Uznanie przez UE faktu ludobójstwa Romów w czasie drugiej wojny światowej
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest oświadczenie przewodniczącego dotyczące uznania przez UE faktu ludobójstwa Romów w czasie drugiej wojny światowej.
Romowie są dzisiaj największą mniejszością etniczną w Unii Europejskiej. Są oni również obecnie najbardziej uciskaną społecznością w Europie. Podczas drugiej wojny światowej - podobnie jak Żydzi - byli prześladowani rasowo przez nazistów. Wymordowano setki tysięcy Romów, obywateli Europy od pokoleń. 66. rocznica wyzwolenia Auschwitz-Birkenau, którą obchodziliśmy 27 stycznia br., przypomina nam, że Romowie stanowili trzecią pod względem wielkości liczbę ofiar tego obozu. Niestety fakt ten nie jest powszechnie znany Europejczykom. Oficjalne ludobójstwo Romów uznały jedynie niektóre państwa członkowskie Unii. Czas uświadomić obywatelom Europy, że żyjący wśród nas Romowie przeszli jako społeczność traumę ludobójstwa. Edukacja to najlepsza forma walki z dyskryminacją. Parlament Europejski jest głosem Unii w walce o prawa człowieka. Dzisiaj upominamy się o naszych romskich braci i siostry. Chcemy, by pamiętano o ich cierpieniach i lepiej zrozumiano ich sytuację.
Koleżanki i Koledzy! Teraz odbędzie się bardzo krótka dyskusja w tej sprawie; proszę więc, aby nie opuszczali Państwo sali. Najpierw wysłuchamy oświadczenia Rady - a jak Państwo wiedzą, integracja Romów jest jednym z priorytetów prezydencji węgierskiej. Następne będzie oświadczenie wiceprzewodniczącego Komisji, a po nim krótkie oświadczenia w imieniu grup politycznych.
Enikő Győri
urzędująca przewodnicząca Rady - (HU) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Pozwolą Państwo, że zacznę cytując słowa Frideriki Kolompár, która przeżyła Porajmos: "Znaleźliśmy mojego ojca, gdy pojechaliśmy do Auschwitz 2 sierpnia 1994 lub 1995 r. Ich nazwiska były wypisane na wielkiej tablicy. Wiedzieliśmy, że zabrano ich do Niemiec, ale nie znaliśmy dokładnego miejsca. Gdyby pewien Cygan z Fehérvár mnie nie powstrzymał, to sięgnęłabym do pieca i wzięła kawałek. Myślałam, że wyjmę go i zabiorę do domu jako relikwię. Wówczas mój syn, Józsi, powiedział:
Nie sięgaj tam, mamo, możesz dostać zakażenia.
Nie dbam o to, mój synu - odparłam.
Skąd wiesz, że to należało do twojego brata lub ojca? - zapytał w odpowiedzi. Zemdlałam i wyniesiono mnie z krematorium”.
W imieniu prezydencji węgierskiej pragnę przyłączyć się do szlachetnej inicjatywy, poprzez którą Parlament Europejski i sam przewodniczący Jerzy Buzek pragną w trakcie obecnego posiedzenia uczcić pamięć ofiar Porajmos, romskiego Holocaustu. Dlaczego pamięć jest ważna? Czy zamiast tego nie powinniśmy troszczyć się o przyszłość? W 1905 roku amerykański historyk George Santayana napisał: "Ci, którzy nie pamiętają przeszłości, skazani są na jej powtarzanie”.
Nawet według najskromniejszych szacunków, liczba Romów i Sinti zamordowanych w czasie II wojny światowej i w jej następstwie wynosi 220 tysięcy. Zabito ich tylko dlatego, że należeli do tych dwóch grup etnicznych lub, zgodnie z określeniem ich prześladowców, do "rasy”. Byli oni obywatelami Węgier, Czech, Rumunii, Francji, Niemiec, Polski, Serbii i któż to wie, jakiego jeszcze państwa. Mężczyźni i kobiety, ludzie starsi i dzieci. Ogromna liczba dzieci. Gdyby pozostały przy życiu, to wiele z nich byłoby dziś obywatelami UE. We wspomnieniach często pojawiają się wzmianki, że inaczej niż w przypadku żydowskich więźniów, rodziny w obozie cygańskim w Auschwitz-Birkenau mogły zostać razem. Jak to wspomina pewien ocalały z Holocaustu obywatel Węgier: "Nawet SS wiedziało, że cygańskich rodzin nie można rozdzielać. Pozwolono im pozostać razem aż do nocy z 2 na 3 sierpnia 1944 r., kiedy to pozostałych przy życiu więźniów spośród 30 tysięcy mieszkańców ich obozu zamordowano, a ich baraki spalono”.
Po II wojnie światowej UE odrodziła się z tego koszmaru - piekła Szoah i Porajmos. Marzeniem jej ojców-założycieli było, aby narody Europy zbiorowo odrzuciły wszystko to, co doprowadziło do tak skrajnej pogardy dla życia ludzkiego - do Auschwitz i Birkenau. Wszystkie narody Europy razem, w tym licząca obecnie od 10 do 12 milionów europejska ludność romska. "Ale to nadal jest przeszłość” - mógłby ktoś powiedzieć. "Gdzie w tym wszystkim jest przyszłość?”. Prezydencja węgierska uważa, że musimy tak naprawdę mówić równocześnie o przeszłości i przyszłości. Gdy premier Węgier, Viktor Orbán, przedstawiał Parlamentowi Europejskiemu program prezydencji węgierskiej UE 19 stycznia, powiedział: "Strategia dotycząca Romów jest priorytetowym aspektem prezydencji węgierskiej, cóż bowiem nam przyjdzie z inteligentnej Europy, jeżeli zabraknie jej serca? Europa zyska jednak serce tylko wówczas, gdy stworzy możliwości włączenia społecznego dla grup społecznych znajdujących się w najbardziej niekorzystnej sytuacji.”.
Osobiście byłabym bardzo dumna, gdybyśmy przed końcem tej prezydencji wszyscy mogli razem przyjąć wspólną europejską strategię ramową w sprawie Romów. Prace postępują dzięki zaangażowaniu Parlamentu Europejskiego i Komisji Europejskiej. Rada i jej prezydencja węgierska pragną mieć w tym swój udział. Chcielibyśmy przyczynić się do pobudzenia świadomości tego, że Romowie, podobnie jak wszystkie narody i grupy etniczne Europy i całego świata, nie są problemem, lecz bogactwem w wymiarze gospodarczym, kulturowym i ludzkim.
Maroš Šefčovič
wiceprzewodniczący Komisji. - Panie Przewodniczący! Przed kilkoma dniami wspólnie z ocalonymi z Holocaustu obchodziliśmy w Parlamencie Europejskim Dzień Pamięci o Ofiarach Holocaustu. W imieniu Komisji pragnę wyrazić duże zadowolenie z faktu, że dziś upamiętniamy także ofiary ludobójstwa Romów.
Po wizytach w Oświęcimiu, Yad Vashem czy Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie, zawsze szokuje bestialstwo sprawców Holocaustu. Ci, którzy odwiedzili Pawilon Dzieci w Jerozolimie zgodzą się ze mną, że z tego pawilonu wychodzi się wstrząśniętym i nie można uwierzyć, że takie rzeczy były możliwe w Europie i to 60 lub 70 lat temu.
Dlatego też musimy o tym mówić. Musimy uczyć nasze dzieci o tej smutnej historii ponieważ, jak wiemy, historia lubi się powtarzać. Musimy więc zyskać absolutną pewność, że te straszne czasy pozostaną w pamięci i że więcej się nie powtórzą. Walczmy wspólnie z upiorami przeszłości.
Historia udzieliła nam gorzkiej lekcji o tym, co potrafią uczynić nienawiść rasowa i nietolerancja. Dlatego też Unia Europejska opiera się na zasadniczych prawach i wartościach, które obejmują ochronę mniejszości, zasadę swobodnego przepływu i zakaz dyskryminacji - to wszystko w pełni dotyczy Romów.
To nie do przyjęcia, że w XXI wieku Romowie wciąż narażeni są na dyskryminację z uwagi na pochodzenie etniczne. Zbyt wielu Romów pada dziś ofiarą rasizmu, dyskryminacji i wykluczenia społecznego. Zbyt wiele romskich dzieci wciąż pozostaje na ulicach, zamiast iść do szkoły. Zbyt wielu Romom nadal odmawia się uczciwych szans na rynku pracy i zbyt wiele romskich kobiet wciąż jest ofiarami przemocy i wyzysku.
Integracja Romów to dla UE priorytet, który wymaga zaangażowania i wspólnych wysiłków władz państwowych i lokalnych, społeczeństwa obywatelskiego i unijnych instytucji. Ze swej strony Komisja jest bardzo oddana sprawie polepszenia sytuacji Romów, a w szczególności ich integracji społecznej i gospodarczej.
Cały czas pracujemy nad realizacją tych zamierzeń: Jest to dla nas stałe i długoterminowe zobowiązanie. Musimy jednak pamiętać, że odpowiedzialność za integrację Romów spoczywa przede wszystkim na państwach członkowskich i dlatego w przyjętym przez nas w zeszłym roku komunikacie przedstawiliśmy im skonkretyzowaną listę działań, które mogą przyczynić się do zwiększenia skuteczności realizowanych przez nie polityk integracji Romów. To był w ogóle pierwszy w historii dokument polityczny poświęcony wyłącznie Romom.
Z naszej oceny wynika jednak, że w państwach członkowskich potrzeba włożyć jeszcze wiele pracy w poprawę skuteczności realizowanych polityk na rzecz integracji Romów. Dlatego też w kwietniu, w bliskiej współpracy z prezydencją węgierską, Komisja przyjmie europejskie ramy dotyczące krajowych strategii integracji Romów, w których znajdą się propozycje sposobów przeciwdziałania wykluczeniu Romów.
Na zakończenie, w tej uroczystej chwili pragnę jeszcze raz w imieniu Komisji podkreślić, jak bardzo ważna jest ochrona praw podstawowych w Europie i zapewnienie harmonijnej integracji wszystkich ze społeczeństwem. To bardzo ważne, by zyskać absolutną pewność, że historia na pewno nigdy się nie powtórzy.
Lívia Járóka
w imieniu grupy PPE - (HU) Pani Sekretarz Stanu, Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Szanowni Państwo! W imieniu Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) chciałabym wyrazić zadowolenie i wdzięczność, że po raz pierwszy Parlament Europejski upamiętnia Romów - ofiary Holocaustu. To jest dokładnie to, co my, ich potomkowie musimy robić: pamiętać i uczyć się. Musimy okazywać szacunek dla cierpień ofiar i w poczuciu jedności i wzajemnej tolerancji przyjąć tę bolesną naukę do naszej wspólnej historii i pamięci. Dlatego też jest ważne, abyśmy wspierali uczelnie wyższe, instytucje naukowe i badawcze pomagające odkrywać i wyjawiać trudy, jakie znosili i przeżywali w naszej długiej historii Romowie. Proponuję, aby krajowe programy nauczania wszystkich państw Europy obejmowały też wielowiekową wspólną historię, którą dzielą społeczności większościowe i Romowie.
Także i dzisiejszy dzień stanowi okazję do wzmocnienia tej jedności i do ponownego zaznaczenia, że my, Romowie, jesteśmy obywatelami naszych krajów i współtworzymy te państwa, że jesteśmy wolnymi i równymi obywatelami Europy. Nie możemy przystać na mniej.
Za nami siedemset lat wspólnej historii; siedem pełnych walki stuleci, w czasie których niezliczoną liczbę razy okazywaliśmy lojalność naszym krajom i Europie. Pamiętając o mrocznych czasach segregacji i prześladowań, musimy czerpać siłę z tych podnoszących na duchu chwil w naszej wspólnej historii i odnaleźć nadzieję, że dzięki zjednoczeniu możemy stworzyć pełną godności i harmonijną wspólnotę. Tak samo jak łączy nas wspólna historia -wszyscy to wiemy - czeka nas wspólna przyszłość; chciałabym mieć nadzieję, że razem możemy wszystko osiągnąć, jak też jestem pewna, że możemy osiągnąć wszystko jedynie wspólnymi siłami.
Wszyscy będą potrzebowali pełnych zaangażowania wysiłków kolejnych pokoleń, aby czynić starania na rzecz budowania lepszego i doskonalszego świata we własnym życiu i w swoim otoczeniu. Nasi przodkowie dowodzili niezliczoną liczbę razy, że nasze narody potrafią się jednoczyć w obliczu zagrożeń dla ich przeznaczenia. A dla nas sytuacja europejskich Romów to kwestia przeznaczenia. Teraz nasza kolej, a pierwszy krok musimy zrobić dziś.
Pozwolą Państwo, że dodam jeszcze jedną myśl: następny krok będzie trzeba zrobić w trakcie posiedzenia plenarnego za dwa tygodnie, kiedy, zgodnie z oczekiwaniem nas wszystkich, będzie można wreszcie uruchomić europejską strategię na rzecz Romów.
Hannes Swoboda
Panie Przewodniczący! Dziękuję za Pana deklarację; ja chciałbym również podziękować urzędującej przewodniczącej Rady i wiceprzewodniczącemu Komisji. Chciałbym podziękować wszystkim, którzy proponowali zorganizowanie dzisiejszej debaty, a z mojej grupy w szczególności pani poseł Göncz. Jak Pan to dziś powiedział, Panie Przewodniczący, eksterminacja Romów często była spychana na dalszy plan, gdy była mowa o eksterminacji Żydów. Były jednak także i inne ofiary okrucieństw popełnianych przez narodowych socjalistów. W tym kontekście chciałbym również wspomnieć o homoseksualistach, co również Pan, Panie Przewodniczący, uczynił przy innej okazji.
Zgadzam się z urzędującą przewodniczącą Rady, a także z przedmówczynią, że najlepszym sposobem upamiętnienia jest także myślenie o przyszłości. Obecna sytuacja Romów zamieszkujących nasz kontynent nie może nas cieszyć. Nadal są oni dyskryminowani i nadal istnieją uprzedzenia. Gdy pewien kraj rozważa obecnie powrót do nazwy "Cyganie” zamiast używania nazwy "Romowie”, aby uniknąć wszelkich pomyłek, to oczywiście nie będę tego krytykować - chciałbym tylko powiedzieć, że walka z uprzedzeniami i dyskryminacją jest ważna, nie zaś czynienie ukłonu w kierunku dyskryminacji poprzez zmianę nazwy.
Od lat dyskutujemy w tym Parlamencie nad sprawą Romów i musimy przyznać - nawet w trakcie naszych wizyt w różnych krajach - że wciąż istnieją bardzo poważne trudności, że krąg dyskryminacji i gorszych szans jeszcze nie został przerwany i że wiele dzieci uczy się dziś nadal w oddzielnych szkołach. Z tego powodu jestem bardzo wdzięczny także i prezydencji węgierskiej za podjęcie tego tematu. Pomimo wszystkich istniejących między nami różnic zdań, Pani Przewodnicząca Győri, mam nadzieję, że w tej sprawie wspólnie odniesiemy znaczący sukces.
Nasza grupa od jakiegoś czasu jest w kontakcie, poprzez posła Schulza, z niemieckim pisarzem Günterem Grassem, który również założył fundację na rzecz Romów. Günter Grass powiedział kiedyś: "Wy, Romowie, w stanie waszego permanentnego rozproszenia, jesteście - mówiąc ściśle - Europejczykami w takim sensie, że my, uwięzieni przez ograniczenia, jakie narzuca nam nasza narodowość, powinniśmy pamiętać, że zjednoczona Europa nie ma wyrosnąć na biurokratyczno-administracyjnego i wszechpotężnego kolosa gospodarczego. Przynajmniej w tym jednym aspekcie, ze swoją nieznającą granic mobilnością, ludzie, których nazywamy Cyganami, wyprzedzają nas. Powinni oni w pierwszym rzędzie mieć możliwość potwierdzania swojej tożsamości za pomocą europejskiego paszportu, który będzie gwarantować im prawo do pobytu gdziekolwiek - na całym obszarze od Rumunii po Portugalię.” (koniec cytatu)
Powinniśmy stworzyć takie warunki, które pozwolą wszystkim Romom czuć się jak u siebie tam, gdzie mieszkają. Powinniśmy również stworzyć takie warunki, które pozwolą im na swobodne poruszanie się po Europie i uchronią przed ponownymi deportacjami. Kiedy wreszcie tak się stanie, będziemy mogli mieć świadomość, że zrobiliśmy dla Romów bardzo wiele; w ten sposób dzięki nam okrucieństwa, jakie naziści zgotowali Romom poprzez Holocaust w czasie drugiej wojny światowej, przejdą do przeszłości.
(Oklaski)
Renate Weber
Panie Przewodniczący! "Samudaripen” to słowo, które w języku romskim oznacza "piekło na ziemi” - innymi słowy ludobójstwo lub Holocaust. Piekło na ziemi to opis tego, jak żyło się europejskim Romom w czasie drugiej wojny światowej, gdy zamordowano setki tysięcy z nich tylko dlatego, że byli Romami. Tak naprawdę nie znamy dokładnej ich liczby. Muzeum Holocaustu w Waszyngtonie szacuje ją na około ćwierć miliona. W innych opracowaniach jest mowa o ponad milionie Romów zamordowanych w tamtych latach. Ten brak pewności wynika stąd, że Romowie, którzy padli ofiarą Holocaustu, byli ludźmi mało znanymi. Jest to kolejny dowód na to, że naród ten jest od stuleci systematycznie dyskryminowany lub lekceważony.
Oto, dlaczego deklaracja, którą złożył dziś Parlament Europejski za pośrednictwem swojego przewodniczącego, wyznacza historyczny moment. Nie możemy jednak na tym poprzestać. W ślad za tą deklaracją należy przedsięwziąć określone środki - zarówno na szczeblu UE, jak i państw członkowskich. Każde z państw członkowskich musi w podobny sposób uznać fakt ludobójstwa Romów, a ponadto wiedzę o tym rozdziale naszej historii należy upowszechnić wśród obywateli Europy.
Dopóki europejskie dzieci nie będą uczyły się w szkole o tym Holocauście i o stuleciach, w ciągu których Romowie byli niewolnikami w wielu krajach będących teraz państwami członkowskimi UE i dopóki społeczeństwo Europy nie zda sobie sprawy z tego, że wobec tej ludności mamy historyczny obowiązek, nie uda nam się we właściwy sposób przeprowadzić kampanii przeciw rasizmowi, a nasze krajowe lub europejskie strategie włączenia Romów nie przyniosą większych efektów.
Catherine Grèze
w imieniu grupy Verts/ALE - (FR) Panie Przewodniczący! Dzisiejszego popołudnia przemawiam tu ze wzruszeniem. Panie Przewodniczący! Chciałabym nade wszystko podziękować Panu osobiście za Pana zaangażowanie.
Uznanie ludobójstwa Romów to historyczna chwila dla tych milionów Europejczyków, którzy należą do Jeniszy, Sinti, Romów, Manuszów i narodów podróżniczych. W tych mrocznych latach setki tysięcy ich krewnych zostały wymordowane, często po tym, jak haniebnie określono ich mianem wyrzutków społeczeństwa.
Jest to jednak także historyczny moment dla nas wszystkich, obywateli Unii Europejskiej. Nie zapominajmy, że Romowie byli pierwszym ludem, który przemieszczał się pomiędzy różnymi krajami Europy na długo przed utworzeniem naszego wspólnego obszaru. Dziś jest ich 10 milionów i są oni naszą najliczniejszą mniejszością. Ich historia to także nasza historia.
Panie i Panowie! To był najwyższy czas, by odbudować zaufanie tych obywateli Europy w ich europejskie instytucje. Nasze społeczeństwa odrzucały ich, a i nadal ponoszą oni podwójną karę. Do okropieństw wojny doszły jeszcze lekceważenie, obojętność i milczenie. Uznanie ludobójstwa Romów jest w związku z tym prawdziwym aktem pamięci. Stanowi ono oczywiście okazję do tego, by pamiętać, ale nade wszystko powinno być gwarancją innej przyszłości.
W zeszłym tygodniu w Bundestagu, posłowie Parlamentu Europejskiego i parlamentów krajowych, zarówno ze Wschodu, jak i z Zachodu, wzięli na siebie odpowiedzialność za historię apelując o uznanie tego ludobójstwa. Jest to pierwszy krok ku zmianie sposobu, w jaki nasi współobywatele postrzegają tych Europejczyków. Przed nami wciąż daleka droga. Sprawmy, by Romowie stali się pełnoprawnymi obywatelami Europy.
Marek Henryk Migalski
w imieniu grupy ECR - Fakt, że Romowie poddawani byli w czasie II wojny światowej procesowi ludobójstwa jest tak samo oczywisty jak fakt, że takiemu procesowi poddawani byli Żydzi. Wszyscy ci, którzy negują ten fakt, powinni być tak samo ostro traktowani, jak ci, którzy negują Holocaust Żydów. Przewodniczący Buzek ma rację mówiąc, że Romowie stanowią trzecią pod względem narodowościowym grupę pomordowanych w Auschwitz. Drugą grupą byli Polacy. Warto pamiętać o tych wszystkich narodach, które były ofiarami Holocaustu podczas II wojny światowej. O wszystkim, co działo się w Auschwitz i innych obozach koncentracyjnych, morderstwach dokonywanych w Katyniu i innych miejscach w ciągu tych strasznych 5, 6 lat powinno się pamiętać, żeby nigdy więcej nie powtórzyła się podobna sytuacja. Parlament Europejski ma moralny i polityczny obowiązek dbania o zachowanie tej pamięci. Nasza dzisiejsza dyskusja jest jednym z elementów takiej pamięci.
Cornelia Ernst
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! To naprawdę ważny moment, ponieważ dziś, po raz pierwszy w Parlamencie Europejskim, wspominamy ofiary Holocaustu wśród Romów i Sinti.
Pragnę zacząć od listu pożegnalnego napisanego przez 14-letniego chłopca, Roberta Reinharda, w 1943 roku, przed wywiezieniem go do Auschwitz z niemieckiego domu dziecka. Napisał on: "Znów odnalazłem swoich rodziców. Wiozą nas do obozu koncentracyjnego. Po długich rozmyślaniach doszedłem do takiego punktu, w którym mogę spojrzeć śmierci w oczy. Dziękuję Wam raz jeszcze za wszystko, co dla mnie zrobiliście. Pozdrawiam Was wszystkich. Do zobaczenia w niebie. Robert.”
Ten młody chłopak, podobnie jak 500 tysięcy innych Romów i Sinti, nigdy nie wrócił i chociaż Romowie i Sinti razem z Żydami byli pierwszymi ofiarami przemysłowego zabijania, to dziś - 66 lat później - cała prawda o tym co się stało pozostaje nieopowiedziana. Często również przemilcza się wspólną odpowiedzialność społeczeństwa większościowego . Potrzebujemy całej prawdy na temat tego rozdziału historii.
Romowie i Sinti muszą zostać pomszczeni, a Holocaust uznany za zbrodnię przeciwko ludzkości by zagwarantować, że więcej się już nie powtórzy. Musimy z zapałem walczyć o to, by wykorzenić uprzedzenia wobec tych ludzi. Musimy położyć kres nienawiści rasowej i przemocy, którą mogliśmy, dla przykładu, zaobserwować w zeszłym roku na Węgrzech. Powinniśmy to zrobić silni odwagą naszych przekonań. Wolność, równość i solidarność to nie przywilej nielicznych, ale prawo wszystkich, ponieważ prawa człowieka i prawa obywatelskie są nierozerwalnie ze sobą związane.
Niki Tzavela
Panie Przewodniczący! Pragnę poprzeć to, co dotychczas powiedziano. Romowie wnieśli decydujący wkład w rozwój Europy, a zwłaszcza w jej kulturę. Uwaga, którą pragnę poczynić - a jest to uwaga racjonalna - brzmi następująco: wszystkie programy dotyczące Romów w Unii Europejskiej uruchamiane z inicjatywy Komisji są rozczłonkowane i często włączone w ramy programów dotyczących wykluczenia społecznego. Chciałabym zaproponować bardziej racjonalne podejście. Innymi słowy proponuję, aby Komisja przyjęła inicjatywę tylko dla Romów poza zagadnieniem wykluczenia społecznego, tak aby powstał program dotyczący tylko Romów. Pozwoli to nam skuteczniej działać na rzecz Romów na szczeblu krajowym.
Przewodniczący
Pani Urzędująca Przewodnicząca, Panie Wiceprzewodniczący Komisji, Koleżanki i Koledzy! Chciałbym podziękować wszystkim Państwu za uwagi. To bardzo ważna debata dla nas wszystkich i dla całego Parlamentu Europejskiego.
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Cristian Dan Preda
Bardzo gorąco przyjmuję apel o uznanie przez Unię Europejską faktu ludobójstwa Romów w czasie drugiej wojny światowej. Niektóre państwa członkowskie już uczyniły ten krok i mam nadzieję, że w ich ślady pójdzie równie wiele pozostałych państw członkowskich, a także Unia Europejska jako instytucja. Niestety ogromna większość obywateli Europy nie jest świadoma, że ludobójstwo Romów miało miejsce. Oto dlaczego - jak podkreślił to również prezydent Rumunii w wystąpieniu dotyczącym uznania ludobójstwa Romów w październiku 2007 roku - nie wolno nam poprzestać na tym symbolicznym geście. Musimy wspierać działania na rzecz włączenia materiału dotyczącego Holocaustu Romów do programów szkolnych europejskich uczniów. Z drugiej strony jest niedopuszczalne, że 66 lat po oswobodzeniu więźniów obozu koncentracyjnego Auschwitz jakaś mniejszość etniczna podlega dyskryminacji na tak wielką skalę na całym terytorium Unii Europejskiej. Dlatego też myślę, że włączenie społeczne Romów, jeden z priorytetów prezydencji węgierskiej, musi znaleźć się w centrum uwagi europejskiej polityki opartej na szczegółowych, skutecznych i wymiernych działaniach.
Jarosław Leszek Wałęsa
na piśmie - Szanowni Państwo! Ofiary tyranii III Rzeszy w czasie II wojny światowej to wciąż niezwykle delikatny, lecz wart pogłębiania temat. Pragniemy dziś poszerzyć kontekst rozumienia pojęcia Holocaust, które funkcjonuje w świadomości społecznej, jako masowa zagłada Żydów. Warte przypomnienia i upamiętnienia są również czystki wśród pozostałych grup etnicznych, narodowych i społecznych w czasie II wojny światowej. Wiedza na ten temat nie jest wystarczająco rozpowszechniona - zwłaszcza wśród młodzieży europejskiej. Dlatego właśnie staramy się podczas dzisiejszej debaty poruszyć bolesną i nieco zapomnianą kwestię eksterminacji Romów. Porajmos, jako określenie zagłady ludności romskiej pochłonął od 500 tysięcy do 2 milionów Romów z terenów całej Europy. W Oświęcimiu byli oni trzecim narodem po Żydach i Polakach pod względem dokonanych mordów. Powyższe fakty nie pozostawiają wątpliwości o ogromie poniesionych przez Romów strat, co stawia nas - Europejczyków w obowiązku propagowania i upamiętniania tej niesprawiedliwej ofiary ludobójstwa. Pobudzanie tej świadomości jest priorytetem dla obecnego oraz przyszłych pokoleń.
Elena Băsescu
Obecnie Romowie stanowią najliczniejszą mniejszość etniczną w UE, ale od wieków także mniejszość najbardziej uciskaną. W czasie drugiej wojny światowej mordowano i prześladowano setki tysięcy Romów. Niestety tylko niektóre państwa członkowskie uznały, że eksterminacja Romów była w istocie aktem ludobójstwa. Oddając cześć pamięci ofiar i na znak głębokiego szacunku dla Romów, którzy przeżyli Holocaust, w 2007 roku rumuński prezydent uznał potworności, jakie wycierpieli Romowie i nadał Państwowy Krzyż "Za wierną służbę” trzeciej klasy trzem osobom narodowości romskiej ocalałym z ludobójstwa. Romowie są częścią przyszłości Rumunii, europejskiej Rumunii. Tragedia Holocaustu jest teraz częścią naszej zbiorowej pamięci. Korzystam z tej okazji, aby z zadowoleniem odnieść się do jednego z priorytetów prezydencji węgierskiej, a mianowicie strategii integracji Romów. Najlepszym sposobem na upamiętnienie jest patrzenie w przyszłość. W każdym z państw członkowskich musimy teraz przyjrzeć się wiekom historii, której częścią byli Romowie i teraz wzmocnić inicjatywę na rzecz Romów. Są oni wolnymi i równoprawnymi obywatelami Europy. Powinniśmy również stworzyć Romom warunki do swobodnego przepływu i zapobiec ich dalszemu wydalaniu. Potrzebna jest nam taka społeczność, która będzie w pełni zintegrowana z nowoczesnym społeczeństwem.
Elena Oana Antonescu
Z zadowoleniem przyjmuję inicjatywę przewodniczącego Parlamentu Europejskiego, Jerzego Buzka, w ramach której kierujemy do Unii Europejskiej apel o oficjalne uznanie ludobójstwa, jakie popełnili naziści i ich sojusznicy na ludności romskiej w czasie drugiej wojny światowej, ponieważ oznacza to krok naprzód w zmaganiach o obronę praw najbardziej rozpowszechnionej w Europie mniejszości etnicznej.
Na okupowanych terytoriach wschodnich wymordowano lub poddano torturom dziesiątki tysięcy przedstawicieli ludności romskiej , a kolejne tysiące zginęły w obozach koncentracyjnych nazistowskiego reżimu. Historyk Michael Billig w następujący sposób podsumowuje zasadę doktryny wyższości rasowej: "Człowieka zabija się nie za to, co robi, lecz za to, kim jest”. Stwierdzenie to można odnieść do smutnej rzeczywistości czasów, w których gnębiono ponad milion Romów i pozbawiano ich wszelkich swobód , w tym prawa do prokreacji.
Myślę, że do walki z rasizmem i wykluczeniem społecznym potrzebne są nam konkretne środki na szczeblu unijnym. Popieram potrzebę lepszej współpracy i wymiany dobrych praktyk na szczeblu unijnym pomiędzy krajowymi a europejskimi strategiami włączenia Romów.
