Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, het is in verband met bladzijde 14. Ik was niet de enige die op dat moment van de dag het woord heb genomen, maar ik heb toen wel een zeer nauwkeurige vraag gesteld. Ik zou er een even nauwkeurig antwoord op willen krijgen. Ik heb gevraagd op welke basis, op welke gronden de op de tribune aanwezige personen toegang tot de tribune hadden kunnen krijgen. Ik heb immers, net als iedereen, de televisiebeelden kunnen zien en heb vastgesteld dat niemand van hen een bezoekerspasje had. Kan ik een antwoord krijgen en, zo ja, wanneer?

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, ik herinner me uw vraag, omdat ik hier gisteren - samen met de meeste collega's - aanwezig was toen u dit probleem aan de orde heeft gesteld. Ik kan u op het ogenblik geen antwoord geven, maar zal uw opmerking overbrengen aan de Conferentie van voorzitters, die vanmiddag bijeenkomt.

Falconer
Ik kan zeer kort zijn. Ik ga het hier niet hebben over de werknemers die getracht hebben hun boterham veilig te stellen. Ik wil een zaak aan de orde stellen van iemand die de werknemers bestolen heeft.
Gisteren heb ik het gehad over de schandelijke foto van Robert Maxwell in de hal. Ik heb toen gevraagd of de Voorzitter en de quaestoren die zaak konden onderzoeken. Kunt u deze Vergadering mededelen waarom de foto van Robert Maxwell nog steeds buiten deze vergaderzaal hangt? Er hangt nog steeds een foto van een notoire bedrieger buiten deze zaal!

De Voorzitter
Mijnheer Falconer, dit feit werd reeds gesignaleerd aan de boden, die de vereiste maatregelen zullen treffen.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts een vraag in verband met het incident van gisteren. Vraagt u alstublieft ook dat de beeldopnamen van wat gisteren daarboven is gebeurd, worden getoond. Ik heb gehoord dat die filmbeelden twee dingen tonen. Ten eerste, dat een hele groep van deze mensen met geheven vuist de Internationale heeft gezongen. Dat er werd gezongen, heb ik zelf gehoord, maar ik wist niet precies wat. Ten tweede, dat er iemand een verklaring voor de televisie heeft afgelegd, volgens welke men inderdaad een ander Europa zou willen! Ook dat zou moeten worden gecontroleerd. Ik hoop dat het niet klopt!

De Voorzitter
Mijnheer von Habsburg, het verwondert me dat een geleerd man als u de Internationale niet kent - wat bewijst dat we allen nog wat kunnen leren.

McIntosh
Ik wil de heer von Habsburg graag bijtreden in zijn woorden. Wij hebben gisteren een aantal punten aan de orde gesteld bij de fungerend voorzitter en hem gevraagd waarom het bepaalde in artikel 101, lid 3 van het Reglement niet is toegepast en waarom onze bezoekers op de tribune niet verwijderd werden, zodat wij in alle rust verder hadden kunnen stemmen. Ik zou hier graag een antwoord op krijgen. Kunt u mij zeggen wanneer ik dat antwoord kan verwachten?

De Voorzitter
Mevrouw McIntosh, de Conferentie van voorzitters, die - ik herhaal - vanmiddag bijeenkomt, zal zich over deze kwestie buigen.

Crawley
Dank u, mijnheer de Voorzitter. Gisteren heeft een van onze collega's het verzoek gekregen de vergaderzaal te verlaten. Daar werd geen gevolg aan gegeven. Kan het Bureau, dat nu bijeen is en later deze week nogmaals bijeenkomt, ons mededelen hoe de regels zijn van het Parlement in verband met collega's die verzocht worden de vergaderzaal te verlaten? Als de collega's de vergaderzaal niet meer verlaten, wat heeft het dan nog voor zin dat het Parlement regels hanteert?

De Voorzitter
Mevrouw Crawley, ik ben er zeker van dat het Bureau en de Conferentie van voorzitters dit voorval zullen behandelen en de nodige maatregelen zullen nemen.

Pasty
Ja, mijnheer de Voorzitter, maar wees gerust, ik zal het kort houden. Ik wil gewoon tegen mevrouw Crawley zeggen dat de door haar aan de orde gestelde kwestie tegelijk met de door mevrouw McIntosh gemaakte opmerking over de toepassing van artikel 101, lid 3, zal worden onderzocht. Ik zou de Vergadering gewoon nog een bijkomende inlichting willen geven. In verband met de betreurenswaardige, meer dan betreurenswaardige incidenten van gisteren heb ik vernomen dat een autobus van het Europees Parlement met een Luxemburgse nummerplaat door een fractie werd gebruikt om de genodigden die zich op de tribune bevonden op het vliegveld van Entzheim af te halen. Ik zou willen dat wordt nagetrokken op deze informatie klopt en dat mij wordt gezegd wie de passagiers van die bus toestemming heeft gegeven om hier in het halfrond een manifestatie te houden.

De Voorzitter
Mijnheer Pasty, ik herhaal dat het Bureau en de Conferentie van voorzitters de hele zaak zullen onderzoeken. U krijgt later zeker nog de kans hierop terug te komen.

Guinebertière
Ik wou ongeveer hetzelfde als de heer Pasty zeggen. Maar om terug te komen op wat mevrouw Crawley heeft gezegd: aangezien in de Notulen staat dat de Voorzitter om de ontruiming van de tribune heeft verzocht, zou ook ik willen dat wordt gevraagd waarom deze ontruiming niet heeft plaatsgevonden. Wat moet men in dergelijke gevallen doen?

McGowan
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het uitermate belangrijk dat wij het Reglement en de procedures zeer ernstig opnemen en het helpt natuurlijk als de leden die over bepaalde informatie beschikken een situatie kunnen ophelderen. Maar is het nu echt wel op zijn plaats dat deze Vergadering luistert naar de bezorgdheden van de heer Pasty en informatie tracht te krijgen van mensen als hij, waarvan bekend is dat hij een bedrieger is en dat hij dubbel stemt in deze plenaire vergadering en nu weer onze tijd verspilt met te zeuren over procedures?

De Voorzitter
Geachte collega's, we kunnen het debat over dit punt onmogelijk voortzetten. Ik vraag dan ook geen verdere standpunten hierover in te nemen.

Mezzaroma
Mijnheer de Voorzitter, de enige manier om opheldering te krijgen is dat er een enquêtecommissie wordt ingesteld, omdat wat gisteren is voorgevallen sterk de waardigheid van de leden heeft aangetast, en dat probleem zal zich altijd weer voordoen. Ik vraag dus officieel dat er een enquêtecommissie wordt ingesteld, om goed te begrijpen hoe de ware toedracht van de feiten is geweest.

De Voorzitter
Ik herhaal dat het probleem zal worden voorgelegd aan de Conferentie van voorzitters, die vanmiddag bijeenkomt. Ik ben er trouwens van overtuigd dat ook het Bureau dit onderwerp zal behandelen.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Samenwerkingsovereenkomst met Georgië, Armenië, 
Azerbaidzjan en Kazachstan
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende vier aanbevelingen, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid:
A4-0026/97 van mevrouw Hoff over het voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie (COM(96)135-5872/96 - C4-0320/96-96/0092(AVC)) betreffende de sluiting van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Georgië, anderzijds; -A4-0024/97 van de heer La Malfa over het voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie (COM(96)136-5871/96 - C4-0319/96-96/0093(AVC)) betreffende de sluiting van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds; -A4-0025/97 van de heer Lambrias over het voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie (COM(96)137-5870/96 - C4-0318/96-96/0094(AVC)) betreffende de sluiting van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Azerbaidzjan, anderzijds; -A4-0069/97 van mevrouw Lalumière over het voorstel voor een besluit van de Raad en de Commissie (7804/95 - C4-0344/95 - C4-0360/95-94/0221(AVC)) betreffende de sluiting van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Republiek Kazachstan, anderzijds; alsmede over de volgende zes verslagen, namens de Commissie externe economische betrekkingen:
A4-0081/97 van de heer Kittelmann over de economische en handelsaspecten van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Georgië, anderzijds; -A4-0038/97 van de heer Kittelmann over het voorstel voor een besluit van de Raad (COM(96)322-8890/96 - C4-0566/96-96/0180(CNS)) betreffende de sluiting van de interimovereenkomst betreffende de handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap, de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en de Republiek Georgië, anderzijds; -A4-0031/97 van de heer Kittelmann over de economische en handelsaspecten van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds, ter vervanging van de handels- en samenwerkingsovereenkomst met de USSR waarop de officiële contractuele betrekkingen momenteel gebaseerd zijn; -A4-0064/97 van de heer Kittelmann, over het voorstel voor een besluit van de Raad (COM(96)321-8891/96 - C4-0686/96-96/0179(CNS)) houdende sluiting van de interimovereenkomst betreffende de handel en aanverwante zaken tussen de Europese Gemeenschap, de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal en de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie, enerzijds, en de Republiek Armenië, anderzijds; -A4-0082/97 van de heer Schwaiger over de economische en handelsaspecten van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en haar lidstaten, enerzijds, en de Republiek Azerbaidzjan, anderzijds; -A4-0099/94 van de heer Chesa over de economische en handelsaspecten van de partnerschapsovereenkomst tussen de Europese Unie en Kazachstan.
Hoff
Mijnheer de Voorzitter, op 22 april 1996 werd in aanwezigheid van de president van de Republiek Georgië, de heer Sjevardnadze, de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Georgië ondertekend. Voor de Europese Unie is dit partnerschap een verbintenis op lange termijn - zo staat het in het Verdrag - die de volkeren van de Europese Unie en van Georgië in de loop van de komende generaties nader tot elkaar moet brengen. Daarnaast moet er natuurlijk mee worden bereikt dat de Georgiërs in het internationale economische en politieke stelsel worden geïntegreerd.
Deze partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst omvat een belangrijk deel met economische en commerciële bepalingen, maar ook een heel belangrijk politiek deel. In het politieke gedeelte wordt onderstreept dat de samenwerking tussen beide partners op de erkenning van gemeenschappelijke waarden berust. Daarom is het ook uiterst belangrijk dat handhaving van de democratie en eerbiediging van de mensenrechten in de overeenkomst grondvoorwaarden voor de samenwerking tussen beide verdragspartijen worden genoemd. Met name in het geval van Georgië moet worden erkend dat sinds de onafhankelijkheid, maar vooral na de politieke onlusten in 1993, grote vorderingen in het democratische hervormingsproces zijn gemaakt. Politiek gezien heerst er momenteel in Georgië dus civiele vrede.
Het enige tere punt blijft echter het ontbreken van oplossingen voor de crises in Abchazië en Zuid-Ossetië, die Georgië in staat zouden stellen zijn territoriale integriteit te herstellen en het door deze crises ontstane vluchtelingenprobleem op te lossen. Daarom moet de Europese Unie, maar ook de OVSE, zich in de toekomst blijven inspannen om de oplossing van deze conflicten langs vreedzame weg te bereiken.
Uit economisch oogpunt moeten we vaststellen dat de productie na de ineenstorting van het communistische systeem in de voormalige Sovjet-Unie zware terugslagen heeft ondervonden. Tussen 1991 en 1994 is de economische productie tot ongeveer een derde van het bruto nationaal product van 1991 gedaald. In dezelfde periode liep het inflatiepercentage bovendien op tot 15.000 % per jaar. Door het herstel van de vrede en de stabilisatie van het democratische politieke systeem heeft de economische hervorming echter ook vaste voet gekregen in het land. In 1996 kon Georgië dan ook een groei van het bruto nationaal product van ongeveer 15 % verwezenlijken en de inflatie tot ongeveer 25 % beperken.
De nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst moet de Georgische economie nader tot die van de Europese Unie brengen en dat zal van groot belang zijn voor de toekomstige ontwikkeling van Georgië. Vanzelfsprekend mag worden verwacht dat door deze overeenkomst de handel tussen Georgië en de Unie aanzienlijk zal toenemen, maar daarnaast heeft de Europese Unie er zich toe verbonden een bijdrage, zowel in de vorm van financiële bijstand als in de vorm van advies, te leveren aan het economische hervormingsproces, de wederopbouw en een duurzame ontwikkeling van Georgië. Daarnaast zullen ook de investeringen van Europese bedrijven in Georgië verder toenemen.
Gezien zijn geografische ligging zal Georgië bovendien een brugfunctie voor de handel tussen de Europese Unie en de overige Transkaukasische en Centraal-Aziatische staten kunnen vervullen. Georgië moet dus worden geconsolideerd, niet alleen ter wille van zichzelf, maar ook in het kader van de regionale context, waarin het een belangrijke stabiliteitsfactor kan zijn en momenteel ook al is. Opmerkenswaardig is dat nu al verschillende projecten voor de aanleg, respectievelijk het weer in gebruik nemen van spoorwegnetten, oliepijpleidingen en andere vervoersnetten zijn ontwikkeld. Ook op dat gebied kan de partnerschapsovereenkomst van groot belang zijn.
In het besef dat de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst een politieke en economische versterking van Georgië en derhalve een consolidatie mogelijk zal maken, zou ik namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid het Parlement willen aanbevelen met deze overeenkomst in te stemmen. Wij kunnen ervan op aan dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en dit land, dat rijk is aan tradities, door deze instemming een nieuwe dimensie in een langetermijnperspectief zal krijgen.

Kittelmann
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, eigenlijk heeft mevrouw Hoff het terrein al voorbereid en kan ik mij bij haar aansluiten. Ook de juridische commissie verzoekt het Parlement met de onderhavige partnerschaps- en interimovereenkomst in te stemmen. Als we over landen zoals, nu, over Georgië en, straks, over Armenië en Azerbaidzjan spreken, moeten we allen tezamen telkens weer ons best doen om niet te bezwijken voor de verleiding de problemen van deze landen over één kam te scheren.
Transkaukasië is een regio en het spreekt vanzelf dat het hier om drie onafhankelijke, soevereine staten gaat die zeer gevoelig zijn en waarom de problemen afzonderlijk en gedifferentieerd moeten worden bekeken. Ik zeg dit omdat ik vaak de indruk heb dat ook in onze parlementaire discussies dikwijls die geheven vinger - met ongevraagde raadgevingen en niet altijd even nuttige aanwijzingen - te zien is.
Als men de situatie in Georgië juist wil beoordelen, moet men er zich van bewust zijn dat de overgang van het communistische systeem naar een democratisch maatschappelijk bestel voor de mensen in Georgië, zoals ook mevrouw Hoff daarnet heeft gezegd, niet altijd gemakkelijk te begrijpen is, omdat de voormalige Sovjet-Unie Georgië wegens zijn geografische ligging economisch altijd bijzonder sterk heeft gestimuleerd. Vergeleken bij andere regio's ging het dit land altijd relatief goed en daarom zijn de ineenstorting van het communisme en de zoektocht naar nieuwe structuren, naar nieuwe democratische mogelijkheden van de markteconomie met bijzonder moeilijke bijverschijnselen gepaard gegaan. Natuurlijk speelt de verhouding tot Rusland voor Georgië vandaag nog een belangrijke rol, vooral om psychologische redenen. De grote broer van vroeger kan het ook vandaag nog niet helemaal laten invloed uit te oefenen waar hij niets meer te zeggen heeft. Als men Georgië wil begrijpen, moet men ook rekening houden met de Abchazische minderheid, die in de jaren "70 vergeleken bij de Georgische meerderheid een onevenredig groot belang had.
De ontwikkeling van de democratische instellingen in geheel Georgië is voor de Europese Unie een van de mogelijkheden om fundamentele hulp te verlenen en die wordt ook verleend. Daarbij moeten wij natuurlijk ook het nauwe verband met de mensenrechten in het oog houden. Het werk dat ondertussen is verricht door de VN, de OVSE en de Europese Unie, heeft nu al een stabiliserend effect en zal er mede toe bijdragen dat in Georgië op lange termijn redelijke, goede verhoudingen ontstaan, redelijk in die zin dat de verhouding van de individuele burger tot prestaties, tot persoonlijk succes er mede toe bij zal dragen dat de democratische structuren worden versterkt.
Wij moeten ons telkens weer voor de geest halen dat juist in deze landen succesvolle economische hulp de voorwaarde is om democratische structuren levensvatbaar te maken. Wat wij nu in Albanië en elders zien, is het gevolg van economische mislukkingen. De mensen die nog niet vertrouwd zijn met de democratie en partijen die de democratie nog moeten inoefenen, hebben economische successen nodig. Waar het bij deze partnerschapsen interimovereenkomst op aankomt, is dat wij in Georgië snel hulp verlenen!
Het is uiterst belangrijk dat wij ons voor ogen houden dat Armenië nu met veel inspanningen zowel op financieel als op veiligheidsgebied van Rusland, Frankrijk en Duitsland, alsook van de Wereldbank steun probeert te krijgen, dat via de privatisering van overheidsbedrijven een goede juridische omgeving werd geschapen, dat er vaart zit in de privatisering van de landbouw en dat de privatisering van kleine bedrijven eind 1996 ongeveer voor 90 % rond was. Dit alles heeft ertoe geleid dat in Georgië veel problemen ten goede zijn gekeerd en het is nu ook aan ons om politieke hulp te bieden. Dan ben ik er zeker van dat onze politieke wil in dit land vruchten zal afwerpen, want er is nu hulp nodig om dit land zelfstandig te leren worden.

La Malfa
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de politieke overgang van een communistisch regime naar democratische instellingen en de economische overstap naar een marktsysteem brengt enorme problemen met zich mee.
Die veranderingen hebben in alle landen van het voormalige Sovjetgebied heel wat voeten in aarde gehad, maar dit geldt des te meer voor een aantal landen van Midden- en Oost-Europa, dus Polen, Hongarije, Tsjechië en Slowakije, enzovoort, ondanks dat die landen toch al konden bogen op behoorlijk ontwikkelde politieke overheidstradities en economische marktinstellingen. Maar feit is wel dat voor die landen het zich losworstelen van het Sovjetregime als het ware gepaard is gegaan met een terugkeer naar de nationale identiteit.
Ditzelfde kan niet gezegd worden van de landen die in eigenlijke zin tot de Sovjetunie hoorden, onder meer de landen van Transkaukasië waar wij hedenochtend over spreken. Dit zijn landen die dikwijls tot onafhankelijkheid zijn gekomen zonder dat ze voorheen een eigen staatsgeschiedenis hebben kunnen vormen, althans een precies omlijnde recente staatsgeschiedenis. Landen als Georgië en Armenië kijken terug op een eeuwenoude culturele traditie, maar het is hun niet gelukt na 1989 een eigen identiteit terug te vinden. Nu deze landen zich voor de eerste keer opmaken om een markteconomie en een eigen staat op te bouwen, worden ze met de grootste moeilijkheden geconfronteerd, en het is zaak dat wij daar het volste begrip voor opbrengen.
De collega's Hoff en Kittelmann hebben in verband met Georgië eraan herinnerd dat Europa zowel in geopolitiek als in economisch opzicht er een belang bij heeft om die landen een steuntje in de rug te geven en hen te helpen met de stabilisering van hun ontwikkeling. Vandaar dat het zo terecht is om dit soort samenwerkings- en partnerschapsakkoorden te sluiten. Ik denk in dit verband aan het prachtige verslag dat mevrouw Carrère d'Encausse heeft opgesteld over alle landen in dat hele gebied. In feite biedt dit verslag het Parlement een uitstekend overzicht van de problemen die in die gebieden spelen.
Van de drie Transkaukasische republieken kampt Armenië eigenlijk met de grootste problemen, omdat het land verstoken is van natuurlijke hulpbronnen, anders dan Azerbaidzjan dat aardolie bezit. Ook heeft Armenië een ongunstige geografische ligging, omdat het als een soort enclave ingeklemd ligt tussen andere landen en geen enkele haven aan zee heeft. Daar komt nog bij dat het land al eeuwen lang moeilijke betrekkingen met Turkije heeft, hetgeen aan het begin van deze eeuw tot een uitbarsting is gekomen, zoals de collega's weten. Turkije blokkeert tot op heden de handel en relaties met Armenië, en wij hopen van harte dat er zo snel mogelijk een einde komt aan die blokkade. Andere problemen waar Armenië mee worstelt, hangen samen met de moeizame betrekkingen die het land met Azerbaidzjan onderhoudt: een situatie die nog verder achteruitholt door het langslepende conflict in Nagorny-Karabach.
In deze hele context bezien is ons samenwerkingsakkoord dus van het hoogste belang. Armenië heeft een nieuwe leidende klasse die de politieke klasse van het Sovjetregime heeft vervangen. Het land heeft weliswaar positieve ontwikkelingen doorgemaakt, maar er zijn nog genoeg problemen over. Als Parlement hebben wij de verkiezingen van 1995 gevolgd en geconstateerd dat er schendingen zijn gepleegd: onder meer is een belangrijke partij van het politieke strijdgewoel uitgesloten. Soortgelijke, en misschien nog wel ergere, problemen hebben wij helaas moeten constateren bij de presidentsverkiezingen in 1996: de waarnemers hebben daar heel veel reserves over geuit en er is ook een storm van protesten gekomen van de oppositiepartijen. Hierbij moet echter aangetekend worden dat de situatie onlangs enigszins is genormaliseerd.
De onderhavige akkoorden waaraan het Parlement hopelijk vandaag zijn instemming zal verlenen, hebben niet alleen betrekking op de zo belangrijke economische samenwerking, maar vooral ook op de politieke dialoog waarmee Europa en het Parlement de ontwikkeling van de politieke rechten, de burgerrechten, de vrije informatievoorziening, enzovoort, heel aandachtig kan volgen. Europa kan op die manier een permanente relatie opzetten met genoemde landen om een helpende hand te bieden bij de bevordering van democratische instellingen die hopelijk steeds hechter zullen worden en steeds dieper zullen wortelen in het nationale bewustzijn.
In die zin, mijnheer de Voorzitter en geachte collega's, hoop ik dat ons Parlement vandaag instemming zal geven aan het samenwerkings- en partnerschapsakkoord met de Republiek Armenië.

Kittelmann
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ook voor de Republiek Armenië verzoekt de Commissie externe economische betrekkingen u om uw instemming zowel met de partnerschapsen samenwerkingsovereenkomst als met de interimovereenkomst.
De politieke context van de economische situatie van Armenië is de afgelopen jaren helaas enorm verslechterd. De Armeense economie nam vroeger een bevoorrechte plaats binnen de Sovjet-Unie in en kreeg, mede om politieke en geografische redenen, vergeleken bij andere landen onevenredig veel steun, omdat zich in de regio veel grondstoffenleveranciers en afnemers bevonden. Het uiteenvallen van de Sovjet-Unie is dus niet zonder gevolgen gebleven.
De oorlog met Azerbaidzjan en de daardoor veroorzaakte verwoestingen leidden tot ontberingen en een bijzonder sterk isolement. Na de herverdeling van de kaarten, nadat er was besloten op de markteconomie over te schakelen en bedrijven te privatiseren, ging de situatie in de Armeense samenleving er voortdurend op vooruit.
Ook in dit land kan namelijk worden vastgesteld - en het is belangrijk dat wij dat zien - dat de samenleving in haar geheel zich door deze schokken, door al deze gebeurtenissen in een relatief labiele situatie met weinig gevestigde democratische structuren bevond en nog altijd bevindt. In deze situatie verzetten sommigen in het land zich ook tegen bepaalde veranderingen en vernieuwingen, en dat resulteert dan weer in wantrouwen van potentiële investeerders.
In de grond moeten wij ons realiseren dat de democratische structuren zich ook in Armenië in een ontwikkelingsproces bevinden en dat het voor de democratische partijen in het licht van de slechte economische situatie niet gemakkelijk is gemeenschappelijke doelstellingen te formuleren, iets wat in onze democratieën door tientallen of honderden jaren oefening werd bereikt. We moeten dan ook fair zijn in onze beoordeling van Armenië zijn. Dit land heeft onze hulp nodig. Wij moeten echter ook rekening houden met de bijzondere situatie. Ook in dit geval geldt dat overdreven gemoraliseer niets oplevert. Wij moeten veeleer met de nodige tolerantie en met een beetje solidariteit de ontwikkeling van dit land volgen.
De energiecrisis heeft er natuurlijk ook toe geleid dat de economische toestand van het land bijzonder moeilijk is. De economische blokkade en een vastgeroeste, weinig gemotiveerde bureaucratie - je zou het, maar dit terzijde, de oude communistische sleur kunnen noemen - bemoeilijken de ontwikkeling enorm.
Het Nagorny-Karabachconflict blijft op de agenda staan. Het heeft zeer veel van de krachten van het land gevergd en blijft nog altijd een nadelige invloed op de ontwikkeling van het land en de politieke stabiliteit uitoefenen. Laten we hopen dat de bereikte wapenstilstand ook tot de oplossing van het conflict leidt, die momenteel echter nog niet in het zicht is, wat natuurlijk ook voor de economische toestand van het land bijzondere problemen met zich brengt.
Als de positieve ontwikkeling, die nu zichtbaar is, en de democratische ontwikkeling, die stabieler wordt, zo blijven vorderen; als wij onze hulpverlening niet alleen verbaal, maar concreet invullen; als de internationale hulporganisaties het gegroeide zelfvertrouwen van dit kleine land Armenië versterken door ter plaatse zichtbaar aanwezig te zijn en als wij door de honderden problemen die de Europese Unie daarnaast nog te regelen heeft niet vergeten dat hier een land bijzonder op onze hulp is aangewezen, zullen wij een belangrijke bijdrage leveren. Via de partnerschapsovereenkomst, die voor ons financieel weliswaar niet onbelangrijk is, maar die gezien de problemen waarmee dit land te kampen heeft slechts een druppel op een gloeiende plaat is, moeten wij de door ons aangegane verplichtingen nakomen.
Tot slot zou ik u willen verzoeken deze partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst ook te gebruiken om de politieke leiders en de democratische krachten in hun geheel moed te geven opdat ze in een moeilijke situatie niet van de koers van de democratische ontwikkeling afwijken. Dat is de wezenlijke bijdrage die wij tot de ontwikkeling van Armenië kunnen leveren.

Lambrias
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst benadrukken dat de instemming van het Parlement met de sluiting van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met de Republiek Azerbaidzjan niet is ingegeven door de beginselen van wat "Realpolitik" wordt genoemd. Integendeel, we blijven van oordeel dat onze overeenkomsten - ook al zijn ze gericht op de behartiging van onderlinge en voor de hand liggende economische belangen - uit den boze zijn, als ze bijdragen tot de instandhouding van onverdraagzame regimes of staatsbestellen die de eerbiediging van de mensenrechten flagrant met de voeten treden.
Azerbaidzjan heeft om tal van redenen met enorme problemen te kampen en is geen voorbeeld van het respect voor de waarden en beginselen waarin wij geloven. De ad hoc delegatie van het Parlement is dan ook teleurgesteld uit het land teruggekeerd, nadat ze er had vastgesteld dat het conflict met Nagorny Karabach nog steeds diepe wonden nalaat, de vluchtelingen in benarde omstandigheden leven, de werking van de democratie te wensen overlaat en de economie er slecht aan toe is, ondanks het feit dat het land ten gevolge van de aardoliewinning tot de rijkere kan behoren.
Dat neemt niet weg dat de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid instemt met de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met de Republiek Azerbaidzjan. Ze is er namelijk van overtuigd dat het land zijn repressief beleid heeft laten varen, samen met de andere betrokken partijen in het kader van de Groep van Minsk - via onderhandelingen - een regeling voor het conflict in Nagorny Karabach zal vinden en de andere problemen en tekortkomingen waarmee het nog te kampen heeft, zal kunnen wegwerken. Voorts is ze van oordeel dat - zoals mevrouw Carrère d'Encausse terecht heeft opgemerkt - het probleem van Transkaukasië globaal moet worden benaderd en onze beleidsvormen ten aanzien van de drie landen in deze voor Europa strategisch en economisch waardevolle regio - Azerbaidzjan, Georgië en Armenië - elkaar moeten aanvullen, vooral ook omdat Azerbaidzjan er slechter aan toe is dan de twee andere landen. Welnu, de overeenkomst die in april te Luxemburg werd ondertekend en ten spoedigste ten uitvoer moet worden gelegd, heeft precies tot doel op verschillende wijzen bij te dragen tot de verbetering van de toestand in Azerbaidzjan, alsmede tot de samenwerking tussen de drie versnipperde landen van Transkaukasië.
De Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid zal de ontwikkelingen in deze strategisch belangrijke regio van Transkaukasië evenwel op de voet volgen en wil er blijven op toezien dat de situatie in Azerbaidzjan - geleidelijk - wordt genormaliseerd en het land vooruitgang boekt op weg naar democratie. In die zin stemmen we in met de overeenkomst en verzoeken we de lidstaten van de Gemeenschap ze te bekrachtigen.

Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, Azerbaidzjan is een potentieel rijk land. De aardoliereserves in de Kaspische Zee zijn groter dan die in Saudi-Arabië en ook de industrie, de landbouw en de dienstverleningssector bieden goede ontwikkelingskansen. Maar het land gaat zwaar gebukt onder de gevolgen van de oorlog en van de milieuschade die werd veroorzaakt door de onverantwoorde oliewinning in het kader van de Sovjet-Unie in de afgelopen decennia, maar ook onder het onopgeloste probleem van één miljoen oorlogsvluchtelingen. Het land ligt bijna aan de deur van de zich oostwaarts uitbreidende Europese Unie en zal over enkele jaren misschien alleen nog maar door de Zwarte Zee en de Kaukasus van haar gescheiden zijn.
Europese investeerders zijn bijzonder welkom in het land en worden vooral gezocht voor de aardolie-industrie, de daarbij horende uitrusting, het vervoerswezen en de zich ontwikkelende bouwindustrie. Azerbaidzjan kent hun nu al in toenemende mate de nodige randvoorwaarden voor veelbelovende investeringen toe. De beslissende voorwaarde om de crisis te kunnen overwinnen, is echter het plannen en doortrekken van transportwegen via Georgië naar Europa, alsook energienetwerken voor aardolie en de daaruit te winnen producten. Daarbij zouden alle mogelijkheden, rekening houdend met de criteria rentabiliteit en onschadelijkheid voor het milieu, moeten worden onderzocht.
De bilaterale partnerschapsovereenkomsten van de EU - wij hebben het van andere sprekers al tot in bijzonderheden gehoord - met de drie Transkaukasische republieken - Armenië, Azerbaidzjan en Georgië - gaan uit van de noodzaak van regionale samenwerking en ontwikkeling. Het gaat om niets meer of niets minder dan een veelomvattende regionale beleidsaanpak in het kader waarvan de economische en financiële aspecten voor de Europese Unie worden gebundeld, rekening wordt gehouden met de - aanzienlijke - humanitaire hulp en met de politieke dialoog, waartoe de overeenkomst ons nu immers de mogelijkheid biedt.
Vooral door intensievere samenwerking van Azerbaidzjan en Georgië, maar ook van Armenië, indien dit land daartoe bereid is, kunnen de onmetelijke aardoliereserves in de Kaspische Zee voor uitvoer naar Europa en de rest van de wereld, maar ook voor verwerking ter plaatse worden ontsloten. Hierdoor wordt de deur naar Europa economisch pas echt geopend. De regionale economische samenwerking kan tegelijkertijd echter tot de vermindering van de politieke spanningen in deze regio bijdragen. Door het streven naar aansluiting op de transeuropese netwerken en de andere vervoers-, energie- en communicatiestromen wordt samenwerking met Europa pas mogelijk gemaakt. Politiek gaat het om de stabilisering van deze drie staten, die als voormalige leden van de Sovjet-Unie nu natuurlijk bezig zijn hun samenleving, hun economie, maar ook hun politieke besluitvormingsinstanties ingrijpend te hervormen.
Europa kan, als vreedzame partner, door samen te werken met Rusland en Turkije - en niet tegen hen - het een en ander bereiken. De Zwarte Zee en de Bosporus zijn hier de centrale verbindingslijnen. Europa is er ook ver genoeg van verwijderd om niet als hegemonistische macht te kunnen optreden. Dat is natuurlijk ook niet zijn bedoeling. Europa is echter als eerlijke makelaar voor economische vooruitgang en vreedzame samenwerking zeer gevraagd. Wij, Europeanen, hebben onder het Franse voorzitterschap in het kader van de Minsk-groep van de OVSE een uitstekende mogelijkheid om naar spoedige vrede tussen Armenië, Azerbaidzjan, in en om NagornyKarabach toe te werken. Daarbij komt het er in de eerste plaats op aan de relicten uit de oorlog weg te werken. De blokkades moeten worden opgeheven - we hebben het daar zojuist al over gehad; de bezetting van vreemd gebied moet ongedaan worden gemaakt; de autonomie en de zelfbeschikking van de etnische meerderheid in de omstreden regio moeten worden gewaarborgd.
De vluchtelingen moeten naar hun geboortestreek terug kunnen keren en als dat niet mogelijk is, in nieuwe gebieden een woonplaats toegewezen krijgen. Er moeten woningen, arbeidsplaatsen en sociale voorzieningen voor in totaal 1, 3 miljoen mensen in Azerbaidzjan, Armenië en Nagorny-Karbach komen. Daarbij zou de Europese Unie bijzondere aandacht moeten schenken aan de noodzaak dat er ook woningen voor multi-etnische gezinnen komen. Het modelprogramma Fizuli, de regio rondom Fizuli, steden en dorpen die totaal verwoest zijn, zouden met grote prioriteit met steun van de Europese Unie moeten worden wederopgebouwd. Door de ontwikkeling van de verkeersverbindingen en de energie- en communicatienetwerken moet een nieuwe infrastructuuras tussen de Transkaukasische regio en Midden-Azië tot stand komen. Wij moeten onze steun vooral concentreren op het TRACECA-project, waarin al deze elementen zijn verwerkt.

Bloch von Blottnitz
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie steunt de overeenkomst met Armenië om verschillende redenen. Ten eerste is Armenië een land dat het meest onder de ineenstorting van de voormalige Sovjet-Unie heeft te lijden, ten tweede is het tot dusver nog altijd niet hersteld van de grote aardbeving in 1988, en ten derde is er, zoals wij allen weten, het aanhoudende conflict over NagornyKarabach.
Wij vinden het niettemin onbegrijpelijk dat in de overeenkomst niet naar een oplossing wordt gestreefd voor een van de, volgens het Amerikaanse Ministerie van Energiezaken, gevaarlijkste kerncentrales van de wereld, namelijk Medzamor. Iedereen weet dat. De Commissie heeft het immers zelf op papier gezet en ook gezegd: wij kunnen als EU niet mede aanzien dat deze kerncentrale weer stroom levert.
Het staat natuurlijk als een paal boven water dat Armenië zijn energie ergens vandaan moet halen. Dat weten wij allen en er is momenteel geen oplossing voor dat probleem om de eenvoudige reden dat de buurlanden de gastoevoer voortdurend onderbreken. Het is nu onze taak als Unie ervoor te zorgen dat de gastoevoer gewaarborgd is, maar wij kunnen om zo te zeggen niet aan één oog blind zijn en ondertussen toezien hoe Medzamor verder in werking blijft. Dit gaat niet, want Medzamor is welbeschouwd een groter gevaar voor ons allen dan Tsjernobyl.
Ik denk dat ons twee zaken te doen staan: er onverwijld voor zorgen dat, ten eerste, de gastoevoer weer normaal verloopt en dat, ten tweede, Medzamor geen stroom meer levert. Dat is de wens van onze commissie.

De Voorzitter
Mevrouw Bloch von Blottnitz, we zijn er ons van bewust dat u langer aan het woord was dan voorzien. Ik heb u evenwel niet onderbroken, omdat ik al meermaals heb benadrukt dat een spreektijd van één minuut niet volstaat om standpunten op een waardige wijze in de Algemene Vergadering uiteen te zetten. Hoewel ik me zo strikt mogelijk aan de regels voor de spreektijd tracht te houden, maak ik graag een uitzondering voor zulke gevallen.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen bied ik u mijn verontschuldigingen aan voor het feit dat ik, door een fout mijnerzijds, niet in de Vergadering aanwezig was toen u mij zojuist het woord gaf.
Mijn namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid opgestelde verslag heeft betrekking op Kazachstan. Het Europees Parlement wordt vandaag verzocht in te stemmen met de partnerschapsen samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten enerzijds en de Republiek Kazachstan anderzijds.
Ik wil in het kort in herinnering brengen dat deze overeenkomst weliswaar op 23 januari 1995 werd ondertekend, maar dat wij de instemmingsprocedure wegens de politieke situatie in dit land, die te onbevredigend werd geacht, twee jaar lang hebben bevroren. De door ons op 19 april 1996 goedgekeurde interim-overeenkomst is echter enkele dagen geleden in werking getreden. We moeten ons derhalve opnieuw buigen over de vraag of we vandaag het licht op groen kunnen zetten voor de hoofdovereenkomst. De Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid heeft de vraag of dit politiek opportuun was zorgvuldig onderzocht en is daarvoor vijf maal bijeengekomen, de laatste keer op 27 februari jongstleden.
Onze commissie kan vandaag dan ook een aantal argumenten aanvoeren. Het is natuurlijk waar dat Kazachstan nog geen democratie is waarin de rechten van de mens worden gerespecteerd, zoals wij dat graag zouden zien. Waarnemers, bijvoorbeeld die van Amnesty International, hebben nog veel kritiek. Dit land heeft er echter blijk van gegeven zich meer naar Europa te willen richten en heeft met het oog hierop een begin gemaakt met een aantal hervormingen die in de lijn liggen van de in de zogenaamde "democratische clausule" van de partnerschapsovereenkomst opgenomen vereisten. Zo hebben er in december 1995 parlementsverkiezingen plaatsgevonden. Deze zijn weliswaar niet vlekkeloos verlopen, maar ze zijn in ieder geval gehouden. Het nieuwe parlement heeft sindsdien een aantal wetten aangenomen, allereerst op economisch gebied - teneinde buitenlandse investeringen aan te moedigen - en vervolgens op maatschappelijk en politiek gebied.
1997 belooft bovendien een zeer vruchtbaar jaar te worden op het gebied van de wetgevende werkzaamheden. Er moeten 65 wetsontwerpen worden voorgelegd aan het parlement. De meeste hiervan hebben betrekking op de rechten van de Kazachse bevolking en op die van de talrijke - over het algemeen erkende en gerespecteerde - minderheden in dit land: er is niet alleen een Russische minderheid (38 % van de bevolking), maar er leven ook Duitsers, Oekraïners, Oezbeken, Tataren, Oejgoeren, Wit-Russen, Koreanen, Azeri en zelfs Polen.
Ondanks zeer grote economische moeilijkheden en net zo grote sociale problemen - salarissen en pensioenen worden vaak niet uitbetaald - is de politieke situatie min of meer stabiel. Het is natuurlijk wel zo dat president Nazarbajev - die aan de grondwet zeer ruime bevoegdheden ontleent - een man is die geen tegenspraak duldt, maar er bestaat wel een politieke oppositie die zich lijkt te consolideren. Het betreft hier de oppositiebewegingen Hazamat, met als motor de socialistische partij, en Respublika, met als drijvende kracht de communistische partij.
Deze, door waarnemers bevestigde, redelijk gunstige ontwikkeling zou ons dus in staat moeten stellen deze partnerschapsovereenkomst goed te keuren. Dat verheugt mij. Kazachstan, dat weliswaar ver weg ligt en waar de meeste Europeanen weinig van af weten, is namelijk een belangrijk land dat zelfs een sleutelrol speelt in dit deel van Midden-Azië. Kazachstan heeft een zeer belangrijke strategische ligging, aangezien het ingesloten ligt tussen twee grootmachten, Rusland en China, en het vlakbij het onrustige en instabiele gebied van de Zwarte Zee, de Kaspische Zee en de landen in het zuiden van de voormalige Sovjet-Unie - Kirgizië, Oezbekistan, Toerkmenistan en Tadzjikistan - ligt.
De evenwichtsoefening die president Nazarbajev zo handig uitvoert in de betrekkingen met de verschillende partijen zal niet zonder invloed blijven voor dit deel van de wereld en indirect ook voor ons, te meer daar er zich op het Kazachstaanse grondgebied zeer belangrijke nucleaire bases bevinden. Kazachstan is de op twee na grootste kernmacht ter wereld, ook al staat dit kernwapenarsenaal onder de uitsluitende controle van een centraal oppercommando in Moskou.
Op economisch gebied gaat het Kazachstan niet voor de wind. Zijn BNP is tussen 1991 en 1997 met 58 % gedaald, maar het land beschikt wel over grote natuurlijke rijkdommen, met name aardolie- en aardgasvoorraden, waardoor het in de toekomst een belangrijke partner zou moeten worden.
Mijnheer de Voorzitter, om al deze redenen raadt onze commissie het Parlement vandaag, na twee jaar observeren en nadenken, aan voor deze partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst te stemmen.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik heb namens de Begrotingscommissie het advies verstrekt over de overeenkomst met Azerbaidzjan. Mijn advies had betrekking op de gevolgen van deze overeenkomst voor de Europese begroting. Op het eerste gezicht lijken deze nogal beperkt te zijn. De gevolgen zouden zich doen gevoelen in verminderde inkomsten, in een toegenomen invoer uit die regio of zouden via de export van landbouwprodukten of de kosten van exportrestituties onze voedselvoorziening kunnen beïnvloeden. Hoewel de Commissie ons geen informatie heeft verstrekt over de budgettaire kosten, lijken deze zeer klein te zijn.
Azerbaidzjan telt 7, 5 miljoen inwoners. De economie van het land is tot vorig jaar vier of vijf jaar lang verslechterd. Het BBP daalde 15 % tot 20 % per jaar en bedraagt vandaag zo'n 400 tot 500$ per capita. Het is duidelijk dat een land in zo'n economische situatie niet in een positie zal zijn om veel handel te gaan drijven.
Blijkbaar gaat meer dan de helft van hun export naar de voormalige Sovjetunie en naar Iran, en ongeveer 20 % van de invoer en de uitvoer naar de Europese Unie. De totale invoer bedraagt ongeveer 1, 5 miljard dollar en de uitvoer iets minder dan dat. Het is duidelijk dat dit land zich in een zeer povere handelspositie bevindt en zeer weinig invloed zal kunnen uitoefenen op de financiën afgezien van de directe transfers in het kader van het TACISprogramma en dat is een ander onderwerp.
De Begrotingscommissie is bijzonder ingenomen met deze overeenkomst en hoopt dat deze de economische en politieke situatie zal helpen verbeteren en voorts dat de overeenkomst zal ontwikkelen tot op een punt waar deze een grote bijdrage zal leveren aan het economische en politieke welzijn van Azerbaidzjan. Wij hopen ook dat de overeenkomst voor ons vruchten zal afwerpen.

De Voorzitter
Ik geef nog het woord aan de heer Chesa. Sommige collega's zijn blijkbaar vergeten dat we vandaag vroeger zijn begonnen dan voorzien. Ik wil de rapporteurs evenwel vragen tijdig in de vergadering aanwezig te zijn, want alleen dan kunnen ze hun verslag inleiden.

Chesa
Mijnheer de Voorzitter, wij behandelen vanochtend de vierde partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met de landen van Transkaukasië.
De aard van deze overeenkomsten is ingrijpend gewijzigd, aangezien we het nu over "partnerschap" en "samenwerking" en niet meer alleen over handelsbetrekkingen hebben. De onderhavige - voor een eerste periode van tien jaar gesloten - partnerschapsovereenkomst met Kazachstan voorziet in de instelling van een politieke dialoog, culturele samenwerking en belangrijke afspraken op economisch en commercieel gebied.
Op handelsgebied passen de partijen ten aanzien van elkaar de meestbegunstigingsclausule toe voor alles wat betrekking heeft op douanerechten, bepalingen met betrekking tot inklaring, transit, opslag en overslag, betalingswijze en overdracht van deze betalingen. Bij de voorschriften betreffende de verkoop, de aankoop, het vervoer, de distributie en het gebruik van goederen op de interne markt wordt uiteraard rekening gehouden met de in de GATT vervatte beperkingen ten behoeve van de ontwikkelingslanden en met de nieuwe omstandigheden wat betreft de betrekkingen van de Republiek Kirgizië met de buurlanden.
Wat de economische samenwerking betreft heeft de overeenkomst betrekking op de volgende gebieden: economische en sociale ontwikkeling, ontwikkeling van het menselijk potentieel, steun voor ondernemingen (privatiseringen, investeringen en de ontwikkeling van financiële diensten), landbouw en voedingsmiddelenindustrie, energie en civiele nucleaire veiligheid, vervoer, toerisme, milieubescherming en regionale samenwerking. Aldus verbinden Kazachstan en de Europese Unie er zich toe op basis van gemeenschappelijke waarden nauw samen te werken. Hierdoor steunt de Unie de onafhankelijkheid, de soevereiniteit en de onschendbaarheid van het grondgebied van deze nieuwe republieken en draagt ze tegelijkertijd bij tot de instandhouding van de vrede en de stabiliteit in Europa.

Van den Broek
Dank u zeer voor uw waarderende woorden. Ik ben erg verheugd om vandaag de gelegenheid te hebben om samen met het Parlement van gedachten te wisselen over de overeenkomsten die we met de Trans-kaukasische landen en met Kazachstan hebben bereikt, omdat deze overeenkomsten, deze partnerschaps- en samenwerkingsakkoorden, een blauwdruk vormen voor de betrekkingen van de Europese Unie met deze landen van de voormalige Sovjetunie en die blauwdruk ook zal dienen als richtsnoer voor de ontwikkelingen van onze betrekkingen met die landen, zeker voor de komende 10 jaar. U weet dat de Europese Unie ook de grootste en belangrijkste internationale donor is voor de Kaukasus en Centraal-Azië sinds die landen onafhankelijk zijn geworden. Alleen al voor de vier landen die vandaag in bespreking zijn, plannen we tot aan van 1999 nog eens 720 miljoen ecu aan giften. Dat bedrag is bestemd voor technische bijstand en wat de Kaukasus betreft waar nodig voedselhulp en humanitaire hulp. Maar uiteraard kan de Europese Unie niet uitsluitend en alleen als hulpverlener optreden. We moeten een samenhangend beleid voeren voor zowel politiek als handel en samenwerking en we moeten evenzeer streven naar coherentie tussen de middelen die we toepassen enerzijds en het verdedigen of behartigen van de belangen van onze lidstaten anderzijds. Die coherentie laat zich, denk ik, uitstekend realiseren door middel van deze partnerschaps- en samenwerkingsakkoorden.
Eén van de primaire belangen is dat we deze landen moeten helpen bij hun ontwikkeling tot stabiele onafhankelijke democratieën met nauwe banden met Europa. De akkoorden verwoorden onze steun voor de onafhankelijkheid, de soevereiniteit en de territoriale integriteit van elk van onze partners.
Het wordt steeds duidelijker dat instabiliteit in de Kaukasus een bedreiging kan vormen voor de veiligheid van de hele regio. Ik wil hier nog eens verwijzen naar datgene wat de secretaris-generaal van de NAVO, Xavier Solana, daarover heeft gezegd tijdens zijn recente bezoeken aan de Kaukasus en Centraal-Azië. Om deze stabiliteit tot stand te brengen is zowel economische als politieke actie nodig.
Ik denk dat president Sjevardnadze van Georgië voor alle landen van de regio sprak, toen hij ons zei dat de tijd is gekomen om over te stappen van een tijdperk van humanitaire hulp naar een tijdperk van duurzame economische ontwikkeling en samenwerking en dat stabiliteit voor die landen op langere termijn alleen op die wijze bereikbaar is. Intussen realiseren we ons dat in de gehele Kaukasische regio nog politieke conflicten voortduren die de stabiliteit ernstig kunnen bedreigen. Alle rapporteurs vanochtend hebben er over gesproken, we denken aan het conflict rond Nagorno Karabach dat al zo lang om een oplossing vraagt en waarvoor in het Minsk-proces, OVSE-proces, al tijden lang naar een oplossing wordt gezocht. Maar ook weten we dat de stabiliteit in Georgië in hoge mate wordt bepaald door ontwikkelingen in Abchazië en Ossetië.
Kortom, het is zaak ook die ontwikkelingen zeer nauwgezet te blijven volgen, maar we realiseren ons dat juist het sluiten van deze brede samenwerkingsakkoorden in feite ook een bijdrage kan zijn aan het voorkomen van destabilisering en het consolideren van een stabiele situatie.
Voorzitter, het is op zich verwonderlijk maar ook moedgevend om te zien dat in weerwil van deze politieke conflicten, die nog steeds aanwezig zijn en die naast economische consequenties ook humanitaire gevolgen hebben, of het nu de vluchtelingenproblematiek in Azerbeidzjan of de economische consequenties zijn waar ook Armenië onder lijdt als gevolg van het voortduren van het conflict met Nagorno Karabach, dat nu vijf jaar na de onafhankelijkheid van die landen de werkelijke overgang naar een markteconomie op gang is gekomen. De resultaten daarvan tot dusver mogen genoemd worden: Georgië heeft naar schatting vorig jaar een economische groei van meer dan 10 % behaald. De Armeense economie is voor het tweede achtereenvolgende jaar gegroeid en ook in Azerbeidzjan is de terugval in 1996 gekeerd en een nog snellere ontwikkeling ligt in het verschiet als de productie van de off-shore olievelden in de Kaspische Zee later dit jaar op gang komt.
Kazachstan heeft een radicaal privatiseringsbeleid gevoerd en rekent voor 1997 op een groei van 2 %, onder meer door toename van handel en investeringen met een percentage van 10. En in alle vier landen die vandaag in bespreking zijn, lijkt de inflatiegolf die hen nog maar twee jaar geleden serieus bedreigde redelijk ingedamd. Een dergelijke economische opleving moet worden ondersteund door versterking van de banden met Europa en de akkoorden en ook de interimovereenkomsten geven hiervoor de grondregels: meer bilaterale handel gebaseerd op de beginselen van de wereldhandelsorganisatie. Dat biedt ook onze investeerders de noodzakelijke garanties. Gedurende de komende jaren en in ieder geval zolang de overeenkomsten van kracht blijven, kunnen deze landen zich ontwikkelen tot belangrijke toeleveranciers van Europa en tot belangrijke afzetmarkten voor ons bedrijfsleven.
De Europese Unie werkt ook uiteraard via haar TACIS-programma aan het bevorderen van de betrekkingen tussen Europa, de Kaukasus en Centraal-Azië. Vele initiatieven zijn onder die programma's genomen. Ik noem alleen de programma's die betrekking hebben op bijvoorbeeld transport, het TRACECA-project, op energie, het INOGATE-project, dat wil zeggen ons project voor het beheer van pijpleidingen, en projecten ter stimulering van de handel, bijvoorbeeld hulp voor de toetreding van deze landen tot de Wereldhandelsorganisatie en voor de uitvoering van hun internationale verplichtingen, zoals aanpassing van hun wetgeving aan die van de Europese Unie.
Deze projecten moeten niet alleen de bilaterale betrekkingen met de Unie verbeteren en versterken, maar ook de samenwerking tussen de nieuwe onafhankelijke staten onderling aanmoedigen. Want, Voorzitter, u weet dat de Commissie van opvatting is dat regionale samenwerking een essentieel element is van de inspanningen van deze landen om de oude economische structuren van het sovjettijdperk te vervangen door moderne marktgeoriënteerde structuren.
Voor de drie kleinere Kaukasische landen moet dit een fundamentele doelstelling zijn, aangezien ze zonder regionale samenwerking hun volledige potentieel moeilijk zullen kunnen realiseren. Een dergelijke interdependentie is een krachtige drijfveer voor de politieke stabiliteit in de regio. Bovendien is voor een sterke gevarieerde particuliere sector, vooral wanneer daar veel westerse ondernemingen bij zitten, een juridisch bestel vereist dat hun rechten verdedigt en ook ten uitvoer legt.
Deze economische processen vormen tevens een stimulans voor de opbouw van de rechtsstaat. Dat brengt me op het punt waar ook praktisch alle rapporteurs over hebben gesproken, dat van de kwaliteit van de democratie in de landen die vandaag in bespreking zijn. Voorzitter, wij hebben te maken met landen die, zoals wij allen weten, een totaal andere traditie op dit gebied hebben dan de onze. Maar van deze landen kunnen wij ook zeggen dat hun traditie ook nog verschilt van die van andere sovjetrepublieken. Wij willen ook bepaald niet betogen dat ten aanzien van de beginselen van de democratie, de rechtsstaat en de bescherming van de mensenrechten overal hoge punten worden behaald en dat wij al van een geconsolideerde situatie zouden kunnen spreken. Nee, het werk is nog lang niet af. Maar de vraag is hoe wij het beste daaraan kunnen bijdragen. Het is onze overtuiging dat in weerwil van de tekortkomingen die wij nog zien een aanmoedigingsbeleid hier duidelijk de voorrang verdient. Wij menen dat juist door deze samenwerkingsakkoorden die ons op een breed terrein in nauwe samenspraak met die landen brengen ook het doel van versteviging van de democratie en de rechtsstaat het best kan worden gediend. Ik ben blij te mogen hebben bespeuren in de betogen van de rapporteurs dat in zekere zin ook de commissies en de rapporteurs aanbevelen om in dit geval deze gedachtelijn te volgen en in die zin ook te concluderen tot het sluiten van deze partnerschapsakkoorden.
Door die akkoorden te ondertekenen hebben onze partners deze blauwdruk voor hun toekomst aanvaard. De waarden die in de preambule en de algemene beginselen tot uitdrukking komen, hebben zij tot de hunne gemaakt. Dat is de verbintenis waar het om gaat. Hoe eerder wij in staat zijn deze partnerschapsakkoorden in werking te doen treden, des te eerder kan die belofte ook, denk ik, worden ingelost.
Voorzitter, ik zeg tenslotte nog in antwoord op de opmerking en de vraag van mevrouw Bloch von Blottnitz dat de situatie rond de nucleaire veiligheid van de reactor van Medzamor in Armenië onderwerp van dialoog is met Armenië en dat ook onder het TACIS-hulprogramma gewerkt wordt aan het verzekeren van de nucleaire veiligheid van die reactor, al hadden wij graag gezien dat de planning voor sluiting van die reactor een eerdere datum zou voorzien dan thans mogelijk blijkt. Wij blijven daaraan zeker aandacht geven.
Mag ik afsluiten en de rapporteurs en ook degenen die namens de bijzondere commissies hebben gesproken van harte danken voor hun niet alleen grondige maar ook boeiende verslag en met name ook voor de positieve aanbeveling die zij hebben gedaan ten aanzien van de sluiting van deze akkoorden met deze landen in de Kaukasus en met Kazachstan.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, we zijn het eens met de belangrijke dingen die de heer Van den Broek zo-even heeft verklaard. Voor hij de vergadering verlaat, wil ik als voorzitter van de Delegatie voor de betrekkingen met de landen van Transkaukasië evenwel nog vragen waarom de Europese Unie in een voor haar zo beduidende regio alleen een vertegenwoordiging heeft in Georgië en niet in Azerbaidzjan en Armenië. Ik herinner er in dit verband aan dat mijn land ambassades in die republieken heeft.

Van den Broek
Ik heb goed naar de vraag geluisterd en ik kan alleen maar zeggen dat ik het met de heer Alavanos helemaal eens ben dat het puur budgettaire en logistieke redenen zijn die ons op dit moment beletten om in alle nieuwe onafhankelijke republieken van de voormalige Sovjetunie vertegenwoordigingen te hebben. Ik ben eerlijk gezegd blij dat we in Tbilisi in Georgië een delegatie hebben kunnen openen. Wij zullen dat graag ook in andere landen doen waaraan we ook grote waarde toekennen, en in de gesprekken met de Begrotingscommissie leggen we dit natuurlijk ook uit. Voor dit jaar staan er, dacht ik, geen uitbreidingen van delegaties op het programma. Ik hoop dat volgend jaar zich nieuwe mogelijkheden openen, maar dan treed ik ook in concurrentie met andere republieken van de voormalige Sovjetunie. Want in Kazachstan hebben we in Alma Ata een vestiging, maar bijvoorbeeld in Oezbekistan, dat ook uitdrukkelijk heeft gevraagd zo snel mogelijk een delegatie te openen, hebben we die nog niet. We doen ons best.

Bloch von Blottnitz
Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts één aanvullende vraag, want het gaat om een besluit van de energiecommissie. Meent u, mijnheer de commissaris, ook niet dat iedere frank die we via TACIS in Medzamor investeren, hoe dan ook verloren geld is, omdat deze kerncentrale niet veiliger kan worden gemaakt? Ze was stilgelegd en werd pas later weer in werking gesteld, toen het misliep met de gastoevoer uit de naburige republieken. De gastoevoer werd gewoon afgesneden. Zou het niet beter zijn dat wij ons initiatief volledig concentreren op de continuïteit van de gastoevoer? Dan zou Medzamor namelijk weer kunnen worden stilgelegd. De centrale ligt bovendien in een aardbevingsgebied. Zou het niet beter zijn dat wij onze krachten en ons geld hiervoor gebruiken dan voor het oplappen van iets wat niet op te lappen valt?

Rübig
Mijnheer de commissaris, bestaat er een tijdschema voor het buiten werking stellen van de kerncentrale?

Van den Broek
. Om met de laatste vraag te beginnen, het tijdplan dat de regering van Armenië thans hanteert, voorziet sluiting in het jaar 2007. Wij vinden dat laat en hebben aangedrongen op een eerdere sluiting, en ik zeg tegen mevrouw Bloch von Blottnitz, je moet het ene doen en het andere niet laten. Als sluiting van die kerncentrale op zeer korte termijn niet tot de mogelijkheden behoort, dan kunnen we in ieder geval ook een inspanning plegen om daar waar de nucleaire veiligheid verder kan worden verhoogd, dat ook te doen. Maar ik weet dat het basisprobleem van deze reactor is, dat hij op een breukvlak ligt waar zich aardbevingen en dergelijke kunnen voordoen en dat is iets wat je natuurlijk met het TACIS-programma niet gemakkelijk kunt voorkomen. Dus nogmaals, alles wat we kunnen doen om dat gevaar te beperken, ook door de sluitingstermijn te bekorten, dat zullen we doen, ook door aandacht te geven aan de alternatieve-energieprogramma's.

Jöns
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik spreek als ondervoorzitter van de Delegatie voor de betrekkingen met Transkaukasië, maar zou alle rapporteurs van harte, van ganser harte willen danken voor hun verslagen en ze er echt over complimenteren. Ze onderstrepen eens te meer het grote belang van onze partnerschapsovereenkomsten voor de opbouw en de ontwikkeling van de economie van deze landen, alsook voor de verdere ontwikkeling en consolidatie van de nog jonge democratische structuren.
Democratie moet echter ook in Transkaukasië betekenen dat alles in het werk wordt gesteld om de sociale vrede in deze landen zelf te waarborgen. Dat betekent dat iedere burger een dak boven zijn hoofd moet hebben, genoeg te eten moet hebben en werk moet hebben. Hij moet vooral vrij zijn mening kunnen zeggen. En hier kom ik bij wat wij ons allen vandaag nog eens goed voor ogen moeten houden: eerbiediging van het recht op vrije meningsuiting en respect voor de mensenrechten. In Georgië hebben we daar zo goed als geen problemen mee. Het is ons zelfs een genoegen met onze jonge collega's van het Georgische parlement over hun werk, de situatie in Georgië en onze betrekkingen met elkaar te kunnen discussiëren. Daarbij verbazen wij ons allen telkens weer over de snelle vorderingen die Georgië bij de democratische opbouw en ontwikkeling van zijn structuren heeft gemaakt.
Op andere gebieden is het echter, vooral in de andere twee Transkaukasische staten, slechter gesteld. Terwijl in Azerbaidzjan olie een economische opleving voor de nabije toekomst in het vooruitzicht stelt, is deelneming aan de democratie er slechts voor weinigen mogelijk. Er heerst een clanmentaliteit, clans zwaaien er de plak en bepalen zowel de economische als de democratische ontwikkeling. Het land wordt autocratisch geregeerd. De regeringspartijen en president Aliev bepalen niet alleen op dictatoriale wijze de grote lijnen van het beleid, maar beslissen ook naar goeddunken over het actiekader van de toch al zwakke oppositie.
Wij zouden als Europees Parlement het toezicht op de eerbiediging van de mensenrechten niet uitsluitend aan de comités van Helsinki en Amnesty International mogen overlaten. Hun werk is van onschatbare waarde, maar ook wij dragen ter zake verantwoordelijkheid. De militaire confrontatie over Nagorny-Karabach tussen Azerbaidzjan en Armenië wordt door de Armeniërs gebruikt om de onderdrukking van de oppositie te rechtvaardigen. President Ter Petrossian doet hierbij een beroep op wetten van de voormalige Sovjet-Unie krachtens welke hij zelf ten tijde van Gorbatsjov in de gevangenis werd gestoken. Hij maakt nu gebruik van deze wetten om sommige partijen te verbieden.
Zo vinden er in Armenië bijvoorbeeld telkens weer processen plaats die men zonder enige twijfel als politieke processen kan omschrijven. Dat geldt ten dele ook voor het zogenaamde Dro-proces. Tijdens dit proces werd een groepering schuldig bevonden aan terreurdaden en dienovereenkomstig veroordeeld. Eerder had men echter, volledig ten onrechte, geprobeerd deze groepering in verband te brengen met onze socialistische zusterpartij Daschnak. Daarbij was men zelfs zover gegaan te beweren dat de groepering Dro in opdracht van Daschnak had gehandeld. Goddank heeft het opperste gerechtshof van Armenië deze beschuldiging als onhoudbaar en vals verworpen, waardoor Daschnak volledig gerehabiliteerd is. Maar ik stel mij nu wel de vraag hoelang het nog zal duren totdat Daschnaksoutioun en de werkelijk dicht bij deze partij staande verenigingen en organisaties weer zullen worden toegelaten.
Een ander proces is daarentegen nog niet afgerond, het zogenaamde proces van de 31. Het gaat om 31 bekende politici en politicae van de oppositie. Ze hebben allen deelgenomen aan een grote protestdemonstratie tegen manipulaties bij de presidentsverkiezingen die in september jongstleden in Armenië plaatsvonden. Terwijl de organisatoren van de demonstratie dankzij internationale druk weer op vrije voeten zijn, is het proces tegen deze 31 politici nog altijd aan de gang. Volgens berichten van Amnesty International worden ze in onmenselijke omstandigheden verder gevangen gehouden.
Zorgwekkend vind ik voorts dat Armenië politiek, economisch en militair zo afhankelijk is van Rusland. Rusland levert Jerevan veel levensbelangrijke goederen en houdt in Armenië leger- en luchtmachtbases, ook aan de grens met Turkije, in stand. Natuurlijk heb ik er begrip voor dat Armenië alles doet om verbetering te brengen in zijn economische toestand. Niet voor niets hebben wij als Europees Parlement op 17 januari Turkije en Azerbaidzjan met klem verzocht de economische blokkade op te heffen. Ik zou echter nogmaals willen onderstrepen dat economische problemen geen voorwendsel voor ondemocratisch gedrag mogen zijn! In januari hebben wij bij de aanneming van het verslag-Carrère d'Encausse onze houding tegenover de Transkaukasische republieken nogmaals duidelijk gemaakt. Wij willen dat de economische ontwikkeling in Armenië, Azerbaidzjan en Georgië zich in het kader van een sociale markteconomie en met respect voor het milieu en de mensenrechten voltrekt. Dat wilde ik vandaag toch nog eens beklemtonen.

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, beste collega's, de eerste jaren van de Transkaukasische republieken na het uiteenvallen van de Sovjet-Unie waren gekenmerkt door oorlogen, oude communistische kaders en controle door het Kremlin. Pas nu slagen Georgië, Armenië en Azerbaidzjan er geleidelijk in economisch en politiek weer op dreef te komen. Maar een duurzame positieve ontwikkeling zal pas mogelijk zijn als de etnische conflicten bijgelegd zijn, die eigenlijk ook een sovjeterfenis zijn. Armenië en Azerbaidzjan vechten tenminste al niet meer; de wapens zwijgen. Het is een feit dat Moskou deze conflicten eerst heeft aangewakkerd om dan als bemiddelaar op te treden en invloed te kunnen krijgen. Dat plan is ook gelukt. Momenteel is Rusland weer de leidende macht in de Kaukasus, Turkije moest zijn plannen voor dit gebied snel opbergen en Armenië is toch al meer dan zijn Kaukasische broeders op hulp van Rusland aangewezen. Met Turkije zijn er geen normale betrekkingen, dat weten wij. De Turken steunen de taalkundig en etnisch verwante Azeri in de oorlog om Nagorny-Karabach. Ankara heeft bovendien de grensovergangen naar Armenië gesloten en dat blijft voorlopig ook zo.
Het conflict over de op Azerbaidzjaans grondgebied gelegen regio Nagorny- is echter uit het oogpunt van de binnenlandse en de buitenlandse politiek, maar ook uit financieel oogpunt de zwaarste last die op dit land drukt. Op het vlak van de regionale politiek neemt het Karabach-conflict ook een plaats in het internationale pokerspel om de aardolie in de Kaspische Zee in. Een pluspunt is echter - en het is belangrijk dat wij daar in dit debat ook de aandacht op vestigen - dat de 3, 7 miljoen inwoners etnisch zeer homogeen zijn en allen tezamen aan de opbouw van het land kunnen werken. Dit land is etnisch in elk geval homogener dan al zijn buurlanden in deze regio.
Hoewel de Armeniërs geografisch een deel van Voor-Azië zijn, hebben ze, net als trouwens de Georgiërs, het gevoel in wezen Europeanen te zijn. Ook religieus voelen ze zich niet met het Oosten verbonden. Ze belijden overwegend het christelijk geloof, zij het in de vorm van de Armeens-apostolische of orthodoxe kerk. In de tijd van de Sovjet-Unie heeft Armenië, zoals Wit-Rusland, in het concert van de indertijd 15 sovjetrepublieken - ook dat is belangrijk om weten - een bijzondere, technisch georiënteerde rol gespeeld, met name in de chemische sector en in de textielverwerking. Dat is zeker ook een punt waarmee er in de samenwerking rekening moet worden gehouden.
De partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met Armenië ondersteunt een nauwe samenwerking met de Europese instellingen. Een van de doelstellingen van de overeenkomst is een geleidelijke integratie van de Republiek Armenië in het internationale open stelsel, zowel op politiek als op economisch gebied. De Europese Unie steunt met deze overeenkomst de soevereiniteit van Armenië en bijgevolg ook de stabiliteit in deze regio.

Carrère d'Encausse
Mijnheer de Voorzitter, de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten waar wij vanochtend over beraadslagen hebben één ding met elkaar gemeen: zij hebben allemaal betrekking op landen uit het uiterste zuiden van de voormalige Sovjet-Unie die bij het verlaten van het sovjetsysteem moeilijkheden - zij het allemaal van verschillende moeilijkheden - hebben ondervonden.
In de Transkaukasische regio - ik wil het namelijk over de vier landen hebben - kwam de onafhankelijkheid tot stand tegen de achtergrond van de oorlog om Karabach tussen Azerbaidzjan en de Armeense minderheid in dit land. Dit conflict liet het buurland Armenië, dat als gevolg van de kunstmatige landverdelingen van 1922 van deze volksgenoten was afgesneden, natuurlijk niet koud. In Georgië werd de territoriale integriteit van de republiek op het spel gezet door het - door Rusland gesteunde en georkestreerde - separatistische streven van Abchazië. In Kazachstan, in het uiterste oosten van Midden-Azië, begon in 1986 een fase van gewelddadige botsingen tussen de twee grootste bevolkingsgroepen in de republiek, de Kazachen en de Russen.
De stormachtige manier waarop deze landen het communisme hebben verlaten, heeft het averechtse resultaat gehad dat 20 % van het grondgebied van Azerbaidzjan momenteel is bezet door de Armeniërs van Karabach. Mensen hebben de oorlogsgebieden moeten ontvluchten en kunnen niet naar huis terugkeren. De nood van de vluchtelingen in Azerbaidzjan, Georgië en zelfs in Armenië is hoog. In Kazachstan willen de Russen, die tweederangsburgers zijn geworden, ondanks de sussende woorden van president Nazarbajev, het land verlaten. Het percentage Russen in deze republiek is van 45 tot 36 % gedaald.
Er is echter ook een lichtpunt: het staakt-het-vuren in Karabach houdt al twee jaar stand en de groep van Minsk zal zijn werkzaamheden hervatten om het staakt-het-vuren in een blijvende vrede om te zetten. Dat zal niet eenvoudig zijn. Ook in Georgië nemen de spanningen tussen Georgiërs en Abchazen af en is er reeds hoop dat de vluchtelingen stilaan naar huis kunnen terugkeren. In Kazachstan, ten slotte, probeert de oorspronkelijke bevolking de Russische gemeenschap gerust te stellen en haar ervan te overtuigen dat zij, mits zij op taalgebied een aantal voorwaarden aanvaardt, in het land kan blijven, dat haar capaciteiten en deskundigheid nodig heeft.
De reden waarom ik zo lang heb stilgestaan bij de moeilijke start van de onafhankelijkheid van deze vier landen, is dat ik wilde onderstrepen dat zij er vooral onder lijden dat er op hun grondgebied veel verschillende nationale gemeenschappen en culturen leven, die met elkaar werden vermengd onder voorwaarden die hun indertijd door het sovjetsysteem werden opgelegd. Aan de etnische onlusten in de Transkaukasische regio en in Kazachstan gaat dan wel een lange geschiedenis vooraf, maar ze werden uitgelokt door een welbewust plan van de sovjetleiding, die de volkeren aan haar grenzen gemakkelijker in haar greep wilde houden door de betrekkingen tussen de verschillende bevolkingsgroepen te bederven, door vijandelijkheden en gewelddadigheden in de hand te werken, waarvan de gevolgen vandaag nog voelbaar zijn. Daar ligt de oorsprong van de gevoelens van wrok en vijandschap, van de interne tragedies die zich in deze landen afspelen en die wij met onze democratische traditie moeilijk kunnen begrijpen. De volkeren van deze landen, die zijn veroordeeld om samen te leven binnen grenzen die zijn getrokken zonder rekening te houden met hun geschiedenis en hun verlangens, moeten verdraagzaam leren zijn en minderheden rechtvaardig leren behandelen.
Sinds hun onafhankelijkheid is er nu vijf jaar verstreken. Dat is een erg korte periode om zich de democratische waarden, het respect voor anderen eigen te maken. Nu wij de stand van zaken op dit gebied in deze landen bekijken, moeten we ook rekening houden met het tragische verleden dat ze alle vier achter de rug hebben. We moeten de crises die hun uittreding uit het sovjetsysteem met zich brachten in ons achterhoofd houden. We mogen de vooruitgang die ze hebben gemaakt niet uit het oog verliezen, ook al betreuren we dat ze op zo vele punten afwijken van de democratische normen - het is hier reeds gezegd en ik ben het ter zake volledig met de vorige sprekers eens. Waarde collega's, probeer bij het beoordelen van deze landen alstublieft blijk te geven van een helder oordeel door niet alleen rekening te houden met hun verschrikkelijke verleden, maar ook met de door hen gemaakte vorderingen en gekoesterde verwachtingen.
Al deze landen kunnen de hulp en de aandacht van de Europese Unie goed gebruiken. Als zij via de onderhavige overeenkomsten haar partners worden, zullen zij, met onze hulp en dankzij het door ons aan deze overeenkomsten ontleende morele gezag, verder gaan op de weg die zij reeds zijn ingeslagen en die zij ook volledig willen afleggen. Europa moet zichzelf de mogelijkheden verschaffen om van deze landen te eisen dat zij, in ruil voor het partnerschap, niet alleen de door ons verleende steun, maar ook alle beginselen van het democratische leven accepteren. Door zo te werk te gaan aan de grenzen van Iran, Turkije, Afghanistan en China, zullen wij de invloedssfeer vergroten van de democratie, die dan hopelijk ook daar terreinwinst zal kunnen boeken.

Goerens
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement zal zich dus uitspreken over een aantal partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met Georgië, Armenië, Azerbaidzjan en Kazachstan.
Mijn fractie zal voor deze overeenkomsten stemmen, die tot doel hebben de grondslag te leggen voor een alsmaar nauwere samenwerking op economisch, commercieel en politiek vlak en onder meer een echte dialoog op gang te brengen. Ik wil alle rapporteurs die zich met deze kwestie hebben beziggehouden dan ook een compliment maken.
De overeenkomsten zijn bedoeld om de ontwikkeling op de reeds genoemde gebieden te bevorderen. Zij hebben betrekking op landen die hun best - zij het in verschillende mate - doen om de hinderpalen te boven te komen waarop zij nog stuiten bij de overgang van de planeconomie naar de markteconomie en van een totalitair politiek systeem naar de democratie en een rechtsstaat. Het startsein is gegeven. De soms hortende en stotende ontwikkeling maakt echter duidelijk dat er op de ingeslagen weg nog veel voetangels en klemmen liggen.
In het kader van mijn betrekkingen met de landen die niet zo lang geleden nog gebukt gingen onder communistische dictaturen ben ik echter van één zaak overtuigd geraakt: deze landen kunnen het niet alleen. Om het ingewikkelde proces van, bijvoorbeeld, de economische overgang te verduidelijken, zou ik Lech Walesa willen citeren, aan wie de volgende woorden worden toegeschreven: " Van de inhoud van een aquarium kan gemakkelijk vissoep worden gemaakt, maar om van vissoep een aquarium te maken is er een wonder nodig. Hetzelfde geldt voor de overgang van de planeconomie naar de markteconomie" . Ik wil hiermee zeggen dat de inwerkingtreding van de samenwerkings- en partnerschapsovereenkomsten slechts een kader biedt dat weliswaar nuttig is, maar dat op zich niet voldoende is om ervoor te zorgen dat de recente veranderingen niet meer kunnen worden teruggedraaid.
We moeten een stap verder gaan. Alles pleit ervoor dat wij onze technologische, wetenschappelijke, ja zelfs pedagogische en menselijke hulpbronnen meer dan ooit aanspreken voor deze landen, om ze te helpen de weg naar meer democratie, meer recht, meer economische en individuele vrijheid en meer onafhankelijkheid sneller af te leggen. We moeten absoluut alles in het werk stellen om de uitwisseling te intensiveren. Dit is een taak voor de deskundigen.
Wij hebben in onze landen te kampen met grote werkloosheid, met inbegrip van intellectuele werkloosheid. Wij zijn getuige van het verlies van een schat aan ervaring, die wij gemakkelijk zouden kunnen aanwenden voor de wederopbouw van deze landen. Het volstaat niet dat de macro-economische parameters van deze landen worden verbeterd, er moet tevens voor worden gezorgd dat iedere boer, advocaat, schoenmaker, handelaar, restauranthouder, hoteleigenaar, kleine of middelgrote onderneming de weg naar meer vrijheid en onafhankelijkheid op economisch gebied kan vinden. Hetzelfde geldt voor de veranderingen op democratisch gebied. Ik heb helaas niet genoeg spreektijd om mijn betoog af te ronden.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, de drie republieken van Transkaukasië, die voor Europa de poort naar Azië zijn, bevinden zich in een regio waar oude culturen elkaar ontmoeten en die het raakvlak vormt tussen het christendom en de islam. Daar het gaat om landen met een bewogen verleden en intense regionale spanningen, moet de Unie - zoals commissaris Van den Broek en de leden in het debat hebben benadrukt - een stabiel, samenhangend en dynamisch beleid ten aanzien van de regio voeren.
Hoewel ik de rapporteurs gelukwens met hun verslagen, wil ik erop wijzen dat de wedijver tussen de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en de Commissie externe economische betrekkingen tot gevolg heeft dat we ons thans moeten buigen over een reeks uiteenlopende en onderling tegenstrijdige resoluties, waardoor onze tussenkomst onmogelijk overtuigend, resoluut en consistent kan zijn - wat bij derden de indruk zal wekken dat het Parlement verdeeld is in vrienden en/of vijanden van Azerbaidzjan, Rusland, Armenië en Georgië. Een andere tekortkoming die we uit de wereld moeten helpen, is dat de Europese Unie om budgettaire redenen nog geen - of onvoldoende - vertegenwoordigingen in dit gebied - of beter: dit continent - met zijn enorm potentieel heeft geopend. Als grote multinationale ondernemingen en landen met beperkte mogelijkheden als Griekenland over bureaus of ambassades in Azerbaidzjan en Armenië beschikken, moet de Unie daar ook toe in staat zijn. Daar de Unie - zoals de commissaris heeft verklaard - de belangrijkste geldschieter is aan de regio, moeten we vermijden dat ons in het gebied hetzelfde overkomt als in Albanië, waaraan we ook enorme financiële steun hebben verleend. Tenslotte wil ik erop wijzen dat we Transkaukasië niet alleen financieel moeten bijstaan, maar er tevens de democratie moeten versterken en de regionale conflicten oplossen, vooral ook omdat het initiatief van de Groep van Minsk in een impasse is geraakt.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijnheer de commissaris, u spreekt vooral over de betekenis van de Transkaukasische regio voor Europa. Hierdoor geeft u heel precies de aard van de PSO's aan, die theoretisch weliswaar van partnerschap uitgaan, maar die onmiskenbaar eerst en vooral voor de lidstaten van de Europese Unie en hun belangen in de regio van groot belang willen zijn.
De feitelijke situatie, de stand van en de wil tot ontwikkeling van de democratie, de stand van de staatsburgerrechten, de opbouw van een vrije, democratische rechtsmacht, het vermogen om de vluchtelingenstromen in de regio te verwerken, de oorlogstoestand tussen Armenië en Azerbaidzjan worden alsmaar bijkomstiger. Een gelijkgerechtigd partnerschap betekent echter dat de hele bevolking er deel aan kan nemen.
De Europese Unie zou allereerst tot stabiliteit en ontwikkeling in deze gebieden moeten bijdragen en niet uitsluitend blijk mogen geven van haar eigen interesse voor de olie in de regio en voor een veilige corridor voor de pijpleidingen. De regio heeft in de eerste plaats vrede nodig, anders kunnen er zelfs geen investeringen worden gedaan, kan er geen infrastructuur worden aangelegd noch door netwerken worden verbonden. Daar hoort als eerste voorwaarde ook bij dat in de CVSE-overeenkomst tot een vermindering van het militaire potentieel in de regio wordt bijgedragen, want alleen op die manier kunnen algemene strategieën überhaupt effect sorteren.
De partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten zouden een belangrijke bouwsteen van dit proces kunnen zijn - daar ben ik het volledig mee eens - op voorwaarde dat ze tot wederzijds voordeel en in echt partnerschap evenwichtig ten uitvoer worden gelegd en werkelijk rekening houden met de behoeften van de regio. Die behoeften zien er zeer verschillend uit. In Georgië zien wij het eerste begin van een stabilisatie van de politieke toestand. De tweede regering probeert de conflicten van Zuid-Ossetië en Abchazië niet opnieuw aan te wakkeren, hoewel er nog altijd geen institutionele oplossing is.
Heel anders is de situatie tussen de oorlogspartners Armenië en Azerbaidzjan. Daar is er een frontlijn die Azerbaidzjan verdeelt met aan beide zijden zwaar bewapende troepen en een deel van Azerbaidzjan is door Armeense Karabach-troepen bezet. De grens is de frontlijn en niet de internationaal erkende grens en één vonk is genoeg om de strijd weer te doen opflakkeren.
De eis van de OVSE tot bespoediging van het proces van vreedzame bijlegging van het geschil, overeenkomstig het beginsel van de organisatie, met als centrale eis de invoering van een autonome regio met het hoogste niveau van zelfbestuur binnen de internationaal erkende grenzen van Azerbaidzjan, is niet in goede aarde gevallen bij Armenië. Het Ierse voorzitterschap heeft het statement van de OVSE daarentegen inclusief alle eisen overgenomen. De sensibele gesprekken precies over de status van Nagorny-Karabach zijn sindsdien vastgelopen. Voor ongeveer 1 miljoen vluchtelingen betekent dit dat velen hun reeds vijfjarig verblijf in kampen, tenten, lemen hutten en goederenwagons moeten voortzetten, en wel voor onbepaalde tijd.
De VN-eis om iedereen te laten terugkeren, is binnen afzienbare tijd niet haalbaar. Als Europa in deze situatie van veilige derde landen uitgaat, maakt het zichzelf gewoon iets wijs. De UNHCR heeft mij bevestigd dat noch de politieke, noch de wettelijke situatie voor de waarschijnlijkheid van een veilig derde land pleit, in het bijzonder in Armenië en Azerbaidzjan.
Voor economische samenwerking is een vredesverdrag een noodzakelijke voorwaarde. Het gaat gewoon niet anders. Of wilt u de investeringen soms via de Latschin-corridor naar Nagorny-Karabach brengen? Daarom ben ik van mening dat wij de ratificatie en notificatie van de overeenkomsten en het vredesverdrag aan elkaar moeten koppelen, met andere woorden dat het vredesverdrag echt een voorwaarde moet zijn. Alleen op die manier is het mogelijk een coherent, verantwoordelijk buitenlands politiek handelen ook onzerzijds te steunen. Wie denkt dat er in deze situatie economisch kan worden gehandeld, maakt zichzelf iets wijs!

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, de partnerschapsovereenkomsten die wij vanochtend bestuderen zijn een duidelijk, samenhangend en positief politiek signaal aan het adres van de jonge Kaukasische republieken. Zij stroken met de veiligheidsbelangen, op korte en op lange termijn, van de lidstaten van de Europese Unie. De Kaukasus ligt niet aan de andere kant van de wereld, maar bevindt zich aan onze grenzen. Wat zich daar afspeelt, heeft directe gevolgen voor onze veiligheid. Daarom stemt het onze fractie tot tevredenheid dat er in deze overeenkomsten rekening is gehouden met de kwesties milieubescherming, nucleaire veiligheid, bestrijding van de georganiseerde misdaad en de drugshandel.
Op langere termijn moeten wij trachten een bijdrage te leveren aan een duurzame stabilisering van de situatie in dit gebied. Deze partnerschapsovereenkomsten kunnen daar een - zij het bescheiden - rol in spelen, in de eerste plaats omdat ze de soevereiniteit en de onafhankelijkheid ondersteunen van al deze jonge republieken, die hun soevereiniteit en onafhankelijkheid nog niet zo lang geleden, na de instorting van het sovjetstelsel, hebben herwonnen en daar erg aan zijn verknocht.
Hoewel wij de - moeizaam verlopende - regionale samenwerking aanmoedigen, moeten we ook rekening houden met de specificiteit en de identiteit van elk land. Er zijn grote verschillen: twee landen hebben een christelijke traditie en een Europese cultuur; sommige landen hebben hun voormalige communistische leiders aan de kant gezet, andere hebben ze, zij het in een andere hoedanigheid, gehouden, na verkiezingen waar soms een luchtje aan zat. De overeenkomsten kunnen er echter over het algemeen toe bijdragen dat in samenlevingen die grote overgangsmoeilijkheden moeten overwinnen - Hélène Carrère d'Encausse heeft hier zojuist op gewezen - democratische praktijken meer ingang vinden en de markteconomie zich sneller ontwikkelt. Mijnheer de Voorzitter, deze moeilijkheden maken dat wij specifieke vormen van steun in het leven moeten roepen, die echt doeltreffend moeten zijn en die niet mogen dienen om de rampzalige gevolgen weg te werken van de blokkades die een aantal van onze regionale partners voor sommige van deze landen heeft opgeworpen.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle rapporteurs graag gelukwensen met hun uitstekende verslagen die betrekking hebben op interimakkoorden en partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met de drie Transkaukasische landen Armenië, Azerbaidzjan en Georgië en het Centraal-Aziatische land Kazachstan.
Natuurlijk heeft deze Vergadering reeds het verslag goedgekeurd van mevrouw Carrère d'Encausse over Transkaukasië dat de achtergrond geeft voor de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten met drie van de vier landen die wij vandaag behandelen. Ik wil haar graag hartelijk bedanken voor haar vroegere bijdrage aan dit onderwerp.
Het gaat in dit debat natuurlijk over twee verschillende regio's in de wereld: Transkaukasië en Centraal-Azië. Deze twee regio's zijn zeer verschillend hoewel ze bepaalde eigenschappen gemeen hebben: ze hebben beide deel uitgemaakt van de voormalige Sovjetunie en een markteconomie en een aan Moskou onderworpen politiek systeem geërfd. Kazachstan, Azerbaidzjan en in mindere mate Georgië en Armenië worden alle vier sterk beïnvloed door de aanwezigheid van de Kaspische Zee en met name door de exploitatie en het transport van olie. Alle vier de landen streven ernaar hun onafhankelijkheid van Moskou te handhaven, terwijl zij in verschillende mate samenwerken met het Gemenebest van Onafhankelijke Staten. Tot op zekere hoogte zijn de interimakkoorden en partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomsten bedoeld om de onafhankelijkheid van deze landen te bevorderen en om te helpen bij de overgang naar markteconomieën en bij de democratische ontwikkelingen.
Het is voor de Europese Unie belangrijk om betrekkingen op te bouwen met deze landen die in een belangrijk geopolitiek gebied liggen. Kazachstan ligt tussen Rusland en China en bij Iran en het politiek onstabiele Afghanistan. Georgië, Armenië en Azerbaidzjan liggen tussen de Kaspische en de Zwarte Zee, met zowel Iran, Turkije als Rusland als dichte buren.
Het conflict tussen Armenië en Azerbaidzjan over Nagorny Karabach en de crises in Abchazië maken dit tot een onstabiel gebied.
De economische en democratische ontwikkeling in drie van de vier landen is pover. Zoals het verslag van mevrouw Hoff aantoont is alleen Georgië met de voormalige Sovjet minister van Buitenlandse Zaken Eduard Sjevardnadze aan het roer erin geslaagd vrije en eerlijke verkiezingen te houden en hebben autoritaire methodes geen kans gekregen.
In Armenië en Azerbaidzjan is geknoeid met de verkiezingen, terwijl in Kazachstan president Nazarbajev de grondwet van het land in de wind slaat en de oppositie intimideert. Deze landen wacht nog heel wat werk op het gebied van democratische ontwikkelingen en de situatie inzake de mensenrechten.
Ik ben het eens met de punten die mevrouw Lalumière gemaakt heeft dat de aard van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomstena met deze landen op dit moment niet echt ideaal is. Het is misleidend om de indruk te wekken dat de Europese Unie en het Europees Parlement het niveau van de democratie en de mensenrechten in Kazachstan, Armenië en Azerbaidzjan onderschrijven.
Ik hoop dat de Vergadering via de goedkeuring van al deze verslagen een nauw toezicht zal blijven houden op de situatie in de desbetreffende landen. Door hechtere betrekkingen met deze vier landen te ontwikkelen moet de Europese Unie bijdragen aan de ontwikkeling van welvaart, vrede en democratie.

Bernard-Reymond
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, nu de loden hand van de Sovjet-Unie is verdwenen, kunnen we een vaststelling doen en een vereiste formuleren.
De vaststelling is dat in Transkaukasië, zoals op zoveel andere plaatsen, de problemen in verband met nationaliteiten, grenzen, minderheden en etnische en religieuze verschillen nog altijd bestaan. Ze zijn niet of weinig verminderd en soms is er nog de nasleep van het vroegere knip- en plakwerk van de Sovjet-Unie, zoals bijvoorbeeld in Opper-Karabach, bijgekomen.
De vereiste is dat wij deze situatie heel anders aanpakken om er blijvende oplossingen voor te vinden. In deze geest is de gemengde overeenkomst met Armenië tot stand gekomen, waarover wij ons vandaag moeten uitspreken. De doelstellingen van de overeenkomst zijn dit land in staat te stellen zijn onafhankelijkheid te verankeren, zijn democratie te versterken, zich internationaler te oriënteren, zich op de markteconomie te richten, zijn tot nu toe te eenzijdig op de voormalige Sovjet-Unie afgestemde economische stromen te diversifiëren, de opheffing van de blokkade te verkrijgen en vervolgens een solide en op vertrouwen gebaseerde regionale samenwerking met de buurlanden tot stand te brengen. Ik kan mij in al deze doelstellingen vinden.
Ik hoop dat Europa zijn invloed hiervoor zal aanwenden en dat Armenië in de eerste plaats handelsvrijheid zal krijgen. Vrijheid van handel is één van de grondbeginselen van het volkenrecht, die het land met name in staat zal stellen een gevaarlijke kerncentrale te sluiten en die tevens een noodzakelijke voorwaarde voor een duurzame vrede in deze regio is.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het volgende opmerken. Ten eerste, we worden verplicht in een mum van tijd te debatteren over de betrekkingen van de Unie met zowel de drie republieken van Transkaukasië als evenveel of meer landen in Azië. Een gevolg hiervan is dat het debat lusteloos verloopt en zo weinig diepgang heeft dat de eerste de beste er kan aan deelnemen, waarbij we vergeten dat het gaat om landen en volken met oude - en eigentijdse - culturen en met lange religieuze, economische en sociale tradities. Ten tweede, hoewel ik niet twijfel aan de goede bedoelingen van de rapporteurs, worden hun aanbevelingen en verslagen beheerst door een paternalistische geest en een schoolmeestermentaliteit en doen ze denken aan een betweterige suikeroom die zijn neefjes dreigt te onterven als ze niet doen wat hij ze oplegt. We hebben blijkbaar niets geleerd uit ons optreden in het in elk opzicht kleinere Albanië, waar soortgelijke kunstgrepen van de Europese Unie - en de Verenigde Staten - hebben geleid tot een situatie die onze benadering van de nieuwe democratieën tot het mikpunt van spot heeft gemaakt. Ten derde, als we willen dat onze overeenkomsten met de landen en volken van Transkaukasië en Azië vruchten afwerpen en tot samenwerking leiden, moeten we ze op voet van gelijkheid behandelen en hun waardigheid en geschiedenis erkennen en eerbiedigen. Als we dat niet doen, bestaat de kans dat het beleid van de Unie - tegen onze wil en die van de rapporteurs - uitmondt in een poging neokoloniale betrekkingen met die landen aan te knopen en ze leeg te plunderen - wat ten koste gaat van de volken van zowel de Unie als die gebieden.

Van der Waal
Mijnheer de Voorzitter, de voorgestelde overeenkomsten met de republieken van de Transkaukasus en Kazachstan plaatsen ons voor een moeilijk dilemma. De politieke stabiliteit, de eerbiediging van de fundamentele mensenrechten en de voortgang van het democratiseringsproces baren grote zorgen. Daar komt bij dat het vredesoverleg over de etnische problemen in dit gebied weinig hoopvolle perspectieven biedt. Wij vrezen dat zolang er voor deze politieke vraagstukken geen oplossing gevonden is, van de voorliggende overeenkomsten weinig te verwachten is.
Bovendien is het onaannemelijk dat de landen, als gevolg van moeizaam verlopende economische hervormingen, de uit de verdragen voortvloeiende verplichtingen kunnen nakomen. Dat doet de vraag rijzen of minder ambitieuze verdragen toch niet beter waren geweest.
De enige reden om desondanks toch met de voorliggende akkoorden in te stemmen, is de overweging dat nauwere samenwerking tussen de Unie en de Transkaukasische republieken en Kazachstan de hervormingsprocessen kan stimuleren. Ervaringen opgedaan bij overeenkomsten met bijvoorbeeld Turkije en WitRusland, hebben echter geleerd dat wij het bijsturend vermogen van de Unie in dit opzicht niet moeten overschatten. Ik heb me daarom afgevraagd of het niet beter zou zijn een gunstiger politiek moment voor ratificatie van de akkoorden af te wachten. Na het betoog van de commissaris meen ik echter dat er voor uitstel weinig goede argumenten zijn.
Wat de inhoud van de akkoorden betreft, wil ik tenslotte nog het belang onderstrepen van enkele milieu-aspecten. De bescherming van de olie- en gastransporten via de verschillende pijpleidingen, bestrijding van de vervuiling van de Zwarte en Kaspische Zee en de stillegging van de kerncentrale van Medzamor in Armenië verdienen alle aandacht.

Camisón Asensio
Mijnheer de Voorzitter, als voorzitter van de delegatie voor Centraal-Azië en Mongolië zou ik graag kort het woord voeren om onze steun te kennen te geven voor de samenwerkingsovereenkomst met Kazachstan die vandaag wordt besproken. Wij menen echt dat genoemde overeenkomst deze jonge republiek zal helpen om haar nieuwe democratie te consolideren, haar economie tot ontwikkeling te brengen en het overgangsproces naar een markteconomie af te ronden. Zoals reeds is opgemerkt zijn wij ons ervan bewust dat de situatie in Kazachstan nog niet bevredigend is voor wat betreft de bescherming van de vrijheden, de eerbiediging van de mensenrechten en het verbeteren van de democratische ontwikkelingen. Maar het is ook waar dat er een aantal positieve stappen is gezet, waardoor men de hoop mag koesteren dat men op de juiste weg is en de overeenkomst in praktijk kan worden gebracht. Als wij het proces zouden vertragen dan zou dat contraproductief kunnen zijn omdat dan het risico van een terugval meespeelt.
Voor de Europese Unie heeft deze republiek een grote strategische waarde en de stabiliteit daar is van het allergrootste belang. We mogen niet vergeten dat dit land met zijn kernmacht de derde plaats in de wereld inneemt; dat dit een land is dat beschikt over belangrijke delfstoffen, energie en textielgrondstoffen - en zelfs over ruimtevaartinstallaties -; dat zich op de grens bevindt tussen de Islam en de christelijke wereld en dat het een belangrijke Turkstalige, een Russischtalige en zelfs een Poolstalige minderheid herbergt. Het is een grondgebied dat eigenlijk helemaal niet zo ver weg ligt, aangezien Turkije en Oost-Europa toch belangrijke natuurlijke en korte routes naar de Europese Unie zijn.
Samenvattend schept de overeenkomst de beste voorwaarden voor de wederzijdse ontwikkeling van de economische en culturele betrekkingen. We kunnen alleen maar hopen dat de politieke omstandigheden in Kazachstan dit ook mogelijk maken.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, deze discussie over de vier landen en de overeenkomsten waarover wij ons moeten uitspreken, is van doorslaggevend belang, niet alleen uit economisch, maar ook uit politiek oogpunt, want dit gebied zal in de toekomst een heel bijzondere betekenis hebben. Er bevinden zich daar belangrijke reserves grondstoffen, en met name aardolie, die waarschijnlijk nog veel groter zijn dan men momenteel heeft berekend. Wie deze regio te vriend heeft, zal altijd beter af zijn dan wie ze als vriend verliest.
Ten tweede is er natuurlijk de kwestie van de islam in twee van deze landen. Het gaat namelijk om twee christelijke en twee islamitische landen. De beide islamitische landen zijn hoofdzakelijk bewoond door volkeren van Turkse afkomst, die bovendien goed met de Turken kunnen opschieten. Daarom moet ik nogmaals duidelijk zeggen: ons beleid jegens Turkije is zo kortzichtig dat je adem erbij stokt. Wij hebben dit land nodig. Wij hebben het absoluut nodig, omdat het in het islamitisch gebied een alternatief voor bepaalde, zeer gevaarlijke krachten is. Dat de Turken dat inzien, is zonneklaar. Ik ben de laatste tijd een aantal keren in Turkije geweest en ik weet heel goed hoeveel mensen uit deze twee islamitische landen momenteel in Turkije zijn, waar zij worden opgeleid. Ik zou bijna zeggen dat er eigenlijk twee volkeren zijn die ons op het gebied van ontwikkelingshulp een voorbeeld geven, namelijk de Turken en de Chinezen. De Turken, omdat zij de ontwikkelingshulp in de eerste plaats en echt aan de mensen geven, namelijk door deze volkeren eindelijk weer structuren te geven waarvan zij onder het Russische bewind werden beroofd, en de Chinezen, omdat zij in het bijzonder in Afrika hun ontwikkelingshulp op het niveau van de mensen houden en, in tegenstelling met bepaalde andere landen, geen steun geven aan de grote projecten, die vaak niet bepaald heilzaam voor de betrokken gebieden zijn. Daarom moeten wij ten aanzien van deze beide landen ook politiek denken. Wij moeten met Turkije samenwerken, want dat is op lange termijn in het belang van Europa.
En dan zijn er de beide christelijke landen, Georgië en Armenië. In verband met Georgië zou ik in het kort het volgende willen zeggen: het is heel zeker goed dat wij Georgië helpen, dat wij ontmoetingen hebben met Georgië, maar dat betekent niet dat wij de Russische gouwleider, de heer Sjevardnadze, ons vertrouwen schenken. Deze man werd destijds namelijk benoemd tegen de door het Georgische volk vrij gekozen Gamsakhoerdia, die dan ook werd vermoord. Ik maak mij ook een beetje zorgen om Georgië, want ik ben bestuurslid van de mensenrechtengroep voor Georgië en ik kan u zeggen dat daar zeer zware schendingen van de mensenrechten plaatsvinden. Dat moeten wij telkens weer onderstrepen, want men is een beetje te naïef als het om de mensenrechten gaat. Op bepaalde plaatsen ziet men schendingen, op andere plaatsen niet. En in Georgië zouden wij ze moeten zien.
Wat Armenië betreft, ik weet dat velen kritiek hebben op president Ter Petrossian. Maar we mogen niet uit het oog verliezen wat deze man voor Armenië heeft gedaan, hoe hij dit land heeft opgebouwd. Daarom hebben wij er ook belang bij op deze basis met Armenië goede betrekkingen te onderhouden en met name ook onze invloed aan te wenden om eindelijk een vergelijk tussen Armenië en Azerbaidzjan te bewerkstellingen, waarin rekening wordt gehouden met de legitieme rechten van beide landen. Zo'n vergelijk zou het bovendien mogelijk maken in een gebied waar wij belangen mee delen voor orde te zorgen.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, dank u dat u mij het woord hebt gegeven. Ik heb zojuist niet kunnen meedelen wat het advies van de Begrotingscommissie over de interimovereenkomst tussen de Europese Unie en Armenië is. Ik zou dat nu willen doen, na wat de heer McCartin naar aanleiding van de partnerschapsovereenkomst heeft gezegd. Hij heeft het standpunt van de Begrotingscommissie meegedeeld, die een gunstig advies heeft uitgebracht. Hij heeft daar zijn commentaar op gegeven, die u allen hebt kunnen horen.
Natuurlijk heeft de Begrotingscommissie een gunstig advies uitgebracht over de interimovereenkomst. Zij heeft dit, op mijn voorstel, met algemene stemmen gedaan. Zij heeft van de Commissie de cijfers ontvangen waar zij in het schriftelijk advies om had verzocht. Gelet op het feit dat voor de algemene partnerschapsovereenkomst de instemming van het Parlement is vereist en dat de interimovereenkomst zeer belangrijk is, verheugt het de Begrotingscommissie dat de Raad het Parlement heeft geraadpleegd.
Ik wil hier nog aan toevoegen dat ik het persoonlijk volledig eens ben met de sprekers die hebben gezegd dat Armenië belangrijk is voor de Europese Unie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 11.36 uur onderbroken en te 12.00 uur hervat)

Falconer
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Bureau graag gelukwensen met het zeer verstandige besluit om de foto van Robert Maxwell uit het Parlement te verwijderen. Alleen jammer dat ze er vierentwintig uur voor nodig hadden om dat besluit te nemen.

De Voorzitter
Wat jammer dat u toch nog even een kanttekening moest plaatsen bij uw compliment.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de Britse Conservatieven, en met name de heer Cassidy, willen vragen om zich ervan te weerhouden obscene gebaren tegen het publiek te maken.

De Voorzitter
De heer Cassidy zal u die verzekering vast en zeker geven.

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, voor mijnheer Hallam moet een gebaar natuurlijk obsceen zijn om geloofwaardig te zijn.

Verwelkoming
De Voorzitter
Ik wil graag een delegatie verwelkomen van het parlement van Litouwen, de Seimas , die geleid wordt door zijn voorzitter de heer Racas.
De heer Racas wordt vergezeld door de onderminister van Buitenlandse Zaken, de heer Rinkunas. De delegatie brengt een bezoek aan Straatsburg om haar tegenhangers in het Europees Parlement te ontmoeten en is gisteren en vandaag bijeengekomen. De associatie-overeenkomst die tussen de Europese Unie en Litouwen is ondertekend en waardoor Litouwen op gelijke voet komt te staan met de andere geassocieerde landen in zijn betrekkingen met de Europese Unie, moet nog door drie lidstaten geratificeerd worden. Aangezien het Europees Parlement via het verslag-Oostlander een oproep heeft gedaan voor een beleid van gelijke behandeling van alle geassocieerde landen, hopen wij dat het ratificatieproces spoedig afgerond zal worden zodat er een gemengde parlementaire commissie tussen de Europese Unie en Litouwen ingesteld kan worden.
Voorzitter en collega's, wij heten u welkom in het Parlement.
(Applaus)
Stemming
Liese
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie ontwikkelingssamenwerking spreekt er zich in dit verslag voor uit, naast andere zeer belangrijke maatregelen ter bestrijding van drugs, ook het ontwikkelingsbeleid in te schakelen om de mensen legale alternatieven te bieden. Het verslag werd met eenparigheid van stemmen goedgekeurd in de commissie en daarom is het zeer belangrijk dat wij nu niet door onnauwkeurigheden in de tekst de goedkeuring door de Commissie en de Raad onmogelijk maken.
Ik verzoek dan ook om een correctie in amendement 5 aan te brengen. Het gaat erom ook andere financiële instrumenten van de Gemeenschap en het Europese Ontwikkelingsfonds voor alternatieve ontwikkelingsprojecten aan te wenden. De commissie had dat zo besloten, dus: " andere financiële instrumenten van de Gemeenschap" , dan tussen haakjes: " (bijvoorbeeld ALA)" , en vervolgens: " en het Europees Ontwikkelingsfonds" , want de Commissie wijst er terecht op dat het Europees Ontwikkelingsfonds geen instrument van de Gemeenschap is, maar een gemeenschappelijk instrument met de ACS-landen. Ik zou willen dat dit in de Notulen duidelijk wordt gemaakt om te voorkomen dat dit belangrijke amendement, dat de kern van ons verslag uitmaakt, als puntje bij paaltje komt om deze reden door de Commissie wordt verworpen.
(De Voorzitter verklaart het gewijzigde gemeenschappelijk standpunt te zijn goedgekeurd)

Liese
Mijnheer de Voorzitter, het gaat om amendement 5. Ik heb gehoord dat enkele fracties problemen met dit amendement hebben, omdat het woord "landen" erin voorkomt. Daarom stel ik een mondeling amendement tot schrapping van het woord "landen" voor. Amendement 5 luidt dan: " Organisaties die gedwongen abortus en sterilisatie alsmede kindermoord als maatregelen ter beperking van de bevolkingsgroei goedkeuren of stimuleren, zijn van steunverlening door de Gemeenschap uitgesloten" . Het woord "landen" is dan geschrapt.

De Voorzitter
Heeft iemand bezwaar tegen dit mondelinge amendement?

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, er zijn inderdaad landen die deze praktijken goedkeuren en officieel toepassen. Die moeten dan ook als "landen" in het amendement worden vermeld. Alleen maar "organisaties" schrijven en ons erachter verschuilen dat we, indien nodig, daaronder ook landen kunnen subsumeren, lijkt mij niet passend.
(Het Parlement verwerpt het mondelinge amendement)
(De Voorzitter verklaart het gewijzigde gemeenschappelijk standpunt te zijn goedgekeurd)

De Voorzitter
De heer Falconer heeft mij verzocht de heer Donnelly te feliciteren met de goedkeuring van zijn verslag.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij hebben sinds gisteren collega's, afgevaardigden uit tien Middellandse-Zeelanden bij ons te gast, die voor het eerst in het kader van het euromediterraan partnerschap en het proces van de Conferentie van Barcelona met ons bijeen zijn gekomen. Tijdens de zeer interessante debatten die wij met hen hebben gevoerd, hebben zij verschillende constructieve voorstellen gedaan, die als wij ze in mijn verslag hadden kunnen verwerken, het verslag hadden aangevuld en verrijkt.
Ik heb onze collega's uitgelegd dat ons Reglement helaas niet toelaat op het laatste moment nog amendementen in te dienen, maar ik zou erop willen wijzen dat veel van de bedenkingen van onze collega's die betrekking hebben op dit verslag, ook door mij worden gedeeld. Wij zullen nu niettemin over het verslag stemmen.
Amendement 6 :

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met de collega's van de EVP gesproken, omdat dit amendement aanleiding geeft tot misverstand. Wij zouden een mondeling amendement aan het eind van overweging A willen toevoegen. Ik lees het in het Frans voor:
"...en overwegende dat de daaropvolgende voorzitterschappen, te beginnen met het Italiaanse, hieraan een coherent gevolg hebben gegeven" .
(DE) Dat is alles. Als de leden kunnen instemmen met het amendement, dan kunnen wij het andere amendement intrekken en alles zo in stemming brengen.
(Het amendement werd ingetrokken)
Amendement 13 :

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet waarom de collega's van de liberale partij dit amendement hebben ingediend. Het gaat er toch alleen maar om één zinsnede uit deze paragraaf te schrappen, namelijk juist de belangrijke passage over de instelling van een kernvrije zone in het MiddellandseZeegebied. Wij zouden dit ook kunnen doen door in onderdelen te stemmen.
Amendement 11 :

Bianco
Mijnheer de Voorzitter, ik stel voor om het woord "restauratie" toe te voegen bij "het onderhoud" en het adjectief "archeologische" in te lassen in de zinsnede "bevordering van artistieke en historische monumenten" .
(Het mondelinge amendement wordt aangenomen)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Schäfer
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek in amendement 11 in het tweede deel van de paragraaf, na de eerste kommapunt, de voor ons liggende tekst van de resolutie met schrapping van vijf woorden op te nemen. U hebt de tekst allen voor u liggen. Ik lees hem nu in de gewijzigde versie in het Frans voor:
"verwerpt alle voorstellen om in het Verdrag een groot aantal voorwaarden op te sommen waaraan voldaan moet zijn, wil het huidige artikel 7 A betreffende het vrije personenverkeer van kracht zijn; veroordeelt het bovendien sterk dat in deze tekst het Europees Parlement en het Hof van Justitie vrijwel geen rol spelen" .

Donnelly, Brendan
Ik heb begrepen dat er een hoofdelijke stemming zal komen over amendement 11. Ik vind het een zeer relevante vraag of wij deze mondelinge wijziging wel moeten accepteren. In principe ben ik er altijd tegen om een mondeling amendement dat dan leidt tot een hoofdelijke stemming te accepteren. Ik vind dat een hoofdelijke stemming de politieke verantwoordelijkheid van de leden van deze Vergadering op een ongebruikelijke manier engageert en ik vind dat wij daarvan op de hoogte gebracht moeten worden. Ik zou zelfs kunnen aanvoeren dat krachtens artikel 119, lid 1 een verzoek om een hoofdelijke stemming alleen van toepassing is als het amendement schriftelijk is ingediend en geen mondeling amendement kan betreffen.

De Voorzitter
Is de Liberale Fractie bereid haar verzoek om een hoofdelijke stemming in te trekken?

Brinkhorst
Ik wil even antwoorden op de heer Schäfer. Ik heb begrepen dat het om een mondelinge wijziging op amendement 11 gaat dat is ingediend door de Liberale Fractie. Het vervangt de volledige tekst van paragraaf 8, en niet alleen de tweede paragraaf. Kunt u dat bevestigen? Als dat het geval is en als de Socialistische Fractie amendement 11 in zijn geheel kan steunen dan zijn wij bereid om het verzoek om een hoofdelijke stemming in te trekken. Als hij alleen het tweede deel van de paragraaf wil vervangen, dan handhaven wij ons verzoek.

De Voorzitter
Het vervangt de gehele paragraaf.

Brinkhorst
Dan trekken wij ons verzoek om een hoofdelijke stemming in.

Maij-Weggen
Voorzitter, voor de goede informatie hier aan deze vergadering, zou het goed zijn wanneer de indiener van dit mondeling amendement nog eens precies zei wat hij er dan uit weglaat, want mijn taxatie is dat het een kritiek op het Nederlands voorzitterschap is. Dat is natuurlijk wel een politiek feit.
(Het mondelinge amendement wordt aangenomen)
Amendement 14 :

De Voorzitter
Mevrouw van Dijk wil gewoon voor de grap een mondeling amendement voorstellen.

Van Dijk
Voorzitter, niet just for fun , maar wel omdat er, ik denk eerlijk gezegd niet voor de leden van dit Parlement maar vooral voor de buitenwacht, onduidelijkheid is over de inhoud van het amendement: wat is er nu precies door het Nederlandse voorzitterschap geschrapt? Daarom wil ik graag een verduidelijking aanbrengen in het amendement en dan luidt het in het Engels:
verzet zich ten sterkste tegen en verwerpt de door het Nederlandse voorzitterschap voorgestelde schrapping van de begrippen seksuele geaardheid, leeftijd en handicap uit het door het Ierse voorzitterschap voorgestelde anti-discriminatieartikel.
(Het mondelinge amendement wordt aangenomen)
Voor de eindstemming :

Van Dijk
Voorzitter, ik heb met verschillende fracties hierover overleg gehad. Wij konden dit helaas niet weten voor de indieningstermijn van de amendementen, maar het bleek dat het Nederlandse voorzitterschap afwezig was tijdens dit debat en tijdens het debat is gebleken dat iedereen daar nogal ontzet over was. Ik stel u voor - en u hebt die tekst ook voor u liggen - om daarom een paragraaf toe te voegen die in het Engels luidt:
betreurt ten zeerste dat de Raad afwezig was tijdens het debat van gisteren over de ontwikkeling van de Intergouvernementele Conferentie en veroordeelt het duidelijke gebrek aan interesse van het voorzitterschap in de door het Europees Parlement ingenomen standpunten.
(Het mondelinge amendement wordt verworpen)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, vanmiddag wordt over het verslag-Tillich gestemd en ik zou graag de aandacht vestigen op een fout. Lid 10 luidt: " Acht het van fundamenteel belang als de lidstaten... ", maar in plaats van de lidstaten moet daar staan de Raad, wat juridisch gezien niet hetzelfde is. Ik denk dat de desbetreffende diensten met de rapporteur moeten praten en de fout moeten rechtzetten voordat erover gestemd wordt.

Anastassopoulos
Mijnheer de Voorzitter, op mijn vraag hoelang de stemming vandaag zou duren, heeft u geantwoord dat ze vijf tot tien minuten in beslag zou nemen. Intussen is gebleken dat ze vijftien tot twintig minuten heeft geduurd. Ik wil er dan ook aan herinneren dat we elke week met hetzelfde probleem te kampen hebben, namelijk dat de stemming tot 13.30 uur of 13.45 uur uitloopt, hoewel we er al tientallen malen hebben op aangedrongen dat de stemming uiterlijk te 12.45 uur wordt beëindigd. Als er veel resoluties in stemming worden gebracht, is het wellicht beter dat we te 11.30 uur met de stemming beginnen. Ik vraag u derhalve deze opmerking aan de Conferentie van voorzitters en het Bureau over te maken. Ik ben er namelijk van overtuigd dat de leden, die twaalf tot vijftien uur per dag werken, niet graag hun middagmaal overslaan.

De Voorzitter
De Conferentie van voorzitters is van mening dat nu wij een vaste aanvangstijd hebben vastgelegd voor de stemmingen, wij daar geen veranderingen in aan moeten brengen omdat daar anders problemen uit voortkomen.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik heb twee punten. Ik vind het ongelooflijk dat een fractie een amendement kan indienen en dan kan vragen om een stemming in onderdelen over dat eigen amendement zoals gebeurd is met amendement 9 in de eindstemming. Kan het Bureau zich daarover buigen? Het leidt tot grote verwarring.
Ten tweede hebben wij allemaal bewondering voor uw voorzitterschap. Wij hebben allen bewondering voor voorzitters die de rapporteurs gelukwensen. Maar er komen veel verslagen voor deze Vergadering met een enorme hoeveelheid amendementen. Welnu, de rapporteurs die erin slagen beknopte verslagen op te stellen waarover niet eindeloos gestemd hoeft te worden verdienen felicitaties, maar sommige andere rapporteurs eigenlijk niet.

Verwaerde
Ik wil mijn collega Jean-Thomas Nordmann een compliment maken wegens zijn namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking opgestelde aanbeveling voor de tweede lezing betreffende steun aan de ontwikkelingslanden voor demografische maatregelen en programma's.
Er zij op gewezen dat deze tekst door de Commissie ontwikkelingssamenwerking met eenparigheid van stemmen is aangenomen en dat er in de amendementen van het Europees Parlement terecht wordt gewezen op de tijdens de Conferentie van Caïro aangegane verbintenissen, met name de toezegging de financiële steun van de Gemeenschap voor demografische programma's van de ontwikkelingslanden tegen het jaar 2000 tot 300 miljoen ecu op te trekken.
Het Parlement heeft het overigens belangrijk geacht nauwkeurig te omschrijven welke comités bevoegd zijn voor iedere grote regio, te weten voor de landen van ACS, voor de landen van het Middellandse-Zeegebied en voor de landen van Latijns-Amerika en van Azië. De demografische programma's kunnen alleen worden uitgevoerd als de betrokken landen erom verzoeken en eraan meewerken, maar zijn momenteel tevens het enige middel in de strijd tegen de bevolkingsexplosies. Daarom stem ik voor de aanbeveling van de heer Nordmann.
Aanbeveling-Linkohr (A4-0084/97)
Holm
Reeds bij de eerste behandeling van dit verslag stond ik kritisch tegenover de wijze waarop de nieuwe onderzoeksgelden voor het vierde kaderprogramma zouden worden aangewend. Voor mij als lid van de Zweedse milieupartij Miljöpartiet is het voorstel inzake het gebruik van deze gelden geen goed voorstel, o.a. word teveel geld gereserveerd voor de oude manieren van transport in plaats van dat men geld investeert in onderzoek naar economisch en ecologisch duurzame transportsystemen. Ik heb drie amendementen ingediend om tot een zekere wijziging in dezen te komen, en daar stem ik uiteraard vóór.
Ik twijfel echter of wij überhaupt meer geld aan onderzoek moeten uitgeven. Volgens Zweedse studies is niet bewezen dat onderzoek op EU-niveau enige meerwaarde zou hebben ten opzichte van onderzoek dat op het niveau van de lidstaten wordt verricht. Het zou het beste zijn als de lidstaten van de EU onderzoeksgelden zouden gebruiken voor onderzoek in het eigen land (inclusief de internationale uitwisseling van onderzoekers zoals de universiteiten die thans al kennen) of om de basisopleiding te steunen.
Verslag-Alan J. Donnelly (A4-0552/97)
Caudron
Ik heb mij gisteren in de discussie gemengd om aan te geven dat ik de mededeling van de Commissie en de hoofdlijnen van het verslag-Donnelly onderschrijf.
Er moet op dit gebied, zoals op zovele andere, een echt Europees industriebeleid worden uitgevoerd. Ik ben weliswaar voorstander van meer onderzoek en prospectieve studies, maar er moet tevens meer worden gedaan om de productie te bevorderen en om oneerlijke concurrentie en sociale dumping te bestrijden.
De kwestie-Renault vraagt om maatregelen, jammeren alleen is niet voldoende. Om ervoor te zorgen dat fabrieken open blijven, moeten er auto's worden gemaakt en moeten er kopers voor die auto's zijn.
Kortom, en ik herhaal: Europa mag zichzelf geen regels opleggen die zijn concurrenten zichzelf niet opleggen, met name op het gebied van concentraties en rechtstreekse of onrechtstreekse staatsinmenging, of we het nu hebben over de Verenigde Staten of over Japan.
Het Europa van de grote vrije markt geeft zijn beperkingen bloot en juist door dit Europa lopen wij momenteel het gevaar de Europese gedachte om zeep te brengen als wij ons niet richten op een politiek en sociaal Europa, een industrieel Europa, een Europa van werkgelegenheid. Dat is het fundamentele probleem waar de kwestie-Renault ons op wijst. Het gaat dus niet om een probleem van vorm of van aanpak.

Rübig
Ik ben tegen, omdat er geen nieuwe kaderregeling nodig is. De in het Toetredingsverdrag overeengekomen aanpassingen en de door commissaris Bjerregaard toegezegde review procedures moeten worden afgerond, zoals al door het Parlement is besloten.
Verslag-Langen (A4-0040/97)
Lindqvist
Ik heb vóór het verslag gestemd, maar ik ben tegen het voorstel om een netwerk van pijpleidingen aan te leggen tussen de verschillende fabrieken in Europa. Dat zou te riskant zijn, zowel uit veiligheidsoogpunt als uit milieuoogpunt. Überhaupt had de verantwoordelijkheid van de chemische industrie inzake het milieu, vooral waar het het industriële afval betreft, meer moeten worden benadrukt.

Wolf
Europa staat werkelijk op een tweesprong: ofwel blijft het de weg van de neoliberale deregulering volgen, zoals de groep-Molitor heeft aanbevolen; ofwel slaat het werkelijk de weg in naar de uitstippeling van zijn eigen ecologische en sociale toekomst en de ontwikkeling, op alle gebieden, van zijn vermogen om die toekomst waar te maken.
Hier zijn politieke beslissingen nodig: voor een duurzaam industriebeleid dat die naam waardig is en de industriële productie niet als een privé-aangelegenheid van fabriekseigenaars ziet. De ecologische voorwaarden en gevolgen horen net zo goed bij het productieproces als de werknemers met hun bekwaamheden, hun initiatief, hun verantwoordelijkheid bij ieder bedrijf horen en mogen net zo min als dezen als een willekeurig verwisselbare manoeuvreermassa worden behandeld.
Vraagstukken in verband met milieubelasting, heffingen op bijzonder belastende stoffen, zoals chloor, de sanering van lasten uit het verleden, de bruikbaarheid op lange termijn van stoffen en producten blijven dringende punten op de agenda, ook al is het Europees Parlement er in dit verslag nog niet in is geslaagd ter zake een duidelijke lijn uit te zetten.
Alleen op die manier kan ook de tegenspraak tussen een duurzame maatschappelijke rationaliteit en een zuiver bedrijfseconomische benaderingswijze worden overwonnen, waar uw commissaris Bangemann blijkbaar nog altijd geen oren naar lijkt te hebben.
Verslag-Katiforis (A4-0030/97)
Wolf
De maritieme industrie is in theorie een uitstekend voorbeeld van iets eenvoudigs dat toch moeilijk te verwezenlijken is, van een ook op lange termijn leefbare component van een mobiliteits- en productiesysteem dat de ecologische grenzen respecteert waarbinnen de mensheid leeft en dat tegelijkertijd de sociale vooruitgang versnelt, die de geschiedenis tenminste zinvol kan maken. Helaas is in de praktijk het tegendeel het geval: door de al te lange overheersing van het neoliberale economische beleidsmodel zijn in deze sector wereldwijd duurzame verwoestingen aangericht. De wereldscheepvaartvloot is verouderd en absoluut niet aangepast aan de stand van de techniek op het gebied van veiligheid en milieu; de maritieme arbeidscultuur is door het uitvlaggen en de racistische hiërarchisering van het overleg helemaal aan lager wal geraakt; de uit ecologisch en sociaal oogpunt verantwoordbare kust- en binnenvaart worden door de dumpingconcurrentie van het vrachtvervoer over de weg teruggedrongen; de mogelijkheden van haven- en kuststeden als innovatieve vestigingsplaatsen voor productie en, met name, verdere verwerking worden absoluut niet zinvol benut.
De instrumenten om deze verkeerde koers om te buigen zijn bekend en worden ten dele in concrete voorstellen van de heer Katiforis aangekaart. Wij hebben mondiale oplossingen nodig, maar wij mogen daar niet op wachten. Europa kan en moet in dezen een koploper zijn door een actievere rol, bijvoorbeeld, in de IMO te spelen, maar ook door eigen strenge, regelingen in te voeren waar dat nodig is. Wat de VS en Japan op het gebied van regelingen doen, zou de EG evenzeer moeten doen - van havenstaatcontrole via strengere regelingen voor de veiligheid van Europese havens aanlopende schepen tot en met de regulering van de kustscheepvaart.
Verslag-Morgan (A4-0325/96)
Posselt
Mijnheer de Voorzitter, bij amendement 20 heb ik in tegenstelling tot veel van mijn collega's voor het initiatief van mevrouw Morgan gestemd, omdat ik geloof dat de instandhouding van minderheidstalen, waarvoor mevrouw Morgan met haar initiatief opkomt, uiterst belangrijk is. Wij verdedigen deze idee van bescherming van en steun voor minderheden in de hele wereld in onze resoluties. Wij verdedigen dit in beginsel, goddank, ook telkens weer in de reeks eisen die wij nu aan de Intergouvernementele Conferentie hebben voorgelegd. Maar ik ben van mening dat we dat dan ook moeten doen als het om concrete bevoegdheden binnen de EU, om wetgeving en om praktische maatregelen gaat. Het heeft geen zin een beginsel te verdedigen en het dan in concrete gevallen niet in daden om te zetten. Ik ben mevrouw Morgan dan ook zeer dankbaar voor haar initiatief en inbreng en zou die voor honderd procent willen steunen.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen vandaag voor het verslag-Morgan, dat vooral gaat over de opleiding van de bevolking op gebied van informatietechnologie. Het verslag stelt dat de razendsnelle ontwikkeling binnen de informatietechnologie gemakkelijk kan leiden tot nieuwe ongelijkheden in de maatschappij als gevolg van de differentiële toegang tot de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën. De bestaande sociale tegenstellingen in de maatschappij zullen hierdoor nog vergroot worden met het risico dat de bestaande achterstandsgroepen nog verder worden gemarginaliseerd.
De Deense sociaal-democraten doen een krachtige oproep om initiatieven te ontplooien om de kennis van de informatietechnologie in het onderwijs uit te breiden zodat de marginalisering van bijzonder gevoelige groepen vermeden wordt. Alleen via onderwijs en en permanente educatie op gebied van informatietechnologie kan iedereen gelijke toegang krijgen tot de informatiemaatschappij. De Deense sociaal-democraten hebben toch een punt van kritiek op het verslag, omdat de situatie van de vrouw in de informatiemaatschappij totaal niet aan bod komt. Indien er geen bijzondere aandacht wordt besteed aan de mogelijkheden voor de vrouw op gebied van onderwijs en permanente educatie in de informatiemaatschappij, kan gevreesd worden dat de vrouwen volledig afgesneden worden van de ontwikkeling binnen de informatietechnologie.

Leperre-Verrier
Ik zou om te beginnen willen aangeven dat mijn fractie zonder ook maar de minste aarzeling voor het verslag van mevrouw Morgan zal stemmen. Wij zijn namelijk, zoals ik tijdens de beraadslaging heb gezegd, van mening dat dit verslag een belangrijk onderdeel is van het Europese beleid op onderwijsgebied en wij juichen een groot aantal van de erin gedane voorstellen toe.
Al moeten we de informatiemaatschappij beschouwen als een positief element bij de vormgeving van het moderne onderwijs, toch moeten we waakzaam blijven: bestrijding van falen op school en terugdringing van de ongelijkheden moeten onze prioriteiten blijven en het is niet gezegd dat de ontwikkeling van de multimedia altijd helpt deze doelstellingen te verwezenlijken.
Wij zouden tevens dit debat willen aangrijpen om uiting te geven aan onze teleurstelling over het feit dat het onderwijs, dat, nogmaals, van essentieel belang is voor de toekomst van de jongeren in Europa, het onderwerp is geweest van twee debatten: één gisteravond, naar aanleiding van het Witboek betreffende de cognitieve samenleving, in afwezigheid van mevrouw Cresson, de commissaris op wier initiatief dit Witboek tot stand is gekomen, en één naar aanleiding van het op initiatief van commissaris Bangemann gerealiseerde onderhavige verslag-Morgan.
Deze heel kunstmatige dualiteit is helaas niet toevallig, maar weerspiegelt de, overigens zeer betwistbare, opsplitsing van dit onderwerp over twee verslagen, omdat er van twee verschillende rechtsgronden wordt uitgegaan, namelijk opleiding enerzijds en de informatiemaatschappij anderzijds.
Ik ben daarentegen van mening dat het, met het oog op de samenhang van onze werkzaamheden, een goede zaak zou zijn het onderwijs als één ondeelbare vereiste te beschouwen.
Aanbeveling van de Enquêtecommissie (A4-0054/97)
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, uit het uitstekende verslag van de Enquêtecommissie communautair douanevervoer blijkt dat er de laatste tien jaar grote fouten zijn gemaakt bij de totstandbrenging van Europa.
Bij dit douanevervoerstelsel, dat is opgezet met het oog op het vrij circuleren van goederen uit derde landen op ons hele grondgebied zonder dat er douanerechten of belastingen hoeven te worden betaald totdat de plaats van bestemming is bereikt, is tegenwoordig namelijk sprake van belastingfraude die de lidstaten en de Gemeenschap miljarden ecu's kosten.
Hoe kan deze fraude ontstaan? De enquêtecommissie geeft in de eerste plaats een aantal technische oorzaken aan en wijst er met name op dat het stelsel verouderd is, nog met een hele papierwinkel werkt, geen gebruik maakt van informatica, de toename van het handelsverkeer niet heeft kunnen verwerken. Zij maakt echter vooral duidelijk dat fraude bijzonder wordt vergemakkelijkt doordat de controles aan de binnengrenzen van de Unie zijn weggevallen, aangezien een lading heel Europa kan doorkruisen zonder dat ook maar één land hier weet van heeft en zonder dat ook maar iemand kan weten, als de lading verdwijnt, in welk land de fraude heeft plaatsgevonden.
In het verslag wordt dan ook terecht geconcludeerd dat de Europese Commissie geen vooruitziende blik heeft gehad bij de verwezenlijking van de interne markt, die is gebaseerd op de beginselen liberalisering en afwezigheid van controles. In het verslag wordt hier, misschien op een opzettelijk naïeve manier, nog aan toegevoegd dat deze kortzichtigheid van de leden van de Commissie onbegrijpelijk is. Volgens mij is zij echter volkomen begrijpelijk, want het was er de commissarissen om te doen het dogma van de afschaffing van de grenzen kost wat kost door te drijven.
Welnu, het is inmiddels duidelijk dat douane aan de binnengrenzen, met name met het oog op het toezicht op het goederenvervoer, nog steeds nuttig is, misschien in afwachting van andere, toekomstige stelsels. In het verslag van de enquêtecommissie wordt er overigens zelfs voor gepleit - de opstellers durven niet voor te stellen de controles aan de binnengrenzen opnieuw in te voeren - de plaats van de douanehandeling te veranderen, zodat het mogelijk wordt sporadische controles uit te voeren over het hele grondgebied van de Europese Unie. Een mooie vooruitgang: eerst de controles aan de binnengrenzen afschaffen en ze vervolgens overal elders doen toenemen.
Laten we, tot slot, de leden van de enquêtecommissie nogmaals een compliment maken over hun oprechtheid en laten we hopen dat het Europees Parlement het initiatief neemt tot het instellen van meer enquêtes op hetzelfde gebied, dus met betrekking tot het probleem van de grenzen, bijvoorbeeld ten aanzien van de fraude met de intracommunautaire BTW.

Caudron
In het verslag-Kellett-Bowman, dat het resultaat is van de werkzaamheden van de enquêtecommissie waarvan ik lid was, wordt de vinger gelegd op de problemen waarop men is gestuit bij de invoering van het communautair douanevervoerstelsel op het grondgebied van de Europese Unie en bij de uitbreiding daarvan tot Zwitserland, de EER-landen en de Visegrad-landen (Polen, de Republiek Tsjechië, de Republiek Slowakije en Hongarije). Er worden tevens maatregelen in voorgesteld teneinde het douanevervoerstelsel beter te doen functioneren. Het is een goed verslag en hetzelfde kan worden gezegd van het werk van de enquêtecommissie.
Het douanevervoerstelsel maakt een tijdelijke ontheffing van de douanerechten, de accijnsrechten en de BTW mogelijk, totdat deze op de plaats van bestemming van de goederen worden betaald.
Het is natuurlijk duidelijk dat het douanevervoer noodzakelijk is voor een goede werking van de interne markt, maar de grensoverschrijdende fraude moet wel worden bestreden en er moet een einde worden gemaakt aan het inkomstenverlies, dat sinds 1990 is opgelopen tot miljarden ecu's. Deze fraude is ontoelaatbaar.
Daarom raadt het Europees Parlement, op voorstel van de enquêtecommissie, aan het douanevervoerstelsel zo snel mogelijk te informatiseren, een systeem van fysieke controles op te zetten op het hele grondgebied van de Europese Unie en een specifiek juridisch kader te creëren met "wederzijdse erkenning van bewijzen" , een rechterlijk "centraal bureau" en een gelijke werkwijze van alle nationale douanediensten. Ik juich deze voorstellen toe.
Het Europees Parlement is van mening dat het probleem fraudebestrijding aan de orde moet worden gesteld in de gesprekken met Zwitserland, tijdens de onderhandelingen met de landen van Midden- en Oost-Europa en met Cyprus, alsook, niet te vergeten, in het kader van de douane-unie met Turkije.
De enquêtecommissie verheugt zich er, tot slot, over dat de Commissie ermee instemt het douanevervoerstelsel niet verder uit te breiden totdat het is aangepast en geïnformatiseerd. Het verheugt haar tevens dat zij erin is geslaagd in de begroting van de Europese Unie de voor dit project noodzakelijke geldmiddelen te doen opnemen.

Gahrton, Holm en Schörling
Het is logisch dat er op EU-niveau wordt samengewerkt door de nationale douanediensten om fraude te bestrijden. De Zweedse milieupartij Miljöpartiet was en is tegen de invoering van de interne markt die automatisch leidt tot o.a. douanefraude, zoals de enquêtecommissie in haar verslag aangeeft. Wij vinden dit zeer ernstig en zijn van mening dat de nationale douanediensten binnen de EU moeten samenwerken om smokkel te verhinderen.
Wij zijn daarentegen volstrekt tegen de invoering van één EU-kader voor douanediensten, zoals die o.a. wordt genoemd in aanbeveling nr. 1, en die vooral een aantal keren wordt genoemd in de documentatie van de enquêtcommissie.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten danken de voorzitter van de commissie en de rapporteur voor hun fantastisch werk in de Onderzoekscommissie. Het verslag bewijst dat ons vervoerstelsel zo goed als mislukt is en dat Europa als nooit tevoren door een harde criminaliteit overspoeld wordt.
Dank zij het verslag zien de politici en de Commissie het probleem nu onder ogen, terwijl ze voordien met oogkleppen rondliepen.
De Deense minister voor financiën heeft ons een brief gestuurd om de commissie te bedanken voor het uitstekende werk en stelt de Commissie voor om het computersysteem dat men wil invoeren om het douanevervoer te verbeteren en de misbruiken een halt toe te roepen in Denemarken uit te testen.
Het verslag bewijst dat samenwerking tussen de lidstaten onderling het probleem niet kan oplossen.

McCartin
Het welzijn van elk mens in de Europese Unie hangt af van een veilig en efficiënt bestuur van de interne markt en van het import- en exportsysteem voor de massale hoeveelheden goederen die dagelijks verhandeld en vervoerd worden. Het besluit van het Europees Parlement om te onderzoeken hoe het systeem precies functioneert was dan ook volkomen terecht.
We hebben vastgesteld dat het systeem onder druk staat en het handelsvolume niet op een efficiënte manier kan verwerken. Voorts bestaat er een vrij laag, maar desalniettemin niet te tolereren niveau van fraude en onregelmatigheden. Maar gezien het verouderde systeem dat momenteel in gebruik is, is het nog een wonder dat het fraudepeil zo laag is.
Elk niveau van fraude en onregelmatigheden is onaanvaardbaar en is er de oorzaak van dat elke burger meer belastingen moet betalen. Naar verluidt kost het verlies van een container sigaretten ons 800.000 pond in inkomstenderving. In sommige lidstaten wordt tot 15 % van de markt voor sigaretten aangeleverd door de zwarte markt. De extra belastingen die wij moeten betalen als compensatie voor deze verliezen bedraagt enkele miljarden ponden per jaar.
Uiteraard houdt het probleem van het ondeugdelijke transitsysteem voor het goederenvervoer in Europa geen verband met het bestaan van de Europese Unie. Het grootste gedeelte van het toegenomen handelsvolume zou in elk geval toch zijn opgetreden en zou aan het licht hebben gebracht dat het systeem er niet op een efficiënte manier mee overweg kan. Wat er blijkbaar aan de hand is is dat de verantwoordelijkheid voor het systeem niet duidelijk is vastgelegd, en zowel de Europese Unie als de afzonderlijke lidstaten hebben het probleem tot op zekere hoogte veronachtzaamd.
Ik sta dan ook volledig achter de aanbevelingen van de Enquêtecommissie om het transitsysteem van de Gemeenschap te verbeteren.
Wij moeten de controlesystemen automatiseren en ze efficiënter maken. We moeten de bureaucratie en de vertragingen aan de buitengrenzen verlagen. Deze maatregelen zijn sowieso noodzakelijk en zullen helpen de fraude uit het systeem te elimineren, vooral als ze gesteund worden door steekproeven en de wederzijdse erkenning van bewijsmateriaal.

Rübig
Zoals ik eerder al in de plenaire vergadering heb gezegd, ben ik het eens met het verslag van de enquêtecommissie. Maar ik zou er wel voor willen waarschuwen dat het schriftelijk verslag van al de vergaderingen van deze commissie ook als een gebruiksaanwijzing, bijna als een handboek, voor douanefraude kan worden gebruikt. Ik vraag dan ook erover na te denken hoe zulke ongewenste resultaten in de toekomst kunnen worden voorkomen.

Schlechter
Ik zou in de eerste plaats de voorzitter van de enquêtecommissie, de heer John Tomlinson, en de rapporteur, de heer Kellett-Bowman, een compliment willen maken over het uitstekende werk dat zij deze laatste vijftien maanden hebben verricht.
In de zeven jaar dat ik al getuige ben van de werkzaamheden van ons Parlement, heb ik namelijk nooit zo'n belangrijk werk uit de parlementaire commissies weten komen als het verslag betreffende bestrijding van fraude met betrekking tot de communautaire begroting.
Wat ik echter een beetje jammer vind, is dat onze parlementaire commissie, terwijl zij compromissen trachtte te sluiten, haar voornaamste rol, namelijk die van drijvende kracht achter de vooruitgang van de Europese Gemeenschap, niet heeft vervuld of niet heeft willen vervullen. Ten tijde dat iedereen de mond vol heeft van de invoering van de euro als ene Europese munt, schrikken wij terug voor het besluit een Europees douanewezen op te richten, wat helaas meer dan noodzakelijk is.
We mogen niet vergeten dat er, volgens voorzichtige schattingen, ieder jaar miljarden franken worden verduisterd. Hierdoor zou het beetje vertrouwen dat de Europese burgers nog in de communautaire instellingen hebben op korte termijn kunnen worden ondermijnd.
Het kwaad heeft inderdaad ook vele oorzaken: oneerlijkheid van de ontvangers van het Gemeenschapsgeld, ontoereikendheid van de verrichte controles zowel op nationaal als op communautair vlak, moeilijkheden in verband met het vinden van bewijzen en het opleggen van doeltreffende sancties, maar ook lacunes en onduidelijkheden in de communautaire wetteksten.
Voorts zou ik erop willen wijzen dat de lidstaten weinig voelen voor veranderingen op het gebied van het Gemeenschapsrecht. Welnu, ik ben van mening dat de lidstaten ertoe moeten worden aangezet op de overtreding van communautaire voorschriften één en dezelfde straf of sanctie te zetten.
Ik vind dat de Gemeenschap bevoegdheid moet krijgen op repressief gebied: zij moet, over het hele communautaire grondgebied, eenvormige straffen kunnen opleggen voor de overtreding van haar regelgeving.
De onderlinge rechtshulp die momenteel wordt verleend, is niet echt een wapen ter bestrijding van fraude ten nadele van de communautaire begroting. De Commissie kan er geen gebruik van maken en kan er ook niet echt toezicht op houden. Op het gebied van fraude is de Europese Unie het slachtoffer, maar voor haar informatievergaring is zij op de goede wil van de lidstaten aangewezen.
Een positieve ontwikkeling op dit gebied is alleen maar denkbaar, als de lidstaten en de burgers zich daadwerkelijk rekenschap geven van het feit dat het geld van Brussel ook hun geld is.

Sjöstedt en Svensson
Op zichzelf is er alle reden om onder de indruk te zijn van het gedegen werk dat de tijdelijke enquêtecommissie heeft verricht met het in kaart brengen van de omvangrijke fraude in verband met de transitoperaties.
Wij zijn het ook eens met verscheidene gedeelten van de gepresenteerde analyses van de gebrekkige controle door de nationale douanediensten.
Wij zijn het echter niet eens met de conclusies die worden getrokken en met de aanbevelingen waarmee de commissie komt. Wij keren ons speciaal tegen de oplossingen waarin wordt gestreefd naar versterking van de centralistische structuur in de douane-activiteiten, bijvoorbeeld het voorstel om een gemeenschappelijk kader te scheppen, " dat de voorwaarden schept voor de nationale douanediensten om als één dienst te gaan functioneren" . Op de huidige Intergouvernementele Conferentie bestaat grote aarzeling om de lidstaten de soevereiniteit over de douane-activiteiten te ontnemen. Deze aarzeling wordt ook gedeeld door de Zweedse regering.
De eigen ervaring van de Unie met de toepassing van supranationaliteit, bijvoorbeeld het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid, de Structuurfondsen, verschillende programma's voor Midden- en Oost-Europa, laten nogal wat te wensen over op het punt van doelmatigheid en controle om frauduleuze activiteiten tegen te gaan.
De problemen rond de fraude moeten daarentegen worden opgelost door de nationale douanediensten te versterken, vooral personeelsmatig, en door te zorgen voor een uitgebreide samenwerking tussen alle staten van Europa. Europa is groter dan de Europese Unie.
Albanië
Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik heb uiteindelijk toch tegen de gezamenlijke resolutie gestemd, hoewel enkele van de ergste amendementen van socialistische zijde zijn verworpen. Wat mij echter dwars bleef zitten, is overweging D. Ik vind niet dat het de vrede in Albanië dient, als men president Berisha nu, om zo te zeggen, destabiliseert. Ik vind dat men hem tot compromissen moet aansporen, en hij sluit ook compromissen. Maar zijn positie nu destabiliseren, zou het gevaarlijkste zijn wat men momenteel in Albanië kan doen. Dat zou namelijk het vredesproces binnen afzienbare tijd onmogelijk maken.
Ten tweede zou ik willen zeggen dat er veel wordt gehuicheld in dit debat. Wij hebben hier vaak ons best gedaan om geld en andere steun voor Albanië beschikbaar te stellen. Door de schuld van de Raad en bepaalde lidstaten, met name Griekenland, zijn wij daar niet in geslaagd en wat mij nu dwars zit, is dat men, nu deze verkeerde aanpak vruchten begint af te werpen, een volk dat tientallen jaren was geïsoleerd met de vinger wijst en verwacht dat het zich als een al eeuwenlang bestaande democratie gedraagt. Bovendien zijn het degenen die het minst voor dit land hebben gedaan en die de communautaire hulp voor dit land hebben geblokkeerd, die dit land nu het meest met de vinger wijzen. Wij hadden daar met relatief weinig middelen in een klein land een model kunnen scheppen. Dat heeft men niet gedaan en daarom keer ik mij nu tegen de huichelarij!

von Habsburg
Hoewel de onderhandelaars van de EVP grote inspanningen hebben gedaan en de tekst hebben verbeterd, kan ik niet instemmen met het compromis, omdat het niet overeenstemt met de feiten. Er wordt nog altijd te verstaan gegeven dat de democratisch gekozen president Berisha, een patriot en democraat, die een beslissende bijdrage tot de bevrijding van zijn volk van het communistisch-totalitaire juk heeft geleverd, in dezen schuld treft.
De waarheid in Albanië is dat het zuiden een nest van de maffia was, die met de KGB tot op grote hoogte de piramide controleerde. Wat is gebeurd, was niet een volksopstand, maar een ijskoud geplande operatie van de georganiseerde misdaad om een door president Barouchet voorbereide actie tot uitschakeling van criminele elementen te verhinderen. De kracht van de georganiseerde misdaad ligt niet in de laatste plaats in de machtige hulp die ze van over de grens krijgt.
Het is daarom zeker niet in het belang van Europa dat deze elementen, die zich sociaal-democraten noemen, hoewel de Socialistische Internationale hen niet heeft erkend, het volk van Albanië opnieuw in slavernij brengen.
Verslag-Sakellariou (A4-0027/97)
Carlotti
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de Conferentie van Barcelona van november 1995 heeft bij iedereen die voorstander is van een echt Euromediterraan partnerschap veel hoop gewekt.
Hoewel deze conferentie een zeer belangrijke politieke daad van een verzoend Middellandse-Zeegebied is, is ze slechts een begin. Het echte werk moet nog beginnen en is zo omvangrijk als de doelstellingen ambitieus zijn.
De heer Sakellariou geeft in zijn - ons vandaag voorgelegde - verslag duidelijk aan dat we een stap verder moeten gaan en sneller moeten vorderen als we willen voorkomen dat het Euromediterraan partnerschap niet meer dan een vrijhandelszone oplevert.
Hij legt uit langs welke wegen dat moet gebeuren en welke maatregelen absoluut moeten worden genomen.
De schending door een aantal deelnemers aan de conferentie van het beginsel eerbiediging van de territoriale integriteit (Turkije ten aanzien van Griekenland en Israël ten aanzien van Libanon) vereist, in het kader van het politieke en veiligheidspartnerschap, de uitwerking van overeenkomsten op het gebied van conflictpreventie. Op de volgende Euromediterrane conferentie moet het voorstel tot invoering van een kernvrije zone in het Middellandse-Zeegebied in overweging worden genomen.
Het welslagen van het stabiliteits- en veiligheidspact in het Middellandse-Zeegebied is echter tevens afhankelijk van andere cruciale elementen. De landen aan de zuidoever van de Middellandse Zee moeten in staat worden gesteld een hogere levensstandaard te bereiken. Daartoe moet ontwikkelingshulp worden vervangen door kennisoverdracht.
Van essentieel belang is het probleem van het water in dit gebied. Door de oprichting van een Euromediterraan wateragentschap, dat met alle taken met betrekking tot de watervoorziening van het Middellandse-Zeebekken zou worden belast, zouden conflicten op dit gebied kunnen worden opgelost.
Tot slot zouden wij de noodzaak van het ontstaan van een democratische ruimte tussen de twee oevers willen onderstrepen. De toenadering tussen de verschillende parlementen is tot nu toe een dode letter gebleven! Er moet een echte parlementaire ruimte van het Middellandse-Zeegebied in het leven worden opgeworpen. Ook op dat gebied valt er nog zeer veel te doen.
De idee van een mediterraan parlementair forum moet nu ook echt in daden worden omgezet, waardoor een echte zone van democratie, uitwisselingen en wederzijds begrip tot stand kan worden gebracht.

Izquierdo Rojo
Ik wil te kennen geven dat ik er volledig achter sta om het proces dat begint met de Euromediterrane conferentie van Barcelona een parlementaire dimensie te geven. Tegelijk wil ik met betrekking tot het verslag een aantal overwegingen naar voren brengen.
De eerste Euromediterrane conferentie heeft het begin gemarkeerd van een nieuwe fase in de betrekkingen tussen de landen van het Middellandse-Zeegebied en Europa: een "voor" en een "na" . Er was een nieuw beleid nodig omdat het reeds twintig jaar bestaande mediterrane beleid van de Europese Gemeenschap met de zuiver op handelsdoeleinden gerichte aanpak en de ongelijke behandeling met koloniale trekjes het oude beleid tot mislukken doemde.
Het wezenlijke punt van de eerste Euromediterrane conferentie van Barcelona was dan ook misschien wel dat het een verandering met zich meebracht in de procedures en in de opvattingen over de Euromediterrane betrekkingen. Vanaf dat moment worden deze landen beschouwd als partners van de Europese Unie; de betrekkingen verlopen voortaan via wederzijds akkoord, volgens de beginselen van wederkerigheid en associatie ten behoeve van gemeenschappelijke activiteiten en doeleinden.
Daarom is het een absolute noodzaak om deze regels in stand te houden. Laten we onze aandacht volledig richten op hoe wij de dingen moeten doen. Laten we voorzichtig zijn opdat men niet de indruk zou kunnen krijgen dat het Europees Parlement via dit verslag eenzijdig beslissingen neemt zonder dat wij een beroep doen op onze partners en zonder dat zij zich eerst bereid hebben verklaard. Zoals vice-voorzitter Marín gisteren zei moet het Euromediterrane proces nu eerst geconsolideerd worden. Dat is van prioritair belang en komt voor het opstarten van nieuwe instanties.
Tot slot moeten wij ook wijsheid aan de dag leggen bij de territoriale benadering: iedere partner heeft naast gemeenschappelijke ruimte ook individuele ruimte nodig om betrekkingen aan te gaan, zonder dat mensen zich daarbij aan de kant of buiten spel gezet voelen. Laten we dus zorgen voor de territoriale integriteit van het Middellandse-Zeegebied dat op onmiskenbare wijze wordt bepaald door de natuur, de geografie, de cultuur en de geschiedenis.

Poisson
Wij kunnen het alleen maar eens zijn met het verslag van de heer Sakellariou, waarin duidelijk wordt gepleit voor een communautair partnerschap met de mediterrane landen op het gebied van veiligheid, stabiliteit en economie.
Ik heb dit verslag zeer aandachtig gelezen en ben tot de conclusie gekomen dat in het hoofdstuk "Economische en financiële samenwerking" tussen de regels door valt te lezen dat de wil bestaat om het gemeenschappelijk landbouwbeleid te veranderen. Deze indruk wordt bevestigd door de overweging waarin de heer Sakellariou ons onomwonden voorstelt het GLB te hervormen en de handel in landbouwproducten snel te liberaliseren.
Ik moet de laatste tijd wel constateren dat de onderliggende - of zelfs openlijke - bedoeling van ieder - of bijna ieder - verslag in dit Parlement de hervorming van het GLB is.
Als er al een hervorming nodig is, dan moet die niet zijdelings worden behandeld in verslagen die slechts van verre of dichtbij met de landbouw te maken hebben. Deze kwestie moet in haar geheel en grondig worden bestudeerd door de ter zake meest bevoegde commissie, te weten de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.
Toch zou ik degenen onder ons die voor een snelle hervorming pleiten, willen waarschuwen. Wij hebben onlangs de 40ste verjaardag van het Verdrag van Rome plechtig gevierd en we mogen niet vergeten dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid, met de EGKS, de eerste pijler van het Europese bouwwerk vormde.
Laten we voorzichtig en waakzaam blijven, laten we ons gemeenschappelijk landbouwbeleid, een zeer belangrijke factor van samenhang voor onze vijftien lidstaten, niet zo halsoverkop ontmantelen en verkwanselen.

Santini
Het verslag over de Conferentie van Barcelona biedt veel positieve perspectieven, maar er is ook een perspectief dat heel zorgelijk overkomt op een bijzonder kwetsbare groep Europese burgers: de boeren.
Dit perspectief staat expliciet vermeld in de toelichting, terwijl het meer in bedekte vorm te lezen is in het wetgevingsstuk. Het gaat om de zin in paragraaf 14 van het hoofdstuk "Economische en financiële samenwerking" , waar sprake is van het bereiken van een vrijhandelszone vóór het jaar 2010. Om dat doel te kunnen bereiken pleit men voor structurele hervormingen van de verschillende economische beleidsplannen, te beginnen bij het landbouwbeleid. Beweerd wordt dat "er geen enkele vrijhandelszone zal zijn als men niet een snelle liberalisering van de handel tot stand brengt voor wat betreft landbouwproducten afkomstig vooral van derde landen van het Middellands-Zeegebied" .
Nu is het terecht te wijzen op het belang van een nauwe band tussen de landen die aan de Middellandse Zee grenzen en er zijn al ettelijke jaren bilaterale akkoorden met een paar van die landen, waardoor de markten van de Europese unie feitelijk al werkzaam zijn. Maar men moet er toch wel voor oppassen dat een en ander niet overdreven wordt, noch in de mate van communautaire bescherming, noch in de mate van liberalisering jegens derde landen.
De landbouw van de derde landen van het Middellandse-Zeegebied vormt een geduchte concurrentie ten opzichte van de landbouw van de communautaire landen, vanwege de seizoensgebondenheid en de weelderige vegetatie. De derde landen hebben bovendien het voordeel dat hun bedrijfskosten oneindig veel lager liggen, zowel vanwege de goedkopere arbeidskrachten als door de kwaliteit van akkergronden en bewerkingsprocessen.
IGC
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik niet veel mensen ga kwetsen, ben ik zo vrij een mondelinge stemverklaring af te leggen.
Onze Vergadering heeft voor het eerst beraadslaagd over een nieuw idee dat op de Intergouvernementele Conferentie is geopperd, namelijk de mogelijkheid om tot nauwere vormen van samenwerking te komen, waarbij niet stelselmatig alle vijftien lidstaten van de Unie zouden zijn betrokken, maar die naargelang de behoeften eventueel ook met een kleiner aantal deelnemers zou kunnen plaatsvinden. Mijn fractie noemt dit liever gedifferentieerde of flexibele vormen van samenwerking, omdat dit beter de inhoud van het begrip dekt.
Opvallend is nu dat dit idee, dat zou kunnen leiden tot een minder star, een minder monolithisch Europa, een Europa dat meer rekening houdt met ieders eigenaardigheden en dat dus dichter bij de burger staat, zeer wantrouwig wordt bekeken door het Europees Parlement, dat er bovendien een groot aantal beperkende voorwaarden aan verbindt.
Onze Vergadering houdt zo halsstarrig vast aan vooruitgang als één geheel, binnen één enkel institutioneel kader, dat het karikaturaal wordt. Sommigen gaan zelfs zover te beweren dat het Europees Parlement, in zijn geheel, het recht heeft mede te beslissen over het wetgevingskader en de administratieve uitgaven van de gedifferentieerde vormen van samenwerking, zelfs al zouden deze per definitie slechts betrekking hebben op een aantal - en dus niet alle - lidstaten.
Wij zijn van mening dat men zodoende onder het voorwendsel dat men bepalingen aan het Verdrag wil toevoegen om het flexibeler te maken, het integendeel overlaadt met bureaucratische procedures, die alles zullen tegenhouden en de starheid nog zullen vergroten.
Daarom heeft mijn fractie in de institutionele commissie een groot aantal amendementen voorgelegd die bedoeld zijn om voorrang te geven aan daadwerkelijke flexibiliteit. Wij zijn van mening dat de partners in alle vrijheid moeten kunnen besluiten tot het aangaan van gedifferentieerde vormen van samenwerking, op voorwaarde dat deze niet in strijd zijn met het Verdrag en dat de niet-deelnemende lidstaten van de Unie er niet door worden benadeeld.
De manier waarop deze samenwerking wordt georganiseerd, moet ook heel vrij zijn, dat wil zeggen zonder verplichte tussenkomst van de communautaire instellingen, maar wel onder voorbehoud van een eventuele coördinatie in de Raad.
Volgens ons kunnen deze voorstellen tot een opheffing van de huidige blokkade bijdragen door de samenwerking in Europa institutioneel op een andere leest te schoeien, waardoor deze uitsluitend ten dienste van de behoeftebevrediging van de burgers en niet van de federalistische ideologie wordt gesteld.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Onze basisvisie is dat de EU een samenwerking tussen zelfstandige staten moet zijn. Helaas gaat deze ontwerpresolutie dwars tegen deze visie in. De resolutie spreekt zich uit vóór een uitbreiding van de gekwalificeerde meerderheidsbesluiten in de Raad en vóór meer invloed voor het Europees Parlement. Dat zal er alleen maar toe leiden dat het nog onduidelijker wordt wie aansprakelijk is of zijn voor politiek genomen besluiten in elke afzonderlijke lidstaat van de EU. Wij vinden dat de nationale parlementen de hoogste besluitvormende vergadering in elke afzonderlijke lidstaat moeten zijn.
Daarom kunnen wij deze resolutie onmogelijk steunen. Overigens kunnen wij slechts constateren dat er sprake is van een reële inflatie in de onafgebroken stroom van resoluties die deze vergadering uitvaardigt in verband met de IGC en vóór en na de topconferenties die met regelmatige tussenpozen in de Europese Unie worden gehouden.
Lindqvist (ELDR), Sjöstedt en Svensson (GUE/NGL), Gahrton en Holm (V), Bonde en Sandbæk (I-EDN), schriftelijk. (SV) Het voorstel houdt een verdere verdieping van de Europese samenwerking in, van een hoofdzakelijk internationale samenwerking naar een federalistisch systeem. De ontwikkeling in deze richting is voor ons volstrekt onaanvaardbaar. Wij hebben daarom tegen het voorstel gestemd.
Een gemeenschappelijke regeling, met als mogelijk gevolg gelijke salarissen voor alle leden van het Europees Parlement, zou de beloning van de Zweedse leden krachtig verhogen, vooral wanneer de gemeenschappelijke beloning een bepaald percentage uitmaakt van bijv. de salarissen van de rechters van het Europese Hof, zoals de Voorzitter van het Europees Parlement heeft voorgesteld op een persconferentie tijdens een bezoek aan Zweden. Bovendien zou het dan naar alle waarschijnlijkheid nog langer duren voordat er een oplossing komt voor de meest ergerniswekkende vergoedingsregels, bijv. de regels voor de reiskostenvergoeding op basis van business class, terwijl er vele mogelijkheden zijn aanzienlijk goedkoper te reizen.
Het ligt voor de hand om te beginnen met een wijziging van de ergerniswekkende vergoedingsregels, bijv. die voor reiskostenvergoeding, zodat er geen hogere vergoeding wordt betaald dan wat er feitelijk aan kosten is gemaakt.

Marinho
Mijn standpunt over deze resolutie kan niet positief zijn omwille van de alinea's betreffende de nauwere samenwerking.
Onafhankelijk van het feit dat de leden 17 tot 27, en heel in het bijzonder lid 26, gelukkig in de richting van een herbundeling en beperking gaan, waarbij een aantal voorwaarden wordt opgesomd in het kader waarvan men het begrip nauwere samenwerking of flexibiliteit kan begrijpen, lijkt de loutere aanvaarding daarvan mij gevaarlijk om de volgende redenen die ik bondig zal noemen:
1.Het flexibiliteitsbegrip is op zich tegenstrijdig met het integratiebegrip en moeilijk te verenigen met één enkel institutioneel kader, waardoor de deur wordt opengezet voor gedecentraliseerde en onafhankelijke instellingen op maat die buiten de communautaire staten staan, zoals eigen is aan het internationaal openbaar recht.Hieruit volgt dat er evenveel institutionele besluitvormingsstelsels als samenwerkingen tussen lidstaten zullen zijn, wat tegenstrijdig is met de methodologie van het gemeenschappelijk communautair recht, fundament van gemeenschappelijke instellingen, waaruit rechten en plichten voortvloeien voor de lidstaten, de georganiseerde burgermaatschappij en de burgers.
" Flexibiliteit" is de openstelling voor juridische desintegratie en komt neer op de omvorming van de Unie in een diplomatieke internationale organisatie die niets te maken heeft met een op grond van het Gemeenschapsrecht georganiseerd Europa dat juridisch gesproken wordt gewaarborgd door de Commissie en het Hof van Luxemburg.
2.Derhalve is de rol van de Commissie als hoedster van de verdragen niet langer duidelijk, net zo min als de aard en de mate van haar autonoom en onafhankelijk initiatiefrecht of heel in het bijzonder de rol van het Europees Parlement in het besluitvormingsproces.3.Het is overigens over de rol van het Europees Parlement in een flexibel Europa dat ik de grootste twijfels heb. De afgevaardigden hebben één enkel en onverdeelbaar mandaat dat hen wordt toeverleend door de kiezers - zelfs voor de landen die na Maastricht een opting out hebben gevraagd, hebben deze uitzonderingen de afgevaardigden van de out -landen nooit belet om te stemmen over beleidsmaatregelen die hen niet bonden. Welnu als de opting out -landen de regel worden, zodat de in -landen zich kunnen organiseren in het kader van juridische disciplines die van de gemeenschappelijke discipline verschillen, is het duidelijk dat het Parlement uit elkaar zal vallen in termen van gelijkheid en identiteit van bevoegdheden. Er zullen evenveel mandaten en bevoegdheden als samenwerkingen zijn, wat ertoe leidt dat we een Europees Parlement krijgen dat in zijn dagelijkse werkzaamheden verschilt qua geometrie en aantal. Deze weg is te geriskeerd en gevaarlijk en zal op den duur de eigenlijke bestaansreden van het Parlement op de helling zetten.4.Tot slot blijkt duidelijk dat het Europees Parlement met de flexibiliteit - naar het voorbeeld van wat vandaag al gebeurt met Schengen - geen enkele bevoegdheid zal hebben om tussenbeide te komen op het gebied van beleidsvormen die in een ander dan het communautair kader tot stand zijn gekomen. De onderwerpen van de nauwere samenwerking zullen voor het Parlement externe onderwerpen zijn. Deze weg is moeilijk verenigbaar met een Gemeenschap waar de besluiten veel of weinig worden "gezegend" door een democratische stemming, zodat Europa opnieuw zal moeten worden uitgevonden en waarbij alles in termen van democratie ver verwijderd zal blijven van de controle en de wil van de burgers.Om al deze redenen, omdat de flexibiliteit het juridische geraamte van de Unie vernietigt en het technocratische karakter van de besluiten accentueert, omdat flexibiliteit een open deur is voor degenen die de Europese afspraak zwaar vinden, stem ik tegen deze resolutie over flexibiliteit. Het Parlement en zijn afgevaardigden hebben niet het recht te doen alsof zij blind zijn.

Souchet
Ons Parlement zou, als het dat zou willen, een daadwerkelijke bijdrage kunnen leveren aan de noodzakelijke, ingrijpende verandering van het huidige institutionele bestel van de Europese Unie. De kwaliteit van het werk van onze eerste twee parlementaire enquêtecommissies, die voor de gekke-koeienziekte en die voor het communautair douanevervoerstelsel, bewijst dat de Europese afgevaardigden bij gelegenheid blijk kunnen geven van gezond verstand, bekwaamheid, werkelijkheidszin en hardnekkigheid als zij achter de waarheid willen komen.
Wat blijkt namelijk uit deze twee verslagen? Zij onthullen op pakkende en zeer concrete wijze de dramatische misstanden die sinds het midden van de jaren ?80 binnen de Europese instellingen zijn gegroeid: gevoeligheid van het communautaire systeem voor de belangen van de lobby's, ten koste van die van de burgers; omvangrijke fraude, die een structureel gevolg is van het supranationale institutionele systeem; algemene onverantwoordelijkheid door het volledig ontbreken van democratisch toezicht op de communautaire actoren.
Zal ons Parlement lering trekken uit zijn eigen onderzoek? Het zou tot de logische conclusie moeten komen dat het noodzakelijk is zo snel mogelijk een einde te maken aan misstanden die zo groot zijn dat ze de afkeer van onze volkeren voor de Europese constructie grotendeels verklaren. Wat moet het Parlement doen? Het moet ophouden de grenzeloze groei na te streven van een echt "institutioneel monster" , dat steeds verder van de burgers af komt te staan en steeds ingewikkelder, ondoorzichtiger en minder controleerbaar wordt, en het moet anderzijds een vurig pleitbezorger worden voor een daadwerkelijke en gecontroleerde subsidiariteit.
Wat zien we echter? Onze instelling houdt bij het bepalen van haar standpunt ten opzichte van de IGC helemaal geen rekening met haar eigen conclusies, die met name betrekking hebben op het tekortschieten van de Commissie. Integendeel, alle door haar gesignaleerde misstanden worden evenzovele voorwendsels om de versterking en de versnelling van het hele communautariseringsproces, dat als de oplossing voor alle problemen wordt beschouwd, te rechtvaardigen. Nadat ons Parlement het door de bureaucratie van de Commissie aangerichte onheil heeft blootgelegd, verzoekt het nu om een versterking van die bureaucratie. Deze schizofrene tegenstelling tussen steekhoudende analyses, tijdens enquêtes, en inadequate aanbevelingen, tijdens debatten, belet onze Vergadering geloofwaardig over te komen als het om voorstellen voor de institutionele hervorming gaat.
Het is de hoogste tijd dat ons Parlement afziet van bezwerende formules en ideologisch dogmatisme. Niemand zou begrijpen dat onze Vergadering niet serieus probeert de door haarzelf blootgelegde misstanden recht te zetten. De IGC is hiervoor een uitstekende gelegenheid. Ons Parlement kan, door zich te baseren op de eerste resultaten van zijn zeer serieuze onderzoekswerk en door daar concrete conclusies uit te trekken, ertoe bijdragen dat de ontspoorde Europese trein weer op het goede spoor komt, in de lijn van de bedoelingen van de oprichters en van de huidige verwachtingen van onze volkeren. Als het Parlement de gelegenheid van de IGC daar niet voor aangrijpt, zal het een grote verantwoordelijkheid op zich laden, want als dergelijke misstanden blijven voortbestaan, kan het Europese concept als zodanig in gevaar komen.
(De vergadering wordt te 13.45 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Verwelkoming
De Voorzitter
Waarde collega's, ik zou op de officiële tribune minister Eddison Zvobgo uit Zimbabwe willen begroeten. Minister Zvobgo is coördinator in de commissie voor parlementaire hervorming in Zimbabwe. Hij brengt een bezoek aan ons Parlement om ons werk en onze werkwijze te leren kennen. Wij begroeten hem hier zeer hartelijk en hopen dat hij met talrijke suggesties naar zijn vaderland terug zal kunnen keren.

Actualiteitendebat
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende vijf ontwerpresoluties:
B4-0199/97 van de leden Colajanni en Colom i Naval, namens de Fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten, over de hervatting van de onderhandelingen over de status van Tibet; -B4-0220/97 van de leden Bertens en Larive, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de onderhandelingen tussen China en Tibet; -B4-0240/97 van de leden Dupuis en Dell'Alba, namens Fractie Europese Radicale Alliantie, over de opening van onderhandelingen zonder voorafgaande voorwaarden tussen de Chinese regering en de Tibetaanse regering in ballingschap; -B4-0258/97 van mevrouw Aglietta en anderen, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de opening van Chinees-Tibetaanse onderhandelingen over de oplossing van het Tibetaanse probleem; -B4-0261/97 van de heer Moorhouse en anderen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over Tibet.
d'Ancona
Mevrouw de Voorzitter, deze week is de veertigste bijeenkomst geopend van de VN Mensenrechtenconferentie in Genève die tot ongeveer half april zal voortduren. U weet wellicht dat ten behoeve van die bijeenkomst Amnesty International een rapport heeft uitgebracht waarin een aantal landen wordt genoemd waar de afgelopen jaren de mensenrechten het meest stelselmatig en ernstig zijn geschonden. Daarnaast heeft Amnesty in dat rapport - het is heel interessant - een aantal suggesties gedaan hoe het Europees Parlement, hoe de Europese Commissie, de Raad van Europa, gezamenlijk een Europees mensenrechtenbeleid zouden kunnen ontwikkelen. Ik heb het nu vooral over die landen die door Amnesty met name werden genoemd.
Het zal niemand hier verbazen dat wij onder die landen, die structureel en stelselmatig en continu de mensenrechten verkrachten, China tegenkomen. Het is dus ook terecht dat wij daar als Europees Parlement continu de aandacht op vestigen. Het is niet zo dat je kan zeggen: wij hebben het er al vaker over gehad, moet dat weer. Juist daarom moet het iedere keer weer, helaas. Eén van de manieren waarop de Chinese regering zich manifesteert als onderdrukker betreft de behandeling van Tibet. En ook dat is hier meerdere malen aan de orde geweest, mevrouw de Voorzitter, en vanmiddag weer, omdat wij in dit Huis nadrukkelijk het voorstel van de Dalai Lama willen ondersteunen om tot een gesprek te komen over de toekomst. Wij hopen dat dit aanbod ook in Genève aandacht krijgt, zodat wellicht via die weg de partijen met elkaar in gesprek kunnen komen. Want, mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, dat is wat op dit moment nodig is om aan die uitzichtloze situatie in Tibet een einde te maken. Een gesprek tussen de Chinese regering en Tibet.

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, het afgelopen jaar hebben wij een geïntensiveerde terreurcampagne van de Chinese autoriteiten tegen de Tibetanen gezien. Voor de zoveelste keer. Het hebben van een foto van de Dalai Lama werd zelfs strafbaar verklaard en tientallen monniken zijn daarom gearresteerd. De campagne tegen de Dalai Lama en zijn volgelingen, die vele gezichten aanneemt, is de afgelopen tijd weer in hevigheid toegenomen. De Tibetanen worden vrijwel al hun fundamentele rechten van de mens ontzegd. De wereld kijkt toe hoe de Chinese autoriteiten de Panchen Lama nog steeds gevangen houden. En waarom?
De Dalai Lama reageert met geweldloosheid en oproepen tot overleg. Deze oproepen verdienen onze steun. Hij vraagt niet om onafhankelijkheid, hij wil slechts culturele en godsdienstige autonomie, vrijheid. Deze keer heeft de Dalai Lama ook nog de concessie gedaan dat de onafhankelijkheid niet de voorwaarde vooraf is. De Unie moet zijn contacten met de Chinese autoriteiten aanwenden om de dialoog op gang te brengen.
Wij hopen dat China in zal gaan zien, dat de weg van de onderdrukking niet werkt. Dat geldt niet alleen voor Tibet, dat geldt ook voor Xinjiang. De nieuwe leiders van China moeten begrijpen dat zij door dit beleid niet alleen de internationale gemeenschap, maar ook hun eigen bevolking tegen zich in het harnas jagen. Daarom steunt mijn fractie vandaag deze resolutie met alle soorten van medeleven.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat mijn collega's voldoende het belang van deze resolutie hebben onderstreept, waarin wordt aangedrongen op de hervatting, eindelijk, van de onderhandelingen tussen de Chinese autoriteiten en de Tibetaanse regering in ballingschap.
Ik denk dat de compromistekst, ondanks een zeer slechte start, toch bevredigend is geworden. Er blijft evenwel nog iets in te verbeteren. Ik ben namelijk van oordeel dat wij in een tekst van het Europees Parlement de verlangens van het Tibetaanse volk niet kunnen beperken tot culturele en godsdienstige autonomie. De Dalai Lama is bij zijn bezoek aan ons Parlement ter zake zeer duidelijk geweest: het moet om volledige onafhankelijkheid gaan, ook al is de Dalai Lama in zijn streven naar een dialoog met de Chinese autoriteiten bereid af te zien van de beleidssectoren defensie, veiligheid en buitenlandse zaken. Voorts moeten de Tibetanen - en het lijkt mij zeer belangrijk dit te onderstrepen - in staat zijn zichzelf, zonder inmenging van de Chinese autoriteiten, te besturen.
Ik denk dat dit een bijzonder dringende zaak is. We weten dat de Tibetanen momenteel al een minderheid in eigen land zijn. We moeten dus snel handelen en ik geloof dat deze resolutie in de juiste richting gaat, maar de Raad en de lidstaten zouden zich in de Verenigde Naties serieus moeten beginnen in te zetten om te bereiken dat de internationale gemeenschap eindelijk rekening houdt met en werk maakt van het vraagstuk van de dekolonisatie, ja het behoud van het Tibetaanse volk.
Ik dank alle collega's, en met name de heer Moorhouse en onze liberale vrienden, omdat wij er allen tezamen in zijn geslaagd de zin van deze resolutie te wijzigen. Ik hoop dat ze wordt aangenomen. Ik verzoek u allen het amendement aan te nemen waardoor de beperking tot religieuze en culturele autonomie wordt geschrapt. Wij moeten ter zake zeer duidelijk zijn en ik spoor degenen die het nog niet hebben gedaan dus nogmaals aan hun stem over dit amendement opnieuw in overweging te nemen.

Moorhouse
Mevrouw de Voorzitter, dit is hoegenaamd niet de eerste resolutie die wij over de situatie in Tibet behandelen. Deze Vergadering heeft de voorbije tien jaar niet minder dan elf resoluties aangenomen over de diverse aspecten van het probleem.
Dit is een duidelijk bewijs van de grote zorgen die we ons maken over de situatie waarin de mensen in Tibet verkeren en die maar blijft verslechteren, zo stelt men jammer genoeg vast. Het is zelfs zo erg dat er werkelijk gevreesd wordt voor een nog verdergaande erosie van de Tibetaanse cultuur. Je kunt alleen maar concluderen dat het de bedoeling van de Chinezen is om de Tibetaanse cultuur uit te roeien.
De bijzondere betekenis van dit debat is onder andere dat het plaatsvindt na de dood van Deng Xiaoping en drie dagen na de gedenkdag van de Chinese bezetting van Tibet. Samen met Olivier Dupuis heb ik samen met 3000 tot 4000 demonstranten uit heel Europa op zondag in Genève betoogd om de bezetting van Tibet te gedenken. Dat was een levendige illustratie van de steun achter de Tibetaanse zaak, die in de wereldpers uitgebreid aan bod is gekomen.
Maar het cruciale punt van onze resoluties, die allemaal met elkaar samenhangen, is dat er nu een kans is op nieuwe onderhandelingen over de toekomst van het Tibetaanse volk, met een mogelijke overgang naar zelfbestuur. Zijne heiligheid de Dalai Lama heeft aangegeven dat hij volledige onafhankelijkheid niet als voorwaarde vooraf stelt, op voorwaarde dat de Tibetaanse cultuur en levenswijze beschermd worden. Wij vinden dat wij deze nieuwe benadering moeten steunen en hopen dat deze daadwerkelijk resultaten zal opleveren. Ik kijk uit naar de reactie van de Commissie.

Habsburg-Lothringen
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen zou ook ik willen zeggen hoezeer het mij verheugt dat er in het Parlement weer eens over de problemen in Tibet wordt gesproken. Ofschoon er daar al vaak genoeg over werd gesproken, heeft dit tot dusver veel te weinig effect gehad. Daarom mogen we gewoon niet ophouden erover te spreken. We hebben de afgelopen tien jaar veel over militaire confrontaties en conflicten te horen gekregen. Toch denk ik dat we zonder een zweem van cynisme kunnen stellen dat een oorlog die tegen de ziel en de cultuur van een volk is gericht, op lange termijn slechter kan zijn dan een zuiver militaire confrontatie. Het gedrag van China tegenover Tibet komt echter op het eerste neer. De beoefening van de traditionele godsdienst wordt tot op zeer grote hoogte belemmerd en een groot deel van de tempels en culturele voorwerpen worden hetzij kapot gerestaureerd - een zeer probaat middel - hetzij naar China getransporteerd. Over al de andere mensenrechtenschendingen en folterpraktijken wil ik zelfs niet spreken, omdat we dat vroeger al ten dele hebben gedaan.
Als we ons voor ogen houden dat, volgens een studie van de UNESCO, in de loop van deze eeuw ongeveer 50 % van onze cultuurgoederen wereldwijd door onwetendheid en zeer vaak ook communistische vernielzucht - ik denk bijvoorbeeld aan Cambodja - werden vernietigd, dan is het toch zonneklaar dat men een stokje voor het gedrag van China in Tibet moet steken.
In onze resolutie wordt van culturele en godsdienstige autonomie gesproken. Naar mijn mening, en ik sluit mij ter zake aan bij wat de heer Dupuis heeft gezegd, gaat dit bijlange niet ver genoeg. We moeten ook van de onafhankelijkheid van Tibet, met de genoemde beperkingen en met zelfbeschikkingsrecht voor de Tibetanen, spreken. Daarbij mogen we ongetwijfeld niet uit het oog verliezen dat de leider van de Tibetanen, de Dalai Lama, de Chinese regering altijd heeft laten merken dat hij, zonder vergaande politieke eisen te stellen, bereid was tot een gesprek. Zijn aanbod werd echter met dezelfde regelmaat door de Chinese regering van de hand gewezen. Volgens mij zijn wij in het Europees Parlement dus verplicht heel duidelijk een standpunt in te nemen, te meer omdat er zich in China momenteel een soort tweede Tibet, namelijk in Oost-Turkestan, begint af te tekenen. Daarom zijn wij des te meer verplicht voor zelfbeschikkingsrecht, vrijheid van godsdienst en democratie op te komen.

Ephremidis
Mevrouw de Voorzitter, de resolutie over Tibet is niet geïnspireerd door de Heilige Geest, maar ingeblazen door Zijne Heiligheid de Dalai Lama, zoals hij in de resolutie wordt genoemd. Uit wat de indieners ervan beweren, blijkt dat Tibet door de Volksrepubliek China wordt bezet, onafhankelijkheid wil en zich derhalve van China wenst af te scheiden - waarbij ze vergeten dat Tibet al eeuwen onafscheidelijk met China is verbonden en de verwezenlijking van hun dagdroom tot de destabilisering van de hele regio zal leiden. Toen ik Zijne Heiligheid de Dalai Lama naar aanleiding van zijn bezoek aan het Parlement, waar hij als vertegenwoordiger van het Tibetaanse volk te gast was, vroeg welk specifiek kenmerk hij zijn volk toewijst, antwoordde hij: " Dat kan u zich niet voorstellen, want het heeft te maken met de theorie en de praktijk van de wedergeboorte" . Blijkbaar worden de verlichte collega's die de resolutie hebben ingediend, door dezelfde geest van reïncarnatie bezield.
Mevrouw de Voorzitter, ik stem tegen de resolutie die niet bijdraagt tot de versterking van de betrekkingen tussen China en de Unie, maar de belangen van Amerikaanse en Duitse multinationale ondernemingen behartigt en ze de kans biedt de grote markt van dat land binnen te sluipen. Dat is wat het Parlement - opzettelijk of ongewild - met deze resolutie zal bereiken.

Amadeo
Mevrouw de Voorzitter, ik ben van mening dat in verband met de strijd voor de rechten van het Tibetaanse volk ons Parlement moet toegeven dat de Italiaanse radicalen en de transnationale partij van de radicalen een positief fanatisme aan de dag leggen voor deze zaak.
Als zij niet voortdurend de autoriteiten uit hun tent lokken en constant de schijnwerpers zetten op hetgeen er in Tibet gebeurt, zou die tragedie waarschijnlijk niet de belangstelling krijgen die zij zowel in Italië als in Europa en bij de Verenigde Naties krijgt. In deze strijd is hoe dan ook duidelijk gebleken dat de rechtse partijen in Italië bepaald niet ongevoelig voor deze problematiek zijn en juist heel solidair kunnen zijn: bij een recente solidariteitsactie hebben een groot aantal burgemeesters van ons de Tibetaanse vlag uitgehangen op het balkon van hun gemeentehuizen, en de zo verguisde regering Berlusconi-Fini was indertijd de eerste in Europa die de in ballingschap levende Dalai Lama officieel heeft ontvangen.
Dit vooropgezet wil ik nog zeggen dat wij uiteraard zullen stemmen voor de gemeenschappelijke resolutie, aangezien wij ervan overtuigd zijn dat er maar één manier is om de Tibetaanse bevolking te helpen, en dat is op alle manieren en via alle internationale organisaties pressie uitoefenen bij de Chinese regering, opdat deze haar beleid van arrogantie en machtsmisbruik laat varen en eindelijk de basisrechten inwilligt waarmee het Tibetaanse volk zijn eigen identiteit kan beschermen en dus zijn overleving kan garanderen.

Vanhecke
Voorzitster, de toch wel bijzonder talrijke schendingen van de mensen- en volkerenrechten in en door communistisch China hebben dat land eigenlijk tot bijna een vast agendapunt van dit actualiteitendebat gemaakt. Zonder de minste ambitie te hebben om volledig te zijn, herinner ik toch aan de zeer talrijke uren die we reeds hebben gewijd aan de toestand in de Chinese weeshuizen, aan de politieke terreur tegen Taiwan, aan het probleem Hong Kong en uiteraard ook aan de kwestie Tibet.
Wat Tibet betreft keurden wij in dit Parlement de afgelopen jaren reeds niet minder dan tien resoluties goed. Collega Moorhouse telde er reeds elf, dat is ook zeer goed mogelijk, en telkens in dezelfde bewoordingen met ongeveer dezelfde verzuchtingen. Dit wordt dus de elfde of de twaalfde resolutie. Ik vrees dat ook deze bij de Chinese despoten dezelfde weg zal opgaan als alle vorige, de weg van de vuilnisbak. Hoewel ik dus de voorliggende resolutie mee zal goedkeuren, moet het mij toch van het hart dat wij als Parlement, gezien de manifeste onwil van Peking, zelf enkele verdere stappen zouden kunnen ondernemen die in communistisch China misschien wél zouden aangevoeld worden.
Ik stel bijvoorbeeld vast dat de Europese miljardenfondsen die destijds beschikbaar waren om het verzet tegen het zogenaamde apartheidsregime in Zuid-Afrika te financieren, vandaag niet beschikbaar zijn om het gerechtvaardigde verzet van het Tibetaanse volk te helpen.
Ik stel vast dat dit Parlement uit schrik voor de reactie van Peking nog steeds geen echte parlementaire banden aanknoopt met een land als Taiwan of zelfs met de Tibetaanse regering in ballingschap. Ik stel ook vast dat in Europa én in dit Parlement met de regelmaat van de klok de rode loper uitgerold wordt voor de Chinese communisten.
Dames en heren collega's, het is uiteraard in mijn ogen niet op deze wijze, met een louter papieren protest, dat wij in Peking zelfs maar het geringste gehoor zullen krijgen, integendeel.

Ullmann
Mevrouw de Voorzitter, het gaat in dezen om de mensenrechten en het zelfbeschikkingsrecht van het Tibetaanse volk. Niemand, ook niet de Volksrepubliek China, heeft het recht de mensenrechten overeenkomstig zijn eigen filosofie of zijn eigen cultuur te beperken of zelfs buiten werking te stelling. Daarom moet het Europees Parlement zich met alle middelen, zoals de vorige spreker heeft gezegd, voor de rechten en het zelfbeschikkingsrecht van de bevolking van Tibet inzetten. Natuurlijk is één zaak duidelijk: de Europese Unie en derhalve ook ons Parlement kunnen het zelfbeschikkingsrecht maar op één manier uitleggen, namelijk zoals het in de documenten van Helsinki is omschreven. Hieruit volgt dat het zelfbeschikkingsrecht niet het recht inhoudt willekeurig grenzen te veranderen, omdat daardoor afbreuk wordt gedaan aan het zelfbeschikkingsrecht van andere volkeren.
Daarom moeten wij voor het zelfbeschikkingsrecht als cultureel recht en mensenrecht van de Tibetaanse bevolking opkomen. Daarom steun ik ook de in de resolutie door het Parlement gestelde eis dat het vraagstukTibet op de agenda van de Verenigde Naties wordt gezet.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, waarde afgevaardigden, een van de constanten in het beleid van de Europese Unie ten overstaan van China is het belang dat de Europese Unie hecht aan de mensenrechten. Daarom zet de Commissie er zich volledig voor in om de situatie in Tibet te verbeteren en deelt zij de bezorgdheid die u tot uiting heeft gebracht over deze zaak. De Commissie klaagt iedere poging aan van de Chinese autoriteiten om de vrijheid van meningsuiting en godsdienst te onderdrukken en betreurt de situatie waarvan momenteel in Tibet sprake is.
Zoals u weet stelt de Europese Unie de kwesties van de mensenrechten in Tibet en de religieuze dimensie van de Tibetaanse identiteit constant aan de orde in de bilaterale dialoog met China, zowel op politiek vlak, als op het specifieke vlak van de mensenrechten en in internationale fora. De Europese Unie is vast van plan haar inspanningen voort te zetten zodat een consolidatie van constructieve en positieve betrekkingen met China bewaarheid kan worden.
Met betrekking tot Tibet heeft de traditionele houding van de Europese Unie altijd bestaan in het aanmoedigen van een directe dialoog en directe onderhandelingen tussen de Chinese autoriteiten en de vertegenwoordigers van het Tibetaanse volk, waaronder uiteraard de Dalai Lama. De Europese Unie heeft zowel middels specifieke gebaren als via de geïnstitutionaliseerde dialoog meermaals haar bezorgdheid te kennen gegeven over het lot van de Panchen Lama die door de Dalai Lama is aangewezen. Zoals u weet heeft de Europese Unie altijd garanties geëist voor de veiligheid en vrijheid van de Panchen Lama en is zij voornemens dat te blijven doen.

De Voorzitter
Dank u, commissaris Marín.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag te 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende zes ontwerpresoluties:
B4-0198/97 van de leden Colajanni en Terrón i Cusí, namens de Fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten, over het besluit van de Israëlische regering om bouwplannen in Jeruzalem goed te keuren; -B4-0219/97 van de leden Bertens en Vallvé, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over nieuwe nederzettingen in Oost-Jeruzalem en de Israëlisch-Palestijnse betrekkingen; -B4-0224/97 van mevrouw Aelvoet en anderen, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over het vredesproces in het Midden-Oosten; -B4-0233/97 van de leden Pradier en Vandemeulebroucke, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over het Israëlische beleid van vestiging van nieuwe kolonies; -B4-0248/97 van de heer Wurtz en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over Oost-Jeruzalem; -B4-0264/97 van de heer Provan en anderen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over het vredesproces in het Midden-Oosten.
Díez de Rivera Icaza
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de bouw van 6.500 woningen in het Arabische gedeelte van Jeruzalem waarvoor de huidige Israëlische regering toestemming heeft gegeven, zal ongetwijfeld tot een buitengewoon ernstige crisis leiden in dit zo complexe vredesproces dat wij allemaal hebben gesteund en blijven steunen.
De akkoorden van Oslo impliceren dat zolang de onderhandelingen en de huidige fase niet zijn afgerond, de status van Jeruzalem onveranderd blijft en dat men in de derde fase verder zal zien. Vandaar dat zelfs de trouwe vrienden van Israël, de goede vrienden van Israël met bezorgdheid de stap gadeslaan die Netanyahu heeft gezet. Wij scharen ons dan ook achter deze gemeenschappelijke resolutie opdat de conservatieve regering van dit bouwproject in Oost-Jeruzalem afziet.
Dit besluit draagt alleen maar bij tot het stukmaken van hetgeen er in dit zo moeilijke proces al tot stand is gebracht en zou de aanleiding kunnen zijn van - God verhoede het - een nieuwe golf van spanningen en geweld die moeilijk te stoppen is.

Bertens
Mevrouw de voorzitter, het vredesproces moet nog vele hordes nemen. Een akkoord inzake Hebron mag dan tot stand zijn gekomen, nu zijn er weer nieuwe obstakels.
Het besluit van de Israëlische regering om in Oost-Jeruzalem een nieuwe wijk te gaan bouwen was onverstandig. Hoewel het besluit niet tegen de letter van de akkoorden van Oslo ingaat, gaat het wel in tegen de geest van die akkoorden.
De onderhandelingen over Jeruzalem, die onderdeel uitmaken van de laatste fase van het gehele proces, zullen op zichzelf al moeilijk genoeg zijn. De Israëlische regering moet begrijpen dat deze beslissing ook voor haarzelf op termijn meer schade dan voordelen kan opleveren. De Europese resolutie in de Veiligheidsraad werd nu nog getroffen door een Amerikaans veto, maar ook daar groeit de onvrede. Israël speelt met vuur. Overigens, de Palestijnse president, Arafat, moet op zijn beurt duidelijk worden gemaakt dat ook zijn houding het vredesproces niet helpt. Hij moet geen olie op het vuur gooien door te dreigen met een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring van de Palestijnse staat. Het Europees Parlement moet zich ook niet laten meeslepen in eenzijdige verklaringen. Juist nu de Unie een rol speelt in het vredesproces moet het Europees Parlement zich ook verantwoordelijk en gebalanceerd gedragen.

Taubira-Delanon
Mevrouw de Voorzitter, het besluit van de Israëlische regering is in een speciale context genomen. Ik zou zelfs zeggen dat het juist zo ernstig is, omdat er nog andere maatregelen zijn genomen, die misschien minder spectaculair zijn, maar die getuigen van dezelfde wil om de vredesakkoorden in gevaar te brengen.
De context bestaat in de eerste plaats uit de teksten: de VN-resoluties 242 en 338, die heel duidelijk elke nieuwe verwerving van grondgebied met geweld uitsluiten, alsmede de resoluties van het Europees Parlement van november 1996 en de laatste verklaringen van de Raad.
Daarnaast en daarboven is er echter de geschiedenis en de lessen die wij daaruit moeten trekken. Er is de symbolische kracht van deze regio voor de hele wereld. Maar er zijn ook andere voorbeelden, zoals Zuid-Afrika, waar heel verdienstelijke mannen de moeilijkheden van een bloedige geschiedenis langs de weg van dialoog en onderhandelingen trachten te overwinnen. Er is misschien vooral de noodzaak dat wij, gezien de waarden waarop de lidstaten van de Europese Unie berusten, luide verkondigen dat respect voor een tegenstrever, en zeker een verzwakte tegenstrever, van veel meer grootheid getuigt dan voortdurend machtsvertoon.
Wij moeten onze steun geven aan de leden van de Israëlische gemeenschap zelf die zich zorgen maken over de toekomst van de betrekkingen tussen Israël en de Palestijnen.

Moreau
Mevrouw de Voorzitter, het Israëlisch-Palestijns akkoord over Hebron had een nieuwe impuls aan het vredesproces gegeven en hoop op nieuwe, constructieve initiatieven gewekt.
Maar het akkoord was nauwelijks ondertekend, of de Israëlische regering wierp een nieuwe hinderpaal voor het vredesproces op door haar besluit toelating te geven tot het bouwen van een nieuwe wijk van 6.500 woningen op Jabal Abu Ghneim in het Arabische deel van Oost-Jeruzalem.
Dit project heeft tot doel het oostelijke deel van Jeruzalem definitief te scheiden van de Palestijnse autonome gebieden. Hierdoor zou Jeruzalem volledig afgesneden zijn van Cisjordanië. Dit is een illegaal besluit, aangezien de definitieve status van Oost-Jeruzalem moet worden besproken tijdens de derde onderhandelingsfase en elke partij er zich toe heeft verbonden zich te onthouden van iedere actie waardoor de situatie ter plaatse wordt gewijzigd.
De Israëlische regering heeft steun gekregen van de Verenigde Staten, die hun veto hebben uitgesproken over een ontwerpresolutie van de VN-Raad tegen de vestiging van nederzettingen waardoor verandering wordt gebracht in de status-quo die in het ondertekende akkoord is overeengekomen.
Het vredesproces is dus nogmaals in gevaar. Onze Vergadering moet het door de Israëlische regering genomen besluit, waaraan de Verenigde Staten medeplichtig zijn, met klem veroordelen en resolutie 242 van de VNVeiligheidsraad doen respecteren. Wij moeten van de Raad eisen dat hij zich meer bezighoudt met het vredesproces en dat hij alle middelen gebruikt waarover hij in het kader van het akkoord met Israël beschikt, inclusief economische en politieke sancties, om de Israëlische regering ertoe te brengen het vredesproces overeenkomstig de akkoorden van Oslo en de VN-resoluties ten uitvoer te leggen.

Provan
Mevrouw de Voorzitter, het doet ons bijzonder veel genoegen dat wij deze kwestie vandaag kunnen bespreken. We bevinden ons inzake de vredesonderhandelingen in het Midden-Oosten in een fase die grote bezorgdheid wekt. Ik ben er zeker van dat vele mensen zeer geschokt zijn door het besluit van de Israëlische regering om de bouw van de nederzetting in Oost-Jeruzalem door te zetten.
Alle nederzettingen die gebouwd worden, met name in dit geval van Jeruzalem dat zo gevoelig ligt, kunnen schade toebrengen aan het vredesproces en aan de permanente-statusonderhandelingen waarvan wij allemaal willen dat deze met succes worden afgerond. Daarom dienen wij er bij de Israëlische regering op aan te dringen om deze plannen niet ten uitvoer te leggen omdat wij een kant op moeten die positiever is. We kunnen niet verwachten dat bepaalde van deze onderhandelingen tot positieve resultaten zullen leiden als er besluiten worden getroffen die tot confrontatie leiden.
En confrontatie is niet wat wij willen. Wij willen ervoor zorgen dat er weer vrede komt en snel. Dat is momenteel niet het geval. Mijnheer Arafat heeft besloten dat hij in het krijt wil treden en strijd wil leveren tegen datgene wat hij beschouwt als zijnde een paar moeilijke situaties in Oost-Jeruzalem. Bovendien ziet de toestand er nog donkerder uit naar aanleding van de briefwisseling tussen koning Hoessein van Jordanië en president Netanyahu, premier van Israël. Dat is een bijzonder ernstige ontwikkeling. Als je de correspondentie leest zoals deze vandaag in sommige kranten is verschenen, dan zijn wij echt op weg naar iets zeer ernstigs.
Ik hoop dan ook dat het Parlement de resolutie zal kunnen steunen. Maar deze resolutie moet wel evenwichtig zijn en het feit erkennen dat er aan beide kanten moeilijkheden zijn en dat beide kanten uiteindelijk tot elkaar zullen moeten komen en overeenstemming moeten bereiken.

Ullmann
Mevrouw de Voorzitter, ik wil in de gegeven omstandigheden beginnen met de burgers van Israël, de getroffen families en ook de regering van het land, namens het Parlement en mijn fractie, mijn medeleven te betuigen in verband met de verschrikkelijke gebeurtenis aan de Jordaanse grens, die tot de dood van Israëlische kinderen heeft geleid. Ik doe dat ook omdat ik mij als een vriend van dit land en zijn burgers beschouw en bovendien deel uitmaak van een volk met een onoplosbaar schuldprobleem jegens dit land en zijn burgers. Maar juist daarom hecht ik er ook groot belang aan duidelijk te maken dat ik de bezorgdheid en de spijt van het Parlement over het kolonisatiebeleid in Oost-Jeruzalem ten volle deel en mij dan ook aansluit bij de eisen die in de ontwerpresolutie worden gesteld.
Sta mij toe dat ik bij deze gelegenheid nog iets heel persoonlijks als christen en als theoloog zeg. Jeruzalem is de stad van drie wereldgodsdiensten en de joodse is ongetwijfeld de wortel van dat alles, maar ik zou willen zeggen dat het Jeruzalem van de 20ste eeuw, en volgens mij ook van de komende eeuwen, de stad van Yad Vashem zal blijven, de stad van de herinnering aan de systematisch geplande en uitgevoerde poging tot volkenmoord. Daarom moet deze stad een bijzondere morele autoriteit in de volkerengemeenschap hebben. Daar kan niet de minste twijfel over bestaan. Dit morele gezag moet ook politieke consequenties hebben, maar juist daarom doe ik een oproep opdat men aan de regering van de staat Israël de vraag stelt, en voor zichzelf beantwoordt, of het beleid ten aanzien van de nederzettingen in Oost-Jeruzalem nuttig is voor het gezag dat deze stad om de genoemde redenen ongetwijfeld in de volkerengemeenschap heeft.

De Esteban Martín
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het besluit van de regering van Israël om een nieuwe nederzetting te bouwen in het Arabische gedeelte van Jeruzalem heeft jammer genoeg een terugval teweeggebracht in het vredesproces in het Midden-Oosten, dat een delicate en moeilijke periode doormaakt.
Het Europees Parlement en de overige instellingen van de Europese Unie hebben herhaaldelijk te kennen gegeven de dialoog en de vrede te steunen. Daarom, en ook vanuit onze verantwoordelijkheid als internationale partij, moet dit Parlement er bij de partijen op aandringen dat zij vermijden maatregelen te treffen die een erosie teweegbrengen van het vertrouwen dat nodig is om de toepassing van de akkoorden voort te zetten, en geen nadeel berokkenen aan de onderhandelingen rond de permanente status van Palestina; vooral nu de Europese Unie op 24 februari jl. een voorlopige associatie-overeenkomst heeft ondertekend met de Palestijnse Autoriteit, waarin de bijzondere juridische situatie van de Palestijnse Autoriteit geëvalueerd wordt en een interim wordt vastgelegd die identiek is aan de overgangsperiode voor autonomie die in de akkoorden van Oslo is vastgelegd.
Zoals wij in deze Vergadering al zo vaak hebben gezegd moet de grootste bezorgdheid van het Europees Parlement bestaan in het bewerkstelligen van een duurzame en stabiele vrede in de regio. En om vrede in de regio tot stand te brengen is een nauwgezette toepassing van de geest van Oslo een conditio sine qua non aangezien alleen dialoog tot vrede kan leiden.
De Europese Unie heeft bij tal van gelegenheden verklaard dat nederzettingen in de bezette gebieden in strijd zijn met het internationaal recht en een belangrijke belemmering vormen voor de vrede. We moeten er rekening mee houden dat dit besluit niet alleen ingaat tegen politieke belangen, maar ook tegen menselijke belangen: namelijk de belangen van de burgers die zich ingesloten voelen en die zich niet vrij kunnen bewegen bij de activiteiten die het dagelijkse leven met zich meebrengt en dan vooral voor wat betreft het woon-werkverkeer.
Ik herhaal nog eens dat de dialoog en samenwerking tussen de partijen van de akkoorden van Oslo, de enige oplossing zijn voor de conflicten die zich in de regio kunnen voordoen.
Ik zou willen afronden met een oproep aan de heer Arafat en aan de heer Netanyahu om in het belang van hun volkeren het gezond verstand en onderhandelingen te laten prevaleren op confrontatie.

Van Bladel
Voorzitter, de actualiteit van vandaag is triest. Kinderen, Israëlische kinderen, zijn op een vredesproject in Jordanië om het leven gebracht. Daarnaast is er de druk op het vredesproces door de bouwplannen van Israël. Geen bouwplannen, geen nieuwe intifada van Palestijnse kant en ook geen uitroepen van de Palestijnse staat. Dat beïnvloedt de akkoorden negatief.
Voorzitter, permitteer mij een paar persoonlijke opmerkingen over Jeruzalem. De inname van Jeruzalem, het oosten, was het gevolg van een grootse agressie van buitenaf. Jeruzalem is een stad die appelleert aan de wereldgemeenschap. Sinds 1967, moeten we concluderen, is er in heel Jeruzalem grote vrijheid van godsdienst.
Voorzitter, de Bijbel spreekt 811 keer over Jeruzalem en de Joodse Gemeenschap placht door de eeuwen heen te zeggen, misschien volgend jaar in Jeruzalem. In de Koran, Voorzitter, komt nergens Jeruzalem voor. De zaak van Jeruzalem is en blijft, en dat is een standpunt dat ik van begin af aan heb gehuldigd, een zaak van Israëli's en Palestijnen. Afgelopen maand hebben wij tweemaal binnen dit Parlement beide groeperingen met elkaar in positieve zin bezig gezien. Interventie van buitenaf helpt niet. Zij moeten het zelf met elkaar zien te rooien. En dat zullen ze ook doen. Daar heb ik vertrouwen in.

Nordmann
Mevrouw de Voorzitter, de compromisresolutie die mogelijk zal worden aangenomen, vertoont verschillende gebreken.
Ten eerste, onnauwkeurigheid. Men kan Israël verwijten dat het zich overdreven aan de akkoorden van Oslo en aan de letter van deze akkoorden houdt, maar niet dat het deze akkoorden schendt. Welnu, door dit soort onnauwkeurigheden wekken wij de indruk dat wij de ene partij ten opzichte van de andere bevoordelen, hoewel wij het evenwicht tussen beide zouden moeten bewaren. Doch wij zien niet alleen scheel, maar zijn ook gevaarlijk bijziend, want door één punt van een proces te fixeren dat complex is en waar er, aan weerskanten, uiterst moeilijk te handhaven politieke evenwichten zijn, ziet men de logica en de samenhang niet van het geheel van het proces en van de moeilijkheden waar zowel de leiders van de Palestijnen als de Israëlische regering mee zijn geconfronteerd.
Mevrouw de Voorzitter, de vrede is als een mooi schilderij: van dichtbij zijn het allemaal kleurvlekken, maar om de esthetische dimensie te zien, moet je afstand nemen en dan pas zie je dat er soms schaduwen zijn die reliëf en kleur geven aan het geheel.

Van der Waal
Mevrouw de Voorzitter, de Israëlische plannen voor de bouw van een grote Joodse wijk, de wijk Har Homa, staan bloot aan forse kritiek. Psychologisch gezien is die beslissing inderdaad niet zo verstandig. Juridisch valt er echter weinig tegen in te brengen. De akkoorden van Oslo bevatten geen verbod op de aanleg van een woonwijk als Har Homa. Daarin is slechts afgesproken dat de juridische status van Jeruzalem niet gewijzigd wordt zolang daar geen definitieve afspraken tussen Israël en de Palestijnen over zijn gemaakt. Bouwactiviteiten veranderen niets aan de officiële status van Jeruzalem.
Daarnaast dienen we ons te realiseren dat de plannen voor de woonwijk niet op zichzelf staan. Ze zijn een voortzetting van de politiek van achtereenvolgende Israëlische regeringen om Oost-Jeruzalem te voorzien van een ring van Joodse woonwijken. Een beslissing die begrepen moet worden tegen de achtergrond van het feit dat het westelijk deel van Jeruzalem, tijdens de zesdaagse oorlog in 1967, vanaf de omringende heuveltoppen werd beschoten.
Bovendien dient rekening te worden gehouden met de in Israël breed levende consensus dat Jeruzalem te allen tijde de ondeelbare hoofdstad van de staat Israël moet blijven.
Na het aanvankelijke optimisme over het Hebron-akkoord lijkt het vredesproces nu echter in het slop beland. De totstandkoming van dit akkoord maakte niettemin duidelijk dat de regering Netanyahu erin geslaagd is de verdeeldheid in Israël, ten aanzien van het vredesproces, te overwinnen. Het werd met een opmerkelijke grote meerderheid van 87 stemmen vóór en slechts 17 stemmen tegen in de Knesset aanvaard. Van protestacties tegen dat akkoord is nauwelijks sprake geweest.
Toch mag niet vergeten worden hoe behoedzaam de Israëlische regering moet opereren nu de onderhandelingen met de Palestijnen een fase zijn ingegaan waarin een aantal zeer gevoelige kwesties, waaronder de status van Jeruzalem, moet worden opgelost.
Maar ook van Palestijnse zijde doen zich steeds weer ontwikkelingen voor die het overleg met Israël belemmeren. In strijd met geldende afspraken om problemen door rechtstreekse onderhandelingen op te lossen, heeft de Palestijnse autoriteit de bouwplannen bij de Veiligheidsraad aanhangig gemaakt. Arafats oproepen om Jeruzalem te bevrijden en éénzijdig een Palestijnse staat uit te roepen, zette een domper op het Hebron-akkoord.
Daarnaast zijn het netwerk van overheidsinstellingen die de Palestijnse autoriteit in Oost-Jeruzalem ontwikkelt, tegen de afspraken van het Hebron-akkoord in, en het feit dat het proces van wijziging van het Palestijnse nationale handvest nog steeds niet is voltooid, evenmin bevorderlijk voor het vertrouwen van Israël jegens de Palestijnse autoriteit.
Te weinig wordt door buitenstaanders gerealiseerd in welke gecompliceerde situatie en welk lastig parket zowel Netanyahu als Arafat zich ten opzichte van elkaar en hun eigen bevolking bevinden. In deze omstandigheden dienen derden zich terughoudend op te stellen. Voor de voortgang van de vredesbesprekingen is het dan ook niet bevorderlijk als het Europees Parlement zich steeds mengt in de incidenten die zich regelmatig tussen Israël en de Palestijnen voordoen.

Günther
Dank u, mevrouw de Voorzitter. Ik zou het Parlement nog in het kort in overweging willen geven wat er zou zijn gebeurd, indien de gebeurtenis van vandaag zich vóór enkele jaren had voorgedaan. Aan de bedachtzame reactie van Israël, dat meteen heeft gezegd dat het om een individuele daad gaat, kunnen wij eigenlijk afmeten hoeveel vooruitgang er al is gemaakt.
Voorts kan ik in de teksten van Oslo niet vinden dat een stad met 600.000 inwoners zich gedurende meerdere tientallen jaren helemaal niet zou mogen ontwikkelen en het staat bovendien nergens geschreven dat uitsluitend voor Israëli's en niet mede voor Palestijnen wordt gebouwd.
Ten derde zou ik in herinnering willen brengen hoe groot onze vrees was toen de huidige regering werd gekozen en welke vorderingen ondertussen zijn gemaakt. Wij zouden beter de aandacht op de gemaakte vooruitgang vestigen, in plaats van ons altijd met geheven vinger als rechter op te werpen, want de Knesset heeft ons tot dusver toch ook geen verwijten gemaakt op gebieden waar wij als Europese Unie wellicht tekort zijn geschoten.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, waarde afgevaardigden, de Commissie sluit zich volledig aan bij de verklaring van het voorzitterschap van de Unie en van de Raad die werd afgelegd op de dag dat de regering van Israël haar goedkeuring hechtte aan de bouwplannen van de nieuwe nederzetting in Oost-Jeruzalem. In die zin is de Commissie van mening dat de nederzettingen in de bezette gebieden in strijd zijn met het Internationaal Recht en een zeer ernstige belemmering vormen voor het vredesproces.
Het standpunt van de Europese Unie over het statuut van Jeruzalem is duidelijk en ondubbelzinnig. OostJeruzalem is onderworpen aan de beginselen van resolutie 242 van de Veiligheidsraad in de zin dat het verwerven van grondgebied middels het gebruik van geweld ontoelaatbaar is. Daarom kan noch mag de Unie accepteren dat Oost-Jeruzalem beschouwd wordt als onderdeel van het territorium en de soevereiniteit van de staat Israël.
De vredesakkoorden tussen Israël en de Palestijnen verbieden expliciet dat binnen of buiten Jeruzalem nederzettingen worden gebouwd. Bovendien vindt de Unie dat het vierde verdrag van Genève volledig van toepassing is, zowel in Oost-Jeruzalem als in de bezette gebieden. Zowel de Raad als de Commissie zijn dan ook van mening dat het besluit van de regering van Israël bijzonder negatief en onterecht is, op een moment waarop het vredesproces weer de goede kant opging ten gevolge van een reeks positieve maatregelen, zoals het akkoord over het protocol van Hebron, de vrijlating van Palestijnse gevangenen en een stijging van het aantal Palestijnse arbeiders met een vergunning om in Israël te werken.
Ik bevestig dat het vredesproces zich in een zeer delicate situatie bevindt en dat de spanningen moeten afnemen. Uiteraard betreurt de Commissie de uitermate ernstige incidenten die zich vanochtend aan de grens met Jordanië hebben voorgedaan en de zeer betreurenswaardige dood van een groep meisjes.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, commissaris. Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag te 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende zestien ontwerpresoluties:
B4-0191/97 van de leden Cars en La Malfa, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over Kosovo; -B4-0228/97 van mevrouw Aelvoet en anderen, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de situatie in Kosovo; -B4-0263/97 van mevrouw Lenz en anderen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over Kosovo; -B4-0190/97 van de heer Bertens en anderen, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over schendingen van de mensenrechten in Argentinië; -B4-0247/97 van mevrouw Miranda de Lage en anderen, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, over de situatie van de Mapuche-indianen in de provincie Neuquén in Argentinië; -B4-0250/97 van de heer Puerta en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over de situatie van de mensenrechten en de Mapuche-indianen in Argentinië; -B4-0260/97 van mevrouw Aelvoet en anderen, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de mensenrechtensituatie en de situatie van de Mapuche-indianen in Argentinië; -B4-0262/97 van mevrouw Salafranca Sánchez-Neyra en Oomen-Ruijten, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de situatie van de Mapuche in de provincie Neuquén - Argentinië; -B4-0201/97 van mevrouw Fouque, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, over de rechten van de vrouw en de democratie in Algerije, Turkije, Afghanistan en de internationale dag van de vrouw); -B4-0235/97 van de leden Leperre-Verrier en Hory, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over de inhechtenisneming van twee Fransen in Afghanistan en de toepassing van de sharia; -B4-0249/97 van mevrouw Sornosa Martínez en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over schending van de rechten van de vrouw; -B4-0259/97 van mevrouw Van Dijk en anderen, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de internationale dag van de vrouw en de schending van de rechten van de vrouw; -B4-0252/97 van mevrouw Pailler en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over de vrijlating van Leyla Zana); -B4-0194/97 van de heer Papakyriazis en anderen, namens de Fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten, over de uitwijzing en berechting van Alois Brunner; -B4-0192/97 van de heer Ford, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, over landverhuizers; -B4-0230/97 van mevrouw Roth, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de verdwijning van kandidaat-vluchtelingen in het Middellandse-Zeegebied.
Kosovo

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, dit debat over Kosovo is in zekere zin de voortzetting van het debat van gisteren over Albanië. Toen reeds hebben veel sprekers duidelijk gemaakt dat de ernstige situatie rondom de Albaniërs op elk moment in het hele Balkangebied kan ontploffen, en met name in die gebieden waar forse Albanische minderheden bestaan, dus vooral Kosovo en Macedonië.
Voor wat de Albanische gemeenschap van Kosovo betreft, wij moeten er nogmaals met klem op wijzen dat de Servische regering zich bezondigt aan een ernstige en ontoelaatbare repressie, waardoor de Albanische gemeenschap onder hevige druk en spanning staat. De conflictsituatie die in Servië is ontstaan - en die overigens in democratisch oogpunt belangrijk is, aangezien deze botsing gelukkig niet gewelddadig is - heeft als weerslag gehad dat de repressie tegen de Albanische bevolking in Kosovo werd opgeschroefd. Tegelijkertijd is het zo dat de huidige gebeurtenissen in Albanië de neiging versterken om maar naar de wapens te grijpen. Gelukkig geeft de Albanische bevolking van Kosovo tot nu toe de voorkeur aan niet-gewelddadige methodes van passieve weerstand, ook onder leiding van Ibrahim Rugova, die aan het hoofd van de Democratische Liga van Kosovo staat.
Maar mogen wij aannemen dat zo'n situatie nog lang zal voortduren? Het is duidelijk dat dergelijke spanningen ernstige repercussies kunnen hebben. Daarom wijzen wij er nogmaals op dat jegens de regering in Belgrado een actie moet worden opgezet om een dialoog in de hand te werken en de voorwaarden te creëren voor de wederopbouw van de burgersamenleving in Kosovo, en eveneens om ervoor te zorgen dat in Pristina kantoren geopend kunnen worden voor een delegatie van de Europese Unie.

Lenz
Mevrouw de Voorzitter, Kosovo is in dit Parlement geen onbekend begrip. Het is al lange tijd een kruitvat en wij hebben daar ook telkens weer op gewezen. Door de stabilisatie - als je dat zo noemen kan - van de situatie in Servië is Kosovo telkens weer in de schijnwerpers komen te staan en dat is ook maar goed. De mensen worden ginder ongeduldig. Aanslagen van de zijde van het Bevrijdingsleger voor Kosovo dreigen, kunnen niet worden uitgesloten, ook al blijft de leider van de Democratische Liga naar een vreedzame oplossing streven. In deze resolutie gaat het echter ook nog om een ander punt, waar we werkelijk niet het stilzwijgen over kunnen bewaren, namelijk de omstandigheden in de gevangenissen die tot folteringen en dood leiden - gevolgen die een delegatie van ons Parlement met eigen ogen heeft kunnen vaststellen. Daarom herhalen wij in de resolutie onze eis tot vrijlating van de gevangenen, tot waarborging van de vrijheid van media en tot opening van een echte dialoog om een oplossing voor de sinds lange tijd onderdrukte inwoners van Kosovo te vinden. Wij verzoeken de Servische regering met klem eindelijk het door ons gewenste en door de Commissie ook al toegezegde kantoor in Pristina te openen, zoals ook de speciaal gevolmachtigde van de VN, onze collega Rehn, heeft gevraagd, om de mensen te tonen dat de Europese Unie hen bijstaat. Ik geloof dat wij ter zake veel meer druk zouden moeten uitoefenen om de houding van de Europeanen in Kosovo werkelijk duidelijk te maken.

Cars
Mevrouw de Voorzitter, twee verschillende factoren hebben de situatie van de Albaniërs in Kosovo veranderd: de ene is de steeds verder toenemende onderdrukking door de Serviërs, de tweede is dat de Albanese verzetsbeweging nu is begonnen met het terechtstellen van wat men collaborateurs noemt. Het resultaat is dat Albaniërs nu van ten minste twee kanten onder vuur worden genomen. Een andere gebeurtenis die zeker gevolgen zal hebben voor de Albaniërs in Kosovo, ook al weten wij niet hoe en wat, zijn de openlijke tegenstellingen, en de gevechten die nu plaatsvinden in Albanië, dat nu een van de onrusthaarden in Europa is geworden.
Ons debat van vandaag en onze resolutie geven eigenlijk uitdrukking aan de wens van het Parlement dat de Raad en de Commissie optreden. Wat wij wensen is allereerst dat men een conferentie bijeenroept om de kwestie Kosovo te behandelen. Men vraagt om analyse-eenheden in het verdrag dat hopelijk zal worden gesloten in Amsterdam. Een dergelijke conferentie kan misschien niet alle problemen oplossen, maar kan uitdrukking geven aan de wil om de kwestie beter te analyseren, zodat men op termijn een redelijke oplossing voor Kosovo kan vinden.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, ik kan het in grote lijnen eens zijn met mevrouw Lenz, maar moet haar op één punt corrigeren. Er dreigen niet alleen aanslagen, maar er zijn ook aanslagen gepleegd, met andere woorden deze vorm van geweld heeft net zo goed plaatsgevonden als het geweld van Servische zijde in de gevangenissen enzovoort. Daarom moet de eerste eis zeker zijn dat dit geweld ophoudt. Maar Kosovo is ongetwijfeld een kruitvat, op dat punt heeft mevrouw Lenz gelijk, en wij moeten ons ook goed voor ogen houden dat het vraagstuk-Kosovo alleen maar in het kader van de hele situatie in Joegoslavië kan worden opgelost. Daarom zou ik heel in het kort op de volgende vijf punten willen wijzen, die mij en onze fractie zeer belangrijk lijken.
Ten eerste, er moeten transparante, faire verkiezingen plaatsvinden, dat wil zeggen bij de komende verkiezingen moet werkelijk iedereen, iedere partij, iedere bevolkingsgroep de kans krijgen zijn of haar programma en kandidaten voor te stellen. Ten tweede, er moeten mediawetten komen die in overeenstemming zijn met de vrijheid van de media, maar wat vooral belangrijk is - dit hebben wij tijdens ons bezoek aan Joegoslavië kunnen vaststellen - is dat de media in de praktijk ook dienovereenkomstig worden behandeld. Schendingen van de mensenrechten, ongeacht of die in Kosovo of elders plaatsvinden, moeten ook echt in het openbaar beschreven en besproken kunnen worden. Er zijn immers veel burgers die daar helemaal geen weet van hebben, omdat het hun vaak of in de regel wordt verzwegen. Ten derde moeten de Europese Unie en de landen en steden van de Europese Unie vooral de nieuwe gemeentebesturen steunen en aldus tonen dat de nieuwe democratie ook de volle steun van Europa heeft. Ten vierde is er natuurlijk de volledige erkenning van de mensen- en, vooral, de minderheidsrechten van alle groeperingen. In dit verband moet ik zeker ook de Hongaarse minderheid vermelden. Ten slotte de eigenlijke oplossing van het probleem in Kosovo. Hier is het belangrijk dat aan alle partijen duidelijk wordt gemaakt: einde van het geweld, deelneming aan gesprekken en een oplossing binnen Joegoslavië. Als hier van een conferentie wordt gesproken, moeten alle groeperingen bereid zijn een dialoog te voeren en moet de Europese Unie alle groeperingen duidelijk maken dat deze dialoog binnen Joegoslavië plaats moet vinden. Helpen kunnen wij van buitenaf, maar de oplossing van het probleem moet in Joegoslavië zelf worden gevonden.

Hory
Mevrouw de Voorzitter, aangezien wij het over Kosovo hebben, wil ik graag de puntjes even op de i zetten.
Geen haar op mijn hoofd denkt eraan de goede, ja uitstekende bedoelingen in twijfel te trekken die tot de onderhavige ontwerpresolutie hebben geleid, of de ernst te onderschatten van de gebeurtenissen waardoor Kosovo wordt getroffen omdat er twee gemeenschappen leven.
Ik heb er echter de voorkeur aan gegeven mij niet bij deze resolutie aan te sluiten, en wel om vier redenen.
Ten eerste, als woorden nog een betekenis hebben, dan vind ik het ongepast in verband met Kosovo van "apartheid" te spreken, wat hier dus wel wordt gedaan.
Ten tweede, ook vind ik het ongepast de etnische kloof te verdiepen door uitsluitend op te roepen tot steun voor de Albanese burgermaatschappij, terwijl de hele burgerbevolking van de streek steun en waardering verdient.
Ten derde, onze aandacht wordt altijd getrokken door duizenden schendingen van de mensenrechten overal ter wereld. En op initiatief van degenen die hiertegen een echte kruistocht organiseren, veroordeelt ons Parlement telkens weer, als bezeten, Servië. Ik heb niet de indruk dat onze resoluties in het verleden een kalmerend effect in de Balkan hebben gehad.
Ten vierde - en dit is misschien het belangrijkste - de democratische dialoog lijkt, ondanks duizend en één problemen, in Belgrado op gang te komen. Is dit dan het geschikte moment om deze ontwikkeling te doorkruisen en in Servië een soort anti-Europese achtervolgingswaan te voeden?
Laten wij niet uit het oog verliezen dat wij op de een of andere dag Joegoslavië toch in ons Europa zullen moeten integreren.
Argentinië

Bertens
Mevrouw de voorzitter, we moeten hier vandaag niet alleen spreken over de problemen van de inheemse volkeren in Argentinië, maar ik denk dat de gehele bevolking van Argentinië onze aandacht verdient.
Terecht aandacht voor de inheemse bevolking. Een half miljoen mensen wordt de grond ontzegd, waarop ze wonen. Door speculatie worden de inheemse volkeren steeds verder weggeduwd. Daar moet natuurlijk een einde aan komen. In een intensief Unie-Mercosur- contact moet dat ter sprake worden gebracht.
Maar we moeten ons niet beperken tot die inheemse volkeren. Argentinië draagt nog steeds de last mee van het verleden. Nog steeds zijn de juridische autoriteiten niet bereid werkelijk mee te werken aan de opheldering van alle verdwijningen uit de junta-jaren. Zij die opkomen voor rechtvaardigheid worden geïntimideerd en tegengewerkt. De beroemde "madras de la Plaza de Mayo" , het symbool van de Argentijnse last van het verleden, kennen nog steeds geen duidelijkheid over het lot van hun kinderen en ook zij worden tegengewerkt.
Democratie en vrijheid van meningsuiting worden in het Argentinië van vandaag nog steeds op achterbakse wijze ondermijnd. Kritische journalisten vinden zelfs de dood en kranten worden belemmerd. Activisten voor democratie worden vermoord. De situatie in dat land verslechtert. Deze feiten worden echter ontkend door de autoriteiten. Schendingen van de mensenrechten moeten worden gestraft, ook indien zij gepleegd worden door leden van de strijdkrachten; dat moet men in Argentinië toch in ieder geval weten. Zonder dat zal er nooit een sfeer van democratie ontstaan. Vertegenwoordigers van de Unie moeten deze zaken onder de aandacht brengen van de Argentijnse regering. Democratie en respect voor de mensenrechten zijn de fundamenten van de relatie tussen onze Unie en derde landen. Dat geldt ook voor Argentinië.

Miranda de Lage
Mevrouw de Voorzitter, de Europese Unie fundeert de bilaterale samenwerking op de eerbiediging van de mensenrechten. De voorwaardelijkheidsclausules die in de akkoorden met LatijnsAmerika staan moeten de democratische stelsels versterken en voorts de vrijheden en rechten van de burgers helpen garanderen en dat is van fundamenteel belang. Deze voorwaardelijkheidsclausules zijn qua filosofie heel wat anders dan de goedkeuringsprocedures en vormen nu het einde van de eeuw nadert in de context van de voortschrijdende globalisering de meest positieve bijdrage die men kan leveren aan de humanisering van de menselijke betrekkingen en de uitbreiding van de democratie.
Als dit Parlement zich bij tijd en wijle kritisch opstelt ten overstaan van misbruiken, fouten of gevallen van nietnaleving, dan moet deze kritiek worden opgevat als een positieve bijdrage aan het versterken van de democratieën en de verdediging van de zwaksten tegen ongerechtigheid en ongelijkheid.
De resolutie die wij vandaag bespreken over de problemen van de Mapuche-gemeenschappen, wil een positieve bijdrage zijn om een erkend conflict te helpen oplossen. Immers, als dit conflict niet zou bestaan, dan zou de Corporación Interestatal Pulmarí die enkele jaren geleden is opgericht ook niet bestaan. De fouten die men heeft vastgesteld in het beheer van deze corporatie, de processen die men tegen de inheemse leiders heeft aangespannen en het afwijken van de vooropgestelde doelstellingen ten gevolge van een verkeerde interpretatie hebben een diepe bezorgdheid teweeggebracht in sociale sectoren, en in het Argentijnse parlement zelf hebben zich stemmen verheven voor een ander statuut.
Tot slot, en op het algemene vlak van de bescherming van de mensenrechten en de vrijheden van alle Argentijnse burgers, verzoeken wij de autoriteiten om actief en waakzaam te blijven. Ons Parlement heeft aan de Moeders van de Plaza de Mayo de Sacharov-prijs toegekend. Dit Parlement onderhoudt nauwe banden met deze groep vrouwen, waarvan de meerderheid op leeftijd is, en die het geheugen van de geschiedenis zijn van een dwaasheid die duizenden slachtoffers en veel verdriet heeft veroorzaakt.
De eendracht in de Argentijnse samenleving komt met moeite en dankzij veel volharding van de grond. Door te ontkennen dat er soms van aanvallen sprake is waarvan de oorsprong ongetwijfeld gezocht moet worden bij minderheidsgroeperingen die de pluralistische en participerende democratie niet accepteren, wordt het probleem niet opgelost. Hetgeen evenzeer geldt voor het indammen van de constitutionele garanties. Daarom zal onze Fractie haar steun verlenen aan alle paragrafen van deze resolutie.

González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij weten dat wanneer er akkoorden ondertekend worden zoals met Mercosur of met Argentinië, u er zich politiek voor inspant om de voorwaarden in de clausules tot bescherming van de mensenrechten te doen naleven. Vandaag veroordelen wij wederom de drie schendingen van de mensenrechten die hier al eerder werden aangeklaagd. Dat wil zeggen de dood van een journalist in januari - José Luis Cabezas - terwijl de dood van Salvador Aguirre, verdediger van de mensenrechten nog steeds ongestraft is gebleven en er een moordaanslag is gepleegd op een collega van hem. Wij klagen de verdrijving aan van de Mapuche-indianen en ook de bedreigingen aan het adres van de Moeders van de Plaza de Mayo.
Ik denk dat de Commissie het volgende van de Argentijnse autoriteiten kan eisen: ten eerste, dat men de grond in verband waarmee zoveel verdenkingen bestaan, teruggeeft aan de Mapuche-indianen; ten tweede dat er een onderzoek wordt ingesteld om vast te stellen waarin de bedreigingen van de Moeders van de Plaza de Mayo bestaan en ten derde dat er in Latijns-Amerika geen straffeloosheid heerst.
Dat wil zeggen dat als er een journalist vermoord wordt en de moord van een verdediger van de mensenrechten nog steeds ongestraft is gebleven, ik er zeker van ben dat in uw handen de macht rust om druk uit te oefenen op de regering van Argentinië.

Telkämper
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, door corruptie gebrandmerkt en illegaal is de omgang van de Argentijnse regering met de Mapuche in Pulmarí. Dit verdient een blaam, die in de onderhavige resolutie alleen dankzij de sussende invloed van de EVP-fractie zo zwak is uitgevallen.
Wij zijn bezorgd over de Mapuche en wij zijn tevens ernstig verontrust over een ander facet van de toenemende repressie in Argentinië. Het gaat om de pers. De pers heeft de afgelopen jaren een essentiële rol in het land gespeeld. Ik herinner eraan dat zij de verschrikkelijke mensenrechtenschendingen die door de strijdkrachten in de jaren van de militaire dictatuur zijn begaan aan het licht heeft gebracht en de schandalige corruptiepraktijken van Argentijnse ambtenaren en politici heeft opgehelderd. Ik denk aan haar berichtgeving over de revolte tegen het rampzalige economische beleid van de regering in verschillende provincies van het land of aan haar steun voor de telkens weer bedreigde Madres de la Plaza de Mayo .
Dit alles is alleen mogelijk als er persvrijheid is. Die persvrijheid is in Argentinië echter in gevaar. Op 25 januari werd de fotoreporter José Luis Cabezas vermoord, omdat hij een licht wilde werpen op de duistere criminele praktijken van politici. Dat veroordelen wij. Ik hoop dat president Menem ons, als hij in de komende maanden naar Brussel komt, uitleg zal verschaffen over de gebeurtenissen.

Lenz
Mevrouw de Voorzitter, ik zou tegen de heer Telkämper willen zeggen dat er een verschil bestaat tussen positieve en negatieve pedagogie. Tussen Europa en Argentinië bestaan ongetwijfeld van de nauwste banden die er tussen continenten kunnen bestaan. Daarom is men in Argentinië ook bijzonder gevoelig voor ieder woord dat wij hier zeggen.
Dat wij deze resolutie vooral aan de inheemse bevolking wijden, waarvan men vroeger zelfs heeft beweerd dat ze niet eens bestond, vind ik, met wat wij nu weten, echt goed en verstandig. Daarom zal mijn fractie deze resolutie ook steunen.
Ik vind echter niet dat de situatie in Argentinië zo rampzalig is als onder meer de heer Bertens hier heeft beweerd. Wij moeten, juist omdat wij Europeanen zijn en omdat wij hier met vele fracties zijn, een positieve invloed proberen uit te oefenen en over deze problemen echt met de Argentijnen spreken.
Natuurlijk is een moord op een journalist een ernstige zaak. Natuurlijk is ook het gesprek, onder andere over de bedreiging van de Moeders van de Plaza de Mayo, die overigens bijna iedere maand hier zijn en met ons spreken, een goede zaak. Mijn fractie zal alleen over deze paragraaf om stemming in onderdelen verzoeken, omdat ze eigenlijk vindt dat hij niet in de resolutie thuishoort. Maar wij zullen ons zeker voor de resolutie uitspreken.
Rechten van de vrouw in de wereld

Marinucci
Mevrouw de voorzitter, deze vergaderperiode is van start gegaan met het gepaste en hooglijke gewaardeerde betoog van de heer Gil-Robles over de internationale dag van de vrouw. Nu nog een paar uur resten voordat die dag afgesloten wordt, willen wij terugkomen op het thema "rechten van de vrouw" . Onze aandacht is thans echter volkomen gefocust op vrouwen die in landen wonen die geen deel uitmaken van de Europese Unie: het Europees Parlement en de Europese Unie hadden immers tijdens het debat en in de resolutie die is aangenomen na de Conferentie van Beijing opnieuw toegezegd dat zij zich voor deze vrouwen zouden inzetten. Daar baseren de Commissie en het Parlement zich dan ook op in lopende programma's en initiatieven.
Mevrouw de Voorzitter, de vrouwen over wie ik het nu heb, ondergaan specifiek geweld vanwege heersende zeden en gewoonten van hun landen. De Europese Unie moet, uiteraard met het nodige respect voor de cultuur van die landen, helpen om dat geweld uit te roeien: ik doel op praktijken van seksuele verminkingen, die zo vernederend en wreed zijn dat het eigenlijk met geen pen te beschrijven valt. Vrouwen en kinderen worden geslagen, verkracht, tot prostitutie gedwongen en zelfs uitgehongerd.
Wie van u gisteren heeft meegedaan aan de ontmoeting hier in dit Parlement over het recht op gezondheid van vrouwelijke vluchtelingen, zal tot eigen ontzetting hebben gehoord dat in de kampen de vrouwen samen met hun kinderen van honger dreigen te sterven, omdat degenen die de levensmiddelen uitdelen - en dat zijn altijd mannen - deze vrouwen niet eens willen erkennen als gezinshoofden. Er zijn vrouwen die het geweld van de fundamentalistische toepassing van hun eigen religie ondergaan; vrouwen die op gevaar van eigen leven in het openbaar blijven vechten tegen de schending van hun rechten, terwijl dit, zoals het actieplatform van de Conferentie van Beijing stelt, de fundamentele rechten van de menselijke persoon zijn.
Nu wij op veel plaatsen de internationale dag van de vrouw vieren, is het zaak dat wij ons opnieuw en serieus inspannen voor deze minder bedeelde zusters van ons. Afgezien van alle discriminatie en moeilijkheden die wijzelf, Europese vrouwen, nog steeds ondergaan en dit ondanks dat we op de drempel van het derde millennium staan, worden deze vrouwen zo zwaar beledigd en wordt hun zoveel leed toegebracht, dat wij daartegen zo spoedig mogelijk moeten optreden.

Van Dijk
Voorzitter, fanatisme, of dat nu religieus fanatisme is of fanatisme van nationalistische aard, leidt overal op deze wereld tot schendingen van mensenrechten en dan vooral ook tot schendingen van vrouwenrechten. Dat dat niet overdreven is, blijkt uit statistieken van de VN zelf waaruit blijkt dat het overgrote deel van de slachtoffers van schendingen van mensenrechten vrouwen en kinderen zijn. Of het nu gaat om oorlogssituaties of andersoortig nationalisme of over religies, het leidt buitengewoon vaak tot onbewuste of tot bewuste onderdrukking van vrouwen. Het leidt tot verboden en geboden voor vrouwen. Vrouwen mogen niet de straat op, vrouwen mogen geen onderwijs volgen, vrouwen mogen niet werken, maar vrouwen moeten wel zorgen dat hun mannen goed verzorgd worden en dat de kinderen van hun mannen goed verzorgd worden. Het leidt tot verkrachting en tot misbruik van vrouwen. Het leidt zelfs tot seksuele verminking. Dit alles wordt vaak in stand gehouden door machthebbers. Er moeten een paar dingen dringend gebeuren. De rechten van vrouwen moeten veel meer betrokken worden bij de internationale en buitenlandse betrekkingen die de lidstaten, maar ook de Unie zelf, onderhoudt met andere landen waar dit soort zaken plaatsvinden. Er moet een erkenning komen van het recht op asiel op grond van vervolging op grond van geslacht. Dat is absoluut noodzakelijk om dit probleem de wereld uit te helpen. We moeten heel hard werken, zowel hier in als buiten de Unie, aan het uitbannen van seksuele verminking van vrouwen. Daarom is het echt noodzakelijk dat er bij de VN-Commissie voor de rechten van de mens een speciale waarnemer wordt benoemd om juist gevallen van seksuele verminking te volgen, zodat we ook werkelijk een beter inzicht daarin krijgen en daar ook daadwerkelijk tegen kunnen optreden.

Leperre-Verrier
Mevrouw de Voorzitter, een dag die gewijd is aan de rechten van de vrouw is goed, maar het zou nog beter zijn als wij de zekerheid hadden dat de Europese Unie het hele jaar door in Europa en elders voor de zaak van de vrouwen zou vechten. Wij weten immers dat de eerste slachtoffers van schendingen van de mensenrechten - overigens in tegenspraak met alle internationale overeenkomsten - altijd vrouwen zijn. Wij moeten dus in het geweer komen opdat er een einde komt aan deze discriminatie.
Een andere aanleiding tot bezorgdheid is de seksuele verminking van vrouwen. Volgens schattingen van UNICEF zouden in de wereld 130 miljoen vrouwen er het slachtoffer van zijn. Dat is een enorm aantal, en wat erger is, het stijgt nog altijd. In tegenstelling met de soms bedrieglijke indruk die men heeft dat vrouwen zich politiek, economisch en sociaal beter integreren, gaat de positie van de vrouw er niet alleen niet - of toch nog onvoldoende - op vooruit, maar gaat zij er soms zelfs op achteruit, en wel op alarmerende wijze.
De eerste ontwikkeling waar wij ons zorgen over moeten maken, is de toenemende omvang van fundamentalistische moslimbewegingen, die vrouwen tot minderwaardige wezens degraderen. In dat verband lijkt de situatie van de vrouw in Afghanistan mij bijzonder slecht. De Taliban, die daar voor enkele maanden de macht over hebben genomen, verbieden vrouwen, uit hoofde van de sharia, te werken, in het openbaar te spreken of aan publieke manifestaties deel te nemen. Ze zijn verplicht een sluier te dragen en overspelige vrouwen worden, zoals in de Middeleeuwen, gestenigd. We moeten dus vastberaden reageren door deze praktijken, uiteraard, te veroordelen, maar ook door elke vorm van samenwerking met dit land op te schorten, zolang de fundamentele rechten van zijn burgers en burgeressen niet worden geëerbiedigd.
Anderzijds moet de Europese Unie vechten voor de onvoorwaardelijke en onmiddellijke invrijheidstelling van Fréderic Michel en José Daniel Llorente, twee Franse staatsburgers die verantwoordelijk zijn voor Action contre la faim in Afghanistan en die willekeurig werden aangehouden en opgesloten, alleen maar omdat ze aanwezig waren bij een maaltijd met een zestigtal Afghaanse vrouwen. Wij kunnen deze willekeur niet dulden, evenmin trouwens als de terreur waar deze vrouwen het slachtoffer van zijn.

Lenz
Mevrouw de Voorzitter, er zijn hier al meerdere argumenten naar voren geschoven waar ik het absoluut mee eens kan zijn. Ik wil dan ook niet in herhaling vallen. Ik geloof dat we in Afghanistan getuige zijn van de ergste officiële onderdrukking van vrouwen die we momenteel in de wereld als officieel beleid kennen. Dit thema is echter ook het onderwerp van de andere resolutie naar aanleiding van de internationale dag van de vrouw.
Er kan niet vaak genoeg op worden gewezen hoe kwetsbaar de rechten van de vrouw nog zijn in vele landen. De Wereldvrouwenconferentie van Peking is voorbij. Europa zou in de voorste gelederen moeten staan van degenen die een bijdrage leveren aan de tenuitvoerlegging van de te Peking moeizaam verkregen besluiten, dat wil zeggen bestrijding van vrouwen-, meisjes- en kinderhandel, prostitutie, kinderarbeid en verminking in traditionele samenlevingen, zoals wij die ook ten dele nog in Europa, vooral bij migranten, aantreffen. Als ze eenmaal uit het familieverband zijn ontslagen, of misschien verstoten, zijn vrouwen vaak vogelvrijverklaarden en het is in onze geëmancipeerde maatschappij bijna onvoorstelbaar hoe ze kunnen worden vervolgd. We moeten echter voorzichtig te werk gaan om de medewerking van deze vrouwen te krijgen, want een samenleving kan alleen van binnenuit veranderen. Maar wij moeten ons in contacten met de regeringen daarvoor inzetten en ik hoop dat zeker commissaris Marín dat zal doen, want hij is hier in het Europees Parlement tegenover de vrouwencommissie ooit ook verantwoordelijk geweest voor vrouwenkwesties.

Ribeiro
Mevrouw de Voorzitter, wij zouden ons moeten schamen dat het in maart 1997 noodzakelijk is vastberaden te herhalen dat de rechten van vrouwen en minderjarigen (en ik voeg toe van minderjarigen) een onvervreemdbaar, integraal en onverbrekelijk deel van de universele rechten van de mens zijn. Wat alleen maar aantoont dat vrouwen en minderjarigen nog steeds niet universeel als mensen worden beschouwd.
Toch vormt dit lid 1 van onze ontwerpresolutie. Ik onderschrijf deze vastberaden herhaling, terwijl ik tegelijkertijd de schaamte die ik voel wil delen.
Bovendien schetsen de overwegingen die de resolutie voorafgaan geen volledig portret. Hierin ontbreekt heel veel, met name op sociaal vlak, op het vlak dat onafhankelijk is van religieuze keuzen en culturele erfelijkheden en ertoe leidt dat men de anderen beschouwt als uit te buiten handelswaar. Dit zijn jammer genoeg dan ook maar waterige voorbeelden van hetgeen rechtvaardigt dat onze schaamte gepaard gaat met verontwaardiging.
Daarom sta ik met evenveel kracht achter de solidariteit en de veroordelingen die bevat zijn in hetgeen wij hier zullen aannemen. Niet als een daad om ons geweten te sussen, maar - ook! - als de herhaling van een strijdvoornemen. In concreto. Elke dag weer.
Leyla Zana

Pailler
Mevrouw de Voorzitter, veertien maanden nadat ze de Sacharov-prijs van het Europees Parlement heeft gekregen, wordt Leyla Zana, samen met drie andere Koerdische afgevaardigden, nog altijd vastgehouden in de gevangenis te Ankara, alleen maar omdat ze, als afgevaardigde, het recht van de Koerden op hun cultuur heeft opgeëist. Leyla zou het ons niet vergeven als wij vandaag alleen maar een sentimentele herinnering aan haar prijs en haar gevangenhouding zouden oproepen. Van onze ontmoetingen in de gevangenis te Ankara en tijdens haar proces is mij het beeld bijgebleven van een jonge vrouw die een ongelofelijke kracht en vastberadenheid uitstraalt. Haar strijd is ook onze strijd, namelijk de strijd voor eerbiediging van de democratie en de universele rechten. Vandaag is ze van de buitenwereld afgesloten en wij in het Europees Parlement kunnen niets doen.
Wij - het Parlement, niet mijn fractie - hebben de douane-unie goedgekeurd. Hoewel ik niet voorstemde, wilde ik er wel in geloven. Vandaag moet ik echter vaststellen - en het valt me zwaar dat te zeggen - dat wij gelijk hadden. Inderdaad, de douane-unie was nauwelijks goedgekeurd, of de mensenrechtenschendingen in Turkije verergerden. Vandaag kan ik Leyla Zana geen bezoek meer brengen, zoals ik vóór de douane-unie deed. Wij hebben de overeenkomsten bevroren, wat de moeilijkheden van de Turken overigens nog vergroot, en de mensenrechten worden nog altijd met voeten getreden in dit land, dat volgens ons dichtbij Europa staat, maar waarvan de regering geen enkel gebaar in de goede richting stelt en zich niets aantrekt van Europa.
Tot slot zou ik het woord willen geven aan Leyla Zana door te herhalen wat zij tegen mij heeft gezegd toen ik haar in de gevangenis te Ankara bezocht: " Ik ben Koerdische en ik verdedig mijn identiteit. Ik geloof dat de rol van vrouwen zeer belangrijk is. Als vrouw en als Koerdische wil ik dat er een einde komt aan dit bloedbad. Ja, dat er een einde aan dit alles komt. Mijn strijd voor de rechten van de mens zal de democratie in Turkije vooruit helpen. Ik zie dit allemaal heel helder voor mij. Ik betaal daar vandaag de prijs voor. Ik ben er voor de Koerden en voor de Turken" . Ik voeg daaraan toe dat zij er ook is om ons te tonen wat de waardigheid van een democratie is.

Bertens
Voorzitter, de in de boeien geslagen mevrouw Leila Zana is het symbool voor het nietrespecteren van de vrijheid van meningsuiting in Turkije. Zij heeft geen terroristische daden gepleegd, zij heeft slechts haar mening gegeven. Op dit moment zitten drie Sacharov-laureaten in hun eigen land gevangen; het betreft naast Turkije ook nog Birma en China. Het plaatst het Europese land Turkije toch in een raar gezelschap. Turkije, een land waarmee wij een douane-unie hebben getekend en intensieve relaties onderhouden en dat ook lid is van de Raad van Europa.
Wanneer zal dat land zijn beloftes nakomen die het gedaan heeft ten opzichte van de Unie, althans ten opzichte van het Europees Parlement inzake de instemming met de douaneunie. Nog altijd zitten vier van de zes Koerdische parlementariërs in de gevangenis. Deze vier moeten zo snel mogelijk vrijgelaten worden. Indien het minister iller begin deze week menens was met de verbetering van de mensenrechten en haar land, mag ze beginnen met het vrijlaten van de vier Koerdische parlementariërs en natuurlijk ook van mevrouw Leila Zana.
Het gevangen houden van parlementariërs is de meest contraproductieve manier om een probleem op te lossen. De Turkse regering moet ertoe worden bewogen een dialoog te beginnen met de democratische Kurdische organisaties. Dat is de enige manier om tot een blijvende oplossing te komen en tot een goede samenwerking met dat tóch Europese land.
Alois Brunner

Papakyriazis
Mevrouw de Voorzitter, het Parlement heeft zich op 30 januari 1997 - naar aanleiding van de lancering van het Europees jaar tegen racisme - gebogen over een belangrijke resolutie over racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme. Voorts heeft het in 1995 een resolutie over de vijftigste herdenkingsdag van de holocaust aangenomen. Dat neemt niet weg dat het aandenken aan de slachtoffers van die volkenmoord nog altijd wordt bezwalkt en steeds vaker de stelling wordt verkondigd dat de holocaust niet zou hebben plaatsgevonden. De joden uit Thessaloniki - Griekse medeburgers en landgenoten - hebben een zware en bloedige tol in die volkenmoord betaald, en Alois Brunner is de oorlogsmisdadiger die voor hun afslachting verantwoordelijk is.
Uit recente berichten in de internationale pers blijkt dat Alois Brunner in leven is en zich in Syrië bevindt. Ik wil er dan ook aan herinneren dat misdaden tegen de mensheid niet verjaren en alle oorlogsmisdaden moeten worden gestraft. Daar we waakzaam moeten blijven en meer wensen te doen dan alleen maar een symbolische bijdrage leveren aan het jaar tegen racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme, dringen we er in de ontwerpresolutie - die ik namens mijn fractie aan de vergadering voorstel - op aan dat de Raad zou helpen bij de opsporing en berechting van Alois Brunner.

Dimitrakopoulos
Mevrouw de Voorzitter, het verleden van Alois Brunner - dat gedrenkt is in het bloed van de joden uit Thessaloniki, die onschuldige slachtoffers werden van racisme - is een voorbeeld van de ziekelijke psyche die aan de misdaden van de Tweede Wereldoorlog ten grondslag ligt. Hoewel we die mensen niet terug tot leven kunnen brengen, is het een historische noodzaak gerechtigheid te laten wedervaren en - zodoende - de wonden te helen die Alois Brunner heeft nagelaten.
Om die reden moet Alois Brunner worden opgespoord, uitgeleverd en berecht. De Fractie van de Europese Volkspartij vraagt de vergadering dan ook te stemmen voor de desbetreffende ontwerpresolutie, die ze mede heeft ondertekend.

Van Bladel
Mevrouw de Voorzitter, in alle gremia van dit Parlement wordt over de zin en onzin van urgente resoluties gesproken. Als er één zinvolle urgentie is, dan is het wel de resolutie die vandaag door de collega van de socialistische fractie is ingediend. Dit onderwerp had al eerder op de agenda moeten staan. Brunner was een assistent van Eichmann, verantwoordelijk voor 125.000 doden, verantwoordelijk voor de deportatie van Joden uit Oostenrijk, Griekenland, Joegoslavië en Frankrijk.
Voorzitter, als Syrië zo serieus is om een goede relatie met Europa te hebben en een goede wil wil illustreren met betrekking tot het vredesproces, laten zij de man dan uitleveren.
Commissaris Marin, u komt veel in de regio, ook in Syrië. Ik hoop dat u onze wens van vandaag op het juiste adres brengt. Het laatst bekende adres was rue Hadat, nummer 7, in Damascus. En ik verwacht dat u een antwoord meebrengt.
Bootvluchtelingen

Ford
Mevrouw de Voorzitter, deze resolutie heeft betrekking op 282 mensen die met kerstmis vorig jaar voor de Griekse kust verdronken zijn. Dit was ofwel een misdaad omdat men heeft nagelaten op te treden, ofwel - en dat is waarschijnlijker - omdat men juist wél is opgetreden, namelijk toen hun boot opzettelijk geramd en tot zinken werd gebracht. Er is geen groot onderzoek ingesteld naar deze misdaad tegen de mensheid; de zaak is in een gerechtelijk zwart gat verdwenen, omdat de autoriteiten in Griekenland, Italië, Malta en Egypte, die allemaal betrokken zijn bij deze oversteek van illegale immigranten - het probleem in hoge mate genegeerd hebben. Sommige van de mensen die hadden kunnen getuigen zijn uitgeleverd en door de Griekse autoriteiten terug naar India gestuurd en zijn kunnen daardoor geen bewijs leveren.
Jammer genoeg is dit maar een van de vele incidenten: in 1993 zijn volgens een schatting van de mensenrechtenorganisatie Amsterdam United 393 mensen gestorven bij pogingen om de Europese Unie binnen te komen.
Illegale immigratie is illegale immigratie, maar het impliceert niet dat hier een doodvonnis op rust. Wat wij nodig hebben en wat wij willen is een gecoördineerd optreden om die mensen die bij deze misdaden betrokken zijn op te sporen en te vervolgen en dit ongeacht waar zij zich bevinden, binnen of buiten de Europese Unie. Er is een gecoördineerd optreden nodig door Europol en door Europol via Interpol over de hele wereld, want zolang dit niet gebeurt zullen deze misdaden blijven gebeuren en zullen mensen de doodstraf krijgen alleen maar omdat ze naar de Europese Unie willen reizen.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, het voorval waar collega Ford zojuist aan heeft gerefereerd, is er een uit een hele reeks voorvallen die helaas schering en inslag zijn langs de grenzen van het Middellandse-Zeegebied. Op dit moment tiert de misdaad welig en wordt illegale immigratie in de hand gewerkt via een clandestien netwerk van migrantenvervoer, dat weer verbonden is met een crimineel netwerk van illegale arbeidskrachten, die worden ingezet voor huishoudelijk werk, in de landbouw en de bouwnijverheid, maar helaas ook in de prostitutie. Vooral vrouwen en kinderen zijn daar de dupe van. De criminelen in kwestie zijn mensen die absoluut niet door welke scrupules dan ook gehinderd worden en tegen dat soort sujetten moet dan ook krachtdadig opgetreden worden.
Daarom vragen wij dat er een onderzoek wordt gedaan naar alle vormen van misbruik die van deze illegale arbeidskrachten worden gemaakt. Wij vragen tevens dat men het hoogste respect opbrengt voor de menselijke waardigheid van deze migranten en wij willen dat hard opgetreden wordt tegen degenen die munt trachten te slaan uit de situatie van armoede en ellende van bevolkingen die ons na aan het hart liggen. Volgens mij moet dit punt op de euromediterrane conferentie, die op 15 en 16 april op Malta zal worden gehouden, op de agenda gezet worden.

Pirker
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik zou iets principieels willen zeggen: de Fractie van de Europese Volkspartij is voor de discussie over de mensenrechten, ze is ervoor dat iedere schending van de mensenrechten aan het licht wordt gebracht en wordt bestraft en dat zoveel mogelijk preventieve maatregelen worden genomen, zodat deze schendingen niet eens plaatsvinden.
Maar de discussie over de mensenrechten mag niet worden misbruikt om in het Parlement uitsluitend thema's uit het rood-groene, in de regel ideologisch getinte vaatje te tappen met de bedoeling, hier of daar, uit diverse thema's politieke munt te slaan. Dat mag niet in de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken gebeuren, waar onder de titel "mensenrecht" door rood en groen bijvoorbeeld het recht op gezondheid of het recht op sociale zekerheid wordt opgeëist, en het mag zeker niet onder de titel "dringende kwesties" gebeuren.
Wij zijn ervoor dat er op mensenrechtenschendingen wordt gewezen, dat de discussie ter zake is en ook tot dit onderwerp wordt beperkt. De Fractie van de Europese Volkspartij zal daarom tegen de door Roth en Ford ingediende ontwerpresoluties stemmen, omdat ze alleen bedoeld zijn om ons in het Parlement een ideologisch debat over migratiebeleid en politiële samenwerking in Europa, en tot buiten Europa, op te dringen en omdat daardoor het zicht op dat waar het eigenlijk om gaat, waar het de Europese Unie eigenlijk om te doen is, namelijk de bescherming van de mensenrechten, dreigt te worden benomen.

De Voorzitter
Eigenlijk had ik u, overeenkomstig artikel 47 van het Reglement, het woord kunnen ontnemen, omdat u niet over het aan de orde zijnde onderwerp hebt gesproken, maar een principieel debat voert. Ik was heel blij dat u op het eind toch nog het woord "mensenrechten" in de mond hebt genomen. Dat heeft mij dan toch geholpen deze beslissing te nemen.
Wij zijn aan het einde van dit debat gekomen. Commissaris Marín spreekt nu namens de Commissie over alle vraagstukken die hier in het debat aan de orde zijn gekomen.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag reageren op alle onderwerpen die in de diverse betogen aan bod zijn gekomen en zal trachten het zo kort mogelijk te houden.
Ten eerste is daar het probleem van Kosovo. De situatie aldaar wordt inderdaad gekenmerkt door ernstige schendingen van de mensenrechten en het blijven dwarsbomen van de legitieme politieke ambities die de Albaniërs van Kosovo koesteren. Deze situatie blijft voor de Europese Unie de grootste zorg in deze regio.
Gezien de huidige spanningen in Albanië bestaat het risico dat de situatie nog explosiever wordt. De Europese Unie heeft altijd geijverd voor meer autonomie voor Kosovo binnen de internationaal erkende grenzen van Joegoslavië. Ook heeft zij er bij de autoriteiten van Belgrado op aangedrongen om een dialoog op gang te brengen met de Albaniërs van Kosovo, in aanwezigheid van een derde partij. Het spijt me evenwel te moeten opmerken dat deze inspanningen tot op heden nog niet met enige succes werden bekroond. Schendingen van de mensenrechten duren voort en Belgrado houdt vol dat het statuut van Kosovo een zuiver binnenlandse aangelegenheid is. Het verzoek van de Europese Unie om eveneens voor een aanwezigheid in Kosovo te zorgen, wordt door Belgrado van de hand gewezen.
De volledige normalisering van de betrekkingen tussen Joegoslavië en de Europese Unie zal alleen dan mogelijk zijn als Belgrado de rechten van de mensen en de minderheden ten volle eerbiedigt en de nodige mate van autonomie toestaat. De Europese Unie blijft er bij de huidige en toekomstige autoriteiten van Joegoslavië op aandringen om naar deze doelstelling toe te werken, maar zij wil ook dat het de Albaniërs van Kosovo duidelijk is dat zij hun streven naar onafhankelijkheid niet steunt. Als Joegoslavië daadwerkelijk democratisch zou worden, dan zou dat wellicht een oplossing voor Kosovo in de hand werken. De Commissie werkt dan ook aan een strategie ter ondersteuning van de democratie, de burgermaatschappij en onafhankelijke media.
Voor wat Argentinië betreft heeft de Europese Commissie de laatste jaren in het algemeen de inspanningen gesteund die de Latijns-Amerikaanse landen hebben gedaan om echte democratische stelsels, waar de mensenrechten geëerbiedigd worden, van de grond te krijgen en te consolideren. In deze zin zal zij de inspanningen blijven begeleiden van zowel de burgermaatschappij als van de diverse regeringen om voort te gaan op de weg van de gerechtigheid en van de integrale eerbiediging van de mensenrechten. Deze benadering sluit aan op zowel de Bilaterale Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en Argentinië van 1990, als op de recentere overeenkomst van de Europese Unie met de Mercosur van december 1995, waarin bepaald wordt dat een van de gemeenschappelijke waarden die wij delen - en waarop onze betrekkingen gebaseerd moeten zijn - juist gestoeld is op de eerbiediging van de mensenrechten.
Tijdens de periode 1990-1996 heeft de Europese Commissie een reeks initiatieven gefinancierd ter waarde van een totaalbedrag van 1.200.000 ecu die ertoe strekken een rechtsstaat te ontwikkelen en te consolideren waar de mensenrechten geëerbiedigd worden. Zo werd steun verleend aan het werk dat verricht wordt in verband met de Moeders van de Plaza de Mayo, dat zoals u weet meermaals communautaire steun heeft ontvangen, vooral om hen te helpen bij het opsporen van de verdwenen kinderen.
Ook zijn wij onlangs begonnen met de ontwikkeling van een zeer interessant programma voor een bedrag van 300.000 ecu dat te maken heeft met de situatie van gedetineerden in Argentijnse gevangenissen. Ik moet zeggen dat wij hier een grote bereidheid hebben vastgesteld bij de Argentijnse autoriteiten. Met name voor wat betreft de inheemse Mapuche-bevolking in de regio Neuquén, delen wij de bezorgdheid van het Europees Parlement. Momenteel is de situatie als volgt: de Argentijnse regering heeft niet geweigerd om in verband met deze kwestie een politieke dialoog aan te gaan met de Europese Commissie. Integendeel. Zij is akkoord gegaan met een plan uit hoofde waarvan op 15 februari 1997 het Secretariaat voor de Sociale Ontwikkeling van de Natie in overeenstemming met de gouverneur van Neuquén en de inheemse bevolking zelf, een comité in het leven heeft geroepen dat een voorstel moet opstellen voor een oplossing van dit conflict binnen een termijn van 90 dagen. Ik wil u niet verhullen dat de Argentijnse autoriteiten ons natuurlijk onmiddellijk een plan hebben voorgelegd voor de economische en sociale ontwikkeling van deze regio, waarmee wij wellicht middels het hoofdstuk economische en financiële samenwerking die kleine stapjes zullen kunnen zetten die uiteindelijk resultaten zullen opleveren.
Tot slot zou ik willen opmerken dat de Commissie nog maar pas haar goedkeuring heeft gehecht aan een samenwerkingsprogramma ter waarde van 5, 5 miljoen ecu, eveneens in samenwerking met de Argentijnse autoriteiten, ten behoeve van met name de inheemse gemeenschappen van Wiqui Matacos in de noordelijke regio Formosa. Dat wil zeggen dat afgezien van de druk die men kan uitoefenen - en hiermee reageer ik op een aantal van uw punten -, men toch moet erkennen dat de Argentijnse autoriteiten meewerken. Ze stellen ons in staat om te werken en voor wat de Mapuche-gemeenschappen betreft zijn wij toch in elk geval voor de komende 90 dagen hoopvol gestemd. Inzake andere minderheden is er sprake van concrete projecten voor economische en sociale samenwerking.
De vrouw en het probleem van de vrouw in Afghanistan. Vanzelfsprekend is de Commissie het volledig eens met hetgeen het Europees Parlement gezegd heeft en wij zijn inderdaad van mening dat de extreme interpretatie - met de nadruk op extreem - van de Islamitische wetten door de Taliban, aan de oorsprong ligt van de vrouwendiscriminatie door dit regime.
Tenslotte is er nog een andere reeks kwesties die te maken heeft met de binnenlandse situatie van dit land. Hoezeer men zich daarvoor ook inspant lijkt het politiek gezien op korte termijn niet mogelijk te zijn om buiten het kader van de NGO's om met de Afghaanse autoriteiten te werken en dit ten gevolge van de eigen binnenlandse situatie. Het gevolg hiervan is dat ik u hier als concrete oplossing weinig te bieden heb, behalve dat ik u kan bijtreden in uw aanklachten.
Voor wat Leyla Zana betreft, hebben wij er bij de Turkse autoriteiten uiteraard vele malen op aangedrongen om duidelijke signalen te geven in verband met haar situatie, alsmede in verband met andere afgevaardigden van de DEP, die gevangen genomen zijn. Zoals de heer Bertens heeft opgemerkt, zijn sommige mensen vrijgelaten, maar is dat niet voor allemaal het geval.
Wij dringen er altijd op aan dat de situatie van de mensenrechten verbeterd moet worden en dat het land zijn democratische hervormingen moet voortzetten waarmee einde 1995 een begin werd gemaakt. Deze hervormingen zijn een absolute noodzaak, en zeker nu de Turkse regering zichzelf kandidaat stelt voor het volwaardige lidmaatschap van de Europese Unie. Ik kan u wel zeggen dat wij ons bewust zijn van de toenadering die mevrouw Çiller heeft aangekondigd, namelijk om tussen nu en einde 1997 een wet goed te keuren die alle hindernissen voor de vrijheid van meningsuiting waarvan in Turkije nog sprake is, uit de wereld moet helpen. Dat is goed nieuws en betekent dat er van een evolutie sprake is. Wij geloven niet dat alle problemen zullen worden opgelost, maar dat is nu juist wat wij willen, een permanente en aanhoudende evolutie, al is het dan maar stap voor stap.
Voor wat de aanwezigheid betreft van Alois Brunner in Syrië, heeft de Commissie evenals de trojka van de Raad stappen ondernomen. Ik moet u zeggen dat de Syrische regering ronduit ontkent dat deze oorlogsmisdadiger zich op Syrisch grondgebied bevindt. Volgens persberichten zou de heer Brunner zich in Syrië bevinden, maar toen wij op diplomatiek niveau gevraagd hebben om een bevestiging hiervan, liet men ons weten dat deze oorlogsmisdadiger zich niet in dit land bevindt.
Dit gezegd zijnde, deelt de Commissie natuurlijk het standpunt dat oorlogsmisdadigers gevangen genomen moeten worden en terecht moeten staan.
Dan de kwestie van de bootvluchtelingen die de heer Ford en ook andere afgevaardigden aan de orde hebben gesteld. Het is wel duidelijk dat dit een verschijnsel is waarbij burgers uit derde landen geëxploiteerd worden door criminele netwerken die zich bezighouden met clandestiene immigratie. Natuurlijk zijn wij ons van dit probleem bewust en vinden wij eveneens dat mensenhandel en illegale arbeid bestreden moeten worden en dat de clandestiene netwerken die voor de emigratie zorgen, vervolgd moeten worden.
Ik heb in verband hiermee drie punten. Er zijn diverse maatregelen getroffen in verband met deze specifieke kwestie van de mensenhandel met als doel seksuele uitbuiting. In januari dit jaar werd een gemeenschappelijk optreden goedgekeurd betreffende de typering van het gedrag van mensenhandelaars en een betere samenwerking tussen de lidstaten. Men heeft een opleidingsprogramma georganiseerd, het programma STOP, dat tot doel heeft informatie uit te wisselen en de strijd tegen mensenhandel en seksuele uitbuiting van minderjarigen te organiseren. In december 1996 werd een gemeenschappelijk standpunt goedgekeurd waarin het mandaat van de Europese Drugseenheid ten aanzien van mensenhandel werd uitgebreid. De Europese Drugseenheid is op dit vlak reeds aan de slag gegaan.
Ten tweede wordt met betrekking tot de ruimere kwestie inzake criminele netwerken die illegale immigratie organiseren regelmatig informatie uitgewisseld in de desbetreffende werkgroep van de Raad, namelijk het Centrum voor informatie, beraad en gegevensuitwisseling inzake grensoverschrijding en immigratie. Men tracht momenteel alle misdaden die met illegale immigratie te maken hebben in kaart te brengen. Het is namelijk zo dat illegale immigratie via criminele bendes en criminele netwerken duidelijk een misdrijf is en hoewel dit misschien triviaal lijkt, moet de organisatie van dit soort netwerken grondig worden aangepakt indien men effect wil sorteren.
En ten derde heeft de Raad zich gebogen over het illegale werk dat verricht wordt door burgers uit derde landen. De door de Raad goedgekeurde tekst wijst erop dat de illegale handel in arbeid als een misdrijf beschouwd dient te worden en strafrechtelijk vervolgd moet worden. Die sancties moeten dan wel efficiënt zijn en ze moeten verhinderen dat werkgevers bijkomende of andere winsten kunnen binnenhalen. Het werk op wetgevend vlak dat de lidstaten verrichten betekent een grote ommekeer en wat wij dan ook doen - inzake een onderwerp waarvan de heer Ford zeer goed op de hoogte is - is dat wij deze kwestie ook inschrijven op de begrotingslijn tegen racisme, vreemdelingenhaat en anti-semitisme. En in elk geval trachten wij altijd een politiek antwoord te formuleren - dit debat bestaat al lang en u neemt er al zeer lange tijd aan deel. Maar ik zeg u nog eens dat volgens de gegevens waarover de Commissie beschikt dit criminele netwerken zijn die men vooral moet trachten te beteugelen en die natuurlijk strafrechtelijke en gerechtelijke vervolging behoeven.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag te 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende vijf ontwerpresoluties:
B4-0197/97 van de heer Morris en anderen, namens de Fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten, over het Non-proliferatieverdrag; -B4-0221/97 van de heer Bertens, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over het Non-proliferatieverdrag; -B4-0229/97 van de heer Schroedter en anderen, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de herziening van het Non-proliferatieverdrag; -B4-0241/97 van de heer Dell'Alba, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over het Nonproliferatieverdrag; -B4-0253/97 van de heer A lavanos en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over het Non-proliferatieverdrag.
Theorin
Mevrouw de Voorzitter, de ontwikkeling van massavernietigingswapens, speciaal kernwapens, vormt een enorme bedreiging voor de veiligheid van de Unie en voor de wereldwijde veiligheid überhaupt. Het Europees Parlement is sterk betrokken bij de kernwapenkwestie. Zoals de Commissie van Canberra heeft vastgesteld, is het natuurlijk ook zo dat er eigenlijk geen veiligheid is voordat alle kernwapens zijn vernietigd. De EU heeft ook een actieve rol gespeeld in de acties om de verspreiding van kernwapens te stoppen en om tot ontwapening te komen. In de NPV-conferentie en de bijbehorende onderzoeksconferentie van 1995 werd besloten om het verdrag voor onbepaalde tijd te verlengen, wat niet betekent dat het verdrag zichzelf regelt, zonder nadere controle, of dat het zonder voorwaarden wordt verlengd.
De Voorbereidingscommissie komt van 7-18 april bijeen in New York. Daar zal belangrijk werk worden verricht om te komen tot een nieuwe en scherpe controle van de non-proliferatiemaatregelen. Iedere stap in de richting van nucleaire ontwapening is uiteraard een ondersteuning van de non-proliferatie-inspanningen. Artikel 6 van het verdrag schrijft ook voor dat de nucleaire mogendheden hun kernwapenvoorraad zullen verminderen.
In de resolutie en de amendementen benadrukken wij het belang van de uitspraak van het Internationaal Hof van Justitie betreffende de onrechtmatigheid van het gebruik van kernwapens, van het verslag van de Commissie van Canberra inzake een kernwapenvrije wereld, en van de adviezen die voormalige generaals en admiraals in december 1996 hebben gepubliceerd, inzake de verplichting van de nucleaire mogendheden om zich te goeder trouw in te zetten voor nucleaire ontwapening. Deze adviezen vormen een belangrijke bijdrage voor de verwezenlijking van artikel 6 van het NPV.
Wij herinneren aan de resolutie van de Algemene Vergadering van de VN dat onderhandelingen die kunnen leiden tot een kernwapenverdrag, in 1997 van start kunnen gaan. In de resolutie wordt de wens uitgesproken dat de Raad een reeks voorstellen presenteert ter versterking van het NPV en ten behoeve van de verdere activiteiten van de EU bij de NPV-conferentie in New York, o.a. voorstellen inzake een gezamenlijk optreden zodat er zoveel mogelijk tijd kan worden besteed aan zakelijke kwesties, aan herziening van zowel het verdrag als van de beginselen en doelstellingen daarvan; voorstellen inzake een nieuw formeel systeem om verslag uit te brengen over bereikte resultaten; en toekomstige voorstellen om het NPV te verwezenlijken en om ervoor te zorgen dat de Voorbereidingsconferentie in het jaar 2000 uitsluitend wordt gebruikt om de onderzoeksconferentie voor te bereiden zodat er tijdens de drie eerdere voorbereidingsconferenties over de zakelijke kwestie kan worden gediscussieerd.
Wij wensen dat alle lidstaten van de EU de overeenkomst inzake de stopzetting van kernproeven ogenblikkelijk ratificeren en zich gezamenlijk inspannen om andere staten ertoe te krijgen, hetzelfde te doen. Tot slot roepen wij de lidstaten op om te bevorderen dat er in 1997 onderhandelingen worden gestart die kunnen leiden tot de afschaffing van alle kernwapens.

Bertens
Voorzitter, mevrouw Theorin ook hartelijk dank, u heeft als voorgangster al gezegd wat ik zou kunnen zeggen, maar ik zal toch maar mijn woordje doen.
De voortgang van de nucleaire ontwapening is wenselijk en daarom is de komende vergadering, van het Prepcom in New York, van ontzettend groot belang. Het NPV-herzieningsproces kan een dynamiek van nucleaire ontwapening opleveren en de Unie heeft een belangrijke rol gespeeld in het bereiken van het NPV-akkoord van '95. De Raad moet de kans nu grijpen wederom een beslissende invloed uit te oefenen door met één stem te spreken tijdens die onderhandelingen en een compromisrol te vervullen tussen beide extremen. Daarom hebben we het Nederlands voorzitterschap, ook via minister Van Mierlo, op het hart gedrukt daar grote aandacht aan te besteden. De Unie moet zich inzetten om herzieningsconferenties goed gestructureerd en effectief te maken door ze te richten op de evaluatie van de naleving van de beloftes die landen in het internationaal onderhandelingsproces doen. De eerste taak is dan ook de ratificatie van het CTBT en de acties om dit Verdrag zo universeel mogelijk uit te voeren.

Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, in de door zes fracties gezamenlijk ingediende ontwerpresolutie staat niets wat wij niet al sedert lang zeggen. Zo mist dit Parlement de laatste ontwikkelingen. Kernwapens worden internationaal veroordeeld, daar bestaat niet de minste twijfel over. Instandhouding van hun afschrikpotentieel, rekening houden met de mogelijkheid dat men de eerste slag zou toebrengen, wordt nu zelfs al door generaals afgewezen, omdat het geen strategische voordelen biedt, maar de mensheid en het milieu oneindig veel leed voor generaties zou aandoen.
1997 is het jaar van belangrijke stappen in de nucleaire ontwapening. Op de top-Clinton/Jeltsin zullen verreikende ontwapeningsvoorstellen voor strategische kernwapens op de agenda staan. Het Parlement moet erop staan dat Frankrijk en Groot-Brittannië actief en serieus bijdragen aan deze ontwapeningsvoorstellen en -inspanningen.
Het Parlement heeft, als het geloofwaardig wil zijn, de verantwoordelijkheid een langzame uitholling van het Nonproliferatieverdrag in het kader van de harmonisatie van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te verhinderen. Het heeft de verantwoordelijkheid nu ontwapeningsonderhandelingen aan te moedigen en ervoor te zorgen dat het Franse en Duitse potentieel niet plotseling wordt geëuropeaniseerd en heimelijke gesprekken met Duitsland of pogingen om op de Duits-Franse topbijeenkomsten voor voldongen feiten te zorgen, geen regel worden.
Beste collega's, denkt u niet dat het de moeite loont voor een kernvrij Europa als teken van een vreedzaam Europa te strijden?

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, ik zou willen dat men ook over civiele nucleaire ontwapening spreekt, want volgens de informatie die momenteel in de pers verschijnt, bestaan er kerncentrales die alleen bij laagtij vervuilen. Dit is slechts één voorbeeld uit de vele. Ook in Japan hebben we de afgelopen dagen gezien hoe gevaarlijk civiele kerncentrales kunnen zijn. Ik concentreer mijn aandacht dus niet uitsluitend op het militaire aspect van het probleem.
Wat mij wel zeer verheugt, is dat commissaris Marín het geduld heeft opgebracht om nog enkele minuten bij ons te blijven, want een belangrijk probleem op het gebied van de ontwapening bestaat erin dat India en Pakistan bij de onderhandelingen moeten worden betrokken. Met name India heeft een buurland dat niet uitblinkt in democratie, maar dat zwaar bewapend is: de Volksrepubliek China, lid van de Veiligheidsraad en een van de kernmogendheden die in grote lijnen over het tempo van de ontwapening beslissen. India moet absoluut bij de onderhandelingen worden betrokken. India heeft ernstige veiligheidsproblemen, 30.000 km2 van zijn grondgebied is nog altijd door de Volksrepubliek China bezet, en het land bevindt zich niet in een situatie die het in staat stelt zijn veiligheid te bespreken en te waarborgen. Aangezien commissaris Marín verantwoordelijk is voor deze regio van de wereld, hoop ik dat hij de gelegenheid zal hebben initiatieven in de aangegeven richting te nemen.

Günther
Mevrouw de Voorzitter, tegen de vorige spreekster kan ik zeggen dat Duitsland geen kernwapens heeft, geen kernwapens wil en er ook in de toekomst geen zal hebben. Wil men daar misschien eens kennis van nemen? Als lid van de Commissie ontwikkelingssamenwerking zie ik met een zekere bezorgdheid dat het mogelijk blijkt te zijn dat bepaalde landen het bezit of de ontwikkeling van kernwapens tot een soort statussymbool verheffen, zodat wij zeker bij de drempellanden de ontwikkeling bijzonder kritisch moeten volgen.
Wij zijn aangewezen op de goede wil van al degenen die dergelijke non-proliferatieverdragen en verdragen inzake de stopzetting van kernproeven ondertekenen. Maar wij beschikken in geen geval over de middelen om de eerbiediging van die verdragen ook af te dwingen. Daarom juich ik het toe dat in de resolutie wordt gezegd dat er grotere inspanningen moeten worden gedaan om de landen in staat te stellen een non-proliferatieverdrag en een verdrag inzake de stopzetting van kernproeven ook echt te aanvaarden.

Amadeo
Mevrouw de Voorzitter, de Italiaanse kernfysicus Enrico Fermi heeft ooit over kernenergie geschreven: " wie geen angst voelt, is niet normaal" . Impliciet gaf hij hiermee te kennen dat angst iets gemeenschappelijks is en dat collectieve angst dus een gewoon verschijnsel is. De mensen willen zich bevrijden van deze situatie en vragen dus om behoed te worden voor die kernangst. Een manier daartoe bestaat er vandaag de dag, namelijk in de vorm van het Non-proliferatieverdrag, dat gesteund wordt door reeds ondertekende akkoorden over de herzieningstermijnen en verder ook steun krijgt van de principes en objectieven op het vlak van ontwapening. Wij vragen echter aan de Raad om de noodzakelijke pressie uit te oefenen op de lidstaten, opdat dezen ook het verdrag ratificeren met de gedachte kernproeven te voorkomen. De Raad moet eveneens tussenbeide komen bij die landen die nog geen gevolg hebben gegeven aan het nucleaire moratorium. Daarbij kan onder andere gedacht worden aan opschorting van eventuele lopende samenwerkingsakkoorden.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, aan de vooravond van de eerste Voorbereidingscommissie tot verdere verbetering van de herzieningsprocedure van het Non-proliferatieverdrag van kernwapens, die tussen 7 en 18 april 1997 in New York zal plaatsvinden, kan ik u zeggen dat de Commissie vindt dat de Europese Unie alles in het werk moet stellen om op deze vergadering een constructieve rol te spelen, teneinde bij deze gelegenheid positieve resultaten te behalen en het nieuwe proces tot herziening van het Nonproliferatieverdrag weer op de goede weg te zetten. De Commissie is dan ook van mening dat alle rechten en plichten van het Non-proliferatieverdrag zonder uitzondering herzien moeten worden, aangezien dit de hoeksteen is van de internationale non-proliferatieregeling. Het besluit dat in mei 1995 werd goedgekeurd over de beginselen en doelstellingen van non-proliferatie en nucleaire ontwapening is een belangrijk document om de toepassing van het Non-proliferatieverdrag te evalueren. En de Europese Unie wil de voordelen die de verbeterde herzieningsprocedure biedt ten volle benutten.
Voor wat betreft de concrete vragen die de heer Dupuis mij stelde, heb ik niet de indruk - na diverse trojka's te hebben vergezeld naar de landen die u genoemd heeft - dat er op korte termijn veel beweging te verwachten is van de gesprekspartners die u noemde. Maar natuurlijk is het standpunt van de Europese Unie openlijk naar voren gebracht. En ik ben er zeker van dat de leden van de Europese Unie rekening zullen houden met de doelstelling van deze resolutie die eigenlijk dezelfde kant opgaat: trachten te bewerkstelligen dat men inderdaad alle rechten en plichten van het Non-proliferatieverdrag herziet wanneer het tweede herzieningsproces begint. Natuurlijk is dit een voorstel dat de Europese Unie zal doen. Ik wil niet verhullen dat het debat over deze specifieke kwestie te allen tijde zeer, zeer moeilijk en gecompliceerd zal zijn.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag te 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende vijf ontwerpresoluties:
B4-0200/97 van de leden Apolinário en Colajanni, namens de Fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten, over de aardbeving in Iran en de noodzaak van humanitaire hulpverlening; -B4-0243/97 van de leden Pasty en Azzolini, namens de Fractie Unie voor Europa, over de noodzaak van humanitaire hulpverlening aan de Iraanse bevolking die door een aardbeving is getroffen; -B4-0265/97 van de heer Pettinari, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over de aardbeving in Noord-Iran; -B4-0203/97 van de heer Correia en anderen, namens de Fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten, over noodweer op de Azoren; -B4-0205/97 van de heer Miranda en anderen, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over overstromingen in Mozambique.
Aardbeving in Iran

Apolinário
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, geachte afgevaardigden, het Europees Parlement veroordeelt het door de Iraanse autoriteiten gevoerde beleid van schending van de mensenrechten op vastberaden, duidelijke en beslissende manier - ook omwille van de vervolging van Salman Rushdie - zonneklaar in de opeenvolgdende schendingen van de Rechten van de Mens, in de gevangenis van Tsa Qui en in de internationale terroristische daden, waaraan de Iraanse regering mogelijk ten gronde ligt.
Wij hebben dus te maken met een veroordelend standpunt dat hier duidelijk los van staat, maar met deze resolutie willen wij onze solidariteit betuigen met de bevolking, omdat onze strijd, onze kritiek niet de bevolking maar de regering geldt en wij willen er aldus de aandacht op vestigen en ertoe oproepen dat met behulp van humanitaire organisaties alle mogelijke solidariteit wordt gegeven aan de bevolking die het slachtoffer is van de recente aardbeving.

André-Léonard
Mevrouw de Voorzitter, Mozambique, de Azoren en Iran zijn getekend door drie natuurrampen en ik zou hier mijn solidariteit en die van mijn fractie willen betuigen met de slachtoffers en hun families. Het spreekt vanzelf dat wij het eens zijn met de hulp die de Unie aan de bevolking zal verlenen.
Toch zou ik ook uiting willen geven aan mijn teleurstelling en die van mijn fractie over het feit dat er geen overeenstemming is bereikt om de situatie in Algerije in het actualiteitendebat op te nemen. Het gaat weliswaar niet om een natuurramp waarvoor wij kunnen interveniëren, maar ik vind het terrorisme ook een ramp, waardoor Algerije helaas duidelijk is getroffen. Niet-eerbiediging van het recht op vrije meningsuiting, schending van de mensenrechten en terrorisme zijn alomtegenwoordig in Algerije en ik ben niet zo optimistisch als de heer Ataf, die vanochtend tijdens een gesprek met ons beweerde dat de uitschakeling van het terrorisme nog maar een kwestie van tijd is.
Tijdens mijn vorige interventies heb ik al het accent gelegd op het feit dat de pers in dit land gemuilkorfd is. Welnu, stilzwijgen bestendigt de onderdrukking. De pers moet dus opnieuw kunnen spreken, want zij ondergaat het geweld van de moslimfundamentalisten en de druk van de regering. Telkens als de Algerijnse autoriteiten worden beschuldigd van schending van de mensenrechten, reageren ze huiverig. Één zaak is zeker: zonder de internationale solidariteit zou de onafhankelijke pers al lang niet meer bestaan in Algerije.
Tot slot, mevrouw de Voorzitter, betreur ik dat het Europees Parlement nog altijd geen duidelijk standpunt tegenover de Algerijnse problematiek heeft ingenomen. Mochten waarnemers de komende verkiezingen kunnen volgen, dan zou dat een groter engagement van de Europese Unie met zich brengen, maar momenteel zijn we daar helaas nog altijd niet toe uitgenodigd. Ik ben zo vrij te hopen dat de Algerijnse regering haar standpunt ter zake zal herzien en dat wij in een kalme en rustige sfeer zullen kunnen voortwerken.

De Voorzitter
U hebt mij helemaal in de war gebracht, omdat u het over geen van de onderwerpen die op de agenda staan, hebt gehad.
Noodweer op de Azoren

Correia
Mevrouw de Voorzitter, in december jongstleden werden de Azoren geteisterd door hevige onweders die aanzienlijke schade hebben veroorzaakt, vooral op de eilanden S. Miguel, Graciosa en Flores, waarbij de haven van Ponta Delgada en de bevolking van het dorp Povoaçao het ergst zijn getroffen.
Gelukkig vielen er geen dodelijke slachtoffers te betreuren. De kostenraming voor de heropbouw en de schadeherstelling bedragen meer dan 13 miljard escudos. Als het niet om het onmiddellijke optreden van de Portugese regering en de Autonome Regio de Azoren was geweest, evenals dankzij de solidariteit uit diverse sectoren van de samenleving, dan hadden deze Europese burgers een nog veel droevigere Kerst meegemaakt.
Het feit dat het om een ultraperifere regio gaat, waar bij het isolement en de structurele achterstand met enige regelmaat rampen komen die worden veroorzaakt door stormen is al een gegronde reden voor de oprichting van een speciaal fonds om situaties van deze aard te verzachten. Dit zou trouwens geen nieuwigheid zijn, aangezien het is opgenomen in de nieuwe richtsnoeren van het communautair initiatief Interreg, dat noodsituaties en overstromingen omvat.
Diezelfde 19de december nog heb ik een brief geschreven aan de voorzitter van de Commissie, waarin ik om communautaire steun voor de Azoren verzocht. Ik neem nota van en bedank voor het positieve antwoord van voorzitter Santer, waarin een toename van de kredieten met 26 miljoen ecu werd aangekondigd voor het herstel van de openbare en de landbouwinfrastructuur.
Wij hopen dat deze ontvankelijkheid voor steun aan de behoeften van de Azoren gehandhaafd blijft. Los hiervan besluiten wij deze ontwerpresolutie opnieuw in te dienen en hopen wij dat deze wordt aangenomen om de Europese solidariteit te betuigen met de bevolking en de regionale regering van de Azoren en om de vastlegging van een speciale regeling voor de ultraperifere regio's in het Verdrag te steunen.
Het is niet onze gewoonte demagogisch te doen over het lijden van de bevolking. In het Europees Parlement zoals op de Azoren is het onze bedoeling de burgers te dienen.

Costa Neves
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, geachte afgevaardigden, ik kom uit de Azoren. Uiteraard heb ik mij hardnekkig ingezet opdat dit onderwerp het voorwerp van een resolutie van het Europees Parlement werd. De omvang van de ramp en de noodzaak de geplande investering voort te zetten rechtvaardigden deze resolutie. Het is mij niet gelukt dit op de agenda te zetten voor de plenaire vergaderingen van januari of februari, terwijl de onweders in december waren. Alles wijst erop dat voor sommigen de hoofdrol die ik had kunnen spelen op de Azoren belangrijker was dan de resolutie. Ik heb toen besloten het initiatief van anderen te volgen en te steunen, ook al is de tekst van de resolutie in dit geval volkomen onschuldig. Belangrijk is dat de tekst uiteindelijk ondanks alles wordt aangenomen. Het belang van de bevolking staat altijd boven nutteloos protagonisme. Dit is dan ook een exemplarisch voorbeeld, waarvan ik hoop dat het een nieuwe houding inluidt voor de toekomst voor wie, meer dan de bevolking, andere aspecten lijkt te bevoorrechten.
Wat de situatie op de Azoren betreft, daar valt nog veel te doen. Het is noodzakelijk de humanitaire hulp aan de getroffen families te waarborgen, het is onontbeerlijk de al toegekende steun aan te vullen. Portugal kan een beroep doen op het Cohesiefonds om investeringen te financieren in het kader van het vervoer en het milieu. Onverklaarbaar genoeg is het Cohesiefonds sinds haar oprichting nog nooit gebruikt voor de Azoren.
Het is tot slot fundamenteel borg te staan voor directe steun van de Europese Unie aan de landbouwers die hun productie hebben verloren. Er bestaat geen enkel voorstel in deze richting!

Rosado Fernandes
Mevrouw de Voorzitter, ik kom niet uit de Azoren maar ben de enige Portugees uit mijn fractie die hier vanmiddag is gebleven en ik wil mijn steun betuigen aan de twee collega's die van deze regio afkomstig zijn en dit van harte verdienen.
Ik wil de aandacht van de Commissie echter vestigen op een probleem dat ik al enige tijd geleden heb aangekaart: soms heeft zo'n opeenvolging van rampen die hier worden toegelicht zonder dat de Commissie, het Parlement of de instellingen de mogelijkheid hebben de werkelijke omvang van de schade te beoordelen iets komisch.
Het is tijd dat een meteorologisch waarnemingscentrum wordt opgestart voor alle rampen van deze soort die zich in landen van de Europese Unie voordoen. Elke keer dat hier een afgevaardigde met een nieuwe ramp aankomt, is het in werkelijkheid erg moeilijk de reële omvang van deze ramp te meten en vaak bekijken sommigen hun collega's wantrouwend, omdat zij denken dat velen die zich hier beklagen overdrijven om meer geld te vangen voor hun regio.
Ik vind dat deze hele manier van doen serieus moet worden geïnstitutionaliseerd. En dan verwijs ik zowel naar de Azoren als naar Madeira of Mozambique, of naar andere gevallen waarover wij hier vandaag praten, aangezien het mij zwaar valt hier steeds naar de "klaagmuur" te komen zonder dat er de facto een serieuze, regelmatige manier is om de schade die in de wereld wordt aangericht te beoordelen.
Overstromingen in Mozambique

Miranda
Mevrouw de Voorzitter, natuurlijk voel ook ik mij solidair met wat er is gebeurd op de Azoren en wij hebben al een bepaald soort voorstellen terzake ingediend, maar wat mij hier vandaag brengt is een andere situatie, die zich onlangs in Mozambique heeft voorgedaan.
Een situatie ten gevolge van ernstige overstromingen met tragische gevolgen: er zijn tientallen doden, ongeveer 400.000 daklozen, waarvan 25.000 hun toevlucht zoeken in buurlanden, verwoeste gewassen, evenzeer vernielde infrastructuur, problemen inzake de mogelijke uitbraak van epidemieën, met name cholera en malaria, kortom een echt tragische situatie van grote omvang, vooral als wij er rekening mee houden dat het om een land gaat met een vrij laag economisch niveau.
Dit is het probleem dat ons hier vandaag brengt en vooral in het licht van de door de Mozambikaanse regering verrichte schadebeoordeling, die wijst op zoiets als 30 miljoen dollar, wil ik de Commissie enerzijds vragen of zij ingrijpt, maar anderzijds ook - aangezien de Commissie aanwezig is - dat zij ons nu al een idee geeft van de actiemogelijkheden op dit gebied.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, het spreekt voor zich dat de Commissie met betrekking tot Iran de bezorgdheid van de leden voor de slachtoffers van de aardbeving die de provincie Ardebil in Noord-Iran getroffen heeft, ten volle deelt. Er zijn verzoeken binnengekomen om hulp van de afdeling humanitaire steun van de Verenigde Naties, van de Internationale Federatie van het Rode Kruis en van de Rode Halve Maan. Via ECHO hebben wij ons nu ter beschikking gesteld van deze organisaties en doen wij namens de Europese Unie alles wat wij kunnen om steunmaatregelen goed te keuren, vooral ten behoeve van de slachtoffers van de aardbeving. Tot dusverre hebben wij geen enkel concreet antwoord gekregen, noch van de Verenigde Naties, noch van het Rode Kruis, noch van de Rode Halve Maan, maar zodra dit gebeurt zal het antwoord vanzelfsprekend positief zijn.
Voor wat de Azoren betreft geef ik u allereerst het volgende ter overweging: het weerkundig systeem van alle lidstaten is meer dan geavanceerd genoeg en het probleem bestaat niet in het voorspellen van zware regenval of krachtige orkanen. U weet immers ook wel dat orkanen, wervelstormen en regen heel goed te voorspellen zijn. Het probleem is dat de mens niet kan vechten tegen een losgeslagen natuur en het is dan ook onmogelijk om natuurrampen te voorkomen, reden overigens waarom ze ook natuurrampen heten. Ik kan u wel bevestigen dat de Commissie reeds een eerste besluit heeft genomen om 26 miljoen ecu ter beschikking te stellen van het operationeel programma van de Azoren binnen het communautair steunbestek voor Portugal, hetgeen betekent dat er een feitelijke solidariteit is tussen het vasteland Portugal en de regering van de Azoren, omdat het uiteindelijk zo is dat binnenlands inkomen van het continentale gedeelte wordt overgebracht naar de eilanden. En naar onze mening is dit een goede zaak en het geld is bestemd voor de slachtoffers van de ramp.
Voor wat betreft de overstromingen in Mozambique, is onze delegatie volledig op de hoogte van de situatie in de regio's in het centrum van Mozambique die getroffen zijn door overstromingen. De delegatie van Maputo onderhoudt contacten met de in de regio aanwezige niet-gouvernementele organisaties.
De Europese Unie kan in verband hiermee onmiddellijk optreden, aangezien wij in Maputo beschikken over compensatiefondsen en over materiaal dat onmiddellijk ingezet kan worden om de problemen voor de getroffen bevolking te verzachten. Het enige wat zowel onze delegatie als het bureau voor humanitaire hulp van de Commissie (ECHO) ons zegt is dat we moeten wachten tot het water terug is in de beddingen om een degelijke evaluatie te kunnen maken. Het gaat hier niet om een financieel probleem - want de middelen zijn er - maar om op het terrein te kunnen werken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag te 17.30 uur plaats.
Wilde u nog iets zeggen, mijnheer de commissaris?

Marín
We zijn tien minuten vroeger klaar.

De Voorzitter
Ik onderbreek dus de vergadering.
Om 17.30 uur beginnen we aan de stemming.
(De vergadering wordt te 17.20 uur onderbroken en te 17.30 uur hervat)

Stemming
Tillich
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de Vergadering de aanneming van dit amendement enkel willen aanbevelen als het nog wordt aangevuld, en met name na "Enquêtecommissie-BSE" "Enquêtecommissie communautair douanevervoer" wordt toegevoegd.

Wynn
Ik had gehoopt dat de rapporteur de drie laatste woorden zou schrappen. Dit zijn richtsnoeren voor de begroting van 1998 en de drie laatste woorden zijn: " en volgende begrotingen" . Wij zouden echt niet over die drie woorden moeten stemmen. Het zou veel beter zijn als deze drie woorden geschrapt zouden worden en als de rapporteur zich daarin zou kunnen vinden.

Tillich
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het eens met de socialistische fractie.
(Applaus, enkele interrupties) - Betreffende paragraaf 37:

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, vóór de stemming over deze paragraaf zou ik willen dat u, als Voorzitter, het besluit neemt het slot van deze paragraaf niet ontvankelijk te verklaren.
Het is de taak van de Commissie van de Europese Unie de Verdragen te eerbiedigen. Wij kunnen haar dus moeilijk vragen ze te schenden. Welnu, wij verzoeken haar hier tegen het eind van het jaar een plan voor de oprichting van een echte Europese dienst voor Buitenlandse Zaken voor te leggen.
Het is ontegenzeggelijk zo dat geen enkele bepaling van het Verdrag het mogelijk maakt een dergelijke Europese dienst in het leven te roepen. Dit deel van de paragraaf is bijgevolg niet ontvankelijk.

De Voorzitter
Wij wisten natuurlijk dat dit probleem aan de orde zou worden gesteld. Onze diensten hebben zich over de zaak gebogen en de paragraaf is wel degelijk ontvankelijk.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Verwelkoming
De Voorzitter
Waarde collega's, ik zou de vertegenwoordigers van de belangrijkste commissie van het parlement van de deelstaat Baden-Württemberg die op de officiële tribune hebben plaatsgenomen, zeer hartelijk welkom willen heten in ons Parlement.
Ik voeg daaraan toe dat zij hier zijn in het kader van uitwisselingen op het gebied van het Europese mediabeleid en van informatie tussen onze instellingen. Ik hoop van ganser harte dat deze ontmoeting zeer vruchtbaar zal zijn, met name voor de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de regionale parlementen van onze Unie.

Stemming (voortzetting)
Torres Marques
Het eerste verslag-Tillich was volkomen onaanvaardbaar, aangezien de doelstellingen van de Verdragen inzake solidariteit en economische en sociale cohesie hierin absoluut niet aan bod kwamen.
Ook de ingeroepen beginselen, zoals het subsidiariteitsbeginsel, dat in de praktijk neerkomt op het niet aanvaarden van sociale beleidsvormen, die worden terugverwezen naar het nationale vlak, en op de hernationalisering van het gemeenschapsbeleid of lukrake inkrimpingen in alle begrotingsrubrieken, waren onaanvaardbaar.
Dankzij de bijna 140 ingediende amendementen en het uitstekende werk dat de Begrotingscommissie heeft geleverd, hebben wij nu een veel redelijker, evenwichtiger en Europees gezinder verslag.
De belangrijkste redenen waarom ik vóór het aldus herschreven verslag stem, zijn de volgende:
de duidelijke en systematische bevestiging van het beginsel inzake economische en sociale cohesie; -de schrapping van de verwijzing naar subsidiariteit; -de expliciete overweging dat de structuurfondsen een belangrijke bijdrage leveren aan de versterking van de economie van de begunstigde regio's en dat zij de lidstaten helpen bij de nakoming van de convergentiecriteria en dat de herziening van de verordening, die voor eind 1998 moet worden ingediend, in de richting gaat van een rationalisering en verhoogde doelmatigheid daarvan; -de veroordeling van de negatieve houding van de Raad met betrekking tot het sociaal beleid (verplichte goedkeuring met unanimiteit van stemmen) en het besluit proefprojecten in te voeren aangaande sociale uitsluiting, bejaarden, gehandicapten en het gezin, alsmede de versterking van de acties voor de tenuitvoerlegging van het beleid inzake gelijke kansen voor mannen en vrouwen; -de bereidheid van het Europees Parlement om actief mee te werken aan de invoering op Europees vlak van een algemeen beleid ter bestrijding van de georganiseerde misdaad; -het in de begroting te hechten belang aan de nieuwe behoeften van de Europese burgers en aan de bevordering van concrete werkgelegenheidsschepping, zowel direct als via steun aan het MKB.
Van der Waal
Eén van de verdiensten van het verslag-Tillich is dat het voor de begroting van 1998 voor een beperkt aantal prioriteiten kiest. Vooral de nadruk op een beleid ten gunste van kleine en middelgrote ondernemingen verdient waardering. Het potentieel voor groei van werkgelegenheid is hier het grootst. Daartegenover staat dat ik de keuze voor meerdere programma's op het gebied van jeugd, onderwijs en cultuur onjuist vindt. Laat het Europees beleid zich buiten de terreinen van de lidstaten houden.
Voorts wordt in het verslag terecht de vinger gelegd bij de groeiende kloof tussen vastleggingen en betalingen bij de structuurfondsen. De omvang van de kredieten waarvoor nog geen bestemming is gevonden, is sinds 1986 gegroeid tot tientallen miljarden. De in Edinburgh overeengekomen omvang van de kredieten is blijkbaar veel te hoog vastgesteld. Veel projecten voldoen niet aan de criteria van de Europese Commissie. Daarnaast speelt een rol dat elke lidstaat de Europese subsidie zelf voor minstens de helft moet meefinancieren. In jaren van begrotingsdiscipline komt dat kennelijk minder goed uit. In ieder geval zullen de begrotingsbedragen gebaseerd moeten zijn op realistische verwachtingen.
Tot slot de landbouwuitgaven. Ook hier is strikte begrotingsdiscipline noodzakelijk. Toch ga ik niet akkoord met paragraaf 10 van het verslag-Tillich, waarin wordt aangedrongen op besparingen via wijziging van de verordeningen. In 1992 is gekozen voor een programma van verschuiving van prijs- naar inkomensondersteuning, wat in 1995 is voltooid. Maar dan moet de Unie de budgettaire gevolgen daarvan ook willen dragen. Directe inkomenssteun drukt nu eenmaal zwaarder op het Europese budget dan ondersteuning van de prijs. De enorme stijging van de uitgaven in de sector granen toont dat duidelijk aan. Daar komt bij dat de inkomenstoeslagen zijn ingevoerd als compensatie voor prijsverlagingen. Wanneer daar nu al het mes in wordt gezet, zoals de Commissie inmiddels heeft voorgesteld in het prijzenpakket voor 1997-1998, betekent dit dat vroegere toezeggingen van de Commissie niet worden nagekomen.
Voor de verlaging van de inkomenssubsidies in de sector granen wordt een rechtvaardiging gezocht in de huidige BSE-problematiek. Daarbij gaat het echter om de financiering van een eenmalige crisis. Daarentegen zal de verlaging van de inkomenstoeslagen hoogstwaarschijnlijk van blijvende aard zijn. Alles afwegend heb ik tegen dit verslag gestemd.
Verslag-Kittelmann (A4-0031/97)
Carlotti
Sinds de oudheid bestaan er nauwe banden van culturele en historische aard tussen Armenië en een aantal Europese landen. Door de aanwezigheid van omvangrijke gemeenschappen van Armeense afkomst in bepaalde lidstaten, waaronder Frankrijk, is het nodig het partnerschap van de Europese Unie met Armenië te versterken.
Armenië, de kleinste republiek van de voormalige Sovjet-Unie, probeert al lang economische en democratische hervormingen uit te voeren. Maar in zo'n instabiele regio als Transkaukasië, wordt op dit geografisch ingesloten land van de zijde van de buurlanden - Turkije en Azerbaidzjan - een onhoudbare economische druk uitgeoefend. Zoals de rapporteur onderstreept, moet het economisch embargo dat wegens het conflict over Nagorny-Karabach tegen Armenië is uitgevaardigd, absoluut worden opgeheven! Inderdaad, ook al is de economische ontwikkeling van Armenië door het staakt-het-vuren sinds mei 1994 bevorderd, de politieke instabiliteit van de regio heeft voor dit land talrijke nadelige gevolgen gehad.
De nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Unie en de Republiek Armenië, die voor een periode van tien jaar wordt gesloten, heeft economische en sociale hervormingen en de herstructurering van economische en handelssystemen tot doel.
Tot dusver is Armenië niet echt een prioritair aandachtspunt van de Europese Unie geweest. De bocht die nu door de lidstaten wordt gemaakt, luidt dus een nieuwe periode van samenwerking tussen de Europese Unie en Armenië in.

Schroedter
De groenen beschouwen de huidige inwerkingtreding van de PSO met Armenië als een grote vergissing en kunnen er derhalve niet mee instemmen. Ze zijn voor nauwe betrekkingen van de EU met Armenië, maar Armenië bevindt zich nog in oorlogstoestand met Azerbaidzjan. De vredesonderhandelingen schieten niet op. De eis van de OVSE tot bespoediging van het proces van vreedzame bijlegging van het geschil, volgens de beginselen van de organisatie, met als centrale eis een autonome regio met het hoogste niveau van zelfbestuur, binnen de internationaal erkende grenzen van Azerbaidzjan, heeft niet de instemming van Armenië gekregen. De gesprekken over de status van Nagorny-Karabach zijn ondertussen vastgelopen.
De inwerkingtreding van de PSO aan een vredesverdrag vastkoppelen, had niet alleen de nodige stimulans aan de vredesgesprekken kunnen geven, maar had ook tot een spoedig einde van het conflict kunnen leiden. Deze kans weigerden de meesten in het Parlement echter te zien. Ze gaven daardoor onnadenkend een belangrijk instrument van legislatieve mogelijkheden in het kader van het GBVB uit handen.
Volgens ontwerpen van de IGC zouden de legislatieve rechten van het Parlement bij internationale verdragen fors worden beperkt. Misschien moet het eerst zover komen, voordat dit Parlement begrijpt hoeveel belang dergelijke schijnbaar kleine bijdragen voor de vrede in Europa kunnen hebben en hoe ver hun werking wel reikt.
De groenen hebben ook kritiek op het feit dat de Raad de zogenaamde repatriëringsclausule in de verdragstekst van de PSO heeft opgenomen en aldus de economische samenwerking aan de terugkeer van vluchtelingen koppelt, zonder dat de voorwaarden in dit land daarvoor vervuld zijn.
Verslag-Schwaiger
Schroedter
De groenen vinden de huidige inwerkingtreding van de PSO met Azerbaidzjan een grote vergissing en wij hebben derhalve niet voor kunnen stemmen.
De groene fractie is principieel voor een PSO met Azerbaidzjan en beschouwt een op partnerschap gebaseerde tenuitvoerlegging van zo'n overeenkomst ook als een waardevolle steun voor het omschakelingsproces, op voorwaarde dat de EU-steun ook werkelijk is afgestemd op de behoeften van de regio en niet alleen het eigenbelang dient.
Maar het feit dat Azerbaidzjan zich nog altijd in oorlogstoestand met Armenië bevindt en een frontlijn het land in tweeën deelt, betekent dat 20 % van de bevolking niet van de zegen van deze hulp kan profiteren. Daarom is er eerst een vredesakkoord met Armenië, met inbegrip van de opheffing van alle regionale economische blokkades, nodig. Dat betekent echter ook dat de belangstelling voor een aantrekkelijk voorstel voor zelfbestuur voor Nagorny-Karabach in het kader van internationaal erkende beginselen van de zijde van Azerbaidzjan snel op de onderhandelingstafel moet worden gelegd, opdat er eindelijk schot in de onderhandelingen komt.
De koppeling van de zogenaamde "repatriëringsclausule" aan de samenwerkingsovereenkomst is gezien de dramatische verdrijving van burgers in Azerbaidzjan en de rechtsonzekerheid, zowel uit het oogpunt van een faire rechtspraak als van het staatsburgerlijk recht, een onredelijke eis die onverenigbaar is met de vluchtelingenconventie van de VN.
De groenen verwijten de Raad dat dit een unfaire koppeling is waarmee deze zijn eigen afgrenzingsbelangen dient. Wij betwijfelen dat men het zich met conflictbeheersing zo gemakkelijk kan maken. In het Europees buitenlands beleid voor vrede op het continent gaapt er tussen willen en handelen nog een diepe kloof.
Verslag-Chesa
Garosci
In het scenario dat is ontstaan na de ontbinding van de voormalige Sovjetunie zijn wij wel verplicht met bijzondere aandacht te kijken naar de Transkaukasische landen en vooral Kazachstan.
De bijzondere geografische ligging van dat gebied, het grote economische potentieel, het bezit aan grondstoffen, maar vooral de precieze wil van die landen om zich los te werken van Rusland en om een eigen politieke en maatschappelijke autonomie te vinden, verdienen de hoogste aandacht van de Europese Unie.
Vooral Kazachstan - en hopelijk komen wij vandaag tot definitie van het partnerschaps- en samenwerkingsakkoord met dat land - bekleedt een bijzondere rol in het globale kader van de betrekkingen tussen de voormalige Sovjetlanden en de Europese Gemeenschap.
Kazachstan grenst namelijk aan Rusland en voor veel andere staten vormt het een bruggehoofd naar Azië toe. Kazachstan hoort bovendien tot de nucleaire grootmachten en de Europese Unie heeft gewoon de plicht mee te helpen om een strategische controle te krijgen voor het behoud van de vrede in de wereld.
Wij vragen aan het land zelf dat het verdere inspanningen doet en tastbare tekenen geeft dat het de mensenrechten en sociale rechten volledig in acht neemt. Wat onszelf betreft, wij zijn bereid te investeren in de toekomst van Kazachstan en de andere Kaukasische landen, opdat zij allen een toekomst van totale democratie in het verschiet krijgen.
Met zo'n inzet kan en moet Europa handelsbetrekkingen en culturele banden met Kazachstan in de hand werken .

Voorbereiding van de bijzondere zitting van
de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in juni 1997
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0083/97) van mevrouw Dybkjær, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie (COM(96)0569 - C4-0656/96): Een gemeenschappelijk platform: richtsnoeren voor de voorbereiding, door de Europese Unie, van de in juni 1997 te New York te houden bijzondere zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties ter evaluatie van Agenda 21 en de daarmee samenhangende resultaten van de in juni 1992 te Rio de Janeiro gehouden conferentie van de Verenigde Naties over milieu en ontwikkeling.

Dybkjær
Mevrouw de Voorzitter, juist nu tonen twee voorbeelden in Centraal-Europa, namelijk Parijs en Den Haag, duidelijk aan dat de wereld verre van duurzaam is. In Parijs zijn waarschuwingssignalen gegeven: als de verontreiniging nog een beetje erger wordt, zal het autoverkeer in Parijs nog slechts om de andere dag toegelaten zijn. Het andere voorbeeld betreft de radioactieve neerslag in Den Haag. Met andere woorden, wij dachten dat een dergelijke verontreiniging door de auto voorbehouden was voor verre steden als Mexico en desnoods Athene - mijn excuses voor Griekenland, maar dit soort verontreiniging is nu doorgedrongen tot het hart van Europa. Hetzelfde geldt voor de radioactieve neerslag van kerncentrales, waarvan we dachten dat ze alleen in de oude Sovjetunie voorkwam. Het verslag van vandaag moet in het licht van deze feiten gezien worden. Het zoekt een antwoord op de vragen hoe we onze eigen situatie kunnen bijsturen en een duurzame ontwikkeling op gang brengen alsook welke invloed we op de internationale scène kunnen uitoefenen.
Na deze voorafgaande opmerkingen wil ik de leden van mijn commissie en van de Commissie ontwikkelingssamenwerking danken voor hun bijdrage in deze zaak. Het verheugt mij dat er zo'n grote eensgezindheid was over de behoefte om het onderhandelingsvoorstel van de Raad en de Commissie te verscherpen. Dit versterkt de positie van het Europees Parlement en dat hebben we hard nodig. In 1992 was ik er zelf bij in Rio en ik kan mij goed herinneren welke stemming er na afloop van de conferentie heerste. Er waren beslist geen wilde jubeltaferelen, omdat de resultaten daarvoor niet goed genoeg waren, maar er was toch een zekere tevredenheid over de goedkeuring van Agenda 21, waarmee de duurzame ontwikkeling wereldwijd op de agenda kwam te staan. Alleen het feit dat de deelnemende staten elkaar beloofden om concreet werk te maken van een duurzame ontwikkeling, was al een stap in de goede richting. Nu vijf jaar later moeten wij ons helaas afvragen of de politieke leiders het werkelijk meenden met hun beloftes.
Zoals ik in mijn inleiding reeds illustreerde, evolueert de ontwikkeling op een aantal gebieden nog steeds in de verkeerde richting. Wij willen de rekening voor het gelag niet betalen en sturen ze door naar de volgende generaties, die er bovendien nog de rente bovenop zullen krijgen. Het wordt steeds duurder om een duurzame ontwikkeling te verwezenlijken. De UNGASS heeft dan ook als eerste opdracht de ernst van de situatie duidelijk te maken en de duurzame ontwikkeling weer bovenaan de politieke agenda te plaatsen.
Terzelfdertijd wil ik benadrukken dat we aan onheilsprofetieën ook niets hebben. We moeten erkennen dat er ondanks alles toch vooruitgang is geboekt. Het levert niets op te zeggen dat de opgave te zwaar is en dus toch geen zin heeft. Dat maakt ons alleen maar indolent. We moeten vooruitkijken en constructief, doelgericht en realistisch denken. Uiteindelijk is de politieke wil doorslaggevend en om te beginnen moeten wij die zelf tonen. Concreet wil dit zeggen dat het Europees Parlement en beperkt aantal prioriteiten heeft gesteld en daarbij heeft aangegeven welke we zelf moeten verwezenlijken en welke op wereldvlak verwezenlijkt moeten worden, alsook wat we van het eindresultaat van UNGASS verwachten.
De EU draagt een bijzondere verantwoordelijkheid, die ze op dit ogenblik noch intern noch naar buiten toe opneemt. In de Unie zijn we nog ver verwijderd van de duurzame ontwikkeling. Natuurlijk verzwakt dit onze internationale onderhandelingspositie, omdat we niet in staat zijn voor onze eigen deur te vegen. Daar moet iets aan gedaan worden, onder andere door een herziening van het vijfde milieuactieprogramma. Buiten de Unie hebben we de ontwikkelingslanden onvoldoende gesteund. De andere rijke landen hebben het evenmin gedaan, ze zijn zelfs nog slechter dan wij, maar dat is geen excuus. In feite is het ongelooflijk dat slechts drie lidstaten de aanbeveling in het rapport-Brundtland opvolgen en 0, 7 % van hun BNP aan ontwikkelingshulp besteden.
Het belangrijkste voor de ontwikkelingslanden is echter dat ze in de internationale economie geïntegreerd worden. Duurzame ontwikkeling heeft niet alleen met milieu te maken, wat de rijke landen soms wel lijken te geloven. Het gaat er ook om goede voorwaarden voor de arme landen te scheppen zodat zij zich ook kunnen ontwikkelen. Het doel is een beter partnership tussen rijke en arme landen om samen de duurzame ontwikkeling te verwezenlijken. Een dergelijk partnership kan alleen tot stand komen als we de specifieke problemen van de verschillende werelddelen onderkennen. In ons werelddeel vormt overconsumptie het probleem. In andere delen van de wereld is overleven het probleem. Wanneer de politieke leiders van overal ter wereld toch naar dergelijke internationale conferenties komen, is het omdat ze beginnen te begrijpen dat wij wereldwijd hetzelfde lot beschoren zijn.
In UNGASS is het onze taak om te evalueren, herbeoordelen, revitaliseren, met andere woorden het proces een serieuze duw in de rug te geven.

Apolinário
Mevrouw de Voorzitter, het internationaal deskundigenpanel voor klimaatveranderingen voorspelt een algemene temperatuursstijging van 2º tot het jaar 2030, wat neerkomt op een verhoging van het zeeniveau met 30 tot 50 centimeter. Bij het huidige tempo - het verdwijnen van tropicale wouden met een bosverlies van 1 % per jaar - hebben wij in het jaar 2030 bovendien een totaal verlies van 5 à 10 %. Vele dier- en plantensoorten zullen voor altijd verdwenen zijn. Meer nog: in 1960 hadden de 20 % rijkste mensen ter wereld een inkomen dat overeenstemde met het drievoudige van de 20 % armste mensen. Momenteel hebben de eersten een inkomen dat 60 maal hoger ligt dan dat van de tweede groep.
Het is in deze context dat dit verslag dat hier vandaag in stemming wordt gebracht onze volledige steun verdient. Toch heb ik twee of drie opmerkingen.
In de eerste plaats wil ik ervoor pleiten dat de technologieoverdracht van de rijkste naar de armste landen in een perspectief van overdracht van correcte milieutechnieken gebeurt en niet via een tactiek van de "verschroeide aarde" .
In de tweede plaats dat het niet volstaat te zeggen dat wij een beter partnerschap wensen tussen rijke en arme landen. Het is tevens noodzakelijk dat de rijkste landen en dus de grootste veroorzakers van de meeste milieuproblemen hun huiswerk maken, dat wil zeggen dat zij omvangrijke programma's inzake duurzame ontwikkeling ten uitvoer leggen.
In de derde plaats ben ik het eens met de identificatie en valorisatie die de rapporteur maakt van thema's als klimaatwijzigingen of een internationale bindende overeenkomst voor wouden, evenals met haar bekommernissen over de handel en daarom wens ik ook de noodzaak te onderstrepen van een overeengekomen beleid op het gebied van de instandhouding en bescherming van de oceanen, een gebied dat des te belangrijker is daar het Internationaal Jaar van de Oceanen voortschrijdt, en een des te relevanter gebied daar het vandaag noodzakelijk is in de oceanen duurzame visserij te combineren met een algemene instandhouding van deze oceanen.

Liese
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, de EVP-Fractie steunt het verslag van mevrouw Dybkjær over duurzame ontwikkeling. De Conferentie van Rio heeft tot op heden helaas nog maar zeer weinig echt positieve resultaten gehad. Dit moet veranderen en daarover zijn wij het in het Parlement gelukkig eens. Als, bijvoorbeeld, de productietrend van CO2 wereldwijd aanhoudt zoals hij zich de afgelopen vijf jaar heeft afgetekend, dan wordt dat een economische, humanitaire en milieupolitieke ramp. Het argument dat vaak naar voren wordt geschoven, namelijk dat de Europese Unie niet in staat is dit probleem wereldwijd op te lossen, omdat wij natuurlijk niet verantwoordelijk zijn voor 100 % van de wereldwijde CO2 -uitstoot en er in India of China hoge groeipercentages zijn vast te stellen, brengt geen aarde aan de dijk, hoewel het natuurlijk een gemakkelijk argument is voor wie niets wil doen.
Als wij, als belangrijke industrielanden, er niet in slagen onze CO2 -uitstoot en de uitstoot van andere schadelijke stoffen te verminderen, dan zullen degenen die in de opkomende industrielanden en de ontwikkelingslanden voor het milieubeleid strijden, geen enkele kans hebben om te slagen. Wij moeten dus een voorbeeld van positief handelen zijn en wij moeten op dit gebied ook meer doen. Wat wij doen, moet echter ook intelligent zijn. Ik zeg altijd nogal cru: wij moeten niet opnieuw grotbewoners worden, maar wij moeten integendeel de moderne technologie gebruiken om CO2 en andere schadelijke stoffen te beperken, want alleen dan kunnen wij een echt voorbeeld zijn, omdat de mensen in de ontwikkelingslanden immers ook welvaart willen en wij hun moeten tonen dat wij met moderne technologie duurzame ontwikkeling en welvaart kunnen bereiken en tegelijk het milieu kunnen ontzien.
Ik geloof dat daar - en dit is weer een zeer actueel onderwerp, waarover de Commissie gisteren nog heeft beraadslaagd - ook belastingmaatregelen voor nodig zijn. Het voorstel van de Commissie om energie te belasten is een zwak voorstel, maar is althans een stap in de goede richting en de Europese Unie zou op dit gebied eindelijk moeten beginnen te handelen!

Lindqvist
Mevrouw de Voorzitter, tot nu toe is de EU vooral een organisatie geweest voor handel, voor economie, voor de markt en voor mededinging. Dat is op zichzelf prima, maar het wordt nu tijd om ook milieuvraagstukken, sociale vraagstukken en werkgelegenheidsvraagstukken bovenaan de agenda te plaatsen, zowel omdat dat nodig is voor de mondiale ontwikkeling als om onze band met het grote publiek te versterken en van die kant meer vertrouwen te krijgen. Dit is een uitstekend verslag en een goed voorbeeld van de manier waarop deze vraagstukken aan de orde worden gesteld.
Ik was zelf in de gelegenheid om in 1992 aanwezig te zijn in Rio de Janeiro tijdens de VN-conferentie over milieu en ontwikkeling. Ik was daar echter niet als regeringsvertegenwoordiger, maar als vertegenwoordiger van een nongouvernementele organisatie, namelijk de provinciale raad van de regio Stockholm, en bovendien van een volksorganisatie, genaamd Folkkampanjen mot kärnkraft i Sverige, de volkscampagne tegen kernenergie in Zweden. Het was een fantastische belevenis, en ik voel werkelijk de drang die van deze conferentie uitging, om iets positiefs te bewerkstelligen. Ik beschouw die conferentie als een doorbraak, maar vooral wat de opinie betreft. Wat concrete actie betreft, waren de resultaten zeer slecht. De toestand is op veel plaatsen zelfs achteruit gegaan, onder andere op de terreinen waarop men in Rio zo actief was; ik denk dan aan het vraagstuk van de biologische diversiteit en de klimaatvraagstukken. Nu moeten wij daar verandering in brengen!
Dit verslag komt met zeer veel goede voorstellen, die moeten worden uitgevoerd als wij tegenover de buitenwereld geloofwaardig willen overkomen op milieugebied. Ik zal een paar voorbeelden geven en op positieve voorbeelden wijzen. Agenda 21 is zoals bekend uitgevoerd in veel landen. Als voorbeeld kan ik noemen dat men in Zweden heeft geprobeerd om het programma in de gemeenten toe te passen, zodat elke afzonderlijke inwoner van een gemeente lokaal iets aan milieuvraagstukken kan doen. Wij hebben de concrete Agenda 21 voor de Oostzee aangenomen en we zijn daarmee een eind gevorderd. Zoals in het verslag wordt vermeld, moeten wij ook het ambitieniveau met het oog op de Conferentie van New York verhogen. De EU moet uiteraard ook voorop lopen met goede voorbeelden, d.w.z. onze eigen lidstaten moeten dat doen, zodat wij ten minste voldoen aan de minimumeisen in de milieurichtlijnen die wij zelf aannemen. Milieu-overwegingen moeten een rol spelen op alle terreinen waarop wij invloed kunnen uitoefenen, of het nu gaat om vervoer of energie, consumptie, handel of contacten met ontwikkelingslanden. De voorstellen inzake bindende internationale wetgeving en een milieurechtbank zijn uitstekend.
Een paar andere mogelijkheden waarop ik wil wijzen zijn de volgende: alternatieve brandstoffen, bio-energie in plaats van kernenergie, uitbreiding van milieu-etikettering en productaansprakelijkheid van de fabrikant. Al deze zaken maken het makkelijker voor het individu om zelf milieukeuzes te maken, wat de beste manier is om het milieu te verbeteren. Er moet een oplossing komen voor het kooldioxidevraagstuk en wij moeten ook een milieuvriendelijk aankoopbeleid van gemeenten, provincies en staten komen.
De EU kan een sterk instrument worden om de milieu-ontwikkeling in de EU en in de wereld daarbuiten te stimuleren. Dit is een uitstekend verslag. Het hangt in hoge mate van ons af of wij zullen slagen in onze inzet in dezen.

González Alvarez
Mevrouw de Voorzitter, eerlijk gezegd ben ik helemaal niet gewend om vier minuten lang het woord te voeren en ik weet dan ook niet of ik ze wel vol zal maken. Wij zijn het in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming eens met het verslag van mevrouw Dybkjæer en met de amendementen die andere fracties hebben ingediend. Mevrouw Dybkjæer stelt zelf wijzigingen voor op haar verslag die de tekst ook nog verbeteren.
Wij zijn het eens met een aantal belangrijke aspecten van haar verslag. Ten eerste stelt zij dat het inderdaad zo is dat de Conferentie van Rio van 1992 positieve resultaten heeft opgeleverd, zoals bijvoorbeeld het verdrag inzake klimaatverandering en het verdrag inzake biodiversiteit. Maar evenzeer is het waar dat wij momenteel nog verder verwijderd zijn van duurzame ontwikkeling dan in 1992. En voorts moet de Europese Unie inderdaad zeer actief deelnemen aan de aanstaande Topconferentie van de Verenigde Naties.
Zoals mevrouw Dybkjæer zelf ook zegt hebben wij waarschijnlijk niet de geloofwaardigheid die wij zouden moeten hebben, omdat de Europese Unie zelf de nagestreefde duurzame ontwikkeling niet actief tracht te verwezenlijken. En misschien dient er wel aan herinnerd te worden - het gaat om een uitermate belangrijk debat binnen de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming - dat het bijzonder moeilijk, zo niet onmogelijk zal zijn om de CO2 -uitstoot te beperken tot op het niveau van 1990. De Commissie erkent zelf dat wij de uitstoot niet zullen kunnen beperken maar dat deze zelfs nog zal toenemen.
Ook vraagt men om de milieuaspecten in het Verdrag op te nemen. Wij vinden dat van fundamenteel belang. Al jarenlang wil men dat het milieubeleid gelijkgeschakeld wordt op alle Europese beleidsterreinen: het landbouwbeleid, het industriebeleid, het economisch beleid, enz., maar dat is niet het geval; men is daar nog steeds niet in geslaagd. Wij zijn het dan ook eens met hetgeen de rapporteur zegt, namelijk dat er een aantal exacte doelstellingen moet zijn en dat er een concreet programma moet worden uitgewerkt om deze doelstellingen te verwezenlijken.
Ik wil niet afronden zonder eerst nog eens de aandacht te vestigen op een zeer belangrijk feit in het verslag, dat op de Conferentie van Rio van wezenlijk belang was en dit vandaag ook nog steeds is. Het betreft het niet overbrengen van hulpbronnen van de rijke landen naar de ontwikkelingslanden. In haar verslag citeert mevrouw Dybkjæer cijfers die zeer veelzeggend zijn: in 1960 had de rijkste 20 % van de wereldbevolking 30 maal zoveel inkomen als de armste 20 %. In 1995 is dit percentage verdubbeld en heeft die rijkste 20 % 60 maal zoveel inkomen. Als wij er dus niet in slagen om in die zin vorderingen te maken, dan zal het bijzonder moeilijk zijn om de doelstellingen van Rio te verwezenlijken en ze op de aanstaande Top van de Verenigde Naties te actualiseren.
Ik hoop dat het verslag van mevrouw Dybkjæer bij de stemming morgen zal worden goedgekeurd, omdat dit document een soort platform zal zijn op basis waarvan de Europese Unie eensgezind kan deelnemen aan de aanstaande Topconferentie, de UNGASS. Op deze conferentie zullen de doelstellingen van Rio herzien en opnieuw geordend worden en moet het hele proces nieuw leven worden ingeblazen.
Feit is dat als we tot in de details zouden ingaan op alles wat in het verslag van mevrouw Dybkjæer staat, wij dan aan een ander economisch en consumptiemodel zouden moeten denken. Immers, als de rijke landen niet minder gaan consumeren en als zij er niet voor zorgen dat de consumptie in de ontwikkelingslanden toeneemt, in elk geval tot een niveau waarop men kan overleven, dan is het zeer onwaarschijnlijk dat wij deze doelstellingen zullen kunnen verwezenlijken.
Ik denk dat de Europese Unie met de deelname van de niet-gouvernementele organisaties en de plaatselijke en regionale overheden een essentiële rol moet spelen op deze aanstaande Topconferentie van de Verenigde Naties.

Breyer
Mevrouw de Voorzitter, ook de groene fractie feliciteert mevrouw Dybkjær met haar verslag, dat zij toejuicht. In Rio hebben de industrielanden de hoofdverantwoordelijkheid op zich genomen voor de wereldwijde milieucrisis en voor het ombuigen van de uit milieuoogpunt verkeerde ontwikkeling. Op dit inzicht zijn tot dusver geen daden gevolgd. Dat is hier al gezegd. Het milieu- en ontwikkelingsbeleid stagneert, ja we moeten zelfs van een roll back in het milieubeleid spreken. Ook de EU heeft niet het voortouw genomen. Ze stemt haar maatregelen niet op de natuurwetenschappelijke vereisten, maar op de bereidheid tot compromissen van de industrie af. Dat geldt natuurlijk ook voor de lidstaten. Zo wordt de energiebelasting in Duitsland tegengehouden met het argument dat Brussel er bevoegd voor is en wordt te Brussel beweerd dat de VS en Japan er bevoegd voor zijn.
Wij stellen vast dat de glans van Rio eraf is. Nu komt de realiteit aan de oppervlakte. En de realiteit is dat wij noch een biodiversity -overeenkomst, noch een biosafety -protocol, noch een klimaatprotocol hebben. De bijeenkomst in Kyoto vindt in december plaats en we weten nog altijd niet of het daar zal lukken een klimaatbeschermingsprotocol aan te nemen. Ook van het verdrag over de bossen zijn we nog mijlenver verwijderd. Daarover kon men het te Rio niet eens eens worden.
Wij moeten het thema duurzame ontwikkeling dus weer bovenaan op de agenda van de wereldpolitiek plaatsen. De bijzondere Algemene Vergadering van de VN in New York moet duidelijke politieke signalen geven. Deze signalen moeten als volgt luiden: de uitvoering van Agenda 21 moet bindend worden opgelegd. Agenda 21 bevat nog te veel niet-bindende bepalingen. Wij hebben werkelijk bindende overeenkomsten nodig, alsook de invoering van sociale en ecologische minimumnormen in de wereldhandel, een bindend kaderverdrag inzake het klimaat en een biodiversity -overeenkomst die een klimaat-biosafety -protocol omvat, alsook een overeenkomst tot bescherming van de bossen. Ik hoop dat dit op deze bijzondere Algemene Vergadering lukt, want anders is Rio een maat voor niets geweest en zetten we de klok in de milieupolitieke discussie jaren terug.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, ik wil beginnen zowel de Europese Commissie als de rapporteur, mevrouw Dybkjaer, te bedanken voor hun stimulerende aanpak om de UNGASS-conferentie eind juni 1997 tot een succes te maken. Dat is hard nodig, want het enthousiasme over Agenda 21 zoals die in 1992 in Rio tot stand kwam, ebt weg. Dat heeft natuurlijk te maken met het feit dat het er nu om gaat te komen tot concretisering van duurzame ontwikkeling. Er moeten doelen worden gesteld, tijdpaden bewaakt, toezeggingen uit het verleden worden waargemaakt. Kortom, het harde gevecht van het terugdringen van milieuschade in zowel ontwikkelde landen als ontwikkelingslanden moet worden gevoerd. En dat tegen de achtergrond van afnemende belangstelling voor milieu en ontwikkeling.
Andere onderwerpen, zoals de werkloosheid en de bezuinigingen om aan de EMU-criteria te voldoen, dingen mee naar aandacht van regeringen en publiek. Blijkbaar is het moeilijk om de aandacht vast te houden voor onderwerpen met een lange looptijd, zoals milieuzorg en ontwikkeling. Daarom is het hard nodig dat er weer een krachtige impuls aan het milieu gegeven wordt. Wij hebben daarvoor niet alleen een goed en krachtig beleid nodig, maar ook mensen, leiders, die in staat zijn dit beleid publiekelijk vorm en inhoud te geven. Leiders die met hun persoonlijkheid enthousiasmerend kunnen werken en bereid zijn dat ook lange tijd vol te houden. Mevrouw Brundtland heeft dat een tijd lang gedaan. Haar rapport heeft een opvallend grote impuls aan het denken over duurzame ontwikkeling gegeven. Nu we toe zijn aan de uitvoering van Agenda 21 gaat het uithoudingsvermogen een rol spelen. Zullen de belangrijkste spelers in staat zijn vorm te geven aan de concrete invulling van Agenda 21?
Ik meen dat de Commissie en de rapporteur een aantal goede prioriteiten op papier hebben gezet. Er is behoefte aan een flexibele VN-organisatie met betere werkstructuren en meer geld. Maar er is vooral behoefte aan vastbeslotenheid bij alle landen om gestelde doelen te halen. Ik denk dan vooral aan het klimaatbeleid. New York zal een belangrijke voorbereiding voor de conferentie in Kyoto zijn. De Commissie legt daar terecht de nadruk op.
Het is verheugend dat het Nederlands voorzitterschap erin geslaagd is om tot overeenstemming te komen over het CO2 -reductiedoel voor 2010. Hoewel er veel meer dan 15 % reductie nodig is, hebben we nu in elk geval eensgezindheid binnen de Unie. Er zal alles aan gedaan moeten worden de Verenigde Staten ertoe te bewegen ook met een reductiepercentage te komen. Ik denk dat de vorm van burden-sharing die we nu gevonden hebben binnen Europa ook voor de wereld als geheel ontworpen zou kunnen worden. Het is logisch dat de grootste verbruikers dan ook de zwaarste lasten moeten dragen. De Verenigde Staten verbruiken per jaar grofweg een kwart van alle energie. Dat schept verplichtingen tegenover de rest van de wereld. Ik hoop van harte dat de Verenigde Staten een leidende rol op milieugebied op zich nemen. Dat zou UNGASS pas echt tot een succes maken.

Pollack
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten steunt het verslag van mevrouw Dybkjæer. We worden nu met de realiteit geconfronteerd dat de rijke landen zich onvoldoende hebben geëngageerd voor de prioriteiten die men in Rio heeft afgesproken, zowel voor wat hun eigen maatregelen betreft, als voor hun steun aan de ontwikkelingslanden. Diersoorten en habitats en dan vooral de bossen nemen over de hele wereld nog steeds af en dit toont nog eens aan hoe dringend men overeenstemming moet bereiken voor een verdrag ter bescherming van de bossen.
De mededeling van de Commissie is voorspelbaar voorzichtig en Europa moet het voortouw nemen op de UNGASS en een veel verreikender programma eisen, met name een bindende milieuwetgeving en bindende doelstellingen. We moeten meer aandacht besteden aan de kwestie van de niet-naleving en aan de tenuitvoerlegging van bestaande multilaterale milieuovereenkomsten. UNGASS is een stap op weg naar de conferentie over klimaatverandering die in december in Kyoto zal plaatsvinden en de verandering van het klimaat blijft voor enorme problemen zorgen. Er schijnt weinig ambitie te zijn om een eind te maken aan de status quo. Het is daarom van essentieel belang om aan te sturen op een overeenkomst inzake de vermindering van broeikasgassen en op een streefdoel van een verlaging met 20 % van de CO2 -emissies tegen het jaar 2010 en nog verdere verlagingen daarna.
De enige manier waarop wij kunnen beginnen met het smeden van partnerschappen met de ontwikkelingslanden is dat we zelf het goede voorbeeld geven, zodat we in Europa naar deze verlaging toe moeten werken tegen het jaar 2005. Visie en leiderschap zijn momenteel de ontbrekende schakels om tegemoet te komen aan de uitdagingen op milieuvlak in de wereld en we hebben ze allebei nodig op beide conferenties.
Tot slot moet het Europees Parlement formeel deel uitmaken van de delegatie van de Europese Unie naar deze conferenties en ik zie uit naar een engagement van de Commissie.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, er hebben vijf jaar moeten verstrijken voordat een groot aantal van de mensen die kritiek hebben geleverd op de organisatie, de ontwikkeling en de resultaten van de Conferentie van Rio van 1992 en die zelfs een parallel forum hebben georganiseerd, vandaag erkennen dat de doelstellingen en beslissingen van deze conferentie nog steeds een zeer belangrijke referentie blijven voor de komende decennia. Ik heb de eer gehad om dit Parlement op die Conferentie te vertegenwoordigen en het doet mij genoegen dat men vandaag erkent dat dat werkelijk een historische mijlpaal was, waar men op wereldniveau erkende dat de concepten van duurzame ontwikkeling en milieubescherming elkaar aanvulden en niet tegenover elkaar stonden.
Ik denk dat er veel meer vooruitgang is geboekt dan men vandaag toegeeft. Ik erken de lovenswaardige inspanningen en de bezorgdheid van mevrouw Breyer en van andere collega's die het allemaal nogal donker inzien. Ik denk dat wij ook een beetje positief moeten zijn.
Maar er is wel een onderwerp dat mij zorgen baart omdat dat een probleem was op de Conferentie van Rio, namelijk de vertegenwoordiging van de Europese Unie. De regeringen en de Europese Commissie moeten het eens worden, zodat deze gezamenlijke resolutie van Commissie en Parlement, de Europese Unie op genoemde conferentie ook werkelijk met één stem kan vertegenwoordigen. Dat is een oproep die wij tot alle regeringen moeten richten.
Ook vind ik het van wezenlijk belang dat er een eindresolutie komt. Ik denk dat er enkele essentiële punten zijn. Een bijzonder belangrijk aspect is het verzoek aan de regeringen om de milieudimensie een belangrijkere plaats te geven in hun macro-economisch beleid. Een ander punt - dat ook het Parlement in hoge mate bezighoudt - is dat het grote probleem van de wereldhandel en de milieubescherming - een andere zorg van dit Parlement - de nodige aandacht moet krijgen en dat de nationale beleidsmaatregelen conform dienen te zijn met de internationale resoluties.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen wil ik mevrouw Dybkjær van harte danken voor haar uitstekende verslag, ook al staat daar niet veel in om blij over te zijn: temperatuurstijging met 2O Celsius tegen het jaar 2030, stijging van het niveau van de wereldzeeën met 50 cm, gevaarlijke afname van het regenwoudenbestand - de negatieve ontwikkelingen op milieugebied gaan onverminderd voort. Wij hebben gejubeld over Rio. Vandaag zijn wij teleurgesteld. Wij hopen op New York. Misschien is dat onze laatste kans. Wij weten allen: eerst sterft het bos, dan sterft de mens. De klimaatverandering is onheilspellend, er is een gebrek aan zoet water, er is het radioactief afval. Waarom komen wij niet vooruit, terwijl iedereen dit alles toch weet?
Het feit dat vele landen, ook veel Europese landen, nog altijd geloven dat economische ontwikkeling en milieubescherming in tegenspraak zijn met elkaar, verklaart volgens mij al veel. En die redenering is fout, want milieubescherming schept arbeidsplaatsen, milieubescherming geeft de economie nieuwe impulsen, milieubescherming is een grote uitdaging voor onderzoek en techniek. De Duitsers hebben de sociale markteconomie uitgevonden. De Oostenrijkers - en ik ben daar zeer trots op - hebben de eco-sociale markteconomie uitgevonden. Dat betekent dat je de mechanismen van de markt voor milieubescherming gebruikt, dat betekent dat je economische stimulansen introduceert om milieuvriendelijk gedrag te belonen en milieuverontreiniging te bestraffen. Dat betekent ook dat je stuurt, met belastingen stuurt.
Ik geloof dat de EU erin zal slagen milieubescherming en ontwikkelingshulp echt ook het nodige politieke gewicht te geven. Alleen de EU, alleen de rijke landen, alleen de economisch ontwikkelde landen kunnen werkelijk de verzoening van milieu en economie bewerkstelligen, zijn in staat milieu en economie te verzoenen en samen te laten gedijen!

Marín
Mijnheer de Voorzitter, gezien de voorbereidingen voor de bijzondere zitting, komt het debat dat vandaag in het Parlement gevoerd wordt zeer gelegen. Ik ben dan ook blij met het verslag dat mevrouw Dybkjæer te dien einde heeft voorgelegd.
Zoals u weet heeft de Commissie vorig jaar november een mededeling goedgekeurd en heeft de Raad in december de conclusies over dit thema goedgekeurd en vanaf dat ogenblik tot juni aanstaande wordt veel belangrijk voorbereidend werk verricht, waarmee men rekening zal moeten houden. Met dit debat en met uw verslag, mevrouw Dybkjæer, kan het Parlement bijdragen tot het bepalen van de prioriteiten voor de bijzondere zitting, waarbij de veranderingen die zijn opgetreden in aanmerking worden genomen.
Ten eerste - zo vindt de Commissie - dient men te erkennen dat op de ministeriële conferentie van de Wereldhandelsorganisatie van december ll. geen daadwerkelijke vooruitgang werd geboekt inzake kwesties die verband houden met het handelsverkeer, met de handel en het milieu. Zoals men al had voorzien blijken de onderhandelingen over een protocol betreffende het verdrag inzake klimaatverandering, aan de hand waarvan bindende doelstellingen vastgelegd moeten worden ter verlaging van de uitstoot van broeikasgassen, bovendien zeer moeizaam te verlopen. Ten slotte heeft de intergouvernementele groep inzake de bescherming van de bossen haar beraadslagingen vorige maand afgerond zonder dat er aanbevelingen gedefinieerd zijn over een reeks essentiële kwesties, waaronder de noodzaak voor een overeenkomst tot bescherming van de bossen.
Het is duidelijk dat al deze thema's - handelsverkeer en milieu, klimaatveranderingen en bossen - op de bijzondere zitting een politieke impuls nodig hebben op een zo hoog mogelijk niveau. De resolutie is op dat punt zeer duidelijk en natuurlijk zou de Commissie met alle genoegen de besprekingen met het Europees Parlement voortzetten teneinde onze strategie uit te stippelen op basis van onze mededeling van 1996, waarop wij onze strategische benadering nog steeds geheel baseren.
Voor wat de klimaatveranderingen betreft is het inderdaad zo - en dat hebben diverse afgevaardigden ook gezegd - dat men in de Milieucommissie reeds enkele besluiten genomen heeft die te maken hebben met het verlagen en kwantificeren van schadelijke emissies. Er is eindelijk een akkoord bereikt tussen de lidstaten, ook al is het pas voor het jaar 2010. Men zou kunnen vinden dat het met de verlaging van de emissies wel eens wat vlotter had gekund, maar anderzijds is het feit dat men in deze zeer netelige materie een akkoord heeft bereikt in de Raad, toch een hele stap vooruit.
In deze context zijn wij van mening dat het van essentieel belang is dat men zich voor de jaren 2005, 2010 en 2020 concentreert op verlagingen die juridisch bindend zijn. De vraag die in uw verslag in paragraaf 18D geformuleerd wordt, namelijk een maximumlimiet voor concentraties van in de gehele wereld geproduceerde broeikasgassen, is interessant maar als wij realistisch zijn dan moeten wij erkennen dat dit toch in elk geval een perspectief op vrij lange termijn is.
Een andere zeer belangrijke prioriteit voor de bijzondere zitting, waarop de Europese Commissie de nadruk wil leggen, is de steeds toenemende schaarste van zoet water en wat dit impliceert voor de bevolking, de landbouw, de voedselvoorziening en ook voor de armoede.
Ten slotte is er nog een andere kwestie waarop uw resolutie de aandacht vestigt en die zeer belangrijk is. Het gaat over de kapitaalstromen naar de ontwikkelingslanden toe, aangezien duurzame ontwikkeling natuurlijk moet stoelen op overheidssteun en op particuliere steun voor de ontwikkeling. Het is duidelijk dat het hier om een belangrijk aspect gaat waarvan deze duurzame ontwikkeling afhankelijk is en aan de hand waarvan je tegelijkertijd nog milieutechnologie kunt exporteren ook, zoals enkele afgevaardigden reeds opmerkten. Zoals de heer Valverde terecht redeneerde is er helemaal niet zo'n grote tegenstelling tussen ontwikkeling en milieubescherming: er zijn veel aspecten die elkaar aanvullen en het is juist belangrijk dat er hoe langer hoe meer van dit soort kapitaaloverdrachten plaatsvinden. Hoewel het een feit is dat de directe investeringen in de landen van het zuidelijk halfrond de laatste jaren globaal gezien spectaculair zijn gestegen, moet men toch kritisch zijn. Globaal genomen zijn het dan wel spectaculaire cijfers, maar als je naar het investeringsvolume kijkt dan doet er zich in werkelijkheid een concentratie voor van deze overdrachten naar de zogenaamde nieuwe ontwikkelingslanden die zich inderdaad zeer snel ontwikkelen. Dit geldt niet voor alle landen en zeker niet voor de armste landen.
Tot slot wil ik het nog even hebben over het werkprogramma van de Commissie over de duurzame ontwikkeling. Wij zijn in deze zin van mening dat wij de komende jaren een hele reeks prioritaire kwesties moeten definiëren, en dat de kanttekening in de resolutie juist is om op een efficiënte manier vooruit te kunnen komen.
Voor wat de deelname van het Europees Parlement betreft tot slot, is de Commissie, net als in het verleden in verband met de Conferentie van Rio, het er natuurlijk mee eens dat het Europees Parlement deelneemt aan de zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris graag willen vragen hoe men deze institutionele deelname ziet. De commissaris heeft gezegd dat het Europees Parlement vertegenwoordigd zal zijn, maar ik wil graag weten hoe de Commissie zelf vertegenwoordigd zal zijn en hoe de coördinatie met de Raad zal verlopen. Zullen de lidstaten ervan afzien om individueel op te treden en zijn zij voornemens om met één stem te gaan spreken? Op de Conferentie van Rio was onze rol namelijk vrij ongecoördineerd.
Ten tweede wil ik graag weten of wij naar deze Conferentie een evaluatie zullen meenemen van de nationale plannen waartoe de diverse regeringen die de akkoorden van Rio en Agenda 21 ondertekend hebben, zich verbonden hebben. Wij hebben hier van de Commissie totaal geen informatie over gekregen.

Marín
Rekening gehouden met het feit dat de Intergouvernementele Conferentie wel in staat zal zijn dit probleem te rationaliseren, kan ik u zeggen wat de Commissie graag zou willen. Voor wat dit thema betreft is de Commissie, net als met betrekking tot alle andere onderwerpen die met de buitenlandse betrekkingen te maken hebben, voorstander van het systeem voorzitterschap van de Raadsecretaris-generaal van de Raad + Commissie, die de executieve en het bestuur vertegenwoordigen. Voorts vinden wij dat het Europees Parlement binnen de communautaire delegatie als Parlement vertegenwoordigd dient te zijn. Dit lijkt mij het meest rationele.
Voorts heeft u een opmerking gemaakt die tot een zeer langdurig debat zou kunnen leiden. Er is één punt dat de Europese Unie op de komende Top zeer moeilijk zal kunnen uitleggen. De Europese Unie heeft er zich op de Conferentie van Rio publiekelijk toe verbonden om twee miljard ecu ter beschikking te stellen - en ik herinner mij dit zeer goed, en u ook - die bestemd zouden worden voor het oplossen van problemen in verband met de toekomst van het milieu op wereldniveau. Wij weten allemaal dat onze lidstaten dit cijfer nooit zouden goedkeuren en het ook niet eens zouden worden over de manier om genoemd bedrag te verdelen. Dat moeten we goed onthouden.
Er zijn maar heel weinig landen die hun financiële verbintenissen van de besluiten van Rio zijn nagekomen. Ik denk dan ook dat daar samen met de Raad een behoedzame bezinning over moet plaatsvinden en daarna moet natuurlijk de kwestie van de evaluaties van elke lidstaat aan de orde komen, en ik denk dat men dat in samenspraak met de Commissie kan doen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 9.00 uur plaats.

Intrekking van het aan Myanmar toegekende
stelsel van algemene tariefpreferenties voor landbouwprodukten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0085/97) van mevrouw Theorin, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over de voorstellen van de Raad voor:
I.een verordening (COM(96)0711 - C4-0085/97-96/0317(CNS) houdende tijdelijke intrekking van de voordelen van het aan de Unie van Myanmar toegekende stelsel van algemene tariefpreferenties voor industrie; II.een verordening (COM(97)0058 - C4-0086/97-97/0041(CNS) houdende tijdelijke intrekking van de voordelen van het aan de Unie van Myanmar toegekende stelsel van algemene tariefpreferenties voor landbouwprodukten.
Theorin
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer ingenomen met de drie adviezen van de Begrotingscommissie, de Commissie Ontwikkelingssamenwerking en de Commissie externe economische betrekkingen, die alle het voorstel steunen. Ik ben verheugd te kunnen meedelen dat ook de Commissie buitenlandse zaken zich unaniem achter het voorstel schaart.
De EU en Birma hebben in december 1994 een overeenkomst gesloten inzake algemene tariefpreferenties voor bepaalde industriële producten. Op 1 januari van dit jaar is een identieke overeenkomst voor landbouwproducten van kracht geworden. Deze overeenkomsten kunnen te eniger tijd worden opgeheven bij voorliggend bewijs van dwangarbeid.Dwangarbeid wordt in dit verband gedefinieerd conform de Conventies van Genève van 1925 en 1956.
Op grond van klachten van het Europees Vakverbond en het Internationaal Verbond van Vrije Vakverenigingen, ingediend in juni 1995 met betrekking tot industriële producten en op 1 januari van dit jaar met betrekking tot landbouwproducten, heeft de Commissie de beweerde verrichting van dwangarbeid in Burma onderzocht. Het resultaat van dit onderzoek toonde aan dat het militair regime dwangarbeid tot een algemeen voorkomende en aantoonbare realiteit heeft gemaakt. Dwangarbeid betekent massale deportatie van zowel mannen als vrouwen en kinderen in verband met de aanleg van bepaalde infrastructurele werken, en leidt vaak tot de dood of ernstige verminking van degenen die tot dit werk worden gedwongen.
De situatie rond de mensenrechten in Birma houdt de gemoederen in de EU en het Europees Parlement reeds lang bezig. Ik heb in de motivering een beschrijving gegeven van de situatie op het gebied van de mensenrechten in dit land. Het militaire regime heeft in 1988 met geweld de macht gegrepen. In 1990 werden betrekkelijk vrije verkiezingen gehouden, waarbij de leidster van de democratische partij Aung San Suu Kyi, aan wie het Europees Parlement in 1990 de Sacharovprijs voor vrijheid van gedachte toekende, geen kandidaat mocht zijn. De democratische partij won de verkiezingen met een overweldigende meerderheid, maar het militaire regime respecteerde het verkiezingsresultaat niet en behield de macht. Volgens inlichtingen zit op dit moment 18 procent van de gekozen parlementsleden gevangen. San Suu Kyi heeft verzocht om de terugtrekking van alle buitenlandse investeerders. Pepsi, Levi's, Apple en andere ondernemingen hebben dat ook gedaan.
Er zijn vaststaande bewijzen van omvangrijke schendingen van mensenrechten, bijv. terechtstellingen zonder vorm van proces, martelingen, verkrachtingen en andere vormen van vrouwenmishandeling, mishandeling van gevangenen enz. Bovendien komen ernstige schendingen voor van de vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vergadering, vrijheid van godsdienst en bewegingsvrijheid. Volgens Amnesty International zitten op dit moment tweeduizend personen gevangen omdat zij hebben gevraagd om hervormingen op het gebied van de mensenrechten, en er gelden nog steeds strenge restricties voor Aung San Suu Kyi.
Amnesty International heeft het jaar 1996 uitgeroepen tot het slechtste jaar van dit decennium wat de mensenrechten in Burma betreft. De EU staat nu niet meer alleen in haar reactie op de situatie in Birma. In de VS heeft men wetsvoorstellen uitgewerkt met maatregelen tegen Birma. Bovendien hebben vele ondernemingen uit zowel de VS als de EU hun investeringen in het land teruggetrokken, in verscheidene gevallen als gevolg van een consumentenboycot en andere campagnes om druk uit te oefenen. Het is echter beschamend om te zien dat bepaalde Europese ondernemingen het militaire regime economisch, politiek en moreel steunen door projecten in samenwerking met dit regime voort te zetten. Dwangarbeid is gebruikt voor de bouw van hotels, de aanleg van wegen en andere infrastructurele projecten. Daarom heeft een grote groep leden van het Europees Parlement vandaag de ClubMed opgeroepen om haar toeristische reizen naar Birma stop te zetten.
Het voorstel van de Commissie om deze sancties tegen Birma aan te nemen is geheel nieuw in zijn soort, het verdient alle steun, - en het heeft onze volledige steun. Dit is de eerste keer dat de EU sancties heeft voorgesteld tegen een land dat bewust de mensenrechten schendt op het punt van dwangarbeid. Ik waardeer het daarom - ook al vind ik het vanzelfsprekend - dat het Parlement in deze kwestie wordt gehoord.
De verordening inzake de algemene tariefpreferenties beveelt gedetailleerd aan hoe een eventuele opheffing van tariefpreferenties in haar werk dient te gaan. Hoe ze opnieuw worden ingevoerd, wordt echter niet aangegeven. Ik heb daarom voorgesteld dat de Commissie de situatie met betrekking tot dwangarbeid voortdurend zal controleren. Als er bewijzen komen dat deze is gestopt, moet de Commissie na een grondig onderzoek een voorstel aan de Raad voorleggen, die na het Europees Parlement te hebben gehoord, dient te besluiten dat deze verordening niet langer van kracht zal zijn. Het is uiteraard van het grootste belang dat het Parlement wordt ingelicht en geconsulteerd over de herinvoering van de tariefpreferenties. Dat het Parlement niet zou worden gehoord bij herinvoering van het preferentiesysteem zou niet alleen paradoxaal zijn, maar ook politiek onaanvaardbaar.
Tot slot nog een punt van kritiek. Het resultaat van het onderzoek van de Commissie is niet gepubliceerd. Ik heb in mijn hoedanigheid van rapporteur Commissaris Marin diverse malen verzocht om kennis te mogen nemen van dit rapport, maar dat werd mij geweigerd om de een of andere formeel-wettelijke reden. Ik wantrouw het onderzoeksresultaat van de Commissie niet, maar ik beschouw dit als een belangrijke principiële kwestie. Het Parlement moet kennis kunnen nemen van de activiteiten in dit soort kwesties. Het minste wat men kan eisen is dat de rapporteur toegang tot of inzage in het onderzoeksdocument krijgt; dit is vooral van centraal belang bij de invoering van tariefpreferenties.
Het is een zeer lange dag en avond geweest voor de Commissaris en voor ons allen. Maar ik vraag u toch, Commissaris Marin, of men niet de mogelijkheden moet onderzoeken om een oplossing te vinden, zodat het Parlement voortaan inzagerecht heeft; dat het deze keer niet ging, kan ik aanvaarden. Ik hoop dat het Parlement zich unaniem achter het voorstel schaart en dat de Raad op 24 maart besluit om de tariefpreferenties op te heffen. Elke andere gang van zaken zou een schandaal zijn en zou een sterke politieke reactie uitlokken.

Leperre-Verrier
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie treft voor de eerste keer sancties tegen een land dat de mensenrechten op de werkplek schendt en wij moeten ons gelukkig prijzen met dit besluit Birma van de voordelen van het algemeen preferentiestelsel uit te sluiten.
Inderdaad, wij vechten nu al maandenlang in deze Vergadering om te bereiken dat er maatregelen worden genomen tegen de Birmaanse militaire junta, omdat daar nog altijd op grote schaal deportaties van zowel mannen, als vrouwen en kinderen plaatsvinden. Het Birmaanse leger is hierbij betrokken en maakt zich schuldig aan mishandeling van deze dwangarbeiders. Volgens het IVVV gaat het om 800.000 personen en zouden verschillende duizenden van hen reeds bij deze werken om het leven zijn gekomen. Op 6 juni 1995 hebben de internationale vakverbonden bij de Commissie een klacht ingediend om Birma wat industrieproducten betreft uit het SAP te zetten.
Op 1 januari 1997 hebben dezelfde vakverbonden dezelfde klacht inzake landbouwproducten ingediend. Voor twee derde van de export van Birmaanse landbouw- en industrieproducten golden tot dan tariefverlagingen. Maar de mensenrechten werden in dit land zo flagrant met voeten getreden, dat de Europese Unie wel moest reageren, ook al gaat het niet om een echte blokkade van het handelsverkeer. Wij zouden niettemin gaarne zien dat de Commissie nog krachtiger optreedt, want naast het door de Commissie genomen besluit, zou er ook door de lidstaten en de Raad een identiek standpunt moeten worden ingenomen tegenover dit land en zouden er strengere sancties moeten worden getroffen, te meer omdat deze procedures, die weliswaar van commerciële aard zijn, een niet te onderschatten politieke betekenis hebben.
Anderzijds stelt de toetreding van Birma tot de ASEAN een ernstig probleem. Hoewel dit iets is wat uitsluitend onder de exclusieve bevoegdheid valt van de landen die deel uitmaken van deze organisatie, zou de Europese Commissie de druk op de landen van deze regio moeten handhaven en de zogenaamde kritische dialoog die zij op gang lijkt te hebben gebracht, moeten intensiveren.
Tot slot zou ik nog een opmerking namens mijn fractie willen maken, want wij zouden gaarne zien dat er even vastberaden wordt opgetreden tegen alle landen die de mensenrechten op de werkplek met voeten treden en dwangarbeid, deze nieuwe vorm van slavernij, opleggen.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Theorin graag gelukwensen met haar uitstekende verslag dat vandaag aan de Vergadering is voorgelegd. Men had allang tegen Birma moeten optreden. Ik juich het voorstel om de tariefpreferenties voor de export van industrie- en landbouwgoederen in te trekken, toe. Dit zal Birma naar schatting zo'n 2.262 miljoen ecu kosten aan extra douaneheffingen.
De redenen voor deze economische sancties zijn volkomen duidelijk. Dat er in Birma slavernijpraktijken voorkomen is een schending van de Conventies van Genève van 25 september 1962 en 7 september 1956 en van de Verdragen nr. 29 en nr. 105 van de Internationale Arbeidsorganisatie. Maar er zijn nog andere, morele redenen om tegen Birma actie te ondernemen. SLORC, de State Law and Order Restoration Council , is een brute militaire dictatuur en is in 1988 met geweld aan de macht gekomen. De SLORC heeft geweigerd de uitslag van de verkiezingen van 1990 te erkennen, die een overwinning opleverden voor de National League for Democracy . Aung San Suu Kyi, die de verkiezingen van 1990 had gewonnen, is onder huisarrest geplaatst en het slachtoffer van voortdurende pesterijen. Afgezien van het doden en verminken van dwangarbeiders, is de algemene situatie van de mensenrechten afschrikwekkend. Verdwijningen, verkrachting, willekeurige arrestatie en executie zijn aan de orde van de dag. Politieke tegenstanders, etnische minderheden en de bredere bevolking worden dagelijks geconfronteerd met intimidatie en erger.
Tegen deze achtergrond is het een goede zaak dat een aantal Amerikaanse en Europese bedrijven, waaronder Heineken, Carlsberg en PepsiCo vertrokken zijn. Maar er zijn andere bedrijven die nog steeds handel drijven in Birma, en die doen alsof zij blind zijn voor de schendingen van de mensenrechten die overal rondom hen plaatsvinden. Total Oil Company en Club Med doen nog steeds zaken in Birma. Er zijn gedocumenteerde bewijzen van schendingen van de mensenrechten bij de aanleg van de pijplijn van TOTAL, waaronder de executie en foltering van dwangarbeiders.
Dit is totaal onaanvaardbaar. Wat doen die Europese ondernemingen daar met het bloed van de Birmanen aan hun handen? De Europese Unie moet het mogelijke toekomstige lidmaatschap van ASEAN blijven betwisten. De geloofwaardigheid van ASEAN wordt alleen maar aangetast als Birma in de nabije toekomst het lidmaatschap krijgt aangeboden van deze prestigieuze Zuidoost-Aziatische club. Ook de betrekkingen tussen ASEAN en de Europese Unie zullen daardoor negatief beïnvloed worden. Al jarenlang vraagt het Europees Parlement om een clausule die garandeert dat de fundamentele rechten van werknemers worden opgenomen in overeenkomsten als de Europese Unie tariefpreferenties toestaat. Dergelijke sociale clausules kunnen gebruikt worden om de mensenrechten overal ter wereld te verbeteren. Zeker als onze politieke en handelspartners afzakken tot onder het niveau van de universeel geaccepteerde normen van het menselijk fatsoen, is het niet meer dan normaal dat de Europese Unie politieke en economische sancties oplegt. Ik juich het verslag van mevrouw Theorin van harte toe.
Ik hoop dat de Europese Unie druk uit blijft oefenen op de Birmaanse autoriteiten zodat zij zich verplicht voelen om op een democratische wijze te werk te gaan en om een einde te maken aan het lijden en de onderdrukking van de Birmaanse bevolking.

Maij-Weggen
Voorzitter, Birma is een land met een gewelddadige militaire dictatuur, het is een land met een verkozen oppositieleidster, eigenlijk een verkozen president met 80 % van de stemmen die al meer dan zes jaar onder huisarrest zit en feitelijk wordt gegijzeld. Birma is een land waar 80 % van de gekozen parlementsleden in de gevangenis zit of verdwenen is. Birma is een land waar een flink deel van de bevolking via gedwongen arbeid wordt verplicht allerlei projecten van de regering te helpen bouwen, een land waar eigenlijk slavenarbeid wordt toegepast. Birma is een land dat door Amnesty International gekenschetst wordt als een land waar op dit moment zo ongeveer de ergste mensenrechtenschendingen plaatsvinden.
Voorzitter, er zijn nog al wat mensen die zich afvragen wat er aan de hand is met dit vrij onbekende land, waarom in de Verenigde Staten een wet is goedgekeurd in het Congres om te komen tot een investeringsstop en waarom de Europese Unie voorstelt om het preferentieel op te schorten, wat het begin is van een economische boycot. Ik hoop dat al deze feiten duidelijk maken dat het regime in Birma niet deugt en dat het regime in Birma ook niet langer kan worden gerespecteerd en kan worden getolereerd door de internationale gemeenschap.
Het is uitstekend dat de Europese Commissie die eerdere oproepen van ons Europees Parlement, ik wijs op resoluties van juli 1996 en van oktober 1996, positief heeft beantwoord en met dit voorliggende voorstel is gekomen om dat preferentieel stelsel op te schorten. Ik wil de Commissie ook complimenteren met de zorgvuldigheid waarmee ze te werk is gegaan in haar onderzoek naar de aard en de omvang naar de slavenarbeid. Het is goed gebeurd en grondig, zodat niemand de Commissie kan aanspreken op een haastige of een onzorgvuldige procedure.
In 1994 was ik in dit Parlement rapporteur voor het preferentieel stelsel en we hebben toen met veel precisie de clausule aangebracht waarop nu een beroep wordt gedaan. En dan dit voorbeeld, het is de eerste keer dat deze clausule wordt gebruikt, kunnen we zien dat de clausule van goede voorwaarden is voorzien en inderdaad in werking kan worden gesteld. Wat dat betreft ben ik tevreden over onze aanpak van 1994.
Dit Parlement zal de afstraffing van het militaire regime in Birma zeker vandaag goedkeuren. Een volgende stap is nu voor de Raad en ik vraag aan de commissaris hoe het er eigenlijk voorstaat in de Raad? Is hij van mening dat de Raad ook snel goedkeuring zal geven aan dit voorstel?
Voorzitter, tenslotte nog twee opmerkingen: dit voorstel voor opheffing van het preferentieel stelsel is het begin van een economische boycot. Wanneer het niet helpt zouden we eigenlijk net zo ver moeten gaan als het Amerikaanse Congres en ook moeten voorstellen om tot een investeringsstop te komen.
Nog een tweede opmerking, er is al naar gerefereerd. We zouden eigenlijk een appel moeten doen op alle burgers om niet meer met vakantie naar Birma te gaan en op alle reisorganisaties en ook op alle touroperators om op te houden reizen naar Birma te organiseren, want ik kan u zeggen dat de hotels, de infrastructuur die daarvoor wordt gebouwd, worden gebouwd met de hulp van slavenarbeid.
Voorzitter, ik hoop dat de stap die we vandaag nemen in dit Parlement snel opgevolgd wordt door de Raad, maar ik hoop vooral dat de oppositielijdster die nu wordt gegijzeld, ooit nog eens een keer echt president van het land zal worden en dat parlementsleden die in de gevangenis zitten weer gewoon in het parlement kunnen zitten, dat de mensenrechten worden gerespecteerd. Ik gun Birma alle goeds en ik hoop dat wat we hier vandaag doen een handje helpt.

André-Léonard
Mijnheer de Voorzitter, volgens verschillende bronnen zijn meer dan 2 miljoen Birmanen het slachtoffer van dwangarbeid. Mannen, vrouwen, kinderen worden zonder onderscheid het slachtoffer van deze slavernij van de 20ste eeuw. Deze door het Birmaanse leger mishandelde personen worden voor alle soorten werk gebruikt, inclusief voor grote infrastructuurwerken, waarbij helaas reeds duizenden van hen zijn omgekomen. Er zij op gewezen dat 3 % van het Birmaans BNP van deze dwangarbeid afkomstig is.
Wij mogen niet uit het oog verliezen dat een opschorting van het SAP voor Birma bovenal een politieke en symbolische betekenis heeft en niet zozeer een weerslag op de export van Birma naar de Europese Unie zou hebben. Deze maatregel zou bovendien gelijk geven aan mevrouw Aung San Suu Kyi, draagster van de Nobelprijs voor de vrede en leidster van de Birmaanse oppositie, die onvermoeibaar aandringt op sancties tegen het militaire regime in haar land.
Door haar interventionisme in economische activiteiten blijft de Birmaanse militaire regering niet alleen de mensenrechten, maar ook de rechten van het kind schenden, hoewel zij het Verdrag betreffende de rechten van het kind al in 1991 heeft ondertekend.
De verplaatsing van personen onder dwang is ook in 1996 voortgegaan. 200.000 personen, onder wie duizenden kinderen, waren er het slachtoffer van. In de steden worden kinderen nog altijd aangehouden en opgesloten, soms alleen maar omdat ze vlugschriften op de openbare weg uitdelen. Talrijk zijn helaas ook de kinderen die met levensgevaar onbetaalde dwangarbeid op bouwplaatsen moeten verrichten. Daarnaast is er nog de handel in Birmaanse meisjes die voor prostitutie naar Thailand worden gebracht. Het was al bekend dat de situatie op het gebied van de rechten van het kind bijzonder ernstig was, maar we moeten vaststellen dat ze nog is verslechterd in 1996, toen de regering de speciale gezant van de Verenigde Naties voor de mensenrechten de toegang tot het land heeft ontzegd.
De opschorting van het SAP is een sanctie om de Birmaanse militaire regering ertoe aan te sporen een dialoog met de oppositie te openen om de democratie in deze regio van de wereld te herstellen. Voor de eerste keer stelt de Europese Commissie voor een land te straffen dat de mensenrechten op de werkplek schendt. Wij moeten haar daarmee feliciteren. Het Parlement stemt natuurlijk met dit initiatief in. Wij hopen dat de Raad hetzelfde zal doen.
Mijnheer de Voorzitter, voor mij, en ik denk voor ons allen, zijn kinderen kwetsbare, zwakke wezens die wij moeten beschermen en er kan geen sprake van zijn dat wij nog langer dulden dat ze worden verkracht, vernederd, tot slavernij gebracht en zelfs vermoord voor het plezier of de winst van anderen.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag komt op het juiste moment aangezien de grote industriëlen in diverse delen van de wereld druk uitoefenen op regeringen om plannen voor sancties tegen Birma tegen te werken.
Eerder deze week heeft de US-ASEAN Business Council die de crème vertegenwoordigt van de Amerikaanse en Zuid-Oost-Aziatische zakenwereld, de economische sancties tegen Birma krachtig veroordeeld. In plaats daarvan hebben zij een beroep gedaan op de Verenigde Staten om een constructief engagement aan te gaan met de Birmaanse autoriteiten teneinde de economische banden met Birma in stand te houden en tegelijkertijd druk uit te oefenen om veranderingen teweeg te brengen. En juist dat beleid van een constructief engagement werd door president Reagan in Zuid-Afrika toegepast. Daardoor werd het lijden van de zwarte bevolking verlengd en pas toen de internationale gemeenschap krachtige economische sancties tegen Zuid-Afrika ging nemen, kwam er een einde aan het apartheidsregime.
De recente gebeurtenissen in Birma tonen eveneens aan dat er krachtdadige actie op EU-niveau nodig is. De onderdrukking van de zes miljoen sterke Karenminderheid is de laatste paar maanden alsmaar meedogenlozer geworden. De Karen willen graag de autonomie die de Britten hen gegarandeerd hebben toen ze Birma in 1949 onafhankelijk maakten.
Er zijn tal van aantijgingen van verminking, verkrachting en roekeloze schietpartijen op burgers die over de grens naar Thailand vluchten. De Birmaanse militaire junta kan het alsmaar voortdurende conflict met de rebellen van de Karen National Union niet als een excuus blijven gebruiken om burgers aan te vallen.
Amnesty International schat dat vorig jaar zo'n 2000 mensen in Birma zijn gearresteerd om politieke redenen. Van de overgrote meerderheid daarvan wordt aangenomen dat zij betrokken waren bij geheel vreedzame activiteiten.
Toen de Birmaanse premier-in-ballingschap onlangs een bezoek bracht aan Dublin heeft hij de vrees te kennen gegeven dat de Europese Unie om commerciële redenen de druk op de aan de macht zijnde generaals zou verminderen. Wij hebben een verzekering nodig van de Commissie én van de Raad dat dit niet zal gebeuren.
De Groenen staan volledig achter het besluit van de Europese Unie om de tariefpreferenties voor Birma in te trekken voor zowel industrie- als landbouwgoederen, maar er is meer actie nodig.
TOTAL, de oliemaatschappij van de Franse overheid, is al vele jaren actief in Birma en beweerd wordt dat daar gebruik gemaakt wordt van dwangarbeiders en zelfs van kinderarbeid. Een paar maanden geleden heeft het bedrijf, samen met het Amerikaanse bedrijf UNOCAL, een nieuw contract getekend met de Birmaanse olie- en gasbedrijven om in de Andamanse Zee naar aardgas te zoeken.
Verwacht wordt dat ASEAN Birma deze zomer als lid zal opnemen. Tijdens de ASEAN-bijeenkomst in januari hebben bepaalde ministers van Buitenlandse Zaken getracht om de mensenrechtenkwestie van de agenda af te houden. Als Birma wordt toegelaten, dan moet de Europese Unie de voortdurende schendingen van de mensenrechten bij iedere gelegenheid aan de orde stellen.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, de Voorzitters van de vergadering wisselen elkaar af, de afgevaardigden komen en gaan, maar de commissarissen blijven. Dit strekt commissaris Marín tot eer en ons tot voordeel, want het vraagstuk-Birma maakt deel uit van de dossiers waar hij zich mee bezighoudt en zijn aanwezigheid hier verheugt mij zeer.
Ik geloof dat dit besluit tot opschorting van het SAP bijzonder belangrijk is, omdat er zopas te Tokyo een bijeenkomst heeft plaatsgevonden om een internationaal netwerk ter ondersteuning van de democratie in Birma op te richten. Ik denk dus dat het signaal dat de Europese Unie hierdoor zou kunnen geven bijzonder belangrijk is voor de Aziatische landen, die zeer talrijk aanwezig waren in dit forum te Tokyo en die, dat moeten we toegeven, veel meer belangstelling voor dit probleem hebben dan de Europese Unie. Maar dat wil niet zeggen dat het niet belangrijk is.
Anderzijds denk ik dat het besluit belangrijk is, omdat het een première voor het Europese beleid is. Het is inderdaad de eerste keer dat men zo'n krachtig economisch instrument ten dienste van een beleid ter verdediging van de mensenrechten en ter bevordering van de democratie stelt. Ik feliciteer de heer Marín voor de wijze waarop hij deze zaak heeft aangepakt.
Tegen de vorige sprekers die vinden dat mevrouw Aung San Suu Kyi veel charme heeft - en dat is overigens ook mijn mening - zou ik willen zeggen dat er nog andere personen in de landen van deze regio zijn, zoals Wei Jingsheng, Wang Dan en vele andere dissidenten, die ook veel charme hebben. Ik hoop dat dit hen op ideeën voor de toekomst zal brengen. Ik zal niet aan de heer Marín vragen of hij mevrouw Aung San Suu Kyi heel charmant vindt, maar ik zou hem willen vragen of hij denkt dat het mogelijk is - en ik verzoek hem dit niet meteen aan Sir Leon te gaan zeggen - op verzoek van het Europees Parlement soortgelijke procedures voor andere landen in de regio op te zetten. Ik geloof dat het in dit geval om een initiatief van de vakbonden ging. Maar zou het niet mogelijk zijn, ditmaal op initiatief van het Parlement, soortgelijke procedures tot opschorting van het SAP voor andere landen in de regio op gang te brengen? Volgens mij zou de Europese Unie hierdoor een heel positieve stap in richting van een versterking van haar buitenlands beleid doen.

Needle
Mijnheer de Voorzitter, dank u. Allereerst wil ik mij graag voegen bij de andere leden van de Vergadering die mevrouw Theorin gefeliciteerd hebben met haar uitstekende verslag en de zeer verstandige amendementen op de tekst. Ook ben ik blij in de gelegenheid te zijn om de Commissie geluk te wensen met een actie die van historisch belang is. Ik denk dat de actie in verband met de tariefpreferenties voor industrie- en landbouwgoederen zeer gelegen komt, hoewel het volledige stopzetten van de handel, met name door oliemaatschappijen zoals TOTAL en Premier, jammer genoeg niet erg waarschijnlijk is. Maar in elk geval komt de Europese Unie met deze maatregelen op één lijn te liggen met het krachtige standpunt dat de Verenigde Staten innemen.
Ik zou hier gaarne een aantal standpunten uiteenzetten die gebaseerd zijn op eigen ervaring en niet op berichten uit de pers. Als je incognito naar Rangoon gaat, zoals ik en een aantal anderen vorige jaar gedaan hebben, dan moet je in het district Rangoon wel de kinderen en dwangarbeiders aan het werk zien die bouwen aan de hotels en wegen daar. Je ziet hoeveel nadruk het SLORC-regime op internationale investeringen legt.
Vandaag hebben ikzelf en mijn collega's Kinnock, Thomas en Ford een krachtig protest bij het reisagentschap Club Med hier in Straatsburg ingediend, met de vraag om hun tours en activiteiten daar stop te zetten en akte te nemen van het feit dat anderen daar vertrokken zijn, hoe aantrekkelijk het land en de mensen daar ook zijn. En hoe essentieel die westerse actie ook is, de SLORC zal steun blijven krijgen van buren als China, dat, naar verluidt, een bloeiende, giftige, illegale drugs- en juwelenhandel drijft in het hele land. Hiermee wordt het repressieve regime dat inheemse volkeren in de buurt van de grens met Thailand op dit geëigende moment vermoordt, rechtstreeks gefinancierd.
In die context zijn de voorbereidingen om Birma op te nemen in ASEAN bijzonder bedroevend maar wel voorspelbaar. Ik dring er bij de Commissie op aan dit bij alle handelsonderhandelingen met de landen van ASEAN nog eens te heroverwegen. Ik hoop dat deze acties met het APS effect zullen sorteren en het SLORC zullen verzwakken. Ik hoop echter ook dat deze Vergadering het toegewijde werk erkent van alle mensen die in Birma naar democratie streven, alsmede van de Burma Action Group , andere netwerken en NGO's, die de internationale contacten en dus de kanalen van de hoop open houden.
Wij kunnen in deze Vergadering niet iedere maand over Birma discussiëren, maar zolang de Birmaanse bevolking niet vrij is moeten we er wel iedere dag over nadenken hoe we hen kunnen helpen, en dit verslag en deze voorstellen maken deel uit van dat proces.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geachte commissaris Marín, toen de Europese Unie in 1994 aan Myanmar, het voormalige Birma, tariefpreferenties verleende, was de politieke situatie er al uiterst gespannen. Toch werden de faciliteiten voor bepaalde industrie- en landbouwproducten verleend, mede in de hoop dat er verbeteringen in de sociale toestand zouden kunnen worden bereikt. Het tegendeel is gebeurd. In Myanmar worden de mensenrechten met voeten getreden, mishandeling, arrestaties en folteringen zijn er aan de orde van de dag. De democratische beweging wordt onderdrukt en mevrouw Aung San Suu Kyi, voorzitter van de National League for Democracy , heeft sinds jaar en dag huisarrest. Zij is draagster van de Sacharov-prijs en van de Nobelprijs voor de vrede. Hoe kunnen wij doeltreffend optreden tegen een regime dat andersdenkenden als criminelen behandelt? De dwangarbeid in Myanmar is een vorm van slavernij die strijdig is met de internationale overeenkomsten, de Conventie van Genève en de IAO-Verdragen, zoals u, collega's, reeds hebt gezegd.
De opschorting van de tariefpreferenties is een absolute must. De niet-eerbiediging van de mensenrechten is volgens de Commissie, de Raad, de NGO's, Amnesty International en het Amerikaanse Ministerie van Buitenlandse Zaken in 1996 verder toegenomen. Het doel van het Europees Parlement was, en is, ontwikkelingssamenwerking van de eerbiediging van de mensenrechten afhankelijk te stellen, zoals wij dat vorig jaar voorbeeldig hebben geregeld in de samenwerkingsovereenkomst met Nepal.
Het Europees Parlement moet daarom vóór toekomstige besluiten van de Raad over de wederinvoering van de tariefpreferenties worden geraadpleegd, zoals onze rapporteur, mevrouw Theorin, terecht heeft voorgesteld. Er bestaat daar een juridische basis voor.
In het kader van onze politieke en economische mogelijkheden moeten wij verder druk uitoefenen. Geen consideratie ten aanzien van een politiek zonder consideratie! Tegelijkertijd willen wij de democratische beweging in Myanmar een bemoedigend signaal geven. Haar verzet tegen het putsch-regime van de generaals is een voorbeeld van vreedzaamheid. Wat zij doet, verdient solidariteit en succes!

Ford
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met de voorstellen van de Raad om de tariefpreferenties voor zowel industrie- als landbouwgoederen voor Birma in te trekken. Hopelijk zal deze actie de militaire dictatuur van de SLORC in dat droevige land verder onder druk zetten om een einde te maken aan het massale gebruik van dwang- en kinderarbeid om de hotelinfrastructuur te bouwen en het toerisme te bevorderen.
Vorig jaar december heb ik samen met mevrouw Kinnock een clandestien bezoek gebracht aan Aung San Suu Kyi. Wij hebben een video van een interview met haar. Haar boodschap liet aan duidelijkheid absoluut niets te wensen over. Stop met in Birma te investeren, leg sancties op. En de gevolgen voor de Birmaanse bevolking dan? Maar voor haar bestond er geen twijfel over dat er actie nodig was en wie kan beter dan zij het woord voeren namens de Birmaanse bevolking? In 1990 kreeg haar partij, de National League for Democracy, 80 % van de stemmen.
Toen mevrouw Kinnock en ik terugkwamen uit Birma, hebben wij een ontmoeting gehad met zowel commissaris Marín als met het Ierse Voorzitterschap. Ze waren allebei welwillend, maar waren in afwachting van een antwoord van het regime op een verzoek van de Commissie een onderzoeksteam naar het land te mogen sturen om de aantijgingen in verband met dwangarbeid te onderzoeken. Enkele dagen na onze ontmoeting heeft de Birmaanse junta deze toestemming resoluut van de hand gewezen. Daarom feliciteren wij de Commissie en de Raad voor dit zo snelle optreden. Ik wil vooral commissaris Marín gelukwensen met het onverzettelijke standpunt dat hij in Singapore heeft ingenomen en met de manier waarop hij het hoofd heeft geboden aan de kritiek van sommige lidstaten.
Ook hoop ik dat Europa's industriëlen hiernaar luisteren en dat Total en Club Med in de voetsporen zullen treden van Heineken, Carlsberg, PepsiCo, Levi, Apple en Thomas Cook.
Nog twee laatste punten. Terecht benadrukt het Europees Parlement zijn banden met Azië. Als een van de leden van het Bureau van de delegatie naar Japan heb ik gisteren een ontmoeting gehad met andere vertegenwoordigers van Azië-delegaties om over ASSET II te praten, een interparlementaire vergadering tussen leden van het Europees Parlement en de ASEAN-parlementen. Ik hoop wel dat het iedereen duidelijk is dat hier alleen de Asean-parlementen onder vallen waarmee wij betrekkingen onderhouden.
Tot slot wil ik commissaris Marín graag vragen of hij ons kan verzekeren dat de Raad dit voorstel nu niet zal gaan blokkeren wegen de acties van een waardeloze regering in één lidstaat.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil de Commissie het Europees Parlement danken voor de steun die het heeft gegeven aan het voorstel om de aan Myanmar toegekende preferentiële behandeling in te trekken die het land geniet in het kader van het stelsel van de algemene tariefpreferenties. Immers, mijnheer Ford, als wij kunnen bewerkstelligen dat dit besluit 24 maart aanstaande in de Raad wordt goedgekeurd, dan zal het voor het eerst zijn dat Commissie, Parlement en Raad het eens worden - en ik zeg voor het eerst - over het feit dat er bepaalde sociale normen zijn die ook gerespecteerd dienen te worden in het kader van de handelsbepalingen.
Rekening gehouden met het standpunt van het Europees Parlement wil ik hier graag aan toevoegen dat de Commissie - ik zelf - de Raad heeft aanbevolen om het Parlement over dit voorstel te raadplegen, gezien de politieke belangstelling die deze instelling altijd aan de dag heeft gelegd voor de eerbiediging van een zekere sociale ethiek in de internationale handel. Helemaal los van de toepassingsmodaliteiten zou ik graag zien dat men de 24ste het besluit neemt en dan zullen wij daarna wel zien hoe we het in de toekomst gaan toepassen.
Waarom? Hoofdzakelijk omdat de basis van het besluit dat wij moeten treffen precies was om de realiteit en omvang te controleren van de dwangarbeid in Myanmar en de verantwoordelijkheid van de autoriteiten dienaangaande. En om dat te bereiken heeft de Commissie geopteerd voor een procedure die opzettelijk lang, ingewikkeld en nauwgezet was om te bewerkstelligen dat de in de verordeningen van het algemeen preferentiestelsel vastgelegde regels nauwgezet werden nageleefd. Hierbij hadden we maar één doel voor ogen, namelijk om ervoor te zorgen dat als de Commissie deze verordening tot intrekking zou voorstellen, er geen enkele mogelijkheid zou zijn om dit juridisch aan te vechten.
De beslissing hangt af van het Parlement en van de Raad. Er zijn nu geen excuses mogelijk. Er dient een besluit te worden genomen en wie "ja" zegt dient dat politiek te verklaren en degene die "nee" zegt eveneens. Er is geen mogelijkheid om te zeggen "er is sprake van een procedurefout, het werk is niet goed gedaan, en daarom moet de gerechtelijke procedure nogmaals gevolgd worden" . Daarom heb ik altijd gezegd - en mevrouw Maij-Weggen herinnert zich dat ongetwijfeld - dat het voor mij "langzaam maar zeker" zou zijn.
Aldus hebben de diensten van de Commissie in samenwerking met experts wier bekwaamheid op internationaal niveau erkend is, 42 getuigenissen gecontroleerd en geanalyseerd en hebben zij diverse getuigen gehoord die uit hoofde van het geheimhoudingsbeginsel bescherming nodig hadden. En als wij geopteerd hebben voor geheimhouding mijnheer Dupuis, dan was dat omdat men niet wilde dat de militaire junta wist wie als getuige optrad en dit natuurlijk alleen maar om veiligheidsredenen. Ikzelf heb in mijn land onder een dictatuur geleefd en heb daar tegen gestreden. Ik weet dat het in de clandestiniteit van het allergrootste belang is om zo voorzichtig mogelijk te zijn ten overstaan van de mensen die van binnenuit helpen. Het is dan ook logisch dat dit werk op een vertrouwelijke manier moet gebeuren.
De feiten zijn dus vastgesteld. Men heeft de autoriteiten van Myanmar mondeling gevraagd om deel te nemen teneinde daadwerkelijk een procedure op tegenspraak te kunnen garanderen, helemaal los van alle intellectuele of politieke weerstand die wij hier zouden kunnen voelen, maar de regering van Birma heeft de uitnodiging mondeling van de hand gewezen. Maar toch wilde de Commissie dat het om een procedure op tegenspraak zou gaan, waarbij het vertrouwelijke karakter van diegenen die getuigenissen zouden afleggen beschermd zou worden en in de tweede plaats zou het woord worden gegeven aan de autoriteiten van Rangoon.
We komen tot de conclusie dat dwangarbeid nog steeds op grote schaal voorkomt en dat dit gebeurt onder de directe verantwoordelijkheid van de autoriteiten op alle niveaus. Dwangarbeid in Myanmar treft de bevolking in haar geheel, zonder onderscheid qua leeftijd of geslacht, zowel op het platteland als in de steden, hoewel stedelingen over meer financiële middelen beschikken, hetgeen hen in staat stelt zich vrij te kopen van deze dwangarbeid.
Culturele en religieuze voorwendselen werden door de getuigen tegengesproken en natuurlijk werden ook contacten gelegd met de boeddhistische zone van het land waar men ons inderdaad bevestigde dat het boeddhisme hoegenaamd niet achter slavernij staat.
Daarom besloot de Commissie de Raad deze opschorting voor te stellen, los van de polemiek of dit een GBVBbesluit is of een "Commissie 113" -besluit. Mijnheer Dupuis, ik denk dat het een slecht idee is om deze week nog, voor het besluit van de Raad van de 24ste, te gaan discussiëren of het duiven zijn, patrijzen, konijnen of hazen. Het gaat erom een precedent te stellen; om een doctrine en jurisprudentie te creëren. Daarna hebben we vast nog wel de tijd om te zien hoe deze eerste oplossing er in de toekomst uit moet gaan zien. Dat is mijn standpunt, maar natuurlijk respecteer ik de autonomie en de soevereiniteit van het Parlement.
Ik hoop tot slot, mevrouw Maij-Weggen, mijnheer Ford, mevrouw Theorin, dat de Raad het besluit zal nemen. Als wij na al het werk dat verricht is, na hetgeen gebeurd is in Singapore, na het debat hier in het Europees Parlement, niet in staat zijn een besluit te nemen in de Raad, dan zal het mij uitermate droef te moede worden. Maar ik hoop van wel, ik hoop dat dit besluit genomen wordt.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 9.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 20.05 uur gesloten)

