Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van dinsdag 6 oktober zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Watts
Mijnheer de Voorzitter, ik verwijs naar een punt in de notulen dat mijn verslag over de veiligheid van veerboten betreft. In de notulen staat dat de heer Papoutsis mijn vraag naar aanleiding van zijn verklaring tegenover dit Huis heeft beantwoord, maar er zou eigenlijk moeten staan dat de heer Papoutsis mij heeft toegezegd dat hij mijn vraag schriftelijk zou beantwoorden. Ik zou graag zien dat de notulen in die zin worden gewijzigd, zodat erin tot uitdrukking komt dat hij het Huis deze speciale verzekering heeft gegeven.

De Voorzitter
Mijnheer Watts, ik heb uw opmerking genoteerd en zal de notulen laten corrigeren.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, hoewel dit niet direct de notulen betreft, moet ik opnieuw wijzen op een zeer onaangename situatie in Brussel. Twee weken geleden werd een van mijn medewerkers om 19.30 uur in de onmiddellijke omgeving van het Europees Parlement neergeslagen. Ik denk dat het, ook in het belang van België en Brussel, nu toch wel mogelijk moet zijn aan dit soort zaken paal en perk te stellen.
Ik wil u ook attent maken op het feit dat New York, dat eens een van de meest onveilige steden was, in zeer korte tijd een van de veiligste is geworden. Ik denk dat wij allen recht hebben op een veilige leef- en werkomgeving.
(Applaus)
De Voorzitter
Mevrouw Schierhuber, inderdaad zijn er problemen in verband met de veiligheid. Het Bureau heeft zich reeds herhaaldelijk daarmee beziggehouden. Eergisteren nog maakte mevrouw Schleicher gewag van soortgelijke problemen. Ik geef toe dat wij niet precies weten hoe wij deze bij de horens moeten vatten, maar wij zullen ons best doen.

Wijsenbeek
Voorzitter, als nu de Oostenrijkers Straatsburg beginnen te verdedigen en Brussel aan te vallen en als het Bureau zich ermee bemoeit, en ook de Quaestoren zich hierin mengen, dan weten wij zeker dat er nooit iets gebeurt. Maar mogen wij er uw aandacht op vestigen dat inmiddels één van de drie vluchten van Nederland naar Straatsburg afgeschaft is en dat deze stad, Straatsburg, dus nog onmogelijker te bereiken wordt dan ze al was en dat het dus hoog tijd wordt dat wij langer en meer in Brussel vergaderen.

De Voorzitter
Mijnheer Wijsenbeek, u bent al jarenlang lid van dit Parlement en u weet dus dat wij al jarenlang gewend zijn aan dergelijke opmerkingen van uw kant en van de kant van andere collega's die dezelfde mening zijn toegedaan. Ik wil hier nu geen debat over beginnen.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, verwijzend naar het voorgaande wil ik mededelen dat er vanuit Finland geen enkele rechtstreekse vlucht hier naar Straatsburg is en dat we zodoende beter alleen in Brussel kunnen vergaderen.
(De notulen worden goedgekeurd)

Europese Conferentie/Malta
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de verklaringen van Raad en Commissie over de Europese Conferentie van 6 oktober 1998 te Luxemburg en de huidige situatie van Malta in het kader van de uitbreiding.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, gisteren is de Europese Conferentie voor het eerst op het niveau van de ministers van Buitenlandse Zaken bijeengekomen. Naast de vijftien lidstaten van de Europese Unie en de Commissie hebben de elf toetredingskandidaten, de tien Midden- en Oost-Europese landen, Cyprus en de Zwitserse minister van Buitenlandse Zaken Cotti als member elect deelgenomen. Turkije had vooraf reeds meegedeeld dat het niet aan de conferentie zou deelnemen.
De conferentie behandelde in een eerste werkvergadering problemen met betrekking tot de grensoverschrijdende georganiseerde misdaad en de regionale samenwerking op milieugebied. Er werd ook een familiefoto met onze partners gemaakt. Tijdens de werklunch werd de toestand in de westelijke Balkan en in het bijzonder in Kosovo en Albanië uitvoerig besproken. Het voorzitterschap wilde zo een breed werkterrein bestrijken. Het wilde een bijdrage leveren op alle terreinen, uitgezonderd de competitive economies , waarvan de staatshoofden en regeringsleiders in Londen overeengekomen waren dat ze op de conferentie zouden worden besproken.
Nu iets meer over de thema's zelf. Wat de grensoverschrijdende georganiseerde criminaliteit betreft, bracht het voorzitterschap inleidend verslag uit over het werk dat de werkgroep van deskundigen inzake drugs en georganiseerde criminaliteit tot nu toe heeft verricht. Deze groep, de zogenaamde COLD-groep, werd door de Europese Conferentie in maart in Londen ingesteld en kwam op 10 juli in Brussel voor het eerst bijeen. De deelnemers aan de bijeenkomst steunden de voorstellen van het voorzitterschap betreffende de taakstelling van de groep. Vervolgens gaven de deelnemers van buiten de Europese Unie nadere uitleg over de situatie in hun landen op het gebied van georganiseerde criminaliteit en drugshandel.
Zij hebben de groep uitgelegd hoe die specifieke problemen bij hen worden aangepakt. Alle deelnemers waren het erover eens dat op internationaal niveau doeltreffend moet worden samengewerkt. Die samenwerking moet zo breed mogelijk worden opgezet, ook met de politie- en douanediensten en openbare ministeries. De gegevensuitwisseling tussen de deelnemers moet ook zo snel en soepel mogelijk verlopen.
In dat verband heeft men ook de vraag besproken of de bestaande samenwerkingsstructuren of netwerken in de Europese Unie moeten worden uitgebreid. De deelnemers aan de bijeenkomst van de werkgroep van deskundigen hebben voor hun verdere activiteiten een uitgebreide reeks thema's voorgesteld. Aan het einde van het debat was men het erover eens dat enkele voorstellen, bijvoorbeeld voor het afspreken van contactpunten en het uitnodigen voor seminars, snel moesten worden uitgevoerd. Andere ideeën, zoals maatregelen inzake strafrechtelijke vervolging en de bestrijding van het witwassen van geld, moeten op latere bijeenkomsten verder worden uitgewerkt. De werkgroep van deskundigen zal nog onder het Oostenrijkse voorzitterschap opnieuw samenkomen.
Bij de overgang naar de hoofdthema's van het debat wees het voorzitterschap op het belang dat de Europese Unie aan de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit hecht. Het gevaar van de internationale criminele netwerken voor onze samenleving mag tenslotte niet worden onderschat. Ze zijn immers tot de meest uiteenlopende terreinen van de samenleving - politiek, economie, rechtspraak - doorgedrongen.
Voor de Europese Unie zijn twee activiteiten van de georganiseerde misdaad bijzonder verwerpelijk, omdat ze ten koste gaan van de zwaksten in onze samenleving, namelijk kinderen en migranten. Tijdens het debat over de preventie en bestrijding van seksuele uitbuiting van kinderen waren de deelnemers aan de conferentie het erover eens dat de gemeenschap van landen veel belang moet hechten aan de bescherming van de kinderen, die de zwakste groep in de samenleving en tegelijkertijd ook onze hoop voor de toekomst vormen. Naast economische uitbuiting en vervolging in oorlogstijd bestaat er nog een bijzonder afschuwwekkende vorm van geweld tegen kinderen, namelijk seksueel misbruik. Dat vindt doorgaans achter gesloten deuren plaats. Deze fenomenen bestaan overal ter wereld.
Nu economische betrekkingen, uitwisseling van informatie en toerisme mondiale proporties hebben aangenomen, hebben alle landen met seksueel misbruik van kinderen te maken. De deelnemers aan de conferentie waren het erover eens dat effectieve tegenmaatregelen een doeltreffende internationale samenwerking in de verschillende organen vergen.
De berichten over de ontdekking van grensoverschrijdende pedofilienetwerken zijn voor ons allemaal een vreselijke herinnering. De bestrijding van pedofilie en van de daarmee verbonden fenomenen sekstoerisme en kinderprostitutie, enerzijds, en maatregelen tegen kindermisbruik binnen het gezin en de vervaardiging en verspreiding van kinderporno, in de eerste plaats op het Internet, anderzijds, vormen een belangrijke uitdaging, niet alleen voor de lidstaten van de Europese Unie maar voor alle landen. De deelnemers aan de conferentie benadrukten dat deze uitdagingen grensoverschrijdend moeten worden aangegaan.
Het voorzitterschap wees op de inzet waarvan de Europese Unie in de laatste weken en maanden blijk heeft gegeven en gaf een overzicht van de verschillende hiermee samenhangende werkzaamheden. Het bracht ook verslag uit over de voortgang van het debat in de Raad Algemene Zaken. Het voorzitterschap had het, wat de activiteiten van de Europese Unie betreft, vooral over het gemeenschappelijk optreden inzake de bestrijding van de mensenhandel en de seksuele uitbuiting van kinderen, dat de Raad in februari 1997 heeft vastgesteld. Dat gemeenschappelijk optreden omvat voorstellen ter verbetering van de gerechtelijke samenwerking bij de bestrijding van de mensenhandel en de seksuele uitbuiting van kinderen.
Nadat een aantal van de aan de conferentie deelnemende landen verslag hadden uitgebracht over hun ervaringen en inspanningen op dat gebied, kwamen de deelnemers aan het einde van het debat overeen de werkgroep van deskundigen van de Europese Conferentie over drugs en georganiseerde criminaliteit te vragen in detail te onderzoeken bij welke rechtsinstrumenten van de Europese Unie de partnerlanden van de Europese Conferentie zich kunnen aansluiten. Tenslotte besloten de deelnemers aan de conferentie in het kader van de Verenigde Naties betere afspraken te maken om het seksueel misbruik van kinderen samen te bestrijden.
Voorts spraken de deelnemers aan de conferentie in het kader van het thema van de grensoverschrijdende georganiseerde misdaad over de misdadige praktijken van de mensensmokkelaars. De laatste tijd horen we steeds weer berichten over het spectaculaire offensief van illegale immigranten die in rijkere Europese en Noord-Amerikaanse landen proberen binnen te geraken. Deze nieuwe immigratiegolf, die jaar na jaar aanzwelt, heeft meerdere landen ertoe gebracht hun immigratiebeleid te verscherpen.
Tenslotte werd in het kader van de eerste werkvergadering ook de regionale samenwerking op milieugebied besproken. De verschillende sprekers brachten verslag uit over hun inspanningen voor het milieu, meer bepaald in de Europese regionale organisaties, de Midden-Europese initiatieven, de samenwerking in het Zwarte-Zeegebied, de Raad van Oostzeelanden en de Raad voor de Europees-arctische gebieden van de Barentszzee. De deelnemers aan de conferentie onderstreepten dat de milieumaatregelen op elkaar moeten worden afgestemd. Zij kwamen overeen dat het voorzitterschap in eerste instantie de voor de regionale samenwerking bevoegde organen, de Europese Commissie en het Milieuagentschap, zal verzoeken een bijdrage te leveren om de gerezen problemen op te lossen.
Tijdens de lunch hadden wij het ook over de gebeurtenissen in Kosovo en de situatie in Albanië. Straks hebben wij daarover een debat, en daarom ga ik daar nu niet nader op in.

Van den Broek
Mijnheer de Voorzitter, ten aanzien van de gisteren gehouden Europese Conferentie in Luxemburg zou ik alleen mijn grote waardering willen uitspreken voor het initiatief dat het voorzitterschap heeft genomen om op de agenda van die tweede Europese Conferentie deze belangrijke thema's op te voeren, die mevrouw Ferrero zojuist naar voren heeft gebracht. Het punt van de strijd tegen de georganiseerde misdaad, de kwestie van de seksuele uitbuiting van kinderen, de punten van illegale immigratie staan alle aan de top van onze huidige politieke agenda. Wij achten het dan ook van het grootst mogelijke belang dat in een forum waarin al onze toekomstige lidstaten verenigd zijn met de leden van de Europese Unie deze zaken aan de orde worden gesteld.
Het was bijzonder interessant om gisteren met name te kunnen vernemen wat onze toekomstige lidstaten op dit punt doen of voornemens zijn te doen en hoe wij de onderlinge samenwerking op dat punt verder kunnen versterken. Ik denk dat na de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam ons een aantal nieuwe instrumenten ter beschikking zullen staan om dit transnationaal effectiever te kunnen doen, ook met de kring van de toekomstige lidstaten. Ik denk dan met name daar waar het Verdrag van Amsterdam voorziet in het overbrengen van een aantal activiteiten uit de derde pijler van Maastricht naar de eerste pijler. Dit voorzitterschap en opvolgende voorzitterschappen kunnen rekenen op de uitdrukkelijke steun van de Commissie om hieraan ook reëel inhoud te geven. Als het erom gaat Europa dichter bij de burgers te brengen, dan zijn dit even zovele thema's die daar zeer rechtstreeks mee te maken hebben en waar onze burgers zich terecht, denk ik, buitengewoon grote zorgen over maken.
Voorzitter, ik kijk op het scherm voor mij en zie dat daar staat: Conference en daar staat Malta. Nu weet ik niet of het de bedoeling is dat er ook over Malta nu iets gezegd wordt. Wij hebben allemaal kunnen constateren dat de Maltese regering intussen de aanvraag die twee jaar geleden niet was ingetrokken - ik heb het natuurlijk over de aanvraag voor het lidmaatschap van de Europese Unie - maar eigenlijk was opgeschort nu opnieuw heeft geactiveerd en bij het voorzitterschap de aanvraag in feite opnieuw tot leven heeft geroepen, wat geleid heeft tot de normale procedure waarbij het voorzitterschap en de Raad aan de Commissie vraagt om daarover advies uit te brengen. Dat betekent in dit geval dat aan de Commissie is gevraagd om na te gaan wat nu de twee jaar onderbreking van voorbereiding op het lidmaatschap hebben betekend voor de huidige politieke en economische situatie op Malta. Wij hebben de Raad dus meegedeeld te zullen werken aan het bij de tijd brengen, het updaten, van het avis dat destijds in 1993 over Malta is uitgebracht, dat wij dat aan de Raad zullen voorleggen met een advies op welke wijze Malta het best opnieuw in het toetredingsproces kan worden ingepast en opgenomen.
Het is ietwat moeilijk om daarover een hele concrete termijn te geven. De Raad stelt er wel prijs op daarover vrij uitvoerig geïnformeerd te worden. Dus met andere woorden dat betekent dat de opinie die wij in 1993 hebben uitgebracht opnieuw wordt doorgewerkt en wordt vergeleken met de huidige situatie op Malta.
Tenslotte, nodeloos te zeggen: ik heb zelf in New York de gelegenheid gehad een gesprek te hebben met de nieuwe en tegelijkertijd ook voormalige minister van Buitenlandse Zaken van Malta, Guido Di Marco, en ik heb tegen hem gezegd dat wij ons verheugen op deze hernieuwde aspiratie van Malta. Ik heb ook gezegd dat de Raad er stellig op rekent dat Malta zal proberen om van deze aanvraag een by partisan aangelegenheid te maken en dat iedereen er zich van bewust is dat de twee jaar geleden, toen de huidige oppositiepartij aan de regering kwam, ingetrokken aanvraag nu weer herleeft en dat men natuurlijk graag zou zien in onze lidstaten dat het hier een breed gedragen verlangen betreft van de bevolking van Malta om zich daadwerkelijk te integreren in de Europese Unie. De minister heeft mij toen gezegd dat het ook stellig de bedoeling van deze regering is en dat zij het gevoel heeft dat al naargelang het integratieproces vordert het ook gemakkelijker zal zijn om bredere lagen van de bevolking van nut en noodzaak van deze belangrijke politieke stap van Malta te doordringen.
Tweede punt, destijds heeft de kwestie van de invoering van het BTW-belastingstelsel in Malta een heel belangrijke rol gespeeld. Het was zelfs vrij bepalend voor het verlies bij de vorige verkiezingen van de coalitie die thans weer aan het bewind is. Ook op dat punt zal men ons nadere helderheid verschaffen. Dat is wat ik op dit moment kan zeggen ten aanzien van de aanvraag van Malta voor het lidmaatschap van de Europese Unie.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik geloof dat de doelstellingen van de Europese Conferentie juist zijn en alle steun verdienen. Ik sluit mij aan bij de commissaris, die gezegd heeft dat het belangrijk is dat wij ons toeleggen op de thema's waarvoor de mensen bijzondere belangstelling hebben, die hen al dan niet terecht bang maken en waarop zij een antwoord op Europees niveau verwachten. Mevrouw Malone zal het over Malta hebben. Daarover zal ik hier dus niet in detail treden.
Ik heb evenwel enkele fundamentele opmerkingen en vragen. In de eerste plaats geloof ik - en wij moeten ons daarvan bewust zijn - dat wij ten aanzien van de toetredingskandidaten, met sommige waarvan wij op deze Europese Conferentie onderhandelingen voeren, de juiste koers hebben gekozen. De verkiezingen en de stemming over de integratie van de Russischsprekende bevolking in Letland en de verkiezingen in Slowakije bewijzen dat wij deze landen terecht als toetredingskandidaten hebben aanvaard. Wij moeten ze echter voldoende tijd geven en ze aansporen om de nodige maatregelen te treffen. Ik ben blij dat dit eindelijk, ondanks het feit dat in dit Parlement hier en daar betwisting rees, bewezen heeft dat wij de juiste koers gekozen hebben. Stimuleringsmaatregelen, steun voor verbeteringen op het gebied van de democratie, de rechtsstaat en de minderheden blijkt de juiste weg te zijn.
Wat de deelname van Turkije - ook aan de Europese Conferentie - betreft, hebben wij gefaald. Ik vraag mij af of thema's zoals internationale criminaliteit en drugshandel zonder Turkije efficiënt kunnen worden aangepakt. Ik maak van deze gelegenheid gebruik om mijn bijzondere bezorgdheid over de gespannen Turks-Syrische relaties uit te drukken. Niemand mag terroristische groepen in hun buitenlandse activiteiten steunen. Als Turkije zelf niet in staat is een vreedzame oplossing voor het probleem te vinden, betekent dat niet dat het in een ander land activiteiten mag ontplooien.
Ik zou het voorzitterschap willen vragen in hoeverre dit aan de orde was, welk standpunt het met betrekking tot dit probleem inneemt en of het, eventueel samen met de Amerikanen, een duidelijk standpunt tegenover de relaties tussen Turkije en Syrië inneemt.
Wat ik het voorzitterschap ook nog wil vragen is of er op de conferentie van ministers van Buitenlandse Zaken in Salzburg een initiatief is genomen om, buiten de Europese Conferentie om, nog andere landen bij onze inspanningen te betrekken. Zuidoost-Europa en de landen van het Barcelona-proces worden zeer sterk met criminaliteit, drugshandel en immigratie geconfronteerd. Ik vraag mij af wat wij daaraan moeten doen. Het initiatief is niet goed onthaald. Ik vind het in principe een goed initiatief, hoewel het misschien niet optimaal was voorbereid en ook de details moeten worden besproken. De problemen waarover de Europese Conferentie terecht gesproken heeft, kunnen we uiteindelijk alleen oplossen als wij daarbij ook de landen van Zuidoost-Europa en die van het Barcelona-proces betrekken. Mevrouw de Voorzitter, kunt u kort uitleggen hoe u de toekomst ziet?
Voorts herhaal ik dat de behandelde thema's voor ons continent van groot belang zijn. Ik wens de Europese Unie veel geluk met de Europese Conferentie, en hoop dat ze voor deze problemen een oplossing vindt.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb de indruk dat niet alleen u, mijnheer Van den Broek, maar ook mevrouw de voorzitter van de Raad door het onderwerp Malta een beetje verrast waren. Ik had eigenlijk verwacht dat zij daarover in haar verklaring iets zou zeggen.
Ik ben, als ondervoorzitter van de delegatie met Malta, echter zeer dankbaar dat wij hier vandaag over dit onderwerp kunnen spreken. Ik had van de Raad een duidelijker signaal verwacht, ook in het licht van de verklaringen van de Commissie in de Commissie buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid, die in dezelfde lijn lagen van wat hier vandaag is gezegd.
De Raad zegt nu dat hij op een mededeling van de Commissie wacht om eerst haar mening over de zaak te horen. Die handelwijze is ietwat verwonderlijk daar het bij andere uitbreidingsproblemen steeds de Raad was die het initiatief nam. De Raad is wellicht ook medeverantwoordelijk voor de huidige, ietwat verwarde situatie. Men heeft Malta destijds immers gepaaid door te zeggen dat het na de vorige uitbreiding aan de beurt zou komen. Malta werd aldus op een hoop gegooid met de landen die het veel moeilijker hebben om zich op hun toetreding tot de Europese Unie voor te bereiden.
In de twee jaar die sindsdien verstreken zijn, heeft Malta geen deuren dichtgeslagen. Ook de regering heeft alles gedaan om het een volgende regering, ongeacht haar kleur, mogelijk te maken het toetredingsverzoek nieuw leven in te blazen. Ook de Commissie heeft, dankzij de voortdurende informatie van haar delegatie, deze signalen uit Malta beslist opgevangen.
Wij willen de Raad er met onze ontwerpresolutie toe aanzetten nu een duidelijk signaal te geven, Malta te laten weten dat het welkom is en dat zijn aanwezigheid op de Europese Conferentie op prijs wordt gesteld. Malta hoort daar thuis, alleen al omwille van wat het in het Barcelona-proces heeft gepresteerd.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom het verslag dat wij op de Conferentie hebben gehoord; de gevoelige manier waarop hierin dossiers als misdaad, seksuele uitbuiting en illegale immigratie aan de orde zijn gekomen, zal erg nuttig blijken wanneer wij uiteindelijk toekomen aan de serieuze onderhandelingen en de toepassing van de nieuwe bevoegdheden van het Verdrag van Amsterdam.
Graag wil ik dit de gelegenheid van dit debat te baat nemen om het ietwat aan te scherpen, omdat wij deze week ook het belangrijke nieuws hebben vernomen dat op 10 november de toetredingsconferentie zal plaatsvinden die een onlosmakelijk deel vormt van de Algemene Conferentie waarover vandaag is gerapporteerd en die een belangrijke psychologische en politieke drempel vormt.
In aanwezigheid van vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie wil ik in dit verband graag een aantal politieke punten naar voren brengen. Mijn eigen fractie, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische partij, gelooft heilig in een bredere en diepgaander politieke unie. Nu wij over de drempel zijn met de vijf plus één landen voor november, moeten wij het zoeken naar institutionele hervormingen van onze eigen instellingen voor die tijd dringend nieuw leven inblazen, zodat dit punt later geen hindernis gaat vormen; geen van ons wil dat zien gebeuren, maar het zit er wel in.
Verder zijn wij uit politiek oogpunt erg blij dat Cyprus deze week het groene licht heeft gekregen als deel van dat proces. Maar ook maakt dit het voor de Raad en de Commissie des te urgenter om met een door de EU geïnspireerd politiek initiatief te komen om het probleem van Cyprus onder auspiciën van de Verenigde Naties tot een oplossing te brengen; anders dreigen wij binnen de Unie het onoplosbare en moeilijke probleem van dat verdeelde eiland immers opnieuw te institutionaliseren.
In dat opzicht wil ik de Raad zeggen dat mijn fractie het bijzonder betreurt dat hij er maar steeds niet in slaagt om overeenstemming te bereiken over een rechtsgrondslag voor een financieel protocol met Turkije. Het is dan ook niet te verbazen dat Turkije niet meedoet. We moeten werkelijk samen binnen de Raad orde op zaken stellen en er blijk van geven dat we in staat zijn een steeds meer doordachte relatie tot stand te brengen tussen de EU en alle landen in die regio.
Mijn laatste algemene politieke commentaar ten aanzien van de komende topconferentie van Wenen is dat deze de kans zal bieden om de aanspraken van de andere kandidaat-landen opnieuw te bezien. Mijn fractie gelooft, speciaal in de context van de Russische politieke en economische crisis, dat wij ons standpunt ten aanzien van de Oostzee-landen moeten herzien. Deze hebben getoond de hervormingen zeer serieus te nemen en hebben een uiterst verdienstelijke vooruitgang geboekt. Dit moet in Wenen worden erkend, net als natuurlijk de hernieuwde belangstelling van de zijde van Malta.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, de verkiezing van de heer Adami als nieuwe eerste minister van Malta zal tot gevolg hebben dat de aanvraag van Malta om toe te treden tot de Europese Unie nieuw leven zal worden ingeblazen. Onlangs gaf hij te kennen dat zijn regering twee doelstellingen voor ogen had: in de eerste plaats Malta's toetredingsverzoek en in de tweede plaats de sanering van de Maltese overheidsfinanciën.
Beide kwesties hangen onderling in zekere zin samen, speciaal in de context van de economische criteria die zijn neergelegd in het Verdrag van Maastricht en waaraan kandidaat-leden van de Europese Unie moeten voldoen in het systeem van de eenheidsmunt. De reactivering van Malta's aanvraag inzake toetreding tot de Europese Unie zal ervoor zorgen dat deze wordt behandeld in het raam van de volgende ronde van uitbreidingsonderhandelingen, overeenkomstig de toezeggingen die door de regeringsleiders van de EU op Corfu zijn gedaan.
De kwestie van de toetreding van Malta tot de Europese Unie zal in feite worden besproken op de topconferentie van november en de voordelen die de toetreding tot de Unie voor de 370.000 inwoners van Malta zal hebben, zijn reëel en tastbaar. Hiermee krijgt Malta toegang tot een handelsblok zonder grenzen dat meer dan twintig Europese landen bestrijkt, vooropgesteld dat de toetredingsonderhandelingen met de landen van Oost- en Midden-Europa slagen.
De Europese Unie met haar interne markt en haar vrij verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal biedt positieve economische vooruitzichten voor een land dat probeert meer afzetgebieden te vinden voor zijn inheemse industrieproducten. Malta heeft veel te winnen als het erin slaagt zich meer te conformeren aan de regels inzake het lidmaatschap van de EU.
Op het eiland zijn er overduidelijke tekenen van Malta's nauwe betrekkingen met de EU. Een van Malta's sterkere troeven voor het lidmaatschap berust namelijk op de nauwe affiniteit die bestaat tussen de economie van het eiland en de economieën van de Europese Unie. Veel industrieën op Malta die een groot scala van halffabrikaten exporteren zijn het eigendom van Britse, Franse, Duitse en Italiaanse bedrijven. Als gevolg hiervan vinden Malta's zichtbare import- en exporttransacties voor 66 % plaats met de landen van de EU.
Malta's verdere belangrijke bron van inkomsten is het toerisme, en ook dit is voor zijn voortbestaan afhankelijk van de communautaire markten. Veel van Malta's wettelijke en bestuursrechtelijke structuren zijn echter inmiddels al in overeenstemming gebracht met normen van de Europese Unie. Bij de toetredingsonderhandelingen moeten er nog andere moeilijke problemen worden overwonnen, zoals de staatssteun aan de industrie en de invoerheffingen, maar ik geloof dat deze kunnen worden opgelost.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit Parlement vond het zeer belangrijk dat de Europese Conferentie geen schijnvertoning werd. Het wilde dat de conferentie belangrijk werd en gemeenschappelijke problemen besprak. Dat is een goede stap in de juiste richting. Wat nog ontbreekt is een coherente strategie, een pan-Europese ontwikkeling die beantwoordt aan de ecologische en sociale noden en de hoop van ons continent op stabiliteit en vrede vervult.
Ons verkeerd en internationaal erg omstreden immigratiebeleid, dat vooral onder het Oostenrijkse voorzitterschap tot excessen heeft geleid, wordt gereduceerd tot het probleem van de mensensmokkel en is leugenachtig. Regionale samenwerking daarentegen is een belangrijke stap in de goede richting. Ik hoop dat de Raad er nu in slaagt gemeenschappelijke programma's te ontwikkelen en dat hij bij de verdeling niet kijkt welk geld naar welke regio gaat, maar de regio's coherent en samen probeert te ontwikkelen. Verder hoop ik, mijnheer Van den Broek, dat ook uw directoraat-generaal eindelijk een stap in de goede richting doet en PHARE en INTERREG in een gemeenschappelijk fonds onderbrengt.

Saint-Pierre
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik wil iets zeggen over het onderwerp Malta omdat dit een belangrijke dag is voor Europa en - daarvan ben ik overtuigd - ook voor Malta.
Ik ben erg blij dat ons Parlement het verzoek van mijn fractie, de Fractie Europese Radicale Alliantie, heeft aanvaard, namelijk om het punt van de hernieuwde kandidatuur van Malta voor toetreding tot de Europese Unie in aanwezigheid van de Raad en de Commissie op de agenda van deze vergaderperiode te zetten.
In mijn hoedanigheid van voorzitter van de delegatie bij de Gemengde Parlementaire Commissie Europese Unie-Malta ben ik sinds twee jaar een bevoorrechte en aandachtige waarnemer van het Maltese politieke leven. Het spreekt vanzelf dat onze delegatie altijd het grootst mogelijke respect heeft getoond voor de door de verschillende regeringen kenbaar gemaakte standpunten, daar de wil van het volk altijd de overhand moet hebben boven partijbelangen.
Ik zal u echter niet verhullen dat ik altijd het gevoel heb gehad dat het Maltese volk echt het diepe verlangen koestert zijn lot te koppelen aan dat van de andere Europese volkeren door middel van het volwaardige lidmaatschap van de Europese Unie, aan de vooravond van de hereniging van het continent.
Ik ben ervan overtuigd dat Malta, na een paar noodzakelijke technische aanpassingen te hebben doorgevoerd, onmiddellijk geïntegreerd zal worden in het uitbreidingsproces. Ik ben persoonlijk van mening dat de toetredingsonderhandelingen met Malta in januari 1999 geopend moeten kunnen worden, in overeenstemming met de reeds in 1995 gesloten overeenkomsten waarbij is vastgelegd dat de onderhandelingen met Malta en Cyprus zes maanden na de afronding van de Intergouvernementele Conferentie een aanvang zouden nemen. Ik hoop van harte dat de Europese Raad van Wenen van december hiertoe zal besluiten.
Er is nog een reden waarom we blij moeten zijn met het hernieuwde toetredingsverzoek van Malta. Op het institutionele vlak houdt de terugkeer van Malta namelijk in dat het proces van de institutionele hervorming in een stroomversnelling zal raken, hetgeen in ieder geval in de ogen van het Parlement een noodzakelijke voorwaarde is voor een geslaagde uitbreiding. Ik herinner eraan dat uit hoofde van artikel 2 van het protocol over de instellingen van het Verdrag van Amsterdam het proces van de institutionele hervorming automatisch in beweging wordt gezet met het oog op een Unie met meer dan 20 lidstaten, hetgeen het geval zou zijn.
Zonder Malta zou de Unie, zou Europa in zekere zin altijd verweesd blijven. De coëxistentie zal niet alleen onvermijdelijk bijdragen tot de wederzijdse verrijking van beide partijen, Europa en Malta, maar zij zal ook een belangrijke troef zijn in de betrekkingen tussen de Unie en de bij het Barcelona-proces betrokken landen van het Middellandse-Zeegebied.

Linser
Mijnheer de Voorzitter, in het kader van de behandeling van het toetredingsverzoek van Malta, waarvan de commissaris heeft gezegd dat het nu nieuw leven wordt ingeblazen, moet de Unie volgens mij aan enkele punten bijzondere aandacht besteden. In de eerste plaats moeten wij ons afvragen of Malta over de nodige infrastructuur beschikt om het voorzitterschap van de Raad te bekleden. Een land als Luxemburg, van vergelijkbaar kleine afmetingen, werkt daarvoor samen met België. Malta beschikt niet over die mogelijkheid.
In de tweede plaats vind ik dat de in Malta afgeschafte belasting op de toegevoegde waarde opnieuw moet worden ingevoerd. Aangezien voor de andere lidstaten een verplicht minimumtarief van 15 % geldt, zou een uitzondering op dit punt Malta een onaanvaardbaar concurrentievoordeel bieden. Tenslotte zou ik een algemeen oordeel over de Europese Conferentie willen vellen. Het betreft een instrument dat snel werd opgezet om de relaties tussen de Europese Unie en Turkije aan te pakken. Dat Turkije telkens opnieuw van de conferentie wegblijft, moet de strategen van de Europese Unie ertoe aanzetten hun beleid te herzien.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil het voorzitterschap en de Commissie graag gelukwensen met de verklaringen die zij hier vandaag hebben afgelegd. Ik ben erg blij dat relevante zaken zoals drugs en kinderprostitutie gister zijn besproken, evenals de andere aangelegenheden waarover wij ons deze week hier in het Parlement buigen. Wij hebben zelf gedebatteerd over de harmonisatie van de farmaceutische industrie.
Als rapporteur van het Parlement voor de toetreding van Malta ben ik zeer verheugd over het feit dat Malta gister aanwezig was op de Europese conferentie en dat de hernieuwde aanvraag van dit land inzake toetreding tot de Europese Unie zo gunstig werd ontvangen.
Namens mijn fractie, die ook zeer ingenomen is met dit hernieuwde toetredingsverzoek, wil ik zeggen dat wij eveneens blij zijn met het besluit van de Maltese regering en daarnaast ook met de - door de oppositie gedeelde - opvatting dat er een referendum moet worden gehouden over de afronding van de onderhandelingen. Dat is van essentieel belang. Onze fractie vindt het natuurlijk ook heel belangrijk dat de hernieuwde aanvraag snel en in volledige overeenstemming met de daartoe strekkende in het Verdrag neergelegde procedures wordt afgehandeld.
Vandaar dat mijn fractie het initiatief heeft genomen om de Commissie te verzoeken een bijgewerkt advies over het nieuwe toetredingsverzoek van Malta in te dienen en, zoals commissaris Van den Broek heeft gezegd, na te gaan of en hoe dit land de vertraging kan inlopen van de afgelopen twee jaar toen de aanvraag was bevroren. Mijn fractie zal ook in de vorm van een amendement opkomen voor het absolute recht van het Parlement om een advies uit te brengen over het bijgewerkt advies van de Commissie over het hernieuwde toetredingsverzoek van Malta. Wij zijn van mening dat Malta zowel gezien zijn democratische instellingen als vanwege de manier waarop het de mensenrechten eerbiedigt een natuurlijke roeping heeft om onlosmakelijk deel uit te maken van de Europese Unie. Wij zien de analyse van de Commissie van de economische en politieke ontwikkelingen sedert de bevriezing van de vorige toetredingsaanvraag in 1996 met belangstelling tegemoet.
Ik vond het interessant van commissaris Van den Broek te vernemen dat de situatie op het stuk van de BTW inmiddels veel duidelijker is geworden, maar zoals de commissaris weet waren er nog andere problemen die bepaalde kleine bedrijfstakken en dergelijke betroffen. Verder is er nog de hele kwestie van de neutraliteit waarover niet is gerept. Ik weet dat dit op Malta een zeer delicate splijtzwam is, net zoals dat het geval is in andere lidstaten, onder meer Ierland.
Tenslotte hoop ik dat wij, wanneer wij het bijgewerkte verslag van de Commissie ontvangen, in staat zullen zijn om alle nog openstaande problemen snel tot een oplossing te brengen, zodat de bevolking van Malta zelf eens en vooral over haar toekomstige plaats in de Europese Unie kan beslissen.

Azzolini
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, geachte collega's, ik wil allereerst mijn vriend, premier Eddy Fenech Adami, feliciteren met het recente verkiezingssucces dat hij op Malta heeft geboekt. Dit succes is des te opmerkelijker omdat de kiezers zich tegelijkertijd ook hebben uitgesproken voor toetreding van Malta tot de Europese Unie. Daarmee hebben ze als het ware een bevestiging gegeven voor de deugdelijkheid van het beleid van de vorige regering van Fenech Adami, waar onze instellingen destijds in 1995 een gunstig advies over hebben uitgebracht. Het feit dat premier Adami eraan hechtte om als een van de eerste daden van zijn nieuwe regering het verzoek tot lidmaatschap bij de Europese Unie te hernieuwen, is een verheugend feit en tevens een bemoedigend signaal voor ons, want nu lijkt het zekerder dat Malta al met de eerste ronde voor uitbreidingsonderhandelingen mee mag doen.
Malta komt immers veel meer dan andere kandidaat-landen tegemoet aan de voorschriften voor toetreding tot de Unie en wij vertrouwen erop dat het land zich heel snel zal herstellen wat betreft de criteria van Maastricht, die overigens al in het jongste verleden werden bereikt, zodat Malta zich gesterkt kan weten in zijn streven naar lidmaatschap van de monetaire unie. In dit verband hoeft er maar op gewezen te worden dat Malta in 1995 een begrotingstekort van 3, 9 % van het bruto binnenlands product had en een inflatie van 2, 9 %, terwijl de Maltese lire al elf jaar lang aan de ecu gekoppeld is. Als Malta eenmaal volwaardig lid van de Europese Unie wordt, kan het land naar mijn gevoel uitgroeien tot een belangrijke voorpost in het Middellandse-Zeegebied en kan het zelfs dingen naar de positie van natuurlijke verbindingsschakel tussen de culturen en economieën van derde landen en de Europese Unie. Als voormalig ondervoorzitter van de delegatie voor de betrekkingen EU/Malta en vanuit het standpunt dat ik onder meer via deze functie heb gevormd, wilde ik er nogmaals op wijzen dat Malta nog vóór 2002 in de eerste onderhandelingsronde voor toetreding tot de Europese Unie moet worden opgenomen.
In dit opzicht zou ik gaarne vernemen hoe het standpunt van het voorzitterschap van de Raad luidt.

Aelvoet
Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, er is dus blijkbaar een communicatieprobleem geweest tussen het Parlement, de Raad en de Commissie, aangezien de commissaris in laatste instantie de draad heeft opgenomen dankzij de beelden op het scherm. Van de Raad hebben we niets kunnen horen maar dat zal wel in de reactie achteraf komen, neem ik aan. Wat de heractivering van de aanvraag van Malta aangaat, iedereen in het Parlement verheugt zich daarover en ik denk inderdaad dat het politiek gezien belangrijk is voor de versterking van het Barcelona-proces dat de mediterrane aanwezigheid binnen de Europese Unie opnieuw wat groter wordt. Het Barcelona-proces kan inderdaad wel wat versterking gebruiken. Het is er bovendien een duidelijke illustratie van dat de uitbreiding van Europa niet alleen richting Oost-Europa gaat maar naar het gehele Europese continent.
Ten tweede denk ik dat het zeer belangrijk is dat de bevolking de kans krijgt om zich uit te spreken en het onderscheid te maken tussen kiezen voor een partij en kiezen voor het lidmaatschap. Wat dat betreft steunen wij uiteraard de roep om een referendum. Tenslotte denk ik niet dat het nodig is dat wij een paternalistische houding aannemen ten aanzien van Malta. Malta is sterk genoeg om zijn eigen belangen te verdedigen en ik denk dat het de perfecte illustratie kan worden van een stelling die Europa altijd heeft aangehangen in verband met de eerste groep en de tweede groep, namelijk dat men zeer gemakkelijk van de tweede groep naar de eerste groep kan overgaan. Dat is onze wens.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, het was mij een groot genoegen het verslag van de Raad over de activiteiten op de Europese Conferentie aan te horen. Deze conferentie gaat duidelijk zeer grondig te werk. Het is goed te weten dat de conferentie bereid is problemen aan te pakken die van belang zijn voor de gewone kiezer in de Europese Unie, zoals drugs en de strijd tegen de misdaad. Het is ook goed te weten hoeveel aandacht de regeringen nu schenken aan de manier waarop de misdaad de grondslag van de democratische samenleving ondermijnt.
Ik ben blij dat de conferentie een formule kon vinden om deze problemen aan te pakken in plaats van te wachten totdat de onderhandelingen over volledig lidmaatschap van de Europese Unie zouden zijn afgerond. Wat de veiligheid van het continent betreft, vind ik dit een stap voorwaarts.
Het verheugt mij speciaal dat de aandacht nu uitgaat naar een groep mensen die vaak door de politici wordt genegeerd, namelijk kinderen. De situatie zoals die in Europa heerst is werkelijk een aanfluiting voor de beschaafde samenleving; het is een aanfluiting voor de beschaving dat er kindermisbruik is en dat we in feite terugkeren tot het Europa van de slavernij.
Het zou duidelijk de geloofwaardigheid van de democratische waarden in de Europese Unie ondermijnen wanneer de gewone kiezer de indruk zou te krijgen dat de mensen die het meest profiteren van het vrije verkeer in de eenheidsmarkt moordenaars, afpersers, criminelen, junks en pedofielen zijn. We moeten het erg duidelijk maken dat wij niet bereid zijn om deze mensen misbruik te laten maken van het door ons nagestreefde economisch doel.
Graag zou ik van de Raad vernemen hoe deze de toekomst van de Europese Conferentie ziet. De heer Swoboda heeft al enkele landen genoemd waarvan hij vindt dat ze aan de conferentie moeten deelnemen. Zelf zou ik Oekraïne aan die lijst willen toevoegen en wel omdat Oekraïne zeer nauw verbonden is met het Westen. Graag zou ik van het voorzitterschap willen horen hoe het de verdere ontwikkelingen in de conferentie ziet, want deze kan als drijvende kracht fungeren.
Wat Malta betreft juich ik net als ieder ander het besluit van de Maltese regering om het lidmaatschap van de Europese Unie aan te vragen toe. Maar we moeten ons niet door ons enthousiasme laten meeslepen. Het gaat hier niet om de terugkeer van de verloren zoon. Er is geen reden om een paar vette kalveren te slachten en een feestmaal aan te richten. Dit is gewoon een democratische regering die de wil van haar volk vertolkt. Ons enthousiasme moet ons niet blind maken voor de vele problemen die Malta in zijn kielzog meevoert. Het lidmaatschap van de EU blijft daar nog een partijtje politiek voetbal en dat is niet de beste manier om zich voor te bereiden op volledig lidmaatschap van de Europese Unie.
Verder signaleerde de Commissie in haar advies bepaalde zwakke punten, speciaal met betrekking tot de structuur van de economie. Wat we nu moeten doen is de situatie op Malta opnieuw bekijken en deze beoordelen op dezelfde basis als bij ieder ander land. Het idee dat Malta in de rij van wachtenden andere landen voorbij zou dringen - iets wat ik in het Parlement heb horen suggereren - is onzin. Malta moet worden beoordeeld op dezelfde manier als welk ander land ook. Maar we zijn natuurlijk blij dat Malta weer in de schoot van ons gezin is opgenomen.

Bianco
Ik heb de hoogste waardering voor u, mevrouw de voorzitter van de Raad, aangezien u in de centrale aandacht van de conferentie thema's hebt geplaatst die werkelijk heel belangrijk zijn, zoals drugs, pedofilie, nieuwe vormen van slavernij. Dit zijn items die uiteraard een veel diepere bezinning vergen en hopelijk lukt ons dat bij andere gelegenheden. Afgezien daarvan, mevrouw de voorzitter, kan ik toch een zekere teleurstelling niet onder stoelen of banken steken, maar hopelijk wordt dat met uw antwoord straks weer goed gemaakt: ik doel op het feit dat u geen woord hebt besteed aan de kwestie van de toetreding van Malta tot de Europese Unie.
Ook de commissaris, die ik verscheidene keren tijdens vergaderingen van de gemengde commissie heb beluisterd, kwam ditmaal wat koeler over dan andere keren, ondanks dat wij hier te maken hebben met een bewust verzoek tot toetreding van de nieuwe regering van Malta. Al met al hadden wij toch op wat meer warmte gerekend, of in ieder geval minstens zoveel enthousiasme voor Malta als de andere landen krijgen wier uitbreiding in de pijplijn zit.
Malta vraagt niet om een speciale behandeling, mijnheer Titley. Bij monde van zijn premier heeft het land verklaard dat het van plan is de criteria van Maastricht volledig na te komen. Er zijn weliswaar door toedoen van de Maltese Labourregering in de afgelopen twee jaar wat verschuivingen opgetreden vergeleken met de situatie van daarvoor, toen Malta de eisen van Maastricht ten volle haalde, maar thans moet gewoon de schade ingehaald worden. Wat voorts het probleem betreft van de neutraliteit dat in dit Huis is aangekaart, de premier heeft al gezegd dat dit opgelost kan worden. Er valt dus gewoon niets aan te merken op Malta.
Ik geloof niet dat men een serieus beleid voor het Middellandse-Zeegebied kan opstellen zonder Malta in de Europese Unie op te nemen. Toetreding van het land zou tal van voordelen met zich meebrengen, aangezien het beleid voor het Middellandse-Zeegebied tot de grote deelsectoren behoort die in de komende jaren concreet gestalte moeten krijgen. Het gaat hier om de tweede grote grens van de Unie en wij kunnen de problemen van de massale migratiestromen niet goed het hoofd bieden als wij niet een serieus beleid voeren zoals dat in Barcelona in gang is gezet. Het kan niet anders dan dat Malta in dit hele proces een rol speelt: daarom willen wij toetreding van het land tot de Europese Unie van harte aanbevelen.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, daarnet heb ik niet over Malta gesproken omdat ik niet wist dat het ook daarover zou gaan. Toch zou ik willen zeggen dat wij gebruik hebben gemaakt van de eerste gelegenheid die zich voordeed. U weet dat Guido De Marco als overwinnaar uit de verkiezingen van 10 september gekomen is. Wij hebben de kwestie natuurlijk op de eerstvolgende Raad besproken. Ik geloof dat gisteren een zeer positief signaal werd gegeven. De Commissie werd, zoals u weet, verzocht zo snel mogelijk een geactualiseerde versie voor te leggen van haar advies van juli 1993, dat natuurlijk helemaal moet worden herwerkt. Bovendien werd de voorzitter van de Raad ertoe gemachtigd de Maltese minister van Buitenlandse Zaken een schriftelijk antwoord te geven waarin erop wordt gewezen dat het advies moet worden bijgewerkt. Ik geloof dat wij zo snel mogelijk gereageerd hebben en wil op geen enkele manier de indruk wekken dat wij tegenover Malta vooroordelen hebben. Laat dat dus duidelijk zijn. Wij zijn integendeel erg blij dat Malta opnieuw aan boord is, als ik het zo mag uitdrukken.
Ten tweede zou ik het heel kort over Syrië en Turkije willen hebben. Natuurlijk zijn ook de Europese Unie en de Raad bezorgd over de spanningen in de regio. Op dit ogenblik steunen wij de inspanningen die Egypte doet om de spanning wat weg te nemen. Wat het partnerschap voor Europa betreft, weet u dat het Oostenrijks voorzitterschap op de informele Raad in Salzburg een of ander platform wilde vinden om de landen die momenteel geen kandidaat zijn en die dus niet voor toetreding in aanmerking komen, toch te laten meedoen. Spijtig genoeg vonden veel landen het in Salzburg nog te vroeg om zoiets te doen. Wellicht was de zaak onvoldoende voorbereid. Ikzelf geloof echter dat er voor die landen - onder meer Oekraïne, Moldavië, Wit-Rusland - zeker mogelijkheden zullen komen om met Europa samen te werken.
Over de institutionele hervormingen zou ik willen zeggen dat Pörtschach binnenkort een feit zal zijn. Dat probleem zal niet op de voorgrond staan, maar toch kan de ene of andere delegatie de kwestie van de institutionele hervormingen aankaarten, die bij de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam zeker opnieuw aan de orde zal zijn. Wij weten natuurlijk dat institutionele hervormingen een van de voorwaarden zijn om nieuwe toetredingskandidaten te kunnen opnemen.
Wat Cyprus betreft, wil ik nogmaals zeggen dat wij, het Oostenrijkse voorzitterschap, zeer tevreden zijn dat wij erin geslaagd zijn de toetredingsonderhandelingen met alle landen van de eerste ronde - dat zijn er vijf, plus Cyprus - op 10 november te laten beginnen. Dat was niet zo vanzelfsprekend, wij hebben er tot het einde toe voor moeten vechten. Dat maakt ons des te gelukkiger dat wij daarin geslaagd zijn. Natuurlijk hopen wij dat het begin van de toetredingsonderhandelingen ook de politieke onderhandelingen positief beïnvloedt. Wij onderhouden daarover zeer nauwe contacten met de secretaris-generaal van de VN, de heer Kofi Annan.
Wat Turkije betreft, zou ik erop willen wijzen dat het voorzitterschap van de Raad zich nog altijd inspant om de associatieraad met Turkije tot stand te brengen. Uiteraard wordt ook hier met beide partijen onderhandeld. Een doorbraak laat echter op zich wachten. Wij zullen ons daar gedurende ons gehele voorzitterschap voor inspannen.
Wij houden straks weliswaar een debat over het immigratievraagstuk, maar ik moet toch reageren op de uitspraak dat wij onoprecht zijn. Het Oostenrijkse voorzitterschap heeft een werkdocument voorgelegd. Daarover zijn enkele misverstanden gerezen. Wij willen het Vluchtelingenverdrag van Genève noch de instrumenten daarvan opdoeken. Het gaat hier uitsluitend om aanvullende beschermingsmaatregelen.
Immigratie en asiel zijn overigens geen nieuwe begrippen in de samenwerking binnen de Europese Unie. Daar zal ik echter in het volgende debat nader op ingaan.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement zeven ontwerpresoluties over dit thema ontvangen.
De stemming hierover vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Situatie in Kosovo
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Kosovo.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is nu precies drie weken geleden dat ik met u over Kosovo sprak. Sindsdien is de situatie dramatisch verslechterd. De Hoge Commissaris voor de Vluchtelingen, Sadako Ogata, heeft verleden week nog een bezoek gebracht aan Kosovo, Montenegro en Albanië. In haar verslag is sprake van 200.000 vluchtelingen en ontheemden. Ongeveer 50.000 van hen slapen in de open lucht in bossen en heuvels. Er komen vrijwel elke dag nieuwe ontheemden bij.
Het is gebleken dat de herhaalde mededelingen van Belgrado dat de vijandelijkheden gestaakt en de Servische strijdkrachten teruggetrokken zijn, niet waar zijn of een tactische zet van president Milosevic zijn. Milosevic ontkende in zijn gesprek met mevrouw Ogata dat er in Kosovo een humanitaire crisis heerst en verzekerde haar dat de Joegoslavische regering de nood van de ontheemden wil verlichten en hun snelle terugkeer mogelijk wil maken. Daartegenover staat de realiteit zoals mevrouw Ogata die heeft vastgesteld en zoals de KDOM ze voortdurend beschrijft. Daartegenover staat ook dat de Servische veiligheidstroepen de burgerbevolking in Kosovo terroriseren en geweld gebruiken.
Het is jammer genoeg overduidelijk dat wij, als er niet snel verandering komt in de situatie, deze winter op een humanitaire catastrofe afstevenen. De Kosovaarse Albanezen, die in de bossen hun toevlucht hebben gezocht, hebben geen drinkwater, de voorraad levensmiddelen slinkt, er zijn geen toiletartikelen en geen geneesmiddelen. De situatie is vooral dramatisch voor kinderen, ouderen en zieken.
Nogmaals, de hoofdverantwoordelijkheid voor dit grote aantal vluchtelingen en ontheemden ligt bij de Servische en Joegoslavische regering en meer bepaald bij Milosevic zelf.
De Servische en Joegoslavische autoriteiten voeren steeds opnieuw aan dat ze zich alleen maar verdedigen tegen terroristen en separatisten en dat de militaire offensieven het antwoord zijn op aanslagen en aanvallen van het UCK. Uiteraard is het UCK medeverantwoordelijk voor de toenemende onveiligheid. Men mag echter de verhoudingen niet uit het oog verliezen.
De Unie eist, zoals ik drie weken geleden al heb gezegd, dat er onmiddellijk een einde komt aan het geweld en dat er spoedig onderhandelingen worden aangevat met het oog op een politieke oplossing van de crisis. In politiek opzicht steunt de Unie het door de Verenigde Staten uitgewerkte en door de contactgroep uitdrukkelijk ondersteunde voorstel voor een interim-overeenkomst als belangrijkste uitgangspunt voor een diplomatieke oplossing.
De Unie doet bijzondere inspanningen op humanitair gebied. In de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties werden de ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie het erover eens de Oostenrijkse ambassadeur in Belgrado, Wolfgang Petritsch, tot speciaal vertegenwoordiger van de Europese Unie voor Kosovo te benoemen. De Raad heeft eergisteren de desbetreffende formele besluiten genomen.
De opdracht van onze nieuwe vertegenwoordiger zal er vooral in bestaan de humanitaire activiteiten van de Europese Unie met die van de internationale organisaties te coördineren en tegelijkertijd als contactpersoon te fungeren, zowel met de regering in Belgrado als tussen die regering en de Kosovaarse politieke leiders.
Het voorzitterschap heeft bovendien, voortbouwend op een initiatief van de ministers van Buitenlandse Zaken Kinkel en Védrine, in Belgrado en Genève werkgroepen opgericht, die bestaan uit geïnteresseerde EU-landen, de VS, Rusland, het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties, het ICRK, de EG-waarnemersmissie en de KDOM. Het is, door overleg en onderzoek ter plaatse, de bedoeling dorpen en plaatsen te vinden waarheen de ontheemden, die nu onder de blote hemel leven, waardig en veilig kunnen terugkeren.
Het voorzitterschap heeft de voorbije dagen Project Home nader aan de EU-partners voorgesteld. Dit initiatief heeft tot doel de terugkeer te vergemakkelijken van ontheemden die in de streek van Komorane en Lapusnik onder de blote hemel leven, en voorziet bovendien in een aantal begeleidende, vertrouwenwekkende maatregelen.
Al die inspanningen komen echter door telkens nieuwe gevechtsacties en door de angst voor nieuwe vervolgingen, verwoestingen en bloedbaden elke keer opnieuw in het gedrang. Ik verwijs in dit verband naar Gornje Obrinje en andere plaatsen, waar tientallen onschuldigen, vooral ouderen, kinderen en zwangere vrouwen, zijn gefolterd en vermoord.
De Raad heeft die gruweldaden en de verantwoordelijken daarvoor eergisteren uiterst scherp veroordeeld en de autoriteiten in Belgrado ertoe opgeroepen deze wandaden onverwijld te onderzoeken en de daders te straffen. Voorts heeft de Raad alle betrokkenen verzocht bij het onderzoek van die misdaden samen te werken met het Internationaal Straftribunaal voor ex-Joegoslavië. Bovendien pleit het voorzitterschap, gelet op het steeds weerkerende verwijt dat massaal oorlogsmisdaden worden begaan, er al sedert vele maanden voor dat een team ervaren forensisch deskundigen naar Kosovo wordt gestuurd.
Dat de universiteit van Belgrado op 2 oktober een team forensisch anatoom-pathologen van de universiteit van Helsinki heeft uitgenodigd, is een eerste bescheiden succes van die inspanningen. Van het standpunt van de Unie uit zou ik tenslotte nog willen herinneren aan de door de Europese Unie getroffen sancties. Deze omvatten, zoals u weet, een toegangsverbod voor de verantwoordelijken voor de veiligheid, bevriezing van de buitenlandse tegoeden van de Servische en Joegoslavische regering, een verbod op nieuwe investeringen in Servië en een vlieg- en landingsverbod voor de Joegoslavische luchtvaartmaatschappijen.
Meer ingrijpende maatregelen zijn pas mogelijk als een gekwalificeerde meerderheid van de landen van de Europese Unie die wenst. Er bestaat in de gehele Europese Unie een consensus dat de sancties de burgerbevolking en de buurlanden van Joegoslavië, die door een embargo tegen Belgrado in moeilijkheden zouden kunnen geraken, niet mogen treffen. Men is het er ook over eens dat de getroffen maatregelen Montenegro zoveel mogelijk moeten ontzien. Op de jongste zitting van de Raad in Luxemburg werd toch besloten de achterpoortjes van de huidige sancties op te sporen en voorstellen te doen om ze te sluiten.
Uit de debatten van de Raad en uit vele gebeurtenissen van de laatste dagen is gebleken dat zich nog een andere, meer fundamentele ontwikkeling voordoet. Binnen de internationale gemeenschap van landen verandert de houding tegenover de crisis in Kosovo. Een harder optreden van de gemeenschap van landen wordt steeds nadrukkelijker bepleit. Resolutie 1199, die door de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties op 23 september werd goedgekeurd, was het eerste signaal in die richting.
De huidige missie van de Amerikaanse gezant Holbrooke, het beraad in de Veiligheidsraad over het verslag van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de voorbereiding van een eventuele luchtaanval door de NAVO en de aanstaande bijeenkomsten van de contactgroep en van de NAVO-Raad zouden Belgrado intussen hebben moeten doen inzien dat het geduld van de internationale gemeenschap opraakt. Er bestaat geen twijfel over dat de ophanden zijnde beslissingen ook voor de Europese Unie van groot belang zijn. Het gaat tenslotte om de veiligheid en de stabiliteit van heel het continent.
Ik wil niet vanuit het standpunt van het voorzitterschap, dat betrokken is bij de werkzaamheden van de contactgroep, op die beslissingen vooruitlopen. Voor mij is het in ieder geval zonneklaar dat Europa en de internationale gemeenschap niet verder lijdzaam kunnen toekijken hoe het geweld en de moordpartijen in Kosovo blijven voortduren. Ik meen ook dat het, aangezien voor honderdduizenden een humanitaire catastrofe dreigt, tijd is voor ondubbelzinnige antwoorden als de besluiten van de Veiligheidsraad niet volledig en onverwijld worden uitgevoerd.

Van den Broek
Voorzitter, mag ik de woorden van mevrouw de Raadsvoorzitter met kracht onderstrepen, namelijk dat alleen een krachtig antwoord enige verandering in de huidige afschuwelijke situatie van honderdduizenden vluchtelingen en ontheemden kan brengen. Een krachtig antwoord naar Milosovic wel te verstaan. Maar wat helpen ons al deze krachtige uitspraken? Wij zijn blijkbaar tot een zekere machteloosheid gedoemd. Op het gebied waar de Europese Unie bevoegdheden en mogelijkheden heeft, op het gebied van politieke en diplomatieke druk, op het gebied van economische sancties, is zo langzamerhand het meeste wel gedaan. Al ben ik het graag met mevrouw de voorzitter eens dat het wat zorgelijk is om te zien dat het blijkbaar wat moeite kost om zo een sanctiepakket niet alleen aanvaard te krijgen, maar op een zodanige manier aanvaard te krijgen bij de lidstaten dat het ook om krachtige maatregelen gaat zonder allerlei ontwijkingsmogelijkheden; ik denk met name ook aan het vliegverbod dat voor zover ik weet nog steeds niet door alle lidstaten integraal wordt geëerbiedigd. Op dat punt zijn, denk ik, nu de nodige initiatieven genomen. Waar het blijft steken, en we vervallen eindeloos in herhalingen, is de vraag of humanitaire interventie met militaire middelen wel of niet is toegestaan. Dat is natuurlijk een antwoord dat zeker niet in de eerste plaats door de Commissie moet worden gegeven. Die kan daar een oordeel over hebben, maar dat oordeel zal geen groot gewicht in de schaal leggen. Dat zijn in dit geval de grote landen die met elkaar moeten uitmaken of ze het hierover eens worden. Als ze het niet met elkaar eens worden, en dat is het geval, dan is de vraag of het op basis van een coalition of the willing alsnog moet gebeuren.
Voorzitter, wat mij opvalt in deze hele discussie is dat telkens opnieuw een soort verwarring wordt gezaaid tussen diegenen die zeggen: we willen een politieke oplossing van het conflict en daarmee dan impliciet elke buitenlandse interventie uitsluiten en diegenen die zeggen: wij willen een politieke oplossing van het conflict maar die politieke oplossing zal er niet komen als de heer Milosevic, die een militaire oplossing zoekt, daarvan niet, en eventueel met kracht en macht van militaire middelen, wordt afgebracht. We hebben hier zo vaak van gedachten gewisseld over de lessen uit Bosnië. De geschiedenis herhaalt zich, er komt weer een humanitaire ramp. We zullen achteraf met elkaar weer constateren dat eerder ingegrepen had moeten worden. In Bosnië kon het pas na 300.000 doden. Na hoeveel doden moet het in Kosovo?
Sinds resolutie 1199 zijn er 15 tot 20.000 nieuwe vluchtelingen en ontheemden bijgekomen: een resolutie van de Veiligheidsraad van 23 september met een verwijzing naar hoofdstuk 7, die de partijen opriep tot een onmiddellijk staken van de vijandelijkheden. Het is nu 7 oktober en de smerige zuiveringspraktijken gaan tot op de dag van vandaag en het uur van vandaag door.
Er zullen nieuwe uitnodigingen komen uit Belgrado aan vertegenwoordigers van de Verenigde Naties, aan vertegenwoordigers van de OVSE, wellicht aan vertegenwoordigers van de Europese Unie, wellicht aan vertegenwoordigers van de Raad van Europa. Praten, praten, praten, en intussen blijven schieten, schieten, schieten.
Voorzitter, het is een uiting van frustratie maar ik vind dat we geen mogelijkheid ongebruikt mogen laten om de onaanvaardbaarheid van dit proces aan de kaak te stellen. Ik heb begrip voor bedenkingen die Rusland heeft tegen militair ingrijpen. Begrip in de zin van: er is zoiets als Slavische solidariteit, er is zoiets als een Russisch parlement waar enorm verzet bestaat en dat in een situatie en in een land dat in een diepe financiële, economische en politieke crisis verkeert.
Maar, Voorzitter, dat kan natuurlijk nooit een excuus zijn om dan maar een humanitaire ramp te laten voltrekken, waarbij dan ook nog komt dat wanneer nieuwe stromen vluchtelingen en ontheemden op gang komen deze niet hun schuilplaats zullen zoeken in Moskou. Maar diegenen die daarvan naast de meest getroffenen zelf, de slachtoffers, de last zullen dragen, zijn landen in de regio of landen in West-Europa. Er zijn dus ook heel duidelijke belangen aan de orde om te zorgen dat die destabilisering en die humanitaire ramp zich niet daadwerkelijk verder mag voltrekken.
Voorzitter, ik heb verder niets toe te voegen aan hetgeen het voorzitterschap in hele duidelijke taal heeft gezegd. Vragen kunnen we blijven stellen maar het ene allesbepalende antwoord, namelijk op welke wijze hier en nu een eind aan het geweld wordt gemaakt, blijft open tot diegenen die de macht hebben om daarover te beslissen, daarop een helder en duidelijk antwoord geven.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, in de negen jaar dat ik in dit Parlement zit heb ik al veel pleidooien gehoord voor een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ik vermoed dat waar de mensen het in die tijd over hadden gewoon de harmonisering van een proces was - een fraaie verpakking van een beleid dat netjes in een institutioneel vakje paste. Ze hadden het niet over een effectief beleid en bekommerden zich evenmin over doeltreffende resultaten.
Deze week bleken mijn vermoedens te zijn bewaarheid. Maanden achter elkaar hebben wij bepaalde leden van dit Europees Parlement horen aandringen op steeds krachtiger actie in Kosovo om nu in de Raad Algemene Zaken te moeten constateren dat die leden landen vertegenwoordigen die niet bereid zijn om ten aanzien van Kosovo tot actie over te gaan. Als het er heet aan toe begint te gaan, blijven zij die de grootste mond hebben aan de zijlijn zitten. Dat is volkomen onacceptabel! Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid wordt ervaren als een volslagen mislukking! Het is onacceptabel dat de volkeren van Europa elke dag op hun televisiescherm gruweldaden en massamoorden voorgeschoteld krijgen; dat zij de problemen van de vluchtelingen te zien krijgen en de destabilisering van een Europese regio naarmate steeds meer vluchtelingen Albanië binnentrekken en de voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonië steeds meer onder druk zeten, zodat de hele regio kan exploderen; en dat ze dan een Europese Unie, een Raad, zien die eenvoudigweg niet bereid is iets te doen.
Het ligt niet in mijn aard om meteen over militaire actie te praten: ik ben van nature behoedzaam. Sedert mijn zoon onlangs bij de Britse luchtmacht is gegaan is militaire interventie voor mij niet langer slechts een intellectueel debat, maar een persoonlijke aangelegenheid geworden. Ik kan me er echter niet bij neerleggen dat wij toestaan dat baby's de hals wordt doorgesneden terwijl wij hier maar zitten te theoretiseren over de rechtsgrondslagen.
Resolutie 1199 volstaat om militaire actie te rechtvaardigen. Milosevic houdt zich niet aan resolutie 1199. Hoeveel meer beletsels moeten wij nog bedenken als excuus voor ons gebrek aan daadkracht? Ik zeg tegen de Raad: hoeveel mensen moeten er nog sterven voordat jullie iets doen aan Kosovo? Laten we tot actie over gaan! Weg met al die woorden, die beletsels en al dat gemuggenzift over hoeveel wetten je aan elkaar kunt rijgen! Doe eindelijk eens iets!

Pack
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, ik hoop dat u allen hebt gehoord wat de heer Titley heeft gezegd. Nu kunnen we al onze resoluties nogmaals aannemen, maar nu ook met de steun van de sociaal-democraten, zodat we een einde kunnen maken aan wat hij hier zo scherp heeft gehekeld. Mijnheer Titley, ik dank u en hoop dat wij vandaag een resolutie kunnen aannemen die dat weerspiegelt.
Al wat de diplomatie bij Milosevic heeft kunnen uitlokken was een honende glimlach over zoveel westerse lichtgelovigheid. Hij heeft onze machteloosheid tot nu toe steeds als een vrijbrief voor de voortzetting van de volkenmoord in Bosnië en Kosovo beschouwd. De situatie is evenwel nog veel kwalijker. In het begin keek het Westen stilzwijgend toe hoe Milosevic in Kosovo moordde. Hij moest namelijk het hoofd bieden aan het zogenaamde bevrijdingsleger UCK, dat met zijn opstand de gespannen rust in Kosovo had verstoord en de aandacht van de wereld eindelijk op het Servische apartheidsregime gericht had.
Plotseling is Rugova de grote man. Waarom heeft niemand hem dan geholpen in de acht jaar waarin hij het geweldloos verzet van zijn volk organiseerde en daarbij op onze steun hoopte? De krokodillentranen die het Westen nu voor Rugova vergiet, de ontdoken sancties en de loze dreigementen duiden op hulpeloos politiek geklungel. Nu is het aftellen begonnen. De vraag is echter waar . Wat komt er na een militaire interventie, waar ik al zolang om vraag? Alleen een in de tijd begrensd internationaal bestuur van Kosovo, dat garandeert dat de Albanezen in Kosovo kunnen blijven, hun angst voor uitroeiing wegneemt en hun zelfbestuur toekent, kan ruimte maken voor doelgerichte onderhandelingen met bemiddeling van het Westen.
Ik vrees echter dat Milosevic de onderhandelingen dan op de lange baan zal schuiven, dat het op een vreselijk spelletje kat en muis zal uitdraaien en dat het Westen de muis uiteindelijk de schuld zal geven omdat ze zich niet gewillig laat opeten terwijl de toeschouwers vol medelijden toekijken. Dat zou het einde van de zaak zijn. Ik zou dat erg jammer vinden en hoop dat de Raad, de Commissie en de wereldgemeenschap dat inzien en de mensen in Kosovo, van wie er dagelijks velen sterven, te hulp komen.

Cars
Mijnheer de Voorzitter, we hebben in Kosovo vele gevallen gezien van martelingen, van in de as gelegde steden en van geweld tegen vrouwen, mannen en kinderen. We hebben er in dit Parlement en in de Verenigde Naties uitvoerig over gesproken, maar wij hebben niets gedaan. Dat vervult mij met groot verdriet. Ik kan niet zeggen dat dat verdriet minder wordt nu ik merk dat vele sprekers er ook een soort begrip voor hebben - en misschien zelfs de wens koesteren - dat de Servische strijdkrachten ondanks alles eerst het Kosovaarse bevrijdingslegger in de pan zouden hakken, zodat Kosovo daarna meer murw zou zijn en gemakkelijker een voortzetting van de unie met Servië zou aanvaarden. Ik krijg de indruk dat men ondanks alle fraaie resoluties graag zou zien dat het geweld dat in Kosovo heeft plaatsgehad, doorgaat opdat er achteraf een oplossing kan worden afgedwongen.
De heer Titley, die zeer onlangs heeft gesproken, is mogelijk een van degenen die er door zijn optreden aan heeft meegewerkt dat de situatie in Kosovo is zoals ze is. Nu krijgt hij applaus als hij zegt dat er volgens hem moet worden ingegrepen, maar toen hij had kunnen ingrijpen en toen hij ook maatregelen had kunnen eisen, toen deed hij dat niet!
Ik las vandaag in de krant dat de Amerikaanse president Clinton zegt: "The time is now to end the violence in Kosovo." Ik vind dat het al veel eerder tijd had moeten zijn. Ik eis dat wij in dit Parlement werkelijk geen blad meer voor de mond nemen en dat wij krachtig uitspreken dat het nu tijd is om op te treden, dat het eigenlijk al eerder tijd was, maar dat het nu definitief tijd is om de humaniteit en de menselijkheid te beschermen en te laten zien dat de democratie toch nog enige kracht heeft.

Van Bladel
Voorzitter, ik heb voornamelijk vragen. Waarom is oorlogsmisdadiger Milosevic nog niet voor het tribunaal in Den Haag gebracht? Dan hadden wij al een deel van de oplossing gehad. Gisteravond heb ik via-via contact gehad met de oppositie in Belgrado. De heer Draskovic liet me weten dat als de aanval komt hij zal vechten en zijn land zal verdedigen. De heer Gingic zei het volgende en ik citeer: Als het tot een aanval tegen Servië komt, wordt de weg naar Europa voor ons afgesloten, vallen wij in een zwart gat en krijgt de oppositie het moeilijk.
De burgers in Europa zien vluchtelingen in de vrieskou en willen een initiatief van de internationale gemeenschap. Een luchtaanval wellicht, maar wat is de EU-strategie voor de periode erna. Is de Raad zich bewust van de verdeeldheid binnen het UCK? Wat voor onderhandelaar zal dat worden? Een luchtaanval zal al deze groepen opnieuw stimuleren tot acties. Van Servische zijde, gezien de partizanenmentaliteit, zal men verzet gaan plegen. Is de Raad bereid daarom een internationaal initiatief voor grondtroepen te honoreren om dit Servische verzet te breken en de Kosovaren te beschermen? Is de Raad van mening dat een forensisch onderzoek naar de gruwelijke moord ook moet meespelen in het besluit voor een luchtaanval? Is er iets bekend over het overleg Rugova/Holbrooke?
Als alle diplomatieke acties geen succes hebben, dan blijft ons uitsluitend een luchtaanval over. Daar sta ik ook achter. Maar ik blijf echter vinden dat het scenario voor na die luchtaanval niet voldoende helder is en ook te weinig is onderbouwd. Primair kom ik terug op mijn eerste zin, Voorzitter: Milosevic moet voor het tribunaal en dan is een deel van het probleem opgelost.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn idee kunnen we mooie woorden en gepreek op het ogenblik missen als kiespijn. Er moeten concrete zaken aan de orde worden gesteld, en vooral moeten er concrete voorstellen worden gedaan aan de Raad. Iedereen weet dat de situatie in Kosovo elk moment verslechtert, iedereen weet dat Milosevic op het punt staat zijn doel te bereiken en de laatste hand te leggen aan de etnische zuivering. Verder twijfelt niemand eraan dat hij resolutie 1199 van de Veiligheidsraad naast zich neer zal leggen, net zoals hij met de vorige resoluties gedaan heeft.
Wat is hierbij de hamvraag? De hamvraag is of Milosevic werkelijk gelooft dat de internationale gemeenschap bereid is de acties ten uitvoer te leggen die zij steevast om de twee of drie weken aankondigt.
Volgens mij is het niet zo moeilijk wat de Europese Unie te doen staat. Zo zou de Raad zich er bijvoorbeeld voor moeten inzetten dat de Verenigde Naties een resolutie aannemen voor de tenuitvoerlegging van resolutie 1199, voor het uitvoeren van militaire en humanitaire acties.
In dit verband vind ik dat de Europese Unie de aanzet moet geven tot een serieuze discussie tussen haar lidstaten om de publieke opinie te laten weten dat de regeringen al dan niet echt bereid zijn de resoluties van de Verenigde Naties ten uitvoer te leggen. Want ik denk ook dat een meerderheid van de publieke opinie behoefte heeft aan een duidelijk signaal in die richting.
Voorts ben ik van mening dat de Raad zich rekenschap zou moeten geven van hetgeen de speciale afgezant, Felipe González, telkens weer heeft benadrukt, namelijk dat een oplossing voor de situatie in Kosovo onder meer afhankelijk is van de vraag in hoeverre Servië een democratisch land is. Wat dat betreft zou ik de fungerend voorzitter van de Raad willen vragen of de Raad werkelijk bereid is om de heer González te steunen en zijn aanbevelingen op te volgen. Wat ik hoop, is dat dit Parlement zich vandaag niet weer zoals een paar weken geleden voor gek zet door geen resolutie over Kosovo aan te nemen, zoals in de maand september.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, wat hier gebeurt is ronduit surrealistisch. Wij zijn natuurlijk voorstander van een luchtaanval op Kosovo of tegen de Serviërs. Ik vraag u alleen wie daartoe mag beslissen. Alleen op voorstel van de VN, na een besluit van de Veiligheidsraad op voorstel van de heer Annan, kan zo een aanval er komen. Als zij daartoe niet in staat zijn, dan...
Als we zo machtig zijn als hier beweerd wordt, waarom heeft de heer Rühe, nog altijd minister van Defensie van Duitsland en voorstander van een luchtaanval, zijn troepen in Bosnië dan nog geen opdracht gegeven Karadzic op te pakken? Er zijn daar toch 50.000 soldaten. We kunnen hem oppakken, maar we doen het niet, en nu willen we plotseling tegenover Milosevic dreigen met luchtaanvallen. Iedereen weet dat dit een loos dreigement is. Wat dat betreft, heeft mevrouw Van Bladel gelijk. Als wij in Kosovo willen meepraten moeten wij bereid zijn daar een tijdlang 30.000 soldaten te stationeren. Daar heb je gelijk in, Doris. Wij moeten dat dan echter ook doen. We hebben het in dat geval niet meer over een luchtaanval, die geen oplossing biedt, maar zeggen dan ondubbelzinnig wat we moeten doen.
Ik vraag u waarom wij in Bosnië niets hebben ondernomen. Waarom zien wij er niet op toe dat iedereen die naar Den Haag moet, ook naar Den Haag gaat? Wij hebben het over Karadzic gehad. Dat is waarom ik u allen niet geloof. Ik geloof u niet wanneer u zegt dat u een oplossing wilt. U weet dat de situatie in Kosovo ondraaglijk is. Dat is voor ons allen onduldbaar. U echter, mijnheer Titley, heeft een of ander belang bij de heer Blair. U heeft allen belangen in regeringen, die wij niet kunnen verzilveren. Wij leggen plotseling de klemtoon op de sterken.
Ik zeg u dat de situatie dramatisch is. De kwestie kan echter niet worden opgelost door een Parlement dat zo kwezelachtig is dat het in een dramatische situatie steeds op de vlucht slaat en niet in staat is de dingen te doen die we kunnen doen. Daarom dring ik aan op een krachtige resolutie en een krachtig beleid in uw landen, opdat uw regeringen zich niet door Rusland laten chanteren. Mijnheer Van den Broek, als u tegenover ons zulke duidelijke taal gebruikt, doe dat dan ook eens tegenover de heer Primakov. De oplossing ligt ook in Moskou. No money if there is no change in Kosovo , in welke taal u ook maar wil. Dat is wat u de Russen moet vertellen. Wees daar duidelijk over, ook Trittin en Fischer en alle anderen. Dan zal er in Kosovo wat veranderen.

Parigi
Mijnheer de Voorzitter, helaas worden wij voor de zoveelste keer geconfronteerd met een tragedie in de Balkan, ditmaal in Kosovo. Maar zoals altijd verliezen wij ons in nutteloze woorden en sleetse beeldspraak. Hoe hard wij in dit Huis ook al jarenlang ons best doen om donder en bliksem te prediken en ons verlangen naar vrede kracht bij te zetten, de realiteit blijft altijd weer dezelfde. Europa heeft geen politieke rol kunnen of willen vervullen om een stokje te steken voor de moordpartijen die inmiddels al maanden voortduren. Degenen die het voor het zeggen hebben in dit Parlement en in de Europese instellingen hebben ervoor geopteerd het proces van Europese politieke eenwording te vertragen - of misschien is het beter te zeggen: op te houden - met het gevolg dat Europa, verstoken als het is van een gemeenschappelijk buitenlands beleid, absoluut niet voor vol wordt aangezien.
Wij zijn in staat de ene na de andere saaie resolutie over mensenrechten te produceren en wij steken de loftrompet over de monetaire unie, maar dit mag allemaal niet verhullen dat net zoals de ene munt het voorlopig moet stellen zonder richtinggevend beleid en dus nog een hele tijd geen banen zal opleveren, wij nog jarenlang een amechtige getuige zullen zijn van de vreselijkste bloedbaden die daarginds gepleegd worden en waarvan de oorzaken in de dichte nevelen van de Balkan-geschiedenis verborgen zitten. Wist u overigens dat de moslems in de 14e eeuw alle Serviërs van Kosovo aan hun kromzwaard regen en in hun plaats Albanezen het gebied binnenbrachten?
Europa is nog steeds het Europa van de afzonderlijke ministers van Buitenlandse Zaken, van de personen achter het beleid, van de belangen van de landen die zich het sterkst achten. Als wij echt onze plicht zouden willen doen, dan zouden wij vandaag allen tezamen moeten eisen dat de volmacht van de vertegenwoordiger van de Europese Unie in Joegoslavië helemaal losgemaakt wordt van allerlei banden en condities en dat voorts de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten ophouden bilaterale betrekkingen te onderhouden met deze of gene van de strijdende partijen.
In feite heeft Milosevic ongestoord zijn gang kunnen gaan omdat hij toch weet dat Europa niets durft te doen. Het bloedbad dat onder de Europese bevolking in Kosovo wordt aangericht, moet eindelijk eens stopgezet worden, maar alleen via interventie van een vredesmacht van de Europese Unie. Het wordt immers ook tijd dat wij ophouden met alleen de Verenigde Staten op te zadelen met militaire interventies, waardoor dit land zich telkens weer kan opwerpen als baas boven baas ten opzichte van de andere staten.

Wiersma
Voorzitter, ik denk dat het tijd wordt een streep te trekken naar aanleiding van de situatie in Kosovo. We naderen het moment van actie. Ik denk dat iedereen hier het daarover eens is. Aan de bloedige onderdrukking in Kosovo is ondanks alle internationale druk geen eind gekomen. Het rapport van secretaris-generaal Kofi Annan bevestigt dat Belgrado de eisen van de Verenigde Naties aan zijn laars lapt en de veroordeling in dat rapport is niet mals. De schuldige wordt duidelijk aangewezen en daarom hadden we gevraagd.
De missie van de Amerikaanse gezant Holbrooke heeft nog niets opgeleverd. Milosevic lijkt aan te sturen op een hard conflict, waarbij hij blijkbaar rekent op de steun van Rusland. Of hij speelt een kat-en-muisspelletje zoals hij dat al eerder gedaan heeft om op het laatste moment een of andere concessie te doen. Maar laten wij in ieder geval ophouden aan dat soort spelletjes mee te doen en duidelijk, zoals ik al zei, een streep trekken.
We zijn blij dat de NAVO klaar staat om eventueel naleving van de VN-eisen af te dwingen en ruimte te maken voor hulp aan de ontheemden want de nood in Kosovo, velen hebben het al gezegd, is tot aan ieders lippen gestegen en we kunnen niet veel langer wachten met humanitaire actie om de ontheemden daar te helpen. De winter nadert zoals iedereen al gezegd heeft. Ik zeg dit over die eventuele militaire actie van de NAVO, ook in het besef dat een politieke oplossing, hoe wenselijk ook, steeds onwaarschijnlijker wordt. Belgrado beweegt niet en het verwacht blijkbaar dat we de huidige situatie zullen accepteren. Daarvan kan geen sprake zijn. De Veiligheidsraad moet de komende dagen tot de conclusie komen: militaire interventie of niet? Buigt Milosevic niet, dan wordt die actie wat mij betreft onvermijdelijk. We doen een beroep op de Raad actief aan dit proces mee te werken. Langer wachten is niet verantwoord. Ook de Europese Unie moet duidelijk een stelling betrekken. We streven een oplossing na in VN-verband. Het is reeds vaker door ons gezegd, maar het lot van de bevolking van Kosovo mag niet worden opgehangen aan volkenrechtelijke details. Dat begrijpen de mensen in Kosovo niet maar dat begrijpen ook onze burgers niet. Hopelijk dwingt Rusland ons niet tot een keuze tussen onze principes en de verstandhouding met dat land. In dat geval zou ik kiezen voor onze principes.
Wij hebben niet om militair ingrijpen gevraagd. Milosevic dwingt ons daartoe, laat hij ook met de gevolgen geconfronteerd worden.

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de gebeurtenissen in Kosovo illustreren de beschamende onmacht van de Europese Unie en van de internationale gemeenschap, belichaamd door de internationale contactgroep en de VN. In het nog niet door alle lidstaten van de Europese Unie geratificeerde Verdrag van Amsterdam beschikken wij, met de Petersberg-taken, in theorie wel over de mogelijkheid om humanitaire acties op touw te zetten, alsook acties om vrede te brengen of de vrede te bewaren. De Europese Unie kan de West-Europese Unie, die van haar kant een beroep moet doen op NAVO-troepen, hiermee belasten. Zolang het Verdrag niet geratificeerd is, blijft dat alles echter toekomstmuziek.
Het dilemma voor de Europese Unie is dat ze nog niet over doeltreffende veiligheidsinstrumenten beschikt en niet de militaire macht heeft om haar eis voor een politieke oplossing voor Kosovo geloofwaardig te maken. De geloofwaardigheidscrisis - dat is het tragische - treft echter niet alleen de Europese Unie maar ook de NAVO, die tot nu toe gewacht heeft op groen licht van de VN-Veiligheidsraad, maar er zich van bewust moet zijn dat dit groen licht er niet zal komen omdat China en Rusland zich tegen een militaire interventie verzetten.
Ik vind het goed dat het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad wil bijdragen aan een politieke oplossing en de humanitaire catastrofe wil afwenden, maar ik zou de Raad toch willen vragen hoe Oostenrijk zich als voorzitter van de Raad zal opstellen als de NAVO een militair signaal geeft om een einde te maken aan de huidige geloofwaardigheidscrisis, aangezien in de Oostenrijkse regering niet eens consensus over onze veiligheidsopties bestaat.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, vanochtend hebben wij een nieuw mise-en-scène, een toneelopvoering bijgewoond. Het begon al met het nieuws op televisie: daar zagen wij autobussen vol militairen - of men deed maar alsof ze vol zaten - met het commentaar dat deze bussen uit Kosovo wegreden om naar Belgrado terug te keren. Het was net een karavaan circuswagens! Die terugkeer naar Belgrado is wat Milosevic ons vertelt, een van de vele leugens die hij opdist, want hij houdt ons zo ongeveer elke week voor dat hij zich nu echt terug zal trekken. Wij hebben toen ook een paar bekeerlingen op de weg naar Damascus in beeld gekregen: mensen die namelijk nog tot tien dagen geleden dachten dat met Milosevic te onderhandelen viel, die zelfs met Milosevic onderhandeld hadden in de overtuiging dat hij als staatsman de doorslag kon geven voor herstel van evenwicht en vrede in de Balkan - u hoort het goed: "vrede" - die mensen heb ik vanochtend allemaal zien veranderen in overtuigde voorstanders van een militaire oplossing. Die mensen zijn nu ineens vóór interventie, vóór bombardementen.
Ikzelf zit al een hele tijd te beweren dat Europa machteloos en hulpeloos staat tegenover de situatie in Kosovo en aangezien dit Parlement meerdere keren heeft gewaarschuwd voor het grote gevaar dat er dreigde, vraag ik thans aan ieder van u wat wij willen doen met Milosevic vóór of na de militaire interventie. Gelooft u dat het probleem met een bombardement op Kosovo verholpen wordt? Ik geloof dat Milosevic onmiddellijk aangepakt moet worden, willen wij een minimum aan democratische geloofwaardigheid terugkrijgen. Milosevic moet voor het Internationaal Straftribunaal gesleept worden. Hij mag op geen enkele wijze en door niemand meer gesteund worden, ook niet door die ministers, zoals de Italiaanse minister van Buitenlandse Zaken, die in deze dagen nog blijven geloven dat Milosevic een betrouwbare partner kan zijn.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, de monniken uit de Middeleeuwen doopten vlees om tot vis om bij het nuttigen van een vleesmaaltijd niet gekweld te worden door gewetenswroeging. Wij doen hier vandaag ongeveer hetzelfde. Wij dopen de NAVO-bombardementen om tot humanitaire hulp en vredesmissies. Dat is schijnheiligheid ten top.
De volkeren zijn geen proefdieren. Zij mogen niet gebruikt worden om te testen of de Europese Unie wel in staat is een buitenlands beleid te voeren en als internationale politieagent op te treden. Wat doen wij? Wij roepen hier de instellingen van de Europese Unie ter verantwoording omdat zij aarzelen met militaire interventie. Was het niet beter geweest indien wij kritiek hadden geuit op de Europese Unie en de lidstaten, omdat zij geen echte politieke wil aan de dag leggen voor de bevordering van een vreedzame oplossing van het probleem in Kosovo? Is er ooit met militair ingrijpen voor een probleem een oplossing gevonden waarmee het belang van het volk werd gediend? Hebben wij een voorbeeld om deze aanval te rechtvaardigen? Als wij de rechten van de mensen in Kosovo en in heel Joegoslavië echt willen respecteren, moeten wij zien hoe wij kunnen bijdragen aan een politieke oplossing voor het vraagstuk.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, we horen vandaag eens te meer - zoals ook bij de vorige conflicten het geval was - dezelfde clichés, dezelfde vredesoproepen, maar ook dezelfde dreigementen aan het adres van degenen die de nieuwe wereldorde afwijzen.
In 1990 ging het om de bevolking van Irak waarvoor overigens nog steeds een blokkade geldt die in de dood van honderdduizenden kinderen heeft geresulteerd. In 1991 ging het om de Kroaten, die aan een dubbele misdaad schuldig waren, namelijk het afwerpen van zowel het federale als het communistische Joegoslavische juk. Onze Europese leiders, met name Jacques Delors, uitten bedreigingen aan hun adres. De heer Santer, destijds voorzitter van de Raad en regeringsleider van Luxemburg, maakte het al heel bont door te beweren dat Kroatië niet groot genoeg was om een staat te kunnen vormen. Allemaal steunden zij de communistische kameraad Milosevic wiens leger de burgerbevolking bombardeerde, Vukovar met de grond gelijk maakte, gewonden in ziekenhuizen afslachtte en alle in de communistische legers gebruikelijke wreedheden beging.
Wij waren toen de enigen die deze medeplichtigheid aan de kaak stelden, die zeiden dat onze regeerders een zware verantwoordelijkheid zouden dragen voor het in vuur en vlam zetten van de Balkan. Bovendien hebben wij de Servische nationalistische leiders gewaarschuwd dat ze een fatale fout begingen door zich op te werpen als de hulptroepen van kameraad Milosevic. In plaats van zich uit te putten in een afschuwelijke oorlog hadden de Serviërs enerzijds het communistische regime omver moeten werpen en anderzijds hun aandacht moeten richten op hun zuidgrens. Niet Kroatië vormde een gevaar, maar het opkomende islamitisch fundamentalisme.
Nu dreigt voor Servië het gehele of gedeeltelijke verlies van de provincie Kosovo waarin in minder dan twee generaties tijd een demografische revolutie heeft plaatsgevonden. De moslims, vroeger een minderheid, vormen nu 90 % van de bevolking als gevolg van een zeer snel verlopende demografische ontwikkeling, een voortdurende immigratie en het kelderen van het Servische geboortecijfer.
Onze regeringen, die een echt beleid van geboortebeperking voeren en onze grenzen openzetten voor immigranten uit de hele wereld, zouden er goed aan doen hieruit een les te trekken. Als Frankrijk in de nabije toekomst zijn soevereiniteit over de Provence wil behouden - die op dat moment door een moslimmeerderheid zal worden bevolkt - zal het dan niet te maken krijgen met de dreiging van bombardementen door de luchtmacht van de NAVO? Op dit moment is de door haar communistische leiders in deze impasse gebrachte Servische bevolking namelijk door de mondialisten in de beklaagdenbank gezet.
De NAVO maakt zich gereed om Servië te bombarderen. Dat zal er alleen maar toe leiden dat de brand op de Balkan steeds feller gaat woeden. Een vreemde organisatie is dat trouwens, de in 1949 ter bescherming van Europa tegen het communisme opgerichte NAVO, die de door het Rode Leger overweldigde Europese bevolking nooit te hulp is gekomen. Wat heeft zij in 1953 voor de inwoners van Berlijn gedaan? Niets. En in 1956, toen de sovjettanks de soevereiniteit van Hongarije schonden, toen zij Boedapest binnenreden? Niets. In 1968, in Praag? Niets. Niets na 70 jaar van communistische verschrikkingen, na honderdduizend doden. Uit lafheid ten opzichte van de USSR of uit inschikkelijkheid?
Ook al koester ik vandaag volstrekt geen sympathie voor de Servische onderdrukkingsmethoden, toch vind ik al die energieke oorlogszuchtige geluiden niet op hun plaats, want wat gebeurde er onlangs, toen de christenen in Libanon bij tienduizenden tegelijk stierven, Chaldeeuwse christelijke dorpen met de grond gelijk werden gemaakt, in Soedan bloedbaden werden aangericht? Niets, niets, en nog eens niets! Christenen zijn kennelijk tweederangsmensen die waarschijnlijk naar believen mogen worden afgeslacht omdat zij geen deel uitmaken van de nieuwe wereldorde.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, we zouden niet alleen onze frustraties moeten uiten maar ook een aantal signalen moeten afgeven, want wat hier geprobeerd wordt, is militair ingrijpen als een alternatief voor politieke actie voor te stellen. Ik zou erop willen wijzen dat het meest doeltreffende wapen van een volksvertegenwoordiging nog altijd het woord is, en naar mijn mening hebben wij drie signalen af te geven. Ten eerste - de belangrijkste van de drie - een verklaring aan het Servische volk, dat het eerste slachtoffer is van die voormalige, tot het nationalisme bekeerde partijbureaucraat, Milosevic, die op systematische wijze vernietiging zaait - eerst in Slovenië, toen in Bosnië, en nu in Kosovo. Laten we niet vergeten dat we hem op een bepaald moment aan het wankelen hebben gebracht, en wel in december 1996 toen Milosevic door toedoen van onze toenmalige speciale afgezant, Felipe González, en dankzij de steun en het protest van de Servische bevolking toegaf dat er met de verkiezingen gesjoemeld was. Welnu, Milosevic is een door de wol geverfde "apparatchik" en in vier maanden tijd had hij het verloren terrein al weer teruggewonnen. Maar bovenal is hij een meester in het overleven.
Naar mijn idee moeten we het Servische volk in de eerste plaats zeggen dat een aparte oplossing voor Kosovo is uitgesloten, dat het voormalige Joegoslavië allereerst moet worden gedemocratiseerd en dat het juist aan het volk is, die verandering door te voeren. Ik ben geen voorstander van acties in de trant van James Bond door de heer Milosevic door een speciaal commando naar Den Haag te laten slepen. Niet omdat dat op zich mij een slechte zaak lijkt maar omdat dit een nationalistische reactie teweeg zou kunnen brengen om hem te steunen. Dat is volgens mij de boodschap die we het Servische volk moeten geven omdat dit de paria van de internationale gemeenschap is geworden.
In de tweede plaats is het een feit dat onze betrekkingen met Rusland van grote betekenis zijn. Commissaris Van den Broek heeft dat al gezegd. Ik vind dat wij ook dit probleem op serieuze wijze aan de orde moeten stellen in onze betrekkingen met Rusland.
Tenslotte is er mijns inziens nog een belangrijke verklaring die de Raad en de Commissie moeten doen uitgaan. Het kan niet zo zijn dat we een speciale afgezant benoemen die drie jaar lang door de heer Milosevic genegeerd wordt terwijl communautaire politici tegelijkertijd met de regelmaat van de klok op bedevaart naar Belgrado vertrekken, wat de heer Milosevic in de gelegenheid stelt eventuele verschillen van mening tussen ons te peilen en wat hem bovendien in een machtspositie plaatst. Volgens mij moeten we ons consequent opstellen. Als we afgezanten sturen dan dienen die als gesprekspartners op te treden, in dit geval van Milosevic. En tenslotte moet de Raad nadrukkelijk worden verzocht de tenuitvoerlegging van de resolutie van de Veiligheidsraad te ondersteunen - en dat is een taal die Milosevic heel goed verstaat - niet alleen om een einde te maken aan deze situatie, maar ook om een zodanige oplossing te vinden dat we niet binnen vijf maanden weer een nieuwe bloedige escapade van dit heerschap te betreuren hebben.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Raadsvoorzitter heeft hele duidelijke taal gesproken, met name over de zogenaamde terugtrekking van politici en van troepen als een typische tactische show van Milosevic om staten in West-Europa, maar ook Rusland de voorwendselen te geven om niks te doen. Ik ben ook bijzonder blij dat mevrouw de Raadsvoorzitter dat zo duidelijk heeft onderstreept en in haar rede repte zij eigenlijk ook bijna over NAVO-ingrijpen. Ik denk dat het een hele goede zaak zou zijn als Oostenrijk wat dat betreft bij deze gelegenheid ook het lidmaatschap van de NAVO zou aanvragen om te onderstrepen hoezeer zij ook het nut van de NAVO voor internationale vrede en veiligheid onderkent.
Wat betreft de Raad, wij vinden in het algemeen niet dat de Raad bijzonder effectief is opgetreden. Wij hebben ook de indruk, de commissaris duidde er ook al een beetje op, dat de angst voor vluchtelingenstromen eigenlijk de besluitvorming en de houding domineert boven die van het mededogen met het enorme aantal slachtoffers. Als je dan ook het verslag van de JBZ-Raad van 5 oktober leest, dan zie je daar van die onderkoelde opmerkingen in dat wij migratiedeskundigen naar het gebied moeten sturen en tot nadere bestudering van de oorzaken van het vluchtelingenprobleem moeten overgaan. Dat klinkt mij nogal absurd in de oren gezien de ernst van de situatie. Dat onderstreept een beetje dat de houding van de Raad misschien niet door de juiste motieven wordt ingegeven. Dat blijkt ook uit het niet-vasthouden aan sancties: vliegverbod, de Joegoslavische luchtvaartondernemingen verdienen daaraan; investeringen, er zijn sluipwegen genoeg; visabeperkingen, men weet niet hoe dat werkt. Misschien komt het allemaal omdat parlementen, niet alleen het onze, maar parlementen in het algemeen vaak te weinig invloed hebben op wat er eigenlijk gebeurt en omdat de verontwaardiging van de burgers en de morele vragen van de burgers niet voldoende invloed hebben op het beleid. Dat blijkt bijvoorbeeld onder andere uit de verslagen van het Franse parlement waarin ook wordt verwezen naar hoe het Franse parlement betrokken was of liever gezegd helemaal niet betrokken was bij het optreden van de Fransen in Rwanda bijvoorbeeld.
Ik zou de commissaris nog het volgende willen zeggen: hij heeft begrip uitgesproken voor de Slavische solidariteit. Ik denk dat het gevaarlijk is om aan de Russen zoiets te zeggen. Want bijvoorbeeld de Nederlanders hadden ook geen etnische solidariteit met de blanke Zuid-Afrikanen tijdens het apartheidsbewind. Het recht moet zegevieren en niet een of andere etnische solidariteit. Ik denk dat wij de Russen ook niet moeten wijsmaken dat wij dat pikken.
Ik meen dat wij niemand kunnen dwingen onder een criminele dictatuur te leven en dat daarom het regime in Belgrado uiteindelijk moet veranderen, want voor die tijd gebeurt er eigenlijk niks.

Blot
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het Europees buitenlands beleid mag er niet op neerkomen dat het ene land na het andere de willoze speelbal wordt van de Amerikaanse belangen en hun nieuwe wereldorde. We kunnen ons overigens afvragen wat voor militair belang de Verenigde Staten hebben bij een top van de NAVO in Europa, 50 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog, tien jaar na het eind van de Koude Oorlog. Laat de Europeanen toch eindelijk de intra-Europese conflicten behandelen en zelf hun eigen veiligheidssysteem opstellen. Waarom toch deze eeuwige bevoogding door Amerika?
De huidige wereldwijde mediacampagne tegen Joegoslavië is overigens gewoonweg schandalig. Wat zich daar afspeelt is natuurlijk verwerpelijk op menselijk vlak. Daar zijn we het allemaal over eens. Ligt de verantwoordelijkheid echter niet ook voor een heel groot deel bij de terroristen uit Kosovo die de grenzen willen wijzigen en Kosovo van Servië willen losmaken? Waarom is er overigens nooit gepraat over de pesterijen die de Servische minderheid in Kosovo al een groot aantal jaren moet slikken? De verontwaardiging gaat slechts in een richting en er kan alleen vrede komen als de onschendbaarheid van het Servische grondgebied wordt gerespecteerd. Het vernederen van deze natie door sancties zal noch een haalbare, noch een humane oplossing opleveren.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik heb het debat gevolgd en veel kritiek en krachtige taal gehoord. Ik vind dat wij het eens moeten zijn over wat wij willen en hoe wij dat willen bereiken.
Wij willen een volk helpen dat onderdrukt wordt door zijn eigen regering, waarvan sommigen gedood worden en waarvan have en goed wordt vernield. Dat is slechts mogelijk - laat dat duidelijk zijn - door hulp naar Kosovo te sturen, onder begeleiding en bescherming van grondtroepen als Milosevic niet toegeeft. Daarbij moeten wij twee doelstellingen nastreven. In de eerste plaats moet er in Kosovo onmiddellijk en op grote schaal humanitaire hulp verleend worden. In de tweede plaats moeten wij de voorwaarden creëren waarop Milosevic met de Albanese Kosovaren over een nieuw Joegoslavië wil praten.
Misschien is daarvoor een luchtaanval van de NAVO nodig. Laat echter één ding, dat uit de debatten misschien niet zo naar voren komt, duidelijk zijn: twee of drie luchtaanvallen zullen aan de rampspoedige en voortdurend verslechterende situatie niets veranderen. Als wij, internationale gemeenschap, zoals in Bosnië als vredesmacht willen optreden, zullen wij dat gedurende vele jaren moeten doen. Volgens mij is het een grote vergissing te geloven dat wij in Joegoslavië iets kunnen bereiken met een korte actie tegen strategische doelwitten. Ik weet niet of de Europese Unie zich ervan bewust is dat de enige mogelijkheid erin bestaat dat de NAVO en, op burgerlijk niveau, de Europese Unie daar gedurende langere tijd blijven. Tegen de heer Oostlander zou ik enkel willen zeggen dat Oostenrijk ook aan andere NAVO-opdrachten heeft meegewerkt, bijvoorbeeld in Bosnië. Ik zie op dat punt geen problemen. De Europese Unie moet het echter wel eens zijn.
Het is natuurlijk een goede zaak dat men probeert ook Rusland en China over de brug te halen. Ik steun alle pogingen daartoe. Ik geloof echter dat we, als alle mogelijkheden uitgeput zijn en China en Rusland toch niet instemmen, de Kosovaarse Albanezen desondanks moeten helpen. Het kan niet dat Europa toekijkt terwijl een volk - ik heb het zo al uitgedrukt - wordt afgeslacht. Dat kan ik als Europeaan niet met mijn geweten in overeenstemming brengen.
Dit is natuurlijk geen vrijbrief voor acties van het UCK onder rugdekking van NAVO-troepen of van wie ook. Ook het UCK moet zich intomen.
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, misschien kunt u nog even nader ingaan op het feit dat, als er een militaire interventie komt, dat geen korte actie mag zijn, maar dat ook grondtroepen zullen moeten worden ingezet om humanitaire hulp te verlenen en om in Kosovo eindelijk tot een politieke oplossing te komen.

Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, ik moet de collega's, de Raad en de Commissie in herinnering brengen dat drie Balkanlanden - een lid van de Europese Unie, Griekenland en twee toetredingskandidaten, Bulgarije en Roemenië - een gemeenschappelijk standpunt hebben ingenomen over het vraagstuk dat Kosovo heet. Daarom is mijns inziens ononderbroken contact nodig tussen de Raad en de Commissie enerzijds en deze drie landen anderzijds. Deze landen hebben 10 dagen geleden een militaire macht in het leven geroepen om het hoofd te kunnen bieden aan de rechtstreekse gevolgen van de ontwikkelingen in Kosovo voor hun landen.
Ten eerste moeten wij Albanië beschermen en natuurlijk dienen wij op onze hoede te zijn voor onze eigen grenzen. Ik moet u zeggen dat ik instem met hetgeen mijn collega's zeiden. Ik deel hun standpunt. Voor Kosovo moet er echter een bij uitstek politieke oplossing worden gevonden. Als er militaire actie wordt ondernomen - en daarover wil ik niet in detail treden daar ik geen militair ben en mijn ervaringen met militaire zaken zich beperken tot mijn legerdienst, hetgeen betekent dat ik die zaak overlaat aan de Raad en de Commissie - moet dit een uitvloeisel zijn van een van te voren vastgesteld beleid. Wij kunnen geen militaire acties in het luchtledige voeren. Dergelijke acties moeten onderdeel zijn van een politieke oplossing. Morgen zullen wij stemmen over een in vrij gestrenge bewoordingen vervatte ontwerpresolutie. De belangrijkste boodschap daaruit moet echter gericht zijn aan het Servische volk. Deze mensen zijn de speelbal geworden van een kliek in Belgrado, van een militair-politiek establishment. Wij moeten hen duidelijk maken dat er hoop bestaat, dat wij aan hun zijde staan, als zij oplossingen willen. Daartoe moeten zij echter zelf het initiatief nemen.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, als de situatie in Kosovo niet zo tragisch en verschrikkelijk was, zou een debat als dat van vandaag in de plenaire vergadering in zekere zin amusant zijn. Wij kunnen ons, als wij terugdenken aan de debatten die wij enkele maanden geleden in de plenaire vergadering over Kosovo hebben gevoerd, niet voorstellen dat toentertijd ook de grote sociaal-democratische denkers van de buitenlandse politiek - de heren Titley, Wiersma, en Swoboda - niet konden voorspellen wat er in dat land ging gebeuren.
Wij hadden toen kunnen weten wat er zou komen. Wat is er in de loop van de laatste maanden dan wel gebeurd? Wat is er veranderd? Heel de situatie is, zo is gebleken, nog veel slechter geworden. Dat was te verwachten en is ook al gebeurd in de landen waar Milosevic hetzelfde heeft gedaan als in Kosovo. Mij verbaast het zeer dat iedereen verwachtte en ook nu verwacht dat een eventuele VN-resolutie mirakelen doet. De Verenigde Naties doen mij in dat opzicht denken aan een nachtkaars die uitgaat. Wij mogen toch niet verwachten dat landen als Rusland of China plotseling hun houding herzien tegenover een situatie die ook bij hen bestaat en waarmee zij op precies dezelfde wijze omgaan als Milosevic dat nu in Servië en Kosovo doet.
Ik herinner aan wat in Rusland tijdens de oorlog in Tsjetsjenië is gebeurd; de situatie geleek daar toen sterk op die in Kosovo. Ook China behandelt zijn kolonies op vrijwel dezelfde wijze. Wij mogen niet verwachten dat die landen nu plotseling hun mening herzien en mogen dus van de Verenigde Naties geen wonderen verwachten.
Mevrouw de voorzitter van de Raad, u hebt terecht opgemerkt dat ons geduld opraakt. Welnu, ons geduld had al lang op moeten zijn. Wij weten wat nu gebeurt en wat komt en mogen dat niet aanvaarden. Er zijn slechts enkele manieren om het probleem op te lossen. De heer Swoboda heeft zeer concreet over een eventuele militaire oplossing en de gevolgen daarvan gesproken. Wij moeten echter blijven beklemtonen dat de beste politieke oplossing erin bestaat dat de heer Milosevic naar Den Haag komt en dat daar niet met, maar over hem wordt gesproken.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zal bij de Raad uitvoerig verslag uitbrengen over het beeld dat hier tijdens het debat is geschetst. Ook ik meen uiteraard dat het gebruik van militair geweld, zoals dat hier tijdens het debat is gezegd, de politieke problemen niet vanzelf kan oplossen. In Bosnië is evenwel gebleken dat in sommige situaties militaire dwang en luchtaanvallen nodig kunnen zijn om de strijdende partijen naar de onderhandelingstafel terug te brengen. Ook dat moeten we duidelijk zeggen.
Ook van Rusland verwacht ik, gelet op de invloed die Moskou in Belgrado kan uitoefenen en wegens zijn verantwoordelijke rol als permanent lid van de VN-Veiligheidsraad, een positieve bijdrage aan de beëindiging van de crisis in Kosovo. Ik zeg dat ook omdat Moskou goed moet beseffen dat Milosevic zijn beloften aan president Jeltsin evenmin is nagekomen.
Over de door verschillende sprekers vermelde kwestie van de rechtsgrondslag voor militaire sancties tegen de Federale Republiek Joegoslavië lopen de meningen in de Europese Unie uiteen. Ik heb al gezegd dat in het kader van de Verenigde Naties en bij de NAVO op dit ogenblik intensief beraad aan de gang is. Aan de besprekingen in het kader van het bondgenootschap nemen elf van de vijftien landen deel. Ik verwacht dan ook niet dat de standpunten van de EU en die van de transatlantische gemeenschap tegenover elkaar zullen komen te staan.
Aangezien de situatie voortdurend verandert, wenste ik namens het EU-voorzitterschap vandaag in deze complexe aangelegenheid geen definitieve uitspraken in de ene of andere richting te doen. Toch wil ik nogmaals beklemtonen dat ik, net zoals de heer Swoboda en vele andere prominente leden van het Europees Parlement, persoonlijk meen dat de internationale gemeenschap niet lijdzaam kan blijven toezien als het in Kosovo tot een eindeloze reeks slachtpartijen en gewelddaden komt en daar een humanitaire catastrofe dreigt.
Tenslotte zou ik nog een kwestie willen aansnijden die hier eveneens is vermeld. De vraag dient volgens mij te worden gesteld of, als er onderhandelingen komen, een multinationale vredesmacht van grondtroepen, naar het voorbeeld van die in Bosnië, nuttig kan zijn. Daarover vindt op dit ogenblik beraad plaats. Het is echter nog te vroeg om daarover meer te zeggen.

Van den Broek
Voorzitter, ik sluit me graag aan bij de woorden van het voorzitterschap, ook de laatst uitgesprokene. Ik zou ook in de richting willen zeggen van diegenen die gesproken hebben over de Russische rol hier, waar ik aanvankelijk heb gezegd: ik heb begrip voor de Russische situatie, niet alleen uit pan-Slavische solidariteit van hun kant maar gezien de traditionele bondgenootschappen die er bestaan tussen Rusland en Joegoslavië, de positie van de Doema, de precedentwerking van militaire actie uit vrees voor herhaling in eigen land en dergelijke, maar heb daarmee niet willen zeggen dat daarmee aan Rusland een veto zou moeten worden toegekend over acties die uitsluitend tot doel hebben om aan een humanitaire noodsituatie een eind te maken, respectievelijk een eind te maken aan misdaden die tegen de menselijkheid worden begaan. Dan mag je van een land als Rusland, dat wij als een partner beschouwen, op zijn minst een onthouding verwachten. We vragen geen actieve medewerking maar moeten ons verzetten tegen een veto van Rusland. Daar gaat het in feite hier om.
Mijn laatste woorden zijn, Voorzitter, dat ik denk dat de wereldgemeenschap en ook de Europese Unie nu zo langzamerhand tegenover deze honderdduizenden vluchtelingen en ontheemden verplicht zijn om niet langer op alle problemen en repercussies te wijzen van een mogelijk militair ingrijpen maar duidelijk te maken dat het nu gaat om daden en niet langer om woorden. Voor diegenen die zich zorgen maken of er wel of niet een militaire presentie naderhand aanwezig moet zijn: dat is volop in bespreking. De NAVO is geen naïef orgaan. In de NAVO zijn ook de meeste landen van de Europese Unie vertegenwoordigd. Iedereen begrijpt dat wanneer de gewelddadigheden zijn beëindigd en er een schokwerking heeft plaatsgehad, dat je er daarmee niet bent en dat de politieke oplossing niet automatisch van tafel rolt. Modellen voor die politieke oplossing zijn er overigens te over, maar er is geen klimaat om tot onderhandelingen te komen omdat er op zijn minst één partij is die dominant is en die heeft ingezet op een militaire en niet op een politieke oplossing. Daarin moet verandering worden gebracht. Maar nogmaals, veel meer woorden helpen niet meer, het zal nu om daden gaan.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, in de hitte van het debat heeft de heer Cars een paar opmerkingen over mij gemaakt die wellicht iets onder de voor de debatten in dit Huis geldende norm liggen, ofschoon zij in het Britse Huis van Afgevaardigden de normaalste zaak van de wereld zouden zijn. Ik voel mij dan ook genoodzaakt hierop te reageren en duidelijk te maken - zoals ik in mijn toespraak al heb gedaan - dat ik altijd voorstander ben geweest van diplomatieke oplossingen voor dit probleem. Maar dat is niet strijdig met de opvatting dat die weg nu verder tot niets kan leiden. Dat standpunt wil ik hier duidelijk omlijnen.

De Voorzitter
Ik heb zeven ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 11.15 onderbroken en om 11.30 uur hervat)

Stemming
De Voorzitter
Ik deel u mee dat de amendementen 1 en 2 onontvankelijk zijn. Aldus besluit uw Voorzitter.

Kellett-Bowman
Mijnheer de Voorzitter, namens de PPE-Fractie wil ik voorstellen dat het verslag-Miranda wordt terugverwezen naar de commissie. Ik wil benadrukken dat ik daarmee het werk van de heer Miranda en de Commissie begrotingscontrole niet wil afkraken. Gister heb ik zijn verslag immers als moedig bestempeld.
Zoals u heeft gezegd was er een moeilijkheid met twee amendementen. Voor het eerste amendement dat ik indiende op grond van de regel die 29 handtekeningen vereist, kreeg ik er moeiteloos 43 van vier politieke fracties. Je moet je wel afvragen hoeveel handtekeningen en politieke fracties er nodig zouden zijn om het amendement aanvaardbaar te maken.
Het tweede amendement was precies hetzelfde als een fractieamendement. Hiermee zal de Commissie begrotingscontrole de gelegenheid krijgen om de redactie van het amendement te overwegen en zo nodig de Commissie juridische zaken en rechten van de burger te raadplegen en de redactie dienovereenkomstig te wijzigen, in welk geval er een verslag zou komen dat algemene steun geniet.

De Voorzitter
Het betreft hier dus een verzoek om terugverwijzing naar de commissie in overeenstemming met artikel 129 van ons Reglement. Mijn vraag is of iemand hiervoor en iemand hiertegen wil pleiten en we eventueel het standpunt van de rapporteur mogen vernemen.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe dat ik het verzoek van de Fractie van de Europese Volkspartij steun. Ik vind namelijk dat het verslag-Miranda, waaraan lang is gewerkt in de Commissie begrotingscontrole, moet worden verdiept wat het op het Parlement betrekking hebbende deel betreft. Wij aarzelen niet om kwijting te weigeren aan het Economisch en Sociaal Comité. We zijn echter veel inschikkelijker als het om onze eigen instelling gaat.
Wat het door de heer Kellett-Bowman genoemde probleem betreft, moet ik zeggen dat dit niet nieuw is. We zijn al enkele dagen, enkele weken getuige van de onontvankelijkheid van amendementen, hoewel ik er niet zo zeker van ben dat de bepalingen van ons Reglement ons de bevoegdheid geven de amendementen, tot in de grond, te bestuderen. Wanneer iemand iets onontvankelijk wil verklaren, dient hij of zij een motie van onontvankelijkheid in. Er wordt niet zomaar verklaard dat een amendement onontvankelijk is. Om al deze redenen steun ik derhalve het door de heer Kellett-Bowman namens de Fractie van de Europese Volkspartij gedane verzoek.

Aelvoet
Ik pleit tegen terugverwijzing naar de commissie omdat dit een degelijk verslag is dat grondig is bestudeerd in de betrokken commissie en waar bij de stemming 23 leden van de commissie voor hebben gestemd en één enkele persoon tegen heeft gestemd. Dat is een duidelijk bewijs dat dit verslag gedragen wordt door een zeer brede meerderheid. Wat het punt van de amendementen aangaat, is het inderdaad zo dat er twee onontvankelijk zijn verklaard. Ik heb daar geen fundamenteel probleem mee en ik denk dus dat het puur tijdverlies zou zijn voor het Huis dat omwille van de onontvankelijkheid van die twee amendementen de zaak weer helemaal terugverwezen zou worden naar de commissie. Dat is volgens ons niet nodig. Het verslag is goed genoeg en er staan wel degelijk ook elementen van kritiek in op de werking in het eigen Huis.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil ook duidelijk aangeven dat ik mij verzet tegen dit verzoek tot terugverwijzing naar de commissie. Ik begrijp de procedurele motieven die de heer Kellett-Bowman aanvoert, maar ik geloof niet dat er werkelijke, substantiële gronden voor terugverwijzen bestaan. Het verslag is een aantal maanden geleden langdurig en diepgaand in de commissie besproken. Het s bijna unaniem goedgekeurd; gisteren is het verslag in een gewoon debat besproken en vandaag is maar één wijziging voorgesteld. Het is waar dat er enige kwesties zijn in verband met de twee wijzigingen, maar wat dat betreft wil ik hier duidelijk aangeven dat één daarvan in de commissie zelf is verworpen. Vandaar dat ik niet geloof dat er enige gegronde reden bestaat om dit verslag voor ons uit te schuiven. Dat zou negatieve gevolgen hebben voor het normaal functioneren van de betrokken instellingen. En daarom geloof ik dat we dit verslag nu moeten analyseren en dat we er nu over moeten stemmen.

De Voorzitter
Voor een juist begrip van de stemming die nu zal plaatsvinden, wijs ik er alleen even op dat de onontvankelijkheid van de twee amendementen is uitgesproken door de Voorzitter van het Europees Parlement nadat de diensten deze twee amendementen grondig hadden bestudeerd en dus niet slechts wegens de naamsvermelding. Begrijpt u mij dus goed: de onontvankelijkheid is niet alleen het gevolg van het feit dat een oud-ambtenaar bij naam wordt genoemd.
Wij gaan nu over tot de stemming over het verzoek tot terugverwijzing.
(Het Parlement verwerpt het verzoek tot terugverwijzing naar de commissie)
(Het Parlement neemt bij opeenvolgende stemmingen de twee besluiten en de resolutie aan)

Wibe
Deze verordening van de Raad toont uitstekend aan hoe ingewikkeld de bijdragen aan het landbouwbeleid zijn geworden. De achtergrond van deze verordening wordt zoals bekend gevormd door communautaire wetgeving uit 1984, waarin destijds geen rekening werd gehouden met de speciale situatie voor producenten die in het referentiejaar geen gezouten melk hadden geleverd, omdat ze toen deelnamen aan een systeem zonder zouting, voordat in 1977 een wijziging werd doorgevoerd door middel van een verordening van de Raad. Dit probleem is daarna jarenlang blijven spelen in gerechtelijke procedures en raadsverordeningen.
Ook Zweden heeft in de korte tijd van zijn lidmaatschap melkproducenten gehad die honderdduizenden Zweedse kronen aan bijdragen hebben misgelopen omdat ze bijdrageformulieren met een verkeerde kleur hebben ingevuld.
Uit deze voorbeelden blijkt heel duidelijk hoe ziek dit bijdragesysteem is geworden en hoe groot de behoefte is aan hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Verslag-Linkohr (A4-0350/98)
Rovsing
De overeenkomst voor een verregaande wetenschappelijke en technologische samenwerking tussen de VS en de EU, die eind 1997 werd gesloten, legt de basis voor een historische technologische vooruitgang bij beide partners. De zeer omvangrijke taken die onder andere op biotechnologisch gebied nog uit te voeren zijn, kunnen niet door één land alleen of één continent alleen worden aangepakt. Het is daarom belangrijk dat de werelddelen steeds nauwer met elkaar gaan samenwerken, zodat de meest talentrijke onderzoekers en wetenschappelijke instellingen hun activiteiten kunnen coördineren. Het verheugt mij daarom dat het Parlement en zijn rapporteur, de heer Linkohr, een snelle tenuitvoerlegging van de EU/VS-overeenkomst aanbevelen.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Le Rachinel (A4-0349/98)
Deprez
Het doet mij plezier dat deze harmonisatieprocedure van de op motorvoertuigen aan te brengen onderscheidingstekens is voltooid. Ook al lijkt deze maatregel wellicht onbeduidend, toch zal hij het leven gemakkelijker maken van de miljoenen autorijdende burgers van de Europese Unie die haar binnen- en buitengrenzen ieder jaar overschrijden.
Tegelijkertijd zal de algemene invoering van de "communautaire" identificatie ertoe bijdragen dat de 375 miljoen burgers van de Europese Unie een gemeenschappelijk gevoel ontwikkelen. En dit geldt zowel voor eenieder van hen als voor al degenen die overal waar het werk of het toerisme onze medeburgers over deze grenzen maar heen brengt, motorvoertuigen zullen zien rijden met een kentekenplaat met daarop de kleuren van de Unie. Ook daarover mogen we verheugd zijn.
Eén ding is echter jammer: het voorstel voor een verordening laat de lidstaten de keus tussen de "nationale" en de "communautaire" kentekenplaten. Een dergelijke vrijheid van handelen mag dan wel een toepassing van het subsidiariteitsbeginsel zijn, toch had ik op dit punt graag een beetje meer voluntarisme gezien.
Verslag-Watts (A4-0310/98)
Ewing
De strekking van het voorstel is uitstekend en ik sta achter de volgende doelstellingen:
(1) een grotere harmonisatie te bewerkstelligen van de bepalingen inzake de veilige exploitatie van diensten met veerboten binnen de EU.(2) voor de doeltreffende toepassing van deze bepalingen te zorgen.(3) zorg te dragen voor de doorzichtigheid van de exploitatievoorwaarden voor geregelde veerbootdiensten (waaronder hogesnelheidspassagiersvaartuigen) binnen de EU, ongeacht onder welke vlag deze varen. Ik schaar mij ook achter de specifieke voorstellen van de Commissie:
een lijst te maken van alle veiligheidsvoorwaarden waaraan rederijen en vlaggenstaten moeten voldoen; - een regeling in te voeren om te controleren en te inspecteren dat aan alle voorwaarden is voldaan, zowel voor het in de vaart brengen als daarna op gezette tijden; - ervoor te zorgen dat de staten van ontvangst worden betrokken bij alle scheepvaartongelukken, waaronder het gebruik van een reisgegevensrecorder (zwarte doos); - onnodige regelgeving te vermijden door vrijstelling toe te staan van de uitgebreide inspecties van de havenstaatcontrole wanneer aan de voorwaarden wordt voldaan; - de exploitatie van schepen en vaartuigen die aan de voorwaarden voldoen op bepaalde geregelde diensten en de inzet van dergelijke schepen en vaartuigen op andere geregelde diensten te vergemakkelijken.De rapporteur juicht dit initiatief toe als onderdeel van een massa maatregelen om de veiligheid van de scheepvaart te verbeteren - eisen op het stuk van havenstaatcontrole, registratie van de passagiers, omzetting van de internationale veiligheidscodes voor de scheepvaart in het communautair recht en harmonisatie van de minimumspecificaties voor passagiersschepen.
De Schotse wateren behoren tot de beruchtste in de Gemeenschap maar voor veel van de eilandbewoners is er geen haalbaar alternatief. De veiligheid van veerboten is dan ook van het allerhoogste belang.
Het verslag en het voorstel verdienen te worden goedgekeurd. Na een aantal spectaculaire scheepsrampen in de afgelopen jaren moeten wij alles doen wat in ons vermogen is om nog meer "Titanics" te vermijden.

Rovsing
In de steeds langer wordende reeks initiatieven van de Commissie betreffende gemeenschappelijke regels voor de veiligheid op zee is dit voorstel voor een richtlijn zowel noodzakelijk als actueel. De toenemende belangstelling van ferrymaatschappijen die onder de vlag van een andere staat dan een lidstaat varen, voor vaste overvaarten binnen de Gemeenschap maakt veiligheidsregels die voor iedereen gelden, noodzakelijk. Ik ben daarom blij dat ik het verslag kan steunen.

Schlechter
Om zijn verslag op te stellen, had onze collega Francis Watts een hoorzitting georganiseerd over het voorstel voor een richtlijn over voorwaarden voor het onderhouden van geregelde diensten met ro-ro-veerboten en hogesnelheidspassagiersvaartuigen in de Gemeenschap.
Het is jammer dat onze collega's niet veel belangstelling hadden voor deze hoorzitting. Daarin hebben ze ongelijk gehad! De naar aanleiding van dit voorstel voor een richtlijn gehouden hoorzitting heeft namelijk veiligheidsproblemen naar voren doen komen die niet te geloven zijn...
We moeten onze vriend Francis Watts dus bedanken omdat hij het initiatief heeft genomen om deze hoorzitting aan te vragen en haar te organiseren, waarbij meer dan één aanwezige deskundige de nadruk heeft gelegd op een ongelooflijk gebrek aan veiligheid, ondanks het feit dat in de voorschriften van de IMO al een heel scala van veiligheidsmaatregelen was voorzien.
In de loop van de hoorzitting hebben Duitse deskundigen ons met behulp van een groot aantal beelden aangetoond dat van 30 voor passagiers- en autovervoer bestemde Europese ro-ro-veerboten er 8 als "gebrekkig" of zelfs "zeer gebrekkig" werden geklasseerd op het stuk van veiligheidsvoorzieningen en dat slechts 5 van de 30 ro-ro-veerboten in goede staat werden bevonden.
Het is dus begrijpelijk dat de reders niet bepaald blij zijn met het verslag van een moedige afgevaardigde die zich helemaal inzet voor een grotere veiligheid van de honderden miljoenen passagiers die jaarlijks met deze boten worden vervoerd.
Bestaat de rol van een afgevaardigde er echter niet in de publieke opinie attent te maken op problemen die misschien gevolgen hebben voor de veiligheid van hun gezinnen of van andere personen? Ik ben oprecht van mening dat onze collega Francis Watts, die reeds rapporteur was van de verslagen over het veiligheidsbeleid van de ro-ro-passagiersveerboten en de registratie van de inzittenden van passagiersschepen met als bestemming of vertrekpunt een haven van een lidstaat van de Gemeenschap, gelijk heeft dat hij amendementen voorstelt die verder gaan dan de voorstellen van de Commissie.
De 2.000 mensenlevens die verloren zijn gegaan bij de tragedies van de Herald of Free Enterprise , de Scandinavian Star en de Estonia moeten volstaan om alle Europese instellingen en vervoersondernemingen te mobiliseren teneinde alles in het werk te stellen om de veiligheid op deze voor een groot aantal reizigers noodzakelijke veerboten te vergroten.
Ik ben in ieder geval blij dat het Groothertogdom Luxemburg, waarvan de vloot circa 84 schepen met een gemiddelde leeftijd van zeven jaar en een bruto tonnage van 970.000 ton omvat, geen van deze schepen en hogesnelheidsvaartuigen heeft ingeschreven als passagiersvaartuig. Want als dat wel zo was, zou ik hier op dit moment niet zo rustig zitten.
Om al deze redenen heb ik voor het verslag van de heer Watts gestemd waarbij ik echter hoop dat de reders de hun door het Europees Parlement gegeven waarschuwing serieus zullen nemen.

Titley
Ik ondersteun dit verslag en het pleidooi van mijn Labour-collega, de heer Watts, voor de vaststelling van normen voor de veilige exploitatie van de vele veerboten die gebruik maken van de communautaire wateren.
Evenals veel andere Britten herinner ik mij het tragische verlies van mensenlevens bij de ramp met de veerboot Harald of Free Enterprise bij Zeebrugge. Zoals altijd hebben de reddingsdiensten zich moedig geweerd en geprobeerd zoveel mensen te redden als maar mogelijk was. Maar eigenlijk zouden we noch onszelf als reizigers noch onze rampenbestrijdingsteams aan zo'n soort situatie mogen blootstellen.
Het uitstippelen van zo stringent mogelijke veiligheidsnormen is in ons aller belang - in het belang van de reizigers, de bemanningen van de veerboten en niet in het minst van de exploitanten van veerboten die hun passagiers ervan moeten overtuigen dat aan boord de beste veiligheidsnormen worden gehanteerd, willen de mensen veerboten blijven gebruiken bij hun reizen in de EU. Ik hoop dat de bedrijfstak ten volle zal samenwerken met onze regeringen en dat de EU verdere voortgang zal boeken op de weg naar zo hoog mogelijke veiligheidsnormen.
Verslag-Teverson (A4-0331/98)
Novo
We hebben in de loop van het debat steeds aangegeven dat het voorstel van de Commissie - zoals dat er nu uitziet, na een aantal door het verslag geïntroduceerde wijzigingen - een geloofwaardige basis vormt voor het tot stand brengen van een consensus aangaande het soort controle dat het meest transparant, betrouwbaar en efficiënt is.
Het voor eens en altijd definiëren van objectieve criteria om aan de hand daarvan bevoegdheden en marges vast te stellen is van fundamenteel belang als we de factoren capaciteit en productiviteit willen vergelijken en als we willen nagaan of verplichtingen binnen het MOP al dan niet zijn nagekomen. Ook de pogingen om te komen tot uniforme inspectieprocedures en een classificatiesysteem voor de verschillende soorten inbreuk - waarbij dan gelijk gezocht wordt naar passende sancties - moeten als positief bestempeld worden.
De poging om de bevoegdheid tot controle van schepen in niet-communautaire wateren naar de lidstaten over te hevelen is echter niet volledig duidelijk, vooral waar het gaat om wateren die onder internationale verdragen vallen. De hier bedoelde bevoegdheid gaat bijvoorbeeld niet vergezeld van een toewijzing van extra financiële middelen en zou dus tot operationele problemen gedoemd kunnen blijken te zijn; en zo zijn er ook wat onduidelijkheden met betrekking tot bevoegdheden en de reikwijdte van de controle op schepen uit derde landen. Het lijkt erop dat deze schepen hun geprivilegieerde positie gehandhaafd zien, waardoor mogelijk een toestand van oneerlijke mededinging wordt voortgezet. Bovendien leidt deze toestand tot wantrouwen bij de vissers en reders uit de Gemeenschap en verzet tegen de controle.
Bovendien zou het nuttig zijn als een eventuele uitbreiding van de mogelijkheden voor interventie door communautaire inspecteurs geschiedde binnen een kader waarin ook ruimte zou zijn voor begeleiding door nationale inspecteurs, terwijl de samenwerking met waarnemers uit andere lidstaten alleen plaats zou kunnen vinden bij vooraf aangekondigde inspecties. Zo zou ook de on line toegang tot databases om redenen van vertrouwelijkheid alleen na een daartoe strekkend verzoek kunnen plaatsvinden.
Er blijven ook zo echter enige knelpunten bestaan, zelfs nu het voorstel van de Commissie als gevolg van de veranderingen in dit verslag gewijzigd is. Daarom hebben wij ons van stemming onthouden. Wij hopen dat het mogelijk zal zijn in de Raad tot een consensus te komen.

Rovsing
Met de recente ontwikkeling van de visserij-industrie was een modernisering van de controlesystemen noodzakelijk. Dit is logisch en juist. Helaas is het voorstel van de Commissie het gevolg van de ontoereikende samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van visserijcontrole. Het voorstel van de Commissie betreffende een betere controle na het aan land brengen van de vangst, is zeer zinvol. Het is tevens een noodzakelijk initiatief om het vertrouwen in de controlesystemen van de EU te herstellen. Een strengere controle van visserijboten uit derde landen is eveneens een lovenswaardig en noodzakelijk initiatief.
Verslag-Bösch (A4-0297/98)
Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, zoals bekend volgt het verslag van de heer Bösch op het Speciaal verslag nr. 8/98 van de Rekenkamer over de diensten van de Commissie die specifiek zijn betrokken bij de fraudebestrijding.
De conclusies van de Rekenkamer zijn bezwarend, doch niet nieuw. De Commissie begrotingscontrole heeft vaak de gelegenheid gehad deze over te nemen, zonder dat er hierop ooit echt werd gereageerd. In een resolutie van 22 oktober 1997 heeft het Europees Parlement de tekortkomingen bij het aan het licht brengen van de onregelmatigheden en fraude en bij de bijbehorende onderzoeken reeds aan de kaak gesteld, alsmede de afwezigheid van doeltreffende en samenhangende vervolging op EU-schaal.
Het beleid van de Commissie bij de corruptiegevallen die zich in haar eigen gelederen voordoen, is nog altijd niet duidelijk en getuigt evenmin van competentie, waardoor de neiging ontstaat deze zaken zo snel mogelijk in de doofpot te stoppen. Wij kunnen ons vinden in de volgende constatering: met het verslag is alles gezegd. Bovendien stemmen wij in met het streven het personeelsbestand van de UCLAF uit te breiden, met name voor de onderzoeken, met het voorstel om een bureau voor fraudebestrijding op te richten dat zowel - namens alle instellingen - de fraudebestrijding voor zijn rekening neemt als zorgt voor de voorgestelde technische voorzieningen om de noodzakelijke onafhankelijkheid van dit nieuwe bureau te garanderen.
We betreuren echter dat de Commissie begrotingscontrole ons voorstel om de directeur van dit bureau door de Raad en het Europees Parlement gezamenlijk te doen benoemen niet heeft overgenomen en ook vinden wij het jammer dat er opnieuw is aangedrongen op een Europees openbaar ministerie. Het moge eens te meer duidelijk zijn dat de doeltreffendheid van de fraudebestrijding niet afhankelijk is van oplossingen van ideologische aard en er is ons hier heel vaak verteld dat de enige oplossing de oprichting van een nieuwe communautaire en geïntegreerde instantie zou zijn, namelijk een Europees openbaar ministerie. De oplossing is dat het Parlement een rigoureuze controle op alle diensten van de Commissie uitvoert - wat zijn essentiële rol is - en met name een financiële controle, op grond van zijn taakstelling.
Het verslag-Bösch gaat enigszins die kant op en daarom hebben wij voor gestemd.

Kjer Hansen
Mijnheer de Voorzitter, namens de liberale fractie wil ik graag een stemverklaring afleggen. Ik vind het belangrijk dat we nu een concreet voorstel hebben gekregen hoe we de onderzoekseenheid UCLAF kunnen versterken. Het Parlement heeft voor de zoveelste keer het initiatief genomen en een concreet voorstel uitgewerkt. Nu is het aan de Commissie om te reageren en op haar beurt een voorstel te doen om de UCLAF te versterken. Het model dat nu op tafel ligt, is misschien onvolledig uitgewerkt en bepaalde zaken moeten waarschijnlijk gewijzigd worden. Net als de andere fracties heeft ook de liberale fractie over het ideale model gedebatteerd. De meningen liepen uiteen over wat nu precies de juiste constructie zou zijn, wat ook in de stemming tot uiting is gekomen.
Het belangrijkste voor ons is dat er iets gedaan wordt, dat de onderzoekseenheid versterkt wordt zodat de fraude en corruptie beter bestreden kunnen worden. Wij onderstrepen dat wij geen voorstel zullen aanvaarden waarvoor een verdragswijziging nodig is, omdat dit het proces onafzienbaar lang zou maken, wat ongehoord zou zijn. Het belangrijkste is dat de UCLAF beter toegerust wordt om de fraude en corruptie te bestrijden.

Andersson, Hulthén en Lööw
Om te beginnen willen wij de rapporteur dank zeggen voor zijn doorwrochte document, waaruit zowel zijn competentie als zijn sterke betrokkenheid blijkt. Wij zijn van mening dat de jongste onthullingen van onregelmatigheden en corruptie in de Europese Commissie nog eens benadrukken dat er behoefte is aan een wezenlijk strakkere controle van activiteiten, zowel van de Commissie als van de lidstaten, die met communautaire middelen worden gefinancierd.
Het vertrouwen in de Commissie is nu geschaad, en terecht wordt er kritiek geuit op het onvermogen van de Commissie om met het geld van de belastingbetalers om te gaan. Dat het verslag aangeeft dat wat wij zien nog maar het topje van de ijsberg is, onderstreept de ernst van de situatie nog eens, en maakt duidelijk dat de Commissie absoluut verplicht is het optreden van onregelmatigheden krachtig aan te pakken, en zich ervoor in te spannen dat de betrokkenen zowel juridisch als politiek ter verantwoording worden geroepen.
Zowel met het verslag-Bösch als met het eerder tijdens de zitting behandelde verslag-Bontempi wordt duidelijk dat het Europees Parlement een belangrijke rol heeft in het scheppen van meer openheid en het helpen afdwingen van nieuwe en krachtiger inspanningen tegen het ontstaan van nieuwe onregelmatigheden. De sterke positie van het Europees Parlement in het tegengaan van fraude en het afdwingen van maatregelen van de kant van de Commissie moet naar onze opvatting niet worden onderschat. De Commissie dreigt het zichzelf heel moeilijk te maken als ze een goed werkende dialoog met het Parlement nog verder bemoeilijkt en daarmee de openheid nog meer tegenwerkt.
Wij vinden de voorstellen tot het oprichten van een nieuwe organisatie, OLAF, zoals wordt voorgesteld in het verslag, niet in alle opzichten de juiste manier om onregelmatigheden met communautaire middelen te bestrijden. Een dergelijke oplossing vindt geen steun in verdragen en kan op goede gronden worden bekritiseerd vanwege het gebrek aan democratische controle. De bezwaren zijn echter vooral van technische aard. Versterkte controle is onmiskenbaar nodig, maar dient te geschieden door middel van een aantal onderling samenhangende oplossingen, waarvoor de meeste amendementen een aantal interessante voorstellen doen. Vanwege de zeer ernstige situatie vinden wij echter dat het voorstel in het verslag-Bösch niet geheel moet worden verworpen, maar moet worden gezien als een manier om verdere maatregelen van de kant van de Commissie af te dwingen. De maatregelen die de Commissie zelf aankondigt, zijn noodzakelijk en welkom, maar er zijn nog meer inspanningen nodig. In dit verband is de rol van het Europees Parlement van wezenlijk belang, en daarom kan het voorstel uit het verslag-Bösch een belangrijke rol spelen in onze relatie met de Commissie.

Berthu
De conclusies van het verslag-Bösch, dat volgt op het speciaal verslag van de Rekenkamer over het functioneren van de Eenheid voor de coördinatie van de fraudebestrijding (UCLAF) van de Commissie, zijn bezwarend: in de tien jaar dat zij bestaat, is deze eenheid er noch in geslaagd werkvoorschriften op te stellen, noch de onafhankelijkheid en veiligheid van de informatieverwerking te bewerkstelligen die noodzakelijk zijn voor een serieuze financiële controle. Zo zien we dat de fraude, de verspillingen of de administratieve onregelmatigheden zich voortdurend herhalen, drie verschillende categorieën die niet met elkaar verward mogen worden - de Commissie wijst hier terecht op-, maar die alledrie wel degelijk bestaan en een betreurenswaardig beeld geven van de Europese eenwording.
In het verslag-Bösch wordt voorgesteld de UCLAF een beter statuut van onafhankelijkheid te geven door deze te transformeren in de OLAF (" Office de lutte antifraude" ). Waarom niet? Deze hervorming zal echter niet volstaan, want de problemen zijn dieper geworteld.
In dit opzicht heb ik tijdens dit debat vaak de indruk gehad dat het Europees Parlement zijn geweten in slaap trachtte te sussen door zijn eigen zonden bij anderen aan de kaak te stellen. We moeten namelijk goed inzien dat bepaalde Europese beleidslijnen - waar onze Vergadering solidair mee is -, met name de landbouwrestituties of de structuurfondsen, fraude bijzonder sterk in de hand werken. Vooral de verafgoding van alles wat Europees is waarmee de werkzaamheden van de Commissie tot nu toe altijd gepaard gingen, heeft een voor de financiële controle weinig gunstig klimaat doen ontstaan. Wanneer een derde een kritisch geluid wil laten horen, krijgt deze persoon onmiddellijk het volgende te horen: "wij werken vóór Europa; als u ons bekritiseert, bent u dus anti-Europees" . Mijn fractie kan het weten. Het resultaat hiervan is dat Brussel verzinkt in een poel van wanbeheer, zoals alle niet-gecontroleerde instellingen die denken dat ze boven de wet staan.
Europa kan alleen als volwassen worden beschouwd als het echte externe, met name door de lidstaten verrichte controles aanvaardt. Ik zeg echter zonder aarzelen dat in afwachting hiervan de aanhangers van het federalisme die hier de overhand hebben en iedere kritiek koste wat kost de kop in willen drukken, feitelijk medeplichtig zijn aan de fraude.

Deprez
Afgezien van de artikelen die traditioneel worden gewijd aan de ten koste van de communautaire begroting gaande fraude zijn in de pers tevens berichten verschenen dat ambtenaren van de Europese Commissie mogelijk afkeurenswaardige handelingen hebben verricht. Dat dergelijke handelingen mogelijk zijn, is illustratief voor de actualiteit van het verslag waarover wij ons vandaag uitspreken.
Onze rapporteur signaleert dat de doeltreffendheid van de Eenheid voor de coördinatie van de fraudebestrijding (UCLAF) te lijden heeft onder een strak juridisch en organisatorisch kader dat afbreuk doet aan de onafhankelijkheid ervan. Bij de UCLAF zijn bovendien nauwelijks 30 ambtenaren werkzaam die voor het verrichten van onderzoeken kunnen worden ingezet. Het is dan ook niet verbazingwekkend dat in het verslag staat dat de UCLAF op het ogenblik beperkte mogelijkheden tot handelen heeft.
De geloofwaardigheid van de instellingen en de Europese eenwording vereist een hardere strijd tegen fraude ten koste van de communautaire begroting en tegen de onrechtmatige handelingen van Europese ambtenaren in de uitoefening van hun functie.
Ik ben het met de leden van de Commissie begrotingscontrole die het verslag hebben goedgekeurd eens dat het van belang is om de middelen voor de fraudebestrijding waarover de instellingen beschikken snel te verbeteren en dat dit het beste kan worden gedaan door een "Office de lutte antifraude" (OLAF) op te richten dat niet alleen onafhankelijk is, maar ook over het noodzakelijke personeel en budget beschikt.
Ik steun het aan ons overgelegde verslag dan ook van harte.

Fitzsimons (UPE)
De Eenheid voor de coördinatie van de fraudebestrijding van de EU, bekend als UCLAF, heeft tot taak om de financiële belangen van de Europese Unie te beschermen. Deze taak is weinig benijdenswaardig, speciaal wanneer men kennis neemt van het recente jaarverslag over 1997 over de fraudebestrijding in de Europese Unie. Volgens dit verslag beliep de fraude met sigaretten in de Europese Unie alleen al in 1997 meer dan 1, 28 miljard pond.
Daarvan waren 330 miljoen pond gederfde EU-inkomsten en het overige bedrag stond voor de misgelopen indirecte belastingen zoals invoerrechten en accijnzen en BTW binnen het nationale grondgebied van de vijftien lidstaten van de EU.
Dit ene voorbeeld illustreert de enorme reikwijdte van het probleem waarmee de Europese Unie wordt geconfronteerd wanneer we met succes de georganiseerde misdaad willen verslaan die van plan is om per 1 januari 2002 eurobankbiljetten te gaan vervalsen. Op dat tijdstip wordt de euromunt massaal verspreid over het grondgebied van de elf lidstaten van de EU die tezamen een bevolking hebben van meer dan 291 miljoen mensen. De organen van de EU die de wetgeving moeten handhaven moeten wel uiterst goed voorbereid zijn, willen de vervalsers van de euro frontaal worden gevloerd.
Ik ben er voorstander van dat UCLAF, het fraudebestrijdingsteam van de EU een coördinerende functie krijgt, net als Europol, het Europees politiebureau, om toezicht te houden op deze buitengewoon belangrijke contraspionageoperatie.
Er moet actie worden ondernomen om de geloofwaardigheid en de authenticiteit van de euro te beschermen wanneer deze wordt gelanceerd en in de plaats komt van de nationale munteenheden.
Gezien het feit dat de lidstaten van de EU momenteel zeer verschillende structuren hebben om muntvervalsing te voorkomen en te bestrijden, moeten er structuren komen voor de uitwisseling van informatie tussen alle organen die belast zijn met de handhaving van de communautaire wetgeving.
Er zal ook behoefte zijn aan de gemeenschappelijke omschrijving van het begrip muntvervalsing en er moeten voorzieningen worden getroffen om dit verschijnsel op een gecoördineerde en gestructureerde manier te bestrijden.
Bij de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam worden meer bevoegdheden toegekend aan Europol om gecoördineerde structuren op te bouwen tussen de politiemachten in de Europese Unie en de daarmee verbonden organen voor de toepassing van de wet, teneinde te garanderen dat de georganiseerde misdaad in Europees verband doelmatig kan worden aangepakt. Deze nieuwe bevoegdheden zijn niet meer dan terecht, gezien het feit dat wij ons bevinden op een internationale markt met een vrij verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal.
Deze voorzieningen kunnen en moeten echter optimaal worden benut om ervoor te zorgen dat het dreigende kwaad van de euro-vervalsing wordt uitgeroeid.

Lis Jensen en Krarup (I-EDN)
Het verslag over de onafhankelijkheid, de rol en status van UCLAF wil de fraude met Europees geld beter bestrijden. Wij vinden dit uitgangspunt positief, vooral omdat de Rekenkamer op een aantal onregelmatigheden in de huidige organisatie en werking van UCLAF heft gewezen. Wij kunnen het verslag echter niet steunen, omdat het de creatie van een Europese strafrechtruimte en de oprichting van een openbaar ministerie voor de EU voorstelt om fraude, corruptie en financiële onregelmatigheden te kunnen bestrijden. Wij zijn van mening dat dit initiatief principieel de harmonisatie van het nationale strafrecht en de nationale rechtsbedeling veronderstelt. De rechtsbedeling en het strafrechtelijk systeem in de lidstaten mag onder geen beding een Europese aangelegenheid worden.
De uitbreiding van de bevoegdheden van UCLAF en een stijging van de economische middelen voor de aanwerving van ambtenaren mag alleen gebeuren in het kader van de fraudebestrijding binnen de instellingen van de EU en mag geen voorbereiding zijn op een Europees openbaar ministerie. De vele fraude- en corruptiegevallen in het EU-systeem zouden ten eerste een debat op gang moeten brengen over de afschaffing van een lange reeks steunregelingen die het voorwerp van fraude zijn geweest, en ten tweede meer openheid in het systeem moeten brengen, zodat de belastingbetalers en kiezers kunnen zien waarvoor hun geld gebruikt wordt.
In het verslag wordt verwezen naar artikel 280 van het Verdrag van Amsterdam, dat nieuwe mogelijkheden biedt voor fraudebestrijding op gemeenschapsniveau. In lid 4 van dit artikel staat dat "deze maatregelen geen betrekking hebben op de toepassing van het nationale strafrecht en de nationale rechtsbedeling" . Deze bepaling vinden wij belangrijk, omdat ze duidelijk stelt dat de EU zich niet mag inmengen in het beleid van de lidstaten op dit gebied. De fraudebestrijding op gemeenschapsniveau mag ook niet gebeuren op basis van niet-geratificeerde overeenkomsten en aanvullende protocollen, zoals in de overwegingen van het verslag met betrekking tot artikel 280 wordt voorgesteld. De EU kan zich uiteraard geen wetgevende bevoegdheid toe-eigenen op gebieden die door de lidstaten nog niet bekrachtigd zijn.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
Voor de Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement is de bestrijding van fraude, bedrog en corruptie een erezaak. Er mag geen twijfel over bestaan dat de bestrijding van fraude met EU-middelen altijd de hoogste prioriteit moet krijgen. Daarom moet de coördinatie van de fraudebestrijding, zoals deze door UCLAF wordt opgevat, ook de beste voorwaarden krijgen. Het verslag stelt de oprichting van een nieuwe eenheid voor die de fraude binnen de EU-instellingen moet onderzoeken. Wij vinden dit geen optimale oplossing. UCLAF zou deze taak moeten kunnen vervullen, maar in een onafhankelijkere positie ten opzichte van de Commissie.
In het besluit van Edinburgh van 1992 staat dat "Denemarken zonder voorbehoud zal deelnemen aan de samenwerking op het gebied van juridische en binnenlandse zaken hoofdens de bepalingen van hoofdstuk IV in het Verdrag van de Europese Unie" . Concreet betekent dit dat Denemarken aan deze samenwerking deelneemt, zolang ze intergouvernementeel is. Daarom kunnen de Deense sociaal-democraten de idee betreffende de oprichting van een gemeenschappelijk openbaar ministerie niet steunen, noch de geleidelijke invoering van een gemeenschappelijk strafrecht. Zoals het ook in het voorbehoud terzake van Denemarken is geformuleerd, willen wij niet verhinderen dat andere lidstaten op juridisch gebied intenser met elkaar gaan samenwerken. De Deense sociaal-democraten hebben ervoor geopteerd zich van stemming over de paragrafen K, L en M te onthouden. Dit verandert echter niets aan het belangrijkste doel van het verslag, namelijk de fraudebestrijding in de lidstaten en binnen het EU-systeem verbeteren. Daarom steunen de Deense sociaal-democraten het verslag als geheel.

Kellett-Bowman
Ik steun het verslag-Bösch omdat zijn voorstellen mogelijk de weg voorwaarts zijn voor UCLAF. In 1980 heb ik voorgesteld dat de Gemeenschap een mobiele eenheid moest krijgen. Ik was dan ook zeer blij toen op initiatief van dit Parlement UCLAF werd opgezet. Het Parlement heeft door de jaren heen de middelen voor het werk van dit team uitgebreid. We hebben echter ontdekt dat de onderzoeken van UCLAF werden belemmerd wanneer dit team binnen de Commissie zelf werkzaam was.
Het voorstel van de heer Bösch voor een onafhankelijk OLAF draagt de oplossing voor dit probleem aan. Alle instellingen kunnen worden bekeken met inbegrip van dit Parlement, iets waar ik overigens voor ben. Het antwoord van de heer Santer was nuttig en constructief. Het Huis heeft er mijns inziens goed aan gedaan om alle pogingen om dit voorstel via amendementen af te zwakken, te weerstaan. Ik feliciteer de heer Bösch.

Lindqvist (ELDR), Holm, Lindholm en Schörling (V), Bonde en Sandbæk (I-EDN)
Er zijn krachtige maatregelen nodig tegen corruptie, geknoei en fraude binnen de EU en met EU-middelen binnen en buiten de EU. Dat blijkt uit de laatste aanklachten betreffende zwendel, en het blijkt ook duidelijk uit het verslag van de Europese Rekenkamer. Een mogelijke weg is het in het verslag voorgestelde aparte orgaan (OLAF), met grotere bevoegdheden en meer middelen om ook intern onderzoek uit te voeren.
Wil OLAF werkelijk zelfstandig worden, dan moet de Commissie niet de toezichthoudende autoriteit zijn en geen besluiten nemen over benoemingen, disciplinaire maatregelen enzovoort. Er moet geen afzonderlijk Europees strafrechtelijk gebied komen. OLAF moet ook niet de functie van openbaar ministerie krijgen.
Het hele debat over verduistering van en bedrog en fraude met EU-middelen is een symptoom dat het niet goed gaat met de EU. De EU is te groot, te moeilijk te overzien en bijna onmogelijk te controleren. Verreweg de belangrijkste maatregel tegen corruptie, fraude en geknoei is de invoering van een openbaarheidsbeginsel volgens Noords model, met bescherming van de informant. Als het hoofdbeginsel is dat alle documenten van de EU openbaar worden gemaakt en het recht om de media in te lichten wordt beschermd, zouden meer gevallen van corruptie, zwendel en dergelijke worden ontdekt en zouden de problemen afnemen.

Müller
De Commissie zit in een ivoren toren. Het gebrek aan communicatie tussen Parlement en Commissie is vooral het gevolg van het feit dat onze zoektocht naar informatie en ons streven naar controle altijd als wantrouwen worden opgevat. Dat komt doordat de Commissie het beginsel dat een goed bestuur in principe en (op enkele uitzonderingen na) altijd en voor iedereen openheid veronderstelt, heeft omgekeerd, althans op de terreinen waar kritiek rijst en het Parlement zijn controlebevoegdheid ten volle wil gebruiken. Dan wordt alles geheim, geniepig, intern en vertrouwelijk. Mijnheer Santer, waarom moet een intern verslag van de financiële controle voor het Parlement geheim worden gehouden? Waarom mogen wij niet tijdig en zonder omwegen vernemen waar de problemen bij de besteding van de middelen liggen? Wie heeft op dat gebied iets voor ons te verbergen?
Dat stelselmatige wantrouwen van de Commissie heeft zelfs de ons door het Verdrag toegekende rechten ondermijnd. Artikel 206 bepaalt dat de Commissie het Parlement voor de kwijting alle nodige informatie moet voorleggen. Waarom krijgt het Parlement het verslag van de UCLAF dan niet of pas als wij het zwaarste geschut in stelling brengen, namelijk een blokkering van alle middelen voor humanitaire hulp? Ik vind het jammer dat u alleen die taal schijnt te begrijpen.
Dit is niet zomaar een probleem, maar een diepe crisis tussen Commissie en Parlement. Als transparante en betrouwbare regels ontbreken, als de leden van de Commissie kennelijk niet de moed hebben tegen gekonkel en ballast in de Commissiediensten op te treden, als de commissarissen zich in halfzachte contacten vastrijden en het Parlement gedurende vele maanden met uitvluchten en stilzwijgen aan het lijntje wordt gehouden, kan van vertrouwen in een goed bestuur geen sprake zijn.
In Duitsland heeft de bevolking zopas zelf beslist wat er moet gebeuren met mensen die nog alleen maar willen wachten tot crisissen overwaaien. Als de Commissie daarvoor geen aandacht heeft en niet passend reageert en bakens uitzet - en dat schijnt niet het geval te zijn -, moet het duidelijk zijn dat wij de kwijting in december moeten weigeren.

Rovsing
Fraude met EU-geld is een van de belangrijkste problemen in de 50-jarige geschiedenis van de Europese samenwerking, zowel wegens het financieel nadeel van de fraude als wegens de enorme schadelijke gevolgen voor het imago van de EU bij de burgers. De centrale eenheid voor fraudebestrijding van de Commissie, UCLAF, is daarom een zeer belangrijk orgaan voor heel de Unie. De UCLAF heeft sinds haar oprichting al grote problemen opgelost, maar het gebrek aan juridische samenwerking tussen de lidstaten heeft haar werk aanzienlijk bemoeilijkt. Op dit ogenblik is er bovendien geen verbetering te verwachten. Een grotere onafhankelijkheid van de UCLAF is daarom misschien een van de weinige middelen die de eenheid beter kan wapenen in de strijd tegen de fraude in de EU. Ik steun dit initiatief uit volle overtuiging.

Sjöstedt
Ik steun de meeste onderdelen van dit verslag. Ik ben het echter niet eens met de opvatting dat de EU tot een strafrechtelijk gebied moet worden gemaakt en dat er een Europese gerechtelijke autoriteit moet komen. Ook wil ik Europol geen nieuwe bevoegdheden geven. Daarom heb ik niet voor het verslag gestemd.

Souchet
Onze fractie steunt het verslag-Bösch in de eerste plaats omdat het niet om de feiten heen draait en een rigoureuze analyse maakt van de interne corruptie bij de Commissie.
De rapporteur probeert de omvang van de fraude en corruptie binnen de diensten van de Commissie niet te verdoezelen. Het aantal door de Commissie beheerde programma's waarbij de laatste maanden malversaties en verduisteringen van zeer grote bedragen aan het licht zijn gekomen, is namelijk niet meer te tellen. De rapporteur stelt bovendien dat de aan het licht gebrachte zaken waarschijnlijk slechts het topje van de ijsberg zijn.
De galgenhumor waarvan de voorzitter van de Commissie, de heer Santer, blijk geeft wanneer hij deze bijzonder ernstige praktijken karakteriseert als "administratieve acrobatiek" is dus absoluut ontoelaatbaar.
Uit de werkzaamheden die de laatste jaren zowel door de Rekenkamer als door de Commissie begrotingscontrole van ons Parlement zijn verricht, komt een wereld van ondoorzichtigheid, vriendjespolitiek, onder één hoedje spelen en omertà en van onverantwoordelijkheid en straffeloosheid naar voren; een wereld van vervalste contracten, verzonnen verslagen, verdwenen documenten en duistere betrekkingen met bepaalde bevoorrechte adviesbureaus.
In het verslag-Bösch wordt onderstreept dat wanneer een strafbaar feit aan het licht is gekomen, de strafprocedures doorgaans zelfs niet worden ingeleid en de bevoegde justitiële autoriteiten slechts bij uitzondering worden ingeschakeld. Zo staat er in het verslag dat opheldering bijna systematisch wordt vertraagd en we ons soms kunnen afvragen of de Eenheid voor de coördinatie van de fraudebestrijding (UCLAF) niet bedoeld is om bepaalde handelingen te verdoezelen. Vanochtend werd in de kop van een regionale krant het debat van gisteren als volgt samengevat: "sancties onwaarschijnlijk in allerlei zaken" .
Als onderdeel van onder andere de Commissie ontbreekt het deze fraudebestrijdingseenheid aan onafhankelijkheid. Zij heeft dus de neiging de ambtenaren systematisch te beschermen. De voorstellen van de heer Bösch om deze eenheid te versterken en haar de grootst mogelijke onafhankelijkheid te geven gaan derhalve de goede kant op. Het bureau dat hij voorstelt op te richten, zal nauw moeten samenwerken met het Europees Parlement, waarvan de controle op de werkzaamheden van de Commissie, met name op financieel vlak, een van de belangrijkste taken is. De door onze Vergadering benoemde enquêtecommissies hebben ons getoond hoe doeltreffend we op dit gebied kunnen zijn, bijvoorbeeld ten aanzien van de manier waarop de Commissie de BSE-kwestie heeft behandeld.
Teneinde te proberen deze neiging van de Europese instellingen om op grote schaal fraude voort te brengen, te onderdrukken, is het echter tevens belangrijk dat het subsidiariteitsbeginsel strikt en op de juiste manier wordt toegepast. Om het grote aantal ongecontroleerde kredieten te beperken, moet het bedrag van de kredieten die via Brussel moeten gaan zo klein mogelijk worden gehouden. De meest doeltreffende controles zijn de controles op niveaus die dicht bij de belastingbetalers staan.
De rapporteur onderstreept ook de aanwezigheid van een "grijze zone" in de "technische" wetgeving en de ontelbare verordeningen en toepassingsbepalingen ervan, alsmede in het kader van de comitologie waarbij sprake is van een groot aantal comités en andere raadgevende instanties en zo'n zone kan aanzienlijke risico's van fraude met zich meebrengen. Het is in dit opzicht kenmerkend dat heel vaak slechts een klein aantal ambtenaren van de aan het besluitvormingsproces deelnemende instellingen een totaalbeeld heeft van het dossier en van de stand van de procedure. In deze omstandigheden kunnen belangengroepen vrij gemakkelijk invloed uitoefenen en resultaten bereiken.
Deze uitstekende analyse toont aan dat de onrechtmatige concentraties van bevoegdheden en de dientengevolge door de bureaucratie opgetrokken muren een enorme bron van fraude en corruptie vormen. Ook in dit geval is echte subsidiariteit een afdoend antwoord. Het Verdrag van Amsterdam stelt helaas het tegenovergestelde voor!

Theorin en Wibe
Het beste middel tegen bedrog en corruptie in de Commissie zou zijn dat het openbaarheidsbeginsel volledig van kracht was. Als de boekhouding van de Commissie ook toegankelijk is voor het grote publiek en voor journalisten die onderzoek doen voor hun artikelen, zal men bedrog effectiever op het spoor komen. Het huidige geheimzinnige gedoe met het geld van de belastingbetalers is onaanvaardbaar. Als het zo doorgaat, ligt de logische gevolgtrekking voor de hand dat het werk van de Commissie op gebieden met grote problemen gewoon maar moet stoppen.
Verslag-Sisó Cruellas (A4-0241/98)
Van Dam
Een Europees vervoersnetwerk biedt grote voordelen op uiteenlopende terreinen. Het is belangrijk die ontwikkeling te stimuleren, met name gezien het feit dat de infrastructuur niet onderling operabel is.
De aandachtspunten van de rapporteur zijn in dit opzicht van groot belang. Vooral de ontwikkeling van een duurzaam vervoersnetwerk en het uitbuiten van de technologische mogelijkheden ondersteunen wij van harte. Wij hebben onze stem dan ook aan dit verslag gegeven.
Dit neemt evenwel niet weg dat wij twijfels hebben of de projecten in het kader van dit Europees vervoersnetwerk financieel haalbaar zullen zijn. Zij vereisen immers grote investeringen zowel van de lidstaten als hun buurlanden. Als dit door de publieke sector moet worden opgebracht, betekent dat een zware last op de overheidsbegrotingen. De inzet van particulier kapitaal is dan ook noodzakelijk.
Hiervoor is nodig dat zich in de Unie een klimaat ontwikkelt, waarin het voor particulieren aantrekkelijk is, in zulke projecten te investeren. De invloed van de particuliere sector kan niet beperkt blijven tot de financiële kant van de zaak. In deze sector is een groot potentieel aan kennis beschikbaar, die optimaal moet worden benut om een optimaal maatschappelijk rendement te bereiken.
Samenvattend moeten we de beschikbare kennis en middelen weloverwogen inzetten om tot een duurzaam en verantwoord vervoersnetwerk te komen. Het verslag geeft daarvoor een goede aanzet.

Lis Jensen en Krarup (I-EDN)
De doelstelling van het verslag-Sisó Cruellas gaat ervan uit dat de EU moet helpen om de infrastructuur in Oost- en Centraal-Europa te verbeteren ten dienste van de handel tussen de EU en Oost-Europa. Het TEN-programma, dat tot Oost- en Centraal-Europa werd uitgebreid, is echter het resultaat van de politieke en economische druk die de EU op de landen in Oost-Europa heeft uitgeoefend door bepaalde investeringen op het gebied van infrastructuur te eisen. Deze kritiek betekent niet dat wij de noodzaak van grote investeringen voor de Oost-Europese infrastructuur ontkennen. Het is veeleer principiële kritiek op het communautair vervoersbeleid.
De infrastructuurprojecten die de EU bijvoorbeeld via PHARE en de Europese Investeringsbank in Oost-Europa heeft gesteund, dienen de belangen van de grote EU-industrieën doordat ze via de uitbouw van de Oost-West-verbindingen de Oost- en Centraal-Europese markten voor hun producten openstellen. De vraag is alleen wat deze enorme investeringen voor de Oost-Europese handel en industrie zullen opleveren. Zelfs de Wereldbank heeft intussen ingezien dat grote infrastructuurprogramma's, die de centrale en perifere gebieden moeten verbinden, op zich geen stimulans vormen voor de economische ontwikkeling in de perifere gebieden. Integendeel, door de lokale markten in de periferie open te stellen voor concurrentie uit de centrale gebieden, zijn de perifere gebieden er economisch op achteruit gegaan. Anderzijds heeft de EIB zich in een totaal stilzwijgen gehuld ten opzichte van de Oost-Europese milieuorganisaties zoals "Bandwatch" en de Oost-Europese publieke opinie in het algemeen, zonder de milieubeoordelingen te publiceren, die zij beweert uit te voeren alvorens leningen voor een aantal infrastructuurprojecten in Oost-Europa toe te staan.
Om deze redenen kunnen wij niet voor het verslag-Sisó Cruellas stemmen.

Schlechter
Van oudsher zijn de wegen- en spoorwegnetten en de binnenwateren van het Europese continent, alsmede de havens en vliegvelden - op een enkele uitzondering na - om nationale redenen aangelegd.
In de jaren '80 kwam er pas een discussie op gang over een echt pan-Europees vervoerbeleid.
Dankzij de niet-aflatende inspanningen van onze collega Günther Lüttge heeft het Europees Parlement met de hulp van de Commissie pan-Europese conferenties over het vervoer kunnen organiseren in Praag, op Kreta en in Helsinki. Zij waren een groot succes! Voor het eerst wisselden afgevaardigden van de volkeren uit het westen en het oosten met elkaar van gedachten en namen zij gezamenlijk politieke resoluties aan over vervoersproblemen.
Vandaag ligt er een nieuw voorstel van de Commissie over de verbinding van ons vervoerinfrastructuurnetwerk met dat van onze buurlanden in het oosten.
Het evaluatieproces van de infrastructuurbehoeften wordt gecoördineerd door de uit hooggeplaatste ambtenaren van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten bestaande TINA-groep waarvan het secretariaat zich in Wenen bevindt.
Dat is allemaal mooi, maar ik had eigenlijk eerst willen vernemen hoe het staat met de 14 in het gemeenschappelijk standpunt vastgestelde projecten.
Voorzover ik weet is van de 14 tijdens de Raad van Essen geselecteerde projecten alleen de verbinding tussen Denemarken en Zweden (Oresund) totstandgebracht en is het vliegveld Malpensa bij Milaan bijna voltooid, echter zonder spoorverbinding en zonder aanleg van een snelle wegverbinding, zoals geëist door de Commissie, de EIB en het Europees Parlement.
Hoe staat het echter met de andere projecten? Er schijnen grote bedragen te zijn uitgegeven voor studies en planning. Maar verder: absolute stilte! Een onbegrijpelijke stilte aangezien Willi Piecyk in zijn verslag schrijft dat de voltooiing van het trans-Europees vervoersnetwerk de komende 15 jaar investeringen vereist van minimaal 400 miljard ecu en dat hiervan al circa 220 miljard ecu nodig zal zijn voor de meest dringende maatregelen die vóór het jaar 2000 getroffen moeten worden.
Ik hoor Jacques Delors nog pleiten voor deze trans-Europese netwerken die volgens hem een groot aantal banen zouden opleveren en ik herinner mij de tijdens de Luxemburgse Werkgelegenheidstop genomen beslissingen, maar nu wacht ik op concrete resultaten.
Ik weet dat de grote nationale infrastructuurvoorzieningen tot nu toe grotendeels zijn gefinancierd uit overheidsmiddelen. De nationale investeringen hadden nog aanzienlijker kunnen zijn als alle op het vervoer geheven belastingen waren aangewend voor investeringen in de infrastructuur, hetgeen echter niet het geval is geweest.
Welnu, we zijn er ons allemaal van bewust dat we voor de totstandbrenging van de trans-Europese netwerken bijzonder veel financiële middelen nodig hebben, middelen die de lidstaten niet op korte termijn beschikbaar kunnen stellen. Er moeten dus andere financieringsmethoden worden gevonden.
Ervan uitgaande dat de Europese Investeringsbank zeker alles in het werk zal stellen om in ieder geval een deel van de verschillende dossiers te financieren en te doen vorderen, waarbij de financiële middelen van de diverse structuurfondsen hopelijk vrij zullen worden gemaakt om eindelijk een begin te kunnen maken met de aanleg van de infrastructuurnetwerken en dus banen te kunnen creëren, denk ik toch niet dat we over voldoende financiële middelen zullen beschikken om de 14 noodzakelijke en prioritaire projecten te bekostigen.
Volgens mij moet alles in het werk worden gesteld om ook particulier kapitaal in te zetten bij de projecten, anders zouden de programma's wel eens tientallen jaren, zo niet eeuwig kunnen blijven voortslepen teneinde alle behoeften en vrome wensen te vervullen.
Moet er rekening worden gehouden met een mogelijke algemene invoering van een echte Europese tolheffing als de financiering niet met conventionele middelen rond komt? Ik zou het niet weten, maar ik ben oprecht van mening dat er in praktisch alle landen moeilijk valt te denken aan een stijging van de overheidsinkomsten of -uitgaven en dat er voor bepaalde infrastructuurprojecten andere medefinancieringsmogelijkheden moeten worden gevonden.
Ik zeg dit alles omdat de problemen waarmee we geconfronteerd worden bij het verder bouwen aan ons gemeenschappelijk huis - dat wil zeggen de Europese Unie - weliswaar aanzienlijk zijn, doch niet onoverkomelijk als er tenminste niets onvoorziens gebeurt.
Ik denk echter dat het onvoorziene al om de hoek kijkt. Uit de eerste ramingen van de TINA-groep blijkt dat er extra uitgaven in de orde van grootte van 45 tot 150 miljard ecu nodig zijn. Waar moeten we een dergelijk extra bedrag vandaan halen? Kunnen we aan de steun bepaalde voorwaarden verbinden, bijvoorbeeld dat 40 % van de als prioritair beschouwde investeringen in de vervoerinfrastructuur aan het spoor wordt besteed, 25 % aan de wegen en 15 % aan het gecombineerd vervoer? Dit zijn vragen die in het verslag van de heer Joaquim Sisó Cruellas onbeantwoord blijven.
Zonder dat ik me wil verzetten tegen steun aan de buurlanden van de Europese Unie vraag ik me toch af of de snelheid waarmee we de onderhandelingen voeren niet overdreven, ja zelfs gevaarlijk is.
Om al deze redenen heb ik tegen het verslag van de heer Sisó Cruellas gestemd.
Verslag-Baldarelli (A4-0246/98)
Deprez
De voortdurende toename van het wegverkeer in zijn verschillende onderdelen maakt een geïntegreerd beheer van dit verkeer op alle niveaus noodzakelijk: plaatselijk, regionaal, nationaal en Europees. Dankzij de aanhoudende vooruitgang van de informatica kan een dergelijke veronderstelling voortaan serieus worden overwogen. Dit verklaart het belang van de mededeling van de Commissie en van het verslag waarover we vandaag stemmen.
De verwachte ontwikkelingen van de telematica voor het wegvervoersnet zijn belangrijk en de gevolgen ervan positief, waarbij de kwaliteit van het leven van alle weggebruikers gunstig wordt beïnvloed, met name op het stuk van de veiligheid en de tijdwinst. De mogelijke voordelen op economisch en milieugebied zijn eveneens duidelijk: een beter beheer qua tijd en ruimte van het verkeer, multimodaal vervoer, enz.
Ik deel de overtuiging van onze rapporteur dat het vooral van het vermogen van onze ondernemingen om bij de huidige ontwikkeling een voortrekkersrol te spelen afhangt of de afweging van het verlies aan banen in de productie- en handelssector die achterhaald zijn door de toepassing van de nieuwe technologie op het wegennet en het wegverkeer tegen het aantal op dit nieuwe werkterrein gecreëerde arbeidsplaatsen positief of negatief uitvalt.
Ik ben het er dan ook helemaal mee eens dat wij deze ondernemingen moeten helpen en met het oog hierop aanzienlijke communautaire middelen moeten besteden aan de ontwikkeling en de invoering van telematica voor het wegvervoer, in het vooruitzicht dat hierdoor banen worden gecreëerd en duurzame ontwikkeling wordt bevorderd.
Verslag-Novo Belenguer (A4-0247/98)
Díez de Rivera Icaza
Het verslag van de heer Novo heeft dit belangrijke onderwerp op zorgvuldige en grondige manier benaderd, iets waarmee wij hem gelukwensen.
Ik betreur het - en ik zal niet nalaten hierop te blijven hameren - dat de uiterst bescheiden verwijzing naar het toerisme in het Verdrag van Amsterdam geschrapt is, omdat die naar mijn idee noodzakelijk was om een adequate bescherming van de toeristen, de sector en uiteraard van de kwaliteit en veiligheid van het milieu van de vakantieplek te waarborgen. Juist ook om die reden heb ik voorgesteld een Europees Bureau voor toerisme op te richten.
Het is de heer Méndez de Vigo en mijzelf met de nodige moeite gelukt - en dat wilde ik wel benadrukken - een gezamenlijk amendement terzake te doen opnemen in het verslag-Bourlanges-Martin, omdat wij immers, in tegenstelling tot sommige sectoren van het toerisme en tot een aantal andere afgevaardigden, van oordeel zijn dat het belang van toerisme niet alleen in getallen kan worden uitgedrukt. Als deze verwijzing uit het herziene verdrag wordt geschrapt zou dat op den duur zelfs de toeristenbranche meer problemen dan voordeel opleveren.
Voorts - om te voorkomen dat deze of gene meent dat hij voor het lapje is gehouden of reden tot klagen heeft - verklaar ik hierbij dat ik blij ben met de opstelling van dit nieuwe verslag dat zo goed en zo kwaad als het kan in die wettelijke lacune tracht te voorzien, ofschoon het helaas niet in het Verdrag van Amsterdam wordt overgenomen.

Gallagher
Het verheugt mij dat het Europees Parlement een verslag aan het bespreken is over maatregelen van de Europese Unie ten behoeve van de toeristische sector. Dit is vanuit Iers standpunt gezien erg belangrijk omdat de toeristische industrie een aanzienlijke rol speelt bij het creëren van werkgelegenheid in de Ierse economie.
Zo zullen er volgens de tussentijdse evaluatie van de besteding van de communautaire middelen in Ierland, die door het Instituut voor Economisch en Sociaal Onderzoek wordt uitgevoerd, in Ierland gedurende het huidige kaderprogramma voor communautaire steun 1994-1999 meer dan 30.000 banen in Ierland zijn gecreëerd.
Het huidige operationele programma voor het toerisme beloopt 369 miljoen pond, hetgeen meer dan 8 % vertegenwoordigt van het totale programma van de structuurfondsen dat momenteel in Ierland wordt uitgegeven.
Ik vertrouw erop dat de Ierse toeristische sector zich in de komende paar jaar zal ontwikkelen en tot bloei zal komen.
De invoering van de Europese eenheidsmunt moet in dit opzicht een positief effect hebben. Het wegvallen van de wisselkosten in elf lidstaten van de Europese Unie met een bevolking van 291 miljoen mensen betekent dat reizen en vakanties nog goedkoper zullen worden.
Een Europese eenheidsmunt brengt een kapitaalruimte zonder grenzen met zich mee, waar geen wisselkantoren meer zijn en de kosten worden teruggedrongen.
Eén Europese munt zal ook een groter aantal toeristen genereren en dat betekent dat er in de komende paar jaar in Ierland meer banen zullen worden gecreëerd in het toerisme.
De Ierse regering heeft een rol te vervullen om te garanderen dat de Ierse toeristische industrie zich zo goed mogelijk ontwikkelt. Er zullen binnenkort besprekingen plaatsvinden tussen de Ierse regering en de Europese Commissie over de volgende toewijzing van middelen uit de structuurfondsen van de EU voor de periode 2000-2006. De Ierse regering moet daarvoor een nationaal ontwikkelingsplan opstellen waarin onze prioriteiten worden aangegeven voor investeringen op sociaal en economisch terrein voor de zevenjarenperiode na 1999.
Omdat in het tijdvak 1994-1999 in het toerisme in Ierland ruim 30.000 banen zullen zijn gecreëerd, is het dan ook zonneklaar dat er in het nationale ontwikkelingsplan substantiële voorzieningen moeten worden opgenomen met betrekking tot toekomstige EU- en overheidsfinanciering voor de toeristische sector in Ierland.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen tegen het verslag-Novo Belenguer over communautaire maatregelen die van invloed zijn op het toerisme. Wij zijn van oordeel dat het verkeerd is het toerismebeleid van de lidstaten te willen harmoniseren, zoals het verslag voorstelt. Uit hoofde van het subsidiariteitsbeginsel moeten de lidstaten zelf uitmaken welk beleid voor hen het beste is. Een uitgebreide afdeling toerisme in de Commissie en meer begrotingsmiddelen voor dit gebied zijn dan ook overbodig.

Lindqvist (ELDR), Eriksson, Seppänen, Sjöstedt en Svensson (GUE/NGL), Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling (V), Bonde, Lis Jensen, Krarup en Sandbæk (I-EDN)
Het verslag-Novo Belenguer stuurt sterk aan op een EU-toerismebeleid. Wij vinden het moeilijk, om niet te zeggen onmogelijk om vijftien zo verschillende landen in één en dezelfde campagne te promoten. De heer Novo Belenguer schrijft immers zelf in zijn verslag dat men de promotie van speciale nationale en regionale reisbestemmingen in Europa (lees: EU) aan de lidstaten en hun nationale en regionale toeristische diensten dient over te laten. Wij zijn het hiermee meer dan eens en juist daarom zijn wij van oordeel dat de poging om met dit verslag een gemeenschappelijk EU-beleid voor toerisme te creëren, onder andere door de oprichting van een apart directoraat voor toerisme, een verkeerd initiatief is.

Novo
Het verslag van de Commissie aangaande gemeenschappelijke acties in de periode "95/'96 met gevolgen voor het toerisme levert eens te meer het bewijs voor twee fundamentele zaken.
Allereerst zijn deze maatregelen zeer nuttig, aangezien ze direct of indirect iets proberen te doen voor een sector die, ook al is over de gehele wereld de vraag tussen "75 en "95 met 10 % teruggelopen, nog steeds van uitzonderlijk belang voor de economie en de werkgelegenheid in de EU is (6 % van het communautair BBP, met meer dan 9 miljoen banen). Het feit dat zulke maatregelen nuttig zijn rechtvaardigt de conclusie dat - zoals wij steeds hebben beweerd - de samenwerking op een gebied waar een gedeeld belang bestaat slagen kan zonder dat daarvoor eerst het bestaand juridisch kader behoeft te worden gewijzigd. Daarmee wordt ook aangetoond dat het irreëel is het beleid voor deze sector te communautariseren.
Aan de andere kant is het overduidelijk dat men deze gemeenschappelijke acties moet voortzetten - zonder het juridisch kader te wijzigen. Er moeten dus begrotingskredieten worden gereserveerd waarmee directe actie kan worden ontwikkeld. Tegelijkertijd moet er een synergie tot stand komen met het communautaire en nationale beleid op andere gebieden (planning, milieu, kunstnijverheid, cultureel erfgoed, werkgelegenheid, structuuracties, nieuwe technologieën).
Dit is een positief verslag, en ik wil één aspect ervan - een aspect dat voor ons essentieel is - benadrukken. Het volstaat namelijk niet er alleen maar op te wijzen dat de sector toerisme voor de werkgelegenheid van fundamenteel belang is. Het is net zo belangrijk te waken over de kwaliteit van deze banen. Daarom staan wij achter de conclusie dat er een beleid moet worden ontworpen en dat er financiële middelen moeten worden vrijgemaakt - voor, onder andere, onderwijs - waarmee de stabiliteit van de werkgelegenheid op de best mogelijke wijze wordt verzekerd, terwijl de negatieve gevolgen van seizoensgebondenheid zoveel mogelijk worden teruggedrongen. Bovendien moet verhinderd worden dat het concurrerend vermogen alleen maar bereikt wordt door lage lonen.

Wibe
Het is juist dat het toerisme werkgelegenheid oplevert en daarmee welvaart brengt voor vele regio's, maar ik sta zeer sceptisch tegenover de ideeën om een directoraat voor toerisme binnen DG XXIII op te richten en een gemeenschappelijk toeristenbeleid in de EU te ontwikkelen. Dat zal leiden tot meer bureaucratie en tot de productie van een massa documenten. Ik denk echter niet dat er in de praktijk een wezenlijk positief effect van uitgaat op de activiteiten in de toerismesector.
Verslag-Miranda (A4-0289/98)
Kellett-Bowman
Mijnheer de Voorzitter, ten tijde van de staking in dit Huis heb ik in het openbaar gezegd dat de instelling bestond uit de leden en de ambtenaren. Niet iedereen was het toen met me eens, maar ik blijf daarbij. Dit Huis kan bouwen op veel verdienstelijke ambtenaren en ik breng hen hierbij hulde.
Op dit punt wil ik echter opmerken dat er door de jaren heen veel gevallen van ernstige incompetentie geweest zijn, zoals bijvoorbeeld op grote schaal het geval was bij DG VI (Beheer). Die lange klaagzang van nalatigheden en fouten heeft het imago van deze instelling beschadigd. De voormalige directeur-generaal Beheer Jean Feidt moet verantwoordelijk worden gesteld voor die betreurenswaardige toestand.
Laat ik voorop stellen dat ik dit zeg zonder enig onderscheid te maken naar nationaliteit of politieke gezindheid of zonder rekening te houden met enig lidmaatschap van clubs of geheime genootschappen, maar omdat dit Huis door de jaren heen - en als ik meer tijd had zou ik de gevallen kunnen noemen - gedupeerd is door het slechte beheer bij DG VI. De heer Jean Feidt moet daarvoor de verantwoordelijkheid op zich nemen.

Fabre-Aubrespy
Onze fractie heeft tegen het verslag-Miranda gestemd omdat dit een essentieel element inhield, namelijk de aan het Europees Parlement verleende kwijting voor het begrotingsjaar 1996.
Wanneer het meer bepaald gaat over de beruchte overdracht van de kredieten van het begrotingsjaar 1996 naar het begrotingsjaar 1997, kiest de rapporteur eens te meer de kant van de ordonnateur door de juridische dienst en de financieel controleur te beschuldigen; deze laatste heeft zijn werk echter uitstekend gedaan door voor te stellen de procedure van de niet-automatische overdracht te volgen teneinde een oplossing te vinden voor het feit dat de Voorzitter van het Parlement niet binnen de vastgestelde termijn zijn handtekening heeft gezet. De administratie heeft echter geen gevolg gegeven aan dit voorstel.
De administratie heeft pas eind januari 1997 vernomen dat de Voorzitter het aanhangsel uiteindelijk nooit heeft ondertekend. De oud-Voorzitter van het Parlement is toen gevraagd het met terugwerkende kracht te ondertekenen, meer dan een maand na de uiterste termijn, hetgeen deze uiteraard heeft geweigerd. Dit weerhield het Secretariaat-generaal er echter niet van diens opvolger hetzelfde verzoek te doen, nog steeds zonder resultaat.
Wat nog verbazingwekkender is, is dat uit de gegevens van de boekhouding die circuleerden tussen de diensten van de ordonnateur en de financieel controleur bleek dat de 30, 76 miljoen ecu in kwestie deel uitmaakten van de van rechtswege naar het begrotingsjaar 1997 overgedragen kredieten; in een door de bevoegde ordonnateur ondertekend document van 20 januari 1997 staat overigens dat deze kredieten rechtsgeldig zijn overgedragen. Dit document gaf de financieel controleur en de secretaris-generaal bovendien de verzekering dat de vereiste procedures tot een goed einde waren gebracht, terwijl de opsteller ervan ondertussen had geprobeerd het aanhangsel met terugwerkende kracht te doen ondertekenen door de Voorzitter van het Europees Parlement, iets waarvan de secretaris-generaal absoluut op de hoogte was...
De rapporteur vraagt ons vandaag kwijting te verlenen aan de administratie van het Europees Parlement, hoewel deze episode op verontrustende wijze de ondoeltreffendheid heeft aangetoond van de procedure van de afsluiting van het begrotingsjaar waarbij, ondanks het ontbreken van de handtekening van de Voorzitter van het Parlement op het aanhangsel, de 30, 76 miljoen ecu is opgevoerd op de lijsten van de daadwerkelijk naar het begrotingsjaar 1997 overgedragen kredieten. Tijdens haar vergadering van 25 februari 1997 heeft de Commissie begrotingscontrole zelfs haar goedkeuring gegeven aan de afsluiting van het begrotingsjaar 1996, met inbegrip van de automatische overdracht van de betrokken kredieten.
Er wordt nu geprobeerd deze zaak te bagatelliseren door te zeggen dat er strikt genomen geen sprake is geweest van gederfde gelden en dat de lidstaten het nodige zullen doen opdat de begroting van het Parlement binnen de vastgestelde termijn de aankoop van D3 kan financieren. Welnu, door het aanhangsel niet te doen ondertekenen door de Voorzitter, geen beroep te doen op de procedure van de niet-automatische overdracht, door vervolgens te proberen het aanhangsel te antidateren en ervan uit te gaan dat de overdracht van de kredieten naar het begrotingsjaar 1997 een feit was, heeft de administratie van het Parlement haar verantwoordelijkheid volledig verzaakt, die erin bestond de 30, 76 miljoen ecu daadwerkelijk en in overeenstemming met het Financieel Reglement over te dragen.
Deze ongelooflijke aaneenschakeling van nalatigheden en ernstige tekortkomingen had vandaag moeten worden bestraft door kwijting te weigeren, om zoiets voortaan uit te sluiten.
Terwijl mijn fractie ingenomen is met de beslissing om het Economisch en Sociaal Comité geen kwijting te verlenen, verbaast zij zich er wel over dat er in het verslag-Miranda - waarin wordt betreurd dat de informatie in de jaarrekening en de financiële balans van het Comité van de regio's grote lacunes vertoont en dat er geen sprake is van een samenhangend personeelsbeleid - niet voor wordt gekozen hetzelfde te doen voor deze laatste instelling: in het jaarverslag van de Rekenkamer over het begrotingsjaar 1996 werd evenwel de aandacht gevestigd op een aantal onregelmatigheden bij het functioneren van deze instelling.

Holm
Ik heb gestemd voor het verslag-Miranda van de Commissie begrotingscontrole, over de kwijting voor 1996.
Het is juist dat de kwijting voor het Economisch en Sociaal Comité wordt opgeschort, omdat er ernstige gebreken en onregelmatigheden zijn geconstateerd. Deze onregelmatigheden moeten worden onderzocht, intern door de EU via de Rekenkamer en UCLAF en voor zover nodig ook extern door een bevoegde nationale autoriteit. Voordat dat gebeurt, kan geen kwijting worden verleend.
Ik vind ook dat er problemen zijn in het Europees Parlement, onder andere op het punt van openbare aanbesteding, het inzetten van adviseurs en het gebrek aan gekwalificeerd personeel voor financiële verslaglegging en boekhouding en voor de gerechtelijke diensten. Het verschil met het Economisch en Sociaal Comité is echter dat in het Parlement niets wijst op fraude, alleen maar op structurele fouten. Daarom vind ik dat de Rekenkamer de opdracht moet krijgen dit nader te bestuderen. Het werk in het Europees Parlement is al begonnen, maar het zou volgens mij goed zijn als er iemand "van buiten" bij dit werk hielp.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 12.55 uur onderbroken en om 15.05 uur hervat)

De Voorzitter
Beste collega's, we kunnen deze vergadering helaas niet beginnen want de eerste spreker is de heer Santer, voorzitter van de Commissie en hij is nog niet terug van de lunch met de Spaanse koning. Hij is onderweg en moet hier over een paar minuten zijn. Ik wou u even de reden van deze vertraging melden.
(De zitting wordt om 15.05 uur onderbroken en om 15.10 uur hervat)

Eigen middelen
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de eigen middelen en de begrotingsprocedure.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie heeft haar verslag over het functioneren van het eigen-middelensysteem onlangs aangenomen. Het gaat hier om een belangrijk verslag. Niet alleen vanwege de inhoud ervan - waarop ik zal terugkomen -, maar ook door de situatie van het moment.
Uit hoofde van artikel 10 van het besluit inzake de eigen middelen had de tekst in 1999 moeten verschijnen. Wij hebben echter besloten ze eerder in te dienen en wel simpelweg om de volgende reden: het financieringssysteem voor de begroting van de Unie is een van de hoekstenen van de onderhandelingen in het kader van Agenda 2000. Zonder dit verslag zouden we geen enkele kans hebben deze onderhandelingen zoals afgesproken in maart 1999 af te ronden. Nu alle aspecten van het probleem op tafel liggen, dring ik erop aan de behandeling van Agenda 2000 nieuw leven in te blazen.
Mijnheer de Voorzitter, de vandaag door de Commissie aangenomen tekst is volledig, transparant, objectief en open. Volledig omdat erin alle mogelijke en denkbare wegen naar een toekomstige billijke en ik zou ook zeggen toereikende financiering van de Unie worden onderzocht. Transparant aangezien erin noch de moeilijkheden, noch de voordelen van elke mogelijke keus worden verhuld. Objectief daar de tekst uitgaat van onbetwistbaar cijfermateriaal. Open omdat hij in dit stadium slechts opties bevat.
De Commissie hoopt met dit verslag een moeilijk en politiek gevoelig debat minder emotioneel en meer objectief te maken. Ik zal niet ontkennen dat de Commissie vernieuwend te werk gaat wanneer zij de problematiek van de nettobetalingen openlijk aansnijdt. Dit lijkt me noodzakelijk daar ik vind dat het - onvermijdelijke - debat duidelijke en objectieve grondslagen moet hebben. Bovendien is dit een concept waarmee voorzichtig moet worden omgesprongen, hetgeen duidelijk wordt aangetoond in ons verslag.
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe u na deze inleidende opmerkingen de grote lijnen van ons document uiteen te zetten. Dit spitst zich toe op twee thema's. In de eerste plaats, het functioneren van het huidige systeem en de eventuele ontwikkeling ervan. In de tweede plaats, de problematiek van de begrotingsonevenwichtigheden.
De ontwikkeling die het huidige systeem gedurende de laatste jaren heeft doorgemaakt, is een afspiegeling van de bij de besluiten van 1988 en 1994 inzake de eigen middelen ingevoerde vernieuwingen. De bijdragen zijn billijker geworden daar ze nu meer in evenwicht zijn met de bijdragecapaciteit van de lidstaten zoals uitgedrukt in hun BNP. De huidige bepalingen hebben de Unie overigens van voldoende middelen voorzien om de uitgaven te kunnen financieren zonder in de financiële crises te geraken die de Unie in het verleden heeft doorgemaakt.
In enkele opzichten heeft het huidige systeem echter een aantal zwakke plekken, waarvan het Europees Parlement zelf er één herhaaldelijk heeft onderstreept. Naarmate het met de nationale bijdragen gefinancierde deel van de EU-begroting steeg, is de aan het concept van de eigen middelen ten grondslag liggende financiële autonomie vervaagd. Het huidige systeem is overigens niet transparant genoeg, hetgeen niet alleen het gevolg is van de complexiteit van de aan het Verenigd Koninkrijk verleende korting, maar ook van het feit dat het BTW-bestanddeel van de eigen middelen een ander karakter heeft gekregen omdat het door de gelijkmaking van de grondslag in feite meer is gaan lijken op een op het BNP gebaseerde nationale bijdrage. Het systeem leidt tevens tot beheersmoeilijkheden die verband houden met de inning van douanerechten en landbouwheffingen, de zogenaamde "traditionele eigen middelen" .
Mijnheer de Voorzitter, als we willen dat het systeem transparanter en logischer wordt, zijn er twee zeer verschillende opties. De eerste bestaat erin het huidige systeem te vereenvoudigen. Dit zou kunnen betekenen dat het aandeel van de inkomsten uit het BNP in het bijdragensysteem wordt vergroot, ook al druist dit in tegen het concept van de eigen middelen. Een groter aandeel van het bruto nationaal product zou het huidige systeem waarschijnlijk eenvoudiger en evenwichtiger maken, maar zou niet bijdragen tot een grotere financiële autonomie van de Unie.
In deze context heeft de Commissie na de Europese Raad van Cardiff het recente, door Griekenland en Portugal gesteunde voorstel van Spanje bestudeerd om een element van progressie in te voeren in het bijdragensysteem. Dit voorstel levert echter een aantal problemen op. Zo wordt de doelstelling van solidariteit momenteel nagestreefd via de begrotingsuitgaven van de Unie. Een dergelijke benadering zorgt ervoor dat het beter lukt om tot een reële convergentie te komen dan simpelweg door de overdracht van budgettaire middelen naar de minder welvarende landen.
Een tweede optie zou zijn een of meer nieuwe soorten eigen middelen in te voeren teneinde de belastinggrondslag voor het eigen-middelensysteem uit te breiden. Uw Parlement heeft hiervoor herhaaldelijk gepleit. Niet alleen zou de financiële autonomie groter zijn, maar de invoering van nieuwe eigen middelen in het systeem zou bovendien het voordeel hebben van een grotere politieke verantwoordelijkheid en een betere doorzichtigheid voor de burger.
De lijst van voorgestelde of gesuggereerde mogelijke eigen middelen is lang en wordt in uw verslag vermeld. Als deze lijst wordt geëvalueerd aan de hand van een aantal onwrikbare criteria, zoals de billijkheid ten opzichte van alle lidstaten en de doeltreffendheid van de inning, moet worden geconstateerd dat er nauwelijks mogelijke eigen middelen zijn die aan alle criteria voldoen. Alleen de door het Europees Parlement in 1994 voorgestelde effectieve BTW lijkt een op middellange termijn te overwegen oplossing.
Mijnheer de Voorzitter, dit brengt mij op de gevoelige kwestie van de begrotingsonevenwichtigheden. Om te beginnen herhaal ik meteen - hetgeen de Commissie overigens altijd heeft gezegd - dat het moeilijk is het concept van begrotingssaldo af te bakenen en te hanteren. De kosten en baten van het lidmaatschap van de Europese Unie kunnen niet worden teruggebracht tot een rekensommetje. Dit neemt niet weg dat Duitsland, Nederland, Oostenrijk en Zweden het compromis van Fontainebleau hebben genoemd waarin werd gesteld dat het uitgavenbeleid op termijn het essentiële middel is om het vraagstuk van de begrotingsonevenwichtigheden op te lossen, maar ook dat iedere lidstaat die ten opzichte van zijn relatieve welvarendheid een buitensporige begrotingslast moet dragen, op een bepaald moment aanspraak kan maken op een correctie.
Uit louter budgettair oogpunt bekeken, is in deze vier lidstaten - overigens om uiteenlopende redenen - het begrotingssaldo inderdaad teruggelopen, waardoor het tegenwoordig in de buurt ligt van dat van het Verenigd Koninkrijk vóór de correctie of dit zelfs overtreft. Het Verenigd Koninkrijk bevindt zich inderdaad niet langer in een uitzonderingspositie wat betreft zijn begrotingssaldo en relatieve welvarendheid, hetgeen na de aanstaande uitbreiding waarschijnlijk nog minder het geval zal zijn. Het begin jaren &#x02BC;80 unieke geval van het Verenigd Koninkrijk begint gemeengoed te worden.
Wat de toekomstige ontwikkeling van de nettobetalingen van de vier genoemde landen betreft, afgezien van de uitbreidingskosten, zal Agenda 2000 slechts marginale en niet noodzakelijkerwijs negatieve gevolgen hebben voor hun saldo. Het is echter inderdaad te vroeg om met zekerheid te kunnen zeggen wat er op dit gebied zal gaan gebeuren daar veel afhankelijk is van de uiteindelijke overeenkomst over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de structuurfondsen.
Ondanks haar bedenkingen over het concept van de nettobetalingen heeft de Commissie besloten het onderwerp niet uit de weg te gaan. Zij heeft een aantal opties bestudeerd waarmee eventueel tegemoet kan worden gekomen aan de bestaande bezorgdheid, die ik echter wel in de juiste context wil plaatsen.
Om te beginnen ligt de oorzaak van de begrotingsonevenwichtigheden in de begrotingsuitgaven, zoals in Fontainebleau is erkend. De onevenwichtigheden zouden bovendien zijn toegenomen als er geen serieuze poging was gedaan de uitgaven van de Unie te beheersen, iets waartoe u heeft bijgedragen. Tot slot moeten de uitbreidingskosten rechtvaardig worden verdeeld naar gelang de bijdragecapaciteit van iedere huidige lidstaat. Voor het geval men het erover eens zou worden dat er een oplossing voor de kwestie van de begrotingsonevenwichtigheden moet worden gevonden, heeft de Commissie drie fundamentele opties uitgewerkt waarvan de een de ander overigens niet uitsluit.
Een eerste optie zou zijn dat we teruggaan naar een uniform en vereenvoudigd financieringssysteem. Het financieringssysteem kan worden vereenvoudigd tot een mechanisme dat meer, ja zelfs geheel gebaseerd zou zijn op de inkomsten uit het bruto nationaal product. Zo'n vereenvoudiging zou de geleidelijke afschaffing van het bestaande correctiemechanisme kunnen omvatten. Een tweede optie bestaat erin een correctie aan de kant van de uitgaven door te voeren. Zoals ik reeds heb gezegd, wordt in het Akkoord van Fontainebleau de nadruk gelegd op de rol die de communautaire uitgaven zouden moeten spelen bij de correctie van de begrotingsonevenwichtigheden. Een groot, voor structuuruitgaven bestemd deel van de begroting draagt weliswaar bij tot deze onevenwichtigheden, maar dit gebeurt met opzet aangezien deze uitgaven er uitdrukkelijk op gericht zijn de economische en sociale samenhang van de minst welvarende lidstaten te vergroten.
Het gemeenschappelijk landbouwbeleid, dat geen herverdeling tussen de lidstaten ten doel heeft, is verantwoordelijk voor het andere grote deel van de uitgaven. Aangezien het gemeenschappelijk landbouwbeleid de oorzaak is van bepaalde begrotingsonevenwichtigheden kan worden overwogen de communautaire bijdrage aan de rechtstreekse inkomenssteun voor de landbouwers te verlagen. Deze optie zou natuurlijk niet neerkomen op een renationalisatie van het gemeenschappelijk landbouwbeleid daar de rechten van de landbouwers immers onveranderd zullen blijven en de beslissingen nog steeds in Brussel zullen worden genomen.
Een derde optie bestaat erin een algemeen correctiemechanisme in te voeren. Zo'n mechanisme zou van toepassing zijn op alle lidstaten die de nodige voorwaarden vervullen. Om te vermijden dat de naar de lidstaten terug te sluizen brutobedragen te hoog worden, moet er bij deze optie worden aangedrongen op een systeem van gedeeltelijke terugbetaling van de negatieve begrotingssaldo's boven een bepaalde nivelleringsgrens.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie dient vandaag haar verslag over de eigen middelen in omdat zij - ik zeg het nogmaals - wil dat alle kaarten op tafel liggen voor de laatste fase van de onderhandelingen over Agenda 2000. De Commissie blijft bovendien van mening dat het beraad over een doeltreffend en rechtvaardig financieringssysteem niet op de achtergrond mag raken als gevolg van de discussie over de begrotingssaldo's. In dit opzicht benadruk ik nogmaals dat de Commissie in haar verslag verschillende opties noemt zonder enige voorkeur uit te spreken.
Tot slot zal er nolens volens rekening moeten worden gehouden met de verschillen qua besluitvormingsprocedure tussen de uitgaven van de Unie en het financieringssysteem. In deze context herinner ik u eraan dat volgens de Commissie de tenuitvoerlegging van Agenda 2000 geen financiële middelen vereist die het huidige plafond van de eigen middelen overschrijden en dus geen dringende wijziging met zich meebrengt van het besluit inzake de eigen middelen dat, zoals eenieder weet, gekenmerkt wordt door ingewikkeldheid en institutionele logheid.
Dit betekent misschien dat we mogelijkerwijs tot aan de aanstaande uitbreiding over een toereikende marge beschikken om na te denken over de in het verslag geschetste problematiek en niet alleen met de nodige ernst, maar ook in alle rust de noodzakelijke beslissingen te nemen.

Haug
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Santer, hartelijk dank voor dit langverwachte verslag van de Commissie. U hebt gezegd dat u het verslag zonder enige passie hebt opgesteld. Ik had graag gehad dat u het wel met passie had opgesteld, omdat dan nu misschien een voorstel zou voorliggen waarover wij kunnen discussiëren. Nu hebben wij alleen maar een reeks opties.
Wij hebben hierover ook in het Parlement al gedebatteerd en hebben in de Begrotingscommissie al een en ander opgemerkt. Ons uitgangspunt is dat er Verdragsbepalingen zijn die ons binden. Zo bepaalt artikel 130 A dat de Gemeenschap tot solidariteit tussen de armere en rijkere landen verplicht is en dat de Gemeenschap er onder meer naar moet streven de verschillen in ontwikkeling tussen de regio's en de achterstand van de minst begunstigde regio's te verkleinen.
Dat is één aspect van de zaak. Daarnaast is het prestatievermogen van de economieën van de lidstaten, zoals ook u hebt gezegd, zelfs in het BTW-stelsel de belangrijkste factor voor de vaststelling van het aandeel van de lidstaten in de financiering van de EU-begroting. Als wij de situatie goed bekijken, stellen wij vast dat dit voor alle lidstaten behalve Groot-Brittannië geldt. Het aandeel van Groot-Brittannië in het bruto nationaal product bedraagt 15, 9 %, maar Groot-Brittannië draagt slechts voor 9, 9 % in de financiering van de begroting bij. U hebt gezegd dat dit het gevolg is van de zogenaamde Britse korting. Hoewel de lidstaten volgens prestatievermogen aan de begroting bijdragen, eisen sommige dat hun bijdrage wordt verminderd. Anderen stellen dan weer een progressieve inkomstenregeling of een verhoging van de begroting boven de thans geldende bovengrens van 1, 27 % van het bruto nationaal product voor. Dat alles vindt men in het protocol van de Top van Cardiff.
De lidstaten die min of meer hardop eisen dat hun bijdrage wordt verlaagd, baseren hun argumentatie daarvoor op het zogenaamde concept van de nettobetaler. U hebt daarover gesproken en dus hoef ik over die op gelijkwaardigheid gerichte aanpak, die methodisch op een uiterst zwakke basis berust, niets meer te zeggen. Toch is het bij nader inzien duidelijk dat er tussen de rijkere lidstaten verschillen bestaan. Zo valt het meteen op dat Denemarken, het economisch tweede best presterende land van de Gemeenschap, veel meer uit de begroting krijgt dan het tot de financiering ervan bijdraagt. Landen zoals Zweden en Nederland dragen, ondanks hun geringere bruto nationaal product, dan weer meer tot de begroting bij dan ze uit de begroting krijgen.
Als de oorzaak van die verschillen, zoals al gezegd, niet aan de inkomstenzijde ligt, moet ze wel aan de uitgavenzijde liggen. In de Begrotingscommissie hebben wij daarover al concreter gesproken dan u hier in uw verslag doet. Wij stellen immers vast dat de lidstaten een zeer verschillend aandeel in de gemeenschappelijke beleidsvormen hebben. Bijzonder duidelijk is die ongelijkheid in het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Lidstaten met een uitgebreide landbouw en veel subsidiabele landbouwstructuren zoals Denemarken en Frankrijk krijgen, onafhankelijk van hun economisch prestatievermogen, meer terug dan lidstaten waar de landbouw minder belangrijk is. Zo dragen Zweden en Duitsland financieel twee keer zoveel aan de communautaire begroting bij als hun aandeel in het landbouwbeleid bedraagt. Daar 45 % van de begroting naar het landbouwbeleid gaat, ligt het echter voor de hand dat hier de oorzaak van de onevenwichtigheid ligt.
Wij stellen dan ook met grote voldoening vast dat u zich in uw verslag ook met onze visie op de wegwerking van de verschillen hebt beziggehouden, meer bepaald met betrekking tot de cofinanciering van het landbouwbeleid. Daarbij is het belangrijk dat in het landbouwbeleid de tendens bestaat om van prijsgaranties over te stappen op rechtstreekse inkomenssteun en op de ondersteuning van maatregelen op het gebied van landschapszorg en milieu. Die tendens moet door Agenda 2000 nog worden versterkt. Nu al is 50 à 60 % van de landbouwuitgaven bestemd voor structurele aanpassingen. Aangezien die maatregelen rechtstreeks in de lidstaten effect sorteren, is het zinvol de lidstaten aan de financiering ervan te doen bijdragen, zoals dat ook voor de rest van het structuurbeleid het geval is. Het zou dus niet gaan om een breuk met wat wij tot nu toe hebben gedaan, zoals u eveneens hebt gezegd.
Het voorstel is dus de lidstaten het landbouwbeleid te doen cofinancieren. Dat ligt niet alleen in de lijn van de positieve stappen die wij al hebben ondernomen, maar kan ook het probleem van de nettobetalers aanzienlijk verlichten. Ondanks alles wat over ons voorstel, dat wij hier bespreken maar nog niet formeel hebben goedgekeurd, kan worden gezegd, bijvoorbeeld dat het de dynamiek in het gemeenschappelijk landbouwbeleid zal versterken, heeft het bovendien op alle andere opties die u hebt opgesomd het onbetwistbare voordeel dat het uitvoerbaar is. Ons voorstel vergt in de Raad geen eenparigheid, maar slechts een gekwalificeerde meerderheid.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer Santer, u zult hier vandaag vele standpunten vernemen maar één feit staat als een paal boven water: als de groei van het bruto nationaal product van de Unie onder de 2, 5 % per jaar komt te liggen, dan zal de huidige bovengrens van 1, 27 % van eigen middelen ontoereikend zijn om de communautaire beleidsvormen te verdiepen, om vast te houden aan het cohesiebeleid en tegelijkertijd de uitbreiding naar het oosten te financieren.
U zult beseffen - en ik richt mij nu tot het college van commissarissen omdat de heer Santer niet aanwezig is - dat u hier zult stuiten op de wijdverbreide mening dat een financieringssysteem dat de begrippen progressieve belasting en relatieve welvaart niet tot fundamentele beginselen heeft, sowieso onrechtvaardig en onsolidair is.
Mijnheer Liikanen, de Commissie, waarvan u deel uitmaakt, is besmet geraakt met het virus van de theorie van de netto saldo's en de adequate compensatie, en daarom heeft u het politieke besluit genomen om een herverdeling van de uitgaven aan te bevelen ter compensatie van de netto saldo's, in plaats van een herverdeling van de inkomsten waarbij de progressieve belasting zou worden vastgelegd.
Welnu, met het voorstel dat de Commissie ons vandaag voorlegt, zal een oplossing op geen enkele manier dichterbij komen. Het zal er niet toe leiden dat de communautaire begroting met ook maar één euro toeneemt, terwijl de Commissie in haar optreden zal worden gekortwiekt en tot financiële tekorten zal worden veroordeeld. In de tweede plaats betekent het voorstel van de Commissie hoe je het ook wendt of keert een achteruitgang, onafhankelijk van het alternatief waarvoor uiteindelijk gekozen wordt.
Het voorstel druist tevens in tegen de solidariteit op financieel gebied en tegen de cohesie, terwijl het ook onbillijk is, zoals de commissies en de Europese landbouwers u in de loop van het parlementaire debat te kennen zullen geven. Het is een partijdig voorstel, hetgeen u ook van de Europese Raad zult vernemen, en bovendien is dit een voorstel een Europese instelling onwaardig daar die zou moeten opkomen voor het algemeen belang, zoals u vermoedelijk van dit Parlement te horen zult krijgen.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, wij geloven oprecht dat er een diepgaand debat gevoerd moet worden over het systeem van de eigen middelen van de Gemeenschap en we zullen dit document dan ook zorgvuldig analyseren. De economische kwesties kunnen niet los van de economische context gezien worden - als men tenminste wil redeneren vanuit een basis van solidariteit en verdelende rechtvaardigheid. Er zal hier een evenwicht gevonden moeten worden, zowel aan de inkomsten- als aan de uitgavenzijde. Tweede kwestie: ofwel we leggen doelstellingen vast en vinden vervolgens de middelen en wijzen om ze te verwezenlijken - dat is ons standpunt -, ofwel we stellen eerst vast welke middelen we willen vrijmaken en stellen dan vast welke doelen daarmee bereikt kunnen worden. De Commissie lijkt dat laatste standpunt te huldigen, en dan wel uitgaand van een zeer beperkte basis, van niet meer dan 1, 27 %.
Uitgaande van eerstgenoemd standpunt is een debat over het systeem van eigen middelen mogelijk en wenselijk, en dan vooral om een oplossing te vinden voor de onevenwichtigheden die voortvloeien uit het huidige systeem, of onevenwichtigheden die zouden kunnen ontstaan of die we reeds hebben geïdentificeerd. Op basis van het huidige systeem kan niet goed gewerkt worden.
Welnu, de Commissie geeft de discussie een eigen draai, want nog voordat er van enige discussie sprake is, heeft zij reeds voor een van de twee hiervoor aangegeven oplossingen gekozen. Bovendien lijkt zij niet zozeer geïnteresseerd in een oplossing van het probleem van de eigen middelen, als wel in een oplossing voor de bestaande onevenwichtigheden. De Commissie beseft dat het Britse financieringspakket zijn beste tijd heeft gehad; ze beseft dat een systeem dat gebaseerd is op een billijke tegenprestatie het einde zou betekenen van het solidariteitsbeginsel en het hele idee van een Gemeenschap; ze gelooft niet - en dat is ook duidelijk gebleken - in een progressief systeem dat gebaseerd is op het BNP. Dan blijft er nog één optie over: helemaal geen eigen middelen, maar gewoon de uitgaven terugbrengen, en zo het probleem oplossen. Dát is wat de Commissie ons hier komt voorstellen. Ze kan dan net zo goed niets voorstellen, want ze brengt met zo'n voorstel niets nieuws in het debat in.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik verheug mij erover dat de Commissie het over cofinanciering van het landbouwbeleid heeft. Cofinanciering van het landbouwbeleid is volgens mij de juiste weg. Dit voorstel pakt het probleem bij de wortel aan doordat het op de uitgavenzijde van de begroting inwerkt. Bovendien kan die optie, zoals al gezegd, in de Raad met een gekwalificeerde meerderheid worden besloten en vergt het geen eenparige herziening van het besluit over de eigen middelen. Het debat over de nettobetalers, zoals dat door voormalig minister van Financiën Waigel werd gevoerd, kan aldus worden gesloten.
Als de lidstaten de helft van de rechtstreekse steun op de landbouwbegroting zelf financieren, zou dat voor Duitsland een verlichting van zijn bijdrage met 2, 4 miljard DM betekenen. Ook Groot-Brittannië zou door die hervorming ongeveer 2 miljard DM voor zich kunnen houden. Daardoor wordt de korting voor Groot-Brittannië overbodig. Als de financiering van de Europese Unie naar de lidstaten wordt overgeheveld, moet ook de EU-begroting met hetzelfde bedrag worden verlaagd. Anders zou cofinanciering neerkomen op een eenvoudige verhoging van de EU-begroting, wat in Duitsland op het verzet zou botsen van hen die de cofinanciering dan uit eigen zak zouden moeten betalen.
Ik vind dus dat er geen sprake van kan zijn met de vrijkomende gelden, ook al was dat om de werkgelegenheid in Europa te bevorderen, trans-Europese netwerken en onderzoek te financieren. Het werkgelegenheidsbeleid is nog altijd de taak van de lidstaten en kan op Europese niveau niet worden gefinancierd.

Samland
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, hartelijk dank voor de tekst die u ons heeft voorgelegd. Voor het eerst ligt in de Gemeenschap een document voor dat gedetailleerde cijfers bevat en duidelijk maakt wat in dit gehele debat al dan niet realistisch is. Mevrouw Müller merkt terecht op dat de korting van Waigel van het eerste ogenblik af al onrealistisch was. Wie gelooft dat Portugal en het Portugese parlement de uitgaven zullen overnemen die de Duitsers door een ratificatiebesluit willen bezuinigen, heeft geen realiteitszin. Het is dan ook goed dat dit hier uitdrukkelijk wordt gezegd.
Het is ook goed dat het voorstel van de Spaanse regering wordt vermeld, die meent dat de nettobetalers in de toekomst nog wat meer kunnen doen en dat de onrechtvaardigheid nog groter kan worden. Ook dat is onzin. Zo wil men alleen maar zijn onderhandelingspositie tegen maart volgend jaar versterken.
Ik wil hier echter ook duidelijk herhalen wat ik hier al meermaals heb gezegd: de Europese Unie is geen spaarboekje waarop iedereen spaart om zijn geld met zoveel mogelijk rente terug te krijgen. Zoals mevrouw Haug zei, zijn wij een Gemeenschap van solidariteit en moet dat ook uit het systeem van de eigen middelen blijken.
Anderzijds moeten wij vaststellen dat er een gebrek aan rechtvaardigheid heerst. Dat blijkt hier duidelijker dan ooit. Dat siert ook hen niet die het hardst roepen. Ik denk dan niet aan de mensen in mijn eigen land, maar in Nederland, die hard roepen zoals wij. Als men het Rotterdam-effect niet in rekening brengt, ziet de balans van nettobetaler Nederland er immers heel anders uit dan de Nederlandse regering telkens opnieuw beweert. Ook in dat opzicht zijn deze cijfers zeer nuttig.
Voorts zou ik willen zeggen - jammer genoeg is de heer Santer hier niet meer aanwezig - dat de Luxemburgers eindelijk moeten begrijpen dat zij zich, als de personeelskosten worden meegerekend, eveneens rustig moeten houden. Ik ben het met u eens dat zij ons tegemoet moeten komen als het erom gaat gebouwen in Luxemburg over te nemen en die dan ook nog door ons te laten betalen...
(Applaus) Zij moeten zich koest houden, omdat wij daar levende structuurfondsen zijn!
Wat nu het beleid als zodanig betreft, komt het erop aan - ook in Brussel - de verschillen tussen de rijke lidstaten van de Gemeenschap te verkleinen. Het gaat niet aan dat een land als Denemarken, volgens het bruto nationaal product per capita het rijkste van de Gemeenschap, netto van de Gemeenschap ontvangt en dat een land als Zweden netto betaalt. Er schort iets aan de regeling.
Wat is er verkeerd? De oorzaak is, zoals uit een van de drie opties duidelijk blijkt, de landbouw. De oorzaak is te vinden waar gelden terugvloeien. Van de uitgaven gaat 47 % naar het landbouwbeleid. Een land met een hoog landbouwaandeel krijgt meer terug en is daardoor netto-ontvanger. De Denen dragen niet onbillijk veel bij, maar krijgen door ons uitgavenbeleid meer terug, zodat ze netto-ontvanger zijn. Daarom vind ik dat dit voorstel voor een correctiemechanisme, dat er niet toe strekt te hernationaliseren maar cofinanciering mogelijk te maken zoals bij de structuurfondsen, het onderzoek en alle andere kredieten het geval is, in de goede richting gaat. Zoals mevrouw Haug opmerkte, heeft het voorstel het grote voordeel dat het met een gekwalificeerde meerderheid kan worden uitgevoerd. Zij die hun veto willen stellen, zullen deze keer in een zwakke positie staan.
Vervolgens is er het probleem van de Britse korting. Die was verantwoord - ik wil dat hier duidelijk zeggen - toen in 1984 71 % van de begroting naar de landbouw ging. Toen was die korting verantwoord, omdat de Britten op het gebied van de landbouw toen slechts 8 à 10 % terugkregen. Nu krijgen de Britten naast die korting op hun bijdrage ook nog een korting op beleidsvormen die na 1984 in de Gemeenschap belangrijk geworden zijn. Ik denk daarbij aan het regionaal en het structuurbeleid. In de toekomst wordt de uitbreiding naar het oosten belangrijk. Beste Terry, ik kan u zeggen dat ook mijn sociaal-democratische vriend Tony Blair moeilijk zal kunnen uitleggen waarom de Britten, die op de uitbreiding naar het oosten toe aandringen, daarvoor van de andere lidstaten ook nog een korting moeten krijgen. Dat zal hij moeilijk kunnen rechtbreien.
(Applaus) Ik weet dat de zaken op dit terrein veel moeilijker liggen omdat eenparigheid is vereist. Daarom wil ik duidelijk onderstrepen dat onze Gemeenschap altijd is gekenmerkt door het feit dat ze geen radicale eisen heeft gesteld. Wijzelf en onze Britse collega's moeten echter beseffen dat wij een goede oplossing moeten vinden, dat wij ernaar moeten streven de korting op de bijdrage geleidelijk af te schaffen voor de onderdelen die niet tot de landbouw behoren, namelijk het regionaal en het structuurbeleid en dus ook de solidariteit in de Gemeenschap en de uitbreiding naar het oosten.
Tenslotte vind ik dat het pakket dat ons hier wordt voorgelegd Agenda 2000 zeer goed aanvult en ertoe kan bijdragen dat wij in maart volgend jaar een compromis kunnen bereiken: enerzijds, cohesie voor cofinanciering en, anderzijds, wat de Britse korting betreft, interessante en goede oplossingen voor een hervorming van het landbouwbeleid. Ik meen dat wij voor het geheel een goede oplossing kunnen vinden.
(Applaus)
Tillich
Mijnheer de Voorzitter, geachte heer Samland, het was de huidige bondsregering, onder leiding van Helmut Kohl en Theo Waigel, die een correctie op het bestaande systeem van eigen middelen heeft gevraagd. Andere lidstaten hebben zich bij die eis aangesloten. Het is goed dat de Commissie nu dit voorstel voor een nieuwe regeling voorlegt en toegeeft dat de situatie onevenwichtig is. Voor de toekomst moeten wij met twee aspecten rekening houden: hoeveel geld is voor de begroting van de Europese Unie beschikbaar en hoeveel draagt elke lidstaat daaraan bij?
Alleen op basis daarvan kunnen wij een redelijk debat houden over de uitgaven, meer bepaald Agenda 2000. Niemand zet het beginsel van de solidariteit, zoals dat in de Europese Verdragen is opgenomen, op de helling. Mij klinken echter nog altijd de woorden in de oren die de Spaanse koning vanochtend heeft gesproken. Hij stelde vast dat de EU veranderd is. Ook wij hebben hier al herhaaldelijk gezegd dat de EU nog verder zal veranderen.
Het is dan ook ondenkbaar dat de huidige regeling ook in de toekomst kan blijven gelden. De bruto bijdrage van enkele lidstaten is de laatste jaren voortdurend gestegen. Naar die lidstaten vloeit evenwel nog altijd evenveel terug. De korting voor een bepaalde lidstaat heeft geen bestaansreden meer. Zoals u hebt gezegd, heeft Groot-Brittannië zichzelf de BSE-crisis laten terugbetalen. De traditionele inkomsten hebben hun betekenis verloren en niet tot transparantie, maar eerder tot verwarring bijgedragen.
Mijnheer Samland, Theo Waigel heeft daarom voorgesteld de bijdrage van elke lidstaat tot een maximumbedrag van het bruto nationaal product van de lidstaten te beperken. Mijnheer Samland, die begrenzing is niet zomaar een korting, maar moet vooral in samenhang worden gezien met de hervormingen op het gebied van de uitgaven, niet alleen voor de landbouw, maar ook voor het cohesie- en structuurbeleid. Dat is het uitgangspunt voor een grotere Unie. Nu komt het: de cofinanciering op het gebied van de landbouw is een idee van onze collega Böge, maar als een idee het lijkt te zullen halen, eisen velen het vaderschap ervan voor zich op.
(Tekenen van onrust) Ik ben het niet eens met de Commissie dat er op dit ogenblik geen dringende behoefte is om het huidige systeem van de eigen middelen te herzien en dat dit ook bij een eventuele uitbreiding kan gebeuren. Ik vind die uitspraak van de Commissie onverantwoord.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, het gaat nu om degenen die de uitbreiding van de Europese Unie betalen. Als er wordt gekort op de middelen van het Cohesiefonds, dan zijn de Cohesiefonds-landen de betalers van de uitbreiding. Als er wordt gekort op de structuurfondsen, dan zijn de ontwikkelingsregio's van de Europese Unie de betalers van de uitbreiding. Als er wordt gekort op de Europese landbouwuitgaven, dan zijn de landbouwers van de EU-lidstaten de betalers van de uitbreiding. Als de financiering van het GLB wordt overgedragen aan de nationale begrotingen van de lidstaten, dan zijn de belastingbetalers van de EU-lidstaten de betalers van de uitbreiding. Als Duitsland minder bijdraagt aan de Europese begroting, dan betalen de andere meer voor de uitbreiding. Als Engeland minder terugkrijgt uit de Europese middelen, dan betalen de Engelse belastingbetalers meer voor de uitbreiding. Als van de Nederlandse bijdrage de douanerechten worden afgetrokken, die het tot zijn eigen bijdragen rekent, is het niet zo'n grote nettobetaler van de huidige uitgaven als het zegt te zijn. Wat mijn eigen land Finland betreft, kan ik mededelen dat als er met de douanerechten rekening wordt gehouden wij ook nettobetalers zijn.
Ik bedank de Commissie voor haar mededeling. De zaken moeten bij hun naam worden genoemd. We kunnen de uitbreiding niet op politieke grondslag realiseren zonder inkomstenoverhevelingen van alle huidige lidstaten naar de toekomstige lidstaten. We kunnen onmogelijk goedkeuren dat een land dat voor uitbreiding is, niet bijdraagt aan de financiering ervan. Op basis van dit rapport moet begonnen worden naar betalers te zoeken.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, ik voel me zwaar teleurgesteld. Ik heb aandachtig geluisterd naar wat de Commissie over dit onderwerp te zeggen had en ik moet ronduit bekennen dat ik meer verwachtte. Wie had u in gedachten, mijne heren van de Commissie, Europa of de lidstaten?
De Commissie doet drie voorstellen maar alles welbeschouwd zijn het er toch eigenlijk vier, net zoals de drie musketiers, en het ontbreekt hun alle vier aan overtuigende kwaliteiten. Feitelijk heeft de Commissie zich hierbij, op nog opvallender wijze dan bij het pakket voorstellen voor Agenda 2000 het geval was, uitermate bescheiden opgesteld uit angst het misnoegen van de Raad te wekken, met name van sommige leden van de Europese Raad. Alle staten zijn gelijk maar kennelijk is de Commissie van mening dat sommige staten gelijker zijn dan andere. Politiek realisme of pragmatisme mag niet worden verward met het uit de weg gaan van verantwoordelijkheden, en dat is wat de Commissie naar mijn idee in haar voorstel doet.
Europa maakt op het ogenblik een bijzonder belangrijke tijd door. We hebben Amsterdam goedgekeurd. Het Verdrag wordt nu geratificeerd. Over honderd dagen zullen we de euro in gebruik hebben genomen, althans in financieel opzicht. En voor ons ligt dan ook nog het ambitieuze project van de uitbreiding van de Unie. Maar eerlijk gezegd en naar mijn idee is de discussie die in Europa wordt gevoerd niet op het niveau van deze uitdagingen. En soms bestaat de neiging om die discussie teveel te laten draaien om het begrotingssaldo lidstaat/Gemeenschap, wat een min of meer verkapte manier is om het beginsel van de juiste compensatie te bepleiten dat door ons allen zogenaamd wordt afgewezen.
In vele nationale parlementen en media zijn de nationale bijdragen het onderwerp van de dag, waarbij vergeten wordt dat die niet alleen al sinds jaren niet meer worden gebruikt maar dat het Verdrag van Maastricht zelf - al weer heel wat jaren geleden - artikel 200 heeft ingetrokken waarin die nationale bijdragen waren voorzien. In de nationale parlementen worden verkiezingspraatjes gehouden op grond van iets wat noch in de wet noch in de praktijk bestaat.
Trouwens, bedenkt u wel dat niemand zich om begrotingsredenen bij de Europese Unie heeft aangesloten. Mocht dat wel zo zijn dan is dat tamelijk armzalig. Als we het over saldo's hebben, waarom dan geen andere saldo's ter sprake gebracht? Waarom hebben we het dan niet over het saldo in de handel? Waarom hebben we het niet over het economisch saldo? Die balans is veel gecompliceerder dan het begrotingssaldo volgens welke visie dan ook zijn kan. Op welke manier worden de politieke of de economische voordelen beoordeeld die voortvloeien uit het feit dat men deel uitmaakt van de Europese Unie? Ik denk dat de Commissie de politieke moed had moeten hebben om met voorstellen te komen die een vooruitgang in politieke zin mogelijk zouden maken. Ik weet niet of hier sprake is van bijziendheid of van politieke lafheid. Zij heeft het niet aangedurfd die nationalistische dynamiek te doorbreken welke een ernstige bedreiging vormt voor de Europese gedachte, en naar mijn oordeel had het voorstel van de Commissie een stuk meer op Europa gericht moeten zijn. Er wordt gesproken van het democratisch tekort maar in geen van de voorstellen wordt dit probleem aangepakt. Het gaat alleen maar en op verkapte wijze over de nationale bijdragen. Er moet een Europese begroting worden opgesteld die doorzichtig is en helder voor de Europese burgers. Geen van deze voorstellen draagt daar ook maar iets toe bij. Het is volstrekt onrechtvaardig dat de bijdrage van elke burger aan de Europese begroting afhankelijk is van het Europese land waarin hij of zij woonachtig is en niet van zijn of haar inkomen of vermogen. In theoretisch opzicht zijn we het daar allemaal mee eens. Waarom wordt er geen minimale Europese belasting geheven over het inkomen? Ik heb het niet over een hoge belasting. Maar over een belasting die de Europese begroting moet financieren en die, in een maateenheid uitgedrukt neerkomt op het dagelijkse kopje koffie dat gedurende het jaar gedronken wordt in de mensa van een universiteit. Dat is wat de communautaire begroting kost, 240 ecu per burger. En niet alles zou met deze belasting kunnen worden gefinancierd. Maar een heel lage belasting zou al voldoende zijn. Waarom zou het communautaire deel van de BTW niet apart worden aangegeven? Enerzijds de nationale BTW; anderzijds de Europese BTW. Dat zou de democratische doorzichtigheid en verantwoordelijkheid van de Europese instellingen ten goede komen. En als het de Commissie aan politieke moed ontbreekt om dat te doen, laten we dan het beginsel van de draagkracht hanteren, dat in de lidstaten van Europa het beginsel van de winst is gaan vervangen als grondslag van de belastingen in de 19de eeuw - niet eens in de 20ste eeuw, dus al meer dan een eeuw wordt dat beginsel in onze lidstaten niet meer toegepast.
Ik zou althans willen onderstrepen dat de Commissie niet meer dan de lidstaten van zins is op dit terrein vooruitgang te boeken, en als we niet verder komen dan dit en de discussie tot deze voorstellen beperkt dient te blijven, dan durf ik te zeggen dat deze voorstellen voor het merendeel niet eens als werkdocumenten geschikt zijn en we hiermee in politiek opzicht zelfs een stap achteruit zetten.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, als ik mij niet vergis, gaat de wereldeconomie een recessie tegemoet. In deze moeilijke economische situatie moet de Europese Unie het hoofd bieden aan twee enorme uitdagingen: de invoering van de euro en de uitbreiding. Wat kan men in deze moeilijke omstandigheden van de Europese Unie en van met name haar sterke landen verwachten? Op zijn minst kan men van hen solidariteit en een zekere dosis grootmoedigheid verwachten. In dit debat van vandaag wordt echter een triest beeld geschetst: kleinhartigheid, eigenbelang en nationalisme, dat is wat uit de verf komt. Denemarken tegenover Duitsland, het Verenigd Koninkrijk tegenover Nederland, vertegenwoordigers uit sterke landen die zich inzetten voor.... ja waarvoor eigenlijk? Welke boodschap hebben wij? Wij wekken de indruk dat ons maar een ding interesseert: hoeveel geld kunnen wij van hetgeen wij aan de communautaire begroting geven, in onze eigen zak doen belanden?
Deze situatie kan mijns inziens niet door de beugel. Deze doet onrecht aan het klimaat in de Europese Unie en is niet overeenkomstig de grote uitdagingen waarmee wij zijn geconfronteerd. Derhalve wil ik vanaf deze plaats een beroep doen op de Griekse regering, op de Griekse premier. Er bestaat een groot risico op hernationalisatie van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De uitgaven daarvoor zouden kunnen worden afgewenteld op de nationale begrotingen. Zorgt u ervoor dat deze uitdagingen op serieuze wijze bij de horens worden gevat en houdt u op met het promoten van het zogenaamd onderweg zijnde, maar onbestaande Santer-pakket.

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof ook wel dat het "virus" van netto-saldo's dodelijke ziekten kan veroorzaken voor de Europese Unie, omdat geen van ons vergeten mag dat Europa ons allen netto-saldo's heeft gegeven, vooral de sterkste landen. Maar hier en daar wordt er ook pijn geleden en ik vind niet dat de angst om een dodelijk virus in circulatie te brengen ons zover mag krijgen dat wij dit probleem maar volledig gaan negeren. Ik ben er zelfs van overtuigd, mijnheer de commissaris, dat deze bespreking best wat eerder aangesneden had mogen worden, want het heeft al veel te lang gesmeuld.
Nu zie ik risico's en het is duidelijk dat er veel over deze optie nr. 2 met betrekking tot de landbouw gesproken zal worden, al was het maar omdat hieraan het voordeel verbonden is dat er niet meteen een unaniem besluit over hoeft te komen. Het risico dreigt dat de hele bespreking over de hervorming van het GLB van Agenda 2000 compleet omzeild wordt door dit voorstel. Wij zijn al heel ver met de bespreking over het voorstel voor hervorming van de GMO, ook binnen het Parlement, en ik vraag me af of bepaalde mensen niet deze kans willen aangrijpen om te zeggen: "doek de hele boel maar op, laat het maar zitten, wij gaan gewoon weer terug naar af" , met het risico dat besluiten over het GLB die naar mijn mening steeds spoedeisender worden, nogmaals op de lange baan geschoven worden.
Het feit dat er geen evenwicht binnen het GLB is, is een ontdekking die niet van vandaag dateert, dat wisten wij al een hele tijd. Het is niet zo dat de dokter ons dat heeft voorgeschreven, maar het komt allemaal door politieke keuzen. Ik herinner me nog dat commissaris MacSharry destijds in 1992 de hervorming presenteerde met als commentaar: "Wij moeten de effecten van de landbouwbegroting herverdelen tussen landen, producenten, regio's" . Doordat er precieze keuzen zijn gedaan binnen de Landbouwraad - waar de ministers dikwijls door een acuut rekenvirus worden getroffen zodra er spijkers met koppen geslagen moeten worden - zijn deze oorspronkelijke doeleinden niet gehaald.
Dus, als wij bij deze bespreking zover komen dat we het hele debat naar een hoger niveau tillen en een zekere solidariteit in het GLB terugtoveren, dan zeg ik: "laten wij die bespreking vandaag nog aanvatten" . Als echter alles uitdraait op een hernationalisering van de geldstroom, als uiteindelijk alleen maar landen geholpen moeten worden vanuit het oogpunt van netto-saldo's, dan opper ik serieuze bezwaren. Ik vind juist dat de hele opzet van het GLB opnieuw bespreekbaar moet worden gemaakt. Er zijn ook nog andere mogelijkheden om meer ruimte te geven aan het kwaliteitsbeleid, aan het structuurbeleid dat de tweede pijler vormt die het nationaal landbouwbeleid tot nu toe moet ontberen, zonder dat men steeds en opgewonden zit te wijzen naar het risico van hernationalisering.
Het is duidelijk, en wij beseffen dat ook best, dat het gevaar van hernationalisatie reëel is, maar wij zitten momenteel al impliciet op de weg naar hernationalisatie en naar mijn gevoel is averechtse solidariteit de ergst denkbare vorm van hernationalisatie. En daar moet dus over gesproken worden.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, telkens wanneer ik ten overstaan van de heer Liikanen spreek, heb ik het gevoel dat ik nog niet aan de beurt ben. Ik denk dat dit een slecht voorteken is voor het algemeen verslag over de begroting van het volgend jaar. Ik wil alleen in het kort iets zeggen over de voorstellen van de Commissie waarvan we net kennis hebben genomen. Ik vind dat de Commissie bijzonder interessant werk verricht teneinde een absoluut onoplosbaar probleem op te lossen, namelijk dat van de kwadratuur van de cirkel.
Hoe kunnen al degenen die een bijdrage leveren aan de begroting van de Europese Unie tevreden worden gesteld met een voor een deel - en terecht - op een verticale verdeling gebaseerde begroting die ten goede komt aan de minder ontwikkelde lidstaten en door de meer ontwikkelde wordt gezien als een straf en die voor een ander deel en eveneens terecht een begroting is van intersectorale overmaking door 97 % van de bevolking naar de overige 3 % landbouwbedrijvende bevolking van de Gemeenschap? Wanneer er sprake is van een dergelijke begroting kan het niet anders of iedereen - in ieder geval de overgrote meerderheid - is ontevreden. De door de Commissie beoogde oplossingen gaan uit van een paradox die Louis Caroll waardig zou zijn: de belasting die eenieder aan de Gemeenschap moet betalen, is afhankelijk van datgene wat hij van de Gemeenschap ontvangt. Het grondbeginsel, zowel van de aftopping van de saldo's als van de medefinanciering op landbouwgebied is het volgende: ik geef je wat je nodig hebt op voorwaarde dat je me betaalt wat ik je geef.
Deze benadering is uiteraard onbevredigend, maar de Commissie is hiertoe veroordeeld. Willen wij een uitweg vinden voor de tegenstrijdigheid waartoe de lidstaten ons dwingen, dan is de enige oplossing het blokkeren van de communautaire uitgaven. Zolang er geen sprake is van een echt communautair beleid waarbij de 15 lidstaten warm worden gemaakt voor doelstellingen als milieubescherming, vervoersnetten en ruimtelijke ordening, zullen de belastingplichtigen van de Europese Unie zich niet helemaal herkennen in de begroting van de Unie, maar daarvoor kunt u niet zorgen in de plaats van de lidstaten.

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, ik wil maar een ding zeggen. Het is van groot belang dat de Commissie juist op dit tijdstip met een mededeling over de middelen komt. Zoals voorzitter Santer heeft gezegd is het de conditio sine qua non voor een behoorlijke discussie over de uitbreiding.
Mijn fractie vindt het erg belangrijk dat wij het beginsel van de juste retour of evenwichtige compensatie bij de kern aanpakken. Dit beginsel van evenredige compensatie op basis van netto-bijdragen alleen kan het probleem niet oplossen. Er moet natuurlijk naar een billijker oplossing worden gezocht, maar daarvoor is enerzijds evenwicht tussen Noord en Zuid nodig en anderzijds ook een zekere progressiviteit in de begrotingsbijdragen van alle lidstaten. Dat is de benadering die we moeten volgen.
Het is aan de lidstaten om hun verantwoordelijkheid op zich te nemen, maar wij willen hier onze waardering uitspreken voor het feit dat de Commissie nu met een standpunt heeft willen komen. Het was vermoedelijk verstandig om verschillende alternatieven aan te geven, maar die alternatieven moeten nu politieke gesprekspunten worden.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik moge de aandacht erop vestigen dat dit verslag berust op een verplichting die de Commissie grotendeels al in Edinburgh was opgelegd. De Top van Edinburgh besloot dat de Commissie in de eerste plaats verslag moest uitbrengen over de werking van het financieringssysteem, over het eigen-middelensysteem. Dit is één onderdeel van het hele verslag. In de tweede plaats is het onze plicht om verslag uit te brengen over het Britse kortingssysteem en dat is ook een onderdeel van dit verslag. In de derde plaats was de Commissie de verplichting opgelegd om te rapporteren over de potentiële eigen middelen. Over dit onderwerp is er een uitgebreide bijlage. Ik hoop dat we de tijd hebben om daar de nodige aandacht aan te besteden - het is een bijlage van ongeveer 30 bladzijden. U heeft de documenten erg laat ontvangen. Dat besluit werd op het laatste nippertje door de Commissie genomen. Neem er dus de tijd voor en bestudeer het allemaal.
Wat de kwestie van de evenredige compensatie en de transparantie betreft hebben wij twee doelstellingen die niet altijd gemakkelijk met elkaar te verenigen zijn. In de eerste plaats zijn wij tegen het idee van de evenredige compensatie. Er bestaat geen concept op grond waarvan ieder land terugkrijgt wat het betaalt. Daar zijn we natuurlijk tegen. Europa en de Europese Unie genereren veel toegevoegde waarde waarin alle landen meedelen. Je kunt er geen eenvoudig rekensommetje van maken. Dat is één kant van de zaak en die is duidelijk.
In de tweede plaats zijn wij voorstander van transparantie. We kunnen geen verstoppertje spelen waar alle cijfers bekend zijn. We hebben nu alle cijfers gepubliceerd en er is ook een afzonderlijke bijlage waarin wordt uitgelegd hoe moeilijk het is om de verschillende nettobetalersposities te definiëren. Er is geen simpele oplossing voor dat probleem en wij dragen in ons verslag alle mogelijke oplossingen aan.
Wat de aard van het verslag betreft wil ik benadrukken dat wij drie opties hebben voorgesteld met een groot aantal variaties. De Commissie heeft heden besloten dat de in het verslag neergelegde opties onderling verwisselbaar zijn, kunnen worden uitgebreid en in de tijd worden gespreid. Wanneer er dus nieuwe gefundeerde opties zijn die de steun ontvangen van de Europese burgers en de lidstaten dan is de discussie wijd open.
Ik wil alleen maar een opmerking maken over de inhoud van enkele voorstellen. In ons besluit van vandaag en in ons verslag stellen wij dat de verschuivingen in de financieringslast die liggen opgesloten in enkele van deze opties in zekere zin een achteruitgang betekenen die misschien in het kader van onze oplossing moet worden gecorrigeerd. Dat is duidelijk en voordat er enige andere oplossingen worden doorgevoerd moet dit aspect van een zekere terugkeer naar vroeger worden opgelost. Dat kunnen we niet doen voordat er een redelijke consensus is om vooruit te komen.
De Commissie heeft het debat nu geopend. Dit was het eerste openbare debat over deze kwestie. Ik ben er zeker van dat het debat zal worden voortgezet in de lidstaten en dat we te zijner tijd zullen kunnen concluderen of er een voorstel kan worden ingediend. Dit was geen voorstel: het was alleen de presentatie van het verslag en de opties.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Migranten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B4-0484/98 van mevrouw d'Ancona namens de PSE-Fractie aan de Raad, over immigranten in de EU uit het Middellandse-Zeegebied; -B4-0485/98 van mevrouw d'Ancona namens de PSE-Fractie aan de Commissie, over immigranten in de EU uit het Middellandse-Zeegebied; -B4-0486/98 van mevrouw Schaffner namens de UPE-Fractie aan de Raad, over migranten uit Middellandse-Zeelanden die het grondgebied van de Europese Unie binnenreizen; -B4-0487/98 van mevrouw Schaffner namens de UPE-Fractie aan de Commissie, over migranten uit Middellandse-Zeelanden die het grondgebied van de Europese Unie binnenreizen; -B4-0488/98 van de leden Roth, Orlando en Voggenhuber namens de V-Fractie aan de Commissie, over immigratie uit het Middellandse-Zeegebied.
d'Ancona
Mijnheer de Voorzitter, de mondelinge vragen met betrekking tot de ongecontroleerde instroom van migranten uit landen rond de Middellandse Zee hebben in de eerste plaats te maken met onze bekommernis om mensen. Mensen op zoek naar betere levensomstandigheden, op de vlucht voor burgeroorlog of natuurramp, verjaagd door geweld en onderdrukking. Op die manier bereiken ze vaak niet de vrijheid omdat ze op gruwelijke wijze de dood vinden, het slachtoffer worden van mensenhandel of in het zogenaamd beloofde land niet welkom zijn. Dat, mijnheer de Voorzitter, is een menselijk drama. Een drama dat echter niet opgelost kan en moet worden door onze collega-lidstaten die het meest met deze vorm van migratie worden geconfronteerd. Het is ook onze zorg en onze verantwoordelijkheid en daarvoor hebben we, en we hebben het al zo vaak gezegd, Europese oplossingen nodig, een Europees migratiebeleid.
De laksheid van de Raad in dat opzicht is verbijsterend. Het staat in schril contrast met de paniek die het vluchtelingenbeleid bijna overal in de lidstaten kenmerkt. Het is goed dat het Oostenrijks voorzitterschap de moed had het onderwerp te agenderen, maar het is hypocriet dat de justitieministers het niet in behandeling wilden nemen omdat het op gespannen voet zou staan met het Geneefs vluchtelingenverdrag. Dat is ook wel zo en de kritische reacties van Amnesty , ECRE en UNHCR waren zeer terecht maar de opstelling van de lidstaten, mijnheer de Voorzitter, verhult dat hun eigen asielbeleid al lang niet meer in overeenstemming is met het Verdrag van Genève. Er is een grote discrepantie ontstaan tussen principes en realiteit. De Europese aanpak op dit moment houdt in dat we steeds restrictiever worden, dat de lasten niet worden gedeeld maar naar de buurman geschoven, dat asielzoekers op mensonwaardige wijze worden opgesloten en uitgezet. Mijnheer de Voorzitter, dat kan niet langer zo. Eén Europees asiel- en migratiebeleid moet onmiddellijk van start. Het herziene Oostenrijkse strategiepapier moet de aanleiding zijn voor concrete plannen. Daarbij zou ook aan de orde kunnen komen of we niet een gezamenlijk opvang- en asielprocedurebeleid aan of net buiten de Europese grenzen kunnen realiseren van waaruit vluchtelingen direct over de lidstaten kunnen worden verdeeld. Dit plan, deze week gepresenteerd door een Nederlands parlementariër, zal in ieder geval een Europese aanpak afdwingen want nogmaals, en tenslotte, mijnheer de Voorzitter, het mediterrane probleem vraagt om een Europese oplossing.

Orlando
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, vroeg of laat zal erkend worden dat een basisrecht van de menselijke persoon moet zijn dat je zelf mag beslissen over de plaats waar je wilt wonen. Aangezien het nog niet zo ver is, zullen wij plichtsgetrouw een aantal opmerkingen maken over de documenten die vanmiddag aan de orde zijn. Wat wij vooral wilden zeggen is dat het volgens ons - dus volgens de Fractie De Groenen en mijzelf - niet mogelijk is akkoord te gaan met een ontwerpresolutie, en wel om de volgende redenen. Allereerst is het migratievraagstuk niet alleen een probleem voor het Middellandse-Zeegebied. In het stuk dat de socialistische fractie heeft ingediend is er alleen maar sprake van een probleem dat uitsluitend uit het zuiden komt, alsof migratie niet ook uit het oosten, het westen of noorden kan komen.
De tweede overweging betreft Europol. Wat over Europol en diens takenpakket wordt gezegd, overtuigt ons niet, want een echte bescherming van gegevens ontbreekt nog, evenals trouwens een duidelijke juridische context waarin de activiteiten van Europol ingebed kunnen worden.
De derde overweging die wij willen maken houdt verband met het feit dat de strijd tegen illegale uitbuiting van immigranten en tegen criminele organisaties die misbruik maken van het recht op migratie, opgevoerd moet worden. Verder dient nog opgemerkt te worden dat migratie niet beschouwd mag worden als een kwestie van politie of grenzen, want het gaat hier om een veelomvattend probleem van culturele en economische aard dat Europa zeker noopt tot een ontwikkelingsbeleid in de landen van herkomst van de immigranten.
Tot slot hoop ik dat het mysterie van het strategisch document van het Oostenrijks voorzitterschap opgehelderd wordt. Destijds is aangekondigd dat daarop de datum van 1 juli zou prijken, maar nu ziet het ernaar uit dat het vervangen wordt door een ander document waar dit Parlement nog steeds geen weet van heeft. Dat laat ons allemaal niet erg gerust over de bedoelingen van het Oostenrijkse voorzitterschap in deze materie.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, nu hier over het Oostenrijkse strategiedocument werd gesproken, zou ik eerst daarover iets willen zeggen voor ik enkele bedenkingen over de betrekkingen met de mediterrane landen formuleer.
Het Oostenrijkse strategiedocument strekt er niet toe - daarover is misverstand gerezen en daarom wil ik dat meteen onderstrepen - het Vluchtelingenverdrag van Genève en de instrumenten daarvan van tafel te vegen. Het betreft integendeel onder meer een aanvullende bescherming voor oorlogsvluchtelingen, humanitaire uitzonderingen en andere kwesties die in het Vluchtelingenverdrag van Genève niet aan bod komen. Ik merk ook op dat immigratie en asiel in de samenwerking binnen de EU eigenlijk geen nieuw thema is, daar de Europese Commissie al in 1991 twee mededelingen over asielrecht en immigratie heeft gedaan en daarin een strategie voor het immigratiebeleid op Europees niveau heeft uitgestippeld.
Ik wil het evenwel niet over dat destijds historische initiatief hebben, maar zou kort enkele belangrijke details in het strategiedocument willen belichten. Er bestaat immers een principeverklaring over het immigratiebeleid van 1992. In die principeverklaring werden een aantal concrete strategische punten opgenomen, die nu ook als basis voor het toekomstige Europese immigratiebeleid moeten dienen. Een daarvan is de gemeenschappelijke wil om door passende maatregelen ten aanzien van de herkomstgebieden de oorzaken van de migratie aan te pakken, een gemeenschappelijk beleid inzake tijdelijke bescherming van vluchtelingen uit te stippelen, illegale immigratie te bestrijden, met herkomst-en transitlanden overeenkomsten te sluiten, de Overeenkomst van Dublin te ratificeren en de overeenkomst over de buitengrenzen goed te keuren.
De principeverklaring had toen geen duurzame invloed op het immigratie- en asielbeleid van de Europese Gemeenschap. Ook de concrete intentieverklaringen werden toen nauwelijks uitgevoerd. In 1994 nam de Europese Commissie dan een nieuw en algemeen initiatief om een immigratiebeleid te ontwikkelen door de Raad en het Europees Parlement een uitvoerige en uiterst belangrijke mededeling over het immigratie- en asielbeleid voor te leggen. Met dat destijds samenhangende immigratieconcept wilde de Commissie een geïntegreerd en coherent antwoord op de reële ontwikkelingen geven, de belangrijkste elementen van een doeltreffende begeleiding van de immigratie definiëren en een nieuw kader voor de actie van de Unie vaststellen.
De Europese Commissie beschouwde als belangrijkste elementen maatregelen tegen de immigratiedruk, een efficiënte controle op de immigratie en de versterking van de positie van legale immigranten. Wat de toepassing van het concept betreft, kunnen wij nu, na vier jaar, vaststellen dat slechts op drie terreinen zichtbare en meetbare resultaten werden geboekt. Dat betekent niet dat wij het resultaat van de werkzaamheden in het kader van de derde pijler, namelijk zowat zeventig rechtsbesluiten van de Raad op het gebied van de immigratie, uit het oog verliezen. Over het algemeen werd goed werk verricht. De Europese Unie is er evenwel niet helemaal in geslaagd het fenomeen van de immigratie op tastbare wijze onder controle te krijgen.
Wij menen dat wij het thema opnieuw moeten aanpakken. Vandaar het Oostenrijkse strategiedocument. Dat zal, na een eerste ronde in het K4-comité, zo snel mogelijk aan het Parlement worden voorgelegd.
Nu kort iets over de Middellandse-Zeelanden. Zeer in het algemeen heeft de Raad de voorbije jaren al een reeks rechtsbesluiten inzake illegale immigratie genomen, die ook voor de betrekkingen met de mediterrane landen gelden. Bijzondere aandacht ging hier vooral naar het probleem van het terugsturen van illegale immigranten naar hun eigen land en naar transitlanden. De volgende rechtsbesluiten werden genomen: een standaardreisdocument voor het terugsturen van onderdanen van derde landen, een modelontwerp voor een bilaterale terugnameovereenkomst tussen een lidstaat en een derde land en standaardclausules die in toekomstige gemengde overeenkomsten moeten worden opgenomen.
Daarnaast wil ik er ook op wijzen dat de Raad, overeenkomstig zijn besluit van 16 december 1996, regelmatig toeziet op de toepassing van zijn rechtsbesluiten op het gebied van de illegale immigratie, de terugname, de illegale tewerkstelling van onderdanen van derde landen en de samenwerking bij de uitvoering van uitwijzingsbevelen.
De Raad weet dat het EU-standaardreisdocument door een aantal lidstaten in hun betrekkingen met derde landen met succes wordt gebruikt. Bovendien dienen de standaardclausules inzake terugname op dit ogenblik als basis voor de onderhandelingen over de Euro-mediterrane associatieovereenkomsten met Egypte, Libanon en Syrië.
Nog kort iets ter attentie van de heer Orlando over Europol en de problemen die hij heeft aangestipt. Ook de Raad en het voorzitterschap van de Raad zijn van die problemen op de hoogte. Er wordt aan oplossingen gewerkt. Wat de ontwikkelingssamenwerking met de Middellandse-Zeelanden betreft, verwijs ik naar het MEDA-programma. Uiteraard moeten wij hier een bijdrage leveren, maar dat is een van de hoofdelementen van het Barcelona-proces, in het kader waarvan grote inspanningen worden geleverd.

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie deelt de bezorgdheid van het Parlement over de instroom van migranten uit de Middellandse-Zeelanden die proberen het grondgebied van de lidstaten illegaal binnen te komen. Zoals door het voorzitterschap heel duidelijk is gemaakt, treft dit verschijnsel niet alleen de zuidelijke lidstaten; de migratiedruk brengt reële en complexe uitdagingen mee voor de gehele Europese Unie.
Achter dit verschijnsel gaat heel dikwijls de georganiseerde misdaad schuil. De potentiële illegale immigranten worden gerekruteerd onder mensen die wanhopig op zoek zijn naar betere levensomstandigheden en deze personen worden vaak het slachtoffer van de mensenhandel. De strijd tegen deze beschamende misdaad verdient dringend speciale aandacht.
Ik ben het er helemaal mee eens dat de enige haalbare respons erin bestaat een allesomvattende strategie voor de lange termijn uit te stippelen, zoals aangegeven in de mededeling van de Commissie van 1994 over het migratie- en asielbeleid, waarnaar hier al is verwezen. In dat document werden drie soorten maatregelen genoemd: maatregelen om de oorzaken van de gedwongen migratie bij de wortel aan te pakken, maatregelen om de migratiestromen in goede banen te leiden en maatregelen om rechtmatig in een land verblijvende onderdanen van derde landen te integreren. Het is duidelijk dat we hier een meervoudige aanpak moeten volgen waarbij alle relevante subjecten zijn betrokken. Maatregelen voor de toepassing van de wet zijn essentieel maar op zich niet voldoende. We moeten gecoördineerde optredens op het gebied van justitiële en politiesamenwerking, buitenlands beleid, handelspolitiek en ontwikkelingssamenwerking onderling combineren.
Op het niveau van de Europese Unie zijn er al diverse activiteiten ontplooid. In 1996 werd het mandaat van het Europese drugteam uitgebreid, om ook de strijd tegen de mensenhandel er onder te doen vallen. Zodra Europol volledig operationeel is, hopen wij dat deze activiteiten zullen worden geïntensiveerd. In november 1996 is er door de Raad een specifiek programma aangenomen voor de opleiding en de uitwisseling van personen die verantwoordelijk zijn voor het bestrijden van de mensenhandel, het STOP-programma.
De Commissie is ook met twee voorstellen gekomen die betrekking hebben op tijdelijke bescherming van ontheemden en solidariteit tussen de lidstaten, in gevallen waarin een massale instroom van ontheemden plaatsvindt. Dankzij deze voorstellen zullen de lidstaten meer doeltreffend kunnen omgaan met situaties als in Kosovo. De noodzaak om internationale bescherming te geven aan mensen die oorlogsgebieden ontvluchten is natuurlijk iets heel anders dan illegale immigratie en het Parlement heeft zelf het initiatief genomen om twee nieuwe begrotingslijnen in te stellen voor de opvang en de repatriëring van dergelijke mensen. Het eerste voorlopige verslag over de tenuitvoerlegging van deze begrotingslijnen is al bij het Parlement ingediend.
Om deze migratiestromen aan te pakken, moet de samenwerking met derde landen absoluut worden verbeterd. Het raamwerk voor deze samenwerking is voor ons werelddeel het Euro-mediterraan partnerschap, Euro-Med. Een van de voornaamste doelen van het daaronder vallende MEDA-programma is steun te verlenen aan de geleidelijke economische transformatie en de sociaal-economische ontwikkeling in het Middellandse-Zeegebied. Zo dragen we bij tot een grotere welvaart in de regio, hetgeen de verwachting wettigt dat de aandrang om te migreren zal afnemen. Daarnaast kan MEDA steun geven aan specifieke maatregelen in het kader van de Verklaring van Barcelona om de illegale immigratie te helpen beteugelen. Aldus zullen we bijvoorbeeld een seminar in Spanje financieren om de politie hierin op te leiden. Ook verlenen we steun aan een vergadering in Nederland die zich over een groot aantal uiteenlopende migratiekwesties zal buigen. Wel moet ik eraan herinneren dat MEDA, ingevolge zijn eigen reglement, niet kan worden ingezet om iets tegen de legale immigratie te doen. Dat zou tegen het reglement indruisen en - wat nog belangrijker is - een verkeerd politiek signaal afgeven aan onze partners in de Middellandse-Zeelanden.
De Commissie deelt de opvatting dat er absoluut een betere samenwerking noodzakelijk is om de immigratiestromen te beheersen. De inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam zal een goede gelegenheid bieden om onze inspanningen verder op te voeren en op al deze gebieden nieuwe en betere instrumenten te ontwikkelen.
Ik kan u verzekeren dat de Commissie haar uiterste best zal doen voor deze nieuw bepalingen, om er zo voor te zorgen dat de immigratiestromen in goede banen worden geleid, de strijd tegen de mensenhandel wordt opgevoerd en de situatie van de slachtoffers wordt verbeterd.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, met genoegen heb ik geluisterd naar het antwoord dat de Raad en de Commissie zojuist gegeven hebben. Ik ben het ermee eens dat er zowel op middellange termijn maatregelen moeten worden genomen alsook globale maatregelen. Dat mag ons er echter niet van weerhouden nu maatregelen te treffen met het oog op de problemen die zich heden voordoen en waarmee wij geconfronteerd worden.
Op sommige punten wordt de Europese Unie door niet meer dan een tiental kilometers van Noord-Afrika gescheiden. Die smalle reep water is zo langzamerhand een massagraf aan het worden voor heel wat van de mensen die de oversteek proberen te wagen. Sommigen komen bij die poging om het leven, maar niet zonder eerst royaal te hebben betaald aan hun doodgravers.
Honderden mensen zijn door dat lot getroffen. Zij komen niet op ons televisiescherm, tenzij zich iets buitengewoon ernstigs voordoet, zoals bij de Italiaanse kust. Het dagelijks noodlot, dat velen dagelijks treft, daarvan komen wij nauwelijks iets te weten, het voltrekt zich in stilte.
Anderen worden aangehouden en ondergebracht in kampen die in mindere of meerdere mate voor opvang geschikt zijn. Vele Algerijnen bijvoorbeeld, wier situatie niet veel anders is dan die welke mijnheer de commissaris in verband met Kosovo genoemd heeft, ontvluchten hun land dat een groot kruitvat geworden is, en in de Europese Unie zien wij niet - of willen we niet zien - wat daar aan de hand is. Die vluchtelingen worden geslagen en hutje mutje ondergebracht in steden als Ceuta en Melilla, die op geringe afstand van hun eigen land liggen.
Naar mijn mening heeft de Europese Unie wel degelijk de middelen om deze situatie aan te pakken, meer middelen dan die welke we soms gebruiken. Net zoals mijnheer de commissaris en de fungerend voorzitter van de Raad al hebben gedaan doel ik op de mechanismen die in de derde pijler zijn voorzien voor controle van het grensverkeer. Ik bedoel natuurlijk de politiële samenwerking en de dialoog met derde landen om te trachten gezamenlijk de strijd aan te binden tegen deze handel in mensen, tegen alles wat deze rampzalige situatie mogelijk maakt.
Verder is het echter ook zaak, mijnheer de Voorzitter, dat we maatregelen treffen om de situatie waarin de slachtoffers verkeren aan te pakken, van degenen die met behulp van de maffia of op eigen kracht op zoek gaan naar een beter leven, die uit hun eigen land vertrekken en onze kusten trachten te bereiken, niet om in de Zuid-Europese landen te blijven wonen maar heel vaak om verder te reizen naar het noorden. Sommigen van deze mensen zijn aangehouden in de buurt van mijn huis - in Catalonië, in het noorden van Spanje - terwijl zij op weg waren naar Frankrijk, op weg naar de landen in het noorden van Europa. Deze mensen moeten worden opgevangen, er moeten centra zijn om dat te kunnen doen, er moeten maatregelen worden genomen om de straat van Gibraltar, de straat van Messina, de meest kritieke punten te controleren, en wat we vooral niet moeten doen is de andere kant opkijken in de verwachting dat er in de kranten wel weer een bericht zal verschijnen over de vondst van een paar of een groot aantal lijken aan onze kust, in de verwachting dat we dat dan weer zullen moeten betreuren.

De Esteban Martín
Mijnheer de Voorzitter, het probleem van de illegale migratie verdient speciale aandacht omdat het vanuit menselijk oogpunt bijzonder dramatisch is. Niet alleen omdat er mensenlevens verloren gaan, maar ook omdat vele mensen het slachtoffer zijn van georganiseerde bendes handelaren die er werkelijk misdadige praktijken op nahouden, die spelen met de wanhoop en het leven van deze mensen. Ten overstaan van deze situatie is samenwerking in de Europese Unie geboden, waarbij - zoals gezegd - de regelmatige uitwisseling van informatie over criminele netwerken die de illegale migratie in handen hebben, moet worden versterkt. Het is namelijk een feit dat illegale migratie, georganiseerd door criminele bendes, in de grond der zaak - en dat wil ik benadrukken - een misdrijf is, en het is dan ook de organisatie achter deze netwerken die moet worden aangepakt. De straffen dienen echter doeltreffend te zijn en daarom is het zaak dat de regeringen met elkaar samenwerken.
De wetgeving die de lidstaten en de regeringen aan het opstellen zijn, betekent een hele verandering. Om een oplossing voor dit probleem te vinden, moet er echter meer vaart worden gezet achter de opbouw van een gemeenschappelijke rechtelijke en politionele ruimte en de opzet van een coherent en homogeen migratie- en asielbeleid in de Unie. Dit probleem betreft ons allemaal, en zoals we hier in deze Vergadering al vaak hebben opgemerkt, zullen we door middel van samenwerking beter in staat zijn om het op doeltreffende wijze aan te pakken. Bij deze samenwerking dienen ook de regeringen van derde landen te worden betrokken waarbij Europese steun zo nodig afhankelijk moet worden gemaakt van de inspanningen op regeringsniveau ter bestrijding van de illegale migratie. De Raad en de Commissie dienen de Maghreb- en de mediterrane landen te waarschuwen dat zij stappen moeten nemen om de illegale migratie tegen te gaan, zo niet dan zal de Europese Unie zich helaas verplicht zien om bij de herziening van het MEDA-programma in 1999 de communautaire bijdrage aan deze landen in heroverweging te nemen. Welnu, de landen die duidelijk laten merken dat zij er belang aan hechten dit verschijnsel aan banden te leggen, zullen uiteraard op een gunstiger behandeling kunnen rekenen van de zijde van de Europese Unie.
Hetzelfde geldt voor de handels- of associatieakkoorden. Zoals het Oostenrijkse voorzitterschap reeds gesuggereerd heeft, zou de Europese Unie geen akkoorden meer met die regio moeten sluiten indien daarin niet een clausule is opgenomen inzake het terugnemen van illegale migranten, wat naar mijn idee een oplossing van het hele probleem een stuk dichterbij zou brengen.
De oplossing moet worden gezocht in controle en samenwerking, en zonder de medewerking van de diverse regeringen zal dit vraagstuk niet kunnen worden opgelost; ik vrees dat we als we geen adequate stappen nemen, in de toekomst nog vaak dit soort menselijke tragedies zullen betreuren.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, allereerst wilde ik mijn felicitaties overbrengen aan degenen die de aanzet hebben gegeven voor dit uiterst belangrijke en prijzenswaardige initiatief dat naadloos aansluit bij de actuele problemen die op de agenda van de komende weken en maanden komen te staan.
Volksverhuizingen maken deel uit van de geschiedenis van de aarde. Er is geen ogenblik in de geschiedenis van ons werelddeel geweest dat een of ander volk niet van de ene hoek naar de andere trok, gedreven door hongersnood, oorlog, armoede, ellende, vervolgingen. Degenen die dus denken dat je migratiestromen tegen kunt houden door forten en barrières op te trekken - ditmaal dus pal in de Middellandse Zee - die klampen zich vast aan een pure illusie, aan een naïeve drogreden.
Het is duidelijk dat wij deze kwestie niet als een probleem moeten zien, maar als een buitenkans, want migratie wordt de toekomst van de volgende eeuw. Het is zaak dat de publieke opinie van onze landen daarvan doordrongen wordt, dus iedere campagne van xenofobie die inspeelt op instinctieve behoefte tot controle, verandert naar mijn gevoel in een kolossale schuldkwestie die op onze schouders wordt geladen. Wij moeten, mijnheer de Voorzitter, heel hard ons best doen en er gewoon voor uitkomen dat er vandaag de dag heel wat klussen zijn die op ons continent niet meer verricht worden, gewoon omdat onze medeburgers er hun handen niet meer aan vuil willen maken. Vandaar dat migratie een grote kans voor ons is, ook economisch gezien. Wij moeten dus niet meer tegen immigratie aankijken als een probleem van ongecontroleerd overaanbod - ook al is controle in dit opzicht belangrijk - maar als een kwestie van beantwoording aan behoeften, gezien de toekomstige eisen van onze economieën. Als wij erin slagen zo'n kwaliteitssprong te maken, dan zullen wij niet alleen de mensen aan de andere oever van de Middellandse Zee, maar ook onze eigen medeburgers een hoopvolle toekomst bezorgen.

Mohamed Alí
Mijnheer de Voorzitter, ondanks het feit dat een aantal van de vorige betogen me treurig stemt, zou ik het volgende willen zeggen: de migratie vanuit de landen ten zuiden van de Middellandse Zee naar Europa is een groot probleem aan het worden dat vaak rampzalige gevolgen heeft voor degenen die Europa trachten te bereiken, en dat van alles te maken heeft met de opvattingen die op het ogenblik in de Unie heersen over de beleidsvormen voor de samenwerking tussen noord en zuid.
Terwijl de migratie toeneemt als gevolg van de verslechtering van de economische, sociale en politieke situatie in de landen ten zuiden van de Middellandse Zee, en internationale criminele organisaties zich toeleggen op de handel in migranten, komen die laatsten in schamele vaartuigjes om het leven bij hun poging de kust van Europa te bereiken, terwijl de lidstaten hun grenzen steeds meer gaan afschermen door middel van repressieve maatregelen en vaak door de vluchtelingen op onmenselijke wijze te behandelen.
Dat is de realiteit om ons heen. Ik denk dat voor de Europese instellingen het moment is gekomen om snel en doeltreffend actie te ondernemen teneinde dit probleem tot een oplossing te brengen. In de allereerste plaats dient de Europese Unie definitief te besluiten een concreet beleid te gaan voeren voor samenwerking met deze mediterrane landen. Een eerlijke en rechtvaardige vorm van samenwerking, die niet uitsluitend op economische belangen gebaseerd is maar die tot doel heeft, de structurele en conjuncturele oorzaken van de migratiestromen weg te nemen.
In deze context van een beleid voor samenwerking tussen noord en zuid, vanuit een filosofie die niets met de huidige opvattingen gemeen heeft, dient de Europese Unie op doeltreffende wijze de illegale migratie, de netwerken en handelaren te bestrijden, en een gemeenschappelijk migratiebeleid in te voeren op basis van de beginselen van samenwerking en solidariteit met deze staten, dus niet op grond van beginselen van economische aard en met een repressief karakter die tot doel hebben het "fort Europa" te beschermen.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, zou ik hier nog de woorden willen aanhalen die gisteren zijn gezegd bij de presentatie van het laatste boek van Sami Nair, getiteld "Het Middellandse Zeegebied vandaag: tussen dialoog en afwijzing" . Joaquín Estefanía zei hierbij namelijk dat: "het beginsel dat de economie zelf in staat is dergelijke kwesties op te lossen, onjuist is. Europa dient zich weer tot de politiek te wenden om de vraagstukken van het Middellandse Zeegebied op te lossen" . Einde citaat.
Laten we hopen dat dit gebeurt, mijnheer de Voorzitter, en dat we niet wederom te laat komen om de historische taak te vervullen die onze verantwoordelijkheden met zich meebrengen.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, al jarenlang proberen duizenden burgers van de landen van Noord-Afrika op de bekende gevaren af de Middellandse Zee over te steken en zich in ons werelddeel te vestigen. Het gaat hier om asielzoekers, werkzoekenden en mensen die zichzelf en hun gezin in leven proberen te houden.
Al onze instellingen hebben tot op heden een verwerpelijke houding aangenomen: deze mensen worden uitgewezen, teruggestuurd; men probeert ze tegen te houden, er wordt maar wat aangemodderd, per geval geïmproviseerd met gelegenheidsteksten, er wordt wat georakeld over het Verdrag van Genève, enzovoorts. Zelfs hier boeken nationalistische hypocrieten succes, terwijl ze mooie christelijke praatjes verkopen... Dat komt goed uit: de gepleisterde graven zijn vandaag niet hier! Ondertussen maken de mensensmokkelaars fortuin en worden tussen Tanger en Algeciras tientallen verdronken mensen tegelijk opgevist. Na eerst het slachtoffer te zijn geweest van deze gangsters worden deze mannen en vrouwen vervolgens opgesloten, uitgezet, vernederd en in een vliegtuig door politieagenten vermoord in het bijzijn van verbijsterde passagiers die zich zelfs niet konden voorstellen dat dergelijke dingen in onze landen mogelijk waren.
Het is een kwestie van overleven. Het gaat erom iedere dag te eten, te werken, te leven, de kinderen naar school te kunnen sturen. Europa, ten prooi aan zijn eigen problemen, mag zich niet beperken tot het optrekken van muren met het gevaar daardoor een fort te worden! Deze beschaving van winstbejag en koele kortzichtigheid zou ons op een dag wel eens allemaal in de afgrond kunnen storten.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, het Europees Parlement begint zich terecht zorgen te maken over de toestroom van illegale immigranten uit het zuiden van het Middellandse-Zeegebied. In de gezamenlijke ontwerpresolutie noemt het echter als oplossing de in het Verdrag van Amsterdam voorziene hervorming van het immigratiebeleid en daarin heeft het ongelijk.
Deze hervorming, die in Frankrijk nog niet is besproken, heeft namelijk drie belangrijke negatieve aspecten.
Ten eerste: de afschaffing binnen vijf jaar van alle controles op personen aan de binnengrenzen, met inbegrip van die op ingezetenen van derde landen. Een dergelijke maatregel zou de illegale immigratie vanuit het zuiden bijzonder vergemakkelijken, waarbij deze immigranten alleen nog maar ergens een zwakke plek hoeven te vinden om binnen te kunnen komen en zich vervolgens over heel Europa te verspreiden.
Ten tweede: het alleenrecht om initiatief te nemen van de Europese Commissie dat eveneens over vijf jaar automatisch in zou gaan. Dit zou een gevaarlijke, ja zelfs dictatoriale maatregel zijn aangezien het ondenkbaar is dat de regeringen en de nationale parlementen in de toekomst geen enkel recht meer hebben op het doen van voorstellen op immigratiegebied.
Ten derde: de overgang op gekwalificeerde meerderheid op eenvoudig besluit van de Raad, hetgeen ook een averechtse werking zou hebben. De afschaffing van de soevereiniteiten en de nationale grenzen zou de lidstaten namelijk van hun verantwoordelijkheden ontslaan. Daar zou niemand baat bij hebben. Er moet juist steun worden gezocht bij de bestaande lidstaten om een gemeenschappelijk immigratiebeleid tot stand te brengen en opnieuw een veiligheidsruimte te creëren waarbij de wil van elk volk echter wordt gerespecteerd en desnoods gebruik wordt gemaakt van gedifferentieerde samenwerking tussen de landen die mee willen doen.

Vanhecke
Mevrouw de Voorzitter, met anderhalve minuut spreektijd moet ik mij uiteraard beperken tot drie principes.
Ten eerste, de Europese landen zijn géén immigratielanden, hebben nu reeds af te rekenen met enorme vreemdelingenproblemen en kunnen doodeenvoudigweg geen verdere immigratiedruk meer aan. Dat moet in mijn ogen het onaantastbare uitgangspunt zijn, het beginsel, van onze politiek ter zake.
Ten tweede, de Europese landen hebben inderdaad er alle belang bij om de beste betrekkingen te onderhouden met de landen aan de overzijde van de Middellandse Zee, waar inderdaad politieke en economische omstandigheden elk ogenblik tot een nieuwe immigratiegolf aanleiding kunnen geven. Wij moeten onze ontwikkelingshulp inderdaad zoveel mogelijk op déze landen concentreren en daarbij akkoorden afsluiten die niet alleen nieuwe immigratie uitsluiten, maar die zelfs een terugkeerpolitiek van de huidige illegale en legale immigranten in Europa minstens mogelijk moeten maken.
En ten derde blijf ik van oordeel dat inzake politiek asiel een territorialiteitsprincipe moet ingevoerd worden, waarbij échte politieke vluchtelingen - en dat is slechts een uiterst klein aantal van het totaal - niet in Europa opgevangen worden, maar bijvoorbeeld in buurlanden op hetzelfde continent, met voorkeur voor landen met een in essentie gelijke cultuur als in het land van herkomst. Voor een dergelijk menselijk beleid zal in alle Europese landen en in alle bevolkingslagen gemakkelijk een meerderheid en een brede instemming gevonden worden. Voor de zogenaamde "open grenzen" -politiek is dat zeker niet het geval.

Ford
Mevrouw de Voorzitter, het vraagstuk van de migranten die de EU via de Middellandse Zee binnenkomen, gaat ons allen aan. Velen komen via de zee, maar er zijn er ook die over land komen. Ik denk dat er maar weinig leden van het Europees Parlement zijn, behalve misschien de Spaanse, die zich realiseren dat de Europese Unie een landgrens heeft met Marokko; onlangs was ik in de gelegenheid om samen met mijn collega, de heer Terrón i Cusi, de twee Spaanse steden in Marokko te bezoeken.
Honderden migranten uit zowel het gebied onder de Sahara als uit Algerije drommen in steeds groteren getale naar deze twee steden toe. De mensen uit het eerste gebied zijn economische vluchtelingen, die uit het tweede asielzoekers. In groepen bevolken ze de twee kampen, Calamocarro in Ceuta dat bepaald substandaard is, en een ander, beter geoutilleerd kamp in Melilla, la Granja Agricola, dat gedeeltelijk door de EU is gefinancierd. Van tijd tot tijd worden de economische vluchtelingen, waarvan de meesten Frans of Engels spreken, overgeheveld naar Spanje, waar ze tijdelijke documenten krijgen en prompt naar het noorden verdwijnen. Dat is iets waarmee we ons serieus moeten bezighouden.
Maar we zitten ook met het probleem van de asielzoekers. Sommigen daarvan zijn mijns inziens echte asielzoekers, die door onder meer de autoriteiten in Algerije worden onderdrukt en die worden natuurlijk niet binnengelaten. Ze worden teruggestuurd naar Algerije, waar hun het lot wacht van onderdrukking, foltering en zelfs de dood.
Wat we nodig hebben is een gemeenschappelijk Europees beleid voor deze problematiek, zoals Sir Leon al zei. Het is een Europees probleem - en niet slechts een probleem van de Middellandse-Zeelanden. We moeten ervoor zorgen dat Europol de criminele organisaties die zich met deze abjecte handel bezighouden helpt oprollen. We moeten ervoor zorgen dat we asielwetgeving hebben die echt werkt en dat degenen die in vrees leven voor martelingen of de dood de Europese Unie kunnen binnenkomen en zich onder onze bescherming kunnen stellen. We moeten ook druk uitoefenen op de landen van herkomst en doorgang, om te garanderen dat zij het hunne doen om deze stroom in te dammen.
Tenslotte moeten we, zoals hier al door een aantal sprekers is gezegd, helpen om de oorzaken weg te nemen. We moeten helpen om de economische ontwikkeling in de landen van herkomst op gang te krijgen. We moeten ervoor zorgen dat de politieke situatie daar zodanig is dat de mensen er kunnen blijven in plaats van te moeten vluchten met achterlating van huis en haard en in veel gevallen van hun gezin. Dit zijn moeilijke problemen. En in het klimaat van vreemdelingenhaat dat thans in Europa heerst, worden die problemen steeds moeilijker. Maar als we er niets aan doen, blijven we ermee zitten.

Viola
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, de Fractie van de Europese Volkspartij hoopt en dringt er bij de Commissie en vooral bij de Raad op aan dat men in het kader van het derde hoofdstuk van de Verklaring van Barcelona, en meer in het algemeen in het kader van de derde pijler van de Europese Unie, zo gauw mogelijk de politieke en praktische ruimte kan vinden om deze problematiek serieus aan te pakken, via invoering van speciale acties voor controle en bijstand aan illegale immigranten en door middel van brede onderhandelingen. Hopelijk kan men zodoende ook komen tot speciale maatregelen op het vlak van hertoelating.
Wat ik vooral wilde beklemtonen is de primaire behoefte om op Europees niveau een vraagstuk te coördineren dat op de onmiddellijke termijn bezien een probleem is voor de landen van de Unie die grenzen aan de Middellandse Zee, maar in werkelijkheid heel continentaal Europa aangaat, want daar willen veel illegalen uiteindelijk naar toe.
Het heeft totaal geen zin dat de regeling van een crisis aan het initiatief van afzonderlijke lidstaten wordt overgelaten als die crisis toch nooit bilateraal is, dus gewoon niet afgewikkeld kàn worden door de afzonderlijke lidstaten van de Unie, omdat het een Europese crisis is. Het zou dus heel wat meer hout snijden als men een of andere vorm van multilaterale samenwerking in het leven gaat roepen die kan bouwen op een samenwerking met derde landen onder leiding van de Raad en op een communautaire kaderwetgeving waarmee terugzending van alle illegale immigranten op uniforme wijze aangepakt wordt. Wel dienen wij hoe dan ook en altijd in de bres te springen voor de basisrechten van migranten en moeten we tegelijkertijd bijdragen tot versterking van een op democratische leest geschoeide, sociaal-economische ontwikkeling in de landen waar de mensen van wegvluchten.
Alleen via zo'n aanpak, welke zowel in het MEDA-programma als in de akkoorden van Schengen opgenomen zou moeten worden, kunnen in de toekomst de rechten van de immigranten afgeschermd worden. Die immigranten hoeven dan niet meer illegaal te zijn, maar kunnen op uitnodiging van ons naar Europa komen op grond van een nieuw arbeidsbeleid en een nieuwe, duidelijke sociale wetgeving. Zodoende kunnen die mensen ook naar behoren integreren in het Europese sociaal-economische stelsel en kunnen wij de potentiële kansen die zij te bieden hebben, beter benutten.

Amadeo
Mevrouw de Voorzitter, de vragen die de collega's hebben gesteld, met name mevrouw Schaffner, halen opnieuw een kernkwestie voor het voetlicht: hoe is het mogelijk om zonder een gemeenschappelijk beleid van de Europese Unie op menselijke en beschaafde wijze om te gaan met een migratiestroom uit landen die niet alleen arm zijn maar vaak ook nog verscheurd worden door etnische oorlogen?
Als er een gemeenschappelijk beleid was, dan zouden de afzonderlijke staten elkaar niet voortdurend de verantwoordelijkheid in de schoenen kunnen schuiven of beleid uitvoeren dat haaks staat op dat van de ander, zowel op het vlak van opvang, uitzetting, werkverschaffing - met alle maatschappelijke voordelen van dien - als wat betreft bijkomend en noodzakelijk beleid van ontwikkeling van economische activiteiten en productievestigingen in die landen waar de mensen omkomen door honger en oorlog.
Vandaag hebben wij niet een zoveelste opsomming van gegevens van de Commissie nodig. Wel hebben wij behoefte aan een kordate stellingname die kan voeren tot onmiddellijke realisering van een gemeenschappelijk beleid, al was het maar op het vlak van immigratie. Wij hebben samenwerkingsprojecten nodig en wij moeten de strijd aanbinden tegen die georganiseerde misdaad die massale uittochten van wanhopige mensen op touw zet, mensen die daarna de vuile karweitjes voor die misdaadorganisaties moeten opknappen of ingezet worden voor prostitutiedoeleinden.

Bontempi
Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat wij onderhand niet in algemene bewoordingen moeten spreken van migratiebeleid, maar nieuwe vormen van benadering in aanmerking moeten nemen, zoals collega Caccavale zojuist opperde. Wat vandaag de dag echter vooral noodzakelijk is, is dat wij onze aandacht concentreren op wat in het zuidelijk deel van Europa gaande is. Aan de ene kant is dit gebied namelijk het meest blootgesteld aan legale en illegale immigratiestromen, aan de andere kant is men daar het vaakst gedwongen om opvang van immigranten van de hand te wijzen. Dit soort afwijzingen kan tot grote drama's op zee leiden, zoals iemand hier al heeft gezegd; een en ander in het kader van een niet-gereglementeerde actie met de landen van Noord-Afrika en onder druk van de georganiseerde misdaad, die werkelijk tot in de puntjes georganiseerd en efficiënt is. Vorig jaar heb ik een bezoek gebracht aan Koerdische kampen in Zuid-Italië. Bijna alle mensen die ik daar benaderd heb - Koerden uit Ceylon en Pakistan - vertelden mij hoeveel miljoen lire ze hadden moeten betalen aan mensensmokkelaars om Italië te kunnen bereiken, vanwaar ze koers wilden zetten naar Duitsland of Nederland.
Ook dit soort zaken - het misbruik maken van dromen, verwachtingen en noden van die mensen - moeten wij in overweging nemen, en wij moeten vooral bedenken dat het hier niet alleen kan gaan om een getalsmatig beleid of een controlebeleid: controle moet er vanzelfsprekend zijn, maar daarnaast moet er samenwerking zijn en bovendien mag dat niet alleen een last en een zorg zijn voor de landen die het zuiden van Europa uitmaken. Terecht werd van ons gevraagd, Italië en Spanje, en Griekenland, zodra dit land toetreedt tot het Schengengebied, dat wij heel secuur gaan patrouilleren langs onze kusten, maar onze landen hebben ook het volste recht te eisen dat ze in de gelegenheid worden gesteld om controleacties uit te voeren en daarnaast een missie van samenwerking en humanitaire bijstand te volbrengen.
Neem bijvoorbeeld de opvangcentra. We moeten het werkelijk tot ons door laten dringen dat, willen wij in de toekomst de immigranten een menswaardige opvang met respect van de mensenrechten bieden, er dan heel wat van die centra moeten komen met bovendien een veel betere opvang dan wat momenteel in mijn land en de andere landen het geval is. Gegarandeerd dient te worden dat de forse investeringen die wij op dit vlak zullen moeten doen, allereerst gericht worden op verbetering van de samenwerkingskansen.
Ik wil verder nog op één ander punt wijzen: de akkoorden met de landen aan de overkant van de Middellandse Zee. Op dit terrein hebben we interessante voorbeelden van akkoorden die inmiddels gesloten zijn, onder meer door onze regering. Wij vragen dat het Oostenrijkse voorzitterschap of anders het Duitse voorzitterschap uitvoering zal geven aan alle maatregelen waar wij in dit debat om vragen, zowel qua humanitaire bescherming en gemeenschappelijke controle als qua acties voor financiële samenwerking, nog vóór de komende zomer; want die zomer staat zo voor de deur, ze komt er voor iedereen, en het is juist in die periode dat hetzij de doden in de Straat van Gibraltar, hetzij de risico's en onmenselijke omstandigheden waarop wij in de Straat van Sicilië zijn gestuit, roet in het eten kunnen gooien, met het gevolg dat niet alleen onze missie maar tegelijkertijd ook de toekomstige mogelijkheden van humanitaire samenwerking nog verder in het gedrang komen.

Pirker
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wij zijn het er allen over eens dat de immigratie vanuit en via Noord-Afrika naar Europa dramatisch toeneemt. Wij zijn het er ook over eens dat in het bijzonder de zuidelijke lidstaten daarmee het sterkst worden geconfronteerd. De oorzaken van die immigratiedruk zijn al lang bekend en daarom zal ik daarop niet meer nader ingaan.
Niet alleen de zuidelijke lidstaten staan bloot aan immigratiedruk, maar geheel Europa heeft daarmee te maken doordat de landen van bestemming in de regel noordelijker liggen. Vooral Duitsland en Oostenrijk hebben daarmee te maken en ook hun vermogen om migranten op te nemen en te integreren is beperkt.
Wat doet nu de Unie? Wij hebben nog geen eenvormige of afdoende instrumenten om deze nieuwe uitdagingen aan te gaan.
Wij hebben wel het Vluchtelingenverdrag van Genève, maar iedereen weet dat dit geen voldoening meer schenkt omdat slechts 10 % van de immigranten volgens het Verdrag van Genève als asielzoekers wordt beschouwd. Voor de anderen hebben wij andere concepten en instrumenten nodig waarmee wij hen, maar ook onszelf kunnen helpen. Ik dank hier in het bijzonder mevrouw Ferrero-Waldner, die een concept heeft voorgesteld dat volkomen verantwoord en zeer volledig is. Ik stel met voldoening vast dat zij ook heeft gezegd dat wij de immigratiedruk ook door een interventie in de crisisregio's moeten verlichten, dat wij de mensensmokkel moeten bestrijden en de immigratie in goede banen moeten leiden.
Europa is geen vesting, maar in het belang van een eventuele integratie moeten wij de immigratie begrenzen en in goede banen leiden. Hier is gesproken van een wettelijke inreiscontrole als totaalconcept voor de Unie en van een nieuwe bescherming voor vluchtelingen. Wij hebben vooral nood aan een verdeling van de lasten om integratie en daardoor opvang in Europa mogelijk te maken. Wij hebben een totaalconcept nodig dat die oplossingen aanreikt. Ik ben ervan overtuigd dat dit het begin is van een debat dat een voor geheel Europa positief resultaat zal opleveren.

Izquierdo Rojo
Mevrouw de Voorzitter, alle leden van de Europese Unie samen leveren een bijdrage aan het Euro-mediterrane beleid, en in diezelfde zin dienen alle lidstaten van de Europese Unie een gezamenlijke bijdrage te leveren aan de lidstaten die met deze problemen te maken hebben. Het zou echter onaanvaardbaar zijn indien de lijken van illegale vluchtelingen uit die notendopjes als een zaak van een enkele lidstaat werden beschouwd. Want de aanpak van dit probleem is een zaak die ons allen betreft. De oorzaak van het probleem - dat weten we maar al te goed - is gelegen in de schandalige verschillen in inkomsten tussen de landen ten noorden en die ten zuiden van de Middellandse Zee. Verschillen die van 1 tot 10 gaan. En de landen ten zuiden van de Middellandse Zee dringen er bij ons op aan dat we met spoed oplossingen aandragen. Het evenwicht - tenminste, als dat is wat we willen - moet echter worden bereikt door deze zuidelijke landen te bevoordelen, door hun bepaalde voordelen toe te kennen en hun taken te verlichten. Financiële beloften alleen volstaan niet. We moeten ook in staat zijn die in daden om te zetten.
Laten we gebruik maken van de televisiekanalen via welke we het beeld van het Europa als een wereld waarin alles mogelijk is voorschotelen aan jongeren in de Noord-Afrikaanse landen. Laten we diezelfde kanalen gebruiken om informatiecampagnes te starten met als doel deze jongeren te overreden en hen te overtuigen van het feitelijke risico dat ze lopen, van de barbaarse omstandigheden waaraan jongelui zonder papieren in Europa worden onderworpen.
Met spot en ongeloof kan worden geconstateerd dat de reus die de Europese Unie is zich onmachtig verklaart om de maffiaorganisaties te bestrijden die misbruik maken van deze mensen, van jongelui die vrijwel geen geld hebben. Laten we mogelijkheden scheppen voor tijdelijke emigratie, met kans op een baan en opleiding. Mevrouw de Voorzitter, beseft u wel dat wij de weg die we ontsluiten voor jongeren uit de Midden- en Oost-Europese landen juist afsluiten voor de jongelui uit de Noord-Afrikaanse landen? Laten we hen verder op een menswaardiger wijze opvangen, we zijn immers mensen. Al die omgekomen illegale jongeren zijn onder meer het slachtoffer geworden van het illusoire beeld van Europa waartoe ook wij hier, in dit Parlement, hebben bijgedragen, door ons in bedrieglijke termen uit te laten over Europa als een wereld waarin zogenaamd alles mogelijk is, een Europa dat niet bestaat.

Hernández Mollar
Mevrouw de Voorzitter, de Europese Unie is thans een gewilde bestemming voor grote aantallen burgers uit oostelijke landen, Latijns Amerika en Noord- en Midden-Afrika die hun landsgrenzen overschrijden, op zoek naar een oplossing van hun meest nijpende problemen. Waar wij ons hier vandaag echter over buigen, is het verschijnsel van de migratie die zich aan de zuidkant van Europa voordoet. Spanje en Italië hebben te maken met een structurele migratie die hun grenzen belast en waarbij, als het om Afrika gaat, zulke gevaarlijke methoden worden gebruikt als die welke hier al genoemd zijn - de overtocht in wrakkige scheepjes - waardoor voor de zuidkust van Spanje en de kust van Noord-Afrika inderdaad al duizenden doden zijn gevallen; in verband met deze migratie wordt er bovendien op een barbaarse manier mensenhandel bedreven hetgeen ons natuurlijk niet onverschillig mag laten.
Geachte collega's, dit probleem is niet op te lossen met een debat over de vraag of de grenzen van de Unie open of gesloten dienen te zijn, noch door politionele of repressieve maatregelen, en evenmin door het Verdrag van Genève of door het reguleren van het asielrecht. Dit probleem moet worden benaderd vanuit de invalshoek van de solidariteit, van de economische en sociale ontwikkeling van de landen die migratie voortbrengen, zoals ook vanuit het oogpunt van de politieke stabiliteit van deze landen die hun menselijke en natuurlijke hulpbronnen moeten zien te benutten zodat het Euro-mediterrane gebied een stabiele regio wordt.
De associatieakkoorden - waarvan de onderhandelingen en de ratificatie in een al te traag tempo verlopen -, de Conferentie van Barcelona - die goedbedoeld was maar in de praktijk niet veel resultaten heeft opgeleverd - en de MEDA-programma's zouden moeten kunnen worden gebruikt als instrumenten teneinde onze solidariteit met de ontwikkeling van de mediterrane volkeren tot uiting te brengen. Landen als Marokko, Algerije of Tunesië dienen in het buitenlands beleid van de Unie alsmede in het ontwikkelingsbeleid voor een speciale, prioritaire behandeling in aanmerking te komen.
Het is zaak dat de Commissie en de Raad bijeenkomsten over en onderzoek naar met migratie samenhangende verschijnselen als vast onderdeel in hun agenda opnemen. Omdat ik in een stad woon die op de grens ligt van de Europese Unie en Marokko - Melilla - heb ik persoonlijk geconstateerd dat de Spaanse regering zich er serieus voor inzet deze problemen tot meer hanteerbare proporties terug te brengen, iets wat de Commissie bij haar bezoek aan zowel Melilla als Ceuta zelf heeft kunnen vaststellen. Er zijn echter wel middelen voor nodig. Wat dat betreft moet de Unie een inspanning leveren om de Europese landen te hulp te schieten, die tot taak hebben onze buitengrenzen te bewaken en te controleren, wat uiteraard een ondankbare taak is.
Geachte collega's, dan om af te sluiten nog een laatste overweging over illegale migratie. Laten we het niet langer hebben over de bestrijding van illegale migratie, maar over de bestrijding van de handel in mensen, en over het bestrijden van drugshandelaren. Wij mogen niet de indruk wekken dat we de migranten als profiteurs of delinquenten zien, want dat zijn ze niet.

Goerens
Mevrouw de Voorzitter, dank u dat u mij het woord heeft gegeven aan het einde van dit debat. U bent ervan op de hoogte dat de liberale fractie de gezamenlijke ontwerpresolutie heeft ondertekend. Hierbij hebben zich geen moeilijkheden voorgedaan, maar ik zou toch een aantal punten willen noemen die me ter harte gaan met betrekking tot het debat over de uit het zuiden van het Middellandse-Zeegebied afkomstige migranten.
Er dient absoluut een einde te worden gemaakt aan deze migrantenstroom en het lijdt geen twijfel dat de zojuist beschreven ellende ons allemaal aangrijpt. Er moet een oplossing voor worden gevonden. We mogen bovendien niet vergeten dat het verschijnsel immigratie het gevolg is van bijzonder diepliggende oorzaken die verder gaan dan het louter technische aspect van de vandaag ter sprake gebrachte kwestie van het oversteken van de buitengrenzen.
Ik denk dat in deze reeks ideeën de nadruk moet worden gelegd op de wanhoop van de migranten die, zonder toekomstperspectief in hun eigen land, geen andere uitweg zien voor hun droevige lot dan een vlucht naar aan de andere kant van Middellandse Zee gelegen landen. Gehoopt moet worden dat de autoriteiten van de landen uit het zuiden van het Middellandse-Zeegebied ten volle zullen samenwerken met de lidstaten van de Europese Unie bij de tenuitvoerlegging van de controlemaatregelen met betrekking tot de illegale immigratie en wij zijn bovendien van onze kant van mening dat de werkwijze van de politie en de op illegale immigranten van toepassing zijnde juridische bepalingen ontoereikend zijn. Het communautaire beleid moet meer gericht zijn op de verbetering van de ontwikkelingsomstandigheden in de landen van het Middellandse-Zeegebied en dus van de toekomstperspectieven voor de burgers aldaar.
Staat u mij toe hier tot slot aan toe te voegen dat, aangezien dit beleid rechtstreeks wedijvert met andere beleidslijnen waarvoor budgettaire steun van de Europese Unie wordt verlangd, de nadruk moet worden gelegd op het belang van een systematische evaluatie van het beleid van de Europese Unie ten aanzien van het Middellandse-Zeegebied teneinde dit beleid niet overbodig te maken, maar doeltreffender.

Ferrero-Waldner
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik heb de discussie en het debat met grote aandacht gevolgd. Ik heb geconstateerd dat veel afgevaardigden uit het Middellandse-Zeegebied het woord hebben genomen, en dat het punt van het Euro-mediterrane partnerschap een zeer wezenlijk bestanddeel van het debat is. Ik wil erop wijzen dat dit Euro-mediterrane partnerschap drie gebieden beslaat: politieke dialoog, economie met inbegrip natuurlijk van sociaal-economische elementen en tenslotte cultuur en andere aanverwante aangelegenheden.
In de Europese Unie streven wij er natuurlijk altijd naar om de Middellandse-Zeestaten aan de zuidkust, dus in de praktijk de Noord-Afrikaanse landen, zoveel mogelijk hulp te bieden. Ook proberen wij vrijhandelsovereenkomsten met ze te sluiten. Ook dat wil ik hier naar voren brengen. Maar wij zien natuurlijk ook dat veel vrijhandelsovereenkomsten helaas stuklopen op sommige quota's. Ik wil hier niet ingaan op details, maar ik geloof dat u allemaal weet wat ik bedoel.
Ten tweede hebt u natuurlijk gelijk dat de verbetering van de economische situatie van het grootst mogelijk belang is om de immigratie bij de wortel aan te kunnen pakken. Dat zijn wij ons allemaal bewust, en we werken eraan. Met het programma MEDA is hier veel geld voor uitgetrokken. Ik wil hier benadrukken dat er op zichzelf genoeg middelen voorhanden zijn.
Ten derde geloof ik dat wij wat de immigratie betreft nieuwe wegen moeten inslaan, zoals ik ook in het begin van mijn verklaring heb gezegd. De middelen die ons met het Vluchtelingenverdrag van Genève worden geboden, zijn heden ten dage niet meer toereikend. Wij moeten een middenweg vinden tussen enerzijds de strijd tegen criminelen, vooral tegen illegale immigrantenvervoerders - een punt waarop ik nog zal terugkomen - en anderzijds de opvang van werkelijk humanitaire vluchtelingen. Wij moeten solidair blijven en ik wil dat ook, juist als voorzitter van de Raad die afkomstig is uit een land dat veel voor de vluchtelingen heeft gedaan en daarbij niet altijd op de solidariteit van alle lidstaten kon rekenen.
Een afgevaardigde heeft de vraag alleen voor het Middellandse-Zeegebied gesteld, maar staat u mij toe op te merken dat wij bijvoorbeeld wat Bosnië betreft zo'n 85.000 tot 90.000 vluchtelingen hebben opgevangen, dat is bijna 8 tot 9 % van de Oostenrijkse bevolking. Dat is toch wel het grootste aandeel per hoofd van bevolking. Daarom mag men ook van alle andere landen solidariteit verwachten. Dat is de grondslag van ons strategiedocument, dat natuurlijk nog uitvoerig besproken en bewerkt moet worden, maar waarover wij uiteindelijk overeenstemming moeten vinden.
Het is ook terecht - zoals tijdens het debat werd gezegd en waarmee ik het eens ben - dat natuurlijk de landen verteld moet worden dat hier geen paradijs gevonden wordt, dat wij ook werkloosheid kennen en dat het helemaal niet vanzelfsprekend is dat zij kunnen worden opgenomen. Maar ik zou tevens willen opmerken dat hetzelfde geldt voor de landen van Centraal- en Oost-Europa. Ook in mijn land leven dezelfde angsten die waarschijnlijk ook in Spanje bestaan tegenover landen van de Maghreb.
Tenslotte wil ik nog ingaan op het probleem van het illegale migrantenvervoer. Gedeeltelijk in samenwerking met Italië en in het kader van de Algemene Vergadering van de VN, heeft het Oostenrijkse voorzitterschap een ontwerpovereenkomst inzake het illegale immigrantenvervoer ingediend. Ook in het kader van de Europese Unie houden wij ons intensief met de zaak bezig, want wij denken dat dit zeer belangrijk is, niet alleen tegenover de landen van het Middellandse-Zeegebied, maar ook voor geheel Centraal-Europa. Het was niet zonder reden dat dit vraagstuk gisteren ook onderwerp was van de Europaconferentie waarover ik vanmorgen reeds in detail heb gesproken, zodat ik hier niet in herhalingen wil vervallen.

De Voorzitter
Dank u zeer, mevrouw de staatssecretaris.
Ik heb overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement zes ontwerpresoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

EU/Hongkong
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Cushnahan (A4-0312/98) namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid over de mededeling van de Commissie aan de Raad betreffende de Europese Unie en Hongkong: 1997 en verder (COM(97)0171 - C4-0214/97).

Cushnahan
Mevrouw de Voorzitter, toen op 1 juli 1997 de overdracht van Hongkong plaatsvond, werd er alom bezorgdheid geuit over hoe de situatie zich daar verder zou ontwikkelen. Er werd algemeen erkend dat, als de overgang onsuccesvol zou verlopen dit verreikende implicaties zou hebben voor de politieke en economische stabiliteit in de regio en voor de betrekkingen tussen de wereldmachten. Na de situatie gedurende vijftien maanden van nabij te hebben gevolgd met onder andere een bezoek aan Hongkong waarbij ik in contact kwam met een grote groep uiteenlopende mensen die een breed scala van opvattingen vertegenwoordigden, meen ik te kunnen zeggen dat de overgang geslaagder is geweest dan velen van ons hadden durven hopen.
Wel ben ik ongerust over een aantal aspecten van de situatie die verband houden met de toepassing van de democratie, het functioneren van de rechtsstaat en de bescherming van de mensenrechten; deze aspecten komen uitvoerig aan de orde in mijn verslag en het Europees Parlement moet hierop nauw blijven toezien. De op 24 mei gehouden verkiezingen vormden een belangrijke mijlpaal in de ontwikkeling van de democratie. De relatief hoge opkomst van de kiezers is een duidelijk signaal aan diegenen die beweren dat de inwoners van Hongkong zich niet voor de democratie interesseren.
Dit gevoel van voldoening wordt evenwel getemperd door het feit dat het kiessysteem niet helemaal democratisch is omdat er teveel macht berust bij de elitaire functionele kiesdistricten. Het volstaat te zeggen dat als gevolg daarvan 140.000 kiezers in de functionele kiesdistricten de helft van de leden van de 60 leden tellende Wetgevende Raad LegCo hebben gekozen, terwijl 2, 8 miljoen kiezers tezamen slechts 20 leden konden kiezen voor de geografische kiesdistricten.
Het is onaanvaardbaar dat de pro-democratische partijen slechts een derde van de zetels in de Wetgevende Raad hebben gekregen, ofschoon zij duidelijk de meeste stemmen onder de gewone kiezers hadden gewonnen. Het zou geruststellend zijn voor degenen die de democratische grondbeginselen zijn toegedaan zoals de leden van dit Parlement en anderen elders, onder meer in Hongkong zelf, wanneer er een vaste en ondubbelzinnige agenda kwam om alle verkiezingen op basis van algemeen stemrecht te houden.
Daarnaast kan een vrije en democratische samenleving niet bestaan zonder dat er binnen haar grenzen volledig ongehinderd een rechtsstaat functioneert. De rechtsstaat vereist dat alle wetten gelijkelijk van toepassing zijn op alle burgers, dat zij onpartijdig worden gehandhaafd en dat recht wordt gesproken in openbare, voor iedereen toegankelijke rechtbanken. Een rechtsstaat vereist dat de bevoegdheden van de regering, de rechterlijke, wetgevende en uitvoerende macht, worden gescheiden en onafhankelijk van elkaar bestaan, zodat elke staatsmacht de andere controleert, er aldus voor zorgend dat geen enkele macht misbruik kan maken van zijn bevoegdheden.
In de ongebruikelijke en inderdaad unieke grondwettelijke regelingen van de HKSAR, (speciale administratieve regio Hongkong) waar de autonomie wordt bedreigd door een surrogaatvorm, wordt de onafhankelijkheid van de rechtsmacht nog belangrijker omdat deze de taak heeft de rechtsstaat in stand te houden en zo nodig de aandacht te vestigen op eventuele democratische of constitutionele gebreken die de toepassing van de rechtsregels op de burgers van Hongkong zouden belemmeren.
Het moet iedere objectieve waarnemer wel verontrusten dat een aantal recente gevallen, met name het geval Xinhua, dat van de Hongkong Standard, het geval Ma Wai Kwan en de kwestie van het verblijfsrecht twijfel heeft doen ontstaan over de doeltreffendheid van de rechtsstaat in de HKSAR. Deze ongerustheid is nog groter geworden met de goedkeuring van de wet " inzake de aanpassing van de wetten" .
Wat betreft de bescherming van de mensenrechten zit mij een aantal kwesties dwars. De invoering van het begrip nationale veiligheid is een verontrustende ontwikkeling. We moeten er voor zorgen dat dit niet wordt gebruikt om afwijkende politieke meningen de kop in te drukken, zoals is gebeurd in de Volksrepubliek China. De opschorting van de arbeidswetten, pogingen om de redactionele vrijheid van de pers te ondermijnen en de implicaties van de invoering van bepaalde wetten in het kader van artikel 23 van de Basiswet zijn evenzovele waarschuwingssignalen die bevestigen dat de situatie van nabij moet worden gevolgd en dat moet worden gegarandeerd dat de fundamentele mensenrechten en vrijheden niet worden uitgehold.
De Europese Unie heeft een zeer belangrijke rol te vervullen bij de verdere ontwikkeling van Hongkong. De EU moet met woord en daad steun blijven geven aan de instandhouding van Hongkongs internationale autonomie in aangelegenheden van economie en handel. We moeten samenwerking nastreven op alle internationale niveaus, speciaal als partner in de WHO. We moeten de bestaande betrekkingen versterken en nieuwe aanknopen en het is van fundamenteel en symbolisch belang dat alle lidstaten vrije toegang verlenen aan houders van een HKSAR- en Brits overzees paspoort.
Onze strategie moet steeds consequent en bij voortduring het beginsel "een land, twee systemen" onderbouwen. Ik hoop dat de commissaris die ik hier tot mijn vreugde bij dit debat aanwezig zie, nota zal nemen van de aanbevelingen in dit verslag wanneer hij zijn eigen jaarverslag uitbrengt. Ik zie dat verslag met belangstelling tegemoet en onze commissie zal hierop te zijner tijd reageren.
Tenslotte zou ik mijn dank willen uitspreken aan al degenen die hebben bijgedragen tot de opstelling van dit verslag. Ik waardeer het dat alle politieke schakeringen in de commissie eraan hebben meegewerkt. Van bijzonder belang waren de gezichtspunten die ik uit Hongkong zelf heb vernomen. Ik hoop dat we hiermee het debat vooruit hebben geholpen. Ik hoop ook dat dit een evenwichtig verslag is dat de weg kan wijzen voor de toekomst.

Titley
Mevrouw de Voorzitter, bij deze gelegenheden is het gebruikelijk de rapporteur met zijn werk te feliciteren. Wat misschien minder gebruikelijk is, is dat ik het echt meen wanneer ik de rapporteur met zijn werk feliciteer. Dit is een goed, weldoordacht en goed doortimmerd verslag. Ik zou de rapporteur in het bijzonder willen danken voor de werkwijze die hij bij de opstelling van zijn verslag heeft gevolgd, voor de openheid die hij tegenover de andere leden van de commissie heeft getoond. In het verslag zijn veel van de opmerkingen verwerkt die we tijdens de besprekingen in de commissie hebben gemaakt. Dat heeft er toe geleid dat wij het aantal amendementen tot een minimum hebben kunnen beperken zodat het verslag samenhangend is gebleven. Dat vind ik erg belangrijk en ik wil hem graag daarvoor bedanken.
Het verslag onderstreept het belang van Hongkong voor de Europese Unie en natuurlijk voor het mondiale economische bestel, iets wat we in de afgelopen paar weken hebben kunnen zien. Maar eerlijk gezegd is onze belangrijkste boodschap dat wij moeten erkennen dat de machtsoverdracht heel goed is verlopen. De ergste vrees van een groot aantal mensen, zoals in dit Parlement tot uitdrukking gebracht, heeft zich niet bewaarheid. Het beginsel "een land, twee systemen" lijkt te werken. Er is tot nu toe politieke, pers- en godsdienstvrijheid geweest. En de zo zeer gevreesde algemeen verbreide corruptie heeft zich niet voorgedaan. In werkelijkheid is de hoge kwaliteit van het ambtenarenapparaat van Hongkong door alles heen blijven schijnen. Maar er zijn natuurlijk punten van zorg en de heer Cushnahan heeft er hiervan enkele geschetst.
Er zijn vragen geweest over de aanwending van politieke invloed bij benoemingen in wettelijke adviesorganen, zoals de huisvestingsautoriteit. Dat is een gebied waarop we moeten blijven toezien. Er waren geruchten dat er Chinese veiligheidsadviseurs zouden worden gehuisvest in het kantoor van de Chief Executive. Ik ben blij te horen dat de regering dit heeft ontkend. Dan was er de aanval op Radio Televisie Hongkong van de zijde van een lid van de Politieke Raadgevende Commissie van de Chinese Volksrepubliek. Terwijl het antwoord van de Chief Executive Tung Chee-hwa ietwat dubbelzinnig was, heeft president Jiang Zemin het heel duidelijk gemaakt dat hij iedere poging tot beïnvloeding in de zaken van Hongkong sterk veroordeelde. Ik ben ook blij te zien dat de nieuwe richtlijnen die voor Radio Televisie Hongkong zullen worden ingevoerd, gebaseerd zullen zijn op die welke gelden voor de BBC en andere internationale zenders, hetgeen ertoe zal bijdragen dat de neutraliteit wordt gegarandeerd.
We hebben ons steeds zorgen gemaakt over het bestaan van de Voorlopige Legislatuur. We moeten erkennen dat er met de verkiezingen voor de Wetgevende Raad een positieve stap voorwaarts is gezet. We moeten ons verheugen over de hoge opkomst bij die verkiezingen en de correcte manier waarop ze zijn gehouden, ofschoon we natuurlijk onze bezorgdheid niet onder stoelen of banken moeten steken over de ernstige beperking van het stemrecht in de functionele kiesdistricten en de mogelijkheden die er bestaan voor het misbruiken van het aan de zakenwereld toegekende contingent stemmen in de functionele kiesdistricten door het registreren van lege BV's. We hopen dan ook dat er in Hongkong zo spoedig mogelijk een volledige democratie zal ontstaan.
Er is enige ongerustheid geweest over sommige rechterlijke uitspraken van Hongkong, die door de heer Cushnahan uitvoerig in zijn verslag worden beschreven. Een speciaal punt is de kwestie van de onschendbaarheid van overheidsorganen en of dit van toepassing is op het Nieuwsagentschap New China. Die bezorgdheid verergerde nog door het geval van Emily Lau, die al bijna twaalf maanden in een dispuut verwikkeld is met het Nieuwsagentschap New China.
Het is dan ook een zaak van de hoogste urgentie dat de status van het Nieuwsagentschap New China wordt gepreciseerd. De toepassing van de rechtsregels is, zoals de heer Cushnahan heeft gezegd, van essentieel belang voor de toekomst van Hongkong. Nog iets waarop zorgvuldig moet worden toegezien is de noodzaak dat de nieuwe Wetgevende Raad wetgeving aanneemt over zaken zoals subversieve activiteiten en hoogverraad op grond van artikel 23 van de Basiswet. De manier waarop Hongkong dat punt aanpakt, vormt de sleutel tot de verdere geslaagde toepassing van het beginsel "een land, twee systemen" .
Het beste bewijs dat het beginsel "een land, twee systemen" geslaagd is, is wel dat Hongkong tot nu toe de Aziatische crisis heeft kunnen doorstaan en dat het dit heeft gedaan zonder de inmenging, maar wel met de steun van China. Het zou mij interesseren om de opmerkingen van commissaris Brittan hierover te mogen vernemen. Hongkong moet duidelijk autonomie hebben in zijn eigen economische zaken, maar het heeft ook de steun van China nodig.
Tenslotte sluit ik mij aan bij de opmerkingen van de heer Cushnahan over het verlenen van visumvrije toegang aan de inwoners van de SAR. Dit zie ik als een belangrijke stap voorwaarts naar de ontwikkeling van hechtere commerciële betrekkingen tussen de Europese Unie en Hongkong.
Tot slot wil ik zeggen dat tot nu toe alles goed is gegaan en feitelijk beter dan we hadden gehoopt. Laten we hopen dat wij nauw kunnen blijven samenwerken met de autoriteiten van Hongkong om een betere toekomst te creëren voor de inwoners van Hongkong en de belangrijke plaats van Hongkong als hoeksteen van de Aziatische economie te ontwikkelen.

Burenstam Linder
Mevrouw de Voorzitter, de heer Cushnahan heeft een verslag gepresenteerd van zo'n goede kwaliteit dat het bijdraagt tot het respect voor het Europees Parlement. Deel B van het verslag geeft leerzame achtergrondinformatie en biedt een goede basis voor de ontwerpresolutie.
Als gevolg van verregaande economische vrijheid met afzonderlijke ondernemingen, omvangrijke privé-spaartegoeden en vrijhandel vertoonde Hongkong een zeer snelle economische groei. Het nationaal product per hoofd van de bevolking ligt zelfs hoger dan in verscheidene EU-landen. Het succes van Hongkong heeft een belangrijke rol gespeeld door al vroeg te demonstreren hoeveel verder men kan komen met een markteconomie dan met socialistische planeconomie van de oude stempel.
Hongkong werd een steeds belangrijker model voor verscheidene ontwikkelingslanden om zich uit de armoede te werken. Dat heeft er zeker ook toe bijgedragen dat het hervormingsstreven in China sterker werd. Voordat Hongkong aan China werd overgedragen, waren er zoals bekend zelfs velen die meenden dat het ideëel eerder zo was dat Hongkong China overnam. Hoe het ook zij, men moet erkennen dat China in elk geval tot op dit moment in grote lijnen geen inbreuk heeft gemaakt op de overeenkomst inzake Hongkong en het economische stelsel, en dus ook niet op de economische vrijheden die tenslotte de basis vormen voor vrijheid in ruimere zin.
Zoals de heer Cushnahan met nadruk opmerkt, zijn er echter een paar verontrustende afwijkingen. Delen van het bestaande democratische stelsel zijn uitgehold. De Europese Unie en het Europees Parlement moeten de ontwikkeling met grote waakzaamheid volgen. Door steun aan de ontwerpresolutie kunnen wij daar nu aan bijdragen. Wij moeten ons ook de moeite getroosten de situatie te vergemakkelijken door maatregelen in onze eigen landen. Dat kunnen we bijvoorbeeld doen door genereuze visumregelingen en door geen handelsrestricties in te voeren.
Lange tijd is Hongkong een vrijplaats geweest voor velen die onderdrukking en dictatuur trachtten te ontvluchten. Dat geeft ons de plicht onze invloed aan te wenden, zodat Hongkong ook in de toekomst een oord van vrijheid kan zijn.

Watson
Mevrouw de Voorzitter, de mededeling van de Commissie heet "1997 en verder" en we zijn nu verder dan 1997 en alles staat nog overeind. Ten tijde van de verkiezingen voor de nieuwe Wetgevende Raad in mei van dit jaar heb ik een bezoek van leden van het Europees Parlement aan Hongkong georganiseerd. Het was het vierde soortgelijke bezoek in vier jaar. Wij kwamen tot de conclusie dat de verkiezingen vrij en eerlijk waren, dat er geen echt merkbare verandering in Hongkong is opgetreden en dat over het algemeen de burgers de vrijheden blijven genieten waaraan zij in de afgelopen jaren gewend zijn geraakt.
Hongkong behoudt eveneens zijn economische autonomie: zijn wolkenkrabber-economie heeft de druk van het financiële tumult van tyfoonThailand weerstaan. De maatregelen van de monetaire autoriteit in Hongkong zijn misschien niet in de smaak gevallen bij de klassieke economen, maar toch droeg hun respons het merk " made in Hongkong" en niet "made in China" .
Maar, zoals dit uitstekende verslag aantoont, we mogen absoluut niet naïef zijn. Er werd een democratisch gekozen parlement afgeschaft en vervangen door een nieuwe Wetgevende Raad die is gemanipuleerd ten gunste van Peking en tegen de vrije wil van de mensen in Hongkong. Een soms inerte rechterlijke macht en verdenkingen van zelfcensuur geven aanleiding tot ongerustheid. We zijn getuige geweest van een geleidelijke maar constante intrekking van wetten op het gebied van de mensenrechten en van de ondermijning van de instellingen die borg moesten staan voor de bescherming daarvan. De nieuwe politierichtsnoeren voor demonstraties die een week geleden zijn uitgevaardigd zijn hiervan slechts het laatste voorbeeld.
De mensen in Hongkong moeten zich uitspreken tegen elk potentieel misbruik en wij moeten hen daarbij steunen, niet alleen maar door hun een visumvrije toegang tot de Europese Unie te geven, maar ook door de educatie in democratische beginselen in Hongkong te ondersteunen.
Er is een ongepaste haast in Europa's nieuwe benadering van China. Tony Blair is deze week als eerste minister van een lidstaat op bezoek in China en negeert de mensenrechten bijna. Voorzitter Santer moet niet dezelfde kippigheid tentoonspreiden wanneer hij volgende maand namens de Commissie Hongkong bezoekt.
We leven in een tijd met legio politieke mogelijkheden. Wanneer we voorzichtig willen proberen een nieuwe relatie met China op te bouwen, dan moeten wij maandag de ondertekening van de ICCPR door China verwelkomen; maar we zullen ook afgaan op China's daden. Waakzaamheid moet hier ons devies zijn.

Van Bladel
Voorzitter, het heeft ons eigenlijk allemaal verrast dat na de overdracht door de Britten Hongkong één van de meest vrije en open markten van de wereld is gebleven. Afgelopen week deed één van de machtigste mannen van Hongkong, Sir Donald Chang, mijn land aan. Hij was in Den Haag en gaf daar opnieuw een illustratie van de wijze waarop Hongkong als speciale administratieve regio binnen China zich aan de transparantie en de strikte toepassing van de economische wetten wil houden.
Vorige maand zijn de autoriteiten weliswaar even overgegaan tot interventies in de aandelenmarkten om speculaties tegen te gaan - het heeft overigens positief gewerkt, naar ik lees - maar mijns inziens is dat een incidentele actie. Sir Donald Chang had één grote zorg en dat was namelijk de uiterst langzame en onvoldoende wijze waarop Japan orde op zaken stelt binnen de hele Aziatische crisis en binnen eigen land.
Tenslotte, Voorzitter, het is uiterst zinvol te vernemen op welke wijze de werkzaamheden van het EU-bureau zijn versterkt en wellicht uitgebreid en vooral om een verslag te ontvangen van de waarnemingsactiviteiten met betrekking tot de mensenrechten. Ik heb de collega's die Hongkong beter kennen gehoord en zij zijn toch uiterst ongerust. Ik denk dat wij zo gauw mogelijk een verslag willen hebben. Tenslotte, mijnheer Cushnahan, complimenten met uw verslag. Mijn fractie staat er achter.

Ephremidis
Mevrouw de Voorzitter, het historisch belangrijke feit in het onderhavige debat is dat Hongkong na 100 jaar gewelddadig kolonialisme van de Engelsen met het reusachtige China is herenigd en daar een vast bestanddeel van is geworden.
Al hetgeen sedert de hereniging in deze Chinese provincie is gebeurd en gebeurt, is op de een of andere manier een uitvloeisel van deze historische gebeurtenis. Daarom vrees ik dat hetgeen in het verslag van de heer Cushnahan met zijn 10 overwegingen en zijn 9 paragrafen tot uitdrukking komt, ingegeven is door achterdocht, wantrouwen of in ieder geval door gebrek aan vertrouwen in de gebeurtenissen aldaar. De rapporteur heeft overal wat op aan te merken. Hij geeft overal steken onder water en trekt alles in twijfel. Ik noem als voorbeeld de verkiezingen voor de Wetgevende Raad. Dat zijn volgens hem geen democratische en dus verdachte verkiezingen. Het kiesstelsel is immers niet democratisch! Maar, mijnheer Cushnahan, welk kiesstelsel hebt u in uw eigen land? Welk kiesstelsel heeft mijn land? En hoe is het gesteld met de kiesstelsels in de andere Europese landen? Zijn wij daar voldaan over? Zijn deze een toonbeeld van democratie of van misschien een gebrek aan democratie?
Afgezien daarvan vrees ik echter ook dat men met dit verslag het Europees Parlement, de Europese Unie de rol van detective wil geven. Wij moeten gaan speuren naar hetgeen in Hongkong gebeurt. Wij weten wat daar moet gebeuren. Maar wordt Hongkong soms bewoond door Belgen, Duitsers, Engelsen, Grieken of andere Europeanen? Wonen daar geen Chinezen? Wat daar gebeurt is voor de Chinezen en alleen voor de Chinezen belangrijk. Bovendien is de rapporteur nogal naïef als hij denkt dat de gebeurtenissen in Hongkong veranderingen kunnen ontketenen in dat gigantische China. Dat is naïviteit, alhoewel hier misschien toch wat meer aan de hand is. Is dat eigenlijk geen bewijs dat men heimelijk hoopt dat hetgeen in Hongkong gebeurt een springplank wordt voor inmenging in de interne aangelegenheden in China en voor het aanmoedigen van de ons zo na aan het hart liggende veranderingen? Nu, die vlieger gaat niet op! Dat is geen bijdrage aan de verbetering van de betrekkingen tussen de Europese Unie en China.....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Gahrton
Mevrouw de Voorzitter, het belangrijkste van het uitstekende verslag-Cushnahan is dat eruit blijkt dat China over het geheel genomen de overeenkomsten inzake Hongkong heeft gerespecteerd, en dat deze voormalige Britse kolonie vandaag feitelijk een hogere mate van democratie geniet dan gedurende de meeste tijd onder Britse heerschappij. Daarmee wordt een indruk bevestigd die ik zelf kreeg toen de China-delegatie in juni van dit jaar Hongkong bezocht.
Daarmee is niet gezegd dat er geen problemen zijn. Er is gesproken over artikel 23 van de grondwet. Dat zou kunnen worden misbruikt voor inbreuken op democratische vrijheden en moet daarom nauwkeurig in de gaten worden gehouden. De feitelijke rechten zijn een probleem waar de IAO op dit moment toezicht op houdt. Dat is naar mijn mening zeer belangrijk en dient veel nadruk te krijgen.
Ten slotte herinner ik eraan dat Hongkong nu echt een deel van China is en dus meer afhankelijk van de situatie daar dan vroeger. Daarom is het belangrijk dat de EU er niet toe bijdraagt dat de hervormingen in China zodanig worden doorgedreven dat er massawerkloosheid in China ontstaat, dat er een sociale chaos à la Rusland in China komt. Dat zou rampzalig zijn; het zou het einde betekenen van iedere vorm van democratie in China, en daarmee ook een bedreiging vormen voor de betrekkelijk positieve toestand in Hongkong.

Pradier
Mevrouw de Voorzitter, tot nu toe is China - en daarover mogen we ons verheugen - de verplichtingen die dit land ten opzichte van Hongkong is aangegaan in ieder geval formeel volledig nagekomen. De oprichting van een in democratische landen gebruikelijke parlementaire vertegenwoordiging hoeft echter niet vóór 2008 te worden verwacht. Het zal nog eens tien jaar duren voordat het algemeen stemrecht waardoor alle vertegenwoordigers van de burgers kunnen worden gekozen een feit zal zijn. In deze tien jaar moeten wij blijk geven van uiterste waakzaamheid en grote solidariteit met de in dit land actieve democratische krachten.
De overheid heeft de reputatie van Hongkong als transparant en niet-corrupt zakencentrum tot nu toe intact gelaten, zoals de heer Cushnahan terecht heeft onderstreept. Deze bijna voorbeeldige houding, deze opening naar de wereld in een niet bepaald gunstig klimaat moet echter worden gesteund en aangemoedigd.
Er moet terloops op worden gewezen dat de bezitters van een paspoort uit de speciale administratieve regio Hongkong moeten worden toegelaten zonder dat hiervoor een visum nodig is, net zoals de burgers van de Europese Unie zonder visum toegang hebben tot het eerstgenoemde grondgebied.
De intensiteit van het handelsverkeer, van het verkeer van mensen, ideeën, kapitaal en goederen is van levensbelang voor Hongkong. We moeten daar aanwezig zijn en ons actief en solidair opstellen. Niet alleen het welzijn van deze vooruitstekende punt van China staat op het spel, maar ook het onze.

Linser
Mevrouw de Voorzitter, de Aziatische en inzonderheid de Chinese economische ruimte herbergen voor de Europese Unie een geweldig potentieel. Ongetwijfeld speelt Hongkong zowel een politieke als een economische sleutelrol in de betrekkingen met dit gebied. Daarom zijn goede relaties met de regering van de speciale administratieve regio Hongkong van groot belang voor de Europese economie. De EU moet de nodige inspanningen doen om deze contacten te onderhouden en vooral optreden tegen de in het verslag beschreven antidemocratische tendensen en tegen het terecht bekritiseerde gebrek aan rechtszekerheid ten opzichte van de overheid. Want alleen een democratische rechtsstaat kan als waarborg beschouwd worden voor een blijvend onafhankelijke economie in Hongkong.
Op het punt van de visavrije toegang tot het Schengengebied kan ik het althans in deze vorm niet eens zijn met de rapporteur, die zulks verlangt voor alle houders van HKSAR-paspoorten en van Hongkong-BN-paspoorten. Dit probleem dient naar mijn mening - en zoals de Commissie ook voorstelt - apart te worden behandeld.

Porto
Mevrouw de Voorzitter, we hebben allemaal gegronde redenen om de ontwikkeling die Hongkong doormaakt nauwlettend te volgen - omdat het lot van de stad en haar inwoners ons aangaat, maar ook vanwege de betekenis die de ontwikkelingen aldaar hebben in verband met een zo belangrijk land als China. De rapporteur beschrijft die evolutie in detail. Ik dank hem voor zijn verslag.
Ik heb als Portugees voor deze zaken een meer dan gewone belangstelling, gezien het belang van deze evolutie voor herintegratie van Macau. Die herintegratie, een kwart eeuw na de gebeurtenissen van 25 april 1975, zal geschieden onder omstandigheden die in alle opzichten gunstiger zijn.
Aan de ene kant is het mogelijk geweest het gebied van infrastructuur en diensten te voorzien die van groot belang zijn voor de kwaliteit van het bestaan van de bevolking: een luchthaven, een universiteit, een nieuwe brug, een afvalzuiveringsinstallatie etc.
Aan de andere kant - en dit is heel belangrijk - heeft de Wetgevende Raad voor het gebied een eigen wetgeving uitgevaardigd, waarin alle vrijheden opgenomen zijn; zulks in overeenstemming met universele waarden die ook de waarden van de bevolking zijn. Macau is lid van de Wereldhandelsorganisatie en heeft met de Europese Unie een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Dit gebied heeft reeds een geheel eigen identiteit en we hebben er allen belang bij dat Macau die in de toekomst behoudt. Maar afgezien van onze belangen en die van Macau, is er natuurlijk het belang voor China, dat in Macau een ruimte voor opening en ontwikkeling heeft waarop het trots kan zijn.
Daarom is het van belang dat de Commissie - ik richt me nu dus tot de commissaris - meer aandacht schenkt aan Macau. Dat kan via de vertegenwoordiging in Hongkong, maar ook, en liever, door het openen van een vertegenwoordiging op eigen grondgebied. De autoriteiten aldaar zullen u al de daarvoor nodige hulp graag geven.

Brinkhorst
Mevrouw de Voorzitter, ik behoor tot degenen die Hongkong sedert de overdracht hebben bezocht. De situatie daar heeft zich heel anders ontwikkeld dan we een jaar geleden hadden verwacht. Toen heerste de opvatting dat economisch gezien alles misschien prima zou gaan in Hongkong, maar dat politiek gezien alles erg slecht zou gaan. Zoals mijn ambtsgenoot de heer Watson en vele anderen met hem hebben gezegd, moeten wij erg waakzaam blijven. Daar ligt het nut van dit verslag op politiek vlak.
In de praktijk moet worden erkend dat in de situatie in Hongkong over het algemeen de ontwikkeling van een - zij het beperkte - democratie zorgvuldig is geëerbiedigd. Momenteel gaat de bezorgdheid eerder uit naar de economische ontwikkelingen die zich in dat deel van de wereld voltrekken. Als het economisch misloopt, dan zal dat zeker een negatief politiek effect hebben.
Ik zou de Commissie een specifieke vraag willen stellen die ook te maken heeft met de visumkwestie. Natuurlijk moeten wij ons niet alleen bekommeren over visa, dat is waar, maar toch is dat een van de weinige specifieke onderwerpen waar Europa als zodanig iets meer kan doen. Ik maak mij hierover nog ongerust, speciaal wanneer ik hoor dat sommige sprekers beweren dat de kwestie van de visa iets is wat we niet serieus nemen en dat slechts acht landen houders van een visum Europa binnenlaten. De Commissie kan daar een rol spelen omdat Schengen zal worden opgenomen in het Verdrag van de Europese Unie. Ik hoop dat de Commissie te kennen zal geven dat zij op dit punt een initiatief zal nemen. Dit is de soort concrete solidariteit die wij in stand moeten houden. Ik hoop dat wij in het verslag van volgend jaar kunnen vermelden dat alles beter gaat dan nu.

Brittan, Sir Leon
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ook ik schaar mij geheel achter het bewonderenswaardige verslag van de heer Cushnahan en achter de ontwerpresolutie. Graag wil ik commentaar geven op enkele van de belangrijkste punten.
In de eerste plaats heeft een aantal sprekers, waaronder de heren Titley en Watson, en ook de heer Gahrton en als laatste nog de heer Brinkhorst meer in het algemeen commentaar geleverd op de manier waarop de overdracht heeft plaatsgevonden en op het feit dat de Chinese instanties zich in grote trekken aan hun politieke toezeggingen hebben gehouden. Ik sta geheel achter die verklaringen en ik ben het helemaal eens met wat er gezegd is. Eigenlijk wil ik nog eens de nadruk leggen op het hele bijzondere van wat er is gebeurd, want het is zeker waar dat de invoering van de formule "een land, twee systemen" uniek is en dat deze met succes is ingevoerd is een opmerkelijk resultaat; daarvoor verdienen zowel Hongkong als China zelf alle hulde.
Toch is er op een aantal punten kritiek geformuleerd en de heer Brinkhorst heeft dit samengevat met zijn opmerking dat wij waakzaam moeten blijven en dat zullen we ook. In de resolutie wordt aangedrongen op een snellere invoering van de algemene verkiezingen. Bij zijn bezoek aan Brussel in februari jongstleden heeft Chief Executive Tung-Chee-hwa gezegd: "Het is aan ons, mensen in Hongkong, om voor onszelf te beslissen over het verdere verloop van het democratische proces met als einddoel algemene verkiezingen."
Ik kan u verzekeren dat de Commissie nauwlettend zal blijven toezien op de ontwikkeling van de democratie in Hongkong. Tijdens mijn laatste bezoek aan Hongkong heb ik in het openbaar gezegd dat Hongkong zonder veel offers veel aan geloofwaardigheid zou kunnen winnen wanneer het zo snel mogelijk zou aankondigen dat het binnen een redelijke en welbepaalde termijn algemeen stemrecht hoopt in te voeren. We moeten echter net als de heer Cushnahan erkenning hebben voor de inspanningen die Hongkong zich tot nu toe heeft getroost, terwijl wij daarnaast druk moeten blijven uitoefenen om te komen tot een duidelijk tijdschema voor volledige democratie, iets waartoe hij ons evenals de heer Pradier heeft opgeroepen.
Er zijn tekenen die erop wijzen dat de financiële crisis waarop de heer Brinkhorst doelde degenen die op meer democratie in Hongkong aandringen stoutmoediger heeft gemaakt. Ik kan u verzekeren dat dit een punt is waarop voorzitter Santer en ikzelf niet zullen zwijgen wanneer wij begin november een bezoek aan Hongkong brengen.
Wat de visumkwestie betreft, wordt er in de resolutie van het Europees Parlement op aangedrongen dat de lidstaten houders van SAR-paspoorten visumvrije toegang verlenen en de heer Burenstam Linder heeft de aandacht hierop gevestigd. Terwijl de Commissie geen rechtstreekse bevoegdheden heeft voor het visumbeleid van de EU, dat nog steeds intergouvernementeel is totdat bij het Verdrag van Amsterdam een gemeenschappelijke visumlijst wordt ingevoerd, staan wij geheel achter de pogingen van Hongkong om visumvrije toegang voor zijn inwoners te bewerkstelligen. Dit is een van de belangrijke manieren waarop de Europese Unie de economische autonomie van Hongkong kan onderbouwen en het beginsel "een land, twee systemen" kracht kan bijzetten.
In feite - en misschien is de heer Brinkhorst toen hij zijn standpunt uiteenzette een beetje al te mild geweest voor de lidstaten - is het zo dat de genoemde acht landen alleen houders van een Brits overzees paspoort zonder visum toelaten, maar dat er slechts twee lidstaten zijn die houders van SAR-paspoorten zonder visum toelaten en deze zijn in Hongkong uiteraard in de meerderheid.
Het is van evenveel belang dat Hongkong de Europese landen ervan overtuigt dat zijn procedures op het stuk van immigratie, politie en douane doeltreffend en betrouwbaar zijn. Wij hebben er bij de autoriteiten op aangedrongen om met het oog daarop speciale bezoekersprogramma's te organiseren voor ambtenaren uit de Europese landen. Zulke programma's bestaan nu en ik hoop dat zij die landen over de streep zullen trekken die nog niet overtuigd zijn van de voordelen van visumvrije toegang van houders van SAR-paspoorten.
Wat de WHO betreft wordt in de resolutie van het EP gepleit voor nauwe samenwerking tussen de Europese Unie en Hongkong binnen de WHO en ik ben het eens met de opmerking van de heer Porto dat dit ook voor Macau zou moeten gelden. De Commissie is ervan overtuigd dat de liberale economie van Hongkong en niet in het minst zijn open handelsstelsel, geschraagd door het lidmaatschap van de WHO, als voorbeeldfunctie en stimulans zal dienen voor een verdere economische hervorming in China, ondanks de huidige problemen in verband met de Aziatische financiële crisis.
Binnen de WHO is er een goede samenwerking tussen de Europese Unie en Hongkong. Hongkong is een van de meest fervente voorstanders van ons initiatief om een nieuwe millenniumronde te organiseren en de Commissie bespreekt Pekings aanvraag voor het lidmaatschap van de WHO regelmatig met Hongkong. Hongkong is hier uiteraard voorstander van en illustreert voor China op unieke wijze de voordelen die het lidmaatschap van de WHO biedt.
De resolutie dringt eveneens aan op ruimere samenwerking om de betrekkingen tussen de EU en Hongkong hechter te maken en de autonomie van Hongkong te versterken. Wij zijn van mening dat hechtere bilaterale betrekkingen essentieel zijn voor het onderbouwen van het beginsel "een land, twee systemen" . Wij staan op het punt om een samenwerkingsovereenkomst op douanegebied met Hongkong te sluiten en ik hoop dat voorzitter Santer deze bij zijn bezoek in Hongkong zal kunnen paraferen en daarbij ook de mogelijkheid van meer ambitieuze overeenkomsten zal kunnen onderzoeken.
We moeten rekening houden met de subtiele verdeling van de bevoegdheden tussen Hongkong en Peking op het gebied van de buitenlandse betrekkingen, maar toch moeten we aftasten wat het maximum is wat Hongkong op dit gebied kan doen. De Europese Unie blijft op andere gebieden intensievere bilaterale betrekkingen nastreven, met name door betrekkingen tussen bedrijven te stimuleren; vorig jaar had in Brussel de eerste voltallige vergadering van het EU-Hongkong Business Committee plaats en de tweede is gepland in Hongkong tijdens ons bezoek aldaar van begin november.
In de resolutie wordt de Commissie opgeroepen om de autonomie en de financiële stabiliteit van de markt van Hongkong te bewaken. De Commissie volgt de financiële en economische situatie via onze delegatie in Hongkong, maar ook door middel van frequente bezoeken van onze ambtenaren aan de speciale administratieve regio en door bezoeken van hooggeplaatste ambtenaren daaruit aan Brussel. Dat bewakingsproces zal uitvoerig worden belicht in ons eerste jaarverslag over Hongkong dat wij binnenkort zullen publiceren.
Mijns inziens heeft de heer Titley gelijk wanneer hij zegt dat Hongkongs problemen enorm zijn geweest maar dat de crisis daar veel beter is doorstaan dan in veel andere landen van de regio en ik stem van harte in met de opmerking van de heer Burenstam Linder dat het gezien alle moeilijkheden die Hongkong momenteel doormaakt de liberale economische beleidsvoering is geweest, die deze situatie mogelijk heeft veroorzaakt.
Gedurende het hele jaar genomen heeft Hongkong maatregelen getroffen om zijn liquiditeiten te vergroten, bijvoorbeeld door de belasting op spaartegoeden te verlagen en de repomarkt uit te breiden. Recentelijk heeft het zijn toevlucht genomen tot meer drastische maatregelen om speculatie door handelaren tegen te gaan die valuta onderuit probeerden te halen om de rentetarieven omhoog te stuwen en dan te profiteren van de daardoor zakkende aandelenkoersen.
De maatregelen die door mevrouw Van Bladel zijn genoemd zijn drieledig: een besluit om aandelen te kopen op de aandelenmarkt, waardoor de aandelenindex in twee weken met 19 % omhoog ging; verdere maatregelen om het valutacomité te versterken, de liquiditeitsgroei te bevorderen en de volatiliteit van de interbancaire rentetarieven te temperen; en tenslotte maatregelen voor een betere transparantie en een grotere discipline op de aandelenmarkt. Wij analyseren die maatregelen nauwlettend en zullen ze in ons eerste jaarverslag verder becommentariëren.
In de resolutie van het Parlement wordt gesteld dat het bureau van de Europese Gemeenschappen in Hongkong in staat moet worden gesteld om een belangrijke rol te spelen bij de ontwikkeling van de betrekkingen tussen de EU en China en wordt voorgesteld het personeel daarvan uit te breiden. Ik ben het geheel eens met mevrouw Van Bladel dat een doeltreffend en goed bezet bureau van de EU in Hongkong van essentieel belang is en er is onlangs nieuw personeel ingezet om de bezetting van dat bureau te versterken.
In de resolutie van het EP wordt tenslotte ons voornemen om jaarverslagen uit te brengen verwelkomd; wij leggen momenteel de laatste hand aan het eerste verslag en hopen dit tegen eind oktober in te dienen bij de Raad en het Parlement. Zoals ik al zei, gaan voorzitter Santer en ikzelf begin november naar Hongkong en ons verslag komt dus op een gunstig tijdstip uit. In het verslag zal het gehele scala van relevante economische, politieke, justitiële en andere kwesties die in het eerste jaar van de SAR in Hongkong hebben gespeeld, zorgvuldig onder de loep worden genomen. In behoef hier niet te zeggen dat wij niet alleen nota zullen nemen maar ook veel profijt zullen trekken van de opmerkingen en aanbevelingen die vervat zijn in de verslagen en resoluties van het Parlement en speciaal in het uitstekende verslag van de heer Cushnahan en de interventies tijdens dit debat.

De Voorzitter
Dank u, commissaris Brittan. Dank u voor uw bevredigende antwoord.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Raad (B4-0483/98). Wij heten de voorzitter van de Raad, mevrouw Ferrero-Waldner welkom.
Vraag nr. 1 van Patricia McKenna (H-0832/98):
Betreft: Onrechtmatige behandeling van journalisten in het VK
Is de Raad op de hoogte van het feit dat de politie in het VK leden van de National Union of Journalists, met name freelance-leden daarvan, op onrechtmatige wijze behandelt door hun perskaarten niet te erkennen, door hen wegens vergrijpen of obstructie of zelfs uit hoofde van de "Harassment Act" (die bedoeld is om "stalking" te voorkomen) te arresteren, hen fysiek aan te vallen, hen vast te houden tot hun deadlines zijn verstreken, hen te weerhouden van het maken van foto's, hun foto's te confisqueren en hun videomateriaal te wissen, alsmede door hen tijdens protestbijeenkomsten te beperken in hun bewegingsvrijheid ? Is de Raad tevens op de hoogte van het feit dat voor de politie weliswaar schriftelijke richtsnoeren bestaan voor de betrekkingen met de pers, maar dat journalisten daarin geen inzage hebben gekregen? Vormen dergelijke activiteiten een schending van de Verdragen, met inbegrip van het Verdrag van Amsterdam, en dan met name van de artikelen betreffende justitie en binnenlandse zaken waarvoor de Raad voornamelijk verantwoordelijk is? Is de Raad, zo hij buiten de EU met betrekking tot dergelijke aangelegenheden serieus wenst te worden genomen, voornemens de Commissie opdracht te geven ervoor te zorgen dat journalisten in de EU vrij kunnen werken voordat dergelijke vraagstukken elders ter sprake worden gebracht?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, ik kan op de vraag van de geachte afgevaardigde het volgende antwoorden: de door de geachte afgevaardigde gesignaleerde onrechtmatige behandeling en het lastigvallen van freelance journalisten is een aangelegenheid die zich helaas onttrekt aan de bevoegdheid van de Raad.
Ik moet daarom de geachte afgevaardigde mededelen dat de Raad zich te generlei tijde over deze aangelegenheid heeft uit te spreken. Voor het handhaven van de openbare orde op het grondgebied van een lidstaat - en bij deze gelegenheid moeten wij daaraan nogmaals herinneren - zijn alleen de politieautoriteiten van de desbetreffende lidstaat bevoegd. Anderzijds wil ik toch benadrukken dat eerbied voor de mensenrechten en de democratische vrijheden, met inbegrip natuurlijk van de persvrijheid, ongetwijfeld de hoeksteen van onze gehele communautaire eenwording vormt.
De Raad sluit weliswaar de mogelijkheid niet uit dat op lokaal niveau bij toeval bepaalde ontsporingen kunnen voorkomen, maar is er toch diep van overtuigd dat de regeringen van de lidstaten zich bij hun handelen altijd laten leiden door genoemde grondbeginselen, waarzonder de Gemeenschap geen toekomst zou hebben.

McKenna
Mag ik de fungerend voorzitter erop attent maken dat er voor deze pesterij bewijzen zijn, zowel in schriftelijke vorm als op video. Wanneer u beweert dat u incidentele schendingen van de persvrijheid niet kunt voorkomen, dan moet u daar toch voor zorgen, omdat in artikel F van het Verdrag van Maastricht is vastgelegd dat de Europese Unie het Europese Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens moet respecteren.
Dit is een geval van misbruik van dat verdrag. Deze journalisten waren incidenten op het gebied van sociale rechtvaardigheid en het milieu aan het verslaan. Zij zijn lastiggevallen door de politie, er zijn invallen gedaan in hun kantoren en huizen, er is apparatuur in beslag genomen en de foto's die zij bij protestdemonstraties hebben genomen zijn als bewijsstukken tegen de demonstranten gebruikt. Dit is grof misbruik van de persvrijheid en van de vrijheid om te rapporteren over wat er gebeurt.
Wanneer dit wordt toegestaan in een lidstaat, dan is dat het begin van het einde: dan gaat dat ook in andere lidstaten gebeuren. Als de Europese Unie zich wil houden aan de EU-Verdragen en het Europese verdrag tot bescherming van de rechten van de mens wil eerbiedigen, dan heeft zij de plicht om iets te doen.
Het is niet genoeg om te zeggen dat de Raad, zoals de fungerend voorzitter heeft gezegd, incidentele tekortkomingen niet kan voorkomen. Misschien kan niet worden voorkomen wat er gebeurd is, maar er kan wel voor worden gezorgd dat het niet nogmaals gebeurt en dat een en ander geen signaal wordt voor andere lidstaten om dit voorbeeld te volgen, want persvrijheid is een uiterst belangrijk aspect van de democratie.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, de bevoegdheden zijn duidelijk afgebakend en ik heb zojuist uitgelegd - en wil dat nogmaals benadrukken - dat de Raad niet bevoegd is tot uitspraken over het gedrag van de politie tijdens de handhaving van de openbare orde op het grondgebied van een bepaalde lidstaat. Ik verklaar nogmaals, voor zover dat nog nodig is, dat alleen de bevoegde nationale autoriteiten mogen oordelen over het gedrag van de politie in hun lidstaat.
De vraag van de geachte afgevaardigde zou daarom meer weerklank vinden wanneer deze in het Britse Lagerhuis werd gesteld. Ik kan hier nog aan toevoegen dat wij natuurlijk ook nog de Raad van Europa hebben en het Verdrag inzake de Rechten van de Mens. In het kader van de commissie voor de Rechten van de Mens bestaat natuurlijk ook nog de mogelijkheid klachten in te dienen.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, ik heb zowel het eerste als het laatste antwoord van de fungerend voorzitter gehoord. Ik was daar eerlijk gezegd nogal van onder de indruk. Alhoewel men u, mevrouw de fungerend voorzitter, zojuist erop attendeerde dat de Raad overeenkomstig het Verdrag moet optreden, wast de Raad zijn handen in onschuld. Ik wilde haar een aanvullende vraag stellen. Zou zij hetzelfde antwoord hebben gegeven als dergelijke flagrante schendingen van bijvoorbeeld de persvrijheid zich in Hongkong hadden voorgedaan, waar wij zojuist een debat over hadden? In het desbetreffende verslag worden beschuldigingen in die richting geuit en wij vonden dat wij bevoegd genoeg waren om daarover een debat te houden en onze kritiek te spuien. De commissaris heeft haar lof over de desbetreffende punten niet onder stoelen of banken gestoken. Hoe kunnen wij nu in het ene geval doen alsof onze neus bloedt en in het andere geval ons op hoge poten, zoals dat heet, gaan inmengen in de interne gelegenheden van een land? Ik wil graag dat de fungerend voorzitter haar mening nader toelicht. Ik hoop dat zij geen aanstoot neemt aan mijn hoge toon, maar dergelijke zaken, dergelijke antwoorden kunnen niet door de beugel.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ik moet nog eens zeggen dat er nu eenmaal bepaalde bevoegdheden bestaan. De Raad heeft duidelijke bevoegdheden op het gebied van de buitenlandse betrekkingen en kan daarom uitspraken doen over bijvoorbeeld het gebrek aan persvrijheid in een van de derde landen. De Raad is echter niet bevoegd voor interne aangelegenheden zoals bijvoorbeeld het politiegedrag in een lidstaat. Ik kan hier alleen maar het antwoord herhalen dat ik aan de geachte afgevaardigde heb gegeven.

De Voorzitter
Vraag nr. 2 van Felipe Camisón Asensio (H-0836/98):
Betreft: Financiering van de gaspijpleiding Almendralejo-Oviedo
Hoe hoog is de financiële bijdrage van de Europese Unie voor de aanleg van de gaspijpleiding tussen Almendralejo (Extremadura) en Oviedo in het kader van het programma inzake de distributie van aardgas in Spanje?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, de gaspijpleiding waarop de geachte afgevaardigde doelt, maakt deel uit van plan E4 van besluit (EG) nr. 1254/96 van het Europees Parlement en de Raad van 5 juni 1996 inzake een reeks richtlijnen voor de trans-Europese netwerken voor energie. In het kader van de rubriek "invoering van aardgas in nieuwe gebieden" betreft project E4 de aanleg van een gaspijpleiding in de gebieden Galicië, Extremadura, Andalusië, Zuid-Valencia en Murcia, met inbegrip van een eindstation voor vloeibare aardgas in Galicië.
Luidens artikel 6, lid 2 van dit besluit, heeft de Commissie na uitspraak van de commissie krachtens artikel 9, bij besluit van 11 juli 1998 de specificaties uitgewerkt voor de plannen van algemeen belang als voorzien in besluit (EG) nr. 1254/96, zodat de financiering kan worden geregeld.
In het kader van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling, het EFRO, heeft de Commissie bij beschikking de dato 14 mei 1998 een bedrag van 103, 16 miljoen ecu uitgetrokken voor de jaren 1997 en 1998 als bijdrage aan het algemeen project van een westelijke gaspijpleiding, waarvan de onderhavige pijpleiding een onderdeel is.

Camisón Asensio
In dit geval heeft mevrouw de voorzitter van de Raad de tactiek van Pilatus niet toegepast. Zonder omhaal heeft zij de vraag beantwoord en ik ben haar bijzonder dankbaar voor de gegevens die zij verstrekt heeft. Het gaat om een gasleiding waarvan de sociaal-economische betekenis enorm is. Vergeet u niet dat het een corridor is, dat het een doelstelling 1-regio van de structuurfondsen betreft met ontwikkelingsmogelijkheden die benut moeten worden. Ik heb echter een aantal aanvullende vragen terzake. Is dit programma dat u voor ons heeft toegelicht een aanvulling op het communautaire programma INTERREG IIB betreffende trans-Europese energienetwerken? En verder: is het een aanvulling op de gasleiding tussen de straat van Gibraltar en Cordoba, waardoor het aardgas uit Noord-Afrika naar Spanje komt? En tenslotte: is er bij deze programmering rekening gehouden met de huidige tendens in vele lidstaten van de Europese Unie om minder aardgas te gebruiken? Of, in andere woorden, heeft de Raad die tendens tot een lager gebruik zien aankomen?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, hier wordt een hele reeks detailvragen aan de Raad gericht. Onder inachtneming van hetgeen ik al gezegd heb, zou ik de geachte afgevaardigde willen verwijzen naar de Commissie, die meer gegevens over de precieze bedragen en zijn vragen heeft, met name over zijn vraag of het project ook nog onder het programma INTERREG valt. Ik kan hierop helaas mondeling geen antwoord geven. Wanneer u dit wenst zal ik echter gaarne schriftelijk antwoorden.

De Voorzitter
Vraag nr. 3 van Roy Perry, vervangen door mevrouw De Esteban Martin (H-0838/98):
Betreft: Verzoekschriften
Kan de Raad mededelen hoeveel keer vertegenwoordigers van de Raad vergaderingen van de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement hebben bijgewoond (hetzij sinds het begin van het jaar of sinds het begin van het Oostenrijkse voorzitterschap) en welke aanvullende procedures de Raad ter beschikking staan om bij het Parlement ingediende verzoekschriften te behandelen, met name gezien de dikwijls geuite beschuldigingen betreffende nalatigheid van de lidstaten met betrekking tot de inachtneming van hun Verdragsverplichtingen?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, met betrekking tot deze zeer interessante vraag van de afgevaardigde over verzoekschriften, kan ik verklaren dat de Raad regelmatig kennis neemt van de resoluties van het Europees Parlement, met inbegrip van de resoluties met betrekking tot het recht van petitie. Wat eventuele nalatigheid van de lidstaten betreft met betrekking tot de inachtneming van de gemeenschappelijke rechtsregels, kan ik er overigens nog op wijzen dat volgens artikel 155 van het Verdrag het de taak van de Commissie is en ik citeer: "toe te zien op de toepassing zowel van de bepalingen van dit Verdrag als van de bepalingen welke de instellingen krachtens dit Verdrag vaststellen" .

De Esteban Martín
Mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, ik dank u voor uw antwoord maar helaas ben ik daar niet tevreden mee. Wij vroegen welke maatregelen de Raad denkt te nemen en, in concreto, of het Oostenrijkse voorzitterschap een maatregel overweegt om ervoor te zorgen dat de Raad bij de vergaderingen van de Commissie verzoekschriften aanwezig is. Zoals u weet, is het recht een verzoekschrift in te dienen een van de grondrechten van de burgers van de Europese Unie, en helaas komt het regelmatig voor dat de lidstaten de communautaire regels niet naleven, terwijl het aan mechanismen ontbreekt om hen ertoe te verplichten naar behoren op deze terechte verzoekschriften van de burgers van de Gemeenschap te reageren. Derhalve, mevrouw de voorzitter van de Raad, zou ik graag willen dat u mij zei of, en zo ja wanneer, er een bepaalde maatregel in overweging is genomen met het oog op de aanwezigheid van de Raad bij de vergaderingen van de Commissie verzoekschriften.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ik kan op deze nieuwe vraag in wezen niet veel meer zeggen dan ik al gezegd heb, namelijk dat de Raad van alle door het Europees Parlement aangenomen resoluties formeel kennis neemt. Ik kan hier nog aan toevoegen dat wanneer het om zijn eigen bevoegdheden gaat - en ik herhaal dat dit zuiver theoretisch is - de Raad zorgvuldig alle gegevens van de desbetreffende dossiers doorneemt en in het voorkomende geval passende maatregelen zou treffen.
De toepassing van de bepalingen van het Verdrag en van de op grond van het Verdrag uitgevaardigde wetgeving gaat de Raad natuurlijk zeer aan het hart. Ik wil de geachte afgevaardigde er evenwel op wijzen dat volgens de in het Verdrag vastgelegde verdeling van de bevoegdheden over de instellingen, het toch in de eerste plaats een zaak van de Commissie en eventueel van het Hof van Justitie is, om ervoor te zorgen dat alle lidstaten het gemeenschapsrecht correct toepassen, en dat is hier dus het punt.

Newman
Ik ben een doorgewinterd en actief lid van de Commissie verzoekschriften. Een paar jaar geleden werden de vergaderingen van de commissie regelmatig bijgewoond door een ambtenaar van de Raad. Deze dame maakte alleen aantekeningen en dat was niet erg bevredigend, maar in ieder geval beter dan niets. In de afgelopen paar jaar hebben wij niet veel meer gehad dan een incidenteel bezoek van een vertegenwoordiger van de Raad, soms wanneer de ombudsman aanwezig was om verslag uit te brengen aan de commissie - en dat was een goed ding - maar slechts heel zelden wanneer er een onderwerp aan de orde was dat een van de lidstaten speciaal aanging.
De meeste bijeenkomsten van de parlementaire commissies worden regelmatig bijgewoond door vertegenwoordigers van de Raad. We hebben het hier niet over ministers maar over een ambtenaar van de vertegenwoordiging van de regering die op dat moment het voorzitterschap bekleedt.
Kan hetzelfde gebeuren bij de Commissie verzoekschriften zodat we een dialoog kunnen hebben tussen de Raad en de leden van die commissie, zoals dit ook geschiedt bij de andere commissies van het Parlement? Zoiets zou de indieners van verzoekschriften helpen en in overeenstemming zijn met het Verdrag betreffende de Europese Unie en de rechten die de burgers aan dat Verdrag kunnen ontlenen.

Ferrero-Waldner
Geachte afgevaardigde, ik dank u voor de informatie; wij zullen het Raadssecretariaat vragen zich hierover te buigen. Ik zal de zaak met secretaris-generaal Trumpf bespreken, en wanneer het zo ligt als u zegt, zullen wij stellig een oplossing vinden.

De Voorzitter
Dank u voor uw welwillendheid.
Vraag nr. 4 van Olivier Dupuis (H-0849/98):
Betreft: Balans van de akkoorden van Dayton
Volgens het Hoge Commissariaat voor de vluchtelingen van de VN (UNHCR) bevonden zich op het moment van de ondertekening van de akkoorden van Dayton in december 1995 meer dan een miljoen Bosnische ontheemden op het grondgebied van de Republiek Bosnië-Herzegovina, terwijl nog eens bijna een miljoen Bosniërs als vluchteling in een derde land verbleef. Overigens zijn, nog steeds volgens UNHCR, slechts 400.000 van deze bijna twee miljoen vluchtelingen en ontheemden tot dusver naar hun plaats van herkomst teruggekeerd.
Is de Raad niet van oordeel dat het feit dat tot nog toe, nu bijna drie jaar na de ondertekening van de akkoorden van Dayton, slechts 20 % van de vluchtelingen en ontheemden naar hun plaats van herkomst konden terugkeren, neerkomt op een behoorlijke mislukking van deze akkoorden en feitelijk de acceptatie betekent van het plan voor deling op etnische grondslag dat door het regime van Belgrado is bedacht, gewild, gepland en uitgevoerd, een plan dat oorlogsmisdaden, misdaden tegen de menselijkheid en volkerenmoord omvatte, zoals de gehele internationale gemeenschap inmiddels weet?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, de Raad is het met de afgevaardigde eens dat er veel minder vluchtelingen zijn teruggegaan dan de internationale gemeenschap voor het jaar 1998 had verwacht. Dat is juist. De terugkeer van vluchtelingen was een van de belangrijkste taken waarvoor de internationale gemeenschap zich zag gesteld bij de uitvoering van de vredesakkoorden van Dayton/Parijs. De repatriëring van vluchtelingen is altijd al problematisch geweest, en het feit dat de meeste vluchtelingen die nog moeten terugkeren, naar minderheidsgebieden terug moeten, dat wil zeggen naar gebieden waar de vluchtelingen een minderheid zullen vormen, maakt de zaak nog ingewikkelder.
Vele vluchtelingen zijn niet geneigd naar Bosnië, althans niet naar hun vroegere woonplaatsen en dorpen terug te keren; dit is dikwijls zelfs het geval wanneer het om terugkeer naar een meerderheidsgebied gaat. Behalve de duidelijke politieke pressie, geeft het gevoel van gebrek aan persoonlijke veiligheid hier de doorslag, alsmede het voorhanden zijn van werk en onderdak.
Daarom heeft de internationale gemeenschap een strategie op lange termijn uitgewerkt, met als voornaamste taak de verbetering van de veiligheid ter plaatse, bijvoorbeeld met een verbetering van de politiemacht, en de bewerkstelliging van een blijvende verbetering van de economische vooruitzichten, zodat de vluchtelingen aangemoedigd worden om naar hun land terug te keren en er weer te gaan wonen en werken.
De Raad zal de etnische opdeling van Bosnië-Herzegovina nooit aanvaarden. De Raad staat volledig achter het in de vredesakkoorden opgenomen beginsel van een pluralistische en multi-etnische maatschappij als sleutel tot volledige democratie en blijvende vrede. De Raad bekrachtigt het in de vredesakkoorden gewaarborgde grondrecht voor alle vluchtelingen en ontheemden om vrij naar hun oorspronkelijke woonplaats terug te keren. De Raad blijft er onvoorwaardelijk achterstaan dat van de bevoegdheid van de Hoge Vertegenwoordiger gebruik wordt gemaakt om ambtenaren uit hun ambt te ontzetten wanneer zij tegen dit grondrecht ingaan en de terugkeer van vluchtelingen proberen te beletten.
De stand van zaken in Bosnië wordt in oktober opgemaakt; de Commissie houdt dan haar halfjaarlijks onderzoek naar de naleving van de regionale criteria die de EU in april 1997 voor alle landen van de Westelijke Balkan heeft opgesteld. Bij haar laatste onderzoek in april heeft de Commissie uitgesloten dat samenwerkingsovereenkomsten worden gesloten met Bosnië, Kroatië en de Bondsrepubliek Joegoslavië. De Commissie heeft dit besluit gebaseerd op de algemene bezorgdheid inzake de democratische hervormingen, inzake de waarborging van mensen- en minderheidsrechten en ook op de trage medewerking bij de terugkeer van vluchtelingen.

Dupuis
Mevrouw de voorzitter van de Raad, u heeft verklaard dat de Raad de opdeling van Bosnië nooit zal erkennen. We zijn zo vaak getuige geweest van woordbreuk en ontkenningen door de Raad dat het misschien een beetje gewaagd is een dergelijke uitspraak te doen.
Ik wil echter terugkomen op de vluchtelingenkwestie door te zeggen dat uw woorden meer weg hebben van een vrome wens dan van een beleid. Als we drie jaar na de ondertekening van de akkoorden van Dayton zover zijn als nu het geval is, denk ik namelijk dat we hieruit de eerste lessen moeten trekken.
We moeten ons ook afvragen wat deze staat momenteel inhoudt. Is het niet slechts een fictieve?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ik geloof dat men juist voor Bosnië-Herzegovina kan stellen dat indien de internationale gemeenschap daar had willen terugkomen op zijn beloftes, zoals u dat van ons veronderstelt, er toch zeker geen internationale troepenmacht naar toe gestuurd zou zijn. Ook nu nog hebben wij daar grote verplichtingen. Juist omdat wij de akkoorden van Dayton willen uitvoeren, hebben wij ons allemaal tot deze verplichting bereid verklaard en wij zullen dit ook blijven doen.
Voor het eerst sinds de ondertekening van de akkoorden van Dayton hebben nu gematigde, op Dayton georiënteerde partijen de mogelijkheid de wetgevende macht in beide gebiedsdelen en op nationaal niveau op alle bestuursniveau's te controleren. Voor de eerste maal kon het presidium de vredesakkoorden gemeenschappelijk ondersteunen. De uitslag van de presidentsverkiezingen in de republiek Srpska betekent weliswaar een symbolische nederlaag, maar dit wordt weer goedgemaakt door de op alle regeringsniveau's behaalde winst voor de Daytongezinde partijen. De komende weken gaat het er in de republiek Srpska om of de coalitie van Sloga de meerderheid in het parlement kan behouden en de toekomstige minister-president kan aanwijzen of niet.
Van de zijde van Kroatië zal het nieuwe lid van het presidium Antejelavic nog in oktober een partijbijeenkomst organiseren, om de HDZ te hervormen. De EU staat als volgt tegenover deze ontwikkelingen: ten eerste moeten maatregelen worden getroffen om de samenhang van de coalitie van Sloga te waarborgen. Ten tweede moet de republiek Srpska beschermd worden tegen de gevolgen van de crisis in Kosovo. Ten derde zal men op het partijcongres van de HDZ tot concrete hervormingen moeten besluiten. Ten vierde moet worden begonnen met de voorbereiding van de gemeenteverkiezingen in 1999. En tenslotte moet de integriteit en de doorzichtigheid worden verzekerd van het financiële doen en laten van de gekozen organen. Langs deze lijnen zou het mogelijk moeten zijn in december goed voorbereid naar de volgende "Peace Implementation Conference" in Madrid te gaan, en daar verder te werken aan een multi-etnisch en pluralistisch Bosnië.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, ik moet eerlijk toegeven dat ik met die Daytonakkoorden een probleem heb, eenvoudig omdat een van de verdragsluitende partijen de heer Milosevic is. Wij hebben in de loop van de laatste jaren toch gezien dat deze absoluut niet van zins is om welk onderdeel dan ook van die akkoorden na te leven.
Op vele gebieden is de vooruitgang miniem. Veruit de grootste vorderingen hebben de Kroaten geboekt - misschien niet genoeg maar toch vorderingen - want zij hebben een consulaat in Banja Luka geopend, en zijn overgegaan tot wetswijzigingen, meer speciaal met betrekking tot het woonrecht voor bepaalde personen in Krajina en West-Slavonië. Van Kroatische kant zijn hier toch duidelijk inspanningen gedaan, maar zolang één verdragspartij Milosevic heet - en wij zien nu met de crisis in Kosovo waar het naartoe gaat - hebben voor mij de Daytonakkoorden eerlijk gezegd niet meer dan symbolische waarde. Men zou er daarom over kunnen denken om bepaalde delen van de Daytonakkoorden buiten werking te stellen zolang bovengenoemde verdragspartner is.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, er zijn genoeg gebieden waarop de Daytonakkoorden duidelijk voordeel hebben opgeleverd. Het belangrijkste is wel dat het met de Daytonakkoorden pas gelukt is de wapenstilstand te bestendigen en de betrokken partijen de gelegenheid te geven weer met elkaar te leven. Dat het niet allemaal even prachtig is, vooral wat Milosevic betreft, spreekt natuurlijk vanzelf en dat weten wij ook. Maar onder de gegeven omstandigheden geloof ik dat er haast geen andere mogelijkheden bestaan. Om nu de Daytonakkoorden af te kappen, is volgens mij ook geen optie.
De burgermaatschappij, de democratie moeten worden versterkt. Daarvoor is naar mijn mening zowel een hervorming van de media als een hervorming van het kiessysteem noodzakelijk. Hier hebben wij zoals u weet een hele serie projecten die precies die kant opgaan. Verdere economische hervormingen zijn eveneens een voorwaarde voor Bosnië-Herzegovina, wil zij verder steun blijven ontvangen van de zijde van de internationale gemeenschap. Wat de rechtstaatsaspecten betreft, een onafhankelijke multi-etnische justitie, een professioneel multi-etnisch politieapparaat en de strijd tegen alle parallelstructuren zijn eveneens voorwaarden voor een democratisch Bosnië-Herzegovina en hier heeft de internationale gemeenschap de laatste jaren toch wel iets bereikt, dacht ik zo. Ik zeg niet dat alles gelukt is en ik zeg evenmin dat de situatie binnen een paar jaar niet veel beter zou kunnen worden. Ik geloof dat wij gewoon door moeten gaan met de strijd voor de versterking van hun gemeenschappelijke instellingen, voor een hervorming ook van de ministerraad en voor het opzetten van een controleapparaat voor de inkomsten van het land en zijn gebiedsdelen.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw de voorzitter willen vragen of zij het niet met mij eens is dat het geringe aantal terugkerende vluchtelingen toch ook daaraan valt toe te schrijven dat de ontvangende landen werkelijk ruimhartig en op uniek menselijke manier de vluchtelingen een nieuw vaderland hebben geboden. Ik weet wat Oostenrijk betreft, dat heel veel Bosnische vluchtelingen er onderdak, werk en integratie in de maatschappij hebben gevonden en ook daarom niet meer naar huis terug willen.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, natuurlijk is het waar dat sommige landen, Oostenrijk bijvoorbeeld, de Bosniërs en andere vluchtelingen onderdak, en wel zeer ruimhartig onderdak hebben geboden. Ik heb vandaag tijdens de discussie over het migrantenvraagstuk vermeld dat er in Oostenrijk zo'n 85 tot 90.000 mensen zijn opgevangen. Dat is 8-9 % van de plaatselijke bevolking. Toch moet het ons doel zijn dat de vluchtelingen zoveel mogelijk terugkeren. Het gaat om hun vaderland; zij moeten hun eigen staat weer opbouwen. Natuurlijk hangt deze terugkeer ervan af hoe snel het gelukt de economie daar weer op de been te brengen zodat de terugkerenden werk kunnen vinden, en hoe snel het gelukt daar veiligheid te scheppen zodat zij waarborgen hebben wanneer zij naar hun land terugkeren.

De Voorzitter
Vraag nr. 5 van José Salafranca Sánchez-Neyra (H-0853/98):
Betreft: De betrekkingen tussen de Verenigde Staten en Cuba
Heeft de Raad kennis genomen van de brief van mevrouw Albright, de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, van 3 augustus die in diverse media is gepubliceerd, aan de voorzitter van de Commissie buitenlandse betrekkingen van de Amerikaanse Senaat, de heer Helms?
Kan de Raad hierop reageren of een standpunt hierover innemen?
Vindt de Raad dat de interpretatie die de minister geeft aan de bewoordingen van de Verklaringen van 18 mei, in overeenstemming met de geest van de verklaringen die de verantwoordelijke commissaris in mei heeft afgelegd ten overstaan van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid van het Europees Parlement?
Is de Raad het ermee eens dat deze overeenkomst een speciale bevestiging inhoudt van de beginselen waardoor de Libertad Act is geïnspireerd?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, de Raad draagt vanzelfsprekend kennis van het schrijven van de minister van Buitenlandse Zaken, mevrouw Albright, aan de voorzitter van de Commissie buitenlandse betrekkingen van de Amerikaanse Senaat, Jesse Helms, inzake de afspraken over de voorschriften ter verbetering van de bescherming van investeringen en de passage die betrekking heeft op het tijdens de topbijeenkomst EU-VS van 18 mei jl. in Londen overeengekomen belangrijke pakket maatregelen. De brief was echter niet aan de Raad gericht, zodat het niet gepast zou zijn als de Raad daarop zou antwoorden. De Unie heeft haar standpunt dienaangaande bepaald in een eenzijdige verklaring van de EU die eveneens onderdeel uitmaakt van het Londense pakket maatregelen; deze verklaring werd op 25 mei door de Raad bevestigd.
Daarom verwacht de Raad dat de Verenigde Staten de nodige stappen zullen ondernemen zoals die uit de tijdens de Londense topconferentie overeengekomen maatregels voortvloeien. De EU zal insgelijks haar politieke verplichtingen in dezen nakomen.
De Unie kan niet accepteren dat welk bestanddeel dan ook van het tijdens de Londense topconferentie overeengekomen pakket maatregels op enigerlei wijze de beginselen van de "Liberty Act" zou rechtvaardigen en al helemaal niet dat hiermede de dreiging wordt gerechtvaardigd met indirecte boycot en rechtsmaatregelen met exterritoriale werking en met terugwerkende kracht. Dat is het standpunt van de Commissie en de lidstaten.
Wat het vraagstuk van de onteigening betreft, heeft Sir Leon Brittan in zijn brief van 18 mei aan mevrouw Albright, die eveneens onderdeel van het Londense pakket maatregelen vormt, toegegeven dat volgens de gegevens van de Verenigde Staten de onteigeningen in een hele reeks gevallen tegen het volkenrecht indruisten, gezien de discriminerende bepalingen van de Cubaanse wet 851.

Salafranca Sánchez-Neyra
Dank u voor uw antwoord, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad. Het was natuurlijk niet mijn bedoeling te zeggen dat de Raad die brief zou beantwoorden. De brief is een door de staatssecretaris gericht schrijven aan de voorzitter van de Commissie buitenlandse betrekkingen van de Senaat van de Verenigde Staten.
Het probleem is dat er in de in deze brief gegeven uitleg van de overeenkomsten tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten op wordt gewezen dat deze uitleg ten grondslag ligt aan de filosofie en de algemene doelstellingen van de Amerikaanse wetgeving. Ik zou graag vernemen of het voorzitterschap van de Raad het met die interpretatie eens is. Ik weet dat de Europese Unie, althans in de unilaterale verklaring van de maand mei, dat standpunt niet deelt. De eerste vraag die ik zou willen stellen is dan ook de volgende: welke gevoelens roepen de in deze brief gestelde bepalingen op bij de Raad?
En de tweede vraag: hoeveel tijd zal het volgens de Raad vergen voordat de bepalingen van de overeenkomst zijn verwezenlijkt en, in concreto, voordat de wijziging van titel IV van de wet, die door het Congres van de Verenigde Staten moet worden aangenomen, ten uitvoer wordt gelegd? En wat moet er volgens de Raad gebeuren indien deze overeenkomst en deze verplichting niet worden nageleefd? Ik heb de indruk, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, dat het president Clinton gezien de huidige stand van de zaken in de Verenigde Staten niet zal lukken de vereiste meerderheid achter zich te krijgen om deze wijziging van titel IV van de wet erdoor te krijgen.
Daarom zou ik, samenvattend, willen weten, in de eerste plaats of de Raad de in die brief verwoorde opvatting deelt, en ten tweede welke termijn de Raad redelijk acht om tot maatregelen over te gaan, want als de Verenigde Staten hun deel van de overeenkomst niet nakomen door titel IV door het Congres te laten wijzigen, wat staat de Europese Unie dan te doen? Het is namelijk een uitstekende zaak om naar een oplossing in der minne te zoeken, maar naar mijn idee zouden de gedachtegang en het onwettige, illegale karakter van deze wet niet moeten worden veranderd omdat er naar een minnelijke schikking gezocht wordt.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de afgevaardigde, staat u mij toe vooraf te zeggen dat ikzelf pas in New York de Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken heb ontmoet, en zulks zowel in mijn hoedanigheid van fungerend voorzitter van de Raad als natuurlijk ook van staatssecretaris van Oostenrijk. Het viel daarbij op dat van Cubaanse zijde een zekere bereidheid aanwezig schijnt te zijn - en ik zeg bewust "schijnt" want dat moet eerst nog bewezen worden - om een soort dialoog ongeveer als de dialoog EU-China over de mensenrechten, althans te accepteren. Wij gaan dit nu na. Ik geloof dat een dergelijke nieuwe dialoog stellig een positieve uitwerking kan hebben op de betrekkingen EU-Cuba, en misschien zelfs op de driehoek EU-Cuba-VS.
Wat de details van uw vraag aangaat, kan ik u vertellen dat voor het ogenblik geen wijziging wordt overwogen van het standpunt dat ik reeds heb uiteengezet. Maar zoals gezegd, ik zie voor de toekomst wel mogelijkheden die, als mijn interpretatie juist is, een relatief positieve kant uitgaan.

Newens
Ik zou de voorzitter van de Raad willen vragen of, voor het geval de overeenkomst van 18 mei van kracht wordt - hetgeen momenteel niet waarschijnlijk lijkt - de minister het Huis ervan kan verzekeren dat dit niet zal leiden tot het ontstaan van ernstige belemmeringen voor Europese handelaren die zaken willen blijven doen in Cuba, zoals impliciet ligt opgesloten in de brief van mevrouw Albright? Kan zij ons de verzekering geven dat wij zullen blijven vasthouden aan de verklaringen die bij diverse gelegenheden in dit Huis zijn afgelegd althans door Sir Leon Brittan?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, de Europese Unie heeft groot belang bij een verbetering van de transatlantische betrekkingen en vooral bij samenwerking op het gebied van de buitenlandse politiek, en aan de doeltreffendheid van die samenwerking mag geen afbreuk worden gedaan door meningsverschillen over Cuba. De politieke lijn van de Europese Unie bestaat in dezen uit twee hoofdpunten: ten eerste moeten de VS ervan af worden gebracht om bilaterale geschillen zoals die tussen de VS en Cuba, via de exterritoriale wetgeving tot een internationale kwestie te maken. Ten tweede dienen de VS ervan te worden overtuigd dat een kritische samenwerkingsdialoog van de EU met Cuba op de lange termijn meer resultaat heeft voor de betrekkingen van Cuba met de internationale gemeenschap dan de pressie en de dreigingen van de VS. Dat kan ik in antwoord op uw vraag wel stellen.

González Álvarez
In feite zijn er al een paar vragen aan mevrouw de voorzitter van de Raad gesteld. Misschien valt er niet veel meer te beantwoorden, maar ik deel de bezorgdheid van de heer Salafranca voor zover de Commissie en de Raad een brief moeten beantwoorden die mevrouw Albright aan de heer Helms geschreven heeft. Die brief is op zijn zachtst gezegd verbazend. Er staat in dat de Europese Unie zich ertoe verplicht niet langer leningen te verstrekken, noch financiële steun, subsidies, belastingvoordelen, garanties, verzekeringen voor politieke risico's noch gelijkwaardige participatie aan al die Europese ondernemers die in Cuba willen investeren.
Wij hebben een hoorzitting van de Commissie externe economische betrekkingen bijgewoond waarbij wij van Europese ondernemers te horen hebben gekregen dat zij werkelijk verontrust zijn en dat juist deze overeenkomst, die niet volkomen duidelijk is, investeringen uit Cuba heeftdoen verdwijnen.
Vervolgens staat er iets in wat nog verbazingwekkender is, namelijk dat de Europese Unie de informatiebronnen van de Verenigde Staten inzake onteigende bezittingen zal moeten raadplegen alvorens ondernemingen te helpen die in Cuba willen investeren. Naar ons oordeel is dat nog steeds een ernstige zaak, en ik begrijp het antwoord dat de fungerend voorzitter van de Raad ons gegeven heeft, maar ook al was het alleen maar uit hoofde van de belangen van de ondernemers - iets anders zal hier niet ter sprake komen - en dat zijn er heel wat, want vele Spanjaarden en andere Europeanen hebben belangen in Cuba -, we zouden graag zien dat deze situatie werd opgehelderd.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, staat u mij toe nogmaals mijn standpunt te verklaren. Eind mei 1998 werd vanuit Cuba beweerd dat de Europese Unie met hetgeen op de topbijeenkomst was overeengekomen, het door de Unie altijd betwiste beginsel van de exterritorialiteit eigenlijk op de koop toe had genomen. Tenslotte zijn de bepalingen van de Helms-Burtonwet met hun talrijke handels- en verkeersbeperkingen nog altijd van kracht en derhalve is het exterritoriale karakter van het embargo van de VS in wezen onverlet. De enige tegenprestatie van de kant van de VS is volgens Havana de vage toezegging van de VS-autoriteiten aan de EU om te proberen de titels 3 en 4 van de Helms-Burtonwet buiten werking te stellen.
Voorts waarschuwde begin juni 1998 Cuba de EU tegen het aanmoedigen van oppositiegroeperingen en mensenrechtenactivisten; dergelijke subversieve activiteiten zouden door de Cubaanse autoriteiten niet getolereerd worden en zouden tot dienovereenkomstige maatregelen kunnen leiden. Een dergelijke verbintenis werd juist des te krachtiger van de kant van de VS geëist, om het Congres en de openbare mening in de VS te bewijzen dat de EU zich niet gedistantieerd heeft van de kernpunten van het gemeenschappelijk standpunt.
De Unie zal natuurlijk niet accepteren dat welk bestanddeel dan ook van het tijdens de Londense topconferentie overeengekomen pakket maatregelen op enigerlei wijze de beginselen van de "Liberty Act" zou rechtvaardigen en al helemaal niet dat de dreiging wordt gerechtvaardigd met indirecte boycot en rechtsmaatregelen met exterritoriale werking en met terugwerkende kracht. Dat is het standpunt van de Commissie en de lidstaten.
Wat de zaak van de onteigeningen aangaat, daarover heeft, zoals ik al gezegd heb, Sir Leon Brittan uitspraak gedaan.

De Voorzitter
Vraag nr. 6 van Gerhard Hager (H-0854/98):
Betreft: Strategienota over het migratie- en asielbeleid van de EU
Het Oostenrijkse voorzitterschap legde op 1 juli 1998 een strategienota over het migratie- en asielbeleid van de EU voor.
Hoe ver zijn de discussies over de door het Oostenrijkse voorzitterschap voorgelegde strategienota gevorderd? Welke delegaties hebben in de K4-commissie reeds schriftelijke standpuntbepalingen ingediend? Wat is de inhoud daarvan? Heeft het bestaande voorzitterschap zich van een aantal gebieden van het voorstel weer gedistantieerd? Zo ja, van welke, en waarom?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, mag ik er ten eerste op wijzen dat het werkdocument van het voorzitterschap - dat heb ik vandaag tijdens de discussie over de migratie ook al gezegd - slechts een discussiestuk is dat wil stimuleren tot overleg en overwegingen over hoe de problemen op het gebied van migratie en asiel kunnen worden opgelost. Het heeft niet de pretentie een overzicht te geven van het toekomstige EU-beleid in dezen. Er wordt alleen geprobeerd - zoals bij vroegere vergelijkbare initiatieven zoals bijvoorbeeld de mededeling van de Commissie van 1994 waarover vandaag ook gesproken is - een zo breed mogelijke grondslag te verkrijgen voor de "decision makers" bij hun beslissingen over de uitwerking van dit beleid.
Zoals in de nota is vermeld, heeft het voorzitterschap de delegaties verzocht om hun opmerkingen voor september schriftelijk in te dienen. Tot nu toe zijn reacties ontvangen van de Duitse, Griekse, Zweedse en Britse delegaties, alsmede de reactie van de Commissie. Aan de hand van de diverse opmerkingen heeft het voorzitterschap het werkdocument wederom bewerkt en in september is de K4-commissie bijeengekomen. De herziene versie zal het Europees Parlement zo snel mogelijk officieel worden toegezonden. Dat is de eerst mogelijke versie die wij ook kunnen toezenden, want voordien waren de opvattingen van de overige 14 delegaties niet verwerkt.
Nog eens, ik wil hier alle misverstanden uit de weg ruimen die zijn ontstaan door verkeerde voorstellingen van zaken in de pers vooral, maar gedeeltelijk ook in andere media.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, het spijt mij dat mijn vraag gezien de termijn van indiening aan actualiteit heeft ingeboet - de zaak is ondertussen wel algemeen bekend. Ik heb vanmiddag natuurlijk het debat gevolgd, en ben verheugd dat ik uit deskundige bron een bevestiging ontvang van de toenmalige stand van zaken.
Als ik uit hetgeen u nu hebt gezegd en vanmiddag ook nader hebt toegelicht met betrekking tot het terugnemen van gedeeltes van dit werkdocument het tegenovergestelde mag concluderen, mag ik u dan nog vragen of wij ervan kunnen uitgaan dat de in artikel 41 en 132 gebruikte termen - en voor het asielbeleid zou men zeker wel aan een overgang naar minder staatsrechtelijke en meer politiek georiënteerde beschermende clausules kunnen denken - nog altijd gelden? Zo ja, dan zou ik graag willen weten hoe de Raad daar tegenover staat.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ik kan u thans niet in detail antwoorden op alle formuleringen, want ik heb de tekst niet bij mij. Ik kan u alleen vertellen dat een discussiestuk aan de pers is gegeven, en dat daar in de pers al over is gediscussieerd, terwijl het document nog niet eens officieel was. Daardoor zijn misverstanden ontstaan. Een document dat officieel op diverse niveaus wordt besproken, zal natuurlijk geen formuleringen bevatten die hier enigerlei aanstoot zouden kunnen geven. Ik heb vandaag al uitgelegd dat er een misverstand is ontstaan: het is nooit de bedoeling geweest het Vluchtelingenverdrag af te schaffen, dat is wel duidelijk, maar het moet wel worden aangevuld op die punten waar aanvullingen nodig zijn. Ook dat heb ik tijdens het debat van vandaag naar voren gebracht.
Ten tweede is het onderwerp niet nieuw. Al in 1991 heeft men er zich voor de eerste maal mee beziggehouden en in 1992 en 1994 heeft de Commissie zich er verder over gebogen. Maar zoals ook bij het debat van vandaag is gebleken, gaat het om een ingewikkelde materie. Van alle kanten is aangevoerd dat wij middelen moeten vinden om de strijd aan te binden tegen het criminele illegale vervoer, maar tegelijkertijd moeten wij ook de mogelijkheid openhouden om humanitaire vluchtelingen op te vangen en die mensen tot de landen toe te laten, die wij beslist willen toelaten.

Sjöstedt
Ik heb hier het document waarover wij discussiëren. Met grote verbazing en teleurstelling heb ik het Oostenrijkse voorstel gelezen, dat zeer repressief en weinig humaan is. Dit zal aan de EU-grenzen leiden tot verslechtering van een beleid dat reeds zeer wreed is, dat tot illegale immigratie leidt en dat bovendien al heeft geresulteerd in honderden sterfgevallen per jaar aan onze grenzen, in verband met illegale vluchtpogingen. Als men het soort beleid zou voeren dat in dit zeer doorwrochte document wordt bepleit, zal dat ook vluchtelingen treffen die om gegronde redenen asiel zoeken en die dan niet langer hierheen kunnen komen om asiel aan te vragen, doordat de visumregels worden aangescherpt en de verantwoordelijkheid van de vervoerder groter wordt.
Ik heb een vraag. Men noemt in dit document het SIS-register, waarmee men vandaag de dag asielzoekers controleert. Zoals bekend is echter gebleken dat het SIS-register zeer slechte rechtszekerheid biedt. De asielzoekers hebben niet het recht om gegevens over zichzelf in te zien en kunnen niet controleren of deze gegevens juist zijn. Zou het voorzitterschap willen overwegen enige maatregelen te nemen om de rechtszekerheid van vluchtelingen te versterken door een betere mogelijkheid tot controle van het SIS-register?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ik geloof niet dat het erg zinvol is om in debat te treden over een document dat officieel nog niet eens voorhanden is en waarin nu pas de standpunten van de overige lidstaten worden verwerkt. Wij zullen toch echt moeten wachten tot het document officieel bij het Europees Parlement wordt ingediend; pas dan zullen wij erover kunnen debatteren.

Elliott
Ik zie in dat er misschien enige verwarring is geweest over dit verslag en dat het gewoon een discussiestuk is. Er bestaat desalniettemin grote bezorgdheid in het Parlement, speciaal bij de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, dat het Parlement er niet, zoals wij hadden gehoopt, van meet af aan bij betrokken schijnt te zijn geweest. Ik hoop dat ik de verzekering krijg dat het herziene document op tijd beschikbaar zal zijn opdat het Parlement het kan bestuderen en er eventueel commentaar op kan geven voor de volgende vergadering van de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken.
Daarnaast wil ik zeggen dat ik er zeker van ben dat de fungerend voorzitter zich bewust is van de grote ongerustheid die in het Parlement heerst over sommige van de suggesties - en weliswaar niet meer dan suggesties - in dit ontwerpstuk, dat we zouden moeten komen tot een drastische wijziging van het bestaande Verdrag van Genève en daaruit mogelijk het individuele recht om asiel te zoeken zouden moeten verwijderen. Natuurlijk komen veel van de vluchtelingen die heden ten dage naar West-Europa komen daar op een geheel andere basis dan 40 jaar geleden ten tijde van het Verdrag van Genève was voorzien. Maar het lijkt me dat hun benarde toestand en de problemen waarmee zij te maken hebben dezelfde zijn, of deze mensen nu worden vervolgd door een regering of gewoonweg vluchten voor wanorde, burgeroorlog of chaos in de samenleving waartegen de autoriteiten in hun land hen niet kunnen beschermen. Velen van ons zijn van oordeel dat dat individuele recht gehandhaafd moet blijven.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, wat het eerste punt betreft herhaal ik dat aan het Vluchtelingenverdrag van Genève absoluut geen afbreuk zal worden gedaan. In de eerste ontwerptekst en vooral in de blijkbaar aan de pers doorgegeven versie hebben wellicht formuleringen gestaan die misverstanden kunnen wekken, maar in de herziene versie staan geen passages waaruit men oprecht dergelijke bedoelingen zou kunnen afleiden.
Ten tweede is de door ons uitgestippelde procedure volledig in overeenstemming met de algemeen gebruikelijke praktijk om het Europees Parlement niet al lastig te vallen met een eerste ontwerp, want daarin kan nog geen rekening worden gehouden met de opvattingen van alle lidstaten. De voorstellen worden pas ingediend na een eerste bespreking op het niveau van een werkgroep van de Raad. Dat is nu ook precies zo gebeurd. Na de eerste herziening wordt de tekst zo snel mogelijk ter beschikking van het Parlement gesteld.

De Voorzitter
Vraag nr. 7 van John McCartin (H-0860/98):
Betreft: Kosten van motorvoertuigen en verzekeringspremies in Ierland
Is de Raad op de hoogte van de grote verschillen in de EU tussen motorvoertuigprijzen en verzekeringspremies, meent hij dat dit bijdraagt tot concurrentievervalsing op de gemeenschappelijke markt en treft hij maatregelen om aan deze situatie een einde te maken?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, u wijst er terecht op dat de verwezenlijking van de interne markt voor motorvoertuigenverzekeringen al jaren lang een prioriteit is. Met de derde coördinatierichtlijn voor schadeverzekeringen, te weten richtlijn (EEG) nr 92/49 van de Raad, is de interne markt voor het verzekeringswezen in principe voltooid. Behalve de richtlijnen voor schadeverzekeringen, waarmee zowel het recht van vestiging als de vrije dienstverlening moeten worden gewaarborgd, heeft de Raad nog bijkomende wettelijke voorschriften aangenomen voor de verplichte verzekering motorvoertuigen.
Met de algemene en de specifieke wetsvoorschriften dient te worden gewaarborgd dat alle burgers van de Gemeenschap een zo groot mogelijke keus aan verzekeringen hebben. Dat verhoogt de concurrentie op dit gebied en dient er mettertijd toe te leiden dat de verzekeringskosten omlaaggaan. Wat de kosten van motorvoertuigen betreft, verwijs ik naar verordening (EEG) nr. 1475/95 van de Commissie, waarmee bepaalde voorschriften worden gegeven voor bedrijfsovereenkomsten in de autobranche met de bedoeling meer evenwicht te brengen in de contractuele betrekkingen tussen fabrikanten, handelaars en consumenten.
Wat een mogelijke concurrentievervalsing binnen de interne markt voor motorvoertuigenverzekeringen en/of motorvoertuigen zelf betreft, is het de taak van de Commissie alle door haar nodig geachte maatregelen te nemen, om een behoorlijke toepassing van de desbetreffende wettelijke voorschriften te verzekeren, alsmede een soepele werking van de interne markt in het algemeen en die van de desbetreffende sector in het bijzonder.

McCartin
Ik dank de fungerend voorzitter voor haar bijzonder uitvoerige antwoord. Misschien was het fout van mij om deze vraag aan de Raad te stellen in plaats van aan de Commissie, maar er is een immense frustratie in Ierland, speciaal bij de jongeren. Jonge mensen die hun eerste baan zoeken, moeten, als ze voor die baan auto moeten rijden in Ierland per week wel 50 ecu voor hun verzekering betalen. Als zij in Brussel of in een Britse stad waren dan zouden zij vermoedelijk slechts een kwart van dat bedrag moeten betalen. En zo is er de indruk dat de Europese Unie er niet in is geslaagd om een eenheidsmarkt te creëren voor het gehele verzekeringsgebied. Het feit dat wij er niet in zijn geslaagd en dat de Raad er niet in is geslaagd om de belastingheffing te harmoniseren leidt tot een situatie waarin motorvoertuigen in de eerste plaats veel meer kosten en dit heeft weer een soort weerslag op de verzekeringssector, maar dat volstaat niet om de situatie te verklaren. Het feit dat verzekeringsmaatschappijen in het VK, België en Duitsland niet concurreren op de Ierse markt, komt mijns inziens omdat de Europese Unie er niet in geslaagd is het recht van vestiging en het recht van gelijke toegang tot de markt te handhaven.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, zoals ik in mijn vorig antwoord met name voor de autobranche heb uiteengezet, heeft de Commissie een reeks regels uitgevaardigd om overal in Europa de doorzichtigheid te waarborgen van de autoprijzen. In dit verband is het zinvol erop te wijzen dat volgens hoofdstuk V van het Verdrag, zoals u zelf al vermoedde, de algemene concurrentieregels onder de bevoegdheid van de Commissie vallen. Daarom kan laatstgenoemde veel beter en gedetailleerder dan de Raad antwoord geven op de vraag van de geachte afgevaardigde.
Wat de verzekeringen betreft, verwijs ik de geachte afgevaardigde naar richtlijn (EEG) nr. 92/49 waarmee de activiteiten van deze sector worden geregeld en moet worden gezorgd voor meer concurrentie. Wanneer op de automarkt toch verstoringen worden vastgesteld, zal de Raad natuurlijk al zijn aandacht schenken aan de voorstellen die de Commissie nuttig acht in te dienen om dit euvel te verhelpen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, gelooft u dat de invoering van de euro zal leiden tot grotere doorzichtigheid van de kosten van motorvoertuigen en van motorvoertuigverzekeringen?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ik kan hier eigenlijk alleen op zeggen: ja, vanzelfsprekend. Natuurlijk zal naar mijn mening het concurrentievermogen worden vergroot. En vanzelfsprekend zal er meer concurrentie komen. Dat zal dan tot prijsverlagingen leiden, want als de consument beter de prijzen kan vergelijken, zal hij beter opletten waar hij uiteindelijk koopt. Ik geloof daarom dat de invoering van de euro op den duur stellig positieve gevolgen zal hebben voor de consument.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, door de prijsverschillen ontstaan soms zulke grote verstoringen dat zich heel rare dingen voordoen. Ik noem als voorbeeld het geval van jonge Griekse werknemers in Duitsland die hun auto mee naar Griekenland nemen. Laten wij zeggen dat zij die auto cadeau hebben gekregen van hun ouders. Bij hun aankomst in Griekenland kunnen zij hun auto echter onmiddellijk achterlaten bij de Griekse overheid, omdat zij gewoon niet genoeg geld hebben voor de enorm hoge belastingen die zij volgens de Griekse wet moeten betalen. Daar zijn gevallen genoeg van bekend en dat zijn persoonlijke drama's. Ik ben het wat betreft eens met de heer McCartin.
Daarom wilde ik vragen of misschien geen speciale maatregelen kunnen worden getroffen voor deze categorie mensen. Of kunnen wij misschien ergens een datum noemen, opdat iedereen weet dat vanaf die dag de prijzen in de Europese Unie vergelijkbaar zijn? Dit vraagstuk bespreken wij al tientallen jaren lang in het Europees Parlement.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ik heb begrip voor het probleem dat u, evenals uw collega voordien, hier aansnijdt. Ik wil er echter nogmaals op wijzen dat het nu eenmaal niet de taak is van de Raad, maar van de Commissie om te zorgen voor een soepele werking van de binnenmarkt en toe te zien op de naleving van de concurrentievoorschriften. Ik neem de vrijheid eraan te herinneren dat het vaststellen van verzekeringspremies onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten valt. Wat de verwezenlijking van de interne markt voor verzekeringen betreft, verzoek ik de geachte afgevaardigde nogmaals zich met de Commissie in verbinding te stellen, want die is hier bevoegd om te zorgen voor het naleven van de concurrentievoorschriften. Overigens zal ik het gaarne doorgeven.

De Voorzitter
De heer Posselt heeft het woord voor een beroep op het Reglement.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een vraag. Tot nu toe hebt u politiek zeer evenwichtig het woord verleend. Daarom vraag ik waarom uitgerekend voor de netelige kwestie van het Oostenrijkse strategiedocument, u twee vertegenwoordigers van de socialistische fractie het woord heeft gegeven, terwijl ik mij toch vanaf de eerste seconde had aangemeld, maar daar werd niet naar gekeken. Zo is wellicht bij de voorzitter van de Raad de verkeerde indruk gewekt dat hier alleen critici van het document bestaan. Maar er zijn ook uitgesproken voorstanders! En dat is in het geheel niet tot uiting gekomen.

De Voorzitter
Het spijt mij, mijnheer Posselt, maar ik geef het woord aan degenen die zich als eerste hebben gemeld. Het spijt mij dat u niet aan het woord bent gekomen, maar volgens het Reglement kan ik maar aan twee leden het woord verlenen.
Vraag nr. 8 van Anna Karamanou (H-0862/98):
Betreft: Aandeel van de media in de toename van de seksuele uitbuiting van vrouwen
Volgens een recente verklaring van de Raad van Europa zijn vrouwen de eerste slachtoffers van seksuele uitbuiting via netwerken, hetgeen een fundamentele schending van de mensenrechten vormt. De manier waarop de vrouw in de media wordt afgebeeld draagt bij tot de stijging van de seksuele uitbuiting van vrouwen in Europa, terwijl de handelaars in blanke slavinnen steeds meer gebruik maken van de moderne media en de nieuwe technologieën. Welke initiatieven denkt de Raad te nemen en welke maatregelen zal hij nemen om dit ernstige probleem aan te pakken?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ik wil beginnen met te benadrukken dat de Raad zich er volledig van bewust is dat dit onderwerp een zeer ernstig probleem raakt. De Raad is van mening dat alles moet worden gedaan om te voorkomen dat de internationale criminaliteit die zich met prostitutie bezighoudt, steeds meer gebruik maakt van de nieuwste informatica- en telecommunicatietechnieken.
Het Oostenrijkse voorzitterschap zal zich daarom naar vermogen inspannen om de nu lopende beraadslagingen over thema's zoals gemeenschappelijke maatregelen ter bestrijding van kinderpornografie op Internet, het actieplan van de Gemeenschap ter bevordering van een veilig gebruik van Internet met de bestrijding van illegale of schadelijke inhoud van Internet, alsmede het actieprogramma DAPHNE van de Gemeenschap voor maatregelen ter bestrijding van geweld tegen kinderen, jeugdigen en vrouwen, zo snel mogelijk af te ronden.
Het voorzitterschap koestert het vertrouwen dat dankzij zijn stimulerende werking de lidstaten een gemeenschappelijke basis zullen vinden om deze maatregelen goed te keuren.
Het is de geachte afgevaardigde echter bekend hoe vérstrekkend de invloed is van criminele organisaties die zich met prostitutie bezighouden. Want deze afschuwelijke handel die de individualiteit en de vrijheid van hun slachtoffers danig aantast, wordt bedreven op internationaal niveau.
Gezien het internationale karakter van Internet, is de Raad van mening dat de strijd tegen de georganiseerde prostitutie op internationaal niveau moet worden gevoerd; de Verenigde Naties zouden natuurlijk een geschikt platform bieden. Ik ben er dan ook zeker van dat de Gemeenschap en haar lidstaten hun volle aandacht zullen geven aan de initiatieven die onder auspiciën van de Verenigde Naties zouden worden genomen.
Het gaat hier vooral om een ontwerp voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit op transnationaal vlak, een protocol betreffende de handel in vrouwen en kinderen, alsmede een ontwerp voor een facultatief protocol bij de overeenkomst over de rechten van het kind, dat betrekking heeft op de verkoop van kinderen en hun seksuele uitbuiting, op kinderprostitutie en kinderpornografie.

Karamanou
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor haar antwoord. Dit antwoord is echter allesbehalve tevredenstellend noch voor mij, noch denk ik voor haarzelf. De Unie heeft werkelijk verstek laten gaan bij de bestrijding van dit enorme probleem. De Unie is nalatig geweest alhoewel het Europees Parlement herhaaldelijk een beroep heeft gedaan op de Raad en de Commissie en heeft aangedrongen op drastische en efficiënte maatregelen ter bestrijding van de internationale netwerken van moderne slavenhandelaren. Ik wil de fungerend voorzitter vragen welke stappen de Raad heeft ondernomen om efficiënte Europese instanties in het leven te roepen voor de ontplooiing van gemeenschappelijke activiteiten op internationaal en Europees vlak en voor de instelling van sancties en straffen overeenkomstig de ernst van de misdrijven. De internationale misdaadorganisaties moeten internationaal, met vereende krachten worden aangepakt, zoals mevrouw de minister zojuist zelf toegaf. Derhalve wil ik haar vragen of de Raad zal zorgen voor een communautaire wetgeving en voor grensoverschrijdende maatregelen voor de bestrijding van dit probleem. Dit verschijnsel breidt zich als een olievlek uit en is een schande voor onze beschaving. Ook wil ik u vragen of er vorderingen zijn gemaakt bij de ratificatie van de Europol-overeenkomst door de lidstaten en welke financiële middelen ter beschikking zullen worden gesteld voor een doeltreffende werking van deze met zware taken belaste instantie.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, staat u mij toe er nogmaals op te wijzen dat juist voor het Oostenrijkse voorzitterschap het door u opgeworpen thema van zeer bijzonder belang is; wij hebben hier dan ook een reeks initiatieven genomen. Alvorens ik hier nader op inga, wil ik nog zeggen dat tijdens de Europaconferentie die pas gisteren in Luxemburg heeft plaatsgevonden en waarover ik vanmorgen al gesproken heb, ook dit vraagstuk in de bijzondere aandacht stond.
Niet alleen in het kader van de Europese Unie, maar ook met alle kandidaat-lidstaten beginnen wij dit ernstige probleem te bespreken en naar oplossingen te zoeken. Overigens is op dit terrein ook de bevoegdheid van Interpol uitgebreid, en dat is eveneens van groot belang. Ik wil hier nog aan toevoegen, dat hier niet alleen maar nog meer bureaucratie mag worden geschapen, maar dat wij ernaar moeten streven dit euvel dat u zeer terecht te berde heeft gebracht, gezamenlijk zo effectief mogelijk te bestrijden. Ik wilde er nog op wijzen dat de Raad de laatste twee jaar al talrijke besluiten heeft goedgekeurd die nu van toepassing worden.
Ik zal mij beperken tot een korte opsomming: twee gemeenschappelijke acties van 29 november 1996 en van 24 februari 1997 voor een uitwisselingsprogramma, respectievelijk een maatregel ter bestrijding va mensenhandel en de seksuele uitbuiting van kinderen, voorts de uitbreiding van het mandaat van Europol tot het verhinderen en bestrijden van mensenhandel dat ik zojuist genoemd heb, het actieplan van 28 april 1997 ter bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, de gemeenschappelijke initiatieven van de Europese Unie en de Verenigde Staten tegen de vrouwenhandel - ook dit is belangrijk, dat men zich nu in het kader van de transatlantische dialoog ook met dit vraagstuk bezighoudt - en tenslotte de conclusies van de Raad van 19 maart 1998 over de tien grondbeginselen voor een door de G8 voorgesteld actieplan ter bestrijding van de criminaliteit in de toptechnologie.

Thors
Ik heb hier een knipsel uit een Finse krant van vorige week. Het is een gedetailleerde beschrijving van de manier waarop de identiteit van vrouwen wordt veranderd, hoe hun haar wordt geverfd, hoe ze worden getatoeëerd wanneer ze worden gehaald op de wijze die door de vorige sprekers is beschreven. Het is van wezenlijk belang dat het Oostenrijkse voorzitterschap hier belang aan hecht. Ik ben blij met de inspanningen die u heeft verricht. Ik ben echter bang dat we een heleboel besluiten nemen, maar geweldig weinig ondersteunende maatregelen.
U noemde het DAPHNE-programma. Ik vraag mij af wanneer de Raad dit programma aanneemt. Verder vraag ik mij af of de Raad en het Oostenrijkse voorzitterschap ook de maatregelen steunen die bedoeld zijn om de meisjes te resocialiseren, bijvoorbeeld het LA STRADA-programma in Bulgarije. Tenslotte vraag ik mij af of het juist is wat hier soms in het Parlement wordt meegedeeld, namelijk dat er honderdduizenden meisjes of kinderen illegaal naar EU-landen worden gehaald vanuit de kandidaat-landen. Ik geloof dat wij hier nog meer aandacht aan moeten besteden. Geen enkel land dat in dezen niet correct optreedt, mag lid worden van de EU.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ik heb geprobeerd duidelijk te maken dat juist het Oostenrijkse voorzitterschap zeer veel gelegen is aan dit probleem als onderdeel van de algehele strijd tegen de georganiseerde criminaliteit.
Het Oostenrijkse voorzitterschap heeft een Oost-Westconferentie over vrouwenhandel georganiseerd, die zojuist van 1 tot 3 oktober in Wenen is gehouden en waaraan overigens ook de Europese commissaris voor binnenlandse zaken en justitie, mevrouw Anita Gradin, heeft deelgenomen. Het doel van de conferentie was om de mensen te informeren over de grondslagen van de vrouwenhandel en de verschillende situaties op dit terrein in de diverse landen, alsook vertegenwoordigsters van NGO's en nationale en internationale instellingen de mogelijkheid te bieden ervaringen uit te wisselen op het gebied van preventie en actie, en verdere strategieën te ontwikkelen voor de strijd tegen de vrouwenhandel in Oost- en West-Europa.
Het Europees Parlement en de Europese Commissie plannen voor volgend jaar een campagne tegen geweld tegen vrouwen. De door het Oostenrijkse voorzitterschap geplande conferentie over het thema politieoptreden bij geweld tegen vrouwen zal in Baden worden gehouden van 30 november tot 4 december dit jaar en zal een bijdrage leveren aan de voorbereiding van de activiteiten van de lidstaten in 1999.
De conferentie heeft onder andere ten doel om in het licht van internationale ervaringen, actuele normen en experimentele maatregelen ter sprake te brengen voor het terugdringen van gewelddadigheden van mannen tegenover vrouwen. Met name wordt dan besproken de situatie waaraan vrouwen die het slachtoffer van huiselijk geweld zijn geworden tijdens de strafprocedure worden blootgesteld, alsook de speciale aspecten van gewelddadigheden tegenover vrouwelijke immigranten en hun speciale behoefte aan bescherming op grond van hun economische omstandigheden en hun rechtspositie als buitenlandse, ook in verband met de gevolgtrekkingen hiervan voor de politietaak.
Ik heb al eerder uiteengezet dat het ook een belangrijk onderwerp van de Europaconferentie is dat de toekomstige lidstaten van de Europese Unie een gemeenschappelijke oplossing voor deze problematiek op tafel leggen.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet worden veel criminele acties via Internet afgewikkeld. Dat geldt ook voor kinderprostitutie en vrouwenhandel en de daar vaak mee in verband staande handel in organen. Wij weten dat nu het programma DAPHNE met een langere looptijd tot 2004 wordt opgezet en ook relatief hoge kredieten krijgt. Mijn vraag is nu, aangezien veel via Internet verloopt, in hoeverre erover gedacht kan worden om een soort "cyber police" op te richten, die het Internetverkeer bewaakt en passende maatregelen treft om criminaliteit te voorkomen en te bestrijden?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, u hebt hier een werkelijk zeer actueel thema ter sprake gebracht, waaraan het Oostenrijkse voorzitterschap eveneens veel aandacht besteedt. Aangezien Internet natuurlijk een heel nieuw medium is, moeten wij ook heel precies alle maatregelen bestuderen die maar mogelijk zijn. Wij moeten nagaan wat wij met Internet kunnen doen. Wellicht is hier ook een soort gedragscode van de gebruiker in het geding, want het zal erg moeilijk zijn bepaalde wettelijke voorschriften uit te stippelen. Wij zijn nu bezig om dit met deskundigen nauwkeurig na te gaan en wij hopen nog gedurende ons voorzitterschap of vlak daarna een lijst van maatregelen op te stellen die dan natuurlijk ook wordt voorgelegd.

De Voorzitter
Vraag nr. 9 van Astrid Thors (H-0867/98):
Betreft: BTW-verlaging voor arbeidsintensief werk
De heer Monti, lid van de Commissie, heeft eens voorgesteld dat de lidstaten van de EU de BTW op arbeidsintensief werk verlagen om zo de schepping van meer banen te bevorderen.
Onlangs heeft de Commissie een onderzoek uitgevoerd naar de invloed die de BTW heeft op de interne markt, ook wat betreft de werkgelegenheid. Wanneer denkt het Oostenrijkse voorzitterschap de kwestie ter sprake te brengen in de Ecofin-Raad?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, het in uw vraag opgeworpen thema wordt nu in het kader van de Raad bestudeerd, inzonderheid met het oog op een deskundige beoordeling van de hier door sommige fracties te berde gebrachte vraagstukken. Aan de hand van de uitkomsten van dit onderzoek zal de Raad vervolgens beoordelen of de Commissie kan worden verzocht om voorstellen in te dienen op het door de geachte afgevaardigde ter sprake gebrachte thema. Het spijt mij dat ik nu niet meer inlichtingen hierover kan geven.

Thors
Ik betreur het ook dat de Raad niet meer inlichtingen kan geven. Daarentegen hebben we de laatste dagen in de krant kunnen lezen dat de lidstaten antwoord hebben gegeven aan de werkgroep van de Raad.
Allereerst vraag ik mij af waarom het zo lang geduurd heeft voordat aan de lidstaten een reactie op een voorstel werd gevraagd. Wij moeten wel beseffen dat de Commissie op 13 november vorig jaar met haar voorstel is gekomen. Nu is het oktober 1998, dat wil zeggen een jaar later, maar er kan geen antwoord worden gegeven op een vraag over tijdschema's. Waarom heeft het zo lang geduurd?
Er gaat ook een gerucht dat de werkgroep van de Raad geen conclusies zal trekken voor het eind van dit jaar, en dat terwijl er 18 miljoen werklozen in Europa zijn. Velen van ons zijn ervan overtuigd dat dit een manier zou zijn om belastingontduiking tegen te gaan en de werkgelegenheid te verhogen, om een zelfbedieningsmaatschappij enigszins in de richting van een servicemaatschappij te veranderen.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ten eerste deel ik natuurlijk uw bezorgdheid over het werkgelegenheidsniveau en de mogelijkheid om de werkloosheid overal waar zulks mogelijk is, te bestrijden. Dat lijdt geen twijfel. Juist in de tijd van de mondialisering van de economie is de Raad zich bewust van de noodzaak dat alles moet worden gedaan om het peil van de werkgelegenheid te beschermen en naar vermogen te verhogen.
De Raad is inderdaad de mening toegedaan dat het probleem van de werkgelegenheid voor de Europese Unie de grootste uitdaging van de eeuwwisseling vormt. Ikzelf ben er ten stelligste van overtuigd dat de toekomstige generaties van Europeanen het Gemeenschapsbeleid zullen beoordelen aan de hand van zijn resultaat in de strijd tegen de gesel van de werkloosheid. Voor het ogenblik kan ik alleen maar nogmaals opmerken dat het hier natuurlijk om een uiterst ingewikkeld en geschakeerd probleem gaat; met het oog op deze veelzijdigheid en alle implicaties van dit vraagstuk, moet hier een diepgaande studie worden gemaakt, en dat gebeurt nu ook. Maar wij bevinden ons nog in het onderzoeksstadium en te zijner tijd zal een formeel voorstel worden ingediend. Maar vanwege de ingewikkeldheid van de materie is het nu nog te vroeg om precieze details te geven over de inhoud.

Lindqvist
Belasting is zoals bekend een instrument waarmee men kan trachten iets te doen aan de toestand met een hopeloos hoge werkloosheid, door meer banen te scheppen. Het belastingbeleid is echter ook in de eerste plaats een nationale aangelegenheid, en we weten dat het moeilijk is om van de kant van de EU met vingerwijzingen te komen inzake te nemen belastingmaatregelen.
Ik zou willen aanknopen bij de tweede helft van het antwoord van de voorzitter van de Raad. Ik vraag me in dit verband af welke algemene maatregelen de Raad gedurende de resterende tijd van het voorzitterschap denkt te nemen op het gebied dat u zelf de grootste uitdaging voor het jaar 2000 noemt, namelijk voor de volgende generatie de werkloosheid zien te verminderen en het aantal banen uit te breiden. Dus mijn vraag is: welke plannen heeft de Raad voor de resterende periode, waar het de ontwikkeling van dergelijke voorstellen betreft?

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, u weet dat juist het Oostenrijkse voorzitterschap de grootst mogelijke betekenis toekent aan de zaak van de bestrijding van de werkloosheid en dat wij voornemens zijn voor de Europese Raad bepaalde richtlijnen uit te werken die dan in Wenen goedgekeurd kunnen worden. Ik heb hier niet alle details, maar in de eerste plaats gaat het om het beste resultaat van diverse lidstaten, dat wil zeggen dat wij van elkaar moeten leren en thans wordt heel nauwkeurig nagegaan wie of wat extra werkgelegenheid heeft geschapen in de diverse lidstaten. Ik denk aan de grote flexibiliteit en mobiliteit die bijvoorbeeld in Nederland opgeld doet, of aan het Oostenrijkse voorbeeld van de zogenaamde dualistische opleiding, met een leerlingenpraktijk en tegelijkertijd beroepsopleiding, dus theorie en praktijk tegelijk, hetgeen ons de eerste plaats heeft opgeleverd in de werkgelegenheid voor jongeren.
Soortgelijke maatregelen worden nu door deskundigen nauwkeurig bestudeerd, zodat wij de voorbeelden kunnen overnemen waarmee andere landen positieve ervaringen hebben opgedaan. De richtlijn van het Oostenrijkse voorzitterschap voor de bestrijding van de werkloosheid gaat dezelfde kant uit.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, het probleem van de arbeidsintensieve industrieën is de concurrentie van de zijde van derde landen, de lagelonenlanden. Door het verlagen van de BTW verbeteren we het concurrentievermogen niet, aangezien er BTW geheven wordt op zowel geïmporteerde als binnenlandse producten. Daarmee verruimen we de markt vermoedelijk alleen een beetje en geven we nog meer kansen aan de lagelonenlanden.
Ik heb in mijn eigen kiesdistrict met dit probleem te maken. Een zeer grote multinational - Fruit of the Loom - staakt daar een arbeidsintensief bedrijf met duizenden arbeidsplaatsen, omdat de onderneming haar productie liever naar Marokko overbrengt. Volgens mij moeten we een andere weg inslaan - en ik zou graag horen hoe de fungerend voorzitter hierover denkt - namelijk het omlaag brengen van onze - veel te hoge -inkomstenbelasting en sociale lasten, zodat we het concurrentievermogen van de Europese industrie daadwerkelijk kunnen verbeteren.
Moeten de lidstaten hier zelf iets aan doen of moet er een initiatief door de Europese Unie worden genomen? Zou dit in strijd zijn met onze verplichtingen in het kader van GATT? Er moet iets gedaan worden, anders zitten we straks zonder kleding- en schoenenindustrie en andere soortgelijke arbeidsintensieve bedrijfstakken.

Ferrero-Waldner
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, ik dank u zeer voor de tip. U hebt natuurlijk gelijk dat juist de maatregelen die wij nu bespreken, gevolgen zullen hebben in het kader van de algemene globalisering. Het probleem van de vermindering van de arbeidskosten, hoe kan dat doorberekend worden? Al deze vragen zijn bijzonder belangrijk, ook in het kader van de zojuist begonnen Lomé-onderhandelingen. Ik kan natuurlijk nu niet in bijzonderheden treden - ik ben ook geen deskundige op het gebied van de financiële beraadslagingen -, maar ik kan wel zeggen dat u natuurlijk gelijk hebt in uw opmerking dat om het even welke benadering van het belastingvraagstuk grote uitwerking zal hebben op de algemene wereldeconomie.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de voorzitter van de Raad. Het is nu zeven uur en ik moet het vragenuur nu helaas afsluiten. Het spijt mij voor de leden die geduldig hebben gewacht, maar zo gaat het leven nu eenmaal in het Parlement. Wij stoppen ook omwille van mevrouw de voorzitter van de Raad, zodat zij haar vlucht naar huis niet mist. Dank u, mevrouw de voorzitter van de Raad.
De vragen 10 tot en met 29 zullen schriftelijk worden beantwoord. De antwoorden zullen in de loop van de avond in de postvakjes van de leden worden gelegd.
Hiermee is het vragenuur gesloten.
(De vergadering wordt om 19.00 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Met milieuverontreiniging samenhangende ziekten
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0333/98) van de heer Cabrol, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma inzake met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid (1999-2001) (C4-0340/98-97/0153(COD)).

Cabrol
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, we moeten ons hier dus gaan buigen over het gemeenschappelijk standpunt dat door de Raad is vastgesteld met het oog op de aanneming van een communautair actieprogramma inzake met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten. Alvorens we over de amendementen gaan stemmen, wil ik in de eerste plaats duidelijk maken dat dit programma niet is gericht op de directe bestrijding van de uitstoot van verontreinigende stoffen of van de met milieuvervuiling samenhangende ziekten. Dat is immers het terrein van andere richtlijnen.
Het huidige programma heeft tot doel alle kennis over vervuilende stoffen, alsmede alle gegevens over met milieuverontreiniging samenhangende ziekten, te verzamelen en te inventariseren. Hiermee kunnen de lidstaten, die de gegevens moeten inzamelen, op de hoogte worden gebracht van de huidige situatie. Ook de burgers kunnen zo worden voorgelicht over de beste methoden om zich tegen vervuiling te beschermen. Het is dus voornamelijk een programma dat de met milieuverontreiniging samenhangende ziekten inventariseert en het publiek hierover inlicht. We wilden dit nogmaals naar voren laten komen in een aantal van de amendementen die we in het verslag hebben opgenomen: het eerste gedeelte van amendement 5 en de amendementen 10, 12, 13 en 14. Meer wordt er met dit programma niet beoogd en om dit te benadrukken, en het programma dus niet uit te breiden met de directe strijd tegen vervuilende stoffen of met milieuverontreiniging samenhangende ziekten, onthoud ik mijn steun aan de amendementen 9 en 16 en het laatste punt van amendement 5. Deze amendementen vallen immers buiten het kader van het huidige programma.
Het programma is voorts bedoeld om de ervaringen van de lidstaten, internationale organisaties en bepaalde derde landen te bundelen. Een dergelijk programma dient uiteraard tijdens de uitvoering geëvalueerd en gecontroleerd te worden. Over het geheel genomen lijkt het gemeenschappelijk standpunt echter bevredigend. Wij zijn met name ingenomen met het feit dat het programma rekening houdt met alle soorten vervuiling, zoals wij in eerste lezing hadden verlangd.
Niettemin laat de nu voorliggende tekst op bepaalde punten ruimte voor kritiek. Met betrekking tot artikel 1, lid 2, punt a) was ons verzoek ervoor te zorgen dat de voorlichting over met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten duidelijke informatie over deze ziekten bevat. Dit komt echter niet naar voren in de tekst van het gemeenschappelijk standpunt. De looptijd van het programma is overigens teruggebracht naar drie jaar, terwijl dit in de oorspronkelijke versie vijf jaar was. Als gevolg hiervan blijven de financiële middelen, die nog steeds op het oorspronkelijke niveau van 1, 3 miljoen ecu per jaar liggen, beperkt tot 3, 9 miljoen in totaal. Wij zouden met dergelijke wijzigingen in de looptijd en financiering akkoord kunnen gaan als dit voornemen, zoals de Europese Commissie zegt, slechts een eerste stap op dit terrein zou zijn. Mocht dit niet het geval zijn dan verzoekt de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming in de amendementen 2 en 4 de looptijd van dat programma weer te verlengen tot vijf jaar. Verder uit de commissie in amendement 7 het verzoek in dat geval de financiële middelen weer tot 7 miljoen ecu te verhogen.
Als de duur en de financiering van het programma op deze wijze hersteld zijn, kunnen we meer onderzoek doen, dat wil zeggen gecoördineerde, epidemiologische studies verrichten naar met vervuiling samenhangende ziekten. Dit is het doel van amendement 11. Ook moeten we de kennis bevorderen van gedrag, leefwijzen en eetgewoonten die de risico's van verschillende verontreinigende stoffen voor de gezondheid kunnen verkleinen, zoals we in amendement 15 benadrukt hebben. We moeten u er overigens op wijzen dat volgens de Europese Commissie de verwijzing naar artikel 228 in de formulering van artikel 6 over internationale samenwerking niet passend is, omdat het in dit geval gaat om technische samenwerking en niet om internationale overeenkomsten in eigenlijke zin.
Ik zou tenslotte in het bijzonder willen aandringen op gedegen evaluatie van, en toezicht op de uitvoering van het programma. De Commissie is van mening dat de vastgestelde termijn waarbinnen een verslag moet worden voorgelegd, in de loop van het derde jaar van de uitvoering van het programma, te kort is. In amendement 8 stellen wij voor dat het verslag na beëindiging van het programma wordt ingediend. Ten aanzien van het toezicht op de uitvoering vragen we de Europese Commissie het Parlement op de hoogte te stellen van maatregelen die zijn genomen om de samenhang en complementariteit tussen dit programma en andere programma's op het gebied van volksgezondheid, milieu en onderzoek te verzekeren. Dit is het doel van amendement 6. Hierdoor kunnen we ook de noodzakelijke aanpassingen aanbrengen, zoals u in amendement 1 kunt lezen.
Wij hopen zo het voorgestelde programma op nuttige wijze aan te vullen en doeltreffender te maken, en willen er tot besluit nogmaals op wijzen dat het ons inziens van essentieel belang is dat dit programma wordt gevolgd door andere, ambitieuzere plannen, waarin maatregelen worden vastgesteld om de verschrikkelijke gevolgen van de vervuiling te bestrijden.

Hulthén
Mevrouw de Voorzitter om te beginnen wil ik opmerken dat de eigenlijke spreker van vanavond, Kirsten Jensen, ziek is. Hopelijk heeft dat niets te maken met een van de verschillende vormen van verontreiniging, die zoals we kunnen vaststellen ook hier in Straatsburg voorkomen.
Waar het gaat om de EU en het gezondheidsbeleid staan we voor een klassiek dilemma. De eigenlijke bevoegdheid tot het voeren van een gezondheidsbeleid ligt bij de lidstaten en niet bij de EU. Het zijn de lidstaten die bepalen welke belastingen en welke verzekeringsregels in dezen van toepassing zullen zijn. Wij weten ook dat een groot deel van het gezondheidsbeleid verder gedecentraliseerd is. Tegelijkertijd wekken wij met een programma als dit allerlei speciale verwachtingen van een actief EU-optreden tegen verontreiniging en daarmee samenhangende ziekten. Het is toch eigenlijk niet de taak van de EU deze problemen op te lossen.
Natuurlijk kan de EU desondanks een rol spelen, namelijk door te garanderen dat er geld naar onderzoek gaat, door te zorgen voor uitwisseling van ervaringen op gezondheidsgebied en bovendien - wat het belangrijkste is - door gezondheidsaspecten te integreren in zowel het vervoersbeleid als het industriebeleid. Het Verdrag van Amsterdam biedt de mogelijkheid daartoe.
Het onderhavige programma kunnen we ofwel een zachte dood laten sterven, wat bijna de bedoeling lijkt als men de het begrotingsvoorstel van de Commissie leest, ofwel zodanig versterken dat het op zijn minst beantwoordt aan de feitelijk gewekte verwachtingen. Wij kiezen voor het laatste - vandaar het amendement van de milieucommissie inzake een ruimere begroting. Voor mij is een extra grond voor deze keuze het feit dat de patiëntenverenigingen die actief zijn op het gebied van milieuziekten van mening zijn dat ze wezenlijk profijt hebben van dit programma. Daarom stellen wij voor dat er 7 miljoen ecu voor dit programma wordt gereserveerd.
Zoals de heer Cabrol terecht heeft benadrukt, verhindert het programma op zichzelf de verontreiniging niet, maar bevestigt het verband tussen verontreiniging en ziekten. Hopelijk kan dat leiden tot een doelmatiger geïntegreerd milieu-en gezondheidsbeleid. Het is namelijk één ding tegen de mensen te zeggen dat ze niet naar buiten moeten gaan als er smog is, maar het is iets anders die smog te voorkomen. Het is één ding kleine kinderen met hormoonzalf tegen uitslag in te smeren, maar het is iets anders het verband tussen die uitslag en milieuverontreiniging na te gaan en daarmee ook de oorzaak van de uitslag te vinden.
Verder moet men meer begrip proberen te kweken voor ziekten zoals het multiple chemical syndrome of voor de schadelijke gevolgen van hormoonwijzigende stoffen. Deze ziekten en hun relatie met de moderne op chemie gebaseerde samenleving zijn nog braakliggende terreinen. Daarom verheugt het mij ook zeer dat de milieucommissie later dit najaar een speciale gezondheids-hearing over health impact assessment houdt.
Wij weten dat het zin heeft het milieubeleid en het gezondheidsbeleid te integreren. We zien dat loodverontreiniging en zwavelverontreiniging steeds minder voorkomen in onze steden. Hopelijk heeft dit ook een positief effect op ziekten die hiermee samenhangen. Wij kunnen met andere woorden alleen maar voordeel hebben van integratie van gezondheidsaspecten.

Valverde López
Mevrouw de Voorzitter, zoals gebruikelijk kunnen deze programma's ter verbetering van de gezondheidszorg op Europees niveau rekenen op de steun van het Parlement, in het bijzonder op die van de Fractie van de Europese Volkspartij. Tegelijkertijd moet de Commissie er echter op worden gewezen dat wij ondanks die volledige steun toch wel meer documentatie dienen te ontvangen. Dat wil zeggen dat we in dit Parlement - vooral met het oog op de volgende fase waarin het Parlement meer wetgevende macht zal hebben - gebruik moeten kunnen maken van de werkdocumenten die de Commissie tot haar beschikking heeft om haar voorstellen voor te bereiden, en op die manier zouden bepaalde, niet terzake doende interpretaties of reacties wellicht te vermijden zijn.
Zoals u allen weet, is de bevoegdheid van de Europese Unie op het gebied van het gezondheidszorgbeleid van aanvullende aard - zo staat het in het Verdrag van Maastricht en het wordt nog eens herhaald in het Verdrag van Amsterdam - maar we dienen het de burgers duidelijk te maken dat de Europese Unie zich wel degelijk met deze kwesties bezighoudt en dat zij acties lanceert van organisatorische en aanvullende aard. Deze programma's hebben geenszins de bedoeling om een oplossing te bieden voor het probleem als geheel maar wel om alle betrokken partijen aan het werk te zetten, zij het op het niveau van de gezondheidszorg, van de regio's of van de staten, opdat zij hun beleidsvormen consequent op elkaar afstemmen. Ik ben dan ook van mening dat dit programma een positief signaal en ondersteuning verdient.
Tegelijkertijd dienen we echter gegevens te verstrekken en de burgers duidelijk te maken waarom deze programma's worden opgezet. Dat kan de indruk wekken dat de acties die we gaan ondernemen in een beginfase verkeren terwijl we in werkelijkheid over voldoende gegevens en aanwijzingen beschikken om daadwerkelijk in te grijpen. Want als de luchtverontreiniging en andere vormen van milieuverontreiniging waarmee we geconfronteerd worden onder meer tot gevolg hebben gehad dat eeuwenoude kathedralen de afgelopen twintig jaar veel meer schade hebben opgelopen dan gedurende alle eeuwen daarvoor, dan betekent dat dat er iets aan de hand is. Als de gezondheid van onze bossen er 30 % op achteruit is gegaan dan betekent dat dat er iets aan de hand is. En onze verantwoording omvat meer dan enkel kathedralen en bossen. Mijns inziens is er dus reden genoeg om in actie te komen.
Daarbij komt dat de situatie met betrekking tot aandoeningen van de luchtwegen en allergieën ronduit alarmerend is. De toename van het aantal allergische aandoeningen is de afgelopen tien jaar met een factor 120 vermenigvuldigd.
Kortom, we ondersteunen de aanvullende voorstellen en het amendement van de heer Cabrol, alsmede het algemene voorstel van de Commissie.

Kestelijn-Sierens
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, de liberale fractie ondersteunt het verslag-Cabrol. Toch twee opmerkingen. Ten eerste, in een eerste lezing stelde ik voor om op het niveau van de lidstaten de invoering te stimuleren van een registratie van met het milieu samenhangende gezondheidsklachten. Milieuziekten zijn een fenomeen dat de bevolking meer en meer verontrust. Het bestaan van een meldpunt voor deze ziekten zou het vertrouwen geven aan de burgers dat zij ergens terecht kunnen met hun vermoedens over het ontstaan van ziekten of allergieën. Nederland bijvoorbeeld heeft reeds een meldpunt en ook in mijn land, in Vlaanderen, is men hiermee bezig. Ik betreur dat noch de Raad, noch de Commissie hiervoor te vinden zijn en het verbaast mij ook dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming zich hier blijkbaar bij neerlegt.
Als we het in mijn land hebben over milieugerelateerde gezondheidsklachten denken we in de eerste plaats aan de luchtverontreiniging, bijvoorbeeld in de omgeving van verbrandingsovens. De verontrustende incidentie van kinderen met genetische afwijkingen en kankergevallen moet ons doen inzien dat het hier gaat over ernstige en zelfs levensbedreigende ziekten. Dit actieprogramma moet de overheden, de industrie en de burgers helpen inzien hoe bepaalde verontreinigende stoffen de menselijke gezondheid kunnen aantasten. Hieruit moeten wij de nodige lessen trekken voor de toekomst, bijvoorbeeld dat er geen verbrandingsovens mogen worden neergepoot in het midden van een bebouwde kom zoals dit in Drogenbos aan de rand van Brussel het geval is.
Tot slot, wij verwelkomen ten zeerste dit actieprogramma en wij hopen dat het tot meer inzicht en ook tot betere preventie zal leiden.

Marset Campos
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie is het eens met het verslag van de heer Cabrol die wij bedanken voor zijn uitstekende werk.
Beetje bij beetje treden de leemten in het gezondheidsbeleid van de Europese Unie aan het licht. De weg die we nu volgen lijkt ons de meest geëigende omdat actieprogramma's inderdaad tegemoet komen aan de behoefte die onder de bevolking, onder de burgers bestaat.
In het onderhavige geval betekent dit in concreto dat van al deze ziekten een waarschuwing uitgaat, dat zij als een soort referentiepunt moeten worden beschouwd dat ons in staat stelt te begrijpen wat er aan de hand is met het industriële ontwikkelingsmodel dat wij hier in de Europese Unie kennen. Ons inziens zijn het onderhavige voorstel evenals het pakket amendementen dat de heer Cabrol heeft ingediend dan ook zeer terecht.
Om precies te zijn: wij ondersteunen de amendementen die betrekking hebben op verlenging van de actie tot vijf jaar en op haar aanvullende financiering, op de verwerving van meer algemene kennis en voorts op de noodzakelijke taak van de epidemiologie om het bewustzijn en besef onder het publiek te vergroten - want op die manier kunnen de individuele en de collectieve gedragingen geleidelijk worden aangepast. Het Europees Parlement tenslotte dient erop toe te zien dat een en ander op doeltreffende wijze verloopt.
Met dit programma is onze verontrusting echter niet weggenomen. We komen dan wel in actie, maar het is ons groeimodel dat aan deze ziekten ten grondslag ligt, en feitelijk zouden we de vinger op de zere plek moeten leggen en de oorzaak moeten aanpakken.

McKenna
Mevrouw de Voorzitter, ten eerste zou ik willen zeggen dat ik nogal verbaasd ben over de mededeling van onze rapporteur, de heer Cabrol, dat hij de amendementen 5, 9 en 16 niet zal steunen. Deze amendementen zijn door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming goedgekeurd en weerspiegelen het standpunt van de commissie in deze. Bovendien zijn deze punten van uitzonderlijk belang: één heeft betrekking op maatregelen ter voorkoming van de met milieuverontreiniging samenhangende ziekten, een ander op de bestrijding van dit soort ziekten en het derde op het gehele vraagstuk van allergieën.
Ik zou de commissaris erop willen wijzen dat al deze punten deel uitmaakten van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Nadat de Raad er zich over had gebogen werd besloten deze uiterst belangrijke vereisten te schrappen. Ik hoop echter van harte dat de Commissie zich zal aansluiten bij het standpunt van het Parlement, dat samenvalt met het standpunt van de milieucommissie. Het heeft geen enkele zin te onderzoeken welke vervuiling aan dergelijke ziekten ten grondslag ligt, en waar deze ziekten precies door worden veroorzaakt, als de resultaten van dit onderzoek vervolgens in een of andere lade verdwijnen. Het is van het grootste belang dat we concrete maatregelen nemen op basis waarvan deze ziekten kunnen worden teruggedrongen.
Alle Europese steden leveren overvloedig bewijs voor de mate waarin luchtwegaandoeningen en allergieproblemen zich hebben verspreid als gevolg van de vervuiling van de steden. We moeten terug naar het oorspronkelijke standpunt van het Parlement en het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Het is zinloos onderzoek uit te gaan voeren als er met de resultaten niets wordt gedaan. Het is de taak van de Europese Unie de nodeloze vervuiling, die al deze gezondheidsproblemen veroorzaakt, aan te pakken. Dit is onze verantwoordelijkheid. Als we geen maatregelen nemen, zal ons beleid nooit effect sorteren.
Daar komt nog bij dat we een ruimere planning nodig hebben. Drie jaar is niet genoeg; we hebben op zijn minst vijf jaar nodig. De financiering is een ander cruciaal punt. We moeten meer financiële middelen ter beschikking stellen.

Nicholson
Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij met dit verslag en wil daarbij graag mijn hulde brengen aan de rapporteur. De heer Cabrol verdient het respect van dit Parlement voor zijn inspanningen om de burgers te beschermen tegen de gevolgen van milieuverontreiniging.
Hoewel ik erken dat er met het gemeenschappelijk standpunt dat door de Raad is vastgesteld enige vooruitgang wordt geboekt, blijf ik met vele andere leden van dit Huis van mening dat het niet ver genoeg gaat. De verkorting van de looptijd van het programma van vijf naar drie jaar is gewoon een bezuinigingsmaatregel. We vragen ons dan ook af in hoeverre het de Raad ernst is met dit vraagstuk, dat in de gehele Europese Unie geldt als een belangrijke bron van zorg.
Wat we nodig hebben is een meer ambitieus programma. Ik heb zelf gewerkt aan een voorstel om de financiële middelen onder de lidstaten, internationale organisaties en derde landen te verdelen. Ik ben er een groot voorstander van ook de opvattingen van patiëntenorganisaties hierbij te betrekken. Veel van deze organisaties verzamelen en vergelijken waardevolle gegevens over de effecten van milieuverontreiniging en de daarmee in verband staande ziekten. In mijn eigen regio heeft een van die organisaties bijvoorbeeld de aandacht gevestigd op het gebruik van fosforhoudende ontsmettingsmiddelen voor schapen. Deze organisaties leveren unieke gegevens die in het programma moeten worden betrokken.
Hoe meer informatie er uit allerlei hoeken beschikbaar komt, hoe beter de doelstelling van het programma kan worden verwezenlijkt: de burgers van de Europese Unie in staat te stellen zich optimaal tegen vervuiling te beschermen. Hoofddoelstelling van het programma is het invoeren van preventieve maatregelen, maar we moeten daarbij de belangen van diegenen voor wie de nu geplande beschermingsmaatregelen te laat komen, niet uit het oog verliezen. Er zijn in het verleden fouten gemaakt. We moeten nu echter de kansen grijpen die voor ons liggen en daarbij proberen deze fouten te herstellen.

Pinel
Een aantal belangrijke ziekten, waaronder met name verschillende vormen van kanker, wordt veroorzaakt door de aanwezigheid van verontreinigende stoffen in de lucht, het water en zelfs het voedsel. De oorzakelijke verbanden zijn nooit ondubbelzinnig aangetoond en in nog mindere mate gekwantificeerd. Hierdoor kan er bijvoorbeeld niet doelmatig worden ingegrepen. Mensen gaan dood, maar niemand kan hiervoor aansprakelijk gesteld worden.
De term vervuiling is geen eenduidig begrip. Van verschillende technologieën die inmiddels worden gebruikt, zijn de effecten op de gezondheid nooit serieus onderzocht. Dit geldt bijvoorbeeld voor de elektromagnetische velden, de microgolven die bij mobiel bellen worden gebruikt, het natriumzout in ons eten en de inputs in de landbouw. Al deze aspecten zijn er immers verantwoordelijk voor dat de vruchtbaarheid van mensen de afgelopen dertig jaar in het Westen is gedaald.
Het is schandalig wat een Europees commissaris hier op deze plek heeft gezegd, namelijk dat de markt bepaalt of een product goed of slecht is. Hiermee ontkent hij het noodzakelijke karakter van onderzoek en preventie en accepteert hij dat mensen als proefkonijnen worden gebruikt. Ik wil professor Cabrol ervoor danken dat hij wat opheldering heeft verschaft in deze niet erg duidelijke zaak. Mijn dank gaat ook uit naar mevrouw McKenna, die de doelmatigheid van dit verslag nog verder wilde verhogen.

Trakatellis
Mevrouw de Voorzitter, het onderhavig programma is een praktisch bewijs van de enorme inspanningen die momenteel worden ondernomen voor het onderzoek naar en de preventie van met milieuverontreiniging samenhangende ziekten.
Verontreiniging veroorzaakt niet alleen aandoeningen van het ademhalingsstelsel, maar tast ook andere stelsels aan. Sommige ziekten uiten zich pas na jarenlange blootstelling en vaak pas na inwerking op het organisme van meer dan één vervuilende stof. Deze stoffen kunnen toxisch, allergeen of kankerverwekkend zijn. Zij kunnen acute of chronische, geneeslijke of ongeneeslijke, plaatselijke of algehele ziekten veroorzaken. Men wordt aan deze stoffen blootgesteld via ademhaling, voeding, absorptie via de huid ofwel door directe opneming zoals bij straling. Wij mogen bovendien niet vergeten dat schadelijke stoffen via de placenta van de moeder het ongeboren kind kunnen bereiken en het zo kunnen schaden. Daarom is epidemiologisch toezicht nodig op alle milieufactoren die gevaarlijk zijn voor de menselijke gezondheid en aanleiding zijn tot ziekten.
Wij moeten voor ogen houden dat het daarbij meestal niet gaat om blootstelling aan een enkele vervuilende stof. Meestal gaat het om de werking van meerdere stoffen tegelijk. Wij moeten derhalve veronderstellen dat hun cumulatieve werking een negatieve weerslag heeft op het weerstandsvermogen van de mens, op het verouderingsproces en op de levensduur van het menselijk organisme. Daarom moet men, zoals in de amendementen 12 en 13 wordt gevraagd, onderzoeken welke ziekten veroorzaakt kunnen worden door gelijktijdige blootstelling aan twee of meer verontreinigende stoffen. De kwaliteit van de voeding wordt mede bepaald door de aanwezigheid in de voedingsstoffen van verschillende chemische verbindingen. Daarom moet stelselmatig onderzoek worden verricht naar de gevolgen van levensmiddelenverontreiniging. Ook deze gezondheidsrisico's voor de Europese burgers moeten, zoals in amendement 15 staat, zoveel mogelijk worden beperkt.
Er is een voorstel gedaan tot uitwisseling van inlichtingen en ervaringen tussen de lidstaten. Ik ben ervan overtuigd dat een dergelijke uitwisseling belangrijke gegevens kan opleveren voor een doeltreffende bestrijding van de met milieuverontreiniging samenhangende gezondheidsrisico's. Er zijn echter meer activiteiten nodig, zoals verspreiding van de beschikbare inlichtingen en voorlichting van de publieke opinie en de consumenten. Hiervan is sprake in de amendementen 10, 14 en 16.
Dit programma moet mijns inziens door het Europees Parlement worden aangenomen. Daarmee kan een rechtstreekse bijdrage worden geleverd aan de gezondheidsverbetering van de Europese burgers.

Ojala
Mevrouw de Voorzitter, de kwestie van met milieuverontreiniging samenhangende ziekten is zeer belangrijk en actueel, zoals de commissaris goed weet. Met milieuverontreiniging samenhangende ziekten nemen in alle industrielanden toe. De bestrijding van deze ziekten kan echter niet slechts een kwestie van gezondheidsbeleid zijn, maar vereist maatregelen op elk terrein van het maatschappelijk beleid.
Als Fins succesverhaal kan ik een voorbeeld geven van de vermindering van het loodgehalte in het milieu. Lood is immers een van de gevaarlijkste zware metalen, die onder andere een achterstand in de psychische ontwikkeling van kinderen veroorzaakt. In Finland is in een decennium tijd een enorme daling van het loodgehalte in het milieu gerealiseerd door de belasting op loodvrije benzine te verlagen, dus door middel van belastingbeleid.
Een belangrijke functie van het nu in behandeling zijnde actieprogramma is de uitwisseling van juist dit soort goede ervaringen. Ik steun van harte de opvatting van de rapporteur, dat de oorspronkelijke looptijd van het programma, vijf jaar, gehandhaafd moet blijven. Ik steun ook het plan om de financiële middelen van het programma tot zeven miljoen ecu te verhogen.

Poggiolini
Mevrouw de Voorzitter, na het besluit over gezondheidsmonitoring waarvoor ikzelf als rapporteur fungeerde, en het besluit over een netwerk voor epidemiologische surveillance van besmettelijke ziekten dat professor Cabrol indertijd heeft gepresenteerd, hebben wij thans dit besluit voor een communautair actieprogramma inzake ziekten die met milieuverontreiniging samenhangen. Doel van het onderhavige besluit is de lidstaten een inventaris van gegevens te verstrekken over ziekten die gerelateerd zijn aan vervuilende stoffen, maar dit staat los van de rechtstreekse bestrijding van de diverse stoffen die lucht-, water- of grondvervuiling veroorzaken, omdat dat namelijk onder andere programma's valt.
In de luttele spreektijd die mij ter beschikking staat, kan ik alleen maar zeggen dat ik vierkant achter het uitstekende verslag van collega Cabrol sta. Ik hoop dat de zestien amendementen die neerkomen op een verdere aanscherping van dit ontwerpbesluit, dat overigens met instemming van alle politieke fracties binnen de milieucommissie is goedgekeurd, ook door dit Huis worden aangenomen. Dit is een eerste stap naar meer ambitieuze programma's die mettertijd aangenomen moeten worden in de steeds hardere en zware strijd tegen de groeiende verontreiniging van onze samenleving, welke zoveel consequenties heeft voor de gezondheid van de burgers van de Unie.

Flynn
Mijnheer Cabrol, ik zou u graag willen danken voor het werk dat u in dit voorstel gestoken hebt en uiteraard ook voor uw steun aan het gemeenschappelijk standpunt.
Dit voorstel is een cruciaal onderdeel van het beleid van de Gemeenschap ter preventie van met milieuverontreiniging samenhangende ziekten. Vervuilende stoffen blijven voorkomen in ons milieu omdat het om technische of economische redenen niet altijd mogelijk is hun verspreiding te verminderen. Het is daarom noodzakelijk dat we onze maatregelen inzake uitstootbeperking en uitvoerlimieten aanvullen met activiteiten op het gebied van de volksgezondheid, die erop zijn gericht de gezondheidsrisico's die de verschillende vormen van milieuverontreiniging met zich meebrengen te verminderen. Een van de doelstellingen van het voorgestelde programma is dat we ons inzicht verdiepen in de wijze waarop vervuilende stoffen de milieugerelateerde ziekten precies veroorzaken of verergeren, en zo de verspreiding van deze ziekten kunnen voorkomen. Daarnaast wordt er ook nadruk gelegd op het verbeteren van onze kennis. De materie die de heer Cabrol hier behandelt is van essentieel belang: hoe de gezondheidsrisico's worden opgespoord, beoordeeld en beheerst. Luchtwegaandoeningen en allergieën vormen in geheel Europa een steeds grotere bedreiging voor de volksgezondheid. De Commissie is dan ook van mening dat deze problemen onze speciale aandacht verdienen. Ik ben het op dat punt eens met mevrouw Ojala.
Centraal in ons voorstel staat de gedachte dat de ervaring die binnen de Unie is opgedaan, wordt gedeeld. Zo kunnen we de preventieve maatregelen die zijn genomen evalueren, en deze maatregelen versterken en bevorderen waar ze vrucht afwerpen. Ik constateer dat het Parlement het voorstel met name op dit punt van harte blijkt te steunen.
Bij de eerste lezing heeft de Commissie vier van de vijf amendementen overgenomen die door het Parlement waren ingediend. De Raad heeft vervolgens een gemeenschappelijk standpunt vastgesteld; voor alle duidelijkheid zal ik u meteen zeggen dat de Commissie dit standpunt steunt. Desalniettemin wil ik er in dit Huis geen geheim van maken dat het gemeenschappelijk standpunt in de ogen van de Commissie niet perfect is. Ik richt me hierbij met name tot mevrouw McKenna.
Ik vind het vooral betreurenswaardig, zacht uitgedrukt, dat de looptijd en reikwijdte van het programma zijn teruggebracht. Er was in de notulen dan ook een verklaring met die strekking opgenomen. Volgens de Commissie zat er op dat moment echter niet meer in dan dit politieke compromis in de Raad.
Dit betekent dat de Commissie vandaag slechts twee amendementen kan overnemen. Alleen de amendementen 1 en 15 hebben geen juridische of budgettaire gevolgen voor de tekst van het gemeenschappelijk standpunt.
De Commissie kan de overige amendementen niet overnemen. Ik zal u de voornaamste redenen hiervoor geven. De amendementen 2 en 8 gaan ervan uit dat het programma langer zal duren dan de periode van drie jaar die in het gemeenschappelijk standpunt wordt genoemd. De reikwijdte van het gemeenschappelijk standpunt volgens de amendementen 5, 10, 14 en 16 wordt niet door de beleidsontwikkeling gedekt. Amendement 6 wordt binnen het voorgestelde tijdschema niet praktisch uitvoerbaar geacht. In algemene zin wordt de doelstelling van dit amendement gedekt door de algemene verplichting van de Commissie de complementaire aard en samenhang te garanderen. Amendement 11 kan niet worden overgenomen omdat de duur van het programma geen ruimte biedt voor grootschalig epidemiologisch onderzoek, en ook de financiële middelen en het bereik van het programma hiervoor niet toereikend zijn. De amendementen 3, 12 en 13 kunnen niet worden overgenomen omdat delen van de tekst in dat geval zouden moeten worden geschrapt of gewijzigd.
Ik hecht eraan te benadrukken dat de Commissie van mening is dat dit buitengewoon belangrijke programma inzake vervuilingsziekten zo snel mogelijk moet worden ingevoerd. Het zal leiden tot een aantal uiterst nuttige maatregelen op een gebied dat geldt als een groeiende bron van zorg in het maatschappelijk leven.
We proberen ons hier voor te bereiden op het nieuwe kaderprogramma. Het doel van dit specifieke programma is te onderzoeken op welke manier we het beleid in dat programma voor de volksgezondheid kunnen beïnvloeden. Ik richt me hierbij met name tot mevrouw Kestelijn-Sierens en mevrouw McKenna, omdat ook zij hier met nadruk op wijzen. We doen hier een serieuze poging om beleidsinitiatieven te ontplooien, op basis waarvan we ons na afloop van de periode van drie jaar bij het hoofdprogramma kunnen aansluiten en binnen het nieuwe kader betere prestaties kunnen leveren. Ik ben het ook eens met mevrouw Hulthén, die wijst op de noodzaak van betere contacten met de onderzoekswereld. Ook dat zal in het voorstel worden meegenomen.
Ik moet natuurlijk iedereen danken die een bijdrage heeft geleverd. We gaan er nu voor zorgen dat dit programma optimaal rendement zal gaan opleveren, en zullen de onderzoeksresultaten bijeenbrengen om zo aan te sluiten bij het hoofdprogramma in het nieuwe kader.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Zeldzame ziekten
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0336/98) van de heer Viceconte, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma inzake zeldzame ziekten binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid (1999-2003) (C4-0341/98-97/0146(COD)).

Poggiolini
Mevrouw de Voorzitter, in Europa lijden enkele duizenden mensen aan ernstige zeldzame ziekten, een paar daarvan van genetische oorsprong. In bepaalde opzichten lijkt het alsof deze duizenden Europese burgers aan hun lot worden overgelaten. Het wetenschappelijk onderzoek van de farmaceutische industrie schiet hier volkomen tekort, hetgeen op zich trouwens voor de hand ligt: er valt in deze gevallen niet zoveel winst voor de farmaceutische industrie te behalen, want de markt van deze geneesmiddelen is nogal krap vanwege het relatief geringe aantal mensen dat aan dit soort ziekten lijdt, en daardoor valt een belangrijke drijfveer om onderzoek te verrichten weg. Vandaar dat het in humanitair en gezondheidstechnisch opzicht zo belangrijk is dat dit communautaire actieprogramma voor zeldzame ziekten er komt, binnen het actiekader van de voorstellen voor Europese volksgezondheid voor de periode 1999 tot en met 2003.
Het Europees Parlement heeft het nut van dit actieprogramma zeer goed doorzien en het heeft dan ook in eerste lezing door middel van 28 amendementen een aantal aanmerkelijke verbeteringen ingevoerd. Onder meer werden in deze amendementen regelingen getroffen voor deelname aan het programma van degenen die het meest gedupeerd zijn, dat wil zeggen de zieken zelf en hun familieleden. Dit kan een goede gelegenheid zijn om een daadwerkelijke communautaire samenwerking op te zetten door een programma voor zeldzame ziekten uit te stippelen en te voorzien in optimale interventies. Voordat het zover is dient echter gezorgd te worden voor verspreiding van de kennis terzake, om immers dubbele acties te voorkomen, want daardoor verlies je alleen maar tijd en geld en het gaat ten koste van de efficiency. De Raad heeft slechts een paar van deze suggesties, die stonden in de amendementen welke in eerste lezing waren ingediend, overgenomen: op de 28 amendementen die het Europees Parlement had aangenomen heeft de Raad er maar twee volledig en vier gedeeltelijk overgenomen. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft op voorstel van uw rapporteur voor de aanbeveling in tweede lezing twintig amendementen goedgekeurd, die zodoende opnieuw worden ingediend en de bouwstenen zullen vormen voor bespreking in de bemiddelingsprocedure.
De Europese situatie verschilt van land tot land. In sommige landen worden de gegevens netjes verzameld en zijn de interventies min of meer georganiseerd, in andere landen gebeurt dat niet. Evenals in andere beleidssectoren moet ook hier een gecentraliseerde inzameling komen van gegevens en alle noodzakelijke informatie over de ontwikkeling, het aantal en de verspreiding van gevallen van zeldzame ziekten. Deze gegevens moeten in een Europese centrale databank worden opgeslagen en tot ieders beschikking komen.
Het besluit van de Raad om het programma voor de hele looptijd van vijf jaar te financieren, doet ons in ieder geval deugd, want in het oorspronkelijke voorstel was er slechts sprake van financiering voor het eerste aanloopjaar. Maar, zoals uw rapporteur al heeft gezegd en blijft stellen, de financiering is gewoon te krap. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft nu opnieuw een bedrag van 14 miljoen ecu geopperd tegen de 6, 5 miljoen die zijn toegezegd voor de vijf jaar die het programma in beslag neemt. Het is te voorspellen dat we ook op dit punt tijdens de bemiddelingsfase tot de gebruikelijke botsing met de Raad komen. Het heeft geen nut dat wij ons geweten trachten te sussen door een programma van grote humanitaire en gezondheidskundige waarde te presenteren zonder er een deugdelijke financiering voor uit te trekken. Op die manier red je noch je gezicht noch je geweten en vooral kom je dan niet tegemoet aan de verwachtingen van de zieken en hun familieleden.
Ook op het vlak van de comitologie is er geen sprake van akkoord tussen de Raad en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming. Deze laatste geeft namelijk de voorkeur aan een raadgevend comité in plaats van een gemengd comité beheer/adviesgeving, omdat zoiets uiteindelijk de werkzaamheden van het comité alleen maar in de war zou sturen. Weliswaar heeft men zo'n gemengd comité gepland voor andere programma's van volksgezondheid, maar gezien het soort interventie dat men in petto heeft, vinden wij dat het standpunt van de Raad in dit specifieke programma helemaal geen hout snijdt en zelfs overbodig is. Overigens ziet het ernaar uit dat ook de Commissie hier nogal gereserveerd tegenover staat.
Wij presenteren dus opnieuw het amendement waarin bepaald wordt dat een lidstaat een lid van het comité aanwijst ter vertegenwoordiging van een patiëntenbelangengroep of een andere niet-gouvernementele vereniging. Voorts is het heel belangrijk dat medische specialisten bij het programma betrokken worden maar eveneens huisartsen. De inbreng van deze doktoren is onvervangbaar, want huisartsen zijn de eerste personen tot wie de families zich wenden en ze bieden dus de eerste kans voor een correcte en voortijdige diagnose.
Anderzijds oppert de Commissie ook in het voorstel voor een verordening inzake weesmedicijnen om de hulp van huisartsen in te roepen.
Uw rapporteur nodigt dus deze Vergadering uit om in grote lijnen vast te houden aan het standpunt zoals dat is uitgekristalliseerd tijdens de eerste lezing, door namelijk alle amendementen aan te nemen die de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft goedgekeurd en die, nogmaals, de steun van alle politieke fracties hebben.

Marinucci
Mevrouw de Voorzitter, hoogstwaarschijnlijk is er niemand onder ons die niet minstens één keer met groot onbehagen en een tikkeltje schaamte heeft moeten luisteren naar verhalen over de grote eenzaamheid waarin patiënten verkeren die aan zeldzame ziekten lijden en waar ook hun families onder gebukt gaan. Doordat deze ziekten zo zeldzaam zijn, veroorzaken ze allerlei moeilijkheden en oponthoud, en soms worden er ook aanvankelijk fouten gemaakt in de diagnose, naast dus alle kosten die gemaakt moeten worden, het op en neer reizen, alle ongemak om therapieën te volgen.
Door het zeldzame karakter van deze ziekten was het tot op heden voor de afzonderlijke lidstaten heel lastig om gegevens en informatie in te zamelen en natuurlijk ook om maatregelen voor preventie en behandeling te plannen. Vandaar, mijnheer de commissaris, dat het Europees Parlement heel positief heeft gereageerd op het initiatief van de Commissie om een voorstel in te dienen voor een communautair actieprogramma inzake zeldzame ziekten. Het Parlement had daar trouwens herhaaldelijk zelf op aangedrongen, vooral ook omdat de Commissie aangekondigd had dat zij een voorstel over weesgeneesmiddelen zou indienen, zoals dus nu is gebeurd. Om deze reden en op grond van het uitmuntende verslag en de uitstekende amendementen van de heer Viceconte wilde het Europees Parlement het voorstel van de Commissie alleen maar op een paar punten nog verder onderbouwen. Dit geldt met name voor de gecentraliseerde inzameling van gegevens, opleiding en voorlichting voor families van patiënten en werkers in de zorgsector, financiering van het programma, invoeging in alle met de uitvoering van het actieprogramma belaste organen van de families van de patiënten, hun belangenverenigingen en meer in het algemeen niet-gouvernementele organisaties die in de verschillende landen assistentie verlenen en de financiering helpen verzorgen van onderzoek naar de verschillende ziektevormen.
Wat de financiering betreft, wilde ik kort nog iets zeggen. Het is steeds heel pijnlijk, mijnheer de commissaris, mevrouw de Voorzitter, collega's, te moeten zien dat de Europese Unie liever beknibbelt op de gezondheid van haar burgers: dat is altijd een schrijnend tafereel, maar in dit geval ziet het er nog pijnlijker uit. Door de zeldzaamheid van deze ziekten is namelijk een goede en volledige aanpak in geen enkele van onze lidstaten haalbaar. Daarom moet duidelijk gesteld worden dat het ernstige probleem van de zeldzame ziekten alleen aangepakt kan worden in een Europese dimensie, omdat alleen dan de noodzakelijke kritische massa gecreëerd kan worden.
Het is heel kortzichtig van de lidstaten dat zij dit Europees programma niet naar behoren willen financieren. Het programma kan namelijk als zodanig resultaten boeken die in een afzonderlijke lidstaat nooit bereikt kunnen worden. De Partij van de Europese sociaal-democraten namens welke ik hier het woord mag voeren, geeft dan ook volmondig steun aan het verslag-Viceconte en alle amendementen die de milieucommissie heeft goedgekeurd. Wij zijn tevens de mening toegedaan dat dit programma voor meer geld in aanmerking moet komen. Voor Europa is dit een grote kans die zij gewoon niet uit handen mag laten glippen. Het Europees sociaal model biedt mogelijkheden die het sociale stelsel van de Verenigde Staten van Amerika niet kan bieden, maar onze verdeeldheid zorgt ook voor versnippering van onze culturele en economische krachten. Ten overstaan van deze medeburgers van ons die zoveel meer pech hebben, zouden de lidstaten op zijn minst de voorstellen van het Parlement moeten overnemen. Ik hoop tenslotte dat de Commissie deze voorstellen zal steunen.

Valverde López
Mevrouw de Voorzitter, de voorstellen die de heer Viceconte in het verslag doet, hebben onze volledige steun, evenals het commentaar dat de heer Poggiolini hierop gegeven heeft. Ik denk dat de Commissie zich bij een dergelijk voorstel, dat tot doel heeft een bijzonder versnipperde problematiek aan te pakken - reden waarom lobby's ontbreken - bewust is van het grote belang dat er op alle niveaus coördinatie plaatsvindt, en het is buitengewoon belangrijk dat deze kwesties hier worden uitgediept.
Verder denk ik dat een flexibele uitvoering van deze programma's de Commissie in staat zal stellen om door middel van haar drie actiepunten, zowel op het gebied van voorlichting als ter ondersteuning van patiëntenverenigingen en van acties ter bestrijding van zeldzame ziekten, in te grijpen op een tweetal terreinen die mij van fundamenteel belang lijken: acties om artsen de gelegenheid te geven zich te specialiseren, alsmede acties ten behoeve van hoogstaande, gespecialiseerde medische centra. Wat deze centra betreft kunnen wij niet toestaan dat zij over alle landen en regio's worden verspreid; er moet juist naar worden gestreefd de patiënten bijeen te brengen, en op die twee punten - die ik van essentieel belang acht - moeten de inspanningen worden gericht, onafhankelijk van de overige voorstellen en acties die in het programma worden voorzien.

González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, naar ik denk, zijn alle sprekers het erover eens dat het verslag van de heer Viceconte over het programma betreffende zeldzame ziekten onze steun verdient. Die steun heeft hij onder meer te danken aan het feit dat hij zich in het debat en de discussie over zijn ontwerpverslag bijzonder soepel heeft opgesteld en alle amendementen die door de verschillende fracties werden ingediend, heeft overgenomen. Bijzonder belangwekkende amendementen die uiteindelijk door de Commissie zijn verworpen. Zoals de heer Poggiolini zeer terecht zei, zijn van de 28 amendementen er maar twee volledig overgenomen en vier voor een deel. De rapporteur doet er heel goed aan - en wat dit betreft heeft hij de steun van de milieucommissie - de amendementen waaraan hij veel waarde hecht in deze tweede lezing nogmaals in te dienen.
In de korte tijd die ik tot mijn beschikking heb, vraag ik uw aandacht voor vier van deze amendementen die de rapporteur en de milieucommissie van bijzonder belang achten, namelijk:
Ten eerste natuurlijk het amendement inzake de financiering. We zijn er steeds van doordrongen dat geld een schaars goed is, maar als er een programma wordt opgezet voor de behandeling van zeldzame ziekten terwijl de financiering ontoereikend is, zal dat programma niet doeltreffend zijn. Vandaar het voorstel van de rapporteur, dat als zodanig door de milieucommissie is goedgekeurd, om de financiering van 6, 5 tot 14 miljoen ecu op te trekken.
Ten tweede is een centrale databank van groot belang. De verschillende landen beschikken over allerlei gegevens, maar het is zaak dat er een centrale databank komt en de informatie wordt uitgewisseld.
Ten derde pleiten wij voor de oprichting van een adviescommissie. Zoals altijd verschilt het Parlement met de Commissie van mening over vraagstukken betreffende comitologie.
En het vierde amendement betreft de inspraak van niet-gouvernementele organisaties en organisaties van familieleden, die naast de patiënt staan en inzicht hebben in de ernst van zijn ziekte en in de problemen waarmee deze te maken krijgt om die ziekte te laten behandelen.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, zoals degenen die vóór mij het woord gevoerd hebben, wilde ook ik de rapporteur bedanken. Namens de groenen geef ik voorts te kennen dat mijn fractie positief staat tegenover dit verslag over het communautair actieprogramma inzake zeldzame ziekten, en wij zijn het ermee eens dat alle amendementen die het Parlement al in eerste lezing had aangenomen, opnieuw worden ingediend. Tegelijkertijd echter wilde ik eraan herinneren, zoals al in het verslag wordt gesteld, dat zeldzame ziekten soms kunnen veranderen in frequente ziekten, zoals het geval kan zijn met de ziekte Creutzfeldt-Jakob. Vandaar dat het belangrijk is vandaag te investeren om toekomstige problemen te kunnen tackelen. Daarnaast moet erop gewezen worden dat zeldzame ziekten collectieve inspanningen vergen, want alleen met grootschalig onderzoek kan een statistisch acceptabel beeld verkregen worden en alleen de overheid heeft geloofwaardige resultaten te bieden, aangezien het particuliere bedrijfsleven geen interesse in deze ziekten heeft vanwege de veel te bescheiden markt die ermee gemoeid is.
Om al deze redenen is er behoefte aan een Europese gegevensbank en moet men ervoor zorgen dat de door de Commissie geplande financiering opgetrokken wordt. Wij staan bovendien achter het voorstel van de rapporteur en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming om de belangenverenigingen van de patiënten en hun families hierbij te betrekken.

Trakatellis
Mevrouw de Voorzitter, het onderhavig actieprogramma inzake zeldzame ziekten maakt deel uit van onze algemene inspanningen ter verbetering van de volksgezondheid in de Europese Unie.
Dit gebied is echter op zich al de moeite waard om specifieke communautaire acties te ontplooien. Wij weten immers niet precies hoeveel mensen het slachtoffer zijn van zeldzame ziekten en bovendien zijn de bestrijdingsmiddelen schaars. Er is te weinig geld voor het opsporen van, het toezicht op en de bestrijding van zeldzame ziekten. Ook zijn er nauwelijks organisaties die zich hiermee bezig houden. Met het onderhavig programma wil men ten eerste de statistische gegevens, de voorlichting over deze ziekten en de kennis daarvan verbeteren. Ten tweede wil men steun geven aan hulpverleningsinstanties en ten derde wil men de mogelijkheid creëren tot snel en efficiënt handelen bij plotseling optreden van meerdere gevallen van zeldzame ziekten. Ik denk bijvoorbeeld aan hetgeen is gebeurd met de ziekte Creutzfeldt-Jacob en aan de nieuwe variant van het BSE-CJD-virus.
Dit programma gaat over zeldzame ziekten, dat wil zeggen over ziekten met minder dan vijf gevallen per 10.000 inwoners. Aangezien voor de bestrijding van deze ziekten inspanningen op verschillende terreinen nodig zijn, moet de onderhavige ontwerpresolutie worden aangenomen.
Zeldzame ziekten zijn een gevoelige categorie van ziekten. Elk van deze ziekten betreft een beperkt aantal mensen, maar kan desalniettemin zwaarwegende gevolgen hebben van onder meer sociale aard. Daarom is het nodig steun te geven aan patiëntenzelfhulpgroepen, aan verenigingen van familieleden en aan de organisaties die zich met zeldzame ziekten bezighouden. Ook moet men maatregelen treffen ter voorlichting van artsen, gezondheidswerkers en onderzoekers en hen in staat te stellen dergelijke ziekten tijdig te onderkennen, te diagnosticeren en te voorkomen.
Voor een goede coördinatie van al deze inspanningen is een netwerk noodzakelijk waarmee toezicht en controle kan worden uitgeoefend op zeldzame ziekten. Dit netwerk moet de burgers informatie verschaffen en onmiddellijke hulpverlening mogelijk maken. Om de doelstellingen van dit programma te bewerkstelligen moet ons inziens de begroting voor de periode 1999-2003 worden vastgesteld op 14 miljoen ecu en niet op 6, 5 miljoen zoals de Raad heeft voorgesteld.
Tot slot wil ik de voltallige vergadering vragen dit programma zoals dit in de commissie milieubeheer werd opgesteld, goed te keuren.

Flynn
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de heer Viceconte graag voor zijn inspanningen willen danken, evenals de heer Poggiolini voor het feit dat hij hem vanavond heeft willen vervangen en alle leden van de commissie die hebben bijgedragen aan dit verslag. Met name op dit gebied wordt duidelijk welke toegevoegde waarde de Europese Unie kan bieden. Door het relatief zeldzame karakter van deze ziekten en de beperkte middelen die we hebben om ze wetenschappelijk te onderzoeken, is het onwaarschijnlijk dat er snel vooruitgang wordt geboekt in de diagnose, behandeling en genezing van deze ziekten. Over het algemeen spelen ze geen al te grote rol in de publieke opinie.
Desalniettemin spelen deze ziekten in menselijk en economisch opzicht wel degelijk een rol van betekenis. De kosten van doelmatige adviezen en diagnose in de medische behandeling liggen doorgaans aanzienlijk hoger dan die van vergelijkbare voorzieningen voor meer algemene aandoeningen. De lidstaten hadden daarom alle reden hun inspanningen te verenigen in een communautair mechanisme dat de maatregelen kan coördineren die anders door de lidstaten afzonderlijk zouden worden genomen. De opmerkingen van de heer Valverde López zijn dan ook in zeer goede aarde gevallen.
De Commissie heeft een looptijd van vijf jaar voorgesteld voor het programma, en noemt drie doelgroepen waar de verspreiding van informatie over zeldzame ziekten op moet worden gericht: patiënten en hun familieleden, professionals in de gezondheidszorg en onderzoekers. Dit is precies waar de heer Trakatellis het over had en ik onderschrijf zijn opvatting dan ook. Dit is een van de belangrijkste grondvesten van het programma.
Daarnaast willen we maatregelen bevorderen ter versterking van de vrijwilligersorganisaties die hulp bieden aan mensen die direct of indirect met deze ziekten te maken hebben. Dit is exact in overeenstemming met hetgeen mevrouw Marinucci zo heeft benadrukt, en we zijn het met haar eens. We beschikken over een effectief monitoringsysteem dat ons in staat stelt zeldzame ziekten en clusters van deze ziekten snel te identificeren, beoordelen en behandelen. Ook clusters vormen een belangrijk vraagstuk.
Een en ander sluit aan bij het biomedisch onderzoek dat momenteel gaande is, en ook met het voorstel dat onlangs is gedaan voor een verordening inzake weesgeneesmiddelen die worden gebruikt in de behandeling en diagnose van deze zeldzame ziekten, maar niet commercieel levensvatbaar zijn. Dit voorstel werd u in eerste instantie afgelopen maart voorgelegd, tijdens de eerste lezing. U heeft indertijd 28 amendementen voorgesteld, waarvan er 16 geheel of gedeeltelijk werden overgenomen in het daaropvolgende gewijzigde voorstel van de Commissie.
De Raad heeft terzake van het programma sindsdien een gemeenschappelijk standpunt ingenomen waarin slechts enkele van de amendementen uit de eerste lezing integraal zijn overgenomen. De Commissie heeft echter haar gemeenschappelijk standpunt in beraad gehouden en verwijst daarbij specifiek naar de behandeling van deze amendementen in eerste lezing door de Raad. Wat betreft de 20 amendementen die vandaag ter tafel liggen kan de Commissie er 11 overnemen; de amendementen 3, 12 en 16 in hun geheel en de amendementen 1, 6, 7, 9, 11, 15, 17 en 19 gedeeltelijk. Van de overige 9 amendementen zijn 4, 8 en 13 om juridische redenen niet acceptabel; 5 en 20 kunnen vanwege interne ongerijmdheden niet worden overgenomen; 2 en 10 zijn in onze opvatting onaanvaardbaar beperkt; de inhoud van amendement 18 wordt elders al gedekt en amendement 14 moeten we om budgettaire redenen van de hand wijzen.
Ik zal u een korte toelichting geven over onze zienswijze ten aanzien van de twee cruciale amendementen, namelijk de amendementen 14 (over de begroting) en 15 (over de commissie). Ik weet dat er binnen het Parlement uitgesproken opvattingen bestaan over de begroting. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft opnieuw gestemd voor een budget van 14 miljoen ecu voor de jaren 1999 tot en met 2003. Een dergelijk bedrag is gezien de huidige financiële vooruitzichten echter eenvoudigweg niet haalbaar.
Er is sinds de eerste lezing wel enige vooruitgang geboekt. In het gemeenschappelijk standpunt wordt gesproken over een budget van 6, 5 miljoen ecu voor de looptijd van vijf jaar. Hiermee krijgen we in ieder geval een duidelijk beeld van de begroting van het programma tot ver na 1999. Het amendement inzake de programmacommissie is daarom gedeeltelijk acceptabel. De Commissie onderschrijft de opvatting van het Parlement dat een raadgevend comité de voorkeur verdient boven een combinatie van een comité van beheer en een regelgevend comité, waar de Raad zich voor heeft uitgesproken. Dit is een van de redenen waarom de Commissie haar standpunt in beraad houdt.
De ervaring opgedaan bij de tenuitvoerlegging van het bestaande programma leert ons dat een combinatie van een comité van beheer en een regelgevend comité een ongeschikte oplossing is die we ons, met het oog op het beperkte budget, ook niet kunnen veroorloven. De Commissie kan echter niet instemmen met het voorstel dat een van de twee afgevaardigden van iedere lidstaat uit een vrijwilligersorganisatie moet komen. We baseren ons hierbij op juridische bezwaren. Dit voorstel is niet in overeenstemming met het comitologiebesluit en zou een aantasting betekenen van het recht van iedere lidstaat om zijn eigen afvaardiging samen te stellen.
Ik zou ter afsluiting willen zeggen dat ik hoop dat het Parlement positief over het programma zal stemmen. We delen uw verlangen om communautaire maatregelen in te voeren voor dit verwaarloosde en maar al te vaak vergeten gebied van menselijk lijden. Wat betreft de opmerking van de heer Poggiolini, mevrouw Marinucci en mevrouw González Álvarez inzake de databank, kan ik u zeggen dat de bewoordingen van het gemeenschappelijk standpunt de eventuele oprichting van een Europese databank voor zeldzame ziekten niet uitsluiten. Dit vraagstuk zal tijdens de uitvoeringsfase worden behandeld.

De Voorzitter
Mijnheer de commissaris, hartelijk dank voor uw betoog en voor het feit dat u de vragen van al onze collega's heeft willen beantwoorden.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Communautaire activiteiten ten behoeve van de consumenten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0334/98) van de heer Whitehead, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot instelling van een algemeen kader voor de communautaire activiteiten ten behoeve van de consumenten (COM(97)0684 - C4-0077/98-98/0028(COD)).

Whitehead
Mevrouw de Voorzitter, ik zou namens alle leden van het Parlement commissaris Monti willen verwelkomen, die ons te woord zal staan tijdens dit debat.
Als toekomstige historici terugkijken op het vierde gekozen Parlement en zijn verhouding met de Commissie tussen 1994 en 1999, denk ik dat ze een behoorlijk lang hoofdstuk zullen wijden aan consumentenbescherming. Dat hoofdstuk zou dan beginnen met de instelling van DG XXIV en de komst van de geweldige mevrouw Bonino. Het zal aandacht besteden aan de vreselijke BSE-tragedie, die het Parlement tot op de rand van een motie van wantrouwen bracht tegen de Commissie inzake vraagstukken op het gebied van volksgezondheid en veiligheid. Ook de reactie die Commissievoorzitter Santer op die crisis gaf, in januari 1996, zal erin worden opgenomen, evenals de daaropvolgende verplichtingen die in het Verdrag van Amsterdam werden verwerkt. Het zou verwijzen naar de aanleg van een gedegen rechtsgrondslag als kader voor en noodzakelijke verankering van de consumentenbescherming - een terrein waarop de Gemeenschap, dat zal niemand ontkennen, kan profiteren van communautaire maatregelen die ten behoeve van alle burgers worden genomen.
Ik zou commissaris Monti willen voorleggen dat een gezond tegenwicht, meer dan welk ander instrument dan ook, de garantie biedt voor een efficiënte interne markt en voor een markt en gemeenschap die op basis van goede informatie en gezonde mechanismen kunnen functioneren.
Nu ik er bij u op aandring mijn verslag te steunen lijkt het me gepast dat ik u inlicht over het niet-financiële belang dat ik hierbij heb, als gekozen lid van de raad van de Britse consumentenbond. Ik zou ook enkele collega's willen danken die me in voor- en tegenspoed hebben bijgestaan, en waarvan er enkelen hier vandaag in het Parlement aanwezig zijn: mevrouw Eisma, die onze eigen commissie in de Begrotingscommissie vertegenwoordigt, en met name de heer Pimenta. Ik ben blij dat hij hier vandaag aanwezig is. Hoewel de heer Pimenta niet bepaald honkvast genoemd kan worden, heeft hij zijn hart onveranderlijk op de juiste plaats. Ook vanavond weer tijdens dit debat. Ook zou ik in het bijzonder mijn dank willen uitbrengen aan mijn eigen assistent, voor wie dit verslag de bekroning is van vier jaar gespecialiseerd werk op dit terrein. Het betekent voor haar een passende introductie tot haar nieuwe positie binnen de Commissie.
De voorstellen van de Commissie moeten zo spoedig mogelijk worden besproken. Ze dienen tegen het einde van dit kalenderjaar door het Parlement en de Raad worden aangenomen. Na het arrest van het Europese Hof van Justitie is er door het gebrek aan een rechtsgrondslag inmiddels al heel wat op het spel gezet, waaronder de speciale maatregelen inzake de veiligheid van voedingsmiddelen, die na de BSE-ramp terecht waren goedgekeurd.
Zoals wordt vermeld in mijn verslag gaat het hier om slechts een vierde procent van de totale communautaire uitgaven. Dit bedrag komt bovendien rechtstreeks ten goede aan alle 375 miljoen burgers van de Unie, wat van heel wat andere communautaire uitgaven niet gezegd kan worden.
Men zou kunnen inbrengen dat ik er niet zomaar vanuit mag gaan dat het Verdrag van Amsterdam, en daarmee het ontwerp voor artikel 153, geratificeerd zal worden. Daar zit wat in. Toch denk ik dat het Parlement en zijn partners buiten de Unie buitengewoon onverantwoord zouden handelen als ze in hun benadering van de begroting voor de komende vijf jaar er niet op zijn minst rekening mee zouden houden dat deze verantwoordelijkheden aan de Raad zullen worden toebedeeld - de kern van hetgeen in Amsterdam is overeengekomen, waarbij de belangen van de consument een rol gaan spelen op alle mogelijke beleidsterreinen en activiteiten, het toezicht wordt versterkt en de consumenteninformatie- en voorlichting worden bevorderd. Dit laatste ligt ook ten grondslag aan de activiteiten die de Commissie momenteel ontplooit in samenwerking met zowel gevestigde als heel prille consumenten-NGO's in de gehele Unie. Het belang van consumentgericht handelen wordt met de komst van de euro alleen nog maar groter.
Zowel de heer Pimenta als mijn verslag wijzen erop dat de steun die de Commissie van oudsher heeft gegeven aan activiteiten binnen de lidstaten - met name de zuidelijke lidstaten, waar geen sterk ontwikkelde consumentenorganisaties bestaan - in gevaar is gebracht doordat er steeds meer financiële middelen die hiervoor nodig zijn, aan de Commissie zijn ontnomen.
De BSE-crisis heeft al een zware tol geëist van zowel DG XXIV als de Commissie als geheel. De inspectiedienst moest worden uitgebreid, er moesten voorlichtingscampagnes worden gevoerd. Als we nobele doelstellingen willen nastreven, moeten we wel bereid zijn hiervoor toereikende middelen ter beschikking te stellen. Anders is dit Parlement niet meer dan een leeg omhulsel. We moeten kunnen zeggen wat er gezegd moet worden. Ik heb in mijn verslag dan ook het voorstel gedaan de begroting voor de komende 5 jaar te verhogen, teneinde een daadwerkelijke verzwakking van de consumentenbescherming te voorkomen. Het gaat daarbij om een bedrag van 130 miljoen ecu over een periode van 5 jaar; in de oorspronkelijke voorstellen gaat het nog om 114 miljoen ecu vanaf 1999. Dat extra geld zal niet worden gebruikt voor een massale verhoging van de uitgaven of territoriale uitbreiding, maar dient slechts tot handhaving van zowel de uiterst nuttige steun van de Commissie aan consumentenorganisaties als de nieuwe verantwoordelijkheden op het gebied van gezondheidsrisico's, het volgen van gevaarlijke materialen en producten, voorlichting over de euro en toegang tot de rechter.
Ik zou met name amendement 16 van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming aan dit Huis willen aanbevelen. In dit amendement is de bepaling opgenomen dat alle Europese burgers toegang moeten hebben tot het rechtssysteem, een bepaling waar in de oorspronkelijke voorstellen die de Commissie aan ons heeft voorgelegd niet voldoende rekening mee werd gehouden. Ik heb reden te geloven dat de Raad een amendement van dit type wel zal overnemen. We kijken dan ook uit naar hun voorstellen, die we wellicht de volgende week al mogen verwachten.
Ik hoop dat de Raad eveneens positief staat tegenover de overtuiging van dit Parlement dat een initiële begroting van 24 miljoen ecu in 1999, die vervolgens zou stijgen volgens de schaal die in Agenda 2000 wordt gegeven, zou leiden tot een budget voor de rechtsgrondslag ter waarde van 120 tot 130 miljoen ecu.
We beweren hier niet dat het budget tot in lengte van dagen zou moeten blijven groeien. Ik heb in mijn verslag al aangegeven dat de huidige consumentenbegroting elementen bevat die er niet in thuis horen, zoals de financiering van EHLASS. Ze moeten elders in de communautaire begroting worden ondergebracht. Dit zou gedurende de bewuste vijf jaar voor de kredieten ten behoeve van consumentenbelangen een besparing opleveren van meer dan 7 miljoen ecu.
Na samen met andere lidstaten het Europese Hof van Justitie om een uitspraak te hebben verzocht, heeft het Britse voorzitterschap de consternatie die vervolgens ontstond voortvarend aangepakt. Ook zou ik mijn bewondering willen uitspreken voor de vaste koers die het Oostenrijkse voorzitterschap heeft gezet in de richting van een levensvatbare en toereikende rechtsgrondslag. Beide voorzitters verdienen onze lof.
Ik zou niet alleen commissaris Monti maar ook de Raad en alle lidstaten, waaronder mijn eigen land, op het hart willen drukken de Europese consumenten en burgers niet te verraden. Laat dit bescheiden voorstel doorgang vinden. En beweer vooral niet te strijden voor de belangen van de consument, door mooie folders en uitspraken in het rond te strooien, tenzij u daarnaast de moed hebt hetgeen u in het openbaar beweert, ook in de praktijk te brengen. De interne markt is alleen de moeite waard als die ons in staat stelt op basis van gedegen informatie te beslissen over wat we kopen en eten en hoe we willen leven.
De bedoeling van dit verslag is die markt een stap dichterbij te brengen.

Pimenta
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Phillip Whitehead bedanken, niet alleen als rapporteur, maar ook als voorzitter van de Interfractiewerkgroep voor consumentenbescherming. Hij heeft enorm veel werk verzet, en dit verslag, waar ik volledig achter sta, is daar het bewijs van.
Het werd tijd dat dit verslag tot stand kwam. Er moet een rechtsgrondslag komen, en het is goed dat de Commissie daartoe een voorstel heeft gedaan. Er zijn evenwel aspecten waar ruimte is voor verbetering. Ik doel hier in de eerste plaats op de toegang tot het gerechtelijk apparaat. Mijn collega Phillip Whitehead wees er al op. De amendementen 16 en 33 zijn van fundamenteel belang. Toen ik in Portugal in deze functie actief was, heb ik kunnen vaststellen dat bij de behartiging van consumentenbelangen de toegang tot de rechter een van de sleutelaspecten vertegenwoordigde. Die toegang moet snel en op efficiënte wijze verkregen kunnen worden.
Ten tweede: hoe kan er iets gedaan worden aan het gebrek aan vertrouwen dat de Europese consument voelt jegens de Europese Instellingen als gevolg van de crisis veroorzaakt door de dolle-koeienziekte, beter bekend als BSE? Wijzigingen nr. 4, 6 en 22 proberen een oplossing voor dat probleem aan te dragen.
Ten derde: het voorstel van de Commissie met betrekking to de impact van de euro en de werkelijke eenwording van de markten is onvoldoende, vooral wat de financiële diensten betreft. Er zijn nu reeds talloze gevallen bekend van overeenkomsten waarbij consumenten het slachtoffer zijn geworden van misleidende reclame of ondeugdelijke contracten. Ik steun de amendementen 24 en 26.
Ten vierde: de daadwerkelijke invoering van Europese wetgeving en de correcte toepassing daarvan op het niveau van de lidstaten. We moeten hier voortgang boeken, maar ook hetgeen tot stand gebracht is vervolmaken. Het voorstel van Commissie schiet echter tekort.
Ten vijfde: de garantie dat het bestaande actieprogramma na de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam herzien wordt. Amendement 21. Het is essentieel dat de Commissie na ratificatie een gecorrigeerde versie voorlegt.
Ten slotte: de erkenning dat non-gouvernementele organisaties van vitaal belang zijn, en opheldering van de regels aan de hand waarvan ze steun ontvangen dan wel contracten krijgen toegewezen. De amendementen 17 en 20.
Ik zou willen besluiten met een steunbetuiging aan de overweging van de rapporteur met betrekking tot de begroting. Ik geloof dat het begrotingskader dat de Commissie presenteert voor de uitvoering van zo'n ambitieus programma onvoldoende is. Wat dit aspect betreft heeft de Commissie in het kader van Agenda 2000 en de voorbereiding van het beleid tot 2006 dan ook de plicht om dat begrotingskader te herzien, als zij tenminste geïnteresseerd is in een consumentenbeleid dat wordt gesteund door 320 miljoen mensen die zich door dat beleid geholpen weten en die zo, op hun beurt, de Europese eenwording hun steun verlenen.

Baldi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik acht het van fundamenteel belang dat er een goed beleid van consumentenbescherming wordt uitgevoerd. De consumenten zullen dus zeker wel versteld staan van de opschorting van financieringen waar het recente arrest van het Hof van Justitie om heeft gevraagd, en de programma's die beogen de consumentenorganisaties in Spanje, Italië, Portugal, Griekenland en de Ierse Republiek te versterken, zullen zeker aan doeltreffendheid inboeten indien het Hof een aantal categorieën van discretionaire uitgaven blijft aanvechten.
Artikel 129 van het Verdrag van Maastricht en het daaropvolgende artikel 153 van het Verdrag van Amsterdam definiëren een paar acties, maar dat is niet voldoende als er geen programma van prioritaire interventies voor uitvoering van het huidige algemeen kader wordt vastgesteld. Met het huidige algemeen kader kunnen wij ons eindelijk een rechtsgrond aanmeten voor acties in het belang van de consumenten, waarvoor een begrotingslijn van 114 miljoen ecu voor de komende vijf jaar ter beschikking wordt gesteld.
Met deze financiële steun worden de mogelijke acties onderverdeeld in vier onderdelen, die elk overeenkomen met een specifieke sector, te weten: gezondheid en veiligheid van de consumenten, bescherming van de economische belangen van de consumenten inzake producten en diensten, voorlichting en bewustmaking van de consumenten, bevordering en vertegenwoordiging van de belangen van de consumenten. Het is in ieder geval ook belangrijk dat de nodige steun gegeven wordt aan wetenschappelijke comités en experimenteerders, om een goede voorlichtingscampagne tot stand te brengen waarmee toegang en deelname van de consumenten zelf bevorderd worden.
Wij zien maar al te vaak over het hoofd dat de vijfjarige periode 1999-2003 een bijzonder belangrijke en moeilijke tijd voor de consument belooft te worden, want die komt te staan voor uitdagingen als de komst van de ene munt, de groei van de informatiemaatschappij, de uitbreiding van de Europese Unie, voorlichting inzake veiligheid en kwaliteit van levensmiddelen.
Kortom, het wordt tijd dat de consument de nodige middelen in handen krijgt gespeeld waarmee hij zijn risico's zelf kan beoordelen en desnoods een advocaat in de arm kan nemen. Op die manier kan ook vaart gezet worden achter inspecties en controles.

Paisley
Mevrouw de Voorzitter, het is absoluut noodzakelijk dat de consumentenbescherming ten behoeve van de burgers wordt verbeterd. Ik steun de aanbeveling in dit verslag om de uitgaven voor consumentenbescherming over de periode 1999 tot en met 2003 met 15 % te verhogen. De hoeveelheid werk die op basis van dit budget moet worden gefinancierd is enorm, en strekt zich uit van onderzoek tot het controleren van de aanwezigheid van adequate juridische verhaalsmogelijkheden waar die nodig zijn.
Vergeleken met de vele miljarden die jaarlijks door de consumenten aan een enorme reeks producten en diensten worden uitgegeven, is de 130 miljoen ecu waar in dit verslag om wordt gevraagd natuurlijk maar een relatief klein bedrag. Veel mensen in het Verenigd Koninkrijk zijn erg bezorgd wat voor gevolgen de invoering van de euro op de consumentenbelangen zal hebben. Worden de burgers net zo afgezet als bij de overschakeling op het decimale muntstelsel?
Ook de onderlinge samenwerking tussen de verschillende consumentenorganisaties is van belang, vooral in het licht van het feit dat vrijwel alle sectoren nu in een wereldmarkt opereren.
Tenslotte heeft dit Parlement de plicht ervoor te zorgen dat de consument naar behoren wordt geïnformeerd, voorgelicht en beschermd. Door de aanbevelingen van dit verslag in de praktijk te brengen kan daartoe een bijdrage worden geleverd. Ik zou de heer Whitehead dan ook willen feliciteren met de presentatie van zijn verslag.

Breyer
Mevrouw de Voorzitter, wij als groene fractie waren zeer bezorgd over het arrest waardoor de begrotingslijn voor de consumentenactiviteiten bevroren werd. Wij wilden nu juist de activiteiten uitbreiden en meer middelen ter beschikking stellen. Voor ons is dat doorslaggevend.
Wij steunen het voorstel van de Commissie. Voor ons is wel van groot belang dat niet alleen de klassieke consumentenorganisaties, maar ook de NGO's de beschikking over financiële middelen krijgen. Ik wijs erop, dat bijvoorbeeld in Duitsland heel veel geld gestoken wordt in de reclame voor vlees. Daarbij gaat het echter om marketingbedrijven; die mag je niet met consumentenorganisaties verwarren. Het gaat er dus om de consumentenorganisaties daadwerkelijk te versterken en dat betekent ook dat kritische consumentenorganisaties middelen uit deze begrotingslijn krijgen. Het mag niet gebeuren dat bijvoorbeeld middelen onttrokken worden aan het actieprogramma voor met milieuverontreiniging samenhangende ziekten of aan de consumentensector.
Voor ons is het dus van groot belang dat ook de kritische consumentenorganisaties geld ter beschikking krijgen. De middelen moeten echt voor consumentenvoorlichting gebruikt worden en niet ter bevordering van de afzet van bepaalde producten in de Europese Unie, waardoor het geld aan de industrie ten goede komt. De consumenten hebben behoefte aan het geld, want voor hen is voorlichting hard nodig.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, ik herinner mij nog het verslag over de prioriteiten voor het consumentenbeleid van 1996 tot 1998. De rapporteur maande toen de Commissie niet te hard van stapel te lopen. Diezelfde rapporteur doet dat nu echter wel. Hij vraagt niet alleen uitbreiding van financiële middelen maar ook van het aantal beleidsterreinen waarop consumentenactiviteiten plaatsvinden. Ik ben van mening dat het document van de Commissie in kwantitatief opzicht beter rekening houdt met de beperkte mogelijkheden voor consumentenbeleid op Europees niveau.
Het voorstel de consumentenactiviteiten uit te breiden naar alle beleidsterreinen lijkt mij niet realistisch. De keuze van de Commissie voor de beleidsterreinen vervoer, transport en volksgezondheid is een goede, omdat zij gebaseerd is op de ervaring van de afgelopen jaren en ook aansluit bij het actieprogramma voor de komende jaren.
De door de rapporteur voorgestelde uitbreiding van 114 naar 130 mecu, amendement 14, is veel te gering om alle beleidsterreinen te kunnen omvatten. Bovendien moet er ruimte overblijven voor onverwachte problemen voor consumenten. Een deel van deze ruimte dient te worden besteed aan de vertegenwoordiging van consumentenbelangen bij de invoering van de euro. In dit opzicht deel ik de mening van de rapporteur. Het ondersteunen van deze belangen kan het best gestalte krijgen via het ondersteunen van initiatieven van nationale consumentenorganisaties op dit gebied.
Dit brengt mij bij mijn laatste punt. Ik waardeer de verschuiving in het consumentenbeleid door instelling van dit algemene kader. Wij houden ons niet langer bezig met het ontwerpen van allerlei wettelijke regelingen, maar met het daadwerkelijk versterken van de positie van consumenten. Consumentenbescherming begint immers bij de consument zelf. Een sterke vertegenwoordiging van consumenten verbetert de werking van de markt, terwijl wettelijke regelingen die veeleer verstoren.
Concluderend kan ik stellen dat niet de kwantiteit van activiteiten voor consumenten maar de kwaliteit ervan bevorderd dient te worden.

Virgin
Mevrouw de Voorzitter, het verslag-Whitehead gaat over de vraag hoe Europese consumenten moeten worden beschermd wanneer de euro wordt ingevoerd en hoe de Unie de huidige onrust over de veiligheid en kwaliteit van levensmiddelen kan wegnemen. Ik vind het een goed verslag, dat belangrijke vraagstukken aanroert.
Ik geloof dat de BSE-crisis ons heeft geleerd dat wij het voorzichtigheidsbeginsel moeten toepassen als het om levensmiddelen gaat, dat wil zeggen maatregelen nemen ook als er alleen maar vermoedens zijn dat mensen schadelijke effecten van ons voedsel kunnen ondervinden. Wij moeten nu regels opstellen om het gebruik van antibiotica in dierenvoer te verminderen. Ik geloof dat het vertrouwen van de consument kan worden gewonnen met stabiele en vaste regels en met een stelsel voor etiketten met goede consumenteninformatie. Ik ben er echter in beginsel op tegen dat de begroting in vijf jaar wordt verhoogd van 114 naar 130 miljoen ecu, zoals de rapporteur voorstelt. Ik vertrouw erop dat de Commissie in dit geval de zaak uitputtend en juist heeft beoordeeld. Ik geloof bovendien dat andersoortige maatregelen in dezen minstens zo doelmatig zijn als centraal verhoogde begrotingsposten.
Volgens mij bestaat er een gevaar dat politici af en toe beslissen tot maatregelen die niet absoluut nodig zijn. Ik geloof niet dat wij politici de burgermaatschappij moeten onderschatten. De consumenten zelf hebben een grote verantwoordelijkheid. Het gevaar bestaat dat wij politici ze de hele tijd vertellen dat wij hun problemen oplossen. Dan kunnen zij zich op den duur veilig gaan wanen op grond van een volstrekt vals vertrouwen.
Wij moeten uiteraard hoge eisen aan de veiligheid stellen, maar wij moeten de consumenten met hun macht, die op dit moment groot is, de noodzakelijke besluiten laten nemen. Dat zal met zich meebrengen dat de producenten meer zullen gaan letten op de eisen van de klanten.

Sandbæk
Mevrouw de Voorzitter, wij moeten vechten voor de consumenten, niet omdat ze anders zouden denken dat het Europees Parlement geen zelfvertrouwen heeft, maar omdat de belangen van de consumenten onze aandacht verdienen. De Commissie motiveert haar voorstel met het argument dat een algemeen kader zal helpen ook in de andere beleidssectoren en activiteiten van de EU meer rekening te houden met de consumentenbelangen. Het verbaast mij dat de Commissie daarna alleen volksgezondheid, onderzoek en vervoer als voorbeelden geeft en met geen woord rept over de integratie van de consumentenbelangen in het landbouwbeleid, het concurrentiebeleid, financiële diensten en last but not least, het levensmiddelenbeleid van de EU.
Daarnaast vind ik het beklagenswaard dat de Commissie in haar voorstel een regel betreffende 50 % steun vaststelt. Deze regel maakt het voor kleinere consumentenorganisaties onmogelijk deel te nemen aan projecten, omdat zij gewoonweg de middelen niet hebben om de rest te betalen. Ook voor de consumentenorganisaties in de kleine landen, zoals de Consumentenraad in Denemarken, vormt deze financieringsvorm een probleem. Het consumentenbeleid van de EU zou financieel zo moeten worden opgevat dat ook kleinere consumentenorganisaties aan de projecten kunnen deelnemen. Een groot deel van de financiële middelen van de organisaties gaat naar lonen en andere administratieve posten. Bovendien mag men niet vergeten dat het initiatief voor campagnes vaak eerder van de EU dan van de consumentenorganisaties komt. De EU heeft betrouwbare consumentenorganisaties nodig, zoals de Deense Consumentenraad, die verantwoordelijk zijn voor deze campagnes. Het is daarom niet redelijk deze organisaties te vragen om 50 % zelf te financieren en al helemaal niet wanneer de campagnes wel een EU-prioriteit, maar daarom nog geen prioriteit van de consumentenorganisaties zijn.
Wij kunnen het ook niet goedvinden dat het administratieve gedeelte van de EU-consumentencampagnes vaak zo rommelig is dat het van de medewerkers van de consumentenorganisaties veel geduld vergt om aan de EU-projecten mee te doen. Men vergeet echter gemakkelijk dat de EU-campagnes profiteren van de geloofwaardigheid en betrouwbaarheid van de Europese consumentenorganisaties, maar dat de EU momenteel slechts de halve prijs betaalt voor deze geloofwaardigheid.
Tenslotte wil ik de heer Whitehead danken, omdat hij met zijn verslag zoals gewoonlijk weer een overwinning heeft geboekt voor de belangen van de consumenten. Ik kan het verslag zonder voorbehoud steunen.

Garosci
Mevrouw de Voorzitter, het doet me werkelijk deugd dat commissaris Monti hier vanavond zit te luisteren. Hij heeft namelijk, zoals we allemaal weten, de ene markt in zijn portefeuille; of misschien kan ik beter zeggen: de binnenmarkt, dat klinkt aangenamer, want per slot van rekening richten we ons tot de consumenten. Deze ene markt die zich uitbreidt tot 370 miljoen burgers in hun hoedanigheid van consumenten, moet bij ons, bij alle communautaire instellingen dusdanig respons vinden dat steeds meer tegemoet gekomen wordt aan hun behoeften en steeds beter ingespeeld wordt op de veranderingen waar de wereld van de consumenten op afkoerst.
Wij zijn het volledig eens met het verzoek om het financieringsbedrag te verhogen, zoals de rapporteur heeft gevraagd en waar collega Pimenta ook voor in de bres is gesprongen. Dit zijn simpelweg verbeteringen die als het ware een erkenning vormen van het feit dat de consument in een nieuwe situatie verkeert: de erkenning van een situatie die dagelijkse praktijk moet worden voor alle activiteiten van openbare of particuliere aard. De consument vóór alles dus! Noem hem klant of consument, het doet er niet toe, hij blijft de koning: de consument als doelstelling van de ontwikkeling van een markt die zowel in de collectieve als de particuliere sector vraagt naar steeds nieuwe of vernieuwde producten, die vraagt om meer eenvoudige en minder gevaarlijke verpakkingen, die meer voorlichting eist over wat hij consumeert, die duidelijker etiketten wil, die materialen eist die steeds minder belastend voor het milieu zijn, een consument tenslotte die moderne en efficiënte dienstverlening wil. Kortweg en algemeen gesproken, een consument die meer zekerheden eist. De tegenwoordige consument verplaatst zich meer, hij wil zijn algemene ontwikkeling uitbreiden en zijn tijd beter benutten. De kinderen zoeken misschien een heel ander beroep dan hun ouders, misschien gaan ze in een ander land wonen. Ze zitten hoe dan ook in een scenario dat niet meer alleen nationaal is, maar op zijn minst communautair, alle landen van de Europese Unie bij elkaar.
In dit hele scenario is het grote novum de komst van de euro. Op 1 januari 1999 breekt de eerste dag van de euro aan, de nieuwe eenheidsmunt die de manier van kopen en van het "consumentzijn" volledig op zijn kop zal zetten. Wij hebben de plicht om de consument volledig voor te lichten over de komst van de ene munt, het bedrijfsleven moet geïnstrueerd worden, de burgers geïnformeerd. Uitgerekend gisteren heb ik in een bespreking over de euro gevraagd om de uitgifte van bankbiljetten van 500 euro met een jaar uit te stellen, juist omdat er anders binnen het nieuwe monetaire stelsel grote moeilijkheden voor de consumenten kunnen ontstaan. Onze dagelijkse inspanningen zijn toch zeker de consumenten toegewijd?

Monti
Mevrouw de Voorzitter, in de afgelopen tien jaar heeft de Europese Unie haar consumentenbeleid aanzienlijk versterkt, vooral met het oog op de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Unie. Nieuwe ontwikkelingen op het stuk van consumentenbeleid en van bescherming van hun gezondheid zijn gepland in het Verdrag van Amsterdam. Ik ben het bijzonder eens met al degenen die vanavond het woord hebben gevoerd en, zij het in verschillende bewoordingen, hebben gesteld dat de consument ook de centrale figuur van de Europese ene markt is.
Het onderhavige voorstel bepaalt de rechtsgrond voor activiteiten die in aanmerkingen komen voor communautaire financiering in het kader van het beleid voor consumenten en bescherming van hun gezondheid. Al een paar decennia lang worden via de communautaire begroting acties bekostigd die namens en ten behoeve van het consumentenbeleid van de Unie op touw worden gezet. In die hele periode bestond er geen enkel juridisch basisbesluit voor financiering van die acties, noch was er sprake van enige officiële omschrijving van activiteiten die voor financiering in aanmerking kwamen. De enige uitzondering was hetgeen bepaald werd door artikel 129 A, dat in 1992 in het EG-Verdrag werd ingevoerd.
Gezien de gestage vooruitgang die de Europese integratie boekt, lijkt het voor de hand te liggen dat wij de burgers van de Unie in hun hoedanigheid van consumenten verzekeren dat hun rechten en belangen in de uitgebreide ene markt op adequate wijze zullen worden beschermd en dat de uitgebreide ene markt met de ene munt wordt uitgediept. Met de belangen van de consumenten moet op dezelfde manier rekening gehouden worden als met die van de andere economische partijen.
Dit algemene kader mag niet verward worden met een meerjarig actieprogramma. Met het oog op de bescherming van de consumenten is het namelijk niet mogelijk precies op vijfjarige basis te voorspellen bij welke problemen communautaire interventie vereist is.
Nog vóór het eind van het jaar zal de Commissie haar prioriteitenprogramma voor de jaren 1999 tot en met 2001 presenteren. In dit programma zal de Commissie haar licht doen schijnen over de acties die zij in de komende drie jaar wil ondernemen. De onderhavige beschikking vormt de rechtsgrond voor financiering van de activiteiten die in het prioriteitenprogramma gepland worden.
Ten gevolge van het arrest van het Hof van Justitie van mei jongstleden is snelle goedkeuring van het onderhavige voorstel nu vereist, omdat, als een rechtsgrond voor de uitgaven uitblijft, de meeste activiteiten op het vlak van consumentenbeleid en bescherming van de gezondheid gestaakt zouden moeten worden. Ik wil in het bijzonder de rapporteur, de heer Whitehead, danken voor zijn uitstekende verslag, voor zijn opbouwende werk en ook omdat hij op het gaspedaal van de interne procedure van het Parlement heeft weten te trappen door ervoor te zorgen dat nog vóór het eind van het jaar een besluit getroffen wordt.
Bijna alle amendementen die het Parlement heeft ingediend kunnen door de Commissie worden overgenomen. Tussen haakjes, ik dank u, geachte rapporteur, dat u de indicatieve lijst van activiteiten hebt afgemaakt, vooral voor wat betreft de eerbiediging van de rechten van de consumenten. Maar de amendementen 12 en 16, die gaan over de aanpassing van de onderhavige beschikking aan het Verdrag van Amsterdam na diens inwerkingtreding - amendementen waar ik overigens volledig begrip voor heb en waar ik in ruime mate achter sta - zijn in de visie van de Commissie te algemeen en te globaal. De Commissie kan ze dus niet zo in deze vorm overnemen. Wij zeggen echter hier formeel toe dat wij uw commissie onmiddellijk na inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam een voorstel zullen voorleggen waarin rekening wordt gehouden met de gevolgen van het Verdrag voor het consumentenbeleid.
Voor wat betreft amendement 13, dat ingaat op de begrotingsbedragen, de Commissie zal het Parlement en de Raad alle technische bijstand verlenen die zij nodig achten om snel tot een akkoord op dit punt te komen. Ik wilde alleen opmerken - en deze kanttekening is meer gericht tot de Raad dan het Europees Parlement - dat, als het begrotingsbedrag eenmaal is vastgesteld, dit waarschijnlijk niet meer wordt aangepast aan de gevolgen van het Verdrag van Amsterdam: bij het vaststellen van het begrotingsbedrag zal dus nu al rekening moeten worden gehouden met de nieuwe activiteiten in verband met de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam. Momenteel bevinden wij ons in de fase van eerste lezing en de Raad zal op 3 november aanstaande zijn standpunt over dit voorstel meedelen. Zoals ik al heb opgemerkt, hebben het Parlement en de Raad toegezegd dat zij vaart zullen zetten achter de besluitvormingsprocedure voor goedkeuring van de voorstellen die de rechtsgrondslag vormen voor communautaire financiering. De Commissie zal alles doen wat in haar vermogen ligt om ervoor te zorgen dat het Parlement en de Raad nog vóór het eind van dit jaar hun besluit in tweede lezing kunnen nemen.
Tot slot wilde ik nog een woord van dank richten tot al degenen die een steentje aan dit debat hebben bijgedragen. Hun opmerkingen zullen heel precies worden meegewogen zodra het nieuwe driejarige actieplan vaste vorm gaat krijgen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Diensten gebaseerd op of bestaande uitvoorwaardelijke toegang
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0325/98) van de heer Anastassopoulos, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de rechtsbescherming van diensten gebaseerd op of bestaande uit voorwaardelijke toegang (C4-0421/98-97/0198(COD)).

Anastassopoulos
Mevrouw de Voorzitter, met deze aanbeveling voor de tweede lezing van de richtlijn inzake rechtsbescherming van encryptische diensten zetten wij de voorlaatste stap in de procedure. Als de Raad onze twee amendementen overneemt, zal deze richtlijn spoedig het daglicht kunnen aanschouwen.
Met deze richtlijn zal de Europese Unie de strijd tegen deze gevaarlijke vorm van piraterij doeltreffender en beter gecoördineerd kunnen aanpakken. Volgens berekeningen is 20 % van de totale productie van decoderingsapparatuur afkomstig uit de piratenindustrie. De inkomstenderving voor de encryptische diensten bedraagt meer dan 200 miljoen ecu per jaar. De Europese filmindustrie loopt grote schade op door deze piraterij, daar 34 % van haar inkomsten uit encryptische diensten voortkomen. Om u een beeld te geven van de omvang van de illegale activiteiten in deze sector, vermeld ik u dat in een tijdsbestek van slechts vier maanden op het alom bekende Internet meer dan een miljoen advertenties zijn verschenen voor illegale apparatuur.
Door deze activiteiten wordt de werking van onze interne markt verstoord en de ontwikkeling van in nieuwe technologieën gespecialiseerde bedrijven afgeremd. Ook worden daardoor hinderpalen opgeworpen voor de ontwikkeling van nieuwe vormen van communicatie waar de handel misschien baat bij zou kunnen hebben. Verder ontstaan problemen in verband met de consumentenbescherming en de bescherming van de voor intellectueel eigendom verantwoorde instanties.
De productie van perfecte decoderingsuitrusting waarmee een hoge mate van bescherming tegen piraterij kan worden gegarandeerd, is peperduur en lost uiteindelijk, zoals is gebleken, het probleem niet op. De piratenindustrie haalt dankzij haar geavanceerde technieken de achterstand telkens weer pijlsnel in en zorgt ervoor dat elk beschermingsstelsel binnen de kortste keren achterhaald is. Daarom hadden wij geen andere keuze dan dit probleem gemeenschappelijk bij de horens te vatten en te zorgen voor harmonisatie van de voorschriften inzake bescherming van de diensten gebaseerd op of bestaande uit voorwaardelijke toegang.
De Europese Commissie, het Europees Parlement en in tweede instantie ook de Raad hebben uiteindelijk ingezien dat een regelgeving onontbeerlijk was. De piraterij blijft namelijk hoogtij vieren. Tussen het Groenboek van de Commissie en de tweede lezing van de ontwerprichtlijn - waarom het Parlement met mijn eerste verslag van mei 1997 had gevraagd - liggen slechts twee jaar, hetgeen met communautaire maatstaven gemeten niet veel is.
Mijn tweede verslag over de ontwerprichtlijn werd op 30 april 1998 met grote meerderheid door de voltallige vergadering aangenomen en behelsde 24 amendementen. De Commissie heeft daarvan 18 geheel of gedeeltelijk overgenomen en de Raad heeft zich daar in feite achter geschaard. Aldus werd ons een gemeenschappelijk standpunt van de Raad voorgelegd dat in vergelijking met de eerste tekst aanzienlijk is verbeterd. De definities zijn opnieuw geformuleerd en duidelijker geworden. Er is een nieuw artikel 1 opgenomen waarin het toepassingsgebied van de richtlijn wordt gepreciseerd. Het verhuren en verspreiden van illegale uitrusting valt nu ook onder illegale activiteiten en in de nieuwe overweging 21 van de Raad is het element van intentionaliteit opgenomen.
Dit zijn belangrijke verbeteringen en de rapporteur is daar dan ook zeer voldaan over. Desalniettemin konden deze niet voldoende tegengewicht bieden voor de weigering van de Commissie en de Raad om het toepassingsgebied van de richtlijn uit te breiden. Het Parlement had in zijn amendementen gevraagd om bescherming van de voorwaardelijke toegang om met name ook de economische waarde van de diensten te kunnen beschermen en niet alleen de vergoeding daarvan te kunnen verzekeren. De Commissie en de Raad gaven echter de voorkeur aan beperking tot dit laatste element. Dit meningsverschil was misschien op de spits gedreven als commissaris Monti geen studie had beloofd om te laten vaststellen of een eventuele uitbreiding van de rechtsbescherming tot de diensten die voorwaardelijke toegang gebruiken voor andere doelstellingen dan alleen voor het verzekeren van hun vergoeding, gerechtvaardigd is.
Met deze belofte bestaat er in de toekomst wel degelijk kans op uitbreiding van de rechtsbescherming en daarom was uw rapporteur van mening dat de amendementen van het Parlement uit eerste lezing niet opnieuw hoefden te worden ingediend. Wij hebben er de voorkeur aan gegeven met amendement 2 op artikel 7 de deur open te houden voor een volgend stadium en de Raad een snelle aanneming van het voorstel gemakkelijker te maken. Wel stellen wij daarbij als voorwaarde dat de Raad de twee amendementen uit onze aanbeveling voor de tweede lezing overneemt.
Wij hopen, mevrouw de Voorzitter, dat ondanks de beperking van het toepassingsgebied door de Raad en de Commissie, de richtlijn een efficiëntere bestrijding van de illegale productie van decodeerapparatuur mogelijk zal maken. Dit gezegd zijnde leg ik deze aanbeveling voor de tweede lezing ter goedkeuring voor aan het Europees Parlement.

Medina Ortega
Mevrouw de Voorzitter, zoals de rapporteur, de heer Anastassopoulos, heeft gezegd heeft dit Parlement getracht een juridische leemte op te vullen en er zij op gewezen dat de drie instellingen op bijzonder doeltreffende wijze hebben samengewerkt want in niet meer dan een jaar en twee weken tijd is deze richtlijn goedgekeurd die, zoals de rapporteur al zei, tot doel heeft ongeoorloofde reproductie op het gebied van communicatie, televisie, audiovisuele middelen, enzovoorts tegen te gaan.
De richtlijn is een echte richtlijn omdat zij geen bepalingen van reglementaire aard bevat - de landen wordt een ruime marge gelaten om de wetgeving terzake zelf te regelen aangezien zij gebruik kunnen maken van het strafrecht of gewoon van het beginsel van de burgerlijke aansprakelijkheid, hetgeen mij vrij redelijk lijkt.
De richtlijn heeft voorts de bijzonderheid dat zij dekkend is voor de materie. Zoals de heer Anastassopoulos al zei, hebben wij er in het onderhavige geval de voorkeur aan gegeven de materie vooralsnog af te bakenen, waarbij wel de mogelijkheid wordt opengehouden tot wijziging op korte termijn ingeval zich tekortkomingen voordoen. En de commissie juridische zaken heeft behalve amendement 2, dat een snelle aanpassing beoogt in het geval van eventuele gebreken, nog een ander amendement voorgesteld, namelijk amendement 1, dat betrekking heeft op de algemene overweging dat de staat betaalde diensten dient te beschermen.
Naar mijn idee zijn de drie instellingen goed aan de slag. Zoals altijd - en commissaris Monti is daarvan op de hoogte - heeft de commissie juridische zaken zich uiterst coöperatief opgesteld. Vermoedelijk zal het Parlement morgen de tekst met de door de rapporteur voorgestelde amendementen kunnen aannemen, waarmee we weer een stap verder zijn gekomen.
Uiteraard mogen we niet vergeten dat we ons hiermee op een terrein begeven waarop een aantal grondrechten van toepassing zijn, zoals het recht op toegang tot informatie, dat overigens niet in strijd is met de uitoefening van privé-activiteiten die het daadwerkelijk mogelijk maken dat die informatie verstrekt wordt. Ik neem aan dat het Gemeenschapsrecht op dit punt binnen niet al te lange tijd door de lidstaten zal kunnen worden aangepast zodat deze kwestie dan zonder veel problemen geregeld is.

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, staat u mij allereerst toe de rapporteur - niet voor de schone schijn maar oprecht - geluk te wensen namens mijn fractie. Met het aannemen van zijn alleszins redelijke en weloverwogen amendementen zal deze richtlijn betreffende een bijzonder gecompliceerde materie binnen zeer korte tijd in rustig vaarwater komen. Dat succes is zonder enige twijfel te danken aan de nauwgezetheid en het grote vermogen tot onderhandelen van de rapporteur, aan die twee kwaliteiten samen.
Om dan nu op de inhoud in te gaan: de ontwerprichtlijn heeft betrekking op een breed scala van interactieve diensten voor het verrichten van uitzendingen, onafhankelijk van het soort medium via hetwelk wordt uitgezonden. Deze markt van diensten gebaseerd op voorwaardelijke toegang maakt als gevolg van de digitale technologie een snelle groei door, een groei die echter in gevaar zou kunnen komen door de eveneens snelle toename van de ongeoorloofde reproductie, de parallelle industrie, die op het ogenblik, zoals de rapporteur opmerkt, een bloeitijd doormaakt en die uitrustingen fabriceert en verhandelt waarmee op illegale wijze toegang kan worden verkregen tot dergelijke diensten. Los van die industrie - om het in andere woorden dan die van de rapporteur te zeggen - heeft die ongeoorloofde reproductie verschillende negatieve gevolgen: niet alleen het verlies aan inkomsten afkomstig uit abonneegelden voor degenen die de diensten verlenen, maar ook financiële schade voor degene die de voorwaardelijke toegang verschaft en eveneens voor degene die voor de inhoud verantwoordelijk is. Voorts leidt ongeoorloofde reproductie tot hogere prijzen en minder keuzemogelijkheden voor de consument, die vaak wordt misleidt omdat hem de herkomst van de door hem aangeschafte uitrusting niet duidelijk is en hem verteld wordt dat hij een legale uitrusting koopt.
Uitgegaan werd van een situatie waarin onze juridische stelsels grote verschillen vertoonden, hetgeen bijzonder ernstige gevolgen had voor de ontwikkeling van deze diensten zoals ook - de rapporteur zei het al - voor de interne markt. Om het simpel te stellen, is de onderhavige ontwerprichtlijn dus een even noodzakelijk als nuttig instrument om een van belangrijkste facetten van de ongeoorloofde reproductie op technologisch gebied te bestrijden, namelijk de mogelijkheid om door middel van technische uitrustingen toegang te verschaffen tot gecodificeerde diensten waarbij de wettig vastgestelde betaling omzeild wordt.
Dat is wat het toepassingsgebied van de richtlijn, haar structuur en doeleinden kenmerkt. De richtlijn heeft niet tot doel de toegang tot alle gecodificeerde diensten af te schermen, zij beperkt zich tot die diensten waarvoor een vergunning vereist is om betaling van de dienst te verzekeren, vergunning die alle diensten omvat welke verleend worden op grond van die voorwaardelijke toegang. Deze beperking van het toepassingsgebied - de rapporteur heeft dat benadrukt - heeft tot een vruchtbare discussie geleid, een interactieve discussie - als u mij die woordspeling toestaat - tussen de Commissie en het Parlement. Als gevolg van deze interactie gaat het Parlement akkoord met de door de Commissie uiteengezette redeneringen waarin ontraden wordt om onder de beschermde juridische belangen het bredere begrip van de economische waarde op te nemen in plaats van het nu gehanteerde begrip van de vergoeding. Morgen stemmen wij voor het standpunt van de Raad en de Commissie waarbij wij wat het onderhavige geval betreft onderschrijven dat dit juridische instrument minder doeltreffend zou worden als de omschrijving van de bepalingen zou worden afgezwakt omdat op bijzonder uiteenlopende situaties moet worden ingespeeld.
Deze Vergadering gaat hiermee akkoord omdat zij ervan uitgaat dat de Commissie zich ertoe verplicht zich terstond te beraden over de manier om vanuit de Europese regelgeving en op zo kort mogelijke termijn bescherming te bieden aan die overige diensten die een ander doel hebben dan het waarborgen van betaling, maar waarvoor ongetwijfeld net zo goed geldt dat bepaalde belangen die voor juridische bescherming in aanmerking komen en die uiteindelijk toch in economische waarden kunnen worden vertaald, door illegale activiteiten worden geschaad.
Nu op deze manier een oplossing is gevonden voor dit omstreden punt dat ons tijdens de behandeling zo heeft beziggehouden en dat amendement 2 van de commissie juridische zaken grotendeels rechtvaardigt - amendement dat op voorstel van de rapporteur met unanimiteit werd goedgekeurd omdat hierin is vastgelegd hoeveel waarde wij hechten aan de follow-up, een vereiste waarvan de rapporteur ons met succes overtuigd heeft - is de tekst van het gemeenschappelijk standpunt er duidelijk op vooruitgegaan, niet alleen omdat de aanwijzingen zijn opgevolgd die het Parlement als medewetgevende instantie in zijn verslag in eerste lezing gegeven heeft, maar ook omdat de tekst objectief, technisch bezien op belangrijke punten verbeterd is. De rapporteur heeft erop gewezen dat artikel 1 een stuk helderder geworden is, maar als we het over duidelijkheid hebben, zouden we ook de nader gepreciseerde definities van artikel 2 de revue moeten laten passeren. Verder zijn er een aantal leemtes opgevuld, zoals het opnemen van de verhuur en verspreiding van illegale uitrustingen onder activiteiten die voor vervolging in aanmerking komen, terwijl de straffen onder hun huidige omschrijving beter zijn afgestemd op de verschillende nationale rechtsstelsels. We kunnen ons bijvoorbeeld enkel gelukwensen met de vervanging van al te krasse technische uitdrukkingen, zoals de inbeslagneming van illegale uitrusting, die in sommige rechtsstelsels - het Spaanse bijvoorbeeld - moeilijk zou kunnen worden geregeld op basis van omzetting van de richtlijn, door de meer algemene uitdrukking "verwijdering van de illegale uitrusting uit het commerciële circuit" die nu in de tekst staat en die voor elke lidstaat tot verplichting wordt welke hij in overeenstemming met zijn nationale rechtsstelsel dient na te leven.
In de nieuwe overweging tenslotte is het element van intentionaliteit geïntroduceerd dat de nationale wetgevingen in staat stelt hun rechtsvervolging te beperken tot de daders van illegale activiteiten waarvan bewezen is dat zij frauduleuze bedoelingen hadden. Deze toevoeging mag in geen geval betrekking hebben op de burgerlijke aansprakelijkheid, die in al onze rechtsstelsels van objectieve aard is, dat wil zeggen dat zij vrij is van elke vorm van subjectiviteit.
Samenvattend kan ik zeggen dat deze richtlijn in belangrijke mate - ook al is dat maar ten dele - in een leemte voorziet. In onze ogen gaat het om een etappe op weg naar een regelgeving die bredere juridische bescherming biedt. Wat dat betreft ligt de bal nu bij de Commissie. We hopen dat zij niet te lang wacht om hem verder te spelen.

Thors
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, men kan wel zeggen dat wij hier in de zaal de "cryptische vrienden" zijn, die zich aan cryptografie wijden. Ik weet niet met wat voor werk ik de tolken nu opscheep.
Ten eerste wil ik opmerken dat ik het betreur dat wij het tijdens het debat in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger behandelde amendement niet weer hebben opgenomen. Wij wilden met dat voorstel bereiken dat datgene wat duidelijk bedoeld was om deze bescherming te ontduiken, strafbaar gesteld zou worden. Ik betreur het dat dat hier in deze fase niet aan de orde komt.
Ten tweede wil ik het hebben over het ernstige probleem, gezien de opgaven waarmee wij de laatste maanden zijn belast, dat niet alleen de Franse staat, maar ook de Spaanse staat bezig is de markt te versplinteren met cryptografische producten. Ik heb deze kwestie al aangekaart bij commissaris Monti. Ik vind het heel droevig dat we geen voortgang boeken, maar dat we er eerder op achteruit gaan met de encryptie in andere sectoren. Ik hoop werkelijk dat deze kwestie wordt betrokken bij het werk op het gebied van vrede, veiligheid en vrijheid, dat actueel is sinds het Verdrag van Amsterdam.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou allereerst de leden van de juridische commissie en met name de rapporteur de heer Anastassopoulos willen danken, omdat zij dit belangrijke en moeilijke voorstel zo snel in behandeling hebben genomen. Ik wil ook de rapporteur persoonlijk feliciteren, want hij heeft laten zien dat hij beschikt over een grondige dossierkennis en een scherp politiek inzicht. Hopelijk krijgen wij als resultaat een snelle goedkeuring en uitvoering van de richtlijn! Ik doel met name op terugtrekking van het voornaamste amendement, dat in de eerste lezing is ingediend met het doel het toepassingsbereik van het voorstel op te rekken.
Zoals wordt uiteengezet in het verslag dat een toelichting geeft over het waarom van de aanbeveling, heeft de Commissie formeel toegezegd dat zij door middel van een speciale studie een onderzoek wil laten verrichten naar het gebruik van systemen gebaseerd op voorwaardelijke toegang voor andere doeleinden dan die om betaling van de verschuldigde bedragen te garanderen. Voorts zullen daarin de juridische en economische implicaties voor de ene markt geanalyseerd worden, evenals de noodzaak een speciale wetsbescherming in te voeren. De mededeling inzake de aanbesteding van die studie is in het Publicatieblad van 10 juli 1998 gepubliceerd en het doet me genoegen u te kunnen aankondigen dat de administratieve voorbereidingen van het betreffende contract momenteel in de slotfase verkeren.
De Commissie kijkt dus positief aan tegen het tweede amendement van het Parlement dat de rechtsgrond beoogt te creëren waarmee een periodieke aanpassing van de richtlijn mogelijk wordt, en met name het belangrijke artikel 2 over de definities, in het licht van de technische en economische ontwikkelingen.
Het eerste amendement voert een nieuwe overweging in die bijdraagt tot verheldering van de doelstellingen van de richtlijn. Dit amendement hervat de inhoud van amendement 10 van de eerste lezing, dat door de Commissie in het gewijzigde voorstel was opgenomen maar door de Raad is afgewezen. Ik constateer met voldoening dat dit amendement opnieuw geformuleerd is en ik kan u vertellen dat de Commissie er heel positief tegenover staat. De Commissie zal het nieuwe gewijzigde voorstel in de Raad verdedigen en ervoor pleiten dat rekening gehouden wordt met de amendementen van het Europees Parlement, dit met het doel de Raad ervan te overtuigen dat hij de nodige conclusies moet trekken en op zijn beurt de aldus herziene tekst moet aannemen.
Ik dank nogmaals de heer Anastassopoulos en al degenen die zich hebben ingezet voor wat wij werkelijk kunnen beschouwen, mevrouw de Voorzitter, als een zoveelste voorbeeld van gelukkige samenwerking en snelle interactie tussen onze instellingen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Erkenning van diploma's
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing van mevrouw Gebhardt (A4-0319/98), namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de invoering van een regeling voor de erkenning van diploma's betreffende beroepswerkzaamheden die binnen de werkingssfeer van de liberaliseringsrichtlijnen en van de richtlijnen houdende overgangsmaatregelen vallen en tot aanvulling van het algemene stelsel van erkenning van diploma's (C4-0422/98-96/0031(COD)).

Gebhardt
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, allereerst wil ik alle collega's bedanken, die mij bij het werk aan dit verslag gesteund hebben.
Daardoor is het gemakkelijker geworden om tot een resultaat te komen dat door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger met algemene stemmen is goedgekeurd. Dat is het beste uitgangspunt voor een noodzakelijke wijziging van het gemeenschappelijk standpunt. Daarbij gaat het om de invoering van een regeling voor de erkenning van vakdiploma's op het terrein van handel, ambacht en industrie. De Raad wil in artikel 3, lid 1, dat dit bewijs in geval van twijfel naar keuze van de ontvangende lidstaat door een aanpassingsstage of door een proeve van bekwaamheid geleverd wordt. Ik vind dat een overbodige bureaucratische bevoogding.
De juridische commissie is evenals ik van mening dat de keuze van de regeling om te bewijzen dat men over voldoende kennis en vaardigheden beschikt aan de verzoeker moet worden overgelaten. Daar zijn goede redenen voor. Wie in een ander land wil wonen en werken, is in staat zelf te beoordelen hoe hij kan bewijzen dat hij voldoet aan de eisen op het gebied van beroepskwalificaties van het land van vestiging. Daarom moet hij ook zelf kunnen beslissen of hij een proeve van bekwaamheid aflegt of liever een aanpassingsstage volgt. Hij mag ook niet met de eisen van een hem wellicht geheel onbekende bureaucratie belast worden. Het gaat er tenslotte om belemmeringen te verminderen en niet om ze te vergroten.
In de beide eerste horizontale richtlijnen betreffende de erkenning van diploma's werd de verzoeker deze keuze gelaten. Voor de coherentie en de transparantie van de Europese wetgeving is het belangrijk en noodzakelijk dat ook voor de derde horizontale richtlijn, die we hier behandelen, een dergelijke regeling geldt. Met het oog daarop moeten wij het gemeenschappelijk standpunt wijzigen en ik ben van mening dat we dat zonder grote moeite kunnen doen.
Ik neem aan dat in de kantoren van de leden op dit moment niet veel meer monitors aan staan dan er hier collega's in de plenaire vergadering aanwezig zijn. Het zou onjuist zijn hieruit te concluderen dat we nu onze tijd met bijkomstigheden verdoen. Integendeel, de erkenningsrichtlijn voor de sector handel, ambacht en industrie is van groot belang. Een enkel cijfer maakt dat al duidelijk. Van 35 liberaliserings- en overgangsrichtlijnen, die in de loop der jaren op dit gebied zijn ontstaan, maken wij nu één enkele. Wanneer zij in werking treedt, komen in één klap 35 oude wetten te vervallen. Zo stel ik mij de consolidering van het Europese recht voor. Dat schept meer transparantie, ook al duizelt het de buitenstaander waarschijnlijk, wanneer wij hem deze tekst in de hand drukken. Maar dat hoeft niet per se het geval te zijn. Om de burger werkelijk tegemoet te komen, moeten we dus proberen voortaan begrijpelijk te formuleren. Anders heeft zelfs een minimum aan wetten een afschrikkende werking.
Als slecht voorbeeld noem ik het door mijzelf ingediende amendement. Het bestaat uit vier zinnen en corrigeert het gemeenschappelijk standpunt slechts op één punt. Het origineel heeft daar altijd nog 36 regels voor nodig, en alleen al de eerste zin is in het Duits met 82 woorden ellenlang. De tweede zin bestaat ook nog uit 50 woorden en de derde heeft er nog maar 30. Ter vergelijking: toen de journalisten hun telegrammen nog per woord telden, vormden 500 woorden een volwassen krantenbericht over een belangrijke gebeurtenis in verre streken. Of neem de tien geboden: daar wordt met weinig woorden heel veel gezegd. Niet omdat Mozes lui was, omdat hij geen tekstverwerker had en alles in steen moest beitelen - nee, de tekst is gewoon goed geformuleerd.
Tot zover de lelijke uiterlijkheden van de erkenningsrichtlijn, die bedoeld is om 35 oude regelingen van tafel te vegen om zo meer duidelijkheid en rechtszekerheid te bieden. Ik vind dat heel belangrijk. Anderen zeggen misschien dat de richtlijn fraai monnikenwerk of een geslaagde wetstechnische reparatie is en meer niet. Het is echter meer. Deze erkenningsrichtlijn is zelfs veel meer - wanneer ze in het juiste kader wordt gezien. Ze helpt een belangrijk recht van de burgers van de Europese Unie te verwezenlijken: het recht van vrij verkeer.
Zoals u weet maken pas sinds Maastricht de rechten van de burger deel uit van de Verdragen waarop de Europese Unie gebaseerd is. Ze hebben het karakter van grondrecht, maar zijn nu niet bepaald uitgebreid en volledig omschreven. Over het vrije verkeer staat in artikel 8 A: "Iedere burger van de Unie heeft het recht vrij op het grondgebied van de lidstaten te reizen en te verblijven - onder voorbehoud van beperkingen en voorwaarden" . Men zou dit als een voorwaardelijke vrijheid van verkeer op papier kunnen beschouwen.
Door de onderhavige richtlijn ontstaat een stuk echte vrijheid van verkeer, die juridisch afdwingbaar is. Het is immers zo: je kunt je pas vrij bewegen, wanneer je je in de plaats van je keuze vrij kunt vestigen en een beroep kunt uitoefenen. Met twee richtlijnen hebben we al een begin gemaakt; nu geven we het groene licht voor beroepen in handel, ambacht en industrie. Bureaucratische belemmeringen zijn uit de weg geruimd en het ingediende amendement zorgt voor de nodige eerlijkheid.
Zo ziet de weg van op papier vastgelegde rechten van de burger naar het echte leven eruit. De erkenning van diploma's is een noodzakelijke stap op deze weg. Daardoor worden niet alleen de ketenen verbroken die jonge mensen beperken bij het uitoefenen van hun beroep, dit is ook van belang in de strijd tegen de gesel van de werkloosheid in Europa. Waarom? Omdat we met de gegarandeerde vrijheid om elders een beroep uit te oefenen de vaak ongunstige verdeling van werkgelegenheid kunnen bestrijden.
We kennen toch allemaal de klachten van hele bedrijfstakken, die in bepaalde streken genoeg werk hebben, maar geen geschikte arbeidskrachten kunnen vinden. Elders durft een jongere het niet aan voor zijn droomberoep te studeren, omdat hij daar uiteindelijk geen werk in vindt. De richtlijn waarover morgen gestemd wordt, garandeert vrijheid van vestiging, waardoor de noodzakelijke mobiliteit van werknemers ontstaat. Het gaat daarbij niet alleen om een economische noodzaak, maar ook om een stuk levensgeluk voor velen die van hun beroep houden.
Ik kan me geen betere dienst van de politiek aan de burgers voorstellen dan aan de vervulling van hun wensen en dromen bij te dragen. Nu we met de euro de Economische en Monetaire Unie voltooid hebben, kunnen we onze aandacht richten op de burgers van Europa en hun rechten. Het is aan ons de rechten van de burger tot leven te wekken. Ik ben van mening dat de erkenningsrichtlijn vanuit dit standpunt gezien haar ware betekenis krijgt. Maar daar mag het niet bij blijven. Er zijn vele mogelijkheden om via de rechten van de burger Europa nuttig te maken voor zijn inwoners. Pas enkele maanden geleden hebben we er met het verslag-De Clercq een hele reeks van aangenomen. Nu moeten we ze uitvoeren.
Tot slot moet ik nog een terminologische onduidelijkheid in het amendement uit de weg ruimen. In enkele taalversies is blijkbaar in plaats van de term "verzoeker" de term "begunstigde" ingeslopen. Alleen de term verzoeker is correct en komt overeen met het door mij in de oorspronkelijke Franse versie gekozen woord demandeur . Wilt u dat in alle taalversies aanpassen.

Florio
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ook degenen die werkzaam zijn in de handel, de industrie en de ambachtelijke sector kunnen het binnenkort meemaken dat de lidstaat waarin zij zich willen vestigen de diploma's die zij in de lidstaat van herkomst hebben behaald, erkennen. Wij staan op het punt in tweede lezing een algemeen erkenningsstelsel aan te nemen volgens het erkenningsmechanisme dat het Hof van Justitie in het zogeheten "Glassopoulos-arrest" heeft aangeduid. Naast dit systeem zijn er nog de richtlijnen 89/48/EEG en 92/51/EEG respectievelijk inzake diploma's van de middelbare school en van beroepsopleidingen; momenteel worden deze bijgewerkt om de "Glassopoulos" -jurisprudentie te verwerken en een nuttige vereenvoudiging door te voeren.
De Commissie en de Raad zijn akkoord gegaan met de amendementen die het Parlement in eerste lezing had aangenomen. De Raad heeft bovendien een paar wijzigingen aangebracht die heel acceptabel klinken, zoals verlichting van de eisen die aan de duur van de opleiding worden gesteld om aldus de voorkeur te geven aan praktijkervaring. Voordat een lidstaat vergunning verleent voor uitoefening van een activiteit in de industrie of handel, zal men in het betreffende land een vergelijkend onderzoek moeten verrichten tussen de kennis en vaardigheden waarvan de diploma's en beroepskwalificaties afgegeven in andere lidstaten getuigen, en de vaardigheden waar de eigen nationale voorschriften naar vragen. Als er sprake is van equivalentie, zal de lidstaat de erkenning moeten toestaan. De procedure moet binnen vier maanden na indiening van de aanvraag door de ontvangende lidstaat afgerond worden. Als het verzoek afgewezen wordt, is het mogelijk beroep aan te tekenen. Indien er verschillen zijn tussen de opleiding die het land van herkomst heeft en die welke de ontvangende lidstaat biedt, kan de betrokken persoon zelf aantonen dat hij de ontbrekende kennis heeft verworven door een aanpassingsstage te volgen of een proeve van bekwaamheid af te leggen.
Het enige punt waar het Parlement en de Raad nog onenigheid over hebben, is wie de keuze maakt tussen stage en proeve van bekwaamheid. De Raad vindt in zijn gemeenschappelijk standpunt dat de ontvangende lidstaat die keuze moet maken, zij het dat men rekening dient te houden met eventuele voorkeur van de migrant. Onze juridische commissie daarentegen heeft er unaniem voor gestemd - terecht, vind ik - dat de migrerende werknemer zelf die keuze moet kunnen maken, en wel om twee redenen. In de eerste plaats doordat degene die zijn diploma in een andere lidstaat erkend wil krijgen, allerlei administratieve moeilijkheden tegemoet gaat, die in dit geval nog zwaarder worden. In de tweede plaats moet er ook in het onderhavige geval naar gestreefd worden dat deze richtlijn consequent is met het algemene erkenningsstelsel van diploma's dat al gerealiseerd is door middel van de richtlijnen 89/48 en 92/51: in deze richtlijnen mag de migrerende werknemer zelf kiezen tussen stage of proeve van bekwaamheid.
Een laatste belangrijk aspect slaat op de procedure om bijlage A van de richtlijn te veranderen. Ik geloof dat het een goed idee was om vast te houden aan de medebeslissingsprocedure die al gepland was voor het centrale tekstgedeelte van de richtlijn, want dikwijls sluipen in de bijlagen aspecten van wetgevingsaard binnen die een wetgevingsprocedure verdienen.
Tot slot breng ik mijn gelukwensen over aan mevrouw Gebhardt voor de gedane arbeid en ik hoop dat de Raad de opmerkingen van het Europees Parlement overneemt en de richtlijn binnenkort definitief over de eindstreep wordt getrokken.

Ryynänen
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, de aanvulling van het algemene stelsel van erkenning van diploma's is echt noodzakelijk voor meer vrij verkeer en meer gelijkheid en rechtszekerheid voor de burgers. Degene die erkenning van zijn diploma aanvraagt moet echter zelf de methode kiezen waarmee hij zijn bekwaamheid aantoont, ofwel via een aanpassingsstage ofwel een proeve van bekwaamheid. Net als de voorgaande sprekers hoop ook ik dat de Raad het amendement van de rapporteur aanneemt. Zo zal het eindresultaat ook overeenstemmen met de regelingen in reeds bestaande richtlijnen.
In zijn totaliteit is de wederzijdse erkenning van diploma's en bekwaamheden belangrijk bij de ontwikkeling van de Europese samenwerking op praktisch niveau. Het gaat behalve om mobiliteit van werknemers ook om de deelname van studenten en jongeren aan scholings- en uitwisselingsprogramma's alsmede de wil om naast scholing ook ervaring op te doen en vaardigheden te leren die nodig zijn voor Europese samenwerking. Bijvoorbeeld de SOCRATES- en LEONARDO-programma's, die momenteel worden hervormd, zijn goede instrumenten voor de ontwikkeling van het onderlinge begrip en het Europese bewustzijn. Maar tot de opleiding moet ook de wetenschap horen dat het behaalde diploma of de bevoegdheid ook in een andere lidstaat wordt erkend.
Het probleem is nog steeds het gebrek aan kennis over het functioneren van het algemene stelsel van erkenning van diploma's en de mogelijkheden hier een beroep op te doen. Het verspreiden van de kennis over arbeidsomstandigheden en vacatures moet via het EURES-netwerk worden ontwikkeld. Ook het Europees Centrum voor de ontwikkeling van de beroepsopleidingen doet goed werk bij de wederzijdse erkenning van vakbekwaamheid.
De Commissie moet nu de ervaringen uit de toepassing van het stelsel van erkenning van diploma's en de mogelijke praktische problemen zeer nauwkeurig evalueren en de nodige extra maatregelen nemen op basis van vergelijkend onderzoek en geboekte vooruitgang.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, ik moet zeggen dat ik veel sympathie heb voor een opmerking die de rapporteur, mevrouw Gebhardt, gemaakt heeft. Op dit uur is het misschien niet erg druk in het Parlement, maar toch is deze richtlijn in en om haar eenvoud van groot belang. Dit om drie redenen: de richtlijn is een geweldige vereenvoudiging, zij betreft rechtstreeks het Europa van de burgers, en meer in het bijzonder de mobiliteit van het werk, wat weer belangrijk is om de vrijheden van de afzonderlijke burger uit te breiden, vooral in een Economische en Monetaire Unie. In een Economische en Monetaire Unie is het essentieel dat het werk een hoge mobiliteitsindex heeft. In Europa zullen wij altijd blijven zitten met de factor van taalverscheidenheid, dat weten wij allemaal en wij zouden ook echt niet anders willen, maar wij kunnen en moeten die obstakels die door mensen gemaakt zijn, reduceren, evenals trouwens alle moeilijkheden die deze richtlijn tracht te elimineren.
Ik ben erg blij dat het Parlement het eens is met bijna het hele gemeenschappelijke standpunt van de Raad. Ik dank de rapporteur, mevrouw Gebhardt, en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger voor hun constructieve houding. Het amendement waarmee de migrant het recht krijgt om zelf te kiezen tussen een proeve van bekwaamheid of een aanpassingsstage, kan voor de Commissie door de beugel. Dit is namelijk een bepaling die het vrij verkeer van beroepsgroepen zal vergemakkelijken. Deze richtlijn is belangrijk, omdat hierdoor niet alleen het communautair recht vereenvoudigd wordt doordat 35 richtlijnen in één tekst worden gegoten, maar ook doordat de richtlijn de erkenning uitbreidt tot diploma's voor een paar beroepsactiviteiten die het algemene stelsel nog niet in overweging heeft genomen.
Ik wil er ook nog op wijzen dat dit voorstel naar mijn gevoel een heel consequente steun heeft gekregen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken van het Europees Parlement, omdat het wordt gezien als bijdrage aan de strijd tegen de werkloosheid: een materie waar het zo moeilijk is effectieve en ingrijpende vormen van interventie te vinden, maar dit is er in ieder geval één van!

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Gerecht van eerste aanleg
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0290/98) van de heer David Martin, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel van de Raad tot wijziging van besluit nr. 88/591/EGKS/EEG/EURATOM tot instelling van een Gerecht van eerste aanleg van de Europese Gemeenschap, dat het Gerecht in staat dient te stellen om in enkelvoudige kamers recht te spreken (6290/97 - C4-0218/97-97/0908(CNS).

Martin, David
Mevrouw de Voorzitter, het Gerecht van eerste aanleg werd in 1988 opgericht en behandelde in 1989 zijn eerste zaken. De reden voor de oprichting was dat het Europese Hof van Justitie de werklast niet meer alleen aankon.
De werkelijkheid is echter dat het Gerecht van eerste aanleg in 1989 niet meer dan 55 zaken behandelde, en 624 zaken in 1997. Hoewel 624 natuurlijk een behoorlijke werkdruk oplevert, had het Gerecht van eerste aanleg ook al deze zaken efficiënt moeten kunnen behandelen. Helaas moesten we eind 1997 echter een achterstand van maar liefst 1106 zaken constateren.
Er is dus sprake van een crisis. Het is duidelijk dat ook het Europese Hof van Justitie de werkdruk niet aankan. Ik merk hierbij op dat vertraging de kwaliteit van de rechtspraak in veel gevallen niet ten goede komt. Daar komt nog bij dat de werklast voor het Gerecht van eerste aanleg alleen maar zal toenemen als straks de beroepsprocedures tegen de besluiten inzake de handelsmerken gaan beginnen.
Het is daarom niet verwonderlijk dat het Gerecht het tempo waarmee zaken in behandeling worden genomen, probeert te versnellen. De essentie van het voorstel dat ons vandaag is voorgelegd is dat bepaalde soorten zaken, vooral zaken die geen aanleiding geven tot complexe juridische vraagstukken, in een enkelvoudige kamer gehoord worden en niet langer in kamers bestaande uit drie of vijf rechters. Dit was destijds een erg omstreden onderwerp, en de strijd eindigde bij de eerste stemming onbeslist. Acht leden stemden voor, acht stemden tegen en vier onthielden zich van stemming. Uiteindelijk werd een tweede stemronde gehouden, met als resultaat dat de commissie besloot het voorstel te steunen.
De argumenten die tegen het voorstel werden aangevoerd waren, kort samengevat, dat het multinationale karakter van het Gerecht zou worden aangetast door de omschakeling naar een enkelvoudige kamer. Veel leden van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger hechtten er veel belang aan dat in de uitspraken van het Gerecht verschillende rechtsstelsels en rechtsopvattingen tot uitdrukking zouden komen. Ook wees men op het gevaar dat een uitspraak met een bepaalde nationaliteit zou worden geassocieerd. Zo zou bijvoorbeeld een Italiaanse rechter wiens uitspraken consequent afwijken van die van zijn collega's, er ten onrechte van kunnen worden beschuldigd nationale belangen in zijn oordeel te betrekken. Men had dus het idee dat het vertrouwen van de burger in het Gerecht zou kunnen worden geschaad als de nationaliteit van de rechter bekend was.
Andere leden beschouwden dit echter als een oneigenlijk argument. Volgens hen zijn we onderdeel van een pan-Europese organisatie en dient de nationaliteit van een rechter ons vertrouwen in zijn onpartijdigheid niet te schaden.
Uiteindelijk stemde de commissie voor dit voorstel, omdat er geen concrete alternatieven voorhanden waren op basis waarvan het Gerecht van eerste aanleg haar werktempo zou kunnen verhogen. Hoewel de tijdsbesparing minder zou zijn dan het Gerecht beweerde, waren we toch van mening dat het invoeren van enkelvoudige kamers enig soelaas zou bieden. Er zouden op jaarbasis wellicht 10 % meer zaken kunnen worden behandeld. Daarmee is het probleem echter nog altijd niet opgelost. Niemand in de commissie, of ze nu voor- of tegenstanders van het voorstel waren, geloofde dan ook dat dit een zaligmakende oplossing was voor de problemen die het Europese Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg ondervonden bij het verwerken van hun werklast.
De commissie stelt voor dat we de mogelijkheid gaan bekijken om het aantal rechters in het Gerecht van eerste aanleg te vergroten, de personeelsstructuur in het Gerecht te verbeteren, gebruik te gaan maken van gespecialiseerde kamers om de behandeling van de zaken te versnellen en zelfs de bevoegdheden van het Gerecht van eerste aanleg bij een volgende IGC te heroverwegen. Moeten personeelszaken bijvoorbeeld wel door het Gerecht worden behandeld? Personeelszaken leggen een aanzienlijk beslag op de tijd van het Gerecht. Zou het daarom niet beter zijn dit soort gevallen naar een gewone rechtbank te verwijzen?
Hoewel we uiteindelijk dus hebben besloten dit voorstel te steunen, hebben wel enkele kanttekeningen geplaatst en blijven we van mening dat het voorstel op de lange termijn geen daadwerkelijke oplossing biedt voor de problemen van het Gerecht van eerste aanleg. We zullen dan ook vroeg of laat, mogelijk bij een intergouvernementele conferentie maar in ieder geval tijdens een of ander toekomstig forum, op dit vraagstuk moeten terugkomen.

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, de afwezigheid van mevrouw Mosiek-Urbahn stelt mij vanavond voor de eervolle maar zware taak het meerderheidsstandpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij uiteen te zetten, die positief staat tegenover het ontwerpbesluit van de Raad waarbij het Gerecht van eerste aanleg kan worden omgevormd tot een enkele kamer, ofschoon ik persoonlijk bedenkingen heb tegen dit voorstel, bedenkingen waarop ik zo meteen zal terugkomen.
Wijzend op de uitstekende toelichting van de rapporteur, waarmee hij eigenlijk de laatste hand heeft gelegd aan zijn strategie om dit gecompliceerde en omstreden verslag door de problemen heen te loodsen, zou ik op de eerste plaats willen benadrukken dat de steun van de Fractie van de Europese Volkspartij, en ongetwijfeld die van een meerderheid van de Vergadering - morgen - moet worden gezien als een blijk van vertrouwen in het Gerecht en in degenen die daarvan deel uitmaken, aangezien onze bevoegdheid zich beperkt tot het verslag uitbrengen over de wijziging van artikel 2, lid 4 van het besluit van de Raad. Dat wil zeggen dat noch het Parlement noch de Commissie de institutionele bevoegdheid hebben om hun mening te geven over de wijziging van procedureregels.
Het is echter heel moeilijk het wetgevingsvoorstel te beoordelen zonder de bijgaande en toekomstige wijzigingen van procedureregels daarbij te betrekken. Want het zijn die wijzigingen die bepalen in welke omstandigheden het genoemde orgaan in een bepaalde zaak een uitspraak zal moeten doen.
Nogmaals, morgen zal het Parlement een carte blanche afgeven waarbij zowel inhoudelijk als wat de afloop betreft alle zeggenschap in handen van het Gerecht en de Raad wordt gelegd. Geachte collega's, meer vertrouwen is niet mogelijk.
Laten we nu nader ingaan op een aantal argumenten van de rapporteur. De Fractie van de Europese Volkspartij is ingenomen met het streven naar financiële doeltreffendheid dat deze maatregel kenmerkt aangezien het feitelijke werk volgens de meest optimistische schattingen met 10 % zal toenemen terwijl de kosten geen enkele stijging te zien zullen geven. Dit Parlement probeert er altijd voor te zorgen dat elke ecu een optimaal rendement heeft en we kunnen niet anders dan de rapporteur in dit verband gelukwensen.
Verder is het door de rechters aangevoerde argument relevant dat de grootste bedreiging van de wettige status van het Gerecht het langzame tempo is dat het functioneren van een meervoudige kamer kenmerkt. De rapporteur heeft het reeds gezegd: gerechtigheid die te laat komt, is geen gerechtigheid meer. De legitimiteit van het Gerecht zal juist worden vergroot door een kortere procesduur. Maar gerechtigheid dient wel gerechtigheid te zijn.
Tenslotte zal door onze steun van morgen worden aangetoond dat de Vergadering op geen enkele wijze terughoudend staat tegenover de capaciteiten en de evenwichtigheid van een Gerecht bestaande uit een enkele rechter. In de loop van de geschiedenis van het Gerecht heeft het in elk geval niet ontbroken aan bewijzen van de gelegenheid waarop de kamerpresidenten zich beroemen bij de vervulling van hun taak de zaken te verdelen.
De meeste leden van de Fractie van de Europese Volkspartij zullen dus voor het ontwerpbesluit stemmen.
Staat u mij thans toe, mevrouw de Voorzitter, mijn stem te verheffen namens degenen die bedenkingen koesteren welke wij morgen tot uitdrukking zullen brengen in een gezond verschil van mening met de meerderheid. De poging om een explosieve situatie door middel van 5 of 10 % meer doeltreffendheid te compenseren - situatie die er slecht uitziet door de conflicten over merken die binnenkort voor het Gerecht zullen komen - is een lapmiddel maar geen oplossing. Door de aard van het functioneren van de instellingen zal een dergelijke aanpak van dit probleem in de nabije toekomst bovendien vertraging oplopen. Vergeet u niet dat het gezien de belaste agenda's van de instellingen niet gemakkelijk zal zijn op dit onderwerp terug te komen.
Volgens de genoemde rechters zelf zouden 150 zaken afkomstig uit Alicante aan het eind van het jaar een ernstige crisis veroorzaken. Welnu, ik wil geen Cassandra zijn, geachte collega's, maar zo'n oplossing zou de crisis alleen maar erger maken.
De terughoudendheid van degenen die mijn mening zijn toegedaan is echter niet alleen van praktische en conjuncturele maar ook van inhoudelijke aard. De rapporteur heeft het over pluralisme gehad. Het is een feit dat het cultureel pluralisme en het pluralisme op het terrein van onze juridische erfenis een van de grondvesten is van de opbouw van het Gemeenschapsrecht. En dat is met name het geval wat betreft het Hof van Justitie. Het gaat niet om een gebrek aan vertrouwen jegens bepaalde personen en nog minder jegens de instelling op zich. Iemand wierp mij echter voor de voeten dat een uitspraak door een meervoudige kamer, op dit moment van de Europese eenwording althans, meer zou worden gewaardeerd door de publieke opinie. Mevrouw de Voorzitter, als de gerechtigheid uit het volk voortkomt dan dient het volk die gerechtigheid ook als zodanig te kunnen herkennen. Iemand anders wierp mij eveneens voor de voeten dat het college van rechters sinds het oude Griekenland onder meer de bestemming had, op te gaan in een orgaan dat in laatste instantie altijd met een en dezelfde stem spreekt, met de overeenstemming van mensen die uit verschillende streken afkomstig zijn en die over allerlei uiteenlopende ervaringen beschikken.
En zou het tenslotte niet begrijpelijk of zelfs voorspelbaar zijn dat het Gerecht en de Raad - aangezien het Parlement en de Commissie zoals gezegd niet meer dan machteloze getuigen zouden zijn - er ten overstaan van een explosieve, uitzichtloze situatie toe zouden overgaan het aantal gebieden waarop een enkele rechter bevoegd is, uit te breiden? Dat zou beslist een besparing opleveren, maar dan wel een besparing van zeer korte duur waarin de sociale kosten - naast de financiële kosten - die dit zonder enige twijfel met zich mee zou brengen, niet verdisconteerd zouden zijn.
Welnu, mevrouw de Voorzitter, ik ben van oordeel dat we dit punt grondig moeten aanpakken. Naast de door de rapporteur geopperde oplossingen stel ik voor een aantal voorrechten van ambtenaren te herzien met betrekking tot bepaalde kosten.
En tenslotte, mevrouw de Voorzitter, zou ik om met Churchill te spreken willen zeggen dat gerechtigheid een kostbaar goed is, maar als er iets is waarvoor de Europese Unie zich moet inzetten dan is het wel de opbouw van het Europa van de Wet. Want Europa zal ofwel van de Wet zijn of het zal er helemaal niet zijn.

Thors
Mevrouw de Voorzitter, eigenlijk hebben we hier een wonderlijke situatie. Alle drie de sprekers tot nu toe, onder wie ikzelf, zijn eigenlijk tegen het voorstel. Wij zitten nu ook in een situatie die betekent dat de gerechtelijke diensten van alle drie de instellingen op enigszins verschillende gronden vinden dat het voorstel niet wenselijk is. Ik begrijp dat hun argumentatie zich concentreert op ten eerste de gevolgen voor het vertrouwen in het Gemeenschapsrecht en ten tweede op het feit dat de doelmatigheidsproblemen niet worden opgelost. Dat punt, het gebrek aan oplossingen voor doelmatigheidsproblemen, is speciaal aan de orde gesteld door de vorige sprekers.
Het beslissende punt voor mij is de verdediging van de collegiale besluitvorming. Er is collegiale besluitvorming nodig wanneer er besluiten moeten worden genomen. Ik geloof dat de positie van het Gemeenschapsrecht ernstig in gevaar is.
Dezer dagen is er een congres hier in Frankrijk gehouden, een politiek congres; daar is het stelsel van het Gemeenschapsrecht zeer hard aangevallen; men wilde bijvoorbeeld niet langer verdedigen dat het Gemeenschapsrecht directe gevolgen voor de burgers heeft. Wij zien verschillende van dit soort aanvallen op het Gemeenschapsrecht, en dat recht is nu net wat ons rechtsstelsel en onze EU bijeenhoudt.
Wij moeten er echter heel ernstig naar streven dat er rechtbanken komen die zo functioneren dat de burgers er vertrouwen in hebben. Het wezenlijke punt in dit verband is het collegiale stelsel. Geachte commissaris, daarom hoop ik, evenals de heer Martin, dat u de kwestie van het functioneren van de rechtbanken met nadruk aan de orde zult stellen tijdens de volgende Intergouvernementele Conferentie, liefst al zo snel mogelijk in Wenen, maar in elk geval wanneer de mini-IGC begint. Ik van mijn kant zal mij ervoor inspannen dat het Finse voorzitterschap dezelfde doelstelling heeft, omdat dat belangrijk is om een rechtssamenleving als de EU bijeen te houden.
Ten slotte wil ik alleen nog zeggen dat een groot deel van de liberale fractie tegen het voorstel zal stemmen.

Ullmann
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ken de bedenkingen tegen de invoering van enkelvoudige kamers bij het Gerecht van eerste aanleg, die in de beraadslagingen in de juridische commissie zijn aangevoerd, en ik heb ze ook nu weer gehoord; toch wil ik namens mijn fractie pleiten voor het aannemen van het verslag-Martin, aangezien ook de Commissie institutionele zaken in deze zin gestemd heeft.
Mijn redenen zijn de volgende: het initiatief voor de nieuwe regeling is uitgegaan van het Gerecht zelf, dat zijn denkbeelden in de juridische commissie uitvoerig uiteen heeft gezet. De nieuwe regeling zelf kan pas na een besluit van een kamer in werking treden. Het toepassingsgebied is daarmee nauwkeurig begrensd, zodat we niet bang hoeven te zijn voor rechtsonzekerheid.
Deze nieuwe regeling voor de enkelvoudige kamers kan ook niet vervangen worden door alle eventuele andere voorstellen die met betrekking tot de personele bezetting van het Hof van Justitie gedaan zijn. Mijn laatste reden is naar mijn mening de allerbelangrijkste en daar mag ik zelfs op dit nachtelijk uur wellicht ook nog op wijzen: ook op het terrein van de jurisdictie moet de Europese Unie zich met het oog op de komende toetreding van de Midden- en Oost-Europese landen voorbereiden op taken van een heel andere orde van grootte.

Florio
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, het Gerecht van eerste aanleg heeft een enorme berg werk voor de boeg. Door het verdiepen van de Europese integratie en de daarmee gelijk oplopende bewustwording van de burgers van de rechten waar zij via het communautaire recht aanspraak op kunnen maken, is de werklast van dit Gerecht zich vreselijk aan het ophopen. Dit heeft onvermijdelijk gevolgen voor de gemiddelde duur van de rechtsprocedures, die namelijk is opgeklommen tot 29, 3 maanden. Een zorgwekkende situatie dus, welke nog erger wordt als men denkt aan de geschillen die binnenkort zullen rijzen bij toepassing van verordening 4094 van 20 december 1993 inzake het Gemeenschapsmerk.
Vandaar dat het hard nodig is procedurele en structurele wijzigingen door te voeren, om het achterstallige werk in te halen en het Gerecht in de gelegenheid te stellen een toename van geschillen het hoofd te bieden. Thans wordt voorgesteld aan één rechter bepaalde rechtszaken toe te vertrouwen die repetitief van aard zijn en een beperkte draagwijdte hebben, zoals het in beroep gaan voor personeelszaken. Daarentegen zou er geen verandering komen in de beginselen dat het Gerecht zitting heeft in kamers bestaande uit drie of vijf rechters. De toekenning aan de rechter-rapporteur als enige rechter blijft bovendien een optie die beperkt wordt tot situaties zoals bepaald door het reglement voor procesvoering dat in elk geval door de kamer bestaande uit drie rechters wordt aangenomen.
De wijzigingen van het reglement voor procesvoering die de Raad zijn voorgelegd, houden een belangrijke reeks beperkingen en barrières in. Het juridisch beeld dat hieruit resulteert is zodanig dat voorspeld kan worden dat de situatie erop vooruit zal gaan wat de duur van de processen betreft, zonder dat dit echter ten koste gaat van het gezaghebbende karakter van de communautaire rechtspraak.
In ieder geval zal er drie jaar na inwerkingtreding een toetsing moeten komen naar de uitwerking van deze maatregel, zoals mevrouw Mosiek-Urbahn binnen de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft geopperd. Ik wil afsluiten met de heer Martin te danken voor het nuttige werk dat hij heeft verricht en ik kan alvast bekend maken dat ons oordeel over dit voorstel positief is. Overigens sluit dit voorstel niet andere, beter gestructureerde en meer complete initiatieven uit, daar wordt zelfs voor gepleit, maar natuurlijk moet er dan wel eerst een diepgaande studie komen en moet er meer tijd aan worden besteed.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, zoals u weet heeft de Commissie zich over het probleem van de enkele rechter uitgesproken in het advies dat wij u in juni jongstleden hebben doen toekomen. Terwijl ik de inleiding van uw ontwerpresolutie doorlees - waarvoor overigens mijn complimenten aan het adres van de heer Martin - kan ik constateren dat onze reacties op het voorstel van het Hof en het Gerecht grotendeels op dezelfde golflengte zitten.
Het spreekt voor zich dat wij niet ongevoelig zijn voor de bezorgdheid waar het Hof en het Gerecht lucht aan hebben gegeven. In een Gemeenschap gebaseerd op het recht is het een fundamenteel vereiste dat de rechter zijn taak in redelijke tijd kan volbrengen, als men althans de participatie van de burgers aan de opbouw van Europa niet in het gedrang wil brengen. Het is dus onontbeerlijk dat de rechter de instrumenten in handen krijgt om efficiënt te werk te kunnen gaan. Maar dit is nu juist het dilemma: is die ene rechter wel het geijkte middel? Als ik af mag gaan op de voornaamste motivering van het Hof en het Gerecht, dat wil zeggen de massale verhoging van het aantal geschillen rondom het Gemeenschapsmerk, dan koester ik toch wel serieuze twijfels.
Rekening houdend met de voorgestelde criteria kan de ene rechter namelijk pas na verloop van een aantal jaren in een bepaalde materie tussenbeide komen, dat wil zeggen als er inmiddels sprake is van een constante jurisprudentie. Waarom moeten wij dan nu al proberen te bedenken hoe de samenstelling wordt van een rechtsorgaan dat zich moet uitspreken over geschillen waarvan niemand precies de omvang kent? Nota bene, de massale groei die men voor 1997 verwachtte heeft nog niet plaatsgehad, dus niemand kent precies de complexiteit van dit verschijnsel.
Misschien is het een beter idee te denken aan een kamer die gespecialiseerd is in alle terreinen van intellectuele eigendom, in plaats van een systeem met één enkele rechter. Als ik mag afgaan op de statistieken die het Gerecht heeft gepresenteerd en op de termijnen van diens uitspraken, raak ik ervan overtuigd dat het urgentieprobleem echt ergens anders ligt. Het Gerecht geeft zelf al toe dat de doelmatigheid van de ene rechter maar een marginale waarde kan hebben. Die rechter zal namelijk alleen kunnen interveniëren in minder belangrijke zaken nadat het dossier eerst door de kamer is nagevorst. Natuurlijk is men bij het lezen van dit soort statistieken meteen geneigd te denken dat ieder verzoek om hulp, hoe bescheiden ook, niet verwaarloosd mag worden, en de Commissie houdt daar ook zeker wel rekening mee. Maar tegelijkertijd kan men zich afvragen of het wel redelijk is de werklast van het Gerecht op zo'n marginale manier terug te dringen, indien je zonder een grondige bezinning vooraf zo'n drastische hervorming door moet voeren als de instelling van een alleen-rechtsprekende rechter in het communautaire rechtsstelsel.
De Commissie heeft uiting gegeven aan de vele twijfels die zij in dit opzicht koestert. De Commissie vindt het namelijk nogal riskant om naar de communautaire rechtspraak oplossingen over te hevelen welke gehanteerd worden door de lidstaten, dus perfect homogene contexten, om de toename van het aantal geschillen te tackelen. Uiteraard zijn er zaken van gering belang, zoals geschillen inzake kwalificaties van ambtenaren of een paar typische zaken, zoals de door het Gerecht genoemde melkquota's of douanebeambten, waarop hoofdzakelijk de beginselen van de zogeheten pilot -uitspraken toegepast moeten worden. Deze zaken zouden natuurlijk wel aan de besluitvorming van één enkele rechter kunnen worden toevertrouwd, maar de teksten die het Hof en het Gerecht voorstellen gaan veel verder. Die betreffen geschillen over merken en plantaardige producten die om redenen waar ik al op ben ingegaan, niet nu reeds kunnen worden beschouwd als vallende onder de bevoegdheid van een alleen-rechtsprekende rechter. Dit geldt ook voor het geschil rondom overheidsfuncties in het algemeen. Volgens de Commissie mag dat geschil, dat een oplossing vindt in de verschillende regels en algemene beginselen van de communautaire rechtsorde, niet beschouwd worden als zijnde van gering belang.
Verder gaat het om gevallen van zaken die aanhangig worden gemaakt vanwege niet-contractuele aansprakelijkheid van de Gemeenschappen, plus iedere andere zaak waarvan de kamer en de rechter-rapporteur op grond van ietwat vage en weinig objectieve criteria kunnen oordelen dat zij niet bijzonder complex zijn.
Naar de mening van de Commissie mag het voorgestelde systeem in geen geval in de huidige vorm goedgekeurd worden. In ieder geval en onafhankelijk van welke wijziging men ook op voorstel van het Hof en het Gerecht doorvoert, vindt de Commissie het te vroeg om zonder verdere bezinning het beginsel van de ene rechter over te nemen als gewone functioneringswijze van het Gerecht in de toekomst. Want daar is het nu juist waar de schoen wringt. Als eenmaal het beginsel van de ene rechter is aangenomen en als er verder geen andere hervorming van het Gerecht komt, zal dit Gerecht onvermijdelijk ertoe gedreven worden de bevoegdheden van de ene rechter via een simpele wijziging van het procedurereglement uit te breiden, om op die manier de werklast aan te kunnen.
In verband hiermee is de Commissie van mening dat het dringendste probleem niet zozeer is dat er een alleen-rechtsprekende rechter moet komen, als wel dat er een diepgaande hervorming van de hele communautaire rechtspraak tot stand gebracht moet worden. We mogen namelijk het Hof niet over het hoofd zien, dat ook al zo hoog zit en binnenkort de rechtsbevoegdheden die het via het Verdrag van Amsterdam krijgt aan moet pakken, in het bijzonder op het vlak van politiek asiel en immigratiebeleid, beleidssectoren dus die heel wat controversies kunnen losweken. De Commissie vond het derhalve van fundamenteel belang voor te stellen dat men een groep wijze mensen gaat benoemen. Deze zal zo gauw mogelijk een proces van bezinning opstarten waar wij samen met het Hof aan mee moeten doen, teneinde de hervormingen op papier te zetten die nodig zijn voordat aan een volgende uitbreiding wordt gedacht.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.30 uur gesloten)

