Status i finansowanie europejskich partii politycznych (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem jest sprawozdanie autorstwa Jo Leinena, w imieniu Komisji Spraw Konstytucyjnych w sprawie przepisów dotyczących statusu i zasad finansowania partii politycznych na szczeblu europejskim - C6-0202/2007 -.
Manuel Lobo Antunes
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Pani przewodnicząca, pani komisarz, panie i panowie! Jak państwo wiedzą, w dniu 27 czerwca tego roku Komisja przedstawiła wniosek oparty na art. 191 traktatu WE, który ma na celu poprawienie rozporządzenia (WE) nr 2004/2003 w sprawie statusu i finansowania partii politycznych na szczeblu europejskim.
Po wniosku tym przedstawiono sprawozdanie oceniające zastosowanie rozporządzenia. Rezolucja została przyjęta przez Parlament Europejski w dniu 23 marca 2006 roku. Wniosek Komisji wprowadza nowy element: możliwość finansowania europejskich fundacji politycznych, pamiętając, że odgrywają one ważną rolę w umacnianiu i promowaniu działań i celów partii politycznych na szczeblu europejskim.
Ponieważ fundacje polityczne są blisko stowarzyszone z europejskimi partiami politycznymi, zaproponowano, aby musiały one składać wnioski o fundusze poprzez partię polityczną na szczeblu europejskim, z którą są związane, na tej samej podstawie prawnej, która ma zastosowanie do funduszy tych drugich, innymi słowy, zgodnie z art. 191 traktatu WE.
Wiem, że partie polityczne reprezentowane w tej Izbie tworzą lub już stworzyły fundacje na szczeblu europejskim. Rada patrzy przychylnie na możliwość zapewnienia wspólnotowego wsparcia finansowego dla działań tych fundacji zgodnie z przejrzystymi zasadami, które pozwolą, między innymi, na jasne rozróżnienie obszarów interwencji partii, które muszą się uzupełniać, a nie nakładać na siebie.
Drugim ważnym celem wniosku Komisji jest ocena zasad finansowych regulujących fundusze partii politycznych na szczeblu europejskim w świetle nabytego w tym czasie doświadczenia. W tym celu Komisja proponuje, między innymi, dwie derogacje od zasady non-profit przewidzianej w art. 109 ust. 2 rozporządzenia finansowego. Pierwszy rodzaj działań przewiduje możliwość przeniesienia nawet 25% rocznego całkowitego dochodu na pierwszy kwartał kolejnego roku, umożliwiając partiom lepsze reagowanie na zmienne okoliczności i priorytety polityczne. Drugi środek ma na celu zezwolenie partiom politycznym na szczeblu europejskim na tworzenie rezerw finansowych z uzyskanej przez nie nadwyżki, przekraczającej nowy minimalny poziom współfinansowania obniżony do 15%.
Muszę także podkreślić, że proponuje się jasne ustalenie, aby fundusze przyznawane z budżetu UE mogły być także wykorzystywane do finansowania kampanii prowadzonych przez partie polityczne na szczeblu europejskim w kontekście wyborów do PE, pod warunkiem, że nie stanowi to bezpośredniego lub pośredniego finansowania krajowych partii politycznych lub ich kandydatów.
W Radzie propozycja ta została początkowo oceniona trzy razy przez grupę ds. ogólnych, we wrześniu i październiku tego roku, i została pozytywnie przyjęta przez delegacje. Niektóre delegacje wyraziły jednak zaniepokojenie proponowanymi podstawami prawnymi i odstępstwami od dyscypliny budżetowej.
W tej sprawie zażądano opinii Służby Prawnej Rady. Służba Prawna Rady orzekła, że odstępstwa od zasady non-profit przewidzianej w art. 109 ust. 2 rozporządzenia Rady nr 1605/2002 mogą być zagwarantowane w oddzielnym rozporządzeniu opartym na art. 279 traktatu WE i że ma zamiar wprowadzić te odstępstwa do rozporządzenia finansowego poprzez poprawkę. Opinia ta doprowadziła do rozbicia wniosku na dwa akty prawne i do konsultacji Parlamentu Europejskiego i Trybunału Obrachunkowego.
W dniu 17 października 2007 r., tak więc niedawno, Komitet Stałych Przedstawicieli osiągnął kompromis w sprawie tekstu prezydencji portugalskiej i opinii Służby Prawnej Rady. Tydzień później, w dniu 24 października 2007 r., Komitet Stałych Przedstawicieli osiągnął porozumienie w dwóch punktach: po pierwsze, w kwestii rozdzielenia wniosku na dwa akty prawne, na rozporządzenie oparte na art. 279 traktatu WE zawierające postanowienia zmieniające rozporządzenie finansowe i jedno rozporządzenie zawierające inne postanowienia wniosku oparte na art. 191 traktatu WE; po drugie konsultację Parlamentu Europejskiego i Trybunału Obrachunkowego dotyczącą poprawki art. 109 rozporządzenia nr 1605/2002 zgodnie z art. 279 traktatu WE. Konsultacja ta odbyła się natychmiast.
Te dwa będące kompromisem teksty wynikające z rozdzielenia zostały ocenione przez grupę ds. ogólnych w dniu 9 listopada 2007 r., tak więc bardzo niedawno. W związku z tym mam przyjemność ogłosić, że grupa ds. ogólnych, która zebrała się w zeszły piątek, potwierdziła istnieje porozumienia pomiędzy delegacjami krajowymi na temat kwestii zawartych w dwóch wynikłych z rozdzielenia rozporządzeniach.
Powtórzę, że nie ma znaczącej różnicy zdań pomiędzy tymi trzema instytucjami. Komisja, Parlament i Rada zgadzają się w kwestiach zasadniczych dotyczących europejskich fundacji politycznych i poprawek rozporządzeń regulujących funkcjonowanie europejskich partii politycznych. Kwestia podstawy prawnej była i jest kwestią ściśle prawną, a niedopuszczenie do osiągnięcia porozumienia między trzema instytucjami nie było i nie jest intencją Rady.
Mogę potwierdzić w imieniu Rady, że chcemy przyjęcia dwóch rozporządzeń do końca tego roku, tak aby mogły one zacząć obowiązywać od dnia 1 stycznia 2008 roku. W tym celu proponuję, aby Parlament przełożył głosowanie zaplanowane na ten tydzień, abyśmy mogli osiągnąć porozumienie w kwestii rozporządzenia na podstawie art. 191 traktatu WE przy pierwszym czytaniu, zgodnie z procedurą współdecyzji.
W takim wypadku opinia Parlamentu na temat poprawki rozporządzenia finansowego powinna zostać przyjęta jak najszybciej. Poprosiliśmy też o natychmiastowe działanie Trybunał Obrachunkowy. Mamy mało czasu, ale według nas mamy go wystarczająco do przyjęcia dwóch rozporządzeń, zgodnie z warunkami wymaganymi przez Parlament, Komisję i Radę.
Margot Wallström
wiceprzewodnicząca Komisji. - Pani przewodnicząca! Z okresu refleksji dowiedzieliśmy się, że jest wyraźne zapotrzebowanie i że istnieje szansa, że działania umocnią i rozwiną dialog polityczny. Zawsze powtarzałam, że jeśli chcemy stworzyć europejską sferę publiczną, musimy stworzyć europejską kulturę polityczną, a ta konkretna kwestia jest kluczowa, aby tak się stało.
Oczywiście nie ma jednego magicznego rozwiązania, aby przerzucić pomost między polityką europejską i naszymi obywatelami i nie ma prostej metody na to, aby wypełnić demokratyczne aspiracje naszych obywateli i ich pragnienie większego zaangażowania. Należy promować te aspiracje poprzez szeroki zakres inicjatyw o wspólnych celach, aby zapewnić najszersze możliwe uczestnictwo obywateli, w tym także ludzi młodych, a także kobiet, w demokratycznym życiu Unii.
Działalność europejskich partii politycznych wraz z utworzeniem europejskich fundacji politycznych stanowi nieodłączną część prawdziwej europejskiej sfery publicznej, gdzie różne opinie mogą stawiać sobie wyzwania, a obywatele mogą lepiej rozumieć wchodzące w grę wyzwania i dokonywać świadomych wyborów. Debata polityczna i kontrowersje polityczne są częścią demokracji i mamy nadzieję, że pomoże to podnieść frekwencję wyborów do Parlamentu Europejskiego.
Mogę z radością powiedzieć, że Komisja i Parlament zawsze zgadzały się w tej kwestii. Komisja mogła szybko zareagować na prośbę Parlamentu, a nasza propozycja była popierana przez Komisję Spraw Konstytucyjnych.
W dniu 25 października wyraziłam w tej Izbie zaniepokojenie, że Komitet Stałych Przedstawicieli zdecydował się pójść drogą inną od drogi Komisji i Parlamentu; obawy te podzielali posłowie i posłanki, jak i przewodniczący Pöttering i pan poseł Leinen. Wyraziłam także nadzieję, że kluczowy cel Rady, Parlamentu i Komisji będzie nadal ten sam: zatwierdzenie treści naszego wniosku przed końcem tego roku.
Trzy tygodnie później, po wysłuchaniu tego, co powiedziała prezydencja, mogę jedynie z radością przyjąć sposób, w jaki rozwija się sytuacja i wyrazić satysfakcję, że znów jesteśmy na wspólnej drodze. Słuchała tego Rada, a grupa robocza w zeszły piątek jednomyślnie zatwierdziła pełną treść naszego wniosku. Oznacza to, że możemy iść naprzód. Jednak mimo że porozumienie osiągnięte w Radzie jest ważnym krokiem naprzód i bardzo pozytywną wiadomością, nie jest to jeszcze koniec procesu. Musimy sfinalizować szczegóły by umożliwić szybkie przyjęcie i wejście w życie tego rozporządzenia.
Nawet rozdzielenie naszego wniosku nie ma bezpośredniego wpływu na jego treść, pociąga za sobą oddzielne, bardziej skomplikowane procedury prawodawcze i wymaga opinii Trybunału Obrachunkowego, która, mam nadzieję, zostanie dostarczona na czas. Grafik jest napięty i stawia przed nami wyzwania.
Chciałbym podziękować panu posłowi Leinenowi za oddanie i pracę na tym tekstem, a także wszystkim zaangażowanym posłom. Chciałabym także podziękować przewodniczącemu Pötteringowi, Konferencji Przewodniczących i grupom politycznym, którzy odegrali ważną rolę w przygotowaniu gruntu dla porozumienia w tej sprawie. Pani przewodnicząca, panie przewodniczący Rady, panie pośle Leinen,
(PT) Możemy wspólnie ruszyć naprzód.
Jo Leinen
sprawozdawca. - (DE) Pani przewodnicząca, pani wiceprzewodnicząca Komisji, panie urzędujący przewodniczący, panie i panowie! Nowy traktat lizboński jest wizją przewodnią demokracji parlamentarnej na szczeblu Unii Europejskiej. Do demokracji parlamentarnej potrzebne są partie polityczne. Partie polityczne są niezbędne do reprezentowania interesów społeczeństwa i do oferowania obywatelom różnorodności kandydatów i manifestów, z których można wybierać podczas wyborów. We wszystkich 27 państwach politycznych mamy partie, które stają do wyborów krajowych; teraz musimy umożliwić partiom europejskim wykonanie ich demokratycznej pracy także na szczeblu europejskim.
Chcemy upewnić się, że przed wyborami europejskimi dla naszych obywateli dostępny będzie szeroki wybór partii politycznych, spośród których będzie można wybierać, które mogą zmobilizować elektorat i które powiedzą wyborcom, dokąd mają zamiar ich zaprowadzić. Chcemy, aby obywatele mogli zdecydować o naturze Europy, na którą głosują; chcemy dać im prawdziwy wybór. Pierwsze rozporządzenie dotyczące statutu i finansowania partii europejskich, które przyjęliśmy w 2004 r., było ogromnym sukcesem. Obecnie mamy dziesięć zarejestrowanych partii politycznych, co pokazuje szerokość spektrum politycznego w Unii Europejskiej. Ocena rozporządzenia ma na celu wstrzyknięcie elastyczności w te demokratyczne struktury i jednoczesne ich rozwinięcie.
W większości krajów mamy nie tylko partie polityczne, ale także fundacje polityczne. Są narzędziami głębszej analizy trendów społecznych, a także forum dla debaty, która wykracza poza przynależność partyjną. Fundacje te w wielu krajach pokazały swoją wartość. Wykonują one dobrą pracę, tak więc tym ważniejsze jest stworzenie możliwości, aby przeprowadzić tę debatę, tę rozmowę o Europie także na szczeblu europejskim, ponad granicami krajowymi. Dlatego też z zadowoleniem przyjmuję fakt, że ten instrument, który jest dodatkiem do partii politycznych, otrzymał błogosławieństwo Rady.
Panie i panowie! Żaden program partii politycznej nie jest tworzony wokół roku finansowego. Jest on odpowiedzią na wydarzenia polityczne, tak więc partie polityczne muszą być traktowane inaczej niż pozostałe stowarzyszenia. Taki jest cel nowego rozporządzenia: wstrzyknięcie elastyczności w zarząd finansowy. Mamy tu trzy cele: po pierwsze, chcemy możliwości rozszerzenia roku finansowego o trzy miesiące w kwestii wydatków, co ma pozwolić partiom politycznym na reagowanie na wydarzenia polityczne. Po drugie, nie chcemy, aby partie polityczne wydawały wszystkie pieniądze pod koniec roku. Chcielibyśmy, aby mogli oni wykorzystywać swoje środki, opłaty członkowskie i darowizny do zgromadzenia rezerw, które mogą zostać wykorzystane w odpowiedzi na wydarzenia polityczne i oczywiście szczególnie na wybory parlamentarne.
Na koniec chciałbym powiedzieć, że aby wesprzeć mniejsze partie polityczne, ale także aby działały fundacje polityczne, potrzebujemy innych ustaleń w kwestii proporcji między grantami a środkami własnymi. W nowym rozporządzeniu przewidujemy, że środki własne powinny wynosić 15%, a subsydia 85%.
Panie i panowie! Rada zdecydowała o podziale podstaw prawnych. Twierdziliśmy, że nie jest to konieczne. Niestety spowoduje to utratę przejrzystości, ponieważ obywatele będą musieli sprawdzać w dwóch miejscach prawne podstawy nowego rozporządzenia. Nie chcemy jednak przedłużać sporów w kwestiach prawnych. Przedłużyłoby to proces i odwróciło uwagę od prawdziwego celu rozporządzenia. W interesie europejskich partii politycznych i ich przygotowań do europejskiej kampanii wyborczej 2009 powinniśmy skoncentrować się na kwestiach zasadniczych i zakończyć tę sprawę przed końcem roku. Z przyjemnością usłyszałem, że treść tego rozporządzenia spotkała się z powszechną zgodą. Uważam, że powinniśmy teraz zrobić wszystko co możliwe, aby zakończyć prace nad tym aktem prawnym podczas prezydencji portugalskiej, abyśmy mieli podstawy prawne dla fundacji politycznych i podstawy dla bardziej elastycznego zarządzania finansami w roku budżetowym 2008. Wymagane będzie porozumienie tymczasowe od Rady, jak początkowo zaproponowaliśmy w Komisji Spraw Konstytucyjnych.
Pani wiceprzewodnicząca Komisji! Chciałbym podziękować za podjęcie inicjatywy w imieniu Komisji. Jestem również wdzięczny prezydencji portugalskiej za jej szczere zaangażowanie w tę sprawę, a także panu posłowi Leitão, z którym wykonałem wspólnie znaczną część pracy. Chciałbym również podziękować Komisji Budżetowej i Komisji Kontroli Budżetowej, pani poseł Guy-Quint i pani poseł Mathieu za ich wartościowy wkład w sprawozdanie, które wprowadza większą przejrzystość i więcej kontroli nad przydzielonymi środkami. Jesteśmy na dobrej drodze i mam nadzieję, że przed końcem roku będziemy mieli pozytywne wyniki.
Véronique Mathieu
Pani przewodnicząca, panie ministrze, pani komisarz, panie i panowie! Prezentując swoją opinię na temat kontroli budżetowej, podkreśliłam cztery wymogi, które wydają mi się konieczne: poprawa mechanizmów kontroli i tym samym zwiększenie władzy zewnętrznych i wewnętrznych audytorów i urzędnika zatwierdzającego; stworzenie uzupełniającej procedury oceniania; wyraźne rozdzielenie źródeł finansowych partii politycznych i fundacji; wreszcie wyjaśnienie zasad finansowania kampanii wyborów europejskich.
Cieszę się, że Rada zatwierdziła słynną zasadę 25% zaproponowaną w zeszłym roku przez panią poseł Ingeborg Gräßle, która została odrzucona przez Radę. W pełni rozumiemy to, że tegoroczne porozumienie zawierało znaczny element derogacyjny związany z tym sprawozdaniem.
Jednakże pewne wahanie w kwestii podstaw prawnych prowadzi do wątpliwości co do wyniku głosowania na końcu tego posiedzenia, co jest godne ubolewania.
Parlament szybko przygotował to sprawozdanie i dostarczył swoją opinię. Szkoda byłoby, gdyby decyzja Rady o rozdzieleniu tego sprawozdania na dwie części oznaczała stratę czasu. Chcielibyśmy zatem przyjęcia sprawozdania przed końcem roku. Dziękuję.
Ingo Friedrich
w imieniu grupy PPE-DE. - (DE) Pani przewodnicząca! Po pierwsze chciałbym wyrazić szczere gratulacje i podziękowania dla pana posła Jo Leinena, sprawozdawcy, za jego doskonałą pracę. Moja grupa może w pełni poprzeć to sprawozdanie, jak i poprawki. Sprawozdanie przekształca partie polityczne na szczeblu europejskim i nowe instrumenty, jakimi są fundacje polityczne w efektywne narzędzia mające na celu zwiększenie udziału obywateli Europy i poprawienie legitymacji demokratycznej Europy.
Referenda we Francji i w Holandii pokazały, że istotne jest odbudowanie zaufania obywateli, również za pomocą partii politycznych i fundacji. Prawdą jest, że zasady finansowe muszą być dostosowywane do gwałtownie zmieniających się potrzeb partii politycznych. Należy oczywiście także chronić przejrzystość. Dlatego też Parlament Europejski w każdym roku finansowym będzie zapewniał informacje na temat wydawanych partiom i fundacjom funduszy i będzie to dostępne na naszej stronie.
Kolejną dobrą innowacją jest uznanie roli partii politycznych w kontekście wyborów europejskich. Partie Europy staną się aktywnymi graczami i przyczynią się do utworzenia świadomości europejskiej jedynie wtedy, kiedy aktywnie zaangażują się w wybory do Parlamentu Europejskiego, co pomoże również przezwyciężyć istniejący deficyt demograficzny.
Kolejnym istotnym komponentem jest promowanie fundacji politycznych. Ich praca w obszarze informacji politycznej i edukacji uzupełnia to, co robią partie polityczne. Fundacje te mają odgrywać szczególną rolę w pogłębianiu procesu edukacji i zwiększaniu wiedzy o Unii Europejskiej, redukując tym samym dystans pomiędzy obywatelami i Unią Europejską.
Jestem przekonany, że fundacje mogą zwiększyć aktywne uczestnictwo obywateli w europejskim życiu politycznym i odegrać ważną rolę w szkoleniu przyszłych polityków. Trudno zrozumieć legalistyczne myślenie Rady, jednak jak mawiał Helmut Kohl, najważniejszy jest wynik. Dlatego też popieram to sprawozdanie i chciałbym podziękować wszystkim zaangażowanym osobom za ich oddanie i współpracę.
Richard Corbett
w imieniu grupy PSE. - Pani przewodnicząca! Moja grupa popiera ten wniosek i uważa, że stanowi on praktyczny zestaw poprawek do obecnego prawodawstwa i że korzystne jest również to, że europejskie partie polityczne powinny mieć możliwość prowadzenia badań poprzez swoje fundacje i być na tyle elastyczne, by przenosić pieniądze z jednego roku na drugi itd.
Istnieje też kwestia podstawy prawnej: Parlament i Komisja zgodziły się, a Rada nie zgodziła się z nami w tej kwestii. Jednak treść jest znacznie ważniejsza niż podstawa prawna i ośmielę się nawet powiedzieć, że lepiej mieć prawną pewność niż znaleźć się w związku z tą kwestią w sądzie. Tak więc jesteśmy z tego zadowoleni i chcemy porozumienia z Radą przy pierwszym czytaniu poprzez przełożenie głosowania.
Dodam jeszcze, że z powodów podanych przez przewodniczącego, europejskie partie polityczne są ważne, ponieważ wyrażają wybory polityczne, które stoją przed nami jako przed Unią Europejską. Media zbyt często skupiają się tylko na Radzie, a szczególnie na Radzie Europejskiej, jak gdyby była to walka gladiatorów pomiędzy krajami. Czy dziś wygrała Wielka Brytania czy Francja? Czy Niemcy dogadali się z Włochami? Kiedy jednak ten sam temat poruszany jest w Parlamencie, rzadko posłowie i posłanki z jednego kraju głosują w ten sam sposób, a wszyscy obywatele innego kraju w inny, ponieważ dokonujemy wyborów politycznych. Czy chcemy wyższych standardów środowiskowych, ale za większą cenę, czy też nie? W każdym kraju będą osoby stojące w tej kwestii po przeciwnych stronach, tak jak w przypadku większości innych kwestii. Grupy i partie polityczne zwracają uwagę na to, że w Unii dokonujemy wyborów politycznych, a nie walczymy z dwoma krajowymi stanowiskami czy stanowiskiem innego kraju.
Dlatego też należy je wzmocnić; pomoże to obywatelom zrozumieć, z jakimi sprawami mamy do czynienia; pozwoli to Unii na lepszą pracę.
Andrew Duff
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Chciałbym podziękować przewodnictwu Rady za staranie się o porozumienie przy pierwszym czytaniu. Mam nadzieję, że Trybunał Obrachunkowy będzie w stanie zmobilizować się do działania i przedstawić nam opinię.
Płodna myśl polityczna jest niezbędnym składnikiem pluralistycznej, ożywionej demokracji parlamentarnej; będzie to wspierane i stymulowane za pomocą działań mających na celu ustanowienie partyjno-politycznych fundacji. Wesprze to wzrost partii politycznych na szczeblu europejskim, jak i wzmocni pewność siebie powstających partii europejskich i pomoże im zaangażować się w znaczące kampanie.
Muszę powiedzieć, że krążyliśmy wokół problemu partii politycznych od kilku lat, ponieważ są oni potencjalnymi rywalami i konkurentami starych krajowych partii politycznych, które, jak czasem mi się wydaje, będą ostatnim bastionem bronionym w interesie suwerenności kraju. Tak więc powinniśmy działać szybko, aby rozwinąć na szczeblu europejskim platformy do wspierania i promowania post-narodowej polityki, która w pełni odzwierciedla paradygmaty XXI wieku.
Janusz Wojciechowski
w imieniu grupy UEN. - Pani Przewodnicząca! Dobrze, że dokonujemy rozsądnej regulacji finansowania partii politycznych na poziomie europejskim. To jest potrzebne i z uznaniem odnoszę się do sprawozdania pana Leinena.
Mamy jednak szerszy problem - wpływu finansowania partii politycznych na jakość demokracji zarówno na poziomie Unii, jak i poszczególnych państw członkowskich.
Ja jestem posłem z partii, która w okresie wyborów była przez pewien czas pozbawiona subwencji budżetowych z przyczyn prawnych i wiem jak bardzo trudno jest bez pieniędzy stawić czoła konkurencji politycznej z pieniędzmi. Ostatnio w Polsce omal nie doszło do unicestwienia jednej z największych partii politycznych, której groziło pozbawienie subwencji z uwagi na drobne błędy finansowe.
Pieniądze są ważne, ale nie powinny one w całości decydować o kształcie sceny politycznej, a tak to się niekiedy dzieje. To jest oczywiście temat do osobnej debaty, którą powinniśmy tu odbyć, bo demokracja nie powinna być zależna wyłącznie od funduszy.
Andreas Mölzer
w imieniu grupy ITS. - (DE) Pani przewodnicząca! Zainteresowanie obywateli Unią Europejską jest, delikatnie mówiąc, nadal nieznaczne, między innymi z powodu nieprzejrzystej struktury, niezrozumiałych decyzji i braku zainteresowania mediów.
Istniejące partie polityczne Europy mają mały wpływ na zlikwidowanie tego deficytu i nie jest jasne, czy są odpowiednim narzędziem do spełnienia życzeń obywateli o współzarządzaniu. Według mnie można to osiągnąć jedynie dzięki bardziej bezpośredniej demokracji. Przepakowanie kosmetycznie poprawionej konstytucji UE w najbardziej niezrozumiały sposób, po pewnych działaniach za zamkniętymi drzwiami i unikanie referendów jest z pewnością zgubne dla przewidywanego i wychwalanego celu, jakim jest wywołanie entuzjazmu dla UE wśród obywateli.
W tych okolicznościach partie europejskie i stowarzyszone z nimi fundacje nie wywołają wśród obywateli EU-forii, jednak jeśli poprawią debatę na szczeblu europejskim i komunikację z obywatelami i jeśli będą reprezentować ich interesy, będzie to już jakieś osiągnięcie. Finansowanie musi jednak być przejrzyste i jasne i według mnie musi uwzględniać audyty przeprowadzone przez różne organy.
Roger Helmer
Pani przewodnicząca! Będę szczery w kwestii sprawozdania pana posła Leinena: nie dotyczy ono demokracji, ale propagandy; dotyczy ono wykorzystywania podatków zebranych od naszych opornych obywateli do napędzania projektu europejskiego, z którym czują się coraz bardziej niepewnie. Duńczycy zagłosowali przeciwko Maastricht, Irlandczycy przeciwko Nicei, Szwedzi przeciwko euro, Francuzi i Holendrzy przeciwko konstytucji, a jednak ich podatki będą wykorzystywane do promowania integracji.
Dziś w tej Izbie przewodniczący Sarkozy mówił o demokracji europejskiej, jednak w tak zróżnicowanych państwach członkowskich nie istnieje wspólna opina publiczna konieczna do reprezentatywnej demokracji. Demokracja na szczeblu europejskim jest oszustwem i ułudą. Poprzez rezerwowanie funduszy dla partii paneuropejskich, pan poseł Leinen wyraźnie wyklucza partie eurosceptyków, które nie ubiegają się o status paneuropejski, tak więc pieniądze podatników zostaną przekazane tylko partiom integracyjnym, podczas gdy inne ich nie dostaną. W Europie, gdzie mowa jest o demokracji, jest to przestępstwo przeciw ludziom.
Íñigo Méndez de Vigo
(ES) Pani przewodnicząca! Dziś prezydent Francji mówił w tej Izbie o potrzebie dialogu i debaty. Wydaje mi się, że właśnie tego nauczyliśmy się podczas okresu refleksji, jak powiedziała pani wiceprzewodnicząca Wallström.
Do dialogu i debaty potrzebne są jednak instrumenty, a niektóre z najważniejszych i najbardziej niezbędnych instrumentów - choć nie są one jedyne - to partie polityczne. Europejskie partie polityczne, tak jak krajowe partie polityczne, kształtują wolę ludzi. Taka musi być ich rola w instytucjach przedstawicielskich w Europie.
Mówienie o partiach politycznych bez mówienia o ich finansowaniu byłoby bez sensu. Musimy przyjrzeć się temu, jak finansowane są partie polityczne niezbędne do kształtowania woli obywateli. Uważam, że najważniejszą kwestią związaną z partiami politycznymi na szczeblu europejskim - a także na szczeblach krajowych, jednak nas tutaj interesuje szczebel europejski - jest fakt, że finansowanie powinno być odpowiedzialne, jasne i przejrzyste. To właśnie jest ważne dla podatników: że ich pieniądze są dobrze wydawane i że istnieją instytucje, które ponoszą odpowiedzialność za sposób, w jaki są one wydawane.
Uważam, że obywatele Europy, choć mogą mieć pewne wątpliwości czy też wahania w kwestii kierunku, który powinna obrać Europa, nie mają wątpliwości co do tego, że ich przyszłość jest związana z Europą. Tu w Parlamencie zawsze słyszę, nawet od osób najbardziej sprzeciwiających się ideom europejskim, że są oni Europejczykami i że nie są przeciwni Europie.
Wracając do tego, co powiedziałem na początku i cytując raz jeszcze pana prezydenta Sarkozy'ego: debata jest konieczna, a do debaty konieczne jest stworzenie instrumentów potrzebnych do jej zorganizowania.
Dlatego też z radością przyjmuję sprawozdanie pana posła Leinena, który wziął sobie do serca wnioski Komisji; dziękuję także panu urzędującemu przewodniczącemu Rady, mojemu dobremu znajomemu i panu posłowi Lobo Antunes za tę propozycję.
Europejska Partia Ludowa nie będzie tu omawiać podstaw. Jeśli rozporządzenie musi zostać podzielone na dwie części, aby znaleźć rozwiązanie możliwe do przyjęcia dla wszystkich, niech tak będzie. Mogą państwo liczyć na nasze wsparcie.
Costas Botopoulos
- (EL) Pani przewodnicząca! Cieszę się, że jeszcze jeden poseł do PE będzie przysłuchiwał się dyskusji, szczególnie w tej kwestii, w naszym pięknym języku.
Wydaje mi się, że moglibyśmy wykorzystać tutaj partie polityczne, które są cennymi narzędziami. Niestety, chowamy te wartościowe narzędzia w naszej instytucjonalnej szafce, gdzie mogą zardzewieć. Większość, jeśli nie wszyscy z nas, zgadzają się w kwestii demokratycznej roli, jaką powinny odgrywać partie polityczne w Europie, ale powinniśmy się także zgodzić, że do tej pory nie odgrywały tej roli. Dzieje się tak dlatego, że dzisiejsze partie nie są prawdziwymi partiami politycznymi, jak powiedziało kilku mówców. Są one luźnymi konfederacjami partii, jako powiedział Dimitris Tsatsos, mój nauczyciel, ówczesny sprawozdawca, w swoim sprawozdaniu w 1996 roku. Nie mamy prawdziwych partii, a ta dyskusja jest dla nas dobrą okazją, by sprawdzić, czy możemy utworzyć prawdziwe partie polityczne na szczeblu europejskim.
Mam dwie uwagi dotyczące konkretnych kwestii poruszonych w przedmiotowym sprawozdaniu. Sprawozdanie to przyczynia się do postępów w dwóch obszarach. Jak już powiedzieliśmy, nie rozwiązuje ono wszystkich problemów politycznych, jednak oferuje postępy w dwóch obszarach. Jeden z nich dotyczy faktu, że poznajemy sposób działania partii politycznych, co zapewnia element myśli politycznej w naszej dyskusji. Wprowadzono istotny ferment ideologiczny. Jednym z głównych problemów ideologicznych w UE jest dokładnie to, że nie angażujemy się w rygorystyczną i poważną myśl polityczną, a te instytucje mogą zaspokoić tę potrzebę.
Drugim znacznym krokiem naprzód jest przejrzystość. Jest to szczególnie widoczne w zasadach przejrzystości dla partii, ale przede wszystkim w nowym art. 9b dotyczącym zasad przejrzystości dla Parlamentu.
Zakończę krótkim komentarzem dotyczącym fragmentaryzacji podstaw prawnych. Rozumiem, że istnieją problemy natury technicznej. Osobiście ubolewam nad tą fragmentaryzacją. Jeśli wszyscy zgadzamy się, że z ekonomicznego punktu widzenia niepodległość i przejrzystość są integralnymi częściami mechanizmu politycznego, czy bardziej skuteczny nie byłby pojedynczy mechanizm prawny?
Roberto Musacchio
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Jestem przychylnie nastawiony do rezolucji, ponieważ wspiera ona demokratyczne życie Europy.
Grupa Lewicy Europejskiej, której drugi kongres ma się wkrótce odbyć, zawsze powtarzała, że globalizacja, a także nasza Europa, jest świadkiem jednoczenia rynków, interesów i biurokracji, podczas gdy demokracja pozostaje w tyle. Wszystko to jest dobre dla mocnych potęg, jednak nie dla tych z nas, którzy wierzą w inne społeczeństwo, zaspokajające potrzeby najsłabszych obywateli.
Była to w przeszłości rola partii masowych. Dziś istnieje nowe wyzwanie, mianowicie ustanowienie partii będących w stanie poradzić sobie z nowym poziomem konfliktu i podejmowania decyzji, partii, które odbudują uczestnictwo w demokracji i demokratyczną rolę Parlamentu, poza systemem szerokich koalicji i międzyrządowej współpracy, która tłumi demokratyczną debatę. Istnieje oczywiście potrzeba przejrzystości w kwestii wykorzystania funduszy, ale polityka nie może być prerogatywą bogatych.
Javier Moreno Sánchez
(ES) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Najpierw chciałbym pogratulować sprawozdawcy, panu posłowi Leinenowi. Pan poseł Leinen jest jednym z ojców tego rozporządzenia i niestrudzonym obrońcą partii politycznych, z którym wspólnie prowadziłem osobliwą walkę o uzyskanie porozumień.
Panie i panowie! Ten wniosek nie może i nie powinien być uzależniony od walki pomiędzy służbami prawnymi instytucji Wspólnoty. Musimy jak najszybciej osiągnąć porozumienie, ponieważ jeśli tego nie zrobimy, jedynymi ofiarami tego konfliktu będą partie polityczne, które odgrywają znaczącą rolę w przybliżaniu UE do obywateli i zachęcaniu ich do zaangażowania się w politykę, tak aby czuli się częścią wspólnego projektu politycznego i przyszłości politycznej.
Partie reprezentują ponadnarodowy wymiar procesu integracji politycznej Unii Europejskiej. To sprawozdanie pokazuje elastyczność i zdolność operacyjną Parlamentu. Ta Izba nie może być oskarżona o brak współpracy w zakresie osiągnięcia porozumienia przy pierwszym czytaniu przed końcem 2007 roku.
Panie i panowie! Chciałbym przedstawić trzy pomysły, trzy podstawowe zakresy ulepszenia tego projektu, które przyjmujemy z zadowoleniem i które zapewnią rozwój partii i fundacji.
Pierwszy to znacząca rola europejskich partii politycznych w wyborach do Parlamentu Europejskiego, odzwierciedlona w możliwości wykorzystania przydziałów finansowych na europejskie kampanie wyborcze.
Drugi to niezależne zarządzanie europejskimi partiami politycznymi wraz z transferem corocznych rezerw i możliwością tworzenia rezerw ze środków własnych przez kilka lat.
Trzeci i ostatni dotyczy kwestii promowania fundacji politycznych na skalę europejską, co wspiera działalność europejskich partii politycznych. Fundacje są ważnym instrumentem rozszerzania działań partii politycznych i wzmacniania związku z obywatelami; będą one odgrywały znaczną rolę w kwestii informacji, debaty i szkolenia politycznego.
Esko Seppänen
(FI) Pani przewodnicząca! Nasza grupa jest w tej kwestii podzielona. Reprezentuję tych, którzy nie wierzą, że europartie przyczyniają się do większej demokracji. Są to partie partii i przez nie władza jest coraz dalej od obywateli. Urzeczywistniają one zdecentralizowaną politykę, o której decydują ważne partie w ważnych krajach.
Mogą one wykorzystywać fundusze europartii do szerzenia scentralizowanej propagandy w wyborach europejskich na szczeblu krajowym . Otrzymują one fundusze dla europartii, aby promować świadomość europejską wśród ludzi. Celem scentralizowanej władzy jest skłonienie ludzi do przyjęcia wobec nich życzliwej postawy - aby stali się ulegli.
Obecnie proponuje się nowy czynnik propagandowy w postaci podstaw prawnych dla wybranych fundacji europejskich, redukując zakres, w którym europartie mają same zdobywać środki i pozwalając im na to, by nie stosowały się do rozporządzeń finansowych, do których inni muszą się stosować. Niektórzy w naszej grupie nie zgadzają się na to.
Jens-Peter Bonde
(DA) Pani przewodnicząca! Nie jestem antyfederalistą. Uważam, że federalizm jest dobrym sposobem zarządzania w Niemczech, Kanadzie, Szwajcarii i USA. Jednak wymaga on narodu, a w Europie nadal nie ma europejskiego narodu przygotowanego do europejskiej demokracji. Od czasu, gdy zostałem po raz pierwszy wybrany, frekwencja wyborcza spadła z 63% do 46%. Następnym razem te dane liczbowe spadną prawdopodobnie do 40%. Europejskie media są nieliczne i niewielkie. Utrzymują się ze sztucznych subsydiów. Nie ma wspólnych partii posłów i posłanek, którzy sami się zapisali, którzy dobrowolnie płacą składki członkowskie i są zaangażowani w tworzenie programów. Partie są kontrolowane przez partie krajowe i finansowane przez podatników. Teraz chcą one więcej pieniędzy i możliwości, aby wykorzystać je w wyborach krajowych. Wypacza to równe współzawodnictwo, jest to niesprawiedliwe i niezgodne z prawem, ponieważ narusza zasadę równości.
Wspieranie partii jest zarządzane przez posłów największych partii; moja partia straciła subsydia, ponieważ potrzebny jest pojedynczy podpis każdego posła, choć nie wszyscy posłowie potwierdzili z osobna swoje członkostwo. Traktuje się nas różnie, jednak nie ma prasy, która poruszyłaby temat dyskryminacji. Chętnie zagłosowałbym za subsydiami dla europejskich partii politycznych, jeśli elektorat chciałby europejskiej demokracji. Należy rozpocząć od nadawania władzy przedstawicielom wybranym przez społeczeństwo poprzez proces legislacyjny, tak aby elektorat mógł wpływać na wydarzenia głosując w dniu wyborów na różne partie. Należy stworzyć żywe partie o bezpośrednim członkostwie i dobrowolnych opłatach członkowskich, tak abyśmy potem mogli organizować pomoc publiczną uznaną przez elektorat za sensowną i która nie będzie dyskryminująca. Obecnie prawie nie mamy poparcia elektoratu w kwestii dalszego wywierania nacisku na pozyskiwanie pieniędzy od obywateli.
Manuel Lobo Antunes
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Pani przewodnicząca, pani komisarz, panie i panowie! Pani komisarz Wallström zakończyła swoje początkowe przemówienie w tej debacie, wyrażając życzenie, abyśmy razem dążyli naprzód. Wniosek, który wyciągnąłem z tej debaty jest taki, że efektywnie posuwamy się dalej naprzód. Dla Rady i prezydencji portugalskiej jest to dobra wiadomość i muszę podziękować Komisji i Parlamentowi Europejskiemu za to, że na podstawie zaprezentowanego dziś wniosku możemy wspólnie iść naprzód.
Jak już zostało to powiedziane, forma nie jest istotna; ważna jest treść. W tym wypadku istotą jest to, aby zapewnić europejskim partiom politycznym dodatkowe środki, aby mogły w pełni wywiązywać się ze swoich politycznych zobowiązań i wykonywać swoje obowiązki, aby mogły one w pełni angażować naszych obywateli w fascynujący proces budowy Europy.
To jest prawdziwa treść, prawdziwy powód i najważniejsza kwestia. Jak już mówiłem, mogę jedynie cieszyć się z faktu, że trzy instytucje były w stanie osiągnąć porozumienie w kwestii dalszego postępowania w tej sprawie. Muszę także powiedzieć, jeśli mogę być szczery, że fakt, że mogliśmy osiągnąć porozumienie podczas prezydencji portugalskiej jest dla mnie i dla rządu Portugalii kluczowym aspektem naszej prezydencji, która szybko dobiega końca.
Muszę poruszyć trzy kwestie. Po pierwsze, mamy nadzieję, że szybko otrzymamy opinię Trybunału Obrachunkowego i że będziemy w stanie szybko wyciągnąć w tej kwestii wnioski. Po drugie, jak już powiedział dziś pewien poseł, niektóre europejskie partie polityczne byłyby wykluczone z zakresu nowych rozporządzeń: nie jest to prawdą, ponieważ wszystkie się kwalifikują. Na koniec chciałbym powtórzyć, że zrobimy wszystko, co w naszej mocy, by zakończyć ten proces przed końcem roku.
Jo Leinen
sprawozdawca. - (DE) Pani przewodnicząca! Rada właśnie stwierdziła, że w kwestii treści rozporządzenia istnieje porozumienie. W czwartek, przed głosowaniem w tej sprawie, zaproponuję przełożenie głosowania, tak abyśmy mogli osiągnąć porozumienie przy pierwszym czytaniu przed końcem roku, prawdopodobnie na sesji grudniowej.
Przewodnicząca
Odnotowałam podaną przez pana informację, panie pośle Leinen, a naszą debatę zakończymy wypowiedzią komisarz Wallström.
Margot Wallström
wiceprzewodnicząca Komisji. - Pani przewodnicząca, panie pośle Lobo Antunes! Zdecydowanie uważam, że zasługują państwo na uznanie ze względu na możliwość zakończenia tego projektu przed końcem roku. Powinniśmy potem wznieść toast winem, czy też porto, aby uczcić osiągnięcia prezydencji portugalskiej w tym zakresie.
Gdyby pan poseł Helmer pozostał na sali, zwróciłabym się do niego i powiedziała, że jest żywym dowodem na to, jak działa demokracja europejska, ponieważ podatnicy europejscy płacą mu pensję za to, aby się przeciwstawiał Unii Europejskiej i nam wszystkim. Jest tu mile widziany i akceptujemy go, ponieważ jego głos jest niezbędny w tej debacie.
Dlatego też ci, którzy się przeciwstawiają, odgrywają w tej Izbie bardzo ważną rolę w europejskiej debacie politycznej. Ta idea przyświeca przyznawaniu wszystkim partiom możliwości tworzenia i uczestniczenia w europejskich fundacjach politycznych; zależy nam na ożywionej debacie, w której udział biorą dwie strony i w której wyrazić można różne opinie. Kryteria, zasady, mające zastosowanie podstawy prawne są przedstawione w otwarty i przejrzysty sposób. W tej szczególnej kwestii nie ma żadnych tajemnic.
Obecnie sytuacja wygląda tak, że wszystkie 10 istniejących na szczeblu politycznym partii założyło fundacje polityczne reprezentujące szerokie spektrum poglądów i programów politycznych.
Mogą one jedynie stymulować ożywioną i różnorodną debatę w kwestii europejskiej polityki, co przyczyni się do przybliżenia Europy do jej obywateli.
Przewodnicząca
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się w czwartek.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Alexandra Dobolyi  
na piśmie. - (HU) Uważam, że zalecenia Komisji są istotne i że wskazują drogę naprzód. Europejskie partie polityczne pełnią istotną funkcję polityczną na szczeblu europejskim. Odgrywają ważną rolę nie tylko w europejskim życiu politycznym, ale także w tworzeniu europejskiego sektora publicznego w szerokim znaczeniu tego słowa; dlatego też uważam, że ich rola jest istotna, podobnie jak ponowne określenie ich działań.
Kluczowym pytaniem jest to, czy powinniśmy popierać inicjatywy tych partii politycznych w celu zachęcenia obywateli do świadomego uczestnictwa w demokratycznym życiu Unii i jej tworzeniu. Mam nadzieję, że istnieje zapotrzebowanie i szansa na zastosowanie działań mających na celu umocnienie i rozszerzenie politycznego dialogu: zapewnienie powszechnego uczestnictwa obywateli w życiu demokratycznym Unii, szczególnie ludzi młodych, aby zapewnić, że wszyscy zostaną wysłuchani.
Chciałabym wspomnieć o tym, że jeden z celów wyznaczonych dla Unii Europejskiej to promowanie i wspieranie tworzenia europejskiego życia publicznego. Aby to się stało, jednym z elementów, na który położony jest nacisk w dokumencie Komisji jest wsparcie fundacji politycznych na szczeblu europejskim pomagających czy uzupełniających działalność związanych z nimi partii czy grup politycznych poprzez różnorodne inicjatywy, takie jak na przykład organizowanie seminariów europejskich, szkoleń i konferencji.
Na koniec chciałabym dodać, że tego typu fundacje na szczeblu europejskim mogą zapewnić wydajny program prac dla współpracy pomiędzy krajowymi fundacjami politycznymi i nauczycielami na szczeblu europejskim, także przedstawicielami organizacji młodzieżowych i społeczeństwa obywatelskiego.
