Online-kansspelen in verband met de jongste uitspraken van het HvJ (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag van Malcolm Harbour, Andreas Schwab, Evelyne Gebhardt, Cristian Silviu Buşoi en Heide Rühle, namens de Commissie IMCO, aan de Commissie: Online-kansspelen in verband met de jongste uitspraken van het HvJ (B7-0235/2009).
Malcolm Harbour
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats ben ik vereerd om namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming onze nieuwe commissaris Michel Barnier welkom te heten bij de eerste van een waarschijnlijk zeer lange reeks gedachtewisselingen in dit Huis, in het bijzonder omdat hij moeiteloos in twee dagen van zijn stoel dáár naar deze stoel vooraan is verhuisd. Commissaris, we zijn blij dat u hier zit.
In de tweede plaats wil ik namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming graag van de gelegenheid gebruikmaken om met deze vraag formeel onze zorgen te uiten over de ontwikkelingen van online gokken, over de sector van de kansspelen in zijn geheel en over de vele onduidelijkheden die er bestaan over de wetgeving inzake gokken binnen de interne markt.
Ik weet dat u al een groot aantal zaken op uw bord heeft liggen, mijnheer de commissaris, maar we hopen van harte dat deze kwestie bovenop uw bakje met af te handelen kwesties komt te liggen, omdat het een zaak is waarover mijn commissie de afgelopen vijf jaar erg bezorgd is geweest. We hebben een aantal onderzoeken op eigen initiatief uitgevoerd en er vragen over gesteld en ook zal de rapporteur van ons laatste verslag, mevrouw Schaldemose, er later dieper op ingaan, dus we hebben een doorlopende interesse in dit onderwerp.
Zoals u allen weet, zijn de lidstaten regelmatig op Raadsniveau in verschillende werkgroepen bijeengekomen om te bekijken hoe het probleem van de groei van online-gokken kan worden aangepakt ten opzichte van de gokactiviteiten in onze eigen landen. Ik denk dat ik in de eerste plaats duidelijk moet maken dat er in deze kwestie op geen enkele wijze wordt uitgegaan van een nieuwe liberalisering van de gokmarkten en dat er ook geen nieuw initiatief in die richting is. Het feit blijft echter, zoals u allen weet, dat de enorme en groeiende populariteit van online-gokken enorme druk legt op een groot aantal nationale monopolies en bestaande gokregelingen die in handen zijn van de staat of door de staat worden gereguleerd en die weliswaar grote inkomsten genereren maar de lidstaten ook zorgen baren.
Wat we u willen zeggen is dat, naast het werk dat de werkgroepen hebben verricht, ook een aantal keer is verwezen naar het Europees Hof van Justitie. U kent waarschijnlijk de details en mijn collega's zullen daar straks wellicht nader op ingaan. Ik zal dat zelf niet doen, maar wij hebben het idee dat de inconsistenties in enkele van de verzoeken aan het Hof van Justitie niet bepaald helpen, en de zaak eerder complexer en ondoorzichtiger maken. We weten ook dat uw diensten een aantal inbreukprocedures in gokzaken zijn gestart. Die betroffen niet allemaal online-gokpraktijken, maar een groot aantal van die zaken had wel betrekking op de kwestie van de vrijheid van leveranciers van gokdiensten om zich in andere landen te vestigen.
Dit alles betekent dat dit absoluut hét moment is voor de Commissie om deze informatie goed te bestuderen, te kijken naar de inbreukprocedures, te kijken naar de vraagstukken die uit de arresten van het Hof van Justitie voortvloeien en vervolgens, in de eerste plaats, een duidelijke strategie of verduidelijking te presenteren over welke richting we op gaan en te beginnen enkele van die onduidelijkheden aan te pakken.
Vanuit het gezichtspunt van consumentenbescherming dienen regelgevers ook te weten hoe zij met online gokpraktijken moeten omgaan. Natuurlijk kunnen ze gereguleerd worden en moeten ze ook gereguleerd worden. Ook is er een groot aantal prima instellingen waar aanbieders van online-gokdiensten zich inzetten om instrumenten en controles te bieden om de problemen van gokverslaving en dergelijke aan te pakken. Natuurlijk zijn er ook problemen met fraude en de gevolgen daarvan. Daar hebben wij het in onze commissie uitgebreid over gehad. Dit is zowel een kwestie van consumentenbescherming als een kwestie van consistentie op de interne markt.
Ten slotte vind ik dat wij ook onze burgers moeten respecteren en het feit dat velen van hen online willen kunnen gokken. Ik denk dat niemand dat wil proberen te verbieden - dat zou praktisch ook onmogelijk zijn - maar er zijn nog wel enorme inconsistenties. In sommige landen is het blijkbaar illegaal om deel te nemen aan een online-gokwedstrijd met een bedrijf van buiten je eigen land. Dat kan rechtvaardig zijn.
Een ander probleem waar een van de inwoners van mijn kiesdistrict mij op wees is het volgende: als een Britse burger online vanuit Spanje meedoet aan de Britse nationale loterij en een prijs wint, is het illegaal als de loterij hem betaalt in Spanje. Dit zijn de problemen die we moeten oplossen, ten behoeve van onze burgers en ten behoeve van consumenten.
Commissaris, dit is de context van deze vraag. U zult van mijn collega's vele waardevolle onderwerpen en interessante standpunten te horen krijgen, maar ik hoop dat u dit in uw nieuwe rol als commissaris extra prioriteit geeft.
Michel Barnier
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, u zult begrijpen hoeveel deugd het me doet om hier te staan, amper 48 uur na de investituur van het college - waarvoor ik u wil bedanken. Het doet me evenveel deugd, mijnheer Harbour, om mijn werk met u - ik zeg dit met name tegen de leden van de Commissie interne markt en consumentenbescherming - op een andere wijze en waarschijnlijk op een andere plek, maar in dezelfde geest voort te zetten.
Ik wil bij wijze van antwoord graag drie punten aanstippen alvorens aandachtig naar u te luisteren. Allereerst wat uw eerste vraag betreft. Zoals u hebt gezegd, heeft de Commissie inbreukprocedures gestart tegen een aantal lidstaten ter zake van grensoverschrijdende diensten inzake sportweddenschappen. De Commissie merkt op dat in vier van deze negen gevallen van inbreuk - in Denemarken, Frankrijk, Italië en Hongarije - wijzigingen van de nationale wetgeving zijn voorgesteld naar aanleiding van de inbreukprocedures. De Commissie zal met alle betreffende lidstaten blijven samenwerken om de bij deze inbreukprocedures vastgestelde problemen te verhelpen. In algemene zin blijven deze procedures van kracht, maar het is aan de nieuwe Commissie om te bepalen hoe deze dossiers zich verder ontwikkelen.
Tweede punt, mijnheer Harbour, de recente uitspraak van het Europese Hof van Justitie in de zaak Portugal, waar een oud staatsmonopolie streng toeziet op kansspelen. Deze uitspraak, zo blijkt uit de analyse die ervan is gemaakt door de juridische diensten van de Commissie, zal de ontwikkeling en beoordeling van de inbreukprocedures op dit terrein niet wezenlijk veranderen. Alle gevallen zijn beoordeeld in het licht van de door elke lidstaat aangevoerde bewijzen.
Naar aanleiding van recente uitspraken van het Hof merkt de Commissie op dat het Hof, overeenkomstig de vaste rechtspraak overigens, nog altijd eist dat eventuele beperkingen ten eerste gerechtvaardigd worden door steekhoudende argumenten van algemeen belang en ten tweede noodzakelijk en evenredig zijn, hetgeen ook betekent dat de beperkingen aangepast, coherent en systematisch moeten zijn.
Uit het arrest Santa Case volgt dan ook niet dat het Hof de lidstaten meer vrijheid geeft om beperkingen op te leggen. Het bevat uiterst nauwkeurige verwijzingen naar de modus operandi van het Portugese monopolie, de eeuwenlange historie ervan en de zeer specifieke omstandigheden in dit land.
Als derde punt van mijn eerste interventie wilde ik benadrukken dat de Commissie alternatieve oplossingen voor de inbreukprocedures niet uitsluit. Voorzitter, dames en heren, ik wil een constructieve discussie op gang brengen, met het Europees Parlement, maar ook met de lidstaten en de bij deze kwestie betrokken partijen.
Ik wijs erop dat de lidstaten niet zijn geraadpleegd over deze kwestie sinds ze in 2006 hebben besloten de kansspelen te onttrekken aan de werkingssfeer van de 'dienstenrichtlijn'. Ik zal dan ook mijn oor te luisteren leggen bij de lidstaten en ik heb besloten de werkzaamheden van de werkgroep van de Raad op de voet te volgen. Ik weet dat het Parlement, op initiatief van mevrouw Schaldemose, op 10 maart een verslag heeft aangenomen, zij het dat een aantal afgevaardigden zich achter een tegenvoorstel heeft geschaard.
Voor mij is het werk van het Parlement een goed uitgangspunt om gezamenlijk een echt debat over een mogelijke Europese oplossing van dit complexe vraagstuk op gang te brengen. Wij moeten nader onderzoeken waarom lidstaten online-kansspelen beperken. Daarbij moeten we uiteraard aandacht besteden - en ik heb besloten dit te doen - aan maatschappelijke aspecten, met name de met kansspelen samenhangende verslavingsproblematiek.
Het college bestaat nauwelijks twee dagen, dames en heren, en wij hebben ons werkprogramma nog niet goedgekeurd. Ik wil van deze raadpleging, die vandaag begint met het zeer aandachtig luisteren naar alles wat u te berde gaat brengen en waarvoor uiteraard - ik heb het over de raadpleging - meerdere hypotheses zijn. Een van de hypotheses die ik bereid ben te overwegen is het opstellen van een groenboek over dit vraagstuk.
Ik wilde u nogmaals bedanken voor uw belangstelling voor dit belangrijke vraagstuk en voor de bijdrage die u levert aan de Commissiewerkzaamheden die ik in gang ga zetten.
Andreas Schwab
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, laat ik allereerst namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) uiting geven aan mijn blijdschap over het feit dat u, mijnheer de commissaris, er zojuist geen misverstand over hebt laten bestaan dat u tot een doelgerichte analyse wilt overgaan, niet alleen van de rechtspraak in de zaak Liga Portuguesa, maar ook bij de vraag wat een gepast antwoord van de werkgroep van de Raad zou kunnen zijn op de groeiende markt voor online-kansspelen. Het gaat in dit mondelinge vragenuur alleen om de online-kansspelen. Wat ik uit het arrest in de zaak Santa Casa opmaak, is dat het Europees Hof van Justitie de lidstaten te kennen geeft dat de markt voor online-kansspelen weliswaar geen markt is als elke andere, maar dat zij toch moeten instemmen met regels die uniform zijn in de hele EU. Tot nu toe is binnen de Raad daartoe geen constructieve poging ondernomen, hoewel de Raad het probleem koste wat het kost zelf wilde aanpakken. Daarom moeten de Commissie en het Parlement op dit punt samen optrekken en met kritische vragen komen.
Ik zou daaraan toe willen voegen dat de argumentatie van de lidstaten over het waarborgen van de consumentenbescherming op de markt voor kansspelen mij niet heeft kunnen overtuigen. Zij beweren voor wat betreft online-kansspelen (ook in het geval van Liga Portuguesa en Santa Casa) zonder Europese inmenging in staat te zijn consumentenbeschermingsmaatregelen te nemen en gerelateerde criminaliteit effectief te bestrijden. Omgekeerd volgt daaruit dat Europa bij nog zwaardere criminele handelingen en andere zaken die op internet plaatsvinden kennelijk nog veel minder in staat is voor oplossingen te zorgen. Ik vind dat een nogal vreemde conclusie en geloof niet dat deze juist is. Ik denk juist dat een oplossing voor de online-kansspelenmarkt er alleen inzit als we tot grensoverschrijdende, uniforme regelingen weten te komen die recht doen aan het belang dat lidstaten hebben bij structuren die deels historisch gegroeid zijn, maar die - zoals de commissievoorzitter terecht opmerkte - tegelijk het belang van de consument centraal stellen.
Evelyne Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, hartelijk dank voor de informatie die u ons gegeven hebt, al stelt die mij eerlijk gezegd niet echt tevreden. De vorige Commissie had zichzelf een heel duidelijk doel gesteld, namelijk het liberaliseren van de markt voor kansspelen. Het Europees Parlement heeft keer op keer onomwonden gezegd dat dat niet de juiste benadering kan zijn en het was dan ook het Europees Parlement en niet de lidstaten dat de kansspelen buiten het toepassingsgebied van de dienstenrichtlijn heeft gehouden. Wij waren van mening dat het hier geen normale dienstverlening betreft en dat we voor de burgers barrières tegen de georganiseerde misdaad op moeten werpen, waarvoor duidelijke regels nodig zijn.
Desondanks blijft de Europese Commissie de ene lidstaat na de andere voor het Europese Hof van Justitie slepen. Het wordt tijd dat zij daar eens mee ophoudt, want de Commissie werd steeds door het Hof in het ongelijk gesteld. Daar kunt u niet omheen. Het zou mij dan ook verheugen als u, mijnheer Barnier, uitvoerde wat u zojuist gezegd hebt en op dit terrein inderdaad voor een andere benadering zou kiezen, want op deze manier komen we niet verder.
Tegen u, mijnheer Harbour, moet ik zeggen dat de arresten van het Europees Hof van Justitie heel consequent zijn, verre van tegenstrijdig. Ze maakten telkens duidelijk dat de lidstaten het recht hebben duidelijke regels op te stellen om te controleren of burgers daadwerkelijk tegen criminaliteit beschermd worden en dat ze juist niet gedwongen zijn om deze markt open te stellen en ook niet om marktpartijen uit andere lidstaten toe te laten, als ze er tegelijk voor zorgen dat hun controles effectief zijn.
Wat we van de Europese Commissie vragen, is dat zij dat eindelijk eens inziet en daar vervolgens ook naar handelt. Dat betekent echter ook dat we vooral over kansspelen op internet eens goed moeten nadenken, want die trekken zich niets aan van beschermingsmuren, van grenzen, terwijl onze burgers er zonder enige drempel toegang toe hebben. We moeten er goed over nadenken hoe we de controle, de regelgeving op dit gebied zo in kunnen richten dat bescherming van de burger gewaarborgd is.
Jürgen Creutzmann
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, wie verlangt dat de interne markt uitgebreid en geünificeerd wordt, moet ook uniforme regels opleggen. Het thema online-kansspelen heeft drie facetten die we in de discussie moeten betrekken. Hoe kunnen de belangen van de burger en de consument het best behartigd worden? Hoe kan het best tegen fraude en crimineel gedrag opgetreden worden? Hoe kunnen consumenten het best voor schade behoed worden? In zijn resolutie van 10 maart 2009 over de integriteit van online-gokken heeft het Europees Parlement op alle drie de punten duidelijke perspectieven geschetst en benaderingswijzen voorgesteld. De ALDE-Fractie staat nog altijd achter de in deze resolutie opgenomen grondgedachten over de integriteit van online-gokken.
Volgens de uitspraak van het Europees Hof van Justitie staat het elke lidstaat vrij om online-kansspelen onder bepaalde voorwaarden zelfstandig te reglementeren en de resolutie van 10 maart bevestigt dat uitdrukkelijk. Nationale regeringen zijn beter toegerust voor de bestrijding van oneerlijke spelpraktijken, ook al vallen die niet geheel en al uit te sluiten, zoals recente voorvallen in Duitsland aantonen. Toch zijn de kansspelenmarkten, gezien hun traditionele en culturele aspecten, beter op nationaal niveau te reguleren. Dit beschermt de spelers beter tegen gokverslaving, fraude, witwassen van geld en oneerlijke spelpraktijken dan een grote aanbieder van online-kansspelen zou kunnen doen, die uit de aard der zaak grensoverschrijdend te werk gaat. Je kunt niet alles volgens een interne-marktstramien regelen, zeker niet als het om preventie ten behoeve van jongeren en gokverslaafden gaat.
Online-kansspelen bieden meer gelegenheid voor corruptie zoals fraude, oneerlijke spelpraktijken en illegale gokkartels, doordat ze heel snel opgezet en al even snel weer ontmanteld kunnen worden. Vooral illegale aanbieders van buiten Europa vormen een probleem, aangezien zij nauwelijks vallen te reglementeren of controleren. Opbrengsten uit kansspelen dienen vooral de maatschappij ten goede te komen, bijvoorbeeld om breedtesport te bevorderen. Nationale overheden zijn daar de meest aangewezen instanties voor. Sterker nog: aan de continue financiering van doelen als cultuur, beroeps- en amateursport ontlenen de afzonderlijke lidstaten een zekere rechtvaardiging om kansspelen toe te laten. Voorwaarde daarvoor is wel dat er ook op de gevaren van gokverslaving gewezen wordt en dat daar proactief tegen opgetreden wordt.
Helaas zijn nog niet alle effecten van specifieke vormen van online-gokken op de gebruiker bekend. Dit gebrek aan kennis dient dringend weggenomen te worden. Belangrijk is in dit verband ook dat de lidstaten hun taken daadwerkelijk uitvoeren. Markttoezicht vormt ook in de discussie over de online-kansspelen het sleutelwoord. Als we het er in het Europees Parlement over eens zijn dat de lidstaten aan het subsidiariteitsbeginsel het recht kunnen ontlenen om hun kansspelenmarkten conform de eigen tradities en cultuur in te richten, moeten we er ook voor zorgen dat dit langs de weg van een effectieve controle en dus markttoezicht gebeurt.
Heide Rühle
Mijnheer de Voorzitter, na de twee voorgaande sprekers hoef ik eigenlijk helemaal niet zoveel meer te zeggen. Ik wil alleen nog eens benadrukken dat ook onze fractie volledig achter de resolutie van het Parlement staat, dat ook wij betwijfelen of de uitspraken van het Europees Hof van Justitie in dezen tegenstrijdigheden bevatten - in tegendeel, de uitspraken van het Hof lijken mij zonneklaar - en dat we ingenomen zijn met uw toezegging om met het consulteren van de lidstaten te beginnen. Ik zou daar nog aan toe willen voegen dat een consultatie beter is dan een inbreukprocedure. Dat is de juiste manier om het probleem op te lossen, nationale verschillen recht te doen en een gemeenschappelijke oplossing voor de consument te vinden.
Timothy Kirkhope
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik spreek als voormalig minister in het Verenigd Koninkrijk voor het toezicht op gokken, dus als wij het hebben over een Europa van vrije handel en een Europa dat tegen protectionisme is, een Europa dat markten openstelt en handelsbelemmeringen wegneemt, ben ik daar natuurlijk helemaal vóór. Sommige van de collega's die hier het woord nemen en oproepen tot een opener Europa, zijn dezelfde mensen die het behoud van monopoliestructuren voor de gokindustrie steunen.
Ik zou kunnen zeggen, sterker nog, ik moet zeggen, dat monopolies beter zijn voor het controleren en het oplossen van het gokprobleem dat we vanochtend hebben besproken. Dat is zeer interessant, omdat uit een hoop gegevens blijkt dat dit argument niet klopt. De argumenten voor protectionisme en monopolies in de gokindustrie zijn in het eigen belang van de goksector: meer toezicht en vervolgens meer geld voor de nationale overheden. Dit is niet het open Europa of het transparante Europa waar wij naar streven. Het is het Europa dat zegt, "ik doe wat ik zeg, niet wat ik doe”. Er is geen reden waarom private leveranciers van gokdiensten die onder een hoge mate van beschermingsregelgeving opereren in de ene EU-lidstaat niet zouden mogen opereren in andere EU-lidstaten. Er is geen reden waarom een streng gereguleerde, maar open markt niet een soortgelijke of zelfs hogere bescherming zou bieden aan de burgers dan enig welke streng gecontroleerde staatsmonopolie.
Als we daarop wachten, zullen de arresten van het Europees Hof van Justitie blijven komen. Ze zullen inmiddels wel een beetje moe worden van deze kwestie in Luxemburg. Of misschien niet moe, zeg ik als advocaat, maar gezien de oorverdovende stilte van de kant van de Commissie tot op heden, denk ik echt dat het nu tijd is voor maatregelen. We moeten een einde maken aan de juridische onzekerheid.
Verder wil ik graag nog even zeggen dat ik denk dat het belangrijk is voor het Parlement om zijn hernieuwde bereidheid om het probleem aan te pakken duidelijk te maken en een sterk signaal naar de Raad en de Commissie te sturen dat we niet van deze kwestie mogen weglopen. Met een nieuwe Commissie hopen wij op nieuw initiatief. Ik heb veel vertrouwen in u, commissaris Barnier. Ik hoop dat u nota zult nemen van het advies dat u krijgt en zult beginnen aan het uitwerken van een strategie om ervoor te zorgen dat online gokken een legitiem onderdeel van de interne markt kan worden. Uiteraard met de benodigde regelgeving.
Cornelis de Jong
namens de GUE/NGL-Fractie. - "Gokken is dokken" is een bekend spreekwoord in Nederland. Het betekent dat je als gokker meestal verliest. Gokken is bovendien verslavend. Het is vooral voor jongeren een reële bedreiging.
Als sommigen een romantisch beeld hebben van gokken, dan moet ik hen teleurstellen. In wezen is het een miljardenbusiness die te vaak gelieerd is met criminele activiteiten. In Nederland is er dan ook wetgeving van toepassing waarbij gokken wordt tegengegaan in laagdrempelige voorzieningen waarin veel jongeren komen. Gokken op internet - vaak grensoverschrijdend - maakt het gokken echter opnieuw gemakkelijker toegankelijk.
In dit specifieke geval moeten wij dan ook niet uitgaan van een vrije markt, doch lidstaten niet alleen toestaan, maar juist aanmoedigen om beperkende maatregelen te nemen. In mijn ogen gaat de mondelinge vraag die tot ons debat geleid heeft nog iets te veel uit van marktwerking. Met name ben ik er niet van overtuigd dat het een mogelijkheid is via internet te spreken van "verantwoord gokgedrag". Wat mij betreft wordt gokken via internet zoveel mogelijk aan banden gelegd.
Het Hof van Justitie heeft erkend dat lidstaten moeten kunnen ingrijpen en ik roep de Commissie dan ook op om geen pogingen te doen om via voorstellen voor Europese regelgeving het beschermingsniveau te verlagen, lidstaten juist aan te moedigen om een goed beschermingsniveau te regelen en lidstaten ook niet meer, zoals mevrouw Gebhardt zei, voor het Hof te dagen, maar juist een dialoog aan te gaan over de best mogelijke bescherming.
Jaroslav Paška
namens de EFD-Fractie. - (SK) Wat online gokken betreft wil ik twee terreinen noemen waarop ik onopgeloste problemen zie. Wij streven naar een zo onbelemmerd mogelijke communicatie tussen mensen. Dat houdt ook in dat kinderen en jongeren vrij toegang tot internet moeten hebben.
In paragraaf 16 van de resolutie van het Europees Parlement van 10 maart 2009 wordt gezegd dat het de verantwoordelijkheid van de ouders is hun minderjarige kinderen te beschermen tegen gokken op internet. Ik vraag u, dames en heren, wat is dat voor onzin? Wie schept het wetgevend kader en wie maakt de regels voor dit soort bedrijven? Zijn het de ouders of zijn het anderen? Wij zijn degenen die voor dit soort bedrijven verantwoordelijk zijn, wij maken het wettelijk kader en wij maken de wetten. Het zijn dus de regeringen en de parlementen die ervoor moeten zorgen dat kinderen niet gokken.
In een tijd waarin pornografie en kansspelen onze huizen in 3D-formaat binnenkomen, koesteren ouders niet de illusie dat ze hun kinderen tegen deze invloeden kunnen beschermen, of kunnen voorkomen dat de kinderen erin meegesleurd worden. Daarom vind ik dat het een fundamentele plicht is van de Commissie en het Europees Parlement een wettelijk raamwerk op te zetten. Het mag niet zo zijn dat er door gebrek aan daadkracht steun verleend wordt aan diegenen die zulke ondernemingen leiden. De Commissie en het Parlement moeten juist de mensen door wie ze gekozen zijn, en aan wie ze verantwoording schuldig zijn, steunen.
Een ander probleem dat ik wil aanstippen is het toezicht op de geldstromen. In verschillende landen wordt geld uit activiteiten als gokken gebruikt ter ondersteuning van sport, cultuur en onderwijs. Als het zo is dat geld uit sommige landen naar de Bahama's en naar belastingparadijzen stroomt, kan dan niet een gedeelte van dat geld teruggesluisd worden om de sport in de verschillende landen te steunen? Als we namelijk via internet kansspelen exploiteren en spelen, wordt er elders winst gemaakt en niet in de landen waar de spelers vandaan komen. Dit probleem is nog steeds niet opgelost en er wordt onvoldoende toezicht op gehouden. Naar mijn mening is het absoluut nodig dat de Europese Commissie wakker wordt en kadervoorschriften voor dit soort activiteiten opstelt. We moeten de noodzakelijke voorwaarden scheppen, opdat we enerzijds de gezondheid en de opvoeding van kinderen niet in de waagschaal stellen en we anderzijds de financiële middelen die met gokken gepaard gaan, niet mislopen.
Zuzana Roithová
(CS) Dankzij de opkomst van online-kansspelen is het nu mogelijk om de wetten van de lidstaten zo goed als ongecontroleerd te omzeilen en geld wit te wassen. Voor de interne markt betekent dit dat de monopoliepositie van gokkantoren op losse schroeven komt te staan en tevens dat er de nodige vraagtekens rijzen ten aanzien van de ondoorzichtige financiering van de professionele sport, juist gezien de band met kansspelen. Ook bestaat er nu een hoger risico op verslaving, met name onder jongeren.
Het Europees Hof van Justitie heeft met het oog op het algemeen belang het recht van nationale overheden erkend om kansspelen op het internet te verbieden of aan bepaalde voorwaarden te onderwerpen. Hoewel het online gokken geen grenzen kent, loopt de regelgeving in de verschillende lidstaten ver uiteen, zowel voor wat betreft de belastingtarieven, de toegankelijkheid, het toezicht, als de mate van wettelijke aansprakelijk van de aanbieders. Bovendien volstaat het niet om slechts de kwaliteit van de officiële gok- en loterijondernemingen te controleren, maar zal toch ook naar de geldstromen gekeken moeten worden.
Doeltreffend toezicht is vandaag de dag een utopie als er geen overeenstemming bestaat over gemeenschappelijke regels voor alle 27 lidstaten. Om die reden hebben we de Commissie reeds vorig jaar verzocht met een voorstel te komen voor een kader voor Europese regelgeving voor online-kansspelen. Een verbod op reclame voor online-kansspelen gericht op jongeren vormt een onmisbaar onderdeel hiervan. Kinderen blootstellen aan reclame voor virtueel gokken is net zo schadelijk als ongelimiteerde blootstelling aan alcohol, sigaretten, drugs of andere verslavende middelen.
In de EU loopt de Tsjechische Republiek helaas qua regelgeving het verst achter. Niet alleen bestaat er geen enkele beperking op dergelijke reclame, maar ook bestaan er geen enkele regels om te voorkomen dat er zich combinaties van speelhallen en pandjeshuizen vestigen in de buurt van scholen. Ik hoop dan ook van harte dat dit verslag een nieuwe impuls is voor de Commissie om de broodnodige normen voor de harmonisering van de regulering inzake online-kansspelen tot stand te brengen, dit met het oog op het algemeen belang in de lidstaten van de Europese Unie.
Christel Schaldemose
(DA) Mijnheer de Voorzitter, hartelijk welkom in het Parlement, mijnheer Barnier, en succes met uw werk.
Ik heb mij er eigenlijk op verheugd om hier vandaag te zijn en met u te discussiëren over online-kansspelen, omdat u tijdens onze hoorzitting in het Parlement veel waarde hechtte aan de opvatting dat de interne markt er voor de burgers is en niet andersom. Hier hebben we een goede kans om dit in de praktijk te laten zien.
Ik zou ten eerste willen zeggen dat ik de initiatieven steun die u noemde. Ze waren een beetje vaag, maar ik ben van mening dat het verstandig klinkt om een groenboek op te stellen, het initiatief te nemen tot een groot aantal onderzoeken, gegevens te verzamelen, kennis te verkrijgen op dit gebied op zo'n manier dat we een overzicht krijgen over de situatie op Europees niveau.
Ik zou u echter ook willen herinneren aan de politieke realiteiten. Hoewel er inderdaad ook een minderheidsstandpunt was in verband met de goedkeuring van mijn verslag in maart, steunde een markante meerderheid in het Parlement mijn verslag. Ook vanuit de Raad is er zeer veel steun voor verduidelijking, waarbij we er echter tegelijkertijd voor moeten zorgen dat het aan de lidstaten is om vast te stellen hoe zij het hele gebied van gokken willen reguleren. Wat we op het gebied van online-kansspelen nodig hebben, is natuurlijk om erachter te komen hoe we de burgers kunnen beschermen, onderzoeken wat de maatschappelijke kosten van gokken zijn en dergelijke.
Ik zou echter graag een wat duidelijker antwoord hebben gehad. U bent zojuist aangetreden, u bent nieuw, maar ik zou graag een wat duidelijker antwoord willen hebben op de vraag of uw lijn zal zijn om de zaken betreffende inbreuken op verdragen in te trekken en op een meer constructieve wijze de dialoog aan te gaan met het Parlement en de Raad, zodat we kunnen nagaan hoe we hiermee om moeten gaan. Ik stel dus voor dat u niet langer het Hof van Justitie over zaken laat beslissen, maar dat we politieke besluiten over deze zaken nemen. Is dat de lijn die u gaat volgen of niet? Daar zou ik nu graag een echt duidelijk antwoord op willen hebben.
Liam Aylward
(GA) Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit tijdige debat over online-gokken, met name over de problemen van het gokken door minderjarigen en kwetsbare consumenten. Zowel voor het publiek als voor de consumenten zijn leiderschap en richting aangeven bij de aanpak van dit onderwerp van belang.
Begin november vorig jaar heb ik het onderwerp gokken bij de Commissie aangekaart, en in het antwoord dat ik kreeg, stond dat de Commissie het programma Veiliger internet, de informatiecentra en de hulplijnen in de lidstaten steunt. Op die manier kunnen ouders informatie krijgen over de gevaren die kinderen op het internet kunnen tegenkomen, onder andere het gevaar van online-gokken.
Op dit moment is online gokken echter nog een verborgen probleem, dat nog steeds groeit.
(EN) Bij online-gokken bestaat duidelijk het probleem van een gebrek aan fysiek toezicht, dat bij traditioneel gokken wel bestaat. Er is geen verantwoordelijk management aanwezig in de buurt om ervoor te zorgen dat de gokker meerderjarig is en legaal handelt. De veiligheidscontroles en -procedures op goksites kunnen worden omzeild; geleende of gestolen creditcards kunnen worden gebruikt door minderjarigen en identiteiten kunnen worden vervalst. Kwetsbare consumenten doen meestal aan online-gokken op geïsoleerde plekken en deskundigen op dit gebied wijzen op het groeiende probleem van impulsief handelen en het potentieel voor ongecontroleerd en roekeloos gokken, ook omdat de traditionele beschermingsmechanismen van traditionele gokpraktijken bij minderjarige gokkers ontbreken.
Bij online-gokken is het lastiger vast te stellen of iemand een probleemgokker is, aangezien het tijd, verantwoordelijkheid en middelen kost om vast te stellen wie er speelt, wie betaalt en wie een probleem heeft. Duidelijke richtsnoeren zijn nodig, op alle niveaus, om dit probleem aan te pakken, zodat definitieve stappen kunnen worden genomen om het probleem van minderjarige gokkers op te lossen en ervoor te zorgen dat de belangen van de kwetsbaarste consumenten worden beschermd.
Peter van Dalen
Voorzitter, Nederland kent ongeveer 120.000 gokverslaafden. Dat is bijna 1 procent van onze bevolking. Gokverslaving leidt tot ernstige sociale problemen, zoals ontwrichte gezinnen, geldproblemen en criminaliteit. Lidstaten zouden daarom alles in het werk moeten stellen om gokken en de bijbehorende problematiek maximaal te bestrijden.
Opvallend is, Voorzitter, dat sommige lidstaten een compleet legale gokmarkt kennen. Daarnaast wil de gokindustrie ons doen geloven dat de gokmarkt een normaal onderdeel is van de interne markt en dat er daarom geen beperkingen aan hoeven te worden opgelegd. Dat vind ik te gek voor woorden. Lidstaten moeten geen markten faciliteren die sociale ellende bevorderen.
Helaas kunnen velen de verleiding van het gokken niet weerstaan. Daarom heeft de Nederlandse overheid besloten de gokmarkt naar zich toe te trekken en enkel een staatsmonopolie op gokken toe te staan. Hoewel ik liever nergens in de Europese Unie gokpaleizen zie ontstaan, beschouw ik dit, Voorzitter, nog als de minst slechte oplossing.
Voorzitter, wij moeten als Europees Parlement, de lidstaten die gokken toestaan zeer krachtig oproepen die markt, waar ook maar mogelijk is, krachtig te ontmoedigen.
Kyriacos Triantaphyllides
(EL) Mijnheer de Voorzitter, in de vraag wordt indirect aangedrongen op de invoering van communautaire wetgeving. Aangezien echter het Europees Hof van Justitie de grenzen en voorwaarden heeft vastgesteld aan de hand waarvan de lidstaten zelf, via hun nationale wetgeving, kunnen bepalen hoe zij controle willen uitoefenen op online-gokken, is er geen reden om aan te dringen op Europese wetgeving.
Afgezien daarvan heeft het Hof in het arrest-Schindler geoordeeld dat gokspelen bepaalde morele, godsdienstige en culturele aspecten hebben en daardoor grote risico's ontstaan voor illegale daden en fraude en schadelijke gevolgen kunnen ontstaan voor de mensen en de samenleving. En dat is het allerbelangrijkste, waarde collega's.
Juist om die redenen van openbaar belang moet deze sector onder de controle blijven van de lidstaten. De lidstaten kennen de bijzonderheden van deze sector beter en kunnen deze ook beter beheren. Dit werd trouwens ook bevestigd in de studie die het Swiss Institute of Comparative Law voor rekening van de Commissie heeft verricht en in het verslag van 2009 waar mevrouw Schaldemose rapporteur van was, en dat ook in de plenaire vergadering is aangenomen.
In dat verslag wordt de conclusie getrokken dat een oplossing die zich uitsluitend binnen de interne markt beweegt, niet geschikt is voor deze gevoelige sector. De Commissie wordt dan ook verzocht om bijzondere aandacht te schenken aan de mening van het Europees Hof van Justitie ten aanzien van dit vraagstuk.
Lara Comi
- (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil beginnen met de uitspraak van het Europees Hof van Justitie, omdat de mogelijkheid van een lidstaat om particuliere ondernemers te verbieden online-kansspelen aan te bieden de aandacht vestigt op de noodzaak om een buitengewoon winstgevende, maar voor de consument buitengewoon risicovolle markt te harmoniseren.
Dus, bij het ontbreken van een gemeenschappelijke harmonisering op het gebied van kansspelen, is elk land vrij om zijn eigen niveau van bescherming te kiezen. De grenzen van de toepassing van deze restrictie zijn vaak niet duidelijk. Het is namelijk zo dat, terwijl de Commissie een aantal inbreukprocedures heeft ingeleid tegen bepaalde landen - waaronder ik graag ook Italië wil noemen - omdat zij het beginsel van vrijheid van dienstverlening hadden geschonden, het Europees Hof van Justitie daarentegen de beperkende beslissing van Portugal heeft verdedigd.
In dat opzicht is het een fundamentele taak van de Europese instellingen om de kansspelsector te onderwerpen aan een regelgevingsproces dat volledig is geharmoniseerd tussen de Europese lidstaten. We moeten dus verder kijken dan de afzonderlijke economische belangen en de consumenten aanzienlijke bescherming garanderen, in het bijzonder de minderjarigen, die in dit geval de belangrijkste slachtoffers zijn van misdaad en fraude.
António Fernando Correia De Campos
(PT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we hebben hier te maken met een conflict tussen twee beleidsterreinen die voor de Europese Unie van groot belang zijn: de bescherming van consumenten en de openbare orde aan de ene kant, en het vrije verkeer en de vrijheid van dienstverlening aan de andere kant.
Volgens jurisprudentie van het Hof van Justitie op dit gebied moeten alle lidstaten de autonomie en de bevoegdheid behouden om de activiteiten van aanbieders van kansspelen op internet te reguleren. Het gaat hier om een gevoelig terrein, dat raakt aan maatschappelijke waarden ten aanzien van aan gokken gerelateerd afwijkend gedrag, en aan het feit dat in bepaalde landen de winst van deze markt wordt gebruikt voor doelstellingen van algemeen nut.
De jurisprudentie die in Luxemburg is opgebouwd, heeft in de loop van de afgelopen jaren geleid tot een samenhangend en systematisch juridisch gedachtegoed, wat de Europese instellingen en met name de Commissie ertoe noopt een meer uitgesproken standpunt in te nemen. Daarbij gaat het om het vormgeven van een regelgevingskader, waarin de zorgen tot uitdrukking komen die in alle lidstaten leven ten aanzien van de bestrijding van de grensoverschrijdende georganiseerde misdaad, die dit soort online-kansspelen gebruikt om zijn werkterrein uit te breiden, en ten aanzien van de daadwerkelijke bescherming van kwetsbare consumenten tegen dit soort online-kansspelen.
Mijnheer de commissaris, we hopen dat de nieuwe Commissie, die nu aantreedt, dit onderwerp hoog op haar agenda zet.
Oldřich Vlasák
(CS) Dames en heren, zoals we allemaal weten worden in de meeste lidstaten van de Europese Unie kansspelen traditioneel gezien streng gereguleerd. Sinds internet echter de grootste gokhal geworden is, zijn de kaarten volledig anders geschud. De technische ontwikkelingen op het gebied van kansspelen wereldwijd gaan razendsnel en het wettelijk kader blijft daar tot op heden ver op achter.
En zo krijgt het Europees Hof van Justitie steeds vaker zaken in behandeling in verband met online-kansspelen. Dat is een duidelijk teken dat de interpretatie en de tenuitvoerlegging van de communautaire regelgeving op het gebied van online-kansspelen aan duidelijkheid te wensen overlaat. Bovendien wordt online-gokken vaak gezien als een juridisch "grijs gebied”.
Het feit dat elke lidstaat over een soevereine bevoegdheid beschikt tot verstrekking van vergunningen voor de exploitatie van kansspelen dient naar mijn mening te worden gerespecteerd. Tegelijkertijd echter zijn we het er in algemene termen wel over eens dat nationale wetgeving niet in strijd mag zijn met de communautaire beginselen met betrekking tot ondernemen en dienstverlening binnen de Europese Unie. Dat alles bij elkaar leidt tot de paradoxale situatie waarin bijvoorbeeld de Tsjechische wet Tsjechische bedrijven niet de mogelijkheid hoeft te bieden om een vergunning te verwerven voor de exploitatie van online-kansspelen, maar dat het voor de Tsjechische Republiek tegelijkertijd onmogelijk is om buitenlandse kansspelexploitanten te verbieden actief te zijn op haar grondgebied. Dat is uiteraard een onaanvaardbare situatie. En dan heb ik het nog niet eens over de aan online-kansspelen verbonden sociale, gezondheids- en veiligheidsrisico's, en al helemaal niet over de fiscale aspecten van het geheel.
Sari Essayah
(FI) Mijnheer de Voorzitter, zoals u, commissaris Barnier, zich goed herinnert, was het Europees Parlement consequent in zijn beleid toen het zich verzette tegen de opname van kansspelen in de dienstenrichtlijn, omdat kansspelen niet zomaar diensten zijn: zij brengen het risico van verslaving met zich mee en daardoor ook sociale kosten.
De integriteit van sport is ook voor het Europees Parlement iets wat moet worden beschermd, vooral nu wij met het Verdrag van Lissabon de bevoegdheid hebben dat te doen. Hoe minder gereguleerd kansspelen zijn, hoe meer sport slechts een middel wordt om winsten te genereren en hoe meer sport wordt blootgesteld aan bijvoorbeeld het witwassen van geld uit criminele activiteiten.
De Commissie moet met een oplossing komen die rekening houdt met het consequente beleid van het Parlement om kansspelen onder de bevoegdheid van de lidstaten te houden vanwege de specifieke aard ervan. Ook moet de Commissie de inbreukprocedures staken. Ten minste een dozijn zaken liggen ter behandeling bij het Europees Hof van Justitie, waarvan de meest recente de zaak Liga Portuguesa is. Toch is het niet goed dat deze zaken alleen vooruitgang boeken als uitspraken van het Hof of als resultaat van inbreukprocedures. Wij hebben voor deze zaken een beleidsbesluit nodig dat niet tot harmonisatie mag leiden, omdat de lidstaten verantwoordelijk zijn voor de sociale kosten en andere negatieve gevolgen van gokken.
Er moet een logisch en alomvattend beleid voor gokken zijn, omdat gokken op internet slechts een middel is dat op zich het beleid inzake kansspelen niet grensoverschrijdend maakt. De toename van gokken op internet is geen natuurkracht die onverbiddelijk voortgaat. Er zijn ook veel producten die internetwinkels niet over de grenzen heen mogen verkopen en daarom moeten ook de kansspelondernemingen op internet de wetgeving in de verschillende lidstaten respecteren.
Mijnheer de commissaris, ik wil u aansporen een groenboek over gokken op te stellen. Dat kan ons instrumenten bieden om te strijden tegen online-gokdiensten van buiten Europa en de problemen die door gokken ontstaan.
Catherine Stihler
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de vorige sprekers bedanken voor hun bijdragen en mijn collega, Christel Schaldemose, voor haar werk aan dit onderwerp.
Zoals de vorige sprekers al hebben gezegd is gokken niet gelijk aan andere normale diensten. De negatieve gevolgen van gokken kunnen niet genoeg worden benadrukt, zoals vele collega's vanochtend al hebben aangegeven. Er bestaan twee internationaal erkende schalen om problematisch gokken te meten. Een daarvan is de Diagnostic Statistical Severity Index en de andere is de Canadese Problem Gambling Severity Index. Deze is in het Verenigd Koninkrijk gebruikt en men schat dat in het Verenigd Koninkrijk zo'n 236 000 tot 284 000 volwassenen een gokprobleem hebben. Een Nederlandse collega vertelde dat het daar om 1 procent van de bevolking gaat .
Wat zou dit aantal zijn in de Europese Unie? Indien dit groenboek inderdaad tot stand komt, zou ik graag van de Commissie een aantal goede statistieken willen zien, of eigenlijk een onderzoek naar de gevolgen van gokken en online gokken voor EU-burgers. Ik denk dat het zeer nuttige informatie zou kunnen zijn om richting te geven aan ons debat en om bij de hand te hebben.
Dan iets over de arresten van het Europees Hof van Justitie. Als we kijken naar de woorden 'om kansspelen via het internet voor frauduleuze of criminele doeleinden te voorkomen' en de overheersing van kartels op de interne markt, zoals benadrukt in het concurrentieverslag, moeten we ervoor zorgen dat online gokbedrijven registraties in een ander land dan het land waarin ze opereren niet als dekmantel gebruiken voor illegale praktijken.
Ik kijk ernaar uit meer van commissaris Barnier te horen. Ik wens u veel succes in uw nieuwe rol, mijnheer de commissaris.
Mairead McGuinness
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil commissaris Barnier graag feliciteren. Mijnheer de commissaris, dit is niet het gemakkelijkste onderwerp om uw carrière in de Commissie mee te beginnen, maar ik denk dat ik van uw voorganger, mijnheer McCreevy, wel mag zeggen dat hij wel hield van een beetje opwinding. Hij ging graag naar races en wedde dan natuurlijk ook.
Het is duidelijk dat er twee verschillende meningen bestaan over dit vraagstuk. De visie van het Parlement is echter duidelijk uitgelegd in zijn resolutie van 10 maart 2009 en ik denk dat het goed is om drie regels uit die resolutie te citeren, namelijk dat "de lidstaten [...] er belang bij hebben en het recht hebben om hun gokmarkten [...] te reguleren en te controleren”. De resolutie stelt ook duidelijk dat "aanbieders van online gokspelen de wetgeving van de lidstaten waar zij hun diensten leveren [...] moeten naleven” en dat "een aanpak die alleen op de interne markt gebaseerd is niet gepast is op dit zeer gevoelige gebied”.
Het probleem voor ons als wetgevers, en tevens voor de lidstaten, is dat de markt ver op ons vooruitloopt: ontwikkelingen op dit gebied hebben de bestaande wetgeving ingehaald en zullen dat blijven doen. Of wij het nu leuk vinden of niet, mensen gokken nu eenmaal graag. Persoonlijk koop ik liever een nieuw paar schoenen, maar andere mensen doen andere dingen voor hun plezier.
Ik ben het volledig eens met degenen die duidelijk de problemen van gokken hebben benoemd, of het nu gaat om online gokken of andere vormen van gokken. Er gaan enorme maatschappelijke problemen mee gepaard als verslaafde mensen te ver gaan. Maar vergeet niet dat de lidstaten ook loterijen bevorderen, en dat is misschien wel een gelegaliseerde vorm van het bevorderen van een mogelijke verslaving.
Er is dus geen duidelijkheid over dit vraagstuk, maar het probleem voor het Europees Parlement, en voor de EU in het algemeen, is nogmaals dat er geen consistentie binnen de lidstaten is en onze burgers wel gebruik maken van diensten buiten hun eigen land en dat ook willen doen.
Een groenboek zou zeer nuttig zijn: het is een enorme uitdaging voor u om alle informatie over dit onderwerp samen te brengen. Het probleem hierbij is volgens mij de enorme kloof tussen informatie en kennis. Het is nu aan de Commissie om met iets te komen om dat probleem op te lossen.
Mitro Repo
(FI) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, men zegt dat politiek een spel is, soms zelfs een gokspel. Kansspelen zijn echter niet zomaar diensten of zakelijke activiteiten. Ze gaan gepaard met een groot aantal sociale problemen die criminele activiteiten aantrekken.
Gokverslaving brengt individuen te vaak en te gemakkelijk in financiële problemen, wat kan leiden tot zeer ernstige psychische problemen. Naar aanleiding van de toespraak van mijn collega, mevrouw Stihler, wil ik erop wijzen dat Finland in 2008 naar schatting 40 000 mensen met een gokverslaving telde. Als wij deze verhouding toepassen op de Europese Unie, dan zou dat betekenen dat er nu al meer dan 35 miljoen gokverslaafden in Europa zouden zijn en dat is een enorm aantal. Daarom moeten de lidstaten naar mijn mening ook in de toekomst het recht hebben zelf te bepalen hoe zij kansspelen organiseren om mogelijke psychische en financiële schade te minimaliseren. Wij hebben strenge spelregels, marktregulering en overheidstoezicht nodig.
Ik wil tot slot benadrukken dat wij aandacht moeten besteden aan de bescherming van zeer kwetsbare consumenten en aan de gevaren van gokverslaving en dwangmatig gedrag en dat wij moeten strijden tegen de georganiseerde misdaad die hiervan wil profiteren.
Salvatore Iacolino
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, gefeliciteerd, mijnheer de commissaris, en welkom.
Iedereen heeft gezien dat de markt voor online-kansspelen de afgelopen jaren een enorme groei heeft doorgemaakt. Deze groei heeft de aandacht op zich gevestigd vanuit economische hoek en de media. Het gaat om een verschijnsel waarbij nieuwe sociale klassen betrokken zijn en dat zich kenmerkt door polygebruik. Technologie maakt de toegang tot deze kansspelen eenvoudiger en maakt het mogelijk dat er steeds meer consumenten aan meedoen, veelal jongeren, die over het algemeen meer vertrouwd zijn met technische communicatiemiddelen en het internet.
De droom om door middel van gokken je leven een andere wending te geven, kan vaak desastreuze gevolgen hebben en veel gezinnen komen terecht in een negatieve situatie waaruit ze vaak niet kunnen ontsnappen. Bovendien mag de ernstige schade die ontstaat als gevolg van het gebrek aan sociale contacten en interactie van online-gokkers, niet worden onderschat. De eenzaamheid en het feitelijk onzichtbaar zijn van een speler zijn de kenmerken van een over het algemeen onacceptabele verslaving. Gokken is een slechte gewoonte die vandaag de dag blijkbaar nog steeds grotendeels buiten het zicht plaatsvindt.
In mijn vorige functie als algemeen directeur van een openbare gezondheidsinstelling heb ik een specialistische polikliniek voor pathologisch gokken opgezet. Het aangeboden behandelmodel bleek goed aan te slaan, omdat bij de behandeling therapie werd gecombineerd met preventie, onderzoek en rehabilitatie.
We moeten ingrijpen vanuit een gezamenlijk standpunt en zorgen dat er voor alle verslavingen een solide governance is. Dit was niet het geval: ik verwijs naar het misbruik van verdovende middelen, alcohol en tabak en eetverslaving en internetverslaving.
Ik betreur het dat de vraag die ik samen met 42 andere parlementsleden heb ingediend nog niet is behandeld door het Parlement tijdens de plenaire vergadering, vanwege een weigering van links. Ik vraag me daarom af of de Commissie daadwerkelijk is geïnteresseerd in mensen bij wie een drugsverslaving of een andere verslaving is vastgesteld en hoe belangrijk de rol van het bestrijden van drugshandel is in het programma van de Commissie.
Sylvana Rapti
(EL) Mevrouw de Voorzitter, de reden waarom wij ons in Europa veilig voelen en de reden waarom Europa zo oud heeft kunnen worden is dat Europa altijd de nationale gevoeligheden heeft gerespecteerd. Hetzelfde dilemma doet zich steeds weer voor: wie heeft het voor het zeggen, Europa of de lidstaten? Dit dilemma is echter erg belangrijk en een kenmerkend voorbeeld daarvan is gokken, en met name internetgokken. Internet is een boeiend instrument maar tegelijkertijd een uitermate moeilijk te beheren risico. Daarnaast is het beginsel van mededinging weliswaar een pijler van de interne markt, maar daarbij mogen overwegingen van primair belang, zoals de eerbiediging van het nationaal openbaar belang, niet worden genegeerd. Daarom moet een evenwicht worden gevonden en dat komt ook duidelijk tot uiting in beide uitspraken van het Hof van Justitie. Het Hof heeft enerzijds begrip voor het concept "openbaar belang”, zoals dit wordt gewaarborgd door de nationale tradities, en het Hof verdedigt dat concept ook, maar anderzijds heeft het bezwaren tegen onevenredige maatregelen, die uiteindelijk de burgers benadelen.
Wij weten dat momenteel besprekingen gaande zijn in de Raad, en wij wachten nu af wat de Commissie zal zeggen over de manier waarop zij zal ijveren voor zelfstandig nationaal optreden. Ook wachten wij af wat de Commissie zal doen om een efficiënte samenwerkingsgrondslag te creëren, waarmee zowel het verslavings- als het fraudevraagstuk kan worden aangepakt. Tot slot wil ik u, mijnheer de commissaris, veel geluk wensen en u zeggen dat ik geloof in al hetgeen hier in deze zaal is gezegd. Ik heb u horen zeggen dat u momenteel een ander standpunt hebt, dat evenwel in het teken van dezelfde geest staat. Ik wil dat graag hard gemaakt zien in de praktijk. Veel succes met uw werk!
Othmar Karas
(DE) Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren, allereerst een woord van welkom voor u, mijnheer de commissaris. Fijn dat u er bent en dat u op deze stoel hebt plaats genomen, want het gaat op dit beleidsterrein eigenlijk ook om de omzetting van het maatschappelijk model van een sociale markteconomie.
We bevinden ons in een spanningsveld. Aan de ene kant is er behoefte aan meer markt en dienen we aan de grondbeginselen van de interne markt gestalte te geven, aan de andere kant mogen we onze verantwoordelijkheid niet ontlopen. Juist ook op het terrein van het gokken dienen we paal en perk aan de markt te stellen. We moeten onze verantwoordelijkheid nemen. Net als op de financiële markt willen we op de kansspelenmarkt niet dat iedereen kan doen en laten wat hij wil, om de maatschappij voor de gevolgen op te laten draaien. Het gaat om zaken als opvoeding, witwassen van geld, criminaliteit, de vrijheid om aan kansspelen deel te nemen. Dat zijn de zaken die we in overeenstemming moeten zien te brengen.
Verder ontbreekt het ons aan duidelijke omschrijvingen. We hebben het allemaal over het kansspel, maar daar zijn verschillende varianten van en dus zijn er begripsverschillen. Daarom ben ik blij met het aangekondigde groenboek, dat maakt dat we de begripsbepaling, de probleemstelling en de culturele verschillen vanuit een gemeenschappelijke invalshoek kunnen benaderen.
Door de interne markt boven alles te stellen bereiken we op dit terrein niet ons doel. Maar het een mag ook niet tegen het ander uitgespeeld worden. Integendeel, we moeten een economische beheersstructuur op EU-niveau inrichten, zodat we hier niet elk jaar over hoeven te discussiëren. De lidstaten en de verschillende aanbieders dienen daarin ingepast te worden. Waar wij hier voor moeten zorgen, is dat we niet het recht van de lidstaten ondergraven, maar rechtszekerheid op de Europese markt scheppen.
Pier Antonio Panzeri
(IT) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij kennen de verschillen die bestaan tussen de diverse regelgevingskaders van de afzonderlijke landen en wij weten ook dat uiteenlopende interpretaties van de Europese en nationale jurisprudentie momenteel leiden tot veel inbreukprocedures en controverse binnen de lidstaten.
Het ontbreken van een Europees beleid is niet langer houdbaar in het licht van de uitdagingen die ontstaan door het grensoverschrijvende karakter van online-kansspelen. Daarnaast hebben de snelle opkomst van internet en de elektronische handel in de afgelopen jaren geleid tot een toename van het aanbod aan online-spelen en tot het ontstaan van hieruit voortvloeiende grensoverschrijdende kwesties die onopgelost blijven.
Daarom ben ik ervan overtuigd dat de Europese instellingen moeten reageren op de gemeenschappelijke uitdagingen, zoals het beschermen van consumenten, met name minderjarigen, en het voorkomen van strafbare feiten en fraude, maar ook op de uitdagingen die te maken hebben met de strijd tegen het illegaal en zonder vergunning verlenen van diensten, waaraan nationale overheden niet alleen het hoofd kunnen bieden.
De Commissie moet daarom gehoor geven aan het verzoek van het Parlement en zich inzetten voor een wetgevingskader op Europees niveau. Dat moet zij doen met de nodige vastberadenheid. Mijnheer de commissaris, uw goede bedoelingen staan niet ter discussie en daarom zeg ik u dat overleg een goed idee is en dat ook het groenboek een goed idee is, maar op voorwaarde dat het dient om het juiste wettelijke kader te bepalen en geen doel op zich is. De oude Commissie heeft herhaaldelijk een te groot aantal groenboeken en witboeken uitgewerkt zonder beslissingen te nemen. Ik denk echter dat u, mijnheer de commissaris, zich ervan bewust bent dat er beslissingen nodig zijn en niet alleen woorden.
Eija-Riitta Korhola
(EN) Mevrouw de Voorzitter, als we kijken naar de standpunten die het Europees Hof van Justitie, de Raad, de Commissie en het Parlement tot op heden hebben ingenomen inzake gokken en wedden, trek ik de volgende conclusies. Bijna alle lidstaten en het Parlement staan afwijzend tegenover de toepassing van de beginselen van 'land van oorsprong' en 'wederzijdse erkenning' op dit bijzondere en gevoelige gebied. Het Hof accepteert dat, zoals het nogmaals expliciet heeft aangegeven in zijn uitspraak van afgelopen september. Voor de Commissie betekent deze uitspraak dat zij een van de belangrijkste argumenten kwijtraakt die zij in alle inbreukprocedures heeft gebruikt.
De lidstaten zijn vrij om hun eigen beleidsdoelstellingen op het gebied van wedden en gokken vast te stellen en precies vast te leggen welk beschermingsniveau zij nodig vinden voor hun burgers. De Raad en het Parlement hebben jarenlang zij aan zij gestaan. In 2006 en 2007 waren zij het eens over het uitsluiten van gokken en wedden van de dienstenrichtlijn en de richtlijn audiovisuele mediadiensten.
Het verslag van mevrouw Schaldemose van vorig jaar was gebaseerd op het werk van de Raad onder het Franse voorzitterschap en het Zweedse en Spaanse voorzitterschap hebben dezelfde lijn voortgezet. In het verslag van mevrouw Schaldemose was ik verantwoordelijk voor de PPE-lijn en ik deel haar visie.
Mijnheer de commissaris, ik wil u graag het volgende vragen: bent u het ermee eens dat de Commissie eindelijk moet beginnen de lidstaten te helpen in hun strijd tegen alle illegale, met andere woorden niet toegestane, gokaanbiedingen, in plaats van tijd te besteden aan vragen die al zijn beantwoord. Zo ja, hoe gaat u dat doen?
Bogusław Sonik
(PL) Mevrouw de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat de markt voor online gokken in Europa zich enorm sterk ontwikkelt. Sterker nog, meer dan 40 procent van de mondiale gokwereld richt zich op Europa en boekt grote winsten. In de afgelopen vier jaar zijn die inkomsten bijna verdubbeld: van 6,5 miljard euro naar 11 miljard euro. Op basis van deze gegevens mogen we wel zeggen dat dit fenomeen zal blijven groeien, zowel op supranationaal als op grensoverschrijdend niveau. De ontwikkeling van de diensten- en internetmarkt en veranderingen in de houding van consumenten vereisen een reactie van de Europese Unie. Het gebrek aan communautaire regelgeving inzake online gokken is slechts één voorbeeld van waar de instellingen niet alleen achterlopen op maatschappelijke veranderingen, maar ook niet tegemoetkomen aan de behoeftes van de veranderende gemeenschappelijke Europese markt. De dynamisch groeiende gokmarkt, die gebaseerd is op grensoverschrijdende contacten en transacties, heeft gemeenschappelijke en duidelijke regels nodig, teneinde de risico's op het gebied van fraude, witwassen van geld, wedstrijdmanipulatie en verslaving zoveel mogelijk te beperken. De interne markt dient gestoeld te zijn op duidelijke en transparante beginselen en bovenal moeten Europese consumenten tegen dergelijke gevaren worden beschermd.
We moeten consumenten informeren over de mogelijk negatieve gevolgen van online gokken. Jongeren, zoals we hebben aangegeven in de resolutie van maart, zijn niet volwassen genoeg om concepten als geluk, toeval en de winkans van elkaar te onderscheiden. We moeten bepalen wat het risico op de ontwikkeling van een gokverslaving bij jongeren is. Steeds vaker lukt het de Commissie niet om bij te blijven. En niet alleen op dit vlak, gezien de buitengewoon snelle ontwikkeling van het internet en diverse soorten online activiteiten. Zou een van de redenen hiervoor niet kunnen zijn dat de Commissie geheel bestaat uit mensen die zijn opgegroeid in een tijdperk waarin deze elektronische wereld van online ondernemerschap slechts het onderwerp van futuristische romans was?
De Commissie dient een grondig rapport op te stellen waarin zij een analyse maakt van alle zaken die betrekking hebben op het probleem met eerlijkheid bij het gokken en alle legale en maatschappelijke consequenties hiervan. Wat we nodig hebben is een duidelijke Europese gedragscode die de hoogste normen oplegt en een onderscheid kan maken tussen eerlijke, sportieve concurrentie in het spel en oneerlijke gokpraktijken.
Elena Oana Antonescu
(RO) Het reguleren van de kansspelmarkt in de Europese Unie is een delicate kwestie, ongeacht of het gaat om conventionele of online-kansspelen. De sector van de online-kansspelen is de afgelopen jaren uitgebreid, en is nu een markt waar hoge winsten worden behaald. Sommigen zijn voor het verbieden van kansspelen, terwijl anderen geloven dat een verbod zou leiden tot een vergroting van de activiteiten zonder vorm van geldende regelgeving.
De Europese Unie en de lidstaten streven dezelfde doelen na met hun pogingen om de regulering van kansspelactiviteiten te verbeteren. Zij willen minderjarigen beschermen, het probleem van verslaving oplossen, passend toezicht introduceren met betrekking tot transparantie en reclameregels, en - niet het minst belangrijk - verslaving van minderjarigen een excessief online gokken voorkomen.
Aangezien er op dit terrein een gebrek aan geharmoniseerde wetgeving is, zijn de lidstaten vrij om hun eigen beleidsdoelstellingen en het gewenste beschermingsniveau te bepalen. Hoewel de doelstellingen hetzelfde lijken, is het oplossen van de reguleringskwestie op dit terrein verre van eenvoudig. Wij kunnen de realiteit echter niet ontkennen. Kansspelen vormen een omvangrijke economische activiteit die niet geheel voldoet aan de regels van de interne markt. Zonder beperkingen via technische middelen kunnen deze activiteiten worden uitgevoerd over grenzen heen, en miljarden euro's winst genereren.
De uitspraken van het Europees Hof van Justitie hebben de posities van degenen met verschillende meningen over de juiste handhaving van regulering niet dichter bij elkaar gebracht. De Commissie heeft nog steeds te maken met de paradoxale situatie waarin lidstaten bevoegd zijn om dit gebied te reguleren en aanbieders van kansspelen klagen tegen de op nationaal niveau opgelegde beperkingen.
Ik ben niet voor online-kansspelen, eerder nog ben ik er op tegen. Ik vind echter dat we moeten beginnen met de realiteit dat deze kansspelen bestaan. Daarom moeten we geharmoniseerde regelgeving opstellen, die niet alleen de activiteiten van de bedrijven op deze markt reguleren maar - en dit is zeer belangrijk - ook de mogelijkheid bieden tot maatregelen voor de bescherming van consumenten. We moeten zorgen dat er op verantwoordelijke wijze wordt omgegaan met online-kansspelen. We moeten minderjarigen en kwetsbaren beschermen. We moeten ook verslaving voorkomen en georganiseerde criminaliteit vermijden.
Tamás Deutsch
(HU) Ten eerste heet ik commissaris Barnier van harte welkom en wil ik hem langs deze weg succes wensen bij zijn werk. Dames en heren, ik zal in drie punten samenvatten wat ik wil zeggen.
Ten eerste kan er in deze tijd waarin onze wereld volgens deskundigen wordt bepaald door de massamedia en internet, niet worden gesproken over kansspelen, en dan met name online-kansspelen, zonder stil te staan bij de sociale, culturele, gezondheids- en mentale effecten. Tevens is het duidelijk, zoals ook blijkt uit de beslissing die het Parlement een jaar geleden heeft aangenomen, dat online-kansspelen duidelijk schadelijke gevolgen voor de samenleving hebben. Het volstaat al om de effecten van de ontwikkeling van verslavingen, georganiseerde misdaad en het witwassen van geld te noemen. Laten we ook het effect van sportweddenschappen, die de sport verpesten, niet vergeten, want op dit moment wordt Europa getroffen door een verschrikkelijk omkoopschandaal, dat helaas met deze kwestie samenhangt.
Ten tweede hebben we het in mijn optiek bij het verkeerde eind als we de regulering van online-kansspelen beschouwen als een kwestie van de vrije markt. Dit is in de eerste plaats een geval van consumentenbescherming. Ik vind dat consumentenbescherming in de wetgeving centraal moet staan.
Tot slot wil ik graag twee belangrijke voorstellen formuleren. We hebben gemeenschappelijke Europese regelgeving nodig die uitgaat van consumentenbescherming en preventie centraal stelt: het voorkomen van het ontstaan van verslavingen, het voorkomen dat online-kansspelen en georganiseerde misdaad met elkaar in verband staan, en het voorkomen van omkoopschandalen die fair play in gevaar brengen. Ten slotte is het nodig dat de Europese Unie regelgeving initieert die over de grenzen van de Europese Unie heen reikt, want online-kansspelen zijn een mondiaal probleem, dus moeten we ons daar mijns inziens ook mee bezighouden.
Jim Higgins
(EN) Mevrouw de Voorzitter, zoals zo vele activiteiten heeft ook de gokindustrie geprofiteerd van geavanceerde technologie. Daar zitten voor- en nadelen aan. Het voordeel is dat het de zaken voor de gokker gemakkelijker maakt, ook het wedden. Het is een enorme bron van inkomsten voor de lidstaten en het heeft zich enorm uitgebreid. Voorheen ging het alleen om racen en sporten, maar nu is er een groot aantal andere gebieden waarop gegokt wordt, zoals politieke voorspellingen. In Ierland zeggen wij dat je nog op twee vliegen op de muur zou kunnen wedden. Wij hebben dus een enorme voorsprong voor wat betreft de verschillende zaken waarop gegokt wordt.
Het nadeel is dat er sprake is van fraude, wedstrijdmanipulatie, maatschappelijke en nationale chaos, gokverslaving, etc. Volgens Gamblers Anonymous zijn er alleen al in het Verenigd Koninkrijk zo'n 600 000 mensen verslaafd aan gokken en lid van Gamblers Anonymous. In Ierland hebben wij hetzelfde probleem en hetzelfde geldt voor de rest van de EU.
Ik denk dat we naar het arrest van het Europees Hof van Justitie hebben gekeken in de zin van "het is de verantwoordelijkheid van elke lidstaat om zijn eigen regels en voorschriften vast te stellen”. We hebben een gemeenschappelijk beleid nodig, omdat gokken grensoverschrijdend is. Het is een fenomeen dat dwars door de hele Europese Unie loopt. Ik denk dat we moeten terugvallen op de uitstekende aanbevelingen van 10 maart 2009, omdat die het waard zijn om nogmaals gelezen te worden. Lidstaten roepen bijvoorbeeld andere lidstaten op tot nauwe samenwerking, teneinde problemen met de maatschappelijke en openbare orde als gevolg van grensoverschrijdend gokken op te lossen. In de tweede plaats moeten we consumenten beschermen tegen fraude en dat vereist een gemeenschappelijk standpunt. In de derde plaats dient er een communautaire verordening te komen met betrekking tot advertenties en de bepalingen van online gokken. Ten slotte, maar niet minder belangrijk, moet er een kredietmaximum komen en bovendien, vanuit leeftijdsoptiek, een duidelijke leeftijdsgrens.
De heer Panzeri heeft eerder terecht gezegd dat wij hier veel praten over resoluties en aanbevelingen en dat ze allemaal zeer prijzenswaardig zijn, maar uiteindelijk wel allemaal vertaald moeten worden in concrete maatregelen. Anders zijn het slechts ambities. Dus we hebben het over maatregelen en over het tijdspad. Daarom kijk ik uit naar het antwoord van de Commissie.
RadvilMorkūnaitė-Mikulėnien
(LT) Niemand zal waarschijnlijk willen bestrijden dat gokken, net als andere vormen van verslaving, ernstige maatschappelijke problemen veroorzaakt, waar niet alleen de gokker zelf onder lijdt, maar de hele maatschappij. Het is een ingewikkeld probleem.
Nu het internet zich in onze geglobaliseerde wereld zo snel verspreid heeft, is er een sterke stijging te zien van een nieuwe verslaving, namelijk de verslaving aan internetgokken. In de veertien jaar die sinds 1996 verstreken zijn, heeft de gokmarkt zich dramatisch uitgebreid. Met de groei van die markt groeien ook de inkomsten uit gokken in het algemeen in de wereld. Tot we een gemeenschappelijk EU-systeem opgezet hebben om internetgokken te reguleren, zullen alleen de vertegenwoordigers van de kansspelenindustrie op internet blij zijn met die cijfers.
Het Europese Hof van Justitie heeft gezegd dat gokdiensten hun voordeel kunnen doen met de vrijheid van verkeer en dat de lidstaten zelf voor de regulering moeten zorgen, afhankelijk van hun eigen waarden en tradities. Litouwen is bijvoorbeeld een van de landen in de Europese Unie waar internetgokken is verboden. Door het vrije verkeer van diensten worden de mogelijkheid tot gokken en de vrije toegang tot kansspelen op internet echter gegarandeerd, en zelfs als we in de hele Europese Unie gokken zouden verbieden, zouden we nog niet veilig zijn voor goksites die elders in de wereld geregistreerd zijn. Daarom is het noodzakelijk dat we een gemeenschappelijk EU-systeem opzetten voor de regulering van kansspelen op internet. Daarbij moeten we rekening houden met de bescherming van risicogroepen, met speciale aandacht voor de bescherming van minderjarigen en het toezicht op transacties.
Wat minderjarigen betreft: het is niet alleen het gokken met geld waar ze aan verslaafd raken, maar vaak ook aan videospelletjes met een agressief karakter en een agressieve inhoud. Dat is ook een groot probleem.
Deze situatie is te vergelijken met het probleem van de CO2-uitstoot waar we zo vaak over gedebatteerd hebben. Internet heeft geen grenzen, dus als we verschillende regels en voorschriften hebben over gokken, is het net als bij het probleem van de klimaatverandering: veel gepraat, maar helaas weinig resultaten.
Piotr Borys
(PL) Mevrouw de Voorzitter, ik wil de Commissie graag een vraag stellen in het kader van de vragen die mijn collega de heer Nitras heeft gesteld, die vandaag helaas niet aanwezig kan zijn vanwege problemen om naar Straatsburg te komen. In de eerste plaats wil ik de Commissie vragen of zij iets zou kunnen zeggen over recente wetgevingsveranderingen in de lidstaten in het kader van enkele met elkaar samenhangende uitspraken van het Europees Hof van Justitie. In de tweede plaats: is de Commissie nog steeds van plan juridische maatregelen te nemen om gemeenschappelijke kaders in te voeren die transacties voor online gokspellen zouden kunnen reguleren, met name met het oog op consumentenbescherming en de strijd tegen gokverslaving, maar ook vanwege de toenemende georganiseerde misdaad in een stelsel dat niet fatsoenlijk in de gaten wordt gehouden en gecontroleerd?
Is de Commissie het er in dit kader mee eens dat de lidstaten, ondanks de van kracht zijnde gemeenschappelijke EU-regels en ondanks bepaalde verboden, nog steeds niet in staat zijn het gokgedrag van hun burgers te matigen? Wat dit betreft, lijkt het erop dat de juridische voorschriften niet zijn aangepast aan de huidige situatie en de zich ontwikkelende internetmarkt. In verband hiermee is mijn vraag als volgt: welke maatregelen is de Europese Commissie van plan op dit vlak te nemen, teneinde bijvoorbeeld gemeenschappelijke juridische kaders vast te leggen die voor alle lidstaten gelijk zijn?
Toine Manders
Ik wil commissaris Barnier feliciteren met zijn benoeming tot lid van de Commissie en ik wil hem ook van harte welkom heten, want er staat veel op de agenda.
In de dienstenrichtlijn ofwel de Bolkestein-richtlijn die wij hier hebben besproken, werd gokken uitdrukkelijk uitgesloten. Ik betreur dat, want dat betekent dat wij niet hebben durven inzien dat het een probleem is voor de consumenten, en ik denk dat het is ingeleid door overheden die het maar al te graag als monopolie bleven zien per lidstaat, waardoor wij een lappendeken aan wetgeving hebben die op dit moment tot erg veel rechtsonzekerheid leidt. Dat is betreurenswaardig en dat heeft te maken met gebrek aan lef, ook bij ons, om te kijken naar een probleem. Want als je een probleem hebt en je kijkt er niet naar, dan ben je als een struisvogel die zijn kop in het zand steekt. Het gaat hier echter over reële problemen, want de organisaties die gokken aanbieden zoeken constant naar nieuwe mogelijkheden.
Wij hebben onze wetgeving nu gebaseerd op de fysieke grenzen, maar wij zijn allang in het tijdperk van de virtuele grenzen. Dus ik ben van mening dat wij moeten zorgen voor een Europese aanpak van online gambling, dat wij een duidelijker wetgeving moeten hebben, dat wij daar de providers in moeten betrekken, dat wij ervoor moeten zorgen dat de consument beschermd wordt, dat de criminele organisaties worden uitgesloten. Maar dat betekent ook dat wij moeten durven loslaten dat de overheden monopolies in stand blijven houden op grond van de uitspraak van het Europese Hof "restrictief beleid, dan mag je monopolie hebben", maar het loopt totaal uit de hand.
En dat is ook wat het Europese Hof regelmatig aangeeft en ik denk dat wij het lef moeten hebben om ten behoeve van onze burgers, maar ook ter uitsluiting van de criminele organisaties harde wetgeving te maken die de uitlopers en het misbruik van gokken uit de wereld helpen. Ik hoop dat dat lukt, mijnheer Barnier, u heeft een geweldige taak hieraan en ik wens u heel veel sterkte.
Wellicht, en dan sluit ik af, Voorzitter, is het al een aardig iets voor u om de implementatie van de dienstenrichtlijn eens nader te onderzoeken en daar het Parlement mee te verblijden; ik hoor namelijk veel positieve berichten.
Franz Obermayr
(DE) Mevrouw de Voorzitter, het Europese Hof van Justitie heeft in de zaak C-42/07 onderzocht of Portugal door uitvaardiging van een verbod op online-kansspelen EU-recht heeft geschonden. Portugal had ondernemingen verboden om kansspelen op internet aan te bieden. De door het verbod getroffen ondernemingen, zoals Bwin en Liga Portuguesa de Futebol Profissional, stapten daarop naar de rechter en vochten de zaak tot bij het Europees Hof van Justitie aan. Hun voornaamste argument was dat Portugal daarmee de vrijheid van dienstverlening aantastte en dat het uiteindelijk elke ondernemer vrijstond grensoverschrijdend diensten aan te bieden. Bovendien zou elke EU-burger de vrijheid hebben zich diensten te laten verlenen - een passieve vrijheid van dienstverlening, kortom.
De vrijheid van dienstverlening behelst echter ook een discriminatieverbod en dat betekent dat de staat buitenlandse dienstverleners niet bij binnenlandse mag achterstellen. Daarnaast behelst de vrijheid van diensterverlening een belemmeringsverbod, wat betekent dat maatregelen die weliswaar niet discriminatoir zijn, maar buitenlandse ondernemers de toegang tot de markt bemoeilijken, uit de aard der zaak verboden zijn. Dit laatste wees het Hof van Justitie opmerkelijk genoeg van de hand. Het stelde dat de vrijheid van dienstverlening ingeperkt kan worden, voor zover die het algemeen belang in gevaar brengt, net zoals fraudebestrijding, consumentenbescherming en de preventie van gokverslaving dat nodig kunnen maken.
Vooral de gokverslaving vormt tegenwoordig een serieus probleem. Alleen al in Duitsland staan 200 000 mensen te boek als verslaafd, terwijl steeds meer jongeren erdoor getroffen worden. Volgens onderzoek ligt de beginleeftijd al bij dertien jaar. Nu kennen wij de problematiek en daarom mag het anderzijds niet zo zijn dat particuliere aanbieders die aan strenge normen voldoen om de consument op de juiste manier te beschermen stelselmatig van de markt buitengesloten worden, ten faveure van monopolisten in staatseigendom, die zich aan de communautaire concurrentie kunnen onttrekken en over betere marktkansen beschikken.
Ik hoop dat men deze buitengewoon lastige, gepolariseerde situatie niet uit het oog verliest bij het creëren van een juridisch kader en dat de Commissie de kernthema's die ik zojuist aanstipte ook meeneemt en in de wetgeving verankert.
Giovanni Collino
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik commissaris Barnier veel succes wensen bij zijn werk, aangezien er behoefte is aan iemand die goed werk verricht.
Vanwege hun aard hebben kansspelen psychische gevolgen voor iedere speler en zijn ze van invloed op de culturele aspecten en gedragsaspecten van elke maatschappij. Met het oog op de risico's die gokken met zich meebrengt, is het recente arrest van het Hof van Justitie van de Europese Unie zeer verstandig. Dit arrest laat elke lidstaat vrij om zelf regels vast te stellen op het gebied van online wedden en online gokken.
Het arrest dat betrekking heeft op de Liga Portuguesa, bevestigt dat de reglementering binnen de Europese Unie bestaat uit 27 verschillende regelgevingen, op basis waarvan elke lidstaat heeft besloten wetgeving te creëren. Deze situatie is volledig in strijd met de toepassing van de regels van de interne markt, met de kansspelsector en met een harmonisering op Europees niveau.
Een aanbod dat niet streng is gereguleerd zou de behoeften en het gedrag van alle Europese burgers negatief beïnvloeden, en daarbij verwijs ik met name naar de zwakste bevolkingsgroepen en jongeren.
Wij vragen u, commissaris Barnier, om u in te zetten voor een regelgevingskader dat de bevoegdheden van aanbieders duidelijk maakt en dat gemeenschappelijke beginselen en een gedragscode voor aanbieders vaststelt, teneinde alle Europese burgers te beschermen die graag aan online-kansspelen meedoen.
Milan Zver
(SL) Commissaris, ik wens u veel succes met uw nieuwe bevoegdheden.
Gokken is een hedendaagse vorm van verslaving. We kennen het allemaal, het is een soort escapisme voor de moderne mens. Online gokken is echter een fenomeen dat wij als politici onder ogen moeten zien en waarvoor we de beste oplossing moeten zoeken, zodat we enerzijds de fundamentele beginselen van de Europese Unie, zoals een vrij verkeer van diensten, beschermen, en anderzijds tegelijk ook consumenten beschermen.
Maar welke richting moeten we uitgaan? Als we te veel bevoegdheden aan de lidstaten overlaten, zullen we volgens mij nooit alle nadelen van online gokken kunnen uitroeien - noch het witwassen van geld, noch andere misdaadactiviteiten.
We zullen echter vooral de monopolies niet kunnen afschaffen, want toegewijde operatoren van diensten krijgen binnen de nationale grenzen natuurlijk die rol. Ik ben een tegenstander van het protectionisme op het vlak van kansspelen. Ik hoop dat uw groenboek dat probleem zal oplossen in het voordeel van iedereen, zowel van de consumenten en lidstaten, als van de fundamentele beginselen van de Europese Unie.
Ilda Figueiredo
(PT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit is een uiterst belangrijk thema met het oog op de bescherming van de belangen van burgers en met het oog op de bestrijding van fraude die veelvuldig samengaat met kansspelen, en dus ook met online-kansspelen.
De lidstaten moeten de autonomie en de volledige bevoegdheid behouden om beleidsdoelstellingen op het gebied van kansspelen te bepalen, overeenkomstig de tradities van dat land, en ten behoeve van een betere bescherming van consumenten en van de belangen van burgers, waaronder investeringen in doelstellingen van algemeen nut, zoals in Portugal het geval is.
Daarom kunnen de regels op het gebied van concurrentie en de vrijheid van dienstverlening hier niet worden toegepast. We hebben hier niet te maken met een normale dienstverlening, maar met een spel dat grote gevolgen heeft voor het leven van burgers. We hopen dat ook, commissaris, dat u dit standpunt zult meenemen bij het bepalen van uw maatregelen, en dat u ondertussen de bevoegdheid van de lidstaten om hun eigen beleid te bepalen volledig zult erkennen.
Seán Kelly
(GA) Mevrouw de Voorzitter, dank u voor de gelegenheid die u me geeft iets over dit belangrijke internationale probleem te zeggen.
(EN) Gokken - en met name het online gokken - is een verborgen verslaving, en in tegenstelling tot de andere grote verslavingen, drugs- en alcoholmisbruik, zijn er geen duidelijke fysieke verschijnselen van deze ziekte merkbaar. In de tweede plaats is online gokken een verslaving van de nieuwe generatie en die komt vooral veel voor bij jonge mensen, die op digitaal gebied veel bedrevener zijn dan hun ouders, waardoor hun gokgedrag niet wordt ontdekt en zij daardoor niet kunnen worden beschermd.
Daarom ben ik ingenomen met de op handen zijnde publicatie van het groenboek, waarin drie dingen aan de orde moeten komen: ten eerste het vaststellen van de feiten omtrent de omvang van het gokken - bijvoorbeeld in mijn eigen stad met 10 000 inwoners, waren er een paar jaar geleden nog maar twee gokkantoren, maar nu zijn er achttien. In de tweede plaats is er, na het vaststellen van deze feiten, een voorlichtingsprogramma nodig voor jonge mensen, ouders en opvoeders, en in de derde plaats moet er wetgeving komen die voor alle landen geldt.
(GA) Ik wens u met dit belangrijke werk veel succes, mijnheer de commissaris.
Andreas Mölzer
(DE) Mevrouw de Voorzitter, als we het hebben over de vraag of online-kansspelen al dan niet aan monopolisten voorbehouden moeten blijven, van een licentie afhankelijk gemaakt moeten worden of helemaal verboden moeten worden, mogen we mijns inziens niet vergeten hoe sterk het aantal gokverslaafden toegenomen is. U weet dat croupiers in casino's psychologisch geschoold zijn om spelers met verslavingsgedrag te kunnen herkennen. In het uiterste geval kan een spelverbod opgelegd worden. Nu het aanbod aan online-spellen zo enorm is, verplaatst het verslavingsprobleem zich steeds meer naar het internet. Daarbij worden relatie, werk en gezondheid op het spel gezet en binnen de kortste keren kun je met een schuldenberg van duizenden euro's opgescheept zitten.
Een bijkomend probleem is dat van de jeugdzorg. Het heeft geen enkele zin jongeren te verbieden om te gokken. Zoals uit onderzoek blijkt, speelt in een stad als Hamburg een op de tien scholieren tussen de veertien en achttien jaar illegaal om geld op internet, hetzij met online-poker, hetzij met sportweddenschappen. Ten slotte mogen, naast het droeve lot van de verslaafden en hun gezinnen, de maatschappelijke kosten niet buiten beschouwing blijven.
De Voorzitter
Mijnheer de commissaris, aangezien ik het debat niet geopend heb, wil ik u graag allereerst welkom heten, alvorens ik u het woord geef om al deze vragen te beantwoorden.
Michel Barnier
lid van de Commissie. - (FR) Voorzitter, hartelijk dank voor uw welkomstwoorden, en hartelijk dank aan ieder van u voor uw wensen en uw aanmoedigingen. Zoals u heeft begrepen - ik zei het al tegenover het Parlement - begin ik uiterst vastberaden en vol goede wil aan deze nieuwe missie die voorzitter Barroso me heeft toevertrouwd. Ik zal zelfs enig utopisme behouden. Ik denk dat sommige utopieën scheppend zijn, vooral als het gaat om het Europees project.
De vraag die de heer Harbour zojuist heel duidelijk heeft gesteld, evenals de interpellaties van de heer Schwab, mevrouw Gebhardt, mevrouw Rühle en de heer de Jong, komen neer op de volgende vraag: gaat de Europese Commissie blijk geven van goede wil, van initiatief, en anders dan enkel via de inbreukprocedure?
Dames en heren, vergis u niet! Ik ben er sinds 48 uur, laat mij en mijn medewerkers dus de tijd om te werken en u een goed beeld te schetsen van de stand van zaken. Ik kom met u praten over een nieuwe aanpak, en wel om een voor mij hele belangrijke reden. Meerderen van u hebben het gezegd - mevrouw Gebhardt zojuist nog, de heer Karas of daarnet mevrouw Figueiredo -, het zijn niet zomaar diensten. Daarom mag u deze nieuwe aanpak van de Commissie verwachten en, om te beginnen, deze raadpleging die ik u kom voorstellen.
Momenteel staat het de lidstaten vrij om hun aanpak van dit vraagstuk te kiezen, zolang deze maar overeenstemt met het verdrag. Alle lidstaten zijn van mening dat kansspelen zorgvuldig moeten worden gereguleerd, gezien de risico's die ze met zich meebrengen voor de samenleving en die in het verslag van mevrouw Schaldemose, dat ik zeer aandachtig en belangstellend heb gelezen, overigens op uiterst expliciete wijze worden beschreven.
De werkzaamheden van de Raad hebben tevens aan het licht gebracht hoezeer de standpunten, tradities en praktijken uiteenlopen. Ik heb opgemerkt dat de lidstaten, sinds ze in 2006 hebben besloten kansspelen te onttrekken aan de werkingssfeer van de dienstenrichtlijn, door de Commissie niet zijn geraadpleegd over een Europees initiatief. Dat gaat dus veranderen. En zelf ga ik met mijn teams de werkzaamheden van de werkgroep van de Raad zeer aandachtig volgen. Ik weet ook dat veel lidstaten ervoor pleiten het voorstel voor een richtlijn inzake consumentenrechten in te trekken. Ik bevestig dat de Commissie open staat voor oplossingen die een alternatief bieden voor de inbreukprocedures.
Om de juiste weg te vinden zal ik een beleidsdocument indienen. Ik heb zelf het woord 'groenboek' in de mond genomen, maar eerst moet ik me een beeld vormen van de inhoud en programmering van het werkprogramma van de Commissie en erover van gedachten wisselen met mijn collega's. Wij zullen echter een beleidsdocument voorleggen om de toekomstige discussies over dit vraagstuk te structureren, een vraagstuk dat gepaard gaat met een nieuwe proactieve en Europese coördinatie.
Er is natuurlijk de economische dimensie, maar ik herhaal dat deze voor mij niet de enige is. Er zijn andere ernstige onderwerpen, die stuk voor stuk uitdagingen van algemeen belang vormen. Mijnheer Creutzmann, mijnheer Kirkhope, mijnheer Paška - ik kan niet iedereen noemen die aan het woord is geweest -, maar ik heb nota genomen van wat de diverse coördinatoren van uw fractie namens u hebben gezegd.
Een van deze vragen, een van deze uitdagingen, is grensoverschrijdende criminaliteit. Kunnen we een vuist maken tegen deze criminaliteit zonder een Europese aanpak? Ik denk dat dat onmogelijk is. En bovendien, als we geen Europese aanpak voor online-kansspelen goedkeuren, zullen we geen vooruitgang boeken bij het streven naar een interne markt voor elektronische handel.
Wat de online-kansspelen betreft, moeten de nationale autoriteiten die in Europa toezien op kansspelen op zijn minst nauwer gaan samenwerken. Dat is overigens een van de zaken waarover de werkgroep van de Raad zich momenteel buigt, en daarom gaat de Commissie op dit punt en op andere de handen ineenslaan met de lidstaten.
Behalve naar de mening van de lidstaten zal ik luisteren naar wat er gezegd wordt in het Europees Parlement, zoals ik vanochtend heb gedaan - ook al besef ik heel goed dat uw meningen niet altijd coherent zijn, want ik weet wat het meerderheidsstandpunt van het Parlement is. In het kader van deze raadpleging zal ik ten behoeve van een betere Europese coördinatie mijn oor te luisteren leggen bij het Parlement en alle betrokken partijen, maar ook bij de verenigingen. Dat is in ieder geval hetgeen ik de komende dagen zal voorstellen aan mijn collega-commissarissen.
Voorzitter, ik heb het gehad over de uitdagingen en ik sluit daarmee af. Bij vraagstukken die de samenleving betreffen, dringt zich uiteraard het verslavingsprobleem op - dat bijzonder belangrijk is en door uw verslag aan de orde is gesteld; en dan is er nog de kwestie van minderjarigen. We moeten strikte beperkingen opleggen, zodat minderjarigen niet kunnen spelen; alle lidstaten zijn hiermee bezig, maar ieder op eigen houtje. Daarom denk ik dat op dit punt Europese coördinatie vereist is.
Om goed te handelen is het zaak eerst goed te begrijpen, en daarom ook ga ik in op het verzoek van een aantal van u om, afgezien van de cijfers die zojuist zijn genoemd, betrouwbare cijfers en statistieken op te nemen in het beleidsdocument van de Commissie. Ik zal er dan ook op toezien - zoals mevrouw Stihler en mevrouw McGuinness zojuist hebben gevraagd - dat het document van de Commissie, afgezien van duidelijke politieke richtsnoeren - niet alleen woorden maar voorstellen voor besluiten - in de eerste plaats een zo zuiver mogelijke analyse van al deze kwesties bevat.
Nog een laatste opmerking, Voorzitter, over een onderwerp dat ook gekoppeld is aan kansspelen, namelijk sportfinanciering. Ik zeg dit overigens als iemand die tien jaar van zijn leven heeft gewijd aan de organisatie ervan. Over een paar dagen gaan de Olympische Spelen van Vancouver van start en ik heb het voorrecht genoten medevoorzitter te zijn van een Olympisch organisatiecomité. Ik weet dus dat de organisatie van grote sportevenementen geld kost en dat de financieringscircuits, linksom of rechtsom, gekoppeld zijn aan kansspelen.
Daarom willen veel lidstaten die sportevenementen financieren met behulp van deze kansspelen ook nationale praktijken en wetten handhaven. De Commissie is bezig met een studie over sportfinanciering om beter zicht te krijgen op al deze aspecten - volgende week zal overigens in Brussel een conferentie worden gehouden - en in het beleidsdocument dat ik u zal voorleggen zullen wij ook ingaan op de financiering van sportevenementen via kansspelen.
Dames en heren, ik heb zeer zorgvuldig naar u geluisterd en ik bedank u hartelijk voor de diversiteit en de kwaliteit van uw bijdragen. Ik zal naar u blijven luisteren. Ik zal daarnaast met het Parlement alle betrokken partijen raadplegen. Ik hoop u dus uiterlijk komend najaar weer te treffen om op basis van dit beleidsdocument, waarschijnlijk een groenboek, onder voorbehoud van de goedkeuring van het college, deze betere samenhang en deze prachtige coördinatie op Europees niveau te verwezenlijken.
De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris, voor dit uitvoerige en bemoedigende antwoord.
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Sławomir Witold Nitras  
Allereerst wil ik graag uw aandacht vestigen op de betekenis van online gokken in de wereld van vandaag. In het debat dat we nu aan het voeren zijn, hebben we het over verschillende kwesties die, naar mijn mening, zo snel mogelijk moeten worden opgelost, het liefst op communautair niveau. In zijn arrest stelde het Europees Hof van Justitie dat regulering van de gokwetgeving een zaak voor de lidstaten is en dat ze de regelgeving op dit gebied steeds strenger maken. Niet alleen in Polen, maar ook in andere landen gaan stemmen op die zeggen dat de mogelijkheden om te gokken op het internet aanzienlijk moeten worden beperkt. Naar mijn mening is dit een stap in de juiste richting en is het de bedoeling een duidelijke en uniforme wetgeving in te voeren, met inbegrip van beginselen om het internet veilig te houden. Anderzijds worden online gokspellen vaak buiten het grondgebied van één enkel land gespeeld. Dit leidt tot ernstige gevolgen, niet alleen juridische, maar ook financiële. De vraag over welke jurisdictie van toepassing moet zijn en tot op welke hoogte, blijft onbeantwoord. Ik ben van mening dat de Europese Unie, aangezien een van haar fundamentele rollen het waarborgen van de veiligheid van haar burgers is, regelgeving op EU-niveau moet invoeren en tevens moet zorgen voor de daadwerkelijke tenuitvoerlegging daarvan.
(De vergadering wordt om 11.25 uur onderbroken en om 12.00 uur hervat)
