet tevreden, hoewel enige vooruitgang is geboekt. Maar de misdadigers die hun misdaden vanachter hun bureau begingen en die zich in de geschiedenis nog altijd aan vervolging hebben kunnen onttrekken, hebben zich ook veelvuldig aan de verantwoordelijkheid onttrokken. Daarom is dit initiatief voor een Internationaal Hof voor Strafzaken zo belangrijk maar tegelijk ook zo moeilijk te realiseren. Ik weet welke politieke berekening een rol speelt als men beweert dat dit niet belangrijk is, als men liever vrede sluit dan iemand uit te leveren. Maar de oorlog en de confrontatie gaan verder. In ons beleid zouden we beide doelstellingen moeten nastreven, vrede kunnen sluiten en toch de verantwoordelijken voor massamoorden, voor ernstige misdaden daadwerkelijk ter verantwoording kunnen roepen.
Ik ben geen moraalridder en ik weet ook dat politiek niet altijd iets met moraal te maken heeft, maar ik ben toch zeer verheugd dat het Britse voorzitterschap van de heer Cook, maar ook u, mijnheer Henderson, er altijd weer op hebben gewezen dat een bepaald minimum aan moraal en ethiek ook in de buitenlandse politiek een plaats moeten hebben, of het nu om wapens en wapenhandel gaat of om een Internationaal Hof. Aan een morele dimensie van de buitenlandse politiek is beslist behoefte, en burgers zullen dit soort politiek ook alleen aanvaarden als enkele morele waarden daarbij ook een rol spelen. Daarom steun ik namens mijn fractie deze gezamenlijke resolutie van harte. Daarin staat precies waarnaar wij streven, namelijk een onafhankelijk gerechtshof. De politiek heeft andere taken dan een gerechtshof, maar dit gerechtshof moet onafhankelijk kunnen optreden. Er moeten getuigen worden opgeroepen, die ook moeten verschijnen en niet kunnen weigeren te getuigen, zoals dat bij een Kroatische politicus het geval was. Deze onafhankelijkheid van het gerechtshof moet worden gewaarborgd en met die gedachte zullen we morgen deze gezamenlijke resolutie ook volledig steunen.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, dit is niet de eerste keer dat ons Parlement zich uitspreekt over het Internationaal Hof voor Strafzaken. Zoals in het verleden zal het zich ook morgen denk ik met overgrote meerderheid, misschien wel met eenparigheid van stemmen, hierover uitspreken. Welnu, ik denk dat dit de mooiste boodschap is die een fungerend Voorzitter kan uitdragen, namelijk dat de verkozenen van de EU-lidstaten een tekst steunen die, zoals u heeft kunnen opmerken, mijnheer de fungerend voorzitter, heel precies is en perfect aansluit bij het standpunt van de zogenaamde likeminded countries . Het is een tekst die weloverwogen is en ervoor zorgt dat iedereen zich kan vinden in dit vastberaden standpunt, waarin tegelijkertijd alle overwegingen zijn opgenomen die voor een aantal landen nog steeds een remmende werking hebben, niet zozeer wat het Hof als instelling betreft, maar wel wat betreft de manier waarop die instelling zal functioneren. Ik meen zelfs dat dit het Britse voorzitterschap erbij zal helpen die samenhang te vinden die volgens mij op dit ogenblik nog steeds zoek is. Een van de hoofdredenen hiervoor is dat één lidstaat, die tevens lid is van de Veiligheidsraad, deze stellingname, waarover wij morgen in alle vastberadenheid zullen stemmen en die we ook zullen aannemen, in twijfel blijft trekken.
Op 16 maart vindt de laatste vergadering van de voorbereidende onderhandelingen plaats en op 15 juni zal de Conferentie in Rome van start gaan. Aangezien dit in een lidstaat van de Europese Unie plaatsgrijpt, is er op dat vlak voor de Unie een sleutelrol weggelegd. Ik hoop, mijnheer de fungerend voorzitter, dat u ons in uw antwoord zult kunnen geruststellen over de pogingen die u thans ongetwijfeld onderneemt om te komen tot een eensluidend standpunt en dat u het voorts met ons eens zult zijn over het uitzonderlijke belang van dat Hof voor de verdere ontwikkeling van het internationale recht en ook voor de rol die er voor de Europese Unie is weggelegd in de strijd voor een betere beschaving, gesteund op rechtsbeginselen, waarin men verandering nastreeft en er een einde wordt gemaakt aan de straffeloosheid waarin tot op heden wereldwijd tal van criminelen zich wentelen.

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, wat ooit begonnen was als een doekje voor het bloeden in plaats van stevig beleid ten aanzien van Joegoslavië, namelijk het Hof voor de misdaden in Joegoslavië, is bezig uit te groeien tot een initiatief van permanente en algemene aard. Ik moet zeggen, dat is veel en veel beter dan wij ooit hadden kunnen hopen. Ik denk dat het van groot belang is omdat wij ook zien dat het Hof dat voor Joegoslavië werkt en dat het Hof dat voor Rwanda werkt inderdaad invloed kunnen uitoefenen. Naarmate deze hoven meer succesvol zijn in hun werk zullen zij ook een duidelijke preventieve werking hebben tegen personen die zich willen misdragen in de vorm van genocide, massamoord, maar ook ten opzichte van staten eventueel, want het is niet onwaarschijnlijk dat zich in deze wereld steeds vaker het verschijnsel van de criminele staat zal voordoen. Ook dan hebben wij zo'n internationaal hof, denk ik, nodig.
Het Hof voor Joegoslavië en voor Rwanda evenwel had een heel duidelijk doel. Wij wisten wat zou er worden onderzocht en wat er zou worden vervolgd. Bij het permanente gerechtshof is dat eigenlijk niet zo helder. Ik vraag mij af: wie geeft nu eigenlijk de impuls om tot onderzoek te komen. U zou zeggen: de openbare aanklager, maar in een gewoon rechtsstaat heeft een openbare aanklager ergens in zijn hiërarchie ook nog een minister van Justitie die ook prioriteiten kan stellen van wat voor zaken onderzocht en vervolgd worden en wat eventueel een mindere prioriteit krijgt.
In dit geval zal er toch ook een instantie moeten zijn die enige band heeft met de openbare aanklager. Wie benoemt hem, wie benoemen de rechters. Dat zijn allemaal zaken die naar ik aanneem in de commissie van de VN aan de orde zullen worden gesteld, en die echt voer voor juridische specialisten zullen zijn. In elk geval moet worden voorkomen dat zo'n hof afhankelijk wordt van veto's van bepaalde landen, die daarmee ook hun vrienden proberen te beschermen.
Ik denk dat onze fractie in zijn geheel zeer sterk voor de onderhavige resolutie is. Maar ik wil nog benadrukken dat ik het van groot belang vind dat de politieke en diplomatieke verantwoordelijkheden scherp onderscheiden worden van die van bijvoorbeeld de NGO's. In de Nederlandse vertaling althans staat het gelukkig nu goed. De NGO's nemen niet deel aan de diplomatenconferentie, maar hun wordt gevraagd om een bijdrage te leveren die door die conferentie kan worden gebruikt. Wij moeten oppassen, ook uit de beste bedoelingen, niet in organisch denken, in corporatisme te vervallen op dit soort gebieden. Ik hoop dat langs een geordende weg ook de samenleving en de gespecialiseerde verbanden daarvan kunnen bijdragen aan het welslagen van dit Internationaal Gerechtshof.

Henderson
Mevrouw de Voorzitter, de Raad is het volkomen eens met de oprichting van het Internationaal Hof voor Strafzaken om de zwaarste misdaden en schendingen van het internationale recht waarover de internationale gemeenschap zich zorgen maakt, zoals volkenmoord, misdaden tegen de mensheid en oorlogsmisdaden, te berechten. De onderhandelingen over een ontwerpstatuut voor het hof zijn van historisch belang. De wereldgemeenschap moet gebruik maken van de beweging die de afgelopen jaren op gang is gekomen. Het hof zal ervoor zorgen dat zij die ernstige misdaden plegen dat niet straffeloos kunnen doen en zal dus een afschrikkend effect hebben. Hopelijk zal de wetenschap dat personen die gruweldaden hebben begaan ook worden berecht, de slachtoffers helpen om aan het verzoeningsproces deel te nemen.
De Europese Unie wordt aangemoedigd door het feit dat steeds meer landen de oprichting van het hof steunen. Dat blijkt uit de grote internationale deelname aan de bijeenkomsten van de voorbereidende commissie in New York en uit de geest van samenwerking die daar heerst. De lidstaten van de Unie spelen op de bijeenkomsten van die voorbereidende commissie een actieve rol. Wij willen hier hulde brengen aan de heer Adriaan Bos, voorzitter van de voorbereidende commissie, die in dit alles een uiterst belangrijke rol speelt. De Unie kijkt uit naar de diplomatieke conferentie die in juni en juli van dit jaar plaatsvindt. Wij zijn de Italiaanse regering erkentelijk dat ze heeft aangeboden als gastheer voor de conferentie op te treden. Belangrijk is dat zoveel mogelijk landen aan de conferentie deelnemen. Verschillende lidstaten en de Commissie hebben daarom bijgedragen aan het VN-trustfonds om de minst ontwikkelde landen in staat te stellen aan de conferentie deel te nemen. Wij zijn ook ingenomen met de rol die de niet-gouvernementele organisaties in de aanloop naar de oprichting van het hof spelen. Vele ervan hebben door hun inzet en expertise een grote positieve bijdrage aan dat werk geleverd.
Voor en tijdens de bijeenkomsten van de voorbereidende commissie houdt de Unie regelmatig coördinatievergaderingen. Op de opening van de conferentie van Rome zal het voorzitterschap namens de Unie een verklaring afleggen. Het Britse voorzitterschap heeft vorige maand in Londen een tweedaagse bijeenkomst van experts uit de lidstaten georganiseerd. Op die vergadering vond een vruchtbare gedachtewisseling plaats over verschillende knelpunten en werd onderzocht hoe de onderhandelingen in het hof het best kunnen worden gevoerd. De Unie streeft niet naar een voorafgaand akkoord over de details van de status van het hof. Toch heerst over vele punten grote overeenstemming. Wij zijn het in het bijzonder eens over een aantal basisprincipes: het hof moet doeltreffend zijn, moet aan de tijd kunnen weerstaan en moet de nationale strafrechtsystemen aanvullen. Het hof moet voortbouwen op de ervaring van het tribunaal voor ex-Joegoslavië en het Rwandatribunaal, waarvan wij de werkzaamheden eveneens ondersteunen.
De Unie hoopt en vertrouwt erop dat de diplomatieke conferentie, die de laatste hand aan een allesomvattende en universele overeenkomst tot oprichting van het Internationaal Hof voor Strafzaken moet leggen, met succes zal worden bekroond. Wij verzoeken alle landen met klem blijk te geven van de geest van samenwerking die onontbeerlijk is om deze taak tot een goed einde te brengen.

Bontempi
Mevrouw de Voorzitter, de goedkeuring die heel waarschijnlijk met een meerderheid van stemmen en misschien wel met eenparigheid van stemmen door het Parlement zal worden gegeven, kan volgens mij door heel wat geldige redenen gerechtvaardigd worden, maar ik denk dat een aantal ervan in het bijzonder moeten worden benadrukt. De eerste houdt verband met de grote symbolische waarde die samenhangt met een zeer belangrijk initiatief genomen door de Europese Unie. Vanuit die visie ben ik tevreden over hetgeen de minister heeft gezegd over de inspanningen die naar mijn mening door het voorzitterschap zijn gedaan. Ik zou voorts nogmaals willen hameren op het belang van de vastberaden en overtuigde boodschap die de Europese Unie moet uitdragen ter ondersteuning van de oprichting van een gerechtshof. Met dit initiatief wordt heel duidelijk "neen" gezegd tegen de straffeloosheid en het is tegelijkertijd - sta mij toe dit te zeggen - het bewijs dat er geluisterd kan worden, hetgeen op zich dan weer beantwoordt aan wat de burgers verwachten. Zij kunnen immers vaak niet zo goed overweg met verouderde, onaangepaste en traagwerkende instanties.
De tweede reden ligt besloten in het feit dat er in deze wereld behoefte is aan tal van regels. Een van de belangrijkste regels houdt verband met de fundamentele behoefte aan gerechtigheid en met de mogelijkheid voor alle democratische landen om samen, als vertegenwoordigers van de menselijke beschaving, hen die verantwoordelijk zijn voor ernstige misdaden tegen de mensheid te individualiseren en te bestraffen. Dat is een van de voorwaarden voor het overeind blijven van de democratische rechtstaten. We zijn ons daar maar al te goed van bewust. Dat is tevens de reden waarom de regels die de oprichting van dat gerechtshof moeten dragen, heel vooruitstrevend zijn en tegelijkertijd een waarborg inhouden voor de democratische systemen. Het spreekt vanzelf dat dat Gerechtshof op ons model geïnspireerd moet zijn, met als belangrijkste kenmerken zijn onafhankelijkheid en, zoals het in een rechtstaat betaamt, de waarborgen die het biedt inzake rechtspleging voor wie berecht zal worden.

Ferrer
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, iedere samenleving die zichzelf beschaafd noemt, moet het respect voor de persoonlijke waardigheid en het daaruit voortvloeiende respect voor de rechten van de mens maken tot uitgangspunt van beleid.
Maar helaas is de mens de mens nog maar al te vaak een wolf. Voorbeelden daarvan zien we te over in de vorm van oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en genocide die volkomen straffeloos, en zonder dat iets de waanzin van die misdaden kan rechtvaardigen, worden gepleegd en die daarom dienen te worden berecht en veroordeeld.
Vandaar dat er dringend behoefte is aan een onafhankelijk Internationaal Hof voor Strafzaken dat de schuldigen van die barbarij kan veroordelen.
Wij moeten ons daarom gelukkig prijzen met het bijeenroepen van de diplomatieke conferentie die de komende maand juni in Rome zal worden gehouden om de laatste hand te leggen aan het statuut dat dit hof zal regeren: deze conferentie vormt een mijlpaal die beslissend kan zijn in de strijd voor een internationale rechtsorde, een mijlpaal die, het zij gezegd, in hoge mate mogelijk is geworden dankzij de onvermoeibare en besliste inzet van vele niet-gouvernementele organisaties die zich voor deze zaak sterk hebben gemaakt.
Het hangt mede af van het succes van de conferentie van Rome of de derde wereld het derde millennium van onze beschaving met nieuwe hoop zal ingaan. Doel van de resolutie die het Europees Parlement heeft voorbereid is juist mogelijk te maken dat deze hoop realiteit kan worden. Het woord is nu aan de Raad en de Commissie, en met hen aan de lidstaten.

Caccavale
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, het feit dat deze resolutie morgen naar alle waarschijnlijkheid met eenparigheid van stemmen zal worden aangenomen en dat er bij alle fracties in deze Vergadering klaarblijkelijk een grote en vastberaden politieke wil bestaat om dit initiatief tot een goed einde te brengen, is op zich niet voldoende. Op dit ogenblik dienen alle Europese instellingen een krachtige politieke inspanning te leveren, om te zorgen dat het Hof voor Strafzaken er ook daadwerkelijk zal komen. Dat betekent, zoals reeds is gezegd, dat men in eerste instantie ook bereid moet zijn om op te komen tegen straffeloosheid in geval van oorlogsmisdaden en internationale misdaden gepleegd gedurende de afgelopen vijftig jaar. De afgelopen vijftig jaar, dus sedert de Tweede Wereldoorlog, is er sprake geweest van 250 conflicten waarbij ruim 130 miljoen slachtoffers gevallen zijn. De internationale gemeenschap is dus vaak tekortgeschoten, zoals ook blijkt uit de tribunalen die vandaag werkzaam zijn: het tribunaal in Arusha en dat in Den Haag. Daarom moet er een aantal beperkingen worden opgelegd, en een aantal belangrijke regels worden toegepast die ertoe moeten bijdragen dat het Hof ook inderdaad nuttig werk kan leveren. Het initiatief moet uitgaan van alle Europese Instellingen.

Carnero González
Mevrouw de Voorzitter, het is fantastisch nieuws dat er de komende zomer een Internationaal Hof voor Strafzaken komt. De oprichting van zo'n hof vormt ongetwijfeld de best denkbare vorm van preventieve diplomatie om conflicten te voorkomen, en vanzelfsprekend, de beste manier om criminelen af te schrikken die de laatste tijd ongestraft hun gang konden gaan. De ervaring met de ad hoc tribunalen voor Joegoslavië en Rwanda heeft ons nadrukkelijk geleerd hoe dringend de behoefte is aan de instelling van een Internationaal Hof voor Strafzaken
Maar met de oprichting alleen zijn we er nog niet. Het Hof moet onafhankelijk zijn van de Veiligheidsraad, het moet de bevoegdheid hebben om zelf initiatieven te ontplooien, het moet een ruime jurisdictie hebben inzake misdaden tegen de menselijkheid, genocide, oorlogsmisdaden en grove schendingen van de rechten van de mens, en het mag niet ondergeschikt zijn aan de nationale justitie. De Europese Unie moet op elke vergadering van het voorbereidend comité van de Diplomatieke Conferentie een gemeenschappelijk standpunt in deze zin innemen. Een standpunt dat alle lidstaten ertoe dwingt hun steun te geven aan de oprichting van een Internationaal Hof voor Strafzaken dat ook werkelijk onafhankelijk is en dat in haar functioneren niet wordt belemmerd door fossielen van het internationaal recht, zoals het vetorecht van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.

Sauquillo Pérez del Arco
Mevrouw de Voorzitter, straffeloosheid is een vorm van oorlog, want voor de slachtoffers blijft de agressie voelbaar. De straffeloosheid ontneemt de vrede haar legitimiteit en laat de slachtoffers van misdaden die bij de hele internationale gemeenschap weerzin oproepen, leven in onzekerheid. Het enige middel tegen straffeloosheid is berechting. Een permanent Internationaal Hof voor Strafzaken is de enige manier om het recht te doen zegevieren en het zal zonder enige twijfel van onschatbare waarde zijn als instrument om conflicten te voorkomen.
Als de leiders die in staat zijn om misdaden tegen de menselijkheid te plegen - van genocide tot agressie, van verkrachting als wapen tot oorlogsmisdaden, massamoorden en onderdrukking - niet alleen niet verzekerd waren van hun rol als gesprekspartners van de rest van de internationale gemeenschap maar bovendien wisten dat hun daden gestraft worden, dan zouden vele conflicten, en vooral veel lijden, vermeden kunnen worden.
Een permanent Internationaal Hof voor Strafzaken is een aloude wens en wij kunnen de gelegenheid niet voorbij laten gaan om deze oude wens tot realiteit te maken. Wij moeten daarom een Hof in het leven roepen dat effectief en onafhankelijk kan opereren, dat reële bevoegdheden heeft tegenover duidelijk omschreven misdaden, waarbij minimale ruimte overblijft voor uitzonderingen en terughoudendheid van staten. Om te voorkomen dat het een doodgeboren kind wordt of dat het een cosmetische operatie wordt van machtige staten, moeten wij ervoor zorgen dat de financiering voor de lange termijn verzekerd is en dat de staten zich verplichten tot medewerking. De ervaringen die zijn opgedaan met Neurenberg, Tokio, het voormalige Joegoslavië en Rwanda kunnen ons alleen maar aansporen om het precaire internationale rechtssysteem, dat ver is achtergebleven bij de waarden van de menselijke beschaving, te verbeteren. De niet-gouvernementele organisaties zijn op dit moment bezig een campagne te organiseren die is gericht op de bewustmaking van en de voorlichting aan het voorbereidend comité van de Diplomatieke Conferentie waar het statuut zal worden aangenomen. Ik geloof dat wij deze organisaties hierin moeten steunen omdat dat de beste manier is om te bewerkstelligen dat het permanente Hof er komt.

De Voorzitter
Ik heb, overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement zes ontwerpresoluties ontvangen.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Concurrentievermogen
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Raad over de problemen in de concurrentiesector.

Beckett
Mijnheer de Voorzitter, ik dank het Parlement voor deze gelegenheid om het hier vandaag met u over concurrentievermogen te hebben. Het is voor mij een groot genoegen hier vandaag als fungerend voorzitter van de Raad aanwezig te zijn. De nieuwe Britse Labourregering is ingenomen met de schitterende gelegenheid die deze zes maanden voorzitterschap haar bieden. Ikzelf kijk uit naar een hechte samenwerking met mijn ambtgenoten overal in Europa om ervoor te zorgen dat de Europese industrie voldoende concurrerend is om het hoofd te kunnen bieden aan de uitdagingen waarmee wij vandaag allen worden geconfronteerd.
Het probleem van het concurrentievermogen is niet typisch voor een of ander land: alle lidstaten staan voor dezelfde uitdagingen. Europa moet beantwoorden aan de eisen van een snel veranderende wereld, die door voortdurende innovatie en technische ontwikkeling wordt gekenmerkt. Wij moeten onszelf uitrusten voor een wereld waarin de concurrentie groter wordt, waarin ondernemingen zich aan de veranderende markt moeten aanpassen en waarin de werknemers over de vaardigheden beschikken die zij nodig hebben en die vaardigheden ook moeten kunnen gebruiken. De uitdaging waarvoor wij staan, is dat wij de hervorming van onze economieën op positieve wijze moeten benaderen. Wij moeten de levenskwaliteit verbeteren en de nationale, regionale en plaatselijk diversiteit, een van de sterke punten van Europa, respecteren en bevorderen.
Wij moeten een derde weg vinden, een evenwicht tussen de belangen van de ondernemingen, werknemers en gezinnen. Wij moeten de markten gebruiken om het concurrentievermogen te verbeteren, maar tegelijkertijd ook werken aan gezonde basisnormen inzake sociale bescherming. Zoals in het actieplan staat, heeft Europa behoefte aan een dynamische, op kennis gebaseerde markt die sociaal verantwoord is en aandacht heeft voor de bekommeringen van allen die ermee te maken hebben. De Raad, de Commissie en het Europees Parlement zijn het erover eens dat wij in de huidige wereldwijde economische omgeving niet alleen het concurrentievermogen van de Europese industrie moeten verbeteren om tegen de sterksten in de wereld te kunnen optornen, maar dat wij die positie vervolgens ook moeten behouden.
Vorig jaar is de Top van Amsterdam tot de conclusie gekomen dat het concurrentievermogen van de Europese industrie de basis is voor groei, werkgelegenheid en een hogere levensstandaard.
Om de uitdagingen aan te gaan, zijn drie belangrijke elementen nodig: wij moeten ervoor zorgen dat onze markten sterk staan, onze ondernemingen modern zijn en dat wij het ondernemerschap bevorderen om de basis voor onze toekomst te leggen.
Sterke markten zijn om verschillende redenen van het grootste belang, niet in de laatste plaats omdat ze onze ondernemingen blootstellen aan de beste praktijken van hun concurrenten. Men zegt dat de Europese interne markt, meer dan welk beleid ook, het concurrentievermogen van de EU heeft verbeterd. De interne markt heeft het BBP van de EU al met 1, 1 à 1, 5 % doen toenemen, 900.000 extra banen geschapen en de inflatie ongeveer 1 % lager gehouden dan ze zonder interne markt was geweest. Er moet echter nog meer gebeuren. De vastberadenheid van alle EU-instellingen om het actieplan voor de interne markt uit te voeren is zeer belangrijk. Ik hoop dat het Parlement zich, net zoals de Commissie en de Raad, zal inspannen opdat wij het actieplan volgens het overeengekomen tijdschema kunnen uitvoeren.
Concurrentievermogen en liberalisering zijn de sleutelwoorden voor een sterke markt. Wij bewijzen de Europese ondernemingen geen dienst als wij toestaan dat monopolies blijven bestaan of tot stand komen. In het Verenigd Koninkrijk werk ik aan maatregelen om de mededingingsregels voor de gehele economie aan te scherpen en ze beter met de regelgeving van de Europese Unie in overeenstemming te brengen. Op EU-niveau is een concrete illustratie daarvan de liberalisering van de telecomdiensten, die de consumenten en ondernemingen nu al voordelen opleveren. Uit het Commissieverslag van vorige maand blijkt dat de markt van de telecomdiensten zeer snel groeit. In sommige lidstaten zijn de prijzen sedert 1990 met tot 40 % gedaald. De liberalisering van de energiesector zal weldra een soortgelijk effect sorteren. Men verwacht dat volgend jaar de helft van de elektriciteitsmarkt zal zijn opengesteld.
Om de interne markt zowel voor de ondernemingen als consumenten tot een succes te maken, moeten de consumenten kunnen kiezen, maar moeten ze ook worden beschermd. Goed geïnformeerde en veeleisende consumenten zullen de innovatie, het concurrentievermogen en de groei bevorderen, maar zij moeten ook de nodige bescherming genieten om overal in Europa aankopen te durven doen. Bij de liberalisering moet voorts ook de openbare dienstverlening door de nutsbedrijven worden gegarandeerd en moeten de zwaksten in de samenleving en ook het milieu worden beschermd.
Uiteraard zijn er ook de nieuwe markten, de markten van de toekomst. Bij de uitbreiding komen er in de Europese Unie 100 miljoen consumenten met een snel stijgend inkomen bij. Dat zal de vraag en de groei stimuleren. De handel in goederen en diensten tussen noord en zuid en oost en west zal verder worden opengesteld. De consumenten zullen een grotere keuze en de ondernemingen meer mogelijkheden hebben.
De uitbreiding plaatst ons ook voor grote uitdagingen. Wij zullen de vruchten van de uitbreiding van de interne markt alleen maar kunnen plukken als de kandidaat-landen correct op hun toetreding worden voorbereid. Ik ben er evenwel van overtuigd dat de Europese Unie de juiste pretoetredingsstructuren tot stand zal brengen.
De Europese structuurfondsen kunnen een wezenlijke bijdrage tot de regionale concurrentiekracht en innovatie leveren, maar ook zij plaatsen ons voor nieuwe uitdagingen als wij willen dat ze in een uitgebreide Europese Unie betaalbaar blijven en in stand kunnen worden gehouden. Opdat de hervormde fondsen de onderliggende problemen van de minder ontwikkelde regio's in Europa kunnen aanpakken, moeten ze zich toespitsen op innovatie, inzetbaarheid op de arbeidsmarkt en concurrentievermogen. Belangrijk is vooral dat wij een eerlijke oplossing vinden. Als wij daarin niet slagen, zal dat onze inspanningen op andere terreinen ondermijnen.
Ik kom nu op het tweede element dat ik heb vermeld: moderne, dynamische ondernemingen die in een geglobaliseerde economie succes kunnen hebben. Wij moeten de Europese ondernemingen helpen door de infrastructuurvoorzieningen te verbeteren, de toegang tot risicokapitaal te vergemakkelijken en de productmarkten beter te regelen. Wij moeten ervoor zorgen dat de Europese Unie een modern en toekomstgericht rechtskader creëert dat duidelijk en toegankelijk is en het concurrentievermogen van de ondernemingen bevordert.
In de Europese interne markt moeten de ondernemingen desgewenst over een enig rechtskader kunnen beschikken. Het Britse voorzitterschap doet grote inspanningen om de impasse inzake het statuut van de Europese onderneming, die nu al sedert meer dan twintig jaar elke vooruitgang tegenhoudt, te doorbreken.
Belangrijk is ook de verbetering van de arbeidsverhoudingen, onder meer door een modern partnerschap tussen werkgevers en werknemers tot stand te brengen. De boodschap van de EU-adviesgroep over concurrentievermogen in zijn verslag "Concurrentievermogen voor werkgelegenheid" is dat het creëren van nieuwe banen en de terugdringing van de werkloosheid een nevenproduct van op wereldschaal concurrerende ondernemingen zijn.
Verzet tegen de industriële veranderingen is voor de werkgelegenheid een verkeerde keuze. Wij moeten ons op die veranderingen voorbereiden door ervoor te zorgen dat de mensen de nodige vaardigheden hebben om zich met succes aan die veranderingen aan te passen. Dat noemt men inzetbaarheid op de arbeidsmarkt. De arbeidsmarkten moeten zich voldoende kunnen aanpassen om economisch succes in nieuwe werkgelegenheid om te zetten. Dat zijn de hoofdthema's in de in november aangenomen EU-richtsnoeren voor de werkgelegenheid. De lidstaten moeten tegen half april hun actieplannen voorleggen en aantonen dat ze vooruitgang boeken. Het voorzitterschap meent dat wij dringend actieplannen voor de werkgelegenheid nodig hebben en ervoor moeten zorgen dat die ook worden uitgevoerd.
In het Verenigd Koninkrijk werken wij aan de invoering van een nationaal minimumloon, stimuleren wij investeringen in banen voor hooggeschoolden en bestrijden wij de neerwaartse loonspiraal die alleen maar in uitbuiting en economische activiteiten met een lage toegevoegde waarde kan uitmonden. Voorts pakken wij het probleem van de langdurige jeugdwerkloosheid aan door middel van een nieuw plan voor de jeugd dat erop gericht is de jongeren de vaardigheden en ervaring bij te brengen die zij op de markt nodig hebben.
De regeringen kunnen heel wat doen om het delen van beste praktijken aan te moedigen. Moderne bedrijven moeten ertoe worden aangezet niet alleen op het gebied van de prijs, maar ook op dat van de kwaliteit te concurreren. De Commissie, de Raad en het Parlement wijzen in dat verband alle drie op het belang van benchmarking. De lidstaten werken samen om de bedrijven ertoe aan te zetten zich met de beste bedrijven in de EU en de wereld te vergelijken. Uiteindelijk moeten wij het ondernemerschap in Europa bevorderen.
In de richtsnoeren voor de werkgelegenheid, die in Luxemburg zijn vastgesteld, wordt het ondernemerschap een van de vier belangrijke elementen voor de verbetering van de werkgelegenheid genoemd. Hoewel de aanpak in de lidstaten verschilt, mag men toch wel zeggen dat de EU een grote achterstand heeft tegenover de Verenigde Staten bij het creëren van de juiste voorwaarden om de ondernemers te ondersteunen en de kleine en zeer kleine bedrijven te helpen om de werkgevers van de toekomst te worden.
Wij kunnen onze positie op vele manier verbeteren. De regelgeving moet eenvoudig zijn. Ze moet zo transparant mogelijk zijn en mag de bedrijven geen onnodige lasten opleggen. Bovendien moet de regelgeving zo worden opgevat dat ze de investeringen en de innovatie bevordert en niet dreigt te verstikken. Wij moeten ervoor zorgen dat onze ondernemingen innoveren en het hoofd kunnen bieden aan de eisen van de concurrentie naarmate ze zich verder ontwikkelen. Die eisen veranderen verbijsterend snel als gevolg van de verbetering van de informatietechnologie, de verspreiding van de elektronische handel en het aangaan van de milieu-uitdagingen.
Als fungerend voorzitter van de Raad Industrie ben ik ingenomen met het feit dat die Raad in mei een eerste debat over de financiering van de innovatie zal houden. Daarbij mogen wij ons niet uitsluitend op de grote ondernemingen toespitsen. Ikzelf zal in dat debat in elk geval voor de kleinere ondernemingen pleiten. Die zijn een belangrijke bron van werkgelegenheid. Ook andere grote uitdagingen zullen de komende jaren een grote invloed op het concurrentievermogen in de EU hebben. Ik denk daarbij in het bijzonder aan de invoering van een enige munt in een aantal lidstaten. Die enige munt zal waarschijnlijk een grote invloed op de concurrentiepositie van de EU hebben. Zoals u weet, heeft men in het Verenigd Koninkrijk, als gevolg van de onenigheid in de toenmalige Britse regering, zo weinig voorbereidselen getroffen dat ons bedrijfsleven gewoon niet klaar is en dat wij dus nog verschillende jaren niet aan toetreding tot de EMU kunnen denken. Ik ben echter zeer blij dat het Verenigd Koninkrijk het voorzitterschap bekleedt op het ogenblik dat cruciale beslissingen over het lidmaatschap van de EU worden genomen. Wij zijn vastbesloten ons positief in te spannen om van de start van de Economische en Monetaire Unie een succes te maken.
Om de Economische en Monetaire Unie tot een succes te maken moeten wij kunnen voortbouwen op de stevige basis van de macro-economische stabiliteit, moeten wij onze arbeidsmarkten, productmarkten en kapitaalmarkten hervormen en de werkloosheid aanpakken. Daarbij moeten wij echter ook de sociale rechtvaardigheid bewaren. Als wij die hervormingen niet uitvoeren, zullen wij de unieke kans missen die de EMU ons biedt. Ik hoop dat de actieplannen voor de werkgelegenheid de concrete en politiek belangrijke start van dat proces zullen worden.
Vorig jaar is de Raad van ministers van Industrie onder Nederlands voorzitterschap tot de conclusie gekomen dat de lidstaten en de Commissie beter moeten beseffen welke weerslag hun optreden op het concurrentievermogen kan hebben. Onder Luxemburgs voorzitterschap heeft de Raad daarvoor een werkprogramma vastgesteld. Wij erkennen allen dat benchmarking een waardevol instrument is. Benchmarking helpt zowel de industrie als de werkgevers ook een beter inzicht te verwerven in het proces dat tot concurrentievoordeel leidt.
De Raad ondersteunt voluit de inspanningen van de Commissie om het bedrijfsleven ertoe aan te zetten op sectoraal en bedrijfsniveau benchmarking toe te passen. Wij moeten benchmarking ook gebruiken om ons beleid te vergelijken. Ik heb daarvoor gepleit op de recente industrieraad van de OESO, die ik heb voorgezeten. De Commissie en de Raad werken samen aan een aantal proefprojecten waarbij een aantal belangrijke factoren ter bevordering an het concurrentievermogen worden onderzocht: financiering van innovatie, zoals ik al heb gezegd, vaardigheden, vervoer en reorganisatie.
Het voorzitterschap legt verantwoordelijkheid op maar biedt ook mogelijkheden. Ik ben voornemens voort te bouwen op de beweging die de Commissie en de vorige voorzitterschappen op gang hebben gebracht en probeer het werk van de Raad Industrie in goede banen te leiden. Ik wil deze gelegenheid echter ook aangrijpen om te onderstrepen dat wij met de industrie moeten samenwerken. Ik hoop dat ik dat partnerschap kan helpen ontwikkelen door de ministers en vertegenwoordigers van het bedrijfsleven aan de vooravond van de Raad samen te brengen om te bespreken wat wij moeten doen om onze concurrentiepositie te verbeteren.
Op de zitting van de Raad van 7 mei zullen wij het debat over de belangrijkste factoren voor het concurrentievermogen van de EU voortzetten. Wij zullen niet meteen voor alles een oplossing vinden. Wij moeten echter wel de problemen omschrijven en nagaan hoe wij die op het niveau van de Unie, van de lidstaten of van beide het best kunnen aanpakken. Alle lidstaten worden immers met dezelfde uitdagingen geconfronteerd.
Ik hoop dat wij kunnen samenwerken om Europa en de Europese industrie te versterken. Veel kan worden bereikt op het niveau van de lidstaten, waar de nationale specificiteit verschillende oplossingen kan vergen. Veel moet ook gebeuren door de industrie zelf, die uiteindelijk als eerste voor haar eigen concurrentievermogen verantwoordelijk is. Op EU-niveau kunnen wij echter de beste praktijken uitwisselen en oplossingen zoeken voor problemen waarmee iedereen in Europa wordt geconfronteerd. Ik hoop dat het Parlement met deze zienswijze instemt en ik ben heel benieuwd wat het Parlement hierover te zeggen heeft.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, namens de Fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten zou ik de minister van harte willen danken voor haar deelname aan dit debat. Mevrouw de minister, ik moet u zeggen welk genoegen het ons doet u te mogen begroeten voor een bespreking die de kern van ons optreden en van onze prioriteiten raakt. Voor ons komt het er immers op aan de middelen te vinden die het concurrentievermogen van onze Europese industrie kunnen verbeteren, om zodoende te komen tot meer groei, meer banen en uiteraard minder werkloosheid.
Mevrouw de minister, ik heb aandachtig geluisterd naar uw uiteenzetting en ik kan u zeggen dat ik het in zeer ruime mate met u eens ben. Ongetwijfeld zullen de vragen van onze collega's, en vooral uw antwoorden, ons in staat stellen verder te gaan op de weg die in Amsterdam ingeslagen en in Luxemburg geëffend werd.
Sedert enkele maanden ben ik rapporteur voor dit dossier en in die hoedanigheid zou ik, enkele weken voor het naar de economische commissie gaat en vóór de vermoedelijke stemming erover tijdens de plenaire vergadering van mei, nogmaals willen herhalen dat het mijn persoonlijke wil was om concreet te werk te gaan, in direct contact met de economische en sociale spelers op het terrein, om te komen tot concrete ideeën, voorstellen en denkpistes die ons in staat stellen in de goede richting verder te gaan.
Ik ben voorstander van een open aanpak - en ik meen dit te hebben aangetoond - om te pogen onze troeven te valoriseren, om ze te maximaliseren, om de scherpe kanten af te zwakken en om de ware hefbomen van ons concurrentievermogen te bepalen. Hoewel het op dit vlak moeilijk is om zekerheden te kennen, heb ik er toch een. Er bestaat geen wonderoplossing en evenmin een unieke oplossing; altijd moeten er meerdere, of zelfs zeer veel oplossingen gecombineerd en samengevoegd worden. Ik ben ervan overtuigd dat ons debat me zal helpen om mijn verslag af te ronden, waarvoor ik alle collega's en ook u, mevrouw de minister, bij voorbaat dank.
Mijnheer de Voorzitter, als u het mij toestaat zal ik eindigen met twee vragen. Ten eerste, iedereen is het erover eens dat onderzoek een fundamentele hefboom is om te kunnen concurreren. Welnu, mevrouw de minister, dan zou ik graag uw mening willen weten over het besluit van de Raad van ministers van Onderzoek, die op 12 februari het vijfde kaderprogramma tot 14 miljard ecu heeft teruggebracht. Mijn tweede vraag handelt over het Europees waarnemingscentrum voor de textielsector, waarvan de voorbereiding dit jaar, in 1998, klaar moet zijn. Ik zou willen weten of de toekomst van dit centrum op de agenda van uw volgende Raad van ministers van Industrie staat.

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u. Ik hoop dat u voor mij even inschikkelijk zult zijn als ik toevallig mijn spreektijd overschrijd. Ik zal dat trachten te vermijden.
Ik feliciteer de fungerend voorzitter met haar uiteenzetting. Die had evengoed van de hand van haar voorganger kunnen zijn, zozeer geleek haar boodschap op die welke wij van de vorige regering hebben gehoord. Ik hoop dat dit nog lang zo zal blijven, hoewel ik uiteraard besef dat zij op bepaalde punten, bijvoorbeeld over het minimumloon, een rituele volgzaamheid aan de dag heeft gelegd. Ik kan de fungerend voorzitter verzekeren dat ik met veel genoegen de uitdrukking op de gezichten van een aantal collega's op de banken achter haar heb gadegeslagen. Wat een tafereel! Misschien kunnen uw medewerkers u, als u naar Londen terugreist, een foto van die misnoegde gezichten meegeven.
Ik ben het voor een groot deel eens met wat de fungerend voorzitter heeft gezegd. Misschien zou ik het wat directer hebben gezegd dan zij. Het probleem met Europa is op dit ogenblik dat de groei wel op gang komt maar geen banen oplevert. Wij worstelen met een aantal problemen. De fungerend voorzitter had het terecht over het belang van innovatie. Over innovatie heeft de Commissie vorig jaar een voortreffelijk Groenboek opgesteld. Daarin merkt de Commissie evenwel op dat de innovatie - in de betekenis van oprichting van nieuwe bedrijven - onder meer wordt gehinderd door de bureaucratie van de Commissie, van de nationale regeringen en vrij vaak ook van de plaatselijke besturen. Ik zou graag hebben dat de fungerend voorzitter daarover iets zegt.
Tenslotte zou ik nog het volgende willen vragen. Meent de fungerend voorzitter dat de invoering van een 35-urige werkweek het concurrentievermogen van Europa kan bevorderen? Hoe meent de fungerend voorzitter dat een nationaal minimumloon de Europese concurrentiepositie kan versterken?

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, waarde collega's, dit debat over het concurrentievermogen in de Europese Unie komt op een heel goed moment. U hebt zojuist, heel toepasselijk, een Britse term gebruikt waarvoor niet echt een Spaanse vertaling voorhanden is, namelijk de term benchmarking . Wat met die term wordt bedoeld zijn de niveaus van concurrerend vermogen zoals die worden vastgesteld en toepassing vinden in diverse takken van het bedrijfsleven. Benchmarking is duidelijk een vooruitgang, waarmee zichtbaar wordt op welke terreinen de Europese Unie echt concurrerend is en op welke terreinen wij een zekere achterstand hebben ten opzichte van onze voornaamste buitenlandse concurrenten. Onder deze laatste categorie bevinden zich die sectoren die nog altijd te veel bescherming genieten: telecommunicatie, de audiovisuele sector, energie, luchttransport....., allemaal terreinen waar dit Parlement zich heeft ingespannen om een grotere mate van liberalisering tot stand te brengen, zoals was voorzien bij de totstandkoming van de interne markt, en de liberale fractie heeft op dit punt steeds vooropgelopen.
Helaas heeft deze Vergadering dit streven naar liberalisering niet altijd even krachtig gesteund, zoals bijvoorbeeld op het terrein van de energie. De minister heeft nadrukkelijk verwezen naar het thema van de Europese interne markt, maar zij heeft niet heel erg in willen gaan op de noodzaak om de concurrentieniveaus te verhogen zodra de Monetaire Unie en de euro een feit zijn. En dit nu is een thema dat de dimensie van de Europese economie verandert, niet alleen in kwantitatieve, maar ook in kwalitatieve zin.
Tot besluit zou ik, als resultaat van deze overpeinzing, en gezien de aanwijzingen van de Raad, met name na het akkoord van Cardiff, aan de minister het thema willen voorleggen van de bijdrage van de Europese Commissie om meer concurrentie en meer werkgelegenheid mogelijk te maken.

Moreau
Mevrouw de minister, mijnheer de Voorzitter, het doel van een groter concurrentievermogen voor de bedrijven zoals de minister het heeft uiteengezet, heeft inderdaad een daling van de arbeidskosten en de deregulering van de handel als logisch gevolg, wat alleen maar ernstige consequenties kan hebben voor de werkgelegenheid in de landen van de Europese Unie.
Ik neem gewoon even als bewijs wat er zich deze ochtend heeft afgespeeld met de goedkeuring, door de Commissie, van de transatlantische ontwerpovereenkomst, de zogenaamde NTM, die door commissaris Brittan werd bedisseld. Deze overeenkomst die zonder stemming werd aangenomen en in het grootste geheim werd voorbereid, begunstigt de zakenwereld. Ze heeft tot doel elke handelsbelemmering weg te nemen, tegen 2010 alle douanerechten op industriële producten af te schaffen, en een vrijhandelszone voor diensten te creëren, inclusief de postdiensten. Ondanks het groeiend verzet tegen de multilaterale overeenkomst inzake investeringen, die het Europees Parlement deze ochtend nog met grote meerderheid heeft verworpen, houdt Brussel vol en ondertekent.
Het NTM-ontwerp is onaanvaardbaar omdat het de economische, sociale en culturele troeven van onze landen in gevaar brengt. Nu u ons hier toch met uw aanwezigheid vereert, had ik graag uw mening hierover gekend.
Volgens mijn fractie moet dit ontwerp door de lidstaten worden verworpen omdat het de belangen van de landen van de Europese Unie niet dient. Het zou een grote mobilisatie van de volkeren teweeg moeten brengen om deze ultraliberale ideeën schaakmat te zetten en om een internationale samenwerking te bevorderen die de rechten van de volkeren eerbiedigt.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, er was hier sprake van een zeer indrukwekkend staaltje van politieke semantiek! Nu wil ik niet zeggen dat we de betekenis van deze politieke semantiek al volledig hebben ontrafeld. De mogelijkheid van een derde weg moet inderdaad serieus worden genomen. Maar een derde weg tussen wat en wat? Het kan toch niet waar zijn dat de derde weg ligt tussen het naoorlogse continentaal-Europese welvaartskapitalisme en het tegenwoordige gedereguleerde Amerikaanse kapitalisme, met andere woorden, een mooi woord voor een verdere deregulering, privatisering en micro-economisering van onze maatschappij. Hierbij wil ik toch echt grote vraagtekens zetten.
Ik ben een beetje verbaasd, dat in dit verband de interne markt zo gemakkelijk als een succes wordt afgeschilderd. Er zijn zeker successen aan te wijzen, maar de massale werkloosheid en de polarisering van de regio's, de nieuwe armoede, de uitsluiting, het disinfranchisement , wat ik in het Duits niet zo plastisch kan weergeven, dat een groot deel van onze bevolking heeft getroffen, zijn toch tekenen van een structurele crisis, die we nog lang niet te boven zijn.
Ik heb met belangstelling kennis genomen van het feit dat hier werd gesproken van een fair deal , ja zelfs van een new deal . Als Groenen hebben we al jaren gezegd dat er een ecologisch-sociale new deal moet worden gesloten. Maar dat zou geen derde weg openen tussen de twee vormen van klassiek-kapitalistische economie, maar tussen een te handhaven vorm van kapitaalvorming en een democratisch verantwoorde, ecologisch houdbare en sociaal coherente ontwikkeling van de Europese samenlevingen als een model en ook een aanbod aan de rest van de wereld en niet - om het in newspeak te zeggen - als een soort van neo-imperialisme.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer blij dat de fungerend voorzitter hier aanwezig is. Zij brengt wat kleur en charme in dit saaie Parlement, waar alle mannen een donker pak dragen. Ik meen dat ik daarmee de mening van alle vrouwen vertolk.
Ik ben opgetogen dat de fungerend voorzitter ook over de kleine ondernemingen heeft gesproken. In Schotland zijn die zeer talrijk. De kleine ondernemingen voeren er met succes kwaliteitsproducten uit. Ik zou willen weten of de fungerend voorzitter het systeem van goedkope kredieten van de Europese Investeringsbank opnieuw zal bekijken. Banken van overal in de Europese Unie deden daaraan mee. Het was uiterst doeltreffend, maar lijkt nu min of meer tot stilstand te zijn gekomen. Tot mijn genoegen heeft de fungerend voorzitter het ook over de structuurfondsen gehad. Mijn hart klopte in mijn keel toen de commissaris met betrekking tot de vraag of de Hooglanden en Eilanden onder doelstelling 1 blijven vallen, verklaarde dat in Europa geen enkel gebied uniek is. Ik hoop dat de fungerend voorzitter de visie deelt van Donald Dewar, minister voor Schotland, die voor voortzetting van doelstelling 1 pleit, juist omdat wij uniek zijn. Concurrentievermogen hangt ook samen met de kosten die door de afstand, het klimaat, de geringe grootte van de gemeenschappen en de lage bevolkingsdichtheid worden veroorzaakt. Welnu, de laagste bevolkingsdichtheid in de gehele Gemeenschap vindt men in dat gebied, dat vaak ook de laatste - zij het door mensen gemaakte - wildernis wordt genoemd.
Wij gebruiken het geld van doelstelling 1 in de Hooglanden en Eilanden niet omdat de industrie er verdwijnt, maar omdat de bevolking er verdwijnt. Sedert vele tientallen jaren trekken de jongeren weg. Pas nu begint de steun in het kader van doelstelling 1 een positief effect te sorteren en blijven jongeren voor het eerst sedert vele generaties op hun plek. Ik hoop dus dat u de minister voor Schotland in zijn strijd voor doelstelling 1 zult steunen.

Beckett
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Caudron voor zijn vriendelijke woorden en zijn steun. Wij kijken uit naar het verslag van zijn commissie. Ik ben het volkomen met hem eens dat het voor de Europese Unie belangrijk is dat ze haar troefkaarten uitspeelt. Zo kunnen wij een concurrentievoordeel verwerven. Ik ben het ook volkomen met hem eens dat er geen eenvoudige oplossing bestaat en dat wij dus geen algemene maatregel kunnen nemen die op een of andere manier al onze problemen oplost en op zichzelf welvaart creëert. Wij moeten een gehele reeks problemen proberen aan te pakken. Dat is misschien een minder spectaculaire, maar wellicht wel doeltreffender methode.
De heer Caudron heeft mij twee concrete vragen gesteld over het programma inzake onderzoek en ontwikkeling en over het waarnemingscentrum voor de textielsector. Het besluit van de Raad over het vijfde kaderprogramma is met eenparigheid genomen. Het is een compromis, daar sommige lidstaten, zoals de heer Caudron wellicht weet, zelfs geen verhoging wilden van het bedrag dat nog van het vorige programma beschikbaar is. Uiteindelijk werd een compromis bereikt en zijn alle leden van de Raad het eens geworden over de voorstellen die nu voorliggen.
Wat het waarnemingscentrum voor de textielsector betreft, vrees ik dat die kwestie niet op de agenda van de volgende Raad Industrie staat. De Commissie heeft daarover immers geen voorstel geformuleerd. Alleen als de Commissie een voorstel doet, komt een aangelegenheid op de agenda. Ik vrees dat de kwestie op de volgende zitting van de Raad niet zal worden behandeld.
Ik heb met veel genoegen naar het betoog van de heer Cassidy geluisterd. Grappig is dat ik met gemak kon voorspellen wat hij zou zeggen. Hij had het over rituele volgzaamheid. Hij heeft zelf echter precies gezegd wat de conservatieven in het Verenigd Koninkrijk van hem verwachten. Als de conservatieven eens zouden uitmaken of wij volledig anders zijn dan zij en dus een ramp gaan veroorzaken dan wel net zijn zoals zij, zouden wij duidelijker weten waar wij in het debat staan.
De heer Cassidy had het over innovatie en het verstikkende effect van de bureaucratie en vroeg wat wij daartegen doen. Op het niveau van de Europese Unie is er een voorstel om een werkgroep van mensen uit het bedrijfsleven op te richten om in een zeer vroeg stadium te onderzoeken of voorstellen praktisch en constructief zijn. Ik juich dat voorstel toe. Op nationaal niveau hebben wij een leemte aangevuld die de door de heer Cassidy gesteunde regering ons had nagelaten. Zo waren de kleine ondernemingen nauwelijks vertegenwoordigd in de commissie die de regelgeving onderzoekt. Wij hebben er nu voor gezorgd dat de helft van de leden van die commissie vertegenwoordigers zijn van de kleine ondernemingen, waarvoor bureaucratie al gauw een probleem is. Al voor de laatste verkiezingen hadden wij met de plaatselijke besturen proefprojecten opgezet om die problemen op plaatselijk niveau concreet aan te pakken. Wij zetten onze inspanningen in die zin voort.
De heer Cassidy had ook een vraag over de 35-urige werkweek en het nationale minimumloon. Met betrekking tot kwesties zoals de 35-urige werkweek moeten de lidstaten voor zichzelf uitmaken wat ze willen doen. De kwestie van het nationale minimumloon is uitsluitend een probleem van het Verenigd Koninkrijk. Wij zijn het enige ontwikkelde land zonder enige vorm van loonbescherming. Volgens mij zal een minimumloon zowel de innovatie als het concurrentievermogen bevorderen. Het is immers een wezenlijk aspect van het streven naar kwaliteit en concurrentievermogen op basis van kwaliteit en niet enkel op basis van de laagste prijs om tot eerlijke minimumnormen op de werkplek te komen. Een nationaal minimumloon behoort daar zeker toe.
(Applaus van links) Ik heb er niet aan gedacht dat het woord benchmarking onvertaalbaar is. Ik ben verbaasd over de wijze waarop de afgevaardigde het heeft omschreven. Misschien moeten wij een nieuw woord verzinnen dat wel vertaalbaar is. Dat zou het voor iedereen makkelijker maken. Hoe dan ook, ik ben het volkomen eens met wat hij over de grote betekenis van de methode - ongeacht hoe men die noemt - heeft gezegd.
Vervolgens heeft men gezegd dat de vrijmaking van de handel en de liberalisering in werkelijkheid schadelijk zijn voor de werkgelegenheid en heeft men op de mogelijkheid van een soort overeenkomst tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten gewezen. Daarmee kan ik het jammer genoeg niet eens zijn. De gehele geschiedenis van bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk steunt op de ontwikkeling van de vrijhandel en welvaart door bilaterale en multilaterale handel. De handel is in ons deel van de wereld al sedert vele eeuwen een bron van werkgelegenheid en economisch succes. Ik kan het er dus niet mee eens zijn dat vrijhandel automatisch problemen veroorzaakt.
Wat de voorstellen van Sir Leon Brittan betreft, meen ik dat van de ondertekening van een verdrag nog geen sprake is. Als ik het goed begrijp, doet hij een aantal voorstellen voor de verdere liberalisering van de handel tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten en zou de gehele Commissie die steunen. Die voorstellen moeten in de Raad worden besproken. Als de afgevaardigde mij vraagt wat ik daarvan denk, meen ik dat een verdere liberalisering grote voordelen kan opleveren. Wij staan nog maar aan het begin. Wij zullen nader moeten onderzoeken wat nu wordt besproken en voorgesteld en nagaan welke effecten dat kan hebben. In beginsel juich ik een hechtere samenwerking tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten toe.
De afgevaardigde achteraan vroeg of er een tussenweg tussen het VS-model en welvaart bestaat en wat die tussenweg dan wel is. Ik hoop dat ik correct heb begrepen wat hij heeft gezegd. In de eerste plaats meen ik dat men, welke kritiek men op de Verenigde Staten ook mag hebben, onmogelijk kan zeggen dat het alles bij elkaar genomen geen welvarend land is. Ik ben het er met de afgevaardigde over eens dat die welvaart wellicht niet altijd even goed gespreid is als wij dat in de Europese Unie en de lidstaten wenselijk achten. Hij verweet mij formalisme. Met alle respect voor hem kan ik op mijn beurt hem dat verwijt ook maken.
Ik weet niet goed wat men met democratische aansprakelijkheid voor een economisch doeltreffende sociale ontwikkeling als model voor het beheer van een economie bedoelt. Als wij ons daarvoor inspannen, vermoed ik dat hij en ik het erover eens kunnen zijn dat wij beiden willen dat onze economieën, onze landen en de Europese Unie kunnen floreren en voor een zo groot mogelijke werkgelegenheid zorgen, zodat de mensen in hun werk voldoening vinden en genoeg verdienen om goed te kunnen leven. Ik geloof dat wij het er beiden over eens zijn dat economische efficiëntie gepaard moet gaan met sociale gerechtigheid. Wellicht moeten wij ons meer toespitsen op de punten waarover wij het eens zijn.
Mevrouw Ewing verheugde zich over de klemtoon die ik op het MKB heb gelegd. Ik ben haar daarvoor zeer erkentelijk en heb met grote belangstelling naar haar opmerkingen geluisterd. Bij de Raad ligt op dit ogenblik een voorstel voor om programma's te ontwikkelen voor kredietverstrekking aan het midden- en kleinbedrijf, onder meer een programma inzake door de EIB gegarandeerde leningen. In het Verenigd Koninkrijk en in alle lidstaten wordt steeds meer belang gehecht aan de rol en betekenis van het MKB, vooral bij het creëren van de voor geheel Europa zo belangrijke werkgelegenheid. Wij verkennen al die mogelijkheden met de grootste belangstelling. Wij hopen dat dit voorstel zal worden aanvaard.
Mevrouw Ewing ondervroeg mij ook over de structuurfondsen en wees op de kwestie van de behandeling van de Hooglanden en Eilanden. Wij beschikken nog niet over de voorstellen van de commissaris. Ik kan alleen maar zeggen dat ik begrip heb voor haar betoog. Het was geen toeval dat ik heb gezegd dat ik hoop dat een eerlijke regeling wordt voorgesteld.

De Voorzitter
Ik dank u, mevrouw Beckett.
Aangezien we nog slechts over vijftien minuten beschikken, zal ik alleen nog het woord aan een aantal sprekers geven.

Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil van de gelegenheid gebruik maken om u, mevrouw de minister, hartelijk te danken voor het feit dat u in zo positieve bewoordingen heeft willen spreken over de uitbreiding, die u als een reële mogelijkheid ziet.
Ik zou u willen vragen wat u vindt van de gevoelens die ik onder andere in dit Parlement tegenkom, dat men bang is voor sociale dumping. Hoe reageert u in de Raad op dit soort argumentatie, die zowel onsolidair als kortzichtig en protectionistisch is?
Ik wil tevens excuus vragen voor het feit dat ik nu vertrek en niet blijf wachten op uw antwoord. Dat heeft te maken met het feit dat ik vandaag een bijeenkomst heb met een aantal zakenlieden die speciaal gekomen zijn om kennis te nemen van het zeer belangrijke debat dat wij nu voeren. Ik beloof u echter dat ik grote aandacht zal besteden aan uw antwoord in de notulen en aan de verdere discussies.

Beckett
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp het probleem. Samenvallende vergaderingen zijn voor ons allemaal een probleem.
Ik dank mevrouw Carlsson voor haar vriendelijke woorden over mijn opmerkingen over de uitbreiding. Wij hebben allen begrip voor de ongerustheid en de angst welke die wekt. Wij moeten de mensen in de lidstaten en de andere aan de discussie en het debat deelnemende landen doen inzien dat dit voor Europa de juiste weg is. Wij hebben het volste recht terug te grijpen op de beginselen die de grondleggers van de Europese Unie hebben geïnspireerd. In die tijd werd gedebatteerd over de vraag of men een groep landen die zich aaneensloten al dan niet Europa kon noemen.
Europa is almaar groter geworden en men kan dus moeilijk zeggen dat dit niet het echte Europa is. Volgens mij zou het uit het oogpunt van zowel de politieke als filosofische visie op de toekomstige ontwikkeling van de Europese Unie van een misdadig gebrek aan verantwoordelijkheidszin en een onvoorstelbare kortzichtigheid getuigen als men niet zou erkennen dat geheel Europa reusachtige nieuwe mogelijkheden krijgt als wij Europa kunnen uitbreiden en de Oost-Europese landen die nu om toetreding vragen in de Unie kunnen opnemen. Dit is voor de ontwikkeling van Europa een unieke gelegenheid waarvan onze voorgangers zelfs niet konden dromen. Ik kan mij niet voorstellen dat wij de toekomstige generaties zouden verraden door die kans te laten voorbijgaan.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de fungerend voorzitter iets over de investeringen willen vragen. Een van de problemen in de Europese Unie is dat de investeringen van zowel de privé-sector als de overheid in de Unie in de periode van consolidatie ter voorbereiding van de invoering van de enige munt niet zijn gegroeid. Op dit ogenblik vertegenwoordigen de investeringen zowat 18 % van het bruto binnenlands product van Europa.
De fungerend voorzitter verwees naar de Verenigde Staten. Daar zijn de investeringen de jongste jaren voortdurend en substantieel gestegen. Als wij bekommerd zijn over het concurrentievermogen van de Europese Unie en vooral over het creëren van werkgelegenheid, moeten wij de groeimogelijkheden van ons bedrijfsleven versterken. Kan de fungerend voorzitter zeggen hoe wij in de openbare en particuliere sector kunnen samenwerken om de investeringen in de Europese Unie aan te zwengelen en aldus hopelijk werkgelegenheid te creëren?

Beckett
Mijnheer de Voorzitter, ik deel de bezorgdheid van de heer Donnelly over het huidige niveau van de investeringen en ben het er met hem over eens dat wij de investeringen, als basis voor de toekomstige groei en welvaart, moeten stimuleren.
De oplossing ligt in de combinatie van twee instrumenten. Het eerste instrument is benchmarking. Dat betekent dat wij moeten kijken naar wat anderen doen en zien wat dat oplevert. Benchmarking is zeer nuttig tussen landen, maar ook tussen ondernemingen.
Het tweede instrument dat wij naast het technische instrument van de benchmarking kunnen gebruiken is de verdieping van de relaties en het partnerschap en van de uitwisseling van informatie met het bedrijfsleven. Een belangrijke les die wij allen kunnen trekken uit wat in de praktijk gebeurt, is dat de succesrijkste ondernemingen investeren in de toekomst, een langetermijnstrategie voor groei en werkgelegenheid hebben, de creativiteit en vaardigheden van hun werknemers optimaal benutten en met hun werknemers een teamgeest ontwikkelen. Als ondernemingen en landen zien dat dit succes oplevert, zullen ze dat voorbeeld zeker navolgen. De politici kunnen daarbij een belangrijke rol spelen, maar dan wel op basis van de praktische ervaring van het bedrijfsleven.
Ik heb altijd geloofd dat politiek een proces is waarbij men soms de gelegenheid heeft om beslissingen te nemen, maar dat politiek ook een leerproces is. Ook wij moeten nog leren.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, twee punten lijken mij van bijzonder belang. Het eerste punt is het SLIMinitiatief. SLIM zou ertoe moeten leiden dat de bedrijven worden ontlast. Denkt u dat het mogelijk zou zijn ook de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid of de Commissie regionaal beleid met het SLIM-programma te belasten, zodat in eerste instantie deze commissies zich op SLIM-projecten kunnen concentreren? Het tweede is het fiche d'impact . Hier heb ik de documenten voor deze zitting. Tegenwoordig moeten we ons in het Europees Parlement door een ontzettend dikke stapel documenten heen werken. Ik vind dat het ook wel eens zinvol zou zijn erover na te denken of er ergens in de wetgevingsprocedure vereenvoudigingen zouden kunnen worden doorgevoerd. Het fiche d'impact is in dat verband een uitstekende basis. Is het voorzitterschap voornemens op dit gebied in de toekomst verdere initiatieven te ontplooien?

Beckett
Mijnheer de Voorzitter, de heer Rübig vraagt mij wat ik van het SLIMinitiatief denk. Welnu, ik vind dat een waardevol en nuttig initiatief. Ik weet het niet helemaal zeker, maar ik dacht dat hij zei dat dit ook een goede methode kan zijn voor sommige organen waarvan wij deel uitmaken. Als hij dat bedoelde, aarzel ik om mij op privé-terrein te begeven. Als de heer Rübig bedoelt dat wij in onze verschillende hoedanigheden aan de implicaties en gevolgen van onze voorstellen moeten denken, heeft hij volkomen gelijk. In het kader van de werkzaamheden van het voorzitterschap zullen wij dat zeker proberen te doen.

Mann, Erika
Mevrouw de voorzitter van de Raad, het is een genoegen naar u te luisteren. Het is echt bijzonder leuk! De politieke eloquentie die u ten toon spreidt, is echt zeer indrukwekkend.
Ik heb twee korte vragen: U heeft hier op zeer indrukwekkende wijze het model geschilderd dat u als nieuw concurrentiemodel, als eerlijke concurrentie heeft gekenschetst. Behoort daartoe naar uw mening ook een voorstel op internationaal niveau, waarnaar Sir Leon Brittan al langere tijd streeft, en zou u dat steunen?
Mijn tweede vraag heeft betrekking op een andere problematiek, en wel dat wat wij de elektronische handel noemen. U weet dat er op Europees en Amerikaans niveau een initiatief ligt. In hoeverre moet het Europese niveau hier naar uw mening extra worden ondersteund? In hoeverre moeten wij ons onderscheiden van hetgeen op Amerikaans of internationaal niveau gebeurt, en waar ligt het succesmodel voor de toekomst?
Mijn derde punt is een zeer korte opmerking - waarde collega Moreau, ik wil u er even aan herinneren dat het ontwerp dat Sir Leon Brittan vanmorgen heeft gepresenteerd, op verzoek van dit Parlement is opgesteld. Het is hier in dit Parlement besproken. Het is in mijn commissie, de Commissie externe economische betrekkingen, goedgekeurd. Dit Parlement heeft het met overweldigende meerderheid aangenomen.

Beckett
Mijnheer de Voorzitter, ik steun alle inspanningen die men doet om de internationale handel verder te ontwikkelen. Ik dank mevrouw Mann voor haar vriendelijke woorden en de verduidelijking die zij bij het debat heeft gegeven.
De elektronische handel zal grondige veranderingen teweegbrengen in de omgeving waarin wij de concurrentiepositie van Europa proberen te verbeteren, het klimaat waarin onze ondernemingen opereren en de achtergrond waartegen en het kader waarin ze dat doen. De elektronische handel is slechts een van de vele nieuwe ontwikkelingen in de informatiemaatschappij die ons leven en onze manier van werken volgens mij drastisch zullen veranderen.
Mevrouw Mann wees terecht op wat in Japan en in de Verenigde Staten gebeurt. Zowel in de lidstaten als in de Europese Unie als dusdanig moeten wij onderzoeken hoe wij dit instrument - dat is het nu eenmaal - gebruiken om ons leven vorm te geven zoals wij dat willen en om te voorkomen dat het zeggenschap over ons leven gaat krijgen. Met alle respect voor de afgevaardigde achteraan, zou ik zelfs durven zeggen dat wij de derde weg moeten vinden en onderzoeken hoe wij zulke mogelijkheden in ons voordeel kunnen gebruiken en kunnen voorkomen dat ze ons opleggen wat wij moeten doen. Het gaat hier om een uiterst ingewikkelde kwestie. Wij moeten nagaan welk rechtskader wij nodig hebben en welke gevolgen dat heeft voor onder meer de werkgelegenheid, de wijze waarop ondernemingen worden geleid en de menselijke relaties.
Men zegt soms dat de informatiemaatschappij tot gevolg zal hebben dat de mensen geen sociale groepen meer zullen vormen. Ik geloof dat niet. Als wij niet onderzoeken hoe wij de informatiemaatschappij in ons voordeel kunnen aanwenden, kan ze misschien wel door de mogelijkheden van de handel worden overheerst. Dat zou volstrekt verkeerd zijn. Over die kwestie zullen wij het in allerlei debatten beslist nog vaak moeten hebben.

Murphy
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de fungerend voorzitter in het bijzonder voor wat zij over het SLIMinitiatief voor de vereenvoudiging van de regelgeving heeft gezegd. Dat initiatief is een goed voorbeeld van samenwerking tussen opeenvolgende voorzitterschappen. Luxemburg is ermee begonnen, het Britse voorzitterschap werkt eraan voort in nauwe samenwerking met Oostenrijk, de volgende voorzitter, en naar ik meen te weten, voert Oostenrijk op dit ogenblik besprekingen met Duitsland, dat daarna voorzitter wordt.
Wat ons, afgevaardigden, ergert en de vereenvoudiging van de regelgeving betreffende de interne markt ondermijnt, is wat wij de "verfraaiing" noemen. Ik bedoel daarmee dat de nationale regeringen allerlei dingen toevoegen aan de wetgeving die wij hier maken. Kan de fungerend voorzitter zeggen wat de Raad kan doen opdat onze regelgeving de situatie verbetert en om te voorkomen dat de nationale regeringen die zonder enige reden "verfraaien" door er allerlei dingen aan toe te voegen?

Beckett
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp de opmerking van de heer Murphy volkomen. In de eerste plaats wil ik er kort op wijzen dat wij niet alleen in verband met deze maar ook andere kwesties met het Luxemburgse voorzitterschap hebben samengewerkt om ervoor te zorgen dat wij op dezelfde terreinen en in dezelfde richting vooruitgang trachten te boeken. Zoals de heer Murphy opmerkte, werken wij nu samen met Oostenrijk, dat de volgende voorzitter wordt, en werkt Oostenrijk op zijn beurt samen met Duitsland. Dat is het gevolg van het groeiende besef bij de lidstaten dat wij in de Europese Unie meer kunnen bereiken als de opeenvolgende voorzitterschappen aan dezelfde agenda werken en op het werkprogramma van de Raad en het Parlement proberen voort te bouwen.
De heer Murphy stelde ook de wat hij noemde "verfraaiing" van de regelgeving aan de orde. Toen de heer Cassidy mij een vraag over de regelgeving stelde, wilde ik het ook daarover hebben. Ik heb dat toen niet gedaan om mijn antwoord niet te lang te maken. Ik weet dat de heer Bangemann zeer gevoelig is voor het verwijt dat de EU-instellingen veel bureaucratische rompslomp veroorzaken. Ik weet echter ook dat uit een al geruime tijd geleden door hem opgesteld document blijkt dat de meeste rompslomp eigenlijk door de lidstaten wordt veroorzaakt. Ik ben het op dat punt volkomen met de heer Murphy eens.
Ik hoop dat ik hiermee niet te veel afgevaardigden beledig, maar ik vermoed dat een van de redenen daarvan is dat de regelgeving op het niveau van de lidstaten al te vaak in handen van juristen terechtkomt. De heer Murphy vroeg wat de Raad daaraan kan doen. Wij kunnen op de lidstaten constante druk uitoefenen om ze de administratieve rompslomp tot een minimum te doen beperken, om ze te doen kijken naar wat anderen doen en om ze te doen beseffen dat de verfraaiing van richtlijnen concurrentienadeel kan opleveren. Voorts moeten wij onze dialoog met de sociale partners en het bedrijfsleven versterken om een zo duidelijk mogelijk inzicht te krijgen in de gevolgen van de "verfraaiing" waarover de heer Murphy het had. Aangezien ik sterk in een op ontwikkeling gericht partnerschap geloof, juich ik elke inspanning om de dialoog te versterken principieel toe. Dit is een goed voorbeeld van wat die dialoog nog aan andere voordelen kan opleveren.

De Voorzitter
Ik dank u nogmaals, mevrouw Beckett. We hebben een zeer interessante gedachtewisseling gehad. Mijn excuses aan de collega's die niet aan het woord konden komen, maar wat zegt men ook al weer: de tijd kent geen genade!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B4-0260/98).
Vraag nr. 1 van María Izquierdo Rojo (H-0164/98):
Betreft: Nieuwe GMO ruwe tabak en bevordering werkgelegenheid in minder bevoorrechte regio's
Welke invloed en gevolgen zal de wijziging van Verordening 2075/92 betreffende de GMO voor de sector ruwe tabak hebben voor de werkgelegenheid, mede gelet op de gegevens op basis waarvan de Raad zijn oordeel over deze wijziging zal vaststellen?
Is het door de Commissie bij de Raad ingediende voorstel niet in strijd met het nieuwe werkgelegenheidsbeleid in achtergestelde regio's? Wat zullen de sociaal-economische gevolgen zijn in Granada, Extremadura en de armste mediterrane regio's?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor uw nuttige suggestie. Zo kan ik morgenochtend het goede nieuws van het Parlement aan de Europese conferentie overbrengen. In antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde moet ik zeggen dat de Commissie haar voorstel voor de herziening van de gemeenschappelijke marktordening voor ruwe tabak pas onlangs heeft voorgelegd. Dat is gebeurd na de uitvoerige debatten in de Raad en het Europees Parlement over de teksten van de Commissie over de hervorming van de regelgeving voor tabak.
De Raad is nog maar pas met het onderzoek van het Commissievoorstel begonnen. Bij dat onderzoek zullen wij echter beslist nagaan of wijzigingen in de huidige regeling voor tabak voor de werkgelegenheid in de Gemeenschap of voor de economische voorspoed in bepaalde mediterrane regio's averechtse gevolgen zou hebben. Wij zullen ook onderzoeken of wijzigingen in de regeling voordelen kunnen opleveren, zoals lagere kosten of minder fraude, een betere volksgezondheid of meer efficiëntie en concurrentievermogen. Aangezien het Commissievoorstel inzake tabak op artikel 43 steunt, zal het Europees Parlement zijn advies moeten geven. Bij de voorbereiding van dat advies zal het Parlement beslist ook aandacht hebben voor de kwestie van de werkgelegenheid, waarnaar de geachte afgevaardigde in haar vraag verwijst.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, in Granada vrezen de boeren, mannen en vrouwen, dat, gelet op de brute aanslag op de olijfolie die u in voorbereiding hebt, de komende GMO's voor olijfolie en tabak, vooral tabak op dit moment, een achteruitgang zullen betekenen ten opzichte van de bestaande situatie.
Kunt u mij zeggen, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, of het echt bestaat dat u de werkgelegenheid vermindert in arme regio's waar deze hard van node is, terwijl de tabaksproductie in de Europese Unie slechts 25 % van de consumptie vertegenwoordigt? En dit op een moment dat, naar u beweert, de werkgelegenheid de hoogste prioriteit heeft?
Bent u echt in staat om zo een grote vergissing te begaan? Geeft u mij alstublieft een antwoord dat geruststellend kan zijn voor mijn kiezers, voor de tabaksplanters in Granada, voor die 2.000 gezinnen die alleen maar de tabak hebben om van te leven. Wat is het dat we volgens u gaan bestuderen?
U bent de voorzitter van de Raad. Zegt u mij wat u moet zeggen: dat er niet één baan verloren zal gaan voor de tabaksplanters in de arme regio's, omdat wij ons houden aan wat de hoogste prioriteit in de Europese Unie heeft: de werkgelegenheid.
Spreekt u zich alstublieft uit.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Izquierdo. Ik heb begrip voor de felheid en de passie waarmee u opkomt voor de belangen van zo een mooie regio als Granada, maar ik moet u wederom verzoeken of u zich wilt houden aan de u toegemeten spreektijd.
Mijnheer Henderson, ik nodig u uit om te reageren op de bezorgdheid van mevrouw Izquierdo Rojo over deze prachtige provincie, die u naar ik aanneem kent, en zo niet, dan ben ik er zeker van dat mevrouw Izquierdo u zal uitnodigen deze provincie te leren kennen.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, als ik op de agenda van het voorzitterschap een gaatje kan vinden, zal ik met veel genoegen een bezoek aan de provincie Granada brengen. Ter attentie van de geachte afgevaardigde merk ik op dat geen enkele regering ter wereld kan garanderen dat bij de uitvoering van onverschillig welk economisch voorstel ook maar een enkele baan verloren zal gaan. Dat is onrealistisch. Ook de Raad van de Europese Unie kan die garantie niet geven. Ik kan wel zeggen dat de Raad het Commissievoorstel onderzoekt. Bij de beoordeling van het voorstel zal de Raad zeker ook rekening houden met de gevolgen ervan voor de werkgelegenheid in het gebied waar u op doelt. U zult beslist begrijpen dat ik in mijn antwoord vandaag niet meer kan zeggen.

Camisón Asensio
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, wat de afgevaardigde mevrouw Izquierdo Rojo heeft gezegd met betrekking tot Granada is ook volledig van toepassing op de Spaanse regio Extremadura, inclusief de uitnodiging om zelf kennis te komen nemen van de sociale problematiek van deze regio's.
In een recente resolutie over de GMO voor tabak heeft deze plenaire vergadering haar goedkeuring gehecht aan uitgangspunten als de volgende: in een nieuwe gemeenschappelijke marktordening voor tabak moeten stimulering van de werkgelegenheid en de strijd tegen de teloorgang van werkgelegenheid de hoogste prioriteit van de Europese Unie hebben, of: door het geven van steun aan de tabaksplanters moet een oplossing worden geboden voor de structurele problemen van de arme regio's.
Zou de Raad ons een echte toelichting kunnen geven, want het vorige antwoord was niet echt helder, op wat het standpunt van de Raad is met betrekking tot de werkgelegenheid in de tabakssector in het Middellandse-Zeegebied?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik moet de geachte afgevaardigde erop wijzen dat ik niet meer kan zeggen dan wat ik al in mijn oorspronkelijke antwoord en in mijn antwoord op de aanvullende vraag van mevrouw Izquierdo Rojo heb gezegd. De Commissie heeft een voorstel gedaan, de Raad onderzoekt dat nu en de werkgelegenheid is een van de elementen waarmee de Raad rekening zal houden. Dat geldt voor alle gebieden waar tabak wordt geteeld.

Redondo Jiménez
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dit begint veel weg te krijgen van een discussie tussen Spanjaarden en u, op wie vandaag de taak rust namens de Raad antwoord te geven op onze vragen.
De werkloosheid in Spanje is het dubbele van het gemiddelde in de Europese Unie. U hebt zojuist gezegd dat de werkloosheid een van de belangrijkste factoren is waarmee deze GMO rekening moet houden: kunt u me zeggen welke de andere factoren zijn waarmee de Raad rekening moet houden bij de evaluatie van het voorstel van de Commissie?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik wijs de geachte afgevaardigde erop dat dit initiatief niet alleen Spanje, maar ook vele landbouwgebieden in andere landen aangaat. Ik moet verwijzen naar mijn oorspronkelijk antwoord, namelijk dat de werkgelegenheid een belangrijke factor is waarmee rekening dient te worden gehouden, maar dat er ook nog andere factoren zijn. Wij zullen onderzoeken of wijzigingen in de regeling voordelen kunnen opleveren in de vorm van lagere kosten of een betere fraudebestrijding, of de wijzigingen de volksgezondheid kunnen bevorderen en hoe het voorstel de efficiëntie en het concurrentievermogen kan beïnvloeden. Wij zullen dus met een aantal criteria rekening moeten houden. Bij de bepaling van zijn standpunt ten aanzien van het Commissievoorstel zal de Raad met al die aspecten rekening houden.

De Voorzitter
Vraag nr. 2 is door de vraagsteller ingetrokken.
Vraag nr. 3 van Carlos Carnero González (H-0170/98):
Betreft: Vredesproces in het Midden-Oosten en mogelijke opschorting van de akkoorden EU/Israël
De terugval bij het vredesproces in het Midden-Oosten - die voornamelijk wordt veroorzaakt door het feit dat de Israëlische regering niet voldoet aan de verplichtingen op grond van de akkoorden van Oslo en aan andere verplichtingen die met de Palestijnse Autoriteit zijn aangegaan en door de internationale gemeenschap worden gewaarborgd - bereikt langzamerhand een buitengewoon gevaarlijke grens waardoor de stabiliteit in de regio en de tot dusverre behaalde resultaten ernstig in gevaar worden gebracht. De afgelopen weken is een discussie gevoerd op basis van de mededeling van commissaris Marín over de rol van de Unie in het Midden-Oosten.
Is de Raad ook niet van mening dat daadwerkelijke politieke druk op de autoriteiten in Tel Aviv moet worden uitgeoefend, opdat deze het vredesproces een gunstige wending geven en hun afspraken met de Palestijnen nakomen? Is het mogelijk druk uit te oefenen door tijdelijke opschorting van de tussen de EU en Israël bestaande akkoorden, totdat premier Netanyahu voor bovengenoemde benadering kiest?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, op 23 februari heeft de Raad Algemene Zaken de mededeling van de heer Marín uitvoerig besproken en een aantal manieren voorgesteld om de hulpverlening van de Unie aan de Palestijnen doeltreffender te maken. Bij die gelegenheid heeft de Raad bevestigd dat de Unie vastbesloten is een positieve en daadwerkelijke bijdrage te leveren aan de internationale inspanningen om het vertrouwen in het vredesproces te herstellen en een stevige basis voor de hervatting van de onderhandelingen te leggen.
De Raad is overeengekomen dat de Unie haar blijvende inzet voor het vredesproces moet tonen door haar financiële bijstand aan de Palestijnse Autoriteit te verlengen vooraleer de huidige periode van vijf jaar verstrijkt. De Raad heeft ook onderstreept dat de Unie haar dialoog met Israël over de verwijdering van de hinderpalen voor de Palestijnse economische ontwikkeling wil intensiveren. Wij menen dat het huidige onderhandelingskader de beste kansen voor een rechtvaardige en duurzame vrede tussen Israël en de Palestijnen biedt. De economische overeenkomsten tussen de Unie en Israël nu schorsen zou de huidige impasse niet helpen doorbreken.

Carnero González
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de maatregel die ik in mijn vraag suggereerde, zal naar uw oordeel niet wezenlijk bijdragen tot het weer vlot trekken van het vredesproces. Maar het punt is dat het vredesproces vast zit. Ik weet bijvoorbeeld niet of het u bekend is dat de Israëlische premier in een afgelopen zondag gepubliceerd gesprek met het dagblad El País stelde dat de Europeanen niets begrijpen van het Midden-Oosten (ik neem aan dat u zich aangesproken voelt; ik in ieder geval wel). Dit is een uitspraak van de heer Netanyahu.
De kwestie is de volgende, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad: ieder akkoord tussen de Gemeenschap en een derde land bevat een clausule met betrekking tot de democratie en de mensenrechten. Vanochtend nog hebben wij aangedrongen op het uitoefenen van druk op de Joegoslavische president Milosevic met betrekking tot de toestand in Kosovo. Heeft de heer Netanyahu dan zo'n bijzondere charme dat hem dit soort discussies bespaard blijven?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, het standpunt van de Unie is dat een aantal initiatieven worden genomen om de impasse in het vredesproces in het Midden-Oosten te doorbreken. Wij hebben de Israëlische regering gevraagd meer begrip te tonen voor de noodzaak de impasse te doorbreken en meer aandacht te hebben voor een aantal elementen die nuttig kunnen zijn om het vredesproces vooruit te helpen.
De heer Netanyahu krijgt geen speciale behandeling. De Unie verwacht dat de heer Netanyahu en zijn regering dezelfde beginselen in acht nemen als die welke in andere handelsovereenkomsten met derden zijn opgenomen. De handelsovereenkomst met Israël is belangrijk omdat daardoor ook producten uit Palestijns gebied via Israël kunnen worden uitgevoerd. Als wij de handel met Israël zouden kortwieken, zou dat ook nadelige gevolgen hebben voor de Palestijnse bevolking zonder daarom de houding van de Israëlische regering te beïnvloeden. De wereldgemeenschap oefent op dit ogenblik op de heer Netanyahu druk uit om zijn houding te herzien. Ook wij zullen onze inspanningen daarop toespitsen.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik wil u vragen of u niet ook van mening bent dat we in het geval van Israël te maken hebben met een stabiele democratie, die het terrorisme heeft afgezworen, terwijl we een dergelijke verklaring van de kant van de Palestijnen nog niet hebben gezien, en of u niet ook van mening bent dat we de regering van Israël niet bepaald een lesje hoeven te leren? Ik heb niet de indruk dat Israël van zijn kant het Akkoord van Oslo heeft opgezegd, of ziet u hier een andere politiek? Verder wil ik benadrukken dat ik de vermaningen aan Israël ook graag evengoed aan het adres van de Palestijnen gericht zou willen zien.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik heb begrip voor de opmerking van de geachte afgevaardigde, maar herhaal nogmaals dat de Israëlische regering haar houding moet herzien en moet beseffen dat de impasse moet worden doorbroken. Dat betekent dat ze zich voor een aantal ideeën die uit het proces van Oslo voortvloeien - bijvoorbeeld de haven en de luchthaven in Palestijns gebied - meer moet openstellen om iets te kunnen doen voor de bevolkingsgroepen die een stabiele samenleving willen en dus ook een grotere economische stabiliteit nodig hebben. Dat is immers de basis voor politieke stabiliteit. De heer Netanyahu moet dat erkennen en moet werk maken van de tijdens het proces van Oslo overeengekomen hervormingen. Als terrorisme in een of ander derde land een bedreiging vormt, zal de Europese Unie uiteraard al het mogelijke doen om die bedreiging weg te nemen.

Newman
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de fungerend voorzitter met de steun van de Raad voor het vredesproces van Oslo als oplossing voor het conflict. Is de fungerend voorzitter het er met mij over eens dat economische sancties tegen Israël de situatie nog zouden verergeren? Economische sancties zouden een contraproductief politiek gebaar zijn. Daar de handelsbalans in evenwicht is, zouden ze Europa meer economische schade toebrengen dan Israël.
Is de fungerend voorzitter het er met mij over eens dat het geen zin heeft de situatie door bespottelijke vergelijkingen tussen Israël en Servië nog erger te maken? Meent hij ook niet dat de financiële hulp aan de Palestijnse Autoriteit integendeel moet worden opgevoerd? Is hij het erover eens dat de dialoog met een democratisch gekozen Israëlische regering en een democratisch gekozen Palestijnse Autoriteit het beste middel is om het vredesproces in het Midden-Oosten te bevorderen en dat wij de bij dit droevige conflict betrokken partijen op de positieve punten in het vredesproces van Oslo moeten wijzen?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik kan de geachte afgevaardigde zeggen dat er geen sprake van is dat de Unie de handelsovereenkomst met Israël beëindigt. Wij willen de handelsovereenkomst gebruiken om de Israëlische regering tot een grotere inschikkelijkheid te bewegen en ze te doen beseffen wat nodig is om het vredesproces van Oslo te bespoedigen. Een schorsing van de handel zou tot gevolg kunnen hebben dat de Europese Unie in economisch opzicht zwaarder wordt getroffen dan Israël. Dat is echter een veronderstelling. Als het om politieke redenen noodzakelijk zou zijn de handelsbetrekkingen te schorsen, zou die overweging niet noodzakelijk een rol spelen.
Wat mij vooral verontrust is dat een schorsing van de handel zware gevolgen voor de Palestijnse economie zou hebben. Een schorsing van de handel zou het vredesproces dus in twee opzichten doorkruisen. Ik ben het ermee eens dat wij financiële bijstand moeten verlenen om de Palestijnse economie van de grond te helpen. Dat is belangrijk om politieke initiatieven op basis van economische stabiliteit te kunnen nemen.

De Voorzitter
Vraag nr. 4 van Christoph Konrad (H-0175/98):
Betreft: Voorstel van de Commissie tot herziening van de gemeenschappelijke marktordening voor bananen
Het onlangs ingediende voorstel van de Commissie voor de herziening van de sinds 1993 bestaande gemeenschappelijke marktordening (GMO) voor bananen is zeer omstreden, omdat vele aspecten ervan een protectionistische inslag hebben en de vrije mededinging verhinderen.
Wat denkt de Raad te doen om te voldoen aan de door de Wereldhandelsorganisatie (WHO) opgelegde verplichting om de hervorming uiterlijk eind 1998 te voltooien, en wel zodanig dat de GMO voor bananen strookt met de regels van de vrije wereldhandel?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, de Raad is het ermee eens dat de verordening betreffende de marktordening voor bananen na de bevindingen van de Wereldhandelsorganisatie over bepaalde aspecten van de bananenregeling van de Europese Gemeenschap met de WHO-regels in overeenstemming moet worden gebracht. Wij moeten tegen eind juni beslist een overeenkomst bereiken om voldoende tijd te hebben om de nieuwe bepalingen op 1 januari 1999 in werking te laten treden.
De Commissie heeft haar voorstellen voor de herziening van de verordening op 20 januari aan de Landbouwraad voorgelegd. De Raad onderzoekt op dit ogenblik het voorstel en ik kan dan ook niet op het definitieve standpunt van de Raad vooruitlopen. Bij de bepaling van zijn standpunt zal de Raad ongetwijfeld kennis willen nemen van de adviezen van het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité zodra hij die heeft ontvangen.
Ik merk ook op dat de consolidatie en versterking van het multilaterale handelsstelsel een van de topprioriteiten van de Raad op het terrein van de externe economische betrekkingen blijft. De Unie gelooft in het belang van een regeling van de internationale handel en meent dat de Wereldhandelsorganisatie daarvoor moet zorgen.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, hartelijk dank voor de belangstelling, respectievelijk het antwoord. Mijn vraag is er eigenlijk op gericht om te weten of u niet met mij van mening bent dat het antwoord van de Commissie en haar voorstel nog steeds de geest van protectionisme ademt. Met strafheffingen van 150, 600 en 1.500 mark per ton bananen zou je dat wel denken. Bent u niet met mij van mening dat er sinds gisteren door het vonnis van het Europees gerechtshof een volledig nieuwe situatie is ontstaan? U weet dat de kaderovereenkomst van de EU met de vier Midden-Amerikaanse productielanden nietig is verklaard. Daarom hebben we nu een volledig nieuwe situatie, dat wil zeggen dat volgens het arrest de marktordening moet worden gecorrigeerd en daarom is het nu de vraag of u aan deze akte van de klucht eindelijk in de zeer nabije toekomst een einde wilt maken door middel van een initiatief, dat ook sterk afwijkt van datgene dat de Commissie hier heeft aangeboden.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Konrad voor zijn aanvullende vraag. Ik ben niet op de hoogte van het arrest van het Hof van Justitie, maar zal het bestuderen zodra mijn medewerkers het mij voorleggen. Ik herhaal wat ik in mijn eerste antwoord heb gezegd. Ons standpunt is dat het Commissievoorstel met de WHO-regels moet stroken. Wij onderzoeken dat voorstel en gaan na of de Raad het als eerlijk en evenwichtig kan beschouwen. Zodra wij dat hebben uitgemaakt, moeten wij ook met volstrekte zekerheid weten dat het met de WHO-regels strookt. Voor zover ik weet, heeft de Commissie dat onderzocht en kan ze ons op elk moment van de voortdurende dialoog tussen de Raad en de Commissie daarover haar advies geven. Belangrijk is dat ons uiteindelijk besluit verenigbaar is met de WHO-regels.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Henderson. De twee aanvullende vragen die ik heb zijn afkomstig van de heer von Habsburg en de heer Medina. Mevrouw Redondo vraagt mij met klem een aanvullende vraag te mogen stellen, maar ik moet haar teleurstellen omdat het Reglement voor wat betreft de vragen aan de Raad elke afgevaardigde slechts de gelegenheid biedt een aanvullende vraag te stellen. Het is waar dat het Bureau op voorstel van de heer von Habsburg heeft besloten de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten te verzoeken het Reglement op korte termijn zodanig te wijzigen dat er ruimte is om twee aanvullende vragen te stellen, maar op dit moment is het mij, hoe graag ik het ook zou doen, niet mogelijk mevrouw Redondo het woord te geven. Met genoegen geef ik daarom het woord aan de heer von Habsburg voor zijn aanvullende vraag.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, weet de fungerend voorzitter niet dat de openstelling van de bananenmarkt in Europa voor de kleine producenten op de Canarische eilanden en in andere Europese gebieden zware gevolgen zal hebben? Moeten wij hen niet zoveel mogelijk beschermen tegen de reusachtige Amerikaanse ondernemingen die met hun vele geld en grote reclamemogelijkheden, zoals wij al hebben kunnen vaststellen, onze markt proberen te veroveren en de bananenproductie op Europees grondgebied te gronde willen richten?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik ook al tegen de heer Konrad heb gezegd, moet de Raad de gevolgen voor de lidstaten beoordelen. Ook met de producenten op de Canarische eilanden en in het Caribische gebied moeten wij rekening houden. De Raad moet hun belangen tegen de noodzakelijke inachtneming van de WHO-regels afwegen. Een goede oplossing is een overeenkomst die aan beide voorwaarden voldoet.

Medina Ortega
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u voor uw antwoord.
U hebt gezegd dat rekening zal worden gehouden met het oordeel van het Parlement. Ik zou u willen vragen of u zich ervan bewust bent dat dit Parlement zich herhaaldelijk met grote meerderheid heeft uitgesproken voor de bescherming van de belangen van de kleine bananenproducenten in de communautaire landen, in het Caribisch gebied en in andere ontwikkelingslanden tegen de pogingen van de multinationals om de wereldmarkt voor bananen te beheersen.
En om de heer Konrad en u gerust te stellen, zal ik u zeggen dat de uitspraken van gisteren niets veranderen aan het besluit van de Wereldhandelsorganisatie noch op enigerlei wijze een gevaar inhouden voor de bescherming die wij deze producenten moeten bieden.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik heb begrip voor wat de heer Medina Ortega zegt. Dezelfde lobby's hebben mij als nationaal minister eveneens benaderd. Ik heb aandacht voor die kwestie.
Ik begrijp dat het Parlement de belangen van de betrokken gebieden in de Unie wil beschermen. Ik denk dat het Europees Parlement echter ook de regels van de Wereldhandelsorganisatie, die voor een handelsgemeenschap zoals de Europese Unie van het grootste belang zijn, in acht wil nemen. Wij moeten beide kunnen doen. Zoals ik tegen de heer von Habsburg heb gezegd, kunnen wij er niet mee volstaan de belangen van de producenten in het Caribische gebied, op de Canarische eilanden of elders te verdedigen, maar moeten wij de twee eisen met elkaar verzoenen. Als wij dat niet doen, komen wij nooit tot een akkoord. Elke overeenkomst die wij onder elkaar sluiten zou immers onverenigbaar zijn met de regels van de Wereldhandelsorganisatie en zou ons later in moeilijkheden brengen. Daarom moeten wij deze kwestie grondig onderzoeken om tot een aanvaardbare oplossing te komen.

De Voorzitter
Vraag nr. 5 van José Valverde López (H-0188/98):
Betreft: Voorzitterschap van de Raad
De fungerend voorzitter van de Raad heeft ten overstaan van het Europees Parlement in Straatsburg herhaaldelijk gesproken van het "Voorzitterschap van de Unie" . Deze formulering vinden wij terug in de perscommuniqués.
Wie spreekt van het "Voorzitterschap van de Unie" begaat een onnauwkeurigheid, verdraait de inhoud der Verdragen en misleidt de publieke opinie. Daarom luidt de vraag aan de Raad welke maatregelen hij denkt te treffen om ervoor te zorgen dat in toespraken van de voorzitter, verklaringen en officiële documenten niet langer wordt gesproken van "Voorzitterschap van de Unie" en dat men zich in zijn formuleringen beperkt tot "Voorzitterschap van de Raad" . Het is belangrijk dat er geen verwarring bij de publieke opinie wordt gezaaid over het karakter van de Europese instellingen.
Er bestaat geen "Voorzitterschap van de Unie" . Elke instelling heeft haar eigen voorzitter.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik wijs de heer Valverde López erop dat het zeer gebruikelijk is dat men het voorzitterschap van de Raad ook voorzitterschap van de Unie noemt.

Valverde López
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u hebt zojuist gezegd dat wij ons in dit Parlement en in alle andere instellingen moeten houden aan onze plichten. Ik herinner u eraan dat het Verdrag nergens spreekt van het voorzitterschap van de Unie, maar uitsluitend van het voorzitterschap van de Raad.
Mijn vraag is geenszins ingegeven door de wens kritiek te hebben. Integendeel, mijn vraag is juist positief bedoeld omdat elk land juist gebruik moeten maken van de gelegenheid die het halfjaarlijkse voorzitterschap van de Raad biedt, wanneer het voorzitterschap extra nadrukkelijk in het voetlicht van de publieke opinie staat, om de precieze aard van de verschillende instellingen nog eens extra bij de burgers onder de aandacht te brengen. Als wij dan termen bezigen die niet stroken met de Verdragen, dan kan dat verwarrend werken. Dat is geen kritiek, integendeel, want hier, in dit Parlement plegen wij de fungerend voorzitter van de Raad altijd heel goed te ontvangen, met name wanneer hij een Brit is, want het is juist aan de Britse parlementaire traditie dat wij het bestaan van dit vragenuur hebben te danken.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, wat de parlementaire procedures betreft, kent de heer Valverde López kennelijk het klappen van de zweep. Als hij uithaalt naar de Raad, begint hij met die te complimenteren, waardoor het zeer moeilijk wordt om hem een negatief antwoord te geven.
Het Britse voorzitterschap gebruikt dezelfde terminologie als de vorige voorzitterschappen. Zo hebben het Franse en het Ierse voorzitterschap het woord "voorzitterschap" in hun logo verwerkt. Wij hanteren een stijl die voor de bevolking begrijpelijk is. Als deze vraag in het Brits parlement zou worden gesteld, zou het antwoord luiden dat de inwoners van mijn kiesdistrict niet weten wat de Raad, het Parlement, de Commissie of een andere instelling zijn, maar dat ze wel willen weten dat de Europese Unie goed werk levert en hun leven aangenamer maakt en dat, als het voorzitterschap daarbij een rol speelt, dat een positieve rol is. Wij moeten de Europese volkeren zeggen wat wij doen en welke waarden wij verdedigen. Ik zeg niet dat wij onze begrippen niet zorgvuldig moeten omschrijven. Als fungerend voorzitter wens ik dat zeker te doen. Bij de vorming van de publieke opinie en de verbetering van de kennis over de Europese Unie gelden echter wellicht hogere prioriteiten.

De Voorzitter
Vraag nr. 6 van André Sainjon (H-0189/98):
Betreft: Situatie van werkende kinderen in Groot-Brittannië
De omstandigheden waaronder talloze kinderen in het Verenigd Koninkrijk arbeid verrichten zijn onaanvaardbaar. De aanblik van duizenden kinderen onder de dertien jaar die zonder enige sociale bescherming hun vervreemdende taken uitvoeren, werpt ons een eeuw terug in de tijd. Met welk recht verlangen wij van bepaalde ontwikkelingslanden dat zij minimumvoorschriften in acht nemen als de EU van haar kant niet het goede voorbeeld geeft?
Het is overduidelijk dat Conventie 29 van de IAO betreffende dwangarbeid wordt geschonden. Welke maatregelen is het huidige Britse voorzitterschap voornemens te treffen om aan deze situatie een einde te maken en is het bereid Conventie 138 betreffende kinderarbeid te ratificeren?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, richtlijn 94/33/EG van de Raad betreffende de bescherming van jongeren op het werk bevat ook bepalingen die het aantal uren dat kinderen van minder dan zestien mogen werken en het soort werk dat zij mogen verrichten sterk beperken. Die bepalingen zullen in het Verenigd Koninkrijk ten uitvoer worden gelegd door middel van verordeningen die in augustus in werking treden. Die verordeningen zullen de uitgebreide bestaande wetgeving inzake de bescherming van werkende kinderen in het Verenigd Koninkrijk versterken.

Sainjon
Mijnheer de Voorzitter, het spreekt voor zich dat het antwoord van de voorzitter van de Raad mij niet volledig bevredigt, omdat wat mij vooral bezighoudt is, te weten hoe de Europese Unie met name de ontwikkelingslanden kan overtuigen, wanneer ze in het kader van de WHO of de IAO de problemen benadert die te maken hebben met de naleving van de sociale normen in de wereldhandel.
Ik meen dat onze landen werkelijk een slecht voorbeeld geven door nog methodes uit een vorige eeuw te hanteren en nog gebruik te maken van kinderarbeid. Het voorzitterschap van de Raad zou veel duidelijker moeten zijn en zijn politieke wil moeten bevestigen om kinderarbeid in de Europese Unie te verbieden.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, in de Raad is het standpunt van de Unie dat kinderen in alle lidstaten tegen kinderarbeid moeten worden beschermd. De Raad weet dat die bescherming bestaat. Waar de wetgeving wordt gewijzigd, wordt die gewijzigde wetgeving ook toegepast.

De Voorzitter
Vraag nr. 7 van Maj Theorin (H-0191/98):
Betreft: Steun voor drugsbestrijding
European Cities on Drug Policy streeft naar legalisering van drugs. Naar verluidt heeft deze organisatie in 1996 ruim 6 mln SEK ontvangen en in 1997 eenzelfde bedrag. European Cities Against Drugs, zet zich, zoals de naam reeds aangeeft, in voor een samenleving vrij van verdovende middelen. Van deze organisatie zijn 180 steden en niet EUlanden lid en zij ontvangt steun uit contributies van de gemeenten. ECAD heeft de EU gevraagd om een bedrag van 1, 5 mln SEK voor maatregelen op het gebied van voorlichting, opleiding en het drukken van materiaal in diverse talen; zij heeft echter geen kredieten ontvangen.
Geen krediet voor de enige grote internationale organisatie in Europa die zich inzet voor een beperkend drugsbeleid, maar daarentegen ruime steun voor de organisaties en landen die de verdovende middelen willen legaliseren. Kunnen de burgers van de EU deze besluiten anders interpreteren dan dat de EU de strijd tegen de drugs heeft opgegeven? Geldt dit eveneens voor de Raad? Of is de Raad bereid de strijd tegen de drugs op te nemen?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, de Raad heeft zich altijd ten volle ingezet om het probleem van de aanwezigheid van drugs op straat aan te pakken. De Raad is echter niet bevoegd om voor de vermelde organisatie regelingen te treffen. De Europese Raad van Cannes heeft een vijfjarig actieplan voor de drugsbestrijding vastgesteld. De Raad van Madrid heeft vervolgens een aanvullende strategie goedgekeurd inzake maatregelen om de illegale drugshandel aan te pakken.
Bij de uitvoering van dat plan en die strategie heeft de Raad zowel binnen de Unie als elders in de wereld een aantal projecten op touw gezet. Die activiteiten zijn te talrijk om ze hier op te sommen, maar omvatten onder meer een initiatief van de Raad om de aanvoer van drugs via het Caribische gebied en Latijns-Amerika naar Europa in te dammen, een initiatief om rond Afghanistan een veiligheidsdam op te werpen door met de Centraal-Aziatische landen samen te werken zodat ze de drugsbestrijding beter kunnen organiseren, de oprichting van het Europees Waarnemingscentrum in Lissabon, dat ons een duidelijk en objectief beeld van het drugsprobleem in Europa moet geven en de oprichting van Europol, dat weldra volledig operationeel zal zijn en dat ervoor moet zorgen dat alle politiediensten snel toegang hebben tot de informatie die ze in de Europese Unie nodig hebben.

Theorin
Dank u zeer voor uw antwoord. Het is uiteraard zo dat het actieprogramma van de EU ter bestrijding van drugs een kader vormt voor de inspanningen van de EU en de lidstaten teneinde risico's verbonden aan drugsverslaving te voorkomen. Een dergelijk actieprogramma is volgens mij nauwelijks te verenigen met liberale drugsprojecten.
Mijn vraag, die ik indirect al eerder heb gesteld, is of het ook de opvatting van de Raad is dat een dergelijk actieprogramma tegen drugs niet verenigbaar is met liberale drugsprojecten. Ondanks dit actieprogramma steunt de EU namelijk European Cities on Drug Policy , die zich inspannen voor legalisering van drugs. Hoe moeten de EU-leden dit eigenlijk uitleggen? Aan de ene kant hebben we een actieprogramma ter bestrijding van drugs, aan de andere kant is er steun voor legalisering van drugs. Mijn hoofdvraag luidt dus: gaat er geen dubbele boodschap uit van de EU?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik voel veel voor wat mevrouw Theorin heeft gezegd. Als men tegelijkertijd geld uittrekt voor de bestrijding en de legalisering van drugs, is dat inderdaad tegenstrijdig. In de Europese Unie zou men dat in elk geval zo opvatten.
De kwestie van de steun aan de in de vraag vermelde organisatie valt onder de bevoegdheid van de Commissie en niet onder die van de Raad. Ik geeft de geachte afgevaardigde dan ook de raad zich tot de Commissie te richten.

Lindholm
Zoals bekend hebben wij twee politieke opvattingen over drugs; een opvatting die de door de lidstaten ondertekende verdragen vertegenwoordigt, en een opvatting die een meer liberale visie vertegenwoordigt. Het is duidelijk dat ik als Zweed het liefst zou zien dat de steun ging naar projecten en dergelijke die de visie van de VN-verdragen vertegenwoordigen. Maar zou de Raad kunnen overwegen of het redelijk is steun te geven aan deze beide politieke standpunten en de bijdragen ten minste fiftyfifty te verdelen?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, op dit ogenblik zou het wellicht een academische oefening zijn als wij de vraag zouden trachten te beantwoorden wat men het best doet om de mensen van drugsgebruik af te houden en om de ellende die daaruit voortvloeit te voorkomen. Het standpunt van de Raad is duidelijk. Volgens de Raad moeten wij een aantal initiatieven nemen. Ik heb die in mijn eerste antwoord opgesomd. Wij moeten de toevloed van drugs naar de Europese Unie en vooral naar onze jongeren afsnijden, de ontwikkelingen volgen in de groepen waar drugsgebruik veel voorkomt en instanties zoals Europol versterken, die in de strijd tegen de illegale drugshandel een belangrijke rol kunnen spelen.
Ik meen dan ook dat de Raad die initiatieven moet voortzetten. Ik verwacht dat de Commissie bij de toewijzing van kredieten rekening houdt met het beleid dat wij in deze aangelegenheid zijn overeengekomen.

Lindqvist
Ik zou ter aanvulling nog wat informatie willen geven die wij zeer onlangs van commissaris Gradin hebben gekregen tijdens een vergadering met de Zweedse leden van het Parlement.
In de EU zijn grote hoeveelheden drugs in beslag genomen die uit landen buiten de EU komen. Het gepraat over legalisering geeft het grote publiek een volstrekt verkeerde indruk, een indruk die wij van de kant van de EU niet willen geven. Daarentegen willen wij graag ook aan de buitenwereld laten zien dat wij strengere eisen stellen.
Mijn vraag luidt: wat zijn de eisen die de EU internationaal aan andere landen stelt, dat wil zeggen als wij in de gelegenheid zijn andere landen te vragen welk drugsbeleid zij voeren en als wij kunnen aangeven welk beleid wij willen voeren, bijvoorbeeld in de overeenkomsten die wij met de VS of Latijns Amerika sluiten, of in de door de Raad genoemde betrekkingen die wij hebben via Europol, maar ook met Interpol?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Lindqvist. Hij heeft gehoord wat ik in antwoord op de vorige twee vragen al over het standpunt van de Raad heb gezegd. Hij heeft een interessante opmerking gemaakt over initiatieven die in samenwerking met andere politiediensten van buiten de Europese Unie kunnen worden genomen. Dat is een van de belangrijkste punten waarover de Europese conferentie het morgen in Londen zal hebben. Daaruit blijkt hoeveel belang de Raad hecht aan maatregelen om de illegale drugshandel te bestrijden.

De Voorzitter
Vraag nr. 8 van Richard Corbett (H-0195/98):
Betreft: Financiële vooruitzichten
In de financiële vooruitzichten die de Commissie in Agenda 2000 voorstelt, blijven twee grote beleidsgebieden de begroting bepalen: de landbouw en de structuurfondsen. Doordat sommige landen hier - voor beide beleidsgebieden - veel meer profijt van trekken dan andere, dreigt het gevaar dat sommige landen weinig baat zien bij hogere EU-uitgaven en er weinig voor zullen voelen om de begroting van de EU hoe dan ook te verhogen. Is de Raad het er niet mee eens dat het van belang is om ook beleidsgebieden verder tot ontwikkeling te brengen waarvan alle lidstaten profiteren, met name wanneer gezamenlijke uitgaven in het kader van de EU-begroting door een grotere efficiency en schaalvoordelen een besparing voor de nationale begrotingen opleveren?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, de Raad is het er niet mee eens dat de landbouw- en structuuruitgaven slechts enkele lidstaten ten goede komen terwijl andere uitgaven alle lidstaten ten goede komen. Alle categorieën uitgaven in de financiële vooruitzichten komen alle lidstaten en de gehele Gemeenschap ten goede.
De uitgebreide Commissievoorstellen voor de verdeling van de uitgaven over de categorieën van de financiële vooruitzichten worden weldra verwacht en zullen dan door de Raad worden besproken. De Raad kan nog geen standpunt innemen ten aanzien van de kwesties die de geachte afgevaardigde in zijn vraag heeft vermeld.
De Raad herinnert eraan dat begrotingsdiscipline en een doeltreffend uitgavenbeleid op het niveau van de Unie even belangrijk zijn als op dat van de lidstaten. De kwestie van de toekomstige uitgaven na de herziening van de grote EUbeleidsvormen, waarover de geachte afgevaardigde het had, zal in de komende maanden uitvoerig worden behandeld als de Raad de Commissievoorstellen bespreekt.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de fungerend voorzitter voor zijn antwoord. Ik heb in mijn vraag niet willen zeggen dat bijvoorbeeld de structurele kredieten sommige lidstaten niet ten goede komen. Uiteraard komt een goede en evenwichtige regionale ontwikkeling in de Europese Unie alle lidstaten ten goede. Ik vind dat ook een goede zaak. Toch vinden sommige lidstaten - of kunnen zij de indruk krijgen - dat die steun hun minder dan andere landen ten goede komt.
Als de Unie in de komende jaren tot zowat dertig lidstaten wordt uitgebreid, lopen wij het gevaar dat wij over de toekomstige financiële vooruitzichten moeten gaan onderhandelen terwijl de lidstaten sterk van mening verschillen over de voordelen die ze elk genieten. Zou het op lange termijn voor de Europese Unie niet goed zijn ook op andere terreinen dan de huidige twee kredieten te verstrekken om de balans voor iedereen beter in evenwicht te brengen?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het een interessante gedachte van de geachte afgevaardigde dat de Unie zou moeten onderzoeken of ze ook op andere terreinen geen uitgaven kan doen. Ik wijs hem erop dat de regeringen in de meeste lidstaten onder sterke druk staan om de uitgaven terug te schroeven en dat de mogelijkheden uiterst beperkt zijn. Ik sluit niet uit dat de Europese Unie ook op andere terreinen uitgaven doet, maar elk besluit daarover zou tegen die politieke achtergrond moeten worden genomen.
Wat de onderhandelingen betreft die de Unie zal moeten voeren, kijkt de Raad uit naar de voorstellen die de Commissie, als ik het goed heb, op 18 mei zal bekendmaken. De Raad zal dan zo snel mogelijk vooruitgang moeten boeken. Sommige kwesties zijn echter uiterst ingewikkeld en zullen dus tijd vergen. De lidstaten zullen hun standpunten op de zitting van de Raad naar voren brengen.
Belangrijk voor de Unie is dat alle lidstaten prioriteit verlenen aan de Unie en haar samenhang als ze hun standpunten aan de Raad voorleggen, zodat deze over deze belangrijke kwesties een besluit kan nemen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in het bijzonder de problematiek in het grensgebied aansnijden. De helft van de grens van Oostenrijk loopt langs de toetredende landen. Ik wil vragen welke ideeën men ten aanzien hiervan heeft ontwikkeld.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, wegens hun ligging zullen grenslanden bij de uitbreiding van de Unie met bijzondere problemen worden geconfronteerd. Vele daarvan zullen verband houden met de nabijheid van de grens en het grensoverschrijdend verkeer van personen en goederen. De Raad weet dat. Een ander groot probleem dat de Raad zal moeten onderzoeken zodra de Commissie haar voorstellen heeft voorgelegd, is welk percentage van het totale bedrag dat in de huidige Unie kan worden uitgegeven moet worden gebruikt om de landen in Centraal- en Oost-Europa te steunen die tot de Europese Unie willen toetreden.
Er is heel wat onenigheid over de vraag hoe de kredieten in de bestaande Unie zullen worden verdeeld. De eerste vraag die de Raad zal moeten beantwoorden is in hoeverre de Gemeenschap de nieuwe landen zal kunnen helpen die tot de Unie willen toetreden. Dat kan neveneffecten hebben voor grenslanden. Ik weet dat bijvoorbeeld Oostenrijk daarvoor via de normale kanalen stappen zal ondernemen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 9.
Vraag nr. 10 van Brian Crowley (H-0199/98):
Betreft: Accijnzen in internationale wateren
Heeft de Raad de Commissie verzocht om een specificatie van de regelingen die met ingang van 1 juli 1999 van toepassing zullen zijn op de verkoop van accijnsgoederen aan boord van mobiele vervoermiddelen, zoals veerboten en cruise-schepen, die plaatsvindt terwijl het vaartuig internationale wateren en/of territoriale wateren van andere lidstaten doorkruist gedurende het verloop van een intra-Europese reis, en is de Raad, indien hij hierom niet heeft verzocht, voornemens dit nu wel te doen?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, de afgevaardigden vinden dit kennelijk een belangrijke aangelegenheid. Ik weet dat wij ander implicaties hiervan tijdens het laatste vragenuur hebben besproken.
In antwoord op de vraag van de heer Crowley moet ik zeggen dat de Raad dat niet heeft gevraagd. Richtlijn 92/12/EEG van de Raad over het stelsel van de accijnsrechten legt het algemene beginsel vast dat accijnsrechten in het land van consumptie moeten worden betaald. Als een lidstaat de kwestie aan de orde stelt en de Raad het eens is, zou de Commissie ongetwijfeld worden verzocht een advies te geven over de vraag welke concrete regels na 1 juli 1999 moeten gelden.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat de fungerend voorzitter vorige maand uitvoerig op deze kwestie is ingegaan. Mijn opmerking heeft echter betrekking op een uitzonderlijke situatie. Als een veerboot bijvoorbeeld van Ierland naar Frankrijk vaart, verlaat hij op een bepaald ogenblik de territoriale wateren van de Unie en de lidstaten en komt hij in internationaal water. Volgens een strikte interpretatie van het besluit waarnaar de fungerend voorzitter heeft verwezen, zouden op dat ogenblik op het schip goederen belastingvrij mogen worden verkocht.
In de tweede plaats zou ik willen wijzen op het gebrek aan dialoog tussen de instellingen en de betrokkenen. Ik weet dat de Commissie en leden van de Raad overleg hebben gepleegd met de Vereniging van lijndienstmaatschappijen waarin de grotere luchtvaartmaatschappijen zich in Europa hebben verenigd. Zij hebben echter geen chartermaatschappijen, luchthavenleiders of ferrymaatschappijen geraadpleegd.
Kan de fungerend voorzitter ons bevestigen dat in de toekomst breder overleg zal plaatsvinden?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie moet zeggen hoe de nieuwe regeling eruit zal zien. Daarnaast bevat ook het internationale recht echter een aantal bepalingen. Het advies van de Commissie zal dan ook met het internationale recht in overeenstemming moeten zijn. De ferrymaatschappijen en de andere zullen dus zelf moeten uitmaken welke goederen ze op welke plaats en tegen welk belastingpercentage mogen verkopen.
Wat het overleg betreft, ben ik niet op de hoogte van enige klacht over een gebrek aan mogelijkheden om bij de Commissie stappen te ondernemen. Als mij concrete gevallen worden gemeld, zal ik die met genoegen onderzoeken en nagaan of ik die met de Commissie kan bespreken. Ik heb echter nooit kunnen vaststellen dat de Commissie moeilijk doet als iemand bij haar stappen onderneemt. Misschien moeten zij die menen dat zij hun standpunt niet duidelijk genoeg hebben kunnen uiteenzetten opnieuw contact opnemen met de Commissie. Dan kunnen zij wellicht vaststellen dat zij hun zaak kunnen verdedigen. Dit is echter eigenlijk geen aangelegenheid voor de Raad. De Raad zal de kwestie inhoudelijk bekijken en van het advies van de Commissie kennis nemen. Daarna zullen de betrokkenen de nieuwe regeling moeten uitvoeren.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, kan de fungerend voorzitter hier vandaag bevestigen dat het voorzitterschap bereid is de Commissie een mandaat te geven voor een onderzoek naar de economische gevolgen en de gevolgen voor de werkgelegenheid van de afschaffing van de belastingvrije verkoop en de toepassing van normale accijnsrechten vanaf 1 juli 1999? Als hij dat kan bevestigen, is dat voortreffelijk nieuws, aangezien in mijn kiesdistrict Noord-Essex en Zuid-Suffolk zowel de haven van Harwich als de luchthaven van Stansted liggen. Misschien weet het voorzitterschap dat niet, maar KLM, dat die luchthaven gebruikt, heeft nu al aangekondigd dat banen zullen verdwijnen als het besluit over vijftien maanden wordt uitgevoerd. Ik hoop dat de fungerend voorzitter hier vanmiddag kan bevestigen wat ik heb gevraagd.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ter attentie van mevrouw McIntosh wijs ik erop dat de algemene economische theorie ons leert dat, als een verkooppunt verdwijnt en daardoor een baan verloren gaat en als de consumenten hun producten op een andere verkooppunt willen kopen, daar een nieuwe baan kan worden gecreëerd. Ik zeg niet dat dit noodzakelijkerwijs ook gebeurt, want ondernemingen kunnen bij een verandering ook beslissen hun productiviteit op te drijven. Toch moet men met die algemene stelling rekening houden.
De Commissie heeft dat mandaat al gekregen en voorstellen geformuleerd. De Raad heeft een standpunt ingenomen in de wetenschap dat de Commissie een mandaat had gekregen.

Watts
Mijnheer de Voorzitter, zoals de fungerend voorzitter beslist weet, vrezen velen van ons dat de afschaffing van de belastingvrije verkoop in de Europese wateren tot chaotische toestanden zal leiden.
Ik geef een voorbeeld dat de fungerend voorzitter waarschijnlijk kent. Tussen het Verenigd Koninkrijk en Nederland zal een reiziger in Britse territoriale wateren Britse accijnsrechten, in internationale wateren geen en aan het eind van de reis Nederlandse accijnsrechten moeten betalen. Op de terugreis zal dat omgekeerd zijn. De ferrymaatschappijen tussen het Verenigd Koninkrijk en Nederland zullen dus op de reis heen en terug voor hun producten zes verschillende prijzen moeten aanrekenen. Hoe draagt dat volgens de fungerend voorzitter tot de voltooiing van de interne markt bij? Hoe kan hij dat aan de mensen in Europa verkopen? Dat slaat als een tang op een varken. De Raad moet de Commissie dan ook verzoeken deze ernstige aangelegenheid opnieuw te bekijken. Het resultaat zou wel eens chaos kunnen zijn, wat ons aller inspanningen om de interne markt te voltooien zou doorkruisen. De afschaffing van de belastingvrije verkoop zal geen zier aan de voltooiing van de interne markt bijdragen.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, algemeen wordt aanvaard dat de totstandbrenging van de interne markt onomkeerbaar moet zijn en voor de Europese Unie in elk geval een goede zaak is. Wij moeten alles doen wat wij kunnen om hinderpalen op te ruimen. De belastingstelsels lopen in de verschillende lidstaten vrij sterk uiteen. Als men denkt aan wat men kan doen om de interne markt tot stand te brengen, denkt men op dit ogenblik niet aan die belastingstelsels. Dat is een politiek feit. Ik ben ervan overtuigd dat de geachte afgevaardigde weet dat de kans zeer klein is dat daarin op politiek niveau spoedig verandering komt. Over de zeer lange termijn kunnen wij ons nooit uitspreken. Het zou wel heel dom van mij zijn om te willen voorspellen hoe de meningen zullen evolueren.
Als mijn moeder aan boord was, zou zij wel weten op welk ogenblik zij haar inkopen moet doen. Ook de consumenten in de gehele Unie weten dat vast wel.

De Voorzitter
Vraag nr. 11 van Liam Hyland (H-0202/98):
Betreft: Wol
In april 1996 nam het Europees Parlement met algemene stemmen een resolutie aan waarin werd gepleit voor de ontwikkeling van een Europese wolindustrie. Heeft de Raad de voorstellen in deze resolutie inmiddels bestudeerd en zo ja, is hij voornemens in overleg te treden met de Commissie met het oog op het nemen van concrete stappen ter ontwikkeling van het bestaande potentieel voor een Europese wolindustrie?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats moet ik zeggen dat het antwoord neen is. De geachte afgevaardigde weet dat wol niet in Bijlage II bij het Verdrag van Rome is opgenomen en dus niet als een landbouwproduct wordt beschouwd. Bijgevolg bestaat ook geen rechtstreekse EU-steun en is er geen gemeenschappelijke marktordening voor wol. Een wijziging in het Verdrag om wol als landbouwproduct te beschouwen ligt uiterst moeilijk en vergt de instemming van alle lidstaten.
De wolproducenten kunnen wel steun uit de structuurfondsen krijgen. Om voor steun in aanmerking te komen moet het project beantwoorden aan de doelstellingen van het betrokken programma, mag de steun niet bovenop andere EU-steun komen en moet het project in overeenstemming zijn met de regels voor overheidssteun.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, weet de fungerend voorzitter dat wij, als wij de wolsector in de EU, die voortreffelijke wol produceert, niet kunnen ondersteunen, de Europese wolindustrie opofferen aan onze concurrenten, te weten Nieuw-Zeeland en Australië? Weet hij dat zijn collega, de heer Cunningham, in onze Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft gezegd dat hij bereid is de kwestie opnieuw te laten onderzoeken? Weet de fungerend voorzitter dat de Raad wol als landbouwproduct kan erkennen? Ik zou graag van hem willen vernemen of hij bereid is de kwestie tenminste op de agenda te plaatsen, zodat de Raad ze kan behandelen en er vooruitgang kan worden geboekt.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik weet wat de fungerend voorzitter en de heer Hyland hebben gezegd. De heer Cunningham heeft echter beloofd dat deze aangelegenheid op de zitting van de ministers van Landbouw nader zal worden bekeken. Mijnheer de fungerend voorzitter, kunt u er niet voor zorgen dat deze kwestie op de agenda wordt geplaatst? De wolsector kan immers sterk tot de economische groei en de werkgelegenheid bijdragen. Bovendien zou de uittocht van banen naar buiten de Europese Unie tot staan worden gebracht. Op dit ogenblik wordt ruwe wol uit de Unie uitgevoerd.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik herinner de heer Crowley eraan dat ik hier niet de Britse regering vertegenwoordig. Als fungerend voorzitter vertegenwoordig ik hier de Raad. De Britse regering heeft mij over deze aangelegenheid niet aangesproken. Als de leden van de Britse regering in de Raad daarover door hun collega's van het ministerie van Landbouw worden aangesproken, zouden zij de zaak onderzoeken. Als fungerend voorzitter van de Raad kan ik alleen maar herhalen wat ik in mijn eerste antwoord tegen de heer Hyland heb gezegd.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een politieke beschuldiging op mijn lever: van enige samenwerking tussen de Britse ministers is kennelijk volstrekt geen sprake. Vorige maand heeft de heer Henderson hier vragen over de belastingvrije verkoop beantwoord zonder te weten wat vice-premier Prescott hier kort voordien had gezegd. Misschien geven zijn medewerkers hem de raad niet op mijn opmerking te antwoorden. Dit is echter een politieke beschuldiging en ik verwacht dus dat een politicus ze beantwoordt.
Ik vind dat er meer samenwerking moet zijn. Minister van Landbouw Cunningham heeft ons bepaalde garanties gegeven, maar de minister van Europese Zaken weet dat niet eens. Mijnheer de fungerend voorzitter, bij monde van de Voorzitter heeft het Parlement gevraagd dat voorstellen worden geformuleerd. Heeft het Britse voorzitterschap misschien besloten het unanieme standpunt van het Parlement te negeren?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik ben opgevoed met wetten en regels en heb geleerd wat verantwoordelijkheid is. Mijn verantwoordelijkheid hier vanmiddag is duidelijk: ik breng verslag uit en leg rekenschap af namens de Raad en niet namens de Britse regering. In die hoedanigheid beantwoord ik uw vragen.
Ik heb niet gezegd dat ik niet wist dat mijn collega dat standpunt in de Landbouwraad had ingenomen. Ik heb gezegd dat ik niet als vertegenwoordiger van een lidstaat was aangesproken en dat de minister van Buitenlandse Zaken niet was verzocht de kwestie nu in de Raad aan de orde te stellen. Dat is iets anders.
Terloops merk ik op dat ook de Ierse regering mij niet heeft benaderd in verband met de suggestie van de Raad dat de Ierse regering de kwestie misschien aan de orde wilde stellen. Het kan zijn dat de Ierse regering dat inderdaad wil doen. In dat geval zal ze mij zeker verzoeken de kwestie in de Raad te bespreken.

De Voorzitter
Vraag nr. 12 van Robin Teverson (H-0203/98):
Betreft: Verkiezingen voor het Europees Parlement in 1999
Zou de Raad kunnen meedelen wat hij onderneemt om ervoor te zorgen dat ALLE burgers van de Europese Unie op democratische wijze in het Europees Parlement worden vertegenwoordigd na de volgende Europese verkiezingen in 1999, met name de burgers van Gibraltar?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, de geachte afgevaardigde weet ongetwijfeld dat in Bijlage II bij de Akte van september 1976 betreffende de rechtstreekse verkiezing van de vertegenwoordigers in het Europees Parlement staat dat het Verenigd Koninkrijk de bepalingen van de akte alleen ten aanzien van het Verenigd Koninkrijk en dus niet van Gibraltar zal toepassen.
Een wijziging zou de instemming van alle lidstaten vergen. De Akte van 1976 werd overeenkomstig artikel 138, lid 3 van het EG-Verdrag aangenomen op basis van een ontwerp van het Europees Parlement waarin niet naar Gibraltar werd verwezen.

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de fungerend voorzitter voor zijn antwoord. Ik verontschuldig mij ervoor dat deze vraag niet vorige maand werd ingediend. Ik begrijp de rechtsgrondslag, maar het is een basisbeginsel dat de burgers van de Europese Unie in hun instellingen democratisch vertegenwoordigd moeten zijn. Ik denk niet dat iemand dat zal betwisten. Toch hebben wij hier een abnormale situatie, die bij mijn weten in geen enkele andere lidstaat bestaat. De overzeese gebieden van de andere lidstaten van de Europese Unie zijn hier alle vertegenwoordigd. Het is dan ook zeer betreurenswaardig dat dit voor de burgers van Gibraltar niet het geval is.
Aangezien de fungerend voorzitter een onderscheid heeft gemaakt tussen zijn positie in de Britse regering en als vertegenwoordiger van de Raad, verzoek ik hem als fungerend voorzitter de betrokken lidstaat ertoe uit te nodigen de nodige wijzigingen aan te brengen zodat alle burgers hier in het Parlement democratisch vertegenwoordigd kunnen zijn.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik wijs de heer Teverson erop dat dit een historisch zeer beladen aangelegenheid is. Als de Raad de door u bedoelde lidstaat ertoe zou uitnodigen in deze aangelegenheid initiatieven te nemen, zou die lidstaat zeggen dat het uiterst moeilijk zou zijn om de nodige vooruitgang te boeken en echt iets te veranderen.

Robles Piquer
Mijnheer Henderson, ik dank u voor uw heldere antwoord en ik wil onderstrepen dat u als fungerend voorzitter van de Raad heel goed weet dat dit een probleem is dat stuit op obstakels van historische en politieke aard die voortkomen uit het feit dat het grondgebied van Gibraltar strikt genomen niet volledig tot de Europese Unie behoort omdat het een als zodanig door de Britse regering erkende kolonie is, zoals blijkt uit een al vele jaren geleden aan de Verenigde Naties gezonden mededeling, die sedertdien niet meer is gewijzigd.
Daarom veronderstel ik dat de fungerend voorzitter van de Raad heel goed weet dat zolang er geen verandering komt in deze situatie het onmogelijk is te bereiken wat de heer Teverson, ongetwijfeld met zeer goede bedoelingen, wil.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, Gibraltar is op dit ogenblik een overzees gebiedsdeel en geen kolonie van het Verenigd Koninkrijk. Dat verandert evenwel niets aan het antwoord dat ik hier oorspronkelijk heb gegeven. Ik heb de juridische situatie uiteengezet en een korte historische toelichting gegeven. Ik kan daaraan niets toevoegen.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, in juli van het afgelopen jaar 1997 is er in het Engelse Lagerhuis door de vertegenwoordigers van beide grote partijen een motie ingediend, waarin het kiesrecht voor de nationale verkiezingen, maar ook voor de verkiezingen voor het Europees Parlement in Gibraltar aan de orde werd gesteld. Op mijn vraag van vorige maand werd mij medegedeeld, dat deze procedure in feite nog steeds in de lucht hangt. Het is mij niet duidelijk of dat klopt en hoe het er nu voor staat.
Is het juist als ik veronderstel, als ik tenminste afga op uw commentaar en de rechtsgrondslagen die u zojuist noemde, dat deze motie in het Britse Lagerhuis waarschijnlijk op zichzelf al weinig kans van slagen heeft, omdat datgene, waarom het daarin gaat, juridisch praktisch niet uitvoerbaar is? De tweede vraag, die daarop aansluit, betreft de kwestie-Gibraltar, die - zoals u al weet op grond van het Verdrag van Utrecht - eigenlijk in twee delen uiteen valt, namelijk de vraag over de rots en de vraag over de landengte. De vraag is nu, hoe u beide delen beoordeelt.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik kan dit niet als een zaak voor de Raad beschouwen. De rechtspositie van Gibraltar is in de wet duidelijk omschreven en vastgelegd. Als de geachte afgevaardigde zich tot de Britse regering wil richten, zal die zeker met genoegen ingaan op enkele van de opmerkingen die hier over de procedure in het Verenigd Koninkrijk zijn geformuleerd. Dit is echter geen zaak voor de Raad.

De Voorzitter
Vraag nr. 13 van Sören Wibe (H-0204/98):
Betreft: Situatie in Algerije
Iedere dag melden de media nieuwe slachtingen in Algerije. Steeds onduidelijker wordt wie voor al deze waanzin verantwoordelijk is. Tegenwoordig wordt vermoed dat diverse politieke krachten de bevolking terroriseren. Het vermoeden is geuit dat ook onder de Algerijnse autoriteiten verdachte elementen zijn die terreur uitoefenen om een wankele samenleving in stand te houden voor hun eigen machtspolitieke doelstellingen. In februari 1998 heeft een delegatie van het Europees Parlement een bezoek aan Algerije gebracht, en zij kwam tot de conclusie dat de autoriteiten waarschijnlijk geen schuld hebben aan de massamoorden.
Hoe denkt de Raad over deze vermoedens?

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, de Raad heeft al herhaaldelijk bevestigd dat hij die afschuwelijke terreurdaden en dat blinde geweld onvoorwaardelijk veroordeelt. Zoals de geachte afgevaardigde weet, heeft een trojka van ministers op 19 en 20 januari 1998 een bezoek aan Algiers gebracht. De Raad beschouwde dat bezoek als een doeltreffend middel om uiting te geven aan de diepe bezorgdheid van de Europese Unie over de situatie in Algerije, maar ook aan het grote medeleven van de volkeren van de Europese Unie met de lijdende Algerijnse bevolking.
De Raad meent dat er geen enkele geloofwaardige aanwijzing is die de aantijgingen kracht bijzet dat de Algerijnse autoriteiten bij de slachtpartijen betrokken zijn. De Raad dringt bij de Algerijnse regering verder aan op meer openheid, toegang tot de media en transparantie. Dat zou de internationale gemeenschap een beter zicht op de situatie geven. Daartoe moedigt de Raad ook de uitwisseling tussen parlementen aan. Ik hoop dat die contacten de democratie en het recht in Algerije zullen helpen versterken. Het recente bezoek van leden van het Europees Parlement is een belangrijke stap in de permanente dialoog tussen de Europese Unie en Algerije.

Wibe
Ik zal proberen het heel kort te houden. Het klopt dat er eigenlijk geen geloofwaardige bewijzen in enige richting zijn, noch tegen de overheid noch tegen de islamitische groeperingen, vooral doordat de Algerijnse regering weigert akkoord te gaan met een internationaal onderzoekscomité. Maar is het niet zo, mijnheer Henderson, dat er toch zeer geloofwaardige aanwijzingen zijn van bijvoorbeeld de voormalige minister-president van Algerije en van Amnesty International, die erop wijzen dat er mogelijk groepen binnen de Algerijnse overheid zijn, die de hand hebben in deze, zoals u zegt verschrikkelijke moordpartijen die dagelijks plaatsvinden? Men kan daarom misschien toch niet zo zeker zijn wie schuld heeft.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik geef toe dat de situatie niet helemaal duidelijk is. Dat was juist de reden om de trojka naar Algiers te zenden. Wij hopen dat er een nieuwe ontmoeting komt tussen de Algerijnse minister van Buitenlandse Zaken en het voorzitterschap om de aangelegenheden te onderzoeken waarnaar de geachte afgevaardigde heeft verwezen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Henderson, voor uw antwoorden. Wij wensen u een goede reis.
Het woord is aan de heer Posselt voor een voorstel van orde.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, het spijt me. Waarschijnlijk heeft u de vraag al beantwoord. Ik moest aan de vergadering van het Gemengd comité EU-Tsjechische Republiek deelnemen. Daarom ben ik te laat. Ik wilde alleen vragen waarom het vragenuur vandaag al voor 19.00 uur is gesloten. Eigenlijk moet het vragenuur toch tot 19.00 uur duren. Ik wil ook vragen of het precies op tijd is begonnen.

De Voorzitter
Ten eerste wil ik u zeggen dat het vragenuur stipt op tijd is begonnen. De klok wees precies 17.30 uur - echt een tijdstip om de arena te betreden - toen ik de voorzittershamer nam en wij de eerste vragen aan de Raad naar voren brachten. Ik had daarvoor een onderhoud met de heer Henderson, die mij voorstelde 10 minuten eerder te beginnen zodat hij het vliegtuig kon nemen, omdat hij maar heel weinig tijd had om het vliegtuig te halen. Ik meende dat het niet mogelijk was 10 minuten eerder te beginnen en daarom heb ik hem voorgesteld dat de laatste vraag om 10 minuten voor 7 gesteld zou worden. Het heeft niet zo mogen zijn. Ik heb het te lang gemaakt, ik heb mij niet strikt aan mijn afspraak gehouden en we zijn 4 minuten later geëindigd dan ik aan de heer Henderson had toegezegd. Ik hoop dat hij door die 4 minuten niet zijn vliegtuig mist en ik hoop dat de heer Posselt begrijpt dat wij op dit moment flexibel moeten zijn, gezien de wat problematische verbindingen met Straatsburg, deze mooie en gezellige stad.
Aangezien de tijd voor het vragenuur voor vragen aan de Raad verstreken is, worden de vragen nummers 14 tot en met 40 schriftelijk beantwoord.
(De vergadering wordt om 18.59 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Demografisch verslag 1997
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0056/98) van de heer Cabezón Alonso, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het demografisch verslag 1997 van de Europese Commissie (COM(97)0361 - C40505/97).

Cabezón Alonso
Mijnheer de Voorzitter, zoals blijkt uit het demografisch verslag van de Commissie is de bevolkingspiramide in de Europese Unie aan het veranderen, en het is zaak dat we de eventuele gevolgen daarvan goed in de gaten houden.
De bevolkingsgroei geeft sinds 1975 een daling te zien terwijl het aantal ouderen in de Europese Unie aan het toenemen is. Naast deze twee concrete feiten bestaan er nog een aantal andere tendensen: door de bank genomen zijn onze jongeren langer dan voorheen bezig met studies of opleidingen terwijl de pensioenleeftijd vervroegd is.
Als de huidige tendensen aanhouden, zou de samenstelling van de bevolking van de Europese Unie de komende dertig jaar de volgende verandering te zien geven: het aantal zestigplussers zou met 50 % toenemen, het aantal volwassenen tussen de twintig en de negenenvijftig jaar zou met 6 % afnemen en het aantal jongeren onder de negentien jaar zou een daling van zo'n 11 % te zien geven. Diezelfde tendensen werden gesignaleerd in andere demografische verslagen die het Parlement in voorafgaande jaren heeft aangenomen.
Deze gegevens nopen ons tot bezinning over bepaalde gevolgen die nu al aan het daglicht treden, en die het onderhavige verslag tot onderwerp heeft.
De huidige demografische tendensen hebben gevolgen voor de financiering en de organisatie van de sociale zekerheid. Het aantal gepensioneerden neemt toe, het aandeel van de begroting dat voor pensioenen moet worden uitgetrokken stijgt, de uitgaven van de gezondheidszorg vertonen een opgaande lijn - omdat de bevolking die daar recht op heeft, is toegenomen en omdat de verwachte levensduur verlengd is -, terwijl ook de sociale uitgaven voor de ouderen die meer zorg behoeven, aan het stijgen zijn.
Het huidige beleid inzake de sociale zekerheid moet zodanig worden gemoderniseerd dat het de concurrentiepositie en de werkgelegenheid ten goede kan komen. Verder is het van belang dat er een scheiding wordt aangebracht tussen de bronnen waaruit de uitkeringen uit hoofde van socialezekerheidsstelsels worden gefinancierd, of het nu om meer algemene uitkeringen gaat of om uitkeringen die worden gefinancierd door werkgevers- en werknemerspremies. De demografische ontwikkeling zal de problemen in de werkgelegenheid niet tot een oplossing brengen maar zij zal wel gevolgen hebben voor de arbeidsmarkt.
De oplossing om de verzorgingsstaat - het zogenoemde Europese sociale model - te beschermen en in stand te houden, is gelegen in een gezonde economische groei, verhoging van de productiviteit en verbetering van de werkgelegenheid. Het evenwicht van de actieve bevolking van deze laatste twintig jaar zal in te toekomst verstoord raken en het zal noodzakelijk zijn dat ook de vrouw zich op de arbeidsmarkt begeeft, wat nu nog onvoldoende het geval is.
Gegeven de te voorziene veroudering van de beschikbare arbeidskrachten, de groep mensen tussen de 50 en de 64 jaar die met 25 % zal toenemen, zal er moeten worden ingegrepen in de werkverdeling en in de inhoud en vorm van het beroepsonderwijs, terwijl het in het algemeen zaak is dat de arbeids- en belastingwetgeving op de nieuwe realiteit wordt afgestemd. Want er is wel degelijk sprake van een nieuwe realiteit, die hier vandaag aan de orde is en waarvoor we oplossingen zullen moeten zien te vinden waarin de verdeling of het evenwicht van de taken en de onderlinge afstemming van verplichtingen ten aanzien van gezin, beroep en scholing van cruciaal belang zullen zijn.
Die nieuwe realiteit, mijnheer de Voorzitter, die nieuwe behoeften mogen geen belemmering inhouden voor betaald werk en op het gebied van de sociale zekerheid mogen ze niet nadelig uitvallen voor personen die zich tot taak hebben gesteld in te spelen op de nieuwe behoeften in de sociale sfeer en in de gezinssfeer. Het is niet uitgesloten dat de demografische tendensen tot grote verschillen tussen regio's onderling leiden, die als gevolg van de afnemende plattelandsbevolking van invloed zullen zijn op de arbeidsmarkt, huisvesting, gezondheidszorg, steun van de nationale overheid en op milieugebied. De demografische ontwikkelingen op regionaal gebied zijn vooralsnog een hypothese die nog moet worden bewezen maar het valt niet te ontkennen dat deze tendensen zich op het ogenblik voordoen.
Voorts moet rekening worden gehouden met de demografische gegevens van de landen die kandidaat zijn voor toetreding tot de Europese Unie. Die gegevens, die nieuwe tendensen zullen tevens referentiepunt zijn bij de onderhandelingen met deze landen wanneer onderwerpen zoals de actieve bevolking, werkloosheid, sociale bescherming, grensoverschrijdende mobiliteit, enzovoorts worden bekeken.
Als gevolg van de veronderstelling dat de migratie uit de kandidaat-landen naar de huidige lidstaten van de Europese Unie zal gaan toenemen, zouden de socialezekerheidsstelsels in zowel de huidige lidstaten als in de kandidaat-landen meer onder druk kunnen komen te staan.
De huidige demografische tendensen in de Europese Unie zullen tevens van invloed zijn op de formulering van de nieuwe actieve beleidsvormen voor de werkgelegenheid - wat daaronder moet worden verstaan en op welke bevolkingsgroepen die nieuwe actieve beleidsvormen voor de werkgelegenheid gericht zullen zijn -, op de overheidsuitgaven ten behoeve van de sociale zekerheid, op het specifieke werkgelegenheids- en onderwijsbeleid, op de gezinsbijslag en op de interne samenhang en het evenwicht in onze samenleving.
In het debat over dit verslag in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heb ik als rapporteur geen probleem gehad om de amendementen van collega's van de overige fracties over te nemen - van de Fractie van de Europese Volkspartij, de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, enzovoorts -, en verder zijn ook de aanbevelingen overgenomen van de Commissie rechten van de vrouw. Het was in elk geval mijn wens dat het verslag de standpunten en voorstellen van een maximum aantal leden van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken zou weergeven, en het is inderdaad met maar één onthouding goedgekeurd.
Bij stemming over het verslag dienen de amendementen van de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten (de Coördinatiegroep) naar mijn oordeel te worden afgewezen omdat deze amendementen allemaal over een onderwerp gaan dat door niemand in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken aan de orde is gesteld, en zij derhalve ook geen standpunt terzake heeft kunnen innemen. Als rapporteur ben ik persoonlijk van mening dat de plenaire Vergadering deze amendementen niet moet aannemen.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik alle leden van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken bedanken voor hun medewerking aan de opstelling van het onderhavige verslag, dat naar ik hoop op maximale steun van de plenaire Vergadering zal kunnen rekenen.

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in eerste instantie de heer Cabezón Alonso van harte gelukwensen met zijn uitstekende verslag en hem en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken bedanken voor hun bereidheid om in de slotversie van het verslag de belangrijkste onderdelen van het advies van de Commissie rechten van de vrouw over te nemen.
Mijns inziens behoeft het nijpende demografische probleem in Europa geen toelichting. De bevolking vergrijst en de vrouwen zullen daar een hoge prijs voor moeten betalen. In haar advies maakt onze commissie duidelijk dat vrouwen in steeds sterkere mate moeten opkomen voor de verzorging van hulpbehoevenden. Vaak worden zij daardoor niet alleen gedwongen hun baan op te geven, maar ontvangen zij voor deze verzorging geen enkele vergoeding of sociale verzekering. Wij hebben de Commissie en de lidstaten verzocht bij de bevordering van maatregelen voor het combineren van werkkring en gezinsleven mannen en vrouwen in gelijke mate in het vizier te nemen. Ook moeten zij degenen die om bovengenoemde redenen gedwongen zijn geweest hun baan op te geven, en meestal zijn dat vrouwen, mogelijkheden bieden voor scholing en herintegratie op de arbeidsmarkt.
Er bestaat bovendien nog een ander gevaar. De geïndividualiseerde pensioenstelsels die in principe niet van de hand gewezen mogen worden, kunnen, als geen concrete maatregelen worden getroffen, leiden tot een nog sterkere discriminatie van vrouwen.
De Europese Unie bereidt zich voor op een nieuwe uitbreiding met de landen van Midden- en Oost-Europa. Deze uitbreiding zal ook een weerslag hebben op de demografische situatie. In het verslag stellen wij ook het vraagstuk van de kindersterfte aan de orde en vragen wij de Commissie naar geslacht uitgesplitste gegevens te verschaffen over de demografische ontwikkelingen in de kandidaat-landen. Europa gaat een nieuwe eeuw tegemoet, een eeuw waarin de gemiddelde leeftijd zal stijgen en wel in sterkere mate voor de vrouwen dan voor de mannen. Een hogere leeftijd brengt echter ook problemen met zich mee. Er ontstaat een vierde generatie, bestaande uit oude, hulpbehoevende personen, waarvan de meesten vrouwen zijn. Daarom moet men zorg dragen voor de toekomstige rol van de werkende vrouw in de Europese samenleving. Zij moet zowel in het gezin als op het werk gelijke rechten en plichten hebben. Alleen op die manier kan men op doeltreffende wijze het hoofd bieden aan het demografisch probleem. Dit moet ook het doel zijn van de activiteiten van de Commissie en dan kan de Commissie ook rekenen op onze steun.

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur feliciteren met het zeer goede verslag en wijzen op een steeds groter wordend probleem in de Europese Unie, namelijk de demografische ontwikkelingen en het feit dat mensen langer leven. Deze ontwikkelingen vormen een zeer grote economische uitdaging voor de Europese Unie, met name nu wij het nieuwe millennium naderen.
Zoals in het verslag van de heer Cabezón benadrukt wordt, heeft de toenemende levensduur, in combinatie met de afnemende vruchtbaarheid van de jongere generaties, tot gevolg dat het aantal ouderen in onze maatschappij - in vergelijking met degenen die werken of economisch actief zijn - toeneemt. Momenteel zijn er in de Europese Unie 48 miljoen vijfenzestigplussers, van wie 20 miljoen mensen ouder zijn dan vijfenzeventig, wat het probleem enigszins illustreert. Rond de eeuwwisseling zal deze groep een vijfde van de bevolking van de Europese Unie uitmaken. In het jaar 2020 zal dit zelfs een kwart zijn.
Wat mijn land, Schotland, betreft, duiden de cijfers op een soortgelijke ontwikkeling. In 1996 was 20, 18 % van de bevolking ouder dan 58. In 2006, tien jaar later, zal dit toenemen tot 24, 6 %, en in 2036 tot 31 % - bijna een derde. Dit zijn duidelijke aanwijzingen van de demografische ontwikkelingen; deze cijfers dienen niet alleen als statistische gegevens, collega's, zij vormen een uitdaging voor ons als beleidsmakers. Wij moeten ons aan deze omstandigheden aanpassen. Wij moeten de Europese maatschappij hierop voorbereiden. Ondanks de toenemende sociale kosten, moeten wij economische zekerheid voor ouderen waarborgen. Wij moeten ervoor zorgen dat ouderen geïntegreerd blijven in de maatschappij en dat de solidariteit tussen de generaties bevorderd wordt en ouderen hun waardigheid behouden en niet gediscrimineerd worden in de schemertijd van hun leven.
In Schotland, en in het grootste gedeelte van de EU, worden ouderen steeds meer met economische onzekerheid en ongelijkheid geconfronteerd. Tot een paar jaar geleden is niettemin alleen in het Verenigd Koninkrijk op de overheidsuitgaven voor ouderen besnoeid. Het doet mij deugd dat de vorige Britse conservatieve regering de uitzondering vormde in de Europese Unie. Sinds de verkiezingen van vorig jaar mei waait de wind evenwel uit een andere hoek en zijn er maatregelen getroffen om ouderen te helpen. Zo is bijvoorbeeld het accijns op brandstof gehalveerd. Voorts is er extra steun geboden en zijn er praktische maatregelen genomen om ouderen te helpen.
In heel Europa, en niet alleen in het Verenigd Koninkrijk en Schotland, staan alle autoriteiten voor een uitdaging. Wij moeten een nieuw beleid invoeren, waarbij rekening wordt gehouden met de vergrijzing van de bevolking. De demografische ontwikkelingen impliceren dat er minder jongeren en meer ouderen zijn, en wij moeten nota nemen van deze veranderingen. Het is mij een groot genoegen de thans aanwezige leden te kunnen meedelen dat er voorstellen voor een bond van gepensioneerden zijn ingediend. In oktober van dit jaar zullen de standpunten van zowel de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid als van het Parlement aan de Verenigde Naties worden voorgelegd bij wijze van aanbevelingen voor het Europees Jaar van de ouderen.

Chanterie
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ik zou allereerst de rapporteur, de heer Cabezón, willen danken voor de samenwerking en feliciteren met het verslag dat hij vandaag aan ons voorlegt. Wanneer we kijken naar het demografisch verslag dat de Europese Commissie ons presenteert, dan moeten we zeggen dat, in tegenstelling tot de twee vorige verslagen, de Europese Commissie zich ditmaal niet beperkt tot de Unie, maar ook aandacht besteedt aan de landen in Midden- en Oost-Europa. Terecht, want een belangrijk deel van de mensen uit deze landen die binnen afzienbare tijd burgers zullen worden van de Europese Unie is nu al geboren.
Het is duidelijk dat tot 2015 zowel voor de ganse bevolking als voor de bevolking in werkende leeftijd Polen en Slowakije nog een bescheiden groei zullen kennen, maar lager dan die van de Europese Unie. Terwijl zowel de Baltische staten als Tsjechië, Hongarije, Roemenië en Bulgarije zelfs een krimp zullen meemaken. De lage vruchtbaarheidsgraad, de hoge sterftegraad zijn in combinatie met een aanzienlijke migratie verantwoordelijk voor die bevolkingsstilstand of bevolkingsterugloop. Verklaringen voor een aantal daarmee samenhangende verschijnselen zoals de kindersterfte in Roemenië, de kloof tussen stad en platteland, de verschillen tussen de geslachten en nog meer andere fenomenen ontbreken. Deze verschijnselen zullen een ingrijpende invloed uitoefenen op het al dan niet welslagen van de uitbreiding. De EVP-fractie is daarom tevreden dat in de ontwerpresolutie van collega Cabezón hiertoe wel vele amendementen zijn opgenomen die wij hebben voorgedragen.
Een tweede innovatie in dit verslag betreft de belangstelling voor de interregionale dimensie. Het gaat om sociale en economische relevante indicatoren van opmerkelijke differentiatie tussen deelgebieden of verschillen binnen de lidstaten. In landen als België, Duitsland, Italië en Spanje zijn de intranationale verschillen niet zonder belang. De bevolkingsgroei verloopt onregelmatig maar lijkt in tal van gewesten uit te doven tegen 2015. De vergrijzing zorgt tegen 2015 voor een toegenomen divergentie in de leeftijdsopbouw. De daling van de beroepsbevolking doet zich in bepaalde regio's al rond 2000 voor en in andere pas na 2010. Dit zal aanleiding geven tot een vermindering van de arbeidskrachten en een oplopende nood aan geografische mobiliteit. De vergrijzing van de beroepsbevolking treedt haast overal op maar niet tegelijkertijd en niet gelijkmatig. Dit zal hoe dan ook leiden tot een uitgesproken behoefte aan permanente vorming en continue scholing van hoofdzakelijk oudere werknemers. Ik stel vast dat mijn voorstellen aangaande arbeidsmarktonderzoek, mobiliteitspromotie, grensoverschrijdende beroepsopleiding en dergelijke stuk voor stuk zijn aanvaard.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik geloof dat er nog verschillende andere thema's hier aan bod zouden kunnen komen, maar de tijd ontbreekt. ik vraag de rapporteur nog aandacht voor één amendement dat ik heb ingediend met betrekking tot overweging U. Maar globaal genomen kunnen wij ons terugvinden in dit verslag en, nogmaals, de rapporteur wil ik feliciteren.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag officieel mijn dank betuigen aan de rapporteur voor zijn briljante verslag, alsmede aan de rapporteur voor advies van de Commissie rechten van de vrouw voor haar inbreng in het verslag.
De kwestie van de in de komende jaren te verwachten veranderingen qua leeftijdsopbouw van de bevolking in de Europese Unie, en het effect ervan, is iets dat ons allemaal bezighoudt, niet alleen wegens de economische aspecten - hoe wij het ouderdomspensioen kunnen betalen voor mensen die ouder dan 65 jaar zijn, hoe wij een nieuw type arbeidskrachten aan de arbeidsmarkt kunnen laten deelnemen zodat er bijvoorbeeld voldoende sociale premies worden betaald - maar ook wegens de ouderenzorg. Mijn collega, de heer McMahon, heeft al aangegeven dat de betere gezondheidszorg en de lange levensduur ertoe hebben geleid dat steeds meer mensen van ouder dan 75 jaar persoonlijke zorg en aandacht behoeven.
Ik zou de rapporteur willen vragen om een idee over te nemen dat ik twee jaar geleden in dit Huis naar voren heb gebracht en waarvoor ik nog steeds steun tracht te krijgen, namelijk een handvest voor de rechten van thuisverzorgers. Dit is een nieuw type arbeidskrachten, voornamelijk vrouwen, die dag en nacht voor oudere en gehandicapte familieleden zorgen, zonder erkenning van de prestaties die zij leveren; zonder erkenning van de besparingen die zij de gemeenschap opleveren; en zonder erkenning van de bijdrage die zij leveren aan de sociale solidariteit door mensen zo lang mogelijk thuis te houden.
Dan is er nog de vraag of de huidige beleidsmaatregelen over 10 à 15 jaar, als de vergrijzing is voortgeschreden, nog volstaan. Zullen wij moeten terugkomen op ons besluit tot een kortere werkweek? Zullen mensen nog wel vervroegd met pensioen kunnen gaan? Deze punten zijn door sommige leden al aangeroerd.
Tot slot is er het punt van de leegloop van het platteland. Er is thans sprake van een scenario waarbij de gemiddelde leeftijd van de bevolking in grote gebieden van de Europese Unie tussen 50 en 56 ligt, omdat de jongeren naar de grote steden zijn getrokken. Dit heeft een enorm domino-effect. De leden moeten dit in gedachten houden als wij over de begrotingsmiddelen voor 1998 met betrekking tot de Cork-declaratie stemmen, opdat wij het platteland weer interessant kunnen maken voor het bedrijfsleven en de burgers.

Boogerd-Quaak
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de rapporteur heeft goed samengewerkt met het Parlement en eigenlijk van alle fracties de beste zaken overgenomen, en er ligt een omvattend verslag waarvan ik hoop dat de Europese Commissie daar serieus nota van neemt. Vorig jaar had ik het genoegen rapporteur te zijn over eenzelfde onderwerp en ik denk dat het buitengewoon belangrijk is dat wij voor dit vraagstuk aandacht blijven vragen.
De bevolking in de wereld neemt niet af maar wat wij moeten constateren is dat het belang van Europa demografisch gezien op de schaal van de wereldbevolking wel afneemt. Daarnaast, het is al door enkele andere woordvoerders ook gezegd, vergrijzen wij en neemt het aantal jongeren met name in West-Europa af. Hoe gaan wij daar nu mee om? Ik denk dat wij daar niet mee moeten omgaan in de zin van dat we kommer en kwel op ons afroepen maar ik denk dat wij vooral moeten vernieuwen. Ik noem u enkele voorbeelden. Vernieuwing op het gebied van de ouderenzorg kan grote kosten voorkomen. De demografische gegevens en onderzoeksgegevens wijzen uit dat de kosten met het opschuiven van de leeftijd ook opschuiven. Het is niet zo dat mensen die ouder worden allemaal meer zorg nodig hebben. Er zit ook een geweldig potentieel onder die oudere mensen dat we aan alle kanten kunnen benutten.
Daarmee kom ik op een ander punt. Dat is het punt van de arbeidsmarkt. We hebben een lange traditie gekend van steeds vroeger met pensioen en het is zeer de vraag of daar waar wij langer leven men niet naar een soort van flexibiliserende pensioenleeftijd moeten en dat bijvoorbeeld op zouden moeten nemen in ons jaarlijks werkgelegenheidsverslag. Hetzelfde geldt voor de pensioenen. Als wij met elkaar bereid zijn naar creatieve oplossingen te zoeken, dan is het zeer wel mogelijk om de pensioenen betaalbaar te houden, Europabreed. Alleen, wij zullen dan niet weg moeten lopen voor de feiten maar wij ze zullen moeten opnemen. Daarom denk ik dat de demografische gegevens eigenlijk een onderdeel zouden moeten zijn van het jaarlijks werkgelegenheidsverslag en dat de oplossingen die per lidstaat gecreëerd worden in de vorm van benchmarking steeds aan de orde zouden moeten komen. Overigens staan er in dit verslag een aantal zeer goede aanbevelingen. Ik denk dat wij de aanbevelingen van de rapporteur ook zullen volgen voor wat betreft het stemgedrag dat hij heeft aanbevolen.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, Europa vergrijst in snel tempo, dat weten we allemaal. De heer Cabezón Alonso heeft in zijn uitstekende verslag zeer terecht benadrukt dat de veroudering van de Europese bevolking ook een verandering van de arbeidsmarkt vereist om beter tegemoet te komen aan de behoeften van ouderen.
In de komende jaren moeten de Europese werkgevers op radicale wijze hun houding ten opzichte van oudere werknemers veranderen. Nu er niet meer zo veel jongeren op de arbeidsmarkt komen, is het noodzakelijk op een heel nieuwe manier zorg te dragen voor het arbeidsvermogen en de vakkennis van oudere werknemers in het bedrijfsleven. Het is zeer belangrijk ernaar te streven het arbeidsvermogen van werknemers preventief te onderhouden en niet pas in te grijpen als ziekten of letsels zich voordoen.
De verschillende sterktes en zwaktes van mensen van verschillende leeftijd moeten al bij het plannen van het werk in aanmerking worden genomen. Een goede planning betekent niet alleen het in aanmerking nemen van de ergonomie, maar ook van de werkorganisatie, bijvoorbeeld het zodanig organiseren van arbeidstijden dat ze voldoen aan de behoeften van de oudere werknemers. In Finland is dan ook het begrip "leeftijdsorganisatie" ontwikkeld waarmee wordt bedoeld het in aanmerking nemen van werknemers van verschillende leeftijd bij het organiseren van het werk.
In het moderne bedrijfsleven is arbeidsvermogen steeds meer ook geestelijk arbeidsvermogen en het op het werk naar de zin hebben. Het onderhoud ervan vereist het zodanig ontwikkelen van arbeidsplaatsen dat oudere werknemers het gevoel hebben dat hun vakkundigheid wordt gewaardeerd, dat er in hen wordt geïnvesteerd door middel van bijscholing en dat ze ook de mogelijkheid hebben zelf invloed uit te oefenen op de ontwikkeling van hun werkomgeving. Voor oudere werknemers is het zeer belangrijk dat ze op tijd worden ingelicht over veranderingen op de werkplek en dat hun mening ook gehoord wordt.
Natuurlijk hebben ook oudere werknemers scholing nodig. Er moet vooral voor gezorgd worden dat het in gebruik nemen van nieuwe technologie op werkplekken niet betekent dat oudere werknemers worden uitgesloten. Ook oudere werknemers leren nieuwe technologie als de scholing vanuit hun eigen uitgangspunten wordt georganiseerd. Terwijl jongeren van jongs af aan vertrouwd zijn met computers, kampen ouderen met vooroordelen en onderschatten zij ook hun eigen kunnen op dit terrein.
De kennis en ervaring van oudere werknemers kunnen voor ondernemingen een onvervangbare krachtbron zijn, als ze op de juiste manier gebruikt worden. Een arbeidsplaats waar deze "leeftijdsorganisatie" wordt toegepast oftewel waar de afzonderlijke eisen van alle werknemers in aanmerking worden genomen, is een goede werkplek voor iedereen, niet alleen voor oudere werknemers. Op zulke werkplekken zijn ook de productiviteit en efficiëntie het grootste.
Helaas is de heer Crowley niet aanwezig, maar ik kan hem in een ander verband vertellen over de Finse vergoeding voor het verzorgen van familieleden, waarmee het mogelijk is een vergoeding te krijgen wanneer men thuis een familielid verzorgt.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur gelukwensen met dit verslag, dat ingaat op vele belangrijke aspecten waarop wij moeten letten, en op de te volgen procedure bij het analyseren van de bevolkingsontwikkeling in de periode tot 2015.
Wij weten allemaal dat het aantal ouderen zal toenemen en dat het aantal deelnemers aan het arbeidsproces zal afnemen, zodat onze socialezekerheidsstelsels onder grote druk komen te staan. Wij moeten uiteraard heel creatief zijn in onze pogingen de kosten te verminderen; ik ben het eens met zeer veel van wat mijn Finse collega hierover heeft gezegd.
Ik wil wijzen op enige punten waarop wij heel speciaal moeten letten bij het opzetten van de nieuwe stelsels, onder andere op het gebied van de sociale zekerheid. Degenen die hun familie hebben verzorgd, die kinderen en ouderen hebben verzorgd, mogen namelijk niet worden gestraft door slechtere sociale voorzieningen. Men moet daarentegen overwegen, zoals in een aantal landen reeds is gebeurd, ook werk thuis te zien als werk dat recht geeft op pensioen.

Seillier
Mijnheer de Voorzitter, " de meeste van onze Europese landen zijn, zonder het ook maar te beseffen, bezig in demografische zin zelfmoord te plegen" . Deze krachtige uitspraak is een citaat uit 1981 van onze voormalige eerste minister, de heer Michel Rocard, tijdens de eerste Conferentie voor het gezin in Frankrijk.
Er is een bewustwording aan de gang - dat merk ik aan de arbeid van de Commissie en aan die van mijn diverse collega's in de loop der jaren, en dit jaar weer met de verslagen die nu op tafel liggen. Ik ben zo vrij nog een stapje verder te gaan om die bewustwording in de hand te werken. Ik ben namelijk niet overtuigd van de fataliteit van een zo sterke demografische achteruitgang en een onvermijdelijke vergrijzing in al onze Europese landen. En ik zeg dit niet zomaar uit ijdele hoop, maar omdat ik voor de conferenties van Caïro en Peking heel veel vrouwen, echtparen en jongeren heb ontmoet. Mevrouw Gisserot stelt in haar zeer gedocumenteerde verslag - dat u, mevrouw de commissaris kent - over de situatie van de vrouw in Frankrijk voor de Conferentie van Peking, met wetenschappelijke eerlijkheid vast dat de Franse vrouwen, de Franse echtparen zeggen - en ik denk dat hetzelfde voor de andere landen geldt - dat zij meer kinderen wensen dan er in feite geboren worden, en speciaal een derde kind wensen. Naar het schijnt bestaat er echt een verlangen, een nieuw verlangen misschien, dat terugkomt.
Vanzelfsprekend mag de politiek niemand iets in een pro- of contranatalistische zin opleggen, en dat is ook helemaal niet mijn bedoeling, maar ik geloof dat de politiek wel degelijk de grote verantwoordelijkheid heeft om de keuzebeslissingen van de medeburgers mogelijk te maken, vooral bij een verlangen als dit.
In een aantal uitlatingen van mijn collega's worden - wellicht wat timide in uw verslag, mijnheer Cabezón Alonso, en ook in uw tekst, mevrouw Daskalaki, en ook bij de laatste spreker - zaken aangehaald die reeds heel duidelijk door deskundigen - ook economische deskundigen - op de internationale conferentie van Peking en vooral tijdens de Wereldtop inzake sociale ontwikkeling in Kopenhagen zijn gezegd. Wij moeten weer de betekenis van kinderen en van het gezin leren zien, ook uit economisch oogpunt. Uiteraard vormen kinderen de rijkdom van een natie, in de allereerste plaats voor wat haar waarden, haar stijl van samenleven, haar cultuur en haar idealen betreft, maar zij betekenen ook uit economisch gezichtspunt een rijkdom voor een land. Misschien zijn we dat een beetje uit het oog verloren. Zei Jean Bodin niet reeds: " Rijkdom komt alleen uit mensen voort" ?
Terecht zijn wij gehecht aan het Europese sociale model, al kost het sociale beleid in al onze landen heel veel geld. Maar wordt het niet echt tijd om, met inachtneming van de totale keuzevrijheid van de echtparen en de gezinnen - en nogmaals gezegd, ik ben helemaal niet voor enigerlei pressie - te gaan beseffen dat een gezinsbeleid uit alle gezichtspunten oneindig veel meer kostenbesparend is en ons vele sociale uitgaven in een later stadium zou besparen.
Men moet eens echt rekening gaan houden met wat de niet-betaalde arbeid van de huismoeder voorstelt. De moeders hebben altijd gewerkt. Je mag niet de werkende vrouwen en de niet-werkende vrouwen tegenover elkaar stellen - ik houd niet van die uitdrukkingen. Vrouwen hebben tot aan de periode van de verstedelijking altijd al gewerkt in de landbouw en het ambacht, terwijl zij daarbij ook hun kinderen grootbrachten. Dat gebeurde op dezelfde tijd en op dezelfde plaats.
Nu staan wij voor andere uitdagingen. Die moeten we op hun waarde beoordelen, maar ik vind dat er een creativiteit moet kunnen bestaan opdat Europa op alle terreinen zijn vitaliteit terugvindt, maar ook opdat het een meer genereus Europa wordt dat beter in staat is om, waarom niet, de ontwikkelingslanden niet alleen materiële hulp ter beschikking te stellen, maar ook jonge mensen, jongens en meisjes, die er voldoening in scheppen om gedurende een bepaalde tijd van hun leven de ontwikkelingslanden te doen delen in hun in eigen land opgedane ervaringen. Ik vind dat het moet kunnen om weer de draad van een genereuzer Europa op te nemen.

De Voorzitter
Mevrouw Seillier, toen ik de heer McMahon toestond wat langer te spreken, was ik al bang voor de gevolgen. Nu komen wij er niet meer onderuit!

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, elk jaar wordt het verslag over de demografische toestand van de Unie aan het Parlement voorgelegd. Het is goed dat de demografische evolutie voortdurend gevolgd wordt, omdat het vaststellen van tendensen een voorwaarde is voor een toekomstgerichte uitstippeling van het beleid.
Niet voor het eerst wordt in het verslag gewezen op de geleidelijke vergrijzing van de samenleving. De voorgestelde maatregelen zijn bekend. Wij weten ook dat de voorzieningen voor de verzorging van ouderen en de gezondheidszorg moeten worden aangepast. Tegelijkertijd realiseren wij ons echter dat een kleiner wordende groep premieplichtigen, verhoogde uitgaven in de openbare gezondheidszorg en een door de convergentiecriteria opgelegde strakke begrotingsdiscipline moeilijk met elkaar te verzoenen zijn.
Hoe langer deze problemen aanslepen, hoe moeilijker het wordt om er oplossingen en vooral voldoende financiële middelen voor te vinden. De vraag rijst dan ook of men er goed aan doet de onevenwichtigheid tussen vraag en aanbod op de regionale arbeidsmarkten te willen wegwerken door middel van initiatieven die migratie eenvoudiger maken. Mijn voorstellen gaan uit van een maatschappijmodel waarin het gezin centraal staat. Een grotere toevloed van migranten is voor ons dan ook geen oplossing voor de dalende geboortecijfers.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, allereerst dank ik de rapporteur van harte voor dit verslag over de demografische toestand in 1997. Ik ben er hem vooral erkentelijk voor dat hij voor de sociale markteconomie kiest, wat toch niet vanzelfsprekend is. Mijnheer de Voorzitter, met uw goedvinden wil ik van de gelegenheid gebruik maken om de rapporteur hartelijk te feliciteren met zijn verjaardag, die hij vorige maandag heeft gevierd.
Bij het lezen van dit verslag komt men onwillekeurig op de gedachte dat het met de ouderen net zo is als met de kleine en middelgrote ondernemingen in Europa. In verband daarmee heeft men al veel erkend, gezegd en gevraagd zonder dat dit echter veel concrete resultaten heeft opgeleverd. Mij lijkt het dat dit ook voor de ouderen geldt. Het is juist dat de beroepsbevolking door de vertraging van de bevolkingsgroei verhoudingsgewijs verder zal afnemen. Dat heeft tot gevolg dat de sociale bijdragen zullen blijven stijgen.
Het probleem van de financiering is moeilijk op te lossen. Verschillende mogelijkheden worden overwogen maar geen enkele is ideaal. De effecten op de arbeidsmarkt zijn reëel. De ouderen noch de ondernemingen vinden de mogelijkheid van een geleidelijke overgang naar het pensioen bijzonder aantrekkelijk. Zich alleen met onbezoldigde taken bezighouden is ook geen oplossing. Dat ouderen hun ervaring aan jongeren doorgeven wordt tegenwoordig, jammer genoeg, soms helemaal niet van hen verwacht.
De Commissie rechten van de vrouw heeft volkomen gelijk wanneer ze stelt dat vrouwen gemangeld worden tussen werk enerzijds en kinderwens anderzijds. Zij stellen het krijgen van kinderen uit om hun beroepsactiviteit te kunnen voortzetten, en zo komt bij de zorg voor de kinderen tegelijkertijd reeds de zorg voor de ouderen. Hier rijst de vraag of mannen en vrouwen hun beroep en huishoudelijke taken wel kunnen combineren. Men moet ervoor zorgen dat de huishoudelijke taken voortaan hoger worden gewaardeerd. Tot nu toe zijn in verschillende landen eigenlijk nog maar twee stappen in die richting ondernomen: de eerste is het zorgverlof, de tweede het ouderschapsverlof. Als wij in de sociale markteconomie in Europa in maatschappijpolitiek opzicht geen schipbreuk willen lijden zullen wij vroeg of laat op die weg moeten voortgaan.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de heer Cabezón Alonso willen bedanken voor het feit dat vrijwel al onze amendementen in de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid zijn aangenomen; dat betekent mijns inziens dat uw verslag morgen zonder problemen het groene licht kan krijgen. Zoals de rapporteur aan het begin van zijn betoog zeer terecht opmerkte, zal over dertig jaar meer dan 50 % van de bevolking ouder zijn dan zestig jaar, terwijl het aandeel van de jongeren steeds geringer wordt, wat zorgwekkende gevolgen zal hebben op het vlak van de sociale uitgaven voor oudere mensen, maar wat ook van invloed zal zijn op de rol die deze ouderen dienen te vervullen.
Nadat ze met pensioen zijn gegaan, dienen ouderen een belangrijke rol in de samenleving te blijven spelen. In het "Bejaardenparlement' dat in Luxemburg gehouden werd, kwam als punt naar voren dat de kennis en de ervaring van deze mensen verspild wordt en dat de gemeenschap die kennis en ervaring zou moeten benutten omdat zij zelf daarbij gebaat is. De demografische verandering zal ook gevolgen hebben voor de vrouw, en wel in twee opzichten:
In de eerste plaats omdat nogal eens gedacht wordt - en in deze Vergadering hoort men het nodige - dat vrouwen de zorg voor ouderen, of die nu meer of minder afhankelijk zijn, en voor kinderen thuis op zich moeten blijven nemen. Zoals hier in het Parlement en vooral in de Commissie rechten van de vrouw vaak gezegd wordt, is het alternatief natuurlijk dat het werk buitenshuis en het huishouden gedeeld worden. Dat zou voor de hele samenleving een stuk beter zijn. De vrouw heeft een hogere levensverwachting dan de man terwijl zij minder inkomsten geniet, een weduwe ontvangt maar bescheiden deel van het pensioen, de bejaarde vrouw krijgt meestal een lager pensioen, en dat levert dus een bijkomend probleem op. Om af te sluiten, mijnheer de Voorzitter, zou ik willen ingaan op een drietal overwegingen uit het verslag-Cabezón Alonso die ik onderschrijf.
De eerste overweging is dat echte sociale samenhang ook een vorm van convergentie dient in te houden; we houden ons intensief bezig met de cijfers van de economische convergentie, maar veel minder met de cijfers van de sociale convergentie. De rapporteur heeft dat in een van zijn punten opgenomen.
In de tweede plaats deel ik de verontrusting van de rapporteur over het feit dat in Europa in vele gevallen van vervroegde uittreding niet gekoppeld zijn aan aflossings- of vervangingscontracten. Ik zeg dat omdat ik in een regio woon, Asturië, waar meer dan 12.000 directe arbeidsplaatsen verloren zijn gegaan terwijl er voor jongeren geen banen vrijkomen.
En in de derde plaats wil ik zeggen dat een van de fundamentele vereisten waaraan moet worden voldaan om de demografische veranderingen het hoofd te kunnen bieden, de continue schepping van werkgelegenheid is; als er onvoldoende banen zijn, als er onvoldoende premies binnenkomen, zal het bijzonder moeilijk worden de sociale kosten te betalen die uit deze demografische verandering zullen voortvloeien.

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, er werd reeds vermeld dat het aantal bejaarden in de Europese Unie enorm toeneemt. Dat betekent dat naar verhouding het actieve deel van de bevolking geringer wordt en met name het percentage jongeren beneden de twintig sterk daalt.
Deze ontwikkelingen vormen een tijdbom onder de socialezekerheidsstelsels. Steeds minder werkenden moeten opkomen voor steeds meer gepensioneerden. Wat kunnen wij hieraan doen? Ik wilde hierover drie opmerkingen maken.
Ten eerste moeten wij het pensioenstelsel veranderen. De participatie van de particuliere sector moet worden versterkt en de verzekerde moet in sterkere mate persoonlijk verantwoordelijk worden gemaakt voor de omvang van zijn pensioen. Geleidelijk aan moet men overstappen van een herverdelingsstelsel naar een stelsel van kapitaalvorming. Het herverdelingsstelsel, dat een uiting is van solidariteit tussen de generaties, blijkt in de huidige omstandigheden minder doelmatig te zijn.
Ten tweede moeten wij op gecoördineerde wijze de werkloosheid van jongeren bestrijden. Hoe meer jongeren werken, hoe meer verzekerden wij hebben. Hoe kan men dit doel bereiken? Met maatregelen voor meer flexibiliteit op de arbeidsmarkt, met maatregelen voor een betere beroepsopleiding, voor bij- en herscholing en met maatregelen ter ondersteuning van actieve jonge ondernemers.
Ten derde is mijns inziens duidelijk dat er tegelijkertijd ook een kindvriendelijk beleid moet worden gevoerd. Er moeten meer kinderen komen. Dat betekent ten eerste dat men iets aan de mentaliteit moet doen en daarvoor zou men een grote voorlichtingscampagne op touw kunnen zetten in alle lidstaten van de Europese Unie. Verder is natuurlijk echte financiële steun nodig. Dit is een zeer serieus probleem en misschien is het de moeite waard daarvoor in alle lidstaten een regelrechte kruistocht te organiseren.
Ik beloof dat ik, ook persoonlijk, in de toekomst mijn beste beentje zal voorzetten om een bijdrage te leveren aan de oplossing van het demografisch probleem.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil graag mijn erkentelijkheid uitspreken voor het feit dat u dit belangrijke probleem ter hand hebt genomen. In het bijzonder wil ik de rapporteur, de heer Cabezón Alonso, dank zeggen voor zijn uitstekende verslag.
Het demografisch verslag 1997 is toegespitst op drie specifieke aandachtsgebieden: de arbeidsmarkt, de regionale verschillen en de uitdagingen voor de landen die willen toetreden.
Allereerst wil ik ingaan op wat het verslag te zeggen heeft over het probleem van de arbeidsmarkt. Binnen een decennium bereikt de babyboomgeneratie de pensioengerechtigde leeftijd. Dan begint de omvang van de beroepsbevolking sterk achteruit te gaan en zal het aantal oudere werknemers snel gaan stijgen. Dat is iets wat we kunnen plannen en dat moeten we dan ook doen. In het bijzonder moeten we met een nieuwe benadering komen voor de hele problematiek van het verband tussen leeftijd en arbeidsmarkt. Wij moeten alle op leeftijd gebaseerde discriminerende praktijken bestrijden en het bedrijfsleven stimuleren meer rekening te houden met de gevolgen van deze demografische tendensen. Wij moeten met een nieuwe benadering van de arbeidsorganisatie komen die gericht is op het verhogen van de inzetbaarheid, van de productiviteit en van de motivering van de oudere werknemer. Het is juist ons onvermogen om rekening te houden met de omvang van de vergrijzing bij het uittekenen van de banen en de arbeidsplaatsen, dat de groeiende tendens van de laatste jaren in de hand heeft gewerkt om oudere werknemers te ontslaan.
Het uitstippelen van een actieve strategie inzake vergrijzing vergt vooral een groter bewustzijn en een bevordering van de beste praktijken terzake. Maar een beleid dat erop gericht is de oudere werknemer aan de slag te houden, kan niet succesrijk zijn zolang de vaardigheden en de bekwaamheden van de betrokkene niet zijn aangepast aan de kenmerken van de vraag naar arbeidskrachten. Wij moeten met een behoorlijk beleid komen ter verbetering van de inzetbaarheid van de oudere werknemer. Daartoe moeten er structuren komen voor een levenslange bij- en nascholing die elke werknemer de kans geven zich aan te passen en zijn bekwaamheden af te stemmen op de ontwikkeling van de wereld van de arbeid.
Ook moet de bevolkingsopbouw per geslacht, waarvan de betekenis voor de demografische tendensen heel goed bekend is, bijzondere aandacht krijgen. Uit het verslag blijkt dat binnen vijftien jaar vrouwen het grootste deel van het stijgende aanbod van arbeidskrachten zullen leveren. Dat aspect moet zowel in het algemene beleid als in de specifieke beleidsvormen meer tot zijn recht komen.
Het perspectief van een grotere deelneming van vrouwen aan de arbeidsmarkt doet eveneens de vraag rijzen van het op elkaar afstemmen van het gezinsleven en de betaalde arbeid. Hoewel er de laatste jaren vooruitgang is geboekt, is voor veel vrouwen het krijgen van een kind synoniem voor stoppen met buitenshuis werken of soms voor het accepteren van een deeltijdbaan. Om diverse redenen die zowel met het beschikbaar zijn van kinderopvang als met culturele factoren te maken hebben, zijn de veranderingen als gevolg van de geboorte van een kind soms van blijvende aard.
Overal in Europa krijgen vrouwen een grotere verantwoordelijkheid voor het gezinsinkomen. Maar er zijn maar heel weinig tekenen die erop wijzen dat mannen een groter deel van de gezinstaken op zich nemen. Daarom bestaat er het gevaar dat de vergrijzing van de samenleving leidt tot een zwaardere belasting van de vrouw op het punt van de zorg voor afhankelijke personen, iets wat hun grotere deelneming aan het economische en sociale leven in de weg staat.
In het tweede deel van het verslag wordt ingegaan op de regionale dimensie. Daaruit blijkt dat de omvang van de demografische veranderingen van het ene gebied tot het andere sterk verschilt. Het gevaar van een regionale polarisatie is een grote uitdaging voor de politiek verantwoordelijken. De regionale dimensie van deze veranderingen kan de algehele economische prestaties op nationaal en zelfs Europees niveau in gevaar brengen.
Tenslotte toont het verslag de in de twaalf kandidaat-landen heersende situatie. Ook in deze landen is er sprake van een vergrijzing en dit tegen een achtergrond van nog ingrijpender economische en sociale veranderingen. Zij moeten het hoofd bieden aan vele ingewikkelde problemen, zoals de verschillen tussen stad en platteland, waardoor die problemen nog worden aangescherpt.
De demografische veranderingen zijn voor de Commissie net als voor het Europees Parlement een grote uitdaging. In uw ontwerpresolutie worden een aantal strategische thema's aan de orde gesteld, waaronder de deelneming aan de arbeidsmarkt, de regionale verschillen en de ontwikkeling van de gezinsstructuren. De Commissie zal uw resolutie nog verder bestuderen, maar ik kan u zeggen dat wij reeds aan een aantal van de genoemde punten werken.
Ik ben uw rapporteur en het Europees Parlement erkentelijk voor dit verslag. Het lijkt mij dat wij dezelfde koers varen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Europese Stichting voor Opleiding
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0032/98) van mevrouw Boogerd-Quaak, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad houdende tweede wijziging van verordening (EEG) nr. 1360/90 van de Raad tot oprichting van een Europese Stichting voor Opleiding (COM(97)0177 - C4-0261/97-97/0126(CNS)).

Boogerd-Quaak
Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, het verslag over de Europese stichting voor opleiding dat wij vanavond behandelen, sluit naadloos aan bij het probleem dat vanmorgen aan de orde is geweest aan de hand van het verslag-Oostlander over de hulp aan de kandidaat-landen in Midden- en Oost-Europa. Ik dit kader ben ik ervan overtuigd dat de stichting een niet onaanzienlijke bijdrage kan leveren aan de ontwikkeling van onderwijsen opleidingsprogramma's in de nieuwe lidstaten. Dat is dan ook de belangrijkste politieke boodschap van mijn verslag dat vanavond behandeld wordt.
De stichting vormt mijns inziens één van de ideale instrumenten binnen de toetredingsstrategie van de Europese Unie waar meer gebruik van gemaakt moet worden. Samenwerking op het gebied van beroepsopleiding is van strategische betekenis. Onderwijs en opleiding vormen in de Midden- en Oost-Europese landen de basis voor sociale integratie, duurzame regionale ontwikkeling en succesvolle economische omschakelingsprocessen. Op deze manier kunnen deze landen snel aan het acquis communautaire voldoen. De rol van de stichting opleiding bij toetreding van nieuwe lidstaten uit Midden- en Oost-Europa wordt echter nog steeds onderbenut. Uit de externe evaluatie over de eerste drie jaar die in opdracht van de Europese Commissie is gemaakt, blijkt dat de stichting zich te veel heeft geconcentreerd op het beheer van programma's en te weinig op beleidsadvisering. Dit moet op korte termijn veranderen. De stichting moet een duidelijker omschreven rol krijgen bij de toetredingsstrategie van partnerlanden uit Midden- en Oost-Europa. Hiervoor moet de rol van de stichting als verbindingscentrum worden versterkt door de contacten met de partnerlanden te intensiveren. Praktisch gezien betekent dit dat de stichting betrokken moet worden bij de uitvoering van de toetredingspartnerschappen. Ter ondersteuning van dit standpunt heb ik de amendementen 1, 2, 3, 6, 7 en 8 ingediend en ik hoop dat de Commissie deze amendementen naar de geest uit zal voeren. Tegelijkertijd verwacht ik van de Commissie dat ze de onduidelijke situatie met betrekking tot de rolverdeling tussen de stichting en de desbetreffende Commissiediensten verbetert, in het bijzonder DG XII en DG IA.
Nog steeds is er onduidelijkheid over de rol van de stichting bij de voorbereiding van PHARE-TACIS-maatregelen op het gebied van beroepsopleiding. Zoals ik in mijn verslag heb geschreven, vind ik de schriftelijke bijdragen die de stichting op verzoek van de Commissie voorlegt geen bevredigende gang van zaken. De stichting en de Commissie moeten gezamenlijk een taakomschrijving opstellen. Algemene richtsnoeren voor het beleid als voorgesteld door de Commissie zijn goed zolang ze maar niet eenzijdig worden opgelegd. Een door mij ingediend amendement probeert op dat punt het evenwicht tussen de twee partijen te herstellen.
Collega's, mevrouw de commissaris, tal van nieuwe aanvragen voor partnerschappen in sectoren als milieu, gezondheidszorg, telecommunicatie en niet vergeten de overheid, liggen te wachten om uitgevoerd te worden. Dit kan echter alleen als wij heel serieus met de stichting omgaan en haar ook de rol laten vervullen die zij moet vervullen. Daarom verzoek ik in mijn verslag de Commissie voor 1 juli 1998 een verslag in te dienen over de financiële gevolgen van de gewijzigde verordening voor de werkzaamheden van de stichting. Dit wordt des te belangrijker nu de activiteiten van de stichting worden uitgebreid naar de MEDA-landen. Scholing en training heeft ook voor deze landen een belangrijke rol op terreinen als economie, milieu, en versterking van de democratie.
Collega's, als wij elkaar serieus nemen en als wij de stichting serieus nemen, dan zullen wij de financiële gevolgen daarvan kritisch onder ogen moeten zien. Een vraag die voor mij blijft is in hoeverre de Commissie van plan is de visie van het Parlement over de stichting over te nemen nu de Raad reeds een beslissing over de stichting heeft genomen. Dit geldt niet alleen voor de al door mij genoemde wijzigingsvoorstellen, maar ook de amendementen die ik heb ingediend met betrekking tot de interne organisatie van de stichting, waaronder verbetering van de representativiteit van het advieslichaam en het waarborgen van de onafhankelijkheid van de stichting. Ik hoop dat mevrouw de commissaris mij daar vanavond een hoopvol antwoord op kan geven omdat op zichzelf de besluiten van de Raad niet zover afweken van wat wij als Parlement willen en datgene wat wij als Parlement willen ook uitstekend door de Europese Commissie zelf ter hand kan worden genomen.
Tot slot wil ik de lidstaten oproepen een actievere rol te spelen bij de werkzaamheden van de stichting. In de toekomst zal mijns inziens de taak van nationale waarnemingsposten vervuld kunnen worden door de ministeries van de partnerlanden zodat een ruimer budget voor investeringen en kwalificatiemaatregelen op het gebied van beroepsopleiding beschikbaar komt. Het kan niet zo zijn dat Europa qua uitvoering en financiering alleen deze kar moet trekken. Ik dacht dat dit een zaak was die wellicht onbespreekbaar was maar op een door mij georganiseerd minisymposium in mijn land bleek dat het Nederlandse Ministerie van Onderwijs dit in ieder geval een bespreekbare gedachte vindt.

Waddington
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil Johanna Boogerd-Quaak bedanken voor het uitstekende werk dat zij voor dit verslag heeft verricht. Al lijkt het een zeer technisch verslag, er worden een aantal belangrijke punten in behandeld en het werd unaniem goedgekeurd door de bevoegde commissie. Johanna was zo edelmoedig om de amendementen van de socialistische fractie over te nemen, en ofschoon wij erkennen dat de behandeling in het Parlement aan de late kant is, geloven wij dat veel van de in dit verslag gepresenteerde voorstellen door de Commissie - in samenwerking met de Stichting - kunnen worden opgevolgd zonder de Raad te raadplegen, die deze voorstellen bij mijn weten reeds behandeld heeft.
Ik wil een aantal van de punten uiteenzetten die wij in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken zeer belangrijk vinden. Wij vinden het noodzakelijk dat het Parlement en de Commissie het belang van de Europese Stichting voor Opleiding erkennen, niet alleen om de markteconomieën van de nieuwe democratieën te steunen, maar ook om de democratie en het respect voor de mensenrechten en gelijke kansen te versterken. Dit zou tot uitdrukking moeten komen in de programma's PHARE en TACIS. Ons inziens is hierbij een rol voor de Stichting weggelegd.
Ten tweede vinden wij het heel belangrijk dat er een taakomschrijving wordt opgesteld waarin de doelstellingen van de Stichting duidelijk uiteen worden gezet. Ten derde zou er overeenkomst over een driejarig lopend programma en een jaarlijks werkprogramma, alsmede over de rolverdeling tussen de Stichting en de Commissie, moeten worden bereikt. Wij zijn tevens van oordeel dat het van wezenlijk belang is dat er een controle- en evaluatieprocedure komt, waarbij rekening wordt gehouden met de mate waarin de vastgestelde doelstellingen zijn verwezenlijkt en de jaarlijkse en driejarige lopende programma's zijn uitgevoerd.
Het is van primair belang dat het werk van de Stichting gecontroleerd wordt, dat er heldere richtsnoeren zijn en dat het een ruimere reikwijdte heeft dan de enge markteconomie. Wij willen dat punten als antidiscriminatie en gelijke kansen in de onderwijs- en opleidingsprogramma's in de nieuwe democratieën worden opgenomen. Onze commissie heeft er serieus over nagedacht hoe de Stichting een belangrijke en waardevolle bijdrage kan leveren aan de vervulling van de in de nieuwe democratieën in Europa bestaande behoeften aan beroepsopleidingen, en onze voorstellen zijn dan ook op zorgvuldige planning en noodzakelijke controle gericht. Wij rekenen erop dat de Commissie deze voorstellen ten uitvoer legt en hierover regelmatig aan het Parlement verslag uitbrengt.

Pronk
Voorzitter, ik zou mij van harte willen aansluiten bij de felicitaties die al gedaan zijn aan mevrouw BoogerdQuaak. Ik geloof dat ze zich zeer in deze toch belangrijke maar ook technische materie heeft ingewerkt. Ik ben met haar ook heel nieuwsgierig naar wat de commissaris te zeggen heeft op onze amendementen want dat is eigenlijk altijd het punt waar we de voornaamste beoordeling in dit kader moeten vinden.
Ik geloof toch dat we moeten zeggen dat de Europese stichting een korte maar succesvolle geschiedenis heeft gekend. Het doel van de stichting was de landen uit Midden- en Oost-Europa te helpen bij hun inspanning hun stelsels voor beroepsopleiding te herstructureren. Eerst waren het de landen die onder het PHARE-programma vielen, toen kwamen daar de TACIS-landen bij en nu wordt de weg vrijgemaakt voor de MEDA-landen. Dit programma is daarom zo belangrijk omdat voor de omschakeling van landen uit Midden- en Oost-Europa juist de mensen als eersten met de marktwerking te maken krijgen. Dit soort samenwerkingsverbanden is daarom vreselijk belangrijk. Het is bekend dat door onderwijs mensen ook worden opgeleid in hun manier van denken. Door basiselementen mee te geven, kan men laten zien dat de markteconomie niet een losstaand gegeven is maar inzichten kan doorgeven dat de markteconomie ook randvoorwaarden kent. Hierdoor kan de jeugd in Midden- en Oost-Europa en nu ook in de MEDA-landen de sociale markteconomie leren kennen die in WestEuropa is opgebouwd. De overgang van een centraalgeleide economie naar een markteconomie komt neer op een kwestie van vraag en aanbod. De inrichting van een nieuwe samenleving komt weer neer op een keuze. De keuze tussen het Angelsaksische, het model van de Verenigde Staten en dat van de Europese Unie. Voor een stabiele democratie zal de sociale dimensie, die geheel verankerd is in het Europese denken, zijn plek moeten krijgen. Daarom zal dit ook de stichting in Turijn een belangrijke plaats moeten geven. Juist voor nieuwe managers die met de sociale dimensie vertrouwd gemaakt worden, zal de steun in een nieuwe economische orde belangrijk zijn. Vandaar ook het amendement waarin naast de mensenrechten en gelijke mogelijkheden ook de sociale dimensie moet worden genoemd als een integraal onderdeel van het pakket dat de stichting in Turijn moet bevorderen. De stichting heeft zich op succesvolle wijze ontwikkeld binnen de grote problemen die samenhangen met het bestaan van een stichting en die nu eenmaal eigen zijn aan deze gemeenschap.
Als begrotingsrapporteur heb ik kunnen zien dat de financiële middelen op doelmatige wijze zijn besteed. Dat daarom nu ook de MEDA-landen bij die stichting worden betrokken is in dit verband ook zeer verstandig. Weliswaar is de problematiek in de MEDA-landen niet exact te vergelijken met die PHARE- en die TACIS-landen, maar het is wel zo dat de expertise die nu is opgebouwd niet verloren mag gaan en niet alleen beperkt mag blijven tot deze landen. Daarom, Voorzitter, een hele goede zaak, deze stichting en daarom geloof ik dat wij eigenlijk met de amendementen door kunnen gaan op de ingeslagen weg.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Stichting voor Opleiding, die sedert 1995 in Turijn is gevestigd, illustreert op voortreffelijke wijze hoe communautaire instellingen door de verwezenlijking van hun zowel economische als sociale doelstellingen tot de groei van de arbeidsmarkt kunnen bijdragen.
De belangrijkste doelstellingen van de stichting schijnen - drie jaar na haar oprichting en in een moeilijke fase van de Europese integratie - haalbaar en zijn ook gedeeltelijk al gerealiseerd: bijstandsverlening aan de begunstigde landen, toezicht op de doeltreffendheid van de steun aan de opleiding, verspreiding van informatie, bevordering van uitwisseling van ervaringen en aanmoediging van gezamenlijke ondernemingen met het oog op de ondersteuning van de opleiding.
Nu moeten naar aanleiding van de eerste analyse van de werkzaamheden van de stichting enkele correcties worden aangebracht, onder meer om de opdracht van de stichting uit te breiden zodat ze de nieuwe communautaire partners, vooral in het Middellandse-Zeegebied, beter bij haar werkzaamheden kan betrekken. Wij stemmen dus in met de voorstellen van de rapporteur - die wij voor haar werk danken - om de werking van de stichting beter af te stemmen op de politieke prioriteiten van de Unie, om hechter met het CEDEFOP, het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding, samen te werken en om de financiële instrumenten te versterken in het vooruitzicht van de nieuwe rol die de stichting in Turijn zal moeten spelen.
Tenslotte vragen wij de Commissie, die destijds zo vooruitziend is geweest de stichting op te richten, met de eisen van de beroepsopleiding in het vooruitzicht van de deelname van de MEDA-landen in het Middellandse-Zeegebied rekening te houden om de werking en de doelstellingen van de stichting bij te sturen. Daartoe moet men ook het vertrouwen in de stichting en haar directeur vernieuwen, hun onafhankelijkheid bevestigen en de werking van de stichting over periodes van vijf jaar programmeren. De beroepsopleiding is een essentieel instrument om de gehele arbeidsmarkt nieuw leven in te blazen.

Kerr
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil Johanna feliciteren met haar uitstekende verslag. Het komt heel goed uit dat wij dit vanavond behandelen, omdat morgen in Londen de conferentie over de uitbreiding van de Europese Unie van start gaat, en mijns inziens maakt opleiding een zeer belangrijk deel uit van de voorbereiding op de uitbreiding.
Ik sta soms een beetje sceptisch tegenover Europese stichtingen, en ik heb er in mijn ambtstermijn al een aantal bezocht. Ik ben altijd een voorstander van goede controle en evaluatie geweest, en ik ben dan ook blij dat hier in dit geval zorg voor wordt gedragen. Ik hoop dat er wordt voldaan aan de externe evaluaties en de evaluatie van de Commissie. Gezien de milieuproblematiek in de Midden- en Oost-Europese landen zou ik, in het bijzonder namens de Fractie De Groenen, het belang van opleidingen op het gebied van milieubeheer en -controle willen benadrukken. Ten tweede is de kwestie van bestuursontwikkeling voor niet-gouvernementele organisaties zeer belangrijk. Specifieke opleidingsprogramma's en expertise op dat terrein zouden hierbij van pas komen.

Papakyriazis
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil niet nalaten de rapporteur geluk te wensen met haar verslag. Zoals gebruikelijk heeft zij gedegen werk verricht, alhoewel het thema uiteindelijk veel moeilijker bleek te zijn dan menigeen had gedacht. Wij zijn haar dan ook dankbaarheid verschuldigd.
Dit verslag is met algemene stemmen goedgekeurd in de commissie sociale zaken. Ik wil met name wijzen op de toelichting in dit verslag. Hierin wordt het vraagstuk mijns inziens op zeer uitvoerige en verhelderende wijze uit de doeken gedaan.
Ook ik zou kort iets willen zeggen over het tijdstip van dit debat. Ik geloof niet dat het toeval is dat wij dit verslag nu bespreken, na het debat van vanmorgen over de uitbreiding en de vooruitzichten van de uitbreiding en kort voor de officiële opening van de Europese conferentie. Mevrouw Cresson, wij spreken over het Europa van de scholing, van het leren. Daarom moeten wij in een zo ruim mogelijk kader werken. Daarin hoort ook het onderhavig vraagstuk thuis. Wij spreken immers over de partners van de Europese Unie, over al hetgeen om ons heen gebeurt.
Dit verslag en met name de daarin opgenomen amendementen vormen een belangrijke bijdrage aan deze stichting van de tweede generatie. Deze stichting dateert pas van 1995, maar heeft desalniettemin met haar activiteiten bewezen dat ze doeltreffend kan werken en dat haar oprichting gerechtvaardigd was. Met de voorstellen in het onderhavig verslag kan haar werking verder worden verbeterd en kunnen her en der correcties worden aangebracht.
Om duidelijk te maken wat de strekking van het verslag is, wil ik verwijzen naar amendement 2 van de rapporteur. Met dit amendement kan men de stichting een nieuwe dynamiek geven. Daarin wordt namelijk een nauwe band gelegd tussen enerzijds de activiteiten van de stichting - en ik geloof dat niemand kan twijfelen aan de betekenis en met name de praktische betekenis van de beroepsopleiding - en anderzijds haar bijdrage aan de versteviging van de democratische instellingen en, ik citeer: " aan de sociale dimensie, de eerbiediging van de mensenrechten en de gelijke kansen" .
Ik wil tot slot een specifiek punt aanstippen dat ook de rapporteur noemde en dat wij vrij diepgaand in de commissie sociale zaken hebben besproken. Het gaat hierbij om de noodzaak van een nauwe samenwerking met het CEDEFOP, het centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleiding. Er bestaat reeds een goede samenwerking tussen de twee stichtingen in Turijn en Thessaloniki, maar deze is inderdaad nog wel voor verbetering vatbaar. Mijns inziens moet de rol van het CEDEFOP in de maatschappij van de scholing, de training en het leren versterkt worden en moet men deze stichting in staat stellen goed beslagen ten ijs te komen. Daarom moeten de banden tussen de stichting in Turijn en het CEDEFOP worden verstevigd.

Morris
Mijnheer de Voorzitter, het is de taak van het Centrum om te voorzien in onderwijs en opleiding als grondslag voor sociale integratie, duurzame regionale ontwikkeling en een succesvolle economische overgang. Ik juich het verslag van mevrouw Boogerd-Quaak toe en wil haar ervoor bedanken. Zo wordt er in het verslag met nadruk gewezen op de noodzaak om de bijdrage van de Stichting aan de voorbereidingen voor de uitbreiding van de EU-lidstaten te versterken. De Europese Stichting voor Opleiding kan een rol spelen bij de verwezenlijking van de nodige partnerschappen en zal voorzien in de nieuwe programma's en de officiële kaderprogramma's voor EU-steun aan de kandidaat-landen.
Het blijkt zowel uit de externe evaluatie als uit de evaluatie van de Commissie dat de taak van de Stichting bij deskundige hulpverlening aan partnerlanden op het gebied van de beroepsopleiding versterkt moet worden. De taak van beleidsadvisering moet tevens versterkt en aangemoedigd worden.
De Europese Stichting voor Opleiding moet voorbereidingen treffen om de MEDA-landen erbij te betrekken. Ik schaar mij achter het standpunt van de bevoegde commissie dat er meer duidelijkheid omtrent de organisatie van de Europese Stichting voor Opleiding moet komen, met drie specifieke werkgroepen: een voor de toetredingslanden; een voor PHARE- en TACISlanden; en een voor MEDA-landen.
Ik verzoek het Parlement met klem om het standpunt dat unaniem door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken is goedgekeurd, aan te nemen.

Elchlepp
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Cresson, dames en heren, ik dank de rapporteur voor haar degelijk verslag en ook omdat ze tot op grote hoogte rekening heeft gehouden met de voorstellen van de Commissie externe economische betrekkingen inzake de inhoudelijke en organisatorische taken van de stichting en haar rol in de totstandbrenging van een praktijkgerichte beroepsopleiding in derde landen.
Ik wil hier duidelijk zeggen dat de stichting goed werk levert. Men kan de uitbreiding van de taken inzake beroepsopleiding alleen maar toejuichen. De evaluatie van wat de stichting tot nu toe heeft gedaan zal uitmonden in de noodzakelijke verduidelijking van haar status en haar verhouding tot de Commissie. Dat is, zoals ik ter plaatse heb kunnen vaststellen, voor de medewerkers zeer belangrijk.
Vanavond wordt terecht gewezen op de rol die een moderne beroepsopleiding in deze landen kan spelen om de economische en werkgelegenheidsstructuren te moderniseren en de handelsbetrekkingen met het buitenland te verbeteren. Naast financiële steun is zeker ook een modernisering van de systemen voor beroepsopleiding en bijscholing nodig, en wel op alle niveaus binnen de bedrijven, niet alleen op dat van het management.
De Commissie moet de vakkennis van de stichting bij de voorbereiding van de kandidaat-landen in Midden- en Oost-Europa ten volle benutten om het toenaderingsproces zo vlot mogelijk te laten verlopen. Ik hoop ook dat men een inspanning zal doen om de aanwending van de PHARE-kredieten te bespoedigen. De ervaringen van de stichting moeten spoedig in de nieuwe samenwerking in het Middellandse-Zeegebied worden geïntegreerd. De stichting moet op een aantal terreinen ook een eigen bevoegdheid krijgen.
Het lijkt mij dat van de begeleidende maatregelen bij het MEDA-programma tot nog toe niet veel terecht is gekomen. Mevrouw Cresson, de Commissie zou daarover bij het Parlement zo snel mogelijk verslag moeten uitbrengen. Brussel mag de bewegingsvrijheid van de stichting niet te sterk beknotten. De projectgebonden samenwerking met de partnerlanden moet worden geïntensiveerd.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik zou het Parlement, en in de eerste plaats mevrouw Boogerd-Quaak van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, willen prijzen voor de kwaliteit van haar verslag dat belangrijke beleidsopties naar voren heeft gebracht betreffende het werk van de Europese Stichting voor Opleiding.
Zoals u bekend is, is de Europese Stichting voor Opleiding voortgekomen uit de politieke wil van de staatshoofden en regeringsleiders die in december 1989 hier in Straatsburg bijeen waren. Zij hadden de nadruk gelegd op opleiding, de essentiële factor voor de ontwikkeling van de Midden- en Oost-Europese landen en voor hun aanpassing aan de markteconomie. Vervolgens heeft de Europese Raad van Brussel in oktober 1993 besloten Turijn aan te wijzen als vestigingsplaats van deze stichting.
In de context van de pretoetredingsstrategie welke door de Europese Raad van Luxemburg werd bevestigd, zullen onze buren uit Midden- en Oost-Europa steeds meer worden geïntegreerd in het Europa van de kennis, waar in Agenda 2000 zo de nadruk op wordt gelegd. Die educatieve Europese ruimte willen wij, samen met de kandidaat-landen, tot stand brengen. De stichting heeft met haar tot nu toe verrichte prestaties aangetoond dat zij in staat is een bijdrage te leveren aan de hervorming van de beroepsopleiding in de partnerlanden van Oost-Europa en in de nieuwe onafhankelijke Staten.
De Commissie heeft in haar verslag van 18 juli 1997 aan het Europees Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité gewag gemaakt van de vorderingen van de stichting en haar over het algemeen positieve resultaten. Met het huidige voorstel van de Commissie wordt beoogd het werkterrein van de stichting uit te breiden tot de Middellandse-Zeelanden, waarmee gevolg wordt gegeven aan de conclusies van de Euro-mediterrane Conferentie van november 1995 in Barcelona die door de Europese Raad van Madrid in december van datzelfde jaar werden bevestigd.
Op basis van een overzicht van de eerste drie jaren van activiteiten van de stichting oordeelt de Commissie dat deze een buitengewoon geschikt institutioneel kader oplevert om de communautaire ervaring ter beschikking van de MiddellandseZeelanden te kunnen stellen. De stichting kan namelijk flexibel inspelen op de diverse ontwikkelingsbehoeften op het gebied van de beroepsopleiding, een reactie die een degelijke grondslag kan vormen voor de met het MEDA-programma beoogde sociaal-economische hervormingen.
Het onderhavige Commissievoorstel voorziet tevens in enkele flankerende maatregelen welke zijn geïnspireerd op de ervaring die tot nu toe met de werkzaamheden van de stichting is opgedaan. De Raad heeft op 7 oktober 1997 reeds een politiek akkoord bereikt. In dit politieke akkoord zijn de grote lijnen van het Commissievoorstel overeind gebleven. Ook het Economisch en Sociaal Comité heeft op 29 oktober 1997 een gunstig advies uitgebracht, en de Raad zal naar verwachting zijn eindbeslissing nemen onder het Britse voorzitterschap voor het einde van het eerste halfjaar van 1998.
Ik ben de verschillende parlementaire commissies die het voorstel voor een verordening hebben besproken, erkentelijk voor de welwillende bejegening van de Commissietekst. Ik benadruk de betekenis en het politieke belang van deze richtsnoeren waarmee de Commissie bij de tenuitvoerlegging van de gewijzigde verordening ten zeerste rekening mee zal houden, al ziet zij liever niet dat zij als amendementen in de verordening worden opgenomen. De Commissie zal de aandacht van de raad van bestuur en van de directeur van de Europese Stichting voor Opleiding vestigen op de door het Parlement voorgestelde richtsnoeren en zal trachten ervoor te zorgen dat daar in de praktijk de hand aan gehouden wordt.
Met betrekking tot de amendementen 1 tot en met 9 betreffende de door de stichting aan te houden politieke richtsnoeren, haar taakstelling en haar werkwijze, wil ik erop wijzen dat de in deze amendementen naar voren gebrachte punten in de evolutie van de werking van de stichting reeds in hoge mate aan bod zijn gekomen, en dat in het kader van de thans vigerende verordening.
Teneinde een concreet gevolg te geven aan de door het Parlement naar voren gebrachte prioriteiten, zowel in de OostEuropese als in de Middellandse-Zeelanden, zijn de Commissie en de stichting voornemens daarop de nadruk te leggen in een doelstellingenverklaring. Die verklaring zal in oktober 1998 ter goedkeuring worden voorgelegd aan de raad van bestuur van de stichting en zal vervolgens aan het Parlement worden medegedeeld met het oog op een discussie in de bevoegde commissie.
In dit verband zal het werk van de stichting uitgaan van het beleid inzake beroepsopleiding van de Gemeenschap, in het bijzonder dat betreffende de toegang tot opleiding en betreffende de gelijkheid van kansen. De stichting zal voorrang geven aan innoverende acties en aan de overdracht van ervaringen en beste praktijken, vooral aan de proefprojecten welke samen met de lidstaten ten uitvoer worden gelegd.
Inzake de amendementen 10 en 16 betreffende de begrotingsprocedures van de stichting, zijn reeds concrete maatregelen genomen om in te gaan op de verzoeken van het Parlement. Vooral zal gelet worden op het tot stand brengen van nauwe banden tussen het werkprogramma van de stichting en haar begroting. Tot aan de herfst zal de stichting de kosten van haar activiteiten diepgaand analyseren. In het werkprogramma 1999 zal rekening worden gehouden met de resultaten van die analyse en met de begrotingsbeperkingen. In de begroting van de stichting is de personeelssterkte reeds vermeld.
Wat de amendementen 14, 15 en 17 betreft die betrekking hebben op de werking van de stichting, vinden wij dat in het Commissievoorstel reeds in hoge mate rekening is gehouden met de door het Parlement in overweging gegeven wijzigingen. Amendement 14, dat gaat over de procedure voor de benoeming van de directeur en de omschrijving van zijn taak, spoort met de huidige praktijk. Met amendement 15 betreffende de complementariteit ten opzichte van de overige acties van de Gemeenschap, werd reeds rekening gehouden bij de versterkte samenwerkingsstrategie tussen de stichting en CEDEFOP. Op dezelfde manier stemt amendement 17 betreffende de wijze van evaluatie van de stichting overeen met de huidige praktijk. De Commissie is voornemens rekening te houden met de door het Parlement geuite wensen en om aan het Parlement verslag uit te brengen van de resultaten van iedere evaluatie van de stichting.
De Commissie is niet geheel en al overtuigd van de wenselijkheid van de amendementen 11 tot en met 13, welke beogen de samenstelling van het adviserend lichaam van de stichting te wijzigen en te beperken en het in regionale groepen op te splitsen. De Commissie heeft daarentegen voorgesteld de rol van dit lichaam te versterken door te voorzien in de deelneming van door de Commissie aangewezen deskundigen teneinde de relevante communautaire acties op de voorgrond te plaatsen. Al is de Commissie het met het Parlement eens dat het adviserend lichaam ondanks zijn omvang efficiënt moet functioneren, wij vinden dat dat lichaam tot nu toe reeds vruchtbaar heeft gewerkt. Bovendien is gebleken dat de gedachtewisselingen en de dialoog tussen de deskundigen van de verschillende regio's een waardevolle troef zijn.
Ik hoop u aangetoond te hebben dat de Commissie grote aandacht schenkt aan de aanbevelingen van het Parlement; zij zal zich daarop baseren in de doelstellingenverklaring welke in oktober 1998 aan u zal worden voorgelegd. Ik ben er van overtuigd dat de stichting met de nieuwe verordening haar nieuwe taken in het Middellandse-Zeegebied aan zal kunnen.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, ik dank de commissaris voor haar beantwoording maar ik wil mij toch het recht voorbehouden om nog eens even grondig te kijken naar wat zij nou precies heeft toegezegd. Want wij zitten toch wel met het probleem dat het lijkt of er veel is toegezegd maar dat er werkelijk een aantal zaken niet zijn overgenomen en ik vraag mij af als de Raad in finale nog moet beslissen, of dan toch niet een aantal onderdelen wel degelijk overgenomen kunnen worden.

De Voorzitter
Mevrouw Boogerd-Quaak, ik neem aan dat commissaris Cresson nota heeft genomen van uw opmerkingen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Actieplan en subsidies aan Oekraïne
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende twee verslagen:
A4-0059/98 van de heer Titley, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie over het actieplan betreffende Oekraïne (COM(96)0593 - C4-0103/97); -A4-0063/98 van mevrouw Hoff, namens de Commissie begrotingscontrole, over het speciaal verslag nr. 6/97 van de Rekenkamer betreffende de TACIS-subsidies aan Oekraïne (C4-0350/97).
Titley
Mijnheer de Voorzitter, de Britse historica C.V. Wedgwood schreef in haar gezaghebbende beschrijving van de Dertigjarige Oorlog dat Duitsland in de 17de eeuw de hoeksteen van de Europese politiek was. Ik meen te mogen beweren dat nu Oekraïne in het op handen zijnde nieuwe Europa de hoeksteen van de Europese politiek wordt. Ik wil hiermee duidelijk maken dat Oekraïne belangrijk is voor Europa en dat wij dit gebied serieus moeten nemen.
Door de komende uitbreiding van de Europese Unie ontstaat een gemeenschappelijke grens met Oekraïne. Oekraïne telt 52 miljoen inwoners. Het is een groot land, niet alleen qua bevolkingsomvang maar ook vanuit geografisch oogpunt. Het behelst dan een ook zeer grote markt. Dankzij de landbouwsector was het land ooit de graanschuur van de Sovjetunie en deze is dan ook een potentiële bron van toekomstige rijkdom. Het land ligt tussen de Zwarte Zee, Wit-Rusland en Rusland, waardoor het strategisch van groot belang is. Gas- en oliepijpleidingen naar het Westen lopen door het grondgebied van Oekraïne.
Door de hele geschiedenis heen was het voortdurend onzeker waartoe Oekraïne behoorde en wat zijn identiteit was. Het is maar kortstondig onafhankelijk geweest: de eerste maal - ironisch genoeg - na de Dertigjarige Oorlog, en de tweede maal in 1918. Het was echter maar van korte duur, omdat Oekraïne niet in staat was zich aan de macht van Polen en Rusland te onttrekken.
Ditmaal richten de autoriteiten zich op een Europese identiteit, een Europees referentiepunt, niettegenstaande het feit dat tenminste de helft van de bevolking gelooft dat hun toekomst in handen van Rusland ligt. Dit vormt een uitdaging voor Europa. Wij moeten Oekraïne in de gelegenheid stellen een brug naar het Westen te slaan, mocht het dit willen. Tegelijkertijd moeten wij ervoor zorgen dat wij Rusland niet tegen ons in het harnas jagen en de bevolking van Oekraïne niet tegen de haren instrijken.
Daarom heeft de Commissie in haar actieplan vermeld dat het een van haar doelstellingen is om een teken van kracht en politieke steun aan Oekraïne te geven, en wel op verzoek van de Oekraïense autoriteiten. Het moet gezegd worden dat de rest van het actieplan niets nieuws bevat. Het is eerder gericht op verdieping en uitbreiding van de bestaande contacten met Oekraïne en de totstandbrenging van grotere onderlinge samenwerking tussen de EU en de EU-lidstaten bij acties in Oekraïne.
De Europese Unie heeft al duidelijk veel gedaan in dit gebied. Sinds de onafhankelijkheid van Oekraïne bedraagt de technische en financiële steun ongeveer 4, 6 miljard dollar, terwijl de steun van de kant van de Verenigde Staten 2, 18 miljard dollar bedraagt. Er is recentelijk een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met Oekraïne geratificeerd. Overigens, de Europese Unie moet de kwestie van de ratificering van dergelijke belangrijke overeenkomsten aanpakken. Het duurt veel te lang als dit aan de lidstaten overgelaten wordt.
Wij hebben tevens een algehele strategie uitgestippeld ter ondersteuning van het overgangsproces in Oekraïne. Zoals de Commissie aangeeft in haar actieplan, heeft Oekraïne grote vorderingen geboekt sinds de onafhankelijkheid van het land. Politiek gezien is de democratische vooruitgang zeer wezenlijk geweest, zoals de toelating van Oekraïne tot de Raad van Europa heeft aangetoond. Economisch gezien beginnen wij nu - na een buitengewoon langzame start - vorderingen te zien op het gebied van het macro-economische stabiliseringsbeleid, bestuurshervormingen, belastinghervormingen en privatisering.
Wij hebben gezien dat de onafhankelijkheid van Oekraïne vaste vorm heeft gekregen en dat het land in staat is gebleken om de druk van splintergroeperingen, die elders de kop opstak, te weerstaan, ofschoon het gevaar blijft bestaan. Wat het buitenlands beleid betreft, heeft Oekraïne zich ontpopt tot een stabiel land. Het heeft een beleid van nucleaire ontwapening gevolgd. Tevens heeft het een beleid van preventieve diplomatie gevoerd door deel te nemen aan de internationale troepenmachten IFOR en SFOR. Het neemt ook deel aan de VN-macht in het oosten van Slavonië. Het heeft een verzoeningsbeleid jegens Rusland gevoerd en een toenaderingsbeleid jegens het Westen, waarbij een speciale partnerschapsovereenkomst tussen de NAVO en Oekraïne is getekend en recentelijk geweigerd is om turbines voor een kernenergieproject in Iran te leveren.
Maar er is ongetwijfeld nog steeds sprake van tekortkomingen. Zoals de Commissie heeft aangegeven, bevindt Oekraïne zich op het keerpunt. Helaas is het tijdens de vervaardiging van mijn verslag steeds moeilijker geworden om dit keerpunt te nemen. Er moet nog meer werk worden verricht alvorens de democratie geconsolideerd is. Wij hopen dat de verkiezingen van eind maart 1998 hiertoe zullen bijdragen.
De echte uitdaging blijft evenwel het economische overgangsproces dat, eerlijk gezegd, niet erg opschiet. Als Oekraïne een beslissende stap vooruit wil maken, moet het een aantrekkelijker klimaat voor buitenlandse investeerders scheppen, maar de problemen met de economische hervorming vormen een belemmering, zoals wij uit recente verklaringen van de Amerikanen hebben kunnen afleiden.
In de landbouwsector moeten de hervormingen worden opgevoerd. Slechts 7 % van de landbouwgrond in Oekraïne is in particuliere handen, niet in de laatste plaats omdat de verkoop van grond technisch gezien nog illegaal is. Dit betekent dat landbouwers vaak ten prooi vallen aan particuliere handelsmaatschappijen die exorbitante prijzen voor hun diensten rekenen. De controle van opslag en distributie wordt nog steeds door de staat gemonopoliseerd, waardoor zeer hoge prijzen in stand worden gehouden.
Er bestaan enorme problemen in de energiesector, waarbij nog komt dat Gasprom Oekraïne recentelijk een rekening van 900 miljoen dollar heeft gepresenteerd, waardoor meer dan 40 % van de deviezen van het land worden opgeslokt. De EU moet derhalve de hervorming van de economie blijven steunen. Wij moeten tevens het overgangsproces blijven steunen, met name de juridische en administratieve hervormingen. Wij moeten Oekraïne bij het Europese veiligheidsbeleid blijven betrekken. De Europese Conferentie die morgen van start gaat, biedt ons weer een gelegenheid om een vriendschappelijk gebaar naar het land te maken, omdat wij het de status van waarnemer of geassocieerd partnerland kunnen aanbieden. Wij zouden het land natuurlijk ook een rol kunnen laten vervullen bij de Petersberg-missies die na de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam door de West-Europese Unie moet worden voortgezet. Wij moeten onze bestaande contractuele betrekkingen verdiepen.
Oekraïne is belangrijk voor Europa. Er is een grote taak weggelegd voor de Europese Unie bij de stabilisering en de toekomst van het land. Laten wij deze gelegenheid niet voorbij laten gaan. Laten wij onze betrekkingen verdiepen. Laten wij een nieuwe toekomst en nieuwe betrekkingen tussen de Europese Unie en Oekraïne tegemoet gaan.

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Cresson, dames en heren, ik voer eerst het woord namens mevrouw Hoff, die hier vanavond jammer genoeg niet aanwezig kan zijn. Zij is in Londen en verzoekt u haar te willen verontschuldigen. Ik weet dat u daar zeker begrip voor heeft.
Op 15 mei 1997 heeft de Rekenkamer het Europees Parlement het speciale verslag over de TACIS-steun voor Oekraïne toegestuurd. Als men kijkt hoe het programma in Oekraïne in de periode 1991-1996 is uitgevoerd, stelt men vast dat van de in totaal 342, 62 miljoen ECU vastgelegde begrotingskredieten slechts 37, 5 % is uitbetaald. Wat de nucleaire veiligheid betreft, zijn de kredieten van het programma slechts voor 25 % gebruikt. Het ziet er echter naar uit dat in 1997 aanzienlijk meer kredieten zijn aangewend.
De oorzaken van de gebrekkige uitvoering van het programma liggen ten dele in Oekraïne zelf, maar ten dele ook bij de Commissie. Zo maakt de Rekenkamer bijvoorbeeld de opmerking dat er in alle betrokken diensten van de Commissie en in de nationale diensten, vooral bij de delegatie van de Commissie in Kiev, onvoldoende personeel is en dat het verloop er ook groot is. De Rekenkamer heeft ook kritiek op de versnippering van de middelen over vele relatief kleine projecten, waardoor de beheerskosten hoog oplopen. Betreurd wordt voorts dat de strategieën en prioriteiten van de Commissie en van de ontvangende partijen in Oekraïne niet op dezelfde manier worden beoordeeld.
De coördinatie en verdeling van de verantwoordelijkheden tussen de Commissie enerzijds en buitenlandse hulporganisaties en Oekraïense partnerorganisaties anderzijds laten eveneens te wensen over. Van de recente verslagen van de Rekenkamer maken slechts weinige een even diepe indruk als het speciale verslag over de TACIS-steun aan Oekraïne.
Namens mevrouw Hoff zou ik nu kort iets over de nucleaire veiligheid willen zeggen: uit het verslag van de Rekenkamer blijkt dat de zwakste plekken in het TACIS-programma voor Oekraïne juist op dat terrein liggen. Sommige verwijten zijn schokkend: onbetaalde lonen, ongeoorloofde afwezigheid op het werk, gebrek aan reserveonderdelen en verwaarlozing van het dagelijkse onderhoud.
Gevaarlijk wordt het, wanneer op grond van politieke gevoeligheden gegevens over de kernindustrie en het energiebeleid van Oekraïne achtergehouden worden en dit tot meningsverschillen tussen de experts leidt. De Commissie verklaart dat ze in de praktijk niet in staat is de technische ontwikkeling in het land ook maar enigszins te sturen. De conclusies die uit deze situatie moeten worden getrokken zijn duidelijk. De Commissie heeft behoefte aan een duidelijke strategische visie op wat ze wil bereiken. Daartoe dient ook aan de nodige technische, financiële en administratieve voorwaarden te worden voldaan en heeft de Commissie een programma nodig dat door een daarvoor geschikte projectleider op grond van technische en niet-politieke criteria kan worden uitgevoerd.
Volgens de rapporteur, mevrouw Hoff, is de nucleaire veiligheid zo belangrijk dat de Unie daarvoor ook omvangrijke begrotingsmiddelen ter beschikking moet blijven stellen. Algemeen kan men uit het verslag van de Rekenkamer concluderen dat de vastgestelde vertraging en inefficiëntie in combinatie met talrijke meningsverschillen over methoden en prioriteiten tot uitgaven leiden die niet aan de werkelijke behoeften beantwoorden, en tot projecten die geen optimaal effect sorteren. Daarbij moet echter worden opgemerkt dat ook de Commissie niet vrijuit gaat. Haar vertegenwoordiging in Kiev is hopeloos onderbezet en daardoor niet in staat om bij de uitvoering van programma en de afwikkeling van projecten een rol te spelen.
Dit alles heeft verstrekkende politieke gevolgen. Tenminste wat Oekraïne betreft, biedt TACIS niet de oorspronkelijk door de begrotingsautoriteit bedoelde hulp bij het overgangsproces. Juist in Oekraïne, dat op het vlak van de noodzakelijke politieke en economische hervormingen nog een lange weg moet afleggen, zou de Europese Unie nochtans zo doeltreffend mogelijk hulp moeten bieden.

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie externe economische betrekkingen zou ik het eerst over het verslag van de heer Titley en daarna over het verslag van mevrouw Hoff willen hebben.
De heer Titley heeft ons een uitstekend verslag voorgelegd, waarnaar wij ook in de toekomst zeker nog zullen kunnen verwijzen. Het gaat hier om drie elementen die in het actieplan worden behandeld. In de eerste plaats is het actieplan het signaal dat de Europese Gemeenschap haar steun opvoert. Ten tweede is het actieplan een verdere ontwikkeling van de bestaande vormen van Gemeenschapshulp. Ten derde - en dat is het belangrijkste - toont het synergie-effecten aan tussen de afzonderlijke programma´s en overeenkomsten, maar ook in steeds grotere mate tussen de maatregelen die de Europese Unie, de lidstaten en de derde landen ten behoeve van Oekraïne nemen. Dit betekent dat wij veel nauwer moeten samenwerken, zowel de Europese Unie met de lidstaten als de Unie met derde landen.
De heer Gary Titley heeft erop gewezen dat het actieplan geen nieuw instrument is. Het is geen nieuw programma, maar een bundeling van bestaande maatregelen die als zodanig een coherent instrument en concept van de Europese Unie vormen. Toch vertoont het programma enkele gebreken. Het mist een strategisch concept en een visie en bestaat slechts uit een opsomming van de programma´s en acties die wij reeds ondernomen hebben. Het getuigt niet van een eensgezinde politieke houding van Europa tegenover Oost-Europese landen. Het overstijgt het huidige uitbreidingsconcept niet. Het toont niet wat volgt op de eerste of tweede stap van de uitbreiding, wat er gebeurt wanneer wij nieuwe grenzen zullen hebben, wanneer Oekraïne en Polen bij elkaar komen, wanneer de situatie aan de grenzen van Oekraïne plotseling volledig verandert en Polen onze grens wordt. Met die situatie worden wij nu al geconfronteerd.
Wat gebeurt er wanneer de Oost- en Midden-Europese machtscentra opeens verschuiven? Op die vraag hebben wij nog geen antwoord. Wij hebben nog geen concept van een Europees economisch en handelsbeleid. Er zijn aanwijzingen dat wij vrijhandelszones tot stand willen brengen. Wanneer vatten wij de onderhandelingen daarover aan? Bestaat daar inmiddels een concept voor? Wij bepleiten de opname van Oekraïne in de WHO. Wat doen wij om die voor te bereiden? Hoe zorgen wij ervoor dat Oekraïne aan de Europese conferentie kan deelnemen? Wij weten dat het de status van waarnemer heeft gevraagd. Hoe staat de Commissie daartegenover?
Wat wij nodig hebben, is een realistisch en effectief energiebeleid, een concept dat veel meer dan de sluiting van Tsjernobyl omvat. Ik heb net het nieuwe memorandum van het kabinet van de heer Van Den Broek gelezen. Het is een uitmuntende tekst. Wat daarin staat, is juist. Het zegt echter niets over een energiebeleid, ook niet op het vlak van de nucleaire veiligheid in Oekraïne. Het is slechts een opsomming van wat wij nu al doen. Het zegt niet wat de toekomst ons zal brengen of wat de nieuwe strategieën en ontwikkelingen zijn. Dat alles ontbreekt.
Ik hoop dat men de zaak opnieuw zal bekijken en dat men veel verder zal gaan dan wat nu voorligt.

Botz
Mijnheer de Voorzitter, als lid van de delegatie met Oekraïne dank ik de rapporteur voor zijn uitmuntende verslag. Ik wil het in het bijzonder hebben over paragraaf 23, waarin uitdrukkelijk staat dat wij meer rekening moeten houden met de bijzondere omstandigheden van de economische omschakelingsprocessen.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Cresson, dames en heren, als West-Europeanen moeten wij voor ogen houden dat het hier om een uniek omschakelingsproces gaat. Dit is in ieder geval de eerste en naar alle waarschijnlijkheid ook de enige keer dat zoiets gebeurt. Dit hervormingsproces is anders dan wat wij in West-Europa ooit hebben meegemaakt. Niemand kan het dan ook met zekerheid omschrijven of definiëren: wij maken dit immers voor het eerst mee.
De experts schatten dat het zwarte circuit zowat 30 % en waarschijnlijk zelfs 40 % van de economie van Oekraïne uitmaakt. De vraag rijst dan ook hoe men die economie op een vreedzame en behoorlijke manier in een volgens de regels van de rechtsstaat functionerende sociale markteconomie kan omvormen. Hoe dat precies zal gaan, weten wij niet. Na verschillende bezoeken aan Oekraïne meen ik te mogen zeggen dat het in geen enkel geval snel zal gaan. Wij moeten geduld hebben en er in de eerste plaats voor zorgen dat het proces in een duurzame en stabiele ontwikkeling uitmondt.
Voorts wil ik nog iets over het probleem van TACIS in het verslag van mevrouw Hoff zeggen; ook hier gaat het om de landbouw. Samen met een aantal collega´s heb ik enkele TACIS-projecten in de Oekraïense landbouw bezocht. Het is juist - en ik zeg dat hier uitdrukkelijk ook in het belang van de eindbegunstigden in Oekraïne - dat de aanloopfase om de genoemde redenen zo lang was dat nu de tijd ontbreekt om in het bijzonder landbouwprojecten op een degelijke en duurzame manier uit te voeren. Ik vraag dan ook dat men zeker de landbouwprojecten verlengt, want anders zullen ze niet veel opleveren. Een dergelijk omschakelingsproces heeft nog nooit plaatsgevonden.
Ik wil ook nog ingaan op de manier waarop sommige - niet alle - projecten werden opgezet. Wij vinden het ietwat bevreemdend dat men in een regio zoals Oekraïne, dat zich sedert 75 jaar door de grootte van zijn bedrijven onderscheidt, uitdrukkelijk en bijna uitsluitend probeert eenmansbedrijven met twintig vetmesthokken voor varkens op te zetten.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Cresson, dames en heren, ik geloof dat wij er verkeerd aan zouden doen ons tot zulke projecten te beperken. Het is zeker zinvol ook andere, beter aan de omstandigheden aangepaste projecten te steunen. Dat wilde ik hier nog even benadrukken.

Gomolka
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Cresson, dames en heren, wie een preventief en stabiliteitsgericht beleid in en voor Europa wil, kan met het actieplan voor Oekraïne, het duidelijke en wijze verslag van de heer Titley en de adviezen van de commissies alleen maar volmondig instemmen. De situatie in Oekraïne is nog steeds gecompliceerd. Het is een indrukwekkende politieke prestatie dat men er, dankzij het vriendschaps- en samenwerkingsverdrag tussen Rusland en Oekraïne, in mei 1997 in geslaagd is de sedert vele jaren aanslepende spanningen te beëindigen of te verminderen. Zo kan Oekraïne beter bijdragen tot de stabilisering van de wankele situatie in een groot gebied.
Daarnaast ondervindt Oekraïne ook nog steeds interne politieke moeilijkheden. De spanningen als gevolg van de etnische samenstelling van de bevolking zijn sterk afgenomen, maar blijven latent aanwezig. In de Krim is het streven naar afscheiding nog altijd groot. De wil tot samenwerking met de Europese Unie is in het westen van het land vanzelfsprekend, in het oosten ontbreekt die wil bijna volledig. De economische hervormingen moeten consequenter worden uitgevoerd dan tot nu toe het geval is geweest. De snelheid van de hervormingen op het gebied van de economie, maar ook van het bestuur, de wetgeving en de rechtspraak kan worden opgevoerd.
Het is beslist ook de verdienste van het evenwichtige en consequente beleid van president Koetsjma dat men er in deze huidige problematische situatie in slaagt het evenwicht te bewaren en zelfs manoeuvreerruimte voor het buitenlandse beleid te creëren. Dat is echter zeker ook een verdienste van de burgers, een prestatie die getuigt van improvisatietalent maar ook, hoe hard het ook klinkt, van incasseringsvermogen.
Over enkele dagen, op 29 maart, kunnen de burgers van Oekraïne opnieuw gaan stemmen. Ons standpunt wint daardoor aan actualiteit en gewicht. Hulp was en is nog altijd dringend geboden. Hulp moet ongecompliceerd worden verleend. Met het actieplan kunnen wij de hulp efficiënter organiseren. Hulp moet echter ook snel worden verleend. Wat dat betreft kan men vraagtekens zetten bij de wijze waarop wij tot nu toe te werk zijn gegaan. Binnen twee dagen heeft de Commissie niet alleen het plan aan de Raad voorgelegd, maar het Parlement ook voorgelicht. De Raad heeft slechts twee weken nodig gehad om met het plan in te stemmen, maar tussen het doorsturen van het plan naar het Parlement en de mededeling van de Voorzitter dat het plan naar de commissies was verwezen, zijn vier maanden verlopen. Hier hebben wij nog enige reserve. Wij hebben die voor een deel weggegeven.

Frischenschlager
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur niet alleen voor zijn verslag maar ook voor de toelichting die hij daarbij heeft gegeven en waarin hij de werkelijk grote betekenis van Oekraïne voor de economische en politieke stabiliteit in geheel Europa heeft onderstreept. Daarom moeten wij bereid zijn Oekraïne te helpen, hoewel uit het verslag van mevrouw Hoff blijkt dat er in het land grote moeilijkheden zijn en hoewel ook hier in de Europese Unie problemen rijzen.
In deze samenhang dienen wij nader in te gaan op twee punten die ook in het verslag worden behandeld. Het eerste is dat de doodstraf in Oekraïne nog altijd wordt uitgevoerd. Het is onaanvaardbaar dat in Oekraïne, hoewel dat land het mensenrechtenverdrag heeft ondertekend en heeft beloofd de doodstraf niet meer uit te voeren, volgens het verslag verleden jaar toch nog dertien doodvonnissen zijn voltrokken.
Dat kunnen wij gewoon niet dulden. Wij hanteren met betrekking tot Oekraïne andere normen, terwijl het land toch een Europese identiteit wil. Dit punt is ook belangrijk omdat de doodstraf in veel Oost-Europese landen aan aanhang wint. Er wordt politieke druk uitgeoefend om de doodstraf te behouden of, in enkele gevallen, opnieuw in te voeren. Het is van groot belang dat wij, als Europese Unie, in onze onderhandelingen met Oekraïne een voorbeeldfunctie vervullen.
Het tweede punt betreft het energiebeleid. Ik vind dat wij, zoals in paragraaf 18 van het verslag van de heer Titley staat, moeten helpen om Tsjernobyl beter te beveiligen. Ik ben het echter uitgesproken oneens met paragraaf 19, omdat men, als men Tsjernobyl sluit en tegelijkertijd nieuwe kerncentrales bouwt, van de regen in de drup komt. Dat is nu juist wat niet mag gebeuren. Elke ecu die naar dit verkeerde energiebeleid gaat is er een te veel. Ik hoop dat de desbetreffende amendementen morgen worden aangenomen.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, zoals andere sprekers reeds hebben gezegd staat het veelbelovende woord actieplan voor een bescheiden samenraapsel van al bestaande maatregelen. Het biedt dus niets nieuws. Om te voorkomen dat het actieplan slechts als steuntje bij de verkiezingen wordt gebruikt en om ervoor te zorgen dat het tot een geloofwaardig concept uitgroeit, moeten wij het volgende signaal naar Oekraïne laten uitgaan: de uitbreiding van de Europese Unie moet een open concept zijn en mag niet tot de geassocieerde landen worden beperkt.
Als eerste land dat zich van zijn kernwapenarsenaal heeft ontdaan moet Oekraïne worden opgenomen in een Europees veiligheidssysteem dat een kernwapenvrij Europa beoogt. In tegenstelling tot wat in het actieplan gebeurt, moeten wij prioriteit verlenen aan de versterking van de burgermaatschappij en de ondersteuning van het democratiseringsproces. Alleen zo kan men de basis leggen voor economische hervormingen.
Tenslotte moeten wij, in een land waar elke dag radioactieve besmetting dreigt, met onze Europese steun het gebruik van alternatieve energiebronnen bevorderen en mogen wij geen nieuwe gevaren creëren. Daarom vragen wij dat de strategie van de Europese Unie ten aanzien van Oekraïne wordt herzien.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, het doet deugd te constateren dat de Commissie en de rapporteur een eind willen maken aan de Oost-Westverdeling van ons werelddeel zonder daarbij het vroegere IJzeren Gordijn wat meer naar het Oosten op te schuiven.
Toch roept het verslag van collega Titley enige bedenkingen op. In de eerste plaats betreur ik dat de meeste politici van WestEuropa zo hardnekkig achter het verlangen van een aantal Midden-en Oost- Europese landen staan om tot de NAVO toe te treden. Wanneer gaan wij eens inzien dat het belang van alle Europeanen vereist dat onze militaire defensie niet mag afhangen van de president van de Verenigde Staten?
Vervolgens ben ik verbijsterd over de aan Oekraïne opgelegde verplichting om de doodstraf af te schaffen, terwijl algemeen bekend is dat bijvoorbeeld in België monsters als Dutroux de recentelijk uit het Wetboek van Strafrecht geschrapte doodstraf nog op onschuldige kinderen kunnen toepassen.
Tenslotte moet ik een opmerking maken. Oekraïne treedt toe tot het Gemenebest van Onafhankelijke Staten dat vorige week in Minsk, de hoofdstad van Wit-Rusland, zijn zesde verjaardag vierde. Ik was uitgenodigd de werkzaamheden daarvan bij te wonen. Sedert de oprichting van het GOS hebben de twaalf lidstaten praktisch niet veel anders gedaan dan het aannemen van intentieverklaringen, dit ondanks de constructieve voorstellen van de president van Wit-Rusland, Alexandr Loebasjenko en de kennelijke goede wil van de deelnemende landen.
Het prijzenswaardige voornemen van Oekraïne om de centrale van Tsjernobyl onschadelijk te maken, verdient uiteraard internationale steun en in het bijzonder Europese steun, maar mag ons niet het lijden van het Wit-Russische volk na het afschuwelijke ongeval in die Oekraïense centrale uit het oog doen verliezen.
Ik vind het absoluut noodzakelijk dat de zonder geldige reden afgebroken interparlementaire dialoog met Wit-Rusland onverwijld wordt hervat, dit in harmonie met en parallel aan de goede betrekkingen die wij gelukkig met Oekraïne onderhouden.

Adam
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteurs graag feliciteren met de kwaliteit van hun verslagen. Afgaande op mijn kennis van Oekraïne, ben ik er zeker van dat in beide verslagen de belangrijkste kwesties die moeten worden aangepakt, aan de orde zijn gesteld. Over het punt van de energievoorziening wil ik evenwel nog het woord voeren.
Wij moeten er geen doekjes omwinden. De economie in Oekraïne kan niet vooruitgaan en de democratie zal niet floreren, als wij het energiesysteem niet op de rails krijgen, met name wat de elektriciteitsvoorziening betreft. Het is verbazingwekkend dat slechts 20 % van de geleverde elektriciteit daadwerkelijk met klinkende munt wordt betaald. Het is onbegrijpelijk hoe het systeem onder deze omstandigheden nog kan functioneren.
In het verslag-Hoff wordt terecht verzocht om een betere samenwerking tussen de financieringsorganisaties. En dit is vooral op de energiesector van toepassing. Ik weet dat de directoraten van de Commissie thans effectiever samenwerken om dit te bewerkstelligen. Een van de grote problemen is echter dat de EU-lidstaten niet eensgezind zijn over de kwestie van kernenergie. Dit heeft zijn weerslag op de inspanningen voor de nucleaire veiligheid.
Er bestaat een Memorandum van Overeenstemming inzake de sluiting van Tsjernobyl. Maar wij moeten zowel de bepalingen omtrent de kernbrandstoffen als die omtrent de fossiele brandstoffen ten uitvoer brengen. Wij doen er veel te lang over om tot een besluit omtrent de voltooiing van de reactoren Khmelnitsky en Rovno te komen. Ik kan u vertellen dat het aantal Russische wetenschappers en ingenieurs in de Khmelnitsky-reactor de afgelopen weken fors is toegenomen. Wij moeten een knoop doorhakken. Gaan wij deze reactoren volgens westerse maatstaven voltooien of laten wij het aan de Russen over en is het Memorandum van Overeenstemming dientengevolge gedoemd een dode letter te blijven. Dat is de keuze die wij moeten maken. Ik hoop dat de Commissie druk zal uitoefenen op de EBWO om vroegtijdig een besluit te nemen.
Het aantal projecten moet verminderd worden en de prioriteiten moeten duidelijker worden vastgesteld. In het laatste TACISdocument zijn de energieprojecten voor 1998, waarmee in totaal een bedrag van zeven miljoen ecu gemoeid is, in vier projecten verdeeld. Ik geloof niet dat dit veel verschil uitmaakt. Wij moeten ons allereerst concentreren op een efficiënte werking van de elektriciteitscentrales, alvorens wij de algehele situatie in de energiesector kunnen aanpakken.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, als Europese steun slecht worden gebruikt, schaadt dat zowel hen die het geld ontvangen als hen die het betalen. Bij de verschillende honderden miljoenen ecu in het verslag van mevrouw Hoff over de aanwending van de TACIS-kredieten voor Oekraïne, is de schade aanzienlijk. In Oekraïne wordt het doel dat men er met Europese gelden nastreeft, niet bereikt. Veel van wat men wil doen en wat ook nodig is, wordt niet uitgevoerd. Een aanzienlijk deel van het TACIS-programma voor Oekraïne is voor de nucleaire veiligheid bestemd. Welnu, de stap van een bijna-stilstand op het gebied van de nucleaire veiligheid, waarover mevrouw Hoff het in haar verslag heeft, naar een bijna-ramp is niet groot meer.
De Europese burgers, wier geld hier slecht wordt gebruikt, zijn in deze situatie terecht misnoegd. Europa verliest hiermee ook geloofwaardigheid. Wat zijn nu de jammer genoeg zeer ernstige tekortkomingen die mevrouw Hoff in haar verslag op duidelijke en heldere wijze heeft belicht? Wat kunnen en moeten wij doen om de situatie snel te doen veranderen? Naast de tekortkomingen die met het ontvangende land te maken hebben, zijn de tekortkomingen die welke wij sedert vele jaren jammer genoeg ook de Europese instellingen en vooral de Commissie op het gebied van de steunverlening en op andere terreinen telkens opnieuw moeten verwijten: geen duidelijke besluitvormingsprocedure, versnippering van de kredieten over vele projecten, een overdreven en technisch contraproductief streven naar participatie van de lokale partners, gebrek aan technische vakkennis bij de Commissiediensten behalve over de procedures, administratieve overbelasting van de projectleiders, tijdrovende bureaucratische procedures en, zoals wij hier vandaag al hebben gehoord, het ontbreken van een echt Europees concept voor een beleid inzake nucleaire veiligheid.
Wat moeten wij doen om de situatie te verbeteren? Een van de nieuwe slogans is SEM 2000, sound and effective management . Minder is beter: enkele duidelijke doelstellingen die op korte termijn moeten worden bereikt, een goede personeelsstructuur, goed geleide en goed gemotiveerde medewerkers en een goede coördinatie met alle betrokken partners. Wij mogen met SEM - een gezond en doeltreffend beheer - echter niet wachten tot het jaar 2000. Wij moeten daarmee meteen beginnen opdat de twee programma's die de Europese Unie onze buren in Oost-Europa en nog verderop aanbiedt - naast TACIS ook PHARE - in onze naaste en wijdere omgeving tot een positieve ontwikkeling kunnen bijdragen, zodat de Europese integratie een proces wordt dat wij in de komende jaren met vertrouwen tegemoet kunnen zien en waarbij wij niet op voorhand al nadelige gevolgen hoeven te verwachten.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Titley geeft een goed beeld van de betrekkingen tussen Oekraïne en de EU. Hiervoor mijn hartelijke dank aan de rapporteur. Over deze kwestie was er anderhalf jaar geleden al een mededeling van de Commissie, zodat het dan ook de hoogste tijd was om de zaak in het Parlement in behandeling te nemen. Ook mijn complimenten voor het verslag van mevrouw Hoff.
Oekraïne is een groot land dat voor de EU een belangrijke partner en door zijn geografische ligging ook een belangrijk verkeersknooppunt is. Een specifiek probleem in Oekraïne vormen de kerncentrales die in slechte staat verkeren. Het ongeluk in Tsjernobyl was indertijd de grootste op zichzelf staande ramp in de wereld.
Een belangrijke kwestie is het verbeteren van de nucleaire veiligheid. De eis dat Oekraïne zijn kerncentrales moet sluiten kan niet de enige politieke lijn zijn. Oekraïne heeft alle energie die het kan produceren hard nodig. Daarom is de in het verslag herhaalde doelstelling om de energieproductie te diversifiëren belangrijk en terecht. Maar als voorlopige doelstelling moet worden geaccepteerd dat 2 kerncentrales die bijna klaar zijn, Khmelnitsky 2 en Rovno 4, worden afgebouwd, zodat men zo spoedig mogelijk kan afzien van de zwakste reactoren van Tsjernobyl. Dit werk dat zowel in de mededeling van de Commissie als in het verslag-Titley wordt genoemd, moet tot een eind worden gebracht. Met de nadruk hierop ben ik bereid het verslag goed te keuren.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Cresson, kunt u de andere leden van de Commissie en vooral de heer Van den Broek meedelen dat in april aan de Commissie geen kwijting zal worden verleend? Een van de redenen daarvoor is het verslag van mevrouw Hoff dat wij vandaag bespreken. Persoonlijk heb ik meer belangstelling voor Bosnië. Dat wil ik duidelijk zeggen. Er is niet alleen het probleem van TACIS in Oekraïne. Het gaat ook niet alleen om het probleem van de wederopbouw in Bosnië of om de ontoereikende aanwending van de middelen voor PHARE. Het grote probleem is DG I A en de volstrekte onbekwaamheid van de Commissie om de uitdagingen van vandaag aan te pakken.
In het verslag van mevrouw Hoff staat dat het met de motivatie in DG I A droevig gesteld is. Als ik zie hoe uw collega's in Sarajevo werken, kan ik dat ook met betrekking tot Bosnië zeggen. Van een strategische visie is geen sprake. Dat geldt ook voor Bosnië. De Commissie pakt de problemen in Oekraïne op een hopeloos wereldvreemde manier aan. Ik kan dat alleen maar bevestigen, niet alleen voor Oekraïne, maar ook voor vele andere aspecten van het buitenlands beleid, waarvoor de heer Van den Broek bevoegd is.
Het gevolg daarvan is dat niet alleen het imago van de Europese Unie wordt aangetast. De huidige situatie is ook schadelijk voor de nucleaire veiligheid in Oekraïne en de wederopbouw in Bosnië. Veel erger nog is dat de huidige situatie ook schade toebrengt aan de mensen ter plaatse, die op onze hulp hopen en ook concrete en doeltreffende hulp verwachten. Mevrouw Cresson, wilt u zo vriendelijk zijn de heer Van den Broek te vragen wanneer en hoe hij de verantwoordelijkheid daarvoor op zich zal nemen zonder dat hij zich eruit probeert te redden door te zeggen dat ook de Raad en natuurlijk ook de bij de projecten betrokken partners elders in de wereld daarvoor verantwoordelijkheid dragen. Dat is natuurlijk juist, maar de grootste verantwoordelijkheid draagt hij!

De Voorzitter
Mevrouw Müller, begrip heb ik ten overvloede, maar u hebt uw spreektijd dik en dubbel overschreden. Ik kan u helaas niet verder laten spreken. Het spijt mij. Ik heb al zo vaak gezegd dat de fracties geen spreektijd van één minuut moeten geven. Maar zij gaan daar onverstoorbaar mee door. Ik moet u eerlijk bekennen dat ik het heel vervelend vind een spreker na een minuut te moeten onderbreken en daarom wacht ik altijd nog even. Maar een verdubbeling van de spreektijd is wel een beetje te veel van het goede. Geeft u dan maar aan uw fracties door dat zij één spreker moeten benoemen met voldoende spreektijd!

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wellicht kan ik voortgaan waar mevrouw Müller is geëindigd. Het is werkelijk interessant dat wij vandaag een enthousiaste rapporteur, de heer Titley, met een goed verslag over het actieplan betreffende Oekraïne aan het woord hebben gehoord en inmiddels debatteren over de vraag wat men concreet doet met de goede voorstellen die wij met betrekking tot Oekraïne hebben geformuleerd. Zoals mevrouw Müller heeft gezegd, gelijken alle verslagen van de Rekenkamer over het buitenlandse beleid op elkaar. Of het nu om PHARE, TACIS, humanitaire hulp of ex-Joegoslavië gaat, telkens opnieuw is de conclusie: veel geschreeuw en weinig wol.
Er gaat nauwelijks een week voorbij zonder dat de Commissie met grote gulheid aankondigt dat ze op een of ander terrein alweer geld beschikbaar wil stellen. Als wij ons dan enige tijd later als begrotingsautoriteit buigen over de vraag wat van die beloften en van ons geld geworden is, stellen wij vast dat, zoals ook in dit geval, uiteindelijk slechts een fractie is uitgegeven voor datgene waarvoor de kredieten waren uitgetrokken.
Bijzonder ergerlijk is dat, zoals mevrouw Müller volkomen terecht heeft opgemerkt, dit niet alleen de schuld van de ontvangende landen is, maar dat vooral de Commissie door onbekwaamheid schittert. Ik zou hier alleen maar een voorbeeld willen aanhalen uit het verslag van de Rekenkamer, zodat u zich een idee van de onbekwaamheid van de Commissie in deze samenhang kunt vormen.
In punt 2.12 staat dat in de delegatie, dus in Oekraïne, slechts een enkele medewerker belast is met de controle op de projecten op het gebied van de nucleaire veiligheid. Het gaat om meer dan honderd projecten, waarnaar bijna de helft van de TACISkredieten voor Oekraïne gaat. Mevrouw Cresson, gaan wij zo met het geld van de Europese belastingbetalers om? Dat kunnen wij tegenover niemand verdedigen, ook niet tegenover onze kiezers. Wat de motivatie van de medewerkers betreft, mogen de Europese beleidsvormen niet afhankelijk zijn van de vraag of de heer Van den Broek er eindelijk in slaagt zijn personeel in DG I A te motiveren. Ik verzoek u daarover eens na te denken. Wij zullen het weldra opnieuw over een of ander programma op het gebied van het buitenlandse beleid moeten hebben. Niet de Raad, de lidstaten of het Parlement, maar de Commissie moet haar huiswerk maken. Ik hoop dat ze dat, in het belang van de belastingbetalers in de Europese Unie, eindelijk tot onze tevredenheid zal doen.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Titley, mevrouw Hoff en mevrouw Mann van harte bedanken voor hun uitstekende werk. Ik heb slechts enkele korte opmerkingen.
Mijn eerste opmerking betreft de niet-deelneming van Oekraïne aan de Europese Conferentie die overmorgen begint. Mevrouw Mann stelde dit vraagstuk aan de orde. Mijns inziens is dit een grote fout. Oekraïne had hieraan moeten deelnemen op grond van haar geografische positie. Dit land is een brug tot Rusland, het Kaukasusgebied en Centraal-Azië en heeft dus in geopolitiek opzicht een sleutelpositie voor de energie. Tijdens de Europese Conferentie wordt gesproken over de uitbreiding. Dit vraagstuk zal echter nooit een afgerond geheel worden als het niet tevens een beleid van de Europese Unie jegens de derde landen behelst.
Mijn tweede opmerking gaat over het uiterst belangrijke vraagstuk van de veiligheid van kernenergie. Heel het debat draait om Tsjernobyl. Oekraïne heeft immers al enkele belangrijke maatregelen genomen op militair gebied, voor de kernwapens. Nu rijst echter een meer algemeen probleem in verband met de toekomst van de kernenergie. Wij mogen namelijk niet vergeten dat de ramp van Tsjernobyl het gevolg was van vreedzaam gebruik van kernenergie.
Ten derde wilde ik iets zeggen over de maatregelen op het gebied van het luchtvervoer die Oekraïne treft ter ondersteuning van de Petersberg-missies. De Europese Unie hecht grote waarde aan deze sector. Als wij willen dat Oekraïne hier zijn rol vervult, moeten wij met name deze sector ondersteunen.
Mijn vierde opmerking betreft de vertegenwoordiging van de Europese Unie in Oekraïne. Ook ik ben van mening dat de vertegenwoordiging van de Europese Unie in Oekraïne dient te worden verbeterd en een meer rationeel gebruik moet worden gemaakt van de TACIS-middelen voor Oekraïne.
Daarom is het actieplan van de Commissie weliswaar een grondslag, maar slecht voor het begin. Dit moet worden aangevuld met een allesomvattend voorstel, met een voorstel waarin de perspectieven en de doelstellingen van de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en Oekraïne tot uitdrukking komen.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen wil ik het Europees Parlement dank zeggen voor de levendige belangstelling die het heeft getoond voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en Oekraïne. De verslagen die wij vandaag bespreken, alsook het werk van beide rapporteurs stemmen tot vreugde.
Ik zal eerst ingaan op het verslag van de heer Titley over het actieplan betreffende Oekraïne. De op 1 maart van dit jaar in werking getreden partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met Oekraïne heeft een nieuw hoofdstuk in de betrekkingen van de Unie met dat land geopend. Daardoor moet het mogelijk zijn de samenwerking op politiek, economisch en andere gebieden te verdiepen.
De partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst is een instrument voor de toenadering tussen de Europese Unie en Oekraïne, dat van dat land een grote inspanning vergt op het stuk van de harmonisatie van wetgeving en bestuurlijke gebruiken op tal van gebieden. Een nauwere associatie met Oekraïne zou, zoals voorzien in de PSO, de vorm van een vrijhandelszone kunnen aannemen zodra de herstructurering van Oekraïne voldoende ver gevorderd zal zijn.
De eerste bijeenkomst van de samenwerkingsraad tussen de Europese Unie en Oekraïne zal in juni aanstaande plaatsvinden, en die van het interparlementaire comité zo spoedig mogelijk. Het onafhankelijk geworden Oekraïne staat voor drie grote problemen: het verstevigen van de democratie, het verzekeren van zijn onafhankelijkheid en zijn eenheid, en het invoeren van een markteconomie. Voor wat de eerste twee aspecten betreft ziet de balans er goed uit en voor het derde slecht. Oekraïne heeft de grondslagen voor een democratie gelegd en heeft zijn internationale positie versterkt. De ondertekening in mei 1997 van het vriendschapsverdrag met Rusland heeft bijgedragen aan de stabilisatie van de betrekkingen tussen beide landen, en de ondertekening in juli 1997 van een bijzonder partnerschapshandvest met de NAVO vormen de opmaat voor de integratie van Oekraïne in een Euro-Atlantische veiligheidsruimte. Toch bevindt Oekraïne zich in een cruciaal stadium van zijn economische overgang. De Europese Unie en alle internationale donoren zijn verontrust over de blokkering van de economische hervormingen, en zij hopen dat de uitslag van de verkiezingen van 29 maart aanstaande de absoluut noodzakelijke reactivering van de economische hervormingen mogelijk zal maken.
De vele commerciële problemen tussen de Europese Unie en Oekraïne illustreren het onvoltooide karakter van de economische herstructurering. Deze week is er een missie van de Commissie in Kiev om over deze problemen te spreken, en met name over de toestand op de automobielmarkt die voor buitenlandse producenten dreigt te worden afgesloten.
Het actieplan betreffende Oekraïne is voor alles een politiek document dat ingaat op een verzoek van Oekraïne. De uitvoering ervan vordert op bevredigende wijze. De door de Commissie gevoerde acties vallen in hoge mate samen met de aanbevelingen van het verslag-Titley. Met name is de Commissie het volledig eens met het belang van het uitbouwen van de burgermaatschappij in Oekraïne; dat is haar tweede aanbeveling. In een gezamenlijke missie met de Verenigde Staten wordt momenteel gewerkt aan de voorbereiding van een steunprogramma voor de burgermaatschappij in Oekraïne, dankzij het amendement van het Parlement waardoor 2, 5 miljoen ecu wordt opzij gezet voor gezamenlijke acties met de Verenigde Staten in de voormalige Sovjetunie.
Uit politiek oogpunt is het van groot belang dat het Tsjernobyl-dossier voortgang kent. Zoals u bekend is, voorziet de overeenkomst met Oekraïne in de sluiting van Tsjernobyl in het jaar 2000. De tenuitvoerlegging van die overeenkomst schiet op. Vorig jaar had de Commissie een aanvullende financiering van honderd miljoen ecu voor de sarcofaag voorgesteld, en wij hopen dat tijdens de komende vergaderperiode het Europees Parlement ons hierin zal steunen door zijn instemming te betuigen. Tegelijk blijft de Commissie steun verlenen aan de herstructurering van de energiesector in Oekraïne die van meet af aan prioriteit in de communautaire bijstand heeft gehad. Dit sluit nauw aan bij de gedragslijn van de G7, die een complementariteit heeft ingesteld tussen de actie voor de sluiting van Tsjernobyl en de hervorming op lange termijn van de energiesector in Oekraïne.
Nu zou ik u op de hoogte willen brengen van onze reactie op het verslag van mevrouw Hoff, dat door mevrouw Mann is gepresenteerd en dat vooral betrekking heeft op de nucleaire veiligheid in Oekraïne. In de eerste plaats zou ik mevrouw Mann dank willen zeggen voor alle aandacht die zij - net als mevrouw Hoff - heeft willen besteden aan de situatie van het TACISprogramma in Oekraïne. Ik kan u de verzekering geven dat dit verslag heeft geleid tot een interne bezinning op onze programma's, in het bijzonder het nucleaire programma, zowel voor wat de inhoud als de beheersprocedures betreft.
Onze bezinning heeft de volgende conclusies opgeleverd. Wat allereerst de inhoud aangaat, moeten er meer op de locaties gerichte acties worden ondernomen, vooral gericht op die nucleaire installaties die de meeste problemen opleveren, meer de nadruk worden gelegd op het beheer van radioactieve afvalstoffen - zo is de Commissie bezig om met haar partners van de Euro-Arctische Raad van de Barentszzee een specifiek programma voor de radioactieve afvalstoffen in het noordwesten van Rusland te ontwikkelen, steun worden verleend aan de overdracht van knowhow en van technologieën via een krachtiger bevordering van de industriële samenwerking. Ik kan u alvast melden dat in het kader van deze heroriëntering de bijdrage van de Commissie aan de sluiting van Tsjernobyl in 2000, overeenkomstig het Protocol van overeenkomst van de G7, vastgelegd blijft.
Wat de procedures, de beheersprocedures aangaat, heeft het verslag van mevrouw Hoff, dat door mevrouw Mann werd gepresenteerd, de aanzet gegeven voor een aantal maatregelen ter verbetering van de programmacoördinatie. Om de versnippering van de programma's tegen te gaan, zal de Commissie meer dan in het verleden gebruik maken van kaderovereenkomsten. Die benadering biedt eveneens het voordeel dat de aan de Commissiediensten te wijten vertragingen bij de uitvoering van de projecten kunnen worden teruggedrongen en dat ook het aantal te beheren projecten afneemt.
De Commissie heeft nog andere begeleidende maatregelen genomen. Zij heeft een groep adviseurs op hoog niveau opgericht die voornamelijk tot taak heeft om in volledige onafhankelijkheid adviezen te verstrekken over koers en uitvoering van de programma's, alsmede over de nucleaire risico's in de partnerlanden, en voorts heeft zij maatregelen genomen om de interne coördinatie op nucleair gebied te versterken.
Concluderend zou ik er inzake het verslag-Titley de nadruk op willen leggen dat de Commissie en de rapporteur het eens zijn over de grote beleidslijnen van onze strategie tegenover Oekraïne, en inzake het verslag- Hoff zou ik willen beklemtonen dat de Commissie zeer bijzondere aandacht schenkt aan de opmerkingen van de rapporteur, met als oogmerk het verbeteren van onze bijstand.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Consumentenbescherming
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0062/98) van de heer Verde i Aldea, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen (C4-0585/97-97/0025(COD)).

Verde i Aldea
Mijnheer de Voorzitter, aan de orde is de tweede lezing van een richtlijn waarvan het belang, de weinig spectaculaire naam van de richtlijn ten spijt, moet worden onderstreept.
Het is waar dat de consumenten zich in de speciale aandacht van de Europese Unie hebben mogen verheugen en dat er vele richtlijnen zijn waarin rechten worden toegekend aan de consument. Niettemin gaat het hierbij altijd om rechten die je nominaal zou kunnen noemen, dat wil zeggen rechten die theoretisch wel bestaan maar waarvan de naleving bemoeilijkt wordt door een ernstige tekortkoming in de Europese Unie: het feit dat juridische procedures niet op elkaar zijn afgestemd, dat er grote verschillen bestaan tussen de rechtsstelsels en de rechtspleging van de diverse lidstaten.
Met deze richtlijn wordt voor het eerst het procesrecht geregeld en krijgen consumentenorganisaties in alle landen van de Unie het recht om op te treden. Als een consumentenorganisatie in een bepaald land als zodanig erkend is, kan zij in actie komen tegen overtredingen van richtlijnen betreffende de nominale rechten van de consument in iedere andere lidstaat. Dat lijkt mij een bijzonder belangrijke vooruitgang - in mijn ogen is het een aanzienlijke verbetering - die de nodige aandacht verdient.
Het tweede aspect waarop ik zou willen wijzen is dat er met het oog op deze richtlijn op verschillende niveaus een nauwe samenwerking heeft plaatsgevonden tussen de Commissie - die het eerste ontwerp heeft opgesteld -, het Europees Parlement in de eerste lezing - in bijzonder nauwe samenwerking met de Commissie - en tenslotte het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, die zich achter de gedachte van het werk van het Europees Parlement geschaard heeft waardoor deze richtlijn er - en het kost me geen moeite dat te zeggen, mijnheer de Voorzitter - vanuit technisch oogpunt beslist op vooruit is gegaan. De Raad heeft een gedegen stuk werk verzet, en als hij dat doet, moeten we dat ook erkennen, net zoals we zijn weinig efficiënte optreden op andere terreinen soms aan de kaak stellen.
Gezien dit gedegen stuk werk van de Raad heeft uw rapporteur het voorstel gedaan waarmee de Commissie juridische zaken en rechten van de burger met meerderheid van stemmen akkoord is gegaan, om in de tweede lezing geen amendementen op te nemen en de tweede lezing zoals de Raad die heeft voorgelegd, goed te keuren, met als belangrijk doel de inwerkingtreding van de richtlijn - die immers niet slecht is - zoveel mogelijk te bespoedigen.
Een aantal amendementen dat desondanks is ingediend hebben echter betrekking op het feit dat verenigingen van handelaren en producenten niet in deze richtlijn zijn opgenomen, wier belangen ongetwijfeld op eenzelfde manier kunnen worden verdedigd als die van de consument, maar die in feite geen deel uitmaken van de groep die we als "de consumenten' kennen en waarop de richtlijnen in de bijlage betrekking hebben. Om deze redenen, mijnheer de Voorzitter, zou ik de plenaire Vergadering willen aanraden de onderhavige richtlijn aan te nemen en de ingediende amendementen te verwerpen, omdat dit naar mijn idee een goede richtlijn is; het Parlement kan tevreden zijn over zijn eigen inbreng in dezen en het moet er mede voor zorgen dat deze richtlijn zo snel mogelijk ten uitvoer kan worden gelegd.

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor de uitstekende bijdrage die hij heeft geleverd aan een belangrijk Commissievoorstel. Het vormt een belangrijke steun voor de consumentenbescherming en consumentenorganisaties. Het is tevens belangrijk voor de derde pijler met betrekking tot samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Tot dusver zijn er zeer weinig voorstellen op dit gebied gedaan, en dat is reden temeer om dit voorstel toe te juichen.
Het geeft de consument de mogelijkheid verbodsacties tegen inbreuken op communautaire richtlijnen in te stellen. Het doet mij deugd dat de Commissie de scherpzinnigheid van het werk van het Parlement erkent en onmiddellijk 17 van de 20 door het Parlement ingediende amendementen in de eerste lezing heeft goedgekeurd, zodat verder overleg overbodig is. Ik ben het met de heer Verde eens dat hoe sneller de onderhavige richtlijn ten uitvoer wordt gelegd, des te beter.
Door de toegenomen mobiliteit van het toerisme, alsmede van culturele reizen en zakenreizen, is de behoefte aan grensoverschrijdende consumentenrechten groter geworden. Er is een punt in het bijzonder dat ik nog te berde wil brengen. Ik weet dat de Europese consumentenorganisatie teleurgesteld is dat een bepaald amendement niet opnieuw is ingediend. Ik ben het evenwel met de heer Verde eens dat de onderhavige richtlijn zo spoedig mogelijk doorgevoerd moet worden. De richtlijn is in zijn huidige vorm echter alleen van toepassing op de in bijlage 1 vermelde richtlijnen, en er is een aantal gebieden waarvan de Europese consumentenorganisatie had gewild dat zij onder de reikwijdte van de onderhavige richtlijn zouden vallen, zoals de veiligheid van speelgoed, laagspanningsgastoestellen en persoonlijke beveiligingsapparatuur.
Ik zou de Commissie daarom willen voorstellen om, als de onderhavige richtlijn volledig ten uitvoer is gelegd, de werking ervan te beoordelen en te bezien of het in de toekomst mogelijk is de richtlijn uit te breiden tot zaken als garanties en verkoop op afstand van financiële diensten, zodat er een zo groot mogelijk voordeel voor de consument wordt behaald.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, vanavond voer ik het woord namens mijn collega Añoveros Trias de Bes en namens de Fractie van de Europese Volkspartij. Als zodanig zou ik net zoals de rapporteur allereerst de aandacht willen vestigen op het werk van de Raad. In heel wat opzichten vormt het gemeenschappelijk standpunt inderdaad een verbetering van de voorstellen die het Parlement in de eerste lezing gelanceerd heeft. Dat is een feit dat we moeten erkennen.
De Fractie van de Europese Volkspartij heeft echter vier amendementen ingediend die hoofdzakelijk voorstellen bevatten welke in de eerste lezing werden aangenomen en die door de Commissie in haar gewijzigde voorstel zijn overgenomen. De Fractie van de Europese Volkspartij dient ze nu wederom in, om de volgende redenen:
In de eerste plaats moet wat betreft het toepassingsgebied gezegd worden, zonder in te gaan op hetgeen mevrouw Oddy heeft opgemerkt over de wenselijkheid om nog andere richtlijnen op te nemen, zoals bijvoorbeeld die betreffende de veiligheid van speelgoed - ook al zijn wij het met de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten eens -, dat het toepassingsgebied dat in artikel 1 is vastgelegd, om het zo te zeggen op sectoriële basis is afgebakend. Alleen de belangen van de consument zijn hierin opgenomen terwijl de belangen van ondernemingen, van personen die een ambachtelijke activiteit of een vrij beroep uitoefenen, buiten beschouwing worden gelaten, dat wil zeggen de collectieve belangen die in de richtlijnen in de bijlage wel in aanmerking worden genomen. Mijnheer de Voorzitter, eenieder die weet wat de toepassing van het recht in de verschillende lidstaten inhoudt, zal begrijpen dat dit van meet af aan zal leiden tot onzekerheid op juridisch gebied. Want wat het collectieve belang van de consument en wat het belang van ondernemingen is, zal in Spanje niet op dezelfde manier worden uitgelegd als in Duitsland, dus we zijn een richtlijn aan het opstellen die niet de coördinatie of de harmonisatie bevordert maar die juist tot meer onzekerheid leidt, en ook al wordt dit amendement niet aangenomen, de Fractie van de Europese Volkspartij zal eraan blijven vasthouden omdat hiermee deze situatie onder de aandacht wordt gebracht.
In de tweede plaats, eveneens met betrekking tot het toepassingsgebied, heeft het geen enkele zin een onderscheid te maken tussen de belangen van de consument en die van andere groepen die in deze richtlijnen zijn opgenomen omdat deze richtlijnen uiteindelijk gericht zijn op de goede werking van de interne markt. Dan wordt er nog een andere vorm van onderscheid gemaakt dat zinloos is, en dat is dat er vanuit wordt gegaan dat de belangen van de consument enkel en alleen kunnen worden verdedigd door consumentenorganisaties, wat volstrekt onjuist en onterecht is.
In artikel 3 wordt inderdaad - in een formulering die in het Spaans althans juridisch gezien onjuist is - gesproken van "finalidad' (bedoeling). Er moet staan: " objeto' (doel). In het Spaanse recht komt de term "finalidad' niet voor. "Finalidad' is voor algemeen gebruik. Wat bij de oprichting van een vereniging of welke instelling dan ook van belang is, is haar doel.
Neemt u bijvoorbeeld de eerste richtlijn op de lijst, die betreffende misleidende reclame. Denkt u dat een werkgeversorganisatie van een land, Spanje bijvoorbeeld, niet in staat is de belangen van de Duitse consument voor de wet te verdedigen tegen de praktijken van een onderneming van een ander land - laten we zeggen ook Spanje -, of dat een Duitse werkgeversorganisatie de collectieve belangen van de consumenten van een ander land niet zou kunnen beschermen? Naar mijn idee zijn we in dit geval bezig een toekomstige situatie te wettigen die, wanneer zij werkelijkheid wordt, eveneens tot rechtsonzekerheid zal leiden. Want omdat het belang ad causam - niet het belang ad processum - dus omdat het wettigen van de oorzaak aan de willekeur van de lidstaten wordt overgelaten, zal de vraag wat het belang van een bepaalde vereniging is op dezelfde manier worden uitgelegd.
Het derde amendement is in overweging 1 opgenomen, en het vierde amendement staat in artikel 6 en houdt verband met de twee vorige amendementen.
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Volkspartij staat positief tegenover deze richtlijn, zij onderschrijft het onderhavige verslag, maar we willen duidelijk maken dat er een aantal problemen bestaan en dat we die de komende vijf jaar zullen moeten oplossen.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, ook onze fractie juicht deze richtlijn toe. Zoals mevrouw Oddy en de rapporteur al hebben gezegd, is het groot nieuws dat deze richtlijn over de justitiële samenwerking er komt. Persoonlijk ben ik steeds gefrustreerder geworden over het feit dat er sprake is van een snelle samenwerking binnen de eerste pijler, ter bescherming van de economische belangen, maar dat als er vervolgens bescherming nodig is via justitiële samenwerking, vaak juist nadrukkelijk ter bescherming van de burgers, die samenwerking moeilijk tot stand komt, wat een van de oorzaken is dat er een verkeerd beeld van de Unie en haar doelstelling wordt geschapen.
Ik geloof dat het belangrijk is, zoals de rapporteur zei, dat de richtlijn snel van kracht kan worden. Naast de kwesties die mevrouw Oddy noemde, is namelijk het hele vraagstuk rond bijvoorbeeld telemarketing actueel.
De weinige keren dat ik tegenwoordig televisie kan kijken, verbaas ik er mij steeds meer over hoe ik, ook in Scandinavië in Finland, waar dergelijke misleidende reclame verboden is, bijvoorbeeld reclame zie voor spullen die de eerste de beste muurbloem met behulp van de meest fantastische fitnesspreparaten veranderen in een schoonheid. Ik vind het belangrijk dat bijvoorbeeld consumentenorganisaties en autoriteiten hiertegen maatregelen kunnen nemen. Het is ook van belang dat wij de kandidaat-landen bij dit proces betrekken, want ik constateer ook dat dit soort marketing via deze landen verloopt.
Ik betreur daarentegen dat de Europese consumentenorganisaties niet het recht krijgen de consumenten in die mate te vertegenwoordigen als wij hadden voorgesteld, en dat het toepassingsgebied beperkt is gebleven. Om deze richtlijn er snel door te krijgen, steunen wij de rapporteur. Onze fractie steunt echter niet de amendementen van de EVP-fractie. Ik geloof ook dat wij even grote juridische moeilijkheden zouden hebben om te definiëren welk type organisaties in dit voorstel moeten worden opgenomen. Wij zullen het verslag van de rapporteur daarom steunen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot de consumentenbescherming en de juridische mogelijkheden zou ik het debat willen verruimen tot de situatie op het gebied van het voeren van dierenmeel. Sinds 1 april 1997 gelden bepaalde normen wanneer dierenmeel wordt gevoerd. Hoewel het om Gemeenschapsrecht gaat, respecteren de lidstaten die voorschriften echter niet. Wij menen - en daarover zou ik het vanavond voor de eerste keer willen hebben - dat het voor de Commissie mogelijk moet zijn voor de consumenten potentieel gevaarlijke producten uit circulatie te halen.
Het staat vast dat BSE door besmet dierenmeel wordt veroorzaakt. Toch kan de Commissie niet ingrijpen. Wij hebben de Juridische Dienst van het Europees Parlement en de Commissie opgedragen op dit gebied iets te ondernemen, zodat wij een politiek initiatief kunnen nemen dat de Commissie in staat stelt ook tegen de Raad, die in de lidstaten zijn eigen wetten niet respecteert, op te treden en wel door een beslissing bij voorraad, om de consumenten in de betrokken gebieden te beschermen.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, gisteren heb ik er tijdens het debat over de MOI op gewezen dat de economie in de eerste plaats ten dienste moet staan van de mensen. Dat geldt natuurlijk evenzeer voor onze richtlijnen. Het Europees Parlement heeft reeds in eerste lezing amendementen op de richtlijn aangenomen om de werkingssfeer ervan niet tot de consumentenbescherming te beperken maar uit te breiden tot de belangen van het grote publiek en van personen die een handels-, industriële of ambachtelijke activiteit uitoefenen. Het kan toch niet zijn dat organisaties tegen een inbreuk in een andere lidstaat alleen een vordering kunnen instellen om de consumentenbelangen te beschermen. Zoals de Commissie twee jaar geleden al heeft vastgesteld verstoren zulke inbreuken het functioneren van de interne markt en vervalsen ze de concurrentie ten nadele van de grote meerderheid van de bedrijven die de nationale voorschriften wel in acht nemen. Dit schaadt het vertrouwen van de consument en dus ook de belangen van het grote publiek.
Wij stellen in de verschillende verslagen steeds opnieuw vast dat het in het belang van de Unie en dus van het grote publiek is dat de wetgeving in het belang van iedereen wordt geformuleerd. Wij willen echter ook niet dat men onder het mom van de consumentenbescherming fundamentele wijzigingen in de nationale procesregels aanbrengt. Verschillende landen, ook Duitsland, hebben zich uitgesproken tegen de mogelijkheid dat organisaties een vordering instellen. Daarom willen wij uitdrukkelijk bepalen dat deze richtlijn ertoe strekt de voorschriften te coördineren in het belang van de consumenten, van personen die een handels-, industriële of ambachtelijke activiteit uitoefenen en van het grote publiek.
Het gaat, om het in een politieke tegenstelling uit te drukken, niet om consumentenbelangen volgens de theorie van de klassenstrijd maar om de belangen van de klant zoals die in de economie, waar men zich op kwaliteitsbeheer of integrale kwaliteitszorg toelegt, wordt omschreven. Daar houdt men juist met iedereen rekening.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, de Commissie verheugt zich in de eerste plaats over de vorderingen van het voorstel voor een richtlijn betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen dat, slechts twee jaar na de indiening, in tweede lezing wordt behandeld in de plenaire Vergadering van het Europees Parlement. Ook is zij verheugd over het buitengewoon positieve resultaat van de interinstitutionele samenwerking die heeft geleid tot een gemeenschappelijk standpunt van de Raad en de goedkeuring daarvan door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger van het Parlement, waaruit een hoge mate van eensgezindheid over de bescherming van de collectieve belangen van de consumenten naar voren komt.
Wegens het innoverende karakter van de regeling die de richtlijn wil invoeren, zou er tweeëneenhalf jaar na de invoering ervan op het niveau van de lidstaten een eerste evaluatie van de uitwerking komen. Het zal dan mogelijk zijn de aanpassingen in aanmerking te nemen die in het licht van de concrete ervaring noodzakelijk blijken.
Ten aanzien van de laatste acht amendementen moet ik constateren dat zij enkele amendementen overnemen die al in de commissie juridische zaken van het Parlement waren besproken. Enkele van die amendementen, met name de nummers 1, 3 en 5, komen terug op het debat dat reeds in de juridische commissie van het Parlement heeft plaatsgehad. Die amendementen kunnen de - overigens buitengewoon realistische - conclusies in het geding brengen die de juridische commissie had bereikt. Want, zoals de juridische commissie concludeerde, de tweefasenregeling van het gemeenschappelijk standpunt is evenwichtig en realistisch. Die regeling houdt in dat tweeëneenhalf jaar na de invoering van de richtlijn op basis van een verslag van de Commissie, de mogelijkheid wordt overwogen om bij acties tot het doen staken van inbreuken daar andere collectieve belangen dan die van enkel consumenten bij te betrekken: die van industriëlen, handelaren en ambachtslieden, zulks teneinde rekening te houden met zowel de huidige terughoudendheid van enkele lidstaten, als met de tijdens de eerste toepassingsfase van de richtlijn opgedane ervaring.
Daarom vind ik namens de Europese Commissie, dat we moeten blijven bij de conclusies van de juridische commissie van het Parlement die deze amendementen reeds verworpen heeft en daarmee aantoonde het belang in te zien van een snelle aanneming van dit voorstel voor een richtlijn.
Omdat de amendementen 2, 4, 6 en 7 beogen een verband te leggen tussen het nationale recht en de juridische bevoegdheid van de instanties die acties willen instellen en inbreuken willen doen staken, betekenen zij een stap terug ten opzichte van het gemeenschappelijk standpunt. Enerzijds kan ik moeilijk begrijpen dat het Parlement minder oog heeft voor de bescherming van de consumenten dan de Raad; anderzijds brengen deze amendementen de eigenlijke doelstelling van het richtlijnvoorstel, namelijk de wederzijdse erkenning van de instanties die bevoegd zijn op te treden, in gevaar.
Voorts mag het begrip inbreuk op uitvoeringsbepalingen van Europese richtlijnen niet enkel aan het nationale recht worden overgelaten. Daarom beveelt de Commissie u aan, te blijven bij de tekst van het gemeenschappelijk standpunt zoals het is goedgekeurd door de juridische commissie van het Parlement, en de amendementen in kwestie af te wijzen.
Concluderend zou ik enerzijds de rapporteur, de heer Verde i Aldea willen prijzen voor zijn uitstekende werk en ook voor de bijdrage aan de snelle afhandeling van dit voorstel, en anderzijds u willen verzoeken het door het werk in de juridische commissie op gang gebrachte momentum te behouden door het gemeenschappelijk standpunt goed te keuren. Zo kunnen we tegelijk een belangrijke etappe voor de bescherming van de consument afleggen en op zinvolle wijze gestalte geven aan het behartigen van de door de Europese wetgeving bedoelde collectieve belangen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.50 uur gesloten)

