Διατύπωση της πρωτοβουλίας των ευρωπαίων πολιτών βάσει του άρθρου 11, παράγραφος 4, της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση (συζήτηση)
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τη δήλωση του Συμβουλίου και της Επιτροπής Ανάπτυξης σχετικά με τη διατύπωση της πρωτοβουλίας των ευρωπαίων πολιτών βάσει του άρθρου 11, παράγραφος 4 της Συνθήκης για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επιτρέψτε μου να καλωσορίσω θερμότατα ομάδα δημοσιογράφων από την περιφέρειά μου, την Castile-La Mancha της Ισπανίας, οι οποίοι έχουν λάβει θέση στο δημοσιογραφικό θεωρείο, στο πλαίσιο της ξενάγησής τους στα θεσμικά όργανα της ΕΕ.
Diego López Garrido
Κύριε Πρόεδρε, είμαι ευγνώμων στο Κοινοβούλιο για την πρωτοβουλία που ανέλαβε σχετικά με τη διεξαγωγή της παρούσας συζήτησης με θέμα μία από τις πλέον σημαντικές, τις πλέον συναφείς, κατ' εμέ, πτυχές -από δημοκρατικής άποψης- της περαιτέρω ανάπτυξης της ιδέας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ευρωπαϊσμού μεταξύ των ευρωπαίων πολιτών. Τούτο συνδέεται με ένα απολύτως συναφές ζήτημα, το οποίο εγκαινιάζει νέο στάδιο στην πορεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης· όπως, ασφαλώς, γνωρίζετε, πρόκειται για την πρωτοβουλία πολιτών. Με άλλα λόγια, πρόκειται για τη δυνατότητα τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου ευρωπαίων πολιτών, ανδρών και γυναικών, από διάφορα κράτη μέλη, να μπορούν να υπογράφουν νομοθετική πρωτοβουλία.
Νομοθετική πρωτοβουλία που απευθύνεται και υποβάλλεται, ευλόγως, στην Επιτροπή, η οποία αποτελεί το θεσμικό όργανο της ΕΕ που έχει την αρμοδιότητα να συντάσσει νομοθετικές πρωτοβουλίες.
" πρωτοβουλία πολιτών συνιστά για την Προεδρία του Συμβουλίου λίαν σαφή προτεραιότητα· σαφέστατη. Συνιστά προτεραιότητα, διότι πιστεύουμε ότι είναι προτεραιότητα για την Ευρώπη. Φρονούμε ότι, όταν μία χώρα προεδρεύει του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν πρέπει να εφαρμόζει δικές της προτεραιότητες, δικούς της στόχους ως απλής χώρας κατά τη διάρκεια της Προεδρίας της, αλλά πρέπει να προχωρά περαιτέρω και πρέπει να είναι σε θέση να εκπροσωπεί τους στόχους της Ευρώπης.
" πρωτοβουλία πολιτών, με τις δυνατότητες που παρέχει, με τα δικαιώματα που εκχωρεί στους πολίτες -σε περίπου πεντακόσια εκατομμύρια ευρωπαίων πολιτών- αποτελεί ουσιώδη στόχο της Ευρώπης, και, για τον λόγο αυτόν, συνιστά μία από τις προτεραιότητες της ισπανικής Προεδρίας, όχι υπό τη μορφή ισπανικής προτεραιότητας, αλλά υπό τη μορφή ευρωπαϊκής προτεραιότητας.
Μετά από οκτώ έτη που σπαταλήθηκαν σε θεσμικές αβεβαιότητες, οι πολίτες προσβλέπουν στην ταχύτερη δυνατή εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβόνας.
Πρέπει να κερδίσουμε τον χαμένο χρόνο και να ανταποκριθούμε επί της ουσίας στους πολίτες, διότι αυτό που θέλουν είναι η συμμετοχή. Με άλλα λόγια, οφείλουμε να επιτύχουμε σταδιακά την εξισορρόπηση μεταξύ της Ευρώπης που οικοδομήθηκε κατά τη διάρκεια του 20ού αιώνα περισσότερο εκ των άνω προς τα κάτω -αν και δημοκρατικά- και μίας Ευρώπης που οικοδομείται επίσης εκ των κάτω προς τα άνω.
Για τον λόγο αυτόν, πιστεύουμε ότι η πρωτοβουλία πολιτών πρέπει να ξεκινήσει το συντομότερο δυνατόν, διότι θα αποτελέσει απόδειξη της πολιτικής βούλησης των κρατών μελών, του Κοινοβουλίου και των θεσμικών οργάνων της Ένωσης να δώσουν βήμα διαλόγου στο κοινό και να επιτρέψουν στους πολίτες να μετέχουν στη ζωή της Ένωσης.
Επιπροσθέτως, θα αντισταθμίσει κάτι που λαμβάνει, δυστυχώς, χώρα και στην Ευρωπαϊκή Ένωση: το γεγονός ότι ο πολιτικός διάλογος πραγματοποιείται, ως επί το πλείστον, σε εθνικό επίπεδο· είναι "ενδογενής" διάλογος. Εδώ στις Βρυξέλλες, ή στο Κοινοβούλιο, διεξάγεται ευρωπαϊκός πολιτικός διάλογος, αλλά στις επιμέρους χώρες της Ένωσης υπερισχύει ο εθνικός και όχι ο ευρωπαϊκός διάλογος.
" πρωτοβουλία πολιτών συνιστά θαυμάσιο μέσο για την έναρξη πραγματικού ευρωπαϊκού διαλόγου στο πλαίσιο της κοινωνίας των πολιτών. Οι πρωτοβουλίες που θα διατυπωθούν από πολίτες διαφόρων χωρών θα κινήσουν σε κάθε χώρα ξεχωριστά τη διαδικασία ευρωπαϊκού διαλόγου, και όχι μόνο αμιγώς εθνικού διαλόγου.
Αυτός είναι, κύριε Πρόεδρε, ο λόγος για τον οποίο κρίναμε ότι η πρωτοβουλία πολιτών πρέπει να χαρακτηριστεί ως προτεραιότητα. Μόλις η Επιτροπή υποβάλει το σχέδιο κανονισμού της -θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε την Επιτροπή, και, ιδίως, οφείλω να επισημάνω, τον Πρόεδρο, κ. Barroso, και τον Αντιπρόεδρο, κ. Šefčovič, για την ιδιαίτερη μέριμνά τους να θέσουν το εν λόγω ζήτημα μεταξύ των προτεραιοτήτων στο πρόγραμμα εργασίας της Επιτροπής· είμαστε εξίσου ευγνώμονες για το γεγονός ότι τούτο θα λάβει χώρα άμεσα και ταχύτατα, όπως θα μας διαβεβαιώσει σε λίγο και ο κ. Šefčovič- θα έχουμε στη διάθεσή μας ένα κείμενο που θα μας επιτρέψει να κινήσουμε, μαζί με το Συμβούλιο και το Κοινοβούλιο, τη διαδικασία στην οποία προσβλέπουν αναμφισβήτητα οι ευρωπαίοι πολίτες, εντός προθεσμίας έξι μηνών.
Θα χρειαστεί, βεβαίως, να επεξεργαστούμε τις διαφορετικές ενεχόμενες πτυχές, εκ των οποίων άλλες είναι πιο τεχνικές και άλλες πιο πολιτικές, αλλά πρέπει να ενθαρρύνουμε αυτήν την πρωτοβουλία.
Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο πασχίζουμε να προωθήσουμε τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία, από την άτυπη σύνοδο των υπουργών Εξωτερικών στη La Granja de San Ildefonso, όπως θα θυμούνται επίσης ο κ. Šefčovič και η κ. Malmström -η οποία ήταν τότε εν ενεργεία, διότι η νέα Επιτροπή δεν είχε αναλάβει ακόμα τα καθήκοντά της- μέχρι και την πρώτη επίσημη συνεδρίαση που πραγματοποιήσαμε με την Επιτροπή στη Μαδρίτη μετά την ανάληψη καθηκόντων του νέου Σώματος των Επιτρόπων, αλλά και σήμερα το απόγευμα στο Κοινοβούλιο. Θα ήθελα να τους ζητήσω -και αυτό είναι το μήνυμα που θα επιθυμούσα να σας μεταβιβάσουν, αξιότιμοι βουλευτές- να επιδείξουν μέγιστο ενδιαφέρον για την εν λόγω πρωτοβουλία.
Ξέρω ότι θα το πράξουν. Επιπλέον, θα ήθελα να τους ζητήσω να επιταχύνουν κατά το μέγιστο δυνατόν κάτι το οποίο θεωρώ ότι μπορεί να αποσπάσει πολύ εύκολα γενική συναίνεση στις διαφορετικές πτυχές του, όπως διαπίστωσα κατά τις συζητήσεις που έχουν διεξαχθεί στο Συμβούλιο, την Επιτροπή και το Κοινοβούλιο, στο πλαίσιο της επιτροπής στην οποία συμμετείχα, για παράδειγμα, ήτοι στην Επιτροπή Συνταγματικών Υποθέσεων. Κατόπιν τούτου, φρονώ ότι μπορούμε να εφαρμόσουμε στην πράξη αυτήν την πρωτοβουλία, διότι πρόκειται για μία από τις συνιστώσες του νέου σταδίου που ξεκινά τώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και συνεγείρει πρωτίστως την κοινή γνώμη.
Maroš Šefčovič
Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα πραγματικά να ευχαριστήσω το Κοινοβούλιο που συμπεριέλαβε αυτό το λίαν σημαντικό θέμα στην ημερήσια διάταξη. Θα ήθελα να ευχαριστήσω προσωπικά τον αγαπητό μου φίλο, Diego López Garrido, και την ισπανική Προεδρία για τη διατήρηση αυτού του θέματος μεταξύ των προτεραιοτήτων του προγράμματος δράσης της, διότι πιστεύω ότι το μέσο που πρόκειται να αποκτήσουμε θα αλλάξει πραγματικά τον τρόπο με τον οποίο ασκούμε πολιτική στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Έως σήμερα, το ευρωπαϊκό οικοδόμημα θεμελιωνόταν στην αντιπροσωπευτική δημοκρατία. Φρονώ ότι αυτό αποτυπώθηκε πολύ καλά και στη Συνθήκη της Λισαβόνας, στην οποία καθίσταται σαφές ότι οι αρμοδιότητες του Κοινοβουλίου ενισχύονται σε πολύ μεγάλο βαθμό, αλλά και στο γεγονός ότι πρόκειται να αυξήσουμε τη συμμετοχή των εθνικών κοινοβουλίων στην ευρωπαϊκή νομοθετική διαδικασία. Και έπρεπε να συμπληρωθεί από τη μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στην εν λόγω διαδικασία, μέσω αυτού του μέσου συμμετοχικής δημοκρατίας.
Προσφάτως συζητήθηκε το ενδεχόμενο η μία διαδικασία να ακυρώνει την άλλη, και εάν πρόκειται για παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος. Ειλικρινά, δεν πιστεύω ότι ισχύει κάτι τέτοιο, διότι θεωρώ ότι αμφότερα τα στοιχεία της αντιπροσωπευτικής και της συμμετοχικής δημοκρατίας αλληλοενισχύονται και συνδράμουν στη δημιουργία πραγματικού ευρωπαϊκού πολιτικού και δημόσιου χώρου.
Πιστεύω επίσης ότι, χάρη σε αυτό το μέσο, θα υπογραμμίσουμε ακόμα περισσότερο τη σημασία της ευρωπαϊκής ιθαγένειας για τους Ευρωπαίους. Όπως δήλωσε ήδη ο Diego, είμαι και εγώ πεπεισμένος ότι το μέσο αυτό μπορεί να οδηγήσει σε ισχυρότερους, καλύτερους διασυνοριακούς διαλόγους σε πανευρωπαϊκή κλίμακα, περισσότερο επί ευρωπαϊκών θεμάτων, και όχι μόνο επί εθνικών θεμάτων που τόσο συχνά παρατηρούμε στις πρωτεύουσες των κρατών μελών μας.
" Επιτροπή ήταν και είναι ευγνώμων για το έργο που έχει ήδη επιτελέσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσον αφορά την πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών. Το ψήφισμα που εγκρίνατε στις 7 Μαΐου του προηγούμενου έτους αποτέλεσε για εμάς λίαν σημαντικό οδηγό και δείκτη όσον αφορά τον τρόπο με τον οποίο έπρεπε να ετοιμάσουμε αυτήν την πρωτοβουλία.
Όπως γνωρίζετε, κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες τόσο σημαντικών νομοθετημάτων όπως είναι το παρόν νομοθέτημα, η Επιτροπή επιδιώκει τη συμμετοχή της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης στο πλαίσιο όσο το δυνατόν ευρύτερης διαβούλευσης. Ως εκ τούτου, διοργανώσαμε δημόσιο διάλογο επί του συγκεκριμένου θέματος, βάσει της Πράσινης Βίβλου που εκδώσαμε τον Δεκέμβριο του 2008.
Οφείλω να ομολογήσω ότι οι απαντήσεις που λάβαμε μας εξέπληξαν ευχάριστα. Λάβαμε περισσότερες από 300 απαντήσεις, οι οποίες προήλθαν από ευρύ φάσμα συμμετεχόντων: μεμονωμένους πολίτες, οργανώσεις, δημόσιες αρχές, ακόμα και ορισμένα εθνικά κοινοβούλια.
Αξιολογήσαμε τις ληφθείσες απαντήσεις και συμπληρώσαμε τη διαδικασία διαβούλευσης με δημόσια συζήτηση που διεξήχθη στις Βρυξέλλες, την οποία παρακολούθησαν 150 και πλέον ενδιαφερόμενα μέρη, περιλαμβανομένων των αξιότιμων εκπροσώπων του Κοινοβουλίου.
Συνοψίζοντας την εν λόγω συζήτηση, θα μπορούσα να πω ότι διατυπώθηκαν πλείστες καινοτόμες, ενδιαφέρουσες και θετικές προτάσεις, οι οποίες τέθηκαν στο τραπέζι της Επιτροπής. Ποια ήταν τα κύρια συμπεράσματα; Ότι τους πολίτες τους ενδιαφέρει να εφαρμοστεί αυτή η πρωτοβουλία το συντομότερο δυνατόν, και ότι θα ήθελαν να είναι όσο το δυνατόν φιλικότερη προς τον χρήστη, απλή, σαφής, κατανοητή και, πάνω από όλα, προσβάσιμη.
Και, θα συμφωνείτε, φαντάζομαι, ότι τα αιτήματα αυτά συνιστούν ξεκάθαρες και πολύ σημαντικές παραμέτρους για τη σύνταξη του νομοθετήματος κατ' αυτόν τον τρόπο, διότι μόνο οι προαναφερθείσες παράμετροι μπορούν να διασφαλίσουν ότι οι πολίτες θα είναι σε θέση να μετέρχονται το εν λόγω μέσο, ώστε να επικοινωνούν καλύτερα με την Επιτροπή και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
Με γνώμονα τα αποτελέσματα των διαβουλεύσεων, καθώς και τις προτάσεις που έχει υποβάλει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, η Επιτροπή βρίσκεται επί του παρόντος στο στάδιο ολοκλήρωσης της πρότασής της. Αισιοδοξώ ότι, στις 31 Μαρτίου, το Σώμα των Επιτρόπων θα εγκρίνει τις προτάσεις επί των οποίων εργαζόμαστε. Μπορώ επίσης να σας διαβεβαιώσω ότι τούτο δεν θα ήταν εφικτό χωρίς τη σθεναρή ενθάρρυνση της ισπανικής Προεδρίας. Είναι καταφανές ότι μία τέτοια υψηλή προτεραιότητα για την Προεδρία πρέπει να γίνει σεβαστή, και γνωρίζω ότι η Ισπανία έχει αναλάβει την ισχυρή δέσμευση να προσπαθήσει να προωθήσει περαιτέρω τις εργασίες επί της πρωτοβουλίας αυτής κατά τη θητεία της Προεδρίας της.
Ευελπιστώ, λοιπόν, χάρη στην εποικοδομητική προσέγγιση της Προεδρίας, του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου, να έχουμε θέσει σε εφαρμογή αυτό το νέο και λίαν σημαντικό μέσο πολύ πριν από την πρώτη επέτειο έναρξης ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας.
Íñigo Méndez de Vigo
Κύριε Πρόεδρε, πριν από επτά σχεδόν χρόνια, κατά τη λήξη της Συνταγματικής Συνέλευσης, σε αυτήν ακριβώς την αίθουσα, εμείς, οι βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, και οι βουλευτές των εθνικών κοινοβουλίων κατορθώσαμε να υποβάλουμε πρόταση η οποία έγινε δεκτή από το Προεδρείο. Είχα την τιμή να την διαβιβάσω εγώ στο Προεδρείο, όπου και την εγκρίναμε. Επιπλέον, θα ήθελα να υπενθυμίσω στο Κοινοβούλιο το όνομα του κ. Lamassoure και το όνομα του κ. Mayer, διότι ήταν τα δύο πρόσωπα που εκπόνησαν την πρόταση για την πρωτοβουλία πολιτών, μία λαϊκή πρωτοβουλία η οποία συμπεριλαμβάνεται πλέον στις συνθήκες.
Μία λαϊκή πρωτοβουλία η οποία αποτελεί παράδειγμα συμμετοχικής δημοκρατίας -ο κ. Šefčovič εξήγησε πολύ καλά το σημείο αυτό- και αντιπροσωπευτικής δημοκρατίας, διότι τα ζητήματα που θα κληθεί να καλύπτει η εν λόγω πρωτοβουλία πρέπει να είναι ευρωπαϊκά και όχι τοπικά ζητήματα. Συμμετοχή των πολιτών, λοιπόν, και ζητήματα που εξετάζονται σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Ο κ. Šefčovič, ο οποίος καταρτίζει την πρόταση αυτή, δεν μας ενημέρωσε περί τίνος ακριβώς πρόκειται. "Μείναμε με την όρεξη". Εξ ονόματος της Ομάδας μου, κύριε Šefčovič, θα ήθελα να σας ζητήσω να περιλαμβάνει τουλάχιστον τρεις ιδέες.
" πρώτη ιδέα είναι ότι πρέπει να είναι σαφής και απλή. Με άλλα λόγια, ας μην περιπλέξουμε τα πράγματα. Πρέπει να είναι ένα μέσο προσβάσιμο για τους πολίτες, ώστε να μπορούν να συμμετέχουν, χωρίς να χρειάζεται να έχουν ακολουθήσει πανεπιστημιακές σπουδές.
" δεύτερη ιδέα είναι ότι πρέπει να προβλέπει τη συνεργασία μεταξύ των ευρωπαϊκών και των εθνικών αρχών, διότι, κατά την άποψή μου, οι εθνικές αρχές πρέπει να διαδραματίζουν σημαίνοντα ρόλο στον τρόπο με τον οποίο οργανώνονται οι υπογραφές.
" τρίτη ιδέα είναι ότι πρέπει να παράσχουμε την κατάλληλη εκπαίδευση, μέσω της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Κοινοβουλίου, εξηγώντας τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να χρησιμοποιηθεί αυτή η νομοθετική πρωτοβουλία, ώστε να αποφεύγονται απογοητεύσεις. Θα σας δώσω, εν προκειμένω, ένα παράδειγμα που εντόπισα στο Διαδίκτυο. Έχει ήδη δρομολογηθεί ηλεκτρονικό αίτημα για τη χρήση της λαϊκής πρωτοβουλίας με στόχο τη δυνατότητα αλλαγής της έδρας του Κοινοβουλίου, ώστε να υπάρχει μόνο μία έδρα.
Αυτό, όμως, είναι αδύνατον, και πρέπει να το δηλώσουμε εξαρχής· απαιτεί μεταρρύθμιση των συνθηκών και δεν είναι δυνατόν να εξεταστεί μέσω της λαϊκής πρωτοβουλίας.
Συνεπώς, απαιτείται παροχή εκτεταμένης εκπαίδευσης, κυρίες και κύριοι της Επιτροπής και του Κοινοβουλίου, στο πλαίσιο μίας πρωτοβουλίας που η Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες) στηρίζει και ελπίζει ότι θα μπορέσει να αξιοποιηθεί για την προαγωγή του αισθήματος του ανήκειν στην Ένωση και της δημόσιας συμμετοχής στο έργο της Ένωσης.
Ramón Jáuregui Atondo
Κύριε Πρόεδρε, κύριε Šefčovič, με χαροποίησε ιδιαίτερα η είδηση ότι η Επιτροπή σχεδιάζει να εγκρίνει αυτό το σχέδιο κανονισμού την προσεχή εβδομάδα, ήτοι το αργότερο έως τις 31 Μαρτίου. Θεωρώ ότι πρόκειται για σπουδαία είδηση και φρονώ ότι είναι σκόπιμο και ορθό να συγχαρούμε την Επιτροπή, τον κ. Šefčovič και την ισπανική Προεδρία για την ώθηση που έχουν δώσει στην εν λόγω πρωτοβουλία και τη συγκατάθεσή τους να υποβληθεί μία λίαν σημαντική πρόταση στο Κοινοβούλιο.
Λίαν σημαντική, διότι, καταρχάς, θεωρώ ότι ενισχύει τη νομιμότητα του Κοινοβουλίου. Και τούτο, επειδή παρέχει στο κοινό άμεση πρόσβαση στο Κοινοβούλιο, όχι μέσω κομμάτων, αλλά με τρόπο που χορηγεί άμεση πρόσβαση σε εμάς, στο Κοινοβούλιο, μέσω ενός εγγράφου που δεν είναι τίποτα λιγότερο από ένα νομοσχέδιο.
Πρόκειται για άμεση πρόσβαση στο Κοινοβούλιο η οποία ενισχύει ακριβώς τη νομιμότητά του. Ενισχύει την έννοια της συμμετοχής στα κοινά, η οποία βρίσκεται στον πυρήνα αυτόν καθαυτόν του ευρωπαϊκού εγχειρήματος. Από το Μάαστριχτ και εξής, στο επίκεντρο του ευρωπαϊκού εγχειρήματος βρίσκονται οι πολίτες, οι οποίοι καθίστανται και οι πρωταγωνιστές του.
Δεύτερον, θα έλεγα ότι πρόκειται για στοιχείο που ενθαρρύνει εξαιρετικά τη σύνδεση μεταξύ των θεσμικών οργάνων και της συμμετοχής στα κοινά, στοιχείο που ανέκαθεν επιζητούσαμε και ποτέ δεν κατορθώσαμε να αποκτήσουμε. Δίδεται στους ανθρώπους η ευκαιρία να προσεγγίσουν πραγματικά το Κοινοβούλιο και να μάθουν πώς το τελευταίο μπορεί να καταστεί χρήσιμο. Τούτο με οδηγεί επίσης στη διατύπωση μερικών συστάσεων οι οποίες συνάδουν, σε μεγάλο βαθμό, με τις συστάσεις που έκανε προ ολίγου ο κ. Méndez de Vigo.
Εκτιμώ ότι είναι σημαντικό να συνταχθεί ένα κείμενο που θα είναι, πρωτίστως, πραγματικά ευέλικτο. Με άλλα λόγια, ένα κείμενο που πρέπει να επιτρέπει την άσκηση του αντίστοιχου δικαιώματος· που πρέπει να την διασφαλίζει για πολλούς ανθρώπους, διότι πρέπει να προσδιορίσουμε τον αριθμό των χωρών, τα σχετικά ποσοστά και τα συστήματα υπογραφών. Παρακαλώ, έστε ευέλικτοι! Ας διευκολύνουμε την πρόσβαση σε αυτήν την πρωτοβουλία, αλλά ας την καταστήσουμε επίσης σαφή και ας μην διαψεύσουμε τις προσδοκίες.
Υπάρχει μία θεμελιώδης διαδικασία την οποία πρέπει να πραγματοποιεί προηγουμένως η Επιτροπή, αξιολογώντας εάν θα είναι επιτυχές ή όχι ένα σχέδιο πρωτοβουλίας, εάν θα είναι εφικτό ή όχι να προχωρήσει περαιτέρω. Πριν από τη συγκέντρωση των υπογραφών, πρέπει να δηλώνουμε "ναι" ή "όχι", ώστε να μην διαψεύδουμε τις προσδοκίες: σαφήνεια και ευελιξία για το εν λόγω εγχείρημα, κυρίες και κύριοι, και, ασφαλώς, συγχαρητήρια.
Anneli Jäätteenmäki
" πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών είναι σημαντική, επειδή αποτελεί μία από τις σπάνιες καινοτομίες που εισάγει η Συνθήκη της Λισαβόνας, και οι οποίες μπορούμε να πούμε ότι αυξάνουν, σε πραγματικούς όρους, τις δυνατότητες παρέμβασης του κοινού. Πρόκειται προφανώς για μικρό μόνο βήμα προόδου, και η συλλογή ενός εκατομμυρίου ονομάτων θα συνιστά μείζον έργο· ακόμα και σε αυτό το στάδιο, το μόνο που μπορούμε να κάνουμε είναι να προτείνουμε στην Επιτροπή να κάνει κάτι σχετικά. Στην περίπτωση αυτή, η Επιτροπή θα αποφασίζει, με πλήρη επίγνωση όλων των στοιχείων, εάν θα αναλάβει δράση ή όχι.
Εάν το πείραμα της πρωτοβουλίας πολιτών στεφθεί με επιτυχία, όπως ευελπιστώ ότι θα συμβεί, είναι πολύ πιθανόν να είμαστε κατόπιν σε θέση να σημειώσουμε περαιτέρω πρόοδο στην πορεία προς την άσκηση άμεσης επιρροής. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο είναι πολύ σημαντικό τώρα, κατά τη θέσπιση ακριβώς του πλαισίου για την πρωτοβουλία πολιτών, να καθοριστεί αυτό το πλαίσιο κατά τρόπο, ώστε να καθιερωθεί εύκολα η πρωτοβουλία και να είναι σαφής και κατανοητή. Δεν πρέπει να ενθαρρύνουμε φρούδες ελπίδες ή να δημιουργήσουμε παρανοήσεις.
Έχει συζητηθεί το ενδεχόμενο της διαδικασίας εκ των προτέρων συμμόρφωσης. Θεωρώ ότι το ενδεχόμενο αυτό πρέπει να εξεταστεί με μεγάλη προσοχή. Μπορεί να παρουσιάζει θετικές πτυχές, αλλά δεν ξέρω εάν είναι σωστό να περιορίσουμε το φάσμα των πρωτοβουλιών στο παρόν στάδιο. Ας επιτρέψουμε στο κοινό να διατυπώνει τη γνώμη του.
Κατά την άποψή μου, είναι ουσιώδες το κατώτατο όριο συμμετοχής των διαφόρων κρατών μελών -ο αριθμός των ενεχομένων χωρών- να μην είναι υπερβολικά υψηλό: ένα τέταρτο εξ αυτών θα ήταν επαρκές, ώστε να θεωρείται ότι έχει κινηθεί η διαδικασία της αντίστοιχης πρωτοβουλίας και να καθίσταται πιθανή η περαιτέρω συνέχισή της. Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι ο κανονισμός δεν εγείρει περιττούς φραγμούς στην εφαρμογή της πρωτοβουλίας πολιτών, αλλά ότι την καθιστά, αντιθέτως, σαφή και απλή. Ας ελπίσουμε ότι θα υπάρξει μεγάλος αριθμός πρωτοβουλιών, και ότι η Επιτροπή θα τις προωθήσει περαιτέρω.
Gerald Häfner
Κύριε Πρόεδρε, κύριε López Garrido, κύριε Šefčovič, κυρίες και κύριοι, πιστεύω ότι, στην παρούσα φάση, μας δίδεται μία σπουδαία ευκαιρία να προβούμε πλέον σταδιακά στον μετασχηματισμό της Ευρώπης μας, αυτής της κοινής Ευρώπης που μοιραζόμαστε, η οποία εγκαινιάστηκε με συνθήκες μεταξύ των κρατών -το κλασικό μέσο εξωτερικής πολιτικής, στο οποίο οι πολίτες ήταν κατά το μάλλον ή ήττον απλοί θεατές- σε μία Ευρώπη των πολιτών.
Το θέμα της σημερινής μας συζήτησης αφορά το πρώτο μέσο που προβλέπει άμεση συμμετοχή των πολιτών σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Φρονώ ότι είναι σαφές σε όλους το μέγεθος της ευκαιρίας που μας παρέχεται κατ' αυτόν τον τρόπο, ιδίως για τη δημιουργία, τη σταδιακή ανάπτυξη των προτιμήσεων ευρωπαϊκής κοινής γνώμης, ευρωπαϊκού "δήμου", τον οποίο χρειάζεται αυτή η Ευρώπη, δεδομένου ότι εξακολουθούμε να διεξάγουμε συναφώς μεμονωμένες, κατά κύριο λόγο, συζητήσεις στη Γαλλία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, τη Γερμανία, κλπ. Σε ό,τι αφορά τους πολίτες, απουσιάζουν σχεδόν παντελώς από όλες τις πανευρωπαϊκές συζητήσεις. Μία πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών αυτού του είδους θα μπορούσε, εντούτοις, να συμβάλει στη διεξαγωγή τέτοιων συζητήσεων και να συνδράμει στην άμβλυνση, έως κάποιον βαθμό, της αίσθησης των Ευρωπαίων ότι οι Βρυξέλλες είναι πάρα πολύ απομακρυσμένες, και ότι οι ίδιοι -οι πολίτες- δεν έχουν δικαίωμα λόγου στις Βρυξέλλες. Αυτό που προσπαθούμε να κάνουμε εν προκειμένω είναι να θεσπίσουμε το πρώτο μέσο που θα επιτρέπει να εισακούονται οι απόψεις των πολιτών στις Βρυξέλλες. Μολαταύτα, καίριας σημασίας είναι η μορφή που θα δώσουμε στο εν λόγω μέσο. Θέλω να καταστήσω απολύτως σαφές ότι δεν έχει προσδιοριστεί ακόμα εάν το συγκεκριμένο μέτρο θα στεφθεί, εντέλει, με επιτυχία ή εάν θα αποτελέσει πηγή απογοήτευσης. Τούτο εξαρτάται από τη μορφή που θα επιλέξουμε να προσδώσουμε σε αυτό το μέτρο.
Κατανοώ απολύτως, κύριε Šefčovič, ότι δεν είστε σε θέση να μας παρουσιάσετε σήμερα λεπτομερή στοιχεία, καθότι γνωρίζω πως δεν έχετε αποκρυσταλώσει ακόμα την άποψή σας. Ωστόσο, μας δίδεται εν προκειμένω η ευκαιρία να καταγράψουμε από κοινού στα πρακτικά ορισμένα συνοπτικά ενδεχομένως σημεία. Θα ήθελα, συνεπώς, να θίξω ένα πολύ συγκεκριμένο σημείο.
Κατ' εμέ, η επιτυχής πορεία της παρούσας πρωτοβουλίας θα εξαρτηθεί από το γεγονός ότι η πρόταση της Επιτροπής, ή, τουλάχιστον, αυτό που αποφασίζεται τελικώς ως νομοθετική πρόταση στην προκειμένη περίπτωση, δεν πρέπει να περιέχει μόνο φραγμούς και ρήτρες που οφείλουν να τηρούν οι πολίτες, αλλά και να ορίζει ότι η Επιτροπή πρέπει να εξετάζει σοβαρά τις πρωτοβουλίες πολιτών που φθάνουν σε αυτήν, διότι θα ήταν, κατά την άποψή μου, εξαιρετικά απογοητευτικό να υπογράφεται μία τέτοια πρωτοβουλία από ένα εκατομμύριο πολίτες και να ρίπτεται, εντέλει, η όλη προσπάθεια στον κάλαθο των αχρήστων κατά τρόπο αθόρυβο και σκαιό. Χρειαζόμαστε τρία επίπεδα ελέγχου του παραδεκτού των πρωτοβουλιών. Πρώτον, το τυπικό επίπεδο: φέρει τις απαιτούμενες υπογραφές; Δεύτερον, το νομικό επίπεδο: εμπίπτει το προκείμενο ζήτημα στο πεδίο αρμοδιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, μήπως παραβιάζει την ισχύουσα νομοθεσία; Τέλος, χρειαζόμαστε έλεγχο βάσει του περιεχομένου, και, εν προκειμένω, φρονώ ότι είναι σημαντικό να καλούνται οι πολίτες στην εν λόγω εξέταση, να πραγματοποιείται σχετική ακρόαση, να συνυπολογίζονται οι ίδιοι και να συζητούνται οι ανησυχίες τους και να μην λαμβάνουν απλώς μία από καθέδρας επιστολή που συντάσσεται άνωθεν. Τούτο εν είδει ενθάρρυνσης.
Θα ήθελα να αναφέρω εν συντομία έναν δεύτερο τρόπο ενθάρρυνσης. Ένα τρίτο των κρατών μελών, ή εννέα κράτη μέλη, μου φαίνεται -και την ίδια άποψη συμμερίζονται όλοι οι βουλευτές συλλογικά- υπερβολικά υψηλό ποσοστό. Το Κοινοβούλιο έχει δηλώσει ότι τάσσεται υπέρ του ενός τετάρτου, και αυτός ο αριθμός πρέπει να εξεταστεί σε συνάρτηση με τον δεύτερο περιορισμό, ήτοι τον περιορισμό εντός των κρατών μελών. Κατά τις συνομιλίες που είχαμε, πρότεινα την κλιμάκωση του εν λόγω αριθμού, ανάλογα με το μέγεθος των κρατών μελών, δεδομένου ότι η διαδικασία διαφοροποιείται αισθητά από τη συμμετοχή ή όχι μεγάλου ή μικρού κράτους, και διαπιστώνω διαλλακτικότητα ως προς αυτήν την πρόταση.
Λόγω χρονικών περιορισμών, δεν δύναμαι να υπεισέλθω σε άλλα στοιχεία. Αισιοδοξώ ότι θα μπορέσουμε να θέσουμε από κοινού σε εφαρμογή αυτό το πρώτο μέσο διεθνικής δημοκρατίας.
Syed Kamall
Κύριε Πρόεδρε, θεωρώ ότι πολλοί εξ ημών πρέπει να επικροτούμε οιαδήποτε πρωτοβουλία αφαιρεί εξουσίες από την Ευρωπαϊκή Ένωση και λοιπές πολιτικές κυβερνήσεις και μεταβιβάζει αρμοδιότητες εγγύτερα προς τους πολίτες.
Από τη μία πλευρά, θα ήθελα να απευθύνω έκκληση για περισσότερη ευελιξία. Γιατί να προκαθορίζουμε τα ζητήματα επί των οποίων οι πολίτες δύνανται να κινήσουν διαδικασία πρωτοβουλίας; Εάν θέλουν να εγείρουν ένα ζήτημα, ας καταστούμε εμείς υπόλογοι και ας διατυπώσουμε την άποψή μας σύμφωνα με το δικό μας σκεπτικό. Εάν πρόκειται, για παράδειγμα, περί του τόπου στον οποίο πρέπει να βρίσκεται η έδρα του Κοινοβουλίου, δέον είναι να απαντήσουμε. Γιατί να αποφύγουμε αυτό το ζήτημα; Ας αντιμετωπίσουμε ευθέως το ζήτημα που θέτουν οι πολίτες.
Υπάρχει ένα θέμα που θα ήθελα να καταστήσω σαφές, και αφορά τη διαφάνεια. " συλλογή του απαιτούμενου αριθμού υπογραφών αναμένεται να είναι δυσχερής για μεμονωμένα άτομα ή μεμονωμένες ομάδες πολιτών. Ενδέχεται, συνεπώς, να παρατηρήσουμε αρκετές οργανώσεις που θα οργανώνουν τη συγκέντρωση των εν λόγω υπογραφών. Αυτές οι οργανώσεις πρέπει να είναι διαφανείς ως προς τη χρηματοδότησή τους, ώστε να αποφευχθεί η παρουσία οργανώσεων οι οποίες καταλαμβάνουν τη διαδικασία για να ζητούν κατά βάση μεγαλύτερη χρηματοδότηση για αμιγώς δικές τους πρωτοβουλίες. Ας αποτελέσει πραγματικά πρωτοβουλία των πολιτών και όχι πρωτοβουλία οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών και διαφόρων ΜΚΟ.
Søren Bo Søndergaard
Κύριε Πρόεδρε, η δυσπιστία των πολιτών μας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση αυξάνεται συνεχώς. Τούτο αποδεικνύεται περίτρανα από το χαμηλό ποσοστό συμμετοχής στις ευρωπαϊκές εκλογές. Εάν η πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών ερμηνεύεται κατά τέτοιον τρόπο, ώστε να θεωρείται ότι λίγοι μόνο είναι σε θέση να την αξιοποιήσουν, η κατάσταση απλώς θα επιδεινωθεί. Ως εκ τούτου, η Ομάδα μας ζητεί οι κανόνες να μην είναι υπερβολικά αυστηροί. Για παράδειγμα, τα ζητήματα μπορούν να εξακολουθούν να αφορούν την Ευρώπη στο σύνολό της, ακόμα και αν το πρώτο εκατομμύριο υπογραφών προέρχεται από ελάχιστες μόνο χώρες. Εντούτοις, μπορούμε και εμείς, ως Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, να κάνουμε κάτι, ώστε να λαμβάνεται σοβαρά υπόψη η πρωτοβουλία πολιτών. Μπορούμε να λάβουμε απόφαση σε αυτήν την αίθουσα σύμφωνα με την οποία, κάθε φορά που εγκρίνεται πρωτοβουλία πολιτών, θα αναλαμβάνουμε τη διεξαγωγή σχετικής συζήτησης στο Κοινοβούλιο - συζήτησης που ενδέχεται να οδηγεί στη διατύπωση δήλωσης επί της αντίστοιχης πρωτοβουλίας. Κατά τον τρόπο αυτόν, θα λαμβάνουμε επίσης σοβαρά υπόψη τις επιθυμίες των πολιτών, και αισιοδοξώ ότι οι ομάδες θα μπορέσουν να συνεργαστούν για την έγκριση κειμένου σε αυτό το πνεύμα, επί παραδείγματι, υπό τη μορφή τροπολογίας των κανόνων διαδικασίας.
Frank Vanhecke
(NL) Κύριε Πρόεδρε, άκουσα όλα όσα ελέχθησαν μέχρι στιγμής με νηφαλιότητα και, συνεπώς, με πολύ έντονο σκεπτικισμό. Εξάλλου, η ίδια η εμπειρία μας -την οποία αποκομίσαμε από τα δημοψηφίσματα στις Κάτω Χώρες, τη Γαλλία και, τέλος, αλλά εξίσου σημαντικό, στην Ιρλανδία- μας έχει διδάξει τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρίνεται η ευρωκρατία στη βούληση των ανθρώπων και στις εκφάνσεις αυτής της βούλησης. Τι είναι στην ουσία η πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών; Ουσιαστικά, είναι απλώς ένα "παρηγορητικό" μέσο, μία φενάκη που αποβλέπει στην εισήγηση στοιχειώδους συμμετοχής των πολιτών στη Συνθήκη της Λισαβόνας, χωρίς να εμπλέκει στην πραγματικότητα τη συμμετοχή αυτή στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Πράγματι, τούτο καθίσταται σαφές από όλα όσα έχουμε διδαχθεί μέχρι στιγμής: σύνθετες διαδικασίες, περιορισμοί επί των θεματικών τομέων και, σε περίπτωση που ανακύψει, εντέλει, οιοδήποτε ζήτημα, τούτο πρέπει να εξεταστεί, και, ειδικότερα, να αποφασιστεί συναφώς στο πλαίσιο των ίδιων ακριβώς ευρωκρατικών, μάλλον αντιδημοκρατικών, μυστικών κύκλων. Αυτό που χρειαζόμαστε στην Ευρώπη είναι δεσμευτικά δημοψηφίσματα, για παράδειγμα, σχετικά με την προσχώρηση της Τουρκίας. Τα δημοψηφίσματα αυτά είναι απαραίτητα για την αποκατάσταση της δημοκρατίας, αλλά, δυστυχώς, η πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών αποτελεί απλώς ένα είδος φαλκιδευμένου κακεκτύπου των εν λόγω διαδικασιών.
Carlo Casini
(IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, επικρότησα τις δηλώσεις στις οποίες προέβησαν ο κ. López Garrido και ο κ. Šefčovič.
" νέα Συνθήκη της Λισαβόνας μας επιτάσσει να εγκρίνουμε άμεσα τη λήψη μεθοδικών μέτρων για την προώθηση της πρωτοβουλίας πολιτών, η οποία αποτελεί αψευδή μαρτυρία της ύπαρξης ευρωπαϊκού λαού. Πράγματι, είναι ευρέως γνωστό ότι μία από τις δριμύτερες επικρίσεις κατά της Ένωσης συνίσταται στο γεγονός ότι δεν πρόκειται για απολύτως δημοκρατική δομή. " Συνθήκη της Λισαβόνας επιδιώκει να μειώσει το δημοκρατικό έλλειμμα με ποικίλους τρόπους, περιλαμβανομένης της διάταξης περί της δυνατότητας τουλάχιστον ενός εκατομμυρίου ευρωπαίων πολιτών να υποβάλλουν πρόταση νομοθετικής πρωτοβουλίας.
Προκειμένου να αποτελέσει σημαντικό εργαλείο, αυτό το νέο μέσο πρέπει να παράγει έννομα αποτελέσματα ορισμένης σημασίας. Ασφαλώς, δεν θα μπορεί να έχει ισοδύναμο κύρος με την προϋπάρχουσα διαδικασία αναφορών, οι οποίες υπογράφονται από ευρύ φάσμα ατόμων -πρέπει να γίνει σαφής διαχωρισμός- και πρέπει, επομένως, να υπαχθεί σε ανάλογο ρυθμιστικό πλαίσιο, ώστε να αποτρέπεται η κατάχρησή του, επιτρέποντας, ωστόσο, τη διεξαγωγή ευρείας συζήτησης, όπως τη διατύπωση τεκμηριωμένης και επαληθεύσιμης λαϊκής συναίνεσης.
Μολαταύτα, η σπουδαιότερη πτυχή της πρωτοβουλίας που ορίζεται στο άρθρο 11 της Συνθήκης της Λισαβόνας είναι η συμβολική σημασία της: το δημοκρατικό έλλειμμα αντιμετωπίζεται όχι μόνο από τη δικαιοδοσία των εκπροσώπων των πολιτών ως προς τη λήψη αποφάσεων, αλλά, ακόμα περισσότερο, από την ύπαρξη αυτή καθαυτήν ευρωπαϊκού λαού, ο οποίος δεν αποτελεί απλώς το μαθηματικό άθροισμα των πολιτών των επιμέρους κρατών.
Κατά συνέπεια, στο πλαίσιο των κανόνων που εξετάζουμε, υπάρχουν δύο πτυχές που θεωρώ ότι είναι ιδιαίτερα σημαντικές: η πρώτη αφορά το υποκείμενο θέμα, το οποίο πρέπει να συνιστά -όπως ήδη ανέφερε κάποιος- ευρωπαϊκό ζήτημα· η δεύτερη πτυχή αφορά την κατανομή του ελάχιστου αριθμού υπογραφών σε σημαντικό αριθμό κρατών μελών, τα οποία αντιπροσωπεύουν επαρκές ποσοστό της εκλογικής δύναμης εκάστης χώρας.
Ευελπιστώ οι νέοι κανόνες να βοηθήσουν τους πολίτες της Γαλλίας, της Ιταλίας, της Γερμανίας, της Ισπανίας και ούτω καθεξής να αποκτήσουν συναίσθηση του γεγονότος ότι είναι, πρωτίστως και κατεξοχήν, πολίτες της Ευρώπης.
Zita Gurmai
(EN) Κύριε Πρόεδρε, η πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών αποτελεί μία από τις μείζονες καινοτομίες της Συνθήκης της Λισαβόνας, η οποία στοχεύει στην ενίσχυση της άμεσης δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Αυτό το νέο εργαλείο πρέπει να χρησιμοποιηθεί με ορθό τρόπο, μέσω της πλήρους αξιοποίησής του. Επιπροσθέτως, πρέπει να διασφαλιστεί η αξιοπιστία του.
Υπό αυτήν την έννοια, απαιτείται ο καθορισμός σημαντικών απαιτήσεων. Επιτρέψτε μου να αναφέρω μόνο δύο, γνωρίζοντας ότι υπάρχουν πολλές άλλες. Οι συγκεντρωθείσες υπογραφές πρέπει να ελέγχονται καταλλήλως. Πρόκειται για κρίσιμο ζήτημα το οποίο ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρά προβλήματα, διότι η συναφής νομοθεσία διαφέρει σε μεγάλο βαθμό μεταξύ των κρατών μελών μας. Πρέπει να καταλήξουμε στη βέλτιστη λύση - στη δέουσα εξισορρόπηση μεταξύ διαφορετικών κανόνων και κοινών απαιτήσεων.
Το δεύτερο ζήτημα αφορά το παραδεκτό της πρωτοβουλίας. Και πάλι, κάθε πτυχή πρέπει να εξετάζεται προσεκτικά, ώστε να ανευρίσκεται ο βέλτιστος τρόπος δράσης. Ενδείκνυται ο περιορισμός του υπό δημόσια συζήτηση θέματος στην προάσπιση των αξιών της Ένωσης, ή είναι προτιμότερο να υπερισχύσει η ελευθερία της έκφρασης; Πρόκειται για αμοιβαία αποδεκτές αρχές;
Επιδοκιμάζω το καινοτόμο έργο του Αντιπροέδρου Šefčovič και της ισπανικής Προεδρίας και είμαι ευγνώμων για αυτό. Χαίρομαι που τα ενδιαφερόμενα μέρη είχαν την ευκαιρία τον Φεβρουάριο να συζητήσουν επί της πλειονότητας των ζητημάτων που χρήζουν διευθέτησης, προκειμένου να καταστεί λειτουργική η πρωτοβουλία πολιτών.
Θα ήθελα πραγματικά να μάθω το αποτέλεσμα της συνεδρίασης. Με ποιον τρόπο θα χειρίζεται η Επιτροπή το ζήτημα του ελέγχου και του παραδεκτού μίας πρωτοβουλίας, και σε ποιο στάδιο; Φυσικά, όταν καταρτίζουμε μία έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς όσον αφορά την προσέγγιση που πρόκειται να ακολουθήσουμε. Πιστεύω ακράδαντα ότι βρισκόμαστε εδώ ως εκπρόσωποι των ευρωπαίων πολιτών και οφείλουμε να καταστήσουμε σαφές ότι είμαστε σε θέση να στείλουμε ηχηρότατο μήνυμα για όλους εμάς.
Είμαι πεπεισμένη ότι η ισπανική Προεδρία επιτελεί εξαίρετο έργο ως μέλος της τρόικας, μαζί με το Βέλγιο και την Ουγγαρία, αγαπητοί μου συνάδελφοι. Συνεπώς, σας ευχαριστώ θερμότατα για ακόμα μία φορά, κύριε Αντιπρόεδρε. Επιτελέσατε άριστο έργο. Επιτρέψτε μας να το συνεχίσουμε.
Diana Wallis
(EN) Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται για μέσο με τεράστιες δυνατότητες, το οποίο θα μπορούσε να μεταφέρει σημαντικό δημοκρατικό μήνυμα στην Ευρώπη.
Αναλογιζόμενη τη γενέτειρά μου, διαπιστώνω ότι, εάν κάποιος θελήσει να υποβάλει νομοθετική πρωτοβουλία στο "νωμένο Βασίλειο, πρέπει να βρει έναν βουλευτή, να σταθεί αρκετά τυχερός, ώστε να κερδίσει τον πρώτο λαχνό της ετήσιας κλήρωσης ή της λοταρίας, και, κατόπιν, είναι πιθανότατο η πρωτοβουλία του να "παγώσει" εξαιτίας της κωλυσιεργίας που θα επιδείξει η εν ενεργεία κυβέρνηση.
Κατά συνέπεια, πρόκειται να παραδώσουμε σύντομα κάτι πολύ σημαντικό και εξίσου συναρπαστικό στα χέρια των πολιτών της Ευρώπης. Αυτό με κάνει υπερήφανη, αλλά πρέπει να είναι φιλικό προς τον χρήστη, προσβάσιμο και αξιόπιστο, και τούτο σημαίνει ότι πρέπει να είμαστε ευλόγως αυστηροί ως προς τη χρήση του, η οποία πρέπει να εμπίπτει στο πεδίο αρμοδιοτήτων της ΕΕ και να συνάδει εξαρχής με την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Οφείλουμε να είμαστε σε θέση και να θέλουμε να συνδράμουμε τους φορείς προώθησης στην πλήρωση των τεχνικών απαιτήσεων. Και το σημαντικότερο, οι βουλευτές πρέπει να είναι έτοιμοι να δράσουν από κοινού με τους εισηγητές οιασδήποτε πρωτοβουλίας. Κάτι τέτοιο δεν θέτει σε κίνδυνο τα δικαιώματά μας. Είναι κάτι για το οποίο μπορούμε να συνεργαστούμε στενά με τους πολίτες, αλλά οι τελευταίοι πρέπει να απευθύνουν το μήνυμά τους στην Επιτροπή. Είμαστε σε θέση να βοηθήσουμε, και με τον τρόπο αυτόν μπορούμε να εδραιώσουμε από κοινού πραγματική ευρωπαϊκή δημοκρατία.
Isabelle Durant
(FR) Κύριε Πρόεδρε, ο συνάδελφός μου, κ. Häfner, ανέφερε ορισμένους από τους όρους που απαιτούνται για να διασφαλιστεί ότι η εν λόγω πρωτοβουλία θα είναι, όπως είπε, εφικτή, αξιόπιστη και σύννομη.
Εγώ, από την πλευρά μου, θα ήθελα, αφενός, να επιστήσω την προσοχή του Κοινοβουλίου στη γνωμοδότηση του Οικονομικού και Κοινωνικού Συμβουλίου, η οποία είναι λίαν ενδιαφέρουσα και θα μπορούσε να διαλευκάνει το ζήτημα των αποφάσεων που πρέπει να ληφθούν, και, αφετέρου, να επισημάνω ότι η συμμετοχική δημοκρατία λειτουργεί, όταν όλοι -οι βουλευτές του ΕΚ, το Συμβούλιο, οι οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών και μη οργανωμένοι πολίτες για τους οποίους η πρωτοβουλία πολιτών αποτελεί ευκαιρία- καλούνται να διαδραματίσουν τον ρόλο τους.
Στην προκειμένη περίπτωση, κύριε Επίτροπε, δυνάμει του άρθρου 11 της Συνθήκης, που προβλέπει επίσης τη δυνατότητα δημιουργίας διαρθρωτικού και οργανωμένου διαλόγου με την κοινωνία των πολιτών, θα ήθελα να σας ρωτήσω τι είδους πρωτοβουλία οραματίζεστε -σύμφωνα με το μοντέλο του κοινωνικού διαλόγου που ορίζεται από τις συνθήκες- και να πληροφορηθώ εάν, παράλληλα με την πρωτοβουλία πολιτών, η οποία είναι λίαν ενδιαφέρουσα και χρήσιμη, προτίθεστε να οργανώσετε τον διάλογο με την κοινωνία των πολιτών με διαρθρωτικό και διοργανικό τρόπο.
Peter van Dalen
(NL) Κύριε Πρόεδρε, τώρα που η Συνθήκη της Λισαβόνας έχει τεθεί σε ισχύ, οι πολίτες μπορούν πλέον να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες πολιτών. " δυνατότητα αυτή αποτελεί βήμα προόδου, δεδομένου ότι οι πολίτες εξακολουθούν να είναι ιδιαίτερα απομακρυσμένοι από την Ευρώπη, και η συμμετοχή τους στη διαμόρφωση πολιτικής παρουσιάζει δυσκολίες. Θεωρώ ότι η πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών συνιστά μία καλή ευκαιρία για την ενίσχυση της στήριξης της Ευρώπης εκ μέρους των πολιτών.
Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να επιστήσω την προσοχή ειδικά σε πρωτοβουλία πολιτών που δρομολογήθηκε προσφάτως. Πρόκειται για πρωτοβουλία του κ. Kastler, ο οποίος παρίσταται σήμερα και απευθύνει έκκληση για τη διατήρηση της Κυριακής ως ημέρας αργίας, αφιερωμένης στην ανάπαυση, την οικογένεια και την περισυλλογή. Στηρίζω πλήρως και ολόθυμα την έκκλησή του και συνεργάζομαι μαζί του για τη συγκέντρωση όσο το δυνατόν περισσότερων υπογραφών στις Κάτω Χώρες. Θα ήθελα να ζητήσω από όλους να στηρίξουν και να προβάλουν ευρέως αυτήν την πρωτοβουλία. Τέτοιες πρωτοβουλίες μπορούν να υποδείξουν ποια είναι τα ζητήματα που θεωρούν σημαντικά οι πολίτες. Καλώ το Κοινοβούλιο και την Επιτροπή να λαμβάνουν πολύ σοβαρά υπόψη αυτά τα μηνύματα, διότι η Ευρώπη υπάρχει για τους πολίτες, και όχι το αντίστροφο.
Lena Kolarska-Bobińska
(PL) Κύριε Πρόεδρε, ο ενισχυμένος ρόλος που εκχωρεί η Συνθήκη της Λισαβόνας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, καθώς και η πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών συνιστούν πολύ σημαντικό βήμα προόδου προς την ενδυνάμωση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας. Ωστόσο, για να επιτελέσει αυτή η πρωτοβουλία τον ρόλο της, πρέπει να υπάρχουν διαδικασίες οι οποίες δεν θα περιορίζουν εξαρχής τον δημοκρατικό χαρακτήρα της.
Επί του παρόντος, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν διαδραματίζει, στην πραγματικότητα, κανέναν ρόλο στη διαδικασία της πρωτοβουλίας πολιτών. Το προηγούμενο Κοινοβούλιο είχε υπερψηφίσει την άποψη ότι η Επιτροπή πρέπει να αποφασίζει ποιες από τις υποβαλλόμενες πρωτοβουλίες θα χαρακτηρίζονται παραδεκτές και ποιες θα απορρίπτονται. Φρονώ ότι, εν προκειμένω, ο ρόλος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πρέπει να είναι πολύ μεγαλύτερος. Το Κοινοβούλιο πρέπει να συνεργάζεται με την Επιτροπή για την αξιολόγηση και τη γνωμοδότηση επί των πρωτοβουλιών που υποβάλλονται. Με τον τρόπο αυτόν, οι αποφάσεις σχετικά με το παραδεκτό των προτεινόμενων πρωτοβουλιών θα εξαρτώνται εξίσου από τους εκπροσώπους του εκλογικού σώματος, και όχι μόνο από την εκτελεστική αρχή. Προς το παρόν, το Κοινοβούλιο είναι το μοναδικό θεσμικό όργανο της Ευρωπαϊκής Ένωσης το οποίο συγκροτείται μέσω ελεύθερων, δημοκρατικών εκλογών, και η πρωτοβουλία πολιτών αφορά, στην πραγματικότητα, τα προβλήματα και τις απόψεις των πολιτών. " απόρριψη πρωτοβουλίας από την Επιτροπή και, άρα, την εκτελεστική αρχή, η οποία υποτίθεται ότι θέτει σε ισχύ αυτήν την πρωτοβουλία, ενδέχεται να μην γίνει κατανοητή από τους πολίτες.
Είναι εξίσου σημαντικό ο φορέας οργάνωσης μίας πρωτοβουλίας -κοινωνική ή μη κυβερνητική οργάνωση- να προσδιορίζει σαφώς και ρητώς το αντικείμενο και τον στόχο της πρωτοβουλίας, παρότι δεν υποχρεούται να υποβάλει πρόταση νομοθετικού ψηφίσματος. Θεωρώ, επίσης, ότι οι διαδικασίες σχετικά με τις πρωτοβουλίες πρέπει να είναι εναρμονισμένες στα κράτη μέλη, διότι υπερβολικά μεγάλη διαφοροποίηση θα δυσχεραίνει την προσπάθειά μας να λαμβάνουμε ευρεία στήριξη για τις εν λόγω πρωτοβουλίες.
Monika Flašíková Beňová
(SK) " πρωτοβουλία πολιτών, ως μία από τις εξουσίες των πολιτών της ΕΕ, αποτελεί σημαντική πρόοδο προς τη δημοκρατία και την άμεση συμμετοχή του ευρύτερου κοινού στην πολιτική ζωή.
Εκτιμώ και αναγνωρίζω βαθύτατα την προσέγγισή σας επί αυτού του θέματος, κύριε Šefčovič. Θα ήθελα τώρα να αναφερθώ στα ερωτήματα που έθεσε η συνάδελφός μου, Zita Gurmai, διότι θεωρώ και εγώ σημαντική την εξεύρεση απάντησης σε ορισμένα από αυτά τα ερωτήματα. Ένα από αυτά αφορά τον τόπο και τη μέθοδο τυποποίησης, με άλλα λόγια, τον τόπο όπου θα συλλέγονται οι υπογραφές στο πλαίσιο μίας πρωτοβουλίας, είτε πρόκειται για κάποιο κυβερνητικό γραφείο είτε για κάποιο σημείο στον δρόμο. Σε σχέση με αυτό, εγείρεται επίσης το ερώτημα εάν θα υπάρχει αντίθεση με άλλα ανθρώπινα δικαιώματα, για παράδειγμα, το δικαίωμα στην ελευθερία της έκφρασης.
Το δεύτερο ερώτημα αφορά τη χρηματοδότηση ολόκληρης της διαδικασίας. Συναφώς, ποιος θα είναι υπεύθυνος για τη χρηματοδότηση των πρωτοβουλιών των πολιτών; " Ευρωπαϊκή Ένωση, τα κράτη μέλη ή οι ίδιοι οι πολίτες που κινούν διαδικασία πρωτοβουλίας; Στη χειρότερη περίπτωση, η καθιέρωση της φερεγγυότητας ως όρου συμμετοχής θα ισοδυναμούσε με παραβίαση της δημοκρατικής αρχής.
Τελευταίο, αλλά εξίσου σημαντικό, θα είναι ουσιώδες για την Επιτροπή να καθορίσει συγκεκριμένη προθεσμία για τη συγκέντρωση των εν λόγω υπογραφών ή, αναλόγως με την περίπτωση, την έγκυρη συγκέντρωση των εν λόγω υπογραφών, χωρίς να λησμονείται, ειδικότερα, η ανάγκη διατήρησης του ανοικτού και διαφανούς χαρακτήρα ολόκληρου του μηχανισμού, ώστε να αποφεύγεται τυχόν κατάχρησή του από ομάδες συμφερόντων που δραστηριοποιούνται σε ολόκληρη την ΕΕ.
Σας υποβάλλω τις ειλικρινείς ευχαριστίες μου, κύριε Επίτροπε, και θα συνεχίσω να εύχομαι ενδόμυχα να επιτύχετε στις προσπάθειές σας.
Marian Harkin
(EN) Κύριε Πρόεδρε, ως άτομο που εκστράτευσε δύο φορές για την υπερψήφιση της Συνθήκης της Λισαβόνας και προώθησε την πρωτοβουλία πολιτών ως θετικό διάβημα, διαφωνώ με τον συνάδελφό μου. Δεν θεωρώ ότι πρόκειται απλώς για ένα φύλλο συκής. Ναι, πλαισιώνεται από περιορισμούς, αλλά έχει δυνατότητες και αποτελεί πραγματικά χρήσιμο μέσο για την ενίσχυση της συμμετοχικής δημοκρατίας.
Έχω συζητήσει το θέμα με πολίτες. Έχω διευκολύνει πολίτες να συμμετάσχουν στη διαβούλευση της Επιτροπής και στις ακροάσεις στο πλαίσιο της Επιτροπής Αναφορών. Μολαταύτα, δεν πρέπει να προβαίνουμε απλώς σε διαβουλεύσεις με τους πολίτες: πρέπει να ακούμε πραγματικά αυτά που λένε, και πρέπει να διασφαλίζουμε ότι οι απόψεις τους λαμβάνονται υπόψη σε όλες τις νομοθετικές πράξεις που εκδίδουμε.
Πρόκειται για μία ευκαιρία που δίδεται στα θεσμικά όργανα της ΕΕ, προκειμένου να αποσαφηνίσουν ότι η πρωτοβουλία πολιτών θα αποτυπώνει τις απόψεις των ευρωπαίων πολιτών από την αρχή έως το τέλος. " συγκεκριμένη νομοθεσία πρέπει να είναι φιλική προς τον πολίτη και πρέπει να είναι απολύτως εμφανής. Πρέπει να παρέχεται επίσης ευκόλως προσβάσιμη βοήθεια και συνδρομή στους πολίτες που επιθυμούν να οργανώσουν αναφορά. Δέον είναι να καταστεί σαφές σε ποια σημεία μπορεί να δράσει η Επιτροπή και σε ποια σημεία δεν μπορεί να δράσει. Εάν πρόκειται να συγκεντρωθούν ένα εκατομμύριο υπογραφές για μία αναφορά η οποία θα θεωρηθεί, εν συνεχεία, ότι δεν εμπίπτει στο πεδίο αρμοδιοτήτων της ΕΕ, η πρωτοβουλία πολιτών θα οδηγήσει απλώς σε περαιτέρω κατηγορίες περί δημοκρατικού ελλείμματος, καθώς και σε αντιδράσεις κυνισμού και οργής εκ μέρους των πολιτών.
Κατά συνέπεια, πρέπει να επιδείξουμε απόλυτη διαφάνεια εν προκειμένω και να είμαστε προορατικοί. Μολονότι οφείλουμε να αξιοποιήσουμε στο έπακρο όλες τις δυνατότητες που παρέχει αυτή η νομοθεσία, δεν πρέπει να υποσχόμαστε περισσότερα από όσα μπορούμε να επιτύχουμε. " πρωτοβουλία πολιτών προσιδιάζει σε νεογέννητο βρέφος. Διαθέτει απεριόριστες δυνατότητες, αλλά απαιτεί προσεκτικό χειρισμό κατά τα πρώτα διστακτικά βήματά της.
Eva Lichtenberger
(DE) Κύριε Πρόεδρε, κατά τον σχεδιασμό του εν λόγω μέσου επωμιζόμαστε τεράστια ευθύνη, δεδομένου ότι εναποτίθενται σε εμάς οι ελπίδες των πολιτών που έχουν αναπτύξει ευρωπαϊκό τρόπο σκέψης και επιθυμούν να προωθήσουν και να εξετάσουν ενδελεχώς ευρωπαϊκές ανησυχίες σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρέπει να αποφύγουμε πάση θυσία τα σφάλματα που διαπιστώνονται επί του παρόντος σε σχέση με τις αναφορές. Πρέπει να αποτρέψουμε τον μετασχηματισμό της πρωτοβουλίας ευρωπαίων πολιτών σε απλό "τείχος των θρήνων", χωρίς να δίδεται καμία συνέχεια στις καταγγελίες που υποβάλλονται. Οι ενεργοί πολίτες αναμένουν το αποτέλεσμα· αναμένουν να δουν τη μορφή που θα δώσουμε σε αυτήν την πρωτοβουλία.
Εάν θέσουμε υπερβολικά υψηλούς φραγμούς, θα καταλύσουμε μείζον τμήμα του δυναμικού για την Ευρώπη. Αναλογιστείτε αυτό το ενδεχόμενο. Θα απαιτείται τεράστια προσπάθεια από τα μέρη που εκδηλώνουν ενδιαφέρον για ένα συγκεκριμένο ζήτημα, ώστε να συγκεντρώσουν ένα εκατομμύριο υπογραφές. Εάν αυτές οι υπογραφές ρίπτονται απευθείας στον κάλαθο των αχρήστων, χωρίς να εξετάζονται και να παρακολουθούνται κατά τον δέοντα τρόπο, τούτο σημαίνει πιθανότατα ότι έχουμε κάνει κακό στη δημοκρατία της Ευρώπης. Είναι, επομένως, ιδιαίτερα σημαντικός ο τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζει η Επιτροπή αυτόν τον προβληματισμό. Αυτό είναι, κατ' εμέ, το καίριο ζήτημα.
Mariya Nedelcheva
(FR) Κύριε Πρόεδρε, κύριε Šefčovič, κύριε López Garrido, κυρίες και κύριοι, η πρωτοβουλία πολιτών συνιστά πρόσθετη συμβολή στη δημιουργία πραγματικά ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών. Πρόκειται για νέα δυνατότητα που παρέχεται στους ευρωπαίους πολίτες, προκειμένου να ενισχύσουν τη συμμετοχή τους στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Ευελπιστώ η θέσπισή της να συνδράμει στην ενδυνάμωση του αισθήματος του ανήκειν στην ίδια οντότητα, στην Ευρώπη μας, λαμβανομένου υπόψη ότι το ευρωπαϊκό αίσθημα παρουσιάζεται, δυστυχώς, αποδυναμωμένο και πολύ συχνά ελλείπει.
Υπερβαίνοντας τις τεχνικές, διοικητικές και πρακτικές πτυχές που συνδέονται με την ουσιαστική εφαρμογή της πρωτοβουλίας, φρονώ ότι το μήνυμά μας πρέπει να είναι, πάνω από όλα, πολιτικό. Πράγματι, δεν πρέπει να παραβλέψουμε επ' ουδενί λόγω την κατευθυντήρια αρχή που θεμελιώνει τη θέσπιση της εν λόγω πρωτοβουλίας: την προσέγγιση των πολιτών προς τα θεσμικά όργανα, εξάπτοντας το ενδιαφέρον τους για την Ευρώπη, προάγοντας τη συμμετοχή τους και καθιστώντας τους ενεργούς παράγοντες των ευρωπαϊκών πολιτικών. Αυτό πρέπει να έχουμε διαρκώς κατά νου.
Είτε συζητούμε για τον ελάχιστο αριθμό κρατών μελών από τα οποία πρέπει να προέρχονται οι υπογραφές, τη συγκέντρωση, τον έλεγχο και την εξακρίβωση της γνησιότητας των εν λόγω υπογραφών, είτε εξετάζουμε το παραδεκτό των πρωτοβουλιών, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι δεν παρακωλύεται η επιθυμία των πολιτών να υποβάλλουν πρωτοβουλίες.
Επί παραδείγματι, θα ήθελα να επισημάνω ότι οι δαπάνες που συνδέονται με την επικύρωση των υπογραφών από συμβολαιογράφο πρέπει να είναι λογικές. Ορισμένα κράτη μέλη, τα οποία έχουν ήδη καθιερώσει αυτόν τον τύπο πρωτοβουλίας σε εθνικό επίπεδο, επιβάλλουν ενίοτε υπερβολικές χρεώσεις. Αυτό το είδος εμποδίων πρέπει να αποφύγουμε στην περίπτωση της πρωτοβουλίας πολιτών.
Τέλος, δεν πρέπει να παραβλέψουμε τον ενισχυμένο ρόλο του Κοινοβουλίου μας. Ως θεματοφύλακας της δημοκρατικής βούλησης των ευρωπαίων πολιτών και εγγυητής της δημοσιονομικής διαφάνειας, πρέπει να συμμετέχει περισσότερο στη διαδικασία εφαρμογής της εν λόγω πρωτοβουλίας. Μόνο με αυτόν τον τρόπο θα κατορθώσουμε να προσδώσουμε πραγματικά δημοκρατικό πυρήνα στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της Ένωσης.
Proinsias De Rossa
(EN) Κύριε Πρόεδρε, πρόκειται για μία από τις σημαντικότερες δημοκρατικές κατακτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τα τρία τέταρτα των πολιτών της Ιρλανδίας υπερψήφισαν τη Συνθήκη της Λισαβόνας, και ένας από τους λόγους έγκειται στο γεγονός ότι καθιστά διαθέσιμη την πρωτοβουλία πολιτών. Για πρώτη φορά, οι πολίτες δύνανται να ζητούν, σε διεθνική βάση, από την Επιτροπή την υποβολή προτάσεων. Πλην όμως, η διαδικασία αυτή πρέπει να είναι διαφανής. Πρέπει να γνωρίζουμε ποιος οργανώνει τις εν λόγω πρωτοβουλίες και πρέπει να γνωρίζουμε ποιος τις χρηματοδοτεί. Δεν πρέπει να τελούν υπό την ομηρία εταιρικών συμφερόντων.
Κατά την άποψή μου, η Επιτροπή, η οποία θα καλείται να αποφασίζει εάν θα δίδει συνέχεια σε μία πρόταση, δεν πρέπει να αποτελεί το όργανο που θα λαμβάνει και την απόφαση επί του παραδεκτού της εκάστοτε πρότασης. Φρονώ ότι οφείλουμε να διευρύνουμε τον ρόλο του Διαμεσολαβητή, ώστε να αποφασίζει σε κεντρικό ευρωπαϊκό επίπεδο τι μπορεί να χαρακτηριστεί "παραδεκτό" και τι "μη παραδεκτό".
Ο απαιτούμενος αριθμός κρατών πρέπει, θεωρώ, να ανέρχεται σε επτά κράτη και όχι σε εννέα, όπως έχει προταθεί ή, για την ακρίβεια, όπως έχει υποδείξει η Επιτροπή, και οφείλω να υποστηρίξω και να ζητήσω μετ' επιτάσεως να μην παραβιαστεί το κατώτατο όριο του ενός εκατομμυρίου υπογραφών που ορίζεται στη Συνθήκη. Το όριο αυτό δεν πρέπει να αυξηθεί με την απαίτηση υψηλότερου ποσοστού πολιτών στα επιμέρους κράτη μέλη και υψηλότερου αριθμού κρατών μελών. " συμμόρφωση προς τις συνθήκες είναι άκρως σημαντική.
Και, τέλος, θα ήθελα να δηλώσω ότι τάσσομαι υπέρ της δυνατότητας των πολιτών να εγγράφονται στη διαδικασία μέσω του Διαδικτύου.
Ulrike Lunacek
(ES) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ξεκινήσω την ομιλία μου στα ισπανικά, απευθύνοντας τις ευχαριστίες μου στην ισπανική Προεδρία για την απόφασή της να παρουσιάσει την πρωτοβουλία πολιτών νωρίτερα από ό,τι αναμενόταν αρχικά. Σας ευχαριστώ θερμά για αυτό.
(DE) Τώρα θα συνεχίσω στα γερμανικά. Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Επιτροπή που ανέλαβε συνακολούθως να δώσει περαιτέρω συνέχεια στην πρωτοβουλία της ισπανικής Προεδρίας και να δηλώσει τελικά: "Εντάξει, θα δράσουμε ακόμα ταχύτερα, θα υποβάλουμε την πρόταση την επόμενη εβδομάδα". Αισιοδοξούμε ότι θα έχουμε καταλήξει σε ολοκληρωμένη πρόταση έως το ερχόμενο καλοκαίρι. Τούτο είναι σημαντικό για την ικανοποίηση των προσδοκιών των πολιτών.
Όπως και πολλοί που έλαβαν τον λόγο πριν από εμένα, θεωρώ ότι το προβλεπόμενο κατώτατο όριο των εννέα χωρών συνιστά υπερβολικά υψηλό εμπόδιο. Θα πρότεινα να ξεκινήσουμε με τον αριθμό των πέντε χωρών, ήτοι το ένα πέμπτο των κρατών μελών. Δεν είναι εύκολο να συλλεχθούν ένα εκατομμύριο υπογραφές, ακόμα και αν καταστεί ενδεχομένως δυνατή η χρήση του Διαδικτύου για τον σκοπό αυτόν. Εντούτοις, είναι απαραίτητο να δείξουμε στους πολίτες ότι επιδιώκουμε τόσο τη συμμετοχή τους σε αυτήν την κοινή Ευρώπη μας όσο και τη διεξαγωγή πραγματικού ευρωπαϊκού διαλόγου. Θεωρώ σημαντική την πραγματοποίηση της νομικής, επίσημης και βάσει περιεχομένου εξέτασης του εν λόγω ζητήματος ευθύς εξαρχής, και όχι μετά την έναρξη συλλογής υπογραφών από τους πολίτες. Δέον είναι επίσης να παρέχεται στήριξη στις πρωτοβουλίες, για παράδειγμα, μέσω μεταφράσεων. Εάν συμβεί αυτό, θα είμαστε σε θέση να εμπνεύσουμε για ακόμα μία φορά στους πολίτες τον ενθουσιασμό για την κοινή μας Ευρώπη - και, μάλιστα, σε μεγαλύτερο βαθμό.
Anna Záborská
(SK) Κύριε Επίτροπε, σας ευχαριστώ που σκιαγραφήσατε τα επόμενα βήματα που θα ακολουθήσετε. Έχουμε σημειώσει πρόοδο, μεταβαίνοντας από τους σημασιολογικούς στόχους και μερικές θεωρητικές κατευθύνσεις του κειμένου της Συνθήκης της Λισαβόνας στην κατάρτιση οδηγίας με την οποία θα ρυθμίζεται η λειτουργία της ΕΕ.
" πρωτοβουλία πολιτών υποδεικνύει στους πολίτες της ΕΕ ένα επιπλέον μέσο για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση. Οι πολίτες των κρατών μελών θα έχουν τη δυνατότητα να ασκούν πιέσεις στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Δέον είναι να επισημανθεί, ωστόσο, ότι το δικαίωμα στην πρωτοβουλία πολιτών μπορεί να αποτελεί μεν δημοκρατικό μέσο, αλλά δημιουργεί τις συνθήκες για ΕΕ ομοσπονδιακής μορφής. Τάσσομαι υπέρ της πρωτοβουλίας πολιτών, αλλά θα καταστεί αναγκαίο να ενσωματώσουμε σε αυτήν, κατά τον μέγιστο δυνατό βαθμό, τις αρμόδιες αρχές των επιμέρους κρατών μελών. Πρέπει να δοθεί προτεραιότητα στην προστασία των εθνικών συνταγμάτων, η οποία πρέπει να διασφαλιστεί.
Όπως είπε ο Επίτροπος, η πρωτοβουλία αυτή πρέπει να εξισορροπηθεί, και εγώ θα προσέθετα ότι σε καμία περίπτωση δεν πρέπει να επιτρέψουμε να χρησιμοποιηθεί ως πρόσχημα που θα μπορούσε να θέσει σε κίνδυνο την αρχή της επικουρικότητας. Πρέπει να καθοριστεί με σαφήνεια το πλαίσιο εφαρμογής του συγκεκριμένου μέτρου, προκειμένου να αποφύγουμε εξωπραγματικές προσδοκίες εκ μέρους ορισμένων θεσμικών οργάνων και, ιδίως, εκ μέρους των πολιτών της ΕΕ.
Judith A. Merkies
(EN) Κύριε Πρόεδρε, είμαι ευτυχής για την πρωτοβουλία πολιτών. Αν δεν σας πειράζει, θα μιλήσω στα ολλανδικά για να εξηγήσω τους λόγους για τους οποίους είμαι τόσο ευτυχής!
(NL) Κύριε Πρόεδρε, χαίρομαι για την πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών, διότι, επί του παρόντος, οι πολίτες έχουν την ευκαιρία να εκφράζουν τις επιθυμίες τους μόνο μία φορά κάθε πέντε έτη, αλλά, με την εν λόγω πρωτοβουλία, θα είναι πλέον σε θέση να διαδραματίζουν πραγματικό ρόλο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και κατά τη διάρκεια της πενταετίας. Ως εκ τούτου, είναι εξίσου σημαντικό να γνωρίζουν πότε μπορούν να "κτυπήσουν την πόρτα μας". Για την ακρίβεια, όχι τη δική μας πόρτα, αλλά την πόρτα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Γνωρίζει άραγε ο απλός πολίτης πότε είναι δυνατόν να προσφύγει στην Επιτροπή; Απαιτείται εκτεταμένη εκστρατεία ενημέρωσης, ώστε να λάβουν οι πολίτες τη δέουσα γνώση. Οφείλω να αναφέρω ότι το καίριο σημείο στο οποίο πρέπει να δοθεί έμφαση εν προκειμένω είναι ότι η πρωτοβουλία πολιτών θα είναι συγκροτημένη μόνο, εάν όλα τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα λαμβάνουν σοβαρά υπόψη το ένα εκατομμύριο απόψεων που διατυπώνουν οι πολίτες· και οι υπουργοί και οι αρχηγοί κρατών ή κυβερνήσεων πρέπει επίσης να τείνουν ευήκοον ους. Φυσικά, αυτό σημαίνει ότι, εάν ένα εκατομμύριο ευρωπαίων πολιτών επιθυμούν να απαλλαχθούν από την έδρα του Στρασβούργου, τότε πρέπει να εισακουστεί και αυτή η επιθυμία.
Fiorello Provera
(IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, είμαι βέβαιος ότι αυτό το δικαίωμα πρωτοβουλίας που εκχωρείται στους ευρωπαίους πολίτες από τη Συνθήκη θα συνδράμει στην προσέγγιση των λαών προς την Ευρώπη και τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα σε μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι οι δαπανηρές εκστρατείες ευαισθητοποίησης, οι οποίες χρηματοδοτούνται από την Ένωση και έχουν αποφέρει, μέχρι στιγμής, μέτρια αποτελέσματα: τα ποσοστά συμμετοχής στις εκλογές το επιβεβαιώνουν.
Αδιαμφισβήτητα, η εν λόγω πρωτοβουλία ενισχύει περαιτέρω τη δημοκρατία, δεδομένου ότι επιτρέπει στους πολίτες να προτείνουν νομοθεσία με άμεσο τρόπο. Με άλλα λόγια, πρόκειται για μορφή άμεσης δημοκρατίας, η οποία συμπληρώνει την κοινοβουλευτική εκπροσώπηση.
Δεν πρέπει να αφήσουμε αυτήν την ευκαιρία να χαθεί. " Επιτροπή πρέπει να καταστήσει αυτό το δικαίωμα πρωτοβουλίας σαφές, κατανοητό και προσβάσιμο και να συνδράμει και να στηρίζει τους πολίτες από το αρχικό στάδιο της διαδικασίας έως και το στάδιο συλλογής των υπογραφών, καθορίζοντας, για παράδειγμα, το παραδεκτό των προτάσεών τους. Αυτό σημαίνει πρακτική συμβολή στην ευρωπαϊκή δημοκρατία.
Γεώργιος Παπανικολάου
Κύριε Πρόεδρε, συχνά αναφερόμαστε στην ανάγκη αύξησης της συμμετοχής των Ευρωπαίων πολιτών, στην ανάγκη να έρθουμε πιο κοντά στους θεσμούς της Ένωσης, στους πολίτες όλων των κρατών μελών. Αυτό συζητήσαμε έντονα και στις τελευταίες ευρωεκλογές, όταν σε πολλά κράτη μέλη είδαμε ότι η συμμετοχή ήταν ιδιαιτέρως χαμηλή.
Από τότε μέχρι σήμερα μεσολάβησε ένα εξαιρετικό και σπουδαίο γεγονός, που αλλάζει την ίδια τη δομή και τη λειτουργία της Ένωσης. Αναφέρομαι φυσικά στη Συνθήκη της Λισαβόνας, μια Συνθήκη σημαντική, που κέντρο της έχει τον πολίτη, που βασικός της πυλώνας είναι το πώς θα έρθουμε πιο κοντά στον πολίτη όλοι μας, το Κοινοβούλιο, η Επιτροπή, το Συμβούλιο. Εξειδίκευση αυτής της αρχής είναι η πρωτοβουλία των πολιτών, το άρθρο 11, παράγραφος 4. Πρόκειται για μια σπουδαία ρύθμιση, η οποία είναι εξαιρετική, προάγει τη δημοκρατία, προάγει την πολιτική ισότητα, προάγει τη διαφάνεια.
Το ζητούμενο βεβαίως είναι αυτή η ρύθμιση να εφαρμοστεί σωστά και να το δούμε στην πράξη. Και εδώ έρχονται οι προβληματισμοί. Εδώ πολύ σωστά τίθεται από όλους τους συναδέλφους η ανάγκη η διαδικασία αυτή να είναι αξιόπιστη, να οριοθετηθεί ο ρόλος της Επιτροπής, ο ρόλος του Κοινοβουλίου, όλοι να μπορέσουμε να συλλειτουργήσουμε, προκειμένου μια τέτοια σημαντική πρωτοβουλία των πολιτών, αν συγκεντρωθούν μάλιστα υπογραφές, να μην πάει στη συνέχεια χαμένη.
Καταλήγω λέγοντας το εξής: όλοι έχουμε ευθύνη να προβάλουμε αυτή την πρωτοβουλία. Όλοι έχουμε ευθύνη να εξηγήσουμε το δικαίωμα αυτό που έχουν πλέον οι Ευρωπαίοι συμπολίτες μας, να τους δώσουμε να καταλάβουν ότι μπορούν και οι ίδιοι να πυροδοτήσουν από την αρχή, χωρίς καμία άλλη μεσολάβηση, διαδικασίες στο επίπεδο των θεσμικών οργάνων της Ένωσης.
Και πάνω απ' όλα, το μήνυμά μας αυτό να είναι καθαρό, μέσα από μια διαδικασία απλή, κατανοητή, εύληπτη και, αν μη τι άλλο, λειτουργική για όλους, λειτουργική για τους πολίτες, λειτουργική για το Κοινοβούλιο, για τους θεσμούς της Ένωσης, για τα κράτη μέλη, για όλους τους φορείς που θα εμπλακούν στη διαδικασία.
Carlos Coelho
(PT) Προ ολίγων μόλις μηνών, ορισμένοι δήλωναν ότι η Συνθήκη της Λισαβόνας δεν θα τεθεί ποτέ σε ισχύ. Να, όμως, που αρχίζουμε πλέον να εξετάζουμε τον τρόπο με τον οποίο θα την θέσουμε σε εφαρμογή και να διατυπώνουμε ορισμένες από τις διατάξεις της.
" Συνθήκη της Λισαβόνας αναμένεται να συμβάλει σημαντικά στην εξάλειψη του δημοκρατικού ελλείμματος. Αναφέρομαι στην ενίσχυση των κοινοβουλίων (τόσο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου όσο και των εθνικών κοινοβουλίων). Ακόμα σημαντικότερο, αναφέρομαι στην επένδυση σε μία Ευρώπη για το κοινό, με κανόνες που διέπουν τον χώρο ελευθερίας, ασφάλειας και δικαιοσύνης, καθώς και την παρακολούθηση της επικουρικότητας, και με την υλοποίηση αυτής της καινοτόμου πρωτοβουλίας που πηγάζει από τη δημόσια δράση.
Συμμερίζομαι την άποψη που διατύπωσαν πολλοί συνάδελφοι βουλευτές και, ειδικότερα, ο κ. Méndez de Vigo, αλλά θα ήθελα να επισημάνω ότι, κατά τη ρύθμιση αυτού του μέσου, πρέπει να διασφαλίσουμε ότι εκτείνεται πράγματι σε πανευρωπαϊκή κλίμακα. Απαιτείται, ασφαλώς, να αποφευχθεί η χρήση του για την έκφραση της βούλησης της κοινής γνώμης σε μία μόνο χώρα ή περιορισμένο αριθμό χωρών. Πρέπει, μολαταύτα, να αναζητήσουμε λύση που θα ενθαρρύνει και θα προωθήσει τη δημόσια συμμετοχή. Εάν πρέπει να επιλέξουμε μεταξύ της πολύ αυστηρής και σχολαστικής στάσης και της μεγαλύτερης γενναιοδωρίας, προσωπικά θα έκλινα προς τη μεγαλύτερη γενναιοδωρία. Εάν καταλήξουμε σε λύσεις που αποθαρρύνουν τη δημόσια συμμετοχή, προδίδουμε το πνεύμα της Συνθήκης της Λισαβόνας και αποκηρύσσουμε το ευρωπαϊκό κοινό, διότι, κυρίες και κύριοι, χρειαζόμαστε περισσότερη Ευρώπη και μία Ευρώπη που στρέφεται περισσότερο προς το κοινό. Χρειαζόμαστε τη μεγαλύτερη συμμετοχή των ευρωπαίων πολιτών και την ενεργό άσκηση των πολιτικών τους δικαιωμάτων.
Milan Zver
(SL) Θα ήθελα να εκφράσω την ικανοποίηση και τη χαρά μου για το γεγονός ότι συζητούμε σήμερα αυτήν την πρωτοβουλία, η οποία είμαι βέβαιος ότι θα μειώσει ή θα εξαλείψει εν μέρει αυτό που ονομάζουμε δημοκρατικό έλλειμμα.
Σε γενικές γραμμές, είναι γεγονός ότι, επί του παρόντος, συντελείται ένα βήμα προς τα πίσω όσον αφορά τη δημοκρατία. Όπως αναφέρουν ορισμένοι ερευνητές, το εύρος του δημοκρατικού διαλόγου μειώνεται, και η έννοια της δημοκρατίας περιορίζεται απλώς στις δημοκρατικές εκλογές και τίποτα περισσότερο. Όλα αυτά έχουν αντίκτυπο στη διάθεση των πολιτών μας, οι οποίοι καθίστανται όλο και πιο παθητικοί, και τούτο αποτυπώνεται στα χαμηλά ποσοστά συμμετοχής στις εκλογές ή ακόμα και στην έλλειψη εμπιστοσύνης προς τα θεσμικά όργανα της δημοκρατίας.
Για τον λόγο αυτόν, είναι λίαν σημαντικό το γεγονός ότι έχουμε εγκρίνει τη Συνθήκη της Λισαβόνας, διότι διευρύνει τον ρόλο του κοινοβουλίου εν γένει, ήτοι τόσο των εθνικών κοινοβουλίων όσο και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πάνω από όλα, παρέχει στους πολίτες τη δυνατότητα να υποβάλλουν πρωτοβουλίες, και είμαι ευτυχής που συμβαίνει αυτό. Συνεπεία τούτου, παρατηρούμε πλέον κάτι που θα μπορούσαμε να περιγράψουμε ως εγχείρημα ευρωπαϊκής δημοκρατίας, το οποίο διαμορφώνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και φρονώ ότι έχουμε ήδη κάνει ένα άλμα προς τα εμπρός στην προκειμένη περίπτωση.
Εντούτοις, αυτή η επονομαζόμενη ευρωπαϊκή δημοκρατία πρέπει, βεβαίως, να επεκταθεί περαιτέρω, ώστε να καλύπτει και άλλους τομείς, στους οποίους συγκαταλέγονται, παραδείγματος χάριν, οι διορισμοί για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Εν ολίγοις, υπάρχουν πολλοί τομείς στους οποίους τα ενεχόμενα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα θα μπορούσαν να επεκταθούν περαιτέρω από δημοκρατικής άποψης. Πιστεύω ακράδαντα ότι το εν λόγω εγχείρημα, ήτοι η συγκεκριμένη πρωτοβουλία, θα μπορούσε να ενισχύσει σε μεγάλο βαθμό την ευρωπαϊκή δημοκρατία.
Salvatore Iacolino
(IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, σήμερα μας παρέχεται μία θαυμάσια δυνατότητα: η ευκαιρία να διατρανώσουμε μία αξία, ήτοι το μέσο της συμμετοχικής δημοκρατίας που προσφέρεται στους πολίτες δυνάμει της Συνθήκης της Λισαβόνας. Το γεγονός ότι συζητούμε αυτό το μέσο μετά την πάροδο λίγων μόνο μηνών αποτελεί, κατά την άποψή μου, αυτό καθαυτό απόλυτη αξία, η οποία πρέπει να διαφυλαχθεί.
Είμαι πεπεισμένος ότι θα είναι, φυσικά, καίριας σημασίας να καθοριστεί με σαφήνεια και ακρίβεια η έννοια του σημαντικού αριθμού κρατών μελών. Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε ένα κριτήριο που να συνδυάζει το κίνητρο των πολιτών για τη συμμετοχή τους στα θεσμικά όργανα, αφενός, και το δικό μας κίνητρο για την παροχή δημοκρατικού κύρους στο εν λόγω μέσο, αφετέρου.
Ασφαλώς, οι διαδικασίες πρέπει να είναι απλοποιημένες, σαφείς και ευέλικτες. Εγώ προσωπικά έχω επισκεφθεί αρκετά σχολεία κατά τις τελευταίες εβδομάδες και διαπίστωσα την ιδιαίτερη προθυμία να με ακούσουν, αλλά, πάνω από όλα, συνειδητοποίησα σε μεγάλο βαθμό τον ενισχυμένο ρόλο που επιθυμούν να διαδραματίσουν τα παιδιά σε μία Ευρώπη που αλλάζει, ιδίως δυνάμει της Συνθήκης της Λισαβόνας. Χρειαζόμαστε, επομένως, διαφάνεια, αντικειμενικότητα και αλλαγή, ώστε το εν λόγω μέσο να υπηρετεί την κοινωνία, αλλά, ταυτόχρονα, και τα θεσμικά όργανα. Προς τον σκοπό αυτόν, το Κοινοβούλιο καλείται, από κοινού με την Επιτροπή και το Συμβούλιο, να λάβει, ακριβώς, αποφάσεις σχετικά με τις απλοποιημένες διαδικασίες.
Martin Kastler
(DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες κα κύριοι, ανήκω στην ομάδα των ανθρώπων που υποβάλαμε μία από τις πρώτες αναφορές της πρωτοβουλίας πολιτών, με αντικείμενο, ειδικότερα, την κατοχύρωση της Κυριακής ως ημέρας αργίας. Σήμερα, έχουμε τη χαρά να συζητούμε -και συνακολούθως να αποφασίσουμε- επί του πιθανού τρόπου προώθησης της συμμετοχής των πολιτών στη διαδικασία του πολιτικού έργου της Ευρώπης. Τούτο σημαίνει ότι πρόκειται για πιθανό τρόπο εδραίωσης μεγαλύτερης δημοκρατίας και αντιμετώπισης της κόπωσης απέναντι στην ιδέα της Ευρώπης.
Τούτου λεχθέντος, δεν βρίσκομαι εδώ για να αποδώσω απλώς εύσημα. Απεναντίας, θέλω να σας υποβάλω δύο αιτήματα τώρα που προωθείτε τον συναφή κανονισμό στο τελικό του στάδιο. Πρώτον, εμείς, ως Ευρωπαίοι, είμαστε τεχνολογικά προηγμένοι λαοί. Θα ήθελα να σας ζητήσω να καταστήσετε το Διαδίκτυο αποφασιστικό μέσο, ώστε μία πρωτοβουλία πολιτών που συνοδεύεται από ένα εκατομμύριο υπογραφές να χαρακτηρίζεται επίσης παραδεκτή, όταν φέρει ηλεκτρονικές υπογραφές, οι οποίες είναι εξίσου νομικά δεσμευτικές.
Δεύτερον, θα ήθελα να επισημάνω ότι αυτό που κάνουμε εδώ αποτελεί μόνο το πρώτο βήμα. Θα ήθελα να προβώ σε ένα βήμα παραπέρα. Έχουμε πλέον στη διάθεσή μας δικαίωμα πρωτοβουλίας για τους πολίτες. Δική μου επιθυμία θα ήταν, ωστόσο, να έχουμε μελλοντικά και τη δυνατότητα διεξαγωγής δημοψηφισμάτων -όπως συμβαίνει στην εκλογική μου περιφέρεια, τη Βαυαρία- σε ευρωπαϊκό επίπεδο. " διαδικασία είναι η εξής: υποβάλλεται αίτηση για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος, και, στη συνέχεια, εφόσον συγκεντρώνεται επαρκής αριθμός ανθρώπων που την υπογράφουν, παρέχεται η δυνατότητα δημοψηφίσματος. Προσωπικά, θα επιθυμούσα να διαθέτουμε αυτήν τη διαδικασία και στην Ευρώπη.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
(PL) Κύριε Πρόεδρε, οι δημόσιες διαβουλεύσεις σχετικά με την πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών μόλις ολοκληρώθηκαν και, όπως προκύπτει, προσέλκυσαν μόνο 323 συμμετέχοντες. Αυτό το αποτέλεσμα καταδεικνύει ότι όλα τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης πρέπει πλέον να δεσμευθούν για την προαγωγή αυτού του νέου μέσου, διότι, προς το παρόν, διαπιστώνεται καταφανώς ότι ελάχιστοι μόνο άνθρωποι γνωρίζουν την ύπαρξή του. Ωστόσο, τα αποτελέσματα της διαβούλευσης υποδεικνύουν την οδό που πρέπει να ακολουθήσει η Επιτροπή όσον αφορά τη διατύπωση κατάλληλης εκτελεστικής νομοθεσίας.
Κατά πρώτον, είναι ουσιώδης η θέσπιση κοινών αρχών, οι οποίες θα εφαρμόζονται σε ολόκληρη την Ένωση, για τη συγκέντρωση και την εξακρίβωση της γνησιότητας των υπογραφών, καθώς και η διασφάλιση ότι οι πολίτες θα υπόκεινται στις ίδιες απαιτήσεις, για παράδειγμα, όσον αφορά το όριο ηλικίας.
Ένα άλλο σημαντικό ζήτημα είναι η καθιέρωση μορφής εκ των προτέρων ελέγχου του παραδεκτού, υπό την προϋπόθεση ότι οι πρωτοβουλίες και οι φορείς των πρωτοβουλιών έχουν επίγνωση του γεγονότος ότι η επίσημη αναγνώριση του παραδεκτού δεν ισοδυναμεί με την υποβολή νομοθετικής πρότασης από την Επιτροπή για ένα δεδομένο ζήτημα.
Είμαι πεπεισμένη ότι η πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών μπορεί να καταστεί σημαντικό μέσο, με τη βοήθεια του οποίου θα διενεργούνται στο μέλλον διαβουλεύσεις - ευρείες διαβουλεύσεις σχετικά με θέματα που ενδιαφέρουν όλους τους Ευρωπαίους. Για τον λόγο αυτόν, προσδοκώ με ανυπομονησία τον κατάλληλο κανονισμό εκ μέρους της Επιτροπής.
Andrew Henry William Brons
(EN) Κύριε Πρόεδρε, η χρήση του δημοψηφίσματος -άμεση δημοκρατία- δεν αποτελεί "εξωτική" εκδοχή της δημοκρατίας. Πρόκειται για την πρότυπη μορφή δημοκρατίας - διακυβέρνηση που ασκείται από τους πολίτες και όχι διακυβέρνηση που ασκείται εξ ονόματος των πολιτών.
Επομένως, θα έπρεπε να είμαστε ενδεχομένως ευγνώμονες στην ΕΕ για την εισαγωγή της εν λόγω πρωτοβουλίας. Δεν το νομίζω, όμως. " δημοκρατία αρέσει στην ΕΕ μόνο, όταν μπορεί να την διαχειρίζεται και να σχεδιάζει την έκβαση των αποτελεσμάτων που επιθυμεί. Έχουμε πληροφορηθεί ότι το δικαίωμα οργάνωσης τέτοιων δημοψηφισμάτων θα περιορίζεται από δόλιες διατάξεις, όπως η δικαιοδοσία της ΕΕ και η ευρωπαϊκή εκδοχή της προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, οι οποίες σημαίνουν, στην πραγματικότητα, πολιτική καταστολή, περιορισμό της ελευθερίας του λόγου, ακόμα και της ελευθερίας της σκέψης.
Ένα τελευταίο σημείο είναι ότι δημοκρατία σημαίνει διακυβέρνηση ασκούμενη από τους πολίτες -μία ευπροσδιόριστη και συνεκτική μονάδα- και όχι διακυβέρνηση ασκούμενη από αυθαίρετα συγκροτημένη ομάδα προσώπων. " μαζική μετανάστευση έχει καταστήσει δυσχερή την επίτευξη αυτού του στόχου. " Ευρώπη στο σύνολό της έχει μετασχηματιστεί σε κάτι λιγότερο από έναν μόνο λαό, από τον οποίο θα μπορούσε να συγκροτείται υπό άλλες συνθήκες. Μολαταύτα, ακόμα και αυτό είναι καλύτερο από το τίποτα, και θα μπορούσαμε, τουλάχιστον, να αποδείξουμε ότι αυτή η πρωτοβουλία ήταν μία απατηλή υπόσχεση.
Elena Băsescu
(RO) Φρονώ ότι η συμπερίληψη της πρωτοβουλίας ευρωπαίων πολιτών στις διατάξεις της Συνθήκης της Λισαβόνας σηματοδοτεί ένα σπουδαίο βήμα προς την εδραίωση της δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Άλλος σημαντικός τρόπος άσκησης και εδραίωσης της δημοκρατίας είναι η χρήση δημοψηφισμάτων. Θέλω να κάνω στο σημείο αυτό μία παρέκβαση, λέγοντάς σας ότι στη Ρουμανία διεξάγονται δημοψηφίσματα από το έτος 2004, και το τελευταίο εξ αυτών αφορούσε τη μετάβαση στο σύστημα ενός μόνο κοινοβουλευτικού σώματος και τη μείωση του αριθμού των βουλευτών του κοινοβουλίου. Το ποσοστό συμμετοχής ήταν 51%, και η συντριπτική πλειοψηφία υπερψήφισε τη συγκεκριμένη πρόταση. Θα ήθελα να επικροτήσω την πρωτοβουλία της Επιτροπής για την έναρξη ευρείας δημόσιας διαβούλευσης σχετικά με τον κανονισμό μέσω του Διαδικτύου. Τούτο θα καθορίσει τον αριθμό των κρατών από τα οποία πρέπει να συλλέγονται υπογραφές, τον ελάχιστο αριθμό υπογραφών από κάθε χώρα, καθώς και τους κανόνες για τον έλεγχο αυτών των υπογραφών.
Θα ήθελα να ολοκληρώσω ρωτώντας την Επιτροπή πότε πιστεύει ότι θα τεθεί σε ισχύ αυτός ο κανονισμός, διότι πιστεύω ότι η διαδικασία πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατόν.
Olga Sehnalová
(CS) Κύριε Επίτροπε, κυρίες και κύριοι, κατά τα τελευταία χρόνια, η Ευρωπαϊκή Ένωση βιώνει κρίση εμπιστοσύνης εκ μέρους των πολιτών της. Μία από τις ενδείξεις αυτής της κρίσης είναι το ιδιαίτερο χαμηλό ποσοστό συμμετοχής στις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, το οποίο οφείλεται στην ευρέως διαδεδομένη αίσθηση ότι οι πολίτες δεν μπορούν να ασκήσουν με κανέναν τρόπο επιρροή στα γεγονότα που λαμβάνουν χώρα στην ΕΕ μέσω της ψήφου τους. Ως εκ τούτου, επικροτώ θερμά τη δυνατότητα πρωτοβουλιών πολιτών που παρέχει πλέον η Συνθήκη της Λισαβόνας στους πολίτες της ΕΕ, και, σε αυτό το πλαίσιο, και τη δημόσια διαβούλευση με την Επιτροπή, αλλά και την Πράσινη Βίβλο σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής της πρωτοβουλίας πολιτών στην πράξη. Συμφωνώ καταρχήν με την πλειονότητα των προτάσεων που παρουσιάζονται στην Πράσινη Βίβλο.
Εντούτοις, εάν θέλουμε να τείνουμε χείρα βοηθείας, δεν πρέπει να φοβόμαστε ταυτόχρονα μήπως την αδράξουν οι πολίτες της ΕΕ. Για τον λόγο αυτόν, εάν μας ενδιαφέρει πραγματικά να μεγιστοποιήσουμε τον διάλογο με τους πολίτες, θεωρώ ότι ορισμένα από αυτά τα περιοριστικά μέτρα είναι υπερβολικά αυστηρά. Τα μέτρα αυτά αφορούν κυρίως τον ελάχιστο αριθμό των κρατών από τα οποία πρέπει να προέρχονται οι πολίτες που υπογράφουν μία πρωτοβουλία, καθώς και τον ορισμό του επονομαζόμενου σημαντικού αριθμού κρατών. " πρόταση περί του ενός στα τρία κράτη μέλη, ήτοι εννέα, επί του παρόντος, κράτη, είναι, κατά την άποψή μου, αποθαρρυντική και ανεδαφική για τις ενδεχόμενες πρωτοβουλίες σε πρακτικό επίπεδο. " μείωση του αριθμού αυτού στο 20% θα αποτελούσε, θεωρώ, βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση για το ευρύ κοινό της ΕΕ, λαμβάνοντας, για παράδειγμα, υπόψη και τη μεγαλύτερη έμφαση που δίδεται στον ρόλο των μακροπεριφερειών στο πλαίσιο της χάραξης ευρωπαϊκής πολιτικής. Και γιατί όχι;
Csaba Sógor
(HU) " δυνατότητα της πρωτοβουλίας ευρωπαίων πολιτών μπορεί να προάγει την ανάπτυξη δημόσιου διαλόγου επί των ευρωπαϊκών ζητημάτων, οδηγώντας στην εδραίωση πραγματικά ευρωπαϊκής δημόσιας συνιστώσας. Οι εκπρόσωποι της κοινωνίας των πολιτών θα είναι σε θέση να εγείρουν τα κοινωνικά ζητήματα τα οποία δεν μπορούν ή δεν επιθυμούν να εγείρουν οι πολιτικές ομάδες που εκπροσωπούνται επί του παρόντος στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Στα ζητήματα αυτά συγκαταλέγεται και ένα ζήτημα που θα ήθελα να επισημάνω ιδιαιτέρως. Θεωρώ ότι, παράλληλα με την κοινοποίηση προτάσεων ψηφίσματος, ακόμα και πριν από την έναρξη συγκέντρωσης υπογραφών ή, ενδεχομένως, μετά από ορισμένο αριθμό συλλεχθεισών υπογραφών, είναι σημαντικό η Επιτροπή να εκδίδει γνωμοδότηση, επί τη βάσει της αρμοδιότητάς της και του κοινοτικού δικαίου, σχετικά με το παραδεκτό της εν λόγω πρότασης. Τυχόν απόρριψη για τυπικούς λόγους ή λόγω έλλειψης νομικής βάσης μετά τη συγκέντρωση ενός εκατομμυρίου υπογραφών ενδέχεται να δημιουργήσει λίαν αρνητική εικόνα, όχι μόνο για την Επιτροπή, αλλά και για ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Vilija Blinkevičiūt
(LT) " Συνθήκη της Λισαβόνας προβλέπει την ενίσχυση του ρόλου της κοινωνίας των πολιτών στα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα και τη δυνατότητα των ευρωπαίων πολιτών να κινούν διαδικασία νομοθετικών προτάσεων. Το δικαίωμα πρωτοβουλίας πολιτών παρέχει τη δυνατότητα σε τουλάχιστον ένα εκατομμύριο πολιτών να ζητούν από την Επιτροπή να αναλαμβάνει νομοθετικές πρωτοβουλίες σε συγκεκριμένους τομείς.
Ωστόσο, η συλλογή τόσο υψηλού αριθμού υπογραφών εκ μέρους των ψηφοφόρων είναι πραγματικά δύσκολη· για τον λόγο αυτόν, προκειμένου για τη θέσπιση αποτελεσματικού μέσου δημοκρατικής συμμετοχής και τη διασφάλιση της προσβασιμότητας αυτής της πρωτοβουλίας για τους πολίτες, η δυνατότητα δρομολόγησης προτάσεων πρέπει να παρέχεται στο πλαίσιο σαφών κατευθυντηρίων γραμμών, καθώς και απλοποιημένης και ενδεδειγμένης διαδικασίας.
Δυστυχώς, μετά την έναρξη ισχύος της Συνθήκης της Λισαβόνας, το δικαίωμα της πρωτοβουλίας πολιτών δεν τέθηκε σε εφαρμογή. Καμία από τις πτυχές της πρωτοβουλίας πολιτών δεν έχει συζητηθεί ακόμα, και δεν υπάρχει κανένα συγκεκριμένο σχέδιο δράσης σχετικά με τον τρόπο εξασφάλισης της διαφάνειας των πρωτοβουλιών και της δημοκρατικής λογοδοσίας για την προστασία των πολιτών από την εκπροσώπηση των συμφερόντων μεγάλων εταιρειών.
Ο διάλογος, λοιπόν, με τους πολίτες αποτελεί το σημαντικότερο στοιχείο, αλλά και θεμελιώδη βάση για το δημοκρατικό μοντέλο της Ευρώπης και της γενέτειράς μου, της Λιθουανίας, και, ως εκ τούτου, ζητώ από την Επιτροπή να λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι αυτό το δικαίωμα πρωτοβουλίας πολιτών θα εφαρμοστεί με ορθό τρόπο το συντομότερο δυνατόν.
Seán Kelly
(GA) Κύριε Πρόεδρε, οι συνάδελφοί μας έχουν προβεί σε ενδιαφέρουσες ενέργειες σε σχέση με το εν λόγω ζήτημα και έχουν συμφωνήσει ομόφωνα ότι πρόκειται για ένα θαυμάσιο μέσο που προσφέρεται στους πολίτες μας.
(EN) " πρωτοβουλία πολιτών αποτέλεσε ισχυρό και πειστικό επιχείρημα κατά της παράταξης του "Όχι" στο δημοψήφισμα που διοργανώθηκε στην Ιρλανδία σχετικά με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, ιδίως όταν η εν λόγω παράταξη ισχυριζόταν ότι πρόκειται περισσότερο για σφετερισμό εξουσίας εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρά για πραγματικά δημοκρατική απόπειρα προώθησης της συμμετοχής των πολιτών. Υπάρχει, όμως, μεγάλη διαφορά μεταξύ της προσθήκης κάποιου στοιχείου σε μία Συνθήκη και της έναρξης ισχύος του, και παρουσιάζεται ενώπιόν μας μεγάλη πρόκληση.
Από τη μία πλευρά, ενέχεται ο κίνδυνος -και είναι πραγματικός κίνδυνος- να καταληφθεί η διαδικασία από κραταιές ομάδες πίεσης, οι οποίες δεν αναμένεται να αντιμετωπίζουν καμία δυσκολία στη συγκέντρωση ενός εκατομμυρίου υπογραφών. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο αξίζει να εξεταστεί σοβαρά η πρόταση του συναδέλφου μου, κ. De Rossa, σχετικά με την ανάμειξη του Διαμεσολαβητή στη διαδικασία.
Από την άλλη πλευρά, όμως, η εν λόγω πρωτοβουλία παρέχει πραγματικές δυνατότητες για τους πολίτες. Αξίζει να ληφθεί υπόψη πρωτοβουλία που κίνησε ο συνάδελφός μου, κ. De Castro, και αφορά τη διατήρηση της Κυριακής ως ημέρας αργίας και την επιθυμία μας να αναπαυόμαστε την έβδομη ημέρα, όπως ο Δημιουργός μας, ή να την αντιμετωπίζουμε σαν να πρόκειται για οποιαδήποτε εργάσιμη ημέρα της εβδομάδας. Τούτο αποτελεί σημαντικό προβληματισμό.
Κατόπιν αυτού, θεωρώ ότι υπάρχει εν προκειμένω ευρύ πεδίο δράσης, και αδημονώ για την ανάπτυξή του.
Diego López Garrido
Κύριε Πρόεδρε, πρέπει να εκφράσω την έντονη ικανοποίησή μου για τη συζήτηση που πραγματοποιήθηκε. Επιπλέον, ήταν μία συζήτηση που έλαβε χώρα κατόπιν αιτήματος του Κοινοβουλίου, το οποίο επιθυμούσε ειδικώς τη συζήτηση επί της πρωτοβουλίας πολιτών, και θεωρώ ότι υπήρξε σειρά παρεμβάσεων στις οποίες διαπίστωσα απολύτως ομόφωνη συμφωνία υπέρ της ιεράρχησης της εν λόγω πρωτοβουλίας μεταξύ των προτεραιοτήτων της ισπανικής Προεδρίας του Συμβουλίου. Παρατηρήθηκε, επίσης, στήριξη όσον αφορά την άμεση εφαρμογή της.
Εν προκειμένω, πιστεύω ότι η ανακοίνωση του κ. Šefčovič σχετικά με την υποβολή του κειμένου του κανονισμού στις 31 Μαρτίου έγινε δεκτή με εξίσου μεγάλη ικανοποίηση από όλους εσάς. Ευχαριστώ και πάλι την Επιτροπή για την ταχύτητα, το ενδιαφέρον και τον ζήλο που επέδειξε κατά την εξέταση αυτού του ζητήματος, και για το γεγονός ότι είμαστε, ως εκ τούτου, έτοιμοι να ξεκινήσουμε, ήδη από αυτήν τη στιγμή, τη νομοθετική διαδικασία. Ελπίζω ότι θα ολοκληρωθεί το ταχύτερο δυνατόν με την ενεργοποίηση της συγκεκριμένης νομοθετικής πρωτοβουλίας, η οποία θεωρείται από όλους όσοι έλαβαν τον λόγο απαραίτητη, επείγουσα και αναπόφευκτη.
Φρονώ ότι τούτο μπορεί να ερμηνευθεί, επιπροσθέτως, ως στήριξη εκ μέρους όλων των κοινοβουλευτικών ομάδων και όλων των αξιότιμων βουλευτών, περιλαμβανομένων εκείνων που συμμερίζονται την άποψη του κ. Kamall, ο οποίος τάχθηκε, στην εξαίρετη ομιλία του, υπέρ της λαϊκής νομοθετικής πρωτοβουλίας, διότι, κατά τη γνώμη του, θα αποδυναμώσει την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο κ. Kamall δεν παρίσταται... Λυπούμαι που απουσιάζει, λυπούμαι που είμαι υποχρεωμένος να του μεταφέρω δυσάρεστα νέα και τον αποθαρρύνω, διότι αυτή η πρωτοβουλία θα ενισχύσει και ουδόλως θα αποδυναμώσει την Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα την ενισχύσει, επειδή είναι μία πρωτοβουλία που ενισχύει, εν ολίγοις, τις δύο βασικές έννοιες της Ευρωπαϊκής Ένωσης: τη δημοκρατία και τη συμμετοχή στα κοινά. Αυτοί είναι και οι δύο βασικοί πολιτικοί πυλώνες της Ευρωπαϊκής Ένωσης: η δημοκρατία και η συμμετοχή στα κοινά.
Πρόκειται για πρωτοβουλία η οποία επιχειρεί, έως κάποιον βαθμό, να αντισταθμίσει το παράδοξο φαινόμενο που παρατηρούμε: μία Ευρωπαϊκή Ένωση που γίνεται διαρκώς ισχυρότερη, και το Κοινοβούλιο το αποδεικνύει· που αυξάνει διαρκώς την επιρροή της· και που έχει μεγαλύτερο αντίκτυπο από ποτέ στη ζωή των πολιτών. Παρ' όλα αυτά, είναι μία Ευρωπαϊκή Ένωση που παραμένει αποσυνδεμένη από τον διάλογο που διεξάγεται σε κάθε χώρα.
Αυτό το παράδοξο φαινόμενο πλήττει τη δημοκρατία αυτήν καθαυτήν. " εν λόγω πρωτοβουλία πολιτών θα διευρύνει, όπως δήλωσε ο κ. Méndez de Vigo, σειρά συζητήσεων ευρωπαϊκής σημασίας επί ευρωπαϊκών, και όχι τοπικών, θεμάτων. Και τούτο, διότι επιβάλλει την επικοινωνία μεταξύ ανθρώπων από διαφορετικές χώρες· ως εκ τούτου, πρόκειται καταφανώς για ευρωπαϊκή διαδικασία. Αποτελεί αδιαμφισβήτητα μέσο ενίσχυσης αυτής της δημοκρατίας, καθώς και της συμμετοχής στα κοινά ή του ευρωπαϊκού "δήμου", όπως ανέφερε ο κ. Casini, ο οποίος προεδρεύει, επιπλέον, της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων και Δικαιωμάτων των Πολιτών, που θα εξετάσει, κατά το μεγαλύτερο μέρος, τη συγκεκριμένη πρωτοβουλία.
Αυτή η συμμετοχή στα κοινά θεωρήθηκε άκρως σημαντική, άκρως αντιπροσωπευτική των θεμελίων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στην ομιλία του κ. Jáuregui· ή στην ομιλία του κ. Sógor, ο οποίος αναφέρθηκε εξίσου σε αυτήν· ή και του κ. Häfner, ο οποίος έκανε επίσης λόγο για αυτήν. Όπως δήλωσε και ο κ. Kastler, η εν λόγω πρωτοβουλία πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή. Είναι έκκληση που απευθύνεται στους πολίτες, διότι η ταυτότητα του ευρωπαίου πολίτη διαμορφώνεται, όταν εφαρμόζεται στην πράξη· όχι όταν κατακτάται απλώς ένα δικαίωμα, αλλά όταν αυτό το δικαίωμα εφαρμόζεται στην πράξη και ασκείται. Αυτό πιστεύω ότι είναι το σημαντικό στοιχείο που πρέπει να πραγματωθεί, μόλις τεθεί σε ισχύ η πρωτοβουλία πολιτών.
Επαναλαμβάνω και πάλι τις ευχαριστίες μου στην Επιτροπή και στο Κοινοβούλιο, το οποίο είμαι βέβαιος ότι θα εξετάσει το εν λόγω ζήτημα ενδελεχώς, επιμελώς και άμεσα. Ο κ. Iacolino αναφέρθηκε σε ταχύτατη διαδικασία, η οποία θα επιτρέψει τη συντομότερη δυνατή εφαρμογή της πρωτοβουλίας, και η κ. Băsescu απηύθυνε, στην ομιλία της, έκκληση για την ταχύτερη δυνατή ενεργοποίηση της πρωτοβουλίας.
Maroš Šefčovič
Κύριε Πρόεδρε, καταρχάς θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Diego για την εξαιρετική σύνοψη της σημερινής συζήτησης. Θα ήθελα να απευθύνω τις ευχαριστίες μου σε όλους εσάς για τη στήριξη και τις θετικές προσδοκίες σας όσον αφορά την πρωτοβουλία πολιτών. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω ότι θα είμαι ευτυχής να υποβάλω ενώπιόν σας την πρόταση το συντομότερο δυνατόν μετά την έγκρισή της.
Λόγω χρονικών περιορισμών και του γεγονότος ότι η πρόταση δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα, δεν είναι δυνατόν να υπεισέλθουμε σήμερα σε λεπτομερή στοιχεία. Εντούτοις, είμαι ιδιαίτερα ευγνώμων για τις απόψεις και τις γνώμες που διατυπώσατε, διότι αποτύπωσαν πραγματικά τη φύση και την ποιότητα των απόψεων και των γνωμών που συγκεντρώσαμε κατά τις προπαρασκευαστικές εργασίες της πρωτοβουλίας ευρωπαίων πολιτών.
Πολλά είναι τα σημεία επί των οποίων συμφωνούμε. Το πρώτο αφορά, καταφανώς, τη διαφάνεια. Είμαι σε θέση να σας διαβεβαιώσω ότι αναζητούμε λύση που θα μας διασφαλίζει, μέσω της καταχώρησης της πρωτοβουλίας στην Επιτροπή, την ταυτότητα των διοργανωτών και του τρόπου χρηματοδότησής τους. Θα μας παρέχονται ισχυρές ενδείξεις σχετικά με το εάν είναι όντως γνήσια η πρωτοβουλία, εάν κινείται όντως από πολίτες, και εάν πρόκειται όντως για ευρωπαϊκή πρωτοβουλία. Θεωρώ ότι πρέπει να περιλαμβάνει όλα αυτά τα στοιχεία, προκειμένου να γίνεται ορθή και επιτυχής χρήση αυτού του νέου μέσου.
Όλοι συμφωνούμε επί της πρακτικότητας του μέσου. Θα θέλαμε να έχουμε στη διάθεσή μας ένα φιλικό προς τον χρήστη σύστημα. Θα θέλαμε να θεσπίσουμε ένα σύστημα στο οποίο οι πολίτες δεν θα έχουν την αίσθηση ότι πρέπει να ακολουθήσουν ιδιαίτερα επαχθή διαδικασία για τη συγκέντρωση ή την καταχώρηση των υπογραφών τους. Εξετάζουμε αυτές τις δυνατότητες και, φυσικά, εξετάζουμε τους τρόπους με τους οποίους μπορεί να χρησιμοποιηθεί η τεχνολογία των πληροφοριών - η οποία χαρακτηρίζει απόλυτα τον αιώνα μας.
Είναι σαφές ότι υφίστανται διάφορα συστήματα για τον έλεγχο των υπογραφών στα κράτη μέλη. Μία από τις ξεκάθαρες απαντήσεις που συλλέξαμε κατά τη δημόσια διαβούλευση ήταν ότι οι πολίτες θα προτιμούσαν να υπάρχει σχετική ομοιογένεια ως προς τον έλεγχο και τη συγκέντρωση υπογραφών. Συγχρόνως, λάβαμε από τα κράτη μέλη το σαφές μήνυμα ότι είναι σκόπιμο να αναζητήσουμε ένα σύστημα το οποίο δεν θα είναι υπερβολικά επαχθές ή υπερβολικά σύνθετο για τις εθνικές αρχές, διότι τα κράτη μέλη θα κληθούν να προβαίνουν σε έλεγχο της γνησιότητας των υπογραφών που θα συγκεντρώνονται για την πρωτοβουλία πολιτών.
Άκουσα πολύ προσεκτικά τις εκκλήσεις σας για σαφέστατες διαδικασίες μετά την επιτυχή δρομολόγηση μίας πρωτοβουλίας και τη συγκέντρωση των υπογραφών. Θα ήθελα να σας διαβεβαιώσω ότι θα μεριμνήσουμε οπωσδήποτε για αυτό. Στην πρόταση θα περιέχονται σαφέστατες προθεσμίες - πότε, πώς και εντός ποίου χρονοδιαγράμματος θα πρέπει να ανταποκρίνεται η Επιτροπή μετά την υποβολή επιτυχούς πρωτοβουλίας.
Έχοντας ακούσει τις απόψεις που διατυπώθηκαν σε αυτήν την αίθουσα, θα συμφωνήσετε, ασφαλώς, με τη δική μου άποψη ότι το πλέον δύσκολο ζήτημα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε είναι το ζήτημα του παραδεκτού της πρωτοβουλίας - πώς μπορούμε να βρούμε λύση, ώστε να αποφύγουμε την απογοήτευση των πολιτών, πώς μπορούμε να προστατέψουμε τις αξίες της ΕΕ και πώς μπορούμε να διατηρήσουμε τη σοβαρή και πραγματική διάσταση αυτού του θεσμού της πρωτοβουλίας ευρωπαίων πολιτών. Σας διαβεβαιώ ότι δεν υπάρχουν εύκολες απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα και τα ελαφρώς αντιφατικά αιτήματα.
" Επιτροπή εξετάζει τη δυνατότητα επιλογής που θα προασπίζει εξαρχής τις ευρωπαϊκές αξίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Παράλληλα, θα θέλαμε να είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε σαφώς ότι οι προτάσεις για την πρωτοβουλία πολιτών έχουν πραγματικές δυνατότητες επιτυχίας.
Επιθυμούμε να αποτρέψουμε τυχόν καταχρήσεις, στο πλαίσιο των οποίων ενδέχεται να λαμβάνουμε προτάσεις πρωτοβουλίας πολιτών κάθε δεκαπέντε ημέρες σχετικά με παράλογα θέματα, επί των οποίων θα έχουμε υποχρέωση να διατυπώνουμε γνωμοδότηση σχετικά με το παραδεκτό αυτών των προτάσεων, οι οποίες θα αποτελούν, εν συνεχεία, αντικείμενο προσφυγής ενώπιον του Δικαστηρίου - πρωτοβουλίες που προτείνονται για έναν και μοναδικό λόγο: την αυτοπροβολή των δυνητικών διοργανωτών αρνητικής πολιτικής ατζέντας. Πρέπει να έχουμε κατά νου και αυτό το ενδεχόμενο. Ελπίζω ότι θα επιτύχουμε τη σωστή ισορροπία για τη διατήρηση του εν λόγω ελέγχου του παραδεκτού μίας πρωτοβουλίας σε εύλογη αναλογία.
Για να απαντήσω εν συντομία στην ερώτηση της Αντιπροέδρου του ΕΚ, κ. Durant, σχετικά με την επικοινωνία με την κοινωνία των πολιτών, φρονώ ότι η πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών αποτελεί την καλύτερη απάντηση. Διατηρούμε πολύ καλά διαρθρωμένο διάλογο υπό τη διοργάνωση της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής, και πραγματοποίησα εκτενέστατη συζήτηση με τα μέλη της προ δύο μόλις εβδομάδων. Θεωρώ ότι λαμβάνουν χώρα σθεναρές και ευρείες δημόσιες διαβουλεύσεις μέσω των προτάσεων ευφυούς θέσπισης νομοθεσίας. Θα διευρύνουμε αυτήν τη διαδικασία και θα την χρησιμοποιούμε ακόμα περισσότερο στο μέλλον.
Ελλείψει χρόνου, επιτρέψτε μου να ολοκληρώσω δηλώνοντας ότι ανυπομονώ πραγματικά να επανέλθω με πρόταση. Αδημονώ για τη διεξαγωγή των αμοιβαίων συζητήσεών μας επί του εν λόγω θέματος και αισιοδοξώ ότι οι διαδικασίες θα είναι λίαν δυναμικές και ταχείες, ώστε να είμαστε σε θέση να εγκρίνουμε αυτό το πολύ σημαντικό μέσο το συντομότερο δυνατόν.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 149 του Κανονισμού)
Rareş-Lucian Niculescu  
Το νέο νομοθετικό πλαίσιο για την πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών είναι αναμφίβολα ευπρόσδεκτο. Συζητείτο επί μακρόν το ενδεχόμενο για την πρόσβαση των πολιτών σε ένα τέτοιο μέσο. Από την άλλη πλευρά, συμμερίζομαι τα συναισθήματα όσων έλαβαν τον λόγο σήμερα και ζήτησαν οι ρυθμιστικές διατάξεις που θα χρησιμεύσουν ως βάση για την εφαρμογή της πρωτοβουλίας πολιτών να είναι απλές, προσβάσιμες, εύληπτες και να εμπλέκουν όσο το δυνατόν λιγότερη γραφειοκρατία. Αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο η πρωτοβουλία πολιτών θα κατορθώσει πραγματικά να καταστεί κατάλληλο μέσο στη διάθεση των Ευρωπαίων, το οποίο θα μετέρχονται οι τελευταίοι, προκειμένου να εισακουστεί η άποψή τους. Αυτός είναι ο μοναδικός τρόπος με τον οποίο η ΕΕ θα προσεγγίσει επιτυχώς τους πολίτες της και θα καταστεί πιο δημοκρατική.
Joanna Senyszyn  
" Συνθήκη της Λισαβόνας εκχωρεί στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης το δικαίωμα να προτείνουν νομοθετική πρωτοβουλία. Πρόκειται για ένα από τα σημαντικότερα βήματα προόδου στην οικοδόμηση της δημοκρατίας των πολιτών και την άμεση συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων της ΕΕ. " πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών μπορεί να συμβάλει στη μείωση του χάσματος μεταξύ των θεσμικών οργάνων και των πολιτών και μπορεί να ενισχύσει την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής κοινωνίας των πολιτών. Ως εκ τούτου, είναι ουσιώδης η ταχεία έγκριση κανονισμού που θα διέπει τη διαδικασία, τους όρους και τα διαβήματα για την υποβολή τέτοιας πρωτοβουλίας. Οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης την περιμένουν με ανυπομονησία.
Το ζητούμενο της πρωτοβουλίας ευρωπαίων πολιτών είναι κυρίως η μεγαλύτερη συμμετοχή των πολιτών στην παραγωγή ευρωπαϊκού δικαίου. Κατά συνέπεια, θα ήθελα να θίξω το ζήτημα των ψηφιακών υπογραφών στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας πολιτών ως πρόσθετου διαύλου επικοινωνίας όσον αφορά την προσέλκυση του ενδιαφέροντος για την ευρωπαϊκή πολιτική. Εφόσον έχουμε ήδη το δικαίωμα να ψηφίζουμε μέσω του Διαδικτύου και να προβαίνουμε σε ηλεκτρονικές τραπεζικές συναλλαγές, έχουμε αδιαμφισβήτητα την ικανότητα να αναπτύξουμε σύστημα ασφάλειας το οποίο θα μας επιτρέπει να προσδιορίζουμε την ταυτότητα των ψηφιακών υπογραφών.
Εξίσου σημαντική είναι και η διαφάνεια των διαδικασιών. Οι διοργανωτές πρωτοβουλιών πρέπει να υπέχουν δημόσια ευθύνη για τη διαφάνεια της χρηματοδότησης της εκστρατείας στο πλαίσιο της συγκέντρωσης υπογραφών. Ακόμα, όμως, και η θέσπιση σαφών κριτηρίων για τη διενέργεια τέτοιας εκστρατείας δεν διασφαλίζει την προστασία έναντι της ενδεχόμενης κατάχρησης του εν λόγω μέσου από ευρωσκεπτικιστές, για τους οποίους η συγκέντρωση ενός εκατομμυρίου υπογραφών, με τη χρήση σημαντικών χρηματοδοτικών πόρων, δεν θα αποτελεί πιθανότατα μείζον πρόβλημα, όπως κατέδειξε και η τελευταία προεκλογική εκστρατεία για τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Μία λύση θα ήταν η υποχρέωση των φορέων της πρωτοβουλίας να διατηρούν ιστότοπο στον οποίο θα περιέχονται χρηματοοικονομικές πληροφορίες, όπως πηγές εσόδων, δαπάνες και οικονομικές εκθέσεις.
Jarosław Leszek Wałęsa  
" σημερινή συζήτηση αποτελεί ένα ακόμα βήμα στην πορεία προς τον καθορισμό της τελικής μορφής της πρωτοβουλίας ευρωπαίων πολιτών. " ιδέα της δημιουργίας εργαλείου που θα επιτρέπει στους πολίτες να συμμετέχουν με πιο ολοκληρωμένο τρόπο στη δημοκρατική ζωή της Ένωσης είχε τεθεί επί τάπητος ήδη από το 2005, μετά τα ανεπιτυχή δημοψηφίσματα για το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα στη Γαλλία και τις Κάτω Χώρες. Οι εν λόγω ψηφοφορίες αποτύπωσαν τη σημαντική έλλειψη επικοινωνίας μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των πολιτών της. Ακόμα και τα προσφάτως δημοσιευθέντα αποτελέσματα των κοινωνικών διαβουλεύσεων, αρχής γενομένης από την Πράσινη Βίβλο σχετικά με την πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών, αποκαλύπτουν το χαμηλό ποσοστό ενδιαφέροντος εκ μέρους μεμονωμένων πολιτών. " Επιτροπή έλαβε μόλις 159 απαντήσεις από μεμονωμένα άτομα.
" πρωτοβουλία πολιτών μάς παρέχει τη δυνατότητα να αλλάξουμε την κατάσταση και να δώσουμε ισχυρότερο βήμα διαλόγου στους πολίτες μας, εκχωρώντας τους το δικαίωμα να απευθύνονται απευθείας στην Επιτροπή για την υποβολή νέων πρωτοβουλιών πολιτικής. Για να διασφαλίσουμε ότι αυτή η πρωτοβουλία δεν καθίσταται μέσο πολιτικών παιγνίων, δεν πρέπει να αξιώνουμε υπερβολικά αυστηρές απαιτήσεις από τους πολίτες μας. Μολαταύτα, πρέπει να βεβαιωθούμε ότι ικανοποιούνται οι εγγυήσεις έναντι τυχόν καταχρήσεων. Είναι σημαντικό η πρωτοβουλία ευρωπαίων πολιτών να αποτελέσει πραγματικά υπερεθνικό μέσο, το οποίο θα είναι φιλικό προς τον πολίτη και εύκολο στη χρήση του. Πρέπει να είναι απλό, κατανοητό και εύκολα προσβάσιμο. Σε περίπτωση που ένα σχέδιο πρωτοβουλίας δεν πληροί τις προδιαγραφές επί της τυπικής διαδικασίας, θα πρέπει να διατηρείται, παρ' όλα αυτά, η ιδέα του και να υποβάλλεται υπό τη μορφή αναφοράς. Κατά τον τρόπο αυτόν, δεν θα αναλίσκεται άσκοπα ούτε το επιτελεσθέν έργο ούτε η καταβληθείσα προσπάθεια. " τήρηση των εν λόγω όρων θα παράσχει στους Ευρωπαίους, για πρώτη φορά στην ιστορία της ευρωπαϊκής μας ολοκλήρωσης, τη δυνατότητα να ασκούν πραγματική και άμεση επιρροή στη χάραξη της ευρωπαϊκής πολιτικής.
