Συνέπειες στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τον εντοπισμό διοξίνης σε ζωοτροφές (συζήτηση) 
Πρόεδρος
Το επόμενο σημείο είναι η δήλωση της Επιτροπής σχετικά με τις συνέπειες στην Ευρωπαϊκή Ένωση από τον εντοπισμό διοξίνης σε ζωοτροφές.
John Dalli
Κυρία Πρόεδρε, όπως γνωρίζετε πολύ καλά, το νέο έτος ξεκίνησε με ένα σοβαρό συμβάν που αφορά τη μόλυνση ζωοτροφών με διοξίνη στη Γερμανία. Οι υπηρεσίες της Επιτροπής παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις και σε πλήρη συνεργασία με τις αρμόδιες γερμανικές αρχές.
Έχω ήδη αρχίσει να εξετάζω πιθανά μέτρα που θα διασφαλίσουν ότι το υψηλού επιπέδου σύστημα ασφάλειας τροφίμων και ζωοτροφών που διαθέτουμε θα γίνει ακόμα πιο αποτελεσματικό. Ας ξεκινήσω όμως πρώτα με τα δεδομένα του συμβάντος: το συμβάν ήρθε στο φως όταν ένας παραγωγός σύνθετων ζωοτροφών ειδοποίησε τις αρμόδιες γερμανικές αρχές στις 22 Δεκεμβρίου 2010 αφού έλαβε το αναλυτικό αποτέλεσμα εργαστηρίου, σύμφωνα με το οποίο, έπειτα από αυτοελέγχους, ένα δείγμα βρέθηκε να μην πληροί τις προϋποθέσεις της ενωσιακής νομοθεσίας.
Κατά την περίοδο από τα μέσα Νοεμβρίου μέχρι τα μέσα Δεκεμβρίου του προηγούμενου έτους, ένας παραγωγός βιολογικού ντίζελ παρέδωσε επτά φορτία λιπαρών οξέων που προορίζονταν για τεχνικούς σκοπούς σε έναν παραγωγό ζωοτροφών που επίσης παράγει οξέα για τεχνικούς σκοπούς. " δεύτερη εταιρεία ήταν ταυτόχρονα ένας εγγεγραμμένος παραγωγός ζωοτροφών· προφανώς έγινε ανάμειξη λίπους ζωοτροφών με τεχνικό λίπος. Αργότερα διαπιστώθηκε ότι τέσσερα από αυτά τα φορτία που παραδόθηκαν κατά το δεύτερο μισό του Νοεμβρίου ήταν μολυσμένα με διοξίνες. Τα άλλα τρία που παραδόθηκαν σε μύλους ζωοτροφών κατά το πρώτο μισό του Δεκεμβρίου δεν ήταν μολυσμένα.
Ωστόσο, μέχρι να επαληθευτεί το συμβάν και για καθαρά προληπτικούς λόγους όλα τα φορτία θεωρήθηκαν και αντιμετωπίστηκαν ως δυνητικώς μολυσμένα. Συνολικά 2.300 τόνοι δυνητικά μολυσμένης ζωοτροφής παραδόθηκαν σε 25 παραγωγούς στη Γερμανία. Δεν πραγματοποιήθηκαν παραδόσεις ζωοτροφών εκτός Γερμανίας.
Ποσότητα 100.000 με 200.000 τόνων ζωοτροφής που περιείχαν 2% έως 10% δυνητικά μολυσμένα λίπη παραδόθηκαν σε περίπου 4.800 αγροκτήματα στη Γερμανία. Για αυστηρά προληπτικούς λόγους, αποκλείστηκαν όλες οι εκμεταλλεύσεις· αναστάλθηκαν όλες οι εμπορικές τους δραστηριότητες· σε αυτές περιλαμβάνονταν εκμεταλλεύσεις με ωοπαραγωγές όρνιθες, πουλερικά προς πάχυνση, χήνες, χοίροι, βοοειδή γαλακτοπαραγωγής, βοοειδή και κουνέλια. Έγιναν επίσης ορισμένες παραδόσεις δυνητικά μολυσμένης ζωοτροφής για ωοπαραγωγές όρνιθες στη Γαλλία και τη Δανία.
Κανένα τρόφιμο ζωικής προέλευσης προερχόμενο από τις αποκλεισμένες φάρμες δεν μπορεί να διατεθεί στην αγορά ώσπου να σταματήσει η απαγόρευση της λειτουργίας τους. Κάτι τέτοιο θα είναι δυνατό μόνο αφού διασφαλιστεί μέσω αναλυτικών αποτελεσμάτων και ερευνών ότι οι εκμεταλλεύσεις δεν είναι μολυσμένες σε επίπεδα υψηλότερα από εκείνα που προβλέπει η ενωσιακή νομοθεσία. Προς το παρόν, από τις 4.800 εκμεταλλεύσεις που έκλεισαν αρχικά, οι 939 -κυρίως εγκαταστάσεις με πουλερικά και χοίρους- παραμένουν κλειστές. Φαίνεται ότι, εκτός από ελάχιστες εξαιρέσεις, δεν έγινε εμπόριο ούτε εξαγωγή μολυσμένων τροφίμων από τη Γερμανία μετά από την κοινοποίηση του συμβάντος.
Τελικά, αναλυτικά αποτελέσματα έδειξαν ότι τα προϊόντα πληρούσαν τα κριτήρια της κοινοτικής νομοθεσίας. Αυτό είναι ένα παράδειγμα της αποτελεσματικότητας του κοινοτικού συστήματος ανιχνευσιμότητας και εν προκειμένω θα συνεχίσουμε να επαγρυπνούμε.
Το ευτυχές στοιχείο του συγκεκριμένου συμβάντος είναι ότι τα επίπεδα διοξίνης που εντοπίστηκαν στα τρόφιμα που υπερέβησαν τα όρια της ΕΕ δεν ήταν πολύ υψηλά, γεγονός που σημαίνει ότι δεν αναμένεται άμεσος κίνδυνος υγείας για τον καταναλωτή συνεπεία της κατανάλωσης, αν υπάρξει, των μολυσμένων προϊόντων για σύντομο χρονικό διάστημα.
Τι έκανε η Επιτροπή για να συμβάλει στη διαχείριση του συμβάντος; Οι υπηρεσίες μου βρίσκονται σε συνεχή επαφή με τις γερμανικές αρχές και διέδωσαν αμέσως όλες τις πληροφορίες στα κράτη μέλη μέσω του συστήματος έγκαιρης προειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές. Βρίσκονται επίσης σε επαφή με τις αρμόδιες αρχές τρίτων χωρών, παρέχοντας μια σαφή εικόνα του συμβάντος στους εμπορικούς μας εταίρους. Επιπλέον, υπάλληλοι της Επιτροπής συναντήθηκαν με παράγοντες της βιομηχανίας ελαίων και λιπών, προκειμένου να εξετάσουν τρόπους περαιτέρω ενίσχυσης του ελέγχου της διοξίνης στις ζωοτροφές.
Επικοινώνησα προσωπικά με την ομοσπονδιακή υπουργό Τροφίμων, Γεωργίας και Προστασίας του Καταναλωτή, Ilse Aigner, στις 6 Ιανουαρίου, και ανταλλάξαμε απόψεις για το τι πρέπει να γίνει προκειμένου να αποφευχθούν ανάλογες μολύνσεις και ατυχήματα στο μέλλον. Σήμερα επικοινώνησα ξανά με τη γερμανίδα υπουργό, γιατί ανησύχησα εξαιτίας της πρόσφατης είδησης του προηγούμενου σαββατοκύριακου ότι ένας παραγωγός ζωοτροφών δεν υπέβαλε πλήρη κατάλογο με τις εκμεταλλεύσεις που έλαβαν δυνητικά μολυσμένες ζωοτροφές, και έδωσε λανθασμένες πληροφορίες σχετικά με τη χρήση μολυσμένων ζωοτροφών σε σύνθετες ζωοτροφές, γεγονός που οδήγησε σε περαιτέρω κλείσιμο αρκετών εκατοντάδων εκμεταλλεύσεων.
Το γεγονός αποτελεί πολύ σοβαρή παράβαση των διατάξεων της ΕΕ περί της ασφάλειας των τροφίμων. Θα ήθελα να ξεκαθαρίσω το εξής: οι γερμανικές αρχές εργάζονται πυρετωδώς για την αντιμετώπιση αυτής της μόλυνσης και κάνουν ό, τι είναι δυνατόν για να την αντιμετωπίσουν άμεσα και οριστικά.
Πληροφορούμαι ότι παρέχουν πρόσθετο δυναμικό για έλεγχο έτσι ώστε η διαδικασία να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατόν. Ωστόσο, είναι σημαντικό να ασχοληθούμε άμεσα και με τις ευρύτερες συνέπειες για την προσέγγιση ως προς την ασφάλεια των ζωοτροφών σε επίπεδο ΕΕ. Για τον λόγο αυτόν, μια ομάδα από το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων θα επισκεφθεί την επόμενη εβδομάδα τη Γερμανία για να βοηθήσει τις γερμανικές αρχές και να τους μεταδώσει τη συνολική μας γνώση και κατανόηση σχετικά με το πώς προκλήθηκε η συγκεκριμένη μόλυνση και πώς μπορεί να αποφευχθεί κάτι τέτοιο στο μέλλον. Οι γερμανικές αρχές έχουν ενημερωθεί και είναι σύμφωνες για την επίσκεψη. Ξέρω ότι μπορούμε να βασιστούμε στην πλήρη συνεργασία των γερμανών συναδέλφων μας.
Το συγκεκριμένο συμβάν θα συζητηθεί και κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου των Υπουργών Γεωργίας που θα πραγματοποιηθεί στις Βρυξέλλες την ερχόμενη Δευτέρα, 24 Ιανουαρίου. Όπως ανέφερα ήδη, εξετάζουμε μέτρα, μεταξύ των οποίων και νομοθετικά.
Το συμβάν υπογράμμισε την ανάγκη διασφάλισης της αποτελεσματικότητας των εθνικών συστημάτων ελέγχου στα οποία στηρίζεται η εμπιστοσύνη όλων των κρατών μελών της ΕΕ και των τρίτων χωρών στα μέτρα ασφάλειας τροφίμων και ζωοτροφών που λαμβάνουμε. Για την αντιμετώπιση του ζητήματος, εξετάζω την πιθανότητα καθιέρωσης αυστηρού διαχωρισμού της παραγωγής λιπών και ελαίων που προορίζονται για ζωοτροφές και τρόφιμα από την παραγωγή λιπών και ελαίων που προορίζονται για τεχνική χρήση, και εξετάζω την πιθανότητα θέσπισης νομικών απαιτήσεων για ενισχυμένους ελέγχους διοξινών σε διαφορετικά στάδια της παραγωγής ζωοτροφών.
Είμαι πεπεισμένος ότι τα μέτρα αυτά, όταν πλέον εγκριθούν και εφαρμοστούν, θα επιφέρουν τις απαραίτητες βελτιώσεις στα ήδη ισχυρά συστήματα ασφάλειας τροφίμων και ζωοτροφών μας.
Albert Deß
Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, σας ευχαριστώ κύριε Επίτροπε για την αντικειμενική παρουσίαση αυτού του σκανδάλου της διοξίνης στη Γερμανία. Με εξοργίζει υπερβολικά, δεδομένης της ιδιότητάς μου ως αγρότη, το ότι επανειλημμένως ερχόμαστε αντιμέτωποι με τέτοιου είδους σκάνδαλα, η αιτία των οποίων μπορεί φαινομενικά να αποδοθεί στην απροσεξία, αλλά και σε εγκληματική δραστηριότητα. Μπορούμε να θεσπίσουμε όσους νόμους και κανονισμούς θέλουμε -στην Ευρώπη, έχουμε ορισμένους από τους αυστηρότερους νόμους για την παραγωγή τροφίμων και τις χαμηλότερες οριακές τιμές για συστατικά που θα μπορούσαν να βλάψουν την υγεία των καταναλωτών μας- ωστόσο, δεν είμαστε θωρακισμένοι απέναντι σε τέτοιου είδους κινδύνους.
Γι' αυτόν τον λόγο πρέπει επίσης να ισχύει η απαίτηση -και τα κράτη μέλη είναι εξίσου υπεύθυνα γι' αυτό- ότι αν ο εισαγγελέας αποφανθεί πως πρόκειται για εγκληματική δραστηριότητα, η ποινή θα πρέπει να αυξάνεται σημαντικά. Τέτοιοι άνθρωποι δεν πρέπει να γλυτώνουν με ένα πρόστιμο -εδώ πρέπει να επιβάλλονται ποινές φυλάκισης. Πρέπει να φυλακίζονται ώστε να μην μπορούν να προκαλέσουν ξανά ανάλογη καταστροφή.
Κύριε Επίτροπε, χαίρομαι πολύ που αναγνωρίσατε ότι οι γερμανικές αρχές έλαβαν την κατάλληλη σειρά μέτρων -αυτή ήταν η εντύπωση που αποκόμισα και εγώ στη Γερμανία. Δημιουργήθηκε αρκετή πολιτική αναστάτωση σχετικά με το ότι η κρίση δεν αντιμετωπίστηκε σωστά. Πρέπει να συνεργαστούμε και, όπου κρίνεται απαραίτητο, να συμπληρώσουμε τις αυστηρές διατάξεις που έχουμε θέσει.
Αναφερθήκατε σε ένα συγκεκριμένο ζήτημα αναφορικά με το οποίο έχετε την πλήρη υποστήριξή μας. Είμαι και εγώ υπέρ -και μιλώ επίσης εξ ονόματος της Ομάδας μου- της καθιέρωσης αυστηρού διαχωρισμού της παραγωγής τροφίμων από την παραγωγή άλλων προϊόντων, προκειμένου να αποφευχθούν ανάλογες αναμίξεις. Έχετε την υποστήριξή μας, κύριε Επίτροπε, στο ζήτημα της βελτίωσης των διατάξεων και των κανονισμών, ώστε να μας επιτρέψουν καλύτερη πρόληψη ανάλογων σκανδάλων στο μέλλον.
Ulrike Rodust
Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, εκπλήσσομαι κάπως από τις παρατηρήσεις σας. " εικόνα που έχω για τον Τύπο -τουλάχιστον στη Γερμανία- είναι κάπως διαφορετική. Εξοργίζομαι και εγώ πολύ που ερχόμαστε επανειλημμένως αντιμέτωποι με σκάνδαλα στον τομέα της ασφάλειας των τροφίμων. Δεν πρέπει να επιτρέψουμε να συμβαίνει κάτι τέτοιο. Γνωρίζω ότι οι κανονισμοί και οι νόμοι δεν μπορούν από μόνοι τους να αποτρέψουν τις εγκληματικές δραστηριότητες σε αυτόν τον τομέα. Ωστόσο, πρέπει να κάνουμε τα πάντα προκειμένου να δυσκολέψουμε όσο το δυνατόν περισσότερο τα πράγματα για τους υπαίτιους. " Επιτροπή πρέπει να ζητήσει από τα κράτη μέλη να επανεξετάσουν επειγόντως το επίπεδο των κυρώσεών τους σε αυτόν τον τομέα. " σκόπιμη και αμελής μεταχείριση των τροφίμων και των ζωοτροφών δεν πρέπει να τιμωρείται με ασήμαντες κυρώσεις. Συχνά, το πρόστιμο είναι τόσο χαμηλό σε σύγκριση με το κέρδος, ώστε αποτελεί μικροέξοδο.
Είναι επίσης εξαιρετικά σημαντικό να αυξηθεί ο αριθμός των κρατικών επιθεωρητών. Το τρέχον παράδειγμα της Γερμανίας δείχνει πολύ καλά ότι η αρχή του αυτοελέγχου παρουσιάζει σοβαρές ελλείψεις. Θα ήθελα να επισημάνω ότι η αρχή του "ο ρυπαίνων πληρώνει" πρέπει να εφαρμοστεί με συνέπεια σε ολόκληρη την αλυσίδα -από την παραγωγή μέχρι την κατανάλωση. Άλλωστε, η ασφάλεια των τροφίμων μας ξεκινά από την τροφή που δίνουμε στα ζώα μας.
Οι αθώοι άνθρωποι δεν θα πρέπει να υφίστανται τις συνέπειες της εγκληματικής συμπεριφοράς άλλων. Μέχρι στιγμής, δεν είναι σαφές ποιος θα πληρώσει για τις απώλειες των αγροτών εξαιτίας του σκανδάλου της διοξίνης. Ένα είναι βέβαιο: δεν θα είναι οι ρυπαίνοντες που έχουν χρεωκοπήσει, μια που δεν τους έχουν απομείνει πλέον καθόλου χρήματα. Αυτό είναι απαράδεκτο. Από αυτήν την άποψη, θα πρέπει να συζητηθεί το ενδεχόμενο δημιουργίας ενός ευρωπαϊκού ταμείου στο οποίο θα συμμετέχουν όλοι οι παραγωγοί ζωοτροφών. Τα προβλήματα που εξακολουθούν να προκύπτουν σχετικά με την ασφάλεια τροφίμων καθιστούν σαφές ένα πράγμα: είναι αναγκαίο να διασφαλίσουμε πλήρη ανιχνευσιμότητα για όλα τα στάδια της διαδικασίας, και για τα τρόφιμα και για τις ζωοτροφές. Ο ευρωπαϊκός κανονισμός και η εθνική νομοθεσία πρέπει να βελτιωθούν ως προς αυτό.
Corinne Lepage
Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, τα τελευταία 10 χρόνια έχουμε ζήσει τέσσερα συμβάντα τέτοιου είδους στην Ευρώπη.
Πρέπει μεν να είμαστε ευχαριστημένοι που λειτούργησε σωστά το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, ωστόσο είναι εντελώς απαράδεκτη η εκδήλωση συμβάντος τέτοιου είδους. " υγεία των ευρωπαίων καταναλωτών δεν πρέπει να αποτελεί ρυθμιζόμενη μεταβλητή σε ένα σύστημα που δίνει προτεραιότητα στη μείωση του κόστους και ουσιαστικά ενθαρρύνει εμμέσως τέτοιου είδους συμβάντα όταν οι κυρώσεις είναι τόσο αδύναμες όσο οι σημερινές.
Ωστόσο, κύριε Επίτροπε, πρέπει να έχουμε την εμπιστοσύνη των συμπολιτών μας, όπως γνωρίζετε καλύτερα από τον καθένα. Επομένως, σε ποιες ενέργειες σκοπεύετε να προβείτε; Μιλήσατε μόλις τώρα -και χαίρομαι γι' αυτό- για την υποχρέωση διαχωρισμού της παραγωγής βιομηχανικών ελαίων και ελαίων που χρησιμοποιούνται στα τρόφιμα. Αυτό θα πρέπει να αποτελέσει υποχρέωση, κύριε Επίτροπε, και όχι απλώς επιλογή κατά τη διαδικασία παραγωγής· μ' αυτόν τον τρόπο θα έχουμε πολύ μεγαλύτερη ασφάλεια.
Δεύτερον, είναι εντελώς άδικο να μπορούν οι παραγωγοί να κηρύσσουν πτώχευση κατ' αυτόν τον τρόπο. Τι μπορούμε να κάνουμε, κύριε Επίτροπε, για να βεβαιωθούμε ότι τέτοιου είδους πράξεις δεν θα παραμείνουν ατιμώρητες; " ευθύνη εξακολουθεί να αποτελεί τον καλύτερο φρουρό της ασφάλειας.
Τέλος, σε τι ενέργειες σκοπεύετε να προβείτε για να βελτιώσετε την εποπτεία που έχει καθιερωθεί από τα κράτη μέλη; " προειδοποίηση εκδόθηκε σχεδόν τρεις εβδομάδες μετά την παράδοση των συγκεκριμένων ελαίων. Φυσικά, δεν ευθύνεται η Επιτροπή γι' αυτό, όμως το ζήτημα είναι απλά πως, στο μεταξύ, το πρόβλημα βαρύνει τους καταναλωτές. Νομίζετε, κύριε Επίτροπε, πως μπορούμε εν προκειμένω να βελτιώσουμε την κατάσταση;
Martin Häusling
Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, είναι σαφές ότι κλονίστηκε σοβαρά για μια ακόμα φορά η εμπιστοσύνη των καταναλωτών, οι οποίοι, όπως είναι φυσικό, αναρωτιούνται και πάλι τι κάνουν οι εθνικές αρχές και τι κάνει η ΕΕ για να θέσει τέλος στο έργο αυτών που ρυπαίνουν. Εγώ, σε αντίθεση με τον κ. Επίτροπο, δεν πιστεύω ότι ήταν ατύχημα ή απλώς κάτι τυχαίο. Πιστεύω ότι πίσω από αυτό υπάρχει ένα σύστημα με το οποίο συγκεκριμένες εταιρείες κερδίζουν εκατομμύρια από ένα μείγμα ουσιών που στην πραγματικότητα δεν πρέπει να βρίσκονται στις ζωοτροφές. Στη συνέχεια, αποφεύγουν την ευθύνη ενώ οι αγρότες και οι καταναλωτές πληρώνουν το τίμημα.
Πιστεύω ότι αυτό θα πρέπει να αποτελέσει το σημείο εκκίνησης, και οφείλουμε φυσικά να αναρωτηθούμε μήπως οι έλεγχοι γίνονται σε λάθος σημεία. Στη Γερμανία, υπάρχουν κάποιες εταιρείες στον τομέα των ζωοτροφών που δουλεύουν με λίπη. Γιατί δεν εφαρμόζουμε στοχευμένους ελέγχους σε αυτές; Γιατί βασιζόμαστε σε αυτοελέγχους και λαμβάνουμε τιμές μάλλον τυχαία, ώστε στη συνέχεια να απαιτείται η διενέργεια εκ των υστέρων κρατικών ελέγχων; Με άλλα λόγια, χρειαζόμαστε μια μορφή ελέγχου βασισμένη στην αξιολόγηση κινδύνων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ως εκ τούτου, κύριε Επίτροπε, το ερώτημα που σας θέτω είναι το εξής: τι κάνει ως προς αυτό η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (ΕΑΑΤ); Πρόκειται για γερμανική περίπτωση ή υπάρχουν και άλλες περιπτώσεις στην Ευρώπη που ίσως ακόμα δεν έχουν εντοπιστεί;
Πιστεύω ότι συμφωνούμε πως χρειαζόμαστε έναν θετικό κατάλογο που να περιλαμβάνει τα συστατικά που επιτρέπεται όντως να περιέχουν οι ζωοτροφές. Χρειαζόμαστε αυστηρούς κανόνες αδειοδότησης για τις εταιρείες, χρειαζόμαστε υποχρεωτική ευθύνη και διαχωρισμό της ροής εμπορευμάτων. Ωστόσο, πιστεύω -και αυτό πρέπει να ακουστεί ξανά εδώ- ότι χρειαζόμαστε επίσης θεμελιώδη αλλαγή κατεύθυνσης σε πολλούς τομείς πολιτικής, επειδή, τελικά, οι ζωοτροφές θα πρέπει να προέρχονται από τα χωράφια μας και όχι από βιομηχανικές επιχειρήσεις. Οι αγρότες πρέπει να γνωρίζουν τι ταΐζουν τα ζώα τους, και οι καταναλωτές πρέπει επίσης να γνωρίζουν την προέλευση των ζωοτροφών. Πρέπει να το εξασφαλίσουμε αυτό. Μπορούμε, και πρέπει, να ξεκινήσουμε τη γεωργική μεταρρύθμιση σε αυτό το σημείο, αντιστρέφοντας ξανά αυτήν την κατάσταση, επειδή τελικά όλος ο γεωργικός τομέας υποφέρει εξαιτίας της ζημιάς που προκαλούν μερικοί εγκληματίες που μολύνουν τις ζωοτροφές, και είναι ζήτημα αρχής να αποτρέψουμε κάτι τέτοιο.
James Nicholson
Κυρία Πρόεδρε, συμμερίζομαι πλήρως την κατάσταση στην οποία βρίσκονται σήμερα πολλοί γερμανοί αγρότες.
Είχα αυτήν την εμπειρία πριν από περίπου δύο χρόνια στη βόρεια Ιρλανδία, όταν σημειώθηκε μια παρόμοια περίπτωση. Οι άνθρωποι που πραγματικά υπέφεραν ήταν οι αγρότες, οι οποίοι ουσιαστικά δεν είχαν καμιά απολύτως ανάμειξη. Νομίζω πως αναφέρθηκε εδώ η λέξη "εγκληματικός", και υπάρχουν όντως ορισμένοι με εγκληματική πρόθεση αναμεμειγμένοι σε όλο αυτό. Οφείλουμε να ρωτήσουμε γιατί το κάνουν και αν το κάνουν για να κερδίσουν πολλά επιπλέον χρήματα, όπως λέει ο κ. Häusling. Αν συμβαίνει κάτι τέτοιο, τότε θα πρέπει να τους ασκηθεί δίωξη.
Πρέπει όμως να καταστήσουμε απολύτως σαφές ότι υπεύθυνοι δεν είναι εκείνοι που παράγουν τρόφιμα. Υπεύθυνοι είναι όσοι προμηθεύουν ζωοτροφές σε εκείνους που παράγουν τρόφιμα. Πρέπει να αναλάβουμε δράση εναντίον αυτών των ανθρώπων, για να διασφαλίσουμε ότι κάτι τέτοιο δεν θα συμβεί ξανά και για να αποκαταστήσουμε την εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Μπορώ να κατανοήσω πολύ καλά για ποιον λόγο έχει προς το παρόν κλονιστεί η εμπιστοσύνη των καταναλωτών. Όπως είπε κάποιος, αυτό έχει συμβεί στο παρελθόν και δεν θα πρέπει να επιτρέψουμε να συμβεί ξανά. Ας μην κινηθούμε απλώς σπασμωδικά ψηφίζοντας μια νέα νομοθεσία. Ας εφαρμόσουμε αυτήν που ήδη έχουμε.
Sabine Wils
Κυρία Πρόεδρε, άλεσμα, πρόσμειξη, απάτη -αυτές είναι οι τρεις λέξεις της μόδας για τη βιομηχανία ζωοτροφών στη Γερμανία. Από το 1999 και μετά, μόνο στη Γερμανία έχουν εκδηλωθεί πέντε σκάνδαλα διοξίνης. Οι παραγωγοί ζωοτροφών και οι μεγάλες εταιρείες τροφίμων σαφώς δεν ενδιαφέρονται για τις οδηγίες της ΕΕ και για την εθνική νομοθεσία όταν πρόκειται να αποκομίσουν μεγάλα κέρδη από φτηνά τρόφιμα. Στη Γερμανία, ο ανταγωνισμός για τη χαμηλότερη τιμή στην αγορά τροφίμων είναι σκληρός. Ως εκ τούτου, οι ζωοτροφές για την εντατική κτηνοτροφία πρέπει να είναι όσο φθηνότερες γίνεται. Σπανίως διενεργούνται κρατικοί έλεγχοι στους παραγωγούς ζωοτροφών και τροφίμων. Το κράτος έχει βασιστεί κυρίως σε αυτοελέγχους του παραγωγού, γλυτώνοντας τα έξοδα της απασχόλησης εξειδικευμένων υπαλλήλων. Υπό αυτές τις συνθήκες, τεχνικά κατάλοιπα λιπών μολυσμένα με διοξίνες κατάφεραν να φθάσουν στην αλυσίδα των ζωοτροφών και των τροφίμων.
Το συγκεκριμένο σκάνδαλο διοξινών θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί αν το λίπος είχε ελεγχθεί για διοξίνες προτού αναμειχθεί με τις ζωοτροφές. Τότε η μόλυνση θα είχε εντοπιστεί εγκαίρως. Πολυάριθμοι καταναλωτές έχουν μολυνθεί τώρα, για μια ακόμα φορά, με επιπλέον διοξίνες. Ογδόντα τοις εκατό της διοξίνης που προσλαμβάνουμε εισέρχεται στο σώμα μας μέσω τροφίμων ζωικής προέλευσης -με άλλα λόγια, μέσω κρέατος, γάλακτος και αβγών. Το παρατηρητήριο τροφίμων δικαιολογημένα ζητά να υποχρεωθούν οι παραγωγοί ζωοτροφών να ελέγχουν κάθε παρτίδα συστατικών ζωοτροφών για διοξίνες και PCB προτού αναμείξουν τη ζωοτροφή. Κανένα απολύτως συστατικό που δεν τηρεί τις οριακές τιμές δεν πρέπει να περιλαμβάνεται στη ζωοτροφή. Παρτίδες με υψηλά επίπεδα μόλυνσης πρέπει να καταστρέφονται, και πρέπει να μπορεί να αποδειχθεί ότι αυτό έγινε όντως. Αυτός είναι ο μόνος τρόπος να αποφευχθεί περαιτέρω νόθευση και αραίωση των μολυσματικών ουσιών.
Τα εργαστήρια θα πρέπει επίσης να υποχρεούνται να αναφέρουν στις εθνικές εποπτικές αρχές περιπτώσεις υπέρβασης των οριακών τιμών. Είναι αναγκαίο να θεσπίσουμε υποχρέωση σήμανσης του κρέατος για να υπάρχει δυνατότητα ανίχνευσής του. Το τρέχον και τα προηγούμενα διατροφικά σκάνδαλα στη Γερμανία έχουν δείξει ότι είναι ζωτικής σημασίας να διενεργούνται κρατικοί έλεγχοι ρουτίνας στους παραγωγούς ζωοτροφών και στους κτηνοτρόφους. Πώς σκοπεύετε να το υλοποιήσετε αυτό, κύριε Επίτροπε;
Peter Liese
(DE) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, πρέπει να υπάρξει καλύτερη προστασία των καταναλωτών και των αγροτών ενάντια στους ανεύθυνους που νοθεύουν τις τροφές και τις ζωοτροφές. Πρέπει να θέσουμε τέλος στη δράση τους σε ολόκληρη την Ευρώπη. Κάποιος συνάδελφος μόλις μίλησε αποκλειστικά για τη Γερμανία, δυστυχώς όμως στο παρελθόν παρατηρήθηκαν σκάνδαλα με διοξίνες και άλλα παρόμοια σκάνδαλα και σε άλλα κράτη μέλη.
Πρόκειται πρωτίστως για ζήτημα που αφορά τον εισαγγελέα, επειδή οι πράξεις αυτές είναι εγκληματικές. Ελπίζω οι εισαγγελείς στη Γερμανία και οι οργανισμοί άλλων χωρών που ενδεχομένως να έχουν εμπλακεί -αναφέρθηκε ότι είναι και οι Κάτω Χώρες μέρος της αλυσίδας- να εργαστούν γρηγορότερα από τους εισαγγελείς της Ιρλανδίας. Εκεί, μόλις τώρα ασκήθηκε δίωξη στους υπεύθυνους για ένα σκάνδαλο του 2008. Πρέπει σε γενικές γραμμές να είμαστε πιο γρήγοροι ως προς αυτό.
Σας ζητώ να δούμε το σκάνδαλο αυτό -γιατί πρόκειται για σκάνδαλο- στις σωστές του διαστάσεις Οι τιμές ήταν τέσσερις φορές υψηλότερες από το κανονικό. Αυτό δεν είναι καλό, και υπάρχουν σοβαροί λόγοι για τους οποίους έχουμε ένα προληπτικό επίπεδο, του οποίου δεν πρέπει να γίνεται υπέρβαση. Ωστόσο, η επιλογή του προληπτικού επιπέδου έγινε σκόπιμα έτσι ώστε να φτάνουμε στις περιοχές όπου διαπιστώθηκαν μακροπρόθεσμα βλάβες σε πειράματα σε ζώα μόνο με εκατονταπλάσια υπέρβαση του οριου αυτού. Επομένως, δεν υπάρχει άμεσος κίνδυνος· είναι απλώς ζήτημα πρόληψης.
Στην περίπτωση του σκανδάλου του 1999 στο Βέλγιο, οι τιμές ήταν 700 φορές υψηλότερες από την ισχύουσα οριακή τιμή της ΕΕ. Επίσης, έχουμε μειώσει τη μόλυνση του περιβάλλοντος με διοξίνες στο ένα δέκατο των τιμών που είχε το 1990, μέσω ευρωπαϊκών μέτρων -για παράδειγμα, μέσω νομοθεσίας για τις χημικές ουσίες, βελτιωμένων προτύπων όσον αφορά τις μονάδες αποτέφρωσης αποβλήτων και ούτω καθεξής. Παρ' όλα αυτά, χρειαζόμαστε μέτρα τα οποία πρέπει να εφαρμοστούν στην αλυσίδα τροφίμων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Χρειαζόμαστε παρακολούθηση διοξινών, διαχωρισμό των λιπών, κατά τη γνώμη μου χρειαζόμαστε απαιτήσεις καθαρότητας ζωοτροφών σε ολόκληρη την ΕΕ, και καλύτερη προστασία των αγροτών που δεν είναι σε θέση να αποτρέψουν την επανάληψη της εκδήλωσης τέτοιας απροσεξίας και εγκληματικής σκευωρίας στην αλυσίδα των τροφίμων.
Luis Manuel Capoulas Santos
(PT) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να τονίσω ιδιαιτέρως ότι η Ευρώπη έχει αναμφισβήτητα πολύ πιο ισχυρά πρότυπα ποιότητας για τα προϊόντα διατροφής από οποιοδήποτε άλλο μέρος του κόσμου. Οι καταναλωτές, οι εξαγωγικές αγορές και οι παραγωγοί μας ζητούν να καταβάλουμε τεράστια προσπάθεια και να προχωρήσουμε σε σημαντικές επενδύσεις προκειμένου να διατηρήσουμε αυτά τα πρότυπα.
Αν η μόλυνση που εκδηλώθηκε πρόσφατα στη Γερμανία είχε εκδηλωθεί σε πολλά άλλα μέρη του κόσμου, το πιθανότερο είναι πως θα δεν το είχαμε καν πληροφορηθεί. Ωστόσο, δεν συνέβη κάτι τέτοιο. " μόλυνση εκδηλώθηκε ακριβώς εδώ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό που συνέβη στη Γερμανία είναι απαράδεκτο, και όχι μόνο πρέπει να διερευνηθεί πλήρως, αλλά πρέπει και να καταλογιστούν ευθύνες στους υπαίτιους για κάτι που φαίνεται να είναι έγκλημα και όχι ατύχημα.
Παραμένει ακόμα άγνωστη η προέλευση της μόλυνσης, κάτι που θεωρώ πολύ ανησυχητικό. Δεν φαίνεται να υπάρχει σαφής προσδιορισμός της ευθύνης των γερμανικών αρχών για τυχόν ελλείψεις στην άσκηση των εποπτικών τους καθηκόντων. Φαίνεται ότι το γεγονός ήρθε στο φως μέσω μιας ανακοίνωσης της εταιρείας και όχι μέσω των ελέγχων που διενεργούν οι αρχές.
Δεν έχουν εντοπιστεί οι υπεύθυνοι, ενώ η σοβαρότητα της κατάστασης απαιτεί αντικειμενική διαλεύκανση εκ μέρους της Επιτροπής.
Britta Reimers
(DE) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, το τωρινό επεισόδιο με τις διοξίνες είναι κάτι παραπάνω από σκάνδαλο. Οι λαοί της Ευρώπης βρέθηκαν αντιμέτωποι με την εικόνα τους. Πόσον καιρό εκφράζουμε παράπονα ότι εκτυλίσσεται άγρια μάχη για τις τιμές και την επιβίωση στον τομέα της γεωργίας, που πυροδοτείται από την ακόρεστη ζήτηση για όλο και φθηνότερα τρόφιμα;
Εδώ και πολύ καιρό, η μάχη αυτή δεν είναι απλά μια αναμέτρηση δυνάμεων. Επιμέρους άτομα καταφεύγουν όλο και περισσότερο σε εγκληματικά μέσα και μεθόδους. Ωστόσο, στο τέλος το αποτέλεσμα θα είναι να βγούμε όλοι χαμένοι. Μπορούμε να θεσπίσουμε περισσότερους νόμους και οδηγίες, μπορούμε να διενεργούμε περισσότερους ελέγχους με ακόμα μεγαλύτερο κόστος, μπορούμε να επιβάλουμε πιο αυστηρές κυρώσεις -τίποτα απ' όλα αυτά δεν θα καταπολεμήσει την εγκληματική ενέργεια που πυροδοτείται από έναν τόσο σκληρό αγώνα επιβίωσης.
Πρέπει να αντιμετωπίσουμε επιτέλους τις αιτίες αυτού του προβλήματος. Πρέπει επιτέλους να θέσουμε τέλος στη συνεχή απαίτηση για περισσότερα και φθηνότερα τρόφιμα. Ως αγρότισσα, έχω βιώσει άμεσα την αδυναμία απέναντι στις εγκληματικές δραστηριότητες συγκεκριμένων ατόμων - όπως σε αυτήν την περίπτωση. Μαζί με τους επαγγελματίες συναδέλφους μου, τρέμω στην ιδέα του ποιος θα είναι ο επόμενος που θα παρασυρθεί άθελά του σε αυτήν τη δίνη.
Θα ήθελα, συνεπώς, να ρωτήσω την Επιτροπή: τι σκοπεύετε να κάνετε εσείς και οι συνάδελφοί σας για να αποκαταστήσετε την αξία των τροφίμων; Επικροτώ τις προτάσεις σας, με αυτές όμως δεν πρόκειται να λύσετε το κύριο πρόβλημα.
Bart Staes
(NL) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, αυτό το σκάνδαλο μου δημιουργεί μια πραγματική αίσθηση deja vu, επειδή η πορεία της κρίσης ταυτίζεται σχεδόν απόλυτα με την πορεία της κρίσης που εκδηλώθηκε πριν από δώδεκα χρόνια στο Βέλγιο. Τα τελευταία δέκα χρόνια, πάρα πολλά συμβάντα έχουν δείξει ότι υπάρχουν αρκετοί παράγοντες που δρουν στη βιομηχανία ελαίων και λιπών για ζωοτροφές, οι οποίοι, από αδίστακτη απληστία και με εγκληματικό τρόπο είναι έτοιμοι να διαπράξουν απάτη επιζήμια για το εισόδημα και την υγεία των καταναλωτών. Αυτό είναι απαράδεκτο. Ως εκ τούτου, προκύπτει όντως η ανάγκη να υποβληθεί η ισχύουσα νομοθεσία σε δοκιμασία αντοχής. Ελπίζω το Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας να σχολιάσει επ' αυτού.
Ωστόσο, υπάρχει επίσης ανάγκη για παρακολούθηση και επιτήρηση. Εξακολουθεί να υπάρχει μεγάλο ποσοστό αυτοελέγχου στη βιομηχανία. Οι εθνικές αρχές πρέπει να διενεργούν επιπρόσθετους, αυστηρότερους ελέγχους σε κάθε μορφή αυτοελέγχου. Αυτό πρέπει να γίνει με αναλογικό τρόπο. Δεύτερον, νομίζω ότι το Γραφείο Τροφίμων και Κτηνιατρικών Θεμάτων της Ιρλανδίας θα πρέπει να διεξάγει περισσότερους ελέγχους. Χρειαζόμαστε περισσότερο έλεγχο αυτών που ελέγχουν. Διάβασα ότι, τα τελευταία δέκα χρόνια, το ΓΤΚΘ έχει αναλάβει μόνο τρεις αποστολές. Ο αριθμός είναι πολύ μικρός και πρέπει να τον αυξήσουμε. Κύριε Επίτροπε, σκοπεύετε να δώσετε οδηγίες στο ΓΤΚΘ να πραγματοποιήσει κάποιες αποστολές αναφορικά με τα προβλήματα των διοξινών;
Jaroslav Paska
Κυρία Πρόεδρε, όλα αυτά τα χρόνια λειτουργίας της η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δημιουργήσει μια ιδιαιτέρως περίπλοκη δομή με διάφορους κανόνες και κανονισμούς, οι οποίοι θα έπρεπε να δώσουν στο κοινό την εντύπωση ότι η Ένωση ενδιαφέρεται για την καθαρότητα και την ποιότητα των τροφίμων μας. Για να ενισχύσει αυτό το μήνυμα, έχει προσλάβει πολλούς και διαφορετικούς ειδικούς, επιθεωρητές, κτηνιάτρους και υπαλλήλους, δημιουργώντας ένα περίπλοκο θεσμικό μεγαθήριο, για να διασφαλίσει την ποιότητα των ευρωπαϊκών τροφίμων.
Κυρίες και κύριοι, σήμερα βλέπουμε πόσο καλά τα πάει. " Ευρώπη κατακλύζεται από σοβαρά μολυσμένα τρόφιμα, και είναι σαφές ότι ο γραφειοκρατικός μας μηχανισμός δεν ξέρει τι να κάνει γι' αυτό. Για να αντιληφθούμε τη σοβαρότητα της κατάστασης, ας θυμηθούμε τι έχουμε αντιμετωπίσει εξαιτίας αυτής της κομπίνας με τα τρόφιμα
" επιστημονική κοινότητα θεωρεί τις διοξίνες ως την πιο δηλητηριώδη χημική ουσία που έχει παραγάγει ποτέ ο άνθρωπος. Ανήκουν στην κατηγορία των πιο σοβαρών καρκινογόνων ουσιών, εκτός αυτού όμως προκαλούν μείωση της κυτταρικής και ορμονικής ανοσίας, μεγαλύτερη επιρρέπεια σε μολύνσεις, μειωμένη γονιμότητα, αύξηση των αποβολών, δυσλειτουργικές ωοθήκες, προβλήματα τοκετού, μεγαλύτερη παιδική θνησιμότητα, προβλήματα στην ανάπτυξη του κεντρικού νευρικού συστήματος, παθολογικές αλλαγές σε στεροειδείς ορμόνες και υποδοχείς, και ούτω καθεξής.
Δεν διασπώνται. Συσσωρεύονται στους ιστούς των ζωντανών οργανισμών, και η Παγκόσμια Οργάνωση Υγείας υποστηρίζει ότι η είσοδος στο αίμα ποσότητας διοξίνης σε μέγεθος κόκκου ρυζιού ισοδυναμεί με το ετήσιο όριο για ένα εκατομμύριο ανθρώπους.
Διαπιστώνουμε επίσης σήμερα ότι η γερμανική εταιρεία Harles und Jentzsch προσθέτει διοξίνες σε ζωοτροφές, και από τον Μάρτιο του 2010 έχει διαθέσει στην αγορά 3.000 τόνους λίπους μολυσμένου με διοξίνες. Σύμφωνα με πρόσφατα πορίσματα, μολυσμένα αβγά έχουν διοχετευτεί στις Κάτω Χώρες και στο "νωμένο Βασίλειο, και μολυσμένο κρέας στη Γαλλία και τη Δανία.
Ως εκ τούτου, θα ήθελα να ρωτήσω, κύριε Επίτροπε, πώς είναι δυνατόν μια εταιρεία που προμηθεύει χιλιάδες αγρότες με ζωοτροφές να μην έχει καταχωρηθεί σε ένα ρυθμιστικό σύστημα ελέγχου; Τι είδους συνεργασία μπορούν να μας προσφέρουν κρατικά όργανα της Γερμανίας τη στιγμή που μια εταιρεία μπορεί να παράγει ζωοτροφές χωρίς ταυτόχρονα να είναι υπάγεται σε κάποιο σύστημα ελέγχου; Τι είδους κτηνιατρικοί έλεγχοι μπορεί να διενεργούνται σε εκμεταλλεύσεις, τη στιγμή που από τον Μάρτιο του 2008 επιθεωρητές κτηνίατροι δεν έχουν καταφέρει να εντοπίσουν τη μόλυνση των ζωοτροφών; Κυρίες και κύριοι, τι γίνεται με τη διάθεση αυτών των τροφίμων; Συζητάμε για τα διατιθέμενα αβγά και το διατιθέμενο κρέας, και τι...
(" Πρόεδρος διακόπτει τον ομιλητή)
Janusz Wojciechowski
(PL) Κυρία Πρόεδρε, βρισκόμαστε αντιμέτωποι με ένα σκάνδαλο, όμως ο χαρακτηρισμός αυτός είναι υπερβολικά ήπιος. Πρόκειται για σοβαρή απειλή κατά της ζωής και της υγείας χιλιάδων ανθρώπων. Ελπίζω οι υπεύθυνοι να εντοπιστούν και να τιμωρηθούν αναλόγως, ελπίζω όμως επίσης ότι το συγκεκριμένο ζήτημα θα αποτελέσει αιτία για προβληματισμό σχετικά με το μοντέλο γεωργίας που ισχύει στην Ευρωπαϊκή Ένωση. " γεωργία έχει μετατραπεί σε βιομηχανία. Δεν έχουμε πλέον κτηνοτροφία -έχουμε παραγωγή κρέατος. Έχουμε τεράστιες εκμεταλλεύσεις, βιομηχανία ζωοτροφών και ζώα που μεγαλώνουν με ζωοτροφές -οι οποίες περιέχουν διοξίνες. Οι ζωοτροφές περιέχουν επίσης γενετικά τροποποιημένα υλικά που δεν έχουν ελεγχθεί πλήρως, και αυτό το μοντέλο γεωργίας δεν λειτουργεί. Είναι ένα μοντέλο που δεν εγγυάται την ασφάλεια των τροφίμων.
" λύση είναι μεγαλύτερος σεβασμός και μέριμνα για εκείνες τις εκμεταλλεύσεις που υπάρχουν ακόμα στην Ευρώπη -στην Πολωνία, και σε άλλες χώρες- οι οποίες βασίζονται σε ζωοτροφές που παράγουν οι ίδιες. Αυτό είναι κάτι που οφείλουμε να στηρίξουμε.
Kartika Tamara Liotard
(NL) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, η υπεύθυνη εταιρεία γνώριζε ήδη από τον Μάρτιο του 2010 ότι πουλούσε προϊόντα με επικίνδυνα υψηλά επίπεδα διοξίνης. Πώς είναι δυνατόν κάτι τέτοιο να μην εντοπίστηκε σε καμιά από τις επιθεωρήσεις, ώστε να καταστεί δυνατό να ληφθούν μέτρα σε εκείνο το στάδιο; Είναι πράγματι επαρκείς οι ισχύοντες μηχανισμοί παρακολούθησης της ασφάλειας των τροφίμων μας; Φαίνεται πως όχι, διαφορετικά θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί η κρίση της διοξίνης.
Απ' ό, τι φαίνεται, υπάρχει πλήθος διατροφικών σκανδάλων. Όχι μόνο η κρίση διοξίνης αλλά και τα κλωνοποιημένα προϊόντα που πέρυσι κατέληξαν στα καταστήματά μας χωρίς να το αντιληφθούμε. Έχουμε αρκετούς κανόνες, όμως η παρακολούθηση της ασφάλειας των τροφίμων πρέπει να γίνει πιο αποτελεσματική και πιο συχνή και, επιπλέον, πρέπει να δημοσιοποιούνται τα αποτελέσματα αυτών των επιθεωρήσεων. Πρόκειται για την ασφάλεια των τροφίμων μας και την υγεία των πολιτών μας.
Επιπλέον, καλώ την Επιτροπή να υποστηρίξει τα αιτήματα αποζημίωσης που υποβλήθηκαν κατά των υπεύθυνων εταιρειών εκ μέρους των εξαπατημένων αγροτών που, εν αγνοία τους, δηλητηρίασαν τα ίδια τους τα ζώα.
John Stuart Agnew
(EN) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να δηλώσω προσωπικό συμφέρον: είμαι βρετανός παραγωγός αβγών.
" μόλυνση με διοξίνες φαίνεται ότι είναι συνέπεια της αδυναμίας τήρησης των πλέον αυστηρών προτύπων επεξεργασίας που απαιτούνται για τις ζωοτροφές, σε αντίθεση με τη λιγότερο απαιτητική διαδικασία που χρησιμοποιείται για τη μετατροπή ελαιοκράμβης σε βιοκαύσιμα. Επομένως, ο ενθουσιασμός της ΕΕ για τα βιοκαύσιμα μπορεί να έχει ακούσιες συνέπειες. Ωστόσο, είμαι της άποψης ότι αυτό δεν είναι ζήτημα της ΕΕ. Δεν θα λυθεί με επιπλέον κανονισμούς -και σίγουρα δεν τους χρειάζεται. Οι Γερμανοί εντόπισαν κάποιο πρόβλημα, μας ενημέρωσαν γι' αυτό και κάνουν τα απαραίτητα βήματα.
Στο "νωμένο Βασίλειο, διαθέτουμε ολοκληρωμένο σύστημα διασφάλισης που ονομάζεται Lion Code. Καλύπτει την παραγωγή ζωοτροφών στους μύλους και την παραγωγή αβγών στο αγρόκτημα, ελαχιστοποιώντας με τον τρόπο αυτό τις πιθανότητες εκδήλωσης ανάλογων συμβάντων. Επομένως, αν ορισμένοι από εσάς επιμένετε σε αβγά κορυφαίας ποιότητας, "ζητήστε τα Lion" και οι βρετανοί παραγωγοί με μεγάλη τους χαρά θα σας τα προμηθεύσουν.
Michel Dantin
(FR) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, καταρχάς πιστεύω ότι θα πρέπει να είμαστε ικανοποιημένοι επειδή μπορεί σήμερα να συζητάμε για κρίση, όμως αυτό γίνεται επειδή το σύστημά μας λειτούργησε.
Διαθέτουμε το ισχυρότερο σύστημα προστασίας καταναλωτών στον κόσμο. Αυτήν τη στιγμή οι καταναλωτές πρέπει να το έχουν υπόψη τους. Ωστόσο, το σύστημα δεν λειτούργησε σωστά, και προτού επινοήσουμε καινούριο, πιστεύω ότι θα πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικά και εμπεριστατωμένα τους λόγους για τους οποίους το πρόβλημα εντοπίστηκε τόσο καθυστερημένα, και να αναρωτηθούμε για τις αιτίες αυτής της καθυστέρησης.
Ωστόσο, θεωρώ ότι εκτός από την καταγγελία αυτής καθαυτής της εγκληματικής πράξης, πρέπει επίσης να διερευνήσουμε για ποιο λόγο συνέβη. Πιστεύω ότι, εξαιτίας των ενεργειών μας, οι τομείς γεωργίας και γεωργικών ειδών διατροφής βρίσκονται σε αγώνα δρόμου για χαμηλότερο κόστος και χαμηλότερες τιμές από την πλευρά της προσφοράς και έτσι δεν είμαστε πλέον προστατευμένοι από αποκλίσεις όπως τέτοιου είδους απαράδεκτες συμπεριφορές.
Επομένως, κύριε Επίτροπε, σκοπεύετε να αυξήσετε τις κυρώσεις για τέτοιες πράξεις; Το δεύτερο ερώτημά μου σχετίζεται με το πώς θα παρέχουμε άμεση στήριξη -και εννοώ άμεση- στους εμπλεκομένους εκτροφείς. Και αυτό γιατί τα περιθώρια είναι τόσο στενά ώστε, αν κάποιοι άνθρωποι δεν λάβουν στήριξη πολύ σύντομα, ή έστω προκαταβολές από ποσά που τους οφείλονται, τότε αυτοί οι εκτροφείς θα έχουν εξαφανιστεί ώσπου η διαδικασία να ολοκληρωθεί με, ας το πούμε, "κανονικούς" ρυθμούς.
Franz Obermayr
(DE) Κυρία Πρόεδρε, μπορώ να θέσω ένα ερώτημα στον προηγούμενο ομιλητή; Είπε ότι, ουσιαστικά, το σύστημα λειτουργεί. Θα ενδιαφερόμουν πολύ να μάθω αν γνωρίζει ότι δεν ήταν το σύστημα, αλλά οι καταναλωτές εκείνοι που συνέβαλαν στην αποκάλυψη του τι συνέβη εδώ.
Δεύτερον, αναφορικά με τις πληροφορίες που έχει στη διάθεσή του ο προηγούμενος ομιλητής, θα ήθελα να τον ρωτήσω αν γνωρίζει επίσης ότι υπάρχουν μελέτες που δείχνουν πως οι πολίτες ευχαρίστως θα πλήρωναν κάτι παραπάνω προκειμένου να είναι σίγουροι ότι τα προϊόντα είναι υψηλής ποιότητας και προέρχονται από ζώα που εκτρέφονται με τρόπο που ταιριάζει στο είδος τους.
Michel Dantin
(FR) Κυρία Πρόεδρε, νομίζω πως ο βουλευτής που έθεσε το ερώτημα ήθελε ουσιαστικά να κάνει ένα σχόλιο για την κατάσταση και όχι να θέσει ένα ερώτημα σε μένα. Προφανώς γνωρίζουμε ότι το σύστημα δεν λειτούργησε σωστά. Ωστόσο, όσον αφορά τους ευρωπαίους καταναλωτές, θα ήθελα να τονίσω πόσο αυστηρό είναι το σύστημα προστασίας που διαθέτουμε. Δεν μπορούμε να αφήσουμε ασχολίαστη τη δήλωση ότι δεν έγινε τίποτα, δεδομένου ότι διαθέτουμε τα υψηλότερα πρότυπα στον κόσμο.
Paolo De Castro
(IT) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, καταρχάς θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Επίτροπο κ. Dalli που ήρθε σήμερα εδώ για να εκθέσει αυτήν την κατάσταση που αποτελεί πηγή μεγάλης ανησυχίας για τους ευρωπαίους καταναλωτές.
Την επόμενη εβδομάδα, η Επιτροπή Γεωργίας και Ανάπτυξης της Υπαίθρου, στην οποία έχω την τιμή να προεδρεύω, θα συνεδριάσει για να εξετάσει περαιτέρω τη συζήτηση για τις επιπτώσεις αυτού του σοβαρού επεισοδίου. Παρά το γεγονός ότι η Ευρώπη έχει αναλάβει μεγάλη δέσμευση για την ασφάλεια των τροφίμων, απαιτούνται περαιτέρω προσπάθειες όσον αφορά τη διαφάνεια και τους ελέγχους προκειμένου να αποφευχθούν άλλες περιπτώσεις μόλυνσης προϊόντων διατροφής.
Θα ήθελα να σημειώσω ότι πέρυσι το Κοινοβούλιο ενέκρινε έκθεση πρωτοβουλίας σχετικά με την ποιότητα των γεωργικών προϊόντων και, κυρίως, ότι το Σώμα ενέκρινε σε πρώτη ανάγνωση κανονισμό σχετικά με την παροχή πληροφοριών για τα τρόφιμα στους καταναλωτές, καθιερώνοντας την υποχρεωτική επισήμανση του τόπου προέλευσης των γεωργικών προϊόντων. Δυστυχώς, αυτή η σημαντική εξέλιξη σταμάτησε στις 8 Δεκεμβρίου στο Συμβούλιο Υγείας. Θα προσπαθήσουμε να την επαναφέρουμε σε δεύτερη ανάγνωση, επειδή πρόκειται για έναν σημαντικό στόχο για την προστασία και τη διαφάνεια, προς όφελος των ευρωπαίων καταναλωτών.
Ως εκ τούτου, το Κοινοβούλιο βαδίζει προς τη σωστή κατεύθυνση, δείχνοντας ότι βρίσκεται στο πλευρό των καταναλωτών. Ελπίζουμε ότι το Συμβούλιο και η Επιτροπή θα υιοθετήσουν ανάλογη στάση.
Marit Paulsen
(SV) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, οφείλω να συμφωνήσω με όσα έχουν ήδη πει πολλοί από τους συναδέλφους μου, ότι δηλαδή, σε μεγάλο βαθμό, η ισχύουσα νομοθεσία λειτουργεί. Το πρόβλημα δεν έγκειται εκεί. Το πρόβλημα έγκειται στα συστήματα συμμόρφωσης, ελέγχου και κυρώσεων. Σε επίπεδο ΕΕ, δεν έχουμε το δικαίωμα παρέμβασης σε συστήματα κυρώσεων και πρέπει να θυμόμαστε ότι, αν θεσπίζουμε νόμους που δεν συνοδεύονται ταυτόχρονα από συστήματα κυρώσεων, τότε απλώς θεσπίζουμε έναν μεγάλο όγκο νόμων που θα καταστούν πλήρως ατελέσφοροι. Κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να λειτουργήσει.
Ωστόσο, ο κ. Επίτροπος ανέφερε κάτι εξαιρετικά σημαντικό. Ήμουν εισηγήτρια για τον κανονισμό που αποτελεί τη βάση για τους ελέγχους στις ζωοτροφές. Ο κ. Επίτροπος ανέφερε το ζήτημα του αυστηρού διαχωρισμού των πρώτων υλών που χρησιμοποιούνται στη βιομηχανία ζωοτροφών από εκείνες που προορίζονται για τεχνικούς σκοπούς, σε αυτήν την περίπτωση το λίπος.
" πρότασή μου, δέκα χρόνια νωρίτερα, ήταν να βάφονται όλα τα προϊόντα αβέβαιης προέλευσης. Για να είμαστε ειλικρινείς, θεωρώ ότι είναι πολύ κρίμα για τους αγρότες που πλήττονται επανειλημμένως από τοξίνες στις ζωοτροφές, αλλά δεν είναι σε θέση να κάνουν τίποτα γι' αυτό.
Licia Ronzulli
(IT) Κυρία Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, ήθελα να είμαι μία από τους συνυπογράφοντες αυτής της προφορικής ερώτησης επειδή πιστεύω ότι είναι απαραίτητο, μετά το συμβάν των τελευταίων εβδομάδων, να ξεκινήσει διάλογος για την ασφάλεια των τροφίμων.
Σε ποιο βαθμό είναι υγιεινά και θρεπτικά τα προϊόντα που καταναλώνουν καθημερινά εκατομμύρια Ευρωπαίοι; Είμαστε πραγματικά σίγουροι ότι τα προϊόντα που βρίσκονται στο τραπέζι μας είναι ασφαλή; " ποιότητα των πρώτων υλών είναι απαραίτητη εγγύηση της γνησιότητας του τελικού προϊόντος. Ο συνεχής έλεγχος, από το χωράφι μέχρι το τραπέζι, αποτελεί τον μοναδικό τρόπο για να αποφευχθεί η μόλυνση των προϊόντων διατροφής και να εντοπιστούν άμεσα οι ενδεχόμενοι κίνδυνοι.
Αυτό το τελευταίο συμβάν στη Γερμανία επιβεβαιώνει την ανάγκη να γίνει υποχρεωτική η επισήμανση του τόπου προέλευσής όλων των προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων και των επεξεργασμένων, όπως τόνισε ήδη ο κ. De Castro. Πρέπει να προστατέψουμε το δικαίωμα του καταναλωτή να γνωρίζει την προέλευση κάθε προϊόντος που αγοράζει, και η ασφάλεια των τροφίμων μπορεί να διασφαλιστεί μόνο από το σύνολο των παραγόντων που φέρουν από κοινού την ευθύνη.
Είναι αλήθεια ότι η ισχύουσα ευρωπαϊκή νομοθεσία προβλέπει ήδη ελέγχους και διαδικασίες που εγγυώνται ότι τα τρόφιμα που καταλήγουν στο τραπέζι μας είναι κατάλληλα για κατανάλωση και ότι οι κίνδυνοι μόλυνσης έχουν μειωθεί στο ελάχιστο, πρέπει όμως πλέον να θέσουμε ως στόχο την καθημερινή συμβολή στη βελτίωση της ποιότητας αυτών των μέτρων.
Είμαι περήφανη που αύριο το ιταλικό κοινοβούλιο θα εγκρίνει έναν νόμο που θα επεκτείνει την υποχρεωτική αναγραφή του τόπου προέλευσης σε όλα τα προϊόντα διατροφής για τα οποία δεν ισχύει ακόμα. Επιτέλους, θα γνωρίζουμε την προέλευση προϊόντων όπως χοιρινό, γάλα μακράς διάρκειας, φρούτα, λαχανικά και ορισμένα ποτά όπως η πορτοκαλάδα.
Ελπίζω η Ευρώπη να μπορέσει να εμπνευστεί από αυτόν τον νόμο. Δεσμεύομαι ενεργά να διασφαλίσω μεγαλύτερη διαφάνεια, πληροφόρηση και προστασία των δικαιωμάτων των καταναλωτών, εργαλεία που θεωρώ απαραίτητα για την προώθηση υγιεινών, θρεπτικών τροφίμων.
Marita Ulvskog
(SV) Κυρία Πρόεδρε, το σημαντικό ερώτημα τώρα είναι πώς μπορούμε να αποφύγουμε νέα σκάνδαλα και νέες επικίνδυνες καταστάσεις. Είναι θετικό το ότι ο κ. Επίτροπος πηγαίνει στη Γερμανία, και είναι σαφές ότι το Συμβούλιο των Υπουργών Γεωργίας πρέπει να συζητήσει το συγκεκριμένο ζήτημα. Το αντίθετο θα συνιστούσε από μόνο του σκάνδαλο. Υπάρχουν ακόμα κάποια πράγματα που πρέπει να γίνουν σε αυτόν τον τομέα. Χρειαζόμαστε ισχυρές κυρώσεις, ώστε τα κράτη μέλη να συνειδητοποιήσουν ότι πρέπει να λάβουν κάποια απόφαση ως προς αυτό.
Πάνω απ' όλα, πρέπει να θέσουμε τέλος στους αυτοελέγχους. Για άλλους τομείς και εταιρείες, είναι απολύτως ξεκάθαρο ότι η συμμόρφωση προς τη νομοθεσία πρέπει να ελέγχεται από ανεξάρτητες αρχές, αυτό όμως δεν εφαρμόζεται στον τομέα που παράγει την ίδια την τροφή που τρώμε.
Δεν έχει κανένα απολύτως νόημα να αποδίδουμε την ευθύνη στις γεωργικές δραστηριότητες ευρείας κλίμακας, τον ανταγωνισμό των τιμών και οτιδήποτε άλλο. Ως καταναλωτές, δεν θέλουμε να τρώμε μολυσμένα τρόφιμα. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι οι καταναλωτές πληροφορούνται γι' αυτά τη στιγμή που συμβαίνουν και ότι γνωρίζουν πως δεν θα πρέπει να υποχρεώνονται να τρώνε μολυσμένα τρόφιμα.
Antonyia Parvanova
(EN) Κυρία Πρόεδρε, η μόλυνση του Δεκεμβρίου στη Γερμανία, την οποία συζητάμε σήμερα, και η κατάφωρη παραβίαση που παρατηρήθηκε στην αλυσίδα της ασφάλειας τροφίμων δεν έθεσε μόνο σε κίνδυνο τη ζωή χιλιάδων καταναλωτών, αλλά επιπλέον αποκάλυψε υφιστάμενες αδυναμίες στο σύστημα ανιχνευσιμότητας των τροφίμων. Είναι πράγματι περισσότερο από ανησυχητικό το γεγονός ότι οι γερμανικές αρχές, και η ίδια η Επιτροπή, δεν κατάφεραν να εγγυηθούν ότι κανένα από τα μολυσμένα ωμά προϊόντα, όπως τα αβγά, δεν μπήκε στην διατροφική αλυσίδα ως συστατικό επεξεργασμένων τροφίμων.
" ανιχνευσιμότητα θεωρείται συχνά βάρος για τη βιομηχανία τροφίμων, όμως αποδεικνύεται απαραίτητη σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης όπως αυτή που συζητάμε σήμερα και θα πρέπει να θεωρείται προϋπόθεση για την υγεία και την ασφάλεια των καταναλωτών. Ως εκ τούτου, θα ήθελα να θέσω δύο ερωτήματα στην Επιτροπή.
Πρώτον, μπορεί πλέον να είναι σίγουρη και να επιβεβαιώσει ότι κανένα από τα μολυσμένα αβγά ή κανένα μεμονωμένο προϊόν από αυτά που επηρεάστηκαν δεν μπήκε στην τροφική αλυσίδα μέσω της χρησιμοποίησής του σε επεξεργασμένα τρόφιμα;
Δεύτερον, σκοπεύει να ενισχύσει τα μέτρα ανιχνευσιμότητας και πληροφόρησης, προκειμένου να εγγυηθεί τη βέλτιστη προστασία των καταναλωτών σε μελλοντικές διατροφικές κρίσεις με επιπτώσεις στην υγεία;
Elisabeth Kostinger
(DE) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, το γερμανικό σκάνδαλο διοξινών έχει κλονίσει την εμπιστοσύνη των ευρωπαίων καταναλωτών και έχουν δίκιο να απαιτούν το υψηλότερο δυνατό επίπεδο ασφάλειας και πλήρη ανιχνευσιμότητα στην παραγωγή τροφίμων. Τελικά, η διεθνής φήμη της γεωργίας έχει πληγεί εξαιτίας της αμέλειας που επέδειξαν μεγάλοι παραγωγοί ζωοτροφών. Καλώ την Επιτροπή να αποκαταστήσει επειγόντως την εμπιστοσύνη στην υψηλής ποιότητας ευρωπαϊκή αγροτική παραγωγή, η οποία ανταποκρίνεται στα υψηλότερα πρότυπα.
Ο εντοπισμός όλων όσων ευθύνονται και ο περιορισμός της ζημιάς στο γερμανικό σκάνδαλο διοξινών είναι μόνο η αρχή. Πρέπει να ληφθούν άμεσα και ολοκληρωμένα μέτρα για την αποφυγή ανάλογων πρακτικών από παραγωγούς ζωοτροφών στο μέλλον. " αλυσίδα ζωοτροφών δεν αποτελεί σημείο διάθεσης αποβλήτων, ενώ τα βιομηχανικά απόβλητα δεν έχουν καμία θέση στις ζωοτροφές. Ζητώ αυστηρότερους κανόνες σε επίπεδο ΕΕ, ιδίως όσον αφορά τις μεταφορές. Έστω και μία περίπτωση μόλυνσης σε ζωοτροφές είναι απαράδεκτη. Ωστόσο, εκείνο που είναι πρωτίστως απαραίτητο είναι η διενέργεια πλήρους και ολοκληρωμένης επιθεώρησης των συγκεκριμένων εταιρειών. Κανένας αγρότης που επιθεωρείται αρκετές φορές ετησίως δεν μπορεί να κατανοήσει την ισχύουσα πρακτική αναφορικά με τους ελέγχους σε μεγάλους παραγωγούς ζωοτροφών. Παρ' όλα αυτά, θα πρέπει να σημειωθεί ότι στην περίπτωση που συζητάμε, η υπόθεση ξεκίνησε βάσει προσωπικής αναφοράς, και οι αρμόδιες αρχές αντέδρασαν σωστά.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, είναι να στρέψουμε την προσοχή μας στους αγρότες που έχουν υποστεί άδικα ζημιά. Χρειάζονται επειγόντως υποστήριξη, ενώ η ζημιά που προκλήθηκε δεν πρέπει, σε καμία περίπτωση να μεταβιβαστεί σε αυτούς. Προς το παρόν απειλείται η ύπαρξη χιλιάδων αγροτών. Την προηγούμενη Παρασκευή, οι τιμές παραγωγού στον τομέα πάχυνσης χοίρων έφτασε σε 0,23 ευρώ ανά κιλό. Στα τέλη της προηγούμενης χρονιάς, οι παραγωγοί χοίρων αναγκάστηκαν ήδη να αντιμετωπίσουν μια μείωση της τάξης των 0,13 ευρώ. " κατάσταση επιδεινώνεται από το γεγονός ότι το κόστος της ζωοτροφής αυξήθηκε κατακόρυφα τις τελευταίες εβδομάδες. Πρέπει να βρούμε γρήγορα λύσεις γι' αυτό. " εμπιστοσύνη των καταναλωτών στα αγροτικά προϊόντα δεν πρέπει, σε καμία περίπτωση να τεθεί σε κίνδυνο εξαιτίας της απληστίας και της αμέλειας.
Catherine Stihler
(EN) Κυρία Πρόεδρε, όπως ακούσαμε, η διοξίνη είναι μια επικίνδυνη χημική ουσία, γνωστή για το ότι προκαλεί καρκίνο, και σε αυτήν την περίπτωση μπήκε στη διατροφική αλυσίδα όταν χημικές ουσίες που προορίζονταν για βιοκαύσιμα χρησιμοποιήθηκαν κατά λάθος σε ζωοτροφές.
Ορισμένα αποτελέσματα δοκιμών από το Υπουργείο Γεωργίας του Schleswig-Holstein έδειξαν ότι το λίπος στις ζωοτροφές περιείχε 77 φορές μεγαλύτερη ποσότητα διοξίνης από την επιτρεπόμενη. Το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για τα τρόφιμα και τις ζωοτροφές έχει σχεδιαστεί για να προστατεύει τους ευρωπαίους καταναλωτές από αυτά ακριβώς τα είδη μόλυνσης. Όταν σήμανε ο κώδωνας του κινδύνου, τα μολυσμένα προϊόντα βρίσκονταν πλέον σε ολόκληρη τη Γερμανία και σε άλλα μέρη της ΕΕ, ακόμα και σε βρετανικές τάρτες, οι οποίες αποσύρθηκαν από τα ράφια των σούπερ μάρκετ, ως προληπτικό μέτρο.
Δεν είναι η πρώτη φορά που προκαλείται πανικός λόγω διοξινών. Έχουμε αντιμετωπίσει προβλήματα με μοτσαρέλα από την Ιταλία, χοιρινά προϊόντα στην Ιρλανδία και βόεια προϊόντα στη βόρεια Ιρλανδία. Εκείνο που θέλουμε να μάθουμε από την Επιτροπή είναι για ποιον λόγο αυτό το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης δεν κατάφερε ούτε αυτήν τη φορά να προστατέψει τους καταναλωτές, και τι σκοπεύει να κάνει η Επιτροπή για να το διορθώσει αυτό.
Σπύρος Δανέλλης
Κύριε Επίτροπε, δώδεκα χρόνια μετά το σκάνδαλο διοξινών στις βελγικές ζωοτροφές, εντοπίστηκαν τώρα διοξίνες σε ζωοτροφές στη Γερμανία, χώρα με παράδοση στην πειθαρχία και τους αξιόπιστους θεσμούς. Αυτό σημαίνει ότι το σύστημα ελέγχων δεν είναι επαρκώς αυστηρό, στοχευμένο, διαφανές και αντικειμενικό και δεν συνοδεύεται από επαρκή αντικίνητρα και κυρώσεις. Τα κενά αυτά πρέπει να καλυφθούν με σοβαρότητα και ευθύνη έναντι του καταναλωτή, ιδιαίτερα, σε μία εποχή που η οικονομική κρίση ευνοεί την εξεύρεση αθέμιτων λύσεων για μείωση του κόστους παραγωγής. Δεν είναι δυνατόν να περιμένουμε ότι, ιδιαίτερα σε αντίξοες οικονομικές συνθήκες, τα προβλήματα θα αυτορρυθμίζονται στη βάση ενός συστήματος ηθικών αξιών. Και βέβαια, οι καταναλωτές πρέπει να έχουν άμεση και πλήρη πληροφόρηση για τον κίνδυνο στον οποίο εκτίθενται.
" Ευρωπαϊκή Ένωση υπερηφανεύεται ότι έχει θεσπίσει αυστηρούς όρους για τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας, της προστασίας του περιβάλλοντος, της ευζωίας των ζώων. Θα πρέπει όμως και να διασφαλίσει την απαρέγκλιτη εφαρμογή τους εάν δεν θέλει η πολιτική της να περιορισθεί απλώς σε...
(" Πρόεδρος διακόπτει τον ομιλητή.)
Franz Obermayr
(DE) Κυρία Πρόεδρε, θα ήθελα να ξεκινήσω λέγοντας ότι, κατά την άποψή μου, δεν πρόκειται για αμέλεια αλλά για προμελετημένο έγκλημα. Τι χρειαζόμαστε; Υπάρχουν κάποια σημαντικά πράγματα που χρειαζόμαστε: πρώτον, μια υποχρεωτική απαίτηση επισήμανσης σε επίπεδο ΕΕ, η οποία όμως θα πρέπει να αναφέρει όχι μόνο τον τόπο σφαγής, αλλά και τον τόπο προέλευσης. Προς το παρόν οι καταναλωτές παραπλανώνται εσκεμμένα. Μελέτες δείχνουν καθαρά ότι οι άνθρωποι ευχαρίστως θα πλήρωναν. Θέλουν απλώς η αλυσίδα -ο τόπος προέλευσης και ο πραγματικός τόπος καταγωγής του προϊόντος- να είναι πλήρως ανιχνεύσιμη.
Δεύτερον, χρειαζόμαστε αυστηρότερους ελέγχους. Άλλωστε, η αποκάλυψη του σκανδάλου δεν έγινε από κάποιον επιθεωρητή τροφίμων ή από κάποιον οργανισμό ασφάλειας τροφίμων της ΕΕ, αλλά από την ίδια την εταιρεία.
Τρίτον, χρειαζόμαστε σαφή διαχωρισμό του διατροφικού λίπους και του λίπους που χρησιμοποιείται για τεχνικούς σκοπούς. Συμφωνώ απόλυτα με τον Πυθαγόρα, ο οποίος κάποτε είπε πολύ εύστοχα: "ό,τι κάνουν οι άνθρωποι στα ζώα επιστρέφει σε αυτούς".
Mairead McGuinness
(EN) Κυρία Πρόεδρε, στην Ιρλανδία πριν δυο χρόνια, τον Δεκέμβριο του 2008, αντιμετωπίσαμε πρόβλημα. Αναρωτιέμαι τι έχει κάνει η Επιτροπή αυτά τα δύο χρόνια για να αποφευχθεί η σημερινή κρίση.
Έχω ένα συγκεκριμένο ερώτημα: Οι αρχές των κρατών μελών ζητούν επειγόντως κατευθυντήριες γραμμές από τη Γενική Διεύθυνση Υγείας και Προστασίας των Καταναλωτών. Όσον αφορά τους κανονισμούς υγιεινής των ζωοτροφών, χρειάζονται καθοδήγηση και ένα εργαστήριο. Θα δεσμευτείτε, σας παρακαλώ, απόψε ότι θα τους δώσετε αυτά που ζητούν;
Θέλω να επισημάνω τρία ακόμα σημεία. Πρέπει σαφώς να εντοπίσουμε τα προϊόντα υψηλού κινδύνου, τις εταιρείες επεξεργασίας υψηλού κινδύνου, καθώς επίσης την τοποθεσία και τα ονόματα των παραγωγών υψηλού κινδύνου και χρειαζόμαστε, τουλάχιστον, απόλυτο διαχωρισμό των προϊόντων που προορίζονται για την αλυσίδα ζωοτροφών από εκείνα που προορίζονται για τη διατροφική αλυσίδα. Δεν πρόκειται για πυρηνική επιστήμη.
Χρειαζόμαστε επίσης, όπως έχουν πει και άλλοι, ελέγχους κατά τη διάρκεια της διαδικασίας ώστε να εντοπίζουμε όσους εξακολουθούν να προσπαθούν να παραβούν τους κανόνες και να κερδίσουν χρήματα. " μείωση των δαπανών σχετίζεται με την απλοποίηση. Το πρόβλημα είναι ότι κοστίζει δισεκατομμύρια στην Ευρώπη· κλονίζει την εμπιστοσύνη των καταναλωτών και...
(" Πρόεδρος διακόπτει την ομιλήτρια)
Karin Kadenbach
(DE) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, δεν είμαι ρομαντική ως προς τον αγροτικό τομέα· μ' άλλα λόγια, δεν πιστεύω τα διαφημιστικά σλόγκαν για τις χαρούμενες κότες και τα χαρούμενα γουρουνάκια, επειδή η καθημερινή μου εμπειρία είναι μάλλον διαφορετική.
Ωστόσο, πιστεύω παρ' όλα αυτά ότι οι καταναλωτές στην Ευρώπη έχουν δικαίωμα σε ασφαλή τρόφιμα. Ως εκ τούτου, το πρώτο βασικό μου αίτημα είναι ότι χρειαζόμαστε αυστηρούς ελέγχους και αυστηρές κυρώσεις. Ωστόσο, πιστεύω πως από τη σημερινή συζήτηση κατέστη σαφές ότι χρειαζόμαστε επίσης μια διαφορετική αγροτική δομή στην Ευρώπη. Ο Επίτροπος Dalli, υπεύθυνος για την υγεία, είναι μαζί μας σήμερα και, σε κάποιο βαθμό, έχει βρεθεί στο στόχαστρο. Πρέπει επίσης να χρησιμοποιήσουμε όσα μάθαμε από αυτό το σκάνδαλο στην αγροτική μας μεταρρύθμιση για να προσφέρουμε στην αγροτική βιομηχανία της Ευρώπης μια δομή που, αφενός θα ικανοποιεί τις ανάγκες της γεωργίας και των αγροτών και, αφετέρου, θα διασφαλίζει την ασφάλεια των καταναλωτών.
Ζητώ αυτό το σκάνδαλο να μας γίνει πραγματικά μάθημα.
Richard Ashworth
(EN) Κυρία Πρόεδρε, τα τελευταία χρόνια είχαμε μια σειρά από συμβάντα όπως αυτό. Νόμιζα πως η σημασία της ανιχνευσιμότητας και της διασφάλισης ποιότητας θα είχε γίνει πλέον πλήρως κατανοητή και ότι θα διαθέταμε δομές και κανονισμούς προκειμένου να αποφεύγονται συμβάντα όπως το συγκεκριμένο.
Το γεγονός αυτό δημιουργεί μια σειρά από πολύ σοβαρές ανησυχίες. Πρώτον, είναι εξαιρετικά βλαβερό για την εμπιστοσύνη των καταναλωτών στη βιομηχανία τροφίμων και, δεύτερον, οι αγρότες είναι πάντοτε τα θύματα. Οι αγρότες είναι πάντοτε εκείνοι που πλήττονται δυσανάλογα σε σύγκριση με τη βιομηχανία επεξεργασίας τροφίμων.
Είμαι εύλογα ικανοποιημένος που οι γερμανικές αρχές, ο κ. Επίτροπος και η ομάδα του έλαβαν λογικά, κατάλληλα και άμεσα μέτρα όταν αντιλήφθηκαν πως υπήρχε πρόβλημα. Παρ' όλα αυτά, προκύπτει μια σειρά από πολύ σοβαρά ερωτήματα - ερωτήματα σχετικά με τη συμπεριφορά ορισμένων τομέων της βιομηχανίας επεξεργασίας, όπου είναι σαφές ότι πρέπει να γίνουν περισσότερα μέσω της πρόληψης, μέσω κυρώσεων, όπου η επίπτωση αυτής της πράξης...
(" Πρόεδρος διακόπτει τον ομιλητή)
João Ferreira
(PT) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, ο εντοπισμός προϊόντων μολυσμένων με διοξίνες και η διανομή τους μέσω διαφόρων εμπορικών οδών αποτελεί εξαιρετικά σοβαρό συμβάν.
Παρά το γεγονός ότι πρέπει να εντοπιστούν δεόντως οι υπεύθυνοι γι' αυτό που συνέβη, να προσδιοριστούν σαφώς οι επιπτώσεις και να ανιχνευτεί ο προορισμός των μολυσμένων προϊόντων, το συγκεκριμένο συμβάν απαιτεί επίσης από εμάς να προβληματιστούμε πιο προσεκτικά σχετικά με την παταγώδη αποτυχία του ισχύοντος ρυθμιστικού μοντέλου.
Εδώ έχουμε ένα παράδειγμα των επιπτώσεων μιας κοινής γεωργικής πολιτικής προσανατολισμένης στην αγορά, η οποία προωθεί μοντέλα εντατικής παραγωγής με σκοπό τις εξαγωγές, πράγμα που με τη σειρά του ευνοεί τη γεωργική βιομηχανία μεγάλης κλίμακας εις βάρος της μικρομεσαίας γεωργίας και των οικογενειακών γεωργικών επιχειρήσεων. Αυτό καθιστά την τοπική παραγωγή και κατανάλωση εντελώς μη βιώσιμη, αντί να την προάγει, όπως χρειάζεται προκειμένου να διασφαλιστεί πολύ μεγαλύτερος βαθμός ανιχνευσιμότητας.
Πρόκειται για ένα ακόμα παράδειγμα της ανάγκης για θεμελιώδη αλλαγή της ισχύουσας κοινής γεωργικής πολιτικής προς το συμφέρον της δημόσιας υγείας, της ασφάλειας και της ποιότητας των τροφίμων.
Marc Tarabella
(FR) Κυρία Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, μπορεί κανείς να επισημάνει μια σχετική αγανάκτηση σχετικά με αυτές τις επαναλαμβανόμενες κρίσεις, μία εκ των οποίων εκδηλώθηκε στο Βέλγιο το 1999, μια κρίση μεγάλης κλίμακας, που μοιάζει πολύ με την τωρινή.
Για να το θέσω ξεκάθαρα, διαθέτουμε τα αυστηρότερα μέτρα στον κόσμο. Δεν πιστεύω ότι θα πρέπει να γίνουν αυστηρότερα. Απλώς πρέπει να βελτιώσουμε τη λειτουργία τους. Πιθανότατα ένα από τα πρώτα μέτρα που θα πρέπει να εφαρμόσουμε είναι η αύξηση των κυρώσεων που επιβάλλονται σε αυτούς τους εγκληματίες, επειδή είναι προφανές ότι δεν πρόκειται για κάποιον αδέξιο μεσάζοντα -το έγκλημα έχει οργανωθεί από οικονομικούς εγκληματίες που θέλουν να μεγιστοποιήσουν τα κέρδη τους.
Δεύτερον, μια άλλη προτεραιότητα θα μπορούσε να είναι η ενίσχυση των ελέγχων και η διασφάλιση ότι θα είναι πιο ευθυγραμμισμένοι με τους κινδύνους που υπάρχουν. Τρίτον, όπως είπε η κ. Stihler, το σύστημα ταχείας ανταλλαγής πληροφοριών RAPEX, που κανονικά στοχεύει στη διασφάλιση ότι όλα τα κράτη μέλη προειδοποιούνται για ενδεχόμενο κίνδυνο, έχει προφανώς εκδηλώσει συγκεκριμένες αδυναμίες σε αυτόν τον τομέα.
Θα ήθελα να ακούσω τη γνώμη σας γι' αυτό το ζήτημα, κύριε Επίτροπε.
Peter Jahr
(DE) Κυρία Πρόεδρε. η γερμανική βιομηχανία ζωοτροφών έχει ένα καλό σύστημα αυτοελέγχων. Ωστόσο, το σύστημα αυτό δεν λειτουργεί στην περίπτωση εγκληματικών ενεργειών και δολοπλοκιών. Αν κάποιος σκόπιμα ή παράνομα αναμείξει απαγορευμένες ουσίες με ζωοτροφές, τότε σκόπιμα επίσης θα αποφύγει τους συγκεκριμένους αυτοελέγχους.
Συμπληρώνοντας τα όσα είπαν οι συνάδελφοί μου, νομίζω ότι τα σημαντικότερα βασικά συμπεράσματα είναι τρία: πρώτον, χρειαζόμαστε περισσότερους κρατικούς ελέγχους. Δεύτερον, θα πρέπει να γίνει υποχρεωτική η αναφορά όλων των αποτελεσμάτων των ελέγχων των ζωοτροφών, τα οποία θα πρέπει επίσης να παρουσιάζονται κατά τη διάρκεια σχετικών ελέγχων. Τρίτον, χρειαζόμαστε αυστηρότερες κυρώσεις για τους εγκληματίες. Δεν πρόκειται για παράπτωμα ελάσσονος σημασίας -ήταν εμπρόθετο.
Τέλος, θα ήθελα να επισημάνω ότι σε αυτό το σκάνδαλο με τις ζωοτροφές, εκείνοι που υποφέρουν περισσότερο είναι οι αγρότες, επειδή προς το παρόν δεν είναι σε θέση να πουλήσουν τα προϊόντα τους, ή αν μπορούν, το κάνουν με τεράστια ζημιά.
John Dalli
Κυρία Πρόεδρε, ακούγοντας τα σχόλια που έγιναν -και στο σημείο αυτό θα ήθελα να ευχαριστήσω όλους όσοι συμμετείχαν στη συζήτηση- δεν μπορώ να μην προβληματιστώ για την κριτική που μας ασκείται, όχι μόνο σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα αλλά σχετικά με όλα όσα κάνουμε ως Ευρώπη· σχετικά με την επιπρόσθετη γραφειοκρατία που επιβάλλουμε σε όλους όταν καταρτίζουμε κανονισμούς και απαιτούμε συγκεκριμένες διαδικασίες ελέγχου. Καταναλωτές, εργολάβοι και επιχειρηματίες μας κατηγορούν ότι θέτουμε εμπόδια και παρεμποδίζουμε την ομαλή λειτουργία των πραγμάτων.
Ωστόσο, όταν εμφανίζονται περιπτώσεις όπως αυτή των διοξινών, καθίσταται σαφές, όπως ακούσαμε σήμερα, ότι υπάρχει, όντως, ανάγκη για συγκεκριμένα συστήματα ελέγχου που προς το παρόν βρίσκονται σε ισχύ. Πράγματι, συνειδητοποιούμε πόσο σημαντικά είναι και πόσο προσεκτικοί πρέπει να είμαστε στην εφαρμογή τους. Ως καταναλωτής, θα ήμουν ιδιαιτέρως δυστυχής να είμαι υποχρεωμένος να βιώσω μια τέτοια κατάσταση, όπως θα ήταν και όλοι οι ευρωπαίοι καταναλωτές, επειδή απειλεί να κλονίσει την εμπιστοσύνη μας στην ασφάλεια των ευρωπαϊκών προϊόντων. Επιπλέον, εξοργίζομαι όταν ανακαλύπτω ότι αυτό συνέβη εξαιτίας ατόμων που σκόπιμα παρέβησαν τον νόμο, και ότι δεν ήταν αποτέλεσμα πραγματικού λάθους.
Στην πραγματικότητα, όπως μόλις ανέφερε ο τελευταίος ομιλητής, κανένα σύστημα δεν μπορεί να λειτουργήσει όταν παρατηρείται εγκληματικότητα. Όπου υπάρχουν άτομα που θέλουν να παραβούν τον νόμο, είναι αδύνατον να εγγυηθούμε ένα σύστημα που θα λειτουργεί ομαλά και χωρίς εμπόδια. Γι' αυτόν τον λόγο, πρέπει να κάνουμε το παν προκειμένου να διασφαλίσουμε την παρουσία των πιο λεπτών διχτυών ασφαλείας, τα οποία θα έχουν όσο το δυνατόν πιο λεπτά μάτια προκειμένου να μην μπορούν αυτοί οι εγκληματίες να ξεγλιστρήσουν μέσα από αυτά.
Συμμετέχω στη θέσπιση νόμων στη χώρα μου από το 1987. Στα 23 χρόνια εμπειρίας που έχω στο χώρο, πάντοτε διαπίστωνα ότι η μεγαλύτερη πρόκληση δεν είναι ο προσδιορισμός των ρητρών κάποιας νομοθεσίας, αλλά η προσπάθεια να προβλέψει κανείς με ποιο τρόπο θα παραβιαστεί ο συγκεκριμένος νόμος και ως εκ τούτου να προσπαθήσει να περιορίσει το ενδεχόμενο αυτό εκ των προτέρων. Πιστεύω πώς έτσι έχει προς το παρόν η κατάσταση. Δεν θέλουμε να ξανασυμβεί κάτι ανάλογο και πρέπει να κάνουμε ό,τι είναι δυνατόν για να διασφαλίσουμε ότι το σύστημά μας είναι τουλάχιστον σε θέση να συλλάβει εγκαίρως όσους προσπαθούν να παρακάμψουν κρυφά τους κανόνες που ήδη έχουν θεσπιστεί και εκείνους που θεσπίζουμε από κοινού.
Μπορούμε να δράσουμε μόνο όταν ξέρουμε τι συμβαίνει, όχι όταν δεν γνωρίζουμε τίποτα. Στο σημείο αυτό θα ήθελα να σχολιάσω το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης. Δεν πιστεύω ότι το σύστημα αυτό δεν δούλεψε -όντως, δούλεψε όπως έπρεπε, επειδή αμέσως μόλις ενημερωθήκαμε για την κατάσταση, οι πληροφορίες μεταδόθηκαν σε όλους. Αυτό είναι το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, και από αυτήν την άποψη δούλεψε πολύ καλά.
Πρέπει επίσης να ενισχύσουμε τους κανόνες και τους κανονισμούς μας. Συμφωνώ με όσα είπε η κ. McGuiness σχετικά με τη σπουδαιότητα της θέσπισης κατευθυντήριων γραμμών και του καθορισμού απαιτήσεων που θα διασφαλίζουν τον αυστηρότερο δυνατό έλεγχο σε διατροφικές αλυσίδες που εγκυμονούν κινδύνους για την υγεία. Γι' αυτόν τον σκοπό, ένα από τα πράγματα που προσπαθούμε να κάνουμε, ή σκοπεύουμε να προτείνουμε, είναι να μην επικεντρωνόμαστε μόνο σε συγκεκριμένα στοιχεία που εγκυμονούν κινδύνους και να απαιτούμε απλή καταγραφή των εταιρειών, όπως των μύλων που παράγουν ζωοτροφές, και μετά να σταματάμε εκεί. Αντιθέτως, η έγκριση θα πρέπει να παραχωρείται μετά την επίδειξη της δέουσας επιμέλειας.
Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι το συγκεκριμένο συμβάν βρίσκεται πλέον υπό έλεγχο. Βρίσκομαι σε συνεχή επαφή με τις αρμόδιες γερμανικές αρχές και είμαι ικανοποιημένος επειδή καταβάλλουν κάθε δυνατή προσπάθεια όχι μόνο για να περιορίσουν την κατάσταση όσο το δυνατόν γρηγορότερα και να συγκεντρώσουν όλες τις απαραίτητες πληροφορίες για να διαμορφώσουν μια σαφή και ολοκληρωμένη εικόνα της κατάστασης, αλλά και με τη δράση που αναλαμβάνουν.
Για παράδειγμα, έχω ενημερωθεί ότι ο παραγωγός του μύλου ζωοτροφών που διέδωσε ψευδείς πληροφορίες, ισχυριζόμενος ότι είχε προμηθεύσει μόνο δέκα εκμεταλλεύσεις, ενώ στην πραγματικότητα είχε προμηθεύσει εννιακόσιες, ήδη υπόκειται σε διαδικασίες που έχουν ξεκινήσει οι εισαγγελικές αρχές της Γερμανίας, καθώς αυτές οι ψευδείς πληροφορίες θα μπορούσαν δυνητικά να έχουν σημαντικές επιπτώσεις. Μπορούμε επίσης να είμαστε βέβαιοι ότι τα προϊόντα που εξήγαγε η Γερμανία, τα οποία προορίζονταν για την αγορά επεξεργασμένων τροφίμων, όπως αβγά, υποβλήθηκαν σε έλεγχο και βρέθηκε ότι περιείχαν πολύ χαμηλά επίπεδα διοξινών, αφού αναμείχθηκαν με άλλα μη γερμανικά προϊόντα κατά τη διαδικασία επεξεργασίας τροφίμων.
Υπό αυτές τις συνθήκες, εφόσον τελείωσε ο χρόνος αγόρευσής μου, θα ήθελα να κάνω ένα τελευταίο σχόλιο. Συμφωνώ απόλυτα πως θα πρέπει να επιβάλουμε την αυστηρότερη των κυρώσεων σε εκείνους που εκμεταλλεύονται το σύστημα. Ωστόσο, είναι αναγκαίο να κατανοήσουμε ότι τα μέτρα αυτού του είδους δεν είναι κάτι που μπορούμε να θεσπίζουμε ή να καθορίζουμε με την ιδιότητά μας ως Επιτροπή. Αντιθέτως, εναπόκειται στα κράτη μέλη η απόφαση να τα επιβάλουν σε εθνικό επίπεδο.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 149 του Κανονισμού)
Luis Paulo Alves
" ΕΕ θα πρέπει να προτρέψει τη Γερμανία και όλες τις χώρες που εμπλέκονται στο ζήτημα να λάβουν τα κατάλληλα μέτρα προκειμένου να αντιμετωπίσουν την κατάσταση, επιβάλλοντας κυρώσεις και διασφαλίζοντας ότι όλοι όσοι εμπλέκονται στην κρίση διοξίνης θα αναλάβουν πλήρως την ευθύνη για την εκτενή ζημιά που προκλήθηκε στους τομείς της γεωργίας και της επεξεργασίας τροφίμων, και στους καταναλωτές. Το γεγονός ότι ορισμένοι παραγωγοί ζωοτροφών γνώριζαν αυτήν τη μόλυνση με διοξίνες από τον Μάρτιο του 2010 χωρίς να την αναφέρουν στις αρχές είναι εντελώς απαράδεκτο. Γι' αυτό ζητώ μέγιστη διαφάνεια ως προς την ενημέρωση όλων των κρατών μελών και όλων των τρίτων χωρών σχετικά με όλες τις λεπτομέρειες που αφορούν τις δυνητικά μολυσμένες ζωοτροφές. Όλα τα διατροφικά προϊόντα που δεν συμμορφώνονται προς τη νομοθεσία της ΕΕ πρέπει να εντοπίζονται και να αποσύρονται από την αγορά. Είναι αναγκαίο να διασφαλίσουμε ότι θα ληφθούν όλα τα απαραίτητα μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας και για τη διάθεση άμεσων και λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με την εξέλιξη της κατάστασης· αυτό πρέπει να γίνει με την μέγιστη ακρίβεια και διαφάνεια, ώστε να μπορέσουμε να επιστρέψουμε όσο το δυνατόν γρηγορότερα στην κανονικότητα και να αποκαταστήσουμε τη ζωτικής σημασίας εμπιστοσύνη των καταναλωτών στη διατροφική αλυσίδα.
