Ogólne bezpieczeństwo produktów i nadzór rynku (krótka prezentacja) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie sporządzone przez panią poseł Schaldemose, w imieniu Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów, w sprawie przeglądu dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów i nadzoru rynku
Christel Schaldemose
Panie Przewodniczący! Dobry wieczór, witam wszystkich posłów, którzy wciąż przebywają na sali. Omówię pokrótce sprawozdanie, które opracowaliśmy w Komisji Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów. Postanowiliśmy nazwać je sprawozdaniem w sprawie przeglądu dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów i nadzoru rynku.
Przygotowaliśmy to sprawozdanie z inicjatywy własnej, ponieważ Komisja Europejska zamierza rozpocząć prace nad przeglądem dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, co stało się dla nas w Komisji Rynku Wewnętrznego okazją do przedstawienia naszych zaleceń dotyczących zakresu tego przeglądu. Postanowiliśmy podzielić omawiane sprawozdanie na dwie części. Przedstawiamy zalecenia ogólne dotyczące tego, co należy uczynić w odniesieniu do nadzoru rynku, ale oczywiście przedstawiamy także bardzo konkretne zalecenia dotyczące zakresu przeglądu dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów.
Przede wszystkim warto wspomnieć, że kiedy kilka lat temu przyjmowaliśmy dyrektywę w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, była ona kamieniem milowym w obszarze bezpieczeństwa produktów w UE. Dyrektywa wciąż ma się dobrze, ale potrzebne są ulepszenia. Dzisiejsze problemy tak naprawdę polegają na tym, że nadzór rynku nie jest na tyle efektywny, by zapewnić wystarczające bezpieczeństwo produktów na rynku wewnętrznym. Zatem Komisja Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów zaleca podjęcie szczególnego wysiłku na rzecz wzmocnienia nadzoru rynku w UE. Mamy do czynienia z taką sytuacją, że w czasie kryzysu niestety istnieje ryzyko, iż państwa członkowskie przydzielą raczej mniejsze niż większe zasoby na zapewnienie nadzoru rynku. Jest to kwestia bardzo problematyczna, i to nie tylko dla konsumentów; właściwie ma ona takie samo znaczenie dla przedsiębiorstw, które przestrzegają zasad rynku wewnętrznego.
W związku z pracami nad tym sprawozdaniem rozmawiałam z wieloma przedsiębiorstwami funkcjonującymi na rynku wewnętrznym, z których wiele mówiło, że nie wiedziały nic o kontrolach czy nadzorze rynku w zakresie ich produktów obecnych na rynku wewnętrznym. Dla przedsiębiorstw jest to niewątpliwy problem, ponieważ oznacza, że - jeśli przeprowadzane są właściwe kontrole rynku - możemy być pewni, iż istnieje także rozsądny poziom konkurencji; inaczej mówiąc, że podmioty, które oszukują, zostaną faktycznie złapane, a podmioty, które produkują porządne i bezpieczne produkty, mogą wprowadzać je do obrotu na rynku wewnętrznym. W związku z tym nadzór rynku ma kluczowe znaczenie, nie tylko dla przedsiębiorstw, ale również oczywiście dla konsumentów. Konkretne wnioski, które przedstawiliśmy w związku z przeglądem dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów są - co zrozumiałe - w dużej mierze ukierunkowane na konsumentów.
Uważamy, że niezwykle ważne jest zapewnienie większej możliwości identyfikacji produktów znajdujących się na rynku wewnętrznym. Identyfikowalność produktów ma zasadnicze znaczenie, jeśli mamy mieć możliwość szybszego wycofania produktu z rynku. Uważamy również, że istnieje ogólna potrzeba szybszego podejmowania działań przez państwa członkowskie w razie wykrycia produktów niebezpiecznych lub stwarzających problemy. Ponadto naszym zdaniem należy zwracać szczególną uwagę na produkty pochodzące z krajów trzecich, czyli z państw spoza UE. Na rynek wewnętrzny trafia coraz większa liczba produktów. Musimy zagwarantować, by faktycznie spełniały one przepisy rynku wewnętrznego.
W celu zapewnienia w przyszłości bardziej ukierunkowanego prawodawstwa zaproponowaliśmy w sprawozdaniu, aby na szczeblu UE wprowadzić obowiązek opracowywania statystyk dotyczących wypadków, co pozwoli nam sprawdzić w sposób bardziej ukierunkowany, w jakich obszarach potrzebne są działania legislacyjne w oparciu o dane dotyczące rodzaju wypadków związanych z produktami występującymi na rynku wewnętrznym. Pozwoli to nam na opracowanie dokładniejszego i bardziej ukierunkowanego prawodawstwa w obszarach, w których jest ono rzeczywiście potrzebne, tak aby zapewnić bezpieczeństwo produktów, a jednocześnie nie sprawiać kłopotów przedsiębiorstwom, które produkują całkowicie bezpieczne produkty.
Naszym zdaniem należy również przyjrzeć się produktom sprzedawanym przez Internet. Dostrzegamy problemy w tym obszarze. W każdym razie wiele osób skarży się, że produkty sprzedawane w Internecie nie spełniają takich samych wymogów bezpieczeństwa, jak produkty nabywane na rynku tradycyjnym. Oczywiście uważamy również, że należy prowadzić dobry dialog z organami celnymi, między innymi z myślą o tym, by zapewnić występowanie na rynku wewnętrznym lepszych i bezpieczniejszych produktów.
Na koniec chciałam tylko powiedzieć, że oczywiście miałam także nadzieję, że zdołamy bliżej przyjrzeć się sposobom ochrony dzieci na rynku wewnętrznym. Nie spotkało się to jednak z poparciem w Komisji Rynku Wewnętrznego. Oznacza to, że nie zamierzamy opracować żadnych odrębnych środków ochrony dzieci; po prostu zamierzamy zwiększyć ogólne bezpieczeństwo produktów.
Chciałabym na zakończenie powiedzieć Komisji, że naszym zdaniem zdecydowanie istnieje potrzeba przeprowadzenia przeglądu dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów. Uważamy, że niezbędne jest wzmocnienie nadzoru rynku. Sądzimy, że niezbędne jest wprowadzenie spójnego nadzoru rynku wewnętrznego, tak aby wymogi nie były porozdzielane pomiędzy różne akty prawne. Uważamy, że niezbędny jest jeden spójny dokument zapewniający lepszy nadzór rynku. Chodzi po prostu o to, by obywatele mogli mieć zaufanie do produktów występujących na rynku wewnętrznym oraz by przedsiębiorstwa miały zapewnione sprawiedliwe i równe reguły działania pod względem konkurencji na rynku wewnętrznym. Na tym chciałabym zakończyć i wezwać Komisję do szybkiego rozpoczęcia prac nad przeglądem dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów. Apeluję również do państw członkowskich o przydzielenie wystarczających środków na zagwarantowanie właściwego nadzoru rynku.
Lara Comi
(IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Chciałabym pochwalić panią poseł Schaldemose za konstruktywną i owocną współpracę.
Chciałabym podkreślić tu aspekt, który przedstawiłam w opinii Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, a który pani poseł Schaldemose (raz jeszcze jej dziękuję) poparła i do którego wróciła w swoim sprawozdaniu: inaczej mówiąc, mój apel do Komisji o dokonanie ocen wykorzystania nowych technologii i materiałów, takich jak wykorzystanie mikroukładów lub częstotliwości radiowych w celu umożliwienia lepszej identyfikowalności produktu, co tym samym umożliwia przestrzeganie w sposób opłacalny wymogów dotyczących bezpieczeństwa konsumentów.
Dzięki temu zapewnimy całkowitą identyfikowalność, ponieważ konsument będzie miał możliwość zapoznania się ze wszystkimi aspektami produktu, czyli poznania poszczególnych etapów produkcji, źródeł materiałów, a także tożsamości podmiotów odpowiedzialnych. Dzięki temu zniknie również problem ze znalezieniem kryterium dotyczącego określania pochodzenia produktu i stwierdzania, gdzie produkt powstał. W rzeczywistości dokładnie dlatego naszym zdaniem etykieta z napisem "wyprodukowano we Francji” zwodzi konsumenta, jeżeli jedynie ostatni etap przetwarzania miał miejsce w tym kraju.
W związku z tym wzywam panią komisarz do realizacji wniosku Parlamentu Europejskiego, który z pewnością przemawia w imieniu obywateli i konsumentów w Europie.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Panie Przewodniczący! Ja również gratuluję naszej koleżance tego sprawozdania. Chcę jej podziękować za przyjęcie poprawek złożonych przez Komisję Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. Chcę wspomnieć o znaczeniu norm europejskich, które upraszczają proces zakupu - czy to tradycyjny, czy realizowany drogą elektroniczną - i które gwarantują przestrzeganie przepisów dotyczących bezpieczeństwa produktów.
Wezwaliśmy Komisję i wszystkie zainteresowane podmioty do zagwarantowania równowagi finansowej europejskiego systemu normalizacji, w tym za pośrednictwem partnerstwa publiczno-prywatnego oraz wieloletniego programowania finansowego, ponieważ ma to kluczowe znaczenie dla zapewnienia skuteczności i wydajności tego systemu. Podkreśliliśmy także, że niezbędna jest stabilizacja, uproszczenie norm europejskich oraz skrócenie czasu poświęcanego opracowywaniu norm. Wezwaliśmy krajowe organy normalizacyjne do uproszczenia norm przez ograniczenie liczby odniesień do innych norm oraz przez ustanowienie łatwych w użytkowaniu wytycznych.
Ilda Figueiredo
(PT) Panie Przewodniczący! Kwestią najwyższej wagi jest zwracanie większej uwagi na normy bezpieczeństwa produktów nie tylko z perspektywy ochrony produkcji, ale także ochrony konsumentów. Nie można pozwolić, by uproszczenie norm oraz ograniczenie czasu niezbędnego na ich wyprodukowanie zagrażało zapewnieniu pełnej gwarancji, jakiej potrzebują konsumenci. Ponadto, kiedy przyglądamy się aspektom związanym z normami bezpieczeństwa, nie wolno nam zapominać o produktach przywożonych: bardzo ważna jest ochrona oznaczenia "wyprodukowano w”. W związku z tym mamy nadzieję, że Komisja uwzględni te aspekty sprawozdania, a także sugestie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, które sprawozdawczyni zaakceptowała, i że w końcu zdołamy poczynić pewien postęp w zakresie obrony bezpieczeństwa produktów, producentów i konsumentów.
Franz Obermayr
(DE) Panie Przewodniczący! W sprawozdaniu jest mowa o olbrzymich postępach, ale powodem do zaniepokojenia jest to, że pomimo dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, pomimo dyrektywy dotyczącej bezpieczeństwa zabawek i pomimo systemu RAPEX aż 60% zgłaszanych produktów pochodzi z Chin, czyli większość produktów niebezpiecznych pochodzi z rynku, którego UE nie może kontrolować. Mam nadzieję, że nowy system RAPEX pomoże w naprawieniu tej sytuacji. Unia Europejska musi przyjąć zdecydowane stanowisko w celu ochrony konsumentów i ich zdrowia.
Szczególnie szokujące jest to, że - jak wynika z przedstawionego w ubiegłym tygodniu przez system RAPEX badania - około 25% produktów niebezpiecznych stanowią produkty przeznaczone dla dzieci: lalki, pistolety na wodę, sztućce dla dzieci, foteliki dziecięce. W takich wypadkach UE reaguje zbyt wolno. Dopiero niedawno zakazano stosowania bisfenolu w produkcji butelek dla dzieci, chociaż jego szkodliwy wpływ był znany już od roku. Wspominałem o tym w pytaniu skierowanym do Komisji. Ponadto w dyrektywie dotyczącej bezpieczeństwa zabawek wciąż nie zakazuje się produktów rakotwórczych. I na koniec dodam, że należy szybciej i skuteczniej wycofywać produkty niebezpieczne, potrzebne są także ulepszenia w odniesieniu do identyfikowalności w całym łańcuchu produkcyjnym.
Zuzana Roithová
(CS) Panie Przewodniczący! Już od dłuższego czasu poszukujemy tu, w Parlamencie, efektywniejszych sposobów zapobiegania dopuszczaniu do obrotu coraz większej liczby produktów niebezpiecznych. Zgadzam się z autorką sprawozdania, że potrzebny jest przegląd legislacji i że powinien on doprowadzić do lepszego połączenia wszystkich środków, w tym do usprawnienia koordynacji postępowań karnych na szczeblu państw członkowskich. Popieram także zaproponowany obowiązek przeprowadzenia analizy ryzyka oraz przedstawienia jej wyników przed wprowadzeniem nowego produktu na rynek. W świetle tego, że większość produktów niebezpiecznych pochodzi z krajów trzecich, moim zdaniem należy uwzględnić ten wymóg w międzynarodowych umowach handlowych, nawet jeszcze zanim zostanie on nałożony na producentów europejskich. Popieram również inne wnioski przedstawione w sprawozdaniu i doceniam wysoką jakość dokumentu przygotowanego przez panią poseł Schaldemose.
Åsa Westlund
(SV) Panie Przewodniczący! Chciałabym podziękować pani poseł Schaldemose za to świetne sprawozdanie. Pragnę podkreślić, że potrzebne są większe środki, a także większa liczba przeprowadzanych losowo kontroli bezpieczeństwa. Jako konsumenci często w gazetach i innych mediach znajdujemy informacje o tym, że organizacje konsumenckie przeprowadziły testy i znalazły produkty, które nie spełniają wymogów bezpieczeństwa. Podważa to zaufanie konsumentów, a czasami może zagrażać życiu, szczególnie w przypadku dzieci, które są w ogromnej mierze zależne od bezpieczeństwa użytkowania produktów sprzedawanych w sklepach.
Moim zdaniem prawdopodobnie najważniejszy jest brak bezpieczeństwa chemicznego. Obecnie wiele produktów zawiera substancje chemiczne zakazane już w UE. Poszczególnym konsumentom niezwykle trudno dostrzec to w produkcie. Pod tym względem państwa członkowskie muszą dołożyć wszelkich starań i zacieśnić współpracę, aby wycofać te produkty z rynku, a także powstrzymać podmioty przed wprowadzeniem do obrotu produktów, jeśli zawierają one niebezpieczne substancje chemiczne.
Maria Damanaki
komisarz - Panie Przewodniczący! Na szczeblu państw członkowskich odbyła się bardzo interesująca dyskusja w tej sprawie i chciałam zauważyć, że większość przedstawicieli państw stanowiły kobiety.
Chciałabym w imieniu Komisji pogratulować Parlamentowi tej rezolucji dotyczącej przeglądu dyrektywy w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów i nadzoru rynku. Komisja przyjmuje tę rezolucję z zadowoleniem i bardzo docenia wysoką jakość dokumentu.
Wnioski zawarte w rezolucji odzwierciedlają w dużej mierze zamiary Komisji dotyczące tego, w jaki sposób przeprowadzić przegląd zasad dotyczących ogólnego bezpieczeństwa produktów w UE. Potrzebne są nam jasne i efektywne ramy nadzoru rynku. W tej kwestii zgadzam się ze wszystkimi. Potrzebujemy ram, które gwarantują funkcjonujący rynek wewnętrzny i obrót towarami bezpiecznymi. Komisja rozpoczęła już rozległe konsultacje z szerokim gronem zainteresowanych podmiotów w celu określenia najlepszego sposobu realizacji tych założeń.
Wiceprzewodniczący Komisji, pan Tajani, i pan komisarz Dalli zgodzili się już współpracować nad konsolidacją przepisów UE dotyczących nadzoru rynku, aby możliwe było znalezienie spójnego rozwiązania dla produktów ze wszystkich sektorów. Komisja jest zdeterminowana do zapewnienia zarówno konsumentom, jak i przedsiębiorcom korzyści płynących z wewnętrznego rynku bezpiecznych produktów. W związku z tym wyjaśnimy i zaktualizujemy obowiązujące przepisy UE dotyczące bezpieczeństwa produktów, tak aby wzmocnić ochronę zdrowia i bezpieczeństwa konsumentów.
Musimy mieć na uwadze nasze możliwości finansowe i marginesy, a także szanować kompetencje państw członkowskich, ale przepisy powinny umożliwiać efektywną identyfikację, a następnie stosowną reakcję na pojawianie się nowych zagrożeń; zgadzam się z tym, że w globalnym łańcuchu dostaw występują nowe zagrożenia. Zgadzam się również z opinią Parlamentu, że należy zwrócić szczególną uwagę na produkty przeznaczone dla dzieci.
Jednocześnie omawiany przegląd powinien zapewnić podmiotom gospodarczym UE bardziej wyrównane reguły gry, a także zmniejszyć zbędne koszty administracyjne. W szczególności w naszym zasięgu powinno być zapewnienie spójności pomiędzy przepisami dotyczącymi ogólnego bezpieczeństwa produktów, ustanowionymi w dyrektywie w sprawie ogólnego bezpieczeństwa produktów, a zasadami zawartymi w "pakiecie towarowym” z roku 2008. W związku z tym ustanowione zostaną jaśniejsze obowiązki podmiotów gospodarczych dotyczące bezpieczeństwa produktów. Ulepszone zostaną także obecne mechanizmy współpracy i koordynacji działań państw członkowskich w zakresie nadzoru rynku.
I na koniec, należy usprawnić funkcjonowanie systemu szybkiej informacji o produktach innych niż żywnościowe (RAPEX). System ten ma olbrzymie znaczenie i jest już wykorzystywany w ramach naszej współpracy z Chinami i innymi krajami, ale naprawdę musimy go usprawnić, aby sprostać wszystkim omówionym tu wyzwaniom.
Pan wiceprzewodniczący Tajani i pan komisarz Dalli zamierzają przedstawić wspólny wniosek w sprawie jednolitych i spójnych ram nadzoru rynku w UE. Chciałabym raz jeszcze podziękować Parlamentowi za tę bardzo dobrą rezolucję.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w południe we wtorek, 8 marca.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Ildikó Gáll-Pelcz
Współpraca organów odpowiedzialnych za egzekwowanie ochrony konsumentów oraz przepisów dotyczących bezpieczeństwa produktów ma kluczowe znaczenie dla funkcjonowania rynku wewnętrznego. Należy dalej rozwijać nadzór rynkowy i system szybkiej informacji RAPEX, a węgierscy eksperci muszą zwracać szczególną uwagę na wycofywanie z obiegu produktów niebezpiecznych. Uważam, że potrzebny jest silniejszy wymiar konsumencki, aby zmniejszyć fragmentaryzację rynku wewnętrznego, poprawić jakość funkcjonowania rynków detalicznych i umożliwić konsumentom podejmowanie lepszych decyzji. Wszystko to może odegrać kluczową rolę w zagwarantowaniu najbardziej podstawowych wartości europejskich, takich jak uczciwość, otwartość, solidarność i przejrzystość. Uważam, że jeszcze głębsza współpraca państw członkowskich ma również istotne znaczenie dla funkcjonowania efektywnego systemu nadzoru rynku i w związku z tym, ze względu na spójność, konieczne jest stworzenie jednolitej wykładni oraz obecność organów odpowiedzialnych za nadzór rynkowy. Za swój najważniejszy obowiązek organy muszą uznać współpracę na wysokim szczeblu, nie tylko z krajowymi organami partnerskimi, ale również z innymi państwami członkowskimi. Na przykład w związku z tym założeniem ostatnio zawarto lub odnowiono, także w moim kraju, kilka umów o współpracy. W umowach tych położono większy nacisk na kwestię współpracy w zakresie nadzoru rynku. Podsumowując, musimy pokazać naszym obywatelom - nie tylko w słowach, ale i w czynach - wartość dodaną Europy, i że w erze globalizacji Unia Europejska jest ważniejsza niż kiedykolwiek.
