
De Voorzitter.
   Ik verklaar de vergadering van het Europees Parlement, die op 24 februari 2005 werd onderbroken, te zijn hervat. 
De Voorzitter.
   Dames en heren, ik wil deze vergadering beginnen met een verklaring over enkele actuele zaken die aan de orde zijn gesteld door een aantal leden van dit Parlement.
Dames en heren, donderdag jongstleden heeft de Conferentie van voorzitters van de fracties unaniem een verklaring aangenomen over de situatie van journalisten in Irak die ik u vandaag zal voorlezen. Deze verklaring was het resultaat van ontmoetingen die ik heb gehad met hoofden van de Franse en Italiaanse mediaorganisaties waartoe de Europese journalisten die in Irak gegijzeld zijn, behoren, alsmede met vertegenwoordigers van de organisatie ‘Reporters zonder grenzen’.
De Europese media hebben zeer uitgebreid bericht over deze verklaring die de Conferentie van voorzitters heeft uitgevaardigd.
Iets later, op vrijdagmiddag, hebben we met grote vreugde kennisgenomen van de vrijlating van Giuliana Sgrena. Die vreugde werd al snel overschaduwd door de dood van Nicola Calipari, die op tragische wijze om het leven kwam terwijl hij Giuliana met zijn eigen lichaam probeerde te beschermen. Laten wij vandaag eer betonen aan de moed en het plichtsbesef die Nicola Calipari bij de kwijting van zijn plicht het leven hebben gekost.
Vandaag wil ik mij te zijner nagedachtenis aansluiten bij de Italiaanse autoriteiten, met name bij president Ciampi en premier Berlusconi, die de autoriteiten van de VS hebben opgeroepen volledige helderheid te verschaffen inzake de dramatische omstandigheden waaronder Nicola Calipari gestorven is. Zoals altijd het geval is bij soortgelijke omstandigheden, moeten we te weten komen hoe en waarom deze tragische gebeurtenissen hebben plaatsgevonden.
Vanmorgen is in heel Italië een postuum eerbetoon gebracht. Ik zou graag willen dat ons Parlement zich hierin achter het Italiaanse volk schaart, en wil namens ons allen onze solidariteit en vriendschap overbrengen aan de nabestaanden van het slachtoffer in deze droevige tijden.
Giuliana is thans weer onder ons en in vrijheid, maar wij moeten onze inspanningen voor de vrijlating van Florence Aubenas en haar tolk en gids, Hussein Hanun Al-Saadi, voortzetten. Zij worden nog steeds vastgehouden, door mensen die het recht op informatie, en dus op democratie, verwerpen.
Met ingang van vandaag zullen er foto's van hen worden opgehangen bij de ingang van ons Parlement. Deze foto's zijn een zichtbare uiting van onze solidariteit. Het Europees Parlement wil dat zij zo spoedig mogelijk kunnen terugkeren bij hun vrienden en familie.
Onder deze omstandigheden moet het Europees Parlement voor eens en altijd verklaren dat er geen sprake kan zijn van democratie zonder vrijheid van informatie en dat de veiligheid van journalisten overal ter wereld moet worden beschermd. Wij moeten iedere mogelijke maatregel nemen om te garanderen dat de media hun taken kunnen uitvoeren, met name in regio's waar een gewapend conflict gaande is, zoals Irak.
Na deze verklaring over actuele zaken, zowel treurige als vreugdevolle, moet ik een andere verklaring afleggen over wat we wellicht kunnen bestempelen als historische herdenkingen.
Zoals u weet zijn eeuwen van broederoorlogen tussen onze landen diep in ons geheugen gegrift. Als Voorzitter van het Europees Parlement ontvang ik regelmatig verzoeken om een minuut stilte in acht te nemen ter herdenking van gebeurtenissen die tot de treurigste momenten in onze geschiedenis behoren.
Een paar dagen geleden hebben onze Poolse collega's gevraagd om een minuut stilte ter nagedachtenis aan de slachting van 5 maart 1940 in Katyn, Miednoye en Charkov, toen 14 000 Poolse officieren in koelen bloede zijn geëxecuteerd door het Stalin-regime. Er bestaat geen twijfel over dat dit verzoek gerechtvaardigd is en het is onze plicht deze gebeurtenissen en de slachtoffers ervan niet te vergeten. Maar gezien de geschiedenis van ons continent – een tragische en turbulente geschiedenis – zal er op iedere dag van de kalender wel een treurige gebeurtenis voor een van onze landen herdacht worden. De oorzaak hiervan is dat Europa lange tijd verscheurd is geweest door oorlogen waarin miljoenen van onze medeburgers het leven hebben gelaten.
Hoewel we ons het verleden moeten herinneren – en wij dat ook doen – heeft de Conferentie van voorzitters vorige week toch besloten om geen minuut stilte te houden of om stelselmatig voor iedere plenaire vergadering verklaringen in te lassen ter gelegenheid van de herdenking van iedere pijnlijke gebeurtenis.
Onze recente geschiedenis, onze hereniging, moet ons helpen ons over de gebeurtenissen uit het verleden heen te zetten en ons eraan herinneren dat de bestendiging van vrede en democratie, de waarden van de Europese Unie, moet voorkomen dat dergelijke gebeurtenissen ooit weer kunnen plaatsvinden.
Tot besluit wil ik, in de hoop dat al onze collega's begrip hebben voor de resolutie die we in dit verband hebben aangenomen, melding maken van het repressieve politieoptreden waarvan vrouwelijke demonstranten in Istanbul voorafgaand aan Internationale Vrouwendag slachtoffer zijn geworden. Voorafgaand aan deze plenaire vergadering heb ik een persbericht uitgevaardigd waarin ik deze gebeurtenissen scherp veroordeel en ik roep de Turkse regering op om exemplaire straffen op te leggen naar aanleiding van deze zaken die allesbehalve het juiste signaal afgeven in verband met de mogelijke toetreding van Turkije tot de Europese Unie. 
De Voorzitter.
   De definitieve agenda voor de huidige vergaderperiode zoals opgesteld door de Conferentie van voorzitters tijdens haar vergadering van donderdag 3 maart conform de artikelen 130 en 131 van het Reglement, is rondgedeeld.
Er zijn geen wijzigingen voorgesteld.
Ik heb twee verzoeken om verklaringen van de Commissie ontvangen. Ten eerste verzoekt de Fractie De Groenen/Europese Vrije Alliantie de Commissie een verklaring af te leggen inzake haar standpunt met betrekking tot de diensten op de interne markt. De Commissie is bereid een dergelijke verklaring af te leggen en we zouden dit onderwerp morgen, dinsdag, van 18.00 tot 18.30 uur kunnen behandelen door middel van een mededeling van commissaris McCreevy, gevolgd door een vragenronde middels de ‘catch-the-eye’-procedure.
Op de tweede plaats verzoekt de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement commissaris McCreevy morgen, dinsdag, op hetzelfde tijdstip een verklaring af te leggen over de richtlijn inzake de octrooieerbaarheid van software, op zijn minst gevolgd door toespraken van de fracties.
De Fractie De Groenen heeft tevens voorgesteld de verklaring van de Raad en de Commissie op woensdag inzake de gegijzelde verpleegkundigen in Libië te vervangen door een verklaring van de Raad en de Commissie inzake de octrooieerbaarheid van software.
Het moge duidelijk zijn dat deze voorstellen niet geheel onderling verenigbaar zijn. Wij kunnen ze niet alle goedkeuren. Het is onmogelijk om op hetzelfde tijdstip twee verschillende zaken te bespreken, en daarom zal ik de voorstellen tot wijziging van de agenda in volgorde van ontvangst in stemming brengen. Indien een ervan wordt goedgekeurd, heeft het geen zin meer om over de overige te stemmen, aangezien iedere volgende wijziging duidelijk in strijd zou zijn met het eerder genomen besluit.
Ik breng daarom nu het verzoek van de Fractie De Groenen om een verklaring van de Commissie inzake diensten op de interne markt in stemming, door middel van – uiteraard – handopsteking. 
Watson (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, is er een bepaalde reden waarom de Commissie morgen om 18.00 uur niet zowel de dienstenrichtlijn als de softwareoctrooien kan behandelen? Dan zouden wij namelijk de ernstige en slepende kwestie van de gegijzelde gezondheidswerkers in Libië op de agenda voor de woensdag kunnen laten staan. 
Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met dit voorstel zouden wij akkoord kunnen gaan. Als de heer McCreevy op beide terreinen een korte verklaring zou afleggen, zouden wij als fracties kunnen aangeven waar voor ons de zwaartepunten liggen. Ik zou dat als compromis steunen. 
Frassoni (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ook wij gaan volledig akkoord met dit voorstel, op voorwaarde dat er voor het onderwerp meer dan 30 minuten worden uitgetrokken. 
Wurtz (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik had uw aanvankelijke voorstel aan ons niet helemaal begrepen. Wij willen graag dat beide verzoeken, over de octrooieerbaarheid van software en over de dienstenrichtlijn, in de vergadering aan bod komen. Het ene zou dan bijvoorbeeld dinsdag kunnen worden behandeld en het andere woensdag, of wanneer dan ook, maar als een van beide op de agenda komt te staan zou dat in elk geval niet mogen betekenen dat de andere komt te vervallen. 
Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij zijn het met dit voorstel niet eens. Wij willen namelijk een debat dat duidelijkheid schept over het standpunt van de Commissie over de richtlijn betreffende de liberalisering van de diensten; dat is heel belangrijk. Wat de octrooieerbaarheid van software aangaat, denken wij dat het Parlement op de gebruikelijke wijze te werk moet gaan. Er zal absoluut een debat moeten plaatsvinden binnen ons Parlement, maar dan wel in een procedure van tweede lezing, aangezien wij zojuist een gemeenschappelijk standpunt hebben goedgekeurd. Wij willen dus voorkomen dat de twee debatten door elkaar gaan lopen en het heeft dan ook onze voorkeur dat voor het debat naar aanleiding van de verklaring van de Commissie over de richtlijn betreffende de liberalisering van de diensten alle tijd wordt uitgetrokken die nodig is. 
Frassoni (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik neem slechts het woord om duidelijk te maken dat ons verzoek met betrekking tot het debat over de octrooieerbaarheid van software niet alleen een verklaring van de Commissie beoogde, maar ook een van de Raad. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil u alleen vragen – los van de uitslag van de stemming – ervoor te zorgen dat het vragenuur met de Commissie morgen niet wordt bekort, want dat is een elementair parlementair recht dat ook in de Verdragen is vastgelegd. 
De Voorzitter.
   Akkoord, mijnheer Posselt, u kunt er gerust op zijn dat wij dit zullen doen.
Ik denk dat we zullen moeten stemmen over een dusdanige wijziging van de agenda dat de Commissie morgen van 18.00 uur tot 18.45 uur een verklaring aflegt over alle twee de genoemde onderwerpen, namelijk diensten op de interne markt en de richtlijn inzake de octrooieerbaarheid van software, aangezien dit is waar de meeste verzoeken op neerkomen. 
Poettering (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u toestemming om een opmerking te maken over de stemprocedure. Ik vraag u de dienstenrichtlijn eerst in stemming te brengen, waarvoor al dan niet een meerderheid zal blijken te zijn. Vervolgens houden we ons dan bezig met de softwarezaak – ook in een afzonderlijke stemming. Als u beide in één stemming onderbrengt, leidt dat tot een uitslag die dit Parlement misschien wel helemaal niet wenst. Daarom vraag ik u om afzonderlijke stemmingen. 
De Voorzitter.
   Dit is een gecompliceerde kwestie. Wij zullen als volgt te werk gaan, en dit is een besluit van het Voorzitterschap dat ik vervolgens ten uitvoer zal leggen. Wij zullen stemmen over het verzoek aan de Commissie om morgen een verklaring over diensten op de interne markt af te leggen, en vervolgens zullen wij, ongeacht de uitslag, stemmen over het verzoek aan de Commissie om morgen een verklaring af te leggen over de octrooieerbaarheid van software.
Als de verzoeken beide worden goedgekeurd, zullen beide verklaringen morgen gezamenlijk worden afgelegd van 18.00 tot 18.45 uur.
Wij gaan over tot de stemming over het verzoek om een verklaring van de Commissie inzake de diensten op de interne markt.
Frassoni (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, maar ik heb echt niet begrepen waar wij op dit moment over stemmen. Stemmen wij nu over de vervanging van het debat over de dienstenrichtlijn door het debat over de richtlijn betreffende de octrooieerbaarheid van software? 
De Voorzitter.
   Mevrouw Frassoni, wij hebben gestemd over het verzoek om morgen een mededeling van de Commissie te laten plaatsvinden.
Wij gaan nu stemmen over een ander voorstel, namelijk om de Commissie morgen een mededeling te laten doen over de octrooieerbaarheid van software. Wij gaan over tot de stemming.
Morgen, van 18.00 tot 18.45 uur, zal de Commissie dus een verklaring afleggen over de twee onderwerpen die zojuist genoemd zijn. 
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het gaat om het laatste besluit dat u hebt genomen. Ik wil twee punten maken. Als coördinator van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, hoop ik op de eerste plaats dat wij, wat betreft de kwestie van de interne dienstenmarkt, als eerste de mogelijkheid krijgen ...
De Voorzitter.
   Op welk artikel beroept u zich? 
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is nieuw. We hebben geen motie van orde, we hebben hier een nieuwe procedure. We hebben nu ingestemd met het combineren van twee verklaringen en ik zou u willen vragen …
De Voorzitter.
   Mijnheer Harbour, gaat u alstublieft zitten. U hebt het woord niet.
De Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten en de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement hebben voorgesteld om de woensdagochtend in zijn geheel te wijden aan de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon en om het desbetreffende debat te verlengen tot 12.30 uur.
De agenda zou er als volgt uit kunnen zien: van 9.00 uur tot 12.30 uur, de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon. Om 12.30 uur, de stemming. Van 15.00 uur tot 17.30 uur, verklaringen van de Raad en de Commissie, ten eerste over de voorbereiding van de Europese Raad in Brussel, en ten tweede over de gegijzelde gezondheidswerkers in Libië. 
Watson (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben fel gekant tegen het schrappen van een debat over de gegijzelde gezondheidswerkers in Libië van de agenda. Ik heb zelfs begrepen dat er geen verzoek meer ligt om dat onderwerp van de agenda te schrappen. 
Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zou u het nog eens kunnen uitleggen? U houdt er dus aan vast dat de hele ochtend, van 9 uur en 12.30 uur, wordt gewijd aan de verklaring over de strategie van Lissabon en dat de stemmingen om 12.30 uur plaatsvinden. Maar wanneer wordt het debat over de gegijzelde gezondheidswerkers in Libië dan gehouden? 
De Voorzitter.
   Van 15.00 uur tot 17.30 uur zouden we de twee verklaringen van de Raad en de Commissie behandelen over de Europese Raad in Brussel en over de gegijzelde gezondheidswerkers in Libië.
Gelukkig zijn er geen wijzigingen voor de vergadering van donderdag voorgesteld.
De Voorzitter.
   Conform artikel 144 van het Reglement gaan we nu over tot de opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang. 
Pannella (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, u heeft de naam en de levensgeschiedenis geëerd van Nicola Calipari, een hoge functionaris van de Italiaanse staat en de geheime dienst Sismi. Hij was voor de vierde maal in Bagdad met als opdracht een gijzelaar te ontrukken aan bendes gewapende terroristen die Irakezen vermoorden.
Ik dank u daarvoor, maar ik zou ook willen opmerken dat het onderhand toch tijd is dat het Europees Parlement zich niet meer ongewild bezondigt aan racisme. De dood van een westerling beschouwen wij namelijk als een gebeurtenis met mondiale weerklank, maar wij zwijgen terwijl op basis van de ideologie van Saddam Hoessein en daaraan verwante ideeën het doden van Irakese vrouwen en mannen voortgaat, net zoals wij ook al meer dan vijftig jaar zwijgen over de massagraven van Katyn. Wat een schande! 
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil nu graag het punt maken dat ik eerder al wilde maken. Allereerst zou ik echter tegen u willen zeggen dat u mij als fractiecoördinator voor de commissie waarvoor de nieuwe procedure voor morgen de meeste gevolgen heeft, eerder had moeten toestaan het woord te voeren.
Ik hoop dat het debat over de interne markt voor diensten eerst gevoerd zal worden en dat we genoeg tijd zullen hebben. Afgelopen donderdag, toen wij een speciale bijeenkomst met de rapporteur hadden, hebben alle commissieleden een mondelinge vraag ondertekend. Dat was te laat, maar we willen desalniettemin een volledige verklaring.
Het tweede punt is cruciaal en ik vind dat ik volkomen in mijn recht stond toen ik dat punt wilde maken terwijl iedereen hier aanwezig was. Zoals een aantal collega’ s heeft aangegeven, moet bij de verklaring over de richtlijn betreffende in computers geïmplementeerde uitvindingen ook de Raad betrokken worden. De kwestie waar het hier namelijk om gaat, is dat de Raad vandaag overeenstemming heeft bereikt. U bent daaraan volledig voorbij gegaan, mijnheer de Voorzitter. U hebt niet aangegeven of ook de Raad op dat tijdstip beschikbaar zou zijn. Dat was het punt waarop ik u wilde attenderen. De coördinatoren en oudgedienden die betrokken zijn bij de besprekingen beschikken over gedetailleerde kennis, en als u hen belet opmerkingen te maken over wijzigingen in de procedure, dan doet u geen recht aan de leden van dit Parlement op het moment dat zij wijzigingen in de agenda bespreken. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer Harbour. U moet zich realiseren dat wijzigingen van de agenda altijd aanleiding geven tot conflicten en polemiek; ik moet nu eenmaal de verzoeken die door de fracties worden gedaan via hun woordvoerders behandelen. 
Titley (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement mag trots zijn op zijn staat van dienst wat betreft het ondersteunen van het vredesproces in Noord-Ierland en wat betreft het ondersteunen van de regeringen van zowel Ierland als het Verenigd Koninkrijk bij hun pogingen om te komen tot een duurzame oplossing voor de problemen aldaar.
Zowel de Ierse als de Britse regering hebben verklaard van mening dat het enige wat vrede nog in de weg staat de criminaliteit en de paramilitaire activiteit van de IRA zijn, iets waarop met enige verbazing gereageerd werd in IRA-kringen. Door de gebeurtenissen van de afgelopen paar maanden – de overval op de Northern Bank, de moord op Robert McCartney, de intimidatie van getuigen, het bewijs van witwaspraktijken – ontstaat de indruk dat er op grote schaal sprake is van criminaliteit, die inmiddels niet meer weg te denken is uit het straatbeeld in Noord-Ierland.
Ik hoop dat dit Parlement een boodschap van steun zal zenden aan beide regeringen en alle partijen zal vertellen dat criminaliteit volstrekt onverenigbaar is met politieke daden. Criminaliteit houdt mensen gevangen, zij schenkt hun geen vrijheid.
Schmitt, Pál (PPE-DE ).
   –Om geassocieerd lid te kunnen worden, heeft Kroatië de afgelopen paar jaar ingrijpende hervormingen doorgevoerd teneinde te voldoen aan de politieke, economische en wettelijke vereisten van de Europese Unie, de zogenaamde criteria van Kopenhagen. De Raad heeft deze inspanningen erkend, dankzij welke Kroatië in december vorig jaar de status van geassocieerd lid is toegekend, en er werd een datum vastgesteld voor de aanvang van de toetredingsbesprekingen. Geschillen over de uitlevering van generaal Gotovina hebben echter gezorgd voor onzekerheid omtrent de vraag of Kroatië werkelijk kan beginnen met de onderhandelingen.
Tijdens het overleg in Zagreb afgelopen week, moest onze commissie vaststellen of de Kroatische regering zich houdt aan het besluit van de Raad van 17 december en of zij haar oprechte medewerking verleent aan het Internationaal Gerechtshof. Ik wil de leden van de Raad verzoeken het feit dat er aan 625 van de 626 eisen van de aanklager van het Hof in Den Haag is voldaan, te beschouwen als "oprechte medewerking". Het past niet bij de geschiedenis van de uitbreiding van de Europese Unie dat het lot van een duizend jaar oude Europese natie wordt verbonden aan één man. 
Tomczak (IND/DEM ).
    Dames en heren, waarachtige integratie van de volkeren van Europa is uitsluitend mogelijk op het fundament van de waarheid. De recente herdenking van de tragedie van de slachtoffers van het Duitse kamp Auschwitz heeft aangetoond dat de waarheid niet voor iedereen aangenaam of gemakkelijk te aanvaarden is. Vandaag wil ik u wijzen op gebeurtenissen die opzettelijk uit de moderne geschiedenis van Europa zijn weggeretoucheerd. 65 jaar geleden werd het Poolse volk het slachtoffer van de misdadige coalitie tussen Hitler en Stalin, die de fysieke liquidatie van de Poolse staat en het Poolse volk en de onderwerping van Europa ten doel had.
Op 10 februari 1940 begon de Sovjet-bezetter met de onmenselijke deportatie van Poolse gezinnen naar Siberië, de Golgotha van het Oosten. In het midden van de winternacht werden kinderen, vrouwen en ouden van dagen uit hun huizen gehaald en in veewagens gedreven. Na een reis onder levensbedreigende omstandigheden, die meerdere weken duurde, kwamen zij terecht in dwangarbeiderskampen in het zogenoemde kwade land, waar de temperatuur tot veertig graden onder nul kan dalen. Diegenen die het transport overleefden, wachtten jaren van vernederingen, honger, ziekte en verlangen naar het vaderland. Zo zijn anderhalf miljoen onschuldige mensen gedeporteerd, uitsluitend omdat zij Polen waren. Na de oorlog, in de periode van de Sovjet-overheersing van Polen, werd deze praktijk nog voortgezet. De meerderheid van mijn landgenoten heeft deze genocidale deportaties niet overleefd. Europese broeders, kennen jullie deze geschiedenis? Leren de kinderen dit op de scholen in Europa? Als wij de vreedzame toekomst van onze volkeren willen opbouwen, dan moeten wij ook de waarheid...
Guerreiro (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, zoals u zei is gisteren, 6 maart, in Istanbul een demonstratie ter gelegenheid van de Internationale Vrouwendag op wrede wijze uit elkaar geslagen door de Turkse politie, waarbij tientallen personen zijn gearresteerd.
Helaas staat deze geweldsdaad niet op zichzelf. Zo werd op 26 februari een activist van de Turkse Partij van de Arbeid (EMEP) neergeschoten. Ik sluit mij dan ook aan bij de woorden die u heeft uitgesproken, mijnheer de Voorzitter. Ik verzoek u de Turkse autoriteiten te laten weten dat het Parlement dergelijke daden veroordeelt en eist dat de daders ter verantwoording worden geroepen. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, volgens bepaalde berichten zou de Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken de Europese Unie bezoeken en ook u, mijnheer de Voorzitter, zou hem ontvangen. Ik weet niet of het bericht waar is, maar wij zouden graag een bevestiging krijgen.
Indien het bericht waar is, zou het niet bij ons opkomen te eisen dat de minister het gat van de deur gewezen wordt, hetgeen wel twee van onze collega’s hier uit Spanje en Nederland een aantal maanden geleden is overkomen. Integendeel zelfs, indien hij ontvangen wenst te worden, dient dat te gebeuren. Wij zouden u, mijnheer de Voorzitter, drie dingen willen vragen als u de ontmoeting met de minister bevestigt. Ten eerste verzoeken wij u de Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken de resolutie te overhandigen die het Parlement op 17 november heeft aangenomen met het standpunt van het Parlement over de kwestie Cuba. Ten tweede dient opgemerkt te worden dat de minister hierheen komt zonder uitgenodigd te zijn. Daar hebben wij geen bezwaar tegen maar wij hebben de winnaar van de Sacharovprijs 2002, Oswaldo Payá Sardiñas, herhaaldelijk uitgenodigd naar het Europees Parlement te komen, en het is de regering van deze minister – de Cubaanse regering – die zijn komst belet. Daarom zouden wij u nadrukkelijk willen vragen er met klem op aan te dringen dat Oswaldo Payá overeenkomstig onze wens naar het Europees Parlement kan komen om met ons het vrije debat aan te gaan over de situatie op Cuba.
Tot slot heb ik het verzoek de politieke gevangenen op Cuba definitief vrij te laten in het kader van een algemene amnestie voor met name de slachtoffers van de repressie die in maart 2003 heeft plaatsgevonden. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer Ribeiro e Castro. Het geval wil dat ik morgen om 19.30 uur de Cubaanse minister van Buitenlandse Zaken ontvang. U kunt er gerust op zijn dat ik uw verzoek zeer ter harte zal nemen en het zal overbrengen aan de minister. 
Dührkop Dührkop (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij willen scharen achter de protestbrief van 157 docenten van het openbaar onderwijs in Baskenland die zijn getroffen door een verordening van de Baskische regering. Als gevolg van die verordening verliezen zij het werk waaraan zij zich meer dan 15 jaar lang hebben gewijd, omdat hun kennis van de Baskische taal als officiële taal naast het Spaans en waarin zij hun vak moeten geven, niet boven een bepaald niveau uitkwam. Zij zijn het slachtoffer van taalkundige discriminatie, waarbij politieke overwegingen zwaarder wegen dan de beroepskwalificatie. Hun wordt onrecht aangedaan in vergelijking met andere groepen onderwijzend personeel en andere ambtenaren van de overheid.
Helaas is de Baskische regering zo star dat ze deze docenten dwingt om het overheidsbestel in Baskenland te verlaten, zonder hun professionele deskundigheid te erkennen noch zorg te dragen voor een compenserende oplossing.
Samuelsen (ALDE ).
   –Mijnheer de Voorzitter, dank u dat u mij het woord verleent. Ik wil mij graag aansluiten bij hetgeen gezegd is over de situatie in Turkije. Ik wil graag vragen of de Voorzitter, naast afkeuring die hij namens het Parlement onder woorden heeft gebracht, nog andere initiatieven overweegt in dit verband. Dit Parlement heeft zich namelijk over het algemeen positief opgesteld ten aanzien van een eventueel Turks lidmaatschap – en wij in deze fractie staan daar zelfs zeer gunstig tegenover, omdat we van mening zijn dat aansluiting van Turkije bij de EU grote mogelijkheden biedt – en het is ongelooflijk belangrijk dat het Parlement ook als eerste zijn stem verheft en protesteert als Turkije duidelijk de verkeerde richting inslaat. Als de Voorzitter kan komen met voorstellen voor verdere maatregelen, zou dat zeer nuttig zijn. 
Mitchell (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, enkele dagen geleden hebben doktoren van de Wereldgezondheidsorganisatie gewaarschuwd dat de wereld rekening moet houden met de zeer ernstige mogelijkheid dat het virus dat bekend staat als de vogelpest een menselijke grieppandemie veroorzaakt. Het sterftecijfer voor het virus ligt momenteel rond de 72 procent. Mocht het virus zich onder mensen verspreiden, dan zal deze griep letterlijk miljoenen mensen het leven kunnen kosten.
De Wereldgezondheidsorganisatie adviseert het aanleggen van vaccinvoorraden als een van de maatregelen die regeringen kunnen nemen om de verspreiding van het virus te tegen te gaan. Italië en Frankrijk zouden van plan zijn ieder een voorraad aan te leggen van twee miljoen doses van een vaccin, terwijl het Verenigd Koninkrijk besloten heeft dit niet te doen, omdat het moeilijk is vooraf een doeltreffend antiviraal medicijn te ontwikkelen tegen een muterend virus. Klaus Stöhr, hoofd van het mondiale influenzaprogramma van de Wereldgezondheidsorganisatie, heeft zijn bezorgdheid reeds in november vorig jaar uitgesproken. Het is nu tijd om ons af te vragen of de Europese Unie genoeg doet om zich voor te bereiden op een mogelijke pandemie, en zo nee, waarom niet? 
Gröner (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, miljoenen mensen over de hele wereld vieren een dezer dagen de Internationale Vrouwendag, ook in Turkije, waar, zoals we gehoord hebben, de demonstratie met harde hand is neergeslagen. Ik dank u voor uw snelle reactie en het afgeven van het juiste signaal. We hebben democratische rechten voor de vrouwen in Turkije nodig; anders kan het met de toetreding niets worden.
Een tweede punt: morgen debatteren we in het Parlement over de resultaten van de VN-conferentie Peking + 10. Morgenvroeg vindt het debat met mondelinge vragen plaats en dan 's middags de stemming. Commissievoorzitter Barroso heeft echter op hetzelfde tijdstip tien leden van de Commissie rechten van de vrouw en gender equality uitgenodigd om informatie uit te wisselen. Ik vat dat op als een belediging en geen van onze leden zou moeten deelnemen aan zo'n bijeenkomst, die in dit Parlement plaatsvindt zonder dat er rekening wordt gehouden met de stemming. Ik verzoek dan ook de heer Barroso duidelijk te maken dat wij onze voornaamste plicht in dit plenum moeten vervullen en dat dit de plaats is waar wij over vrouwenrechten moeten debatteren. 
Chruszcz (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, namens mijzelf en namens de Vereniging “Groen Initiatief” wil ik uw aandacht vragen voor de mogelijke vernietiging van het natuurlijk milieu in de benedenloop van de rivier de Oder tussen de steden Szczecin en Schwedt, op de grens tussen Polen en Duitsland. Er zijn namelijk plannen voor de heraanleg van het kanaal, dat wil zeggen de verbreding en uitdieping ervan. Het is vrijwel zeker dat de uitvoering van deze plannen het Internationaal Park van de Neder-Odervallei vernietigt. Ik heb de plannen bekeken en ben ervan overtuigd dat de heraanleg van het kanaal de lokale turfgronden vernietigt, de waterloop zal verstoren en een natuurlijk broedgebied zal vernietigen. Ik ben ervan overtuigd dat er in het Parlement mensen moeten zijn die zich willen verzetten tegen de vernietiging van het natuurlijk milieu.
Karatzaferis (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook Libanon staat deze week op de agenda. We zullen debatteren over de terugtrekking van de Syrische bezettingsmacht uit Libanon. Dat is een beslissing van de Veiligheidsraad. Wij – het beschaafde Europa – juichen dat toe en niemand van ons wil dat het Syrische bezettingsleger in Libanon blijft.
Maar er bestaat een identiek besluit van de Veiligheidsraad betreffende het Turkse bezettingsleger op Cyprus. Trekken we ons dat niet aan? We kunnen toch niet toestaan dat met twee maten wordt gemeten: wij, leden van het Europees Parlement, moeten zeggen dat als het Syrische leger moet vertrekken uit Libanon ook het Turkse leger weg moet uit Cyprus. Het gaat om een identiek besluit van hetzelfde orgaan, de Veiligheidsraad. Als we dus echt democratie en gelijkheid willen, moeten we eisen dat het Turkse leger vertrekt uit Cyprus, net zoals we eisen dat het Syrische leger zich terugtrekt uit Libanon.
Iturgaiz Angulo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, net als mevrouw Dührkop Dührkop zou ik vanuit deze parlementaire zetel het feit aan de kaak willen stellen dat er in Baskenland 157 docenten, 157 werknemers met meer dan 15 jaar arbeids- en onderwijservaring, uit hun baan kunnen worden gezet om redenen van taalkundige aard, omdat zij een bepaalde taal niet spreken.
De Baskische regering, onder leiding van de heer Ibarretxe, is erop uit om deze Baskische docenten te discrimineren, in een hoek te drijven en uit het ambtenarenapparaat te verwijderen. Het is een schandalig geval van apartheid op taal- en onderwijskundig gebied, dat in tegenspraak is met de Spaanse grondwet, met het Statuut van Gernika, met het Grondwettelijk Verdrag van de Europese Unie en met het Handvest van de mensenrechten, daar het recht op arbeid een mensenrecht is en deze docenten dit recht nu ontzegd wordt, op grond van een nationalistische verordening, ondanks hun arbeids- en onderwijservaring.
Wat de Baskische regering doet, geachte collega’s, berust niet op pedagogische of academische gronden maar het beantwoordt aan de ideologische en politieke, xenofobische en uitsluitende criteria die in het Plan-Ibarretxe zijn vervat. Het is dan ook zaak dat het Europa van de vrijheden, van solidariteit en gelijkheid, ervoor waakt dat zulke betreurenswaardige ontwikkelingen zich ooit nog ergens voordoen op het grondgebied van onze Europese Unie.
Gomes (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik complimenteer u met het feit dat u zo snel een standpunt heeft ingenomen naar aanleiding van de trieste gebeurtenissen gisteren in Turkije - die wij allemaal op de televisie hebben gezien - waar een demonstatie ter gelegenheid van Internationale Vrouwendag op zeer wrede wijze is uiteengeslagen. Dat politieoptreden was volledig in tegenspraak met de verplichtingen die Turkije is aangegaan op grond van haar verzoek toe te treden tot de Europese Unie en het besluit van dit Parlement en de andere Europese instellingen de onderhandelingen te beginnen.
Mijnheer de Voorzitter, u heeft om exemplaire straffen gevraagd. Daarvoor is het zowel noodzakelijk vast te stellen wie zich schuldig hebben gemaakt aan deze gewelddaden als wie de bevelen hebben gegeven. Het bestrijden van de straffeloosheid is essentieel voor het bevorderen van de mensenrechten, en straffeloosheid is wijdverbreid in Turkije, zoals onlangs nog bleek toen het Koerdische meisje Ugur Kaymaz door de politie werd vermoord. Ook de Commissie en de Raad moeten een duidelijke boodschap richting Turkije sturen dat een dergelijk optreden onverenigbaar is met de verplichtingen die zijn aangegaan in het kader van de start van de toetredingsonderhandelingen en dat eerbiediging van de mensenrechten niet alleen het wijzigen van de wet betekent, maar ook eerbiediging van die rechten in de praktijk. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mevrouw Gomes. U zult gemerkt hebben dat ik in de inleidende verklaring van het Voorzitterschap al melding heb gemaakt van dit onderwerp en van het persbericht dat ik namens u allen heb uitgevaardigd. 
Agnoletto (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, bij het openen van de vergadering heeft u de dood van Nicola Calipari in herinnering geroepen maar ik zou eerder willen zeggen de moord op Nicola Calipari. Enkele minuten geleden is er een verklaring gepubliceerd van voorzitter Barroso die het gebeurde een ongelukkig voorval noemt. Ik weet niet of de Commissie over nog niet openbaar gemaakte informatie beschikt waardoor zij kan stellen dat het om een ongelukkig incident gaat en niet om een ernstiger zaak.
Ongeveer een uur gelden heeft CNN, onder verwijzing naar bronnen in het Pentagon, al de conclusie van de Amerikaanse onderzoekscommissie bekendgemaakt. Het zou simpelweg om een misverstand gaan tussen de Italiaanse en de Amerikaanse autoriteiten bij de communicatie over het moment waarop de auto’s zouden passeren.
Ik zou mij willen aansluiten bij het verzoek van de vereniging “Reporters zonder Grenzen” om een onderzoekscommissie van de Verenigde Naties in het leven te roepen. Ik vraag de Commissie en de Raad zich achter dit verzoek te scharen. Bovendien vraag ik de Europese Unie dit thema in het kader van de transatlantische betrekkingen aan de orde te stellen, daar wij als Europese Unie een duidelijk omlijnde verantwoordelijkheid hebben in dezen. 
Wallis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals al is gezegd, vieren wij deze week Internationale Vrouwendag, maar ik hoop ook dat het Parlement deze week de tijd zal nemen om de aandacht te helpen vestigen op een ziekte waaraan meer dan 14 miljoen vrouwen in heel Europa lijden: endometriose. Deze week is namelijk ook de Europese Endometrioseweek. Ik weet dat we genoeg beginnen te krijgen van een week voor dit en een week voor dat, maar over deze vreselijke ziekte wordt te weinig gesproken en zij wordt te vaak gebagatelliseerd. Het duurt gemiddeld steeds langer voordat de diagnose gesteld wordt: dat is nu negen jaar. In heel Europa lijden 14 miljoen vrouwen aan deze ziekte.
De oorzaak van deze ziekte is nog altijd niet bekend, noch is er een behandelmethode. De ziekte sloopt levens en gezinnen. Als dit niet genoeg is om ons aan het denken te zetten, dan stemt het feit dat dit onze economie per jaar meer dan 30 miljard euro kost wellicht tot nadenken. Later deze week zal er een schriftelijke verklaring ter ondertekening liggen. Ik hoop dat alle collega’s van de gelegenheid gebruik zullen maken deze te ondertekenen om meer bekendheid te helpen geven aan deze vreselijke ziekte. 
Bowis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, hoewel ik mij aansluit bij het vorige punt, wil ik ook de punten die de heer Mitchell aan de orde heeft gesteld, kracht bijzetten. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft een van haar dringendste waarschuwingen ooit afgegeven over een op handen zijnde grieppandemie, die waarschijnlijk een omvang zal aannemen die sinds 1917 niet meer vertoond is, en toch blijft het Parlement zwijgen. We hebben verzocht dit vraagstuk op de agenda van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid te plaatsen; het staat deze week niet op de agenda. We hebben verzocht het op de agenda van de plenaire vergadering te plaatsen; het staat deze week niet op de agenda.
De Verenigde Staten hebben een halfjaar geleden al actie ondernomen. De lidstaten beginnen nu pas, op een in feite ontoereikende wijze, in actie te komen. Mijnheer de Voorzitter, zou u de Commissie schriftelijk het verzoek kunnen doen om een voortgangsverslag op te stellen over de actie die wordt ondernomen door de Commissie en de lidstaten, en het antwoord kunnen voegen bij de notulen van deze vergadering? Zou u er tevens voor kunnen zorgen dat er, via ons beider inspanningen, druk wordt uitgeoefend op de Commissie, opdat zij de volgende keer dat het Parlement bijeenkomt voor zijn de plenaire vergadering een verklaring aflegt?
De Voorzitter.
   Dank u, mijnheer Bowis. Ik heb terdege nota genomen van uw verzoek. Wij zullen het in behandeling nemen. 
Swoboda (PSE ).
   – Dank u mijnheer de Voorzitter, ik wil graag nog op een ander voorval in Turkije wijzen. Volgens berichten in de pers heeft minister van Buitenlandse Zaken Gül de vertegenwoordiger van de Europese Commissie, de heer Kretschmer, bekritiseerd en in feite met minachting gereageerd op de kritiek die deze de laatste dagen heeft geleverd. Als een van degenen die voor het starten van de onderhandelingen met Turkije heeft gestemd en daar nog steeds achter staat, ben ik van mening dat het buitengewoon ongepast is van minister van Buitenlandse Zaken Gül om iemand die zo rustig en bezonnen is als de heer Kretschmer, met minachting te overladen. De Commissie moet ook weten dat wij volledig achter de terechte kritiek op Turkije van de heer Kretschmer staan. Ongeacht het feit dat wij voor het starten van onderhandelingen met Turkije zijn, kan het recente gedrag van minister van Buitenlandse Zaken Gül niet door de beugel. 
Gebhardt (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, inhakend op hetgeen collega Malcolm Harbour eerder heeft gezegd, wil ik van de gelegenheid gebruik maken om te zeggen dat het mijns inziens een zeer wijs besluit was van het Parlement, eerder vandaag, om morgenavond zowel over de richtlijn voor de octrooieerbaarheid van software als over de dienstenrichtlijn te spreken. Als rapporteur voor de dienstenrichtlijn wil ik hier ook heel duidelijk zeggen: ik vind het onacceptabel als de dienstenrichtlijn wordt gebruikt om andere, ook zeer belangrijke wetgevingsprocedures in het Parlement buiten beschouwing te laten. Dat kan en wil ik niet accepteren. Om die reden hebben wij ons hiervoor als fractie ook onthouden van stemming. 
Szent-Iványi (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we zijn gewend geraakt aan het horen van slecht en alarmerend nieuws uit Rusland. Ik wil nog een incident toevoegen aan de lange lijst onheilsberichten. Het Fins-Oegrische Mari-volk wordt momenteel ernstig gediscrimineerd. De Mari wonen in een autonome republiek van de Russische Federatie. Er zijn recente berichten over mensen die worden aangevallen, in elkaar worden geslagen en gedood. De doelwitten zijn journalisten en oppositieleiders, zoals Yelena Rogacheva en Vladimir Kozlov. Wat echter nog veel weerzinwekkender is, is dat de regionale regering, onder leiding van een in Moskou geboren politicus, zich afzijdig houdt en volslagen onverschillig reageert op deze ernstige mensenrechtenschendingen.
Ik roep het Europees Parlement op te protesteren tegen deze schendingen en er bij de regionale regering van de Russische Federatie op aan te dringen dat er een einde wordt gemaakt aan de mensenrechtenschendingen. 
Nicholson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou de aandacht van het Parlement willen vestigen op de familie McCartney in Belfast en hen willen prijzen voor de kracht die zij in hun reactie op de recente moord op hun broer en zoon, Robert McCartney, hebben getoond. Velen van ons zijn geroerd door de kracht van deze familie. Deze moord moet door alle weldenkende mensen worden veroordeeld. Het volstaat niet dat Sinn Fein en de IRA zeggen dat zij hun verontschuldigen aanbieden of dat zij een persoon of vijf personen aangeven. Iedereen die schuldig is aan deze moord dient overgedragen te worden aan het gezag in Belfast. Er is geen andere oplossing. Het is onmogelijk een halve wet hebben; het is onmogelijk zich voor de wet te verontschuldigen. De wet is nu eenmaal de wet. Dat moeten we als Parlement en als volk erkennen.
Ik verzoek u dringend maximale druk uit te oefenen om te laten zien dat dit Parlement deze voortdurende aanvallen en moorden ten enenmale verwerpt. Ik heb daarmee in mijn eigen kiesdistrict al veel te vaak te kampen gehad. Gelukkig is de situatie nu een stuk beter. 
Claeys (NI ).
   – Voorzitter, bij de opening van het zogenaamde parlement van Communistisch China werd als hoogtepunt de stemming over een anti-afscheidingswet aangekondigd. Het gaat in feite om een vorm van dreiging tegen Taiwan dat, zoals we allemaal weten, een democratisch land is dat sinds 1941 onafhankelijkheid geniet. Tegelijkertijd kondigde het communistische regime een verhoging van de militaire uitgaven met 12,6 procent aan. Het is moeilijk het ene feit volledig los te zien van het andere.
Juist op dit moment maakt de Europese Raad zich op om het wapenembargo tegen China op te heffen. Een beslissing die volstrekt onaanvaardbaar zou zijn als Europa geloofwaardig wil blijven met betrekking tot de mensenrechten in de wereld. Het is dan ook wenselijk dat er vanuit dit Parlement een sterk signaal zou uitgaan voor behoud van het wapenembargo en tegen de dreiging van agressie door de zogenaamde volksrepubliek China jegens het democratische Taiwan. 
Corbey (PSE ).
   – In Leeuwarden, Friesland, vindt op dit moment een staking plaats waarbij 30 werknemers van het bedrijf Atoglas het werk hebben neergelegd uit protest tegen het plan van het Franse moederbedrijf Total-Fina-Elf om Atoglas te sluiten. Atoglas is een goed lopend en innoverend bedrijf en onafhankelijke deskundigen hebben verklaard dat er voor Atoglas een rendabele toekomst bestaat. De ondernemingsraad staat hier volledig achter en wil sluiting voorkomen. Toch wil de Franse directie het bedrijf sluiten.
Collega's, het is voor mij onbegrijpelijk dat Total-Fina-Elf zich doof houdt voor de argumenten van de ondernemingsraad. Total-Fina profileert zich als een sociaal verantwoord ondernemer. Luisteren naar de ondernemingsraad is dan toch wel het minste wat je zou moeten doen. Het is voor mij ook onbegrijpelijk dat Total-Fina zich blind houdt voor de innovatie die in Friesland plaatsvindt. Ook mogen we verwachten dat Franse ondernemingen oog hebben voor regionale ontwikkeling in Nederland. In de Europese Grondwet staat nadrukkelijk dat regionale samenhang en solidariteit tussen de lidstaten een gezamenlijke doelstelling is. De stakers in Friesland doen een beroep op deze Europese doelstelling en op Total-Fina. Houd Atoglas open. Ik doe een beroep op mijn collega's om de stakers in Friesland te steunen. 
Brepoels (PPE-DE ).
   – Voorzitter, collega's, ik ben heel blij dat uzelf en vele collega's reeds aandacht hebben gevraagd voor de wijze waarop de vrouwenmars gisteren in Istanbul uit elkaar is geknuppeld, maar ook voor andere ernstige onregelmatigheden in Turkije. Daar kan door dit Parlement niet genoeg tegen worden geprotesteerd.
Dat de Turkse overheid het niet zo nauw neemt met de eerbiediging van de mensenrechten hebben die vrouwen gisteren werkelijk aan den lijve kunnen ondervinden. Maar nu Commissaris Rehn, die bevoegd is voor de uitbreiding, vandaag begint aan zijn eerste officiële werkbezoek aan Turkije, ter voorbereiding van de start van de toetredingsonderhandelingen, kan een dergelijk gewelddadig optreden toch wel tellen.
Mijnheer de Voorzitter, deze situatie illustreert dat van de vele hervormingen op papier in het dagelijks leven nog altijd weinig te merken is, dat veel hervormingen op het vlak van de rechten van minderheden, zoals de Koerden, zelfs volledig zijn stilgevallen en dat wij vanuit dit Parlement de ontwikkelingen in de loop van de volgende maanden nauwgezet moeten volgen. 
Tabajdi (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wat de financiële vooruitzichten betreft, is de situatie op veel terreinen zeer verontrustend, vooral als het gaat om plattelandsontwikkeling en milieubescherming. Het is evident dat meer Europa voor minder geld niet mogelijk is. De financiële middelen voor 2007-2013 zijn duidelijk ontoereikend, maar budgettaire beperkingen hebben andere gevolgen voor de vijftien oude lidstaten dan voor de tien nieuwe lidstaten.
Voor ons zouden de plattelandsontwikkelingsfondsen enige compensatie kunnen bieden voor de hoogst discriminatoire maatregelen die zijn genomen tijdens de Top van Kopenhagen, krachtens welke de boeren van de tien nieuwe lidstaten niet meer dan 25 procent rechtstreekse steun krijgen. Compensatie in het kader van de befaamde plattelandsontwikkeling, die is uitgeroepen tot prioriteit van de Europese Unie voor de agrarische wereld, was onze enige hoop. Het blijkt echter duidelijk dat de middelen beperkt of begrensd zijn.
Ik verzoek de Commissie erop toe te zien dat er niet wordt gesneden in de middelen ten gunste van de achtergestelde regio’s. 
Dillen (NI ).
   – Voorzitter, de Verlichtingsfilosoof Voltaire heeft ooit gezegd: "ik mag het oneens zijn met wat u denkt, maar ik zal tot mijn dood vechten om uw recht te verdedigen, te zeggen wat u denkt". Wij, die hier over heel de wereld de mensenrechten menen te verdedigen, vergeten jammer genoeg weleens dat we voor de eigen deur moeten vegen. God weet dat ik, met mijn politieke ideeën, het oneens ben met de burgemeester van Londen of met de Franse humorist Dieudonné, maar ik zal tot het einde van mijn dagen nooit verhinderen dat zij mogen zeggen wat zij in het recente verleden hebben gezegd. Met dezelfde verenigde krachten echter moeten wij, waar wij ook staan in het politieke spectrum, verontwaardigd zijn over de manier waarop de Torquemadas van de Universiteit van Lyon een collega van ons, Bruno Gollnisch, geslachtofferd hebben op het altaar van de politieke correctheid. Zuiver en alleen omwille van een opiniedelict. Men kan het volledig oneens zijn met een collega, maar hij heeft van zijn professoraat als Japan-specialist nooit misbruik gemaakt om aan politiek te doen en hij moet het recht kunnen hebben om buiten de universiteit te zeggen wat hij wil. Wat daar vandaag in Lyon is gebeurd, is een schande. 
De Voorzitter.
   Wij moeten dit onderdeel afsluiten.
Tal van leden, waaronder ikzelf, zijn niet tevreden met de ‘catch-the-eye’-procedure. Ik heb begrip voor al diegenen die het woord vragen, maar helaas kan niet iedereen het ook krijgen. Wij moeten zoeken naar een procedure waarmee wij allen tevreden kunnen zijn.
Ik heb begrip voor iedereen, maar ik heb slechts een half uur tot mijn beschikking en ik probeer een evenwicht na te streven wanneer ik het woord verleen; ik weet ook dat er na iedere vergadering meer en meer leden boos zijn op de Voorzitter.
Wij moeten een procedure vinden die ervoor zorgt dat dit onderdeel kan plaatsvinden op een manier die voor iedereen beter te aanvaarden is.
Maaten (ALDE ).
   – Een aantal keren eerder heb ik de problematiek van Europese gevangenen in Thailand aan de orde gesteld. Er is nog veel niet in orde met de Nederlandse gevangenen en dat dwingt mij om het opnieuw aan de orde te stellen. Niet alleen is Rien Parlevliet ernstig ziek, en gaat het met de ter dood veroordeelde Rotterdammers Li Yang en Eddy Tang slecht, vooral wil ik opnieuw ingaan op de zaak van Machiel Kuijt. In april 1997 gearresteerd, vrijgesproken, in hoger beroep zeseneenhalf jaar later plotseling tot levenslang veroordeeld en nu in afwachting van een uitspraak in cassatie. In januari 2004 werd bij gelegenheid van het Nederlands koninklijk bezoek aan Thailand beloofd dat de uitspraak nog voor de zomer gedaan zou worden. Van het hooggerechtshof sindsdien echter niets dan stilte. We worden door de Thaise juridische autoriteiten bij de neus genomen en deze schande mag niet voortduren. Consulaire zaken zijn het domein van de lidstaten, maar ik vraag me in gemoede af of ook de Unie kan toestaan dat zo met fundamentele rechten van haar burgers wordt omgesprongen. Goed dat de Europese Commissie dit soort zaken volgt, maar hier ligt ook een taak voor de Raad en de Hoge Vertegenwoordiger. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0032/2005) van de heer Lipietz, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het activiteitenverslag 2003 van de Europese Investeringsbank (2004/2187(INI)). 
Lipietz (Verts/ALE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, het is precies vijf jaar geleden dat het Europees Parlement in een initiatiefverslag in dialoog is getreden met de Europese Investeringsbank. Ik was vijf jaar geleden al uw rapporteur, en ik kan dus getuigen van de buitengewone vooruitgang die in deze vijf jaar is geboekt als het gaat om de kwaliteit van de dialoog tussen de Europese Investeringsbank en het Parlement, de kwaliteit van deze dialoog met de maatschappelijk middenveld en de mate waarin het beleid van de Europese Investeringsbank overeenkomt met de taken die haar vanaf het begin van de Europese Unie zijn toebedeeld.
Ik wil dus allereerst mijn grote erkentelijkheid uitspreken namens al diegenen onder ons die er tijdens de vorige wetgevingsperiode ook al bij waren en – naar ik hoop – namens degenen die vandaag belangstelling opvatten voor de werkzaamheden van de Europese Investeringsbank en haar bijdrage aan de tenuitvoerlegging van het Europees beleid. En ook een welgemeend compliment en veel dank aan alle bestuurders van de EIB met wie wij deze dialoog in stand gehouden hebben.
Het was een veeleisende dialoog en een rijke dialoog, waarin werkelijk sprake was van wederzijdse interactie. We hebben een ontwikkeling doorgemaakt in onze opvatting van de EIB en de EIB heeft een ontwikkeling doorgemaakt in haar eigen taakopvatting.
Ik zou de korte tijd die mij is toegewezen dus willen aangrijpen om dit door de Commissie economische en monetaire zaken unaniem aangenomen verslag voor u samen te vatten en de vijf meest in het oog springende punten van ons verslag – in vraagtermen uiteraard – uit te lichten.
Ten eerste kan er niet langer worden volstaan met mooie betogen over Lissabon en Göteborg; het is nu tijd de doelstellingen verder te preciseren. De EIB erkent dat zij er is om het beleid van de Europese Unie te steunen. Daartoe heeft zij in de dialoog met het Parlement behoefte aan criteria, aan kwantitatieve indicatoren.
Ten tweede is er voor een belangrijk deel door ons, het Parlement, op gehamerd dat de Europese Investeringsbank leningen moet verstrekken aan kleine en middelgrote ondernemingen. Dat is alleen mogelijk via globale leningen, gecollectiviseerde kredieten die door intermediaire banken worden herverdeeld. Daarbij lopen we wel het risico de controle te verliezen over de mate waarin deze kredieten overeenstemmen met de doelstellingen van de Europese Unie en zouden we een middel moeten vinden om – uiteraard achteraf – toe te zien op de eindbestemming van deze globale kredieten.
Ten derde moet dit beleid van microkredieten kunnen worden uitgebreid naar de ondernemingen van de derde sector, die zich bezighoudt met de hulp aan personen, aan families.Dit is een terrein dat van groot belang is in onze samenleving, omdat die niet alleen een kenniseconomie is, maar ook een vergrijzende economie.
Het vierde probleem is dat er tijdens de door ons georganiseerde hoorzitting een potentieel conflict aan het licht is gekomen. De Europese Investeringsbank getroost zich veel moeite om aan de – met name lokale en regionale – overheidsinstanties voordelige, langlopende kredieten te verstrekken. Maar hoe interessant deze kredieten ook mogen zijn, ze stuiten natuurlijk wel op de grenzen van het Stabiliteitspact. De daaruit voortvloeiende tendens om deze moeilijkheid te omzeilen door middel van kredieten aan private ondernemingen met een staatsgarantie levert natuurlijk een risico van “posten buiten de balanstelling”. Ons voorstel is dat de Europese Investeringsbank samen met de Europese Centrale Bank een deontologisch charter opstelt.
Tot slot mijn laatste punt. In de eerste versie van mijn verslag kwam de kritiek aan bod uit de media – een bepaald deel van de media, merendeels van buiten de Europese Unie – over mogelijke belangenconflicten bij de leden van de directie van de EIB ten gevolge van hun eerdere activiteiten aan het roer van grote private ondernemingen die zouden kunnen profiteren van EIB-kredieten. In de tussentijd heeft de EIB ons een reeks nieuwe interne gedragscodes doen toekomen die erop gericht zijn dergelijke belangenconflicten te vermijden, of er ten minste bij voorbaat rekening mee te houden en ze te elimineren. Ik heb dan ook een amendement ingediend – dat, zo heb ik de indruk, door alle fractiecoördinatoren en schaduwrapporteurs wordt gesteund – om de Europese Investeringsbank te bedanken voor de nadere inlichtingen die zij ons verstrekt heeft na onze stemming in de Commissie economische en monetaire zaken, en deze in het verslag op te nemen. 

Piebalgs,
   . Mijnheer de Voorzitter, de Commissie verheugt zich over het verslag van het Europees Parlement over het activiteitenverslag 2003 van de Europese Investeringsbank en moedigt de EIB-groep en het Parlement aan de permanente dialoog voort te zetten die zich naar aanleiding van de opeenvolgende jaarverslagen heeft ontwikkeld.
De Commissie werkt steeds nauwer samen met de EIB-groep aan een heel scala aan kwesties, zowel binnen als buiten de Europese Unie. Als een “beleidsgestuurde” bank, moet de EIB zijn vinger aan de pols van de Europese beleidsontwikkeling houden en indien nodig reageren.
Binnen de Unie speelt de EIB een zeer belangrijke rol bij het bevorderen van de Lissabonagenda en de Europese actie voor groei. Ik zou met name, zoals ook in het verslag van het Parlement gebeurt, de nadruk willen leggen op het initiatief “Innovatie 2010”, ter ondersteuning van innovatie en onderzoek en ontwikkeling, alsmede de TEN-faciliteit voor infrastructuur, waaruit TEN-projecten worden gefinancierd. De lange ervaring van de bank met infrastructuurprojecten, en derhalve zijn vermogen om deskundig advies te geven, kan en zou toegevoegde waarde moeten bieden bovenop de financiële voordelen die voortvloeien uit de leningen. Ik wil met name de milieuactiviteiten van de EIB toejuichen, vooral zijn uitgebreide leningen voor projecten op het gebied van duurzame energie.
Buiten de Unie heeft de Europese Investeringsbank zijn activiteiten met bestaande partners uitgebreid en nieuwe partners gevonden. Ik wil met name de aandacht vestigen op het werk van de bank in de mediterrane partnerlanden, waar de activiteiten uit hoofde van de Europees-mediterrane investerings- en partnerschapsfaciliteit (FEMIP) ieder jaar toenemen. Zoals het Parlement heeft opgemerkt, zullen we ervoor moeten zorgen dat de toekomstige externe activiteiten van de bank stevig verankerd zijn in de context van het communautaire beleid op het gebied van de buitenlandse betrekkingen. We zullen hiermee rekening houden tijdens de ontwikkeling van de volgende reeks kredieten die het EIB onder mandaat buiten de EU kan verstrekken en die vanaf 2007 beschikbaar moeten zijn.
In het verslag van het Parlement wordt de suggestie gedaan bedrijfseconomische regels op te stellen om ervoor te zorgen dat de houdbaarheid van de openbare schuld van de lidstaten niet in het gedrang komt door de EIB-kredieten. Ik wil erop wijzen dat het bestaande kader via het Stabiliteits- en Groeipact voorziet in een gedetailleerd en krachtig mechanisme om te waarborgen dat de lidstaten op duurzame wijze lenen. U weet uiteraard dat we ernaar streven het Pact nog verder te verbeteren. Een van de elementen van de herziening van het Pact waarover is gesproken, is de noodzaak de nadruk op de langetermijnaspecten van de overheidsfinanciën te vergroten, en steeds meer rekening te houden met overheidsrisico’s die kunnen leiden tot een hogere schuld in de toekomst. Met name ten aanzien van publiek-private partnerschappen heeft de Commissie gedetailleerde statistische richtsnoeren geboden voor het vastleggen van dergelijke partnerschappen in de overheidsbegroting en heeft zij benadrukt dat het van belang is hun daadwerkelijke meerwaarde aan te tonen.
De Commissie erkent dat de EIB de afgelopen jaren goed werk verricht heeft om zijn transparantie en ondernemingsbestuur te verbeteren. De nieuwe verklaring over het bestuur van de EIB geeft een nuttige samenvatting van zijn beleid met betrekking tot een reeks ondernemingsbestuurlijke aspecten. De Commissie spoort de EIB aan aandachtig te luisteren naar de opmerkingen die gemaakt zullen worden tijdens de komende ronde van openbare raadpleging over zijn voorlichtingsbeleid.
Samenvattend, de Commissie verheugt zich over het verslag van het Parlement en hoopt dat de vruchtbare beleidsdialoog tussen de Europese Investeringsbank en het Parlement zal worden voortgezet. 
Wortmann-Kool,
   . – Voorzitter, ik wil graag rapporteur Lipietz bedanken voor zijn verslag, want het is evenwichtig en positief over het resultaat van de EIB. Daar is ook alle aanleiding toe, want de EIB heeft in vergelijking met voorgaande jaren positieve ontwikkelingen doorgemaakt. Vooral wat betreft transparantie en openbaarheid. Ook namens de PPE wil ik de EIB en in het bijzonder president-directeur Maystadt graag complimenteren. Ook al erkennen ook wij dat er nog het nodige moet gebeuren met betrekking tot het toezicht.
Het punt van het prudentieel toezicht op de EIB vormt dan ook terecht een van de belangrijkste onderwerpen uit het jaarverslag en helaas is op dit punt nog steeds geen afdoende oplossing gevonden. De vraag is hoe in de toekomst het prudentieel toezicht het best gewaarborgd kan worden. Ik wil de EIB en de Commissie ertoe oproepen bij gelegenheid van het volgende jaarverslag met een visie op het prudentieel toezicht te komen. Kunt u dat toezeggen?
Dan de doelstellingen. De nadruk moet inderdaad liggen op de rol die de EIB kan vervullen in de Lissabonstrategie, het versterken van innovatie, onderzoek en ontwikkeling. Meer synergie tussen programma's van de EIB en de Commissie kan daar een belangrijke bijdrage toe leveren, evenals medefinanciering uit programma's van de Commissie als het gaat om projecten, bijvoorbeeld in het kader van het Innovatie 2010-initiatief, maar ook andersom. Als door de Commissie projecten zijn goedgekeurd en er is cofinanciering vereist, zou het mooi zijn als er ook bijstand van de EIB mogelijk is. Ik wil de EIB dan ook verzoeken daar een geschikt instrument voor te ontwikkelen, zodat bijvoorbeeld bedrijven sneller kunnen deelnemen aan programma's zoals CRAFT en Collective Research.
Voorzitter, de rol van het MKB moet nog worden versterkt wanneer het gaat om het gebruikmaken van leningen, want de verschillen tussen de lidstaten zijn groot. Ik wil de EIB er dan ook toe oproepen bij de promotie het MKB direct te betrekken en kredieten niet alleen via banken in de lidstaten te promoten, want er blijken te grote verschillen te bestaan tussen de lidstaten, vooral waar het gaat om de nieuwe lidstaten. Nogmaals onze complimenten, en wij steunen graag het verslag van collega Lipietz in de stemming van morgen. 
dos Santos,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik meen dat er een vrij brede consensus bestaat over dit verslag. Dat mag ons echter niet beletten ons te buigen over een aantal fundamentele kwesties die verder reiken dan dit verslag en de activiteiten van de EIB.
Er is in dit debat al melding gemaakt van de uitstekende samenwerking de afgelopen vijf jaar tussen het Europees Parlement en de EIB. Zoals wij weten – en dit wordt ook in het verslag vermeld – bestaat de EIB al sinds de oprichting van de Europese Gemeenschappen, terwijl de samenwerking van de EIB met het Parlement echter pas vijf jaar oud is. Zoals de rapporteur heeft opgemerkt, is die samenwerking zeer vruchtbaar gebleken en heeft zij geleid tot een aantal uiterst belangrijke ontwikkelingen.
Derhalve zou ik willen zeggen dat deze redelijk succesvolle geschiedenis opmerkelijk is en de nodige waardering verdient. De EIB is immers een van grote financiële instellingen van Europa, opgericht door de lidstaten met als taak rechtstreeks of via de hefboomwerking van particuliere gelden investeringen en beleid te financieren ter realisering van de belangrijkste doelstellingen van de Verdragen.
In het verslag dat wij behandelen, wordt dit feit natuurlijk eveneens vastgesteld, maar worden de activiteiten van de Bank vooral in een algemeen dynamisch perspectief geplaatst. Erkend wordt dat de doeltreffendheid van de activiteiten en de transparantie van de werking van de EIB geleidelijk aan verbeteren naarmate de Bank meer in dialoog treedt met het Parlement. De activiteiten van de Bank hebben zich inderdaad geleidelijk aan de concrete omstandigheden en het Europese economisch klimaat aangepast, zonder dat dit ten koste is gegaan van de volledige naleving van het eigenlijk mandaat van de Bank. Het is dan ook gemakkelijk een stel principes of regels, of zo men wil suggesties, te bedenken die de Bank dient te volgen teneinde haar activiteiten te versterken en haar optreden in de toekomst nog effectiever en beter begrijpbaar te maken.
Het eerste idee is dat deze instelling een grotere rol kan en moet spelen in de ontwikkeling van de Europese economie - met name tijdens recessieperiodes - door middelen en beleid in te zetten ter bevordering van de economische groei en cohesie. Het tweede principe is dat de EIB een belangrijke multiplicatorfunctie heeft bij het aantrekken van particulier en bijna publiek kapitaal door de participatie van alle marktdeelnemers te stimuleren tegen aanvaardbare risicovoorwaarden, zowel door middel van risicokapitaalinstrumenten als door het toestaan van garanties. Het derde principe is dat de Bank tevens tot taak heeft de daadwerkelijke bijdrage van haar beleid aan de strategie van Lissabon te beoordelen. Daarvoor dient de Bank de resultaten van haar activiteiten zowel te meten als openbaar te maken. Volgens het vierde principe moeten de activiteiten van de Bank een concreet en meetbaar effect sorteren voor het scheppen van werkgelegenheid en een positieve invloed hebben op het economisch klimaat, dat de volledige ontplooiing van kleine en middelgrote bedrijven in de weg staat. Daar de EIB de Europese economie in haar geheel dient te steunen, luidt de vijfde suggestie dat de Bank met name de steun voor het wetenschappelijk onderzoek en de technologie-intensieve sectoren beter tot zijn recht moet laten komen. Het zesde principe houdt in dat al deze zaken niet onverenigbaar maar juist heel goed verenigbaar zijn met het vastberaden streven van de EIB naar transparantie en controleerbaarheid van haar activiteiten. Dat eist de publieke opinie en het is ook een element in de dialoog van de Bank met het Europees Parlement.
Mijnheer de Voorzitter, de heer Lipietz heeft een eerste verslag ter tafel gelegd dat van veel gezond verstand getuigt en de basis legt voor een uitstekend eindverslag en een brede consensus. Mijns inziens verdient dit verslag de steun van deze Vergadering. 
In 't Veld,
   . – Voorzitter, het is wel duidelijk dat er over dit onderwerp grote consensus bestaat. Ik zou dan ook allereerst de rapporteur willen bedanken voor een uitstekend rapport dat allerwegen steun krijgt. Wij ondersteunen de positieve koers die de Europese Investeringsbank vaart al een aantal jaren.
Door diverse collega's is al opgemerkt dat de EIB is en bijdraagt tot het halen van de doelstellingen van de Europese Unie, zoals vastgesteld in bijvoorbeeld Lissabon en Göteborg. Dat ondersteunen wij van harte. Daarbij wil ik onderstrepen dat de onafhankelijkheid van de EIB natuurlijk wel bewaard moet worden en dat de EIB zich moet concentreren op terreinen waar zij een toegevoegde waarde heeft. Zij dient vooral ook het aanjagen van ontwikkelingen te ondersteunen.
Ik zou voorts de aandacht willen vragen voor een paar kleine puntjes. De activiteiten van de EIB moeten uiteraard consistent zijn en elkaar niet ondermijnen. Zo is het enerzijds toe te juichen dat er steeds meer middelen worden uitgetrokken voor milieu-ondersteunende projecten, bijvoorbeeld voor hernieuwbare energiebronnen. Dat is heel goed, maar er moet op worden gelet dat tegelijkertijd niet andere projecten met een heel negatief effect op het milieu eveneens worden gefinancierd, want zo doet de ene actie de andere teniet.
Diverse collega's hebben al het belang van het midden- en kleinbedrijf als de banenmotor van Europa onderstreept. Daar ben ik het geheel mee eens en ook in dit verband zou ik de EIB ertoe willen oproepen zich vooral te concentreren op vernieuwing. Een klein puntje waar ik zelf wel tevreden over ben, is de vermelding van het Jaar van de microkredieten en op de dag voor Wereldvrouwendag is het misschien ook de moeite waard te vermelden dat vooral investeringen in kleine door vrouwen geleide bedrijfjes in andere delen van de wereld zeer goed renderen. Dat mag ook weleens gezegd worden.
Ten slotte, de collega's hebben al opgemerkt dat er goede vooruitgang wordt geboekt op het punt van transparantie en . Er is echter nog steeds een aantal punten van kritiek, bijvoorbeeld de kritiek van en overigens ook van de rapporteur. Ik kan de EIB alleen maar aanraden die kritiek ter harte te nemen en verder door te gaan op deze positieve koers. Dan hebben we ongetwijfeld volgend jaar nog meer reden om de EIB te feliciteren. 
Seppänen,
    Mijnheer de Voorzitter, ik ben in de Begrotingscommissie rapporteur voor de leningen en garanties van de Europese Investeringsbank en ik wil daarom het standpunt van onze commissie hierover uiteenzetten.
Kredieten van de EIB zijn een goedkope manier om de economische ontwikkeling van landen buiten de Europese Unie te steunen. Met dat doel wordt jaarlijks een bedrag uit de Europese begroting naar een speciaal garantiefonds overgemaakt, dat als garantie voor de EIB dient in geval van kredietverliezen. De kredietverliezen zijn echter minimaal. Er zijn dan ook argumenten om het deel van de kredieten van de EIB waarvoor de Unie garant staat met geld uit het Garantiefonds, te verlagen. De Investeringsbank vraagt immers niet voor alle kredieten een garantie van 100 procent. Het zou bovendien goed zijn als het percentage op basis waarvan het bedrag van de Europese begroting naar het Garantiefonds wordt overgemaakt, wordt verlaagd. Met deze wijzigingen kan het aandeel van de leningen van de EIB dat wij als ontwikkelingshulp aan landen buiten de Unie kunnen beschouwen, worden vergroot. Wij verwachten dat de Commissie een amendement indient op de voorwaarden van het gebruik van het Garantiefonds en ik verzoek EIB-president Maystadt namens de Bank te bevestigen dat deze wijzigingen gerechtvaardigd zijn en dat de Bank er geen bezwaar tegen heeft.
Toen de algemene machtiging voor het verstrekken van leningen de laatste keer werd gewijzigd als gevolg van de uitbreiding van de Europese Unie, werden de buurlanden in het noorden en het oosten van de Unie niet gelijkwaardig behandeld, maar neigde de Bank, met hulp van enkele zuidelijke landen, zich meer te richten op het Middellandse-Zeegebied. Deze situatie moet in de toekomst worden gecorrigeerd. Wij mogen niet accepteren dat de lidstaten niet alle buurlanden van de Unie gelijk behandelen en de eigen buurlanden proberen te begunstigen. Ook de Europese Investeringsbank moet wat dit betreft kredietverlening mogelijk maken aan alle buurlanden van de hele Unie. 
Blokland,
   – Voorzitter, in de eerste plaats wil ik collega Lipietz bedanken voor zijn verslag over de werkzaamheden van de Europese Investeringsbank. Dat het opstellen van een verslag over de activiteiten van de EIB geen gemakkelijke taak is, hebben we vorig jaar in de Commissie economische en monetaire zaken gezien met het ontwerpverslag van mevrouw Ridruejo. Het denken over Europese instellingen in dergelijke uitersten is onvruchtbaar en doet geen recht aan de situatie waarin de instelling moet werken. Het beknopte verslag dat wij vandaag bespreken, is echter genuanceerd. Ik heb een paar opmerkingen bij het verslag.
In het verslag van collega Lipietz mis ik de aandacht voor de rol die kredietverstrekking heeft op het milieu. Het milieuverslag van de EIB is naar mijn mening te beperkt. Kredietverstrekking aan ondernemingen moet mede beoordeeld worden op het milieu-effect en daarom pleit ik voor het opnemen van een milieu-effectrapportage bij het beoordelen van kredieten. Terecht stelt de rapporteur in paragraaf 20 vast dat er meer aandacht moet gaan naar de verbetering van de controle op de boekhouding van de EIB. Naast de beoordeling van de kredieten en de condities waarop deze worden verstrekt, behoort ook de organisatie van de EIB beoordeeld te worden. De vragen naar de doelmatigheid van de organisatie en het afleggen van verantwoording over de bestede middelen, behoren te worden gesteld. De EIB is een bij verdrag ingestelde financiële instelling van de Europese Unie en behoort daarom ook door de Europese Rekenkamer te worden gecontroleerd. Een goede relatie met de Rekenkamer en het OLAF kan bijdragen tot groeiend vertrouwen.
In de derde plaats wil ik aandacht vragen voor de ethische aspecten van het verstrekken van kredieten. Passen de kredieten die de EIB verstrekt bij de ethische normen die wij als Europees Parlement voorstaan. Te denken valt hierbij aan het financieren van wetenschappelijk onderzoek en investeringen in technologische ontwikkeling. Worden er kredieten verstrekt voor onderzoek en ontwikkeling waar in het Parlement geen politiek en moreel draagvlak voor is? Ik hoop daar in dit debat antwoord op te krijgen.
Ten slotte, Voorzitter, juichen wij de aandacht in paragraaf 6 voor microkredieten bijzonder toe. Het ondersteunen van kleinschalige initiatieven biedt de mogelijkheid maatwerk te leveren en het is verheugend dat dit instrument de erkenning krijgt die het verdient. Ik wil ertoe oproepen daarbij in te zetten op de kwaliteit van de projecten zelf en van de kredietverstrekking ervoor. De grote vlucht die dit type kredietverstrekking neemt, brengt het gevaar met zich mee dat de kwaliteit van de projecten en van de kredietverstrekking te weinig kritisch wordt bejegend. Omdat zorgvuldig gekeken moet worden naar welke projecten in aanmerking komen, roep ik op tot een solide aanpak, waarbij moet worden samengewerkt met instellingen die ervaringen hebben met microkredieten. Om te voorkomen dat het instrument ten onder zal gaan aan zijn eigen succes, moet de EIB zich dus actief inspannen voor een blijvend hoge kwaliteit van microkredieten. 
Martin, Hans-Peter (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, omdat de Voorzitter van dit Parlement mij nu reeds drie keer op rij de mogelijkheid heeft ontnomen bij de opmerkingen van één minuut mijn standpunt uiteen te zetten, zou ik graag heel kort willen ingaan op het onderwerp dat ik al heel lang aan de orde wil stellen.
Precies op dit moment begint een zitting van het Bureau met een bespreking van het zeer problematische agendapunt 8. Daarin wordt een aanslag gepleegd op de persvrijheid. In een Parlement dat naar buiten toe zogenaamd voor transparant doorgaat, wil het Bureau nu, zonder daarover met de leden te hebben beraadslaagd en zonder het ook maar ergens openbaar te hebben gemaakt, regels vaststellen die een aanfluiting zijn van de persvrijheid en alleen nog maar spreekbuisjournalistiek toelaten.
Ik wil het publiek hier slechts op attent maken en ik heb de Voorzitter eerder al verzocht dit te verhinderen. Iets soortgelijks geldt voor agendapunt 7.
Dit heeft allemaal direct te maken met het onderwerp waarover we spreken: het activiteitenverslag van een instelling van de EU, in dit geval de Europese Investeringsbank. Bij die instelling hebben we toch de afgelopen jaren moeten ervaren dat bij gebrek aan transparantie zeer, zeer veel zaken mogelijk zijn geworden en praktijken zijn ontstaan waar een einde aan moet komen.
Ik ben verheugd over paragraaf 21 uit het voor ons liggende verslag, waarin bezorgdheid wordt geuit over de herhaaldelijk in de pers opgedoken berichten met betrekking tot mogelijke belangenverstrengelingen op leidinggevend niveau bij de EIB. Ik neem met belangstelling kennis van het feit dat er nu al een amendement is ingediend dat ten doel heeft deze uiting van bezorgdheid uit de tekst te verwijderen.
Ik herinner me nog heel goed de desbetreffende artikelen van de afgelopen zomer, zoals bijvoorbeeld in de op 19 augustus van vorig jaar. Ik zie geen bewijs dat deze belangenverstrengelingen werkelijk uit de wereld zijn geholpen. Ik zie er ook geen bewijs van dat in die gevallen een passende transparantie tot stand is gebracht en ik denk niet dat we de Investeringsbank al in dit stadium zo royaal lof kunnen toezwaaien. Ik acht de Bank in zijn geheel erg belangrijk, maar zoals we zien, is er zonder transparantie geen vertrouwen en geen democratie. Dat geldt voor dit Parlement evengoed als voor de EIB. 
Karas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, meneer de commissaris, dames en heren, het is verrassend dat vandaag in het debat afgevaardigden het woord vragen - zoals mijn voorganger, die overigens van het onderwerp afdwaalde - die niet aanwezig waren bij de stemming over het verslag in de commissie, hoewel ze commissielid waren. Ik wil in reactie daarop ondubbelzinnig stellen: wij bespreken nu het verslag over de EIB omdat dit Parlement democratie, transparantie en parlementaire controle in praktijk brengt, en juist de samenwerking met de EIB laat zien hoe de dialoog met ons heeft geleid tot verbeteringen en veranderingen, niet alleen van de dialoog, maar ook van het werk.
U doet goed werk en ik wil u daarvoor dank zeggen. Ik zou overigens ook graag nu professor Ewald Nowotny, de afgetreden vice-president van de EIB en vice-rector van de Economische Universiteit Wenen, willen bedanken voor zijn uitstekende werk in de directie van de EIB.
Wat is de EIB? De EIB is een publieke bank die bij het EG-Verdrag in het leven is geroepen als belangrijkste financieel instrument voor het bereiken van de doelstellingen van de Europese Unie met behulp van eigen en door haar gesteunde investeringen. Het is dan ook hopelijk geen toeval dat we deze week over de tussentijdse herziening van de strategie van Lissabon, de voorbereiding van de voorjaarstop en de EIB debatteren. U bent voor mij een communicerend vat met de Lissabonstrategie, en het is uw taak precies deze doelstellingen, groei, werkgelegenheid, concurrentievermogen, sociale samenhang en duurzaamheid te steunen. Om die reden verzoek ik u ook ons in de toekomst uw verslagen voor te leggen overeenkomstig de nieuwe Lissabonstrategie van de Commissie en de actieplannen van lidstaten, en nog meer rekening te houden met in het bijzonder de paragrafen 5, 8 en 10 van onze ontwerpresolutie, die betrekking hebben op het MKB, het hart van de Europese economie en de grootste schepper van arbeidsplaatsen.
Van den Burg (PSE ).
   – Voorzitter, ook ik zou me willen distantiëren van de opmerkingen die de heer Martin heeft gemaakt. Ik denk dat er absoluut geen sprake van is dat in punt 21 van deze resolutie ook maar op enigerlei wijze wordt aangegeven dat wij ontevreden zouden zijn over de transparantie van de Europese Investeringsbank. Bovendien bleken de zaken waar de heer Martin aan refereert - de rellen en de sensatie die men vorig jaar probeerde te maken rond een rapport over de Investeringsbank - in de praktijk niet op waarheid te berusten.
Mijn interventie is vooral bedoeld om de relatie van de activiteiten van de EIB met de Lissabonstrategie te benadrukken. Ik denk dat, als variant op de titel van het rapport-Kok II "", de leuze "Investeringen, investeringen, investeringen" een van de belangrijkste voor de Lissabonstrategie zou moeten zijn. De EIB speelt daar een heel wezenlijke rol in. Ik noem bijvoorbeeld de 7,1 miljard euro die in 2004 aan investeringen is gedaan in het kader van het Innovatie-initiatief. Hierbij gaat het om precies de investeringen die we nodig hebben, namelijk investeringen in onderzoek en ontwikkeling, in opleiding en training, en in ICT-ontwikkelingen.
In de notitie die op 2 februari is voorgelegd aan de ECOFIN-Raad heb ik gezien dat ook met betrekking tot de financiële instrumenten innovatief wordt opgetreden. In deze notitie staat een hele reeks ideeën die deels al tot uitvoering zijn gebracht, maar deels ook nog in ontwikkeling zijn, met name om ervoor te zorgen dat een aantal mogelijkheden van de Investeringsbank kan worden ingezet en zo effectief mogelijk kan worden gebruikt voor micro-kredieten, voor het midden- en kleinbedrijf, voor juist de innovatieve investeringen die nodig zijn. Ik noem , , en de samenwerking tussen verschillende activiteiten in het kader van het Research-programma. Daar zou ik dus met name de nadruk op willen leggen. Ik hoop ook dat de ECOFIN-ministers de link zullen leggen tussen investeren en de manier waarop zij met de uitgaven en investeringen omgaan in het Stabiliteits- en groeipact. Ik hoop tevens dat deze discussie ook verder gevoerd zal worden. 
Zimmer (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, uit het voorliggende verslag wordt duidelijk dat de Europese Investeringsbank een belangrijke rol speelt in het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie. Ik ben van mening dat de EIB bij het realiseren van vooral de milleniumontwikkelingsdoelstellingen een nog veel actievere rol en een grotere betrokkenheid aan den dag zou moeten leggen. Ik denk hier in het bijzonder aan het onderwerp “armoedebestrijding”, maar ik zou daaraan willen toevoegen dat van de onderwerpen die in het verslag aan de orde komen, het onderwerp “investeringen binnen de EU” te weinig aandacht heeft gekregen. 
De huidige mate waarin hulp kan worden geboden bij de wederopbouw van de gebieden die zijn verwoest door de tsunami, dient hier eveneens ter sprake te worden gebracht. Heel publiciteitsbewust heeft Commissievoorzitter Barroso middels de EIB steun tot één miljard euro aangekondigd. Ik wil er echter vanaf deze plaats met nadruk de aandacht op vestigen dat dat geld onder de huidige condities zijn bestemming niet zal bereiken. De EIB heeft er zelf al meermalen op gewezen dat zij niet beschikt over het mandaat dat nodig is voor het inzetten van deze middelen in deze regio, terwijl bovendien de kredieten te duur zouden zijn als de Commissie niet zou meefinancieren. Ik verzoek het Parlement dan ook gehoor te geven aan eventuele verzoeken om een dergelijke co-financiering. 
Czarnecki, Ryszard (NI ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Europese Investeringsbank moet nauw samenwerken met de Europese Centrale Bank en de Europese Commissie, maar tegelijkertijd moeten haar prioriteiten duidelijk zijn. Als de Europese Unie daadwerkelijk behalve politiek ook praktisch en logistiek wil integreren, dan moeten de trans-Europese netwerken gefinancierd worden. Maar bovendien vereist de ontwikkeling van de Europese economie ruimere steun van de Europese Investeringsbank voor het midden- en kleinbedrijf, de sector van de sociale economie en van de zogenaamde buurtdiensten, die vanuit demografisch oogpunt van groot belang zijn. Het is van fundamenteel belang dat iedereen gelijke kansen krijgt op een lening. Sommige lidstaten krijgen relatief weinig leningen. Het MKB in deze landen zou meer moeten ontvangen. De Europese Investeringsbank moet haar administratieve structuren verbeteren en de toegang voor lokale financiële partners en kleine ondernemingen verbeteren. De structuren van alle aan de Europese Unie gerelateerde instellingen moeten transparant zijn, zeker wanneer het om financiële instellingen gaat. Helaas ontvangen wij berichten over belangenconflicten in de top van de EIB. Ik verwijs naar paragraaf 21 van de ontwerpresolutie. Dit is buitengewoon slecht nieuws. Hier moet tegen worden opgetreden, want een dergelijke situatie is nefast voor het imago van de EIB. Dank u wel. 
Batzeli (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik vind het vanzelfsprekend dat de Europese Investeringsbank als een van de belangrijkste financiële instellingen van de Europese Unie bijdraagt tot het verwezenlijken van de doelstellingen van Lissabon. Daarom ben ik blij dat de Europese Investeringsbank de investeringen van de Europese Unie wil plannen op basis van de doelstellingen van de strategie van Lissabon.
Ten tweede wil ik het hebben over het handhaven van het evenwicht bij de financiering van de verschillende sectoren in de Europese economie. Dat evenwicht is trouwens een afspiegeling van Lissabon: groei, werkgelegenheid, cohesie, milieu. Daarom stem ik in met de toename van het aantal leningen aan kleine bedrijven. Ik vind het belangrijk dat nu ook leningen worden verstrekt aan de sector van de sociale economie en aan buurtdiensten, maar ook het verminderen van de administratieve rompslomp is een belangrijk streefdoel. Ik steun de inspanningen die de bank tot nu toe heeft geleverd bij het financieren van materiële en immateriële investeringen in nieuwe technologieën. Ook vind ik dat er meer moet worden geïnvesteerd in infrastructuur en vooral in de trans-Europese netwerken.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik nog zeggen dat er coördinatie is vereist tussen de activiteiten van de Europese Investeringsbank en alle beleidsdomeinen van de Europese Unie op nationaal en gemeenschapsniveau.
Rest mij nog de rapporteur, de heer Lipietz, te danken voor zijn uitstekende verslag. 
Maystadt,
   .  Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik u graag willen bedanken voor het voortzetten van de traditie die in de vorige zittingsperiode begonnen is. De heer Lipietz wees er zojuist al op dat het nog maar vijf jaar geleden is dat de Europese Investeringsbank voor het eerst tot een dialoog met het Europees Parlement werd uitgenodigd. Ik voor mij kan alleen maar blij zijn met deze dialoog.
Zeker, de Europese Investeringsbank is formeel gesproken geen instelling van de Europese Unie. Onze aandeelhouders zijn de lidstaten en wij moeten rekenschap afleggen aan onze aandeelhouders, dus aan de regeringen en de nationale parlementen. Maar aan de andere kant is de Europese Investeringsbank ingesteld door het EG-Verdrag en heeft zij als missie – daar is al op gewezen – de beleidsdoelstellingen van de Europese Unie te ondersteunen. Het lijkt me dus normaal dat de EIB wordt uitgenodigd zich te verantwoorden ten overstaan van de door de Europese burgers verkozen afgevaardigden, en ik kan bevestigen dat het een productieve dialoog is, zoals de heer Lipietz in het begin al opmerkte.
Het staat buiten kijf dat uw Parlement vandaag op veel terreinen positiever over de EIB kan oordelen, doordat een aantal aanbevelingen, die zijn opgesteld door de Commissie economische en monetaire zaken en aangenomen door uw Parlement, inmiddels ten uitvoer zijn gebracht. Deze hebben vooruitgang gebracht, vooral op het gebied van deugdelijk bestuur, transparantie en kwaliteitstoezicht. De afgelopen week heb ik de jaarlijkse bijeenkomst van presidenten van multilaterale ontwikkelingsbanken bijgewoond en tot mijn genoegen heb ik kunnen constateren dat de EIB vandaag de dag op meerdere punten model staat voor andere internationale financiële instellingen.
Het is een productieve dialoog, die mijns inziens met verschillende commissies gevoerd moet gaan worden. Ik zal niet dieper ingaan op de punten deugdelijk bestuur en transparantie die ik zojuist heb genoemd. Ik wil enkel tegen mevrouw Wortmann-Kool zeggen dat we ons open blijven opstellen als het gaat om het probleem van het bedrijfseconomische toezicht. Geen enkele andere internationale financiële instelling is aan een dergelijk toezicht onderworpen, en de reden daarvoor is heel eenvoudig: het hoofddoel van bedrijfseconomisch toezicht is het beschermen van deposanten, en internationale financiële instellingen hebben geen deposanten.
Desalniettemin blijven wij ons open opstellen. Het Parlement had geopperd het toezicht over de EIB bij de Europese Centrale Bank te leggen, maar de lidstaten wilden de ECB die bevoegdheid niet geven. Ik kan u in elk geval vertellen dat wij op vrijwillige basis besloten hebben de nieuwe regels van Bazel-II toe te passen. Wanneer we ooit aan een supervisie worden onderworpen, zullen we dus in staat zijn de bevoegde autoriteit te laten zien dat we de betreffende regels hebben toegepast.
Dan kort iets over onze activiteiten in de Europese Unie. Het is mij opgevallen dat meerdere leden van dit Parlement een bijzondere nadruk hebben gelegd op onze bijdrage aan de strategie van Lissabon. Inderdaad heeft de Europese Raad in Lissabon aan de EIB gevraagd een bijdrage te leveren aan de financiering op bepaalde terreinen die absoluut prioritair werden geacht voor deze strategie. En u weet hoezeer het een kardinaal onderdeel is van de strategie van Lissabon dat er meer geïnvesteerd moet worden in onderzoek en scholing. Wij hebben dus na Lissabon een programma gelanceerd dat wij “i2i” noemen, als afkorting voor “Innovatie 2010-initiatief”. In het kader van dat programma hebben wij inmiddels voor 24 miljard euro aan leningen verstrekt, om preciezer te zijn 7 miljard voor scholing, 10 miljard voor onderzoek en ontwikkeling, en 7 miljard voor de verbreiding van nieuwe technologieën. We zijn vast van plan op deze weg door te gaan en – zoals de heer Lipietz al zei – een bijdrage te leveren die verder gaat dan mooie betogen en principeverklaringen, namelijk door bepaalde zeer concrete projecten te financieren, waarbij tegelijkertijd – zoals mevrouw Van den Burg benadrukte – wordt gepoogd nieuwe financieringsinstrumenten toe te passen. In het kader van voornoemd i2i-programma hebben we al nieuwe vormen van leningen goedgekeurd, waarbij de risico’s worden gedeeld. Op dit moment werken we, in samenwerking met de Commissie, aan methoden waarmee we nog verder zouden kunnen gaan in die richting, waarmee we nog meer risico’s zouden kunnen nemen, aangezien het om terreinen gaat waarbij het uit de aard der zaak vereist is dat degene die de financiering levert ook een deel van het risico aanvaardt.
Het is mij evenmin ontgaan dat meerderen onder u de aandacht willen vestigen op de kleine en middelgrote ondernemingen. Ik zie dat mijn tijd opraakt, dus ik zal mijn antwoord heel kort houden. Ik kan bevestigen dat, als het gaat om de globale leningen – een onderwerp dat ook in de commissie al tot menig discussie heeft geleid – wij de nieuwe onderhandelingen over de contracten met intermediaire banken voortzetten, zodat we er zeker van kunnen zijn dat deze het krediet dat wij hun verstrekken ook inderdaad doorgeven aan de eindbegunstigde. Ik merk ook dat er nadruk gelegd wordt op het microkrediet. Ik neem nota van uw zorgen op het gebied van het milieu en ik kan u verzekeren dat, voor alle projecten waarvoor wij een verzoek tot financiering ontvangen, ons verslag dat wij aan de Raad van bestuur voorleggen een paragraaf bevat over de milieu-impact van het project in kwestie, en dat deze soms, indien het project dat rechtvaardigt, zeer uitgebreid is.
Ter afronding wil ik nog kort iets zeggen over onze activiteiten buiten de Europese Unie. We moeten deze namelijk in de context zien van de nieuwe benadering van de Europese Unie ten aanzien van het buitenlands beleid. Het gaat er namelijk om, zoals mevrouw Zimmer al even aanstipte, dat de middelen van de Commissie, de lidstaten en de Europese Investeringsbank beter worden gecombineerd, zodat onze ontwikkelingshulp doelmatiger wordt en wij rechtstreekser betrokken zijn bij de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen.
Tegen de heer Seppänen wil ik enkel zeggen dat wij het volstrekt eens zijn met zijn voorstel over het garantiefonds. Wat betreft het evenwichtsherstel en de grafiek: het is niet aan ons daarover te besluiten, maar aan de Raad, die ons opdrachten verleent ten aanzien van verschillende regio’s.
Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk dat ik mijn spreektijd enigszins heb overschreden. Ik zou tot slot nogmaals onze wens willen bevestigen deze dialoog met het Parlement voort te zetten. Wij voeren deze met de Commissie economische en monetaire zaken, en daarnaast zijn we pas ook in dialoog getreden met de Commissie ontwikkelingssamenwerking. We zijn volkomen bereid om deze kwesties samen met de commissies van het Parlement nader te analyseren. 
De Voorzitter.
   Ik dank u, mijnheer Maystadt, en uw instelling voor het werk dat zij verricht. 
Martin, Hans-Peter (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik beroep me op artikel 145 van het Reglement. Een collega heeft zich rechtstreeks tot mij gericht en nu weet ik niet of de tolken haar woorden of die van mij verkeerd vertaald hebben.
In ieder geval wil ik nog een keer duidelijk maken dat wat ik zei nadrukkelijk betrekking had op paragraaf 21 van het voor ons liggende verslag, waarin precies deze bezwaren worden verwoord. Als afgevaardigden van de twee grote partijen in dit Parlement in een soort grote coalitie samen zeggen dat alles in orde is, dan moet het ook wel in orde zijn dat iemand die geen deel uitmaakt van die grote coalitie, zegt dat het niet in orde is. En dat brengt mij tot mijn tweede punt.
Ik ben ook door een collega aangesproken omdat ik niet heb deelgenomen aan de stemming over dit verslag. Dat heeft ermee te maken dat ik zitting heb in drie commissies die jammer genoeg vaak tegelijkertijd vergaderen, en ik kan nu eenmaal niet op drie plaatsen tegelijkertijd zijn. Als het om de informatie en de zogenaamde objectiviteit gaat, dan wijs ik er met nadruk op dat juist de door mijn collega genoemde Ewald Nowotny een van de belangrijkste informatiebronnen voor de kritische berichtgeving was, zodat we ons helaas nog wel wat langer bezig zullen moeten houden met deze hele problematiek, als we de helderheid en transparantie willen bereiken die vooralsnog ontbreekt. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A6-0012/2005) van de Commissie industrie, onderzoek en energie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten (rapporteur: de heer Seppänen). 
Seppänen (GUE/NGL ),
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij hebben de ontwerpverordening over de toegang tot aardgastransmissienetten in tweede lezing in het Parlement behandeld. Onze twee lezingen hebben ongeveer een jaar tijd gekost en wat dit betreft kunnen wij zeggen dat het Parlement zo snel heeft gehandeld als in het huidige systeem mogelijk is. Er is een bevredigend eindresultaat bereikt en dat is te danken aan de uitstekende samenwerking tussen de verschillende fracties.
Als rapporteur had ik twee belangrijke zaken in de verordening willen zien die er nu niet in staan. Nu over de toegang tot aardgasnetten is onderhandeld tussen alle partijen in het zogeheten Forum van Madrid, had ik graag gezien dat de Commissie bij het wijzigen of aanvullen van de ontwerpverordening ook in de toekomst alle deelnemers in dit proces zou raadplegen. Het is om juridische redenen niet gelukt een dergelijk artikel aan de tekst toe te voegen. De juridische diensten van alle drie de instellingen, namelijk de Raad, de Commissie en het Parlement, waren van mening dat het voorbereiden van wetgeving moet gebeuren via de comitologieprocedure en dat het raadplegen van externe partijen niet in de wetstekst kan worden opgenomen. Een verstandige Commissie, die bij het indienen van wetten een monopoliemacht ten opzichte van de Raad en het Parlement heeft, houdt het Forum van Madrid beslist bijeen en luistert goed naar de betrokken partijen. Ik verwacht dat de commissaris dat ons in dit debat kan garanderen.
Het tweede punt waarover ik een apart artikel aan de verordening had willen toevoegen, heeft betrekking op de opslag van gas. Het handhaven van opslagmonopolies belemmert een volledig gebruik van de netten door alle deelnemers en vermindert de concurrentie op de markt. Aangezien er voor het vervoer van gas van het ene naar het andere land transmissienetten nodig zijn, kan de gasmarkt alleen doeltreffend werken als in dezelfde leidingen gas kan worden getransporteerd dat veel producenten verkopen en veel consumenten kopen. Belangrijk is dus het gezamenlijk gebruik van netten ofwel de toegang tot netten. Nu deze winter de gasprijs in enkele lidstaten veel meer dan elders is gestegen, moet de Commissie uitzoeken wat er aan de hand is.
In het Parlement zijn wij er tevreden over dat wij nog in de eindfase van de tweede lezing enkele amendementen op het gemeenschappelijke standpunt van de Raad hebben kunnen indienen waarvan wij verwachten dat de Raad die aanvaardt. Het is ons doel in het Parlement dat de verordening zo snel mogelijk in werking treedt. Hopelijk krijgen wij sommige lidstaten hiermee zo ver dat ze zich houden aan de verplichtingen die zij zijn aangegaan om de toegang tot gasnetten te garanderen, maar die zij nog niet hebben geïmplementeerd. Wij vinden het van belang dat deze verordening zo snel mogelijk van kracht wordt. 
Piebalgs,
   . Mijnheer de Voorzitter, het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten is een goed voorbeeld van vruchtbare samenwerking tussen de instellingen en derhalve een succesverhaal. Dankzij de constructieve benadering van de rapporteur, de heer Seppänen, en zijn collega’s in alle fracties van het Parlement, zijn we uitgekomen op een tekst die de gewenste resultaten zal opleveren. Daarvoor wil ik u allen bedanken. Uw inzet voor dit wetgevingsvoorstel heeft niet alleen de kwaliteit van de tekst gewaarborgd, maar ook de snelle en doelmatige behandeling ervan.
De verordening zal, zodra zij van kracht is, zorgen voor gelijke omstandigheden met betrekking tot de voorwaarden voor de toegang tot de aardgastransmissienetten op de gehele Europese markt, waarmee een cruciaal element uit de richtlijn betreffende de interne markt voor aardgas wordt voltooid. Gelijke en transparante voorwaarden voor toegang tot het net zijn immers essentieel voor de ontwikkeling van concurrentie.
Het Europees Parlement heeft een cruciale rol gespeeld in het hele proces. De meeste amendementen die in de eerste lezing werden goedgekeurd zijn zowel door de Raad als door de Commissie aanvaard. Men kan dan ook zonder meer zeggen dat het Europees Parlement zijn stempel op de tekst heeft gedrukt.
Nu staan we op het punt het wetgevingsproces af te ronden, wederom met een aanbeveling tot wijziging van de tekst van het gemeenschappelijk standpunt. De Commissie kan het overeengekomen compromis tussen het Europees Parlement en de Raad volledig aanvaarden. Deze resultaten maken eindelijk de weg vrij voor de goedkeuring van de verordening door de Raad en voegen zo een belangrijk stuk wetgeving toe aan het rechtskader voor de oprichting van de interne markt voor aardgas.
Ik besef dat sommigen onder u verder hadden willen gaan door ook de toegang tot opslag onder de werkingssfeer van de verordening te brengen. Net als het Parlement, hecht ook de Commissie veel belang aan deze kwestie. Ik ben er echter volledig van overtuigd dat deze verordening niet de juiste plaats is om een dergelijk belangrijk onderwerp aan de orde te stellen.
De besprekingen over een vrijwillige overeenkomst over richtsnoeren voor non-discriminatoire voorwaarden voor toegang tot opslagfaciliteiten staan op het punt succesvol te worden afgerond. Een dergelijke overeenkomst zou de doeltreffendste manier zijn om per 1 april 2005 snelle verbeteringen in de markt te realiseren, mits de industrie zich houdt aan de bepalingen van de overeenkomst.
Het spreekt voor zich dat zowel de regelgevende instanties als de Commissie de tenuitvoerlegging van deze richtsnoeren nauwlettend zullen volgen. Indien gepast, zullen te zijner tijd verdere maatregelen worden genomen.
Ik verzoek u de aanbeveling die is ingediend door de Commissie industrie, onderzoek en energie aan te nemen, omdat dit de beste manier is om onze gemeenschappelijke doelstellingen te verwezenlijken: een goed werkende interne markt voor aardgas, ten behoeve van de consumenten en het concurrentievermogen van Europa.
Ik wil hieraan toevoegen dat de Commissie alle belanghebbenden zal blijven raadplegen en dat onze ervaringen met het Forum van Madrid buitengewoon positief waren. 
Reul,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats hartelijk dank aan de rapporteur. We hebben voorbeeldig samengewerkt. Het is in korte tijd gelukt een project dat zich lange tijd heeft voortgesleept, tot een goed einde te brengen. Onze doelstelling is geweest dat de mensen in Europa de kans krijgen vrijelijk te kiezen uit de gasleveranciers, dat zij over meerdere aanbiedingen kunnen beschikken, en dat de markt geopend wordt. Daarvoor zijn duidelijke randvoorwaarden nodig en we hebben geprobeerd die te formuleren: openbaarmaking van tariefberekeningen, transparantie van kostenberekeningen, vergaande informatieplichten voor netbeheerders. Al deze zaken zullen een centrale rol spelen.
Aan de andere kant moet er natuurlijk ook een evenwicht zijn, en daarvoor hebben we ons ook ingespannen. De belangen van diegenen die de netten beheren, moeten behartigd worden. Verplichtingen die zo zwaar zijn dat niemand meer interesse toont in het beheren van netten, hebben geen zin. Ik ben van mening dat we in dit geval een intelligent compromis hebben gevonden door de markt open te breken, de gebruikers nieuwe keuzes aan te bieden, maar er ook voor te zorgen dat het beheren van gastransmissienetten economisch interessant blijft. Wie zou dat anders moeten doen?
De basis voor het overleg werd gevormd door vrijwillige afspraken, de in 2003 in Madrid overeengekomen richtlijnen voor goede praktijken. Ik denk dat het verstandig was om te bouwen op een dergelijke consensus. Daarom ben ik het met de heer Seppänen eens dat het zou helpen om dat in het vervolg bij de stemming in het oog te houden. Ik ben met de PPE-DE-Fractie van mening dat het daarom goed is dat we in de verordening geen verwijzing naar de opslag van gas hebben opgenomen. Daarover bestond nog geen overeenstemming, en ik ben er ook niet van overtuigd dat daar een dwingende wettelijke regeling voor moet komen. Als er vrijwillige afspraken zijn, heeft dat de voorkeur. Niet alles hoeft altijd wettelijk bindend te worden voorgeschreven. We moeten afwachten hoe dit proces verder verloopt.
Overigens dienen we de gasmarkt ook tijd te gunnen om zich te ontwikkelen. Dat vereist als voorwaarde dat de nationale regeringen onze bevindingen in wetgeving omzetten. Het effect van de verordening kan pas worden beoordeeld als er wat tijd overheen is gegaan. Daarom vraag ik u ook om, als wij haar eenmaal hebben aangenomen, enige tijd te laten verstrijken en dan te bekijken hoe de situatie zich heeft ontwikkeld. 

Rapkay,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, sta mij toe in de eerste plaats mijn uitdrukkelijke en oprechte dank uit te spreken aan de rapporteur. Normaal gesproken doe ik dat niet, omdat ik vind dat het de taak is van een rapporteur om behoorlijk werk te leveren en voor vanzelfsprekendheden is geen dank verschuldigd. Maar in dit geval gaat het toch om een werkelijk gecompliceerde aangelegenheid. Collega Seppänen heeft het uitstekend gedaan. Het debat is natuurlijk al langer aan de gang. Wij, en ook verschillende andere afgevaardigden, kennen elkaar nog van de eerste lezing in de vorige zittingsperiode, toen dit alles ook al heel gecompliceerd was.
Nu heeft de Raad veel zaken waarover wij bij de eerste lezing in het Parlement heftig hebben gediscussieerd en besluiten hebben genomen, overgenomen en eigenlijk kunnen we dus tevreden zijn. Maar een nieuw Parlement brengt nu eenmaal nieuwe mensen, nieuwe ideeën en nieuwe voorstellen met zich mee. Natuurlijk zijn de nieuwe collega’s met hun nieuwe ideeën gekomen en het was moeilijk die een plaats te geven omdat we al in grote lijnen een compromis hadden getroffen met de Raad. Ik weet dat de heer Seppänen er al voorstander van was het voorstel van de Commissie en het standpunt van de Raad zonder omvangrijke wijzigingen te steunen, en hij heeft de belangen van het Parlement dus goed behartigd en in de onderhandelingen met de Raad een plaats gegeven.
Maar laat ik ter zake komen: we willen geen concurrentie om de concurrentie, noch op de energiemarkt, noch op andere markten. Maar we weten ook dat concurrentie eigenlijk het geëigende instrument is om de grotere efficiëntie van een gemeenschappelijke markt werkelijk ten volle te benutten. Ten behoeve van die gemeenschappelijke markt en om die grotere efficiëntie ten volle te kunnen benutten is het noodzakelijk de nationale deelmarkten te openen en ze om te vormen tot een geïntegreerde interne energiemarkt. Dat vereist een transparante en discriminatievrije toegang tot de netten. Ter completering van de richtlijn betreffende de interne markt van 2003 voor een volledige opening van de gasmarkt dient de onderhavige verordening naar onze mening regelingen te bevatten voor het vaststellen van meer specifieke, gedetailleerde en bindende richtlijnen.
Deze verordening beoogt onder andere meer expliciete transparantievereisten te introduceren, alsook de eis dat netbeheerders diensten aanbieden aan derden voor toegang tot het net, en in het bijzonder minder onduidelijke vergoedingenstructuren. Met name die vergoedingenstructuur is essentieel voor een transparante en discriminatievrije toegang voor concurrenten die de transmissienetten willen gebruiken, want het gaat bij dergelijke netten nu eenmaal per definitie om monopolies, en alleen door de toegang tot de netten te reguleren kunnen we er greep op krijgen en ze transparant en discriminatievrij maken. Om die reden was het belangrijk – ik wil dit ene punt uitlichten – dat we naast de vele punten waarop we al resultaat hadden geboekt, ons gemeenschappelijke standpunt met betrekking tot de vergoedingenstructuur nog een keer zouden preciseren. Het punt is dat het niet volstaat ervoor te zorgen dat de vastgestelde tarieven relatief abstracte prikkels bevatten die tot een grotere efficiëntie moeten stimuleren. De tarieven moeten worden bepaald aan de hand van de kosten van een efficiënte en structureel vergelijkbare netbeheerder; dit is het criterium dat we als Parlement voor de grensoverschrijdende handel in elektriciteit hebben ontwikkeld en vastgelegd, en het is ook geschikt voor het gasnet. Wat dat aangaat, zou er in dit Parlement een brede steun voor te vinden moeten zijn. 
Prodi,
   . - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ook ik ben collega Seppänen dankbaar voor het feit dat hij ons in staat heeft gesteld zulk gedetailleerd werk te leveren. Ik dank ook commissaris Piebalgs voor zijn aanwezigheid.
Ik wens het belang van deze richtlijn te onderstrepen voor de voltooiing van de interne markt voor gas. De richtlijn is vorig jaar goedgekeurd en schrijft rechtvaardige en gedetailleerde regels voor inzake de toegang van derden tot de aardgastransmissienetten van de lidstaten, waarbij rekening wordt gehouden met de specifieke situatie van de nationale en regionale markten.
Zoals al gezegd, is deze richtlijn analoog aan de richtlijn betreffende de toegang tot het net voor de grensoverschrijdende handel in elektriciteit. Het is belangrijk erop te wijzen dat die richtlijn gebaseerd is op vrijwillige afspraken die gemaakt zijn in het kader van het Europees Regelgevend Forum voor Gas. Via deze verordening verkrijgt dat voorstel bindende werking.
De belangrijkste wijzigingen die de Raad heeft aangebracht betreffen de in artikel 9 genoemde richtsnoeren, waarvan de draagwijdte is ingeperkt, en het feit dat de Commissie de bevoegdheid ontnomen wordt enerzijds nieuwe richtsnoeren goed te keuren via de comitéprocedure en anderzijds de richtsnoeren die in de bijlagen zijn vastgelegd, te wijzigen. De richtsnoeren betreffen de diensten in verband met de toegang van derden, de mechanismen die de toewijzing van de capaciteit regelen, de beheersprocedures bij overbelasting van het netwerk en de transparantievereisten.
Bovendien heeft de Raad in artikel 9 een nieuw lid opgenomen dat de verschillen tussen de nationale gasnetten verduidelijkt. Dat moet tot uiting komen in de richtsnoeren en in de toepassing en de toekomstige wijzigingen ervan.
Ik zou er voorts aan willen herinneren dat de Raad de datum van inwerkingtreding van de verordening verschoven heeft van 1 juli 2005 naar 1 juli 2006, met uitzondering van artikel 9, lid 2, dat zes maanden later in werking treedt.
Namens mijn fractie zou ik mijn tevredenheid willen uitspreken over het akkoord dat het Parlement met de Raad heeft bereikt, hoewel ik er persoonlijk de voorkeur aan gegeven zou hebben dat de verordening van de Raad en de Commissie ook de toegang tot de opslagfaciliteiten zou hebben geregeld. Nu het zo koud is, heeft Italië al 10 procent van haar voorraden verbruikt. Daarom acht ik het opportuun zowel hierop te wijzen als op het prijsdempend effect dat van de opslag van gas kan uitgaan. Ik reken in ieder geval op de bereidheid van de Commissie ook deze materie snel te reguleren. 
Caspary (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, in principe is liberalisering goed. Bij gas zal liberalisering echter vrijwel geen effect hebben. Waarom? Vooral om twee redenen.
Laten we in de eerste plaats eens kijken naar de producenten; dat zijn op dit moment eigenlijk alleen Rusland, Noorwegen en Algerije. Zij vormen een oligopolie die bepaalt wat er in Europa op de gasmarkt gebeurt en een macht over de markt die er bijvoorbeeld voor verantwoordelijk is dat de gasprijs in Europa voor 90 procent is gekoppeld aan de olieprijs. Economisch is daar geen reden voor. Dat is louter een kwestie van macht over de markt, of onparlementair gezegd, het is je reinste oplichterij. Er zijn geen tekenen van concurrentie tussen de producenten. Wat voor nut heeft -regulering als er alleen maar een oligopolie van de grote drie is? Het is net als op de weekmarkt. Als er meer aardbeien zijn, zakt de prijs! Analoog aan dit voorbeeld zouden de Russen dus bijvoorbeeld meer gas op de wereldmarkt moeten brengen en de concurrentie moeten aangaan met de Noren, zodat de prijzen zakken. Vrijwillig zullen ze dat echter niet doen. Dat vereist ingrijpen van de Raad en de Commissie.
De tweede hindernis wordt gevormd door de grote nationale en internationale distributeurs. We raken met onze huidige maatregelen echter vooral de kleine distributeurs. Wie biedt bijvoorbeeld in een middelgrote stad in Duitsland het gas aan? Rusland zou zich doodlachen als een Duitse gemeente rechtstreeks van Gazprom zou willen inkopen en om een rechtstreekse leiding zou vragen. In dit verband is het zorgwekkend dat de grote leveranciers van elektriciteit in Europa ondertussen ook de grootste leveranciers van gas zijn.
Als wij uit zijn op concurrentie en liberalisering, dan mag de sector geen verticale structuur hebben waarbij alles, van winning tot einddistributeur, in dezelfde handen is. We moeten effectief verhinderen dat bijvoorbeeld de grote vier in Duitsland zich verticaal nog verder versterken en alle kleine en middelgrote distributeurs opkopen.
In Italië is het met ENEL en ENI, en in Frankrijk met GDF en EDF niet anders gesteld. In een sector die door een leidingennet wordt bepaald, zijn distributeurs nodig die onafhankelijk zijn van de grote producenten. Alle andere constructies hebben geen zin en kapitaalverstrengeling is op dit terrein schadelijk voor de concurrentie.
Als wij deze uitdagingen niet het hoofd bieden, blijven onze huidige inspanningen, hoe goed die ook zijn, helaas in hoge mate zonder effect. 
Paasilinna (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de eerder overeengekomen richtsnoeren voor de gasmarkt worden onvoldoende gerespecteerd en dat schept onzekerheid. Ook wat de voorwaarden voor de toegang tot gasnetten betreft bestaan er grote verschillen tussen de netbeheerders. Verschillen in de voorwaarden voor de toegang tot gasnetten vormen een belemmering voor het functioneren van de markt in deze sector. De interne markt functioneert niet zonder minimumnormen voor de toegang tot netten voor derden. Er moeten non-discriminatoire concurrentieomstandigheden worden gecreëerd en er moet worden gewaarborgd dat iedereen zich aan de nieuwe richtsnoeren houdt.
Ik wil collega Seppänen complimenteren met zijn uitstekende werk om deze verordening zo snel mogelijk aanvaard te krijgen, wat ons doel was. Deze verordening test de daadwerkelijke wil van de lidstaten om de doelstellingen van Lissabon op de voorgrond te plaatsen. Het is geen wonder dat de rapporteur langdurige en moeizame onderhandelingen met de Raad heeft moeten voeren.
Nu heerst er onzekerheid, althans op dit moment, over één aspect van de liberalisering van de energiemarkt waar de consumenten in veel lidstaten van zouden profiteren. Bovendien hebben bepaalde grote lidstaten de regelgeving voor de interne markt genegeerd. Daardoor kunnen hun mammoetbedrijven, omdat ze tegen concurrentie beschermd worden, hogere prijzen van de consumenten vragen en de extra winsten bijvoorbeeld gebruiken om kleinere concurrenten – die zich ten gevolge van de concurrentie in een moeilijker situatie bevinden dan de bedrijven die de concurrentie uit de weg gaan - op te kopen. De Unie moet vastbesloten alle gebieden van de energiesector voor eerlijke concurrentie openen, dus ook de aardgastransmissienetten. 
Piebalgs,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik constateer op basis van de discussie hier in het Parlement dat er sprake is van een brede consensus over de werkingssfeer en de geest van deze verordening. Het is een zeer belangrijke wetgevingstekst en ik hoop dat hij wordt aangenomen. Deze cruciale verordening betreffende de voorwaarden voor de toegang tot aardgastransmissienetten is noodzakelijk voor de werking van de interne markt.
Met betrekking tot de toegang tot opslagfaciliteiten wil ik u er nogmaals op wijzen dat we binnenkort zullen beschikken over een vrijwillige overeenkomst over non-discriminatoire voorwaarden voor de toegang tot opslagfaciliteiten, en indien nodig, zullen er verdere maatregelen worden genomen.
De heer Caspary bracht enkele belangrijke punten te berde. Deze verordening is een van de stappen die nodig zijn om de juiste voorwaarden te scheppen voor de interne energiemarkt. De Commissie doet veel in dit opzicht. We proberen de bronnen te diversifiëren en dit zal zeker veranderingen teweegbrengen in het prijsbeleid.
Voor het einde van het jaar zal de Commissie een verslag opstellen waarin de situatie op de energiemarkt wordt geanalyseerd en dit verslag zal worden voorbereid in samenwerking met de mededingingsautoriteiten. Dit zal ons in staat stellen de kwesties die u aan de orde hebt gesteld aan te pakken.
Ik wil opnieuw benadrukken dat de voornaamste vooruitgang die geboekt is met betrekking tot deze verordening kan worden toegeschreven aan de manier waarop deze is voorbereid. Het Forum van Madrid is buitengewoon succesvol gebleken en daarom moet de toegang tot de opslag op dezelfde manier worden aangepakt. Ik wil het Parlement en de rapporteur bedanken voor het goede werk dat zij hebben verricht bij het voorbreiden van deze wetgevingstekst over de energiemarkt. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de mondelinge vraag aan de Commissie (B6-0018/2005) van mevrouw Rothe, de heer Paasilinna en de heer Swoboda, namens de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement, en van de heer Papadimoulis, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links, over alternatieve vormen van energie; de mondelinge vraag aan de Commissie (B6-0157/2005) van mevrouw Harms en de heer Turmes, namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, over alternatieve vormen van energie; en de mondelinge vraag aan de Commissie (B6-0158/2005) van mevrouw Ek, namens de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa fractie, over alternatieve vormen van energie. 
Swoboda (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, als we de media mogen geloven, en in dit geval mogen we dat wel, hebben de vijf grootste olieconcerns in 2004 een nettowinst van 65 miljard euro geboekt, en de drie “Europese” concerns daarvan, Shell, British Petroleum en Total, 37 miljard. Als we de huidige situatie bekijken en de vraag en de ontwikkeling volgen, kunnen we ervan uitgaan dat dat resultaat in 2005 zeker nog zal worden overtroffen. Het gaat niet om een kortstondige conjuncturele opleving, de winsten zullen verder stijgen onder invloed van de energiebehoefte van veel grote landen als bijvoorbeeld China en India.
Deze winsten zijn alleen al in het jaar 2004 vergeleken met 2003 in een aantal gevallen met 20, 30, 40 en 50 procent gestegen. Wat doen de grote ondernemingen met deze grote winsten? Het is interessant om de balansen op internet te bekijken. Een groot deel van de winst gaat naar de aandeelhouders en een groot deel wordt gebruikt voor het terugkopen van aandelen. Zo heeft bijvoorbeeld Shell alleen al in het vierde kwartaal van 2004 daaraan 1,6 miljard uitgegeven en is het van plan daaraan in 2005 tussen de 2,3 miljard euro en 3,9 miljard euro te besteden. British Petroleum heeft iets dergelijks gedaan. Daar wordt voor het komende jaar nog veel meer voor dit doel gereserveerd, namelijk zes miljard euro, alleen voor het terugkopen van aandelen, voor koersinterventies, om de invloed van de aandeelhouders binnen de perken te houden, enzovoort.
Aan de andere kant zien we een situatie waar de Europese Unie – u hebt daar zelf, mijnheer de commissaris, ook uitvoerig en in positieve zin over gesproken – haar best doet duurzame energiesystemen te ontwikkelen en ook geld uit te geven aan onderzoek. Als ik met niet vergis, is voor de verschillende terreinen van gemeenschapsonderzoek tussen 2003 en 2006 900 miljoen euro gepland. Dat is eigenlijk maar een fractie van wat de grote olieconcerns – ik noem de middelgrote en kleine concerns liever niet – die onder andere ook in Europa actief zijn, hebben verdiend. Het is ook maar een fractie van wat de olieconcerns gebruiken om hun eigen aandelen terug te kopen en in zekere zin minder gevoelig te zijn voor de invloed van hun aandeelhouders.
Dat is een groot verschil. Ik gun ieder zijn winst, maar we weten allemaal heel goed dat het bij de oliemaatschappijen vooral gaat om , de onvoorziene winsten die niet het gevolg zijn van eigen investeringen of eigen inspanningen, maar van de situatie op de markt, van de stijgende vraag en het grotere aanbod. Ik denk dan ook dat het werkelijk tijd wordt dat we een deel van deze winst krijgen voor het ontwikkelen en toepassen van alternatieve, hernieuwbare energie, dus voor duurzame energiesystemen in het algemeen.
Normaal gesproken zouden we dat doen via belastingen. Dat is echter niet mogelijk. Maar juist de industrie heeft steeds gezegd zeer geïnteresseerd te zijn in vrijwillige afspraken en loopt graag te koop met haar verantwoordelijkheidsgevoel. Hoe zouden de internationale olieconcerns hun verantwoordelijkheidsgevoel nu beter kunnen tonen dan door de bereidheid uit te spreken in te gaan op de wens van de Commissie – ik hoop dat die wens bestaat – om daarover in gesprek te gaan en samen vrijwillige afspraken te maken om tenminste een deel van de te gebruiken voor onderzoek naar en ontwikkeling van duurzame energiesystemen? In die zin zou ik de Commissie, en ook u, mijnheer de commissaris, willen verzoeken serieus na te denken over dit voorstel om met de grote concerns te gaan praten en op dit punt iets te bereiken. Op die manier zouden we ook nog gelden kunnen aanwenden voor andere onderzoeksdoelen. Het zou de olieconcerns sieren als ze maatschappelijke verantwoordelijkheid zouden tonen en duurzame energiesystemen zouden ontwikkelen. 
Papadimoulis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in het licht van de belangrijke voordelen van hernieuwbare energiebronnen voor het milieu, de volksgezondheid en de levenskwaliteit van de burgers, is de vraag: hoe kunnen wij de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen bevorderen zodat de burger er rechtstreeks de vruchten van kan plukken? Noch de Commissie noch het Parlement hebben op deze vraag een concreet antwoord gegeven.
In het recente verslag van de Commissie wordt gesproken over grote vertraging in de verwezenlijking van de doelstellingen van Richtlijn 2001/77. Daarom moeten we meer doen. Persoonlijk vind ik dat er drie inspanningen moeten worden geleverd.
Ten eerste moet een gunstiger politiek klimaat gecreëerd worden voor het bevorderen van hernieuwbare energiebronnen. Hierbij is een beslissende rol weggelegd voor de regeringen, want de grote multinationals in de energiesector blijven vooral investeren in aardolie en het zal hun niet gemakkelijk vallen deze eenzijdige keuze vaarwel te zeggen. De regeringen moeten dus een reeks stimuli bieden voor investeringen in alternatieve energiebronnen en voor het creëren van winstgevende afzetmarkten voor alternatieve energiebronnen.
Ten tweede is er een geëigend wetgevend kader nodig ter ondersteuning van hernieuwbare energiebronnen: we moeten die markt dus beschermen tegen de beperkingen van een energiestelsel dat - samen met zijn rechtskaders - stamt uit een tijdperk waarin hernieuwbare energie nog een onbekend begrip was.
Als derde en belangrijkste inspanning, en dit is ook waarop de vraag betrekking heeft die ik samen met mijn gewaardeerde collega’s heb gesteld aan de Europese Commissie, moeten er snel openbare en particuliere investeringen komen in het onderzoek naar de ontwikkeling van betere en goedkopere technologieën die gebruik maken van alternatieve vormen van energie. De evolutie van hernieuwbare energiebronnen hangt in de allereerste plaats af van het onderzoek naar nieuwe technologieën en nu dient zich een kans aan: nu de grote aardoliebedrijven fortuinen verdienen met de prijsstijgingen op de beurzen, nu het kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling middelen te kort komt, zoals we allemaal weten, is het moment aangebroken om aan te sturen op een schone-energiebelasting, te betalen door de petroleumindustrie ter financiering van de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen. Die belasting hoeft niet hoger te zijn dan pakweg 1 procent van de nettowinst van de industrie, zodat het concurrentievermogen niet in gevaar komt.
Ik wacht met belangstelling op het antwoord van de Commissie en vooral op de volgende stappen. 
Turmes (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in Irak sneuvelen mensen in de oorlog om de olie. De groei van de Europese economie wordt afgeremd door de hoge en volatiele olieprijzen. Derdewereldlanden bezwijken onder de schulden die zij hebben gemaakt om olie te kunnen invoeren. Wordt iedereen hier dan slechter van? Nee, er zijn er ook die profiteren: zes van de “zeven zusters” – waaronder Exxon, Total, Shell, BP – hebben de afgelopen twee tot drie jaar schandalige hoeveelheden geld verdiend. Zij hebben op dit moment in de EU echter geen enkele verplichting met betrekking tot hetzij onderzoek hetzij zelfs maar het toevoegen van hernieuwbare energiebronnen aan de producten die zij aan automobilisten verkopen. Wanneer zal dit gaan veranderen, mijnheer de commissaris? 
Ek (ALDE ).
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, ik wil beginnen met een snelle analyse van de wereldsituatie, om te laten zien hoe de stand van zaken is in het Europa waarvoor wij samen verantwoordelijk zijn. We hebben de grote olieproducerende landen in het Midden-Oosten, waar onrust heerst en waar de olievoorraden beperkt zijn. Aan onze andere kant hebben we een heel groot land, Rusland, waar Poetin heeft ingezien dat energie macht is en steeds meer van die macht, in de vorm van de verschillende energiemaatschappijen in Rusland, naar zichzelf toe trekt, dat wil zeggen, hij trekt die macht letterlijk naar het Kremlin toe. We hebben tien nieuwe lidstaten die afhankelijk zijn van energie-import vanuit Rusland. We hebben bovendien oude lidstaten, bijvoorbeeld Duitsland, waar de helft van de gasimport uit Rusland komt. Vanuit een oogpunt van veiligheidsbeleid betekent dit dus een zeer onevenwichtige en onrustige situatie.
Verder hebben we geweldige milieuproblemen, waarvan wij allemaal vinden dat ze opgelost moeten worden, en zeer ambitieuze milieudoelstellingen. Tegelijkertijd stijgen de energieprijzen. De consumptiecurve stijgt. De Europese industrie heeft steeds meer energie nodig, en dat geldt ook voor het vervoer en de huishoudens. Zoals ik al zei, is de importafhankelijkheid van bepaalde landen enorm groot.
We hebben enorme problemen met de energienetwerken. In Zweden hebben we een storm gehad die ertoe geleid heeft dat tegen de 50 000 huishoudens en natuurlijk ook fabrieken en kleine ondernemingen in de getroffen gebieden meer dan twee maanden na de storm zonder elektriciteit hebben gezeten, wat volstrekt onaanvaardbaar is. We herinneren ons ook hoe heel Italië urenlang in het duister zat. Er is dus sprake van een instabiliteit in de energienetwerken die inacceptabel is.
De Europese Unie heeft de zogenaamde TEN-projecten als ongelooflijk belangrijk aangemerkt, maar we zien hoe ze in het ene gebied na het andere tot staan komen en dat ze zich niet ontwikkelen in het tempo dat in de oorspronkelijke besluiten was voorzien. Al met al bevinden we ons dus in een zeer zorgelijke situatie.
Wat het energiebeleid in Europa betreft, moeten we de energievoorraad stabiliseren. We moeten zorgen dat de transmissienetwerken goed functioneren en stabiel zijn en dat de ondernemingen in nieuwe technologie investeren zodat niet een paar simpele stormen of vergelijkbare gebeurtenissen tot langdurige stroomonderbrekingen leiden. We moeten zorgen dat de TEN-projecten goed werken. Mijn eerste vraag is dan ook: hoe zorgt de Commissie ervoor dat de energievoorziening wordt gestabiliseerd?
We moeten bovendien de energievoorziening in Europa hervormen, dat wil zeggen, we moeten de milieuvriendelijke energie krijgen die volgens ons allen nodig is. Dat betekent dat er een zeer grote verantwoordelijkheid bij de Commissie ligt. Er wordt gewoonlijk niet samengewerkt tussen politieke terreinen, maar we hebben te maken met een landbouwhervorming die inhoudt dat er biomassa kan worden geproduceerd op delen van de landbouwgrond die op dit moment niet meer in gebruik is. We hebben een industrie die energie nodig heeft. We hebben bovendien milieudoelstellingen en werkgelegenheidsdoelstellingen die moeten worden bereikt. Mijn tweede vraag is daarom hoe verschillende delen van de Commissie samenwerken om tot een oplossing voor deze problemen te komen.
Ten derde moeten we de energievoorziening vitaliseren, dat wil zeggen meer energie produceren. Mijn vraag is wat er gedaan wordt om te zorgen dat de Europese basisindustrie meer energie produceert door middel van stadsverwarming, gecombineerde energieproductie, enzovoort. Mijnheer de Voorzitter, energie is macht. Het gaat erom dat deze macht op de juiste wijze wordt gebruikt. 
Piebalgs,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij het sentiment dat ten grondslag ligt aan deze vragen: hoe vinden we oplossingen voor de uitdagingen die voortvloeien uit onze verplichtingen op grond van Kyoto, voor de hoge olie- en gasprijzen, en hoe gaan we om met de groeiende afhankelijkheid van Europa van geïmporteerde koolwaterstoffen. Dit zijn belangrijke kwesties voor de nieuwe Commissie, zoals ik ook al aan het Parlement heb aangegeven.
Het gaat er bij een coherent energiebeleid om een pakket beleidsmaatregelen te ontwikkelen die elkaar wederzijds versterken en die er gezamenlijk voor zorgen dat de drie voornaamste doelstellingen worden bereikt: concurrentievermogen, duurzame ontwikkeling en voorzieningszekerheid.
Ik zal om te beginnen ingaan op de kwestie van onze externe afhankelijkheid van olie. De recente stijgingen van de olieprijs doet ons nog eens goed beseffen dat de oliemarkt volatiel blijft. Het is duidelijk dat de huidige en toekomstige concurrentie om koolwaterstofbronnen de mondiale voorzieningszekerheid en de economische groei beïnvloedt en zal blijven beïnvloeden. Ik maak me zelfs nog meer zorgen als we kijken naar de energievooruitzichten. Als er niets gebeurt, zou de invoer van energie in 2030 70 procent van de totale vraag kunnen bedragen.
We moeten ons beleid van diversificatie en onze dialoog met de producerende landen uiteraard voortzetten. Vanwege de mate waarin zij afhankelijk is, heeft de Europese Unie echter weinig ruimte om invloed uit te oefenen op de energievoorziening. Bovendien zijn onze eigen energiebronnen ofwel bijna uitgeput ofwel, in bepaalde gevallen, minder concurrerend. Het is dan ook essentieel dat de EU aan de vraagzijde kan en moet kunnen interveniëren. Daarom denk ik dat de Unie zich moet richten op het leiden en sturen van de vraag.
Tegen deze achtergrond, heeft de Europese Commissie zich al uitgesproken voor maatregelen die zijn bedoeld om de verschillende energiebronnen te diversifiëren, energie-efficiëntie te bevorderen en hernieuwbare energiebronnen te ondersteunen. Al deze acties zijn gericht op een vermindering van het gebruik van koolwaterstoffen in onze samenleving en een vermindering in hun aandeel in de energiemix. Zoals ik reeds heb aangekondigd, zal ik de maatregelen van de EU op deze terreinen blijven versterken. Ik zal mij in het bijzonder inzetten voor energie-efficiëntie. Meer actie op het gebied van energie-efficiëntie zal niet alleen goed zijn voor onze voorzieningszekerheid, maar ook voor andere belangrijke doelstellingen, waaronder doelstellingen die gekoppeld zijn aan de Lissabonagenda. Dit voorjaar zal ik een groenboek presenteren over energie-efficiëntie om mijn ideeën uiteen te zetten.
Hoewel ik de bedoeling begrijp van de geachte afgevaardigden die voorstander zijn van kruissubsidies voor hernieuwbare energiebronnen, ben ik bang dat het moeilijk zal zijn om te beoordelen wat “onverhoopte winsten” zijn, of wat “te veel bemoeienis met het ondernemingsbeleid” is. Het zal ook moeilijk zijn bedrijven voor te schrijven hoe zij hun winsten dienen te besteden. Tegelijkertijd volg ik het advies van de geachte afgevaardigden.
Ik moet er verder op wijzen dat grote olieconcerns, zoals BP, Shell, Repsol en Total al aanzienlijke activiteiten ontplooien op het gebied van het onderzoek naar, de ontwikkeling van en het inzetten van hernieuwbare energiebronnen, alsmede op het gebied van CO2-opvang en -opslag. In mijn besprekingen met hen benadruk ik altijd hoe belangrijk het is dat zij een steeds actievere rol gaan vervullen op dit terrein. In mijn verdere contacten met de olieconcerns die actief zijn op het grondgebied van de Europese Unie zal ik hen dan ook sterk aanmoedigen met betrekking tot hun inzet op het gebied van onderzoek naar en de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen en CO2-opvang en opslag. Dat gezegd hebbende, moet ik benadrukken dat de Europese Unie de afgelopen jaren een kader heeft opgezet voor de bevordering van hernieuwbare energiebronnen dat uniek is in de wereld, met richtlijnen over de bevordering van groene stroom en biobrandstoffen. Een uitvloeisel van deze richtlijnen is de ontwikkeling van ondersteuningssystemen in de meeste lidstaten en een voortzetting van de voortrekkersrol van de EU op het gebied van ecotechnologie.
Bovendien heeft de Commissie actief steun verleend aan onderzoek naar en de demonstratie en het gebruik van alternatieve vormen van energie. Naar verwachting zal dit in de komende jaren worden voortgezet. In dit opzicht moet ik met name de medefinanciering noemen van de onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten, vooral de financiële steun voor de onderzoeks- en technologische ontwikkelingsfasen, evenals voor de demonstratie van grootschalige installaties en het doordringen van deze nieuwe technologieën in de markt. Dergelijke financiële steun wordt momenteel beschikbaar gesteld uit hoofde van het zesde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling. In dit verband zal het voorstel van de Commissie betreffende het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, dat in april 2005 ter goedkeuring wordt voorgelegd, het begin zijn van een interinstitutioneel debat over de voornaamste prioriteiten van de Europese Unie op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling voor de komende jaren.
Dan wil ik het nu hebben over de kwestie van milieudoelstellingen en concurrentievermogen. De Europese toezeggingen, niet in de laatste plaats die in verband met klimaatverandering, zijn vertaald in een aantal operationele doelen op het terrein van het energiebeleid, die tegelijkertijd het concurrentievermogen van onze industrie bevorderen. De milieudoelen zijn derhalve volledig geïntegreerd in de doelstellingen van het energiebeleid en de energie-instrumenten. Een goed voorbeeld hiervan is Richtlijn 2001/77/EG betreffende groene stroom, die heeft geleid tot een extra inspanning met betrekking tot de productie en installatie van windmolens. Er is een aanzienlijk aantal banen gecreëerd in deze nieuwe en snelgroeiende industrie, waarin bepaalde Europese landen nu wereldwijd marktleiders zijn. Een ander voorbeeld is de richtlijn ter bevordering van het gebruik van biobrandstoffen. De productie van deze brandstoffen draagt niet alleen bij tot het halen van onze Kyoto-doelen, maar heeft tevens een positief effect op plattelandsontwikkeling en dus op onze economie als geheel.
Ik denk dat het belangrijkste rechtstreekse effect op onze economie echter zal komen van stevige beleidsmaatregelen om de energie-efficiëntie in onze gehele samenleving te vergroten. Men schat dat 20 procent van ons totale energieverbruik op een kostenefficiënte manier bespaard zou kunnen worden. Niet alleen zal energie-efficiëntie geld besparen, het zal ook banen opleveren in Europa en goed zijn voor het milieu. Daarom heeft de Commissie ecotechnologieën tot een van de politieke prioriteiten van de Lissabonagenda gemaakt.
Ik ben ervan overtuigd dat milieudoelen, voorzieningszekerheid en concurrentievermogen zeer goed samengaan. De Commissie heeft in het verleden aangetoond dat zij bereid is actie te ondernemen op dit vlak. Ik ben zonder meer voornemens een echte inspanning te verrichten om deze beleidsmaatregelen te bevorderen.
Chichester,
   . – Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij in dit debat te kunnen verklaren dat ik een aandelenbelang heb in diverse olie- en gasconcerns. Winsten zijn een goede maatstaf voor het succes van ondernemingen en voor toekomstige investeringen in onderzoek en ontwikkeling, en vervangingscapaciteit.
Hogere olieprijzen betekenen dat er meer verdiend wordt door regeringen, niet door de olieconcerns, want het grootste deel van de brandstofkosten van de consument voor autovervoer bestaat uit accijns. Daarom had deze vraag misschien beter aan de lidstaten gesteld kunnen worden.
We moeten voorzichtig zijn met het sturen van investeringen en met het ons mengen in de investeringsbesluiten van bedrijven. Regeringen en overheidsorganen zijn niet erg succesvol in het kiezen van winnaars. Ik vraag me af of degenen die ernaar streven bedrijven te vertellen wat ze met hun winsten moeten doen, ook zo snel bereid zouden zijn aan te bieden in de toekomst hun verliezen te delen. Dit is een open deur intrappen, omdat de concerns reeds zeer aanzienlijke bedragen investeren in alternatieve en vervangende technologieën in hun onderzoek naar een hele reeks verschillende technologieën. Zij doen dit om duidelijke leveringstechnische en commerciële redenen. Als olie en gas opraken, willen deze bedrijven alternatieve en vervangende brandstoffen blijven leveren. Shell en BP investeren enorme bedragen in fotovoltaïsche en windenergie en in een hele reeks synthetische brandstoftechnologieën. Misschien kunnen mijn collega’s troost putten uit de woorden van de Labour-minister die heeft gezegd dat , ofwel belasting op onvoorziene winst, niet op de agenda staat. Zij zijn niet de juiste manier om vooruitgang te boeken. Laten we het gebruik van hernieuwbare en alternatieve energiebronnen aanmoedigen via marktwerking. 
Paasilinna,
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij vragen de Commissie of zij bereid is met de oliemaatschappijen in de Europese Unie te onderhandelen over een vrijwillige overeenkomst waarmee een deel van de onvoorziene winst ten gevolge van de stijgende olieprijzen wordt geïnvesteerd in het onderzoek naar en het ontwikkelen van alternatieve vormen van energie. Ik heb hier geen duidelijk antwoord op gekregen. Men vraagt zich zelfs af of het verstandig is. Er is gebleken dat bedrijven dit al doen, maar slechts op kleine schaal in verhouding tot de grote vraagstukken waarover wij nu spreken.
Nationale oliemaatschappijen zijn altijd zeer rendabel, niet toevallig en niet alleen het afgelopen jaar, maar decennialang. De meer dan 60 miljard euro winst van vorig jaar is zo'n ongelooflijk hoog bedrag, dat het de begroting van veel landen overstijgt. In het geval van mijn land Finland maar liefst twee keer. Er is dus veeleer sprake van staten dan van ondernemingen.
De enorme winsten komen natuurlijk door de groei van China en vooral de situatie in het Midden-Oosten, namelijk de oorlog daar. Het is een publiek geheim dat oliemaatschappijen er soms zelfs mede voor hebben gezorgd dat er een oorlog of conflict uitbrak, zodat de olieprijs steeg. Wij weten dat er in deze sector ook kartels bestaan en dat het geen erg beschaafde bedrijfstak is. In het Midden-Oosten is vaak oorlog gevoerd om olie en dus zijn er veel vuile handen gemaakt om deze voor ons zo belangrijke stof.
De hoge olieprijzen zijn natuurlijk zeer schadelijk voor de economie en nu gaat het erom of de winsten naar een verstandig doel gaan en hoe verstandig dat doel is. Wij eisen dat de winsten worden gebruikt voor het onderzoek naar alternatieve vormen van energie, waar uiteindelijk, zoals de heer Chichester zei, deze ondernemingen zelf van zullen profiteren. Op die manier dragen wij tegelijkertijd ons steentje bij aan onze milieudoelstellingen. De commissaris zei dat het moeilijk is de maatschappijen aan te pakken. Het is moeilijk, omdat zij groter zijn dan staten, maar ik roep u op moedig te zijn, want wij hebben tegenover de Europese burgers een verantwoordelijkheid voor de toekomst van Europa en in feite van de hele mensheid. Daarom zijn dit geen kleinigheden. Er zijn in feite maar twee alternatieven: meer onderzoek of hogere heffingen. Een van beide of misschien wel beide. 
Turmes,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de commissaris voor zijn duidelijke woorden over energie-efficiëntie; het verminderen van de vraag binnen zowel de energie- als de vervoerssector dient immers een van de belangrijkste antwoorden te zijn.
Dit weekend was ik in Wels, Oostenrijk, waar ik een van de grootste beurzen op het gebied van hernieuwbare energie heb bezocht. Wat men bereikt heeft in Opper-Oostenrijk zou ook in andere regio’s in Europa bereikt kunnen worden, want in Opper-Oostenrijk wordt momenteel slechts 7 procent van alle nieuwe huizen verwarmd met olie. In Europa is 20 procent van het olieverbruik bestemd voor de verwarming van huizen. In Opper-Oostenrijk is men min of meer volledig overgeschakeld op houtpellets en andere hernieuwbare energiebronnen. We hebben dus zonder meer behoefte aan een richtlijn ter bevordering van het gebruik van hernieuwbare energie in de verwarmings- en koelingssector, in andere woorden voor energieverbruik bij lage temperaturen.
Mijnheer de commissaris, ik hoop dat uw collega, de heer Barrot, een bijdrage zal leveren aan uw inspanningen om de vervoerssector zuiniger te maken. We zijn namelijk niet zuinig genoeg als het gaat om de normen voor auto’s. We hebben behoefte aan een betere modaliteitsverschuiving op vervoersgebied.
Een andere kwestie brengt mij op hetgeen olieconcerns echt zouden kunnen doen. We hebben een richtlijn ter bevordering van het gebruik van biobrandstoffen. We moeten de tenuitvoerlegging van deze richtlijnen financieren uit onze beperkte overheidsbegrotingen. Wat als we de olieconcerns die brandstoffen verkopen in Europa nu eens zouden verplichten de minimumhoeveelheden groene brandstoffen die verkrijgbaar zijn aan de pomp geleidelijk op te voeren? Dan zou deze financiering niet langer hoeven komen uit de schaarse overheidsmiddelen, maar uit de enorme winsten van de olieconcerns. Dit zou een zeer duidelijk signaal zijn aan de olieconcerns dat zij moeten investeren in alternatieven en meer moeten doen om het gebruik daarvan ook te bevorderen. 
Liese (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, het is goed dat we in dit nieuw gekozen Parlement ook een keer over hernieuwbare energie spreken. Dat hebben we na de verkiezingen nog niet gedaan. Er komt weliswaar een verslag van de Commissie industrie, onderzoek en energie, maar dat laat zeker nog enige maanden op zich wachten. Daarom is het goed dat het onderwerp op de agenda staat.
De PPE-DE-Fractie heeft echter de vraag niet ondertekend, omdat bij ons toch een zekere twijfel leeft aan de manier waarop dit onderwerp nu ter sprake wordt gebracht. Ik deel de twijfels die ook commissaris Piebalgs naar voren heeft gebracht. Een andere kwestie is deze: er zijn een paar ondernemingen die al veel doen op het gebied van hernieuwbare energie, en andere die dat nog niet doen, en als we beide gelijkelijk behandelen, dan is dat niet gedifferentieerd genoeg. We moeten wat doen. Politici zoals wij, zowel op Europees als nationaal niveau, moeten de juiste randvoorwaarden scheppen zodat wie veel in hernieuwbare energie investeert, extra gestimuleerd wordt doordat de juiste voorwaarden aanwezig zijn. Ik dank commissaris Piebalgs voor zijn heldere principiële uitspraken. Ik ben het met hem eens dat hernieuwbare energie een belangrijk bestanddeel vormt van een strategie die onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen kleiner maakt en ons helpt de Kyoto-doelstellingen te verwezenlijken. Een ander belangrijk terrein is efficiënt gebruik van energie, en wij zijn van mening dat ook kernenergie een bijdrage moet leveren.
Ik wil echter de commissaris en de collega’s nog een laatste gedachte meegeven: ik vind dat we op het terrein van hernieuwbare energie nieuwe prioriteiten moeten stellen. Er is veel gedaan op de gebieden van windenergie en fotovoltaïsche energie, ofwel de omzetting van zonne-energie in elektriciteit. We weten echter dat beide technologieën gepaard gaan met problemen. Bij de omzetting van zonne-energie in elektriciteit kost het nog steeds erg veel geld om een ton CO2 uit te sparen. Biomassa heeft veel grotere mogelijkheden, evenals het gebruik van warmtekracht, dus het omzetten van zonne-energie in warmte. De Commissie zet de juiste koers uit als zij inzet op dit onderwerp en de randvoorwaarden in het algemeen verbetert voor het gebruik van zonne-energie voor warmtekracht en het gebruik van biomassa. Ik denk dat dat de steun van dit hele Parlement zou opleveren. 
Panzeri (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik heb geluisterd naar de mijns inziens heldere verklaring van de commissaris. Het antwoord leek mij echter geen recht te doen aan de gestelde vraag terwijl het om een deugdelijk, coherent en gegrond verzoek ging.
In Europa dienen wij enkele serieuze problemen aan te pakken, waar u goed mee bekend bent. Het eerste probleem betreft het feit dat de Europese Unie steeds meer energie verbruikt en steeds meer energieproducten invoert. Het tweede probleem is de relatie tussen energieontwikkeling en milieu, met name sinds de toepassing van het Kyoto-Protocol. Het derde probleem is de leefbaarheid van onze steden in het licht van de vervuiling door het verbruik van energie.
Die elementen vergroten de noodzaak te denken aan de energie van de toekomst - met name aan hernieuwbare energiebronnen - en permanent onderzoek naar alternatieve energiebronnen te doen. Ik geloof dat het stimuleren van hernieuwbare energiebronnen een bijdrage kan leveren aan de doelstellingen van het energiebeleid in het algemeen, de veiligheid van de energievoorziening, het concurrentievermogen, de verbetering van de milieubescherming en de versterking van de duurzame ontwikkeling.
Het besef en de overtuiging dat het realiseren van die doelen consequente politieke keuzes en grote sommen openbaar en particulier geld vereist, is algemeen verspreid. Juist in dit geval vind ik het vanzelfsprekend marktdeelnemers als de oliemaatschappijen - die van bijzondere marktomstandigheden hebben kunnen profiteren om bepaalde winsten te realiseren - te vragen samen met anderen een adequaat bedrag op tafel te leggen voor het participeren in projecten voor alternatieve hernieuwbare vormen van energie.
Dat laat de vrijheid van bedrijven winst te maken terecht onaangetast, maar maakt op serieuze wijze duidelijk wat in de wandeling de “sociale verantwoordelijkheid van bedrijven” heet. Van de al genoemde mogelijke activiteiten vind ik investeringsprojecten om de metropolen en de grote steden te saneren op het vlak van energie en milieu uiterst belangrijk.
Het is raadzaam het duidelijke signaal af te geven dat dit een keerpunt is, en om dat te doen hebben we de bijdrage van iedereen hard nodig, ook van de oliemaatschappijen. Het zou een nuttig antwoord zijn dat de Commissie aan alle Europese burgers kan geven. 
Smith (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb naar de commissaris geluisterd met de groeiende hoop dat dit debat zou leiden tot iets meer dan de warme woorden en de gebakken lucht die we tot nu in verband met dit onderwerp hebben gezien.
Aangezien ik uit Schotland kom, heb ik een gevestigd belang in dit onderwerp. Wij zijn met net iets meer dan 5 miljoen mensen en toch heeft de University of Scotland berekend dat we met onze natuurlijke rijkdommen zouden kunnen voorzien in 1 procent van de wereldwijde vraag naar hernieuwbare energiebronnen. Daarmee zou een bedrag gemoeid zijn van ongeveer 14 miljard Britse ponden of 20 miljard euro per jaar. Groene energie is dus niet verliesgevend. Om dit te bereiken, is echter leiderschap nodig en helaas schiet de Schotse regering op dat punt tekort. Wij in Schotland en in Europa hebben behoefte aan een coherent energieplan. De Europese Commissie verkeert in een ideale positie om leiderschap te tonen en de structuur aan te brengen die deze nieuwe technologieën nodig hebben.
We hebben vorige week gehoord dat de Europese organisaties voor hernieuwbare energie verzoeken om de toekenning van 250 miljoen euro binnen het zevende kaderprogramma voor onderzoek. Ik daag de Commissie uit dat te verwezenlijken en zelfs te overtreffen. 
Langen (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik ben de commissaris uiterst dankbaar dat hij de interventies van de communisten en de socialisten zakelijk heeft beantwoord. 
Want wat dat aan ideologisch ...
Ja, mijnheer Swoboda, luistert u eens. Wat u aan ideologisch gedachtegoed in uw vraag hebt verpakt, tart iedere beschrijving. De commissaris heeft zakelijk geantwoord en van de gelegenheid gebruik gemaakt om enige uitgangspunten voor zijn visie op een verstandige energiepolitiek uiteen te zetten.
Om nu echter de onvoorziene winsten van de energie- en oliemaatschappijen te gebruiken als aanleiding om de eigen verantwoordelijkheid voor hernieuwbare energie af te wentelen, acht ik een misslag waarvoor de socialisten en de communisten zich hier moeten verantwoorden.
We hebben zojuist cijfers gehoord: 60 miljard euro winst! De olieprijzen, collega Turmes, worden niet alleen opgedreven door de olieproducerende landen en de oliemaatschappijen, maar in de allereerste plaats door de staten via belastingen. Alleen al in de lidstaat die ik vertegenwoordig, in Duitsland, moeten de burgers jaarlijks naar schatting meer dan 30 miljard euro extra aan belastingen betalen. Dit is een probleem waarvan een dergelijke interventie niet de aandacht moet afleiden, en ik ben de groenen en de liberalen dankbaar dat ze het vraagstuk in een breder kader hebben gezet zodat we vandaag een verstandig algemeen debat kunnen voeren.
Ik ben van mening dat het duidelijk is wat we kunnen doen. We kunnen ons immers de discussie over de biobrandstoffen nog goed herinneren. Het lag toch niet aan het Europees Parlement dat er geen verplicht percentage biobrandstoffen is gekomen, dat lag aan de onwil van de lidstaten. En nu wilt u, mijnheer Swoboda, de Commissie opzadelen met een opdracht die zij nooit of te nimmer kan uitvoeren. We moeten ons beperken tot de terreinen waarop we kunnen handelen, tot de garanties voor energievoorziening, tot het ontwikkelen van alternatieve bronnen van energie, tot het bevorderen van onderzoek, tot het alomvattende kader. Op die terreinen moeten we onze verantwoordelijkheid nemen, in plaats van af te dwalen door opgedreven winsten van oliemaatschappijen als uitgangspunt te nemen.
In 1973 werden de oliereserves op 30 jaar geschat. Tegenwoordig zijn die reserves veel groter omdat met deze winsten ook nieuwe olievelden zijn ontsloten. Om die reden verwachten wij dat daar de verantwoordelijkheid voor een zekere energievoorziening wordt genomen. 
Van Nistelrooij (PPE-DE ).
   – Voorzitter, een maand of drie geleden, op 10 en 11 december, heb ik namens het Europees Parlement deelgenomen aan de trilaterale energieconferentie van de , de en de Raadgevende Interparlementaire Beneluxraad. Het ging daar met name over bevordering van hernieuwbare energie, alsook over de toekomst van nucleaire bronnen. Er werd een uitstekend document, ",gepresenteerd, dat eind deze maand ook in de Commissie industrie onderzoek en energie zal worden besproken. Welnu, de parlementaire delegaties op de conferentie hebben nog eens vastgesteld dat we de taakstelling die we hebben vastgelegd in Göteborg en Lissabon, niet hebben gehaald. De verhoging van het percentage van 6 procent naar 12 procent voor hernieuwbare energie wordt niet gehaald.
Gezien de eindigheid van de fossiele energiebronnen moeten wij toe naar een intensivering van onderzoeksprogramma's. Wij zullen dat in dit Parlement bij de behandeling van het verslag-Locatelli aanstaande woensdag ook doen. De combinatie van private en publieke middelen is dé formule voor de Lissabonagenda. De noodzaak van nieuwe investeringsvarianten en nieuwe vormen - , zo u wilt - is ook in deze in het geding.
Commissaris Piebalgs kan binnen de prioriteiten van dit Parlement en op vrijwillige basis - ik spreek niet over verkapte energiebelastingen, dat is onaanvaardbaar -, maar binnen deze randvoorwaarden gerust in gesprek gaan. De Europese investeringen in bijvoorbeeld waterstoftechnologie, zoals door de bepleit, zijn noodzakelijk. We weten het, de oliemaatschappijen hebben op dit moment veel ruimte, het zijn belangrijke partners en zij doen al veel, maar probeer hen maar eens over die streep te trekken op basis van vrijwilligheid. Mag ik van de Commissaris vernemen hoe hij de gesprekken waar hij op duidde, concreet invult? 
Vakalis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil het thema van de hernieuwbare energiebronnen situeren in het kader van de strategie van Lissabon en de benadering van klimaatverandering die in het Protocol van Kyoto wordt gehanteerd.
De toepassing van het Protocol heeft twee voordelen en één nadeel.
De voordelen zijn: a) de bescherming van milieu en volksgezondheid, en b) stimulansen voor technologische innovatie.
Het nadeel is dat, vooraleer innovatie commercieel interessant wordt, het bedrijfsleven het nog hard te verduren zal krijgen, met onder meer een vermindering van de uitvoer met 3,8 à 5,1 procent.
Hernieuwbare energiebronnen kunnen ongetwijfeld bijdragen aan een gegarandeerde energievoorziening van Europa maar kunnen ook hun nut bewijzen voor de strategie van Lissabon via technologische ontwikkeling, de uitvoer van technologie, het scheppen van werkgelegenheid en milieubescherming.
Toch, mijnheer de commissaris, gaapt er een kloof tussen het veelbelovende karakter van innovatieve technologieën en hun reële effect op de markt. Het dichten van die kloof is een conditio sine qua non.
Mijnheer de commissaris, welke maatregelen stelt u voor in dat verband, los van het stimuleren van vrijwillige overeenkomsten met de energiesector? 
Olajos (PPE-DE ).
   – Er bestaat vandaag de dag geen twijfel over dat, met het oog op de klimaatveranderingen en de veiligheid van de energievoorziening, vooruitgang in de toepassing van hernieuwbare energiebronnen noodzakelijk is. Ook als een deel van de winsten van oliemaatschappijen aan dit doel besteed zouden worden, weet ik nog niet zeker of het genoeg zou zijn. Hiervoor moeten we op zijn allerminst vorderingen maken op twee andere terreinen: het ene betreft de verplichtingen van de lidstaten en het andere gecentraliseerd onderzoek en ontwikkeling. Laten we het eerste gebied bekijken: verplichtingen en benaderingen van de lidstaten.
Volgens het verslag van de Commissie dat nu bij het Europees Parlement ligt hebben “verschillende landen nog altijd geen concrete stappen ondernomen om de vastgelegde doelstellingen te bereiken”, en op communautair niveau is het doelcijfer van 22,1 procent (het aandeel van energie die afkomstig is van hernieuwbare bronnen) voor 2010 in gevaar. Een cijfer van slechts 18 tot 19 procent lijkt realistischer.
Tussen de prestaties van afzonderlijke lidstaten treden enorme verschillen op. Zo staat mijn eigen land, Hongarije, op de laatste plaats, en streeft het naar een percentage van slechts 3,6 voor 2010, en dat terwijl het de locatie is van Europa's grootste geothermische energiebron, die tot op heden echter nog geen watt aan elektriciteit heeft geproduceerd. Dit is de reden dat ik mijn steun wil geven aan de organisatie van een conferentie over hernieuwbare energiebronnen, waarin de uiteenlopende situaties in de lidstaten aan de orde zouden worden gesteld en die gericht zou zijn op het bereiken van overeenkomsten. Daarnaast is het van essentieel belang dat de lidstaten zich tot taak stellen om milieuvriendelijke elektriciteit de kans te geven een marktaandeel te verwerven, en daarbij rekening te houden met de administratieve, wettelijke en technische obstakels alsmede eventuele problemen met betrekking tot de toegang tot de stroomnetten.
Niet alleen de Unie moet meer steun en medefinanciering verschaffen, ook de lidstaten moeten dit doen. De Commissie zou alles in het werk moeten stellen om ervoor te zorgen dat de lidstaten in financieel opzicht meer mogelijkheden hebben voor ontwikkeling, en ook dat de externe kosten worden opgenomen in de prijs van de gebruikte energie. Het is zonder meer zorgwekkend te constateren dat in de afgelopen twintig jaar de uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling op het vlak van hernieuwbare energie zowel op nationaal als Europees niveau worden gekenmerkt door een daling. Ik stel in het belang van de broodnodige steun voor om in het zevende EU-kaderprogramma voor technologisch onderzoek en ontwikkeling, dat van start gaat in 2007, onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's voor hernieuwbare energie als afzonderlijke uitgavenpost op te nemen. 
Piebalgs,
   . Ik wil om te beginnen de geachte afgevaardigden bedanken voor dit debat. Er is noch in dit Parlement noch in de Europese Unie voldoende gedebatteerd over het energiebeleid. Ik zou niet willen dat het publiek het energiebeleid puur vanuit het perspectief van klimaatverandering bekijkt. Het energiebeleid is belangrijk genoeg om echte debatten over te voeren.
Het debat van vandaag toont aan dat we markten kunnen aansporen door de juiste voorwaarden te scheppen. De Europese Unie heeft opmerkelijke successen geboekt. Alleen al het feit dat we ons afvragen hoe we het doel van 22 procent voor groene stroom kunnen halen, nu de huidige vooruitzichten een ontoereikende 19 procent laten zien, is een succes op zich. We moeten specifieke eisen blijven stellen om de markten aan te sporen tot actie. De Commissie zal met concrete nieuwe voorstellen komen over hernieuwbare energiebronnen, biomassa en schone voertuigen, en werkt ook aan nieuwe voorstellen. Op deze manier kunnen we de markt aansporen tegemoet te komen aan de behoeften van de samenleving. Tegelijkertijd is de grootste uitdaging het bevorderen van gezamenlijke inspanningen om nieuwe technologieën te creëren. CO2-opvang en -opslag en andere nieuwe milieutechnologieën staan nu op de agenda. Dat is een van de terreinen waarop de acties van de Commissie versterkt zouden moeten worden via acties van de lidstaten en de industrie. Ik kijk uit naar de samenwerking met het Europees Parlement met het oog op het verwezenlijken van dergelijke prioriteiten binnen het energiebeleid. 

Chichester (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, degenen onder ons die hun mond hielden terwijl de heer Swoboda zijn bijdrage leverde aan het debat, hadden liever gezien dat hij zijn opmerkingen voor zich had gehouden, of deze misschien achteraf had gemaakt. Het is onbeleefd om als lid van dit Parlement de spreektijd van anderen te verstoren. 
Swoboda (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat het toch wel toegestaan is om zich te verweren als een lid van dit Parlement om demagogische redenen voortdurend communisten en sociaal-democraten over één kam scheert. U zou zich er ook tegen verweren als u met de Britse Independence Party of nog andere, nog rechtsere partijen over één kam zou worden geschoren. Het is het goed recht van een afgevaardigde zich tegen dergelijke laster te verdedigen. 
De Voorzitter. 
    Het debat is gesloten. 
De Voorzitter. 
    Aan de orde is het verslag (A6-0038/2005) van de heer Schmitt, namens de Commissie vervoer en toerisme, inzake het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake een communautaire vergunning voor luchtverkeersleiders (COM(2004)0473 C6-0076/2004 2004/0146(COD)). 
Barrot,
   .  Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, tijdens de bemiddelingsprocedure over het pakket “gemeenschappelijk Europees luchtruim”, drong het Parlement erop aan dat de verschillende onderdelen van het pakket dusdanig op elkaar moesten worden afgestemd dat naast de institutionele, economische en technische aspecten ook een heuse sociale component zou worden ontwikkeld . De Commissie stemde erin toe snel met een voorstel te komen voor een communautaire vergunning voor luchtverkeersleiders. Vandaag is het aan u om over deze communautaire vergunning te debatteren.
Met dit voorstel voor een richtlijn heeft de Commissie drie doelstellingen voor ogen. Allereerst hecht de Commissie, net als het Parlement, veel belang aan de evenwichtige ontwikkeling van de verschillende onderdelen van het pakket “gemeenschappelijk Europees luchtruim”. Het onderhavige voorstel vormt een sleutelonderdeel van de sociale pijler. Daarom zijn de sociale partners ook nauw betrokken bij de voorbereiding van de richtlijn.
De tweede doelstelling, de reden waarom wij voorgesteld hebben een communautaire vergunning voor luchtverkeersleiders in te voeren, heeft te maken met veiligheid. Dankzij deze communautaire vergunning zal het mogelijk worden de veiligheid van het luchtverkeersbeheer te verbeteren door de opleidingsnormen voor luchtverkeersleiders te verhogen. Bovendien stelt het voorstel ons in staat de reglementaire voorschriften inzake veiligheid van Eurocontrol met betrekking tot de opleiding van luchtverkeersleiders vast te stellen en, zo nodig, over te nemen, teneinde ze om te zetten communautaire wetgeving. 
Ten derde zullen door de wetgeving inzake het gemeenschappelijk luchtruim grensoverschrijdende functionele luchtruimblokken worden ingesteld om de versnippering van het luchtruim te verminderen. De vergunning zal het makkelijker maken om deze diensten van weerszijden over grenzen heen te regelen en zal bijdragen tot een grotere mobiliteit van het luchtverkeersleidingspersoneel.
En dan wil ik het nu hebben over de middelen die worden ingezet om aan deze drie doelstellingen te beantwoorden. Om een einde te maken aan de huidige verscheidenheid aan nationale regels beoogt dit voorstel voor een richtlijn een verhoging van de communautaire normen voor het volledige spectrum van bekwaamheden die essentieel zijn voor de veiligheid. Het betreft met name de voorwaarden voor de toegang tot het beroep, de structuur van bevoegdheidsverklaringen en aantekeningen, de inhoud van de initiële opleiding tot luchtverkeersleider en de talenkennis, zowel van het Engels als van de moedertaal. Dit probleem van de bepalingen inzake talenkennis is beslist een heet hangijzer geweest tijdens de debatten in de Raad. De Commissie is uitgegaan van reeds goedgekeurde internationale normen. De meerwaarde van het voorstel is dus niet zozeer gelegen in de opstelling van deze normen, maar in het feit dat deze in een communautair kader worden geplaatst zodat een daadwerkelijk geharmoniseerde toepassing mogelijk wordt. Ik heb vooral hoge verwachtingen van de certificering van opleidingsinstellingen, die een stevige garantie biedt voor een hoog niveau van de uitgereikte vergunningen.
Zoals u allicht weet zijn de werkzaamheden van de Raad goed opgeschoten en is er tijdens de Raad Vervoer van 9 december een algemene aanpak goedgekeurd. Deze sluit aan op de denktrant van ons voorstel en ik kan zelfs zeggen dat ons voorstel op meerdere plaatsen wordt verduidelijkt of versterkt, vooral waar er sprake is van de praktische beheersmodaliteiten, bijvoorbeeld om de wederzijdse erkenning beter te regelen of om de richtlijn toe te passen op de huidige vergunninghouders. Overigens, mijnheer Schmitt, ik stel vast dat het merendeel van uw amendementen dezelfde punten betreffen als die welke door de Raad zijn genoemd.
Dames en heren afgevaardigden, de aanneming van dit verslag vormt een stap richting het samenkomen van de standpunten van het Parlement en de Raad. Ik heb de indruk dat de Raad bereid is samen met u de noodzakelijke punten van toenadering te bestuderen teneinde de goedkeuring van de tekst te bespoedigen en ik kan u bevestigen dat het verslag volledig op dezelfde golflengte zit als het gaat om het meest heikele punt, te weten de bepalingen inzake talenkennis. In de voorstellen van het verslag-Schmitt worden enerzijds de gerechtvaardigde veiligheidsoverwegingen en anderzijds de mobiliteit en het vrije verkeer van de luchtverkeersleiders op evenwichtige wijze met elkaar in overeenstemming gebracht. Daarom, mijnheer de Voorzitter, ziet de Commissie het standpunt van het Parlement over deze kwestie in vol vertrouwen tegemoet.
Ik zou de rapporteur, de heer Schmitt, nogmaals willen bedanken en ik zou willen benadrukken hoezeer deze vergunning voor luchtverkeersleiders zal zorgen voor een verdere verwezenlijking van een veiliger gemeenschappelijk luchtruim voor alle Europeanen. Daarom heb ik goede hoop dat het Parlement ons zal helpen deze constructieve benaderingswijze tot een succes te maken. 
Schmitt, Ingo (PPE-DE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, hartelijk dank voor uw uiteenzettingen die eigenlijk duidelijk hebben gemaakt dat dit voorstel van de Commissie grotendeels door het Parlement wordt aanvaard en uiteindelijk ook gewenst wordt door de Raad. We zouden daarom moeten proberen zo snel mogelijk een gemeenschappelijke richtlijn op te stellen die dan van kracht kan worden.
De situatie in Europa kenmerkt zich nog altijd door het feit dat het Europese luchtruim een van de meest overbelaste vlieggebieden is. Het grote verkeersaanbod treft enerzijds echter geen flexibele ruimte aan, maar wordt geconfronteerd met een versplinterd Europees luchtruim. In de lidstaten bestaat tot nu toe een situatie waarin de luchtvaartnavigatiesystemen veelal niet compatibel zijn. Verordeningen, procedures en prestatieniveaus op nationaal niveau zijn vaak nog aan de orde van de dag. Dat was iets minder dan twee jaar geleden ook het uitgangspunt voor de Commissie en het Parlement om, onder de slogan “gemeenschappelijk Europees luchtruim”, het initiatief te nemen voor vier pakketten met maatregelen die tot doel hadden eindelijk een einde te maken aan deze versplintering van het Europese luchtruim.
Ik heb destijds eigenlijk eerder terughoudend gereageerd, omdat wat het Parlement zich allemaal had voorgesteld bij deze pakketten met maatregelen en alle wensen die het met betrekking daartoe had, in de Raad helaas niet volledig verwezenlijkt kon worden. Op het moment echter is het vertrouwen gerechtvaardigd dat de lidstaten – in ieder geval met betrekking tot de kwestie van grensoverschrijdende luchtruimblokken – kennelijk toch bereid zijn naar elkaar toe te bewegen, zodat het ons toch nog is gelukt binnen afzienbare tijd een gemeenschappelijk luchtruim te scheppen in Europa.
We hebben destijds echter ook – zoals u al zei – in samenhang met de vier verordeningen nog extra wensen op de agenda gezet, omdat destijds bij de discussie duidelijk werd dat er op het terrein van de luchtvaartnavigatie sprake was van veel incomptabiliteit, niet alleen wat betreft de hardware, maar ook ten aanzien van de techniek en de prestaties van de luchtverkeersleiding. Dat is des te verbazingwekkender als men bedenkt dat veel voorwaarden en normen ondertussen zijn geregeld in internationale voorschriften van de ICAO of Eurocontrol. Desondanks bestaan er in bijna alle lidstaten afwijkende, afzonderlijke regelingen die tot gevolg hebben dat de vergunningen van de desbetreffende luchtverkeersleiders niet compatibel zijn. Om die reden is harmonisatie mijns inziens dringend geboden. Ik ben van mening dat we daar drie doelen mee kunnen bereiken.
In de eerste plaats bereiken we door standaardisering van opleidingen en vervolgopleidingen – vanzelfsprekend op een hoog niveau – een nog grotere veiligheid die in ieder geval de moeite van het nastreven waard is. U hebt het zelf ter sprake gebracht: een heel belangrijk onderwerp daarbij is de beheersing van talen die op dit moment niet in alle sectoren gegarandeerd is. Het tweede punt – en ook dat hebt u benadrukt – is: wie leidt er op? Hoe wordt daarop toezicht gehouden, hoe vindt certificering plaats? Tevens dient er in de toekomst een onafhankelijke instantie te zijn die kan controleren wat er wordt gepresteerd, hoe goed de opleiding is en hoe goed de luchtverkeersleiders die daar worden opgeleid, later zullen kunnen functioneren.
Een derde punt dat ik allesbehalve onbelangrijk vind, is dat het luchtverkeersleiders tot op heden in de regel niet mogelijk is om met hun opleiding hun beroep in een andere lidstaat uit te oefenen.
Deze drie punten acht ik alle drie belangrijk en daarom zouden we er zo snel mogelijk wat aan moeten doen. Er heerst op dit punt ook geen onenigheid, als ik het juist inschat – dat doet in ieder geval de stemming in de betrokken commissie vermoeden. Daar werd mijn verslag met een grote meerderheid aangenomen. Ook de gesprekken met collega’s maken duidelijk dat er eigenlijk nauwelijks sprake is van meningsverschillen. Zoals altijd zijn er kleine verschillen van mening met de Raad, maar ik ben vol vertrouwen dat we op de kortst mogelijke termijn tot een gemeenschappelijke regeling zullen komen.
Ik wil alle collega’s bedanken die hebben bijgedragen aan dit verslag met nuttige adviezen, suggesties en kritiek op de een of andere passage, zodat we gezamenlijk tot een resultaat zijn gekomen waarmee we met z’n allen als Parlement een positief besluit kunnen nemen.
Rack,
   . Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, dames en heren, kwesties die betrekking hebben op het luchtverkeer en de luchtvaartnavigatie worden in onze fractie van de Europese Volkspartij en de Europese Democraten gewoonlijk aan Ingo Schmitt toevertrouwd, omdat we hem – dat heeft het verleden aangetoond – in zijn voorstellen meestal kunnen volgen.
Het is dan ook niet zo verwonderlijk dat we ons ook volledig kunnen vinden in het werk van de rapporteur van de huidige voorstellen, Ingo Schmitt. We zijn hem erkentelijk dat hij er wezenlijk aan heeft bijgedragen om van een goede tekst van de Commissie een hopelijk nog betere tekst te maken. Naar wat wij hebben gehoord, staan de sterren eigenlijk zo gunstig dat ook de Raad meedoet, zodat alle drie de instellingen het eens zijn. Er is al op gewezen dat we ons in de commissie hebben uitgesproken voor een zo groot mogelijk verantwoordelijkheidsbesef en een zo groot mogelijke bekwaamheid. We hebben die algemene eisen verder uitgewerkt in een reeks specifieke maatregelen.
Een belangrijk aspect van het onderwerp is al aan de orde gesteld: de kwestie van de taalvaardigheid, vooral in het Engels. Er zijn in het verleden maar al te vaak tragische voorvallen geweest waarbij communicatiestoornissen de eigenlijke oorzaak waren van zware ongelukken.
In de commissie hebben we – en dat is door de rapporteur en indirect ook van de zijde van de Commissie al vermeld – een door vrijwel iedereen gesteund resultaat bereikt. Dat was niet zo zeer een gevolg van het feit dat we dit verslag niet belangrijk vonden, als wel dat we daadwerkelijk in hoge mate overeenstemming hebben bereikt. We zouden graag zien dat deze consensus ook bij de stemming in de plenaire vergadering wordt bekrachtigd door een unanieme stellingname opdat het gemeenschappelijke Europese luchtruim, waarover al zoveel gezegd is, een stap dichterbij komt. 
Stockmann,
   . Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, allereerst mijn dank aan de rapporteur. De richtlijn voor een communautaire vergunning voor luchtverkeersleiders is een belangrijke stap op weg naar het verwezenlijken van ons grote doel van een gemeenschappelijk Europees luchtruim. In de eerste plaats is zij een voorwaarde voor het creëren van functionele, grensoverschrijdende luchtruimblokken. In de tweede plaats beschikken we nu ook op dit terrein over geharmoniseerde voorwaarden voor vergunningen en opleidingen op hoog niveau. Daarmee maken we tegelijkertijd ook een grotere mobiliteit mogelijk onder luchtverkeersleiders, want gelet op het tekort van 1500 luchtverkeersleiders in Europa is dat dringend geboden. In de derde plaats dragen de uniforme regelingen op hoog niveau duidelijk bij aan het verhogen van de veiligheid.
Binnen dit kader ben ik ook blij dat de rapporteur mijn idee voor de implementatie van een geharmoniseerde opleiding in veiligheidstechnieken en methoden voor het omgaan met crisissituaties heeft overgenomen. Daarmee zijn we in Europa beter voorbereid op extreme situaties als vliegtuigkapingen en andere gevaarlijke situaties. 
Het is voor ons met het oog op verhoging van de mobiliteit belangrijk dat we overdreven eisen voor het gebruik van lokale talen – ik spreek heel nadrukkelijk niet over het Engels – beperken tot met redenen omklede uitzonderingen. Alleen dan verhinderen we afscherming van markten via de achterdeur. Niettemin nemen wij sociaal-democraten de angst van de vakbonden serieus. Daarom willen we ook in deze richtlijn de sociale dialoog expliciet verankerd zien. Voor ons is eveneens belangrijk – juist met het oog op de heftige discussie over de dienstenrichtlijn – dat we het gastlandbeginsel voor de luchtverkeersleiders hebben vastgelegd; enerzijds om sociale dumping te verhinderen, anderzijds om de teamgeest van de samenwerkende luchtverkeersleiders mogelijk te maken en niet te ondermijnen. Het beroep van luchtverkeersleider is nu meer dan ooit een aantrekkelijk, Europees beroep, en ik hoop dat nog veel meer jonge mensen dan in het verleden voor een dergelijke carrière zullen kiezen. 
Lichtenberger,
   . Mijnheer de Voorzitter, mijn hartelijke dank gaat voor alles uit naar de rapporteur, die erin is geslaagd om dit onderwerp in goede samenwerking, in een aangename sfeer en zakelijk af te sluiten, in ieder geval in de commissie.
Ik wil nog graag een paar punten aanhalen die ik in dit kader heel belangrijk vond. Dat is in de eerste plaats het verhinderen van sociale dumping. Dat kunnen we ons op dit terrein, waar veiligheid zo belangrijk is, niet permitteren; daarover waren we het in de discussie met zijn allen eens.
Het tweede punt is: scholing en veiligheid staan voor ons allemaal voorop en in dit geval hebben we in het bijzonder training nodig voor uitzonderlijke situaties, bijvoorbeeld kapingen en dergelijke, want dit beroep gaat gepaard met extreme druk.
Mijn derde punt is dat ook ik het belangrijk vond dat in het vervolg op deze richtlijn alle personeelsleden die een schakel vormen in de veiligheidsketen en die ook maar enigszins betrokken zijn bij het besluitvormingsproces, geregistreerd moeten worden, want wat dit betreft moeten we over de hele linie harmoniseren en mobiliteit garanderen.
Ik zou ook nog een woord willen wijden aan de talen. Dat was een van de interessantste en meest heftig bediscussieerde onderwerpen, en zo af en toe kreeg je zelfs de indruk dat het niet zozeer om de beheersing van de taal van het gastland ging als wel om het via de achterdeur opwerpen van hindernissen. Daar zeg ik het volgende over: als we op dit gebied dat soort hindernissen opwerpen, hanteren we de verkeerde criteria. We moeten zorgen voor een uitstekende beheersing van het Engels en dat hebben we met deze richtlijn veiliggesteld. Ik dank al mijn collega’s voor de goede samenwerking. 
Markov,
   . Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn fractie heeft in de Commissie vervoer voor het rapport van de heer Schmitt gestemd, hoewel we er natuurlijk wel een beetje bedroefd om zijn dat ons voorstel om de luchtverkeersleidingsdiensten als openbare dienst te beschouwen, het niet heeft gehaald.
Alles met elkaar moeten we echter eerlijkheidshalve constateren dat de aanpak waar de heer Schmitt voor gekozen heeft, volledig overeenstemt met onze ideeën, namelijk harmonisatie, en per slot van rekening kan harmonisatie ook een einddoel zijn voor de Europese Unie, op welk terrein dan ook. Lukt het ons op bepaalde politieke terreinen tot harmonisatie te komen en gelijke voorwaarden te creëren, dan verhoogt dat in ieder geval de sociale standaard, dan verhoogt dat altijd de veiligheid en dan leidt dat ook altijd tot eerlijker onderlinge concurrentie.
Deze weg heeft de rapporteur gevolgd. Hij heeft natuurlijk ook andere zaken opgepakt, waarvan ik er twee wil uitlichten. In de eerste plaats – en dat heeft mijn voorganger al gezegd – dat we bij de luchtverkeersleiders hebben gezegd: nee, het recht van het land waarin de luchtverkeersleider zijn werk uitoefent, moet gelden.
Ik ken mevrouw Lichtenberger ondertussen al te goed om verbaasd te zijn over wat zij gezegd heeft, namelijk dat sociale dumping op dit terrein in geen geval mag plaatsvinden. Nergens mag sociale dumping plaatsvinden! Als we dat tot beginsel in deze richtlijn verheffen, maken we ook een goede kans om de dienstenrichtlijn in zijn algemeenheid te wijzigen en het oorsprongslandbeginsel te schrappen, omdat dat daadwerkelijk leidt tot uitholling van het recht en sociale dumping.
Een tweede punt dat mij als rapporteur voor de controle op het wegverkeer natuurlijk evenzeer boeit, is het volgende: de heer Schmitt heeft voorgesteld een uniform, dan wel geharmoniseerd geheel van verplichte sancties in te voeren. Ik hoop van harte dat we dat er door krijgen in de Raad, omdat we dat in het wegverkeer eveneens nodig hebben.
Het kan niet zo zijn dat verschillende lidstaten dezelfde overtredingen verschillend beoordelen. Daarom acht ik een harmonisatie binnen de Europese Unie dringend vereist en daarom hoop ik ook dat u dat erdoor krijgt. Over niet al te lange tijd is mijn verslag in tweede lezing aan de orde en dan is de kans natuurlijk groter dat mij dat ook zal lukken bij mijn verslag. Daarom nogmaals veel dank aan de rapporteur. 
Nattrass,
   . – Mijnheer de Voorzitter, in deze vergaderperiode komt er een richtlijn aan de orde waarin wordt bepaald dat luchtverkeersleiders in alle lidstaten op een toereikend niveau Engels moeten spreken en verstaan. Engels is al de taal van de luchtverkeersleiding. Een van de toelatingseisen voor een opleiding bij Eurocontrol is een goede kennis van het Engels, de internationale taal van de luchtvaart. Deze voorstellen verlagen echter de eis om Engels te spreken binnen de gehele luchtverkeersleiding. In amendement 17 staat namelijk: “... de lidstaten om veiligheidsredenen eisen dat niveau 5 van de ICAO-taalkennistest voor het Engels en/of de plaatselijke taal wordt behaald”. “Of”’ betekent in elke taal “of”. Dat is een bedreiging voor de veiligheid. Het verslag bevat zinnen als: “De lidstaten krijgen alleen in uitzonderlijke gevallen het recht om nationale aantekeningen vast te stellen.” Dat is geen Nederlands, maar EU-abracadabra. Mondiale luchtvaartmaatschappijen zijn bang voor de dure wens van de EU om voor de luchtverkeersleiding van radar over te stappen op Galileo, maar de EU-agenda op het vlak van de luchtverkeersleiding gaat ook eigenlijk helemaal niet over de luchtvaart, maar over de macht van de EU en wel de macht omwille van de macht. 
Janowski,
   . Mijnheer de Voorzitter, leden van de Commissie, dames en heren, het vraagstuk dat wordt behandeld in de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake een communautaire vergunning voor luchtverkeersleiders is van cruciaal belang voor de veiligheid in de burgerluchtvaart. Waar een probleem een potentieel gevaar betekent voor de gezondheid of het leven van de mens kunnen wij ons immers geen nonchalance of willekeur in de procedures en ons optreden veroorloven. Daarom is deze richtlijn mijns nodig en zelfs onmisbaar.
De behandeling van ons luchtruim als gemeenschappelijk Europees luchtruim vereist immers ook exacte en eenduidige rechtsvoorschriften inzake de vergunningen voor luchtverkeersleiders. Het werk van deze mensen moet immers worden gekenmerkt door de hoogste mate van verantwoordelijkheid en professionaliteit. Naast de gespecialiseerde vakopleiding voor het werk onder normale omstandigheden – en laten wij hopen dat er permanent sprake zal zijn van normale omstandigheden – moeten deze mensen ook voorbereid zijn op buitengewone crisissituaties. De luchtverkeersleider moet daarom beschikken over een reusachtige theoretische kennis en enorme praktische vaardigheden. Verder moet hij in uitstekende lichamelijke en psychische gezondheid verkeren, vandaar de noodzaak van periodieke keuringen. Zoals de vorige sprekers al hebben gezegd, mag hij ook onder uitzonderlijke omstandigheden, zoals een crash of terrorisme, zijn zelfbeheersing niet verliezen. Voorts moet hij over talenkennis beschikken: uiteraard is een uitstekende kennis van het Engels, als enige gemeenschappelijke taal, vereist maar de luchtverkeersleider moet ook de landstaal vloeiend spreken, vooral met het oog op potentiële crisissituaties.
Ik ben van mening dat er in de bepalingen een soort terugkoppelingsmechanisme moet worden opgenomen, dat wil zeggen een systematische verificatie van de gevolgen van de wetgeving waarbij indien nodig correcties kunnen worden aangebracht. Dit met het oog op de verdere ontwikkeling van de digitale en elektrotechniek.
Tot slot wil ik de heer Ingo Schmitt van harte bedanken voor de inspanning die hij zich bij de behandeling van dit vraagstuk heeft getroost. Ik zeg dit als persoon die een bijdrage heeft geleverd aan de opleiding van Poolse piloten in de burgerluchtvaart. Tot kort geleden was dat mijn werk aan de Technische Universiteit van Rzeszów. Voorts zou het dienstig zijn als het Gemeenschapsrecht op dit belangrijke gebied zou worden overgenomen en nageleefd in landen buiten de Europese Unie. Het luchtruim kent immers geen kunstmatige grenzen en de wetten van de aëromechanica gelden overal. De veiligheidsbeginselen in de luchtvaart zouden daarom overal ter wereld moeten worden ingevoerd. Wellicht kan de Europese Unie daartoe een bijdrage leveren. Dank u wel. 
Queiró (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wij herinneren ons nog allemaal - dat geldt in ieder geval voor degenen onder ons die aanwezig waren bij de debatten over dit onderwerp tijdens de vorige zittingsperiode van het Parlement - de nadruk die is gelegd op de initiatieven ter verbetering van de organisatie, de stiptheid en de veiligheid van de diensten voor de luchtvaartnavigatie en de luchtverkeersleiding en meer in het bijzonder op de realisering van een gemeenschappelijk Europees luchtruim en de desbetreffende regelgeving.
Wij weten natuurlijk dat het beheer van het complexe systeem van het luchtvervoer en de luchtverkeersleiding in een breder en globaler perspectief dient te worden geplaatst. Dan gaat het niet alleen om de ATM-diensten maar ook om de luchtvaartmaatschappijen en de luchthavens. Wij erkennen dat deze richtlijn een aanvulling vormt op een belangrijk aspect van het gemeenschappelijk Europees luchtruim, namelijk de harmonisatie van de bepalingen voor de verlening van vergunningen aan de aanbieders van opleidingen voor luchtverkeersleiders in Europa. Op die manier kan hun mobiliteit vergroot worden en kunnen tevens de diensten voor de luchtverkeersleiding gemakkelijker grensoverschrijdend worden verleend.
Maar het is ook belangrijk helderheid te scheppen in de juridische situatie van de vergunningen die de lidstaten op basis van de nationale wetgeving afgeven voordat deze nieuwe richtlijn in werking treedt. Deze vergunninghouders moet de nodige rechtszekerheid geboden worden en er mag geen sprake van zijn dat deze richtlijn met terugwerkende kracht wordt toegepast. Daarom is de goedkeuring van het desbetreffende amendement in de commissie zo belangrijk en ik hoop dat ook de plenaire vergadering het overneemt bij de aanneming van dit verslag.
Hierbij maak ik van de gelegenheid gebruik de rapporteur geluk te wensen met zijn uitstekende verslag. Wij zijn eveneens verheugd over de verwijzing die de rapporteur maakt naar het feit dat de contacten die hij heeft gehad met de betrokken belangenorganisaties, de conclusie toelieten dat zowel de werknemers als de bedrijfstak niet alleen akkoord gaan met de invoering van een uniforme Europese vergunning voor luchtverkeersleiders, maar deze zelfs verwelkomen. Daaruit kunnen wij op onze beurt concluderen dat de Commissie noch het Parlement de economische en vooral de sociale aspecten die verbonden zijn met het gemeenschappelijk Europees luchtruim - met inbegrip van de beroepsopleiding - verwaarloosd hebben.
Tot slot hoop ik, mijnheer de Voorzitter, dat dit initiatief bij de tenuitvoerlegging door de lidstaten volledig alle doelstellingen realiseert waarvoor het genomen werd. Het is een concrete kans voor de verhoging van de doeltreffendheid van de ATM-diensten en de veiligheid van het luchtvervoer ten behoeve van de gebruikers. Per slot van rekening zijn wij allemaal gebruikers van het luchtvervoer. 
Savary (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, allereerst zou ik onze collega Schmitt geluk willen wensen met het buitengewoon volledige en evenwichtige werk dat hij heeft afgeleverd. We beschikken hiermee tenslotte over een tekst van zeer hoge kwaliteit en de amendementen die in de commissie zijn aangebracht vormen een belangrijke bijdrage van het Parlement.
Deze tekst is een natuurlijk voortvloeisel van ons werk tijdens de vorige zittingsperiode, te weten de totstandbrenging van een gemeenschappelijk Europees luchtruim. Deze sociale dimensie was absoluut essentieel, daar het gaat om een publieke dienst op het gebied van veiligheid die in de eerste plaats bestaat uit mensenwerk. De kwaliteit van de luchtverkeersleiding en de luchtvaartnavigatie staat of valt bij de mensen en hun bekwaamheden, en met die kwaliteit bedoel ik natuurlijk een hoog veiligheidsniveau.
Mijns inziens is dit voorstel voor een richtlijn doordesemd van al deze eisen. Het komt mij voor – al weet ik niet in hoeverre dat morgen na de stemming nog het geval zal zijn – dat het in zekere zin het tegendeel is van de Bolkestein-richtlijn, daar het gericht is op communautaire regelgeving, op geharmoniseerde regelgeving, op wederzijdse erkenning, waarbij uitermate nauwkeurig is gewerkt aan de certificering, de aantekeningen en de wederzijdse erkenning. In dat opzicht ben ik er zeer tevreden mee.
Wat dat betreft is amendement 20, waarin wordt aangedrongen op de precisering dat de luchtverkeersleiders onder het arbeidsrecht van het gastland zullen vallen, van doorslaggevende betekenis. Dit amendement zal de uitdrukkelijke bevestiging vormen van hetgeen wij allen wensen, namelijk harmonisering zonder sociale dumping.
Ten tweede dienen wij amendement 22 over de sectoriële sociale dialoog opnieuw in. Ik weet dat sommige van onze collega’s zeggen dat dit vanzelf spreekt. Maar volgens ons is het toch nog beter wanneer het wordt uitgesproken, te meer daar het Comité voor het gemeenschappelijk luchtruim er niet in heeft toegestemd om vertegenwoordigers van de werknemers erbij te betrekken, terwijl dat op dit gebied cruciaal is voor de kwaliteit van de dienstverlening. 
Barrot,
   .  Mijnheer de Voorzitter, de Commissie ziet het standpunt dat het Parlement over deze kwestie zal innemen vol vertrouwen tegemoet en ik zou een woord van dank willen richten aan de sprekers die allen het uitstekende werk van het Parlement hebben onderstreept en de rapporteur, de heer Schmitt, hebben geprezen. Ik denk inderdaad dat dit een zeer bemoedigend verslag is en ik sluit mij nogmaals aan bij de loftuitingen en dankwoorden aan het adres van de rapporteur van de Commissie vervoer en toerisme.
Dan is het nu tijd dat ik mij uitspreek over de amendementen. Mijnheer de Voorzitter, ik zal ze niet een voor een de revue laten passeren. Als u er geen bezwaar tegen hebt, behandel ik ze liever in groepjes. Het merendeel van de amendementen is bedoeld om de tekst van dit voorstel voor een richtlijn te verduidelijken en nadruk te leggen op het veiligheidsaspect - want veiligheid is de absolute prioriteit van deze tekst - of om bijscholing op het gebied van veiligheid in de tekst te introduceren. Dat is het geval voor de amendementen 1, 2, 3, 5, 7, 8, 9, 11, 12, 13 en 15. De Commissie kan al deze amendementen dus aanvaarden. Dit geldt eveneens voor amendement 16, waarin strengere voorwaarden worden gesteld aan de ontwikkeling van nationale aantekeningen, en voor amendement 18, dat vereenvoudiging beoogt van de administratieve lasten.
De Commissie zal haar steun verlenen aan uw standpunt over de bepalingen inzake talenkennis, aangezien de gerechtvaardigde veiligheidsoverwegingen en de mobiliteit en het vrije verkeer van de luchtverkeersleiders op evenwichtige wijze met elkaar in overeenstemming worden gebracht. Uw amendementen 10 en 17 maken dat de standpunten van het Parlement en de Raad daadwerkelijk samenkomen.
Bepaalde andere amendementen zijn inhoudelijk aanvaardbaar mits de formulering enigszins wordt aangepast. De Commissie staat volledig achter het principe van amendement 6 betreffende de controle door de sociale partners en hun betrokkenheid en raadpleging. Ik heb overigens al nadruk gelegd op dat punt tijdens mijn eerste interventie. Wat amendement 14 aangaat: de Commissie aanvaardt het idee van meer opleiding op het gebied van beveiliging, maar zij acht dit aspect meer op zijn plaats in bijlage I, waarin de inhoud van de opleiding nader wordt bepaald.
Voorts is er het amendement waarin een verwijzing wordt opgenomen naar het recht van het gastland in het geval van mobiliteit. De redenering die aan amendement 20 ten grondslag ligt begrijp ik uitstekend. De rechtsgrondslag van een dergelijk voorstel is echter de veiligheid, een doelstelling die wordt nagestreefd middels het stellen van normen voor de basisvoorwaarden op dat gebied. Net als de heer Savary zou ik willen zeggen dat er over dit onderwerp al Gemeenschapsrecht bestaat. De richtlijn inzake de detachering van werknemers stipuleert namelijk dat in geval van detachering de arbeidsvoorwaarden van het gastland van toepassing zijn. De Commissie zou dan ook wel bereid zijn om, in plaats van een artikel dat buiten het onderwerp van de tekst valt, een motivering te aanvaarden waarin expliciet wordt gerefereerd aan het relevante Gemeenschapsrecht, zoals u hebt gevraagd.
Zoals ik zojuist - met name ter ondersteuning van amendement 6 - al gezegd heb, om te onderstrepen dat het van belang is de sociale partners te betrekken bij de tenuitvoerlegging en de controle van deze richtlijn, stel ik voor een dergelijke verwijzing naar het van toepassing zijnde sociale recht op te nemen in een overweging. Met andere woorden: deze tekst, die hoofdzakelijk gericht is op veiligheid, is ingebed in het grotere kader van het sociaal Gemeenschapsrecht en het is een goede zaak daar in de overwegingen naar te verwijzen.
Dan blijven er nog drie amendementen over die de Commissie niet kan steunen, voornamelijk om formele redenen. Ten eerste is de Commissie van mening dat de eis dat de rekeningen in overeenstemming moeten zijn met de internationale boekhoudnormen, waar in amendement 19 op wordt aangedrongen, niet behoeft te worden gehandhaafd. De aanbieders van permanente opleiding, oftewel de verleners van luchtverkeersleidingsdiensten, vallen al onder andere communautaire regelgeving en voor de kleine opleidingsinstellingen lijkt een dergelijke eis ons overdreven. De Commissie kan dus wel akkoord gaan met het volledig schrappen van de betreffende paragraaf, aangezien aan uw streven naar goed financieel beheer al tegemoet wordt gekomen door andere bronnen van communautaire wetgeving.
Als het gaat om amendement 21 over de harmonisatie van sancties gaat de voorkeur van de Commissie uit naar handhaving van de standaardformulering, zoals deze overigens is opgenomen in de door de Raad goedgekeurde algemene oriëntatie. Daarnaast is er amendement 4 waarin een zeer belangrijk aspect van de invoering van een vergunning wordt aangeroerd: wat te doen met de houders van een nationale vergunning? Het lijkt ons niet de juiste oplossing om de invoering van nieuwe, geharmoniseerde normen uit te stellen en op hetzelfde terrein twee bekwaamheidsnormen naast elkaar te laten bestaan. Dat zou de veiligheid gewoonweg niet ten goede komen. Om die reden kan de Commissie dit amenderingsvoorstel niet steunen. Zij staat evenwel open voor iedere oplossing ten gunste van een snelle invoering van de bekwaamheidsnormen, natuurlijk met inachtneming van de verplichtingen uit hoofde van de rechtszekerheid van de huidige vergunninghouders.
Amendement 22 is vlak voor de vergadering ingediend. Zoals ik al eerder heb aangegeven is de Commissie van mening dat het onontbeerlijk is de sociale partners te raadplegen en erbij te betrekken. Zij is echter niet van oordeel, om preciezer te zijn, dat een dergelijke verplichting per sein deze tekst moet worden opgenomen.
Dames en heren, zoals u gehoord hebt kan de Commissie uw werk dus grotendeels met instemming begroeten. Zij kan het verslag van de heer Ingo Schmitt werkelijk volledig steunen en daar wil ik nog aan toevoegen dat de standpunten van de Commissie en het Parlement elkaar echt maar heel weinig ontlopen. Het dient absoluut benadrukt te worden dat de heer Ingo Schmitt een constructief verslag heeft afgeleverd. Ik meen dat het de heer Rack was die daarstraks zei dat, hoewel het oorspronkelijke voorstel goed was, deze tekst nog beter is. En dat is zeker waar, deze tekst is nog beter, hetgeen eens te meer het belang laat zien van het medewetgeverswerk van het Parlement.
Als u bij de stemming van morgen deze benadering bekrachtigt, denk ik dat dat een vooruitgang zal betekenen op onze weg richting de verwezenlijking van de doelen die wij onszelf gesteld hebben, te weten het nastreven van een nog grotere veiligheid op luchtverkeersleidingsgebied. Dat is wat de Europese burgers van ons verwachten, dat is des te harder nodig als wij willen dat het luchtverkeer zich ontwikkelt in de richting van een kwalitatief zeer goede dienstverlening, met bovenal een veiligheidsniveau dat van het Europese luchtruim waarschijnlijk het veiligste luchtruim ter wereld zou maken. 
De Voorzitter. 
    Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter. 
    Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A6-0003/2005), namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, van toepassing op werknemers en zelfstandigen, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad betreffende de toepassing van de socialezekerheidsregelingen alsmede op hun gezinsleden, die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen, en van Verordening (EEG) nr. 574/72 van de Raad tot vaststelling van de wijze van toepassing van Verordening (EEG) nr. 1408/71 ((12062/3/2004 C6-0189/2004 2003/0184(COD)) (rapporteur: de heer De Rossa). 
Andersson (PSE ),
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen mijn spijt te betuigen dat rapporteur De Rossa niet aanwezig kan zijn. Hij is het Parlementslid die aan de zaak gewerkt heeft en die de materie het meest beheerst, maar hij ligt helaas ziek thuis in Ierland en kan niet deelnemen aan dit debat. Daarom vervang ik hem, en dat is niet moeilijk, omdat mijn fractie en ik dezelfde opvatting als de heer De Rossa hebben over het standpunt van het Parlement in tweede lezing. Wij vinden dat we ja moeten zeggen!
Om te beginnen wil ik iets zeggen over het belang van Verordening (EEG) nr. 1408/71. Het is van fundamenteel belang voor het vrije verkeer in EU dat het de burgers gemakkelijk wordt gemaakt om te kunnen verhuizen van de ene lidstaat naar de andere en tegelijkertijd verschillende sociale uitkeringen te kunnen ontvangen. Sinds deze verordening in de jaren zeventig van kracht werd, is ze grondig herzien. Bovendien zijn er in de loop der tijd verbeteringen aangebracht. Ook nu zijn er verbeteringen aangebracht, en dat is ook de reden waarom de rapporteur tot zijn huidige standpunt is gekomen.
Toen we deze kwestie in de parlementaire commissie behandelden, was een grote meerderheid ervoor dat we akkoord zouden gaan met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Het stemresultaat was 30 stemmen voor en 1 stem tegen. Als ik me goed herinner kwam die tegenstem van iemand die over het algemeen niets moet hebben van het vrij verkeer en de samenwerking binnen de EU. Er heerste dus een grote eenstemmigheid bij de behandeling in de commissie en bij de goedkeuring van het standpunt van de rapporteur. Sindsdien heeft er een verandering plaatsgevonden ten opzichte van het oorspronkelijke standpunt, namelijk inzake paragraaf 2, dat gaat over het feit dat wij reeds bij de behandeling in de commissie wisten dat er onenigheid bestond tussen de Europese Commissie en de Raad over een aantal specifieke prestaties. Na de behandeling in de parlementaire commissie zijn we erachter gekomen dat de formulering die we toen gebruikten, tot rechtsonzekerheid leidt. We hebben daarom van de juridische dienst van het Parlement het advies gekregen om paragraaf 2 te wijzigen. De heer De Rossa heeft daarom met steun van zijn fractie en met steun van de Fractie De Groenen en de GUE/NGL-Fractie een amendement ingediend dat een einde maakt aan deze rechtsonzekerheid. Voor het overige is het standpunt van de rapporteur ongewijzigd.
Er is voorts een amendement dat verwerping van het gemeenschappelijk standpunt beoogt. Ik wil echter beargumenteren waarom wij de aanbeveling van de rapporteur moeten volgen.
Ten eerste moeten we dit proces niet nog verder vertragen. We weten dat er tegelijkertijd een herziening van de verordening zelf heeft plaatsgevonden. Nu zal bovendien de toepassingsverordening worden herzien. Het zou niet in het voordeel van dit proces zijn als het Parlement het gemeenschappelijk standpunt zou afwijzen.
Ten tweede: in het licht van het geheel en van ons commentaar tijdens de eerste lezing heeft de Raad feitelijk veel rekening gehouden met de gepresenteerde meningen van het Parlement, ja zelfs veel rekening. Op grond van de twee argumenten die ik nu aan de orde stel, dat wil zeggen dat wij enerzijds het proces niet moeten vertragen en anderzijds dat men ons zeer sterk tegemoetgekomen is, moeten wij het gemeenschappelijk standpunt goedkeuren, maar met het amendement dat is ingediend om rechtsonzekerheid tegen te gaan.
Wat betreft de prestaties waarover de Commissie en de Raad van mening verschillen: dit moet uitgemaakt worden door gerechtelijke instanties, als de Commissie dat wil. Dan moeten wij niet vooruitlopen op beslissingen die kunnen worden genomen door gerechtelijke instanties.
Ik zie niet dat het in iemands belang is om dit proces te vertragen of om het gemeenschappelijk standpunt te verwerpen. Het is niet in het belang van de Commissie, niet in het belang van de Raad, niet in het belang van het Parlement, en het is absoluut niet in het belang van de burgers.
Barrot,
   .  Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Andersson bedanken voor de wijze waarop hij invalt voor de heer De Rossa, die ik van harte beterschap wens. Ik ben erg ingenomen met de aanzienlijke vooruitgang die met betrekking tot dit voorstel is geboekt, zowel in de Raad als in het Europees Parlement. Daardoor komt de definitieve aanneming ervan nu onder handbereik. Het voorstel dat de Commissie dat vandaag voorligt, beoogt de communautaire verordeningen over de coördinatie van de socialezekerheidsregelingen van de lidstaten te herzien teneinde wijzigingen in nationale wetgeving te verdisconteren, de juridische situatie omtrent bepaalde artikelen van voornoemde verordeningen op te helderen en rekening te houden met de jurisprudentie van het Hof van Justitie, met name inzake bijlage II bis van Verordening (EEG) nr. 1408/71.
Ik zou graag in het bijzonder willen ingaan op bijlage II bis. Deze bijlage bevat een lijst van bijzondere, niet op premie- of bijdragebetaling berustende prestaties die het voorwerp zijn van een specifieke coördinatie in het kader van de genoemde verordening. Deze coördinatie, geldig verklaard door het Hof van Justitie, is gebaseerd op het principe van de verblijfplaats. Enerzijds wordt bepaald dat de betreffende prestaties niet exporteerbaar zijn, maar anderzijds dat de lidstaat waar de betrokkene zich heeft gevestigd verplicht is op zijn grondgebied de prestaties te verlenen zoals voorzien bij de nationale wetgeving. Naar aanleiding van de recente rechtspraak van het Hof van Justitie is het noodzakelijk gebleken over te gaan tot herbestudering van de lijst van prestaties in bijlage II bis en te verifiëren dat daar alleen prestaties in zijn opgenomen die aan de volgende criteria voldoen: ten eerste mogen deze prestaties niet op premie- of bijdragebetaling berusten, en dus niet worden gefinancierd uit belastinggeld, en ten tweede moeten ze bijzonder zijn. Een prestatie is bijzonder wanneer zij het midden houdt tussen sociale zekerheid en sociale bijstand, en wanneer zij er in de eerste plaats op is gericht een minimumbestaansinkomen te garanderen of wanneer zij alleen bestemd is voor de specifieke bescherming van gehandicapten. Ik wil graag wijzen op de belangrijke vooruitgang die in de Raad is geboekt, aangezien de behandeling van bijlage II bis, dankzij de compromisbereidheid van de lidstaten, er uiteindelijk toe heeft kunnen leiden dat een groot aantal van de prestaties die momenteel in deze bijlage staan hierin niet behouden zullen blijven. Het betreft hoofdzakelijk prestaties die, hoewel bestemd voor gehandicapten, er in de eerste plaats op gericht zijn deze personen minder afhankelijk te maken door hun gezondheid en levenspeil te verbeteren. Dat betekent dat ze bijzonder zijn en dus niet langer in bijlage II bis mogen staan.
Welnu, ik wil uw rapporteur, de heer De Rossa, gelukwensen met zijn uitstekende verslag, evenals de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken met het werk dat zij heeft geleverd. De rapporteur en deze commissie hebben terecht de nadruk gelegd op de belangrijke verbeteringen die deze verordening voor de burger kan betekenen en daarom ook op de noodzaak het gemeenschappelijk standpunt van de Raad goed te keuren, opdat de gemaakte vorderingen niet in gevaar komen. Zoals u weet hebben inderdaad drie lidstaten gemeend dat bepaalde prestaties – vijf in totaal – wegens hun bijzonder kenmerken, die deze onderscheiden van de andere prestaties, aan de criteria voldeden om in bijlage II bis behouden te blijven. Om de aanneming van de verordening, die voor het overige aanzienlijke verbeteringen oplevert, niet te hinderen, heeft de Raad aanvaard dat deze vijf prestaties in bijlage II bis behouden blijven, in afwachting van precisering van de rechtspraak door het Hof van Justitie. De Commissie heeft zich echter het recht voorbehouden het Hof van Justitie te verzoeken alle noodzakelijke ophelderingen inzake deze vijf prestaties te verschaffen in het licht van de criteria die in de verordening zijn vastgelegd. Op grond van deze opheldering en de conclusies van het Hof zal de Commissie eventueel een voorstel doen voor de herziening van de lijst van de vermeldingen in bijlage II bis.
Dames en heren afgevaardigden, wij staan op het punt een heuse stap vooruit te maken op sociaal gebied. Het valt allicht te betreuren dat niet alles volledig afgehandeld is, maar de vooruitgang is zodanig dat het Parlement naar ik meen alle reden heeft zijn goedkeuring hieraan te hechten en onze Europese burgers zo nog meer kans te geven om van de mobiliteit gebruik te maken die in de Unie wenselijk is,zonder dat dit ten koste gaat van hun rechten op prestaties die nodig zijn om opgewassen te zijn tegen de risico’s van het leven. Mijnheer de Voorzitter, ik wil dus het Parlement bedanken voor zijn werk en voor – hopelijk – het aannemen van deze tekst. 
Oomen-Ruijten,
   . Voorzitter, in Nederland bestaat de uitdrukking dat je niet met een kanon op een mug moet schieten. Het amendement dat ik heb ingediend zou echter wel in die zin kunnen worden uitgelegd. Als ik bovendien de inspanningen zie die vanuit een aantal lidstaten zijn geleverd om mensen ervan te overtuigen dat wat de EVP heeft voorgesteld slecht is, dan denk ik dat het verhaal van het kanon en de mug waar is.
Voorzitter, waarover hebben we het hier? Ik zou graag wat duidelijkheid willen scheppen. Wij spreken vandaag over de jaarlijkse aanpassing van Verordening (EEG) nr. 1408/71. Deze verordening wordt aangepast aan de veranderingen in de sociale wetgeving en de sociale zekerheid in de lidstaten. Er wordt daarbij gekeken naar jurisprudentie van het Hof, er wordt gekeken of de elementen die bij die aanpassingen worden gevraagd voldoen aan de algemene criteria voor de mobiliteit en het vrije verkeer, maar ook voor die van 1408. De voorstellen van de lidstaten worden dus vooraf getoetst. Wij spreken ook over bijlage 2bis en dan gaat het over een toetsing met betrekking tot bepaalde specifieke kenmerken. Er wordt gekeken of de voorstellen elementen bevatten waarbij bepaalde prestaties al dan niet geëxporteerd moeten worden. Ik noem bij wijze van voorbeeld de Nederlandse sociale bijstand, die niet geëxporteerd behoeft te worden. In Spanje is er hulp of vergoeding en uitkeringen voor de mobiliteit die niet geëxporteerd behoeven te worden. Dat hebben we allemaal vastgesteld en daarover bestaat geen verschil van mening. Elke lidstaat heeft wel iets aangedragen voor die lijsten. Wat ik echter niet begrijp is dat we, hoewel we in de nieuwe coördinatieverordening principes hebben vastgelegd, het toch nog presteren om in deze verordening een aantal lidstaten te laten wegkomen met dingen waarvan we vooraf hebben gezegd dat ze eigenlijk exporteerbaar zouden moeten zijn.
Voorzitter, normaal gesproken zou ik het aan de Commissie hebben overgelaten om dit probleem te regelen. Dat is ook de reden waarom wij als fractie ingestemd hebben met deze wijziging. Toen kwam de Juridische Dienst echter en die vertelde ons dat wij als Parlement niet iets goed kunt vinden dat door het Hof niet aanvaard zou kunnen worden. Wij mogen geen wetstekst aannemen die elementen bevat die niet legaal zijn.
Voorzitter, toen begon het probleem. Wat ik niet kan begrijpen, is het volgende: waarom laten wij toe dat de Finnen hun uitkering voor kinderverzorging, de Zweden hun uitkering voor gehandicapte kinderen en zorg, de Britten een verzorgings- en zorgtoelage - waarover ook nog een verzoekschrift is aangenomen - niet behoeven te exporteren, terwijl wij tegelijkertijd van 22 andere lidstaten, die inbinden - en dat zijn de Luxemburgers en dat zijn de Grieken en dat zijn de Spanjaarden - vragen dergelijke zaken wel te exporteren. Voorzitter, toen de Juridische Dienst zei dat wij dit niet zouden moeten accepteren, heb ik gevraagd waarom de Raad dit accepteert. Het is vanwege de unanimiteit dat er een aantal lidstaten is dat zich niet aan de regels houdt. En zouden wij als Parlement dan daarmee in moeten stemmen? Ik vraag mij af of dit nu niet eens de laatste keer zou moeten zijn en ik vind dat wij gewoon een helder en duidelijk signaal moeten geven. Dat signaal moet dan ook meegenomen worden in de uitvoeringsverordening die we ook nog zouden moeten krijgen. 
Lambert,
   . – Mijnheer de Voorzitter, het is laat op de avond, dus uiteraard is het nu tijd om Verordening (EEG) nr. 1408/71 te bespreken: wij krijgen immers altijd de beste voor onze debatten! Ik wil de rapporteur bedanken voor het werk dat hij met betrekking tot dit onderwerp heeft verricht. Mijn fractie heeft zich met een zekere tegenzin achter het amendement geschaard omdat wij de frustratie die mevrouw Oomen-Ruijten zojuist heeft verwoord volledig begrijpen. We hebben wederom het gevoel dat een aantal lidstaten zich slechts houdt aan wat volgens hen de letter van de wet is, in plaats van aan de geest van de wet. Mijn fractie zal de doorvoering van de andere belangrijke en positieve veranderingen voor mensen echter niet vertragen door hen te laten wachten op geschikte zaken en het tijdsschema van het Europese Hof van Justitie, aangezien zij dan nog lang kunnen wachten.
We maken ons zorgen over het aantal uitzonderingen, niet in de laatste plaats die van het Verenigd Koninkrijk, omdat zij vooral de levens van gehandicapte en oudere mensen beïnvloeden. Op de website van het Britse departement van Werk en Pensioenen worden de onderhoudsuitkering voor gehandicapten en de verzorgingstoelage voor gehandicapten omschreven als twee van de belangrijkste sociale zekerheidsuitkeringen in het Verenigd Koninkrijk. De formulering is belangrijk.
Veel afgevaardigden zullen gemerkt hebben dat zij brieven ontvangen over het belang van deze uitkeringen voor studenten die in het buitenland studeren. Hoewel het klopt dat zij een aanvraag kunnen indienen om in aanmerking te komen voor bepaalde toelagen in andere lidstaten, is dit in de praktijk niet altijd even bruikbaar als zij, zoals bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk, ten minste 26 van de afgelopen 52 weken in het land moeten hebben gewoond om in aanmerking te komen voor een arbeidsongeschiktheidsuitkering. Dit is niet echt bruikbaar als zij van oktober tot juni gestudeerd hebben. Dat kunnen we op onze vingers natellen.
We krijgen ook brieven van mensen die in het buitenland van hun pensioen willen genieten, waarbij verschillen in de uitgekeerde bedragen een aanzienlijk verschil kunnen opleveren met betrekking tot de vraag of zij kunnen verhuizen naar een klimaat dat een positiever effect heeft op hun gezondheid en kwaliteit van leven. Daarom betreur ik het besluit van de Britse regering om deze sociale uitkeringen niet op te nemen ten zeerste. Ik ben van mening dat de effecten van haar besluiten discriminerend zijn, een obstakel vormen voor gelijke kansen en niet stroken met het concept van grensoverschrijdende sociale integratie.
Ik hoop dat we snelle actie van de Commissie zullen zien, ook al zijn we er niet in geslaagd dit schriftelijk tot uitdrukking te brengen. 
Clark,
   . – Mijnheer de Voorzitter, in zijn artikel in het recente nummer van het magazine van het Parlement, heeft de heer De Rossa verklaard dat zijn resolutie met eenparigheid van stemmen is aangenomen door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Uit de verslagen blijkt echter dat één afgevaardigde heeft tegengestemd. Dat was ik en ik ben voornemens dat deze week samen met mijn collega’s van de UK Independence Party nogmaals te doen. Ik zal het uitleggen.
Centraal in het verslag van de heer De Rossa staat een impasse tussen de Commissie en de Raad over de exporteerbaarheid van vijf uitkeringen, drie uit het Verenigd Koninkrijk. De heer De Rossa suggereert dat het verslag onverwijld dient te worden aangenomen, zodat Verordening (EEG) nr. 1408/71 kan worden vereenvoudigd. Verder stelt hij voor dat het Europese Hof van Justitie een oplossing vindt voor het geschil over de vijf uitkeringen. Wij zijn van mening dat het besluit over de uitkeringen van het Verenigd Koninkrijk overgelaten moet worden aan de regering van Hare Majesteit, die niet wil dat zij exporteerbaar worden. Het eerder geformuleerde gemeenschappelijk standpunt van de Raad komt overeen met dat van de regering van Hare Majesteit. Wij betreuren het dan ook dat de Commissie van gedachten is veranderd. Wij vinden dat elke lidstaat zelf moet vaststellen op welke basis zijn uitkeringen worden betaald en aan wie. Wij zijn faliekant tegen het idee dat de impasse moet worden opgelost door het Europese Hof van Justitie. Uitkeringen maken deel uit van de belastingstelsels. Het zijn duale stelsels: er wordt geld geïnd en weer teruggegeven. Inmenging in een van beide is inmenging in het belastingstelsel als geheel. Aangezien de EU graag de schijn wekt dat zij niet bevoegd is op het gebied van belastingkwesties, moet zij zich dus helemaal niet mengen in het Britse socialezekerheidsstelsel.
Om tot slot nog even terug te komen op het artikel van de heer De Rossa, dient te worden opgemerkt dat Finland en Zweden eveneens bezwaar maken tegen de opname van twee uitkeringen. Wij respecteren hun standpunt. Het artikel toont aan dat de Commissie een uitzondering heeft gemaakt voor de Ierse zorgtoelage, zoals de Ierse regering wenste. Het is onjuist en hoogst onrechtvaardig dat de Britse zorgtoelage niet is uitgezonderd. Met betrekking tot de drie Britse uitkeringen wil ik ondubbelzinnig verklaren dat de gekozen regering van Hare Majesteit in dat opzicht net zo behandeld moet worden als haar Ierse tegenhanger en daarmee moet de zaak zijn afgedaan. 
Novak (PPE-DE ).
   –Sociale zekerheid is een verworvenheid die de lidstaten van de Europese Unie omarmen. Het is een zaak die van nog groter belang is voor al degenen die als gevolg van een handicap, ziekte of ouderdom beperkt zijn in hun mogelijkheden.
De toegenomen mobiliteit binnen de landen van de Europese Unie is gepaard gegaan met een toenemend aantal problemen, die op een zo min mogelijk discriminerende wijze moeten worden opgelost. Om deze reden moeten de socialezekerheidsstelsels in de lidstaten van de Europese Unie worden geharmoniseerd opdat alle gevallen gelijk worden behandeld. Ik steun het voorstel van rapporteur De Rossa en zal vóór het verslag stemmen.
In de huidige situatie is het gunstiger om de wijziging van Verordening (EEG) nr. 1408/71 en van bijlage II bis hierbij te steunen, dan de vruchteloze onderhandelingen voort te zetten, aangezien de vaststelling van een gemeenschappelijk standpunt de Raad reeds langdurige onderhandelingen heeft gekost. De tijd zal leren welke gevallen niet kunnen worden opgenomen in de lijst van aanvullingen, en daarom stel ik voor dat dergelijke gevallen op individuele basis en op onpartijdige wijze worden opgelost, waarbij het belang van de betrokkenen voorop staat.
Het doet mij deugd dat de Raad het voorstel van het Parlement over de aanvulling betreffende mobiliteit heeft goedgekeurd, welke voorziet in de dekking van reiskosten voor mensen met een handicap en die speciaal gericht is op het bieden van speciale bescherming voor deze mensen. Ik ben ook ingenomen met de mondelinge amendementen die door het Parlement zijn aangenomen, volgens welke de lidstaten maatregelen moeten aannemen ter verzachting van de ongewenste gevolgen van de verordening voor degenen die er het meest door geraakt worden. 
Barrot,
   .  Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is ingenomen met de steun voor het gemeenschappelijk standpunt. Ik wil graag nogmaals benadrukken dat dit gemeenschappelijk standpunt erop is gericht de rechten van de Europese burgers die zich binnen de Europese Unie verplaatsen op meerdere fronten te verbeteren. Mijnheer de Voorzitter, met uw welnemen wil ik zeggen dat het werkelijk een kans is voor de Europese burgers om zich zo te kunnen verplaatsen binnen de Unie en zich in een aantal gevallen verzekerd te weten van de solidariteit waar zij behoefte aan hebben. Dat is echt een stap vooruit.
Mevrouw Oomen-Ruijten zal het niet euvel duiden dat de Commissie in dit verband natuurlijk geen voorstander is van haar amendement dat verwerping van het gemeenschappelijk standpunt beoogt, want door dat amendement zouden alle vorderingen die de communautaire wetgever tot nu toe heeft gemaakt als het gaat om bijzondere, niet op premie- of bijdragebetaling berustende prestaties weer op de helling komen te staan.
Dankzij het onderhavige voorstel zullen tientallen prestaties die tot op heden niet exporteerbaar waren dat nu wel worden. Er blijft evenwel discussie over vijf prestaties die nog niet als exporteerbaar zijn aanvaard. Amendement 2 zal tot gevolg hebben dat al deze prestaties in bijlage II bis blijven staan en dus niet exporteerbaar blijven.
Hoewel het lot van deze vijf prestaties nog ongewis blijft, geloof ik oprecht dat voor het overige de overeenstemming in de Raad en de – naar ik meen te hebben begrepen tamelijk brede – steun van het Parlement ons in staat zouden moeten stellen, mijnheer de Voorzitter, op deze manier een aanzienlijke stap vooruit te zetten op het sociale vlak, ten behoeve van alle Europese burgers. Daarom is het de vurige wens van de Commissie dat deze tekst wordt aangenomen. 
De Voorzitter. 
    Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 12.00 uur plaats. 

De Voorzitter. 
    Ik verklaar de zitting 2004/2005 van het Europees Parlement te zijn gesloten. 
