Produkty kosmetyczne (tekst przekształcony) (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie pani poseł Roth-Behrendt, przedstawione w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie produktów kosmetycznych (tekst przekształcony) - C6-0053/2008 -.
Dagmar Roth-Behrendt
Panie przewodniczący, panie i panowie! Prawdopodobnie nie będę potrzebowała czterech minut, które mi przydzielono na początku debaty, jako że przedmiot naszej dzisiejszej dyskusji jest bardzo prosty i bardzo przyjemny. Dyskutujemy o nowej wersji dyrektywy kosmetycznej, która obecnie ma formę prawną rozporządzenia. Przedmiotowe rozporządzenie zostanie de facto uaktualnione i chcielibyśmy bardzo je zaktualizować, udoskonalić i uczynić je bardziej spójnym.
Mamy tu na myśli trzy niewielkie poprawki. Z jednej strony rozporządzenie gwarantuje faktyczny zakaz stosowania w kosmetykach substancji rakotwórczych, ale musimy przy tym zachować odpowiednie proporcje, tak aby substancje, których użycie w produktach spożywczych jest dozwolone, jak np. witamina A lub alkohol, nie zostały objęte zakazem stosowania w kosmetykach. To jedna z kwestii, które Komisja właściwie rozeznała i uwzględniła w swoim wniosku
Komisja również słusznie stwierdziła fakt, że nowe technologie, takie jak nanotechnologia, wymagają szczególnej uwagi, w szczególności jeśli mamy do czynienia z mikroskopijnymi cząsteczkami, które mogą przeniknąć powłoki skórne. Chcemy po prostu zapewnić, aby nie stanowiły one żadnego zagrożenia. I tutaj także jestem zadowolona, że osiągnęliśmy kompromis, który z całego serca popieram.
Panie przewodniczący! Na zakończenie dodam, że jest jeszcze jedno zagadnienie, którym musimy się zająć, a mianowicie oświadczenia dotyczące produktów. Powinniśmy dokonać także ich analizy i zaktualizować je. Gdybyśmy przybyli tutaj dzisiaj w pośpiechu i gdyby nasz dezodorant obiecywał nam zabezpieczenie przed spoceniem się przez 14 godzin, a jednak bylibyśmy teraz, wieczorem, cali zlani potem, to prawdopodobnie byłoby to dla nas niemałe zaskoczenie i moglibyśmy powiedzieć, że w oświadczeniu takim nie ma ziarna prawdy. Oświadczenia obiecujące efekty, które faktycznie można osiągnąć stosując dany produkt są istotnym elementem uczciwego, wiarygodnego produktu. Mamy prawodawstwo, które zapewnia bezpieczeństwo produktów, a jednocześnie ich prawdziwość i czystość.
Jestem niezmiernie wdzięczna za znakomitą współpracę z prezydencją czeską. Chciałabym w sposób szczególny podziękować pani Popadičovej, która nie może być tutaj dzisiaj, a która naprawdę uczyniła wszystko, co leżało w jej mocy, coś, co nie zawsze jest łatwe w obecnej Radzie.
Pragnę również szczególnie podziękować Komisji, współpraca z którą była niezwykle konstruktywna i pomyślna. To także nie zawsze ma miejsce w tej Izbie. Ponadto chciałabym podziękować moim kolegom, a konkretnie moim koleżankom, które pracowały nad tym zagadnieniem od długiego czasu. Pragnę podziękować za współpracę Françoise Grossetête, Margretcie Auken, Hiltrudzie Breyer, a także Fréderique Ries, które nie mogły dziś tutaj być. Wprawdzie nie zawsze byłyśmy zgodne w takich kwestiach jak np. sposób dokonywania zgłoszeń w odniesieniu do nanotechnologii, czy konieczne działania w zakresie oznakowania, ale zdołałyśmy osiągnąć wspaniały kompromis. Jestem z tego bardzo zadowolona.
Chciałabym jeszcze wspomnieć o kwestii oznakowania. Sądzę, że niektóre delegacje, być może nawet moja własna delegacja i moje ojczyste państwo członkowskie, muszą zwrócić uwagę na kilka spraw. Oznakowanie nie ma nic wspólnego ze znakami ostrzegawczymi. Etykiety pozwalają konsumentom dokonywać swobodnych i świadomych wyborów. Konsumenci mają prawo do informacji o nanotechnologiach i powinni wiedzieć, że określona substancja zawiera szczególnie małe, wręcz mikroskopijne cząsteczki. Mają oni prawo decydowania, czy chcą używać mleczka do opalania i czy chcą stosować mleczko do opalania u swoich dzieci. Konsumenci mają prawo do decyzji. Osobiście robiłabym to i z przyjemnością sama stosowałabym tego rodzaju produkty. Inni nie. Ważne jest jednak, abyśmy zagwarantowali, aby wszyscy ludzie mieli możliwość dokonywania takich wyborów.
Wiem, że zamierza pan, panie komisarzu Verheugen, wygłosić dzisiaj oświadczenie w sprawie całego zagadnienia zapobiegania zjawisku podrabiania leków. Jestem bardzo wdzięczna i mam nadzieję, że poruszy pan również kwestię zagrożeń, czy też możliwości, jakie stwarza handel internetowy. Jeżeli zajmie się pan tą sprawą, to dzień jutrzejszy, kiedy to będziemy głosować nad tekstem kompromisu, nad którym w ubiegłym tygodniu głosowała już Rada, będzie lepszym dniem dla niektórych spośród moich koleżanek i kolegów, którzy zasadniczo popierają przedmiotowy kompromis, ale chcieliby wprowadzenia kilku dodatkowych zapewnień. Dziękuję bardzo.
Günter Verheugen
wiceprzewodniczący Komisji. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Kieruję słowa szczerego podziękowania do sprawozdawczyni, pani poseł Roth-Behrendt, oraz jej dwóch sprawozdawczyń pomocniczych, pań poseł Ries i Grossetête, za ich konstruktywną i intensywną współpracę, która pomogła nam osiągnąć konsensus przy pierwszym czytaniu.
Przedmiotowy akt prawny jest rozporządzeniem, co ma trzy istotne konsekwencje i stanowi trzy ważne kroki naprzód. Zapewniamy większe bezpieczeństwo i większą przejrzystość z punktu widzenia konsumentów, i uzyskaliśmy znaczące uproszczenie dotychczasowego prawodawstwa. U podstaw naszych prac leżała w sposób szczególny kwestia bezpieczeństwa.
Chciałbym poruszyć kilka spraw. Po raz pierwszy faktycznie tworzymy obecnie mechanizm, który określiłbym mianem "nadzoru kosmetycznego”, a mianowicie stałego monitorowania produktów kosmetycznych. To rodzaj rozwiązania, jakie mamy już w odniesieniu do produktów farmaceutycznych. Podnosimy poziom nadzoru rynku sprawowanego przez państwa członkowskie i tworzymy system, który ma zapewnić obowiązkową identyfikowalność produktów kosmetycznych. Wszystkie te rozwiązania dotyczą wszystkich producentów, począwszy od amatorów aż po hurtowników i detalistów, innymi słowy wszystkich stron zainteresowanych w całym łańcuchu dystrybucji.
Pani poseł Roth-Behrendt mówiła już na temat nanotechnologii. Znaleźliśmy rozwiązanie w tej kwestii, które określiłbym mianem modelu, jako że to samo rozwiązanie zostanie zastosowanie w drugiej połowie tygodnia w odniesieniu do innych istotnych aktów prawnych. Konkretne przepisy dotyczące nanomateriałów stosowanych w kosmetykach wprowadzają mechanizm zapewniania niezbędnych informacji zanim dane materiały zostaną udostępnione powszechnie na rynku. Umożliwia to przedstawienie odpowiednich informacji odnoszących się do bezpieczeństwa, a właściwe organy mają czas na podjęcie koniecznych środków bezpieczeństwa.
Odbyła się długa, intensywna i owocna debata na temat tego, czy materiały sklasyfikowane jako rakotwórcze, mutagenne bądź reprotoksyczne mogą być stosowane w wyjątkowych przypadkach. Jestem bardzo zadowolony z faktu, że Rada i Parlament podzieliły zdanie Komisji, iż powinniśmy zachować ogólny zakaz stosowania tego rodzaju substancji w produktach kosmetycznych. Zaproponowane przez Komisję minimalne odstępstwa mają jedynie na celu uniknięcie rozbieżności w stosunku do prawodawstwa dotyczącego środków spożywczych, jako że nie jest sprawą bezwzględnie oczywistą, iż można pić alkohol, ale nie można stosować go w produktach kosmetycznych.
Poza zapewnieniem bezpieczeństwa produktów wniosek podnosi poziom informacji udzielanych konsumentom. Przykładem jest dodanie do wykazu składników informacji o tym, które z substancji pojawiają się w formie nano. Co więcej, przedmiotowy akt prawny przewiduje specjalną kontrolę informacji podawanych przez producentów. Z zadowoleniem mogę potwierdzić, że państwa członkowskie i Komisja, w drodze ścisłej współpracy w tej sprawie, pragną zapobiec możliwości wprowadzania konsumentów w błąd.
Jak już powiedziałem, przedmiotowe rozporządzenie stanowi część naszego programu upraszczania przepisów. W ten sposób z dyrektywy, która liczy sobie już 33 lata i która była w tym czasie poprawiana 55 razy, zostaną usunięte niejasności i sprzeczności. Prawdopodobnie tylko bardzo nieliczni spośród tu zgromadzonych byliby w stanie faktycznie ją zrozumieć. Z tego właśnie powodu zaproponowaliśmy znaczne uproszczenie prawodawstwa UE.
Chciałbym także nadmienić, że ustanowienie centralnego systemu zgłaszania produktów kosmetycznych przed ich wprowadzeniem do obrotu w UE przyniesie oszczędności dla tej branży.
Wspomniałem już, że Parlament Europejski, Rada i Komisja ściśle i konstruktywnie współpracowały. W imieniu Komisji mogę wyrazić zgodę na wszystkie poprawki zgłoszone przez sprawozdawczynię, panią poseł Roth-Behrendt.
Komisja udzieliła również wyjaśnień, których zażądał Parlament w kwestii zmiany statusu przedmiotowego aktu z dyrektywy na rozporządzenie, a także sprzedaży internetowej, produktów podrabianych, przepisów przejściowych oraz terminu wejścia w życie rozporządzenia i kwestii definicji nanomateriałów. Aby nie tracić czasu chciałbym, aby wyrazili państwo zgodę na przekazanie wszystkich wyjaśnień służbom konferencyjnym, jako że ich treść jest już Parlamentowi znana.
Oświadczenia Komisji
Komisja przyjmuje do wiadomości zaniepokojenie państw członkowskich przekształcaniem dyrektyw na rozporządzenia.
Komisja wyraża przekonanie, że w przypadku gdy obowiązujące przepisy dyrektywy są wystarczająco jasne, precyzyjne i szczegółowe, istnieje możliwość przekształcenia ich w mające bezpośrednie zastosowanie przepisy rozporządzenia. Jest tak szczególnie w przypadku przepisów o charakterze technicznym, które zostały już w pełni przetransponowane do prawodawstwa krajowego wszystkich państw członkowskich.
W świetle rozbieżnych opinii Komisja przyjmuje do wiadomości, że szczególny przypadek rozporządzenia ws. kosmetyków nie stanowi precedensu, pozwalającego na interpretację porozumienia międzyinstytucjonalnego w tym zakresie.
Komisja zobowiązuje się wyjaśnić sytuację w zakresie sprzedaży produktów kosmetycznych w Internecie przed datą wejścia w życie rozporządzenia.
Tak jak Parlament Europejski, Komisja jest zaniepokojona faktem, że branża kosmetyczna może być narażona na fałszerstwa, co z kolei może stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. W związku z tym Komisja podejmie działania w celu poprawienia współpracy pomiędzy właściwymi organami krajowymi na rzecz zwalczania podrabiania kosmetyków.
Komisja przygotuje notę wyjaśniającą dotyczącą przepisów przejściowych oraz terminów wprowadzenia w życie ww. rozporządzenia, w szczególności uwzględniając art. 7, 8, 10 i 12 lit. a.
Komisja zwraca uwagę, że prace nad jednolitym brzmieniem definicji nanomateriałów są kontynuowane. W związku z tym Komisja potwierdza konieczność uwzględnienia w przyszłym prawodawstwie wspólnotowym postępów w zakresie ustalenia wspólnej definicji oraz zauważa, że procedura komitologii, mająca zastosowanie do niniejszego wniosku, pozwala na uaktualnienie definicji w jego ramach.
Françoise Grossetête
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący! Przede wszystkim niech mi będzie wolno gorąco pogratulować nie tylko Radzie, ale również oczywiście sprawozdawczyni Komisji Europejskiej, pani poseł Roth-Behrendt, moim koleżankom sprawozdawczyniom pomocniczym, a także, w sposób szczególny, pani poseł Ries, pracy, jaką wykonaliśmy. Wprawdzie niekiedy pojawiały się między nami dość ostre wymiany zdań, ale ostatecznie uzyskaliśmy rezultat, który jest bardzo zadowalający i który wzmacnia, z jednej strony, bezpieczeństwo produktów kosmetycznych z korzyścią dla konsumentów, a z drugiej strony zmniejsza obciążenia administracyjne, które stały się bezcelowe dla tej branży w Europie.
Przedmiotowe rozporządzenie było konieczne ze względu na potrzebę przywrócenia jasności aktu prawnego, który w ciągu ostatnich 30 lat był zmieniany blisko 50 razy. Transpozycja dyrektywy powodowała problemy w 27 państwach członkowskich. Istniały pewne niejasności prawne, a tekst stał się bardzo ciężki i zdecydowanie zbyt kosztowny dla naszych przedsiębiorstw jeśli chodzi o wdrażanie jego przepisów. Przypominam również, że firmy kosmetyczne w Unii Europejskiej, reprezentujące ponad 3 tysiące producentów kosmetyków, są światowymi liderami w tym sektorze. Jest to wysoce innowacyjna gałąź przemysłu, której wartość rynkowa wynosi 65 miliardów euro i która tworzy, w sposób bezpośredni lub pośredni, powyżej 350 tysięcy miejsc pracy. Zainteresowanie się sektorem kosmetyków ma zatem duże znaczenie.
Przedmiotowe nowe rozporządzenie wzmacnia, jak już powiedziałem, poziom bezpieczeństwa i zwiększa odpowiedzialność producenta dzięki monitorowaniu rynku, jednocześnie zmniejszając biurokrację. Zapewnia ponadto lepszą identyfikowalność produktów kosmetycznych, wskazanie osoby odpowiedzialnej, informacje zawierające opis produktu kosmetycznego oraz sposobu jego produkcji.
Odbyliśmy długą dyskusję na temat nanomateriałów, które są stosowane w kosmetykach, a zwłaszcza w produktach ochrony przeciwsłonecznej, i które muszą być poddane bardzo restrykcyjnym wymogom w zakresie bezpieczeństwa, jednocześnie nie stojącym na drodze innowacji. Zatem zgłoszeniu przez osobę odpowiedzialną podlegać będzie produkt zawierający nanomateriały, nie zaś sam nanomateriał.
Na zakończenie chciałbym zwrócić państwa uwagę na fakt, że naprawdę musimy walczyć ze zjawiskiem podrabiania produktów kosmetycznych, ponieważ wciąż stwarza ono realne zagrożenie. W tej dziedzinie nadal pozostaje nam wiele do zrobienia.
Daciana Octavia Sârbu
Bezpieczne produkty kosmetyczne mają szczególne znaczenie dla konsumentów europejskich, stąd musimy im poświęcić odpowiednio wiele uwagi.
Uważam, że inicjatywa dotycząca przeglądu dyrektywy i jej zastąpienie wnioskiem Komisji dotyczącym rozporządzenia nastąpiły we właściwym czasie. Pozwoli to na wyeliminowanie niedokładności i niespójności w sposobie transpozycji do prawodawstwa krajowego.
W okolicznościach, w których doświadczenia na szczeblu europejskim pokazały, że podejście typu "składnik po składniku” nie jest, moim zdaniem, ani wykonalne, ani odpowiednie, naszym priorytetem jest zwiększenie odpowiedzialności po stronie producentów oraz wdrożenie ścisłej kontroli na rynku wewnętrznym.
Stosowanie nanomateriałów jest obiecującym rozwiązaniem w tej dziedzinie, jednak muszą być one poddawane ocenie, a ich użycie w produktach przeznaczonych do użytku przez konsumentów uznane przez Komitet Naukowy za bezpieczne, natomiast korzystanie z alternatywnych metod jest inicjatywą, która musi być nadal wspierana.
Jestem przekonana, że zaangażowanie Komisji, o którym przed chwilą wspomniałam, będzie miało decydujące znaczenie jeśli chodzi o weryfikację stosowania do produkcji produktów kosmetycznych substancji sklasyfikowanych jako rakotwórcze, mutagenne bądź toksyczne.
Sądzę, że w celu skutecznego wdrożenia przedmiotowego rozporządzenia państwa członkowskie muszą przeprowadzać odpowiednie kontrole, a w przypadku stwierdzenia niezgodności, składać systematyczne sprawozdania Komisji.
Chris Davies
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Parlament zbliża się do końca swojej kadencji i niektórzy z nas zaczynają się przygotowywać do wyborów. Przynajmniej w Wielkiej Brytanii widzę, że musimy skonfrontować się z zalewem eurosceptyków i eurofobów chcących przy każdej nadarzającej się okazji krytykować wszystko to, co robimy. A historia tego aktu prawnego dostarczy im nieco amunicji: 55 znaczących zmian w ciągu minionych 30 lat, sprawiających, że stał się on jeszcze bardziej nieefektywny i mylący, i raczej w znikomym stopniu pomocny dla branży, czy konsumentów.
Stwierdzam jednak, że krytycy często szybko zaprzestają krytyki. Zwykle faktycznie nie patrzą na to, co Unia Europejska robi, aby poprawić istniejącą sytuację i wprowadzić w życie określone korzyści. Zakładają, że zawsze jesteśmy statyczni. A tutaj mamy akt prawny, który w praktyce zapewnił uproszczenie dotychczasowych uregulowań, zmniejszenie biurokracji i zwiększenie przejrzystości prawodawstwa z punktu widzenia wszystkich zainteresowanych. I mamy dyrektywę przekształconą w rozporządzenie. A w moim kraju to coś strasznego - zabiera państwom członkowskim odrobinę swobody manewru - ale w rzeczywistości, o czym przekonaliśmy się w przypadku REACH i o czym przekonujemy się teraz w przypadku tego aktu prawnego, branża nie chce 27 różnych interpretacji europejskiego przepisu, chce móc wiedzieć, gdzie dokładnie plasuje się na tym rynku, na największym rynku tego rodzaju na świecie.
Czy krytycy wstaną i powiedzą: "Myliliśmy się nalegając, aby substancje CMR były zakazane”? Czy wstaną i powiedzą: "Myliliśmy się”? Czy powiedzą, czego powinniśmy używać do produkcji kosmetyków, produktów, czego nie użylibyśmy do produkcji żywości, pomimo faktu, że niektóre z tych kosmetyków stosujemy na naszą skórę, na nasze oczy, czy nawet spożywamy? Czy sprzeciwią się dokonywaniu właściwej oceny kosmetyków, czy też funkcjonowaniu scentralizowanych służb informacyjnych, o których pan komisarz słusznie powiedział, że faktycznie pozwolą branży zaoszczędzić środki? Nie sądzę, aby zrobili cokolwiek z tych rzeczy.
Moja koleżanka, Frédérique Ries, która nie może być z nami dziś wieczorem, chciała zapewnić podjęcie działań mających na celu próbę uniknięcia wprowadzania do obrotu produktów podrabianych, zwiększenie identyfikowalności produktów oraz zaostrzenie restrykcji z tytułu podawania niezgodnych z prawdą oświadczeń o korzystnych efektach tychże produktów. Chciała poprzeć jednoznacznie zawieranie w oznakowaniach produktów informacji o zawartości nanomateriałów. Poczyniliśmy postęp we wszystkich tych dziedzinach. Tak więc, w jej imieniu, chciałbym podziękować pani poseł sprawozdawczyni, sprawozdawczyniom pomocniczym oraz panu komisarzowi Verheugenowi. Sądzę, że jest to dobry akt prawny i ja sam, jako że startuję w tych wyborach, z przyjemnością będę podnosił tę kwestię jako przykład tego, co Unia Europejska potrafi dobrze robić.
Roberta Angelilli
w imieniu grupy UEN. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Europejski przemysł kosmetyczny jest bardzo ważnym sektorem zarówno z punktu widzenia gospodarki, jak i zatrudnienia. Jak już powiedziano, jego obroty przekraczają 35 miliardów euro, a liczba miejsc pracy w segmencie sprzedaży, dystrybucji i transportu wynosi ponad 350 tysięcy. Jest to sektor o wysokim stopniu innowacyjności, ale ja również podkreślę, że konieczne jest zagwarantowanie przy tym wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzkiego i wysokich standardów informacji dla konsumentów.
Właśnie z tego względu gratuluję pani poseł sprawozdawczyni jej wspaniałej pracy i chciałabym zwrócić uwagę na kilka kwestii, które moim zdaniem mają szczególne znaczenie. Słusznym rozwiązaniem jest poddawanie produktów ocenie pod względem bezpieczeństwa, która zakłada również odpowiedzialność dystrybutorów za przeprowadzenie niezbędnych kontroli przed wprowadzeniem towarów do obrotu. Nałożony na mocy nowego rozporządzenia zakaz stosowania w kosmetykach ponad tysiąca substancji, które zostały sklasyfikowane jako rakotwórcze lub toksyczne jest również słusznym postulatem.
Kolejnym istotnym aspektem jest wykaz dozwolonych substancji koloryzujących, konserwantów i filtrów przeciwsłonecznych, a także zwiększenie przejrzystości zawartych w oznakowaniach informacji dotyczących funkcji kosmetyku, jego terminu przydatności do użycia i szczególnych ostrzeżeń związanych z jego stosowaniem. Istotny jest też wykaz składników, malejąco według masy. Co najważniejsze, etykieta musi zawierać wyrazy, znaki lub obrazy, które odpowiadają prawdziwym właściwościom i funkcjom produktu, nie zaś właściwościom bądź funkcjom, których on nie posiada.
Konieczne będzie zatem zagwarantowanie identyfikowalności produktów, choćby dlatego, że musimy zapobiegać niepokojącemu zjawisku podrabiania kosmetyków i tzw. "importowi równoległemu”. Panie przewodniczący! Na zakończenie dodam tylko, że w samych Włoszech z szarej strefy rynku pochodzą produkty kosmetyczne, w tym perfumy i pasty do zębów, o wartości 120 milionów euro, co ma potencjalnie poważne skutki dla zdrowia.
Hiltrud Breyer
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Panie przewodniczący! Ochrona zdrowia ludzkiego jest podstawowym celem również w dziedzinie produktów kosmetycznych. Głosowaniem w tej sprawie wpisujemy się do historii. Po raz pierwszy sporządzono konkretne uregulowania dotyczące stosowania nanomateriałów w produktach kosmetycznych; kładziemy tutaj kamień węgielny. Oczywiście z zadowoleniem mogę stwierdzić, że to inicjatywa Grupy Zielonych/Wolnego Przymierza Europejskiego doprowadziła do tego przełomowego zdarzenia. To my, Zieloni, byliśmy siłą napędową, to my umieściliśmy tę sprawę w porządku dziennym i chciałbym teraz serdecznie podziękować sprawozdawczyni, pani poseł Roth-Behrendt, za jej jednoznaczne i niesłabnące poparcie. Kieruję również słowa pochwały do Komisji za zmianę jej zdania. Aż do chwili obecnej stale podkreślała fakt, że dotychczasowe prawodawstwo jest wystarczające do zagwarantowania bezpieczeństwa nanomateriałów. Teraz zaś stwierdziła w sposób jednoznaczny, że istotnie potrzebujemy konkretnych uregulowań.
Nie dotyczy to wyłącznie rozporządzenia kosmetycznego, ale także rozporządzenia, które będzie jeszcze przedmiotem naszej dyskusji w tym tygodniu, mianowicie dotyczącego nowych środków spożywczych, bowiem nanotechnologia była do tej pory swego rodzaju czarną dziurą. Została wprowadzona na rynek bez wystarczającego wyjaśnienia związanego z nią ryzyka. Dziś jest zatem dobry dzień dla ochrony zdrowia i konsumenta, nawet pomimo tego, że żałuję, iż nie udało się określić definicji nanomateriałów w dostatecznie zrozumiały sposób, a jedynie ograniczono do materiałów nierozpuszczalnych i biotrwałych. Niemniej ważne jest - a dla nas kluczowe - że przyjęto uregulowania dotyczące konkretnie nanotechnologii.
Mam również nadzieję - i chciałbym już teraz prosić o państwa poparcie w tej kwestii - że także rozporządzenie w sprawie środków spożywczych okaże się w tym tygodniu pomyślnie przyjęte, jako że to zagadnienie nie cieszy się już tak szerokim poparciem ze strony Komisji. Potrzebujemy spójności - nie tylko w sprawie alkoholu - w odniesieniu zarówno do kosmetyków, jak i środków spożywczych. To samo dotyczy zasadniczo nanotechnologii. Tutaj też potrzebujemy spójności pomiędzy obszarem kosmetyków i środków spożywczych. Mam także szczerą nadzieję, że ostatecznie dojdzie do otwartej debaty na temat celów i zastosowań nanotechnologii. Cieszę się również, że nie osłabiliśmy uzgodnionego w 2008 roku zakazu stosowania substancji CMR zaproponowanego przez Zielonych.
Eva-Britt Svensson
w imieniu grupy GUE/NGL. - (SV) Panie przewodniczący! Wraz z moją grupą osobiście z zadowoleniem przyjmuję kompromis, jaki udało się uzyskać Radzie i Parlamentowi w odniesieniu do przedmiotowego przekształcenia dyrektywy kosmetycznej.
Największą przeszkodą w negocjacjach z Radą były właśnie nanomateriały. Chodzi tu o stosowanie niezwykle małych struktur do tworzenia nowych materiałów, które uzyskują inne właściwości lub funkcje właśnie z tego powodu, że cząsteczki są tak małe. Przykładowo, otrzymany materiał może stać się twardszy, mocniejszy, cieńszy, wodoodporny, zatrzymywać ciepło, czy też może uzyskać inne cechy. W istocie wciąż nie wiemy na ten temat zbyt wiele. Niektóre podkłady pod makijaż i kremy zawierają nanocząsteczki i istnieje możliwość, że tego rodzaju cząsteczki przenikają przez uszkodzoną skórę i wnikają do organizmu, gdzie zdecydowanie nie powinny się znaleźć.
Czy powinniśmy zatem zezwolić na stosowanie w produktach kosmetycznych substancji czynnych całkowicie bez żadnych środków kontroli? Odpowiedź oczywiście brzmi: nie. Konieczne jest pozyskanie większej wiedzy i informacji na temat nanomateriałów. Jestem więc zadowolony z przyjętego porozumienia w sprawie głosowania nad przedmiotowym dokumentem jutro. To krok we właściwym kierunku.
Porozumienie takie będzie za sobą pociągało lepszą ochronę europejskich konsumentów w sytuacji, gdy nanomateriały stosowane są w farbach do włosów, filtrach UV itd. Będą one poddawane ocenie bezpieczeństwa zanim określone produkty zostaną dopuszczone do obrotu, a przemysł kosmetyczny będzie również musiał zgłaszać Komisji przypadki zastosowania nanomateriałów w każdym z wytworzonych produktów, z kolei Komisja będzie mogła konsultować się z Komisją Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumentów w kwestii jakichkolwiek podejrzeń, że dane nanomateriały mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia.
Chciałbym przekazać moje wielkie podziękowania sprawozdawczyni odpowiedzialnej oraz Komisji za przygotowanie tak dobrego tekstu przekształconego.
Irena Belohorská
- (SK) Pragnę podziękować pani poseł sprawozdawczyni. Brawo, Dagmaro, za twoją pracę nad przedstawionym nam przez Komisję projektem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady. To niezwykle ważny dokument z punktu widzenia ochrony zdrowia konsumentów. Wszyscy bez wątpienia używamy produktów kosmetycznych, jako że należą do nich nie tylko produkty upiększające, ale również tzw. kosmetyki codziennego użytku, jak pasty do zębów, dezodoranty, szampony, produkty do włosów i paznokci, szminki itp.
Od czasu wejścia w życie ostatniej dyrektywy upłynęły już 33 lata, a to wystarczająco długi czas, pomimo dokonywanych zmian. Ostatecznie odkrycia w dziedzinie samej chemii i kosmetyków przyniosły ogromne i zasadnicze zmiany. Odnoszę się tutaj do stosowania tak często wspominanych w dzisiejszej dyskusji nanomateriałów. Mogą one mieć zarówno pozytywne, jak i negatywne skutki dla zdrowia ludzkiego. Podzielam zatem opinię, że stosowanie w produktach kosmetycznych wszelkich materiałów mających działanie rakotwórcze winno być zakazane. Powinniśmy także bardzo dokładnie przemyśleć kwestię stosowania materiałów, których mutagennych i toksycznych efektów nie da się wykluczyć.
Konsumenci często kupują produkty kosmetyczne kierując się wprowadzającymi w błąd reklamami lub niepełnymi informacjami, tak więc za pośrednictwem naszych europejskich organów, w tym Europejskiej Agencji Chemikaliów i Europejskiego Urzędu Bezpieczeństwa Żywności, musimy podjąć próby opracowania wytycznych i wskazań w zakresie monitorowania. Nie wolno nam zapomnieć, że produkty kosmetyczne są najczęściej podrabianymi produktami i sam ten fakt zwiększa prawdopodobieństwo obecności materiałów szkodliwych. Poza tego rodzaju ostrzeżeniami powinniśmy starać się informować konsumentów o możliwym ryzyku dla zdrowia nawet w przypadku produktów dobrze znanych firm.
Horst Schnellhardt
(DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Moim zdaniem decydującym punktem przedstawionego nam sprawozdania jest zmiana podstawy prawnej. Wprawdzie państwa członkowskie Unii Europejskiej rozwijają się w różnym tempie i wciąż istnieją pomiędzy nimi duże różnice pod względem poziomu rozwoju, jednak osiągniemy większą pewność prawa jedynie wówczas, gdy preferowanym wyborem będzie i pozostanie w przyszłości rozporządzenie.
Istnieją dyrektywy, które wyrządziły więcej szkód konkurencji i wprowadziły większą niesprawiedliwość niż wcześniej miało to miejsce na skutek różnego sposobu ich wdrożenia w poszczególnych państwach członkowskich. Tak więc słusznie przyjęto w przedmiotowym sprawozdaniu, że dyrektywa i krajowe metody wdrażania zostały ujęte w ramach jednego, kompleksowego rozporządzenia. W ten sposób poprawia się oczywiście poziom pewności prawa, co jest nadzwyczaj ważne zwłaszcza dla spółek w tym sektorze, które prowadzą także działalność badawczą. Oczywiście bardzo mile widziane jest także zobowiązanie Komisji do zmniejszenia wkrótce wymogów dotyczących 25% obowiązkowych rejestracji. Tym rozporządzeniem uczyniliśmy pierwszy krok. Gratuluję, panie komisarzu.
Przedmiotowe sprawozdanie również jasno stwierdza jak szybko nowe produkty mogą pojawiać się na rynku i zmusza organy prawodawcze do działania. Poruszyliśmy kwestię zmiany dyrektywy kosmetycznej nie dalej niż kilka lat temu. Stosowanie nanomateriałów zmusiło nas do zajęcia się tym zagadnieniem ponownie. W ramach prewencyjnej ochrony konsumentów mile widziane są decyzje dotyczące oznakowania, a możliwość tymczasowego dopuszczenia, biorąc pod uwagę stan odkryć naukowych, jest również możliwa do przyjęcia. Przy tej okazji chciałbym także ostrzec przed wzniecaniem paniki, jak to miało miejsce w przypadku innych rozstrzygnięć, a raczej zalecałbym przeprowadzenie badania naukowego całej sprawy.
Wprowadzając określone wymogi, a mianowicie wymóg, aby oświadczenia reklamujące i etykiety odzwierciedlały wyłącznie prawdziwe właściwości produktu, występujemy w charakterze adwokatów konsumentów. Jednak w przypadku dezodorantu, o którym wspomniała pani poseł Roth-Behrendt, sprawa wygląda inaczej. Działa on w przypadku jednej osoby, a nie działa w przypadku innej. Niekiedy ta sama substancja działa na mnie jednego dnia, a następnego już nie. Tak więc nie należy traktować tej kwestii aż tak poważnie.
Mam jedynie nadzieję, że takie podejście prawne nie zostanie osłabione przez Komisję wskutek przyjęcia zdecydowanie zbyt wielu środków w ramach procedury komitologii. Proszę więc państwa o nieprzedłużanie ponad miarę tejże procedury.
Margrete Auken
(DA) Panie przewodniczący! Wszyscy używamy produktów kosmetycznych. To nie są dobra luksusowe, które mają znaczenie jedynie dla określonej płci albo jedynie dla dorosłych. Mydło, szampon, pasta do zębów, mleczko kosmetyczne, dezodoranty, mleczka do opalania - wszystkie te produkty są dookoła nas i dotyczą nas wszystkich. Ważne jest, aby były bezpieczne i aby wszystkie kraje stosowały właściwe, jasne zasady i to właśnie osiągnęliśmy za sprawą przedmiotowego wniosku. Chciałabym skorzystać z tej okazji i - jak wszyscy pozostali - podziękować pani poseł Roth-Behrendt za jej wspaniałą pracę.
Jesteśmy niezwykle zadowoleni, że został utrzymany nasz zakaz stosowania substancji CMR i jedynie zmodyfikowano go w sposób bardziej odpowiedni. Gdyby stosowanie etanolu w produktach kosmetycznych zostało zakazane, prawdopodobnie spowodowałoby to problemy, a jednocześnie wydawałoby się nieco dziwne, zważywszy, że pijemy go w stosunkowo dużych ilościach. Dobrze się jednak stało, że Radzie nie udało się osłabić tychże przepisów. Odstępstwa od przedmiotowego zakazu mają być teraz ograniczone do substancji, które zostały zatwierdzone do stosowania w żywności i w odniesieniu do których nie wykazano dotychczas, że powodują jakiekolwiek problemy oraz które mogą być tolerowane przez grupy bardziej podatne na ich działanie, jak małe dzieci czy kobiety w ciąży. Jednak najważniejszą kwestią jest fakt, że wreszcie zostały uwzględnione nanomateriały. Toczyła się o to zawzięta walka. Wyglądało to, jakby branża starała się stłumić debatę na temat bezpieczeństwa nanomateriałów. Byliby bardzo zadowoleni, gdybyśmy po prostu przyjęli, że tego rodzaju substancje są bezproblemowe i cudowne. Nie brano w najmniejszym stopniu pod uwagę względów publicznych, jakie towarzyszyły na przykład GMO.
My w Grupie Zielonych/Wolnym Przymierzu Europejskim jesteśmy dumni, że uwzględniono nanomateriały. Mają one być poddawane testom, oznakowywane, a w przypadku, gdy wchodzi w grę kilka produktów - filtry UV, barwniki i konserwanty - teraz to producent będzie musiał zagwarantować bezpieczeństwo, natomiast Komisja ma zapewnić szczegółowe informacje i znaleźć czas na monitorowanie reszty. I wreszcie udało nam się również uwzględnić kwestię oznakowania, tak aby konsumenci widzieli, co kupują i co nakładają sobie na skórę. Zawarliśmy także postanowienie dotyczące przeglądu, nakładające na Komisję obowiązek zapewnienia, aby zarówno definicja nanomateriału, jak i procedury bezpieczeństwa były zadowalające. I wreszcie dobrym rozwiązaniem jest uznanie za niedopuszczalną sytuacji, w której dany produkt reklamowany jest jako posiadający właściwości, których w istocie nie może zapewnić. Ciekawie będzie popatrzeć, jak będą sprzedawane w przyszłości wszystkie te kremy przeciwzmarszczkowe, które nakładamy na twarz i które najwyraźniej nie działają.
Péter Olajos
(HU) W przemyśle kosmetycznym, podobnie jak w wielu innych sektorach, zachodzi obecnie rewolucja. Kilka lat temu nanotechnologia zaczęła podbój również tej gałęzi przemysłu, w efekcie czego otworzyły się bezprecedensowe możliwości i perspektywy. Oczywiście sama nanotechnologia nie jest nowym wynalazkiem: ludzie stosowali ją od czterech tysiącleci, przy czym dopiero w ciągu ostatnich dwudziestu lat staliśmy się jej świadomi.
Ważne jest przy tym, abyśmy zajmowali się tym zagadnieniem z należytą ostrożnością; nie opóźniając nowych odkryć i ich wdrażania, powinniśmy jednak zwracać uwagę również na zagrożenia dla zdrowia. Musimy chronić naszych obywateli przed tymi potencjalnymi zagrożeniami, szczególnie za pomocą zróżnicowanego podejścia opartego na analizie ryzyka.
Istnieją nanozastosowania i produkty przeznaczone do bezpośredniego użytku przez konsumentów, jak np. odzież i żywność, w tym produkty kosmetyczne, w przypadku których niewystarczająco rozważne podejście może skutkować doświadczaniem przez ludzi, dosłownie w ich organizmach, potencjalnie szkodliwych konsekwencji.
To właśnie z tego powodu ważne jest, aby ludzie wiedzieli, jakiego rodzaju preparatów używają; właściwe i szczegółowe oznakowanie jest zatem nieodzowne, a odpowiedzialność producenta ma znaczenie zasadnicze. Mówimy o gigantycznym i wciąż rosnącym sektorze, bowiem przemysł kosmetyczny w UE osiąga roczne przychody na poziomie 65 miliardów euro. Jedna z czołowych europejskich firm kosmetycznych - jedna z 3 tysięcy - wydaje rocznie 450 milionów euro na same prace badawczo-rozwojowe i zatrudnia blisko 3 tysiące naukowców i badaczy.
Według szacunków Komisji Europejskiej w 2006 roku 5% kosmetyków zawierało nanomateriały, a obecnie liczba ta mogła ulec nawet podwojeniu. Aby przezwyciężyć niektóre z globalnych problemów, jakie sami spowodowaliśmy, potrzebujemy nanotechnologii, dlatego też będę głosować z czystym sumieniem za przyjęciem przedmiotowego rozporządzenia, przy czym nie możemy zapominać, że istnieją zawsze dwie strony medalu.
Gratuluję pani poseł Roth-Behrendt, pani poseł Grossetête i pani poseł Wallis, które przedstawiły wniosek dotyczący rozporządzenia - wykonały doskonałą pracę.
Zuzana Roithová
- (CS) Panie przewodniczący! Wprowadzenie minimalnych norm bezpieczeństwa dla produktów kosmetycznych stanowi ważny krok w kierunku zapewnienia znacząco wyższych poziomów bezpieczeństwa dla europejskich konsumentów. To nowoczesne rozporządzenie jednocześnie zmniejsza obciążenia administracyjne dla europejskich producentów zatrudniających ponad 350 tysięcy osób. Szczegółowa dyskusja w tej Izbie toczyła się głównie wokół oznakowywania, ponieważ często wprowadza ono konsumentów w błąd, z tego względu z zadowoleniem przyjmuję fakt, że nowe oświadczenia na temat efektów działania produktów będą musiały być udokumentowane. Toczyła się tutaj - i nie tylko tutaj - również bardzo ożywiona dyskusja na temat koncesjonowania nanomateriałów i oczywiście wyeliminowania z produktów kosmetycznych materiałów rakotwórczych. Nie zgadzam się z twierdzeniem, że informacje o zawartości nanomateriałów w produktach powinny mieć formę ostrzeżeń. Ważne jest dla nas, abyśmy dysponowali wykazem koncesjonowanych nanomateriałów, które nie są szkodliwe, ale poprawiają jakość produktu. Nie ma oczywiście sensu straszyć konsumentów. Minimalne normy powinny zapewnić bezpieczeństwo konsumentów. Zdecydowanie uważam zjawisko podrabiania za poważny problem i chciałbym także zwrócić uwagę na ograniczone możliwości monitorowania właściwie wszystkiego przez organy monitorujące na szczeblu krajowym.
Ogromnie się cieszę, że tekst zawiera jednolitą definicję nanomateriałów, z zadowoleniem przyjmuję też fakt, że będziemy mogli wprowadzać do niej odpowiednie zmiany, tak aby nadążała ona za najnowszymi osiągnięciami naukowymi. Cieszy mnie również, że dyrektywa stanie się w istocie rozporządzeniem i będzie mieć większą wymowę prawną. Przyjmuję więc przedmiotowe prace z zadowoleniem i gratuluję wszystkim sprawozdawczyniom osiągnięcia konsensusu w sprawie tak drażliwej kwestii, jaką jest wprowadzanie na rynek europejski produktów kosmetycznych opartych na naukowych osiągnięciach.
Eija-Riitta Korhola
(FI) Panie przewodniczący! Kompromisy wypracowane podczas pierwszego czytania bardzo szybko stały się w ciągu ostatniego roku legislacyjnego zjawiskiem powszechnym z uwagi na presję czasu. Poza tym odpowiada to małym grupom, jako że uzgodnienia poczynione przy stole negocjacyjnym czynią je bardziej wpływowymi niż wskazywałaby na to ich wielkość. Jeżeli jednak taka praktyka się rozpowszechni, stanie się to kosztem wiarygodności demokracji parlamentarnej w tej Izbie.
Tym razem jednak demokracja odniosła zwycięstwo, ponieważ największe grupy znalazły wspólny język, a uzyskany rezultat cieszy się autentycznym poparciem większości.
Było oczywiste, że dyrektywa kosmetyczna wymagała modyfikacji. Jej postanowienia wymagały sprecyzowania i uaktualnienia, a dyrektywa zawierająca wytyczne musiała stać się rozporządzeniem - i niczym mniej - aby mogła zagwarantować wysoki poziom ochrony zdrowia ludzkiego w całej w UE, jak również prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Zasady te wynikają w sposób logiczny z prac zapoczątkowanych na etapie dyskusji na temat systemu REACH.
Przestarzałe prawodawstwo w przemyśle kosmetycznym stanowi szczególne zagrożenie dla zdrowia i zmniejsza stopień, w jakim możemy polegać na przepisach prawa. Dobrym tego przykładem są oświadczenia dotyczące nanocząsteczek i produktów kosmetycznych. Wprawdzie pozytywne właściwości nanomateriałów są mniej więcej znane, związane z nimi ryzyka są w dużym stopniu niezbadane. Podobnie niemożliwe było zweryfikowanie z jakąkolwiek dozą pewności szczególnych właściwości produktów kosmetycznych, które mają bezpośredni wpływ na decyzję o ich zakupie.
Właśnie dlatego ważne było ustanowienie wspólnej polityki pomiędzy trzema największymi ugrupowaniami politycznymi, która umożliwiłaby wzięcie pod uwagę względów zdrowotnych, środowiskowych, handlowych i społecznych, tak aby było możliwe osiągnięcie porozumienia z Radą. W związku z tym wysoko cenię pracę wykonaną w charakterze sprawozdawczyni pomocniczej przez moją koleżankę, panią poseł Grossetête. We współpracy ze sprawozdawczynią Parlamentu, panią poseł Roth-Behrendt, oraz jej liberalnymi kolegami zapewniła ona wypracowanie stanowiska większości, dzięki czemu osiągnięcie tego ostatecznego rezultatu było możliwe. Prawdziwa demokracja słucha wszystkich głosów, ale odzwierciedla pogląd większości.
Przewodniczący
Nikt nie wyraził chęci zabrania głosu. W związku z tym, zanim oddam głos sprawozdawczyni, chciałbym państwa poinformować, że dotychczas przemawiało czternastu posłów, w tym jedenaście kobiet.
Günter Verheugen
wiceprzewodniczący Komisji. - (DE) Panie przewodniczący! Zamierzałem krótko skomentować pańską ostatnią uwagę, ale zdecydowałem się jednak tego nie robić. Mężczyźni także interesują się kosmetykami - tak naprawdę w coraz większym stopniu. W każdym razie są zainteresowani zapewnieniem, aby nasze produkty kosmetyczne były bezpieczne.
Pozostaje mi tylko jedna rzecz do zrobienia na tym etapie. Chciałbym szczerze podziękować państwu za państwa zgodę i poparcie. Jak powiedział pan poseł Davies, rzeczywiście daliśmy dobry przykład na to, co może osiągnąć prawodawstwo europejskie.
Jeżeli mogę osobiście udzielić panu pewnej rady, panie pośle Davies, to jest ona następująca: w pańskiej ojczyźnie warto może również podkreślić, że my w Europie mamy uregulowania dotyczące kosmetyków, które nie istnieją nigdzie indziej, a mianowicie zakaz testowania kosmetyków na zwierzętach. W Europie to nie jest dozwolone. Co więcej, kilka dni temu weszło w życie rozporządzenie, które stanowi, że produkty, które były testowane na zwierzętach nie mogą być wprowadzane do obrotu w Europie. Zważywszy na fakt, że Brytyjczycy są znani jako nacja uwielbiająca zwierzęta, jest to argument, którego być może pan również mógłby użyć.
Dagmar Roth-Behrendt
Panie przewodniczący! Bardzo dziękuję, panie komisarzu, bardzo dziękuję, panie i panowie. Jestem szczególnie wdzięczna komisarzowi Verheugenowi za podkreślenie raz jeszcze faktu istnienia zakazu prowadzenia testów na zwierzętach, bowiem przypomniało mi to, że jest to już trzeci przegląd prawodawstwa dotyczącego produktów kosmetycznych, w którym miałam zaszczyt uczestniczyć, a przeglądy te stanowiły szóstą poprawkę, siódmą poprawkę, a teraz zmianę statusu na rozporządzenie.
Rzeczywiście udało nam się wprowadzić zakaz prowadzenia testów na zwierzętach. Zdołaliśmy, na przykład, zapewnić, aby konsumenci znali termin ważności danego produktu, wprowadzając mały kwadrat zawierający numer wskazujący im, jak długo produkt ten może być używany. Kieruję te uwagi również do niektórych koleżanek i kolegów, np. pani poseł Roithovej, która niestety nie mogła być obecna na początku dzisiejszej debaty. Oznakowania nigdy, w żadnym momencie, nie były ostrzeżeniami. Jeżeli dany produkt nie jest bezpieczny, nie powinien być wprowadzany do obrotu, nie powinien być w sprzedaży. Wszystkie produkty na rynku europejskim musza być bezpieczne i nieszkodliwe. Oznakowania pozwalają jednak konsumentom na dokonywanie wyborów. Na tym właśnie polega demokracja i na tym polega wolność wyboru.
Mamy znakomity akt prawny. Starałam się uczynić cały proces bardzo przejrzystym. Starałam się, jak powiedziała pani poseł Grossêtete, uwzględnić różne opinie. Chciałam bowiem zagwarantować, że przygotowujemy akt prawny, który jest dobry dla każdego, a mianowicie dla konsumentów w Unii Europejskiej, dla branży, która będzie musiała działać w oparciu o ten akt, i wreszcie dla wszystkich, którzy z niego korzystają.
Chciałabym raz jeszcze powiedzieć panu posłowi Schnellhardtowi, że owszem, dezodoranty różnie działają na różnych osobach, ale w oświadczeniu jest mowa o tym, że "nie pozwolą się one spocić”. I właśnie dlatego ważne jest, aby oświadczenia dotyczące moich mocno podkrążonych oczu po tygodniu spędzonym w Strasburgu, były, do pewnego stopnia, zgodne z prawdą i wiarygodne.
Raz jeszcze pragnę podziękować panu komisarzowi, w szczególności za przedstawione przez niego wyjaśnienia, a także moim koleżankom i kolegom oraz moim współpracownikom, którzy wykonali większą część pracy. Dziękuję bardzo.
Przewodniczący
To była niezwykle owocna i interesująca debata.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro, we wtorek, 24 marca 2009 r.
