Europejska sieć kolejowa ukierunkowana na konkurencyjny transport towarowy (debata) 
Przewodnicząca
Następnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie sporządzone w imieniu Komisji Transportu i Turystyki przez Petra Duchonia w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego europejskiej sieci kolejowej ukierunkowanej na konkurencyjny transport towarowy - C6-0509/2008 -.
Petr Duchoň
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Celem wniosku Komisji jest stworzenie europejskich korytarzy dla kolejowego transportu towarowego oraz ustanowienie przepisów regulujących zarządzanie i administrowanie tymi korytarzami. Komisja przy pomocy tego wniosku stara się poprawić konkurencyjność kolejowego transportu towarowego, a ja chciałbym skorzystać z okazji, aby to pochwalić. Komisja Transportu i Turystyki omówiła wniosek Komisji, do którego złożono projekty 250 poprawek. W toku negocjacji projektów poprawek osiągnięto kompromis, który uzyskał poparcie całego spektrum politycznego. Kompromis ten wynika głównie z próby zoptymalizowania transportu kolejowego jako całości przy jednoczesnym utrzymaniu elastyczności wystarczającej do rozwiązywania sytuacji kryzysowych. Tekst zaproponowany przez Komisję został również dopracowany i uproszczony, a ponadto położono nacisk na uwzględnienie uzasadnionych interesów poszczególnych krajów, zarówno pod względem tworzenia korytarzy jak i zarządzania oraz administrowania nimi. W porównaniu z tym, co zawierał wniosek Komisji, wzmocniono pozycję przedsiębiorstw kolejowych w organie administracyjnym. Większą rolę przyznano również organizacjom zaangażowanym w europejskie korytarze kolejowego transportu towarowego. Przyjęto uwagi dotyczące współpracy z krajami trzecimi, na które oddziałuje korytarz. Wiele zmian dotyczy lepszej równowagi między interesami kolejowego transportu pasażerskiego i towarowego. Zaakceptowano również żądanie przejrzystego podejmowania decyzji dotyczącej przydzielenia kategorii toru i ustalania zasad pierwszeństwa dla szybkich pociągów towarowych. Kończąc, chciałbym podziękować kontrsprawozdawcy i pracownikom Parlamentu Europejskiego za współpracę, a szanownym posłom za cierpliwość.
Antonio Tajani
Pani przewodnicząca, szanowni państwo posłowie, panie pośle Duchoň! Ze swojej strony chciałbym podziękować Parlamentowi za to, że zgodził się tak szybko rozważyć ten wniosek. Uważam, że jest on niezmiernie ważny dla rozwoju kolejowego przewozu towarów. Szczególnie chcę podziękować panu posłowi sprawozdawcy Duchoniowi oraz Komisji Transportu i Turystyki za ich zapał i za jakość wykonanej pracy, która pozwoliła nam poprawić wniosek legislacyjny, którego głównym celem jest lepsza integracja transportu kolejowego na szczeblu europejskim dzięki ściślejszej współpracy między zarządzającymi infrastrukturą.
Transport kolejowy jest ostatnim - chcę to podkreślić - ostatnim rodzajem transportu, w którym utrzymuje się silny wymiar krajowy. W wielu przypadkach przekroczenie granicy przez pociąg jest nadal trudne. Za trudność tę odpowiadają w dużym stopniu zarządzający infrastrukturą, więc musimy ich zachęcić do współpracy, czy to pod względem zarządzania infrastrukturą, czy planowania i prowadzenia inwestycji.
Infrastruktura transportu towarowego musi zostać objęta polityką europejską, bo już obecnie ma znaczący wymiar międzynarodowy. Chciałbym państwu przypomnieć, że 50% przewoźników towarowych to dziś przedsiębiorstwa międzynarodowe, i odsetek ten będzie w przyszłości rosnąć.
Po drugie, wniosek ma na celu umożliwić ekspansję kolejowych przewoźników towarowych. Ten sektor nie może się rozwijać i konkurować z sektorem drogowym lub go uzupełniać bez znaczącej poprawy w udostępnianiu infrastruktury pociągom towarowym. Obecnie w ogromnej większości państw członkowskich kolejowy transport towarowy musi się dostosować do potrzeb przewozów pasażerskich. Niestety dotyczy to zarówno zarządzania infrastrukturą, jak i inwestycji.
Po trzecie, dzięki przedmiotowemu wnioskowi możliwe będzie skuteczniejsze włączenie kolei do systemu transportu towarowego i rozwinięcie współmodalności w Europie. W rzeczywistości, aby transport kolejowy mógł się znacząco przyczynić do realizacji transportowych celów Wspólnoty, infrastruktura kolejowa musi zostać lepiej powiązana z innymi rodzajami transportu, szczególnie morskim i drogowym.
Jednak poza głównymi celami wniosku chciałbym wspomnieć o czterech fundamentalnych zasadach, na których opiera się projekt omawianego tekstu. Pierwszą zasadą jest identyfikacja korytarzy, a tym samym sieci. Identyfikacja ta opiera się na czynnikach gospodarczych, a nie politycznych. Drugą zasadą jest zacieśnienie współpracy między zarządzającymi infrastrukturą. Trzecia zasada, którą chcę omówić bardziej szczegółowo, dotyczy gwarancji jakości i niezawodności usług świadczonych przy pomocy infrastruktury dzięki przepisom mającym zapewnić lepszą równowagę między ruchem pasażerskim i towarowym w zarządzaniu infrastrukturą.
Nie oznacza to systematycznego udzielania pierwszeństwa pociągom towarowym przed pasażerskimi w całej sieci krajowej. Wręcz przeciwnie - chcę to wyraźnie powiedzieć - dotyczy to specjalnych korytarzy towarowych, czyli konkretnych i wyraźnie określonych linii. Dzięki temu pociągi towarowe nie będą systematycznie gorzej traktowane, szczególnie w przypadkach, w których występuje większa potrzeba prędkości czy punktualności. Uważamy, że o to nam w praktyce chodzi, kiedy mówimy o określaniu korytarzy towarowych lub promowaniu konkurencyjnego transportu towarowego.
Ostatnim, czwartym filarem jest zdefiniowanie i stworzenie rzeczywistej sieci strategicznych terminali. W tym przypadku słowo "terminal” jest używane w najszerszym jego rozumieniu i obejmuje stacje rozrządowe, terminale portowe, platformy logistyczne, drogi, koleje itd., które są konieczne do właściwego funkcjonowania korytarzy towarowych i systemu transportowego jako całości.
To wszystko, co chciałem powiedzieć, ale pragnę jeszcze raz podziękować państwu za terminowość i sprawność działania Parlamentu. Napawa mnie dumą pamięć o tym, że przez wiele lat sam byłem członkiem tej Izby. Należy pogratulować pracy sprawozdawcy i Komisji Transportu. Dziękuję.
Georg Jarzembowski
Zwracam się do pani przewodniczącej, pana wiceprzewodniczącego Komisji, pań i panów posłów oraz wszystkich, którzy nadal znajdują się na galerii, w szczególności pana Lübberinga! Moja grupa popiera główny zamiar Komisji, aby zwiększyć kolejowy ruch towarowy przez ustanowienie transgranicznych korytarzy kolejowych i specjalnych przepisów służących temu celowi. Panie wiceprzewodniczący! Dziękujemy panu nie tylko za wniosek, ale również za to, że wytrzymał pan dzisiaj prawie do północy - no ale przecież lubimy pracować. Dziękuję.
Ponadto - ponieważ w trakcie ogłaszania wniosku Komisji mogło dojść do przejęzyczenia - pragnę powiedzieć, że nasza grupa, w tym nasz sprawozdawca, są głęboko przekonani, że nie należy zapewniać bezwzględnego pierwszeństwa dla pociągów towarowych przed wszystkimi innymi pociągami, a jedynie łatwiejszy dostęp dla ruchu towarowego, bo w prawie wszystkich państwach członkowskich sieci kolejowe są wykorzystywane zarówno przez pociągi towarowe jak i pociągi międzynarodowe, krajowe, regionalne i lokalne.
Szczególnie w przypadku zakłóceń operacyjnych nie możemy pozwolić, aby decyzje podejmowało jakieś odległe biuro - należy pozostawić kompetencje poszczególnym operatorom infrastruktury i przedsiębiorstwom kolejowym, aby można było jak najszybciej i jak najsprawniej przywrócić normalny ruch pociągów. Nawet na gruncie specjalnych przepisów regulujących europejską sieć kolejowego transportu towarowego państwa członkowskie muszą pozostać odpowiedzialne za tworzenie i modyfikowanie korytarzy towarowych. Powinniśmy się zgodzić, że przeniesienie kompetencji na Komisję Europejską nie będzie w tym zakresie pomocne. Wreszcie należy przepisy dotyczące korytarzy skonsultować z przedsiębiorstwami kolejowymi, załadowczymi i agencjami spedycyjnymi, bo to one posiadają praktyczną wiedzę i doświadczenie na temat sposobów jak najefektywniejszego wykorzystania sieci kolejowej do konkurencyjnego ruchu towarowego.
Chcę jeszcze raz pogratulować sprawozdawcy. Napisał znakomite sprawozdanie, które w większości komisja przyjęła z wielkim zadowoleniem. Dziękuję panu posłowi sprawozdawcy.
Lily Jacobs
w imieniu grupy PSE. - (NL) Transgraniczne pociągi towarowe wleką się przez Unię Europejską ze średnią prędkością 18 kilometrów na godzinę. W roku 2007 tylko 60% wszystkich posiągów towarowych dotarło do miejsca przeznaczenia zgodnie z rozkładem. Dlaczego? Dlatego, że międzynarodowy transport towarów koleją jest nadal organizowany w sposób zupełnie nieefektywny. W ten sposób przewóz towarów koleją na pewno nigdy nie będzie mógł konkurować z transportem drogowym. W takim tempie nie osiągniemy europejskich celów środowiskowych i nasz zamiar, aby do roku 2020 emitować o 20% mniej CO2, spełznie na niczym.
Celem wniosku Komisji Europejskiej jest stworzenie konkurencyjnej sieci kolejowej na potrzeby transportu towarów w Unii Europejskiej. Można to osiągnąć, tworząc korytarze transgraniczne, doprowadzając do lepszej współpracy między zarządzającymi infrastrukturą i lepszej wzajemnej koordynacji inwestycji między państwami członkowskimi, a także wprowadzając lepsze systemy pierwszeństwa w przypadku opóźnień. W ten sposób można znacznie poprawić przepustowość i konkurencyjność sieci kolejowej.
Pierwotna propozycja Komisji, aby w razie opóźnień w każdym przypadku dawać pierwszeństwo pociągom towarowym, był przesadą, ale dzięki dobrej współpracy ze sprawozdawcą znalazłam znakomity kompromis, który gwarantuje elastyczność i pragmatyczne podejście. Niestety wniosek pana posła Albertiniego zamienił ten ważny rozdział w pustosłowie. Dlatego Grupa Socjalistyczna w Parlamencie Europejskim zagłosuje za odrzuceniem poprawki nr 71.
Jednak wniosek w bieżącym kształcie mimo wszystko zachęca ludzi do współpracy, a użytkownicy i podmioty gospodarcze są odpowiednio uwzględnione przy planowaniu i wdrożeniu. Czas już, abyśmy wreszcie razem zajęli się rzeczywistym rynkiem wewnętrznym transportu kolejowego, a tym samym zainwestowali w ekologiczną, zrównoważoną przyszłość.
Michael Cramer
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Ja również dziękuję sprawozdawcy i kontrsprawozdawcom za znakomitą współpracę. Grupa Zielonych/Wolnego Przymierza Europejskiego również chce, aby więcej towarów przewożono koleją, ale nie kosztem ruchu pasażerskiego. Mobilność pasażerów jest w Europie usługą powszechną. Komisja ignoruje realia europejskich sieci kolejowych, czyli to, że towary i pasażerów przewozi się na tych samych torach. Nie powinno być dogmatycznego priorytetowego traktowania tego, czy innego rodzaju pociągów.
My, Zieloni, chcemy skorzystać z rozwiązania "jednego okienka” i powołać w Europie jedną osobę do kontaktu dla każdego, kto chce wysyłać pociągi przekraczające granice w Europie. Ponadto chcemy większej przejrzystości przy przydzielaniu tras i w czasie zakłóceń operacyjnych, aby unikać między innymi nieuczciwych zakłóceń konkurencji. Komisja i posłowie, jako strażnicy traktatów, muszą wyeliminować praktykę umożliwiającą państwowym przedsiębiorstwom darmowe rezerwowanie trasy tylko po to, by blokować konkurentów.
Nasze wnioski dotyczące zmniejszenia hałasu, szczególnie powodowanego przez ruch towarowy, zostały odrzucone przez większościową koalicję w tej Izbie. Jednak my, Zieloni, będziemy nadal naciskać na utrzymanie ekologiczności kolei, w szczególności dzięki modernizacji istniejących wagonów towarowych.
Ulrich Stockmann
(DE) Pani przewodnicząca! Transport towarów koleją ma szansę przetrwać w konkurencji z towarowym transportem drogowym, tylko jeżeli będzie miał rzeczywiście ugruntowaną pozycję w całej Europie. Dlatego cieszy mnie wprowadzenie transgranicznych korytarzy kolejowego transportu towarowego, w obrębie których zoptymalizowany zostanie ruch towarowy. O to tutaj chodzi.
Dzięki temu sprawozdaniu rozwialiśmy uzasadnione obawy, że w związku z przyjęciem sztywnych przepisów o pierwszeństwie ruchu towarowego jakość ruchu pasażerskiego ulegnie pogorszeniu. Jednak będziemy musieli jeszcze popracować nad tym sprawozdaniem, ponieważ jako Parlament zajmujemy się zwykle procesami, a obecny etap to dopiero pierwsze czytanie. W przyszłości będziemy musieli również uwzględnić reakcje państw członkowskich.
Potrzebna jest nam inna podstawa do obliczania liczby korytarzy. Parlament proponował jeden na każdy kraj. Ja uważam, że w Niemczech potrzebujemy korytarzy północ-południe i wschód-zachód. Po drugie, musimy rozważyć, czy możliwe są alternatywne korytarze na obszarach, które mają być może mniej mieszanego ruchu. Po trzecie, musi być jasne, że nie wolno zmniejszyć ogólnej przepustowości transportu kolejowego.
Na koniec, co nie mniej ważne, wielu obywateli martwi się, że zwiększony kolejowy ruch towarowy spowoduje większy hałas. Dlatego musimy zacząć od rozsądnego prawodawstwa dotyczącego zmniejszenia hałasu w towarowym transporcie kolejowym, na samym początku następnej kadencji parlamentarnej.
Cieszy mnie perspektywa dalszej pracy. Nadal pozostają sprawy do załatwienia. Dziękuję sprawozdawcy, bo to był naprawdę dobry kompromis w bardzo kontrowersyjnej sprawie.
Gabriele Albertini
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Chciałbym pogratulować panu posłowi Duchoniowi tego znakomitego sprawozdania. W imieniu Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) i Europejskich Demokratów zaproponowałem poprawkę dotyczącą art. 14 ust. 2. Zgodnie z tym artykułem, w razie dodatkowych trudności z przepływem ruchu, pociągi towarowe mają mieć w europejskich korytarzach towarowych pierwszeństwo przed innymi pociągami.
We Włoszech i w dużej części Europy transport towarowy i pasażerski korzystają z tych samych linii. Obecnie niewiele jest odcinków przeznaczonych wyłącznie dla transportu towarów. Taki rodzaj pierwszeństwa zaszkodziłby regionalnemu przewozowi pasażerów w głównych włoskich miastach, na przykład w Mediolanie, który leży w obrębie trzech korytarzy TEN.
Aby uniknąć nieproporcjonalnych szkód w transporcie pasażerskim, jakie może spowodować transport towarowy, zaproponowałem uwzględnienie wspomnianej poprawki, która zakazuje stosowania tych zasad pierwszeństwa w czasie godzin szczytu, kiedy najwięcej osób jedzie do pracy lub wraca do domu. Godziny szczytu byłyby ograniczone do maksymalnego przedziału trzech godzin porannych i trzech godzin późno popołudniowych, tylko w dni robocze.
Na podstawie informacji uzyskanych od zarządzających infrastrukturą każde państwo członkowskie określiłoby własne godziny szczytu z uwzględnieniem regionalnego i długodystansowego ruchu towarowego.
Antonio Tajani
Pani przewodnicząca, szanowni państwo! Z mojego punktu widzenia dzisiejsze wnioski na ten temat są bardzo pozytywne i stanowią bardzo jasno przesłanie dla państw członkowskich, mianowicie że europejski system kolejowy potrzebuje korytarzy specjalnie przeznaczonych dla transportu towarów. Tworzenie tych korytarzy musi być skoordynowane i spójne na szczeblu Wspólnoty, a w działaniu tym muszą uczestniczyć wszystkie zainteresowane strony z sektora kolejowego.
Jeżeli chodzi o kompromisowe poprawki zaproponowane przez sprawozdawcę, przewidują one usprawnienie procesu ponownego przydziału i rezerwowania przepustowości odpowiedniej jakości linii kolejowych dla międzynarodowych pociągów towarowych oraz tworzenia rezerwy przepustowości w celu zaspokojenia potrzeb krótkoterminowych. Komisja może zaakceptować to podejście i może również przyjąć kompromisową poprawkę dotyczącą zarządzania międzynarodowymi pociągami towarowymi w przypadku zakłóceń w sieci. Co do pozostałych zagadnień, suwerenna decyzja należy do Parlamentu. Dziękuję.
Petr Duchoň
Ta debata jest dowodem na istnienie stosunkowo szerokiego porozumienia w całym spektrum politycznym. Chciałbym za to podziękować zarówno kontrsprawozdawcom, jak i każdemu, kto uczestniczył w dyskusji. Myślę, że najwięcej obaw budzi możliwość kolidowania transportu towarowego z pasażerskim. Przedłożony tekst uwzględnia to zagrożenie i pozostawia operatorom elastyczność wystarczającą do zarządzania sytuacjami kryzysowymi. Jeżeli chodzi o prawidłowe i płynne funkcjonowanie kolei, takie konflikty nie powinny oczywiście występować, więc nie ma sensu dyskutować nad pierwszeństwem jednego z tych dwóch rodzajów transportu kolejowego. Zatem chodzi tutaj tylko o konflikty możliwe w czasie sytuacji kryzysowych, ale jak już powiedziałem, kluczowe w tej sprawie jest pozostawienie operatorom kolejowym wystarczających kompetencji, a przedmiotowy dokument właśnie to przewiduje.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro.
