Liban (debata)
Przewodniczący
Następnym punktem porządku dziennego są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie sytuacji w Libanie.
Janez Lenarčič
Szanowni państwo! W odniesieniu do sytuacji w Libanie, działania dyplomatyczne Unii Europejskiej i państw członkowskich koncentrują się na przyspieszeniu ustanowienia pokoju, stabilności, rozwoju gospodarczego i poszanowania praw człowieka w Libanie.
Prowadzimy działania służące utrzymaniu i wzmocnieniu suwerenności, politycznej niezależności, spójności terytorialnej, jedności i stabilności Libanu. Unia Europejska popiera libańskie instytucje demokratyczne oraz prawomocny rząd premiera Fouada Siniory.
Jednakże jesteśmy zaniepokojeni długotrwałym paraliżem instytucji libańskich. Trwa on od listopada 2006 r., a od listopada 2007 r., kiedy zwolnił się urząd prezydenta, paraliż jeszcze się zwiększył.
Oprócz udzielania Libanowi największej pomocy finansowej, Unia Europejska stara się zaradzić politycznemu paraliżowi kraju również za pomocą intensywnych działań dyplomatycznych.
W tym celu wspieramy działania Organizacji Narodów Zjednoczonych, Arabii Saudyjskiej oraz Ligi Arabskiej. W ten sposób Unia Europejska popierała trzyczęściowy plan, jednogłośnie zatwierdzony przez ministrów spraw zagranicznych Ligi Arabskiej. Jak wiadomo, ten plan zakłada niezwłoczne dokonanie wyboru prezydenta, stworzenie rządu jedności narodowej oraz przyjęcie nowej ordynacji wyborczej.
Mimo wyrażenia poparcia dla tego planu, partie libańskie różnie interpretują jego wykonanie. Istnieją dwie najważniejsze przeszkody dla realizacji tej propozycji. Pierwsza z nich ma charakter wewnętrzny, ponieważ partie nie mogą dojść do porozumienia w zakresie swojego uczestnictwa w rządzie, podziału stanowisk ministerialnych oraz nowej ordynacji wyborczej. Druga przeszkoda ma związek z Syrią, która odmawia rezygnacji ze swoich wpływów w Libanie.
Mimo wszystko plan Ligi Arabskiej jest aktualnie wciąż jedyną inicjatywą, która może przyczynić się do przełamania impasu politycznego w tym kraju. Oczekujemy, że sekretarz generalny Ligi Arabskiej, pan Moussa, nadal będzie starał się rozwiązać istniejący problem. Unia Europejska udzieli mu swojego pełnego poparcia w tej sprawie.
Niedawny szczyt Ligi Arabskiej, który odbył się pod koniec marca w Damaszku, niestety nie przyniósł oczekiwanych rezultatów, koniecznych do rozwiązania sytuacji. Ze względu na ingerencję Syrii w procedurę wyborów prezydenckich, Liban w akcie protestu nie wysłał swojego przedstawiciela na szczyt.
W związku z tym chciałbym podkreślić poparcie Unii Europejskiej dla stanowisk wyrażanych w wielu rezolucjach Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Kolejnym wyrazem poparcia Unii Europejskiej dla wysiłków Organizacji Narodów Zjednoczonych jest jej udział w misji ONZ w Libanie. Największa część sił wojskowych w Libanie pochodzi z państw członkowskich. Mimo licznych ataków, w których zginęło sześciu członków kontyngentu hiszpańskiego, a trzech żołnierzy irlandzkich zostało rannych, misja odniosła sukces i została w sierpniu 2007 r. przedłużona o rok.
Państwa członkowskie Unii Europejskiej wspierają również ustanowienie w Holandii specjalnego trybunału Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Libanu.
Należy również podkreślić, że w 2007 r. wszedł w życie plan działania UE-Liban. Ten instrument stanowi wzmocnienie istniejącej współpracy w ramach Eurośródziemnomorskiego Komitetu ds. Procesu Barcelońskiego, a prowadzone w tych ramach działania już się rozpoczęły.
Olli Rehn
komisarz. - Panie przewodniczący! Na wstępie chciałbym podziękować Parlamentowi za uwzględnienie Libanu w dzisiejszym porządku obrad. W ostatnim okresie wiele innych wydarzeń na Bliskim Wschodzie, w szczególności sytuacja w Gazie, wymagało naszej uwagi. Jednakże mimo to nie powinniśmy zapominać o strategicznym znaczeniu Libanu dla regionu i jako partnera Europy.
Obecna sytuacja w Libanie jest nadzwyczaj niepokojąca. Trwa głęboki kryzys polityczny: w dniu 24 marca posiedzenie parlamentu, mające wybrać prezydenta, zostało przełożone po raz siedemnasty od listopada 2007 r. Również szczyt Ligi Arabskiej w Damaszku nie przyniósł rozwiązania.
Chociaż pod względem bezpieczeństwa utrzymuje się dość spokojna sytuacja, bez większych incydentów, napięcie i niepokoje społeczne wzrosły. W trwającym kryzysie politycznym w każdej chwili może dojść do wybuchu przemocy, której konsekwencji dla kraju i społeczeństwa nie można przewidzieć.
Niepokojące są również doniesienia, jakoby w porównaniu do 2006 r. Hezbollah zwiększył swoją siłę militarną, szczególnie ze względu na ostatnie groźby skierowane wobec Izraela po śmierci Imada Mugniyeha. Ponadto przedłużający się kryzys ma bardzo zły wpływ na sytuację społeczno-gospodarczą w Libanie.
Jak państwo wiecie, Europa prowadzi na wielu różnych szczeblach działania mające wspomóc Liban: jesteśmy największym uczestnikiem UNIFILu, a Unia Europejska jest również największym donatorem na konferencji Paris III. Zdecydowanie od początku od stycznia 2008 r. popieramy inicjatywę Ligi Arabskiej, a nasze instrumenty wspólnotowe pozwoliły nam w ukierunkowany sposób zareagować na niektóre najistotniejsze wyzwania.
Europejska polityka sąsiedztwa stała się głównym instrumentem wspierającym proces reform w Libanie i przyczyniającym się do stabilizacji gospodarczej i społecznej, nawet mimo tego, że wysiłki reformatorskie są w znacznym stopniu hamowane przez obecny pat polityczny.
Jakie są nasze priorytety na najbliższy okres? Głównym priorytetem pozostaje nadal wspieranie realizacji inicjatywy Ligi Arabskiej. Mimo wszystkich trudności ta inicjatywa cieszy się powszechnym poparciem i obecnie nadal stanowi jedyną szansę znalezienia rozwiązania. Istotnym terminem w tym procesie będzie 22 kwietnia, na który zaplanowano kolejne posiedzenie parlamentu służące wybraniu prezydenta.
Ostatnio pojawiła się koncepcja zorganizowania specjalnego szczytu libańskiego w ramach Ligi Arabskiej. Jeżeli zostanie ona zrealizowana, sprawdzimy, w jaki sposób możemy najlepiej udzielić wsparcia tej inicjatywie. Należy jednak zauważyć, że to Syria sprawuje obecnie przewodnictwo w Lidze Arabskiej.
Jasne i ciągłe zaangażowanie na rzecz pełnej realizacji rezolucji Rady Bezpieczeństwa odnoszących się do Libanu ma również istotne, wręcz kluczowe znaczenie. Z tego względu istotnym momentem przełomowym będą publikacje kolejnych sprawozdań z realizacji rezolucji Rady Bezpieczeństwa nr 1559 i 1701, planowane odpowiednio na maj i lipiec 2007 r.
A zatem będziemy nadal starać się o zachowanie impetu procesu pokojowego na Bliskim Wschodzie, który ma wpływ na Liban. Pozostaję w ścisłym kontakcie z moimi partnerami z kwartetu bliskowschodniego i z niecierpliwością czekam na planowaną w tym roku przez Parlament Europejski konferencję na temat Bliskiego Wschodu.
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
w imieniu grupy PPE-DE. - (ES) Panie przewodniczący! Jak poinformowali nas przedstawiciele urzędującej prezydencji w Radzie oraz Komisji, a także wysoki przedstawiciel, pan Solana, który spotkał się wczoraj z Komisją Spraw Zagranicznych, niedawny szczyt Ligi Arabskiej w Damaszku nie przyniósł efektów, aby wyrazić się dyplomatycznie.
Już po raz siedemnasty przewodniczący libańskiego parlamentu, Nabih Berri, przełożył planowane głosowanie nad wyborem prezydenta. Nie podjęto takiej decyzji, ponieważ nie ma zgody co do osoby kandydata na stanowisko prezydenta, który, jak wszyscy wiedzą, jest chrześcijaninem maronitą, jak również ze względu na brak zgody w odniesieniu do osoby będącej dowódcą sił zbrojnych, Michela Suleimana. Było to dla nas jasne jako delegacji posłów Parlamentu Europejskiego, która spotkała się w Damaszku z wicepremierem, ministrem spraw zagranicznych oraz przedstawicielami libańskich partii opozycyjnych, na przykład Hezbollahu i Amalu.
Panie przewodniczący! Problem polega po prostu wyłącznie na podziale władzy; chodzi o ustanowienie mniejszości blokujących w libańskiej radzie ministrów oraz podział stanowisk szefa służb wywiadowczych i dowódcy sił zbrojnych. Jak słusznie stwierdził pan komisarz, cała sytuacja ma znaczny wpływ na wiarygodność, funkcjonowanie i międzynarodowy wizerunek państwa.
Z tego względu zwracamy się do Parlamentu Europejskiego o wezwanie obecnych sił opozycyjnych do znalezienia rozwiązania, w celu przedłożenia ważniejszych interesów kraju nad te kwestie polityki wewnętrznej, abyśmy mogli tak, jak to miało miejsce w unijnej misji obserwującej wybory wspieranej przez Komisję, dalej działać na rzecz suwerennego, demokratycznego, wolnego, samowystarczalnego Libanu, który można stworzyć w warunkach pokojowych.
Pasqualina Napoletano
w imieniu grupy PSE. - (IT) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Ponownie wspomina się o wojnie w Libanie. Impas polityczny, który doprowadził już do 27 przesunięć sesji parlamentu mających wybrać prezydenta republiki, może jeszcze się pogłębić, ponownie czyniąc Liban żyznym terytorium konfliktu wewnątrzarabskiego oraz jak dotąd ukrytym źródłem napięć między Iranem i Hezbollahem oraz Izraelem.
Jak już wspomniano, szczyt Ligi Arabskiej w Damaszku nie przyniósł rezultatów. Jednakże premier Fouad Siniora i przewodniczący parlamentu libańskiego Nabih Berri prowadzą gorączkowe działania. Te dwie nitki dyplomatyczne, które jak mi się wydaje biegną równolegle, ale jak dotąd nie porozumiewały się ze sobą, są niczym ciągnący się od miesięcy dialog głuchych między większością i opozycją.
Moim zdaniem każda próba przyczynienia się do rozwiązania kryzysu w Libanie absolutnie musi uwzględniać zarówno sytuację wewnętrzną, jak i międzynarodową. W rzeczywistości wszystkie siły w Libanie mają silne powiązania zagraniczne, spośród których niektóre są ściślejsze niż inne. W takim kontekście istotną kwestią będzie ocena wyników dzisiejszego szczytu w Sharm-el-Sheikh między Egiptem i Arabią Saudyjską. Korzystne byłoby jak najszybsze zwołanie nadzwyczajnego szczytu ministrów państw Ligi Arabskiej, zgodnie z wnioskiem premiera Siniory, w celu zmuszenia Damaszku do poszanowania niepodległości Libanu.
Jednakże w takim kontekście nie mogę zapomnieć o analizie absolutnie wyjątkowej sytuacji społeczno-gospodarczej, w której mimo powojennego kryzysu PKB Libanu wzrosło w 2007 r. o 4%. A jednak sytuacja społeczna jest bardzo trudna. Związki zawodowe zapowiedziały na 7 maja strajk powszechny, w celu podniesienia płacy minimalnej, a jak wynika z danych ONZ, milion Libańczyków spośród populacji 4 milionów żyje poniżej granicy ubóstwa za mniej niż dwa dolary dziennie.
Jeżeli chcemy pomóc w znalezieniu rozwiązania, sprawmy, by nie zaprzepaszczono osiągnięć z 22 kwietnia, nie tylko dlatego, że wydaje się, iż dnia 21 sierpnia nie uda się dokonać przełomu. Ten dzień kandydat na prezydenta wyznaczył jako dzień swojej rezygnacji ze stanowiska dowódcy sił zbrojnych ze względu na osiągnięcie granicy wieku. Jeżeli do tego czasu nie uda się znaleźć rozwiązania, kryzys rozszerzy się na armię oraz definitywnie położy kres kandydaturze generała Suleimana.
Na koniec chciałabym zacytować wypowiedź premiera Siniory: "Libanem nie można rządzić z Damaszku, ale nie można również rządzić wbrew Damaszkowi”. Wydaje mi się, że jest to wyważone stanowisko oraz wzorzec dla wszelkich inicjatyw Unii Europejskiej.
Marco Pannella
w imieniu grupy ALDE. - (IT) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Zgadzam się prawie w całości z tym, co właśnie powiedziała pani Napoletano. Mówię "prawie”, ponieważ uważam, że zdecydowanie musimy pamiętać o Damaszku, z pewnością o innych stolicach, ale w szczególności o tym, że w Libanie obecnie prowadzona jest, najwyraźniej obecnie w nowy sposób, polityka systematycznego mordowania własnych przeciwników. Im bardziej byli popularni, w szczególności były przywódca komunistyczny, tym bardziej prawdopodobne było, że wszyscy zostaną zamordowani w serii zabójstw.
Z tego względu z pewnością możemy i musimy zwrócić uwagę na wymiar dyplomatyczny, ale jeżeli nie będziemy pamiętać, że obecnie na Bliskim Wschodzie, podobnie jak w Europie w latach 1937-1939, mamy do czynienia z jednej strony z polityką zabójstw, a z drugiej z rzeczywistością polityczną ofiar w imię wolności, to uważam, że nie uda nam się znaleźć właściwego kierunku, kierunku, który Europa może zaproponować jedynie pamiętając, że w procesie jej tworzenia konieczna była rezygnacja z suwerenności narodowej, dzięki czemu w Europie nie mieliśmy w ostatnim okresie wojen, za wyjątkiem Jugosławii i tego regionu. To był warunek konieczny, i tak samo powinno być na Bliskim Wschodzie: stworzyć coś w oparciu o wolność i prawa człowieka, jako przeciwwagę dla ostracyzmu i szantażu dyktatur z lat 30., i tych dzisiejszych na Bliskim Wschodzie i Dalekim Wschodzie.
Konrad Szymański
w imieniu grupy UEN. - Panie Przewodniczący! Mamy oczywiście ograniczony wpływ na sytuację w Libanie. Wydaje się jednak, że nie zrobiliśmy wszystkiego, by utrudnić destabilizację Libanu przez Hezbollah. Ta organizacja jest odpowiedzialna za zamachy terrorystyczne w Libanie, także za zamachy ze stycznia 2008, których celem były terytoria pod jurysdykcją UNIFIL-u. Hezbollah jest prywatną armią, która przy wsparciu Iranu i Syrii niszczy ten kwitnący niegdyś kraj. Dlatego Hezbollah powinien być pilnie wpisany na europejską listę organizacji terrorystycznych. Tylko w ten sposób będziemy mogli skuteczniej zablokować jego działalność w społeczności muzułmańskiej w Europie. Tylko w ten sposób zablokujemy europejską część pieniędzy, jakie płyną do tej organizacji.
Przy tej okazji warto wspomnieć także o skandalicznej umowie energetycznej między Szwajcarią a Iranem. Szwajcarscy politycy nie powinni mieć żadnych wątpliwości, że także z tych pieniędzy skorzystają terroryści działający w Libanie.
David Hammerstein
Dziękuję, panie przewodniczący! Panie przewodniczący Pöttering! Chciałbym złożyć panu szczególną propozycję, propozycję zaproszenia różnych libańskich przywódców parlamentarnych do Parlamentu Europejskiego w celu przedyskutowania propozycji Ligi Arabskiej oraz zachęcenia do wykorzystania dyplomacji parlamentarnej, abyśmy nie pozostawali bierni wobec sytuacji, w której obywatele libańscy stają się pionkami w nadzwyczaj niebezpiecznej grze geopolitycznej, zarówno dla nich, jak i dla pokoju na Bliskim Wschodzie.
Ta propozycja mogłaby być zrealizowana w okresie najbliższych tygodni, ponieważ z racji pogorszenia się sytuacji w Libanie nie możemy pozostać bierni, a libańska demokracja jest jednym z najsłabszych ogniw na Bliskim Wschodzie.
Nie możemy pozwolić, aby konflikty między Iranem i Stanami Zjednoczonymi oraz Iranem i Izraelem przekształciły Liban w pole bitwy, w której każda strona przegrywa.
Musimy poprzeć inicjatywę Ligi Arabskiej zobowiązującej do dokonania wyboru nowego prezydenta.
Nie możemy zrezygnować z naszego poparcia dla trybunału międzynarodowego badającego sprawę zabójstwa Rafika Haririego. Jesteśmy dość zaniepokojeni opóźnieniami w śledztwie, co utrudnia ochronę kluczowych świadków w tej sprawie, na przykład Syryjczyka Mohammeda al-Siddiqa, który niedawno zniknął.
Unia Europejska musi wywrzeć możliwie jak największy nacisk na Syrię i Iran, aby przestały one blokować rozwiązanie konfliktu politycznego w Libanie i poparły propozycję Ligi Arabskiej w sprawie wyboru nowego prezydenta.
Jesteśmy również zaniepokojeni ciągłym przemytem broni do kraju w celu uzbrojenia nielegalnych bojówek. Armia libańska powinna mieć monopol na działania militarne i kontrolę nad swoim terytorium.
Vittorio Agnoletto
w imieniu grupy GUE/NGL. - (IT) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Obywatele Libanu i demokratyczne społeczeństwo obywatelskie tego kraju są ofiarami kryzysu politycznego toczącego się gdzie indziej.
Z jednej strony stoją Stany Zjednoczone, chętne rozegrać kartę libańską przeciwko Syrii i Hezbollahowi jako część swojego stanowiska proizraelskiego, w celu ustabilizowania regionu zniszczonego swoimi nielegalnymi wojnami z Irakiem i konsolidacji siły wojskowej państwa Izrael. Nie mogą sobie pozwolić na utratę Libanu. Z drugiej strony mamy Iran i Syrię oraz ich sojuszników, którzy w Libanie toczą pojedynek o supremację polityczną, militarną, nuklearną i regionalną. Nie ma znaczenia, czy oznacza to rzeź, fizyczną rzeź Libańczyków. Oni również nie chcą utracić Libanu.
Rolą Unii Europejskiej nie jest stawanie po czyjejkolwiek stronie w tym międzynarodowym pojedynku szachowym. Jako Europejczycy musimy zrobić wszystko, co się da, aby utrzymać Liban zjednoczony politycznie, poprzez ochronę jego suwerenności i wspieranie dialogu między koalicją rządową, Hezbollahem i generałem Aounem, począwszy od wyborów prezydenckich. Wybrana osoba musi być kandydatem, z którego zadowolone będą obie strony. To znaczy Liban. Laicki, wielowyznaniowy charakter kraju jest cenną wartością dla całej społeczności międzynarodowej, w szczególności dla Europy.
Bastiaan Belder
w imieniu grupy IND/DEM. - (NL) Panie przewodniczący! Od czego zacząć przełamywanie trwającego impasu politycznego w Libanie? Odpowiedź jest zbyt prosta, by zawrzeć ją w słowach i jestem przekonany, że także Rada i Komisja doskonale sobie z tego zdają sprawę. W każdym razie moja jasna odpowiedź brzmi: zacznijmy od rozbrojenia Hezbollahu. Bardzo skuteczna, silnie uzbrojona organizacja, pozostająca poza oficjalnymi metodami sprawowania władzy, którymi posługują się legalne władze, przeszkadza w normalnym funkcjonowaniu libańskich instytucji państwowych i jak dotąd blokuje również osiągnięcie krajowego kompromisu politycznego.
Proste odpowiedzi na kryzysy międzynarodowe często jest ciężko wprowadzić w życie. Z pewnością odnosi się to również do pilnego rozbrojenia Hezbollahu; przecież na horyzoncie pojawia się widmo powtórnej wojny domowej. Z drugiej strony ciągłe demonstrowanie przez Hezbollah siły zbrojnej stanowi gwarancję dalszego wpływu jego dwóch głównych sponsorów, Syrii i Islamskiej Republiki Iranu, na arenie wewnętrznej. Konsekwencje takiego stanu są oczywiste: realne zagrożenie dalszymi gwałtownymi konfrontacjami z sąsiednim Izraelem. Ponadto oczywiste jest powiązanie z prezentowanym obecnie przez Teheran twardym kursem nuklearnym.
Rado i Komisjo, jakie rozwiązanie dylematu libańskiego zaproponuje Europa?
Panie przewodniczący! Mam jeszcze jedno krótkie pytanie. Zgodnie z doniesieniami z dzisiejszych wydań prasy amerykańskiej, jedno z państw członkowskich, Bułgaria, pierze pieniądze pochodzące z zysków z handlu narkotykami z Hezbollahem. Chciałbym uzyskać od Rady informację na temat bieżącej sytuacji. Państwo członkowskie UE zarabiające dla Hezbollahu pieniądze na handlu narkotykami - to wydaje mi się szczególnie poważne.
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
(EL) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie urzędujący przewodniczący Rady, szanowni państwo! Dzisiejsza debata napawa mnie ogromną satysfakcją. Mimo wszelkich prób i inicjatyw podejmowanych przez władze europejskie, uważam, że zachowujemy się jakbyśmy pozostawili swojemu losowi ludzi uwikłanych w niekończące się kryzysy polityczne.
Nasz stosunek do tej sytuacji jest niefortunny. Wydaje się, że nie zdajemy sobie sprawy z tego, że sytuacja w Libanie jest związana z wyzwaniami na Bliskim Wschodzie, a te wyzwania mają kluczowe znaczenie dla międzynarodowego bezpieczeństwa i pokoju, jak również dla planów strategicznych UE wobec regionu śródziemnomorskiego i Bliskiego Wschodu.
Uważam, że konieczne jest uświadomienie Parlamentowi Europejskiemu, że w UE musimy przestrzegać zobowiązań wynikających z naszego partnerstwa z Libanem. Zobowiązuje nas to do wspierania legalnie wybranego rządu, który został utworzony po ostatnich wyborach zgodnie z wymogami konstytucyjnymi, a który jest dziś celem ataków i gróźb.
Musimy wyrazić nasze poparcie za pomocą czynów. Jak powiedziała już pani Napoletano, nie przekazujemy odpowiednich środków finansowych, ponieważ zależy nam na wyniku, który zakończy kryzys i położy kres niepewności. Taki efekt wymaga działających instytucji. Parlament musi funkcjonować jako forum demokratycznego dialogu i kontroli państwowej; musi stanowić wyraz różnorodności, która jest istotnym elementem tożsamości libańskiej.
Pewien parlament jest wciąż zamknięty, nie tylko w celu dokonania wyboru prezydenta, ale przed wszelkimi działaniami. Jeżeli mamy znaleźć jakiekolwiek rozwiązanie kryzysu, konieczne jest natychmiastowe wybranie prezydenta republiki oraz utworzenie nowego rządu zgodnie z konstytucją. Nie można pozwolić, aby ton nadawały wzajemnie konkurujące ze sobą lokalne siły, co, jak się wydaje, ma miejsce w odniesieniu do wyborów prezydenckich. Musimy również wyrazić nasze poparcie dla Libańczyków szukających prawdy kryjącej się za morderstwami politycznymi. Setki tysięcy ludzi demonstrują na ulicach, powiewając sztandarami z hasłem "Domagamy się prawdy”.
W UE musimy podejmować skuteczniejsze i strategiczne działania w regionie. Musimy wspierać odpowiedzialność i rzeczywiste interesy. Musimy również znaleźć możliwe rozwiązania i doprowadzić do pokoju w państwach tego regionu i państwach arabskich. Muszą pojawić się zrozumienie i dialog na szczeblu krajowym.
Proszę pozwolić mi zakończyć optymistycznym akcentem. Uważam, że siły polityczne już podjęły odpowiedzialne działania: wydarzenia mogły doprowadzić do wojny domowej i przewrotu, ale tak się nie stało. A zatem wykorzystajmy jak najlepiej te pozytywne okoliczności.
Béatrice Patrie
(FR) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Jako przewodnicząca delegacji do spraw stosunków z państwami regionu Mashrek cieszę się, że w programie popołudniowego posiedzenia znalazła się debata na temat Libanu.
Kryzys, który od wielu miesięcy trwa w tym kraju, z pewnością wykracza poza ramy zwyczajnych wyborów prezydenckich czy utworzenia rządu. Wiemy, że kwestionowane są podstawy systemu politycznego, opartego na delikatnej równowadze między różnymi wyznaniami religijnymi w libańskiej mozaice.
Kwestionowana jest również pozycja, jaką Liban ma nadzieję zająć na arenie regionalnej. Czy chce on być lotniskowcem dla Stanów Zjednoczonych i ich sojuszników w regionie, czy też wysuniętym posterunkiem tak zwanego półksiężyca szyickiego? Nie wydaje mi się, by Liban faktycznie musiał wybierać między obozem amerykańskim i syryjsko-irańskim. Jedynym realnym obozem dla Libanu jest obóz libański.
Unia Europejska z pewnością nie powinna ingerować w wewnętrzne sprawy Libanu. Europa nie powinna popierać jednej z koalicji kosztem drugiej. Tym, co Unia Europejska może uczynić, jest zaproponowanie siebie jako mediatora, wsparcie partii libańskich w udzieleniu sobie wzajemnie zaufania - co ma kluczowe znaczenie dla zawarcia jakiegokolwiek porozumienia - oraz zaoferowanie swoich najlepszych służb do rozpoczęcia procesu zrozumienia i kompromisu.
Słusznie popieramy plan Ligi Arabskiej oparty na potrójnym konsensusie: jeden prezydent, jeden rząd jedności narodowej i reforma ordynacji wyborczej, zapewniająca sprawiedliwy udział wszystkich elementów społeczeństwa libańskiego. To warunek sine qua non świeckości politycznej, którą zapewnia porozumienie z Taif i czego domaga się coraz większa część społeczeństwa libańskiego.
Musimy wesprzeć wszelkie inicjatywy umożliwiające osiągnięcie tego celu. W tym kontekście pozytywnym sygnałem jest propozycja Nabiha Berriego, przewodniczącego parlamentu libańskiego, który proponuje ożywić dialog na szczeblu krajowym. Tak, jak czyniliśmy to przez wiele lat, musimy popierać Liban, który chce zachować suwerenność, jedność i pokój przynajmniej ze sobą samym.
Carlos Carnero González
- (ES) Panie przewodniczący! Mam wrażenie, że dla posłów do parlamentu libańskiego, wybranych w 2005 r., jedną z niewielu okazji do swobodnego działania było niedawne posiedzenie Euro-Śródziemnomorskiego Zgromadzenia Parlamentarnego w Atenach, ponieważ bycie posłem parlamentu w Libanie jest z pewnością bardzo niebezpieczne, jak pokazały niedawne tragiczne wydarzenia.
Uważam, że niektórzy chcą, abyśmy uwierzyli, że nie ma rozwiązania dla Libanu i z tego względu Liban nie ma racji bytu jako państwo niepodległe, suwerenne i demokratyczne. Musimy walczyć z nimi wspierając libańskie instytucje, plan Ligi Arabskiej i domagając się zniesienia wszelkich barier, które są stawiane na drodze do pokoju i porozumienia w tym kraju.
Europa nie umyła rąk w sprawie Libanu; chciałbym przypomnieć wszystkim zgromadzonym o imponującym wielkością udziale militarnym Europy w UNIFIL 2, oraz o wielu wypadkach i ofiarach śmiertelnych, o czym przypomniała nam Rada.
Nasza obecność polityczna jest równoważna z tą obecnością wojskową. Mamy ograniczenia, ale w ramach tych ograniczeń naszych możliwości musimy zwrócić się do sił spoza regionu i Libańczyków o dojście do porozumienia, ponieważ bez nich niemożliwe będzie osiągnięcie postępu społeczno-gospodarczego dla dobra obywateli i pokoju na Bliskim Wschodzie.
Eija-Riitta Korhola
Panie przewodniczący! Ostatni szczyt arabski był raczej biciem piany, niż czymś konkretnym. Ze względu na nieobecność najważniejszych uczestników nie udało mu się rozwiązać istotnych kwestii.
Kryzys polityczny w Libanie i stale pogarszająca się sytuacja w zakresie bezpieczeństwa oznaczają, że UE musi wzmocnić dialog polityczny i pomóc w przywróceniu rządów prawa i demokracji. Chociaż plan działania UE-Liban uczynił priorytetem skuteczną realizację międzynarodowych zobowiązań Libanu w zakresie przestrzegania praw człowieka i podstawowych wolności, nie udało się osiągnąć prawie żadnego postępu. Niesprawne instytucje państwowe i pogarszająca się sytuacja gospodarcza wywołały niepokoje i protesty społeczne. Nawet niedawny strajk nauczycieli jest bezsilny bez reagujących instytucji państwowych.
Obecna sytuacja polityczna zagraża programowi reform europejskiej polityki sąsiedztwa (ENP), ale ENP może być katalizatorem debaty politycznej dzięki przekształceniu dyskusji opierającej się na argumentach siłowych w dyskusję opartą na argumentach merytorycznych. Partnerstwo ENP nagradza postęp. Liban nie jest najpojętniejszym uczniem w uczeniu się i współpracy z ENP, ale nie możemy pozwolić na jego przyjęcie tak, jak gdyby był on wyborem strategicznym.
Miroslav Mikolášik
(SK) Jako członek delegacji Euromed/procesu barcelońskiego monitoruję kwestię Libanu i z ubolewaniem muszę stwierdzić, że chociaż w Libanie istnieje większość parlamentarna, prawomocna większość, ta większość jest zastraszana, a parlament w ogóle się nie spotyka.
Od chwili morderstwa Rafika Haririego, który był osobą powszechnie znaną i poważaną, nie odbyły się wybory prezydenckie, a kraj jako całość nie jest w stanie znaleźć politycznego rozwiązania tej skomplikowanej sytuacji. Posłowie do parlamentu libańskiego, z którymi niedawno miałem okazję się spotkać, zarówno na ostatnim posiedzeniu Euromed w Atenach, jak i tutaj w Brukseli, poinformowali nas, jak straszne dla nich panują warunki. W Libanie panuje odczucie, że w praktyce Syria sprawuje polityczną władzę nad krajem, w szczególności nad południowym Libanem, gdzie codziennie Hezbollah naraża ten region poprzez ostrzeliwanie północnego Izraela za pomocą rakiet. Iran popiera tę sytuację i nie wydaje mi się, żeby ta oś była skłonna poprzeć demokratyczne przemiany.
Chciałbym wezwać moich kolegów i wszystkich tu obecnych, zarówno w Radzie, jak i w tym Parlamencie, do przyjęcia środków zapewniających Libanowi natychmiastową pomoc.
John Purvis
Panie przewodniczący! Ja również jestem członkiem delegacji do spraw stosunków z państwami regionu Mashrek i muszę powiedzieć, że Liban faktycznie znajduje się w tragicznej sytuacji.
Ale muszę poinformować Radę i Komisję, że słuchając państwa wystąpień dzisiejszego popołudnia nie jestem zachwycony pewnego rodzaju niemocą prezentowaną w państwa wystąpieniach. Przerzucacie swoją odpowiedzialność na równie bezsilną Ligę Arabską.
Wydaje się, że nie osiągamy żadnego postępu, a uważam, że Europa mogłaby odgrywać znacznie istotniejszą rolę, nie tylko w Libanie, ale w odniesieniu do całej kwestii Bliskiego Wschodu. Jest niezdecydowana i nie potrafi zająć określonego stanowiska. Proszę, Rado i Komisjo, czy moglibyśmy przyjąć znacznie bardziej zdecydowane z punktu widzenia Europy stanowisko w całej sprawie Bliskiego Wschodu, a nie tylko zadowalać się pobożnymi komunałami?
Bogusław Sonik
Panie Przewodniczący! Chciałem się przychylić do tych opinii, które mówią o tym, że Europa powinna wyjść teraz z inicjatywą, i do tego, co proponowała pani przewodnicząca Patrie, że powinniśmy zaoferować możliwość, żeby na naszym forum parlamentu główne siły libańskie powiedziały, co naprawdę blokuje możliwość zwołania parlamentu i rozpoczęcia procesu wyboru prezydenta. Potrzebna jest też - wydaje mi się - zdecydowana polityka wobec Syrii. To w Damaszku leży klucz do całości polityki libańskiej. Nie można oddzielić polityki wobec Syrii od stanowiska wobec Libanu.
Dlatego jeżeli teraz mówi się o negocjacjach między Izraelem a Syrią o opuszczeniu wzgórz Golan przez Izrael, to chyba musi być spełniony jeden warunek, że Liban ma prawo być demokratycznym krajem i Syria musi to zaakceptować.
Janez Lenarčič
urzędujący przewodniczący. - (SL) Szanowni państwo! Z uwagą przysłuchiwałem się prezentowanym przez posłów stanowiskom w trakcie dzisiejszej debaty i chciałbym przede wszystkim powiedzieć, że istnieje powszechny konsensus, zarówno w Parlamencie, jak i w Radzie, że najwyższy czas przełamać patową sytuację w Libanie.
Rada dąży do tego na wiele sposobów. Niektórzy z państwa, między innymi pani Kratsa-Tsagaropoulou i pani Napoletano, podkreślali, że wysyłanie pieniędzy i środków finansowych do Libanu nie wystarcza, a zwyczajne dokonanie wyboru prezydenta również nie będzie wystarczające.
To prawda. Jednakże Unia Europejska robi znacznie więcej w Libanie i w związku z Libanem. Chciałbym tu wyrazić wdzięczność dla pana Carlosa Carnero Gonzáleza, który podobnie jak ja w swoim wprowadzającym wystąpieniu podkreślił znaczące zaangażowanie Unii Europejskiej w dziedzinie bezpieczeństwa poprzez swoje siły zbrojne, zaangażowanie, które już kosztuje życie ludzi. Jednakże i to dalece nie wystarcza. Prezydencja w Radzie Europejskiej zgadza się, że Unia Europejska musi również odegrać rolę polityczną.
Na tym etapie nie możemy zapomnieć, że została przedstawiona inicjatywa Ligi Arabskiej, którą Unia Europejska wspiera, a obecne wysiłki sekretarza generalnego, pana Moussy, zasługują na poparcie; Unia Europejska wspiera je i będzie je nadal wspierać.
Musimy dostosować nasze działania w odniesieniu do Libanu w zależności od rozwoju wydarzeń. Jak już wspomniałem, same wybory prezydenckie nie rozwiążą wszystkich trudności. Konieczne będzie również stworzenie nowego rządu i przeprowadzenie reformy ordynacji wyborczej, a my oczywiście będziemy do tego dążyć.
Prawdą jest, że rozwiązanie kryzysu politycznego będzie miało również wpływ na sytuację gospodarczą w kraju. A prowadząc te działania, Rada i Unia Europejska podtrzymują zobowiązanie do zapewnienia pomocy dla Libanu.
To kraj o ogromnym potencjale; i z tego względu chcemy mu pomóc i jesteśmy zdeterminowani zapewnić wszelkie wsparcie, jakie możemy, aby Liban możliwie jak najszybciej osiągnął stabilność polityczną i pełen dobrobyt gospodarczy.
Olli Rehn
komisarz. - Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować posłom za tę bardzo istotną i odpowiedzialną debatę. Przedstawię jej przebieg mojej koleżance, Benicie Ferrero-Waldner.
Wydaje mi się, że my - czyli Parlament, Rada i Komisja - podzielamy zasadnicze stanowisko, że z pewnością będziemy nadal wspierać naszego długoterminowego partnera, Liban, w tym bardzo krytycznym okresie. Ze względu na złożoność wyzwań stojących obecnie przed Libanem, faktycznie konieczne jest skoordynowanie w możliwie największym stopniu przez nas, instytucje europejskie, naszych wysiłków i skorzystanie w pełni z naszych możliwości. Parlament Europejski już w przeszłości wniósł cenny wkład w naszą współpracę z Libanem. Dobrym przykładem jest europejska misja obserwacyjna w trakcie wyborów parlamentarnych w 2005 r.
Rzeczywiście jednym z najważniejszych przyszłych zadań jest wsparcie demokracji libańskiej, aby stała się ona silniejsza i mogła stawić czoła takim wyzwaniom, jak obecny kryzys. Reforma ordynacji wyborczej jest kluczowym elementem każdej inicjatywy służącej wywarciu trwałego wpływu na libański system polityczny. W tym kontekście Parlament Europejski może - i wierzę, że mu się to uda - mieć kluczowe znaczenie, ze względu na swoje szczególne doświadczenia i know-how.
Jest również prawdą, jak podkreśliło kilku mówców, że konflikty w regionie są ze sobą wzajemnie powiązane. Jak państwo wiecie, Liban i Izrael nigdy nie zawarły porozumienia pokojowego. W Libanie przebywa około 400 000 uchodźców palestyńskich, między innymi ze względu na brak porozumienia pokojowego między Izraelem i Palestyńczykami. Częścią raison d'être Hezbollahu jest trwająca okupacja przez Izrael farm Shebaa. Z tego względu, z punktu widzenia Unii Europejskiej osiągnięcie zrównoważonego i trwałego rozwiązania jest możliwe jedynie za pomocą szeroko zakrojonego podejścia do procesu pokojowego. Rozwiązanie jednej kwestii procesu pokojowego będzie pomocne w innych dziedzinach, ale rozwiązanie żadnej kwestii nie może być pewne bez dokonania postępu w innych. Z pewnością osiągnięcie porozumienia między Izraelem i Syrią pomogłoby rozładować napięcie w Libanie i z tego względu udzieliliśmy pełnego wsparcia obecnemu procesowi politycznemu. Mamy nadzieję, że w stosownym czasie uda się osiągnąć postęp również w innych dziedzinach.
Przewodniczący
(FR) Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się na następnym posiedzeniu miesięcznym w Strasburgu.
