Bestrijding van tuberculose (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de bestrijding van tuberculose.
John Dalli
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is mooi dat ik op Wereldtuberculosedag de gelegenheid krijg om de vastberadenheid van de Commissie in de strijd tegen de problemen die deze ziekte veroorzaakt voor het voetlicht te brengen.
We hebben lang in de veronderstelling verkeerd dat we, met onze successen van de afgelopen decennia, korte metten hadden gemaakt met de ernstige bedreigingen voor de volksgezondheid die verband houden met tuberculose. Helaas heeft de waakzaamheid ten aanzien van deze ziekte echter te lang onterecht op een laag pitje gestaan. In 2008 maakte het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding melding van ongeveer 83 000 ziektegevallen en bijna 6 000 sterfgevallen als gevolg van tuberculose in de Europese Unie en in de EVA-landen. Dat komt neer op ongeveer 16 sterfgevallen per dag. Dit is simpelweg niet acceptabel, en alle betrokken sectoren en belanghebbenden moeten dan ook in actie komen. Tuberculose is een voorkombare en behandelbare ziekte en het is onacceptabel dat deze nu zulke tragische gevolgen heeft.
Tuberculose is een sectoroverschrijdend probleem dat verband houdt met vele van de volksgezondheidsproblemen waar we in de Europese Unie mee kampen, waaronder de toename van antimicrobiële resistentie, het gebrek aan nieuwe effectieve hulpmiddelen om tuberculose vast te stellen en te behandelen, de sterke toename van co-infecties, zoals met hiv, en de ongelijkheid, waardoor tuberculose onevenredig vaak de meest kwetsbare groepen in de samenleving treft.
De Commissie heeft in de afgelopen jaren een aantal initiatieven gelanceerd om de slagkracht in de strijd tegen tuberculose te vergroten. In 2000 is tuberculose toegevoegd aan de lijst van prioritaire ziekten die in de gehele EU onder toezicht staan. Naar aanleiding hiervan heeft de Commissie diverse projecten ondersteund die hebben bijgedragen aan de coördinatie van het toezicht op tuberculose in de 53 landen van het Europese deel van de WHO. Hierdoor hebben we onze gezamenlijke kennis kunnen vergroten en het toezicht op de epidemiologische situatie kunnen verbeteren. Daarnaast ondersteunt de Commissie via haar kaderprogramma's voor onderzoek de ontwikkeling van nieuwe behandelmethoden, vaccins, medicijnen en diagnostische hulpmiddelen tegen tuberculose. Sinds 2002 is er meer dan 124 miljoen euro toegewezen aan deze inspanningen. Aangezien tuberculose zich echter niet laat beteugelen door grenzen, moeten we ook landen buiten de Europese Unie ondersteunen.
De Commissie ondersteunt de tuberculoseprogramma's van ontwikkelingslanden via het Europees actieprogramma voor externe maatregelen tegen hiv/aids, malaria en tuberculose (2007-2011). Deze ondersteuning wordt hoofdzakelijk gefinancierd uit het Wereldfonds voor de bestrijding van hiv/aids, tuberculose en malaria, waaraan de Commissie sinds 2002 870 miljoen euro heeft bijgedragen, met een jaarlijkse bijdrage van 100 miljoen euro sinds 2008. Daarnaast ondersteunt de Commissie klinische proeven en capaciteitsopbouw in Afrika bezuiden de Sahara via het European and Developing Countries Clinical Trials Partnership (EDCTP). Tot slot zijn we er met de oprichting van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding in geslaagd onze strijd tegen tuberculose naar een hoger niveau te tillen.
In maart 2007 heeft het centrum op verzoek van de Commissie een actieplan opgesteld voor de bestrijding van tuberculose in de EU. Dit actieplan is gericht op de belangrijkste sectoroverschrijdende doelstellingen die we zullen moeten realiseren om tuberculose te voorkomen en te controleren en om het epidemiologisch toezicht te verbeteren: het waarborgen van directe en kwalitatief goede zorg voor alle tuberculosepatiënten, het ontwikkelen van nieuwe hulpmiddelen om tuberculose vast te stellen en te behandelen, het terugdringen van het aantal co-infecties van tuberculose en hiv, en het aanpakken van het risico van kruisresistentie.
De Commissie kan deze uitdaging echter niet in haar eentje aan. De bijdrage van het maatschappelijk middenveld, in de vorm van hulpverlening aan de meest kwetsbare groepen in de samenleving, en de inzet van de lidstaten zijn absoluut noodzakelijk willen wij onze doelstelling, het ondersteunen van de mondiale strijd tegen deze ziekte, kunnen realiseren.
Elena Oana Antonescu
namens de PPE-fractie. - (RO) "Doodsoorzaak in de tijd van antibiotica”, zo noemde een groep wetenschappers tuberculose, een term waarvan velen dachten dat hij uit het spraakgebruik verdwenen was. Tuberculose maakt echter nog steeds veel dodelijke slachtoffers.
Tuberculose is de zevende doodsoorzaak ter wereld. Jammer genoeg stijgt op dit moment het aantal gevallen van tegen standaardmedicatie resistente tuberculose.
Op wereldschaal waren er in 2008 9,4 miljoen nieuwe gevallen van tuberculose en 1,8 miljoen mensen overleden eraan. Iedere seconde wordt iemand ter wereld met de tuberculose veroorzakende bacil geïnfecteerd.
Het is nodig om deze cijfers zo duidelijk mogelijk te presenteren op een belangrijk forum van de Europese Unie, zodat iedereen begrijpt dat deze ziekte nog steeds onze samenlevingen treft, en nog steeds een groot aantal dodelijke slachtoffers maakt in Europa.
Ik kom uit een land dat in de Europese Unie helaas de eerste plaats inneemt in het trieste klassement van besmettingen met tuberculose.
Hoewel er gesproken kan worden van een licht dalende lijn in de afgelopen jaren, en een groei van het percentage genezingen bij chemoresistente tuberculose, blijven de cijfers toch zorgwekkend en de realiteit die eruit spreekt is dramatisch.
De strijd moet op samenhangende, geïntegreerde en zo goed mogelijk geplande wijze worden gevoerd, om dit gevaar onder controle te houden. Op het niveau van de Europese Unie moeten we het al verrichte werk voortzetten, om ervoor te zorgen dat we in alle lidstaten besmettingen beter herkennen, beter toegang hebben tot adequate behandeling, en de kwaliteit van het toezicht op behandeling en de kwaliteit van de medische zorg verbeteren.
Het is nodig dat alle regeringen zich bewust worden van het belang van deze strijd, en dat ze steeds beter samenwerken met de sociale partners, opdat steeds minder Europeanen deze ziekte krijgen, waarvan wij dachten dat hij in vorige eeuwen al was uitgeroeid.
Maar bovenal is het nodig dat we deze strijd samen voeren, als één familie, zonder te kijken naar de onderlinge verschillen, en elkaar helpen om dit probleem te overwinnen.
We zijn per slot van rekening de Europese Unie: onze kracht ligt in eenheid.
Åsa Westlund
namens de S&D-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, in deze tijd zou niemand mogen sterven aan tuberculose.
(SV) Dat zei Ban Ki Moon vandaag, op de Wereldtuberculosedag.
Hij heeft natuurlijk gelijk. Niettemin sterven er vandaag nog ontzettend veel mensen in de wereld aan tuberculose, met name jonge en arme mensen. Daarom moeten we meer steun geven aan het mondiale fonds dat instaat voor een groot deel van het werk voor de uitbanning van tuberculose, malaria en hiv in armere delen van de wereld.
Zoals de Commissie al zei, sterven er echter ook in Europa mensen aan tuberculose. We moeten onze samenwerking versterken om een einde te maken aan de verspreiding van multiresistente tbc en om effectieve behandelingsmethoden te vinden die alle kwetsbare groepen in de maatschappij bereiken.
Daarbij speelt het in het Zweedse Solna gevestigd Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding een ontzettend belangrijke rol en ik ben blij dat de Commissie er een prioriteit van heeft gemaakt om hier vandaag aanwezig te zijn en een debat te voeren over dit belangrijke onderwerp.
Charles Goerens
namens de ALDE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ondanks de medische vooruitgang is tuberculose nog niet overwonnen. Het wordt dan ook ten onrechte beschouwd als een ziekte die alleen arme landen treft. Daarmee wordt de manier waarop tuberculose zich uitbreidt, met name in Midden- en Oost-Europa, onderschat.
Om eerlijk te zijn is geen enkel land gevrijwaard van deze vreselijke ziekte, die al duizenden jaren voorkomt. Bovendien bieden multiresistente stammen weinig hoop dat wij deze plaag op korte termijn zullen uitbannen. De noodzaak deze ziekte op verschillende fronten te bestrijden, door middel van preventie, medische begeleiding, onderzoek en het op grote schaal verspreiden van voorzorgs- en hygiënemaatregelen, zet ons ertoe aan om op gecoördineerde en vastberaden wijze te handelen. Kortom, wij moeten te allen tijden gebruik kunnen maken van de best mogelijke strategieën op dit gebied.
Wat de financiering van de maatregelen betreft, is het raadzaam onderscheid te maken tussen twee scenario's. Om te beginnen zouden de socialezekerheidsstelsels in onze landen in principe voldoende medische dekking moeten kunnen waarborgen. Patiënten in ontwikkelingslanden daarentegen zijn nog steeds afhankelijk van solidariteit, die sinds 2002 op voorbeeldige wijze vorm heeft gekregen onder de vlag van het Wereldfonds voor de bestrijding van hiv/aids, tuberculose en malaria.
Als wij daadwerkelijk de doelstelling willen realiseren om het aantal gevallen van tuberculose tussen 2000 en 2015 te halveren, dan moeten wij onze steun geven aan een van de drie scenario's die naar voren zijn gebracht door de directeur van het Wereldfonds, Michel Kazatchkine.
Ik zou de Commissie willen vragen op welke van de drie scenario's zij zich baseert bij de uitwerking van voorstellen voor onze lidstaten met betrekking tot de toekomstige financiering van het Wereldfonds voor de bestrijding van hiv/aids, tuberculose en malaria.
Maria da Graça Carvalho
(PT) Het is vandaag Wereldtuberculosedag, en dat is een goede gelegenheid om de politieke dialoog te versterken en regeringen en het maatschappelijk middenveld te betrekken bij de bestrijding van deze ziekte.
In de Europese Unie blijft het aantal tuberculosegevallen dalen. Ook in Portugal is een scherpe daling waarneembaar, maar de incidentie ligt nog steeds boven het EU-gemiddelde. Voornoemde daling is het gevolg van de efficiënte toepassing van het Nationaal Plan voor tuberculosebestrijding. Toch moet men in een aantal landen vaststellen dat de ziekte weer een comeback maakt.
De verschillende actieplannen van de Europese Commissie houden de juiste koers aan. Ik wil hier graag wijzen op de partnerschappen tussen Europa en ontwikkelingslanden bij het uitvoeren van klinische tests. Van belang is ook de steun vanuit het Kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling voor de biowetenschappen. Het is van cruciaal belang dat de rol van wetenschappelijk en klinisch onderzoek bij de tuberculosebestrijding wordt versterkt. Net zo belangrijk is het dat we doorgaan met het zoeken naar nieuwe en betere manieren om deze ziekte te bestrijden en de ontwikkeling van innovatieve technologieën op het gebied van diagnose, medicijnen en vaccins blijven stimuleren.
Ik roep de Commissie en de regeringen daarom op de handen ineen te slaan en de bestrijding van tuberculose te intensiveren teneinde deze ziekte onder controle te krijgen en uiteindelijk geheel en al uit te roeien.
Vilija Blinkevičiūt
(LT) Wij moeten de strijd aanbinden met tuberculose. Elk jaar sterven er talloze mensen door deze ziekte en bijna één op de drie inwoners van de wereld is ermee besmet. Ik zou aandacht willen vragen voor het feit dat tuberculose de meest wijd verspreide besmettelijke ziekte ter wereld is. De besmetting ervan is nauw verbonden met sociale en economische problemen, met andere woorden met armoede, werkloosheid, alcoholisme, drugsverslaving en hiv/aids, evenals met ontoereikende zorgstelsels in arme landen en te late diagnoses. Om de factoren die tuberculose veroorzaken te bestrijden, moeten de Europese Commissie en de lidstaten van de Europese Unie concreet en snel optreden en gezamenlijke maatregelen nemen ter bestrijding van deze vreselijke ziekte, een gezamenlijke dialoog opzetten over financiële steun en een gezamenlijk actieplan aannemen om de ziekte te bestrijden.
Ondanks het feit dat tuberculose is opgenomen op de lijst van prioritaire ziekten, is er nog altijd te weinig geld voor de bestrijding ervan. Daarom dient de begroting van de Europese Unie voor dit actieprogramma te worden herzien. Ook roep ik u op te stimuleren dat er meer wordt geïnvesteerd in wetenschappelijk onderzoek naar de strijd tegen tuberculose.
Olga Sehnalová
(CS) De Wereldtuberculosedag van vandaag is een goede gelegenheid om er weer eens op te wijzen dat in weerwil van alle successen die reeds in de strijd tegen deze ziekte behaald zijn, tuberculose nog altijd een ernstig wereldwijd probleem vormt. Meer dan 2 miljard mensen zijn besmet met de tuberculosebacil en één op de tien wordt er daadwerkelijk ziek van.
De verschillen in prevalentie van tuberculose en met name de grote verschillen in de behandeling van deze ziekte en de maatregelen om deze in te dammen, zijn direct evenredig aan de sociaaleconomische verschillen in de wereld, zowel tussen landen als bevolkingsgroepen. Een tijdige diagnose van tuberculose en een consequente, onder volledig toezicht staande behandeling ervan, dat wil zeggen ononderbroken en van voldoende duur, is een sine qua non voor de beperking van het risico op het ontstaan van verregaande resistentie tegen medicijnen en van multiresistente vormen van tbc. Deze kunnen uitsluitend tegen extreem hoge kosten genezen worden, hetgeen dergelijke kuren in talloze landen slechts voor weinigen toegankelijk maakt. Ook dienen de volksgezondheidsstelsels en de dagelijkse medische praktijk veranderd te worden. Men denke daarbij aan screening van leden van risicogroepen, goede opleidingen voor het medisch personeel alsook aan adequate medische instrumenten.
Volgens schattingen van de WHO zijn er in de komende tien jaar op nationaal niveau 44,3 miljard dollar nodig voor de strijd tegen tuberculose. Helaas is echter slechts ternauwernood de helft van de vereiste middelen beschikbaar. Het is dan ook de dure plicht van de Europese Unie om de krachten met zowel de WHO als de individuele landen met ieder hun eigen nationale volksgezondheidsstelsel, te bundelen en tezamen de bestrijding van tuberculose bovenaan de ontwikkelingsagenda van de derde wereld te plaatsen.
John Dalli
Ik heb met veel genoegen en interesse geluisterd naar de redevoeringen van de geachte Parlementsleden. Ik zou hun willen zeggen dat de Commissie deze ziekte uiterst serieus neemt en dat zij hetgeen hier vandaag gezegd is, sterk zal laten meewegen. Wij zijn vastberaden ons doel te bereiken en de ziekte tuberculose te bedwingen. Dit soort debatten is met name van belang omdat wij daarmee onze aandacht volledig kunnen richten op deze ziekte. De bijdrage en steun van het Parlement is essentieel omdat deze onze inspanningen om de ziekte zowel binnen de Europese Unie als in andere landen terug te dringen, kracht bijzetten.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Nessa Childers  
schriftelijk. - (EN) Hoewel velen tuberculose beschouwen als een negentiende-eeuwse aandoening die heden ten dage niet meer voorkomt, deelt deze ziekte jaarlijks direct en indirect zware klappen uit aan honderdduizenden boeren overal in de EU. Sinds halverwege de vorige eeuw is de menselijke variant van tuberculose in de meeste EU-landen weliswaar onder controle, maar de ziekte blijft zich agressief verspreiden onder vee en treft jaarlijks vijf procent van de veestapels in mijn kiesdistrict Ireland East.
Recentelijk heb ik een brief ontvangen van een melkveehouder in County Westmeath, wiens prijswinnende kudde melkkoeien bijna volledig is weggevaagd sinds hij, minder dan een jaar geleden, tuberculose ontdekte op zijn bedrijf. De ziekte, die wordt verspreid door dassen, kwam afgelopen juni, op de dag dat hij zou vertrekken voor een tweeweekse vakantie, aan het licht en sindsdien zijn 64 van zijn 82 koeien gestorven.
De EU heeft recentelijk alles uit de kast getrokken in de strijd tegen tuberculose, en terecht. De koeienvariant van deze ziekte, die elk jaar debet is aan een inkomstenderving van miljoenen euro's, moet echter serieuze aandacht krijgen wanneer we wetgeving gaan opstellen voor de strijd tegen deze ziekte in de toekomst.
