Przedstawienie przez Radę projektu budżetu ogólnego - rok budżetowy 2010 (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest przedstawienie przez Radę projektu budżetu ogólnego na rok budżetowy 2010.
Hans Lindblad
Panie przewodniczący! To, że mogę tu dziś być, jest dla mnie wielkim przywilejem. Z pokorą, ale i z wielką przyjemnością przedstawiam państwu przygotowany przez Radę projekt budżetu ogólnego.
Przed Europą stoją poważne wyzwania. Pół roku temu sytuacja gospodarcza była znacznie bardziej niepokojąca, teraz natomiast wydaje się ustabilizowana. Scenariusz ryzyka jest bardziej zrównoważony, zmniejszyło się także ryzyko dalszego pogorszenia sytuacji.
Borykamy się jednak z poważnymi problemami w postaci rosnącego bezrobocia, rosnących deficytów budżetowych i długów. W tej sytuacji zachodzi pilna potrzeba zapewnienia stabilności finansów publicznych w dłuższej perspektywie. Wiele krajów ma przed sobą długą drogę do zapewnienia równowagi finansów publicznych.
Ogromny wpływ na finanse publiczne wywrze demografia. Nowych zasobów oraz redystrybucji zasobów dotychczasowych wymagać będą wyzwania, jakie stoją przed nami odnośnie do klimatu. Ogólnie rzecz biorąc, naszym zdaniem oznacza to, że budżet, jaki musimy uzgodnić, powinien być bardzo umiarkowany, aby zadbać i o przyszłe potrzeby, z naciskiem na europejską wartość dodaną oraz na inwestycje, które w krótkiej perspektywie pozwalają na wyjście z kryzysu gospodarczego, a w długiej mogą także podnieść naszą konkurencyjność.
Przyjęty jednogłośnie projekt Rady odpowiada na te wyzwania i przyczynia się do sprostania im. Z punktu widzenia finansów państwa jest to budżet zdyscyplinowany i rozsądny. Wspiera się w nim badania, edukację, konkurencyjność, innowacje i budowę infrastruktur, a także spójność. Projekt Rady zawiera także margines na zdarzenia nieprzewidywalne.
Logika naszego projektu budżetu jest dość prosta. Jeśli chcemy stymulować wzrost, zatrudnienie i dobrą koniunkturę, to wiedza podręcznikowa każe dążyć do zrównoważonej, wiarygodnej i ostrożnej polityki, a jednocześnie inwestować w edukację, badania i infrastrukturę oraz w wyrównywanie różnic w wynagrodzeniach w UE. Właśnie taką próbę podjęliśmy.
Projekt Rady jest zrównoważony, lecz ambitny. W porównaniu z budżetem na rok 2009 nasze zobowiązania wzrosły o 1,1%, a środki na płatności niemal o 4%. Nasz projekt i porozumienie, jakie chcemy osiągnąć, musi spełniać następujące fundamentalne wymogi, którymi kierowaliśmy się także w pierwszym czytaniu w Radzie. Budżet musi zapewnić, że różne priorytety polityczne w UE w roku 2010 będą adekwatnie finansowane. UE musi być w stanie szybko reagować na stojące przed nami wyzwania. Należy położyć nacisk na zapewnienie europejskiej wartości dodanej. Niezbędne są dyscyplina budżetowa i rozsądne zarządzanie gospodarką. W przeciwnym razie nie będziemy w stanie podejmować stopniowych kroków w kierunku ponownego zrównoważenia finansów publicznych.
Ważne jest przestrzeganie limitów. UE musi być wystarczająco elastyczna, by radzić sobie z przyszłymi potrzebami i nieprzewidzianymi okolicznościami. W budżecie UE muszą być przewidziane adekwatne marginesy. Projekt budżetu ogólnego, który przedstawiamy, przewiduje 138 miliardów euro środków na zobowiązania i 121 miliardów euro środków na płatności. Ograniczenia, jakie wprowadziła Rada w stosunku do wstępnego projektu budżetu przedstawionego przez Komisję, wynikają ze szczegółowej analizy wykonywania budżetu, not ostrzegawczych dotyczących stanu realizacji prognoz budżetowych oraz deklaracji dotyczących działań; mamy też na uwadze zdolność do wdrażania programów i działań. Stopień wykonania i zdolność absorpcyjna były w naszej analizie czynnikami kluczowymi.
Omówię teraz pokrótce poszczególne działy budżetu. Poddział 1A, badania i innowacje, to najważniejszy element, na który w projekcie budżetu przeznaczyliśmy stosowne środki. Kolejny obszar, na który przeznaczono więcej środków, to projekty w sektorze energetyki i infrastruktury. Jeśli dokonamy korekt o skutki księgowe planu naprawy gospodarczej, wzrost w tym obszarze wynosi około 8%. Osiem procent! To dużo, a jak państwo wiecie, finansowanie europejskiego planu naprawy gospodarczej będzie jednym z tematów, które musimy omówić jesienią.
W odniesieniu do poddziału 1B, Rada przyjęła środki na zobowiązania proponowane przez Komisję. Jeśli chodzi o płatności, Rada uważa, że można dokonać pewnych redukcji w odniesieniu do wstępnego projektu budżetu, chcę jednak podkreślić, że nasz projekt przewiduje mimo to wzrost środków na płatności o 3,2% w porównaniu z rokiem 2009.
W dziale 2 Rada proponuje znaczny wzrost w porównaniu z rokiem 2009 zarówno w odniesieniu do środków na zobowiązania, jak i środków na płatności - odpowiednio o 4,5% i 9,5%,, jeżeli dokonamy korekty o skutki księgowe planu naprawy gospodarczej.
W odniesieniu do działu 3, Rada dokonała we wstępnym projekcie budżetu Komisji zaledwie kilku drobnych korekt. Dostępne będą wystarczające środki na politykę migracji, włącznie z agencją Frontex.
Jeżeli chodzi o dział 4, niezwykle ważne jest w tym dziale pozostawienie znacznego marginesu w stosunku do limitu, aby móc jak najlepiej sprostać nieprzewidzianym potrzebom. Dlatego Rada zapewniła w pierwszym czytaniu margines w wysokości około 310 milionów euro. Jest to szczególnie uzasadnione w świetle listu w sprawie poprawek, który wskazuje na dodatkowe potrzeby w tej dziedzinie. Jeśli chodzi o rezerwę na pomoc nadzwyczajną, Rada przyjęła wniosek Komisji dotyczący środków na zobowiązania. Wspólna polityka zagraniczna i bezpieczeństwa nabiera coraz większego znaczenia, dlatego Rada zapewni dostępność odpowiednich środków na ten cel.
Jeśli chodzi o administrację, Rada dokonała pewnych celowych redukcji, mając na uwadze sytuację gospodarczą i specyfikę każdej instytucji. Jej celem było zapewnienie, że wydatki administracyjne nie będą rosnąć szybciej niż inflacja. Wnioski instytucji o dodatkowe stanowiska związane z nowymi działaniami nie zostały przyjęte, za wyjątkiem nowych agencji planowanych na rok 2010 i agencji Frontex.
Na naszym spotkaniu pojednawczym w lipcu ponownie podkreślono wagę przeprowadzenia rekrutacji związanej z rozszerzeniem dokonanym w roku 2004 i 2007, i uzgodniliśmy wspólne stanowisko. Przy tej samej okazji państwa przedstawiciele wskazali, że są gotowi do szukania wspólnego podejścia do tworzenia polityki instytucji i organów UE. Jestem pewien, że na szczęście takie stanowisko zostanie opracowane późniejszą jesienią.
Zanim zakończę, chciałbym wspomnieć, a nawet podkreślić, pozytywną atmosferę, jaka panowała na naszych spotkaniach z Parlamentem Europejskim. Uważam, że jedynym sposobem na osiągnięcie rozsądnego budżetu jest konstruktywna współpraca.
Algirdas Šemeta
komisarz. - Panie przewodniczący! Bardzo się cieszę, że mogę tu dziś rano przemawiać. Wiem, że pierwsze etapy tej procedury budżetowej - w szczególności spotkanie pojednawcze z lipcu - odbyły się w bardzo pozytywnej atmosferze i mam nadzieję, że w nadchodzących tygodniach uda nam się kontynuować taką współpracę. Mamy jeszcze sporo do zrobienia w sprawie procedur budżetowych na rok 2010, a są także inne ważne kwestie do uzgodnienia, takie jak druga faza europejskiego planu naprawy gospodarczej, dlatego ważne jest, by wszystkie trzy instytucje ściśle ze sobą współpracowały.
Przechodząc do faktycznej sytuacji po pierwszym czytaniu w Radzie i po ustaleniu projektu budżetu na rok 2010, Komisja przyznaje, że cięcia proponowane przez Radę są mniejsze niż w latach ubiegłych. Istnieją jednak pewne poważne obawy, które chciałbym podkreślić. Komisja ubolewa nad dokonanym przez Radę cięciem w wysokości 1,8 miliarda euro w środkach na płatności. Cięcia te są proporcjonalnie większe w działach 1A i 4, co jest negatywnym komunikatem, jeśli chodzi o obszary priorytetowe dotyczące zwiększenia liczby miejsc pracy i międzynarodowej roli UE, a także w odniesieniu do pomocy przedakcesyjnej.
Szczególnie surowe są proponowane cięcia w środkach na wydatki w ramach wsparcia administracyjnego, oraz w administracyjnych środkach na badania i na agencje. Zamiast brać pod uwagę specyficzną sytuację każdej agencji, cięcia te - poza nielicznymi wyjątkami - są ogólne i nie uwzględniają etapu rozwoju ani zadań danej agencji. Cięcia w wydatkach na wsparcie administracyjne utrudnią wdrażanie programów, szczególnie w dziedzinie badań i działań zewnętrznych. Mam nadzieję, że przygotowując swe pierwsze czytanie, Parlament postara się naprawić tę sytuację.
Choć ubolewam także nad cięciami w działach 1B i 2, częściowo uspokaja mnie deklaracja Rady dotycząca płatności oraz druga możliwość zbadania potrzeb rolnictwa w przyszłym liście w sprawie poprawek, który Komisja przedstawi pod koniec października.
Jak poinformowano, Komisja przedstawiła teraz władzom budżetowym list w sprawie poprawek, aby zaktualizować potrzeby związane z działem 4. Sprawą kluczową jest tu: dodatkowe 95 milionów euro w środkach na zobowiązania i 60 milionów euro w środkach na płatności przeznaczonych na wsparcie Autonomii Palestyńskiej i działań na rzecz odbudowy w Strefie Gazy; oraz konieczność rozważenia środków towarzyszących dla bananów w związku z ewentualnym porozumieniem handlowym, które wpłynie na system preferencyjny w odniesieniu do krajów AKP dostarczających banany. Przewidziano także dodatkowe 50 milionów euro środków na zobowiązania oraz 20 milionów euro środków na płatności, aby pomóc krajom rozwijającym się w walce ze zmianami klimatu, co powinno pomóc w zapewnieniu pomyślnych wyników grudniowej konferencji klimatycznej w Kopenhadze.
Jeśli chodzi o dział 5 (Administracja), Komisja zachowała w swym wstępnym projekcie budżetu szczególną wstrzemięźliwość, proponując wzrost swych wydatków administracyjnych jedynie o 0,9% w stosunku do roku 2009. Punkt ten został uznany przez prezydencję, szkoda więc, że Rada wprowadziła dalsze cięcia w budżecie administracyjnym Komisji.
Podsumowując, mam nadzieję, że Parlament Europejski przywróci środki obcięte przez Radę i jestem pewien, że dalsze negocjacje pomiędzy naszymi trzema instytucjami będą konstruktywne i że osiągniemy w tej procedurze budżetowej zadowalający wynik.
Przewodniczący
Bardzo dziękuję panu Šemecie za przedstawienie stanowiska Komisji i także za zmieszczenie się w czasie, co jest bardzo ważne. Chciałem Państwu powiedzieć, że jest to dyskusja wstępna. Będziemy teraz dyskutowali w Komisji Budżetowej, w innych komisjach, a dyskusja główna odbędzie się za kilka tygodni.
László Surján
Będę mówił w moim języku ojczystym, ponieważ pragnę Europy, w której jest to naturalnym prawem w każdym parlamencie, nie wspominając o innych obszarach życia publicznego. W takiej Europie żadne prawo nie zabrania nikomu posługiwania się językiem ojczystym, nawet na Słowacji. Spodziewałem się również, że aktualny kryzys finansowy nie tylko zmniejszy produkcję i zwiększy bezrobocie, ale także da nam możliwość udoskonalenia budżetu Unii Europejskiej w drodze reform.
Parlament wyraził już swój punkt widzenia w lutym. Zachęcające było to, że Komisja Europejska i Rada zgodziły się z nim. W oparciu o moją wiedzę o projekcie budżetu, z przykrością muszę powiedzieć, że próba przełożenia pięknych słów na język liczb nie zakończyła się pełnym sukcesem. Czas przyznać, że nikt nie jest zadowolony z budżetu Unii Europejskiej. Po stronie przychodów państwa członkowskie ponoszą poważne obciążenia, ale dostępna suma nie wystarczy, aby osiągnęły swoje cele. Daleko nam zarówno do pełnego zatrudnienia, jak i do społeczeństwa opartego na wiedzy. Wydajemy wielkie kwoty na rolnictwo, ale na przykład rolnicy zajmujący się produkcją mleczną borykają się z kryzysem nie do opanowania. Największa pozycja po stronie wydatków to polityka spójności, jednak różnice między regionami rosną zamiast się zmniejszać.
Badacze urodzeni i wykształceni w Europie pracują poza Unią Europejską. Dlatego pozostajemy w tyle także jeśli chodzi o innowacje. Mieliśmy nadzieję, że kryzys da nam też możliwość udanej przebudowy budżetu Unii Europejskiej i przybliżenia go jej obywatelom. Mieliśmy też nadzieję na wykorzystanie budżetu nie tylko zgodnie z zasadami i bez korupcji, ale jednocześnie na przyjrzenie się wydatkom i rozważenie, które programy naprawdę zapewniają wartość i sukces naszym pieniądzom.
Co możemy teraz zrobić? Parlament spróbuje tak ukształtować budżet, aby jego przesłanie było dla obywateli UE bardziej zrozumiałe. Chcemy zwiększyć te pozycje, które pomagają zmierzyć się z kryzysem. Mając to na uwadze, przedkładamy wnioski dotyczące wdrażania planu bodźców gospodarczych. Chcemy także stawić czoła wyzwaniom związanym ze zmianami klimatu. Chcielibyśmy, aby kryzys finansowy był zwalczany efektywnie, nie tylko przy użyciu paru miliardów euro z planu przeznaczonego na ten cel, ale także dzięki każdej pozycji w budżecie tak, by Europejczycy zrozumieli, że wydatki Unii Europejskiej nie są nadmierne, ale że są skutecznym narzędziem rozwiązywania ich problemów. Wzywam szanownych posłów, Radę i Komisję do poparcia tego wniosku.
Vladimír Maňka
Panie przewodniczący, panie sekretarzu stanu, panie komisarzu! Z pewnością zgodzimy się, że sporządzając budżet Parlamentu Europejskiego, musimy się skoncentrować na naszej zasadniczej misji, jaką jest praca legislacyjna. Niezwiązane z nią kwestie muszą być z budżetu w jak największym stopniu wyłączone.
Przedyskutujemy dziś ostateczną formę budżetu w procesie arbitrażowym z udziałem prezydencji Parlamentu Europejskiego i Komisji Budżetowej. W tym miejscu chcę podziękować przedstawicielom grup politycznych. Na wczorajszym posiedzeniu Komisji Budżetowej poparli oni wnioski o zmniejszenie budżetu, jak i działania, które prowadzą do lepszego wykorzystania środków finansowych.
Ciągle borykamy się z licznymi niedociągnięciami, które nie pozwalają nam w pełni efektywnie wykorzystać naszych zasobów. Przykładem może być bezpieczeństwo budynków, w których dziś prowadzimy swe debaty. Jak państwo wiecie, w Strasburgu spędzamy cztery dni w miesiącu. Mimo to do niedawna ochrona przy obu wejściach funkcjonowała tam 365 dni w roku. Nowy Sekretarz Generalny Parlamentu Europejskiego i jego współpracownicy stwierdzili to i wdrożyli środki, które pozwolą zaoszczędzić ponad 2 miliony euro rocznie.
Innym przykładem są sprawozdania Trybunału Obrachunkowego dotyczące tłumaczeń. Niedostateczne planowanie i komunikacja lub całkowity brak komunikacji co do dostępności zasobów tłumaczeniowych sprawiają, że środki nie są wykorzystywane efektywnie. Organizacja, która ma zapewniać tłumaczenia, często korzysta z tłumaczy zewnętrznych automatycznie, nie sprawdzając, czy są wolne zasoby dostępne wewnątrz organizacji.
Z tego powodu proponujemy rezerwę 5% na środki przeznaczone na tłumaczenia w budżetach różnych instytucji. Udostępnimy tę rezerwę, jeśli wykażą one, że próbowały w pełni wykorzystać zasoby dostępne wewnątrz organizacji. W samym obszarze tłumaczeń możemy zaoszczędzić około 11 milionów euro rocznie.
Jest wiele podobnych przykładów. Większość z nich ma wspólny mianownik: słabo wykorzystujemy niezależne badania, dotyczące wykorzystania zasobów i organizacji pracy. Wierzę, że wola polityczna wykazana wczoraj przez przedstawicieli różnych grup politycznych w dyskusjach w Komisji Budżetowej przyniesie efekty.
Jedną z głównych pozycji wydatków administracyjnych instytucji UE są wydatki na zakup, utrzymanie i wynajem budynków. W przeszłości zdarzało się, że instytucje kupowały lub wynajmowały nieruchomości, stosując metody, które nie były w pełni wydajne. Według Trybunału Obrachunkowego instytucje te nie współpracują w tych obszarach, a nawet nie dokonują oceny własnej polityki.
Dlatego zwróciliśmy się do administracji Parlamentu Europejskiego o średniookresowy dokument strategiczny dotyczący budynków. Chcieliśmy podjąć rozsądną decyzję w tej sprawie w pierwszym czytaniu. Zachodzi potrzeba opracowania wspólnej polityki dotyczącej budynków nie tylko w Parlamencie Europejskim, ale także w ramach wszystkich instytucji, oraz zapewnienia lepszej współpracy w tym względzie. Panie sekretarzu stanu! Cieszę się, że tak jak my, Rada przyjęła tę kwestię za cel priorytetowy, i chcę wyrazić za to swą wdzięczność.
Alain Lamassoure
Panie przewodniczący! przede wszystkim chcę pogratulować panu Šemecie z okazji uzyskanego wczoraj potwierdzenia jego nominacji na komisarza odpowiedzialnego za budżet.
Jesteśmy przekonani, że będą nas łączyć tak samo dobre relacje, jak z jego poprzedniczką; życzymy mu także równie błyskotliwej kariery politycznej, jaka spotkała panią Grybauskaitė.
Panie przewodniczący! Przechodzimy okres globalnego kryzysu, przygotowań do poważnych wydarzeń dyplomatycznych oraz niepewności instytucjonalnej w samej Unii. W takim okresie Komisja Budżetowa dążyć będzie do przyjęcia postawy współpracy. Jak wspomniał nasz sprawozdawca, ubolewamy nad cięciami dokonanymi przez Radę we wnioskach Komisji, ale jednocześnie rozumiemy, że stan finansów publicznych państw członkowskich nie pozwala im na to, by posunąć się dalej w tym roku.
Jeśli chodzi o budżet na rok 2010, to - jak już powiedziano - mamy obowiązek osiągnąć wyniki: mianowicie zrównoważyć finansowanie sekcji planu naprawy gospodarczej dotyczącej roku 2010. Wiemy, że niezbędne będą przesunięcia, ale nie mogą one koncentrować się na innych priorytetach politycznych, ustalonych wcześniej wspólnie przez Parlament i Radę.
Jeśli chodzi o kolejne lata po roku 2010, Parlament ma nadzieję pracować wspólnie z Komisją, Radą, prezydencją szwedzką i przyszłą prezydencją hiszpańską nad trzema ważnymi dla przyszłości kwestiami.
Oczywiście jeżeli sprawy w Irlandii potoczą się tak, jak mamy nadzieję, pierwszą z tych kwestii będzie wdrożenie procedury, harmonogramu i metod działania wymaganych w ramach stosowania traktatu lizbońskiego.
Drugą sprawą będzie średniookresowa ocena perspektywy finansowej. Od czasu wspólnej decyzji w sprawie wieloletnich ram finansowych, podjętej w maju 2006 roku, wystąpiły takie zjawiska, jak kryzys finansowy, bardzo silna presja na ceny energii, surowców, a nawet żywności, oraz negocjacje w sprawie zmian klimatu. Z przykrością wspomnieć muszę także o porażce strategii lizbońskiej, która dziś jest ewidentna. Dlatego potrzebna nam jest dokładna weryfikacja naszych wieloletnich wytycznych. Będzie to pierwsze zadanie nowej Komisji.
Trzecią i ostatnią kwestią będzie reforma środków, składających się na budżet europejski. Przed kryzysem wiedzieliśmy, że żadne z państw członkowskich nie chciało już więcej płacić za wydatki Europy. Od czasu kryzysu żadne z państw członkowskich nie może już sobie na te wydatki pozwolić. Nasz wkład finansowy w naprawę gospodarczą wyniesie zaledwie 0,03% PKB Unii.
W pełni zdajemy sobie sprawę z wyjątkowej trudności tej kwestii, ale cztery lata temu Parlament Europejski zaczął nad nią pracę wraz z parlamentami krajowymi i zamierza zaproponować pewne obszary działania, aby rozpocząć debatę w przyszłym roku.
Hans Lindblad
Panie przewodniczący! Usłyszeliśmy zarówno od Komisji, jak i od Parlamentu Europejskiego, że jesienią będziemy mieli do rozwiązania kilka trudnych kwestii. Mam nadzieję, że będziemy mieli też kilka prostych. Jedną z najtrudniejszych spraw będzie plan naprawy gospodarczej i sposób jego finansowania. Jednocześnie mam wielką nadzieję, że nam się uda. Wiem, że nam się uda. Nie może być inaczej.
Kolejną kwestią, z jaką musimy się zmierzyć zarówno w krótkiej, jak i w długiej perspektywie, jest oczywiście klimat i finansowanie polityki klimatycznej.
Na koniec chcę skorzystać z okazji, by podziękować państwu za daną mi dziś możliwość zabrania głosu.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Chciałbym pogratulować komisarzowi Šemecie nominacji. Panie komisarzu, kiedy jest się komisarzem z Litwy, to potem czekają duże awanse. Życzymy panu wielu sukcesów zarówno w Komisji, jak i w przyszłości. Pana poprzedniczka jest dzisiaj głową państwa litewskiego.
