2. Cambodja
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties over Cambodja.
Marc Tarabella 
auteur. - (FR) Dames en heren, twee jaar geleden heb ik reeds gesproken over de situatie van de mensenrechten in Cambodja.
Twee punten in deze gemeenschappelijke resolutie van zes fracties trekken vooral mijn aandacht. Het eerste, waarbij ik vandaag wil stilstaan, is de moordaanslag op 24 februari jongstleden op Hy Vuthy, voorzitter van de Free Trade Union of Workers in Cambodja. Die aanslag past in het rijtje van de moordaanslagen in 2004 op Chea Vichea en Ros Sovannareth, die voorzitter waren geweest van dezelfde vakbond, en van de intimidatie en de fysieke aanvallen waarvan andere vakbondsleden de afgelopen jaren het slachtoffer zijn geworden.
Cambodja erkent het recht om een vakbond op te richten, maar recente incidenten wijzen erop dat dit recht met voeten wordt getreden. Het is vanzelfsprekend onvoorstelbaar dat mensen niet vrijelijk lid kunnen worden van een vakbond zonder de negatieve gevolgen daarvan te ondervinden. De moord op Chea Vichea is tot op de dag van vandaag nog niet opgehelderd. Born Samnang en Sok Sam Oeun zijn gearresteerd en schuldig bevonden aan de moord op het vakbondslid en veroordeeld tot twintig jaar gevangenisstraf zonder dat er enig bewijs is geleverd van hun schuld. Wij hopen dat de ware plegers van deze moorden worden gevonden en berecht en dat Born Samnang en Sok Sam Oeun een eerlijk proces krijgen.
Het tweede punt waarbij ik vandaag wilde stilstaan, is het Rode-Khmertribunaal. Tijdens de missie die ik in april 2006 heb geleid in Cambodja, ben ik me bewust geworden van de verwachtingen van de Cambodjaanse burgers ten aanzien van dit tribunaal. Vandaag, een jaar na ons bezoek, is het tribunaal nog steeds niet opgericht. Het is van cruciaal belang dat het onverwijld wordt opgericht zodat alle ongestrafte misdaden van de Rode Khmer eindelijk voor de rechter worden gebracht.
Tot slot juichen wij de op stabilisatie gerichte inspanningen en het soepele verloop van het verkiezingsproces toe. Het lijkt voor het Koninkrijk Cambodja van cruciaal belang te zijn om zijn inspanningen voort te zetten en bijzondere nadruk te leggen op het goede functioneren van de rechtbanken, die wij aan het einde van onze missie afgelopen jaar bestempelden als de zwakke schakel van het systeem.
Bernd Posselt 
auteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, sinds jaar en dag houden wij ons geregeld bezig met de situatie in Cambodja. Steeds weer stellen we vast dat er tegenover kleine stapjes vooruit ernstige tegenslagen staan. Alles gaat vooruit met de snelheid van de springprocessie van Echternach. Momenteel is het grote probleem dat er sprake is van twee tegenovergestelde tendensen. Enerzijds is ASEAN gelukkig begonnen de mensenrechten heel voorzichtig op de agenda te zetten. Binnen ASEAN wordt er zachtjes, maar doeltreffend druk uitgeoefend om de democratie en de rechtsstaat in Cambodja verder te ontwikkelen.
Anderzijds stagneert echter het noodzakelijke oprichtingsproces van het tribunaal dat moet oordelen over de gruwelijke misdaden van de Rode Khmer. Dit is niet per se alleen de schuld van de Cambodjanen. De Cambodjanen zijn langzaam in beweging gekomen. Maar sommige delen van de internationale gemeenschap zijn niet meer zo enthousiast. Dat heeft te maken met de vondst van aanzienlijke hoeveelheden olie in Cambodja. Nu maken we iets mee dat we vaker zijn tegengekomen in mensenrechtendebatten, namelijk dat de Chinezen en Japanners - vooral Chinezen - bereid zijn om daar te investeren en olie op te pompen, ongeacht de politieke omstandigheden, en mensenrechtenkwesties te negeren. Helaas nemen ook westerse concerns deel aan deze negatieve race om de olie, in dit geval vooral bedrijven uit de Verenigde Staten.
De Verenigde Staten, die tot nog toe de stuwende kracht waren achter het tribunaal, dreigen hun voortvarendheid op dit terrein te verliezen. Een belangrijke taak van ons Europeanen is zonder meer de economische en strategische belangen van ons deel van de wereld te beschermen, maar dat zal - zoals reeds gezegd met betrekking tot Guatemala - op den duur niet lukken als democratie, mensenrechten en de rechtsstaat worden verwaarloosd.
Daarom kan er slechts sprake zijn van een stabiel Cambodja als het land zich ook politiek verder ontwikkelt. Dit betekent dat er een einde wordt gemaakt aan de heersende wetteloosheid en straffeloosheid. Na de moord op de vakbondsmensen is duidelijk gebleken dat men niet eens probeert te verdoezelen wat er is gebeurd en dat er geen serieuze poging wordt ondernomen om de daders op te sporen en te straffen. Er heerst een klimaat van absolute wetteloosheid. Dat is voor ons onaanvaardbaar.
Zonder politieke stabiliteit geen economische stabiliteit, en zonder rechtsstaat geen politieke stabiliteit. Dit moet onze heldere en ondubbelzinnige boodschap zijn aan de Cambodjanen.
Erik Meijer 
auteur. - Voorzitter, na de Amerikaanse inval in Cambodja tijdens de oorlog om Vietnam, is het met Cambodja nooit meer goed gekomen. Sindsdien zijn daar de verhoudingen verhard en uiterst intolerant geworden. Eerst kwam met Amerikaanse steun een rechts regime aan de macht dat geen ander doel had dan het tegenwerken van China en Vietnam. Daarop volgde de jarenlange overmacht van de Rode Khmer die de illusie had dat de mensheid gelukkiger wordt als de stadsbevolking naar het platteland wordt teruggedreven en intellectuelen in boeren veranderen. Dat door China gesteunde regime heeft een enorm aantal doden gekost.
Al die intolerante regimes hebben een vanouds relatief vreedzame en tolerante samenleving omgevormd tot een land van moord en geweld. Ook nu Cambodja een parlementaire democratie is, zetten verschillende politieke partijen die oude traditie voort. Het liefst zouden ze elkaar verbieden en bij voorbaat uitsluiten van elke mogelijkheid om de regeermacht in handen te krijgen. Er worden mensen aangevallen zonder dat de ware schuldigen worden opgespoord en veroordeeld.
Ook met de misdaden uit het recente verleden kan men nog steeds niet omgaan. Die misdaden worden zoveel mogelijk verzwegen. In dat klimaat krijgen gewelddadige vormen van intimidatie alle kans en kan het zelfs uitlopen op moord op mensen die opkomen voor andere meningen en andere belangen. De laatste tijd richten de aanslagen zich op mensen van de vakbeweging, in het bijzonder in de kledingindustrie. Een en ander lijkt gericht tegen het recht van werknemers om zich zelfstandig te organiseren en voor hun belangen op te komen.
Het is belangrijk dat Europa hierover niet zwijgt, maar consequent opkomt voor de mensenrechten. Raad en Commissie dienen daarbij hun contacten met Cambodja te betrekken en aan de orde te stellen en vooral niet ondergeschikt te maken aan eventuele economische overwegingen zoals de olie voor de kust.
Ryszard Czarnecki 
auteur. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, in sommige landen vervullen vakbonden een grotere rol dan alleen die van vakbond. Zo was het ooit in mijn land, Polen, met "Solidarność”, en zo is het nu ook in Cambodja. In Polen hebben de communisten een kwart eeuw geleden vakbondsleiders vermoord, en nu gebeurt hetzelfde met een vakbondsleider in Cambodja.
Tot nu toe is niemand in staat van beschuldiging gesteld, ondanks het feit dat Cambodja zich al tien jaar geleden in een speciale overeenkomst met de Europese Unie heeft verplicht tot het eerbiedigen van de mensenrechten en democratische beginselen.
Dit is natuurlijk maar een fragment van datgene waarover de eerdere sprekers al voortreffelijk hebben gesproken. Ik wil er alleen aan helpen herinneren dat de Europese Unie al drie jaar ijvert voor het aannemen van een achtdelige anticorruptiewet in Cambodja. We moeten ons nu duidelijk uitspreken over de situatie in dat land, zodat daar in de toekomst geen reden meer voor hoeft te zijn.
Marco Cappato 
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, kennelijk heeft het Cambodjaanse regime de onhebbelijke gewoonte om vakbondsleiders te elimineren. Zoals reeds werd gezegd is het niet de eerste keer dat dit gebeurt. Vandaag hebben wij vernomen dat de heer Hy Vuthy onder mysterieuze omstandigheden is vermoord.
Mijns inziens moet de Europese Unie, ook met het oog op de voorbereiding van de verkiezingen in april, luidruchtig haar eigen stem laten horen. Wij moeten voorkomen te elfder ure te moeten vaststellen dat er onregelmatigheden zijn begaan, die altijd worden begaan.
Een ander fundamenteel onderwerp betreft het strafhof voor de door de Rode Khmer begane misdaden. Wij zien dat de situatie nu al maanden lang vast zit, en ik geloof dat het Europees Parlement, maar ook de Commissie en de Raad, nu een voorstel moeten doen voor een openbare hoorzitting met de president van het strafhof om erachter te komen door welke problemen het strafhof het werk onmogelijk wordt gemaakt en om te proberen deze problemen op te lossen.
Wij geven, ook als Fractie van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa, uiting aan onze solidariteit met de collega's van onze politieke familie Sam Rainsy - waarvan vele leden, evenals 24 parlementsleden, ook lid zijn van de transnationale radicale en niet-gewelddadige partij - en betuigen onze solidariteit met de Montagnard-vluchtelingen in Cambodja. Ik hoop dat dit Parlement de twee amendementen zal aannemen die wij als ALDE-Fractie hebben ingediend.
Inderdaad promoten de Verenigde Staten - om de reeds door de heer Posselt genoemde redenen - een appeasement-beleid en een beleid van goede betrekkingen met het Vietnamees regime. Daarbij stellen zij de problemen inzake de mensenrechten van vluchtelingen niet meer met dezelfde vastberadenheid als voorheen aan de orde. De Europese Unie heeft de mogelijkheid om zich in positieve zin te onderscheiden en de mensenrechtenclausule aan de orde te stellen in het kader van de overeenkomsten met het Cambodjaanse regime. Dit is een goede gelegenheid daartoe.
Marios Matsakis
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit is alweer een land waarover het Europees Parlement talloze resoluties heeft aangenomen die helaas maar weinig succes hebben gehad. Cambodja is gedurende tientallen jaren geteisterd door mensenrechtenschendingen van extreme omvang en hevigheid. De nachtmerrie tijdens de periode van het Rode Khmer-regime en de massavernietiging door massamoorden op burgers staan ons misselijkmakend levendig op het netvlies, maar zelfs vandaag de dag zijn respect voor de mensenrechten en het naleven van de rechtsstaat eerder theoretische idealen dan toepasbare en praktische realiteiten.
De moord op de voorzitter van de Vrije vakbond van arbeiders van de Suntex-kledingfabriek op 24 februari van dit jaar en de ogenschijnlijke immuniteit voor de psychopathische Rode Khmer-moorden zijn voorbeelden van het gebrek aan motivatie bij de Cambodjaanse overheid om resoluut actie te ondernemen om de afschuwelijke situatie met betrekking tot de schendingen van de mensenrechten waarvan in het land nog steeds sprake is, aan te pakken. Hopelijk nemen de autoriteiten de boodschap van het Europees Parlement deze keer daadwerkelijk serieus.
Neelie Kroes
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft de situatie met betrekking tot de vakbonden in Cambodja nauwlettend in de gaten gehouden. De moord op de heer Vuthy, die in de vroege uren van 24 februari werd doodgeschoten toen hij naar huis ging na een nachtdienst in een textielfabriek, is meest recente van een reeks zeer verontrustende aanvallen op vakbondsleden in dat land. De heer Hy Vuthy is de derde vakbondsfunctionaris van de Vrije vakbond van arbeiders van het Koninkrijk Cambodja die de afgelopen drie jaar werd vermoord.
Deze intimidatiecampagne tegen vakbondsleden wordt verergerd door een zwak politieapparaat en een zwakke rechterlijke macht, lokale machtsstrijd, politieke bemoeienis met de rechterlijke macht, corruptie en straffeloosheid. Verder zorgen de combinatie van een heftige strijd om lidmaatschap, minimale professionaliteit, politieke invloed en gebrekkige controle op de leden voor een gespannen sfeer in een aantal van de ondernemingen waar kleding wordt gemaakt.
De Commissie heeft deze kwestie onlangs aangekaart bij de Cambodjaanse autoriteiten en verzocht om een grondig onderzoek naar deze moord, gepaste en doeltreffende actie naar aanleiding van de uitkomst van het onderzoek en berechting van degenen die verantwoordelijk zijn. De Europese Unie heeft de Cambodjaanse regering opgeroepen zich als deelnemer aan alle congressen van grote internationale vakbonden te houden aan de toezeggingen die zij heeft gedaan.
De Commissie heeft ook de kwestie van het Rode Khmer-tribunaal ter sprake gebracht - en zal dat blijven doen - en de betrokken partijen met klem verzocht tot een overeenkomst te komen over de procedures voor de procesvoering zodat zo het gerechtelijk onderzoek zo snel mogelijk kan aanvangen. De Commissie zal één miljoen euro bijdragen aan de kosten van het tribunaal. Een succesvol Rode Khmer-tribunaal zal aanzienlijk bijdragen aan het uitbannen van het klimaat van straffeloosheid in Cambodja.
Zoals het Parlement heeft aanbevolen in een eerdere resolutie over Cambodja, heeft de Commissie recentelijk een werkgroep opgericht die zich bezighoudt met kwesties op het gebied van het opzetten van instituten, administratieve hervormingen, hervormingen in de rechterlijke macht en op het gebied van wetgeving, overheid en mensenrechten, opdat de Cambodjaanse regering deze kwesties constructief kan aanpakken.
Ik wil het Parlement ervan verzekeren dat de Commissie zal de situatie nauwlettend zal monitoren via haar delegatie in Phnom Penh en de missies van lidstaten van de Europese Unie in Cambodja. De internationale gemeenschap - en in het bijzonder de Europese Unie - die een belangrijke rol heeft gespeeld bij het inrichten van het nieuwe Cambodja, moet ervoor zorgen dat de mensenrechten in dat land worden gewaarborgd.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt na afloop van de debatten plaats.
