

De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de verklaringen van de heer Barroso en de heer McCreevy over de recente verklaringen van de heer McCreevy over de zaak-Vaxholm.
José Manuel Barroso,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik verheug me op deze mogelijkheid om standpunten uit te wisselen met het Europees Parlement over vraagstukken die bovenaan op onze prioriteitenlijst staan. Op dezelfde dag waarop het Parlement te kennen gaf dit debat te willen voeren, 12 oktober, was ik direct bereid daar tijd voor in te ruimen en op de bewuste avond acte de présence te geven. Helaas bood de agenda geen mogelijkheid hiertoe. Het doet me deugd dat we nu de kans krijgen deze discussie te voeren.
Dit debat wordt gehouden naar aanleiding van een zaak die bij een Zweeds en Europees rechtscollege aanhangig is gemaakt, te weten de zaak Laval. Ik ben me bewust van de politieke gevoeligheden die er in dit verband aan alle zijden heersen en van de problemen die moeten worden opgelost. Ik heb deze zaak persoonlijk opgenomen met de premiers van Zweden en Letland, en ik ben volledig doordrongen van het belang dat eraan wordt gehecht.
De Commissie is nog steeds in afwachting van een uitspraak van het Europees Hof naar aanleiding van het verzoek om een prejudiciële beslissing. Zodra we meer weten, zullen we de zaak zorgvuldig bestuderen en onze standpunten meedelen in een aan het Hof, zoals te doen gebruikelijk bij dergelijke procedures.
Zodra het Hof gesproken heeft, staat de Commissie uiteraard volledig ter beschikking van alle partijen als gevraagd wordt om een analyse van de situatie en om mogelijke oplossingen. Aangezien het mogelijk is gebleken om in andere situaties tot bevredigende oplossingen te komen - de richtlijn inzake de terbeschikkingstelling van werknemers is daar slechts één voorbeeld van - blijft de Commissie ervan overtuigd dat het mogelijk is de vier vrijheden in het kader van de Europese Verdragen te verzoenen met de verschillende sociale modellen die de lidstaten hebben gekozen. Het is de rol van de Commissie te verzekeren dat zowel het sociale acquis als de internemarktwetgeving in alle lidstaten zonder uitzondering geëerbiedigd en volledig uitgevoerd wordt.
De Commissie respecteert principieel de verschillende sociale modellen in de lidstaten. Zij erkent het succes van het Zweedse model, dat een hoge werkgelegenheid koppelt aan flexibiliteit voor ondernemingen en sociale rechtvaardigheid. Het Zweedse model voorziet duidelijk in aanpassingsvermogen in een geglobaliseerde maatschappij. De Commissie erkent met name dat Zweden gezien zijn succesvolle staat van dienst een verzoek om overgangsperioden voor het toelaten van werkenden uit de nieuwe lidstaten tot de Zweedse arbeidsmarkt niet nodig achtte.
De onderhavige vraagstukken moeten ook in hun bredere economische en politieke context worden beschouwd. Ze tonen aan dat het nodig is werk te maken van onze agenda voor groei en werkgelegenheid om meer sociale en economische cohesie te verwezenlijken.
Zoals ik al zei, wordt dit debat gehouden naar aanleiding van een gerechtelijke procedure. We zullen allereerst het oordeel van het Hof moeten afwachten. Voor alle duidelijkheid: het Parlement is geen rechtscollege, het is een politieke instelling die een politiek debat moet voeren. Het is een kwestie van inhoud en niet alleen van juridische uitleg. De essentiële vragen zijn duidelijk. Zijn we voor of tegen solidariteit in een uitgebreide Unie? Zijn we voor of tegen economische en sociale cohesie ter vermindering van onevenwichtigheden in een Unie van 25 lidstaten? Zijn we voor of tegen vrij verkeer van werkenden, met volledige eerbiediging van de nationale wetgeving en de sociale kaders in de lidstaten? Zijn we voor of tegen een Europese begroting waarmee we economische en sociale cohesie doeltreffend kunnen bevorderen? Dát zijn de achterliggende vragen van dit debat die we moeten beantwoorden.
We moeten in de toekomst voorbereid zijn op dit soort gevallen, die zich in een uitgebreide Unie heel wel kunnen voordoen. Het is interessant om in herinnering te roepen dat in 1986, toen Spanje en Portugal toetraden tot de Europese Gemeenschap, de arbeidsmigranten uit die landen door de toenmalige leden van de Gemeenschap als een bedreiging werden beschouwd. De oplossing was niet de bescherming van iedere markt, maar de bevordering van economische en sociale cohesie. De hamvraag is dus hoe we de onevenwichtigheden kunnen verminderen en de welvaart actief kunnen bevorderen om een daadwerkelijk verenigde Unie zonder kunstmatige scheidslijnen tot stand te brengen.
Ik hoop dat alle voorstanders van sociale solidariteit, sociale samenhang en economische cohesie zullen opkomen voor de ambitieuze financiële vooruitzichten en een actief sociaal en economisch cohesiebeleid die we in een uitgebreid Europa nodig hebben. We moeten toewerken naar eenheid en niet naar kunstmatige grenzen.
Dan is nu het woord aan commissaris McCreevy. Zoals u weet, heeft de commissaris voor de interne markt speciale verantwoordelijkheid voor de verdediging van de internemarktbeginselen die in onze Verdragen zijn vervat.
Charlie McCreevy,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik bevestig dat de Commissie de organisatie van de arbeidsverhoudingen en het systeem van collectieve arbeidsovereenkomsten in Zweden, of in welke andere lidstaat dan ook, niet in twijfel trekt. Elke lidstaat bepaalt geheel zelfstandig hoe de arbeidsverhoudingen worden georganiseerd en of daarin ruimte is voor collectieve onderhandelingen. De Commissie erkent de vitale rol die collectieve onderhandelingen vervullen bij het creëren van stabiele en voorspelbare economische en sociale verhoudingen in de vele lidstaten waarin van deze methode gebruik wordt gemaakt.
Bij de opening van de vergadering in Brussel eerder deze maand is melding gemaakt van mijn verklaring van onlangs dat het Scandinavische model van collectieve onderhandelingen niet verenigbaar is met het EG-Verdrag.
Zij die mij kennen, weten maar al te goed dat ik mij altijd vierkant heb opgesteld achter de collectieve onderhandelingen in de lidstaat die ik het beste ken: mijn eigen land. Ik ben direct betrokken geweest bij meer nationale partnerschapsonderhandelingen dan enig andere Ierse minister van Financiën. Toen ik dat ambt bekleedde, werd ik samen met de eerste minister beschouwd als de belangrijkste pleitbezorger in de regering van het Ierse model van sociaal partnerschap.
Tijdens een recent bezoek aan een aantal lidstaten, waaronder Letland en Zweden, stelde de pers mij vragen over het lopend onderzoek naar de zogeheten zaak Laval. Het gaat om een Lets bouwbedrijf, Laval, dat een aanbesteding won voor het bouwen van een school in het Zweedse Vaxholm. Er ontstond een conflict over de vraag of Laval zich aan de Zweedse CAO moest houden en of het bedrijf het gemiddelde Zweedse loon in de bouwsector moest betalen. Het conflict escaleerde; de Zweedse bouwvakbond vormde een blokkade op het bouwterrein, hetgeen ertoe leidde dat Laval het contract ontbond. Uiteindelijk ging het bedrijf failliet. De zaak werd aanhangig gemaakt voor het Zweedse Arbeidsgerecht, dat de zaak voor het Europees Hof van Justitie bracht voor een prejudiciële beslissing.
Het feit dat het Zweedse Arbeidsgerecht de zaak doorverwees naar het Europees Hof van Justitie geeft aan dat de juridische situatie complex is. Of de Zweedse autoriteiten en de vakbond al dan niet juist hebben gehandeld, zal door het Zweedse Arbeidsgerecht worden bepaald op basis van de uitspraak van het Europees Hof van Justitie.
Er zal een verzoek aan de Commissie worden gericht om een analyse in te dienen van de situatie en van alle bijbehorende juridische aspecten, waaronder artikel 49 van het Verdrag inzake vrije dienstverlening en de toepassing van de richtlijn inzake de terbeschikkingstelling van werknemers. Deze ingewikkelde analyse zal enige tijd in beslag nemen. De Commissie heeft aangaande deze kwestie nog geen standpunt geformuleerd. Dit zijn de feiten van de zaak.
Ten aanzien van de bredere vraag hoe de Commissie staat tegenover de ontwikkeling van de interne markt en het Europese sociale model, wil ik benadrukken dat deze volgens de Commissie hand in hand gaan. Ze sluiten elkaar niet uit; ze versterken elkaar. De interne markt schept nieuwe kansen voor het bedrijfsleven, de consumenten en de werknemers, waardoor het mogelijk wordt de sociale rechten te behouden en verder te ontwikkelen conform de collectieve voorkeuren van iedere afzonderlijke lidstaat.
De Commissie heeft de lastige taak te verzekeren dat de grondrechten en fundamentele vrijheden die in het Verdrag zijn neergelegd, in de gehele Unie worden gerespecteerd. Als hoeder van de interne markt vervul ik mijn taken op onpartijdige wijze. Omwille van de geloofwaardigheid kan dat ook niet anders.
Ik vind het vreemd dat ik mijn opmerkingen over een incident waarin ik twijfel uit over de verenigbaarheid van een en ander met artikel 49 van het Verdrag, moet rechtvaardigen. Ik was niet de eerste die de vraag opwerpt. Het Zweedse Arbeidsgerecht vroeg al of er sprake is van onverenigbaarheid met de communautaire wetgeving, met name de richtlijn inzake de terbeschikkingstelling van werknemers, artikel 49 van het Verdrag inzake vrije dienstverlening en artikel 12 van het Verdrag betreffende non-discriminatie.
Het gaat hier om een "heet hangijzer" in een lidstaat. Maar berooft het feit dat het een heet hangijzer betreft, mij van het recht een mening te uiten of mijn plicht te doen? Ik ben van mening dat de Commissie haar taken op een onpartijdige en rechtvaardige manier moet kunnen vervullen. Ik zal mijn standpunten luid en duidelijk blijven verkondigen. Het kan me niet schelen dat dat misschien betekent dat ik daarmee bepaalde mensen voor het hoofd stoot. Ik geloof vurig in de primaire rol van de Commissie die erin bestaat toepassing van de bepalingen van het Verdrag te waarborgen en ik zal die rol met verve verdedigen. Ik heb gezworen dat te doen.
De Unie heeft 25 lidstaten. Ik maak geen onderscheid tussen hen. Het feit dat Letland pas recentelijk is toegetreden en een van de kleinste lidstaten is, betekent niet dat klachten van dit land minder belangrijk zijn. Leden van Letse vakbonden hebben er net zo veel recht op dat hun belangen worden verdedigd als Zweedse vakbondsleden.
Net zo min als de Commissie trek ik het sociale model of de organisatie van de arbeidsverhoudingen van welke lidstaat dan ook in twijfel. Een van de sterke punten van de Unie is haar verscheidenheid. Ik heb mijn meningen over wat goed is voor de economie. Ik heb daar nooit een geheim van gemaakt. Ik heb ook mijn meningen over de wijze waarop de uitdagingen en mogelijkheden die voortvloeien uit de globalisering moeten worden aangepakt. Ik vind het geen optie barrières in stand te houden en te doen alsof concurrentie niet bestaat of buiten de deur kan worden gehouden.
Ik heb echter nooit beweerd dat er slechts één recept is voor het runnen van welke economie dan ook. Er is niet één recept voor de organisatie van arbeidsverhoudingen of voor een sociaal model. Wat in het ene land werkt, kan in het andere land onuitvoerbaar blijken. Van mij zult u dus niet horen dat het sociaal model van de ene lidstaat beter of slechter is dan dat van de andere. Dat is een kwestie van het maken van politieke keuzen, keuzen die elk land zelf maakt, en ik weet dat elk systeem zijn voor- en tegenstanders heeft. De waarheid ligt gewoonlijk in het midden. Er bestaat geen systeem met enkel voordelen. Elk systeem en elke keuze bergen nadelen in zich. Daarnaast kunnen keuzen en voorkeuren veranderen. Wat nu goed is, is dat over vijf jaar misschien niet meer.
Het gaat in dit debat niet om de vraag of het sociaal model van een land bedreigd wordt dan wel tot voorbeeld strekt. Het gaat er mij om wat we bedoelen met een interne markt. Wat houden artikel 49 van het Verdrag en een vrije dienstverlening eigenlijk in? Wat hebben artikel 12 en het beginsel van non-discriminatie te betekenen?
Niemand heeft de enorme voordelen van de interne markt alsmede de extra groei en de extra banen die de interne markt heeft gecreëerd in twijfel getrokken. We moeten de interne markt niet angstvallig uit de weg gaan, maar juist omarmen. We hebben een Unie van 25 lidstaten. De wereld wacht niet af totdat we de voordelen van de interne markt waarin we leven aangrijpen. Anderen zullen ons voor zijn als we niet wakker worden. Ik zal de rechten die in het Verdrag zijn neergelegd verdedigen. Ik zal de bepalingen van het Verdrag op een onpartijdige wijze toepassen. Maar als afgevaardigden in dit Huis van mij verlangen dat ik op kousenvoeten zal lopen om te voorkomen dat ik lidstaten en bepaalde afgevaardigden van het Parlement voor het hoofd stoot, ben ik bang dat ik ze moet teleurstellen.
Hans-Gert Poettering,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, onze fractie is van mening dat het Parlement er vanzelfsprekend recht op heeft om leden van de Commissie – inclusief de voorzitter van de Commissie – op te roepen en naar hun mening te vragen. De voorzitter van de Commissie heeft erop gewezen dat hij graag bereid is om in Brussel te verschijnen, wat zijn plicht is als het Parlement dit vraagt. Dat hij dit niet heeft gedaan, lag aan degenen die hem hierom hadden verzocht en uitdrukkelijk niet aan hem, dus we bedanken hem voor het feit dat hij zijn plicht doet en vandaag hier aanwezig is.
Met zijn uitlatingen in Stockholm was commissaris McCreevy er niet op uit het Zweedse sociale model in twijfel te trekken of de rechten van de Zweedse sociale partners inzake loonvorming aan te vallen. Het ging niet om de Europese dienstenrichtlijn en ook niet om een besluit dat het Parlement, de Raad of de Commissie zou moeten nemen. Integendeel, hij refereerde aan een procedure voor het Europees Hof van Justitie.
Toen commissaris McCreevy begin oktober in Stockholm verklaarde dat de Commissie een Lets bouwbedrijf steunt in een conflict met een Zweedse bouwvakbond, heeft hij simpelweg datgene gedaan waartoe de Commissie volgens de Verdragen verplicht is, namelijk optreden als hoedster van de wet – in dit geval het recht op het vrij verrichten van diensten. Hij heeft daarmee niet het traditionele systeem van collectieve arbeidsovereenkomsten in Zweden in twijfel getrokken, maar geprobeerd duidelijk te maken dat dit systeem, net als alle andere, aangepast moet worden aan de totstandkoming van de interne markt.
Ik wil er hier op wijzen dat andere landen – bijvoorbeeld het land waar de heer Schulz vandaan komt – hierop al hebben gereageerd door gebruik te maken van de mogelijkheden van de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers voor de bouwsector, of door de in de toetredingsonderhandelingen overeengekomen mogelijkheid te benutten om overgangsregelingen in te voeren voor werknemers uit lidstaten die onlangs tot de EU zijn toegetreden. Kennelijk wil de Zweedse regering de aandacht afleiden van haar eigen nalatigheden.
Er is geen andere verklaring voor de poging van de Zweedse minister van Economische Zaken om de Europese instellingen onder druk te zetten door te dreigen dat zijn land de steun voor de dienstenrichtlijn zal intrekken. Zijn motieven zijn maar al te doorzichtig, en zijn uitlatingen zijn onaanvaardbaar voor ons.
De dienstenrichtlijn heeft helemaal niets met deze zaak te maken. Waar het wel om gaat, is de interpretatie van bestaand recht, waaraan niemand iets wil veranderen. Namens mijn fractie, de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese democraten, wil ik uitdrukkelijk zeggen dat niemand bij ons de dienstenrichtlijn wil gebruiken om het arbeidsrecht en het CAO-recht te wijzigen of zelfs te beperken. Wie dit beweert, wil angst zaaien onder de mensen en stemming maken tegen Europa.
We moeten uiteraard bedachtzaam zijn en de angsten van de mensen serieus nemen. De twee mislukte referenda van dit voorjaar hebben ons dat duidelijk gemaakt. Het getuigt echter bepaald niet van politiek vakmanschap wanneer politici de schuld en de verantwoordelijkheid steeds op Brussel proberen af te schuiven. Als de uitlatingen van een lid van de Commissie als excuus worden gebruikt om eigen fouten en nalatigheden te verdoezelen, kan het Europees Parlement dat niet goedkeuren.
De mensen in Midden- en Oost-Europa hebben zich met veel succes ingezet voor vrijheid, democratie en zelfbeschikking. Zij hebben hierdoor het recht gekregen om zich aan te sluiten bij de gemeenschap van de Europese Unie. Het staat voor ons als een paal boven water dat ze ook aanspraak kunnen maken op alle hiermee verbonden rechten en niet behandeld mogen worden als tweederangs-Europeanen. Daar gaat het hier om. Daarop zullen wij worden afgerekend. Wij zullen niet toestaan dat deze Europese Gemeenschap wordt opgedeeld, met eerste- en tweederangsburgers en -staten. Integendeel, wij zijn één gemeenschappelijke Europese Unie en als zodanig solidair met elkaar. Wij verdedigen ons sociale model, en de interne markt maakt hier deel van uit, omdat het onze enige kans is om wereldwijd concurrerend te worden. Dit zijn de principes van onze fractie.
Martin Schulz,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit is een nuttig debat, want aan het applaus kunnen we al aflezen waar deze Commissie staat. Zij staat duidelijk niet in het centrum, niet in het midden van het Europees beleid. Vanochtend is duidelijk geworden dat zij – niet alle leden van de Commissie, maar commissaris McCreevy en voorzitter Barroso – staat voor een rechtse, neoliberale koers, waartegen mijn fractie zal strijden – vandaag, morgen en alle dagen!
U hebt gelijk als u zegt dat wij alle nieuwe staten van de Europese Unie welkom heten – allemaal. Wij sociaal-democraten vechten ook voor Roemenië en Bulgarije en wij vragen u dit met dezelfde toewijding te doen. De reden waarom wij hen welkom heten is dat wij sociale vooruitgang in Europa willen, zoals we ook willen dat de sociale standaarden die we hebben bereikt, veiliggesteld worden. Wij willen niet dat de Zweedse arbeiders worden uitgespeeld tegen hun Letse collega’s, maar u wilt dat wel – dat is uw manier om Europa kapot te maken.
Bij onze voorbereiding op het debat van vandaag heeft de voorzitter van de Europese Socialistische Partij, Poul Nyrup Rasmussen, dit onderwerp samengevat in drie eenvoudige vragen. Deze drie vragen zal ik u nu stellen en ik wil graag dat u er duidelijke antwoorden op geeft.
Hier komt de eerste vraag, mijnheer de voorzitter van de Commissie: is de Commissie van mening dat vakbonden – bijvoorbeeld die in Zweden – het recht hebben om te strijden voor de verdediging van collectieve arbeidsovereenkomsten, wat ertoe zou kunnen leiden dat ze gaan staken?
Ten tweede, is de Commissie van mening dat de Noordse versie van het sociale model verenigbaar is met de regels van de interne markt? Ik stel deze vraag aan u, mijnheer Barroso, want als ik de heer McCreevy zo hoor, is dit blijkbaar niet het geval. De boodschap die we van de heer McCreevy krijgen is dat als zijn interpretatie van artikel 49 algemeen aanvaard wordt, er niet langer plaats is voor het Zweedse model in Europa. Ons antwoord hierop, mijnheer McCreevy, is dat uw interpretatie van artikel 49 in Europa niet de overhand zal krijgen, in ieder geval niet zolang de sociaal-democraten in dit Parlement hier iets over te zeggen hebben.
De derde vraag die wij u stellen, mijnheer Barroso, is: we hebben een duidelijke uitspraak nodig over wat het standpunt van de Commissie is ten opzichte van het Europees Hof van Justitie in de zaak-Vaxholm. Welk standpunt neemt u nu eigenlijk in?
De reden waarom wij wilden dat de voorzitter van de Commissie en de commissaris hier aanwezig zouden zijn, is dat het in dit debat om niets meer of minder gaat dan de vraag in welke richting wij deze Europese Unie van ons willen ontwikkelen, de vraag wat het doel is van deze Europese Unie.
De burgers van Europa hebben hun eigen zorgen en hun eigen wensen. Die richten ze niet alleen aan ons in het Europees Parlement, maar ook aan de Commissie. De mensen in Europa willen werkgelegenheid, maar niet op basis van Chinese lonen en Aziatische arbeidsomstandigheden. Ze willen een waardig salaris voor een zekere baan, een inkomen waarmee ze een enigszins werkbare en veilige toekomst kunnen realiseren voor zichzelf en voor hun kinderen. Dit is het Europese sociale model en dat willen wij verdedigen.
Wat ik echter uit uw woorden opmaak, mijnheer McCreevy, is dat de vrije markt in Europa betekent dat kiezen voor de laagste standaard voor inkomens, de laagste standaard voor sociale zekerheid en de laagste standaard voor werknemersrechten de beste manier is om concurrentie en groei te bevorderen en dat die lage standaarden dus bepalend moeten zijn. Nee, dat is de verkeerde manier.
Het Europese sociale model, dat partnerschap tussen kapitaal en arbeid inhoudt, is een succesformule. Ik herhaal dat wij onze Letse en Tsjechische collega’s in een sterkere positie willen plaatsen. Mijn collega de heer Falbr, zelf een Tsjechisch vakbondsman, zal hierover dadelijk iets zeggen. Het kan niet het doel van het Europese sociale beleid zijn de lonen naar beneden te drukken. Verre van dat: een van de effecten van het structuurbeleid van de EU is dat mogelijkheden gecreëerd worden voor vooruitgang en economische groei in de nieuwe lidstaten, in Tsjechië, in de Baltische staten, in Slowakije of Slovenië, en deze technische vooruitgang, dit proces van economische groei, moet gekoppeld zijn aan deelname van de werknemers aan deze groei - dat betekent hogere lonen en meer vakbondsrechten voor de werknemers in deze landen, en niet minder rechten in Zweden en steeds lagere standaarden. Dit zou het systeem van McCreevy zijn en dat willen wij niet.
Wij verwachten van u, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dat u nu eindelijk zegt waar u staat. Vorige week hebt u een toespraak gehouden over sociaal beleid waarin u voorstelde, zelfs eiste, dat er een interventiefonds wordt opgericht. Hier staan wij achter, op voorwaarde dat dit interventiefonds niet wordt gebruikt voor de slachtoffers van het beleid van commissaris McCreevy. Daar zijn wij op tegen.
Zegt u klip en klaar waar deze Commissie voor staat. Als u uw standpunt over het Europese sociale model boven iedere twijfel wilt verheffen, zult u de heer McCreevy, mevrouw Kroes en andere leden van uw Commissie eindelijk moeten afremmen. U hebt de middelen om dit te doen en als u het doet, kunt u op onze steun rekenen, maar als het uw systeem is om door te gaan met het inperken van de mobiliteit en het verlagen van de sociale standaarden in Europa, zal uw Commissie stuiten op de oppositie van de PSE-Fractie.
Graham Watson,
   . – Mijnheer de Voorzitter, donderdag komen onze nationale leiders in Londen bijeen om zich te buigen over de vraag wat voor soort Europa we willen opbouwen. Een dynamisch en concurrerend Europa dat open staat voor de wereld, of een Europa dat zijn industrie en beroepsbevolking probeert af te schermen van de globalisering? Een Europa dat de burgers veiligheid, welvaart en kansen kan bieden of een Europa dat zich vastklampt aan concepten uit het verleden en verder wegzinkt in een recessie?
Dit debat, dat voor de Europeanen van fundamenteel belang is, moet op een eerlijke, rationele en rechtstreekse wijze worden gevoerd. Het is dan ook teleurstellend dat degenen die commissaris McCreevy en voorzitter Barroso vandaag hebben laten komen, het debat eerder blokkeren dan stimuleren, wellicht in de hoop op een paar stemmen extra bij de komende Zweedse verkiezingen. Ze beschuldigen de Commissie ervan dat zij van het midden is afgedwaald. Hebben ze dan niet begrepen dat het midden is opgeschoven? Hun politieke pijlen zijn niet alleen gericht op de dienstenrichtlijn; ze zijn gericht op een van de fundamentele pijlers van het Verdrag: het vrije verkeer van personen en de vrijheid van vestiging.
De heer McCreevy mag niet het mikpunt van hun scepsis zijn. Als commissaris voor de interne markt heeft hij de plicht het op te nemen tegen degenen die de interne markt zwart maken. Zijn opmerkingen mogen ook niet worden beschouwd als een aanval op het Zweedse sociale model. Dat model is door de liberalen juist geroemd, omdat het voorziet in een uitgebreid sociaal vangnet waarmee tegenwicht geboden kan worden aan de harde wetten van de markt. De opmerkingen van de heer McCreevy moeten worden gezien als een aanval op de hypocrisie, de xenofobie en het protectionisme van de Zweedse bouwvakbond.
Laval deed mee aan een eerlijke en open aanbesteding voor het contract en voldeed aan alle criteria voor overheidsopdrachten. Het bedrijf heeft een collectieve arbeidsovereenkomst gesloten met zijn werknemers, net zoals Zweedse bedrijven met hun werknemers hebben gedaan. Sterker nog, toen de vakbonden bezwaar maakten tegen de arbeidstarieven, bood Laval aan de lonen op te trekken tot het niveau dat in de Zweedse CAO was afgesproken. De vakbond vond dat niet genoeg en eiste dat de lonen op het niveau werden gebracht van het gemiddelde loon in Stockholm, in plaats van op het niveau van het Zweedse gemiddelde. Met een onthutsend gebrek aan solidariteit met de arbeiders in kwestie besloot de vakbond te beletten dat het werk doorgang kon vinden, hetgeen leidde tot de beëindiging van het contract en het faillissement van het bedrijf. Arbeiders uit Letland zijn nu werkloos met dank aan de Zweedse vakbonden.
Is deze situatie te wijten aan Laval of is het de schuld van een syndicaat dat de bescherming van Zweedse banen boven de gemeenschappelijke marktbeginselen stelt waartoe wij ons hebben verbonden?
Navelstaarderij en protectionisme zijn niet de recepten waarmee wij de trage economische groei kunnen bevorderen en de concurrentieslag met China en India kunnen winnen. De Britse historicus James Anthony Froude schreef ooit dat uit het praktisch effect van een overtuiging is op te maken of deze deugt. Er is nauwelijks een betere aanleiding denkbaar dan deze trieste affaire om de pleitbezorgers van het protectionisme van repliek te dienen. Misschien moeten we niet verbaasd zijn dat het liberale sociaal-economische gedachtegoed thans de boventoon voert. Een reden is dat steeds meer mensen, door schade en schande wijs geworden, zich inmiddels bewust zijn van de alternatieven.
Carl Schlyter,
   –Mijnheer de Voorzitter, commissaris Greevy, u bent frontaal in de aanval gegaan tegen het in de Zweedse grondwet vastgelegde stakingsrecht. U beweert dat u de collectieve arbeidsovereenkomsten van het Scandinavische model aanvaardt, maar tegelijkertijd wilt u die ondermijnen met uw wetgeving. U moet begrijpen dat onze wetgeving erop gericht is elke werknemer te beschermen tegen onredelijke arbeidsomstandigheden, en niet om Zweedse werknemers tegen Letse werknemers te beschermen.
U maakt de meest voorkomende vergissing van EU-politici: u denkt dat iets wat in uw land van herkomst gedurende een bepaalde tijd goed functioneerde, tot in eeuwigheid goed zal functioneren voor de EU. Door uw eenzijdige markt- en groeibeleid is het u als Iers minister van Financiën een tijd lang gelukt om de werkloosheid omlaag te brengen en de inkomsten te verhogen. Dat was echter het gevolg van bepaalde tijdelijke nationale en toevallige omstandigheden. De vooruitgang geschiedde ondanks, en niet dankzij, een armzalige sociale zekerheid.
In Zweden hebben wij moeilijke omschakelingen overleefd dankzij de bescherming die de sociale zekerheid ons bood. Het Scandinavische model baseert die sociale bescherming echter ook op unieke omstandigheden, die niet zomaar met behulp van wetgeving naar EU-niveau te exporteren zijn. De juiste aanpak is dat we van elkaar leren, maar de wetgeving wel zodanig vormgeven dat aanpassingen naar gelang van de basisomstandigheden in elke regio mogelijk zijn. Anders krijgen we een centraal gestuurde “eurosclerose”.
De EU is als een voetbalelftal. Als trainer ziet u dat u een goede speler hebt in Zlatan Ibrahimovic. U trekt dan de conclusie dat alle spelers zijn schoenmaat moeten hebben en dat u elf aanvallers in uw elftal moet hebben. Met die tactiek zou ons elftal verliezen van zowel India als China. In plaats daarvan moet u kijken naar de ontwikkelingsmogelijkheden van elke speler en naar de potentiële bijdrage van elke speler aan het team, zonder de individuele creativiteit te smoren, zolang de spelers zich aan de grondregels van het spel houden. Alleen dan is er een kans op de wereldtitel.
Francis Wurtz
   , – Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie staat uiteraard achter de socialistische fractie in het conflict met de heer McCreevy en de Commissie in het algemeen. Hoe zou links kunnen instemmen met een visie van Europa die gebaseerd is op het invoeren van concurrentie tussen werknemers en het organiseren van sociale dumping? Het is precies dit soort beleid dat wij in gedachten hebben als we “nee” zeggen tegen het liberale Europa. Kern van het probleem is volgens ons dat de provocateur McCreevy en al diegenen die zijn opvattingen delen zich helaas kunnen beroepen op binnen de Europese Unie geldende regels om een Lets bedrijf te steunen dat zogenaamd niet op de hoogte is van de collectieve arbeidsovereenkomsten in Zweden en om restrictievere sociale normen toe te passen.
De bepaling waarnaar de Letse dienstverlener en zijn Brusselse handlangers in dit geval verwijzen heet wederzijdse erkenning. Dit beginsel is in 1979 via de jurisprudentie van het Hof van Justitie opgenomen in het communautaire recht betreffende het vrije verkeer van goederen, en ongeveer vijftien jaar geleden ook van toepassing verklaard op diensten. Dit is een strategische keuze. In plaats van wetgeving op te stellen voor opwaartse sociale harmonisatie, staan we toe dat de markt en de concurrentie het sociale acquis naar beneden halen; dat is wat in EU-jargon heet.
Overigens heeft de Commissie op dit punt in 1999 een mededeling aan het Parlement en aan de Raad gepubliceerd die aan duidelijkheid niets te wensen overlaat. Ik citeer daaruit: “De toepassing van de wederzijdse erkenning is volledig in overeenstemming met de aan de interne markt ten grondslag liggende opvatting dat gewoonlijk de voorschriften van de lidstaat van oorsprong doorslaggevend zijn”; en verder: “De lidstaat van bestemming mag slechts in een paar heel precies omschreven uitzonderingsgevallen van dit beginsel afwijken, namelijk als hij dwingende redenen van algemeen belang kan aanvoeren, met name de volksgezondheid of de bescherming van de consument of het milieu.” Sinds de meest recente uitbreiding van de EU heeft deze regel een explosief karakter gekregen: naarmate de sociale verschillen tussen lidstaten groter worden, treden de verderfelijke gevolgen van deze regel steeds meer op de voorgrond. Alles hangt nu af van wat het Hof verstaat onder “dwingende redenen van algemeen belang”. We moeten onze pijlen dan ook niet alleen richten op de ijver van de heer McCreevy, maar tevens stelling nemen tegen de schadelijke bepalingen zelf van het . Laten we dat in het achterhoofd houden bij de toekomstige stemmingen over de ontwerprichtlijn-Bolkestein, wat de heer Poettering hier ook over zegt, en laten we deze ervaring benutten om onze gezamenlijke ideeën over de toekomst van Europa verder uit te kristalliseren.
Nils Lundgren,
   – Mijnheer de Voorzitter, de zaak-Vaxholm is het zoveelste voorbeeld van de grote gevaren die wij lopen als wij het pluralistische Europa langzaam laten verdringen in ons streven naar gelijkschakeling. In Zweden hebben wij een speciale, zeer succesvolle traditie, gebaseerd op collectieve arbeidsovereenkomsten. Die traditie wordt nu ernstig bedreigd.
Ik wil hier en nu alleen maar wijzen op het besliste standpunt van de Zweedse partij Junilistan dat op deze gebieden de eigen wetgeving van de lidstaten moet gelden. Hun eigen tradities, collectieve overeenkomsten, enzovoort moeten gelden, en die mogen niet bloot komen te staan aan bedreigingen vanuit Brussel. Daarom wijzen wij beslist elke soort activiteit af waarbij het oorsprongslandbeginsel op dit soort zaken wordt toegepast. 
Brian Crowley,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik heet voorzitter Barroso en commissaris McCreevy welkom in het Parlement. Het is spijtig dat we onze tijd niet hebben kunnen besteden aan de bespreking van het document over het Europese sociale model van de toekomst dat zij vorige week aan de Conferentie van voorzitters hebben voorgelegd. Het zou goed zijn geweest als we de ophanden zijnde gebeurtenissen, waarin we invloed kunnen uitoefenen op de besluiten die door de 25 lidstaten worden genomen, hadden kunnen bespreken. Het heeft niet zo mogen zijn, omdat bepaalde afgevaardigden in dit Huis zich liever bezighouden met conflicten en verkiezingen uit het verleden en een gunstige uitgangspositie trachten te verwerven voor toekomstige verkiezingen. Er zou een echt debat over een betere vormgeving van het sociale model moeten worden gehouden, maar ik hoor enkel argumenten die erop gericht zijn een archaïsch, protectionistisch systeem in stand te houden. Lukt het niet met argumenten, dan val je de man aan. Je valt hem persoonlijk aan op zijn taalgebruik - de manier waarop hij zich uitdrukt. Dat is de meest verachtelijke vorm van politiek bedrijven die ik ooit ben tegengekomen.
Laten we eens kijken naar de duidelijke feiten. De Commissie heeft verklaard dat het sociale model een zaak is van de lidstaten zelf. Vraagstukken inzake collectieve onderhandelingen en CAO's vallen uitsluitend onder de bevoegdheid van de lidstaten. De Commissie heeft herhaald wat we sinds 1969 al weten: de Commissie is de hoedster van de Europese Verdragen, dus ook van artikel 49, artikel 21, artikel 95 of artikel 99. Daarnaast ligt er een nieuw en goedgekeurd document van de Commissie op tafel waarin de beste onderdelen worden vermeld van de sociale modellen die de Europese Unie kent en waarin wordt gesteld dat deze onderdelen als minimumnorm en als uitgangspunt zouden moeten fungeren. Maar wat zien we gebeuren? We zien regeringen van lidstaten - de Zweedse regering in het bijzonder - de mogelijkheid aangrijpen die hun door de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement op een presenteerblaadje wordt aangeboden, om uiting te geven aan hun verzet tegen de dienstenrichtlijn, en dat terwijl de Zweedse regering drie jaar geleden nog vóór deze richtlijn was. Voorts is het zo dat afgevaardigden in dit Huis verkondigen dat ze opkomen voor de rechten van arbeiders in zowel Letland als Zweden, maar het naakte feit ligt daar dat de Letse arbeiders hun baan kwijt zijn vanwege de acties die door bepaalde Zweedse overheden en vakbonden zijn ondernomen.
Met de toekomstige onderhandelingen en discussies ten behoeve van Europa in het vooruitzicht is het een kwalijke zaak dat we er niet eens in slagen tijd vrij te maken om een fatsoenlijk debat te houden over echte vraagstukken. In plaats daarvan verspillen we onze tijd aan abstracte principes.
James Hugh Allister (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik voel me zelden genoopt de Commissie te verdedigen, maar in dit geval wil ik zeggen dat commissarissen het recht hebben hun mening vrij te uiten. Zo heel af en toe kunnen ze namelijk ook heel zinnige dingen zeggen, zoals voorzitter Barroso, toen hij erkende dat de Grondwet onuitvoerbaar is en dat we verder moeten. Commissaris McCreevy had dus het recht om zijn standpunt te verkondigen. Maar als dat standpunt een confectieachtige benadering inhoudt van het sociale model, is hij op de verkeerde weg.
Ik zie geen heil in een uniforme benadering van het Europese sociale model; er moet rekening worden gehouden met de verschillende tradities in heel Europa. Wat goed is voor Zweden, kan voor andere landen verkeerd uitpakken. Sociaal beleid moet worden afgestemd op de behoeften van de afzonderlijke lidstaten. Sociaal beleid onderwerpen aan dezelfde soort regelgeving als die welke geldt voor het bedrijfsleven is tot mislukken gedoemd. Red ons van de knellende uniformiteit die menigeen ons wil opleggen en laten we kijken naar wat ieder op zich nodig heeft! 
Ria Oomen-Ruijten (PPE-DE ). –
   Voorzitter, de Zweedse Laval Case is en was onder de rechter op het moment dat de commissaris heeft gesproken en als een zaak onder de rechter is, dan horen wij als politici, maar zeer zeker ook de Europese Commissie geen oordelen te geven, dat is opmerking 1.
Opmerking 2. Voorzitter, ik vond het ook niet intelligent van de commissaris om de collectieve arbeidsovereenkomst ondergeschikt te maken aan het vrije verkeer. Waarom? Omdat diezelfde commissaris ook nog een services directive hier in dit Parlement moet verdedigen, waarin we ook diezelfde waarden niet wensen aan te tasten.
Voorzitter, 3de opmerking, ik ben een christen-democraat en dus sociaal georiënteerde markteconomie is voor mij het principe waarop ook de politiek, mijn politiek, onze politiek zich baseert. In die sociale markteconomie geven wij nu net verantwoordelijkheid aan sociale partners om zelf hun collectieve arbeidsovereenkomsten af te sluiten. Voorzitter, dat is een waarde, het afgeven van, het mee laten delen in verantwoordelijkheid. Dat betekent dat als je dat doet, dat je dan ook goede antwoorden kunt geven op globalisering, op de vergrijzingsproblemen die we in die samenleving hebben. Alleen met inbegrip, met meegeven, met meedelen van die verantwoordelijkheid.
Voorzitter, voor wat betreft het sociale debat - en iedereen noemt dat het sociale model - ik ben voor het sociale debat, voor een debat waarin de waarden prevaleren, voor een debat waarbij we aan de hand van die sociale waarden kunnen laten zien dat we in staat zijn om antwoorden te geven, want antwoorden moeten er gegeven worden, Voorzitter. Hier ben ik het niet eens met de Socialistische Fractie. Ik wens geen liberale markteconomie, maar ik wens een sociaal georiënteerde markteconomie waarin de sociale waarden uitgangspunt zijn, waarin we met elkaar antwoord geven op globalisering en ervoor zorgen dat er werk komt, ervoor zorgen dat de sociale zekerheidsstelsels zo gericht zullen zijn dat mensen kunnen bijdragen aan welvaart en dus werkgelegenheid.
Voorzitter, tot slot, een allerlaatste opmerking. Ik verwacht geen initiatieven om de rechten van rechters te provoceren, ik verwacht wel initiatieven die het recht van Parlement en Raad provoceren. 
Jan Andersson (PSE ).
   –Mijnheer de Voorzitter, wat heeft de heer McCreevy eigenlijk gezegd in Stockholm? Hij heeft gezegd dat de Zweedse regering inbreuk maakt op de regels van de interne markt en dat hij van plan is tegen de Zweedse regering op te treden wanneer deze zaak door het Hof behandeld wordt. Vandaag zegt hij hetzelfde. Als dit geen vraagtekens zijn bij het Zweedse CAO-model, dan weet ik niet wat het dan wel zijn. De heer Watson, die hier niet aanwezig is, zegt dat de Letse onderneming volgens het Zweedse CAO-model heeft betaald, maar dat is niet waar. Ze betaalde iets meer dan de helft van de Zweedse CAO in de regio Stockholm, namelijk 78 Zweedse kroon per uur, terwijl de CAO’s op 140 Zweedse kroon per uur liggen. De heer McCreevy bepleit dat er 25 verschillende CAO’s in de afzonderlijke lidstaten komen. Dat is een , geen .
Is het Zweedse model dan minder succesvol dan andere modellen? Nee. Als we naar het Lissabon-proces kijken, zien we dat het misschien wel het meest succesvolle model is. Is het protectionistischer? Nee, mijnheer Poettering, Zweden heeft geen overgangsregels zoals Duitsland. Integendeel, Zweden staat open voor arbeidskrachten uit de hele EU. Is het Zweedse model discriminerend? Het antwoord is nee, alle ondernemingen worden gelijk behandeld, ongeacht of ze Zweeds of Lets zijn. Nieuwe CAO’s worden afgesloten op basis van de bestaande CAO’s.
Mijnheer Barroso, u had het over Spanje, u had het over Portugal. Spanje en Portugal zijn op hetzelfde niveau als andere lidstaten gekomen. Wat bepleit u nu eigenlijk? Een . Denkt u eens even na. U hebt dit debat over het sociale model gestart door een te bepleiten, met verschillende CAO’s in verschillende landen, dat wil zeggen 25 verschillende CAO’s. Dat zal niet leiden tot een Europees sociaal model. Dus ik raad u aan om een ander uitgangspunt te nemen, anders wordt het oorlog wanneer we over het sociale model discussiëren.
Cecilia Malmström (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, momenteel is men in het Parlement en de Raad heel goed bezig met het verbeteren en verduidelijken van de uiterst belangrijke dienstenrichtlijn. Het is dan ook merkwaardig en zeer tragisch dat de richtlijn in het ene land na het andere wordt gebruikt als wapen in een fundamenteel protectionistisch en nationalistisch debat. In plaats van het voorstel bij te vallen en met constructieve verbeteringsvoorstellen te komen, hebben ministers in onder andere Zweden de ongerustheid van het publiek over globalisering en werkgelegenheid schaamteloos uitgebuit door de dienstenrichtlijn als een grote bedreiging af te schilderen. “Sociale dumping”, sist men, als een boze formule, en als voorbeeld van de zoveelste boosaardige vondst van Brussel.
Niemand wil sociale dumping, maar de dienstenrichtlijn leidt niet tot sociale dumping en vormt geen bedreiging van het Zweedse model of de Zweedse CAO’s. De bijna hysterische toon bij sociaal-democratische vakbonden en politici hier in Zweden is onverantwoord. Minister Östros van Handel en Industrie heeft compleet zijn hoofd verloren door de Commissie aan te klagen wegens interventie tegen een lidstaat ten behoeve van een “buitenlandse onderneming”. Het kan minister Östros niet ontgaan zijn dat de buitenlandse onderneming uit Letland komt, dat Letland lid is van de Europese Unie en dat het vrije verkeer een van de hoekstenen van de Europese samenwerking is. Hoe komt het dat het geen probleem is als Zweedse bouwvakkers naar Duitsland gaan en daar voor hogere lonen werken dan die welke ze in Zweden krijgen, maar voor lagere lonen dan die welke Duitse bouwvakkers krijgen? Men moet bedenken dat het verkiezingstijd is in Zweden, en dan krijg je dit.
Vrije handel, concurrentie en vrij verkeer van diensten zijn goed voor Europa en goed voor Zweden. Zweden is een van de landen die het meest te winnen hebben bij het uit de weg ruimen van hindernissen voor kennisintensieve diensten. Dat men om verkiezingstactische redenen de dienstenrichtlijn tegenwerkt en dreigt te blokkeren in de Raad is een historische stommiteit.
Elisabeth Schroedter (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met alle respect voor commissaris McCreevy moet ik toch zeggen dat hij zich op dwaalwegen heeft begeven met zijn uitlatingen dat de Zweedse praktijk rond collectieve onderhandelingen haaks zou staan op het Europees Verdrag en de vrijheid van dienstverlening. Hij is niet alleen vooruitgelopen op een gerechtelijk vonnis, maar hij heeft ook en vooral vraagtekens gezet bij de bescherming van werknemers als onderdeel van de Europese interne markt.
In het verleden werd de vrijheid van dienstverlening altijd beschouwd als verenigbaar met de bescherming van werknemers, zeker ook in de richtlijn betreffende de terbeschikkingstelling van werknemers. Bij de vrijheid van dienstverlening moet ook in de toekomst met de bescherming van werknemers rekening worden gehouden, als wij echt een sociaal Europa willen opbouwen en dat geen loze kreet willen laten zijn. De reden waarom de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft vastgesteld dat de dienstenrichtlijn die commissaris McCreevy verdedigt, niet verenigbaar is met het Verdrag en het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, is dat door deze tekst de bescherming van werknemers ter discussie gesteld wordt. Om die reden hebben wij, in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, precies die onderdelen uit de dienstenrichtlijn geschrapt waardoor de bescherming van werknemers wordt uitgehold. Als Europa concurrerend wil zijn, heeft het een sociale dimensie nodig. Voor concurrentievermogen zijn ook eerlijke arbeidsomstandigheden nodig en gelijke rechten voor werknemers. Als commissaris voor de interne markt is de heer McCreevy verplicht een beleid te voeren dat ook de werknemers beschermt en niet alleen een beleid waarmee de belangen van een partij worden behartigd.
Eva-Britt Svensson (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Vaxholm-conflict is een zaak voor het Europese Hof van Justitie. Het Parlement is geen Hof, evenmin als de Commissie of afzonderlijke commissarissen. Commissaris McCreevy, op 5 oktober slaagde u erin om met een paar uitspraken de hele Zweedse vakbeweging, het Scandinavische arbeidsrechtmodel, de Europese vakbeweging, de lidstaten en de burgers uit te dagen. Weerspiegelen uw opmerkingen, mijnheer McCreevy, gedachten en ideeën die werkelijk achter gesloten deuren door de Commissie worden bediscussieerd? In dat geval is het goed dat wij burgers, de partijen ter linkerzijde en de vakbeweging, nu een bewijs gekregen hebben dat alle mooie woorden over de sociale dialoog en de sociale dimensie inderdaad slechts mooie woorden zijn. Dan heeft u als Commissie laten zien aan welke kant u staat als het om arbeidsomstandigheden enzovoort gaat. U moet dan echter wel beseffen dat u de hele linkse beweging en de vakbeweging heeft uitgedaagd.
Wij in Zweden hebben het laagste aandeel werkdagen dat verloren gaat ten gevolge van arbeidsmarktconflicten. Wij zijn een land dat werknemers en dienstverlenende ondernemingen uit andere landen verwelkomt, maar wij zullen nooit accepteren dat men discrimineert en dat men werknemers tegen elkaar uitspeelt. Ook op de arbeidsmarkt weigeren wij discriminatie te aanvaarden. De rechten van werknemers zijn niet te koop, zelfs niet op de interne markt van de EU. Werknemers zijn geen koopwaar – wij zijn mensen van vlees en bloed en wij zullen onze rechten verdedigen.
Wij van de linkse politieke beweging en van de vakbeweging zijn de strijd eerder aangegaan en wij zijn ten volste bereid om dat opnieuw te doen en de strijd voor solidariteit en rechtvaardigheid weer op te vatten.
Kathy Sinnott (IND/DEM ).
   – Mijnheer McCreevy, u had er in Zweden net zo goed het zwijgen toe kunnen doen. Ik ben echt verbaasd dat uw opmerkingen over sociale modellen tot zo veel ophef hebben geleid. In tegenstelling tot anderen - misschien omdat ik Ier ben - weet ik namelijk allang dat u zich verzet tegen het zogenaamde Europese sociale model. U werd minister van Financiën toen Ierland zich ontwikkelde van een van de armste lidstaten van de EU tot Keltische tijger.
Toen u vorig jaar vertrok, kende Ierland ondanks alle welvaart een van de laagste sociale uitgaven van de EU. U had meer geld tot uw beschikking dan wie dan ook in de geschiedenis van Ierland en toch bleef het Ierse gezondheidszorgstelsel schandalig ondergefinancierd, met lange wachtlijsten voor de eenvoudigste operaties en ziekenhuisgangen die ieder weekend overbevolkt waren met patiënten. Regelmatig werden kinderen met speciale behoeften passende vormen van onderwijs en zorg onthouden, en u liet de wachtlijsten voor woningwetwoningen almaar groter worden. Door uw begrotingen werden de meest kwetsbare groepen in de Ierse samenleving rechten en diensten ontzegd.
Uw verzet tegen het sociaal model in Zweden verbaast me dan ook allerminst. Ik heb echter een vraag aan u, mijnheer McCreevy. Wat is de zin van een maatschappij die niet ten dienste staat van de mensen die ertoe behoren? Voor wie en wat is het gecreëerde geld bedoeld? 
Roberts Zīle (UEN ).
   – Dames en heren, het verwondert mij dat het Europees Parlement zijn eigen tijd en die van de Commissievoorzitter en commissaris McCreevy verdoet met politieke demagogie. Ik kom uit Letland, een land dat reeds lang voor zijn toetreding tot de Europese Unie belang hechtte aan de vier fundamentele vrijheden van de Unie en deze vrijheden eerbiedigde. Velen van degenen die hier vandaag hun verontwaardiging hebben uitgesproken, zijn politieke vertegenwoordigers van volkeren die woekerwinsten hebben gemaakt in mijn land en andere nieuwe lidstaten, omdat het mogelijk was om voor weinig geld onroerende goederen en participaties in bedrijven te verwerven en omdat zij onze werknemers voor hetzelfde werk tien keer minder of zelfs nog minder betaalden dan hun eigen werknemers. Waar waren de pleitbezorgers van het sociaal model toen? Ik ben ervan overtuigd dat alleen concurrentie die gebaseerd is op de vier fundamentele waarden van de Europese Unie de bedrijven en werknemers van de nieuwe lidstaten in de gelegenheid zal stellen te ontsnappen aan hun voortdurende armoede. Concurrentie is ook de enige manier om de hoge sociale standaarden van de zogeheten ‘rijke’ lidstaten van de Europese Unie in zekere mate te handhaven. 
Gunnar Hökmark (PPE-DE ).
   –Mijnheer de Voorzitter, mijn collega Jan Andersson van de PSE-Fractie heeft er enkele minuten geleden op gewezen dat Zweden geen overgangsregels heeft ingevoerd toen de nieuwe lidstaten tot de Europese Unie toetraden. Het was goed dat hij dat zei, want daarmee schepte hij op over zijn eigen verlies. Hij en zijn partij liepen namelijk voorop om het vrije verkeer te bestrijden en wilden overgangsregels invoeren, maar die strijd hebben ze verloren.
Als gevolg daarvan is Zweden vandaag het land waar men vrij verkeer kent. Hij en zijn partij hebben het publiek met propaganda bang gemaakt voor sociaal toerisme. Het resultaat is bekend: het laatste jaar heeft het sociale toerisme waarmee Jan Andersson en andere sociaal-democraten dreigden, in Zweden 18 000 euro gekost. Dat is zo goed als niets, maar wij hebben massa’s mensen in ons land gekregen die daar met belastinginkomsten en werk hebben bijgedragen. We moeten blij zijn dat u verloren hebt, want Europa was de winnaar.
Het gaat hier niet om de dienstenrichtlijn. We zien bangmakerij van dezelfde soort als die van een jaar geleden. Het gaat niet om de dienstenrichtlijn of om Chinese lonen – het is een schandalige behandeling van onze nieuwe leden uit Midden- en Oost-Europa als men het publiek bang maakt met de bewering dat de vrijheid en de mogelijkheid om in Europa te werken tot Chinese lonen leiden. Het gaat ook niet om het in twijfel trekken van CAO’s in Zweden, want het gaat überhaupt niet om het oorsprongslandbeginsel. Het gaat erom dat mensen uit Europa met CAO’s kunnen werken in een land waar men zich bovendien houdt aan de wetten en regels die in dat land gelden.
Dat zijn de zaken waarmee u de mensen afschrikt – pure bangmakerij, die niet alleen tegen de dienstenrichtlijn gericht is, maar uiteindelijk ook tegen onze nieuwe lidstaten in Midden- en Oost-Europa die de Europese Unie rijker hebben gemaakt. Ik kan één ding zeggen, namelijk dat wij Zweedse conservatieven onze arbeidsmarkt en regelgeving zullen beschermen en bewaken, maar dat wij ook de openheid zullen beschermen. De PSE-Fractie hier, die de Europese Unie gebruikt voor het opstellen van wetgeving met betrekking tot de Zweedse arbeidsmarkt of van arbeidstijdrichtlijnen of , wil ik even wijzen op het volgende: wij zullen de Zweedse arbeidsmarkt en de Zweedse vrijheid bewaken, maar we zullen ook de vrijheid van de Europese Unie bewaken.
Richard Falbr (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de voorgaande sprekers zijn vooral ingegaan op de politieke aspecten van deze zaak. Misschien mag ik op mijn beurt reageren vanuit de invalshoek van een vakbondslid uit een nieuwe lidstaat. Ik zou in de eerste plaats de woorden van de Franse president Chirac willen aanhalen: commissaris McCreevy liet een goede kans liggen om er het zwijgen toe te doen en nu oogst hij wat hij zelf heeft gezaaid.
Hebben vakbonden het recht in actie te komen wanneer zij denken dat de belangen van hun leden op het spel staan? Uiteraard. In dit geval heerst er veel onduidelijkheid. Enerzijds wordt er gesproken over hongerlonen van 35 tot 45 Zweedse kroon per uur, anderzijds wordt er gezegd dat het Zweedse minimumloon van 109 kroon per uur werd betaald. Er wordt ook beweerd dat bepaalde artikelen uit het Verdrag ter oprichting van de Europese Gemeenschap niet werden nageleefd en er is kritiek geuit op het Zweedse arbeidsmodel. Men kan zich ook afvragen of de Zweedse arbeidsinspectie haar werk wel heeft gedaan.
Alle EU lidstaten zijn lid van de Internationale Arbeidsorganisatie, de ILO, en hebben verdragen geratificeerd die vakbonden vergaande bevoegdheden verlenen. Werknemers hebben niet alleen het recht zich in vakbondsverband te organiseren en collectief te onderhandelen, maar zij mogen zichzelf ook verdedigen wanneer hun baan op de tocht staat. Zweden is een van de zegge en schrijve drie landen die de burgers van de nieuwe lidstaten vrijwel onmiddellijk na toetreding tot de Europese Unie toestonden op hun grondgebied te komen werken, zonder overgangsvoorwaarden. De enige eis die het land stelt, is dat de regels en gebruiken worden nageleefd. De beschuldiging dat Zweden probeert de eigen arbeidsmarkt hermetisch af te sluiten is dan ook bespottelijk en het zou triest zijn indien dit incident werd uitgelegd als een aanval van Zweden op werknemers uit de nieuwe lidstaten. Ook de Tsjechische vakbondsleden zijn er altijd van uitgegaan dat buitenlanders die in Tsjechië werken recht hebben op hetzelfde loon en dezelfde status als de eigen burgers en dat zij anderzijds ook aan dezelfde verplichtingen moeten voldoen. Helaas zijn wij er niet altijd in geslaagd ons voor deze zaak hard te maken wanneer de Tsjechische regels schaamteloos werden overtreden.
Telkens wanneer de Commissie wijst op de noodzaak van een dienstenrichtlijn, verzekert zij ons dat de richtlijn betreffende terbeschikkingstelling van werknemers, die bepalingen bevat die sociale dumping zouden moeten voorkomen, van toepassing blijft. Dat betekent dat wij er in onze landen voor moeten zorgen dat die richtlijn meer wordt dan een stukje papier. Tot slot wijs ik erop dat een sit-in-staking een van de doeltreffendste wapens van een vakbond is. Ik ben ervan overtuigd dat ook de Zweedse collega’s dit wapen pas na rijp beraad hebben ingezet. 
Jens-Peter Bonde (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in mijn land hebben we meer dan honderd jaar nodig gehad om een goed functionerende arbeidsmarkt te ontwikkelen. Werknemers en werkgevers gaan vrijwillige overeenkomsten aan over salarissen en arbeidsomstandigheden. Iedereen moet op overeengekomen voorwaarden kunnen werken. We hebben ook een Scandinavisch welzijnsmodel ontwikkeld, met sociale burgerrechten voor iedereen, gefinancierd met hoge belastingen. Dat heeft ons een flexibele arbeidsmarkt gegeven, waarin het makkelijk is om iemand te ontslaan en nog makkelijker om iemand in dienst te nemen, en we creëren meer arbeidsplaatsen dan we door de globalisering verliezen.
De Commissie zou daarom moeten zeggen: “Hier hebben we een recept met sociale zekerheid waarmee we de noodzakelijke flexibiliteit kunnen bereiken. Dat is wat wij allen nodig hebben. Laten we dit opmerkelijke model eens bestuderen.”. In plaats daarvan zegt de Commissie: “Laten we het Scandinavische overeenkomstenmodel en het sociale welvaartsmodel onwettig verklaren”. Mijnheer McCreevy, ik zeg niet dat u ons model moet overnemen, maar de Commissie moet begrijpen en respecteren dat dit model onze keuze is, en dat wij het nooit opgeven. Ik wil de heer Barroso verzoeken om de steun aan het Letse bedrijf in de zaak-Vaxholm in te trekken. Dank u, mijnheer de Voorzitter, ook al heb ik niets om u voor te bedanken.
Proinsias De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wat wij vanmorgen hebben gehoord is helaas typisch McCreevy. Toch, commissaris, zult u moeten erkennen dat uw stokpaardjes niet werken op Europees niveau. U zult hier moeten werken aan consensus, anders kunt u wel inpakken.
Commissaris, u heeft het hem weer gelapt. Eerst stak u beide middelvingers op naar de Commissie toen u nog minister in Ierland was en nu hebt ook de Zweedse bevolking geschoffeerd met een soortgelijk gebaar naar hun model voor sociaal partnerschap, een gebaar dat ook voor het Europees Parlement was bedoeld. Markthervormingen komen met dit soort bulldozertactieken niet tot stand. De Keltische tijger waar u zo prat op gaat, heeft ervoor gezorgd dat 150 000 kinderen in armoede leven in Ierland. Vorige week stierf een man omdat hij volgens ons ziekenhuissysteem geen eenvoudige operatie mocht ondergaan.
De uitgaven per persoon als aandeel van het BBP bedragen in Zweden 200 euro; in Ierland is dat slechts 100 euro. Toch is Zweden de op twee na meest concurrerende economie ter wereld, terwijl Ierland slechts op de 26e plaats staat. We hebben een Europees sociaal model van hoge kwaliteit nodig waarin gebruik wordt gemaakt van sociale infrastructuur als bouwsteen voor een welvarende en rechtvaardige maatschappij. Letse arbeiders uitspelen tegenover Zweedse arbeiders is de pest voor de Unie, commissaris. Dát is de essentie van het debat over de kreupele dienstenrichtlijn. Neem daar nota van, anders zult u falen. 
José Manuel Barroso
   , – Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we ons standpunt al heel duidelijk uiteen hebben gezet. Ik wilde echter nader ingaan op de gestelde vragen, met name die van de heer Schulz, die vragen van de heer Rasmussen heeft geciteerd.
Eerste vraag, betreffende de vakbonden. Hebben ze het recht om te staken? Natuurlijk, dat is een grondrecht, een fundamentele vrijheid, overeenkomstig onze Europese beginselen. Wij respecteren onvoorwaardelijk het stakingsrecht van alle vakbonden in Europa.
Tweede vraag: is de interne markt verenigbaar met het sociale model in Scandinavië? Jazeker.
Derde vraag: als dat het geval is, wat zal dan het antwoord van de Commissie zijn? Allereerst moeten we weten wat het Hof van Justitie ons vraagt. Zolang ik nog niet ben geraadpleegd door het Hof, kan ik niet zeggen wat ons juridische standpunt zal zijn. Ik kan u wel zeggen wat ons standpunt niet zal zijn en wat het op hoofdlijnen zal zijn. Wij zullen nooit het Scandinavische of Zweedse sociale model aanvallen, maar we staan pal achter de Verdragen, want de Commissie is de hoedster van de Verdragen. Wij moeten de Verdragen strikt naleven. Wij zullen een antwoord geven dat in overeenstemming is met de Verdragen en met het .
Ik denk dat het wezenlijke probleem, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, is dat we de dichotomie tussen interne markt en sociale rechten moeten zien te vermijden. In het debat wordt af en toe de indruk gewekt dat het een is: aan de ene kant de voorstanders van de interne markt en aan de andere kant de voorstanders van een sociaal Europa. Ik zeg u eerlijk dat de rol van de Commissie erin bestaat te proberen deze beide principes met elkaar te verzoenen. De groei die we nodig hebben om onze sociale ambities waar te maken staat of valt met een interne markt die echt actief en operationeel is. Wij zullen dan ook een mededeling voorleggen aan de deze week te houden informele top, en ik ben blij dat deze bij alle politieke krachten in goede aarde is gevallen.
Wij stellen bijvoorbeeld een Fonds voor aanpassing aan de globalisering voor, waarin we twee elementen proberen samen te brengen: een open interne markt zonder kunstmatig protectionisme in onze Gemeenschap en een sterkere sociale ambitie. In dit verband zou ik graag zien dat bepaalde fracties in dit Parlement die voorstander zijn van een socialer Europa, binnen hun regering een Europees budget steunen dat nadrukkelijker geënt is op deze waarden. We kunnen het probleem waarmee het uitgebreide Europa momenteel geconfronteerd wordt niet oplossen door kunstmatige barrières tussen onze lidstaten. In plaats daarvan moeten we werken aan opwaartse harmonisatie, dat wil zeggen: we moeten een actiever economisch en sociaal cohesiebeleid voeren dat de ontwikkeling van alle regio’s van onze Unie bevordert. We zijn nu immers met vijfentwintig! We moeten een ambitieuzer beleid ten uitvoer leggen, gericht op sociale herverdeling binnen de Unie, maar daarbij moeten we vermijden kunstmatige barrières tussen onze lidstaten op te werpen. Dat is wat ons te doen staat. Ik kan u verzekeren dat de Europese Commissie in deze richting zal blijven werken om, uiteraard, een interne markt tot te stand brengen, maar ook om economische en sociale cohesie te realiseren in een welvarender maar ook rechtvaardiger Europa.
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
   Aan de orde is de mondelinge vraag aan de Commissie van Karl-Heinz Florenz, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over de strategie tegen grieppandemie (O-0089/2005 – B6-0334/2005).
Antonios Trakatellis (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, de Wereldgezondheidsorganisatie en het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding hebben, uitgaande van wetenschappelijke gegevens, uitermate serieuze waarschuwingen uitgevaardigd in verband met de uitbraak van een mogelijke grieppandemie in de toekomst. Wij spreken nu dus over een actueel thema dat rechtstreeks betrekking heeft op de volksgezondheid, en natuurlijk verwacht ik dat tijdens het debat van vandaag, dat plaatsvindt in aanwezigheid van de commissaris, conclusies worden getrokken en maatregelen worden toegezegd.
De bron voor de pandemie - ik zal het kort houden want iedereen weet waarom het gaat - zal waarschijnlijk het hoogst besmettelijke H5N1-vogelgriepvirus zijn. Na een eventuele recombinatie met het virus dat seizoensgriep onder mensen veroorzaakt, kan er een uiterst agressieve vorm ontstaan die niet gedekt wordt door de bestaande vaccins. Vandaar ook het gevaar van een pandemie. Ik wilde hier vermelden dat de commissaris ons reeds heeft laten weten dat hij inmiddels discussies en plannen heeft geïnitieerd om ervoor te zorgen dat het nieuwe vaccin dat nodig zal zijn, zo snel mogelijk kan worden geproduceerd, niet in de zes à acht maanden die normaliter noodzakelijk zijn, maar op veel kortere termijn.
Aangezien het virus - de pandemie - zich binnen enkele dagen kan verspreiden van het ene continent naar het andere, is het wel duidelijk dat voor de bestrijding daarvan maatregelen nodig zijn, zoals vaccins en medicijnen. Dat wil zeggen dat er een allesomvattend plan moet komen. Over hoeveel van die plannen beschikt de Europese Unie momenteel? De commissaris is hier om ons te zeggen wat tot nu toe precies de inhoud is van de plannen in verband met een eventuele pandemie. Dit is natuurlijk ook een vraag waar wij op moeten antwoorden met het oog op de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie.
Deze plannen moeten ervoor zorgen dat:
- de noodzakelijke coördinatie plaatsvindt tussen de lidstaten, en daarvoor zal de Europese Commissie moeten zorgen;
- paniek onder de bevolking wordt vermeden;
- elke vorm van speculatie wordt bestreden indien er meer vaccins en geneesmiddelen nodig zijn;
- de gebieden worden vastgesteld waarbinnen de mobiliteit moet worden beperkt, aangezien het virus met de mensen mee reist;
-de producten ter bestrijding van de epidemie eerlijk en overal verdeeld worden;
- vastgesteld wordt welke bevolkingsgroepen het eerst moeten worden ingeënt. Hierbij zou ik willen vermelden dat er reeds een begin had moeten zijn gemaakt met de inenting met het normale griepvirus van de mensen die in de pluimveesector werken, opdat de kans dat iemand zowel het ene als het andere virus draagt - wat zeer gevaarlijk zou zijn - tot een minimum wordt beperkt, waarmee dus ook het risico van een pandemie wordt teruggedrongen.
Wij moeten dus het vermogen van de Unie om te reageren op een grieppandemie versterken met een netwerk van laboratoria, mechanismen en financiële middelen. Een fundamenteel onderdeel van een efficiënte paraatheid is de tijdige ontwikkeling en beschikbaarheid van een voldoende hoeveelheid vaccins en antivirale geneesmiddelen.
De Wereldgezondheidsorganisatie zegt bijvoorbeeld dat wij ongeveer 25 procent van de benodigde hoeveelheid geneesmiddelen in voorraad moeten hebben. Hebben wij 25 procent? Ik vrees ten zeerste dat wij beneden dat percentage zitten en plotseling gedwongen zullen zijn enorme hoeveelheden te produceren. Ik hoop dat wij in staat zullen zijn - en de commissaris heeft bij een andere bijeenkomst al gezegd dat hij hiertoe reeds besprekingen op gang heeft gebracht - deze achterstand in te halen. Bovendien zullen wij misschien een soort van solidariteitsfonds nodig hebben - waar naar ik meen ook de Raad over sprak - om dringende behoeften te dekken.
Dit alles moet worden gedaan. Een andere vraag is - en daar moet u, mijnheer de commissaris, op antwoorden - of het systeem voor vroegtijdige waarschuwing en snelle reactie van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding efficiënt werkt, en of dit gekoppeld is aan andere communautaire waarschuwingssystemen, bijvoorbeeld voor diergezondheid, levensmiddelen, veevoeders en burgerbescherming.
De Commissie moet kortom haar coördinatierol versterken en wij zijn bereid, mijnheer de commissaris, om u bij die rol op efficiënte wijze te helpen. U moet onverbiddelijk zijn tegenover de lidstaten die geen plannen of gebrekkige plannen voorleggen. Natuurlijk moeten wij die landen helpen, maar wij moeten wel buitengewoon doortastend optreden, want, zoals gezegd, een pandemie moet worden vermeden of, als er toch een uitbreekt, in ieder geval op de juiste wijze worden aangepakt.
Wij hebben een allesomvattende communicatiestrategie nodig. Het is zeer belangrijk dat er geen paniek uitbreekt. Men moet voortdurend inlichtingen uitwisselen met buurlanden, inspecties verrichten en steekproeven nemen onder dieren, en uiteindelijk moet alles geregeld worden wat nodig is om te komen tot een beperking van de mobiliteit van de burgers, met name in de landen waar de griep waarschijnlijk zal opduiken. Daarom verwachten wij dat u, mijnheer de commissaris, ons zegt wat u tot nu toe hebt gedaan - en wij weten dat u al veel hebt gedaan - en wat er in de toekomst moet worden gedaan. Wij zullen u bijstaan in dit proces, opdat er een allesomvattend en efficiënt plan komt en wij, als er onverhoopt toch een pandemie uitbreekt, in staat zullen zijn deze het hoofd te bieden, zonder paniek en met goede resultaten voor de burgers van Europa.
Markos Kyprianou,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de afgevaardigden van harte bedanken voor het debat van vandaag, zowel voor de mondelinge vraag als voor de ontwerpresolutie. Dit is inderdaad een heel belangrijk vraagstuk en ik ben verheugd te kunnen vaststellen dat wij met het Europees Parlement op dezelfde golflengte zitten en dat wij dezelfde prioriteiten en natuurlijk ook dezelfde zorgen hebben.
Aangezien er niet veel tijd is, wil ik vandaag enkel ingaan op de belangrijkste vraagstukken die in de ontwerpresolutie en de mondelinge vraag aan de orde worden gesteld. Ik zal de heer Florenz, de voorzitter van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, meer gedetailleerde informatie toesturen over hetgeen vandaag zal worden behandeld, opdat het Parlement ook over technische details zal beschikken.
Na al hetgeen ik de afgelopen tijd gehoord heb, beschouw ik het allereerst als mijn plicht om te verduidelijken wat het verschil is tussen enerzijds vogelgriep, die een veterinaire aangelegenheid is, een zaak van vogels en dieren, en anderzijds een eventuele grieppandemie, die - zoals de heer Trakatellis al zei - de Wereldgezondheidsorganisatie voor mogelijk houdt en die ons dwingt tot intensieve voorbereidingen. Wij weten namelijk niet wanneer deze zal uitbreken.
De aanwezigheid van vogelgriep in Europa - en ik wijs hier nogmaals met klem op, opdat ook de Europese burgers dit horen - vergroot of verkleint de kans op het uitbreken van een eventuele pandemie niet. Daarom is er geen reden voor paniek, maar we moeten wel op onze hoede zijn en de noodzakelijke voorbereidingen treffen.
Ik wil er eveneens op wijzen dat het niveau van voorbereiding van de Europese Unie en de lidstaten het beste en het hoogste is van de hele wereld. Maar het feit dat wij er goed voor staan in vergelijking met andere landen of gebieden van de wereld, betekent natuurlijk niet dat wij voldaan achterover kunnen leunen, of dat wij een zodanig niveau van voorbereiding hebben bereikt dat onze burgers zich volstrekt veilig kunnen voelen. Er is nog veel ruimte voor verbetering en verdere voorbereiding, ofschoon ik erken dat er sedert de laatste bespreking van dit vraagstuk in de bevoegde commissie veel vooruitgang is geboekt door de lidstaten. Dat moet ik hier duidelijk naar voren brengen.
Natuurlijk zijn de lidstaten niet allemaal even ver met de voorbereiding. Voor ons is het echter niet zo belangrijk de lidstaten te beoordelen of er een ranglijst van op te stellen; wij willen hen ervan kunnen overtuigen - en wat dat betreft dank ik het Parlement voor zijn steun - dat alle lidstaten een tevredenstellend niveau van voorbereiding moeten realiseren.
Ik kan u vandaag tot mijn voldoening mededelen dat wij de nationale voorbereidingsplannen van alle vijfentwintig lidstaten in ons bezit hebben, hetgeen niet het geval was op het moment dat de discussie in de commissie plaatsvond. Ik moet toegeven dat enkele van die plannen nog ontwerpplannen zijn, maar het belangrijkste is dat ze er zijn en dat wij ze vandaag, in Kopenhagen, bestuderen, samen met het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding en de Wereldgezondheidsorganisatie.
Tevens zijn wij bezig met de herziening van ons eigen, communautair voorbereidingsplan, dat in maart 2004 werd goedgekeurd en waarin rekening zal worden gehouden met zowel de nationale plannen als de paraatheidsoefening die over enkele weken zal plaatsvinden. Dan zullen wij deze plannen namelijk testen om te zien hoe effectief en efficiënt ze zijn, en ook onderzoeken hoe het is gesteld met de onderlinge samenhang en met de koppeling met het communautaire plan.
Wat het vraagstuk van de geneesmiddelen, de antivirale middelen betreft, moet ik zeggen dat deze geen tovermiddel zijn en zeker niet alle problemen zullen oplossen. Wel zijn ze het eerste defensieve wapen dat wij hebben. Ten minste twintig lidstaten hebben het betrokken geneesmiddel besteld, of zijn het reeds aan het opslaan. Uit mijn inlichtingen blijkt dat ook de andere lidstaten deze richting uitgaan.
Het lijdt geen twijfel dat er problemen zijn, aangezien de industrie momenteel de bestellingen niet kan bijbenen. Heel spoedig zal ik - nu ik een vollediger beeld heb van de situatie in de lidstaten - opnieuw contact opnemen met de industrie en nieuwe ontmoetingen organiseren om na te gaan hoe de industrie het productie- en bevoorradingsprobleem denkt op te lossen.
Tijdens de informele Raad van eergisteren in Groot-Brittannië werd het idee geopperd om een communautaire voorraad antivirale middelen aan te leggen. Op grond van de Verdragen hebben wij daartoe weliswaar geen bevoegdheid, maar als wij richtsnoeren krijgen van de Raad zijn wij bereid om na te gaan of wij op communautair niveau iets kunnen aanleggen dat vergelijkbaar is met hetgeen de Wereldgezondheidsorganisatie heeft, namelijk voorraden voor crises of noodsituaties. Belangrijk is evenwel dat wij de burgers raad geven en duidelijk maken dat deze geneesmiddelen niet preventief werken, dat het hier niet om vaccins gaat en dat deze middelen alleen genomen mogen worden op medisch voorschrift. Geen enkele burger mag deze geneesmiddelen op eigen initiatief nemen.
Wat het vaccin tegen een pandemie betreft - en daarmee sluit ik af - moeten wij allereerst een onderscheid maken, zoals ook de heer Trakatellis terecht heeft gedaan, tussen het vaccin voor de seizoensgriep en het vaccin in geval van een pandemie, dat er nog niet is. Wij moedigen de lidstaten aan om de inenting met het normale griepvaccin onder risicogroepen uit te breiden, en waarschijnlijk zullen wij dit thema ook bespreken met de deskundigen. Ik denk daarbij aan werknemers in pluimveebedrijven en in risicogebieden. Ik herhaal: dit geldt niet voor heel Europa. De lidstaten moeten bepalen welke groepen risico lopen en de inenting tegen seizoensgriep onder die groepen uitbreiden. Maar nogmaals, ik spreek hier alleen over risicogroepen. Dat zal tot een verbetering van de situatie bijdragen, op de manier die de heer Trakatellis zojuist noemde, en ook de samenwerking met de industrie bevorderen. Daarbij zullen financiële stimulansen - want zo werkt het systeem - worden geboden om de productie te verhogen en de behoeften in geval van een pandemie te dekken.
Natuurlijk moet er ook, als er een pandemie uitbreekt wanneer het virus er eenmaal is, een vaccin worden ontwikkeld. Dat kan nu niet. Daarom heeft de heer Trakatellis gelijk als hij zegt dat er zes à acht maanden nodig zijn - zes in het gunstigste geval. Wij werken nauw samen met het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling en het bedrijfsleven, en we treffen alle noodzakelijke voorbereidingsmaatregelen. Wij zijn optimistisch en denken dat wij op die manier de benodigde tijdsspanne kunnen inkorten met drie maanden, zodat wij kostbare tijd kunnen winnen. Het zou fantastisch zijn als wij de tijdsspanne nog korter konden maken, maar drie maanden korter betekent al een halvering van de tijd die nodig is vanaf het moment waarop het virus officieel vastgesteld wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie tot het moment waarop een vaccin kan worden geproduceerd.
Reeds vier ondernemingen hebben belangstelling getoond voor samenwerking met het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling en ik heb er vertrouwen in dat andere zullen volgen. Belangrijk is evenwel - en ik zal dit bespreken als ik een ontmoeting met hen heb - het volgende vast te stellen: ten eerste, zelfs bij vaccins voor seizoensgriep beginnen reeds tekorten te ontstaan, en ik wil dat de bedrijven mij zeggen hoe zij dat probleem denken aan te pakken; en ten tweede, wij willen dat de ondernemingen bij het onderzoek naar de productie van een vaccin tegen een grieppandemie op gecoördineerde wijze te werk gaan, zodat vermeden wordt dat zij allemaal hetzelfde gaan doen en hun werkzaamheden elkaar overlappen; de bedoeling is, met andere woorden, dat zij tegelijkertijd in verschillende richtingen werken, zodat alle mogelijkheden worden afgedekt. Ik zal dus een ontmoeting hebben met de industrie, en natuurlijk zal ik het Parlement op de hoogte stellen zodra ik resultaten heb.
Ik sluit hier af. Ik dank u voor uw aandacht en natuurlijk zal ik met veel belangstelling luisteren naar het debat. Ik ben natuurlijk altijd bereid om het Parlement volledig op de hoogte te houden, want u zult zelf ook wel begrijpen dat u mijn krachtigste bondgenoten bent bij deze inspanningen.
John Bowis,
   . – Mijnheer de Voorzitter, volgens mij gaat het er in dit debat om dat we een gevoel van urgentie oproepen en geen gevoel van paniek. Dat geldt voor zowel de Commissie als de lidstaten.
Ik ben blij dat er een simulatie is uitgevoerd. Naar ik heb begrepen, bestond een van de geconstateerde problemen uit een overdaad aan informatie. Ik zou graag willen weten hoe daarmee wordt omgegaan.
Het is echt nodig om duidelijkheid te scheppen voor de bevolking, die in paniek begint te raken. De mensen moeten worden geïnformeerd en gerustgesteld. Ze moeten het verschil weten tussen wintergriep en vogelgriep, waar dit debat niet over gaat, zelfs al zijn er reeds 67 mensen aan overleden. Alle dodelijke slachtoffers woonden tussen of werkten met vogels en pluimvee in Azië.
Het is de combinatie van die factoren die kan leiden tot een grieppandemie, veroorzaakt door een mutatie van het virus waardoor het overdraagbaar is van mens op mens. De mutatie heeft nog niet plaatsgevonden, maar onze resolutie moet in het teken staan van voorbereiding, voorbereiding en nog eens voorbereiding! Vaccins vormen uiteraard de sleutel. Die zullen we nodig hebben zodra de stam bekend is.
Wat we nodig hebben, is capaciteit en snelheid. Vorige week vernamen we van de WHO dat de mondiale capaciteit voor de productie van vaccins slechts 300 miljoen doses per jaar bedraagt. Mijn eigen land - het Verenigd Koninkrijk - is van plan een order te plaatsen voor 120 miljoen doses. Ik vraag me in dat geval af waar de vaccins voor alle anderen vandaan moeten komen. Het is onmogelijk om iedereen te helpen zonder een massale uitbreiding van de productiecapaciteit.
We moeten snel zorgen voor vaccins. Zes tot acht maanden voor de productie van vaccins op basis van eieren duurt te lang. We moeten vaccins ontwikkelen op basis van cellen met een productieduur van slechts een maand, en we moeten zelfs de mogelijkheid overwegen van DNA-vaccins die we in minder dan een maand kunnen produceren. Op dat gebied is echter nog veel ontwikkeling vereist.
We moeten toe naar de centrale levering waarnaar de commissaris verwees. Als de pandemie toeslaat, zal namelijk geen enkele lidstaat eigen voorraden beschikbaar stellen aan landen binnen of buiten de Europese Unie die zich minder goed hebben voorbereid. Ik ben van mening dat we centrale voorraden aanleggen in het kader van het Solidariteitsfonds, dat samen met het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding de voorraden snel kan leveren op plaatsen waar ze nodig zijn, zodat we uitbraken in de kiem kunnen smoren en voorkomen dat ze elders nog harder toeslaan.
Ten slotte hebben we alle informatie nodig die de lidstaten kunnen leveren over voorraden, antivirale middelen, vaccins, maskers, gezondheidscontroles bij havens en de quarantainefaciliteiten, om na te gaan of we in de gehele Europese Unie voldoende op deze dreiging zijn voorbereid. 
Phillip Whitehead,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik ben het ermee eens dat commissaris Kyprianou op lofwaardige wijze het nauwe pad bewandelt tussen enerzijds een doeltreffende preventie en anderzijds het beroeren van de paniekknop.
De bevolking moet weten dat influenza altijd al een wereldwijde ziekte is geweest en dat er tegenwoordig ook andere manieren zijn waarop de ziekte zich kan verspreiden. De mensen moeten weten dat het HN51-virus al verscheidene jaren in een aantal landen rondwaart. We moeten ook weten dat het virus zich minder snel verspreidt dan men in sommige wilde speculaties over pandemieën heeft voorgespiegeld.
Kan de commissaris ons vertellen wat er bekend is over de incubatieperiode bij vogels en of er aanwijzingen zijn dat het virus zich verspreid heeft naar andere soorten? Het is duidelijk nog niet op mensen overgedragen.
Wat is de introductietijd van een doeltreffende voorraad monovalente vaccins? Vanuit de industrie is ons medegedeeld dat als het virus op de voorspelde manier muteert, het vier jaar kan duren om een effectieve voorraad te produceren van alles wat we nodig hebben om het virus aan te pakken.
In zijn verklaring van 12 oktober 2005 maakte de commissaris geen melding van de invoer van en handel in wilde vogels. Uit recente gevallen in het Verenigd Koninkrijk is gebleken dat het enorme aantal vogels dat momenteel in de Europese Unie wordt ingevoerd - sommige legaal, andere illegaal - mogelijk een extra besmettingshaard vormt. Dat is wat we geconstateerd hebben. Wat kunnen we in alle lidstaten doen om een doelmatige controle op deze invoer uit te oefenen en, liever nog, om deze invoer uit te bannen? 
Georgs Andrejevs,
   . – Mijnheer de Voorzitter, uit hoofde van het meest recente actieprogramma inzake gezondheid en consumentenbescherming van de Commissie moet de EU de bevolking beschermen tegen risico's en dreigingen waaraan individuen niet het hoofd kunnen bieden en die niet doeltreffend en volledig door de lidstaten alléén kunnen worden aangepakt.
We zijn gewaarschuwd dat de wereld staat voor de reële dreiging van een grieppandemie. Een effectieve voorbereiding houdt in dat er een voorraad antivirale middelen wordt aangelegd en dat de lidstaten ter bescherming van de bevolking de bestaande WHO-adviezen voor inenting in het griepseizoen opvolgen en tegelijkertijd de capaciteit van vaccinproducenten verhogen. Er moet meer geïnvesteerd worden in de ontwikkeling van prototypevaccins tegen grieppandemieën. Dat zou een belangrijke tussenstap zijn naar de totstandkoming van een productieproces en de vaststelling van de kenmerken van toekomstige vaccins tegen pandemieën. Vorige week hebben de EU-ministers van Volksgezondheid erkend dat geen enkel land de problemen in zijn eentje kan oplossen.
Gezien het feit dat de financiële middelen voor de aanleg van voorraden vaccins en antivirale middelen in de lidstaten behoorlijk uiteenlopen, en met het oog op de inkoopinspanningen vooraf op nationaal niveau voor de aanleg van de benodigde voorraden, stellen we voor het Solidariteitsfonds van de Europese Unie alvast in te zetten bij wijze van voorzorgsmaatregel, zodat er preventieve maatregelen kunnen worden getroffen ter voorbereiding op een grieppandemie. Wij zijn van mening dat het Solidariteitsfonds nu moet worden gebruikt voor gecentraliseerde activiteiten van de Gemeenschap, onder meer ter versterking van het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding, en voor de desbetreffende lidstaten. Er staat veel op het spel en mogelijk hebben we nog maar weinig tijd. 
Satu Hassi,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, momenteel is de vogelgriep een dierziekte die niet gemakkelijk op mensen wordt overgedragen. Het is een groot potentieel gevaar dat het dodelijke virus kan muteren in een pandemisch virus dat van mens tot mens wordt overgedragen. Dit risico kan worden verkleind door de epidemie onder vogels te bedwingen en de mogelijkheden van het virus om van vogels op mensen over te gaan te verminderen. Hierbij is een belangrijke rol weggelegd voor de interne solidariteit in de Europese Unie en de hulp die wij geven aan onze buurlanden en aan de Aziatische landen waar de vogelziekte een epidemie is geworden.
De Europese Unie en haar lidstaten zijn de grootste donor van ontwikkelingshulp ter wereld. Nu is het van belang dat wij de armere landen helpen bij maatregelen om de epidemie onder pluimvee te overwinnen. Het is ook belangrijk dat mensen die in direct contact met vogels staan, worden gevaccineerd tegen normale mensengriep, zodat het vogelvirus niet de gelegenheid krijgt hybriden te vormen met het mensenvirus. Hierbij moeten wij de armere landen helpen. Wij moeten waarborgen dat de noodzakelijke medicijnen en vaccins daar zijn waar zij als eerste nodig zijn, zodat een pandemie onder controle kan worden gehouden. Met solidariteit kunnen wij zowel onszelf als anderen helpen. 
Adamos Adamou,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, als arts ben ik van mening dat preventie het meest fundamentele element is van de strategie. Preventieve maatregelen, zoals periodieke controle op trekvogels en in pluimveebedrijven, zijn in dit geval dus van vitaal belang, en ik juich dan ook alle inspanningen toe die tot nu toe zijn ondernomen met het oog op onmiddellijke opsporing van verdachte gevallen in de verschillende landen.
Een ander, eveneens heel belangrijk punt is voor mij dat het publiek en met name de pluimveehouders goed worden voorgelicht en dat er maatregelen worden genomen om paniek te voorkomen, paniek die we helaas al hebben veroorzaakt, mijnheer de commissaris, zonder voldoende indicatie, met als gevolg dat wij de mensen zeggen dat zij zich moeten laten inenten met een vaccin waarvan wij bij voorbaat weten dat het niets heeft uit te staan met het nieuwe virus dat zal ontstaan. Als wij de bevolking in het algemeen, en niet alleen de risicogroepen, zoals pluimveehouders, gaan inenten, bereiken wij maar één ding: dat in Europa minder mensen dan in andere jaren de normale griep krijgen.
Heel belangrijk zijn eveneens antivirale geneesmiddelen, ofschoon ik betwijfel of deze effect zullen hebben in de strijd tegen het nieuwe virus. Daarom geloof ik, mijnheer de commissaris, dat de landen moeten samenwerken en solidair met elkaar moeten zijn; dergelijke epidemieën kennen immers geen grenzen. 
Georgios Karatzaferis,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, laten wij ons eerst afvragen of er een pandemie is. Is er een pandemie? Nee! Is er dan een epidemie? Misschien is er ook geen epidemie: er zijn zestig doden geregistreerd, net zoveel als het aantal slachtoffers in het verkeer wereldwijd in tien minuten.
Heeft het virus mensen besmet? Ja, er zijn mensen besmet. Er is het geval van twee maanden geleden in Thailand, toen een pluimveehouder stierf, maar zijn eveneens besmette zoon overleefde. Is er een vaccin? Als wij de minister van Volksgezondheid van Hongarije, de heer Jenö Rácz, mogen geloven, is er een vaccin. Hij heeft er zichzelf mee laten inenten. Welnu, als er een vaccin is, zoals dus beweerd wordt door een officiële overheidsvertegenwoordiger, namelijk de minister van Volksgezondheid van een Europees land, waarom nemen wij dat vaccin dan niet en waarom verspreiden we het dan niet wereldwijd?
Elk medicijn heeft vele industriëlen heel veel geld opgeleverd, maar de pluimveehouders hebben geld verloren. Wat doen wij voor die pluimveehouders die zoveel hebben verloren? Mijn land doodt 25 miljoen kippen. Zullen wij al de betrokken mensen steun geven? Morgen spreken wij over de begroting. Is er een begrotingspost voor een dergelijke pandemie? Laten wij de zaak ook eens van de andere kant bekijken, mijnheer de commissaris. 
Alessandro Foglietta,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, het risico van een pandemie moet goed worden beheerd: we moeten de huidige situatie bewaken, gecoördineerde maatregelen treffen maar vooral paniek onder de bevolking zien te voorkomen en tegelijkertijd een billijke, grootschalige distributie van antivirale geneesmiddelen verzekeren. Dat is ook het doel van de amendementen die wij hebben ingediend: wij willen dat bewakingsmaatregelen worden genomen en dat daarvoor alle beschikbare middelen worden ingezet.
De Europese Unie moet een actieve rol spelen in het beheer van het mogelijke risico dat het virus H5N1 zich onder dieren verspreidt. Daarom is het zaak dat er voorzorgsmaatregelen worden genomen en dat we preventieve actie ondernemen.
Bovendien moet het onze prioriteit zijn de consumenten gerust te stellen. Wij moeten onnodige paniek vermijden, die schadelijk is voor zowel de burgers zelf als de pluimveehouders. Juist daarom hebben wij voorgesteld om, net als voor rundvlees, ook voor wit vlees verplichte etikettering in te voeren. Volgens ons zou het ook goed zijn zo spoedig mogelijk een voorlichtingscampagne op te zetten en informatie te verschaffen over de echte risico’s, de mogelijkheden tot preventie en de beschikbaarheid van medicijnen.
Tot slot moeten wij zorgen voor een strategie die alle lidstaten in staat stelt om voldoende hoeveelheden antivirale geneesmiddelen te produceren. Daarbij moeten de farmaceutische bedrijven rechtstreeks betrokken worden, en wij moeten hiervoor alle ons ter beschikking staande middelen gebruiken. 
Irena Belohorská (NI ).
   – Er is hier met betrekking tot de volgende grieppandemie meermaals herhaald dat de vraag niet is ‘of’ maar ‘wanneer’ zij zal uitbreken. Ofschoon wij allen weten dat het risico op grieppandemieën bestaat en zal blijven bestaan, heb ik de indruk dat de Europese Unie als geheel, ondanks de tijdige waarschuwing, niet naar behoren is voorbereid.
Er is ons gezegd dat de 25 lidstaten over nationale actieplannen en programma’s beschikken. De Europese Unie heeft echter een gemeenschappelijk plan nodig. Ik denk dat het fout is niet in een dergelijk plan te voorzien. Ik zou dan ook een duidelijk antwoord willen op de vraag wie zich met de coördinatie zal bezighouden. Komt die taak voor rekening van de WHO, het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding of de Europese Commissie?
De media berichten elke dag weer over nieuwe gevallen en over nog meer landen waar dode of besmette vogels gevonden zijn. Mijns inziens is het echter veel belangrijker om de gehele bevolking tegen griep te beschermen en een gezamenlijke actie te ontwikkelen die de Europese Unie ten uitvoer kan leggen ingeval er een pandemie uitbreekt. In sommige landen zijn er strikte veterinaire maatregelen van toepassing, is het houden van pluimvee in de open lucht aan banden gelegd en zijn handelsmarkten verboden. Het probleem is dat deze maatregelen niet door alle 25 lidstaten zijn aangenomen. Infectieziekten kennen geen grenzen, zeker niet als er veel migratie plaatsvindt.
Anderzijds is het nodig te benadrukken dat niet alle lidstaten over de nodige middelen beschikken om vaccins aan te kopen. Daarom stel ik voor om niet alleen te bepalen welke groepen een hoog risico lopen, maar degenen die het zich kunnen veroorloven ook in de gelegenheid te stellen een vaccin aan te schaffen. 
Françoise Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, onze medeburgers hebben eerst en vooral behoefte aan goede voorlichting en ze verwachten dat wij het goede voorbeeld geven door duidelijk te zeggen hoe de zaak er op dit moment voor staat.
Allereerst komt uit de informele bijeenkomst van de vorige week gehouden Raad Volksgezondheid naar voren dat bepaalde lidstaten nog geen echt noodplan hebben. Dat behoren wij te weten, mijnheer de commissaris. Dat moeten wij weten! Er moet openheid van zaken worden gegeven, want het is onze taak om deze regeringen ter verantwoording te roepen. De Europese Commissie moet geen centimeter ruimte geven op dit punt en ik zou zelfs zeggen dat ze in het algemeen belang haar boekje te buiten moet gaan om een perfecte coördinatie van de noodplannen af te dwingen. We moeten af van deze Europese schizofrenie die bepaalt dat we de soevereine rechten van de lidstaten niet mogen schenden. Maar wat als er een pandemie uitbreekt? Geachte commissaris, men zal u nooit verwijten levens te hebben gered, maar men zal het u zwaar aanrekenen als achteraf blijkt dat u te terughoudend bent geweest.
In het kader van het onderzoek naar een nieuw vaccin moet de Europese Unie verder financieel helpen om zowel de vaccins te ontwikkelen als de studies op dit gebied goed te coördineren, en om massaproductie van deze vaccins bevorderen. Ik begrijp dat dit onderzoek tevens een pediatrische component bevat. Het lijkt dan ook cruciaal het Solidariteitsfonds in te zetten, zoals we hebben voorgesteld in onze resolutie, met name om ervoor te zorgen dat de lidstaten hun taken ten volle vervullen. Commissaris, ik weet dat het inmiddels de verantwoordelijkheid is van de heer Verheugen, maar toen de farmaceutische wetgeving werd herzien, hebben wij een maatregel goedgekeurd om geneesmiddelen voorwaardelijk toe te laten tot de markt, zodat er tijd gewonnen kan worden. Hoe staat het met deze belangrijke procedure in het geval van een pandemie? Ik heb de indruk dat deze ergens onder in een lade terecht is gekomen. Laten we niet wachten totdat de epidemie zich aandient om ons ermee bezig te houden! Ik reken op u om commissaris Verheugen wakker te schudden en om een efficiënt systeem in te voeren voor het versneld toelaten van geneesmiddelen. 
Marie-Noëlle Lienemann (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden in mijn anderhalve minuut spreektijd . Ik wilde allereerst aan de Commissie vragen hoe ze de plannen wil gaan publiceren die door elke lidstaat zullen worden opgesteld. Is afgesproken vóór welke datum alle Europeanen kennis moeten hebben genomen van alle plannen in alle lidstaten, en van de concrete richtlijnen die overal moeten worden afgekondigd? Het is zaak de uitwisseling van goede praktijken en beslissingen te bevorderen. Wie heeft in het geval van een pandemie uiteindelijk het laatste woord over de te nemen besluiten om ervoor te zorgen dat de gezamenlijke inspanningen in de gewenste richting gaan, dat wil zeggen preventief werken? Wat zullen de bevoegdheden van de Unie zijn en hoe kunnen we voorkomen dat lidstaten en de Unie de verantwoordelijkheid op elkaar afschuiven wanneer inderdaad een pandemie uitbreekt?
Ten tweede heeft de Commissie het niet noodzakelijk geacht bekend te maken hoeveel voorraden antivirale medicijnen op dit moment in alle lidstaten beschikbaar zijn. Ik denk dat dit gebrek aan transparantie de bevolking niet geruststelt. We moeten weten over hoeveel voorraden elke lidstaat beschikt en een fonds in het leven roepen opdat elke lidstaat over een zo groot mogelijke voorraad antivirale medicijnen beschikt. Wat denkt u op dit punt te doen?
Ten derde is er geen duidelijke strategie ten aanzien van medewerkers en andere personen die rechtstreeks in aanraking komen met dieren, met name in pluimveehouderijen. Het lijkt ons noodzakelijk voor deze mensen een specifieke strategie te hebben.
Lijkt het u het verder niet zinvol om de rol van de agentschappen te coördineren teneinde op Europees niveau een soort team van deskundigen te kunnen samenstellen dat wetenschappelijk betrouwbare informatie zou kunnen verstrekken, of op zijn minst een opinie waarover consensus bestaat?
Tot slot heeft de WHO zojuist een oproep gedaan: laten we eerst een epidemie voorkomen voordat we ons gaan bezighouden met een pandemie! We hebben dus geld nodig. Is de Europese Unie bereid op internationaal niveau middelen beschikbaar te stellen om te voorkomen dat de epidemie om zich heen grijpt? 
Jules Maaten (ALDE ). –
   Voorzitter, mijnheer de Commissaris, op 12 april hebben we hier al gesproken over deze problematiek en toen was het duidelijk dat men in dit huis vond dat de ministers gewoon niet genoeg haast maakten met de bescherming tegen een mogelijke grieppandemie. Ik moet toegeven, sinds die tijd is er wel wat gebeurd en misschien is dat, omdat u hart met de vuist op tafel heeft geslagen. In ieder geval heeft een aantal lidstaten goede maatregelen genomen. U heeft ons net gezegd, alle lidstaten hebben nu plannen gepresenteerd. Of die lidstaten die plannen hebben gepresenteerd, maar niet publiekelijk zeggen wat ze hebben gedaan, of ook goede plannen hebben gepresenteerd, is natuurlijk een tweede en ik zou daar wel graag iets meer van u over willen horen.
De ministers hebben natuurlijk vorige week ook hierover gesproken en hebben te kennen gegeven dat het aanleggen van voorraden van vaccins en antivirale middelen uitsluitend een nationale aangelegenheid is. Ik vind dat onverstandig, want vogelgriep is bij uitstek een grensoverschrijdend probleem; als een pandemie uitbreekt, is er geen tijd voor uitgebreid overleg om landen die te weinig hebben gedaan alsnog over te halen om de nodige maatregelen te nemen, terwijl we van lidstaten die genoeg hebben gedaan niet kunnen verwachten dat ze plotseling hun voorraden ter beschikking stellen. Er is dus een noodzaak voor gemeenschappelijke actie en die moet bij u liggen, commissaris.
In de eerste plaats, noodmaatregelen. Nu is er nog geen gevaar voor de volksgezondheid, maar als dat er wel is, moet u onmiddellijk actie kunnen nemen. Bijvoorbeeld maatregelen voor desinfectie en quarantaine op vliegvelden voor vluchten uit getroffen gebieden of het opleggen van reisbeperkingen. Ik heb er a-priori geen vertrouwen in dat alle 25 lidstaten die maatregelen wél zullen nemen.
Tenslotte, denk ik, dat er noodzaak is voor gezamenlijke actie bovenop nationale actie en ik hoop dat de ministers uw voorstellen voor een gemeenschappelijk fonds zullen goedkeuren. Mijn collega Jan Mulder, die hiervoor rapporteur is in de Begrotingscommissie, heeft ook voorgesteld om hiervoor geld te nemen uit het Solidariteitsfonds en ik denk dat dat verstandig is. Commissaris, als u nog harder met uw vuist op tafel gaat slaan, dan staan wij in elk geval achter u. 
Caroline Lucas (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is absoluut essentieel dat de EU volledig op een grieppandemie is voorbereid en dat we lering trekken uit ervaringen in het verleden, zoals bij de mond-en-klauwzeercrisis in Europa. Dat betekent dat er gezorgd moet worden voor breed bekende noodplannen, duidelijke communicatielijnen en een goed geplande coördinatie.
Het gevaar dat de vogelgriep muteert, betekent dat de industrie een belangrijke rol toevalt. Octrooihouders moeten de productie toestaan van generieke alternatieven in arme landen. Voorts moeten we zo spoedig mogelijk praktische maatregelen treffen, bijvoorbeeld voor een onmiddellijk verbod op de invoer van wilde vogels in de EU en een verbetering van de bioveiligheid, met name in de internationale pluimvee-industrie.
In onze amendementen stellen we voor om pluimveehouders bij wijze van voorzorg in te enten tegen seizoensgriep om vermenging van het menselijk griepvirus met een vogelgriepvirus te voorkomen op locaties waar de kans op vermenging het grootst is, zoals de heer Trakatellis al zei. Aangezien het internationaal reisverkeer waarschijnlijk de belangrijkste veroorzaker is van verspreiding, stellen we voor de luchtfilters in vliegtuigen afkomstig van landen waar het virus rondwaart, systematisch op virussen te onderzoeken.
Ten slotte nog een vraag aan de commissaris: sluit hij uit dat er op grote schaal wilde vogels worden gedood, omdat het waarschijnlijk geen risico's wegneemt maar nieuwe creëert, doordat besmette vogels worden verspreid en gezonde vogels als gevolg van stress vatbaarder worden voor de ziekte? Ik ben heel benieuwd naar uw antwoord op deze vraag. 
Urszula Krupa (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag over de strategie tegen de vogelgrieppandemie biedt ons een goede gelegenheid tot het stellen van vragen over de wijze waarop de verantwoordelijkheid voor volksgezondheid - toch een van de belangrijkste prioriteiten van de Europese Unie - is verdeeld, en over veiligheid en waarheid in het openbare leven.
Zijn de voorspellingen over een enorm verlies aan mensenlevens, die lopen van 50 tot 150 miljoen slachtoffers, wetenschappelijk onderbouwd of wordt het vuurtje opgestookt door de industrie en met name dan de onverzadigbare farmaceutische bedrijven die verlies lijden als hun middeltjes niet worden gebruikt?
Tegenstrijdige standpunten, een soort pact der stilte en een gebrek aan betrouwbare wetenschappelijke gegevens werken dergelijke veronderstellingen in de hand. Als we op zo een verachtelijke en duivelse manier gemanipuleerd zouden worden, zouden paniek en chaos in de plaats komen van een gevoel van veiligheid en maatschappelijke solidariteit. Deze laatste zouden evenwel kenmerkend moeten zijn voor grote gemeenschappen die nobele doelstellingen nastreven, wat toch het geval is volgens talloze documenten van de Unie. Verder moeten we ons buigen over de oorzaken van de verdere verspreiding van de epidemie. 
Luca Romagnoli (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, wij hebben hier te maken met een emblematisch geval van vogelgriep, of, anders gezegd, met een uitbraak van onnozelheid en stompzinnigheid. Tegenover het pandemiegevaar van de seizoensgriep, waaronder primaten en mensen te lijden hebben - van de drupneus van de bij Cro-Magnon tot de gevaarlijke Napoleontische niesbuien - zien we het zeer gevaarlijke virus vorm krijgen van degenen die erop uit zijn ten behoeve van speculanten en schurken paniek te zaaien. Een uiterst lucratief zaakje, een melkkoe die gebruikt wordt om kale kippen, dat wil zeggen doodsbange consumenten, miljarden euro's afhandig te maken met de bedoeling daarmee farmaceutische multinationals vet te mesten.
Het antwoord op de vraag is eigenlijk heel eenvoudig - en ik bied mijn collega en de naïeve Commissie, wier goede bedoelingen ik geenszins in twijfel wil trekken, mijn verontschuldigingen aan voor mijn openhartigheid: als er inderdaad sprake zou zijn van een risico van een pandemie, waarbij miljoenen arbeidsuren verloren zouden gaan en ontelbare slachtoffers onder de mensen zouden vallen, zouden de mensen, de Unie, de lidstaten en de regeringen niet alleen de morele plicht hebben om het vaccin gratis uit te delen, maar daar economisch gezien ook alle reden toe hebben.
Laten we de import van kippen stoppen, maar laten we vooral ook maatregelen treffen tegen de huurjournalisten en charlatans die terreur zaaien, want zij zijn verantwoordelijk voor de psychosepandemie en voor de criminele speculatie waardoor honderden pluimveebedrijven kapot worden gemaakt en duizenden werknemers op straat dreigen te komen staan. Als ik met het dodelijke virus word besmet, hoop ik een zo groot mogelijk aantal van deze idioten en schurken, die de mensheid zoveel ellende bezorgen, mee het graf in te kunnen nemen. 
Neil Parish (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, verschillende sprekers hebben vanochtend opgemerkt dat we niet in paniek moeten raken, maar moeten plannen. Deze resolutie gaat hoofdzakelijk over de volksgezondheid, maar we moeten beseffen dat het de vogelgriep in de wereld is die we onder controle moeten krijgen. Het is niet zo dat Europa alleen maar zijn deuren hoeft te sluiten, en dat er dan geen grieppandemie zal komen. Alle lidstaten moeten de handen uit de mouwen steken en de landen helpen waar op dit moment vogelgriep voorkomt. Ik weet dat de Commissie dit al doet. Het is belangrijk de vogelgriep, indien mogelijk, in de hele wereld uit te roeien. Daarom dring ik aan op meer hulp voor landen buiten de Europese Unie om te voorkomen dat deze ziekte de Unie binnenkomt.
Ik wil ook heel duidelijk stellen, zoals andere sprekers al hebben gedaan, dat het dwaas is om momenteel wilde vogels in de Europese Unie in te voeren. Hieraan moet, op zijn minst voorlopig, een einde komen, want het heeft geen zin de ziekte de Europese Unie binnen te halen.
Het is ook heel belangrijk dat er een noodplan is, want tijdens de uitbraak van mond- en klauwzeer ontbrak een deugdelijk noodplan, zoals mevrouw Lucas al zei. We moeten ervoor zorgen dat we voorbereid zijn, en dat we vaccins beschikbaar hebben.
Ik ben voorts van mening dat in de lidstaten aan de pluimvee-industrie en aan degenen die onze pluimveebedrijven feitelijk exploiteren, momenteel onvoldoende informatie wordt verstrekt om te waarborgen, ten eerste, dat er grotere biozekerheid is, en, ten tweede, dat de betrokkenen zijn beschermd tegen de ziekte als deze naar de Europese Unie komt.
We moeten gereed zijn. We moeten kijken welke vaccins beschikbaar zijn, want we mogen niet vergeten dat deze ziekte in verschillende andere virussen kan muteren. Op dit moment praten we heel veel over het H5-vaccin, maar we moeten ook andere vormen van vaccins paraat hebben voor het geval de ziekte muteert in een andere stam. Laten we ons dus voorbereiden, laten we proberen de ziekte uit de pluimvee-industrie uit te bannen en laten we ervoor zorgen dat we de mutatie van het virus in een menselijke variant van de ziekte voorkomen, want dan zullen de burgers van Europa echt beschermd zijn.
Commissaris, ik wens u succes met het bijeenbrengen van de lidstaten en met het opzetten van een goed noodplan. 
Dorette Corbey (PSE ). –
   Commissaris, dank voor uw inleiding. Ik heb toch nog 3 vragen over de vogelgriep. Vorige week hebt u laten weten dat u de lidstaten zou aanbevelen om mensen die in de pluimveesector werken, aan te bevelen zich te laten vaccineren met het griepvaccin. Op zich is dat een zinvolle maatregel, omdat daarmee de kans op mutatie van H5N1 in een van mens tot mens overdraagbare vorm kleiner wordt, maar wat mij stoort is dat het zo vrijblijvend is, een aanbeveling aan de lidstaten om iets aan te bevelen aan pluimveehouders.
Ik denk dat de Europese Unie geleerd moet hebben van vorige gezondheidscrises SARS en BSE. In beide gevallen voerden de lidstaten een volstrekt eigen beleid met soms tegengestelde effecten. Mijn eerste vraag is of de Commissie zo snel mogelijk hierover duidelijkheid kan scheppen. Verder wil ik graag horen welke prioriteit de Commissie geeft aan steun voor griepvaccinatieprogramma's in Turkije en Roemenië voor de pluimveesector en welke steun er voor dergelijke vaccinatieprogramma's in Azië is.
Mijn tweede vraag betreft de beschikbaarheid van medicijnen. Volgens deskundigen zou een bedrag van 150 miljoen al toereikend zijn voor de pre-ontwikkeling van nieuwe medicijnen ter bestrijding van de pandemie. Welke middelen stelt u precies ter beschikking?
Ten slotte gaat mijn derde vraag over de productiecapaciteit en betaalbaarheid van medicijnen. Bent u bereid in geval van een pandemie de relevante patentrechten en de data-exclusiviteit op te schorten? 
Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, als wij ons in Europa willen beschermen, hadden we jaren geleden al hulp moeten geven aan Azië, en daarmee bedoel ik technische hulp voor het probleem dat een groot deel van ons vlees daar al geproduceerd wordt in de bio-industrie.
Het probleem is dat deze dieren, die intensief zijn gefokt met behulp van technologie, in contact komen met regionale rassen of wilde dieren die het virus bij zich dragen zonder klinisch ziek te zijn. Als het virus vervolgens wordt overgedragen op dieren in de bio-industrie, kunnen er mutaties en variaties ontstaan die een gevaar kunnen vormen voor mensen. Het zou zeker zinvol zijn om hier technische hulp te verlenen.
Wat bij deze hele discussie natuurlijk geen zin heeft, is uitgaan van het idee dat wij de natuur technisch kunnen beheersen door haar af te schaffen en dat wij deze situatie onder controle kunnen krijgen door middel van maatregelen als een invoerverbod voor ganzen of een ophokplicht voor pluimvee. Dit lijkt me eerder in het belang van de kooifabrikanten dan van van welke andere betrokkene dan ook. 
Ryszard Czarnecki (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in 1918 werd Europa naast de verschrikkingen van de Eerste Wereldoorlog ook nog door een andere ramp getroffen, de Spaanse griep, die 20 miljoen mensenlevens heeft gekost. Die griep doet een beetje denken aan de vogelgriep.
Nu is Europa niet zo goed voorbereid op een nieuwe epidemie. De farmaceutische industrie is wellicht beter voorbereid dan de Commissie en de lidstaten, maar het zou een goede zaak zijn indien deze bedrijven niet beter zouden worden van deze situatie. Het mag niet zo zijn dat er een schandalige situatie ontstaat waarin miljoenen mensen zich niet kunnen laten vaccineren omdat ze zich geen dure vaccins kunnen veroorloven. Preventieve behandeling moet voor iedereen mogelijk zijn, ongeacht de financiële draagkracht. De lidstaten die zich helemaal niet hebben voorbereid op deze potentiële ramp en die wachten tot de Europese Commissie de kastanjes uit het vuur heeft gehaald, moeten op de vingers getikt worden. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement zou de maatregelen en besluiten van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) en het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding moeten steunen. De resolutie over een strategie ter inperking van de vogelgriep biedt ons een uitstekende gelegenheid om maatregelen op dit gebied te nemen.
Ik ben ervan overtuigd dat de verdere verspreiding van de epidemie alleen doelmatig bestreden kan worden als we de volgende voorstellen overnemen. Er moet worden samengewerkt met de farmaceutische concerns, zodat er op zo kort mogelijke termijn nieuwe, werkzame vaccins gemaakt worden. Verder moet iedereen op gelijke wijze toegang kunnen krijgen tot vaccins. De armste landen moeten financiële hulp krijgen voor de aankoop van medicijnen en geïnfecteerde gebieden moeten van de buitenwereld worden afgesloten. De risico-evaluatie moet worden verbeterd, en er moeten inspecties, tests en analysen met betrekking tot vogelziekten uitgevoerd worden. Ook zouden reisbeperkingen op het internationale verkeer overwogen moeten worden.
De Europese Unie zou in de eerste plaats het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding moeten versterken en moeten bijstaan in zijn strijd tegen besmettelijke ziekten. Dit kan door deskundigen en vertegenwoordigers van de Unie te sturen naar de gebieden met de grootste risico’s, met name in Afrika en Eurazië. Het virus vormt in zijn huidige vorm geen bedreiging voor de mens en zolang het niet verder muteert, kan het geen pandemie veroorzaken die heel Europa en de wereld zou lamleggen. Met dit in het achterhoofd, moeten we aan de ene kant voorkomen dat er paniek ontstaat bij de mensen en aan de andere kant beseffen dat hoe sneller we erbij zijn, hoe groter de kans is dat we de situatie onder controle krijgen.
De kwestie van de vogelgriep laat ook goed zien hoe er door de Europese instellingen gecommuniceerd zou moeten worden met de burger. Er is een speciale communicatiestrategie van de Commissie nodig die onder uw toezicht, mijnheer de commissaris, zou moeten worden uitgewerkt. Ik zou de Commissie en de Raad willen vragen om zorgvuldig te zijn in hun communicatie naar buiten toe. Deze instellingen hebben ook de taak in te schatten hoe groot het risico is dat de ziekte verder om zich heen grijpt en overgaat op de mens. Zij moeten de risico’s uiteraard niet onderschatten, wat indertijd wel is gebeurd met de gekkekoeienziekte, maar ze mogen ook geen paniek zaaien.
Ik zou nogmaals willen benadrukken dat de informatie die Brussel verstrekt over de reële risico’s verantwoord moet zijn. Hetzelfde geldt voor de beoordeling van onze slagkracht ten overstaan van het vogelgriepvirus. De Commissie zou ook alleen die medicijnen moeten steunen die echt werkzaam zijn tegen de ziekte. 
María Sornosa Martínez (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik zou willen onderstrepen dat de socialistische fractie het noodzakelijk acht dat de Europese Commissie en de Raad op zowel economisch als wetenschappelijk gebied samenwerken met de landen in Zuidoost-Azië. Daar bevindt zich immers tot dusver de voornaamste infectiehaard van de vogelgriep en het is van vitaal belang dat de ziekte aan de bron wordt uitgeroeid.
Wij zijn tevens van oordeel dat de farmaceutische industrie nauw moet samenwerken met de Europese Commissie, en ook met de lidstaten en de Wereldgezondheidsorganisatie. De coördinatie dient versterkt te worden en er moet een communicatiestrategie worden ontwikkeld, uiteraard zonder de bevolking onnodig ongerust te maken, maar er moeten wel hoge niveaus van informatie en transparantie gewaarborgd worden.
Een laatste punt nog, of liever een verzoek: het doden van vogels op aandringen van de gezondheidsinstanties mag niet ontaarden in een wansmakelijke vertoning zoals wij in de media hebben kunnen zien. Het moet gebeuren met inachtneming van een reeks passende richtsnoeren. 
María del Pilar Ayuso González (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, al sinds meer dan een eeuw worden in Europa grieppandemieën gedocumenteerd en het is bekend dat de drie subtypes A-virussen die het continent tot dusver geteisterd hebben van vogels afkomstig waren: H1 in 1918, H2 in 1957 en H3 in 1968. Al deze virussen hadden een aviaire oorsprong en zij zijn alle drie gemuteerd.
Sinds 1997 weten wij dat het subtype H5 bijzonder kwaadaardig is, omdat het op mensen kan overgaan en een dodelijke griep kan veroorzaken. Tot dusver is besmetting alleen mogelijk door contact met zieke vogels of hun uitwerpselen. Het H5-virus heeft zich verspreid onder wilde vogels en pluimvee en thans dragen trekvogels het uit naar alle delen van de wereld. Bovendien is het ook overgegaan op zoogdieren zoals varkens en katten.
Daarom heerst onder de deskundigen en gezondheidsorganisaties een ruime consensus over de mogelijkheid dat het A/H5-virus muteert in een van mens op mens overdraagbare vorm en een nieuwe pandemie veroorzaakt. Ik ben van oordeel dat de Commissie binnen het kader van haar bevoegdheden totnogtoe blijk heeft gegeven van verantwoordelijkheidsbesef en transparantie. Misschien moeten haar bevoegdheden worden verruimd indien het werkelijk tot een noodsituatie en een pandemie komt.
Ik wil tevens onderstrepen dat het belangrijk is om te voorzien in een passende regelgeving voor de lidstaten, de uitvoering van deze regels te coördineren en te waken over de correcte naleving ervan. Bovendien moeten de media worden aangespoord om nauwkeurig over de kwestie te berichten zonder evenwel de bevolking nodeloos te verontrusten. Mijns inziens dient het netwerk voor toezicht op de wilde fauna versterkt te worden, aangezien wilde dieren nauw betrokken zijn bij het merendeel van de opkomende ziekten.
Ten slotte ben ik van oordeel dat binnen de Europese Unie meer middelen moeten worden uitgetrokken voor onderzoek en ontwikkeling om in voorkomend geval zo spoedig mogelijk een medisch-wetenschappelijk antwoord te kunnen geven. 
Katerina Batzeli (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de Commissie bedanken en haar gelukwensen met haar snelle reactie als het gaat om volksgezondheidsproblemen. Het volksgezondheidsbeleid valt niet volledig onder haar bevoegdheden, en in dat kader moet ook de ontwerpresolutie van het Europees Parlement worden gezien. Daarmee proberen wij coördinatie tot stand te brengen tussen de overheidsinstanties die bevoegd zijn voor dit belangrijke vraagstuk.
Mijnheer de Voorzitter, er is een allesomvattend beleid nodig op nationaal en communautair niveau. Aangezien er evenwel geen echt communicatiebeleid is en er geen voorlichting wordt gegeven aan de burgers op nationaal en communautair niveau, is de pluimveemarkt in zeer zwaar weer terechtgekomen en is de consumptie in deze sector gekelderd.
De Commissie moet - via samenwerking van alle bevoegde commissarissen, onder wie ook mevrouw Fischer Boel - maatregelen nemen om er in de eerste plaats voor te zorgen dat het inkomen van de door de crisis getroffen landbouwers wordt verzekerd. De Landbouwraad moet eindelijk een besluit nemen over dit vraagstuk. Ten tweede moeten er substantiële financiële middelen worden vrijgemaakt voor de problemen van de pluimveebedrijven en ten derde moet gezorgd worden voor etikettering van voor consumptie bestemd pluimvee, opdat duidelijk wordt gemaakt dat het betrokken product afkomstig is van gecontroleerde bedrijven. Etikettering zal er ook toe kunnen bijdragen dat er intensiever gecontroleerd gaat worden in de pluimveebedrijven en dat het consumentenvertrouwen in deze sector zich herstelt. 
Avril Doyle (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen driehonderd jaar hebben zich onder mensen tien grieppandemieën voorgedaan. De meest recente pandemie deed zich voor in 1968-1969, en de meest dodelijke in 1918-1919: de pandemie van de zogenoemde Spaanse griep. Wetenschappers voorspellen al enige tijd de komst van een nieuw dodelijk griepvirus, een virus dat dodelijker zal zijn vanwege onze lage weerstand. Bij de vogelgriep herkennen zij nu de kenmerken van zo'n virus. De ziektegeschiedenis van degenen die tot nu toe aan de H5N1-griep zijn overleden, vertoont verontrustend veel overeenkomsten met de verslagen over de slachtoffers van de uitbraak in 1918-1919.
Sinds de wetenschappers aan het begin van de twintigste eeuw zijn begonnen met het bewaren van monsters van griepvirussen, heeft zich nog nooit een H5N1-griepvirus onder mensen verspreid. De bevolking zou dus overal in de wereld kwetsbaar zijn voor een pandemisch virus dat lijkt op het H5N1-virus.
Het griepvirus is een RNA-virus dat acht genen bevat. Net als de meeste RNA-virussen reproduceert het zich slordig. De genen van het virus vallen gemakkelijk uit elkaar, en het virus kan ander genetisch materiaal in zich opnemen, dat vervolgens nieuwe combinaties aangaat in een proces dat herschikking wordt genoemd. Wanneer het griepvirus met succes een nieuwe soort infecteert, kan het virus zich herschikken, en kan het van een vogelvirus een zoogdiervirus worden. En wanneer dat gebeurt, kan een menselijke epidemie ontstaan.
Sinds het virus in 1997 voor het eerst is vastgesteld, heeft de vogelgriepstam H5N1 meerdere herschikkingen ondergaan (meer dan zeventien mutaties) en heeft het virus zich in hoog tempo ontwikkeld tot het punt waarop in januari 2003 het ‘z’-virus opdook. Eind 2004 was er één gedocumenteerd geval bekend waarin de ‘z’-stam van H5N1 was overgedragen van mens op mens. In april 2005 bleek het H5N1-virus zich ook te hebben verspreid naar varkens.
Het is deze snelle evolutie van het virus die het tot zo'n groot potentieel gevaar maakt. We kunnen niet vooraf een vaccin bereiden of een voorraad vaccins aanleggen. Het totale aantal bedrijven dat griepvaccins kan en wil produceren, is de afgelopen jaar snel gedaald van meer dan vijfentwintig in 1980 tot een handvol in 2004. Vanwege de contaminatierisico's bestaat binnen de wetenschappelijke wereld ernstige twijfel over de mogelijkheid om de productie van vaccins op te voeren.
Het is weliswaar belangrijk dat we voorbereid en waakzaam zijn en voorzorgsmaatregelen nemen, met een verantwoorde risicobeoordeling en planning vooraf, maar veel zal afhangen van de beschikbaarheid en effectiviteit van de antivirale middelen en vaccins en van de capaciteit aan ziekenhuisbedden. Die capaciteit is de afgelopen tien jaar in alle EU-landen aanzienlijk afgenomen. 
Linda McAvan (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met degenen die hebben gezegd dat we voor een veterinaire crisis staan die snel moet worden aangepakt. Ik wil met name maatregelen zien voor het verkeer van wilde vogels. We moeten ons ook voorbereiden op de situatie dat het virus muteert en we te maken krijgen met een menselijke pandemie. Ik ben het eens met alles dat is gezegd over het voorbereiden van de Europese Unie, het aanleggen van voorraden vaccins en antivirale middelen, en het ontwikkelen van een vaccin.
Ik stel de commissaris de vraag die ik hem ook tijdens ons vorige debat over dit onderwerp heb gesteld, en die vraag betreft de rest van de wereld. Wat voor gesprekken heeft hij met zijn collega's bij het DG Ontwikkeling van de Europese Commissie? Deze pandemie kan ook de armste landen hard treffen. We moeten met de WHO niet alleen praten over een mogelijk Europees reservefonds of over een Europese voorraad, maar ook over een wereldwijde reservevoorraad vaccins en medicijnen, en mogelijk een soort van solidariteitsfonds. 
Miroslav Mikolášik (PPE-DE ).
   – Europa staat werkelijk aan de rand van een algemene crisis. Wij moeten ons voorbereiden op een pandemie. Wij mogen ons niet laten verrassen.
Het is bekend dat de pandemie van ‘Spaanse griep’ van 1918 minstens twintig miljoen slachtoffers heeft gemaakt. Volgens de verwachtingen van de Wereldgezondheidsorganisatie zal de komende pandemie het leven kosten aan twee tot zeven miljoen mensen. Dit is geen paniekzaaierij. De WHO geeft toe dat het aantal slachtoffers kan oplopen tot niet minder dan 150 miljoen. Als zich een pandemie voordoet, zal het moeilijk zijn om na mutatie van het virus een vaccin te produceren. In dat geval zullen wij een race tegen de klok moeten leveren om levens te redden.
Niet alle landen van de Europese Unie besteden evenveel aandacht aan dit probleem. Sommige landen stellen op verantwoorde wijze nationale middelen ter beschikking. Er zijn echter ook landen die de dreiging van deze ziekte, en met name haar gevolgen, nadrukkelijk onderschatten. Daarom pleit ik voor een gecoördineerde actie op Europees niveau. De nationale plannen voor preventie en immunisatie moeten door de lidstaten worden opgesteld in samenwerking met de Europese instellingen. Elke lidstaat zou over een uitermate doeltreffend plan ter bestrijding van een pandemie moeten beschikken. Wij weten dat de doeltreffendheid en de kwaliteit van deze plannen verschillen van land tot land. Ik roep de Unie dan ook dringend op om meer financiële, technische en materiële middelen vrij te maken en beschikbaar te stellen. Tal van conclusies suggereren dat de Europese landen niet naar behoren zijn voorbereid. De helft van de lidstaten beschikt over onvoldoende antivirale geneesmiddelen. Daarom is het belangrijk dat de samenwerking met de farmaceutische bedrijven wordt versterkt, zodat een voorraad antivirale geneesmiddelen van voldoende omvang kan worden aangelegd.
De VN-systeemcoördinator voor aviaire en humane influenza, dr. David Nabarro, heeft de aandacht gevestigd op grote verschillen in de toekenning van middelen voor preventie en behandeling. Zo hebben de Verenigde Naties hiervoor slechts 7 miljoen dollar uitgetrokken, terwijl de Verenigde Staten alleen al 100 miljoen dollar hebben vrijgemaakt. Volgens dr. Nabarro hebben de Verenigde Naties minstens 175 miljoen Amerikaanse dollar nodig om een doeltreffend programma ten uitvoer te kunnen leggen. Ik vraag mij af of landen zoals Japan en de Verenigde Staten en ook de Europese Unie in geval van een griepepidemie bereid zullen zijn om hun middelen en vaccins ter beschikking te stellen van de ontwikkelingslanden teneinde de pandemie of epidemie in te dammen, ongeacht waar zij zich voordoet. 
Evangelia Tzampazi (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de dreiging van een uitbraak van een vogelgriepepidemie en van de mogelijke transformatie daarvan tot een pandemie is reëel geworden. Dit afschuwelijke vooruitzicht betreft zowel pluimvee als mensen.
De Commissie en de Raad moeten maatregelen nemen. De verspreiding van de ziekte onder gefokte en wilde dieren moet worden ingedamd. Men moet ervoor zorgen dat het virus zich niet verder kan verspreiden vanaf professionele pluimveehouderijen en locaties met als huisdier gehouden pluimvee waar zich met laboratoriumtests bevestigde gevallen van vogelgriep hebben voorgedaan. De vogels in waterbiotopen moeten worden beschermd tegen zowel het virus als de zogenaamde 'beschermers van het wild' die er in groepjes op uittrekken om deze vogels uit te roeien. Als gevallen zijn vastgesteld en dieren vernietigd moeten worden, moet een en ander met inachtneming van het welzijn van de dieren geschieden, en de dieren moeten op hygiënisch verantwoorde wijze worden begraven. Verder moeten de betrokken bedrijven schadeloos worden gesteld en moeten de burgers worden beschermd tegen verkeerde informatie en speculatie, en ook moeten steunplannen worden vastgesteld. 
Karsten Friedrich Hoppenstedt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik de commissaris hartelijk danken voor zijn heldere uitleg, waaruit blijkt dat de EU en haar lidstaten relatief goed zijn voorbereid. In uw verklaring houdt u zich bij de feiten, en u gaat ook in op de bescherming van pluimvee in het algemeen en niet alleen op de mogelijkheid van een pandemie. Dit zal ons allemaal helpen om vooruitgang te boeken.
Ik heb zelf vijftien jaar lang als dierenarts met specialisatie pluimvee voor de Wereldorganisatie voor de Gezondheid van Dieren gewerkt, en ik zou over veel zaken iets kunnen zeggen, niet in de laatste plaats over de inenting van pluimvee. Wegens tijdgebrek zal ik hier echter verder niet op ingaan.
Maandag was ik met een aantal collega’s uit dit Parlement in Dublin bij het Voedsel- en Veterinair Bureau. Ik moet zeggen dat de 160 experts die wereldwijd actief zijn, uitstekend werk verrichten om u en de lidstaten te adviseren. Er wordt wereldwijd weliswaar onvoldoende samengewerkt, maar de eerste goede stappen in die richting zijn al gezet. Zo wordt er vandaag een conferentie gehouden in Canada en de WHO heeft vergaderd in Zuidoost-Azië. Er moet veel meer worden gedaan om dit probleem bij de wortel aan te pakken, daar waar het ontstaat.
Ten tweede hebben de heer Bowis en anderen al gezegd dat een inentingssysteem niet voldoende zal zijn als de pandemie uitbreekt die ons bedreigt. Er is ook al gerefereerd aan de Spaanse griep van 1918, die 50 miljoen mensen het leven kostte. Dit betekent dat er dringend een andere aanpak moet worden gevolgd bij de productie van vaccins, en het is ook vanzelfsprekend dat we veel sneller kunnen werken met celstructuren als MPS.
Ten derde, hoe zit het met griepprikken – wie bestelt ze, wie slaat ze op, wie betaalt ze? Aangezien deze medicijnen vijf jaar houdbaar zijn, moet er zeker een plan worden opgesteld.
Mijn vierde punt is dat Afrika ontbreekt in dit debat. Wat gebeurt er als trekvogels Afrika bereiken? Net als in Zuidoost-Azië leven de mensen daar zij aan zij met hun pluimvee en lopen zij het gevaar geïnfecteerd te worden. Wie is er verantwoordelijk voor dat hier iets aan gedaan wordt? Ik denk wij zeker ook.
Ten vijfde wil ik graag alle natuurbeschermers, ornithologen en jagers alsook alle non-gouvernementele organisaties bedanken die een grote verantwoordelijkheid op zich hebben genomen bij het observeren van trekvogels en die hun kennis hebben doorgegeven.
De vraag waar het uiteindelijk om gaat is niet of, maar wanneer er een pandemie komt. Hierop moeten wij onze aandacht richten. 
Markos Kyprianou,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik zal proberen de meeste vragen te beantwoorden.
Het is waar dat we vorige week een simulatieoefening voor pokken hebben gehouden. Deze oefening was hoofdzakelijk gericht op een mogelijke bioterroristische aanval. De reactie is echter min of meer hetzelfde. Aan de resultaten van die oefening kunnen we zien wat de zwakke punten in het hele systeem zijn, en hopelijk zullen we deze op tijd kunnen corrigeren voor de influenzaoefening die over een paar weken plaatsvindt. Het doel van de oefeningen is de fouten en zwakke punten op te sporen en deze te corrigeren.
Ik heb niet veel gezegd over de veterinaire kant, want die heeft te maken met de pandemische fase. Ik wil echter wel wat informatie geven over wilde vogels. De Commissie stelt vandaag voor om met het Permanent Comité het verbod op het invoeren van in het wild gevangen vogels in de Europese Unie te bespreken. We zijn van mening dat het een voorzorgsmaatregel is die we nu tijdelijk moeten nemen. Onze deskundigen zullen de maatregel vervolgens nauwkeurig bekijken en beslissen of hij van kracht moet blijven.
Wat betreft het solidariteitsfonds: het Parlement en de Raad hebben op dit moment nog geen van beide hun goedkeuring aan de verordening gehecht. Het idee achter deze verordening is de kosten van het gebruik van antivirale middelen of vaccins in het geval van een pandemie te vergoeden. Als de Raad en het Parlement besluiten dat de verordening moet worden aangepast om rekening te houden met aanschafkosten en voorzorgsmaatregelen, kunnen we dat bespreken.
Het internationale aspect is heel belangrijk. Dat heb ik de vorige keer al gezegd. Ik zal naar Zuidoost-Azië, het zwaarst getroffen gebied, gaan om daar met de autoriteiten de praten. Toch zijn er enkele ontwikkelingen. In november vindt de Conferentie van Genève plaats met ondersteuning van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), de Voedsel- en landbouworganisatie van de Verenigde Naties (FAO), het Internationaal Bureau voor besmettelijke veeziekten (OIE) en de Wereldbank. We hoeven geen dingen dubbel te doen, maar we moeten wel de internationale initiatieven steunen waar deze organisaties de aanzet toe hebben gegeven. De Conferentie van Genève zal beoordelen wat er op financieel en technisch gebied nodig is om deze uitdaging het hoofd te bieden. Zij zal begin volgend jaar worden gevolgd door een toezeggingsconferentie. Dat is de belangrijke conferentie, waar middelen moeten worden toegezegd om de zwaarst getroffen landen bij deze inspanning te ondersteunen.
Jaarlijkse vaccinatie vóór het griepseizoen is de juiste aanpak, maar daarvoor zijn investeringen nodig om de productiecapaciteit te vergroten. Jaarlijkse vaccinatie zal tegelijkertijd de risicogroepen helpen om met dit probleem om te gaan.
Het is voorts heel belangrijk dat we de communicatie transparant houden, en dat we onze burgers informeren over de precieze situatie. Soms overdrijven de media. Dat risico moeten we nemen. Elk vermoeden dat dingen in de doofpot worden gestopt, of dat informatie wordt achtergehouden, zal echter zeer negatieve gevolgen hebben, en zal tot paniek leiden. Ik geef toe dat er enige paniek is geweest, maar het was niet de Commissie, noch een van de Europese instellingen of een Europese regering die de afgelopen zomer, bijna als een vaststaand feit, een verband heeft gelegd tussen de vogelgriep en een pandemie.
Ondertussen denkt de WHO, zoals in uw resolutie is gesteld, dat zich in de nabije toekomst een grieppandemie zal voordoen. Het is daarom begrijpelijk dat mensen zich zorgen maken. We moeten ervoor zorgen dat we op de juiste manier met die paniek omgaan, en dat doen we niet door géén informatie te verstrekken, maar door uit te leggen wat we doen om dit probleem aan te pakken. We hebben zowel nationale als communautaire plannen nodig. Elk land heeft zijn eigen bijzonderheden, dus elk land moet een eigen plan hebben, maar we hebben ook een communautair plan. Vorig jaar hebben we dit plan vastgesteld. Het coördineert de nationale plannen en legt de verbinding met de Gemeenschap om tot een goede coördinatie te komen.
We zullen te maken krijgen met meer uitbraken van de vogelgriep. Daarover moeten we realistisch zijn. We moeten niet in paniek raken en ook geen paniek zaaien wanneer er op een boerderij weer een dode wilde vogel met symptomen van het virus wordt gevonden. Dat zal gebeuren. Het systeem is actief en de wetgeving is van kracht, en we zullen ze beide gebruiken. De Chief Veterinary Officers komen regelmatig bijeen, nemen contact op met boeren en geven hun advies over wat ze moeten doen.
Het doden van dieren is iets dat we willen vermijden, maar we moeten wel rekening houden met het veiligheidsaspect. We raden aan dit te doen via de dierwelzijnsmaatregelen voor pluimvee. Ik ben echter geen voorstander van het doden van wilde vogels, tenzij hard wetenschappelijk bewijs een dergelijke maatregel rechtvaardigt.
Het dagelijkse waarschuwingssysteem werkt heel goed. Het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding is heel actief op dit gebied. De lidstaten en de Commissie zijn op doeltreffende wijze via een vroegtijdig waarschuwingssysteem met elkaar verbonden. Ze hebben tevens contact met de WHO en werken ook samen met de WHO.
Gisteren hebben we in de Raad ook gesproken over de kwestie van een compensatie voor boeren. Verdelgingsmaatregelen worden door de Commissie gefinancierd of medegefinancierd, maar de mogelijke compensatie voor winstderving of verlies van marktaandeel wordt thans besproken in de Raad Landbouw.
Er is verwezen naar de Spaanse griep. We zijn nu echter veel beter voorbereid. We hebben antibiotica, we hebben het gezondheidszorgstelsel, we hebben artsen, en we hebben nog andere maatregelen die we kunnen nemen. Ik ben daarom van mening dat we, met de juiste inspanning, het aantal dodelijke slachtoffers in het geval van een pandemie tot een minimum kunnen beperken. Ik zal het Parlement op de hoogte stellen wanneer we iets nieuws te melden hebben.
De Voorzitter.
   Tot besluit van het debat is er een ontwerpresolutie ingediend, overeenkomstig artikel 108, lid 5 van het Reglement(1).
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.
Véronique Mathieu (PPE-DE ).
   – Ondanks de recente alarmerende verklaringen blijft het momenteel moeilijk om de gezondheidsrisico’s in kaart te brengen en te berekenen hoe groot de kans is dat het virus H5N1 muteert in een vorm die op de mens en van mens tot mens overgedragen kan worden.
De dreiging van een pandemie is reëel. Tot op heden heeft dit virus 112 gevallen van menselijke griep veroorzaakt, waaraan 57 mensen zijn overleden, allemaal in Zuidoost-Azië. Alle betrokkenen moeten dan ook al het mogelijke doen om de pandemie te voorkomen - boeren, dierenartsen en niet te vergeten zij die jagen op trekvogels.
Om het risico zoveel mogelijk te beperken zijn internationale samenwerking en de tenuitvoerlegging van een Europees voorbereidingsplan onontbeerlijk. Dit plan is reeds van kracht en het is zaak het goed af te stemmen op de diverse nationale plannen.
De coördinatie en transparantie tussen lidstaten versterken, de Europese grenzen bewaken en tegelijkertijd onze solidariteitsplicht jegens derde landen vervullen - dat zijn de principes die aan ons optreden ten grondslag moeten liggen.
Het kan echter niet zo zijn dat de productie van prototypes van een vaccin tegen een nieuw virus in handen is van privé-laboratoria, aangezien de volksgezondheid en de openbare veiligheid ermee gemoeid zijn. Er moeten specifieke Europese middelen worden vrijgemaakt voor dit onderzoeksterrein.
Europa ontleent zijn aan deze tragische omstandigheden. 

De Voorzitter.
   Aan de orde is het vragenuur.

Antonio Tajani (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het amendement waarover wij gaan stemmen betreft de opname op de lijst van het prestigieuze Europees College van Parma, dat waarschijnlijk zal moeten sluiten als het wordt uitgesloten. Dat zou niet alleen voor Parma, maar voor de hele Europese Unie en de vorming in Europa schadelijk zijn. 

De Voorzitter.
    Mijnheer de president van de Republiek Chili, heren voorzitters van het Chileense Congres en de Chileense Senaat, dames en heren, wij hebben het voorrecht om hier vandaag de president van de Republiek Chili, de heer Ricardo Lagos Escobar, en de voorzitters van de twee Chileense parlementaire kamers te ontvangen.
De heer Ricardo Lagos neemt in het Latijns-Amerikaanse politieke landschap een buitengewoon belangrijke plaats in.
Mijnheer de president, staat u mij toe dat ik u hier vandaag namens het Europees Parlement van harte welkom heet.
Op 45-jarige leeftijd gaf Ricardo Lagos zijn rustige en gerieflijke leven in de Verenigde Naties op om een klein kantoor in Santiago de Chile te huren en zich in te zetten voor de democratie in zijn land in de hoogtijdagen van de militaire dictatuur. Hij werkte, hij streed en hij reisde door Chili; hij werd gearresteerd, maar ook daarna bleef hij strijden om het regime van generaal Pinochet ten val te brengen.
Hij heeft hemel en aarde bewogen om de autoritaire elementen die vervat waren in de door dictator Pinochet ondertekende grondwet te herroepen. Een maand geleden is hij erin geslaagd om de tekst te hervormen, zodat Chili thans over een grondwet beschikt die door een democratische president is ondertekend.
In het collectieve geheugen van de Chilenen en de democraten van de gehele wereld staat een ontroerend beeld van Ricardo Lagos gegrift dat geschiedenis heeft gemaakt. In een televisieprogramma kijkt hij met geheven vinger naar de camera terwijl hij het opneemt tegen Pinochet en op die manier voor miljoenen Chilenen de weg opent naar een ‘nee’-stem in het referendum van 1988, dat Pinochet wilde gebruiken om aan de macht te blijven. Mijns inziens is dat het symbolische beeld bij uitstek van de overgang naar democratische openheid in Chili.
Gedreven door zijn geloof in Chili en de democratie steunde hij een christen-democraat, Patricio Aylwin, als president van Chili en trad hij toe tot diens regering. Als minister van Onderwijs greep hij de gelegenheid aan om in zijn land een ingrijpende hervorming van het onderwijs door te voeren.
Later werd hij minister van Openbare Werken in de regering van een andere christen-democraat, president Frei, met wie hij zich eerder in de presidentsverkiezingen gemeten had. Wij hebben hier te maken met een goed voorbeeld van samenwerking tussen christen-democraten en socialisten op een moment dat het land deze samenwerking nodig had om de overgang naar de democratie tot een goed einde te brengen. Onze kennismaking dateert van die tijd: hij was minister van Openbare Werken in Chili en ik bekleedde dezelfde functie in mijn land. Dankzij u, mijn dierbare vriend, heb ik uw prachtige land leren kennen, van de verlaten vulkanen in het noorden tot de alpiene landschappen in het zuiden, met inbegrip van het meest zuidelijke deel van het land.
Ten slotte werd Ricardo Lagos in maart 2000 gekozen als president van de Republiek Chili, een land dat in 1812, aan het begin van zijn onafhankelijkheid, een voorlopige grondwet had opgesteld waarin geschreven stond: 
U hoeft deze woorden slechts toe te passen op Ceuta, op Melilla of op Lampedusa om te beseffen in wat voor een vreselijke situatie wij thans in Europa verkeren.
Mijnheer de president, dames en heren, in het Aymara betekent Chili ‘plaats waar de wereld eindigt’ en inderdaad, de wereld eindigde aan de grens die gevormd werd door de Bio-Bio-rivier, want daar moesten de Spaanse veroveraars het afleggen tegen het felle Araucanische verzet. Heden ten dage is Chili echter een land dat ten volle geïntegreerd is in de wereld, een open, dynamisch en democratisch land dat met de Europese Unie de meest volledige associatieovereenkomst heeft gesloten die ooit is ondertekend door een land dat er niet naar streeft lid van de Unie te worden.
Sindsdien is de Chileense uitvoer naar de Unie gestegen met 35 procent en over het geheel genomen is onze handel nagenoeg verdrievoudigd. Hieruit blijkt dat beide partijen baat hebben bij onze associatie.
Ik wil van dit welkomstwoord gebruik maken, mijnheer de president, om te onderstrepen dat het voor dit Parlement een voorrecht is u hier te mogen ontvangen aan het einde van uw mandaat als president. Er zij overigens op gewezen dat ruim 65 procent van de Chileense publieke opinie zich tevreden toont over uw ambtstermijn, hetgeen een bijzonder gunstig resultaat is, niet alleen naar Latijns-Amerikaanse normen, maar ook in Europa.
U kunt er dan ook van op aan, mijnheer de president, dat wij met voldoening zullen luisteren naar uw uiteenzetting en graag lering willen trekken uit de grote Chileense tocht naar de democratie.
Ricardo Lagos Escobar,
    Hartelijk dank voor uw aardige presentatie, mijnheer de Voorzitter. Dames en heren, leden van dit Parlement, mijn beste vrienden allemaal, vijftien jaar geleden ben ik hier geweest om als een van de oppositieleiders onder de Chileense dictatuur met de voorzitters van de verschillende fracties te spreken.
Vandaag verschijn ik hier voor u als president van een democratische republiek die al vijftien jaar lang succesvol geregeerd wordt door een brede politieke en sociale coalitie.
Chili is sinds die sombere jaren sterk veranderd. Wij zijn erin geslaagd om het burgerleven en de democratische instellingen te herstellen. Wij hebben de productie verdubbeld en onze economie geglobaliseerd. Tezelfdertijd hebben wij de armoede gehalveerd, hebben wij het onderwijs, de gezondheidszorg en de rechtspraak hervormd en hebben wij op het gebied van de infrastructuur en de woningbouw met zowel openbare als particuliere middelen een buitengewoon ambitieus plan uitgevoerd: op dit moment dateert een op de vier woningen in Chili van de laatste vijftien jaar.
Dankzij al deze ontwikkelingen kennen wij thans een grote sociale samenhang en steunt onze bevolking onze integratie in de wereldmaatschappij.
Wij hebben ons ook gespiegeld aan de ervaring van Europa. U bezigt al meer dan een halve eeuw een model waarin democratie op succesvolle wijze gecombineerd wordt met markteconomie en een sterke sociale samenhang. Uw benadering is bovendien verenigbaar met het beginsel van macro-economisch evenwicht en de totstandkoming van een welvaartstaat, of beter gezegd, van een sociaal vangnet.
Wij bezitten een gemeenschappelijk cultureel erfgoed en historische banden die ons verenigen.
Wij, Chilenen, behouden een levendige herinnering aan de steun die dit Parlement heeft betuigd aan het herstel van de democratie in Chili.
Leden van dit Parlement zijn op momenten die voor Chili bijzonder moeilijk waren naar ons vaderland gereisd, hebben er deelgenomen aan onze vergaderingen, hebben ons maatschappelijk middenveld gesteund en hebben zich solidair verklaard met ons streven naar democratie.
De herinnering aan deze gebeurtenissen vervult ons met een gevoel van dankbaarheid. Daarom verzoeken wij u de betekenis van het bereikte resultaat naar waarde te schatten. De rol van Europa was en is van onschatbaar belang en zal dat ook altijd blijven.
Zonder u zou de geschiedenis, onze geschiedenis, er anders uitzien.
De waarheid over de schending van de mensenrechten is thans een algemeen bekend en erkend feit. Met het verslag-Rettig werd de aanzet gegeven tot een verhelderende zoektocht naar de waarheid over vermiste arrestanten die tot op de dag van vandaag wordt voortgezet met het verslag-Valech, waarin het gevangenisleven en de folteringen tijdens de donkere jaren behandeld worden.
Ik ken geen enkel ander land ter wereld dat het heeft aangedurfd een commissie in te stellen om te luisteren naar de verklaringen van 35 000 mensen die destijds zijn aangehouden en gefolterd. De commissie heeft aan 29 000 van hen de slachtofferstatus toegekend.
Wij zijn erin geslaagd om het morele bewustzijn van onze samenleving te onderkennen. Wij hebben ons ingezet om de waarheid en rechtvaardigheid te laten zegevieren met betrekking tot de schending van de mensenrechten.
Zoals Voorzitter Borrell ook al zei, bezit Chili thans een stevige en solide democratie. De autoritaire grondwet is geamendeerd.
De werknemers hebben hun rechten teruggekregen. Chili beschikt nu over een werkloosheidsverzekering, arbeidshervormingen en een nieuwe, meer doeltreffende arbeidswetgeving.
De rol van vrouwen geniet steeds meer erkenning. Wij beschikken over een zeer uitgebreide en volledige wetgeving waarmee de rechten en plichten binnen familie en gezin gereguleerd worden.
De bescherming van het milieu vormt een onderdeel van het collectieve gedachtegoed en heeft aanleiding gegeven tot de ontwikkeling van een reeks belangrijke beleidsmaatregelen, die onlangs door de OESO onder de loep zijn genomen.
Nieuwe generaties Chilenen, die opgegroeid en opgeleid zijn in een democratische samenleving, verruimen hun horizon en laten hun creativiteit de vrije loop op alle mogelijke gebieden.
Thans zijn zeven op de tien jongeren die hoger onderwijs volgen de eerste universiteitsstudenten van hun familie. Dit geeft een idee van de reikwijdte van de veranderingen die wij in Chili hebben doorgevoerd: ons land is thans een toonbeeld van vrijheid, solidariteit en vooruitstrevendheid, een land dat meer open staat voor een wereld waarop wij onze stempel willen drukken.
Wij hebben de armoede inderdaad teruggebracht van 40 tot 18 procent en de extreme armoede van 12,9 tot 4 procent.
Wij beschikken over een concurrerende economie, lage corruptiecijfers en bevredigende indicatoren voor menselijke ontwikkeling.
Toch zijn wij niet tevreden; er is nog heel wat werk aan de winkel. Wij moeten de sociale voorzieningen hervormen om in een eerlijkere en rechtvaardigere dienstverlening te kunnen voorzien. Ook de verdeling van het arbeidsinkomen vertoont nog grote ongelijkheden. De rijkste 20 procent van de bevolking verdient gemiddeld veertien maal meer dan de armste 20 procent. Als wij echter de steun uit hoofde van het sociaal beleid in de berekening meenemen, wordt dit inkomensverschil tot de helft teruggebracht.
Wij moeten een stabiel evenwicht vinden tussen enerzijds sociale bescherming en anderzijds de instandhouding van ons concurrentievermogen. Op zulke momenten kijken wij naar Europa op een andere manier dan uzelf doet. Het Europese debat is soms ook ons debat. Ik ben mij ervan bewust dat ik hier het woord voer op een cruciaal moment. Het ligt uiteraard niet in mijn bedoeling om in te gaan op agendapunten van uw debat, maar ik zou hier vandaag wel willen onderstrepen dat Chili weliswaar vaak als voorbeeld van een neoliberaal model wordt genoemd, maar dat dit beeld in het geheel niet strookt met de realiteit.
Wij zijn van oordeel dat Chili de zogeheten ‘consensus van Washington’, waarin wordt aangedrongen op liberalisering van de markten, privatisering van bepaalde ondernemingen, deregulering en het in evenwicht brengen van de begroting, reeds op een passend moment heeft uitgevoerd.
In de ‘consensus van Washington’ wordt evenwel niet gerept van de noodzaak om, gelijktijdig met de beoogde groei, concrete beleidsmaatregelen ten behoeve van de minst begunstigde bevolkingsgroepen ten uitvoer te leggen teneinde een sociaal vangnet te creëren. Zonder een dergelijk vangnet is concurrentie op wereldniveau eenvoudigweg onmogelijk.
Landen die niet in staat blijken om in hun maatschappij een minimum aan sociale samenhang te waarborgen, zullen op de lange termijn geconfronteerd worden met een intern maatschappelijk conflict dat hen belet om met de buitenwereld te concurreren.
Daarom hebben wij enorme inspanningen geleverd om de groei te bevorderen en dat is ons gelukt. Deze groei heeft zich echter geuit in de tenuitvoerlegging van sociale beleidsmaatregelen. Wij hebben het onderwijs verbeterd. Wij hebben een ingrijpende hervorming doorgevoerd van de gezondheidszorg. Lieve hemel, was me dat een moeilijke opgave! Immers, om de gezondheidszorg te hervormen moesten wij de strijd aanbinden met de gevestigde belangen.
Ik zei tegen de Chileense artsen: “Mijn beste vrienden, ‘s morgens, wanneer u in een openbaar ziekenhuis werkt, bent u allen socialisten, maar in de namiddag, wanneer u uw particuliere patiënten behandelt, gedraagt u zich als kapitalisten.” En toen zij met stakingen dreigden, repliceerde ik: “Mij goed, maar staakt u dan zowel ‘s morgens als in de namiddag.” Ik ben er zeker van dat u begrijpt wat ik bedoel!
In dergelijke omstandigheden is het moeilijk om een hervorming van de gezondheidszorg door te zetten. Immers, de enigen die niet georganiseerd zijn, zijn de patiënten van de ziekenhuizen. Het is dan ook namens hen dat je moet spreken. De hervorming houdt een ingrijpende verandering ten gunste van de eerstelijnsgezondheidszorg in. Thans kunnen wij in Chili met betrekking tot 25 aandoeningen - en in de toekomst zal dit aantal oplopen tot 56, ofwel 80 procent van de medische ingrepen in ziekenhuizen - drie dingen waarborgen: een instelling van goede kwaliteit, een welbepaalde behandelingstermijn en steun van de vijftien miljoen Chilenen voor mensen die hun ingreep niet zelf kunnen bekostigen. Deze hervorming heeft veel voeten in de aarde gehad, maar zij maakt deel uit van de sociale cohesie, die werkelijk onontbeerlijk is.
Wij begrijpen uw debat over de gezondheidszorg en de sociale voorzieningen. De gemiddelde leeftijd in Chili benadert die in Europa. Het verschil bedraagt slechts enkele maanden. Daarom is het ook voor ons bijzonder belangrijk een oplossing te vinden voor het welzijn van een vergrijzende bevolking.
Tezelfdertijd zijn wij erin geslaagd om een gunstige macro-economische situatie te scheppen. In dit verband wil ik u erop attenderen dat Chili voldoet aan alle criteria van Maastricht.
Anders gezegd, uw debat is soms ook ons debat. Daarom volgen wij uw gedachtewisselingen met aandacht en willen wij lering trekken uit uw ervaring. Waarom zouden wij dat onder stoelen of banken steken? Europa is op tal van gebieden een toonaangevend model voor de rest van de wereld. Wanneer u zo opgaat in uw debat, geeft u zich er soms geen rekenschap van dat u een voorbeeld bent van het soort maatschappij dat men thans elders in de wereld tot stand wenst te brengen.
Als wij ook in de toekomst op redelijke wijze willen blijven groeien, mogen wij niet vast komen te zitten in een systeem van export van grondstoffen en beperkte creatie van werkgelegenheid en welzijn. Wij weten dat wij sterk moeten investeren in innovatie, wetenschap en technologie. Ofschoon wij onze inspanningen verviervoudigd hebben, is er thans een fonds voor innovatie in de maak dat gefinancierd wordt uit een zeer klein deel van de koperopbrengst.
Koper is een niet-hernieuwbare energiebron, die Chili veel geld oplevert. Deze buitengewone inkomsten moeten een basis voor de toekomst vormen via de wetenschap en de technologie. Het is op dit punt dat wij op de samenwerking van Europa rekenen. De overeenkomst die wij met Europa hebben gesloten, zal ons toegang verschaffen tot de middelen waarover u op dit vlak beschikt.
Anderzijds willen wij ons ook beter integreren in de wereldeconomie. Wij zijn ervan overtuigd dat een land vooruitgang boekt als het de gehele wereld als een mogelijkheid beschouwt. De globalisering mag ons niet afschrikken.
In ons geval biedt de globalisering nieuwe kansen, ook voor kleine economieën die ver verwijderd zijn van de grote internationale centra. Uiteraard bestaat er geen mechanisme dat automatisch paal en perk stelt aan de ongelijkheden, de instabiliteit en de crisissen die de globalisering met zich meebrengt. Daarom moeten wij regels en instellingen in het leven roepen die in staat zijn het globaliseringsproces in goede banen te leiden. Als wij deze opdracht tot een goed einde willen brengen, moeten wij ervoor zorgen dat wij een doeltreffend wereldwijd beleid kunnen ontwikkelen - een beleid dat thans nog in de kinderschoenen staat - waarmee wij de maatschappij kunnen leiden.
Ik geef hier openlijk toe dat wij ernstige twijfels hebben bij een globalisering die met reuzenschreden vooruitgaat zonder dat de multilaterale instellingen die de regels voor het globaliseringsproces moeten vaststellen dit hoge tempo kunnen bijhouden.
Wij beschouwen Europa dan ook als een onmisbare speler bij het streven naar rechtvaardigere spelregels voor het handelsgebeuren, de totstandbrenging van , de reorganisatie van de internationale instellingen en het waarborgen van een macro-economische coördinatie tussen de belangrijkste economische mogendheden van de wereld.
Bij wie kan ik bezwaar aantekenen wanneer blijkt dat de ozonlaag in het uiterste zuiden van Chili steeds dunner wordt en de zonnestralen steeds sterker worden ten gevolge van de gasemissies in het noordelijke halfrond? Sommige landen hebben het niet begrepen op de overeenkomsten van Kyoto. Aan de leiders van die landen heb ik gezegd: “Alles goed en wel, maar vertelt u mij eens waar ik terechtkan met mijn klachten over wat er in de wereld gebeurt?” Mijn land wordt hier immers geconfronteerd met een probleem dat wij niet zelf hebben veroorzaakt.
In dit verband wil ik u deelgenoot maken van een opvatting die wij van fundamenteel belang achten: voor een land als Chili valt de multilaterale benadering uiteindelijk samen met het lokaal beleid. Daarom geloven wij in de Verenigde Naties, die wij overigens mede hebben opgericht. Daarom zijn wij van oordeel dat de Veiligheidsraad het enige orgaan is dat de nodige legitimiteit bezit om namens de mensheid geweld te gebruiken.
Daarom hebben wij ons destijds als niet-permanent lid van de Veiligheidsraad verzet tegen een invasie van Irak als deze beslissing buiten de Veiligheidsraad om zou worden genomen.
Consequent als wij zijn, hebben wij ons echter wel ingespannen om binnen 72 uur ons leger in te zetten op Haïti. Als Latijns-Amerikanen voelden wij ons ertoe verplicht in te gaan op het verzoek van de Veiligheidsraad en onze verantwoordelijkheid te nemen ten aanzien van een land uit Latijns-Amerika en het Caribisch gebied dat in ernstige moeilijkheden verkeerde.
Ik ben ervan overtuigd dat op deze manier zowel de problemen van Europa als die van de onderontwikkelde wereld worden opgelost. Om het met de woorden van een Europese professor te zeggen, als wij ons opsluiten achter muren zullen wij omkomen door aanvallen van binnen en van buiten.
Deze gemeenschappelijke waarden en doelstellingen liggen ten grondslag aan de associatieovereenkomst die Chili op 18 november 2002 met de Europese Unie heeft gesloten.
Het Europees Parlement heeft die overeenkomst unaniem goedgekeurd. Het gaat hier om een politiek gebaar waarvoor Chili bijzonder erkentelijk en dankbaar is. Daarom word ik hier vandaag vergezeld door de voorzitters van de Senaat en het Huis van Afgevaardigden van Chili. Een van hen is een voornaam lid van de Chileense oppositie, maar op dit gebied is sprake van een staatsbeleid dat alle Chilenen verenigt.
Wij hebben hier te maken met het ruimste en meest uitgebreide akkoord dat Chili tot dusver gesloten heeft, en wellicht ook met de meest ambitieuze overeenkomst ooit van de Europese Unie. Er wordt druk aan onze associatie gewerkt. Op alle terreinen en gebieden die door de associatieovereenkomst worden bestreken, worden de banden aangehaald. Zoals Voorzitter Borrell hier ook al in herinnering bracht, worden onze handelscontacten steeds dynamischer. De Europese Unie heeft aan belang gewonnen als grootste externe investeerder in onze economie. Zij neemt thans 42 procent van de buitenlandse investeringen in Chili voor haar rekening.
Onze economie is vanuit geografisch oogpunt bijzonder evenwichtig: 30 procent Europa, 25 procent Azië, 18 procent Verenigde Staten en voor het overige Latijns-Amerika. Wij hebben een horizontale overeenkomst inzake luchtvervoer ondertekend die, naar wij hopen, spoedig zal uitmonden in een ‘open skies’-overeenkomst tussen Chili en Europa.
In het kader van de associatieovereenkomst hebben wij een open en intensieve politieke dialoog gevoerd met Europa, zoals het echte partners betaamt. Ofschoon onze meningen op sommige beleidsterreinen niet steeds overeenkomen - de kwestie van de landbouwsubsidies zal ik hier niet aansnijden -, houden wij er dezelfde visies op na. In dit verband nemen wij deel aan de operatie Althea van de Europese Unie in Bosnië en Herzegovina: Chileense troepen dragen bij aan het herstel van de vrede in een Europees land.
Aangezien wij ons bewust zijn van deze verantwoordelijkheden, nemen wij, zoals ik al zei, deel aan de operaties op Haïti en wensen wij nauwer samen te werken met de Europese Unie in het nieuwe tijdperk dat dit land zal ingaan na de verkiezingen.
Wij werken actief mee aan de modernisering van onze overheidsinstellingen; wij willen onze samenwerking op milieugebied verdiepen; wij willen ervaringen en goede praktijken uitwisselen om de sociale samenhang in Chili nog meer te versterken.
Dames en heren, wij, Latijns-Amerikanen, zijn niet onbekend met de nieuwe diversiteit die zich thans in Europa aftekent. Sommige van onze broers en zusters leggen nu in omgekeerde richting de weg af die eeuwen geleden is geopend door de grootschalige Europese migratie naar ons continent. Ik denk daarbij niet alleen aan de Spanjaarden. Halverwege de negentiende eeuw voerden tal van landen die met groeiproblemen kampten zeer vele arbeidskrachten uit naar Amerika. Nu zijn er mensen die dezelfde weg in omgekeerde richting afleggen.
Wij hebben ons ertoe verplicht een strategische associatie tussen enerzijds Europa en anderzijds Latijns-Amerika en het Caribisch gebied te ontwikkelen en te consolideren. Wij willen dat Europa ginds sterker aanwezig is. Wij beschouwen onze associatieovereenkomst als een belangrijke stap in die richting. Wij volgen met belangstelling en hoop de onderhandelingen tussen de Europese Unie en onze broers en zusters van de Mercosur. Wij hopen spoedig onderhandelingen te kunnen openen over een verdieping van onze associatie en wij wensen dat de volgende Top Europese Unie-Latijns-Amerika en het Caribisch gebied, die volgend jaar in Wenen zal plaatsvinden, uitmondt in een intraregionale strategische associatie met concrete taken en maatregelen.
Soms gebruiken wij, Latijns-Amerikanen, te veel mooie woorden; wat deze overeenkomsten betreft, willen wij vooral dat ze concrete maatregelen bevatten.
Ik heb de verschillende Europese leiders meermaals gezegd dat wij begrip moeten opbrengen voor het proces in Colombia, voor de moeite die daar wordt gedaan om de vrede te herstellen. Eenieder van ons moet zijn steun verlenen voor de huidige inspanningen van Colombia om een nationale coëxistentie tot stand te brengen.
Wij willen onze samenwerking met Europa intensiveren, omdat wij een gemeenschappelijk verleden hebben en omdat onze essentie en onze streefdoelen samenvallen met die van Europa. Wij willen samenwerken met een sterk Europa dat op buitenlands gebied met één stem spreekt en vastbesloten is de rol te vervullen die het toekomt in de wereld. Een Europa dat zich inzet voor de vrije handel en zodoende bijdraagt aan het welslagen van de ronde van Doha. Een Europa dat streeft naar zowel interne als wereldwijde sociale samenhang. Een Europa dat resoluut kiest voor een multilaterale benadering en een globalisering met een menselijk gezicht voorstaat. Een Europa dat een impuls geeft aan de dialoog en het overleg tussen de verschillende culturele, religieuze en seculiere tradities in het kader van de zogeheten alliantie van beschavingen.
Dames en heren, 3 500 jaar geleden zei een Europeaan in de : “Zing van de man van duizend listen, Muze, die telkens weer van de juiste weg werd afgebracht... die vele steden zag en begreep hoe de mensen dachten... Dat is het verhaal dat ik wil dat je ons vertelt, Muze...”
Vandaag kom ik hier naar dit Parlement met het verzoek dat u ons dit verhaal vertelt, want deze reis van 3 500 jaar is ook de onze. Wij zijn meer dan eens van onze weg afgebracht. Vaak zelfs. En de kans bestaat dat dit in de toekomst opnieuw gebeurt.
Maar als wij begrijpen hoe de anderen denken en als wij de verscheidenheid van hun steden vatten, zullen wij hoe dan ook een succesvolle, gemeenschappelijke bestemming bereiken. Wij hebben in moeilijke tijden op uw steun kunnen rekenen. Het vervult ons dan ook met trots dat wij nu partners zijn. Wij zullen altijd vrienden blijven, omdat wij niet alleen door gemeenschappelijke belangen, maar vooral ook door gemeenschappelijke idealen en identiteiten met elkaar verbonden zijn.
Dat is een belangrijke waarde die wij in stand willen houden en daarom heb ik hier vandaag het woord gevoerd. Ik dank u van harte voor uw uitnodiging.
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer de president, dat u ons herinnert aan het belang van Europa. Wij zijn dankbaar dat dat ons soms verteld wordt, want verwikkeld als we zijn in onze eigen problemen verliezen we het uiteindelijke belang van ons project soms uit het oog. En Europa is niet alleen een project in ons eigen belang, maar voorziet ook in een behoefte in de wereld. Bedankt dat u dat hier in het Europees Parlement gezegd hebt. Het is ons een eer u hier te mogen ontvangen.


Phillip Whitehead (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, een punt van orde: om een mogelijk financieel belangenconflict te voorkomen, zal ik wel aanwezig zijn, maar niet deelnemen aan de stemming over het verslag-Hieronymi. 
De Voorzitter.
   Hiermee is de stemming beëindigd.

Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   –Wij hebben gestemd vóór de luchtvaartovereenkomst tussen de EG en Azerbeidzjan, maar dat houdt niet in dat wij onze instemming betuigen met het feit dat Azerbeidzjan een luchtvaartverbinding heeft geopend tussen het door Turkije bezette noordelijke deel van Cyprus en Baku.
Wij vinden de opening van deze luchtvaartverbinding geen reden om tegen deze luchtvaartovereenkomst te stemmen. Het gaat om twee verschillende kwesties, en de onderhandelingen met Azerbeidzjan over de bovengenoemde luchtvaartverbinding moeten in een ander verband worden gevoerd. 
Pedro Guerreiro (GUE/NGL )
   , .  In juli dit jaar is Azerbeidzjan gestart met vluchten tussen de hoofdstad Baku en het noordelijk gedeelte van Cyprus, dat met militaire middelen bezet wordt gehouden door Turkije. Zoals Cypriotische leden van het Parlement – met name uit onze fractie – al hebben gemeld, druisen deze vluchten in tegen de principes van de burgerluchtvaart en het internationaal recht.
Opgemerkt zij dat dit niet het enige voorbeeld is van een poging in de praktijk erkenning af te dwingen van de Turkse militaire bezetting van een gedeelte van Cyprus en van de zogenaamde “Turkse Republiek van Noord-Cyprus”, die niet wordt erkend door de Verenigde Naties. Het Europees Parlement heeft onlangs besloten een “contactgroep voor de betrekkingen met het noordelijk gedeelte van Cyprus” in het leven te roepen. Onze fractie heeft daarop kritiek geleverd. We zullen het verder maar niet hebben over initiatieven van de Europese Commissie als het voorstel voor rechtstreekse handelsbetrekkingen met het bezette gedeelte van Cyprus – welk initiatief de Raad tot nu toe heeft geblokkeerd vanwege het verzet van verschillende lidstaten –, waarmee volledig voorbijgegaan wordt aan de resoluties van de Verenigde Naties.
Daarom hebben wij dit verslag verworpen. 

Edite Estrela (PSE ),
   .  Ik heb gestemd vóór de aanbeveling voor de tweede lezing van Johannes Blokland betreffende de “overbrenging van afvalstoffen”, daar deze verordening nodig is om ervoor te zorgen dat de overbrenging van afvalstoffen daadwerkelijk veilig kan geschieden, dat wil zeggen zonder risico’s voor het milieu. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  Slechts enkele van de amendementen die de Raad niet heeft aanvaard, zijn in deze tweede lezing opnieuw in het verslag opgenomen. Ik wijs erop dat het Europees Parlement in de eerste lezing 103 amendementen heeft aangenomen, maar dat er daarvan slechts 41 – en sommige bovendien slechts gedeeltelijk – in het gemeenschappelijk standpunt zijn overgenomen.
De Raad heeft onder meer voorstellen verworpen betreffende belangrijke zaken als voorlichting en transparantie. Die voorstellen staan nu opnieuw in het verslag, en hetzelfde geldt voor amendementen die erop gericht zijn dierlijke bijproducten en andere afvalstoffen onder de werkingssfeer van de richtlijn te houden. Op die manier poogt het Parlement te garanderen dat de overbrenging van die afvalstoffen op correcte en verantwoorde wijze geschiedt.
Het was evenwel niet mogelijk een meerderheid te krijgen voor voorstellen om een aantal uitzonderingen te voorkomen, en evenmin bleek de meerderheid haalbaar die nodig was om andere belangrijke voorstellen – met name een aantal amendementen van de Groenen – in de tekst op te nemen. Ik noem de voorstellen betreffende de ontmanteling van afgedankte schepen en de vereiste garantie dat die sloop op een veilige en milieuvriendelijke wijze plaatsvindt teneinde de gezondheid van de burgers en het milieu te beschermen. Om nieuwe rampen te voorkomen moeten we de inspanningen voortzetten voor meer coördinatie bij dit soort scheepsvervoer, met name bij het vervoer van gevaarlijke en vervuilende goederen. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   – Dit verslag bevat een afweging tussen vraagstukken betreffende respectievelijk de interne markt en het milieu. Zuiver principieel gezien vinden wij dat de lidstaten van de EU zelfstandig moeten beslissen of ze al dan niet willen toestaan dat binnenlandse ondernemingen afval van andere landen importeren. Een basisvoorwaarde is echter dat internationale overeenkomsten worden nageleefd en dat het getransporteerde afval geen milieurisico vormt voor andere lidstaten. Uiteraard mogen er geen milieugevaarlijke chemicaliën over internationale waterwegen worden vervoerd als er alternatieve vervoersmogelijkheden zijn.
Wij hebben besloten de lijn van de Milieucommissie te steunen, omdat die een redelijk compromis vormt tussen milieuoverwegingen enerzijds en naleving van de regels voor de interne markt anderzijds. Wij vinden dus dat internationale afvaltransporten toegestaan moeten worden, mits het afval als zodanig geen aanzienlijk milieurisico vormt. Op grond van de bovenstaande overweging hebben wij ons op sommige hoofdpunten verzet tegen het standpunt van de rapporteur, bijvoorbeeld zijn opvatting dat afvaltransporten niet mogen worden toegestaan als het afval kan worden verwerkt in het land waar het is geproduceerd.
Ian Hudghton (Verts/ALE ),
   . - Het feit dat afvalstoffen een verhandelbaar en zelfs waardevol goed zijn geworden, maakt een zorgvuldige regulering van het verkeer van ladingen afvalstoffen nodig, zowel binnen als tussen lidstaten.
De bescherming van het milieu moet een topprioriteit zijn. Ik hoop dat zowel de Raad als het Parlement het daarmee eens is. Ik ben ook van mening dat het nodig is het verkeer te beperken door ongewettigde overbrengingen te voorkomen, afvalstoffen zo dicht mogelijk bij de plaats waar ze worden geproduceerd, te verwijderen en terug te winnen, en te verzekeren dat de handhaving van de verordeningen betreffende de overbrenging van afvalstoffen wordt verbeterd. 
David Martin (PSE ),
   . - Ik steun dit verslag, dat beoogt de bestaande communautaire voorschriften inzake de grensoverschrijdende overbrenging van afvalstoffen te actualiseren en ze op één lijn te brengen met de internationale overeenkomsten.
Ik betreur dat dit gebeurt op een rechtsgrondslag waarvoor unanimiteit in de Raad nodig is. Ik hoop dat dit geen belemmering zal blijken te zijn om strenge regels vast te stellen.
Ik heb gestemd voor uitsluiting van dierlijke bijproducten van de werkingssfeer van de verordening betreffende de overbrenging van afvalstoffen, aangezien kwesties inzake dierlijke bijproducten al afdoende in andere wetgeving worden geregeld. 

Michl Ebner (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik heb voor het verslag van mevrouw Pack gestemd, ofschoon het amendement van de heer Tajani, waar wij grote waarden aan hechtten, helaas is verworpen. Het is heel jammer dat dit niet in de plenaire vergadering is aangenomen.
Ik wil tevens van de gelegenheid gebruik maken om eraan te herinneren dat er, ondanks het verslag over het leren van talen dat ik in de afgelopen zittingsperiode heb opgesteld, helaas geen debat is gevoerd over het document dat de Commissie moest opstellen op grond van de beslissingen die het Parlement op dat vlak heeft genomen.
Ik hoop dat dit alsnog zo snel mogelijk gebeurt, opdat gevolg zal worden gegeven aan bovengenoemd verslag, dat in feite de voorloper is van het verslag van mevrouw Pack. Als wij levenslang leren mogelijk willen maken, is het noodzakelijk dat de burgers van de Europese Unie talen kennen, en daarbij moeten vooral stimulansen worden geboden voor het leren van minderheids- en regionale talen.
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   . Het is belangrijk dat de rapporteur erkent dat er ondanks alle communautaire initiatieven om te komen tot meer gelijkheid nog steeds zeer grote verschillen bestaan tussen de prestaties van de onderwijsstelsels van de verschillende lidstaten. Deze constatering valt overigens in het PISA-rapport van 2003 na te lezen.
Wij zijn het ook met haar eens dat het stimuleren van het onderwijzen en aanleren van talen en culturele verscheidenheid alle aandacht moet krijgen op het vlak van onderwijs en beroepsopleiding.
Wij hebben echter nog verschillende punten van kritiek met betrekking tot de inhoud van het voorstel van de Europese Commissie. De rapporteur probeert die problemen wel te ondervangen, maar geeft er geen efficiënt antwoord op. Op de achtergrond blijft er toch sprake van een tendens tot neoliberaal beleid, die zich bij onderwijs en opleiding steeds sterker doet gelden.
Uitgangspunt is de opzet van een geïntegreerd programma voor de periode 2007-2013, dat in zes verschillende subprogramma’s is onderverdeeld (Comenius, Erasmus, Leonardo da Vinci, Grundtvig, Transversal en Jean Monnet), maar gezien de werkingssfeer en de verschillende situaties die onder het programma vallen is het totaalbedrag te laag. Dat betekent dat zelfs met de bescheiden verhogingen voor de beurzen de deelname van jongeren en anderen met weinig financiële middelen niet garandeerd kan worden. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   –Aangezien de financiële vooruitzichten voor de jaren 2007-2013 door de Europese Raad zijn afgewezen, kunnen wij het actieprogramma en de zes bijbehorende deelprogramma’s voor de genoemde periode nu niet behandelen.
Wij zijn weliswaar aanhangers van bijvoorbeeld het Erasmusprogramma, maar er zijn andere delen van de voorstellen voor deelprogramma’s die nauwkeurig moeten worden onderzocht om te bekijken of ze te rechtvaardigen zijn op grond van het feit dat elke lidstaat volgens het Verdrag verantwoordelijk is voor de organisatie en inhoud van de onderwijs- en beroepsopleidingssystemen.
Daarom hebben wij vandaag tegen het verslag gestemd. Wij vinden dat eerst de financiële vooruitzichten voor de jaren 2007-2013 duidelijk moeten zijn. 
Ian Hudghton (Verts/ALE ),
   . - Ik heb voor dit verslag gestemd, dat naar ik hoop de mogelijkheden om deel te nemen aan transnationale onderwijsprogramma's voor alle leeftijdsgroepen in stand zal houden en zal vergroten.
Veel Schotten hebben in de loop der jaren deelgenomen aan EU-programma's. Het is belangrijk voort te bouwen op succesvolle programma's.
Ik verwelkom in het bijzonder de voorstellen om de procedures te vereenvoudigen en de administratie te decentraliseren. Ik constateer met genoegen dat de amendementen van mijn fractie ertoe hebben geleid dat kleinere talen en de interculturele dialoog zijn opgenomen. 
Sérgio Marques (PPE-DE ),
   .  De vier communautaire programma’s op het vlak van onderwijs en beroepsopleiding – Socrates, Leonardo da Vinci, het “Actieprogramma ter bevordering van organisaties die op Europees niveau actief zijn en ter ondersteuning van gerichte acties op het gebied van onderwijs en opleiding” en het programma e-Learning – lopen eind 2006 af.
Gezien het belang van onderwijs en opleiding voor de totstandbrenging van een concurrerende en dynamische kenniseconomie in Europa, en gelet op de doeltreffendheid en de meerwaarde van de Europese samenwerkingsprogramma’s op dit vlak, stelt de Europese Commissie de opzet van een geïntegreerd actieprogramma op het gebied van levenslang leren voor, in het kader van de voorbereiding van een nieuwe generatie programma’s voor de periode 2007-2013. Dat programma is onderverdeeld in zes afzonderlijke subprogramma’s. Daarbij gaat het hoofdzakelijk om verlenging van de huidige programma’s en acties.
Ik sta volledig achter dit verslag, dat de kwaliteit van het Commissievoorstel duidelijk maakt. In dat voorstel worden op basis van de in het verleden geboekte resultaten ambitieuzere doelstellingen voor het nieuwe programma geformuleerd, gekoppeld aan de eis de kredieten aanzienlijk te verhogen. 
David Martin (PSE ),
   . - De EU is reeds aanzienlijke tijd betrokken bij de financiering van programma's voor onderwijs en beroepsopleiding. Ik ben daar heel blij om. Het is echter evenzeer duidelijk dat er te veel programma's zijn, dat de administratie omslachtig is en het budget te laag.
Een geïntegreerd actieprogramma voor levenslang leren om Socrates, Leonardo, Erasmus, Comenius, Grundtvig en Jean Monnet na 2006 onder één noemer te brengen, is zeer welkom en zou helpen om iets te doen aan enkele van de bestaande tekortkomingen. 
Athanasios Pafilis (GUE/NGL ),
   Het is geen toeval dat de huidige, door de EU gefinancierde onderwijs- en opleidingsprogramma’s worden opgenomen in één omvangrijk programma voor levenslang leren. Daarmee wil men de staat de verantwoordelijkheid afnemen voor stelselmatig en aan de hand van wetenschappelijke criteria georganiseerd onderwijs voor elk individu. Men wil dat het individu onsamenhangende kennis en vaardigheden verwerft. Die kunnen immers gemakkelijk aangepast worden aan de behoeften van de markt, en die aanpasbaarheid wordt tot een vereiste gemaakt voor het vinden van een baan (inzetbaarheid) en als alibi gebruikt voor werkloosheid. Daarom werd ook de term ‘leren’ gekozen, in plaats van onderwijs of opleiding.
‘Levenslang leren’ heeft tot doel ervoor te zorgen dat aan de vereisten van het grootkapitaal wordt voldaan. De grote bedrijven willen soepele werknemers, werknemers die zodanig gekneed zijn dat nog grotere uitbuiting mogelijk is. Dit is een geweldige bijdrage aan het ‘Europees ideaal’, dat wil zeggen aan het mededingingsvermogen van de Europese monopolies. De eersten die zich interesseerden voor ‘levenslang leren’ waren niet voor niets de grote industriëlen, die de lidstaten reeds in 1995 opriepen het onderwijs te zien als een proces dat zich uitstrekt van de wieg tot het graf.
Aan die vereiste wordt voldaan met dit programma, en daarom kan men de zogenaamd door menselijke overwegingen ingegeven retoriek over verbetering van de nationale systemen, bestrijding van discriminatie, enzovoort beter achterwege laten. De negatieve ervaring die is opgedaan met de toepassing van soortgelijke maatregelen in het hoger onderwijs, toont aan dat het geïntegreerde programma alleen maar tot gevolg zal hebben dat het onderwijs op alle niveaus en in elke lidstaat de nek om wordt gedraaid. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   .  Het belang van onderwijs en beroepsopleiding voor het tot stand brengen van een concurrerende en dynamische kenniseconomie in Europa wordt algemeen erkend.
Het verslag van collega Pack gaat vooral over de noodzakelijke vereenvoudigingsmaatregelen in het kader van de onderwijs- en beroepsopleidingsprogramma’s van de Gemeenschap.
De activiteiten van de Gemeenschap op dit vlak hebben ertoe bijgedragen dat er kwaliteitsindicatoren voor het onderwijs zijn gedefinieerd en een impuls gegeven aan de verspreiding van goede praktijken.
De bestaande communautaire instrumenten vormen natuurlijk een aanvulling op het beleid van de lidstaten. Het Commissievoorstel beoogt de huidige instrumenten op dit vlak te rationaliseren.
Dit weldoordachte voorstel, waarmee de instrumenten van de Gemeenschap dus worden gestroomlijnd, vergroot de samenhang en de synergie tussen en de doeltreffendheid van die instrumenten.
De Commissie stelt daarom ambitieuzere doelstellingen voor en eist een aanzienlijke verhoging van de middelen.
Ik heb vóór dit verslag gestemd, omdat ik meen dat deze programma’s er ook toe bijdragen de onderwijs- en beroepsopleidingsstelsels in de hele EU te verbeteren. 
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   . - Het doet me deugd te zien dat het Parlement het Erasmus-uitwisselingsprogramma blijft steunen. Mijns inziens is dit een van de meest essentiële manieren om de Europese bevolking te laten zien wat de EU voor haar kan betekenen. Ik ben van mening dat de begroting voor Erasmus - anders dan wat bij de meeste andere begrotingslijnen gebeurt - moet worden verhoogd, desnoods ten koste van andere begrotingslijnen, en daar heb ik dan ook vóór gestemd. Ik heb als student zelf ook gebruik gemaakt van het Erasmus-programma en ik ben ervan overtuigd dat het het zinvolste langetermijnprogramma van de EU is. 

Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  Dit verslag houdt een aanzienlijke verbetering in van het programma “Jeugd in actie” voor de periode 2007-2013. De rapporteur probeert daarbij rekening te houden met een aantal punten van kritiek betreffende het vorige programma “Jeugd”, die bij de tussentijdse evaluatie en het raadplegingsproces naar voren zijn gekomen. De procedure voor het indienen van financieringsaanvragen is nu flexibeler en minder bureaucratisch.
Het financiële kader dat de Europese Commissie voorstelt, is evenwel erg beperkt. Daarom hebben wij steun gegeven aan het voorstel in het verslag om de beschikbare kredieten aanzienlijk te verhogen. Wij vinden het ook positief dat de fundamentele waarden die we bij jongeren willen bevorderen verduidelijkt zijn. Daarbij gaat het om zaken als eerbied voor de menselijke waardigheid en de mensenrechten, gelijkheid, verdraagzaamheid en non-discriminatie.
Tevens verwelkomen wij de amendementen waarmee beoogd wordt meer aandacht te schenken aan de volgende aspecten: gelijkheid van man en vrouw en discriminatiebestrijding; bestrijding van alle vormen van uitsluiting en discriminatie, waaronder discriminatie op grond van geslacht, ras of etnische afstamming, godsdienst of overtuiging, handicap, leeftijd of seksuele geaardheid, in overeenstemming met artikel 13 van het Verdrag.
Om deze redenen hebben wij vóór het verslag gestemd, hoewel het programma op een aantal punten tekortkomingen vertoont. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   – Aangezien de financiële vooruitzichten voor de jaren 2007-2013 zijn afgewezen door de Europese Raad, vinden wij het te vroeg om nu de opzet van het programma “Jeugd in actie” te behandelen. Het zou absurd zijn om in de huidige situatie steun voor dit programma toe te zeggen voor een totaalbedrag van 915 miljoen euro (of 1 128 miljoen euro, afhankelijk van het voorstel dat bij de stemming wint).
Ook bij de inhoud van het programma kunnen vraagtekens worden geplaatst. De rapporteur schrijft in haar toelichting dat het programma “een verdere bijdrage tot het actief burgerschap van jongeren levert, alsook tot verdieping van het gevoel van verbondenheid met Europa en aldus een aanzienlijke Europese meerwaarde kan creëren”. Wij betwijfelen of het programma werkelijk een substantiële bijdrage levert aan dit doel. Internationale uitwisseling van jongeren is positief, maar moet financieel worden geregeld via investeringen van het maatschappelijk middenveld of door toedoen van de lidstaten. Wij vinden niet dat de EU op dit gebied met haar begrotingsmiddelen moet bijdragen.
Daarom hebben wij vandaag tegen het verslag gestemd. Wij vinden dat eerst de financiële vooruitzichten voor de jaren 2007-2013 duidelijk moeten zijn. 
Ian Hudghton (Verts/ALE ),
   . - Het is van groot belang dat we onze jeugd de kansen bieden zoals die in dit voorstel worden beoogd. Actief burgerschap, solidariteit en wederzijds begrip tussen volkeren moeten worden gestimuleerd en daarom steun ik de voorstellen om de begroting voor “Jeugd in actie” te verhogen.
Het is wenselijk dat jongeren zich betrokken voelen bij en actief deelnemen aan de voorgestelde Europese jeugdweek, en ik heb steun gegeven aan de amendementen van mijn fractie waarmee dit wordt onderstreept. 
Marine Le Pen (NI ),
   – Dit verslag gaat over de “bevordering van het Europees burgerschap”. Dit zegt alles over de ambiguïteit van het Europese cultuurprogramma, want waar gaat het om: ons aansluiten bij Europa? Het spreekt voor zich dat we ons aansluiten bij Europa; wij zijn immers allemaal Europeanen. Meewerken aan de Europese eenwording zoals die momenteel plaatsvindt? Dat is propaganda! Dus om misverstanden te voorkomen: wij zijn uiteraard voorstander van het beschermen van het Europese culturele erfgoed, maar het cultuurbudget mag geen bijlage worden bij het communicatiebudget van de EU!
De Europese jeugd kampt met problemen, waaronder zelfmoord, drugs en werkloosheid, dus laten we concreter te werk gaan om de oorzaken ervan aan te pakken in plaats van vage en onsamenhangende acties op touw te zetten op het gebied van mobiliteit, betrokkenheid en burgerschap. Het is niet aan de EU om de jongeren “in actie” te krijgen – jongeren kunnen hun eigen boontjes wel doppen – maar het is wel haar taak ze te behoeden voor gevaren - met name drugs –, iets waarin ze met haar beleid vooralsnog niet echt slaagt. 
Sérgio Marques (PPE-DE ),
   .  Ik steun dit verslag over het communautaire programma “Jeugd in actie” volledig.
De rapporteur onderschrijft over het geheel genomen het voorstel van de Europese Commissie. Wel stelt zij enkele amendementen voor, die de volgende punten betreffen: de ontoereikendheid van de financiële middelen voor de tenuitvoerlegging van het programma “Jeugd in actie” in de periode in kwestie; steun voor interactieve en innovatieve jeugdseminars; organisatie van de Europese jeugdweek op regelmatige basis; en de noodzaak kansarme jongeren op gelijke voet toegang te bieden tot het programma, om zo iedere vorm van discriminatie uit te sluiten.
Het programma “Jeugd in actie” is het aanmerkelijk vereenvoudigde vervolgprogramma van het huidige programma “Jeugd”. Aan de opstelling van het voorstel is een uitgebreid raadplegingsproces voorafgegaan – zoals voorzien in het Witboek over het jeugdbeleid – en het geheel vloeit in zekere zin voort uit het initiatief van de staatshoofden en regeringsleiders voor een “Europees Pact voor de jeugd”.
Het programma “Jeugd in actie” omvat vijf punten, waarvoor in totaal 915 miljoen euro is uitgetrokken. Het treedt op 1 januari 2007 in werking en zal op decentrale wijze beheerd worden. Een uitvoerend agentschap zal de gecentraliseerde projecten beheren. 
David Martin (PSE ),
   . - Ik was blij met dit verslag. Het huidige programma “Jeugd” loopt in 2006 ten einde en dit voorstel gaat over een vervolgprogramma - “Jeugd in actie” - voor de periode 2007-2013. Als de aanbevelingen worden uitgevoerd, wordt het nieuwe programma eenvoudiger, minder bureaucratisch en toegankelijker.
Het programma wordt dan gefinancierd uit één rubriek in plaats van uit vier, en de projecten zullen decentraal worden beheerd. Ook gaat het nieuwe programma uit van de eisen van het proces van Lissabon. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ),
   –Ik steun programma’s voor vrijwilligerswerk en voor de jeugd in/voor de wereld, speciaal waar het gaat om de samenwerking met landen van buiten de EU. Deze programma’s kweken echte verbondenheid en begrip voor de wereld om ons heen. Daarentegen kan ik geen steun geven aan de voorgestelde verhoging van 200 miljoen euro, vooral omdat het aandeel voor Jeugd voor Europa wordt verhoogd. Het doel van Jeugd voor Europa is het scheppen van een nieuwe vorm van Europees nationalisme, en de geschiedenis heeft ons geleerd dat we dat maar beter kunnen vermijden. Ik onthoud mij daarom van stemming, omdat dit voorstel zowel positieve als negatieve aspecten bevat. 

Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   .  Dit verslag heeft tot doel het nieuwe programma Cultuur dat de Commissie voorstelt voor de periode 2007-2013 in een aantal opzichten te verbeteren.
Zoals andere documenten op het vlak van cultuur is het document over het geheel genomen uiterst dubbelzinnig en zou het tegenstrijdige resultaten kunnen opleveren.
Aan de ene kant kan het een kans zijn om niet alleen het scheppen, analyseren en verspreiden van culturele werken (in artistiek en wetenschappelijk opzicht) te bevorderen, maar ook de toegang tot het consumeren en creëren van cultuur te democratiseren (en niet alleen uit te breiden).
Aan de andere kant kan het zo zijn dat zelfs als er - dankzij of ondanks het programma - positieve resultaten worden gerealiseerd, dit betekent dat er sprake is van een vorm van aanpassing van de massa aan de heersende cultuur, een poging een gedweeë cultuur te ontwikkelen of een nieuwe stap in de richting van de vorming van een culturele en ideologische hegemonie.
Ik ben evenwel van mening dat vele zaken in de praktijk zullen worden bepaald. De doelstelling de transnationale mobiliteit van actoren in de culturele sector te bevorderen kan natuurlijk een uiting zijn van de wens te internationaliseren, of een weerspiegeling vormen van dat deel van de culturele output dat gericht is op dialoog en meer universele doelen, maar deze doelstelling zou ook kunnen samenhangen met andere, niet zozeer cultureel als wel financieel bepaalde belangen.
Wij kijken positief aan tegen de amendementen betreffende het belang van het behoud van, het onderzoek naar en de toegang tot het cultureel erfgoed en de verscheidenheid van talen en culturen, evenals tegen de amendementen, hoewel ontoereikend …
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   –Culturele vraagstukken zijn natuurlijk zeer belangrijk. De Zweedse partij Junilistan is van mening dat het cultuurbeleid in beginsel een zaak van de lidstaten is. Als het om het Europees cultureel erfgoed gaat, kan het echter op zijn plaats zijn om bepaalde zaken op communautair niveau te behandelen.
Men moet echter niet over afzonderlijke uitgavenposten discussiëren voordat de meerjarenbegroting van de EU is aangenomen. Daarom heeft Junilistan besloten tegen dit verslag te stemmen. 
Marine Le Pen (NI ),
   – Doel van Cultuur 2007 is de procedures voor de toekenning van subsidies te veranderen, zodat ze eenvoudiger worden dan die welke gelden voor Cultuur 2000. Een van de punten van kritiek betreffende dit programma is namelijk dat het systeem niet goed wordt beheerd. De aantrekkingskracht voor actoren in de culturele sector is zo groot dat hij leidt tot een grote hoeveelheid subsidieaanvragen, die kennelijk nogal willekeurig worden geselecteerd: naar verluidt wordt tachtig procent van de ingediende dossiers afgekeurd op procedurele gronden! Maar weet men heel zeker dat Cultuur 2007 hierin verandering gaat brengen? Is het niet eerder de Europese bureaucratie zelf die aan deze situatie debet is?
Ik zou twee opmerkingen willen maken over de beroemd geworden frase van Jean Monnet “als ik opnieuw kon beginnen, zou ik beginnen met cultuur”:
- dat is stom, want de Europese cultuur bestond reeds sinds jaar en dag, juist daarom spreken we van Europa!
- godzijdank houden de technocraten in Brussel zich niet bezig met cultuur, want anders zou deze er nu belabberd voor staan; kijk alleen maar naar wat er van de landbouw en de staalindustrie terecht is gekomen. 
Cecilia Malmström (ALDE ) en Anders Wijkman (PPE-DE ),
   –Ik heb besloten mij bij de eindstemming over het programma Cultuur 2007-2013 van stemming te onthouden. Het is natuurlijk van belang om de interculturele dialoog te bevorderen, evenals grensoverschrijdende culturele projecten en uitwisselingen die het begrip voor diverse culturen bevorderen en die ertoe bijdragen dat het Europese burgerschap een concrete inhoud krijgt. In het verslag van het Europees Parlement is het meest concrete onderdeel echter een zeer sterke verhoging van de begrotingskredieten ten opzichte van de voorstellen van de Commissie. Omdat ik mij niet achter deze verhoging van de begroting kan scharen, heb ik besloten mij tijdens de stemming over het verslag van stemming te onthouden. Ik vind het Commissievoorstel inzake de voor het programma Cultuur te begroten middelen volstrekt adequaat.
David Martin (PSE ),
   . - Ik was blij met dit verslag over de vaststelling van een nieuw Europees programma voor culturele samenwerking voor de periode 2007-2013. Het voorstel is erop gericht door middel van culturele samenwerking in Europa de totstandkoming van een gemeenschappelijke culturele ruimte dichterbij te brengen.
De financiële steun die dankzij dit programma beschikbaar komt voor instellingen op het gebied van kunst en cultuur die samen met instellingen in andere lidstaten samenwerkingsprojecten opzetten, zal van harte worden toegejuicht door talrijke instellingen die vaak worstelen met de financiering van grensoverschrijdende evenementen.
Ik juich het ook toe dat dit programma een stimulans zal vormen voor de transnationale mobiliteit van mensen die werkzaam zijn in de culturele sector. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   .  Het programma Cultuur heeft tot doel de transnationale mobiliteit van werknemers in de culturele sector, het transnationaal verkeer van kunstwerken en artistieke producties en de interculturele dialoog te bevorderen.
In het nieuwe programma voor de periode 2007-2013 worden maatregelen voorgesteld om de culturele dialoog en de wederzijdse kennis van de Europese cultuur te bevorderen.
Ik meen dat de ingediende amendementen van doorslaggevende betekenis zijn geweest voor het bereiken van meer flexibiliteit met betrekking tot de duur van de projecten en het vereenvoudigen van de procedures voor deelname aan de projecten.
Ik benadruk verder nog de noodzaak altijd te zoeken naar het juiste evenwicht tussen de principes van complementariteit en subsidiariteit bij het opstellen van nieuwe communautaire actieprogramma’s.
Bij het opstellen van wetgeving is het essentieel resultaatgericht te werk te gaan. Dat geldt des te meer wanneer we onderwerpen behandelen als de verbetering van de kennis en verspreiding van de cultuur en de geschiedenis van de Europese volkeren, en de instandhouding en bescherming van het cultureel erfgoed van Europees belang.
Daarom zou ik het belang willen onderstrepen van de uitwisseling van goede praktijken met betrekking tot het Europees cultureel erfgoed, de mobiliteit van kunstenaars en nieuwe vormen van culturele expressie.
Ik heb vóór het verslag van collega Vasco Graça Moura gestemd. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ),
   – Ik heb altijd gepleit voor cultuur, maar dit programma haalt middelen weg uit nationale begrotingen voor cultuur. Het voorstel van 408 miljoen euro is reeds een verhoging met 72 procent, en als het Europees Parlement dat dan nog eens verhoogt tot 600 miljoen euro, is dat te veel. Amendement 29 over het versterken van een gevoel van Europees burgerschap is een voorbeeld van het negatieve Europese nationalisme dat permanent overheerst in de Commissie cultuur en onderwijs. Bovendien betekent het programma een veel te grote administratieve belasting, en culturele werkers van alle landen zijn het erover eens dat dat een creatieve ontwikkeling belemmert. Ik stem daarom tegen dit voorstel. 

David Martin (PSE ),
   . - Ik steun dit verslag en onderken de noodzaak van MEDIA 2007 als vervolg op de programma’s MEDIA (1996-2000) en MEDIA Plus (2001-2006).
Momenteel heeft de EU tegenover de VS een handelstekort van ruim acht miljard dollar per jaar in de audiovisuele sector. We moeten meer inspanningen leveren om de Europese industrie concurrerender te maken en de concurrentie van de Amerikaanse industrie beter het hoofd te kunnen bieden. 
Cristiana Muscardini (UEN ),
   De audiovisuele sector in Europa maakt een moeilijke periode door.
De vorige MEDIA-programma’s hebben goede resultaten opgeleverd. Nu wil men met dit programma ambitieuzere doelstellingen nastreven, zoals een volledige culturele integratie van het uitgebreide Europa. Met het oog daarop is het mijns inziens opportuun steun te geven ten behoeve van de archieven van het Europees cinematografisch en audiovisueel erfgoed, ook indien daarin misschien werken voorkomen die geen plaatsje in de geschiedenisboeken verdienen. Elk werk dat het resultaat is van scheppende arbeid is evenwel een getuigenis van een bepaald tijdperk, en helpt dus de waarden en voorkeuren van een generatie bij latere generaties bekend te maken. Kennis van het verleden zou ook een middel moeten zijn om duidelijkere lijnen voor de toekomst uit te zetten.
Ik wil tot slot nog iets benadrukken dat niet in de door mevrouw Hieronymi voorgestelde tekst staat, hoewel het volgens mij van fundamenteel belang is voor de audiovisuele sector, die gebaseerd zou moeten zijn op correcte informatie over de inhoud van audiovisuele werken.
Ik heb het over de noodzaak minderjarigen in bescherming te nemen. Onder degenen die het meest genieten van audiovisuele werken bevinden zich veel minderjarigen, die als zodanig respect en achting verdienen. Daarom heb ik enkele amendementen ingediend waarmee die leemtes moeten worden opgevuld.
Tijdens het debat zijn die amendementen door talrijke collega’s positief ontvangen, en ze zijn ook genoemd door de commissaris, tot wie ik mij richt in de hoop dat zij rekening zal houden…
Luís Queiró (PPE-DE ),
   . Het programma MEDIA 2007 heeft als hoofddoel de totstandkoming van een Europese audiovisuele markt te bevorderen, tegen de achtergrond van de sterke concurrentie van de Amerikaanse markt.
Dit programma van de Unie zal van groot belang kunnen zijn voor de economische groei en de werkgelegenheid in de EU, daar audiovisuele werken culturele én economische goederen en diensten zijn.
Het is van fundamenteel belang de integratie van creatieve en culturele aspecten in de industriële productie te stimuleren. Dat geldt des te meer voor een Europa met veel KMO’s.
Daarom acht ik het cruciaal de procedure voor het aanvragen van financiering te versnellen en nauw samen te werken bij het verlenen van steun om het hoofd te bieden aan de uitdaging die de digitalisering oplevert. Die twee factoren kunnen helpen de kloof te verkleinen tussen landen met een grote productiecapaciteit en landen met een geringe productiecapaciteit en ertoe bijdragen de circulatie van Europese audiovisuele werken binnen en buiten de Europese Unie te vergroten. Daarmee zorgen wij ook voor versterking van de concurrentiekracht van de Europese filmindustrie.
Ik heb vóór het verslag van collega Hieronymi gestemd.


Erika Mann (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik heb een verzoek aan u en dit Parlement, namelijk dat wij de bevolking van Mexico in een brief ons medeleven betuigen. Gezien het feit dat wij een vrijhandelsakkoord hebben met dit land, en ook een bijzondere overeenkomst, moeten we een brief aan de Mexicaanse regering schrijven waarin staat dat wij ons diepste medeleven betuigen met het Mexicaanse volk vanwege de schade die de orkaan heeft aangericht. We moeten ook samen met de Commissie en de Raad bekijken welke mogelijkheden deze overeenkomst biedt om hulp te verlenen onder bepaalde omstandigheden, waarmee ik geen financiële hulp bedoel, maar hulp in de breedste zin van het woord. Ik zou u zeer erkentelijk zijn, mevrouw de Voorzitter, als u me zou kunnen verzekeren dat een dergelijke brief zal worden geschreven. 
De Voorzitter.
   Ik zal het doorgeven aan de Voorzitter van het Parlement. Ik weet zeker dat de heer Borrell Fontelles u erkentelijk zal zijn voor die suggestie en de door u bedoelde brief zal sturen. Ik ben er evenzeer van overtuigd dat u hem daarbij zult helpen met uw expertise en dat u een formulering kunt voorstellen die hij kan gebruiken.
Wat ik nu eigenlijk wilde doen is het volgende agendapunt aankondigen: de verklaring van de Commissie over de vorderingen van Bulgarije en Roemenië op de weg naar toetreding. Maar alvorens ik daartoe overga, wil ik nog heel even wachten in de hoop dat de commissaris kans ziet de Commissievergadering te verlaten om zich bij ons te vervoegen. Het is immers zinvol te wachten totdat we hebben gehoord wat commissaris Rehn te zeggen heeft over de verklaring van de Commissie over de vorderingen van Bulgarije en Roemenië op de weg naar toetreding, voordat we erover in debat gaan. Anders zouden we direct met het debat beginnen. Ik neem aan dat de geachte afgevaardigden eerst naar de commissaris willen luisteren, alvorens hun eigen bijdragen te leveren.
Ik ben de verschillende fracties zeer erkentelijk voor hun suggesties, maar ik zal toch nog even wachten. Ik kijk in de richting van de stoelen van de Commissie, die niet helemaal leeg zijn, en ik zal proberen erachter te komen of een van de personen daar mij een idee kan geven wanneer we kunnen verwachten dat commissaris Rehn verschijnt.
De Voorzitter.
   Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de vorderingen van Bulgarije en Roemenië op de weg naar toetreding. 
Olli Rehn,
   - Mevrouw de Voorzitter, Straatsburg is niet de meest geschikte plek om zulke belangrijke verslagen in Commissievergaderingen te bespreken. Er is nog steeds een Commissievergadering gaande waar andere belangrijke kwesties op de agenda staan, zoals de vogelgriep. Mijn verontschuldigingen voor het feit dat ik dus ietwat laat ben.
Ten eerste ben ik blij dat ik in de gelegenheid gesteld word om de resultaten van onze uitgebreide monitoring van Bulgarije en Roemenië te presenteren en over deze belangrijke kwestie met u van gedachten te wisselen.
Ook dank ik het Parlement, met name de Commissie buitenlandse zaken, en de rapporteurs, de heer Van Orden en de heer Moscovici, voor hun bijdrage aan deze oefening.
Toen we de toetredingsonderhandelingen met zes extra kandidaat-lidstaten begin 2000 openden, konden we niet weten hoelang de toetredingsonderhandelingen met elk van deze landen uiteindelijk zouden gaan duren. Alle zes de landen maakten deel uit van de vijfde uitbreidingsronde. De toetreding van Bulgarije en Roemenië is dus de afronding van deze vijfde uitbreidingsronde, waar in totaal twaalf landen onder vielen.
Uit de verslagen over de twee landen blijkt dat ze ten aanzien van de toetredingseisen allebei vorderingen zijn blijven boeken. Bulgarije, dat na het afsluiten van de onderhandelingen in de zomer van 2004 de zaak heeft laten verslappen, is sinds de parlementsverkiezingen van juni 2005 intensief bezig om de schade in te halen. Roemenië heeft ten aanzien van de hervorming van de rechtspraak, het concurrentiebeleid, de regels inzake overheidssteun en de afstemming van zijn wetgeving op die van de EU indrukwekkend veel werk verricht.
Beide landen voldoen nog steeds aan de politieke criteria, die, zoals u weet, betrekking hebben op de rechtsstaat, de mensenrechten en democratie. Er is al veel gedaan, maar er moet meer gebeuren. Er moet met name nog veel gebeuren op het gebied van de hervorming van het openbaar bestuur, de hervorming van het rechtssysteem en de strijd tegen corruptie, vooral corruptie op hoog niveau. Op het terrein van de mensenrechten en de bescherming van minderheden en kwetsbare groeperingen moeten Bulgarije en Roemenië nog veel doen.
Wat betreft de economische criteria: het is voor beide landen haalbaar om daaraan te voldoen op het moment dat ze tot de EU toetreden, mits ze hun inspanningen voortzetten en intensiveren. In beide landen was vorig jaar sprake van sterke economische groei: in Bulgarije 5,6 procent en in Roemenië 8,3 procent. Beide landen hebben ook structurele hervormingen van hun economie doorgevoerd. Bulgarije moet met name aandacht schenken aan het stijgende tekort op de rekening-courant. Er moet ook harder gewerkt worden aan de hervorming van de arbeidsmarkt. Roemenië moet aandacht blijven schenken aan de externe balans, het loonbeleid en het versterken van de inkomstenbasis van de overheid.
Wat betreft afstemming op de Europese rechtsorde - het : we hebben de voorbereidingen op het terrein van de rechtspraak en het bestuur getoetst op 140 verschillende onderdelen die vallen onder de 29 hoofdstukken van het . Voor meer dan 50 procent van alle getoetste onderdelen is er geen probleem. Dat betekent niet dat alles perfect is op die gebieden, maar wel dat er geen echte problemen worden verwacht, mits het huidige tempo van voorbereidingen wordt aangehouden.
Onder de tweede categorie vallen terreinen waar harder aan moet worden gewerkt. De autoriteiten van beide landen worden aangemoedigd gerichtere hervormingsinspanningen te leveren om een en ander tijdens de periode voorafgaand aan de toetreding af te stemmen op de eisen van de EU. Dit is ongeveer eenderde van de terreinen die onder het vallen.
We hebben ook een beperkt aantal ernstige knelpunten gesignaleerd. Die beslaan ongeveer 10 procent van de terreinen van het . Op deze terreinen zullen de twee landen op de beoogde toetredingsdatum niet klaar zijn als ze niet onmiddellijk corrigerende actie ondernemen.
Een aantal van deze terreinen vraagt om een technische oplossing. Bulgarije moet bijvoorbeeld iets doen aan het grote aantal onverzekerde voertuigen op de weg. Roemenië moet op zijn beurt zorgen dat het voldoet aan de belastingeisen van de EU. Ten aanzien van deze ernstige knelpunten wil ik drie specifieke punten naar voren brengen.
Het eerste punt heeft te maken met het feit dat Bulgarije en Roemenië na de toetreding ten volle profijt moeten kunnen trekken van de EU-fondsen. Om de EU-fondsen te beheren moeten de administratieve structuren in beide landen over de hele breedte worden versterkt. Zo moeten er onder meer uitbetalende instellingen voor landbouwfondsen en structuren op het gebied van regionaal beleid worden opgezet.
Ten tweede maken we ons zorgen over zaken die te maken hebben met het functioneren van de interne markt en de interne veiligheid van de Europese Unie. Hieronder vallen bijvoorbeeld tekortkomingen die we hebben gesignaleerd in de veterinaire sector, die de duurzaamheid van voedselveiligheid in de uitgebreide EU in gevaar kunnen brengen, en de controle van de externe grenzen in beide landen.
Het derde aandachtspunt is de strijd tegen de corruptie. Op dit terrein is tot nog toe te weinig vooruitgang geboekt. We maken ons ernstig zorgen over het feit dat er de afgelopen jaren niet één noemenswaardige veroordeling wegens corruptie op hoog niveau heeft plaatsgevonden, ondanks algemeen beschikbare informatie over de schaal waarop dit probleem voorkomt. De rechterlijke machten in beide landen zullen hier met spoed werk van moeten maken.
Met het oog op deze tekortkomingen wordt er bij de autoriteiten in beide landen sterk op aangedrongen onmiddellijk beslissende actie te ondernemen. Op die manier kunnen ze blijk geven van hun bereidwilligheid om als toekomstige lidstaten van de Europese Unie hun deel te doen.
De Commissie zal de voorbereidingen van Bulgarije en Roemenië op de toetreding tot de Europese Unie blijven steunen. Onze financiële bijdrage zal gericht zijn op het oplossen van de gesignaleerde tekortkomingen. Er is veel financiële steun voor pretoetreding beschikbaar. De EU-begroting voor 2006 voor Bulgarije bedraagt circa 545 miljoen euro en voor Roemenië 1 155 miljoen euro, ofwel ruim 1,1 miljard.
De Commissie zal ook intensief toezicht blijven houden op de voorbereidingen van Bulgarije en Roemenië. Volgend voorjaar zullen we de situatie opnieuw beoordelen en, indien nodig, een aanbeveling doen om de toetreding een jaar uit te stellen. We hopen dat we op basis van de stappen die beide landen gaan nemen, tot de conclusie zullen komen dat dit niet nodig is. Zoals voorzitter Barroso uw Voorzitter Borrell Fontelles vóór het zomerreces officieel heeft laten weten, zal ik uw standpunten inzake deze kwestie ook serieus in aanmerking nemen voordat ik een aanbeveling doe over het al dan niet uitstellen van de toetreding van een of beide landen.
Zoals ik eerder al duidelijk heb aangegeven, zullen we in het geval van ernstige tekortkomingen niet aarzelen gebruik te maken van al onze correctie-instrumenten. Daarmee doel ik, behalve op de mogelijkheid om de toetreding een jaar uit te stellen, ook op alle andere vrijwaringsclausules. Ik vertrouw erop dat de geachte afgevaardigden zich in deze benadering kunnen vinden.
Dit is niet het moment om over de aanbeveling van de Commissie te speculeren. De toetredende landen moeten al hun energie nu richten op de bestaande tekortkomingen die in onze verslagen naar voren komen. Het is nog steeds mogelijk dat de twee landen in 2007 klaar zijn, maar dat vergt dan wel de nodige inspanningen van hun kant. Het huidige verslag is niet de laatste beoordeling. Die volgt volgend voorjaar, in april of mei.
Tot slot wil ik mijn waardering uitspreken voor de nimmer afnemende belangstelling en steun van het Europees Parlement voor het toetredingsproces van Bulgarije en Roemenië. Ik verheug me op een voortzetting van de dialoog met u over de tenuitvoerlegging van de verplichtingen van Bulgarije en Roemenië. Ik vertrouw erop dat de nieuwe waarnemers van de twee landen een positieve bijdrage zullen leveren om de kijk van de EU op Bulgarije en Roemenië te beïnvloeden.
Het Europees Parlement heeft een beslissende rol gespeeld bij de inspanningen om te komen tot een goede voorbereiding op de vijfde uitbreidingsronde. Ik ben dankbaar voor de medewerking die ik heb gekregen sinds mijn aantreden als commissaris en ik verheug me op de uitdagingen die voor ons liggen. 
Roger Knapman (IND/DEM ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik heb een punt van orde, maar ik denk dat mijn punt al duidelijk is. We behoren om 15.00 uur te beginnen, maar u en de commissaris kunnen hier kennelijk niet om 15.00 uur zijn. 
De Voorzitter.
   Het spijt me, maar dit is geen punt van orde. Ik heb uw microfoon uitgezet. U mag een beroep doen op het Reglement als u dat wenst, maar noemt u alstublieft het artikel waarop u zich beroept. Zomaar aan de Commissie vragen om op tijd te zijn is leuk en aardig, maar niet erg beleefd, zeker nu de commissaris u heeft verteld dat hij is weggegaan bij de Commissievergadering. Wij gaan hierover niet in discussie.
Elmar Brok,
   . – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik ben het over dit onderwerp niet altijd eens met de commissaris, maar in mijn functie van voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken moet ik zeggen dat hij heel coöperatief omgaat met het Parlement en ook beschikbaar is voor de commissie als het nodig is. Ik wil hem hiervoor bedanken, en ook voor wat hij heeft gezegd over de procedure die met het Parlement is afgesproken bij de ratificatie afgelopen voorjaar, volgens welke het Parlement nogmaals geraadpleegd zal worden over de toetredingsdatum voordat de Commissie haar besluit aan de Raad zal voorleggen.
We moeten kijken naar de vooruitgang die deze landen hebben geboekt. Ze behoren tot de groep van twaalf landen waarvan er inmiddels tien lidstaat zijn geworden en het lijdt dan ook geen twijfel dat ook zij uiteindelijk zullen toetreden tot de Europese Unie. De vraag is of dit moet gebeuren op 1 januari 2007, zoals de Verdragen voorschrijven, of een jaar later, waarbij ook de mogelijkheid bestaat dat hele hoofdstukken buiten werking worden gesteld tot drie jaar na de toetreding, als deze niet zijn uitgevoerd zoals zou moeten.
Ik ben ervan overtuigd dat onze rapporteurs en ook de Commissie buitenlandse zaken, ten behoeve van deze plenaire vergadering en samen met de Commissie, zeer kritisch zullen beoordelen of aan de voorwaarden voor toetreding op 1 januari 2007 is voldaan. De verklaring van de Commissie van vandaag zou ik een "gele kaart" willen noemen. De landen krijgen de kans om de tijd goed te maken die ze hebben verloren door omstandigheden in hun binnenlandse politiek, maar er zijn serieuze zaken ter sprake gebracht waarover wij grote twijfels hebben, bijvoorbeeld het absorptievermogen van deze landen, het vermogen van de interne markt om goed te functioneren en soortgelijke kwesties. Er zijn ook kwesties die verband houden met het rechtssysteem, zoals de strijd tegen corruptie, maar ook de ontwikkeling van bestuurslichamen die ervoor moeten zorgen dat de interne markt functioneert, wat in het belang is van deze landen en ook in het belang van de Europese Unie.
Hoewel de toetreding niet afhankelijk is van de vraag of de Grondwet al dan niet van kracht is, betekent de mislukte ratificatie ervan wel dat we problemen hebben met het grondwettelijke proces. Dit zijn bijkomende problemen die wij ons niet op de hals kunnen halen als er niet aan de voorwaarden is voldaan. Het zijn in ieder geval zaken waar wij kritisch naar moeten kijken. Er zijn ook kwesties die te maken hebben met corruptie en georganiseerde misdaad, kwesties inzake de binnenlandse veiligheid en de problemen die de Commissie heeft genoemd in verband met de buitengrenzen. Dit zijn allemaal kwesties die erg belangrijk zijn, zeker ook voor onze burgers.
Als de Europese Unie zich in de ogen van onze burgers verder moet kunnen ontwikkelen, moet duidelijk zijn dat dit soort zaken niet automatisch verlopen, maar dat wij de voorwaarden serieus onderzoeken en pas zullen handelen nadat wij dit hebben gedaan, en niet omdat we politiek volgzaam zijn. Wij zullen ons daarom de komende maanden zeer serieus met deze kwestie bezighouden.
Aangezien wij willen dat deze landen lid worden van de Europese Unie, moeten we ook de voorwaarden creëren waaronder dit gerealiseerd kan worden, en daarom wil ik namens mijn fractie, en wellicht ook namens de Commissie buitenlandse zaken, de uitnodiging van de Commissie aannemen om zeer nauw samen te werken, zodat we komend voorjaar het juiste besluit kunnen nemen.
Pierre Moscovici,
   – Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, ik wil allereerst Jan Marinus Wiersma bedanken, die zijn spreektijd aan mij afstaat omdat ik niet het hele debat kan bijwonen. Ik wil tevens de Commissie buitenlandse zaken complimenteren met haar werk, dat naar mijn idee naadloos aansluit bij de conclusies die ons Parlement heeft aangenomen. In december 2004 hebben we besloten de onderhandelingen af te sluiten. De belangrijkste hervormingsterreinen waarop vooruitgang moest worden geboekt als het gaat om het – ik denk aan rechtspraak, binnenlandse zaken, mededinging en het milieu – werden vastgesteld, en tevens werd besloten dat de Commissie zou toezien op deze hervorming, met de mogelijkheid eventueel een vrijwaringsclausule toe te passen op basis waarvan de toetreding met één jaar uitgesteld zou kunnen worden. De rapportage die ons vandaag wordt voorgelegd is rigoureus en objectief. Ik denk dat ze goed laat zien op welke terreinen vooruitgang geboekt is, dat ze aangeeft welke grenzen er bestaan en dat ze duidelijk maakt wat er nog moet gebeuren, en zoals Elmar Brok zojuist zei heeft deze aanpak onze volledige steun.
Ik wilde niettemin vier meer politiek getinte conclusies trekken uit mijn lezing van de rapportage. De eerste is dat we een gemeenschappelijk doel hebben, en dat doel is de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de Europese Unie. Dat is de bekroning van de grote bevrijdingsbeweging die zich heeft voltrokken in het oosten van Europa. We kunnen bij bepaalde landen discussiëren over de grenzen van de Europese Unie, maar dergelijke bespiegelingen gaan uiteraard niet op voor Roemenië en Bulgarije, zoals de voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken zojuist zei. De vraag is niet of Roemenië en Bulgarije gaan toetreden, maar wanneer.
Tweede conclusie: in de rapportage van de commissie worden zowel de gemaakte vorderingen als de nog te boeken vooruitgang onderstreept. Er is nog heel veel werk aan de winkel. Toch kan ik niet zeggen dat in de rapportage een gele kaart wordt uitgedeeld, want als ik lees wat er gezegd wordt over de vrijheid van meningsuiting, over de rechtspraak, over de integratie van minderheden, over de bescherming van het kind en over de concurrentie, dan vind ik persoonlijk dat er geen negatieve conclusies uit de rapportage kunnen worden getrokken - het is bepaald niet zonder betekenis wat we over dit alles lezen. Tegelijkertijd worden belangrijke punten genoemd ten aanzien waarvan nog veel verbeterd moet worden, en zelfs punten waarover nog steeds grote zorgen bestaan: allereerst de corruptie op hoog niveau - die door helder afgebakende instanties uiterst vastberaden moet worden aangepakt -, evenals de buitengrenzen, die beveiligd en bewaakt moeten worden, maar ook de mensenhandel, het milieu en de integratie van de Roma-gemeenschap. Ook dat is geen eenvoudige opgave.
Derde conclusie: ik ben het eens met de procedure die nu wordt voorgesteld door de Commissie. De tijd is nog niet rijp om nu al een definitief oordeel te vellen over de vrijwaringsclausule; dat zou voorbarig zijn. We moeten de monitoring uiterst nauwgezet voortzetten en het is van belang in april of mei opnieuw te beraadslagen over dit punt. Ik herinner de commissaris eraan dat het Europees Parlement volledig betrokken wil worden bij de uiteindelijke beslissing. We zijn halverwege en maken nu een tussentijdse balans op: de clausule is niet wenselijk, noch voor Roemenië, noch voor Bulgarije, noch voor de Unie, maar ze mag niet van tafel worden geveegd.
Ik wil tot slot een wens uitspreken, waarvan ik weet dat die door alle of bijna alle fracties in deze zaal wordt gedeeld: wij willen dat Roemenië en Bulgarije toetreden, en wij willen dat dat gebeurt op 1 januari 2007. Dit streven is niet aan het wankelen gegaan. Het staat recht overeind na lezing van de verslagen, maar zoals in de rapportage van de Commissie wordt benadrukt ligt de sleutel tot toetreding in handen van Roemenië en Bulgarije. Wij zullen de Commissie verder terzijde staan vanuit dezelfde gedachte, een gedachte waarbij we vriendschap aanbieden en vertrouwen schenken, maar ook eisen stellen. 
Alexander Lambsdorff,
   . – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik ben heel erg blij dat wij het eerste debat over dit onderwerp voeren in aanwezigheid van onze waarnemers. Ik vind dat fantastisch.
Ook ik wil de Commissie graag bedanken voor haar uitstekende werk. Mijn fractie steunt net als de andere fracties de gekozen procedure, die – zoals de heer Moscovici al zei – inhoudt dat wij komend voorjaar worden geraadpleegd over de aanbeveling.
Er zijn een paar dingen die ik kwijt wil over Bulgarije. Aangezien het land net een verkiezingsstrijd en de vorming van een regering achter de rug heeft, is het geen verrassing dat het actuele voortgangsverslag van de Commissie kritischer is dan de vorige verslagen. Om te beginnen wil ik daarom zeggen dat mijn fractie Bulgarije steunt op zijn weg naar de Europese Unie, maar dat we wel verwachten dat de nodige hervormingen nu gedisciplineerder en doelgerichter worden uitgevoerd dan vorig jaar. Wat telt zijn resultaten, want op basis daarvan zullen de nationale parlementen de toetredingsverdragen evalueren.
Bulgarije heeft enorme vooruitgang geboekt. In economisch opzicht is het land duidelijk bezig met een inhaalslag. Dankzij zijn dynamiek en een groei van 6,2 procent – kon mijn eigen land maar zulke groeicijfers laten zien – krijgen buitenlandse investeerders vertrouwen in Bulgarije en zien ze dat het een land is waarin ze kunnen investeren. Bulgarije dankt zijn aanzienlijke economische successen voornamelijk aan het vooruitziende beleid van de vorige regering. Feit is echter wel dat de mooiste rozen onzichtbaar blijven als ze door onkruid worden overwoekerd. De behaalde successen hebben geen effect als de corruptie welig tiert, de wetgeving instabiel is en hervormingen die allang hadden moeten plaatsvinden niet worden uitgevoerd.
Neem bijvoorbeeld het rechtssysteem. Op 15 oktober keurde het Bulgaarse parlement het nieuwe wetboek van strafvordering goed, en hoewel dit een belangrijke stap in de goede richting is, heeft het te lang geduurd. De hervorming moet nu zonder vertraging in de praktijk worden uitgevoerd.
Wat betreft de bestrijding van corruptie moeten we erkennen dat er vooruitgang is geboekt bij de bestrijding van de kleinschalige corruptie. Wat nu van belang is, is dat de aandacht wordt verlegd naar corruptie in de bovenste lagen van politiek, economie en overheid en dat er blijvend campagne tegen wordt gevoerd. Het feit dat Bulgarije op de corruptie-index van Transparency International op plaats 55 staat, lijkt op het eerste gezicht een slecht resultaat, maar dat is, hoe vreemd het ook klinkt, slechts ten dele waar, want als we zien dat Turkije op plaats 65 staat, Kroatië op plaats 70 en Roemenië op plaats 85, wordt duidelijk dat Bulgarije op dit front al aardig wat heeft bereikt.
Laat één ding duidelijk zijn: de Commissie – daar ben ik van overtuigd, commissaris – en het Parlement verwachten geen van beide dat Bulgarije wonderen verricht. Alle aanwezigen hier beseffen dat voor vooruitgang pijnlijke hervormingen nodig zijn, hervormingen die niet in één klap gerealiseerd kunnen worden. Wat we wel willen is dat de Bulgaarse regering vooruitgang boekt op terreinen waar dat in haar vermogen ligt.
Dit brengt mij bij het minderhedenbeleid, een onderwerp dat voor mijn fractie heel belangrijk is. De Bulgaarse overheid is er tot op heden niet in geslaagd om de vijftien experts te vinden waaruit de Nationale Raad voor de samenwerking inzake etnische en demografische kwesties zou moeten bestaan, en dat stemt weinig hoopvol als het gaat om het proces van integratie van de Roma in de Bulgaarse maatschappij. Hoe het kaderprogramma hiervoor nu precies uitgevoerd gaat worden blijft vaag en onduidelijk. Papier is geduldig, maar wij zijn dat niet. Gebrek aan ambitie is niet iets wat Bulgarije zich kan veroorloven op dit beslissende moment in zijn geschiedenis.
Tot slot wil ik zeggen dat de kritische woorden van de Commissie en mijn fractie niet bedoeld zijn om de Bulgaarse regering te ontmoedigen, integendeel, ze moeten worden gezien als aanmoediging om ook het laatste traject naar de toetreding af te leggen met de doelgerichtheid en oprechtheid die hiervoor nodig zijn.
Ik ben overigens van mening dat we dit debat in Brussel zouden moeten voeren en niet in Straatsburg. 
Joost Lagendijk,
   . Voorzitter, collega's, begin dit jaar was mijn fractie er een groot voorstander van om, ondanks de toen bestaande twijfels de nieuwe regering een kans te geven om een groot aantal serieuze problemen aan te pakken. Nu is het moment van de waarheid aangebroken. Is het de nieuwe regering gelukt of niet? Als we luisteren naar de commissaris, als we het verslag lezen, dan zien we eigenlijk hetzelfde beeld daaruit naar voren komen als bijvoorbeeld uit recente berichten van Amnesty International. Een combinatie van vooruitgang op een aantal terreinen, maar blijvende problemen op een aantal andere.
Het is de taak van het Europees Parlement - ik zeg dat ook tegen de Roemeense en Bulgaarse collega's - het is de taak van het Europees Parlement - u kunt het leuk vinden of niet - om te focussen op de bestaande problemen die nog opgelost moeten worden, want - en ik ben het daar met de heer Brok eens - er bestaat geen automatisme. Laat ik er twee problemen uitnemen.
De bestrijding van corruptie. Collega's, laten we wel wezen: het beeld van Roemenië in Nederland, maar ook in veel andere lidstaten wordt bepaald in de publieke opinie door het idee dat er in Roemenië sprake is van geen grote mate van corruptie, niet alleen op laag niveau, maar ook op het hoogste niveau. Het is met name daarop het hoogste niveau van de bureaucratie en de politiek dat er iets moet gebeuren en daarom is het ook goed - ik wil dat hier ook zeggen - dat bijvoorbeeld een oude zaak die in 2003 gesloten was tegen mevrouw Puwak, de voormalige EU-minister in Roemenië, opnieuw geopend is, want die zaak, ik zeg het heel zwart-wit, collega's, die zaak stonk.
Daar moet iets aan gebeuren en mijn oproep aan de Roemeense autoriteiten is ook om daar echt prioriteit aan te geven; u kunt dat niet overlaten aan alleen een aantal officieren van justitie en rechters. Doe wat in uw mogelijkheden ligt om dat beeld bij veel Europese burgers weg te nemen!
Tweede punt, milieu/voedselveiligheid. Terecht besteedt de Commissie aandacht aan een ander gevoelig onderwerp bij veel Europese burgers, dat is voedselveiligheid. Als dat niet goed geregeld is, dan kan, mijns inziens, een land geen lid worden. En terecht besteedt de Commissie daar aandacht aan. Maar wat ontbreekt, collega's, is aandacht voor genetisch gemodificeerde organismen. Daar zegt de Commissie heel kort iets over, dat het wel ongeveer goed gaat. De berichten die ons bereiken, onder meer via Greenpeace, zijn een stuk zorgwekkender.
Roemenië, collega's, is het grootste oppervlak voor genetisch gemodificeerde organismen van heel Europa. Er worden daar gewassen verbouwd die in de EU niet verbouwd zouden mogen worden en door gebrek aan kennis bij de Roemeense autoriteiten is er heel weinig voorlichting aan de Roemeense bevolking en valt er geenszins te controleren of een en ander volgens Europese richtlijnen gebeurt. En collega's, dat kan niet, zo'n land kan niet zomaar lid worden van de Europese Unie.
Dat zijn problemen, corruptie en GMO's, die begin volgend jaar moeten worden opgelost. Als dat niet zo is - en ik zeg dat onverhoopt - als dat niet zo is, dan zal de mogelijkheid in het leven moeten worden geroepen om te besluiten tot 1 jaar uitstel. Ik zeg het tegen de commissaris van wie ik weet dat hij een voetballiefhebber is. Wij hebben veel gesproken over gele kaarten: als er in een wedstrijd aan het eind van de reguliere speeltijd niet gescoord is, dan kan deze verlengd worden; ook dat zijn de regels! 
Erik Meijer,
   . Voorzitter, sinds ruim 30 jaar zijn de Europese Gemeenschappen en daarna de Europese Unie bezig met uitbreiding van het aantal lidstaten en het opeten van andere samenwerkingsverbanden. Sinds de grote uitbreiding van 2004, toen er ineens meer nieuwe lidstaten binnenkwamen dan in de jaren zeventig, tachtig en negentig bij elkaar, is er iets veranderd. Voordien was elke uitbreiding een succes, maar inmiddels wordt uitbreiding door velen gezien als bedreiging.
Het voorbeeld van Spanje en Ierland die met ruime financiële bijdragen van de Europese Unie snel alle achterstanden hebben ingelopen, zal waarschijnlijk niet kunnen worden herhaald. Veel nieuwkomers worden afhankelijk van de export van goedkope landbouwproducten, van goedkope mijnbouwproducten en vooral van goedkope arbeid, terwijl ze dure nieuwe technologie moeten importeren. In de oude lidstaten verwacht men toenemende betalingen aan de nieuwkomers en vooral toenemende werkloosheid, mogelijkerwijze door concurrentie met lage lonen. Desondanks blijven de nieuwe lidstaten op achterstand staan.
Over Roemenië en Bulgarije is in april het besluit genomen dat ze mogen toetreden als achterhoede van de 10 nieuwkomers uit 2004. Inmiddels hoor ik ook in dit Parlement opmerkingen maken over het trekken van een definitieve buitengrens voor Europa, over het beperken van de solidariteitsbijdrage van rijke naar arme lidstaten, over nationale referenda waarmee de huidige lidstaten nieuwkomers kunnen afwijzen en zelfs over het opschorten van elke uitbreiding, totdat de kiezers in Frankrijk en Nederland de door hen massaal afgewezen grondwet ooit alsnog zouden goedkeuren.
Mijn fractie oordeelt negatief over de economische en militaire keuzes in die grondwetstekst en over het tekort aan democratie dat daarin wordt bevestigd, maar onze kritiek richt zich niet tegen de komst van nieuwe lidstaten met een lagere levensstandaard. Integendeel, hun toelating kan ertoe bijdragen dat de Europese Unie zich meer richt op onze gemeenschappelijke grootschalige en grensoverschrijdende problemen en minder op onnodige bemoeizucht met zaken die beter op een kleinschaliger niveau kunnen worden beoordeeld en besloten. Kroatië en Macedonië zijn in beginsel welkom en óók Turkije, als dat land democratiseert en de mensenrechten respecteert.
Mijn fractie verzet zich tegen het stellen van onuitvoerbare eisen aan nieuwkomers. Financiële en economische eisen die leiden tot verarming en bestaansonzekerheid voor grote delen van hun bevolking, dragen niet bij aan de vooruitgang, maar aan de verloedering van de samenleving. Als de Europese Unie daarentegen wil bijdragen aan de kwaliteit van de samenleving, moeten we hard zijn op punten van milieu, mensenrechten en fatsoenlijk bestuur.
Hebben we nu definitief de zekerheid dat er in Roemenië bij Rosia Montana of elders geen goud wordt gedolven met gevaarlijke chemische stoffen die leiden tot stromen van giftig water in eigen land en bij de buren? Hebben we de zekerheid dat de Krishna kloof in Bulgarije als kwetsbaar natuurgebied wordt beschermd tegen het oprukkende vrachtverkeer over de weg? Worden de nieuwe wetten die zijn gekopieerd en vertaald uit het acquis communautaire daadwerkelijk toegepast? Wordt de gelijkwaardigheid van de grote Roma-bevolking gegarandeerd? Hoe gaat het met de weeskinderen en de voedselveiligheid? Die vragen zijn voor beide kandidaat-lidstaten helaas nog onvoldoende beantwoord en dat betekent dat ons oordeel over wat er dient te gebeuren, pas in het volgende jaar kan worden vastgelegd. 
Bastiaan Belder,
   . Voorzitter, toetredingsland Roemenië, waartoe ik mij in deze interventie zal beperken, heeft een bijzonder moeilijk jaar achter de rug. Drie verwoestende overstromingsrampen vergden 66 doden. De materiële schade bedroeg anderhalf miljard euro.
In zo'n situatie verwacht je nationale eendracht van de hoogste gezagsdragers. Niets is echter minder waar. President en premier lagen publiekelijk overhoop over nieuwe verkiezingen. Dankzij commissaris Rehn kon dit gevaar voor 's lands politieke stabiliteit tijdig worden bezworen. Maar voor hoe lang? En dat alles in een kritieke fase van Roemenië's toetreding tot de Europese Unie. Commissaris, hoe schat u de politieke verantwoordelijkheidszin van president Basescu in dezen in?
De zogenoemde superbeschermingsclausule die de Europese Raad exclusief voor de toetredingsdatum van Roemenië hanteert, bevat elf specifieke probleemgebieden. Een paar pijnpunten wil ik aanroeren. Commissaris, hoe staat het met de belastingvoordelen die de Roemeense staat tot 2007 aan de koper van de staalgigant Ispat Sidex heeft toegezegd? En acht de Commissie de concessie van premier Tariceanu om Roemeense boeren financieel te hulp te schieten bij de aanschaf van tractoren van de fabriek in Brasov een inbreuk op de mededingingsrichtlijnen van de EU?
Een tweede pijnpunt betreft een solide grensbewaking door de Roemeense overheid. Logisch, want met de toetreding van Roemenië zal niet minder dan 1457 kilometer van de totale landgrens van 2508 kilometer de buitengrens van de Unie vormen. En dan reppen we nog niet over de bewaking van de Roemeense Zwarte Zeekust. Let wel, we spreken hier over een corridor voor mensen-, drugs- en wapensmokkel naar Europa. Het moet de Commissie, kortom, een grote zorg zijn dat scholings- en financieringsproblemen de noodzakelijke recrutering van 4000 Roemeense grensbewakers bemoeilijken. Onderneemt de Commissie ook actie?
Bijkans onvermijdelijk snijdt het derde pijnpunt de urgentie van de overheidsbestrijding van het kwaad van de corruptie aan. Wat doet de Commissie evenwel, wanneer die strijd tegen corruptie op het hoogste niveau meer en meer verwordt tot een politiek instrument binnen de regerende coalitie alsmede binnen de uitvoerende macht? Waar blijft in elk geval, dat de nieuwe regering wordt gemeten aan haar morele aanspraken. Dat mag de Roemeense coalitie zich aantrekken. Dan weiger je niet openheid te verschaffen over je bezittingen. 
Salvatore Tatarella,
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, staat u mij toe allereerst de Bulgaarse en Roemeense collega’s, die hier als waarnemers aanwezig zijn, van harte welkom te heten.
Mijnheer de commissaris, onze fractie heeft veel waardering voor uw verslag, maar ook voor de stelselmatige besprekingen en discussies tussen het Parlement en de Commissie. Wat de toetreding van Bulgarije en Roemenië tot de Europese Unie betreft, wilde ik de hier als waarnemers aanwezige collega’s eraan herinneren dat een grote meerderheid in dit Parlement voor de twee landen is. Voor ons is dit geen uitbreiding, maar een hereniging met landen die onmiskenbaar een Europese traditie hebben.
In dit Parlement is zelfs een meerderheid voor toetreding van Turkije, dus het zal u niet verbazen dat er ook een meerderheid is die open staat voor en positief denkt over uw toetreding. Uit het verslag van de commissaris blijkt echter dat er ook reële gronden voor bezorgdheid zijn. Wat gekscherend zou ik willen zeggen dat ik hoop dat de ongetwijfeld geheel gerechtvaardige late binnenkomst van de commissaris hier in de zaal geen voorteken is voor een verlate binnenkomst van onze twee broederlanden in de Europese Unie. Problemen zijn er echter wel degelijk.
Het lijdt geen twijfel - het is reeds herhaaldelijk in deze zaal onderstreept - dat er vorderingen, en zelfs aanzienlijke vorderingen zijn gemaakt. Wij weten heel goed in wat voor toestand uw landen verkeerden na de jarenlange, hevige oppressie door linkse regimes. Wij weten wat u door hebt gemaakt, en daarom waarderen wij uw vooruitgang ten zeerste, ook al zijn er nog ernstige problemen die moeten worden opgelost, en wel onmiddellijk, willen we voorkomen dat de Europese Unie zich gedwongen ziet datgene te doen wat ze hopelijk niet zal hoeven te doen, namelijk besluiten tot uitstel van de toetreding met een jaar of misschien zelfs nog meer.
Wij willen dat Bulgarije en Roemenië in 2007 toetreden tot de Europese Unie. Er zal evenwel een oplossing moeten worden gevonden voor een aantal problemen en die oplossing moet van u komen. De aanwezige waarnemers moeten van hier vertrekken met de gedachte dat het Parlement zeer welwillend staat tegenover hun land, maar ook de nodige zorgen heeft. U kunt in uw eigen landen heel veel doen om ervoor te zorgen dat de op gang gebrachte hervormingsprocessen uitmonden in nieuwe stappen vooruit. De nog steeds bestaande achterstand moet worden weggewerkt, met name op het gebied van corruptie en interne veiligheid. De gebeurtenissen van deze dagen hebben onder ons grote bezorgdheid gewekt met betrekking tot de toestand van het milieu en de volksgezondheid. Ook maken wij ons zorgen over de omstandigheden aan de buitengrenzen. Wij verzoeken u derhalve deze grote uitdaging aan te gaan, want wij willen dat u zich in 2007 bij ons voegt. 
Jan Tadeusz Masiel (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, op 25 april is in Luxemburg het verdrag inzake de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de Europese Unie ondertekend. Ik kan me het toenmalige debat, de stemming en de sfeer in ons Parlement nog goed voor de geest halen. Ondanks veel kritische geluiden twijfelde niemand eraan dat Roemenië en Bulgarije bij de Europese familie horen. Dat is nog steeds zo. Sterker nog, iedereen of bijna iedereen is blij met het genomen besluit.
Zoals al is aangegeven in dit debat vertonen het openbaar bestuur en de rechtsspraak nog tekortkomingen en ook op het gebied van de mensenrechten, met name de rechten van geesteszieken – zoals blijkt uit het verslag van Amnesty International – zijn er nog wat mankementen. Ondanks dit alles waarderen we de inspanningen van Roemenië en Bulgarije en de tot dusver gerealiseerde resultaten.
Corruptie is het probleem dat het moeilijkst uit te roeien is, aangezien het concept diep verankerd zit in de psyche van mensen die generaties lang zijn opgegroeid met armoede, onderdrukking en onrechtvaardigheid onder de communistische overheersing. Als Pool begrijp ik dit maar al te goed en ik spoor de Roemenen en de Bulgaren dan ook aan om deze plaag van binnen en van buiten uit te bestrijden. Deze twee landen zouden de kritiek van vandaag ter harte moeten nemen en hard moeten werken om de datum van 1 januari 2007 te halen.
Ik ben ervan overtuigd dat ook Roemenië en Bulgarije een sterk en rechtvaardig Europa willen dat hoge eisen stelt aan zichzelf en aan anderen. 
Geoffrey Van Orden (PPE-DE ). -
   Mevrouw de Voorzitter, ik spreek als de rapporteur voor Bulgarije. Ten eerste dank ik commissaris Rehn voor zijn verklaring en voor het feit dat hij zich ten volle blijft inzetten voor een succesvolle uitbreiding van de Europese Unie. We moeten er allemaal van doordrongen zijn dat de ogen van Bulgarije vandaag op ons gericht zijn en dat de toon en de inhoud van onze boodschap van grote betekenis zijn.
Over het geheel genomen zie ik het verslag van de Commissie als positief, omdat het belang en de spoedeisende aard van de lopende verplichtingen die nog moeten worden nagekomen, worden onderstreept. Ik hoop dat ik uit de woorden van de commissaris niet moet opmaken dat het enthousiasme over de tijdige toetreding van Bulgarije afneemt. Het zou in dit stadium eigenlijk niet zo vreemd zijn als de Commissie in haar commentaar nog verder zou gaan. Maar we lijken nu in een situatie terecht te zijn gekomen waarbij het huwelijk is voltrokken, het huwelijksregister is getekend en de cadeaus zijn uitgedeeld, maar de bruid en de bruidegom te horen hebben gekregen dat ze nog niet samen de kerk uit mogen stappen, omdat we niet zo goed weten hoe de situatie buiten is.
Bulgarije blijft vorderingen maken. Het tempo moet omhoog, maar het externe politieke klimaat is niet meer hetzelfde. Het zou een kwalijke zaak zijn als Bulgarije te lijden zou hebben van al die negatieve ruis. Natuurlijk moet Bulgarije op bepaalde belangrijke terreinen met spoed actie ondernemen. Het is niet genoeg om alleen maar wetten aan te nemen. Ik ben me ervan bewust dat dit alleen al de nodige politieke energie en betrokkenheid vergt, maar de wetgeving moet krachtig ten uitvoer worden gelegd en de resultaten moeten voor iedereen zichtbaar zijn.
De bevolking van Bulgarije gaf een gemengde boodschap af in de algemene verkiezingen van 25 juni. Ze wist niet zeker wat de beste weg vooruit was. Wel is duidelijk dat de bevolking vertrouwen moet kunnen hebben in de autoriteiten op alle niveaus. De rechtsstaat en dus ook de hervorming van de rechtspraak, en de strijd tegen de corruptie en de georganiseerde misdaad zijn eerste vereisten voor al het andere, zoals economisch succes. Dit is slechts één van de bijzondere aandachtspunten. Er zijn er uiteraard meer.
Ik zie dat de Commissie aandringt op verbeteringen op het gebied van het zakelijke klimaat, zoals flexibiliteit van de arbeidsmarkt. Neem me niet kwalijk, maar misschien moet de Commissie haar eigen zaakjes eerst eens op orde zien te krijgen en ophouden telkens met nieuwe verordeningen te komen waarmee ze het bedrijfsleven opzadelt met extra lasten en kosten en ze de concurrentiepositie en de groei schaadt.
In haar verslag heeft de Commissie vandaag de alarmbel geluid zonder enige aanbeveling te doen over de toetredingsdatum. In april doet ze dat echter wel en dat zal van invloed zijn op het besluit van de Raad en dit Parlement, dat uiteraard moet worden geraadpleegd. Dat betekent dat Bulgarije slechts een half jaar de tijd heeft om aan te tonen dat er gestage vorderingen zijn gemaakt en echte resultaten zijn geboekt, zodat op 1 januari 2007 tot toetreding kan worden overgegaan. Op basis van het verslag van vandaag moet die datum volgens mij haalbaar zijn.
Jan Marinus Wiersma (PSE ). –
   Voorzitter, de Socialistische Fractie in het Europees Parlement heeft zich in de afgelopen jaren een consequent voorstander van de uitbreiding van de Europese Unie met landen uit Midden en Oost-Europa getoond. En met de toetreding van deze landen kan definitief een einde worden gemaakt aan de tientallen jaren durende opdeling van Europa en aan de grote ongelijkheid tussen Oost en West die daarvan het gevolg was.
Op 13 april van dit jaar heeft de Socialistische Fractie daarom ook in overgrote meerderheid ingestemd met de toetredingsverdragen met Bulgarije en Roemenië. Aangezien tussen het moment van toestemming door het Europees Parlement en de voorziene datum van toetreding, 1 januari 2007, nog een periode van twintig maanden lag, werd deze toestemming gegeven in het volle bewustzijn dat zowel in Roemenië als in Bulgarije op een aantal belangrijke punten nog verdere vooruitgang geboekt zou moeten worden om volledig aan de eisen van het lidmaatschap van de Europese Unie te kunnen voldoen. Bij mijn fractie bestond echter ook het vertrouwen dat beide landen in staat geacht moesten worden om de voor de definitieve toetreding noodzakelijke maatregelen te treffen en ook daadwerkelijk tot uitvoering te brengen.
Daarbij moet worden gezegd dat het opnemen van een veiligheidsclausule die het mogelijk maakt de datum van toetreding met één jaar te verschuiven en de harde toezegging van zowel de Commissie als de Raad om het Europees Parlement volledig bij de beslissing over een eventuele toepassing van deze veiligheidsclausule te betrekken een belangrijke rol heeft gespeeld bij het geven van onze toestemming.
De Socialistische Fractie is consistent in haar beleid ten aanzien van de uitbreiding van de Europese Unie; net als dat het geval was bij de eerdere toetreding van 10 nieuwe lidstaten vorig jaar, willen wij dat de toetreding van Bulgarije en Roemenië een succes wordt voor de bevolking van deze beide landen natuurlijk, zonder dat zij echter een onaanvaardbare belasting vormen voor de huidige Europese Unie.
De vandaag door de Commissie gepresenteerde verslagen over de vooruitgang bij de voorbereiding op de toetreding, zullen wij dan ook niet napluizen op argumenten om nog maar een jaartje te wachten. In deze verslagen genoemde punten van zorg en kritiek zijn naar onze mening vooral een handleiding voor de regeringen en de parlementen van beide landen, van Bulgarije en Roemenië om binnen de nog resterende tijd de nodige maatregelen te treffen. Tegelijkertijd maken deze verslagen ook duidelijk op welke punten beide landen nog verdere steun van de Europese Unie kunnen gebruiken om het gestelde doel van volledig lidmaatschap van de Europese Unie in 2007 te kunnen bereiken.
Zowel bij onze steun voor de uitbreiding als bij onze kritiek op de voortgang van het toetredingsproces is het voor onze fractie van geen enkel belang wie en welke partij op dit moment in beide landen aan de macht is. Het enige dat telt is wat degenen die aan de macht zijn doen om te voldoen aan de vooraf gestelde voorwaarden voor volledige toetreding. Wij hopen - natuurlijk in het belang van de bevolking van Bulgarije en Roemenië - dat deze opvatting ook door de andere fracties in dit Parlement wordt gedeeld.
De vandaag door de Commissie voorgelegde verslagen geven ons geen aanleiding om nu reeds vast te kunnen stellen dat zowel Roemenië als Bulgarije in voldoende mate aan de voorwaarden voor toetreding op 1 januari 2007 zullen voldoen. Dat hoeft nu ook nog niet. Wel zien wij reden voor gematigd optimisme, dat beide landen in staat zullen zijn om bij de volgende beoordeling, de echt belangrijke in april van volgend jaar, aan de gestelde eisen te voldoen.
Daarbij zal echter nog veel werk verzet moeten worden, zowel bij de besluitvorming over en de invoering van ontbrekende wetgeving als op het punt van de praktische uitvoering; in het bijzonder de strijd tegen corruptie en de georganiseerde misdaad, verdienen daarbij de grootste aandacht. Als een persoonlijke noot - omdat ik me veel met dat probleem heb beziggehouden - wil ik hieraan toevoegen dat in beide verslagen ook weer terecht de zorg van de Commissie wordt uitgedrukt, als het gaat om de situatie van de Roma in beide landen en het nog steeds ontbreken van een voldoende en effectieve aanpak door de regeringen van beide landen. Ik denk dat we ook dat punt volgend jaar bij onze eindafweging een belangrijke rol moeten laten spelen. Het is een belangrijk punt voor ons, maar ook een belangrijk punt voor de Roma in beide landen.
De Bulgaarse regering lijkt, na een periode van stagnatie en vertraging in verband met de parlementsverkiezingen en de problemen bij de regeringsvorming, de draad weer met hernieuwde energie en daadkracht te hebben opgepakt. Het is daarbij geruststellend te kunnen constateren dat de belangrijkste politieke partijen van het land zich hebben verenigd om gezamenlijk hun land de Europese Unie binnen te loodsen.
Ik zou hier de belangrijkste politieke partijen in Roemenië, de Roemeense regering en de president van het land willen oproepen om eenzelfde eensgezindheid te tonen als het gaat om toetreding en geen kostbare tijd te verspillen aan politieke pesterijen.
Tenslotte wil ik hier aankondigen dat mijn fractie, de Socialistische Fractie, natuurlijk in samenwerking met de Europese Commissie in de komende maanden haar eigen analyse zal maken van de vooruitgang in het toetredingsproces. Op die manier zullen wij overeenkomstig gemaakte afspraken in staat zijn om in het voorjaar op een weloverwogen wijze het besluit te nemen of beide landen werkelijk op tijd klaar zijn om alle verantwoordelijkheden van een lidmaatschap van de Europese Unie op zich te nemen. 
Nicholson of Winterbourne (ALDE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik feliciteer commissaris Rehn en zijn team van deskundigen in Brussel en ook de heer Jonathan Scheele en zijn team van deskundigen in Boekarest van harte.
Tijdens de laatste maanden van de lange, barre tocht van beide landen - Roemenië en Bulgarije - op weg naar het beloofde land, wordt de rol van de Commissie steeds belangrijker.
Voor Roemenië is dit het beste verslag tot nu toe. Het vervult me met trots dat dit verslag tijdens het Britse voorzitterschap verschijnt. Ik feliciteer niet alleen de heer Quinton Quayle, de Britse ambassadeur in Boekarest, maar het hele corps diplomatique van alle EU-lidstaten die er veel tijd, moeite en energie in hebben gestoken om Roemenië te helpen zijn doel te bereiken.
De Roemeense minister voor uitbreidingszaken en ook de minister voor kinderbeschermingszaken en de minister voor adoptiezaken, mevrouw Teodora Bertzi, zitten vandaag op de officiële tribune.
Daarom wil ik graag mijn complimenten uitspreken voor de hervorming van de kinderbescherming die tijdens de besproken periode sinds 1999 heeft plaatsgevonden. In dat jaar zijn Roemenië tijdens de Europese Raad van Helsinki drie uitdagingen voorgelegd: kinderen, corruptie en ambtenaren. De eerste uitdaging is krachtig door achtereenvolgende regeringen, presidenten en ministers-presidenten aangepakt, met als resultaat dat Roemenië nu een model kent dat wijd en zijd wordt geprezen en toegejuicht, omdat het de 6,5 miljoen Roemeense kinderen in bepaalde opzichten zelfs betere faciliteiten en bescherming biedt dan de bescherming die sommige EU-lidstaten en zeker andere landen eromheen hun kinderen bieden. Ik ben van mening dat we nog meer van dat model zullen vernemen als het de komende maanden en jaren elders wordt gekopieerd.
Roemenië heeft over het geheel genomen sinds 1990 een volledige gedaanteverwisseling ondergaan. Van een duister, traag, moe, uitgeput land waar geen leven in zat, geen licht, geen lol, en waar niet werd gelachen en weinig handel werd gedreven, is het veranderd in een land dat weer leeft en bruist.
Nu moeten er maatregelen worden genomen die de bevolking steunen, met name op het gebied van de volksgezondheid - die op een zeer laag peil staat -, bestaansmiddelen en armoedebestrijding. Toetreding tot de Europese Unie is de langetermijnoplossing bij uitstek om het welvaartspeil snel te laten stijgen.
Er is echter nog één achilleshiel die duidelijk in het verslag van de Commissie naar voren wordt gebracht: corruptie. Corruptie is volksvijand nummer één. Volksvijand nummer één als je iets tegen de armoede wil doen en ook volksvijand nummer één als je de volksgezondheid, de bestaansmiddelen en de toekomst van de bevolking wil verbeteren. Er moet een hoop worden gedaan om deze vijand te bestrijden, maar ik geloof en weet dat dit mogelijk is en dat deze vijand in Roemenië verslagen kan worden. In een paar sectoren is dit al gebeurd. Nu moeten dezelfde moeite en dezelfde energie in de andere sectoren worden gestopt, met name de rechtspraak, die van cruciaal belang is voor het Roemeense volk.
Ik vind uitstel niet wenselijk. Ik hoop en geloof dat we op een bepaald moment in 2007 kunnen zeggen: welkom Roemenië, je bent nu één van ons. 
Christopher Beazley (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik heb een punt van orde. Mijn verontschuldigingen voor het feit dat ik het natuurlijke verloop van het debat verstoor, maar het zal velen van de hier aanwezigen - collega’s, de pers en het publiek - zijn opgevallen dat het Britse voorzitterschap hier vandaag om dringende redenen niet aanwezig kon zijn. Zou u namens de Voorzitter van het Parlement echter de boodschap die duidelijk uit dit debat naar voren is gekomen kunnen doorgeven, namelijk dat over 1 januari 2007 niet valt te onderhandelen? 
De Voorzitter.
   Mijnheer Beazly, dat was geen punt van orde. Niettemin zal ik de boodschap overbrengen aan de Voorzitter van het Parlement. Hij kan tegen het Britse voorzitterschap zeggen dat wij het altijd op prijs stellen als het in het Parlement aanwezig is.
Milan Horáček (Verts/ALE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, afwezig voorzitterschap, zoals al te verwachten was, wordt in het vandaag gepresenteerde voortgangsverslag bevestigd dat Bulgarije en Roemenië nog niet voldoen aan de criteria van Kopenhagen. De kritiek op hen is gerechtvaardigd. Op grond van mijn eigen ervaringen met de problemen rond de toetreding van de Visegradlanden tot de EU en de kennis die ik heb van de Roemeense en Bulgaarse toetredingsagenda, sta ik zeer sceptisch tegenover 1 januari 2007 als beoogde toetredingsdatum. Waarom, zult u vragen.
Onlangs was ik met een delegatie van de Subcommissie mensenrechten in Boekarest, en helaas hebben de gesprekken die we daar hebben gevoerd, mij in mijn mening gesterkt. Wij hebben gesproken met vertegenwoordigers van overheidsinstellingen en ook met diverse ngo’s. Deze ontmoetingen deden mij denken aan mijn ervaringen met posttotalitaire regimes. De regeringsvertegenwoordigers waren behoorlijk zelfkritisch, maar zeiden uiteindelijk inhoudelijk niet veel. Juist in ontmoetingen met ngo’s, met name in gesprekken onder vier ogen, werd de situatie met betrekking tot de verschillende onderhandelingsterreinen veel duidelijker en zakelijker en tegelijkertijd ook in veel dramatischer bewoordingen beschreven. In uiteenlopende gradaties geldt dit ook voor onze gesprekken met Bulgaarse vertegenwoordigers.
We hebben hier voor een deel te maken met een schijnwerkelijkheid. Het heeft niet zoveel zin om documenten te ondertekenen als datgene wat erin staat niet wordt uitgevoerd. De conclusies die we uit al deze problemen moeten trekken, zijn duidelijk: het rechtssysteem is niet transparant, er is georganiseerde misdaad, er zijn problemen met minderheden en Roma, er is corruptie en er zijn problemen met de landbouw en het milieu. Ook als we rekening houden met de natuurrampen die de beide landen hebben getroffen, moeten we helaas verwachten dat het erg moeilijk voor hen zal worden om in deze korte tijd alles voor elkaar te krijgen. Ze zullen zich zelfs erg moeten inspannen om tegen 2008 de zaken op orde te hebben. 

Jaromír Kohlíček (GUE/NGL ).
   – Ik weet nu niet of de heer Horáček sprak over de situatie in de oude EU-lidstaten of over de situatie in Roemenië en Bulgarije. De Europese Unie is naar men zegt gegrondvest op een aantal basisprincipes. Tot die principes behoren het vrije verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal, de niet-inmenging in interne aangelegenheden van de lidstaten en, belangrijker wellicht, het Europese sociale model en solidariteit. Ook het milieu is een absolute prioriteit.
De hamvraag met betrekking tot de toetreding van Roemenië en Bulgarije is of wij echt bereid zijn deze landen als volwaardige leden toe te laten tot een EU van 27 lidstaten. Naast een waarlijk gelijke behandeling voor de burgers van deze nieuwe lidstaten - en uit de verslagen blijkt wel dat deze gelijke behandeling toekomstmuziek is en geenszins zal ingaan vanaf de dag van toetreding - is het vandaag meermaals onder vuur genomen Europese sociale model een van de belangrijkste EU-waarden. Elke poging om de sociale waarden te liberaliseren in de lijn van de dienstenrichtlijn van Bolkestein is in mijn ogen ongepast. Dat ik hierin niet alleen sta, blijkt wel uit de reacties vandaag op de uitlatingen van commissaris McCreevy in Zweden.
Wij mogen niet toestaan dat de lage sociale normen die in sommige nieuwe lidstaten gelden, als stormram worden gebruikt tegen de sociale verworvenheden in hoger ontwikkelde lidstaten. Vergeet niet dat de welvaartsstaat en de naleving van milieunormen essentiële waarden van de Europese Unie belichamen. Deze waarden, en de hieruit voortvloeiende kracht van de sociale fundamenten, maken de Gemeenschap superieur aan maatschappijmodellen waarin deze waarden niet worden erkend en die het mogelijk maken dat een ongebreideld liberalisme de sociale cohesie onder druk zet.
Wij moeten Roemenië en Bulgarije helpen om bij de toetredingsonderhandelingen de best mogelijke voorwaarden en overgangsperiodes in de wacht te slepen en wij moeten eens ophouden met het gezeur over problemen in deze landen die bij onszelf net zo goed spelen. De Tsjechische bevolking onderhoudt van oudsher zeer nauwe vriendschapsbanden met Roemenië en Bulgarije. Wij zijn voorstander van toetreding op 1 januari 2007 en wij feliciteren beide landen met deze nieuwe stap richting Europese Unie. 
Roger Knapman (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, Roemenië en Bulgarije staan voor heel eenvoudige keuzes: gaan ze op basis van bekwaamheden concurreren met de economieën van West-Europa of op basis van prijs met Turkije? Een praktisch voorbeeld is de staalindustrie. In Ierland werd het staatsbedrijf Irish Steel destijds voor één pond verkocht aan de favoriete staalproducent van Europa, het bedrijf van de heer Mittal. Vijf jaar later, slechts enkele weken nadat Irish Steel door Mittals toedoen ten onder was gegaan aan een schuld van vijftig miljoen pond zonder dat de toenmalige minister van Financiën Charlie McCreevy daar ook maar iets op aan te merken had, schreef de heer Blair de Roemeense minister-president een brief waarin hij Mittal aanbeval als geschikte beheerder van de Roemeense staalindustrie. Dat de heer Blair een schenking van 125 000 pond van de heer Mittal ontving, was ongetwijfeld puur toeval.
De schenkingen aan Labour zijn doorgegaan, en commissaris Mandelson heeft - ook weer puur toeval natuurlijk - tijdens het Britse voorzitterschap de antidumpingheffingen op staal dat Mittal buiten de EU produceert, verder verlaagd.
Maar wat gebeurt er als Roemenië en Bulgarije eenmaal bij de EU horen? Ze hopen natuurlijk dat hun levensstandaard zal stijgen, maar dat zal gepaard gaan met een stijging van de productiekosten. Mittal heeft zijn productie van Ierland naar Roemenië verplaatst, maar waar zal de productie van Roemenië op termijn naar toe gaan? Wordt het Kazachstan of Algerije, Servië, Bosnië? In al deze landen zijn staalproducenten opgekocht met behulp van leningen van de EBRD en de Wereldbank.
Met andere woorden, de Europese belastingbetalers subsidiëren de export van hun eigen zware industrieën. De verkoop van Sidex vergrootte de kansen van Roemenië op het EU-lidmaatschap. Welke prijs betaalt de volgende golf kandidaat-lidstaten? Zijn de regeringen van Roemenië en Bulgarije blij dat ze voor het EU-lidmaatschap mogen betalen met de banen van hun staalindustrie? Zijn er nog meer industrieën waar dit zo gaat?
Als de heer Mittal erin slaagt Corus/British Steel over te nemen - en er gaan geruchten dat hij dat wil -, zal het dat bedrijf dankzij Blair ongetwijfeld net zo vergaan als MG Rover, dat in vergetelheid is geraakt.
Andreas Mölzer (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben blij dat wij vandaag waarnemers uit Roemenië en Bulgarije in het Europees Parlement mogen verwelkomen. Als vertegenwoordigers van hun bevolking moeten ze weten dat het Roemeense en Bulgaarse volk na vijftig jaar communistische tirannie en dienstbaarheid uiteraard een Europees perspectief moeten hebben, en dat het vanzelfsprekend is dat ze deel uitmaken van Europa – hetgeen wat mij betreft absoluut niet geldt voor Turkije.
Roemenië en Bulgarije zullen echter net zo min als de Europese Unie opgewassen zijn tegen een overhaaste uitbreiding. Als we bedenken dat de uitbreiding naar het oosten van vorig jaar, waarbij tien staten zijn toegetreden, de Europese Unie aan de grens heeft gebracht van wat financieel haalbaar is, en dat we bij de toetreding van Bulgarije en Roemenië waarschijnlijk rekening moeten houden met kosten ter hoogte van ongeveer 44 miljard euro, weten we hoe moeilijk dit probleem is.
Vanwege deze financiële problemen en met name vanwege de problemen die deze twee landen nog niet volledig hebben opgelost en die nog steeds op grote schaal voorkomen, zoals een welig tierende corruptie, georganiseerde misdaad, werkloosheid en armoede, maar bovenal vanwege de bestaande tekortkomingen bij de bewaking en controle van hun grenzen, moet de verdere uitbreiding echt grondig worden voorbereid.
De Europese burgers verwachten van de kandidaat-lidstaten aantoonbare vooruitgang op het gebied van criminaliteitsbestrijding, verbetering van hun positie als vestigingsplaats voor bedrijven en het creëren van werkgelegenheid.
Los daarvan hebben ook de mensen in Roemenië en Bulgarije er recht op dat deze problemen worden opgelost voordat het tot een uitbreiding komt, en al helemaal als het een overhaaste uitbreiding wordt. 
Francisco José Millán Mon (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank commissaris Rehn voor de informatie die hij ons heeft verstrekt over de vorderingen van Bulgarije en Roemenië op de weg naar toetreding. Het gaat hier voor beide landen om een historisch proces waarmee een punt zal worden gezet achter de vijfde uitbreiding, die de steun geniet van dit Parlement en van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten.
Ik zal hier even nader ingaan op Roemenië. Het is ons allen bekend dat de werkzaamheden die dit land heeft verricht om de aangegane verplichtingen na te komen en binnen de afgesproken termijn aan de voorwaarden voor toetreding tot de Unie te voldoen, niet voltooid waren op de dag van de ondertekening van het Toetredingsverdrag. Daarom hebben de Roemeense autoriteiten hun inspanningen moeten voortzetten. Vandaar het uitzonderlijke belang van het verslag dat u ons hier vandaag presenteert, mijnheer Rehn.
Ik ben blij met de doorgaans positieve toon van het verslag, de gunstige ontwikkeling van de economie en vooral ook met de concrete vorderingen die u hebt genoemd, aangezien de geregistreerde vooruitgang een onmiskenbaar bewijs is van de vastbeslotenheid van de Roemeense regering om haar verplichtingen na te komen. Uit de informatie die u ons hier vandaag hebt verstrekt, blijkt echter ook dat zich nog steeds zorgwekkende situaties voordoen op terreinen waar de inspanningen voortgezet of, liever gezegd, geïntensiveerd moeten worden. Een duidelijk voorbeeld hiervan is de corruptiebestrijding, die een strikte toepassing van de vigerende wetgeving vergt. Wij hebben hier te maken met een van de ernstigste problemen van Roemenië. Dat is hier overigens reeds herhaaldelijk onderstreept door dit Parlement, en met name ook door mijn fractie. Ik weet dat ook de Roemeense autoriteiten zich van dit ernstige probleem bewust zijn. President Basescu heeft de strijd tegen de corruptie tijdens de campagne voor de presidentsverkiezingen van het afgelopen jaar niet voor niets uitgeroepen tot een van zijn belangrijkste agendapunten.
Een andere relevante kwestie waaraan de Roemeense autoriteiten, zoals de commissaris ook al zei, meer energie moeten besteden, is de correcte uitvoering van de grenscontrole. In dit verband is het belangrijk dat er meer ambtenaren worden aangesteld en dat zij een betere opleiding krijgen. Het belang hiervan wordt ook in het Toetredingsverdrag onderstreept. Dit is inderdaad een essentieel vereiste, aangezien het hier gaat om de deelname aan een gemeenschappelijke ruimte en een gemeenschappelijke markt waarvan de buitengrenzen sterk belast worden door een enorme migratiedruk.
Zoals de heer Rehn terecht heeft gesignaleerd, zijn er ook aanzienlijke vorderingen gemaakt. Ofschoon ik geen tijd heb om nader in te gaan op concrete kwesties, wil ik niet nalaten te onderstrepen dat de prioritaire aandacht die de Roemeense autoriteiten hebben toegekend aan het probleem van de concurrentie en de staatssteun uitstekende resultaten heeft opgeleverd. Dat is overigens een terrein waaraan in het Toetredingsverdrag uitzonderlijk belang wordt gehecht, vooral ook met het oog op de effectieve toetredingsdatum. Verder verheugt het mij van u te vernemen, mijnheer de commissaris, dat er ook vooruitgang is geboekt bij de hervorming van de rechtspraak, een ander bijzonder belangrijk gebied, waaraan nog steeds de nodige aandacht moet worden besteed.
Dames en heren, het definitieve verslag van de Commissie zal aanstaande lente bekend worden gemaakt. Het is dan ook van wezenlijk belang dat de Roemeense regering tijdens de resterende maanden absolute prioriteit verleent aan de nog niet volbrachte taken. Dit jaar is er door de nieuwe regering weliswaar heel wat vooruitgang geboekt, maar toch is er nog veel werk aan de winkel. De bereikte resultaten moeten dan ook een stimulans zijn. Wij zullen het verslag dat de commissaris hier vandaag heeft gepresenteerd aandachtig lezen. Wij zullen daarbij een constructieve en tegelijkertijd ook waakzame en veeleisende houding aannemen. Wij moeten ons er allen van bewust zijn dat het beslissende moment voor dit proces het moment is waarop de Commissie het verslag zal presenteren dat zij voor april heeft toegezegd, vooral ook met het oog op de eventuele toepassing van de vrijwaringsclausule. Hoe het ook zij, het document dat hier vandaag wordt gepresenteerd, is van essentieel belang.
Ik vertrouw erop dat de autoriteiten van Boekarest snel zullen reageren en de opmerkingen die in het verslag worden geformuleerd ter harte zullen nemen. Zij kunnen daarbij op onze volle steun rekenen. 
Hannes Swoboda (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, aansluitend op het voetbaljargon dat de heer Lagendijk heeft gebruikt, zou je kunnen zeggen dat de Commissie de beide landen Roemenië en Bulgarije een gele kaart heeft gegeven, wat overigens in het geheel niet uitsluit dat de beide teams Roemenië en Bulgarije zo goed en zo eerlijk spelen dat het toch nog mogelijk is om de toetreding in 2007 te verwezenlijken. De Commissie heeft er terecht op gewezen dat op een groot aantal terreinen vooruitgang is geboekt, al zijn sommige problemen nog niet opgelost.
Wat Roemenië betreft hoop ik, in aansluiting op wat de heer Wiersma heeft gezegd, dat de politieke discussie in het land zich zal ontwikkelen in de richting van een gemeenschappelijk standpunt over Europa en dat niet wordt gestreefd naar tweespalt in het land. De oppositie, de regering en de president van het land zouden in dit opzicht één lijn moeten trekken. Wat Bulgarije betreft ben ik ervan overtuigd dat datgene wat is verzuimd, bij de vorming van een regering alsnog wordt gedaan. Er is al het een en ander gedaan en er zal nog het een en ander moeten worden gedaan.
Het is volstrekt duidelijk dat we nauwlettend zullen observeren wat beide landen en beide regeringen doen om de bestaande gebreken te verhelpen. Daar hoort bijvoorbeeld het grote probleem van de corruptie bij, maar ook het vraagstuk van de situatie van de Roma-bevolking, dat hier ook al ter sprake is gebracht. Dat vraagstuk hebben we steeds weer aan de orde gesteld, niet alleen in het Parlement, en ik heb op dit punt ook vooruitgang geconstateerd. Natuurlijk bestaat ook de angst dat er geen zekerheid naar deze landen wordt geëxporteerd, maar dat juist problemen worden geïmporteerd, als niet met grote stappen vooruitgang wordt geboekt in het streven deze achtergestelde bevolkingsgroepen in het land zelf te helpen.
Dat alles zal in ogenschouw moeten worden genomen om uiteindelijk in 2007 of 2008 een besluit te kunnen nemen, ook rekening houdend met het welzijn in deze landen, want het gaat er ook om deze landen te helpen de juiste stappen te zetten. Ik wil u, mijnheer de commissaris, graag uitnodigen om de komende maanden samen met het Parlement niet alleen actief op te treden in de landen zelf, maar ook de kwestie van de uitbreiding in algemene zin in de Europese Unie nadrukkelijker aan de orde te stellen.
Natuurlijk bestaat er een zekere uitbreidingsmoeheid. Dat is na alle debatten en teleurstellingen ook niet verwonderlijk, maar we mogen niet eenvoudigweg toegeven aan die moeheid en zeggen: dat interesseert ons niet. Het gaat er in dit debat om de mensen ervan te overtuigen hoe belangrijk deze uitbreiding is. Ik zou graag zien dat de Commissie bij deze gelegenheid haar oordeel zou geven over de uitbreiding van 2004, want al is vandaag gezegd dat die ons tot de grens heeft gebracht van wat realiseerbaar is, ik ben ervan overtuigd dat de uitbreidingsstap van 2004 positief verlopen is. Niet dat er geen problemen waren, maar in werkelijkheid heeft die uitbreiding de Europese Unie sterker gemaakt, als we die stap gemeenschappelijk verwerken. Ook daarover moeten we praten.
Natuurlijk verwachten we van de nieuwe lidstaten ook een sterke betrokkenheid bij Europa. Dat de nieuw gekozen president van Polen van mening is dat zijn eerste twee reizen naar de VS en het Vaticaan moeten leiden, is een feit dat ik zal moeten accepteren. Ik bemoei mij zeker niet met het reisbeleid van de Poolse president. Alleen mag het geen verbazing wekken dat velen zich afvragen of Europa en de gemeenschap waar Polen lid van is geworden, niet belangrijker zijn.
Vanochtend in alle vroegte hebben we gedebatteerd over sociale waarden en de sociale modellen in Europa en in dit verband bestaat ook de angst dat de waarden die wij moeizaam hebben verworven, eenvoudig zullen worden afgebroken. Het kan niet zo zijn - en mijn fractie is het wat dat betreft zonder voorbehoud met mij eens - dat wij ons nu in het uitbreidings- en integratieproces opnieuw afschermen en bij wijze van spreken de werknemers, het kapitaal of de belangen van onze buren bij de poort tegenhouden. We moeten het overgangsproces verstandig vorm geven en zo veel mogelijk proberen gemeenschappelijk een nieuwe sociale norm te ontwikkelen, en niet de deuren wagenwijd openzetten voor sociale dumping.
Uitgaande van de veronderstelling dat we erin zullen slagen onze eigen bevolking ervan te overtuigen hoe belangrijk deze uitbreiding van de Europese Unie is, hoop ik dat we komend voorjaar tot een goed besluit kunnen komen en dat het mogelijk zal zijn om 2007 aan te geven als jaar voor de uitbreiding. 
Jeanine Hennis-Plasschaert (ALDE ). –
   Voorzitter, geachte commissaris, collega's, Roemenië en Bulgarije hebben het afgelopen jaar weer de nodige en belangrijke stappen gezet. Desalniettemin is de actielijst voor beide landen aanzienlijk en de tijd tot 1 januari 2007 beperkt.
Over Roemenië. Op basis van de voortgangsrapportages van het afgelopen half jaar, de berichten die ik vanuit Roemenië verneem alsook mijn eigen waarnemingen, moet ik eerlijk bekennen dat ik nog altijd een flink aantal punten van zorg heb. Veel hiervan is reeds ter sprake gebracht door collega's. Ik zal op drie punten nog even kort ingaan.
Ten eerste, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. In de voortgangsrapportage van september jongstleden wijst de Commissie erop dat de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht in het geding komt door de grote budgetbeperkingen die het ministerie van Financiën oplegt. Ik zou graag willen weten wat de stand van zaken is op dit moment.
Ten tweede blijkt uit alles - en ook dat is al eerder gezegd - dat de corruptie nog altijd welig tiert bij politie, justitie en het politieke apparaat. In hoeverre denkt de Commissie dit op te lossen door middel van meer wet- en regelgeving? Is het niet vooral een kwestie van bewustzijn, mentaliteit en dus tijd?
Tenslotte, de psychiatrische zorg. Deze wordt gekenmerkt door ernstige tekortkomingen en wordt niet als prioriteit beschouwd, althans dat maak ik op uit de recente ontwikkelingen in Roemenië. Hoe denkt de Commissie de urgentie van dit probleem alsnog duidelijk te maken? Verder zou ik graag van de Commissie concreet horen welke punten zij cruciaal acht om komend voorjaar tot een positief advies te kunnen komen en dus voor toetreding per 1 januari 2007 te pleiten.
Ik heb het hier al vaker gezegd, ik vind het echt van groot belang dat we ons houden aan de voorwaarden en criteria die ooit zo zorgvuldig geformuleerd werden. Kandidaat-lidstaten of landen met een ambitie in die richting treden niet alleen toe tot een economische ruimte, maar opteren ook voor deelname aan de politieke unie, de Europese rechtsgemeenschap.
De Commissie is kritisch en dat waardeer ik. De vraag is of de Raad de verslagen van de Commissie serieus in overweging neemt. In december 2004, toen besloten werd om de onderhandelingen formeel af te ronden, deed hij dat in ieder geval niet. De afwezigheid van de Raad tijdens dit debat, is wat mij betreft dan ook wederom veelzeggend, andere prioriteiten of niet. Let wel, ik ben voor toetreding van beide landen maar het zou me werkelijk een lief ding waard zijn, als dit gebeurt op basis van hetgeen wij met elkaar hebben afgesproken. 
Elly de Groen-Kouwenhoven (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, er komt goed nieuws uit Bulgarije, maar ook alarmerend nieuws. Sinds de verkiezingen in juni heeft de neonazipartij Ataka zitting in het Bulgaarse parlement. Deze partij behaalde in juni 8 procent van de stemmen en staat momenteel op 12 procent. Ataka ontkent de holocaust en op de partijwebsite staan verhandelingen over manieren waarop je Roma kunt castreren en felicitaties van de Ku Klux Klan.
Achter deze propaganda voor racisme en xenofobie zitten de voormalige geheim agenten van de communisten die bezig zijn een schaduweconomie op te zetten door middel van nepprivatisering en manipulatie. Hun strategie bestaat erin de aandacht van de bevolking af te leiden van de corruptie op hoog niveau door antisemitische en tegen Roma en andere minderheden gerichte sentimenten in Bulgarije aan te wakkeren.
Bulgarije heeft democratische politici die de corruptie en armoede willen bestrijden, maar ze krijgen niet genoeg steun van het Europees Parlement. De EU heeft de verplichting om iets aan de problemen in Bulgarije te doen, omdat ze al vijftien jaar met de verkeerde partners samenwerkt. Hoe kijkt de Commissie aan tegen de recente gewelddadigheden tussen Roma en Bulgaren die voortkomen uit anti-zigeunersentimenten? En mijn tweede vraag is: richten EU-subsidies iets uit tegen racisme of stimuleren ze corrupte politieke structuren? 
Athanasios Pafilis (GUE/NGL ). -
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wat de sprekers voor mij vergeten zijn ons te zeggen is hoe de situatie in Bulgarije en Roemenië tijdens dit toetredingsproces werkelijk is.
De echte werkloosheid in Bulgarije en Roemenië is verschrikkelijk hoog. Grote industrie- en veeteeltbedrijven zijn gesloten. De teelt van traditionele gewassen, zoals druiven en tabak, is ingestort of staat op het punt van verdwijnen. Zelfs de infrastructuur, zoals die voor irrigatie, is vernietigd. Vrijwel overal zijn de irrigatiebuizen, het kanaliseringsysteem en de irrigatiestations plus apparatuur geheel kapot gemaakt.
In Bulgarije is bijvoorbeeld de totale landbouwproductie met meer dan 50 procent gedaald. Op die manier kunnen de producten van de Europese multinationals, waarvan u de belangen behartigt, verkocht worden.
Het recht op grondbezit is hersteld, maar het gemiddeld areaal is slechts 1,5 hectare. Dat is een veel te klein lapje grond om een rendabele teelt mogelijk te maken. Die grond kun je dus bijna voor niks, voor een appel en een ei, opkopen. De Europese multinationals zullen de grond in Bulgarije en Roemenië opkopen, maar dat zegt u onze gasten uit Bulgarije en Roemenië natuurlijk niet, ofschoon ze dat allang weten.
Men maakt het gezondheids- en onderwijssysteem kapot. De Roemeense regering, mijnheer de commissaris, probeert de levensstandaard van 1989 te bereiken, en daar had u kritiek op.
U spreekt over democratische vrijheden, over rechten, maar u zwijgt over het feit dat het voor de Communistische Partij van Roemenië bij wet verboden is om activiteiten te ontplooien. U zwijgt over het ongehoorde feit dat de voorzitter van de federatie van mijnwerkersvakbonden van Roemenië, Miron Cozma, sinds februari 1999 gevangen wordt gehouden, omdat hij de belangen van de mijnwerkers, die met duizenden tegelijk worden ontslagen, durfde te verdedigen.
Deze situatie heeft gevolgen voor Griekenland. Aangezien de lonen in die landen zo laag zijn, worden bedrijven, en met name bedrijven uit Noord-Griekenland, ertoe aangezet om hun activiteiten naar die landen te verplaatsen, omdat ze zo meer winst kunnen maken. Gevolg is dat de Bulgaarse en Roemeense werknemers, willen ze geen honger lijden, gedwongen zijn te werken als slaven, terwijl de werknemers in Griekenland tegelijkertijd onder druk komen te staan.
Welkom in de Europese Unie! In het beloofde land van de twintig miljoen werklozen, de vijftig miljoen armen! Welkom in de Europese Unie, die de rechten van werknemers met voeten treedt om het grootkapitaal ongelooflijke rijkdommen toe te schuiven. 
Nils Lundgren (IND/DEM ).
   –Mijnheer de Voorzitter, de Zweedse partij Junilistan zal Roemenië en Bulgarije verwelkomen als lidstaten van de Europese Unie, op dezelfde wijze als zij Turkije, de landen van de westelijke Balkan en op termijn ook Oekraïne en hopelijk Wit-Rusland zal verwelkomen. Het gaat daarbij echter om het tijdschema, want dat is belangrijk. Ik wil waarschuwen voor de problemen waarmee de EU wordt geconfronteerd als wij in zeer korte tijd een groot aantal lidstaten toelaten die arm en economisch onderontwikkeld zijn en die slechts een korte ervaring met de democratie en de rechtsstaat hebben en met grote corruptieproblemen kampen.
De zojuist uitgevoerde uitbreiding met tien landen, waar Junilistan een warm voorstander van was, bezorgt ons al de nodige problemen. Het is gevaarlijk voor de toekomst van het Europese project als wij nu arme landen als Roemenië en Bulgarije toelaten in een EU die blijft kampen met een absurd landbouwbeleid en een slecht geregeld structuurbeleid, en die worstelt met problemen rond het verhinderen van geknoei en corruptie in haar eigen systeem.
We moeten ons afvragen in welke fase een land volwaardig lid zou moeten worden. Gaat de ontwikkeling het snelst wanneer een kandidaat-lidstaat zich inspant om goedgekeurd te worden, of nadat het land toegelaten is? De druk om de democratie, de mensenrechten, het gerechtelijk apparaat en het openbaar bestuur te verbeteren en om een goed functionerend markteconomie op te bouwen is volgens mij het sterkst voordat de lidmaatschapsonderhandelingen zijn begonnen, en in tweede instantie voordat het land als lid wordt toegelaten.
Het verslag van de Commissie over de situatie in Roemenië en Bulgarije is op deze verschillende punten niet overtuigend. We vinden een sleutelpassage waarin geconcludeerd wordt dat de ontwikkeling op een aantal gebieden onvoldoende is geweest, en de Commissie geeft lange lijsten van wat er niet is gedaan aan de infrastructuur, de georganiseerde misdaad, het belastingstelsel en de behandeling van minderheden. In deze situatie moet het lidmaatschap van beide landen voorlopig worden uitgesteld. Dat is in het belang van zowel de Europese Unie als de beide kandidaat-lidstaten. 
Koenraad Dillen (NI ).
   – Voorzitter, geachte collega's, nog in het begin van oktober stelde de Roemeense eerste minister Popescu dat de enorme toename van de georganiseerde misdaad in Bulgarije een toetreding van beide landen in 2007 dreigt te hypothekeren en dat deze toetreding door de toepassing van de beschermingsclausule wordt uitgesteld tot 1 januari 2008.
Popescu's uitspraken worden nu bevestigd door de Europese Commissie die in haar rapport letterlijk stelt dat de corruptie in beide landen, dus niet alleen in Bulgarije, zodanige vormen aanneemt dat de interne markt van de EU en de door de Unie gefinancierde programma's worden bedreigd. Met betrekking tot de hervorming van justitie en de administratie zijn zeer weinig verbeteringen merkbaar en dat maakt dat de corruptie welig tiert.
Bulgarije en Roemenië zijn Europese landen die net zoals de andere Midden- en Oost-Europese landen recht hebben om tot de Unie toe te treden. Zij moeten evenwel ook klaar zijn voor die toetreding. Wij kunnen geen landen toelaten waarin eigenlijk nog geen rechtsstaat bestaat. Landen die in de greep worden gehouden, voor een stuk althans, door de georganiseerde misdaad en waarvan de Commissie zelf stelt dat ze de Europese interne markt kunnen schaden. Zeker niet in 2007, maar waarschijnlijk ook nog niet in 2008. 
Kinga Gál (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, staat u mij toe dat ik u persoonlijk bedank voor de openheid die u steeds weer aan de dag legt bij de behandeling van onze voorstellen inzake toetredingskwesties.
De toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de Europese Unie is een historisch moment. Laten wij de historische betekenis echter even terzijde schuiven en de naakte feiten onder ogen zien. Een van de hoofdvragen van het huidige debat is of de landenverslagen de reële situatie weerspiegelen en zo ja, in welke mate. In dit geval zal ik mij beperken tot Roemenië.
Om op deze vraag een antwoord te kunnen geven is het nodig bepaalde elementen onder de loep te nemen, niet alleen in het licht van de officiële statistieken, maar ook met het oog op de dagelijkse realiteit. In het verslag van de Commissie wordt de nadruk gelegd op sommige van deze belangrijke kwesties, zoals de interne markt, de regelgeving inzake de gezondheid van dieren en voedselveiligheid. Er wordt tevens gewezen op de afwezigheid van instellingen die moeten zorgen voor de verspreiding van de landbouwsteun onder de Roemeense boeren. Tezelfdertijd zijn er belangrijke maatregelen ingevoerd met betrekking tot de hervorming van het gerechtelijk apparaat. De Commissie apprecieert deze maatregelen en mevrouw Macovei, de minister, verdient dan ook een woord van lof. Er wordt ons gezegd dat op het gebied van de politieke criteria enorme vooruitgang is geboekt en dat de situatie van de 1,6 miljoen Hongaren in het land is opgelost, maar helaas hebben er op dit vlak geen tastbare veranderingen plaatsgevonden. Zo is in het geval van de minderhedenwet geen van de gedeeltelijke oplossingen aanvaard. In het verslag wordt nog gesproken over een gunstige ontwikkeling, maar ik moet de commissaris erop attenderen dat de minderhedenwet gisteren door de Roemeense Senaat verworpen is. In de loop van het debat in de Senaat vielen er haatdragende en discriminerende woorden die geen enkele geloofwaardige democratie ter wereld zich kan veroorloven. Ik veronderstel dat de Hongaren in Roemenië aan het begin van de jaren negentig soortgelijke dingen hebben gehoord.
De huiveringwekkende stemming van gisteren doet vermoeden dat een culturele of andere vorm van autonomie die een oplossing zou betekenen voor de omvangrijke Hongaarse gemeenschap is uitgesloten. Om het met de woorden van de voorzitter van de bevoegde deskundigencommissie van het Roemeense parlement te zeggen: “Zoiets is onmogelijk in een rechtsstaat!” Mijn vraag is wat voor een rechtsstaat hier wordt bedoeld. Er is een juridisch kader voor de teruggave van kerkelijke bezittingen gecreëerd. In de praktijk wordt de teruggave van kerkelijke bezittingen echter onmogelijk gemaakt, worden de opgeëiste gebouwen heimelijk geprivatiseerd of wordt het privatiseringsproces vertraagd door opeenvolgende rechtszaken. Eigenaarsrechten kunnen niet worden afgedwongen. Om wat voor soort markteconomie gaat het hier eigenlijk? Eerst en vooral moeten wij de problemen identificeren, want het benoemen van de problemen kan ons op weg helpen naar een oplossing. Het is aan dit Parlement om de problemen te definiëren en dat is een fundamentele taak. Het is de meest doeltreffende manier om de mensen in Roemenië te helpen. Daarom moeten wij bereid zijn om de reële situatie onder ogen te zien, samen met en ter wille van degenen die in Brussel en Roemenië met deze taak belast zijn. 
Catherine Guy-Quint (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, allereerst wilde ik u zeggen hoeveel deugd het me doet hier in deze zaal het woord te voeren ten overstaan van de Roemeense en Bulgaarse waarnemers. Dat is echt een eerste belangrijke stap op weg naar de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de Unie. Ik wilde daarnaast getuigen van de vooruitgang die ik als lid van onze parlementaire delegatie in zes jaar tijd heb zien plaatsvinden in Bulgarije. Grote stappen vooruit, waaraan een groot deel van de bevolking een steentje heeft bijgedragen. Maar het is heel moeilijk geweest voor de mensen, want er is veel van hen gevraagd. Ik denk dat we ons in het Westen niet kunnen indenken wat voor een cultuurschok de overgang van een communistische, geleide economie naar een markteconomie teweegbrengt.
U heeft allen opgemerkt dat talrijke elementen van het Europese zijn overgenomen, en dat die zich hebben vertaald in duidelijk zichtbare economische en politieke vorderingen. Maar u hebt ook talloze schemergebieden genoemd. Net als u moet ik toegeven dat de integratie van de minderheden een groot probleem is in deze landen. Ik denk daarbij aan Roma, gehandicapten, vrouwen en hun rol en ook aan homoseksuelen. Maar zijn wij wel in een positie om anderen de les te leren als we in onze eigen landen met soortgelijke problemen kampen?
Er zijn problemen ten aanzien van corruptie, eigendomsrechten en veiligheid. Om deze het hoofd te bieden moet Bulgarije een echte hervorming van het gerechtelijk apparaat doorvoeren en het nieuwe systeem daadwerkelijk ten uitvoer leggen, hetgeen de hele bevolking democratische waarborgen zal bieden. Voordat de volgende voortgangsrapportage zich aandient, over enkele maanden, moeten Bulgarije en Roemenië er een schepje bovenop doen. Op haar beurt moet de Unie echter onverminderd hulp blijven bieden, in de vorm van technische bijstand en budgettaire steun.
Tot slot nog dit: ofschoon we rigoureus en veeleisend moeten zijn in onze verstandhouding met deze twee nieuwe landen, moeten we ook beseffen dat hun toetreding tot de Unie een nieuwe dimensie zal toevoegen aan Europa en dat we eindelijk samen de bladzijde van Jalta kunnen omslaan. 
Luciana Sbarbati (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, er is een jaar verstreken sedert de aanneming van het verslag-Moscovici over de vorderingen van Roemenië en Bulgarije op de weg naar toetreding.
Wij hebben ‘ja’ gezegd, maar onder voorbehoud, en verwezen naar de vrijwaringsclausule in het Toetredingsverdrag, die ons in staat stelt de toetreding met een jaar uit te stellen als wij bij de overname van het achterstand of weinig tevredenstellende resultaten vaststellen.
Ik heb als lid van de interparlementaire delegatie de situatie in Roemenië op de voet gevolgd en ben van mening dat wij er goed aan doen voorzichtig te zijn als wij een beter inzicht willen krijgen in de situatie in het land: het onderwijssysteem laat te wensen over, corruptie is nog steeds wijdverspreid, het beleid op milieu-, energie- en economisch gebied moet worden versterkt, er is geen afdoend antwoord gegeven op het vraagstuk van de discriminatie van minderheden, en het gemiddeld inkomen van de bevolking is te laag.
Bovendien blijft de kwestie van de internationale adopties openstaan. Die adopties zijn na het moratorium en de uitvaardiging van de nieuwe wet geblokkeerd, met alle onaangename en schadelijke gevolgen van dien voor de kinderen, de meest weerloze wezens, die in het kader van hetgeen wij allen ‘mensenrechten’ noemen op de eerste plaats zouden moeten komen. De slachtoffers zijn juist de minderjarigen die hun gezinnen hebben leren kennen maar nu niet de mogelijkheid hebben hun nieuwe familie in de armen te sluiten en in de geborgenheid daarvan te leven. Het Europees Parlement moet dit probleem heel nauwgezet blijven volgen en Roemenië vragen te respecteren wat het op institutioneel vlak beloofd heeft.
Andere punten van zorg zijn de rechtspraak en de grenscontrole in verband met prostitutie, een verschijnsel dat beteugeld moet worden. Daarbij moet worden vermeden dat minderjarige prostituees die door lokale organisaties worden uitgebuit, naar aangrenzende landen worden gestuurd.
Wij kunnen het proces van de uitbreiding niet tegenhouden, maar wij kunnen er wel voor zorgen dat dit niet enkel een economische proces is. Dit is immers ook een cultureel en democratisch verschijnsel, dat tot doel heeft de vrede te garanderen. Daarom ga ik akkoord met de voorzichtige rapportage van de Commissie over de wijze waarop de toetreding van Roemenië en Bulgarije vormgegeven moet worden. De maanden die ons scheiden van de toetreding tot de Unie geven de twee landen de mogelijkheid ervoor te zorgen dat ze deel gaan uitmaken van Europa zonder hekkensluiter te worden, en ze geven ons de kans om de noodzakelijke, door voorzichtigheid ingegeven garanties te krijgen dat de toetreding met vol bewustzijn van de implicaties en op basis van gelijke behandeling geschiedt.
Natuurlijk hopen wij dat dit alles bewaarheid wordt, opdat de droom uitkomt die Romano Prodi deelde met de Europese burgers. Als voorzitter van de Commissie zette hij zich met hart en ziel in voor de uitbreiding en keek hij uit naar een verenigd Europa dat in staat zou zijn een krachtig politiek project voor te stellen, een project dat de mensen die de grote veranderingen van onze tijd met bezorgdheid gadeslaan, vertrouwen kan geven en de mogelijkheid biedt om actief mee te werken aan de realisering van een internationaal optreden met een menselijk gelaat. Mijns inziens is dat het Europa dat wij willen. 
Marie Anne Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte Roemeense en Bulgaarse collega’s, ik zal me in mijn bijdrage beperken tot Roemenië.
Half juli ontvingen wij Roemeense boeren die buitengewoon verontrust waren. Ze legden ons uit dat de Roemeense autoriteiten alle controle over genetisch gemodificeerde gewassen hadden verloren. Niemand, zelfs hun minister niet, weet hoeveel duizenden hectares deze gewassen beslaan. Gebleken is echter dat Roemenië het land is waar genetisch gemodificeerde gewassen werkelijk overal aanwezig zijn: bij soja, maïs, pruimen, aardappelen, enzovoort.
De richtlijn betreffende GGO’s, geachte commissaris, wordt stelselmatig in de wind geslagen, en hierover is in uw verslag niets terug te vinden. Evenmin ben ik iets over de goudmijn Rosia Montana tegengekomen. De huidige regering had zich nochtans uitgesproken tegen dit project, dat indruist tegen de essentie van wat wij verstaan onder duurzame ontwikkeling, een van de pijlers waarop ons Europees beleid rust.
Maar Roemenië bezit met de Donau-delta tevens het ecologische kroonjuweel van Europa. Bij het beheer ervan was tot nu toe een gulden middenweg gevonden tussen het bevorderen van de diverse activiteiten in de delta en de bescherming van deze fabelachtige biodiversiteit. Maar de wijze waarop de delta beheerd wordt, baart ons nu zorgen. Zo is de opening van het jachtseizoen op 15 september schadelijk voor het behoud van dit natuurgebied, waaruit blijkt dat Roemenië op ecologisch vlak bepaald niet op de goede weg zit.
Niettemin steun ik de toetreding van Roemenië tot de Europese Unie van ganser harte, maar ik doe een beroep op de Roemeense autoriteiten om milieuvervuiling aan te pakken en het milieu daadwerkelijk te beschermen. 
Hans-Peter Martin (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, politieke standpunten worden maar al te vaak in de vorm van beeldspraak verwoord. Daarom verzet ik mij tegen de tegenwoordig zo vaak gebezigde vergelijking met de gele kaart. Roemenië en Bulgarije krijgen van de Commissie vandaag geen gele kaart, want dat zou veronderstellen dat zij al op het speelveld staan. Dat is echter niet het geval. Het lijdt geen twijfel dat het Europese spelers zijn, maar ze zijn nog niet in het stadion. Wat zeggen ze tegen elkaar en hoe worden ze in de competitie opgenomen?
Er is verwezen naar Transparancy International, een NGO die ook heeft vastgesteld dat de corruptie in Bulgarije zelfs nog is toegenomen, en die Bulgarije onlangs zowel een lagere plaats op de ranglijst als minder punten heeft gegeven. Voor wie het met barones Nicholson of Winterbourne eens is dat corruptie de grootste vijand van de mensheid is, betekent dat dat de speler Bulgarije zich verder verwijdert van het Europese speelveld.
Wat betreft Roemenië wil ik alleen de nieuwe president citeren, die heeft gezegd: “Ik beweer zonder aarzeling dat bijna alle overheidsinstellingen zijn aangetast door corruptie.” Roemenië is nog niet klaar voor de Europese normen en wij dienen daaruit onze conclusies te trekken. 
David Casa (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen maanden heeft Bulgarije positieve stappen gezet op weg naar het lidmaatschap van de Europese Unie. De economie herstelt zich langzaam en waarschijnlijk zal het land de doelstellingen kunnen verwezenlijken voor de toetredingsdatum. De toename van de handel met lidstaten weerspiegelt dit positieve element. We moeten echter wel een nadere blik werpen op het gerechtelijk systeem in Bulgarije. Hier moet om vele redenen nog serieus aan gesleuteld worden, vooral omdat dit stelsel nog niet in overeenstemming is met het handvest voor de mensenrechten.
Ook de georganiseerde misdaad is een belangrijk en zorgwekkend probleem, waar de Bulgaarse overheid iets aan zal moeten doen. Zo roept bijvoorbeeld het ontslag van vijf hoge ambtenaren van het bureau voor de bestrijding van de georganiseerde misdaad heel wat vragen op, en de Bulgaarse regering moet onmiddellijk iets ondernemen om verdere schade te voorkomen. De voorstellen voor de hervorming van de nationale dienst voor de bestrijding van de georganiseerde misdaad moeten herzien worden, zodat het systeem zo soepel mogelijk kan functioneren.
Daarnaast is de ontdekking van criminele netwerken, zoals een netwerk dat jonge kinderen uitvoerde naar Europa, verontrustend. Vooral omdat deze afschuwelijke handel de laatste jaren steeds vaker voor komt. Daarom moeten de autoriteiten deze vicieuze cirkel doorbreken en ervoor zorgen dat zij de strengst mogelijke maatregelen treffen om al degenen die betrokken zijn bij deze illegale handel aan te houden.
Inderdaad, mijnheer de Voorzitter, zonder de grondrechten kan het Bulgaarse volk niet de levenswijze krijgen die het verdient na de jarenlange communistische overheersing. Indien Bulgarije deze basisprincipes niet naleeft, zullen ik en anderen in dit Parlement Bulgarije moeilijk kunnen aanvaarden als lid van deze Unie. Hier is geen overgangsperiode nodig. We hebben het hier immers niet over economie of politiek, maar over fundamentele mensenrechten.
Daarom hoop ik dat de Bulgaarse overheid deze hindernissen uit de weg zal ruimen, zodat het land tegen 2007 kan toetreden tot de Europese Unie. 
Alexandra Dobolyi (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wens de waarnemers te begroeten, met name omdat hun aanwezigheid hier vandaag te danken is aan de bemoeienissen van de socialistische fractie. Immers, op aandringen van mijn fractie hebben zij na de ondertekening van het toetredingsakkoord op 25 april toestemming gekregen om behalve de werkzaamheden van de overige Europese instellingen ook de werkzaamheden van het Parlement te bestuderen teneinde het toetredingsproces zo vlot mogelijk te laten verlopen. Zowel de commissaris voor uitbreiding als mijn collega’s hebben hier al uiteengezet op welke punten de twee landen tekortschieten. Ik ben er zeker van dat de waarnemers deze tekortkomingen zullen overbrengen aan hun respectieve landen, dus ik ga ze hier niet opnieuw noemen.
Het verheugt mij evenwel dat de nieuwe regering van Bulgarije die uit de verkiezingen van 25 juni naar voren is getreden, wordt aangevoerd door de socialistische partij, aangezien de socialisten van zowel de nieuwe lidstaten als de pretoetredingslanden steeds voorstander zijn geweest van de uitbreiding. In Bulgarije hebben de regeringspartijen en de oppositie een akkoord bereikt om de toetreding tot de Europese Unie tot een goed einde te brengen. Zoals de commissaris ook al zei, is het wetgevingsproces de laatste twee maanden bespoedigd. Met het oog op de uitbreiding zijn er maar liefst dertig wetten ingevoerd op terreinen die door de Commissie als problematisch waren aangemerkt. Ik denk bijvoorbeeld aan de corruptiebestrijding, de hervormingen van het gerechtelijk apparaat en de georganiseerde misdaad. Het volstaat evenwel niet om deze wetten in te voeren; zij moeten ook worden toegepast. Daarom nodigen wij de regeringen van Bulgarije en Roemenië uit om de tijd die hun rest te gebruiken om de nieuwe wetgeving uit te voeren.
Als Hongaarse wil ik deze gelegenheid aangrijpen om nog even nader in te gaan op Roemenië, aangezien de meesten onder u wellicht bekend zijn met het feit dat in dat land een Hongaarse minderheid van anderhalf miljoen zielen woont. Deze Hongaren hebben slechts één manier om tot de Europese Unie toe te treden: samen met Roemenië. Toetreding zou hen in de gelegenheid stellen om samen met ons gelukkig te leven in een gemeenschappelijk Europa zonder grenzen. 
Cecilia Malmström (ALDE ).
   –Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de uitbreiding en de eenwording van Europa zijn natuurlijk niet compleet zonder onze vrienden Roemenië en Bulgarije. Die hebben een vanzelfsprekende plaats in de Europese gemeenschap en we zien uit naar hun aansluiting, die in de nabije toekomst zal plaatsvinden. In de liberale fractie zijn wij blij dat onze collega’s hier als waarnemers aanwezig zijn, zodat we ze kunnen leren kennen en zodat we elkaar kunnen voorbereiden op het komende lidmaatschap.
We zijn onder de indruk van de vorderingen die in beide landen gemaakt zijn, maar tegelijkertijd moeten wij deze vorderingen bestuderen, evenals de implementatie van relevante maatregelen en de resterende problemen. De commissaris heeft op een aantal van deze problemen gewezen. Het betreft terreinen die acuut om nadere maatregelen vragen. We moeten waakzaam zijn op het gebied van mensenrechten, een gebied waaraan het Parlement in zijn algemeenheid en de liberale fractie in het bijzonder altijd extra aandacht schenken. Dat zijn wij verplicht tegenover de bevolkingen van de kandidaat-lidstaten, en ook tegenover onszelf, als wij de Europese waarden willen verdedigen.
De corruptie is een punt van grote zorg, en de Roma – de grootste minderheid van Europa – zijn gemarginaliseerd en kennen een hoge werkloosheid, hoge ziektecijfers en grote en ernstige sociale problemen, in Roemenië en Bulgarije, maar ook in vele andere Europese landen. Discriminatie en racistisch geweld komen helaas nog steeds voor, en maar al te vaak van de kant van de autoriteiten. Dat is natuurlijk onaanvaardbaar. Een ander ernstig probleem dat door bepaalde collega’s is genoemd, zijn de kinderen, speciaal zij die in een instelling worden verzorgd, zoals verstandelijk gehandicapte kinderen. Er komen verontrustende signalen over een openlijke verwaarlozing van deze kinderen, hetgeen een lidstaat natuurlijk onwaardig is.
Ik hoop dat de Commissie zich meer zal inspannen voor de steun aan Roemenië en Bulgarije om ze te helpen deze en andere problemen te overwinnen, en wel zo, dat dit kan gebeuren – en ik geloof en hoop nog steeds dat dit haalbaar is – binnen het tijdskader voor toetreding in het jaar 2007.
Anna Ibrisagic (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Rehn bedanken voor zijn zeer evenwichtige verslag. Helaas vind ik het debat over de uitbreiding niet altijd evenwichtig. Degenen die de uitbreiding willen afremmen, praten over het gevaar van het opnemen van arme landen, en over het feit dat de referenda over het EU-Verdrag het geestelijke klimaat in de EU hebben veranderd en dat Europa killer is geworden. Ze zeggen dat de referenda eigenlijk niet over het Verdrag zelf gingen, maar over andere zaken. En dat klopt, het ging om andere zaken, omdat wij politieke leiders van Europa niet voldoende politiek leiderschap hebben getoond, omdat we er niet in geslaagd zijn om duidelijk te maken dat de referenda over het Verdrag werkelijk over het Verdrag gingen en niet over iets anders.
Laten we er nu voor zorgen dat we die fout niet opnieuw maken, laten we ervoor zorgen dat het huidige debat over de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de EU werkelijk alleen daarover gaat en niet over iets anders. We moeten laten zien dat wij visies en plannen hebben op het punt van de uitbreiding. Uitbreiding is geen kwestie van het lukraak opnemen van nieuwe leden als ons dat goeddunkt en als de publieke opinie in onze landen dat toelaat. Uitbreiding is een kwestie van democratie en vrijheid in Europa, maar vooral een kwestie van Europese veiligheid – het verbaast mij dat niemand dat vandaag genoemd heeft.
Het zou verkeerd zijn om de toetreding van Bulgarije en Roemenië tot de EU als geïsoleerd verschijnsel te beschouwen, omdat ons de komende jaren vele uitdagingen te wachten staan, zoals het debat over de status van Kosovo, het volksreferendum, de zelfstandigheid van Montenegro, verdere discussies met Bosnië en Servië, en de lidmaatschapsaanvraag van Macedonië. Het is verkeerd als men in deze zeer onzekere situatie op het gebied van het veiligheidsbeleid de aansluiting van Roemenië en Bulgarije opschort zonder dat dat beslist noodzakelijk is.
Niemand, noch hier noch in Roemenië of Bulgarije, vindt dat wij een land moeten opnemen zonder dat het voldoet aan de criteria, maar we mogen ook geen land bij voorbaat diskwalificeren. Als Europa inderdaad killer geworden is na de referenda, dan is het onze opdracht om het weer op te warmen. Als Europa zelfzuchtiger en bekrompener geworden, dan is het onze opdracht om het genereuzer en opener te maken. Dát maakt het verschil uit tussen degenen die de opinie vertegenwoordigen en degenen die de opinie maken, en dát maakt ons tot de politieke leiders van Europa die hun verantwoordelijkheid op zich nemen. 
Helmut Kuhne (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, nu er al op zoveel metaforen uit de voetbalwereld een beroep is gedaan, mag ik misschien wel een paar opmerkingen maken over de spelregels. Dit is geen tweede debat over de vraag of Bulgarije en Roemenië kunnen toetreden. Dat besluit is al genomen en ik ben blij dat de waarnemers hier vandaag aanwezig zijn. Ik wil echter twee opmerkingen maken, gericht aan ons zelf en aan beide landen.
Eerst een opmerking voor ons zelf: de heer Van Orden heeft opgeroepen tot krachtig optreden gericht op de bestrijding van corruptie en misdaad. In een paar van zijn persberichten heeft hij expliciet mensen- en drugshandel genoemd. Tegelijkertijd heeft hij echter min of meer openlijk verklaard dat er absoluut geen sprake kan zijn van uitstel van de voor 2007 geplande toetreding. Ik zeg tegen het Parlement: een dergelijke koppeling van standpunten betekent het failliet van de theorie dat toetreding tot de Europese Unie een stimulans is voor binnenlandse hervormingen. Want als de druk wegvalt, omdat toetreding toch wel zal plaatsvinden, welke motivatie voor binnenlandse hervormingen blijft er dan nog over?
Daarom zeg ik in alle duidelijkheid: over het moment van toetreding is niet vooraf een besluit genomen. Dat deze landen zullen toetreden, is duidelijk, maar het moment waarop dat gebeurt staat nog niet vast. Dat is uitsluitend afhankelijk van wat de beide landen in kwestie nog zullen doen in de resterende tijd en van niemand anders. Er kan geen sprake van zijn dat de Europese Unie vooraf concessies of anderszins tegemoetkomingen doet. Ik heb het gevoel dat niet alle aspecten van het even belangrijk zijn. Ik geloof dat de bestrijding van criminaliteit en het waarborgen van de buitengrenzen voor de veiligheid van de burgers van de Europese Unie misschien iets belangrijker zijn dan het aantal verzekerde auto's, al kan een automobilist daar anders over denken. Er zijn naar mijn mening echter meerdere hiërarchieën voor problemen en daarom moet ieder land afzonderlijk worden beoordeeld. Tot nu toe is het heel handig geweest om per konvooi te reizen, waarbij de zwakke plekken van het ene land werden afgedekt door de sterke kanten van het andere land, maar die tijd is voorbij. Vanaf nu wordt elk land afzonderlijk beoordeeld. 
István Szent-Iványi (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij liberalen steunen de toetreding van Roemenië op 1 januari 2007. Deze doelstelling is nog steeds haalbaar, zelfs in het licht van het verslag dat de commissaris hier heeft gepresenteerd, al moeten er inderdaad serieuze inspanningen worden geleverd. De Roemeense regering verdient een woord van lof voor de moeite die zij de afgelopen maanden heeft gedaan om aan de vereisten te voldoen. Zij heeft reeds een lange weg afgelegd, maar toch heeft zij nog veel werk voor de boeg. De hervorming van het gerechtelijk apparaat ligt stil; de aarzelende maatregelen inzake corruptiebestrijding leveren geen enkel resultaat op. De buurlanden maken zich ernstig zorgen over de toestand van het milieu. De opening van de goudmijn in Rosia Montana heeft deze bezorgdheid alleen maar versterkt. Wij verwachten dan ook dat Roemenië uitermate strenge milieubeschermende maatregelen ten uitvoer legt.
Wij vinden het met name verontrustend dat de Roemeense Senaat gisteren de minderhedenwet heeft verworpen. Wij vertrouwen erop dat minister-president Tariceanu zijn belofte nakomt en dat het Huis van Afgevaardigden deze wet spoedig zal aannemen. Wij hopen dat de leden van de Hongaarse minderheid weldra de gelegenheid zullen krijgen om te studeren aan universiteiten waar hun moedertaal wordt gesproken, wij hopen dat er verbetering zal komen in de situatie van de Roma en wij geven toe dat de Roemeense regering op dit vlak inspanningen heeft gedaan. Zij heeft ongetwijfeld harder gewerkt dan de vorige regering, maar toch moet er nog heel wat gedaan worden. Roemenië maakt nog steeds een reële kans om in 2007 toe te treden. Wij hopen van harte dat dit lukt. Roemenië geniet daarbij de volle steun van de liberale fractie, en naar ik meen ook van de overige fracties in dit Parlement, maar uiteraard moet het meeste werk door het land zelf verricht worden. 
Guido Podestà (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de commissaris, ik wil allereerst de waarnemers uit Bulgarije en Roemenië van harte welkom heten. Ik wil ook wijzen op het goede werk van commissaris Rehn, en alle collega’s eraan herinneren dat wij bij de tien landen die op 1 mei 2004 zijn toegetreden dezelfde methode hebben gevolgd, namelijk die van de allesomvattende voortgangverslagen.
Als wij een vergelijking maken tussen het voorbereidingsniveau dat die tien landen veertien maanden voor toetreding hadden bereikt en het niveau waarop Roemenië en Bulgarije nu zitten, zien wij dat er geen groot verschil is. Sterker nog, in vergelijking met een aantal van die tien landen zijn Roemenië en Bulgarije waarschijnlijk verder.
Commissaris Rehn verricht trouwens geen oppervlakkig werk. Hij heeft gezegd dat in het kader van de 29 hoofdstukken van het 140 terreinen onder de loep zijn genomen. En waar heeft hij ernstige zorgen over? Over 10 procent van alle terreinen. Het gaat daarbij om belangrijke thema’s, zoals voedselveiligheid, grenscontrole en de veelbesproken strijd tegen corruptie. Commissaris Rehn heeft zelf ook gesproken over de daadkracht die Bulgarije aan de dag heeft gelegd om de aan de verkiezingen bestede tijd in te halen, en over de indrukwekkende manier waarop Roemenië op een aantal terreinen de achterstand heeft goedgemaakt, zoals bij het vraagstuk van de hervorming van de rechtspraak, de concurrentie en meer in het algemeen in alle sectoren waar aanpassing aan het is vereist.
Juist op grond van hetgeen zojuist is gezegd moeten wij Bulgarije en Roemenië mijns inziens vertrouwen schenken. Zij hebben nog veertien maanden om alles op orde te krijgen, en er mogen geen vooropgezette meningen zijn, zoals ik die soms meen te bespeuren in de woorden van bepaalde sprekers, die nu al een oordeel willen vellen over de inspanningen van deze twee landen, hun bevolking en hun regering.
Ik geloof echt dat we de woorden waarmee collega Moscovici zijn betoog afsloot, namelijk vriendschap, vertrouwen maar ook een veeleisende opstelling, ter harte moeten nemen. Eisen stellen is nodig, mijnheer de commissaris, daar is geen twijfel over, maar wij moeten de twee betrokken landen ook alle steun geven. 
Miguel Ángel Martínez Martínez (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik hier nogmaals onderstrepen wat de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement al maandenlang voortdurend herhaalt: wij zijn voorstander van de toetreding tot de Europese Unie van Roemenië en Bulgarije, wij blijven ons daarvoor inzetten en wij hopen dat de toetreding in januari 2007 een feit wordt.
De nauwgezette monitoring van het proces in beide landen noopt ons er echter toe met dezelfde stelligheid uiting te geven aan onze bezorgdheid, aangezien wij ons afvragen of de respectieve regeringen er tijdig in zullen slagen de vereiste hervormingen door te voeren en tegen de geplande datum aan de toetredingscriteria zullen voldoen.
Wij moeten onze gesprekspartners dan ook aanmoedigen om een nieuwe impuls te geven aan de genoemde hervormingen, zodat ze op de vastgestelde datum daadwerkelijk afgerond zullen zijn. Wij zullen niet dulden dat aan de kandidaat-lidstaten nieuwe eisen worden opgelegd of dat er op het moment van toetreding meer van hen wordt verwacht dan van onze eigen lidstaten werd verwacht, maar wij zullen ook niet aanvaarden dat de gestelde voorwaarden worden afgezwakt.
Vanaf nu vertegenwoordigen Bulgarije en Roemenië twee verschillende situaties die afzonderlijk beoordeeld moeten worden, elk naar eigen verdienste. Het moet duidelijk zijn dat niet wij maar de respectieve regeringen van deze landen de sleutel in handen hebben om voor hun burgers de deur naar de Europese Unie te openen. Wij, het Parlement en de Commissie, willen in deze slotfase van het proces alleen maar helpen; wij willen zeker geen obstakel zijn.
Ten slotte stellen wij vast dat zich in deze twee landen divergerende tendensen voordoen. In Bulgarije zijn de politieke krachten erin geslaagd om een regering van nationale eenheid samen te stellen en iedereen lijkt er bereid om naar beste vermogen bij te dragen aan de beoogde toetreding tot de Unie. De situatie in Roemenië daarentegen is uitermate verontrustend. Het is alsof de Roemeense machthebbers zich hebben voorgenomen de oppositie zoveel mogelijk dwars te zitten en daartoe de regels op zodanige wijze hebben aangepast dat het democratische spel van de instellingen erdoor in het gedrang komt. Het ligt niet in onze bedoeling om hier waardeoordelen uit te spreken. Wij willen alleen maar duidelijk maken dat het gekrakeel tussen de voornaamste politieke krachten van het land ons niet de meest aangewezen manier lijkt om tot een consensus te komen over de hervormingen en de onderhandelingen met de Europese Unie. 
Árpád Duka-Zólyomi (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de officiële toetredingshandelingen met Bulgarije en Roemenië zijn afgerond, maar voordat wij deze landen als volwaardige lidstaten kunnen beschouwen, moeten zij de tekortkomingen wegwerken waarop in de laatste resolutie van het Europees Parlement en het nieuwe verslag van de Europese Commissie de aandacht wordt gevestigd.
De situatie in Roemenië is complexer dan die in Bulgarije. De jonge Roemeense regering levert serieuze inspanningen om de bestaande problemen te verhelpen en verdient dan ook een woord van lof. Zij heeft echter nog veel werk voor de boeg, met name op het gebied van het gerechtelijk apparaat en binnenlandse zaken, de strijd tegen de corruptie en de georganiseerde misdaad en de bescherming van het milieu. Een andere cruciale kwestie betreft de goudmijn in Rosia Montana, ofschoon minister van Buitenlandse Zaken Ungureanu afgelopen lente had beloofd dat hij dit probleem binnen zes maanden zou oplossen.
Een andere zware last is de Roma-kwestie. Ofschoon de nieuwe regering zich inspant om een doeltreffend systeem te ontwikkelen, moet zij nog vele onregelmatigheden wegwerken die voor de Europese Unie volstrekt onaanvaardbaar zijn. Ten gevolge van de toetreding tot de Europese Unie van Bulgarije en Roemenië zal het aantal Roma in de Unie ongeveer met de helft toenemen, hetgeen betekent dat er een langetermijnstrategie ontwikkeld moet worden. De situatie van de etnische minderheden is de afgelopen tien jaar weliswaar aanzienlijk verbeterd, maar zij is nog verre van bevredigend. Waarom is het bijvoorbeeld zo moeilijk om de minderhedenwet door te zetten? De verwerping van de ontwerpwet door de Senaat gisteren moet als een bijzonder negatieve ontwikkeling worden aangemerkt.
Ik zou de Roemeense politici ervoor willen waarschuwen niet te verkondigen dat Roemenië alle rechten van de etnische minderheden reeds ten volle waarborgt, want dat is nog lang niet het geval. Het is een feit dat de grootste etnische minderheid, namelijk de anderhalf miljoen Hongaren, er aanzienlijk op vooruit is gegaan. De Hongaarse minderheid is thans vertegenwoordigd in de regering en het openbaar bestuur en heeft derhalve inspraak in het binnenlands en buitenlands beleid van het land. Als vertegenwoordiger van de Hongaarse gemeenschap in Slowakije zou ik de Hongaarse gemeenschap in Roemenië zo spoedig mogelijk willen zien toetreden tot de Europese Unie, zodat haar leden als EU-burgers kunnen leven en de kansen die de Unie biedt kunnen benutten. Het is de taak van het Europees Parlement om hierop toe te zien, maar tegelijkertijd moeten wij Roemenië ook alle mogelijke steun verlenen. Ik vertrouw erop dat het niet nodig zal zijn de vrijwaringsclausule die wij in onze resolutie hebben opgenomen daadwerkelijk toe te passen. 
Józef Pinior (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vandaag zou ik in de eerste plaats de waarnemers uit Bulgarije en Roemenië van harte welkom willen heten in het Europees Parlement. In grote lijnen voldoen Bulgarije en Roemenië aan de politieke en economische criteria voor het lidmaatschap van de Europese Unie. Beide landen hebben de afgelopen zestien jaar enorm veel vooruitgang geboekt op het gebied van de democratie en de markteconomie. Om de gemaakte vorderingen echt naar waarde te kunnen schatten, moeten we in onze gedachten teruggaan naar het vertrekpunt in 1989. De laatste jaren zijn we getuige geweest van een consolidatie van de democratie en van een verschuiving van een electorale naar een liberale democratie. Met de toetreding van Bulgarije en Roemenië tot de Unie zal het Europese continent veiliger worden. Zij zullen met name een bijdrage kunnen leveren tot de stabilisering van de politieke situatie in de Balkan.
We kunnen de toetreding van Bulgarije en Roemenië tot de Europese Unie dan wel toejuichen, maar dat wil niet zeggen dat we blind zijn voor de problemen die deze twee landen in de aanloop naar het lidmaatschap nog moeten oplossen. Momenteel doen deze problemen zich voornamelijk gevoelen bij de omzetting van het , de hervorming van het gerechtelijk en bestuursapparaat, en de corruptiebestrijding. De Bulgaarse en Roemeense regering moeten de hervormingen op deze gebieden in versneld tempo doorvoeren en ze moeten doeltreffende maatregelen nemen ter bevordering van goed bestuur om de toetredingsdatum van 1 januari 2007 te kunnen halen.
De constitutionele crisis die de lidstaten van de Europese Unie nu doormaken mag niet geëxporteerd worden naar de landen die op weg zijn naar de Europese Unie. Geen enkel land is ooit helemaal klaar geweest voor het lidmaatschap. We mogen de lat voor Bulgarije en Roemenië dan ook niet hoger leggen dan de Europese Unie twee jaar geleden heeft gedaan voor de tien landen uit Midden- en Oost-Europa. De Roemeense en Bulgaarse regering moeten nu extra inspanningen leveren om de huidige problemen de baas te worden. De burgers in deze landen moeten zich bewust worden van de noodzaak van hervormingen en in de Europese Unie zelf moet de publieke opinie een verdere uitbreiding toegenegen zijn. 
Ivo Strejček (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben geen voetballiefhebber, dus ik ben niet zo goed thuis in de voetbalspelregels, maar als Tsjechisch lid van het Europees Parlement zie ik het als mijn persoonlijke taak om een paar dingen over de kwestie inzake Bulgarije en Roemenië te zeggen.
Ten eerste, wat betreft de bevindingen ten aanzien van de politieke criteria: naar mijn mening moet het verslag zich minder nadrukkelijk richten op de noodzakelijke hervorming van het openbaar bestuur, de bestrijding van de corruptie op hoog niveau en de strijd tegen mensensmokkel. Alle leden van het publiek die hier vandaag het debat bijwonen, moeten nu het idee hebben gekregen dat Bulgarije en Roemenië volledig op corruptie draaien, en dat is echt niet zo. Volgens mij moeten wij ons Europese openbaar bestuur hervormen en moeten we iets doen aan de bijna legendarische bureaucratie. Mijn advies is bijzonder zorgvuldig om te gaan met de term corruptie op hoog niveau, zoals die in het verslag wordt gebezigd, en de term spaarzaam te gebruiken.
Het onderdeel van het verslag dat handelt over de economische criteria, ligt bijzonder gevoelig. Als we de economische prestaties in de eurozone vergelijken met die van Bulgarije en Roemenië, kunnen we alleen maar jaloers zijn op de moed waarmee de twee landen de vergaande economische hervormingen ondergaan, met verbluffende resultaten bovendien. In het kader van de hervormingen moet de arbeidsmarkt echter worden genoemd. Helaas is dat niet zozeer een debat over Roemenië en Bulgarije als wel een diepgaand debat over de onbereidwilligheid van de westerse arbeidsmarkten om zich open te stellen voor vrij verkeer van arbeid vanuit Oost- en Midden-Europa.
Volgens mij is dit de boodschap voor de burgers die hier vandaag op de publieke tribune zitten: de Europese Unie beschikt niet over de sleutels tot Europa. 
Panagiotis Beglitis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het door de Commissie ingediende evaluatieverslag geeft een objectief en realistisch beeld van de situatie in de twee landen.
Het is een feit dat Bulgarije en Roemenië sedert het laatste verslag van de Commissie grote inspanningen hebben ondernomen in de richting van overname en volledige toepassing van het . Dat feit kan niemand betwisten of bagatelliseren.
Het is echter eveneens een feit, mijnheer de Voorzitter, dat in het verslag van de Commissie ook gewag wordt gemaakt van grote achterstanden. Amnesty International heeft gewezen op bepaalde problemen bij de bescherming van de mensenrechten, en in het verslag van de Commissie wordt gewezen op serieuze mankementen bij de strijd tegen de corruptie, de hervorming van het overheidsbestuur, de modernisering van de rechtspraak, de bestrijding van piraterij en de schending van de voorschriften inzake intellectuele eigendom, de overname van het , de landbouw - wat betreft fytosanitaire vraagstukken en de bescherming van de gezondheid van dieren -, de controle op de buitengrenzen, de staatssteun in de staalsector, het milieu en nucleaire veiligheid. Dat zijn belangrijke mankementen, waarvan niet alleen de twee betrokken landen de weerslag ondervinden bij hun streven naar toetreding, maar ook de buurlanden en de lidstaten van de Europese Unie.
Vraagstukken zoals bescherming van de gezondheid van dieren, fytosanitaire bescherming, milieu, nucleaire veiligheid, staatssteun, belastingen, verzekeringen en arbeidsrecht en sociale dumping veroorzaken ook in de lidstaten van de Europese Unie ernstige economische en sociale problemen.
Volgens mij is het in het belang van de Europese Unie en de volkeren van de twee landen dat men nadrukkelijk vasthoudt aan de uitbreidingsstrategie en alles in het werk stelt om het proces van opname van Bulgarije en Roemenië in de Europese Unie tijdig af te sluiten.
In de Balkan zijn serieuze ontwikkelingen op til, en de toetreding van Bulgarije en Roemenië zal bijdragen aan de vrede en aan versterking van stabiliteit en veiligheid.
Wij moeten echter een duidelijk boodschap afgeven. Het toetredingsproces zal voortschrijden zonder tegemoetkomingen, maar ook zonder nieuwe voorwaarden. Het doel is en blijft de volledige overname en toepassing van de Europese beginselen en het .
Tot slot wil ik, mijnheer de Voorzitter, erop wijzen dat de Europese Commissie nu eerst en vooral Bulgarije en Roemenië moet ondersteunen, opdat zij de financiële pretoetredingssteun zo goed mogelijk gebruiken om te komen tot een volledige toepassing van het . Verder moeten de voorstellen van het Europees Parlement voor de begroting 2006 worden overgenomen, en dat is de verantwoordelijkheid van de Raad. 
Camiel Eurlings (PPE-DE ). –
   Voorzitter, allereerst aan de commissaris dank voor zijn uitvoerige introductie. Een introductie die een gemengd beeld geeft van een aantal vooruitgangen sinds we er de vorige keer over spraken, maar ook een aantal problemen die blijven. Ik wil mijn bijdrage kort focussen op Roemenië.
Het is absoluut zo dat de regering Basescu een goede intentie heeft en probeert hard te werken aan verdere hervormingen. Ik denk dat dat compliment zijn regering toekomt. Dan nog zijn er een aantal problemen die overeind blijven. Allereerst de voortgaande corruptie. is niet mogelijk en de regering zal dus meer moeten doen dan iedere keer heel duidelijk uitspreken dat ze tegen corruptie is. Met name het aanpakken van mensen hoog in de ambtelijke top en ex-politici die corrupt zijn geweest strafrechtelijk veroordelen is van zeer groot belang om verder vertrouwen te winnen. Natuurlijk heeft justitie daar zijn eigen rol te spelen maar de regering zou alles op alles moeten zetten om daar snel de eerste nadrukkelijke resultaten te laten zien.
Dan het grensmanagement, het gevecht tegen de grensoverschrijdende misdaad, maar zeer zeker ook mensensmokkel. Ook daar zal absoluut nog vooruitgang moeten worden geboekt, ook gelet op het feit dat Roemenië dadelijk één van de grootste, zoniet de grootste externe grens zal hebben, zowel ter land als ook richting zee.
Derde punt: voedselveiligheid, de genetische modificatie. Mijn Nederlandse collega Joost Lagendijk heeft daar nadrukkelijk over gesproken.
En als vierde, misschien ogenschijnlijk een wat kleiner punt, maar niet heus: de positie in ziekenhuizen van mensen met geestelijke problemen en de situatie in weeshuizen. Ook daar denk ik dat absoluut verdere vooruitgang zou moeten worden geboekt.
De commissaris heeft duidelijk gesproken, ook in zijn stukken. 10 % van het acquis zijn nog grote problemen, daar moet het volgens hem verbeteren, wil op de geplande datum kunnen worden begonnen. Wij zullen samen met de commissaris, nu in het najaar maar zeer zeker ook in april, moeten kijken of uitstel nodig. Hopelijk niet, maar als het moet dan moet het. En ook moeten we bekijken of na een eventuele toetreding hoofdstukken op non-actief moeten worden gezet, als niet voldoende wordt geïmplementeerd; de Raad moet zich daar ook serieus mee bezighouden; het is jammer dat de Raad hier niet aanwezig is.
Ik wil richting Roemenië zeggen, en dan rond ik af Voorzitter, dat wij kritisch zijn op die criteria; het is niet tegen Roemenië, het is geen gele kaart, maar het is juist een push voor verdere hervormingen, het is een push voor meer vrijheid voor de Roemenen zelf en het is het garanderen van onze waarden als Europa, waar we bij elke uitbreiding heel nadrukkelijk aan moeten vasthouden om onze geloofwaardigheid overeind te houden. 
Libor Rouček (PSE ).
   – Dames en heren, ik zou allereerst de waarnemers uit Roemenië en Bulgarije hartelijk welkom willen heten in het Europees Parlement. De Tsjechische Sociaal-Democratische Partij, de partij waarvoor ik hier het woord voer, heeft zich altijd hard gemaakt voor de toetreding van deze twee landen tot de Europese Unie en dit blijkt ook wel uit de stemmingen zoals die hier in het Parlement hebben plaatsgevonden. Ik denk dan ook dat mijn partij voorstander zal blijven van de toetreding van Roemenië en Bulgarije tot de Europese Unie op 1 januari 2007. Wij zijn er namelijk van overtuigd dat deze toetreding de volgende stap is in een historisch proces: de geleidelijke uitbreiding van de zone van vrede, welvaart en stabiliteit naar het oostelijk deel van het Europese continent.
Ik vind het verslag van de Europese Commissie dat wij vandaag behandelen, buitengewoon evenwichtig, en daar wil ik de Commissie graag voor bedanken. Het maakt gewag van de vorderingen die beide landen hebben gemaakt op het vlak van de mensenrechten, de burgerrechten en het politieke systeem en laat uiteraard ook de grote economische vooruitgang niet onvermeld. Tegelijkertijd worden in het verslag de problemen geïnventariseerd waar zowel Roemenië als Bulgarije nog altijd mee kampen. Voorgaande sprekers stipten veel van die problemen al aan: het gaat onder meer om corruptie, voedselveiligheid en andere landbouwzaken, grensbeveiliging en openbaar bestuur. Dit laatste punt betreft natuurlijk ook de absorptiecapaciteit van deze landen als het gaat om EU-fondsen en het vermogen om deze fondsen op democratische en transparante wijze te beheren en om de uitgaven ervan te controleren. Een ander probleem is de bescherming van minderheden, de Roma-minderheid bijvoorbeeld, een onderwerp waar al talloze discussies over zijn gevoerd.
Ik ben ervan overtuigd dat de toetredingstermijn van januari 2007 voor beide landen nog altijd haalbaar is, maar ik zou u wel met klem een welgemeend advies willen meegeven naar huis, een advies dat gebaseerd is op de ervaringen die ik zelf heb opgedaan toen de Tsjechische Republiek toetrad tot de EU. Ik denk dat het voor een succesvolle toetreding van beide landen noodzakelijk is dat alle Europese politieke partijen met elkaar gaan samenwerken, of het nu coalitiepartijen of oppositiepartijen zijn, en of ze nu een sociaal-democratisch, een liberaal of een conservatief gedachtegoed uitdragen. Als die samenwerking er komt, als u zich daarvoor inspant, ben ik ervan overtuigd dat wij hier over zes maanden, als het definitieve verslag wordt behandeld, tot de conclusie zullen komen dat de toetreding van Roemenië en Hongarije in januari 2007 mogelijk is. 
Péter Olajos (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de vorige sprekers hebben het gehad over de beloften die Roemenië en Bulgarije vóór de afronding van de toetredingsonderhandelingen hebben gedaan en over de mate waarin de twee landen deze beloften zijn nagekomen. Ik wil hier een totaal andere kwestie aankaarten: het lot van de EU-richtlijnen die worden aangenomen in de periode tussen de afronding van de toetredingsonderhandelingen en de werkelijke toetreding.
De richtlijn inzake mijnafval bevindt zich thans in de bemiddelingsfase. Zij is door de Commissie op gang gebracht naar aanleiding van de mijnramp met cyanide die in 2000 in Roemenië heeft plaatsgevonden. Ten gevolge van deze ramp hadden Roemenië, Oekraïne, Slowakije en Hongarije te kampen met ernstige contaminatieproblemen, zowel wat betreft het drinkwater als het milieu. Wij hebben deze richtlijn opgesteld om dergelijke rampen in de toekomst te voorkomen. Verwacht wordt dat zij in december gepubliceerd zal worden. Mijnheer de commissaris, is de kans reëel dat de Commissie en de Raad concessies aan Roemenië zullen doen met betrekking tot de toepassing van deze richtlijn? Welke garanties kunt u geven dat dit niet gebeurt? U vraagt zich wellicht af waarom ik deze vraag stel. Laat ik u dat uitleggen. Ondanks het feit dat er reeds vijf en een half jaar verstreken zijn sinds de Roemeense mijnramp, hebben de rechters tot dusver geen enkele eis tot schadevergoeding vastgesteld. De onderhandelingen zitten vast en het bedrijf dat de schade veroorzaakt heeft, zet zijn werkzaamheden in Roemenië ongestoord voort. Noch de benadeelde partijen noch de natuur hebben enige schadevergoeding ontvangen Dat geldt voor zowel Hongarije als de andere getroffen landen.
Een van de redenen waarom ik pleit voor toetreding van Roemenië tot de Europese Unie is dat het zich als lidstaat van de Unie zal moeten houden aan de communautaire regelgeving. Het lidmaatschap van Roemenië zal ons met andere woorden in de gelegenheid stellen om de uitvoering van de Europese wetgeving af te dwingen. In geciviliseerde Europese landen gelden milieubescherming, het voorkomen van schade en het opleggen van schadevergoedingen als fundamentele rechten en plichten. In Roemenië is dat nog niet het geval. Het hangt van de Raad en de Commissie af of dit al dan niet zal veranderen. Vandaar mijn vraag aan de commissaris en de Raad: kunnen zij waarborgen dat Roemenië en Bulgarije niet zullen worden vrijgesteld van de verplichtingen inzake toepassing van de nieuwe mijnrichtlijn, zelfs niet tijdelijk? 
Georgios Papastamkos (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de kwantitatieve toetredingscriteria zijn tastbaar en meetbaar. De kwalitatieve criteria, de criteria die de kern vormen van de politisering van de uitbreidingsexercitie, zijn echter moeilijk meetbaar.
De Unie is verantwoordelijk voor het feit dat de kwalitatieve criteria nog niet op objectieve, betrouwbare en operationele wijze zijn verduidelijkt, voor het feit dat de politieke geografie, de politieke grenzen niet zijn vastgesteld, en voor het feit dat er geen dialectische relatie tot stand is gebracht tussen verdieping en uitbreiding.
Als deze zeer belangrijke vraagstukken waren beantwoord, hadden wij het dilemma in verband met Turkije niet gehad. Dan was er geen onzekerheid geweest ten aanzien van het perspectief voor de Westelijke Balkan. Dan waren er geen vraagtekens geweest met betrekking tot Bulgarije en Roemenië. Het cruciale tijdstip waarop beoordeeld had moeten worden of de twee landen klaar waren voor toetreding, was het moment van ondertekening van de toetredingsverdragen. Daarna is echter - terecht - een speciale overgangsperiode ingelast voor de politieke, institutionele en bestuurlijke aanpassing, en die duurt nu nog voort. Pertinent zijn eveneens de door de commissaris aangehaalde opmerkingen in het verslag over de mate waarin de twee landen klaar zijn voor toetreding.
Wij mogen echter niet uit het oog verliezen dat Bulgarije en Roemenië meer vaart hebben gezet achter de omzetting van het . In ieder geval mag het niet de Unie zijn die teleurstelling wekt onder de burgers van de twee landen.
Men mag niet achteraf met het verhaal komen dat een kandidatuur niet automatisch tot een lidmaatschap leidt, ofschoon ik achter dat beginsel sta. Bulgarije, Roemenië en de Unie van 25 moeten het tempo en hun inspanningen opvoeren en blijk geven van een convergerende en creatieve politieke wil om op 1 januari 2007 het Europa van 27 werkelijkheid te laten worden. Daartoe worden wij trouwens ook gedwongen, want wij hebben de plicht de historische eenheid van Europa in geopolitiek en geo-economisch opzicht herstellen. 
Michl Ebner (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de positieve stappen die Roemenië en Bulgarije hebben gezet op weg naar de Europese Unie, verheugen ons. Ze geven ons des te meer aanleiding om te spreken over die punten die niet positief kunnen worden genoemd en waarover we kritisch kunnen zijn.
De Commissie stelt vast dat aan de politieke criteria is voldaan. Ik ben van mening dat niet aan alle politieke criteria is voldaan. De wet op de minderheden, waaraan wordt gerefereerd in het verslag van de Commissie, is gisteren in de Senaat verworpen. De heer Duka-Zólyomi heeft het al gezegd. Deze regelgeving voor minderheden was in praktisch opzicht een absoluut minimale eis en zelfs daaraan is niet voldaan. Ik vind dat beschamend en beschouw het als een ongehoorde terugval op de weg naar naleving van de criteria van Kopenhagen.
Ik vind het zeer positief, commissaris Rehn, dat u in het verslag zoveel aandacht besteedt aan de Roma. Ik geloof echter dat voor de anderhalf miljoen Hongaren in Roemenië minstens zoveel ruimte gereserveerd had mogen worden en dat het beter zou zijn geweest als hun situatie gedetailleerder was besproken. Hoewel in het verslag bijvoorbeeld wel gewag wordt gemaakt van het hoger onderwijs, wordt er niet op gewezen dat het hoger onderwijs wordt gefinancierd met privé-bijdragen uit het buitenland en dat de staat Roemenië daar daarvoor dus geen geld beschikbaar stelt; en ook blijft onvermeld dat het feit dat de staat Roemenië voor hoger onderwijs in het Hongaars niets betaalt, betekent dat Roemenië de criteria van Kopenhagen niet naleeft. Het gevolg is dat slechts 1,6 procent van de Hongaarse minderheid, die 6,6 procent van de Roemeense bevolking uitmaakt, hoger onderwijs heeft genoten. Dat betekent dat een bevolkingsgroep die omvangrijker is dan de bevolking van sommige lidstaten van de Europese Unie, in het onderwijs op de onderste trede blijft staan.
Tot slot wil ik nog zeggen dat het Europees Parlement in het verslag-Moscovici heeft opgeroepen tot betere bescherming van minderheden. We zullen dus maatregelen moeten nemen om “de bescherming van de Hongaarse minderheid te waarborgen, met inachtneming van de beginselen van subsidiariteit en ”. Het Roemeense parlement en de Roemeense regering hebben tot dusverre de initiatieven van de Commissie in die richting verworpen. Ook hier moet dus worden opgetreden en ik verzoek commissaris Rehn in dezen zijn invloed aan te wenden. 
Ioannis Varvitsiotis (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Griekse afgevaardigden in de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten geven krachtige steun aan het toetredingsperspectief van Roemenië en Bulgarije. Wij zijn namelijk van mening dat met hun toetreding tot de Europese Unie onder meer ook de stabiliteit en de veiligheid in Zuidoost-Europa zullen worden versterkt.
Het verslag van de Commissie gaat over de vorderingen die in deze twee landen zijn gemaakt, en deze zijn aanzienlijk. Daarnaast wordt in het verslag echter ook gewezen op de achterstand in bepaalde sectoren. De strijd tegen de corruptie, de reorganisatie van het gerechtelijk systeem en de grensbewaking zijn enkele problemen waarvoor sneller een oplossing gevonden moet worden. Grote betekenis moet ook worden gehecht aan de eerbiediging van de mensenrechten en de rechten van minderheden, en verder is de situatie in weeshuizen en psychiatrische inrichtingen in Roemenië allesbehalve tevredenstellend.
Wij volgen de verslagen van de bevoegde instanties aandachtig en hopen dat de noodzakelijke wetgevende hervormingen zo snel mogelijk worden doorgevoerd. Wij hopen eveneens dat Bulgarije zijn beloften nakomt, met name met betrekking tot de kerncentrale van Kozloduy.
Belangrijker nog dan de aanpassing van de wetgeving is voor mij echter de toepassing daarvan - de toepassing in de dagelijkse praktijk. De Commissie moet ook dit vraagstuk goed in de gaten houden. Ik ga ervan uit dat er in de komende veertien maanden een oplossing zal worden gevonden voor deze tekortkomingen, zodat wij deze landen op 1 januari 2007 hartelijk welkom kunnen heten als nieuwe leden van de Unie. 
Mairead McGuinness (PPE-DE ).
   –Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Commissie voor haar verslag. Dit is een zeer belangrijke dag voor Roemenië en Bulgarije, en ik verwelkom de waarnemers die hier vandaag aanwezig zijn. Het moet moeilijk voor hen zijn, omdat wij hier enkele van hun tekortkomingen aanstippen. Wij hebben daar echter geen kwade bedoelingen mee, maar willen hen helpen om hun situatie te verbeteren. Ik zou de premisse van het verslag willen onderschrijven, die inhoudt dat beide landen vooruitgang hebben geboekt, maar dat er meer nodig is.
Ik wil het vooral hebben over Roemenië en, hoewel anderen het ook al over dit onderwerp hebben gehad, met name over de situatie van jonge kinderen, baby’s en volwassenen met een handicap die in inrichtingen zijn ondergebracht. Zoals barones Nicholson of Winterbourne al aangaf, is er aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van kinderrechten – sterker nog, er is sprake van modelwetgeving. Daarom is het des te verontrustender dat er in praktisch opzicht moeilijkheden zijn. Er worden bijvoorbeeld veel baby’s achtergelaten in kraamklinieken; zij kunnen niet in instellingen worden geplaatst, waardoor zij maandenlang en soms zelfs jarenlang wegkwijnen in klinieken. Onlangs zag ik een peuter van achttien maanden in een kraamkliniek. In die gevallen moet er voor noodopvang worden gezorgd.
Met betrekking tot jongeren met handicaps zijn er voorbeelden van proefprojecten waarbij inrichtingen worden gesloten en vormen van beschermd wonen worden opgezet, maar de uitvoering varieert sterk. Er zijn grote moeilijkheden in sommige provincies; gisteren bijvoorbeeld was een deel van het personeel in de provincie Giurgiu nog niet betaald. Als deze mensen niet worden betaald, wie zal dan degenen voeden die zichzelf niet kunnen voeden? Daar moeten wij iets aan doen. 
Wat betreft de landbouw zijn er enorme moeilijkheden in beide landen: zij hebben investeringen nodig en er moet gemoderniseerd worden, en wij moeten hen daarbij helpen. De onzekerheid over de financiële vooruitzichten is voorwerp van zorg. Ik zou premier Blair, de fungerend voorzitter van de Raad, graag willen oproepen om snel met een oplossing te komen voor dit probleem.
In het algemeen ben ik niet geïnteresseerd in data, maar wel in het nakomen van afspraken. Wat ik vandaag probeer te bereiken is dat er hier in dit Europees Parlement wordt geluisterd naar de problemen van degenen die geen stem hebben en dat wij erop toezien dat de afspraken voor hen worden nagekomen.
Bernd Posselt (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, we debatteren in het Parlement over veel zaken, maar te weinig over het centrale thema, namelijk de Europese Unie zelf. Wat is in het belang van de Europese Unie en de Europese burgers? In de eerste plaats dat het toetredingsproces van Roemenië en Bulgarije, dat wij van harte omarmen, een succes wordt. Daarbij bevalt het mij niet dat we zo gefixeerd zijn op een bepaalde toetredingsdatum. Natuurlijk is het in ons belang dat Roemenië, Bulgarije en Kroatië nog tijdens deze zittingsperiode, dus voor de Europese verkiezingen van 2009, lidstaat van de Europese Unie zullen worden. Maar of dat een half jaar eerder dan wel later gebeurt, is mijns inziens minder belangrijk dan de daadwerkelijke implementatie van het . De heer Horáček heeft volkomen gelijk als hij erop wijst dat het hier niet gaat om wat er op papier staat, maar om wat er werkelijk gebeurt. In de komende maanden zullen de Raad en het Parlement samen met onze Roemeense en Bulgaarse vrienden moeten observeren hoe de zaken in deze landen zich in werkelijkheid ontwikkelen, en op grond daarvan zullen ze moeten oordelen, en niet op basis van gevoelens van voorkeur of afkeur.
Het tweede belangrijke punt betreft de criteria van Kopenhagen. Deze criteria van Kopenhagen zijn speciaal voor de laatste uitbreidingsronde ontwikkeld, als aanvulling op het . We mogen niet toestaan dat ze worden afgezwakt, want afgezwakte criteria van Kopenhagen zullen ook op toekomstige uitbreidingen een negatief en gevaarlijk effect hebben.
Mijn derde en laatste punt is dit: uiteraard moeten we erkennen dat de uitbreiding met Roemenië, Bulgarije en Kroatië een belangrijke stap is, maar als die eenmaal een feit is, moeten we ophouden links en rechts de status van kandidaat-lidstaat uit te delen. We moeten in de komende jaren geen enkel land meer de status van kandidaat-lidstaat verlenen. Perspectief - zeker. We mogen Zuidoost-Europa uitzicht bieden op toetreding tot de EU, maar we moeten eerst maar eens de Unie consolideren. Uiteindelijk is niemand erbij gebaat te worden opgenomen in een unie die tegelijkertijd oplost in het niets. Daarom is een duidelijke consolidatie van onze EU een noodzaak. Daar zullen Roemenië en Bulgarije zeker het hunne aan bijdragen. Het zijn Europese landen, maar ze kunnen deze bijdrage alleen leveren op basis van feiten en recht. 
Olli Rehn,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn dank voor dit uitstekende en hoogstaande debat, dat het onderwerp waardig is. Ik waardeer de verantwoordelijke wijze waarmee het Parlement het uitbreidingsbeleid behandelt en ik zet graag de intensieve, concrete en goedlopende samenwerking met u voort. Ik kan nu helaas niet alle talrijke vragen beantwoorden die in dit verband zijn gesteld. Ik hoop dat wij de dialoog kunnen voortzetten in de parlementaire commissie, en bilateraal in de vorm van dringende vragen en het mondelinge debat. Ik concentreer mij nu op de twee of drie belangrijkste vragen die in dit debat naar voren zijn gekomen.
In een aantal interventies werd het belang van een goed functionerend rechtssysteem onderstreept, en in feite is de praktische implementatie van het rechtssysteem - dat wil zeggen de hervorming van zowel het openbaar ministerie als de rechterlijke macht en vooral de doeltreffende uitvoering van deze hervormingen - van zeer wezenlijk belang voor de voorbereidingen van beide landen op de toetreding. Dit heeft direct te maken met de strijd tegen corruptie en de georganiseerde misdaad. Deze hervormingen moeten daarom absolute prioriteit hebben, prioriteit zijn boven alle andere prioriteiten, vooral omdat de invloed ervan zich uitstrekt tot alle sectoren van het leven en de maatschappij, of het nu gaat om de toegang tot de gezondheidszorg of het ondernemingsklimaat. Ik wil ook meer in het algemeen het belang van de uitvoering onderstrepen, niet alleen wat het rechtssysteem betreft, maar ook als het gaat om andere sectoren. De tijd voor het opstellen van strategieën en actieprogramma's is voorbij. Die zijn vrij goed in orde. Nu zijn er praktische resultaten nodig: geen woorden maar daden.
Op het gebied van communautair beleid zijn de landbouw- en veterinaire kwesties de grootste uitdagingen. Beide landen moeten een niveau bereiken dat de voedselveiligheid in de hele Europese Unie waarborgt. Verder moeten ook de controles aan de buitengrenzen worden verbeterd. Anderzijds zijn er op dit gebied ook voorbeelden van goede praktijken: de reactie van de autoriteiten op de vogelgriep was zowel in Roemenië als in Bulgarije goed. Die reactie was snel, doeltreffend en professioneel en zodoende bemoedigend voor de toekomst.
Sommige leden stelden vragen over genetisch gemodificeerde organismen. Ik ben mij er volledig van bewust dat er in Roemenië genetisch gemodificeerde soja wordt verbouwd. Anderzijds moeten wij goed voor ogen houden dat vanaf het moment van toetreding de communautaire regelgeving op dit gebied zal worden toegepast. Aangezien deze sojaproductie op dit moment strikt genomen niet op het grondgebied van de Europese Unie plaatsvindt, is er geen sprake van schending van de communautaire regelgeving. Als de productie van genetisch gemodificeerde soja in de EU niet toegestaan is op het moment dat Roemenië tot de Unie toetreedt, moet Roemenië eenvoudigweg de communautaire regelgeving respecteren en de sojaoogst vernietigen. De Commissie zal dit nauwgezet volgen en ik kan u verzekeren dat de situatie onder controle is.
Het monitoringmechanisme dat wij een jaar geleden in verbeterde vorm in gebruik namen, levert resultaten op. Goede voorbeelden zijn de genoemde hervorming van het rechtssysteem alsmede het concurrentie- en staatssteunbeleid in Roemenië. Deze zijn verschoven van de categorie van ernstige punten van zorg naar een categorie van kwesties ten aanzien waarvan nog steeds doelgericht werk nodig is. De Commissie gaat door met het intensief volgen van de voorbereidingen die Bulgarije en Roemenië treffen. Voordat de Commissie het verslag in april of mei afrondt, zal zij samen met deskundigen uit de lidstaten inspectiereizen maken om de terreinen waar zich de meest zorgwekkende problemen voordoen te beoordelen.
Ter afsluiting zou ik willen zeggen dat de beste dienst die wij Bulgarije, Roemenië en de burgers van deze landen kunnen bewijzen, is: strikt aan de toetredingscriteria vasthouden. Daarom wordt in deze verslagen niet alleen gewezen op de vooruitgang die is geboekt, maar vooral op de nog bestaande gebreken, zodat deze landen en hun regeringen steun zullen krijgen voor hun hervormingsbeleid. Het beleid van voorwaardelijkheid functioneert op die manier als een kracht die de samenleving verandert, en dat is de kern van het uitbreidingsbeleid.
In dit Parlement zijn vergelijkingen met voetbal gemaakt. De heer Lagendijk is hiermee begonnen en omdat hij, ongetwijfeld om goede redenen, denkt dat hij de incarnatie van Johan Cruyff is, kan ik tot slot zeggen dat men zich bij het hervormingsbeleid van Bulgarije en Roemenië beter kan richten op aanvallend totaalvoetbal dan op een angstvallige verdediging van het -type. Het is nu niet de tijd voor passiviteit, maar voor activiteit en doelgerichtheid. 

De Voorzitter.
   Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het vragenuur (B6-0332/2005).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
Eerste deel
De Voorzitter.
Kent de Commissie de praktische problemen die vliegtuigpassagiers kunnen beletten van hun nieuwe rechten uit hoofde van verordening (EG) nr. 261/2004(1) gebruik te maken, en is zij bereid enigerlei actie te ondernemen om deze problemen te verhelpen?
Houdt de Commissie toezicht op de tenuitvoerlegging van de nieuwe wetgeving in de lidstaten, met name waar het gaat om de rol van de aangewezen nationale instanties die de passagiers moeten helpen hun rechten te doen gelden?
Jacques Barrot
   , Mevrouw de Voorzitter, de verordening waarnaar de geachte afgevaardigde verwijst legt inderdaad gemeenschappelijke regels vast voor het schadeloos stellen van reizigers in het geval van instapweigering, annulering of langdurige vertraging van een vlucht.
Sinds de inwerkingtreding ervan op 17 februari 2005 ziet de Commissie nauwgezet toe op de toepassing van deze verordening door de lidstaten en de luchtvaartmaatschappijen. Teneinde overal in Europa een uniforme tenuitvoerlegging van de verordening te garanderen, heeft de Commissie inbreukprocedures aanhangig gemaakt jegens meerdere lidstaten die nog niet de vereiste maatregelen hebben genomen om sancties op te leggen aan luchtvaartmaatschappijen die de geldende wetgeving niet naleven.
Bovendien heeft de Commissie op basis van klachten die haar regelmatig ter kennisgeving worden gebracht praktische problemen geconstateerd bij de feitelijke tenuitvoerlegging van de voornoemde verordening en bij het toezicht op de naleving door de lidstaten. Dat is met name het geval bij de aan nationale instanties opgelegde verplichting om de noodzakelijke maatregelen te treffen teneinde de rechten van reizigers te waarborgen en de ingediende klachten te bestuderen. In dit verband werkt de Commissie momenteel samen met de nationale instanties om te komen tot een uniforme definitie van de rol die deze instanties moeten vervullen bij het bestuderen en afhandelen van de klachten. 
Linda McAvan (PSE ).
   Geachte commissaris, het probleem met deze wetgeving zit hem uiteraard in het feit dat het voor een groot deel afhankelijk is van de informatie die aan de passagiers wordt gegeven, en het probleem ontstaat als er niemand is om de passagiers enige informatie te geven.
In juni strandde een van mijn kiezers, mevrouw Underwood, 's nachts in Alicante met haar gezin, waaronder een tien maanden oude baby; er was niemand van de luchtvaartmaatschappij die enige informatie kon verschaffen. Zij namen zelf telefonisch contact op met hun luchthaven van bestemming, die ook geen enkele informatie kon geven. De familie was al ingecheckt; zij konden hun bagage niet terugkrijgen; er waren geen voorzieningen voor baby's of babyvoeding aanwezig. Zij vertrokken uiteindelijk om 4 uur 's morgens, hoewel ze eigenlijk al om 19.00 uur ’s avonds de vorige dag hadden moeten vertrekken. Zij schreef een brief aan de luchtvaartmaatschappij, maar kreeg geen compensatie; de nationale instantie was ook van mening dat de luchtvaartmaatschappij correct had gehandeld.
Wij hebben een stuk wetgeving hier. Ik ben blij dat u de rol van deze nationale instanties gaat herzien, omdat ik er op dit moment niet van overtuigd ben dat de wetgeving voor burgers praktisch en uitvoerbaar is. 
Jacques Barrot
   , Mevrouw McAvan, ik heb aandachtig geluisterd naar het voorbeeld dat u zojuist gaf. De nationale instanties moeten ingrijpen wanneer luchtvaartmaatschappijen hun verplichtingen niet nakomen. Ik zei u eerder al dat we deze verordening niet voor de vorm hebben aangenomen! Daarom ook gaan we samen met de nationale instanties precies kijken onder welke omstandigheden deze klachten worden afgehandeld. De instanties moeten – het voorbeeld dat u gaf illustreert hoe noodzakelijk dat is – voldoen aan de bepalingen die zijn vastgelegd in de verordening, opdat burgers geen juridische stappen hoeven te zetten om dit af te dwingen. De verordening was bedoeld om niet steeds een beroep te hoeven doen op justitie. Dank u, mevrouw, dat u ons dit voorbeeld heeft aangereikt. Het sterkt me in mijn vastberadenheid om naleving van deze verordening af te dwingen. 
Richard Corbett (PSE ).
   Ik ben blij met het antwoord van de commissaris. Sommige luchtvaartmaatschappijen lijken er alles aan te doen om onder hun verplichtingen uit te komen. Ik heb ook brieven van kiezers gekregen. In een brief over verdwenen bagage zei de betrokken luchtvaartmaatschappij dat alle bagagestukken zouden worden vergoed indien de cliënt de originele kassabonnen kon overleggen. Alsof we de kassabonnen bewaren van alles wat we kopen! Een andere luchtvaartmaatschappij weigerde compensatie voor een wegens weersomstandigheden afgelaste vlucht, terwijl een concurrent tien minuten later op dezelfde dag wel kon vertrekken vanaf dezelfde luchthaven en naar dezelfde bestemming. Er zijn talloze voorbeelden. Toon alstublieft daadkracht bij het opsporen ervan. 
Jacques Barrot
   , Ik zeg u nogmaals dat de Commissie een inbreukprocedure aanhangig heeft gemaakt jegens een aantal lidstaten. Ik tel twaalf lidstaten waarvoor wij een inbreukprocedure hebben ingeleid. Uiteraard wil ik persoonlijk dat deze buitengerechtelijke bescherming, waarin de verordening voorziet en die de Europese burger een transparante en flexibele oplossing biedt, daadwerkelijk wordt nageleefd.
Er zal naar we hopen nog dit jaar een bijeenkomst plaatsvinden tussen de Commissie en de nationale instanties. Onze diensten beantwoorden nu al ongeveer vijfhonderd brieven per maand. Dat bewijst dat er nog werk aan de winkel is, maar ik verzeker u, geachte afgevaardigde, dat ik dit dossier persoonlijk op de voet volg. 
Paul Rübig (PPE-DE ).
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, er zijn luchtvaartmaatschappijen die het er principieel op aansturen om voor de rechter te worden gedaagd. Als u een andere aanpak kiest, verdwijnen de klachten in de prullenbak. Het lijkt dringend noodzakelijk een soort certificering door derden in te voeren, zodat de weigering een betaling te doen met een beroep op overmacht of om andere redenen, moet worden bekrachtigd door een derde organisatie. 
Jacques Barrot
   , Geachte afgevaardigde, ik herhaal dat in elke lidstaat een instantie bestaat die de klacht in behandeling neemt en indien nodig sancties oplegt aan luchtvaartmaatschappijen die deze verordening overtreden. Dat moet een gangbare praktijk worden. Ik denk overigens dat, voorzover deze klachten naar behoren worden afgehandeld, de manier waarop ze worden afgehandeld eveneens een ontmoedigend effect zal hebben. Dat wil zeggen dat de luchtvaartmaatschappijen steeds meer gestimuleerd zullen worden om de verordening na te leven en eventueel schadevergoeding uit te keren, omdat ze weten dat hun een klacht en vrijwel zeker een sanctie te wachten staat als ze dit niet doen.
Alles staat of valt met de toepassing van deze verordening. Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat dit de laatste vraag was. Ik bedank het Parlement dat het zo uitgebreid heeft willen stilstaan bij dit punt teneinde zeker te weten dat we er alles aan doen om deze verordening daadwerkelijk te handhaven. 
De Voorzitter.
Na het recente arrest van het Gerecht van eerste aanleg betreffende het overnamebod dat EDP en ENI op GDP hadden uitgebracht, heeft het voor concurrentie bevoegde commissielid verklaard dat de in de afgelopen jaren doorgevoerde liberalisering van de energiemarkten niet tot de vorming van nieuwe monopolies mag leiden en dat het "onaanvaardbaar is dat de consumenten van een lidstaat financieel moeten opdraaien voor het feit dat een onderneming in een andere lidstaat een belangrijke speler wil worden".
Meent de Commissie in dit verband dat er op de gas- en elektriciteitsmarkt van de lidstaten voldoende leveranciers zijn bijgekomen of dat er nog steeds een hoge mate van concentratie is?
Neelie Kroes,
   De Commissie vindt de graad van concentratie in de energiemarkt van veel lidstaten aanmerkelijk. Tegelijkertijd hebben de energiemarkten in veel lidstaten te maken gekregen met nieuwe aanbieders, hetzij in de vorm van nieuwkomers, hetzij via bedrijven uit andere lidstaten die dochterondernemingen opzetten. Daardoor is de keuze van de consument in veel delen van de EU groter geworden.
Een hoge concentratiegraad kan een negatief effect hebben op het concurrentieniveau op deze markten. Het niveau van de energieprijzen is hier wellicht een indicatie van; daarbij moeten wij echter wel bedenken dat de energieprijs ook wordt beïnvloed door veel andere factoren: de importprijzen van olie, gas en steenkool, de hoogte van de CO2-heffingen op de steenkoolmarkt, additionele kosten voor de steun aan duurzame energiesoorten en de toenemende internalisering van de externe energiekosten.
Dat is de reden waarom de Commissie de concurrentieontwikkeling op de markten in kwestie nauwgezet volgt en waarom zij onlangs een onderzoek heeft ingesteld naar de Europese energiesector. Wij zijn in afwachting van de resultaten van dat onderzoek.
Wat de energiefusies betreft moeten de mogelijke gevolgen voor het concurrentieniveau per geval worden bekeken. De Commissie is er sterk op gebrand dat deze beoordeling zeer aandachtig gebeurt zodat de Europese consumenten kunnen worden beschermd tegen het risico van verminderde concurrentie en ongeoorloofde prijsstijgingen. De Commissie wil graag de aandacht van de geachte afgevaardigde vestigen op het feit dat zij momenteel bezig is met de tweede fase van diepgaande onderzoeken naar de E.ON/Mol-fusie in Hongarije en naar de DONG/E2-fusie in Denemarken. 
João de Deus Pinheiro (PPE-DE ). –
   Mevrouw de commissaris, ik dank u vooral voor het bekrachtigen van de fundamentele principes. Het juridisch oordeel dat de Europese Commissie zich aan het vormen is over de concentratie van Gas Natural/Endesa zou kunnen inhouden (wat ik echter niet geloof) dat die concentratie geen communautaire dimensie heeft en dat derhalve een nationale mededingingsautoriteit – die niet onafhankelijk is van de desbetreffende regering – er een oordeel over moet vellen.
Vanuit die optiek bekeken en gezien het Commissiebesluit van 9 december waarmee de concentratie EDP/ENI/GDP verboden werd, vraag ik de Commissie hoe zij een concentratie kan beletten met grensoverschrijdende effecten en aanzienlijke implicaties voor de concurrentie, nu er wordt gestreefd naar een geïntegreerde Iberische energiemarkt en een volmaaktere interne energiemarkt in Europa. 
Neelie Kroes,
   Daar kan ik kort over zijn, want dat besluit is nog niet genomen. Zodra dat besluit is genomen zal het Parlement worden ingelicht en degenen die nauw betrokken zijn bij het gehele dossier worden uiteraard eerst geïnformeerd. 
Paul Rübig (PPE-DE ).
   Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, op de Europese elektriciteitsbeurs wordt Europese afnemers van elektriciteit op dit moment de duurste vorm van elektriciteitsopwekking in rekening gebracht, namelijk met behulp gasturbines die met bruinkool worden gestookt, waarbij CO2 verantwoordelijk is voor het grootste deel van de kosten. Bent u voornemens om op grond van mededingingswetgeving een onderzoek uit te voeren naar de Europese elektriciteitsbeurs teneinde deze concentratie te verhinderen? 
Neelie Kroes,
   Dat is een interessante vraag. Ik kan u verzekeren dat wij ons bewust zijn van het belang van dat aspect. Het maakt deel uit van het onderzoek naar de energiesector. Wij zijn in afwachting van de resultaten en u zult zeker worden geïnformeerd over de uitkomst. 
José Manuel García-Margallo y Marfil (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik kom nog even terug op de kwestie die mijn collega, de heer Pinheiro, hier heeft aangekaart, namelijk het overnamebod van Gas Natural op Endesa.
Dit bod heeft in Spanje ernstige twijfels doen ontstaan over zowel de gevolgen ervan voor de concurrentie als de verenigbaarheid met de Verdragen.
Mijn vraag is zeer eenvoudig. Wat zijn de reglementaire termijnen voor het aankondigen van een dergelijke operatie? Is er al een regering of een bureau voor de bescherming van de mededinging van een lidstaat die de tussenkomst van de Commissie heeft ingeroepen? Zo ja, wanneer? 
Neelie Kroes,
   Ik herhaal dat ik probeer om de geachte afgevaardigden een duidelijke indicatie te geven van de stand van zaken. Het besluit is nog niet genomen. Op dit punt is Gas Natural van mening dat dit zou moeten worden behandeld door de nationale Spaanse mededingingsautoriteit. Dat is niet enkel afhankelijk van cijfers en omzetten, maar ook van een aantal technische aspecten en op dit moment ben ik niet in staat om u informatie te verschaffen over het uiteindelijke besluit. Ik beloof u dat ik u zal inlichten zodra die informatie beschikbaar is. 
De Voorzitter.
   Mijnheer Masip Hidalgo, wat is uw motie van orde? 
Antonio Masip Hidalgo (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil de commissaris eenvoudigweg nog een vraag over deze kwestie stellen. 
De Voorzitter.
   Dat is helaas niet mogelijk. Het Reglement bepaalt dat er altijd één vraagsteller is en dat twee andere afgevaardigden aanvullende vragen mogen stellen. U bent de derde en dat kan ik niet toestaan. Misschien kunt u dit later in een gesprek met de commissaris regelen. 
Neelie Kroes,
   Ik wil graag nogmaals benadrukken hoe de zaken er nu voorstaan. Er bestaat geen twijfel over dat dit een zeer belangrijke kwestie is. Daar zijn wij het allemaal over eens. Wij als Commissie hebben binnen de energiemarkt de grote verantwoordelijkheid om te kijken naar concurrentie, prijzen en de garantiemogelijkheden, niet alleen voor nu, maar ook voor de toekomst. Dat in aanmerking genomen hebbende, moeten wij onze verantwoordelijkheden nemen en besluiten wie dit voor zijn rekening moet nemen. Zo staan de zaken er nu voor. Het is nog niet mogelijk geweest om tot de eindconclusie te komen of dit een kwestie is van de nationale mededingingsautoriteit of van de Commissie in Brussel. U wordt op de hoogte gesteld zodra dat is besloten. 
De Voorzitter.
Door de voortdurende schommelingen van de olieprijs, die voor een groot deel het gevolg zijn van speculatieve manoeuvres welke ten doel hebben de winsten van de oliemaatschappijen en andere speculanten op te drijven, verslechtert de economische situatie van de arbeiders, vooral nu de winter nadert. De negatieve gevolgen van de hoge prijzen doen zich vooral voelen in de landen die voor hun energievoorziening afhankelijk zijn van olie.
Welke initiatieven is de Commissie voornemens te nemen om de levensstandaard van de arbeiders en de armere bevolkingsgroepen te beschermen tegen de klappen die de hoge olieprijzen betekenen? Is zij van plan speciale maatregelen te nemen voor de stookolievoorziening?
Neelie Kroes,
   Ik heb het overgenomen van mijn goede vriend, commissaris Piebalgs. Zoals u weet is het voor hem niet mogelijk om vandaag hier te zijn omdat hij een belangrijke overeenkomst moet tekenen.
De Commissie is zeer bezorgd over de scherpe escalatie van de olieprijzen in de afgelopen twee jaar. Hoewel de impact op onze economie van deze stijging van de olieprijzen minder ernstig is dan in de jaren zeventig, heeft de stijging niettemin zeer ernstige repercussies, met name voor de meest kwetsbare EU-burgers en de olie-intensieve sectoren.
De Commissie reageert actief op de hoge en veranderlijke olieprijzen en volgt hierin een vijfpuntenplan. De belangrijkste elementen zijn: reguleren van onze vraag naar energie via maatregelen om energie-efficiëntie en energiebesparing te verhogen; toenemend gebruik van alternatieve vormen van energie; verbetering van de transparantie en de voorspelbaarheid van de oliemarkten; verhoging van de gas- en olievoorraad via extra investeringen in productie- en raffinaderijcapaciteiten en tot slot de effectieve aanpak van stroomstoringen.
Bovendien werkt de Commissie actief aan versterking van de samenwerking met de belangrijkste externe olieleveranciers van de Europese Unie via initiatieven als de EU-Russische energiedialoog en de EU-OPEC dialoog.
De Commissie heeft ook een voorstel in voorbereiding om een EU-systeem voor oliereserves aan te leggen. De Commissie heeft geen bevoegdheid om de prijs van ruwe olie of olieproducten te reguleren, met name vanwege het feit dat de oliemarkt een wereldwijde markt is. De Commissie is echter van plan om in nauwe samenwerking met alle betrokken partijen te blijven werken aan de verbetering van het niveau van transparantie op de markt om speculatie te verminderen. 
Georgios Toussas (GUE/NGL ).
   - Mevrouw de Voorzitter, men verwacht dat de 70 grootste aardolieondernemingen in het eerste semester van 2005, op jaarbasis berekend, 230 miljard dollar winst zullen hebben geboekt. Door deze winstorgie worden de Europese Commissie en de regeringen gedwongen deze ondernemingen - die enorme winsten blijven boeken - te waarschuwen, want zij voelen op hun klompen aan dat de werknemers hoogst verbolgen zijn over het ongebreideld gedrag van de oliemultinationals.
Ook uit uw antwoord van vandaag blijkt dat de Europese Commissie, de regeringen van de lidstaten en deze ondernemingen onder één hoedje spelen, ten koste van de werknemers.
De regeringen gebruiken de aardolie als voorwendsel om de belasting te verhogen, aangezien van elke euro die de consument voor benzine betaalt 70 cent naar belastingen gaat, en tegelijkertijd worden de winsten van de bedrijven opgevoerd.
Welke maatregelen denkt de Europese Commissie met het oog op de aanstaande winter te nemen?
Neelie Kroes,
   De vraag is heel duidelijk: wat kan worden gedaan om de investeringen in alternatieve energiebronnen voor andere doeleinden te stimuleren en verhogen?
Wat dit betreft is het vermeldenswaard dat sommigen hun verbijstering hebben geuit dat zij de autoriteiten geen maatregelen zien nemen om een deel van de meevallende winsten van de oliemaatschappijen als gevolg van de laatste olieprijsstijgingen in de wacht te slepen. Oliemaatschappijen zouden zich verantwoordelijk moeten gedragen en moeten garanderen dat een aanzienlijk deel van hun winst weer wordt geïnvesteerd in uitbreiding van de capaciteit van de sector om de groeiende vraag aan te kunnen, waarmee zij ook de basis leggen voor meer redelijke prijzen in de toekomst en overigens ook handel voor zichzelf creëren. Dat betekent investeren in zowel de productie van ruwe olie als in de raffinaderijsector.
Sterker nog, de olie- en energiebedrijven zouden sterk moeten worden aangemoedigd om nieuwe energiebronnen te ontwikkelen om de toekomstige olieschaarste aan te kunnen. De Commissie probeert via haar contacten met de industrie voortdurend het bewustzijn van oliebedrijven te verhogen dat het terecht is om een deel van hun winst te herinvesteren in activiteiten die een meer duurzame economische groei mogelijk maken, zoals de ontwikkeling van alternatieve energiesoorten en energie-efficiëntie. 
Antonio Masip Hidalgo (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de commissaris is belast met een reeks heel belangrijke taken. Daarom zou dit Parlement graag van haar vernemen of zij zich baseert op de gecontroleerde en geregistreerde bedrijfsbalansen dan wel aan creatieve boekhouding doet, en of zij naar de deskundigen van haar dienst luistert of eerder voornemens is nieuwe theorieën uit te vinden. 
Neelie Kroes,
   De vraag is heel interessant. De Commissie is zich bewust van haar grote verantwoordelijkheid in de energiesector. Ik kan u verzekeren dat wij in de Commissie, met name commissaris Piebalgs en ik, ons bewust zijn van onze grote verantwoordelijkheid met betrekking tot het mededingingsbeleid. 

De Voorzitter.
Bestaat er voor de lidstaten een bindende verplichting om afval per soort te verzamelen?
Hoe beoordeelt de Commissie de huidige praktijk in de lidstaten, met name op het gebied van inzameling, vernietiging en recyclage van chemisch, toxisch, smeermiddelen- en radioactief afval?
Acht de Commissie het noodzakelijk meer ruchtbaarheid te geven aan deze problematiek en gelijkaardige acties te financieren die de bescherming van het milieu en de gezondheid van de toekomstige generaties Europese burgers waarborgen?
Stavros Dimas,
   Mevrouw de Voorzitter, de geachte afgevaardigde heeft een reeks vragen gesteld. Haar eerste vraag was in hoeverre de lidstaten verplicht zijn om afvalstoffen naar categorie in te zamelen.
Volgens de richtlijn betreffende gevaarlijke afvalstoffen is het vermengen van gevaarlijke afvalstoffen uit verschillende categorieën en het vermengen van gevaarlijke met ongevaarlijke afvalstoffen verboden. Deze verplichting tot het gescheiden inzamelen van afvalstoffen wordt aangevuld met andere stukken wetgeving van de Unie betreffende bepaalde stromen van afvalstoffen. Bovendien kunnen de lidstaten uit hoofde van hun nationale beleid aanvullende maatregelen nemen.
De tweede vraag was of volgens de Commissie deze praktijk, en met name het inzamelen, vernietigen, enzovoort, succesvol is, of niet. De Commissie is zonder meer van mening dat de wetgeving beter toegepast moet worden. Er zijn grote problemen bij de toepassing van de wetgeving, en de Commissie heeft vast beloofd de toepassing te zullen verbeteren.
Bijgevolg is het afvalstoffenbeleid een prioritaire sector van de milieuwetgeving, en natuurlijk zijn er richtlijnen voor diverse stromen van afvalstoffen - zoals de smeerolierichtlijn, de momenteel besproken batterijenrichtlijn, de richtlijn voor elektrisch en elektronisch afval, de autowrakkenrichtlijn, enzovoort - waarin concreet wordt aangegeven hoe men de afvalstoffen moet scheiden, inzamelen en vernietigen.
Heel belangrijk is eveneens de andere vraag van de geachte afgevaardigde over de openbaarmaking: dragen openbaarmaking en publiciteit bij aan de aanpak van het probleem? Natuurlijk dragen deze daaraan bij. Openbaarmaking en publiciteit zijn immers, samen met een zo groot breed mogelijke voorlichting van de burgers, zeer belangrijke elementen voor het opsporen van beste praktijken inzake afvalstoffenbeheer.
Ik wil eveneens zeggen dat het beginsel "de vervuiler betaalt" moet worden toegepast als een preventieve maatregel, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel. Het is trouwens de verantwoordelijkheid van de lidstaten ervoor te zorgen dat de geschikte maatregelen worden genomen ter naleving van de communautaire wetgeving inzake afvalstoffen.
Er is ook een vraag over de financiering. De Europese Unie financiert de bestrijding van afval. Deze is zelfs een van de prioriteiten van het Cohesiefonds. De financiering daarvan kan geschieden via het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds. Dit geldt natuurlijk voor de achterstandsgebieden en de minder rijke landen in de Europese Unie. Deze hebben recht op communautaire middelen voor de toepassing van het communautair acquis op milieugebied. Deze steun zal naar men verwacht in de periode 2000-2006 ongeveer 2 miljard euro bedragen.
Er zijn natuurlijk ook elders financiële middelen - bijvoorbeeld in LIFE, en er staat een nieuw LIFE+ op stapel -, die gebruikt kunnen worden voor maatregelen, zoals voorlichting van de burgers over milieuvraagstukken maar vooral ook afvalproblemen. 
Marie Panayotopoulos-Cassiotou (PPE-DE ). -
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijn belangstelling voor dit vraagstuk weerspiegelt de ongerustheid onder de burgers.
Kan men ook meten wat op lange termijn, naast de ecologische consequenties, de economische en sociale gevolgen zijn van niet-naleving van de relevante communautaire wetgeving? En is er een efficiëntere methode om de lidstaten tot naleving te dwingen dan ze voor het Europese Hof van Justitie dagen? 
Stavros Dimas,
   Het probleem is juist dat er andere methoden gevonden moeten worden om ervoor te zorgen dat wij dit enorme vraagstuk van de afvalstoffen kunnen oplossen zonder naar het Hof te stappen. Eerlijk gezegd zou ik dolgelukkig zijn als ik niet naar het Hof hoefde te stappen en dergelijke procedures zou kunnen vermijden. Met de samenwerking en goede voorlichting van de burgers, met een beter overleg en uitwisseling van ervaringen tussen de landen, met de toepassing van moderne technologie kunnen wij oplossingen vinden en reageren op de problemen waarmee de lidstaten op het gebied van de afvalstoffen te kampen hebben.
Ik moet hier natuurlijk bij vermelden dat in het kader van de thematische strategieën die de Commissie een dezer dagen - in november geloof ik - zal presenteren, er ook een thematische strategie zal worden voorgesteld voor het voorkomen, beperken en recycleren van afvalstoffen. Dat is een bijzonder belangrijke, horizontale en allesomvattende strategie, waarmee het probleem van de afvalstoffen in zijn geheel wordt aangepakt en waarmee natuurlijk ook antwoorden worden gegeven op een groot aantal reële problemen die vanwege geschillen vaak voor de rechtbank belanden.
Ik hoop dat op die manier de afvalstoffen in de Europese Unie zullen worden beperkt. Het is immers ons hoofddoel ervoor te zorgen dat er minder afvalstoffen worden geproduceerd. Ten tweede zullen afvalstoffen, als dat mogelijk is, opnieuw worden gebruikt of gerecycleerd, en als dat niet mogelijk is, zullen zij ofwel worden verbrand, waarbij dan energie wordt gewonnen, ofwel naar de stortplaats gaan. Wat dat laatste betreft zou ik, omdat Griekenland zich hier bijzonder voor interesseert, willen zeggen dat wij niet eens weten hoeveel stortplaatsen er zijn. Vaak zijn ze ook een bron van verontreiniging. Ze tasten de levenskwaliteit van de burgers aan en veroorzaken eveneens problemen in verband met de biodiversiteit en de klimaatverandering, omdat methaan wordt uitgestoten, en methaan is een gas dat bijdraagt aan het broeikasverschijnsel. 
Mairead McGuiness (PPE-DE ).
   Een voorbeeld waarbij de Commissie de lidstaten wellicht kan helpen is bij de invoering van de WEEE-Richtlijn in Ierland, hetgeen dit jaar tot grote verwarring en consternatie leidde omdat mensen echt niet wisten wat er gebeurde.
Misschien kunt u antwoord geven op deze vraag. Veel mensen zagen dit als extra kosten voor de consument terwijl de regering zei dat het geen extra belasting was. Kun u duidelijk maken of deze zichtbare recyclingbelasting die bij aankoop van al onze elektrische goederen wordt gespecificeerd inderdaad een extra belasting is en kunt u dan ook nog zeggen waarom de consumenten daar bovenop nog BTW moeten betalen? 
Stavros Dimas,
   Het probleem heeft niet alleen betrekking op Ierland, maar ook op andere landen van de Europese Unie. Dit is een zeer belangrijke richtlijn gericht op een optimale inzameling van afval van elektrische en elektronische apparaten, hetzij voor gedeeltelijk hergebruik, recycling of veilige afvalverwerking. Vanwege de bestaande problemen stellen wij richtsnoeren op die binnenkort beschikbaar zullen zijn. 
Gay Mitchell (PPE-DE ).
   Is de commissaris het ermee eens dat een van de beste manieren om het afvalprobleem te beheersen het niet maken van afval is? Is hij zich er bijvoorbeeld van bewust dat, opnieuw in Ierland, een heffing van 5 pence – toen nog – op plastic zakken in met name supermarkten er simpelweg voor zorgde dat mensen geen plastic tassen meer meenamen uit supermarkten, maar teruggingen naar huis om tassen op te halen om hun goederen in mee te nemen. Dit had een enorme impact op de afvalbeheersing in Ierland.
Er zijn wellicht andere praktijken in andere lidstaten waar wij van kunnen leren. Zou de commissaris het op zich willen nemen om de beste praktijken van de lidstaten te benchmarken in andere lidstaten, zodat wij die als hulpmiddel kunnen gebruiken. 
Stavros Dimas,
   Ik ben het ermee eens dat het het beste is om afval te voorkomen, en plastic tassen zorgen voor problemen. Het is bijvoorbeeld veel beter om papieren tassen te gebruiken. Sommige lidstaten hebben papieren tassen geïntroduceerd en hebben het gebruik van plastic tassen verboden. Wij wisselen al beste ervaringen uit, waarbij wij de beste ervaringen uit verschillende lidstaten proberen te krijgen. Wij organiseren seminars en bezoeken aan lidstaten om hen te informeren over wat elders gebeurt en hoe zij het beste kunnen omgaan met verschillende milieuproblemen, waarbij wij hun advies en soms zelfs financiering geven voor projecten die doorvoor in aanmerking komen. 
De Voorzitter.
Kan de Commissie nu spoedig besluiten over inbreukprocedures tegen het VK wegens overtreding van de richtlijn stedelijk afvalwater in verband met de overlooppijpen waardoor onbehandeld afvalwater in de Theems stroomt? Is het de Commissie bekend dat het Milieubureau, de regelgevende instantie in het VK, van mening is dat de meeste gecombineerde overlooppijpen van rioleringen niet voldoen aan de eisen van bovengenoemde richtlijn? Wat vindt de Commissie ervan dat het VK-Ministerie van Milieu (DEFRA) weigert het juridisch advies bekend te maken dat is uitgebracht aan de Thames Tideway Strategic Study (Strategisch Onderzoek Getijdenloop in de Theems), waarin de verschillende agentschappen zijn samengebracht? Is de Commissie bereid Londen te helpen de verlegenheid te voorkomen die voor de Olympische Spelen van 2012 ontstaat als dit verontreinigingsschandaal niet wordt opgelost, zowel voor de watersporten als omdat het geprojecteerde atletendorp uitzicht heeft op de overlooppijp bij Abbey Mills, met de daarbij behorende geuren en onappetijtelijke smurrie?
Stavros Dimas,
   De Commissie is op de hoogte van de zaken die worden aangekaart door de geachte afgevaardigde met betrekking tot het overlopen van rioolwater in de rivier de Theems. Na gebeurtenissen in augustus 2004 werden er een aantal klachten geregistreerd van mensen die grote hoeveelheden onbehandeld rioolwater in de Theems zagen stromen.
De Commissie heeft de autoriteiten van het VK gewezen op deze zaken in een aanmaningsbrief, opgesteld op basis van artikel 226 van het EG-verdrag, die in maart 2005 is verstuurd.
In de aanmaningsbrief werd benadrukt dat lidstaten dienen te zorgen voor een adequaat verzameling- en verwerkingsysteem van hun afval op basis van de richtlijn van de Raad inzake de behandeling van stedelijk afvalwater. Er is een antwoord ontvangen van het Verenigd Koninkrijk dat momenteel wordt beoordeeld. In die beoordeling wordt ook gekeken naar zaken die tot soortgelijke ongerustheid leiden over overmatige overloop van overtollig regenwater in andere delen van het Verenigd Koninkrijk. Als ik het me goed herinner gaat het om twee zaken in Engeland en een zaak in Schotland.
De Commissie hoopt voor het eind van dit jaar te kunnen besluiten welke stappen moeten worden ondernomen.
De Commissie kan niet reageren op het juridisch advies van het Britse ministerie van Milieu dat geachte afgevaardigde noemde, aangezien zij er niet van op de hoogte was dat er een dergelijk advies bestond en dat inzage ervan was geweigerd. 
Sarah Ludford (ALDE ).
   De laatste opmerking was heel interessant en daar kom ik graag op terug. Het Milieubureau, de regulerende instantie in het VK, is van mening dat er sprake is van schending van de richtlijn. Ik wil de commissaris er alleen even op wijzen dat het hier niet enkel gaat om de afvoer van overtollig regenwater: er is geen buitensporig zware regenval nodig voor deze overlopen; het gebeurt gemiddeld eenmaal per week. Slechts een van de 57 afvoeren wordt gescreend, dus u kunt zich wel voorstellen welke rioolstoffen in de rivier terechtkomen.
Ik ben met name bezorgd over de aanloop naar de Olympische Spelen van 2012. Voor de watersporten en het imago van Londen is dit een verschrikkelijke situatie en het atletendorp zal uitkijken op een van deze overlopen. Het verbaast me dat de Britse regering en de burgemeester van Londen genoegen nemen met deze situatie. 
Stavros Dimas,
   Ik zal alles doen wat ik uit hoofde van mijn functie vermag om ervoor te zorgen dat aan de voorschriften van de richtlijn wordt voldaan. Uiteraard zal ik met u samenwerken om u te helpen om, zoals u in uw vraag benadrukte, te voorkomen dat Londen in verlegenheid wordt gebracht bij de Olympische Spelen van 2012 door deze vervuiling van de overlopen van ongezuiverd rioolwater. Het is interessant om te weten dat, indien dit probleem voor die tijd niet verholpen is, het geplande atletendorp uitzicht zal hebben op de overlooppijp bij Abbey Mills, met de daarbij behorende geuren en onappetijtelijke smurrie.
Het kan niet worden uitgesloten dat de atleten toestemming krijgen om te trainen op de Theems of dat evenementen op de rivier zelf zullen plaatsvinden. De Commissie is niet in staat om een standpunt in te nemen over de maatregelen die in Londen worden getroffen voor de Olympische Spelen van 2012. Ik wil nogmaals herhalen dat wij er alleen voor kunnen proberen te zorgen dat de voorschriften uit de richtlijn met betrekking tot de behandeling van stedelijk afvalwater worden nageleefd.
U hebt gelijk als u zegt dat deze overlopen niet alleen plaatsvonden tijdens de zeer zware regenval in augustus 2004. Volgens een persbericht van het Milieubureau komt dit 50 tot 60 keer per jaar voor. Het Milieubureau, een adviseur van de Britse regering, is tot de conclusie gekomen dat het inzameling- en verwerkingsysteem inadequaat is. Er waren enkele suggesties om dit probleem op te lossen. Een daarvan was een tunnel onder de rivier de Theems, die ongeveer 20 mijl lang zou moeten worden en die in zo’n tien jaar zou kunnen worden aangelegd.
De richtlijn stedelijk afvalwater is een resultaatgerichte richtlijn en het is dus niet mijn taak om aan te geven welke methode de Britse regering zou moeten kiezen om het probleem op te lossen. Dat is een zaak van de Britse regering. Maar er is een probleem en daarom hebben wij inbreukprocedures aanhangig gemaakt jegens het Verenigd Koninkrijk. In december zullen wij bekijken of wij doorgaan met een met redenen omkleed advies om de Britse autoriteiten ervan te overtuigen dat zij de juiste maatregelen moeten nemen om de nodige infrastructuurwerkzaamheden uit te voeren om het water op een aanvaardbare manier te behandelen.
Mijn laatste punt is dat, indien onbehandeld rioolwater in de rivier wordt geloosd, de Theemsmonding, een belangrijk watergebied, gevaar loopt. 
De Voorzitter.
De laatste tijd is de situatie in de omgeving van Ano Liosia onhoudbaar geworden omdat er zich in de stortplaats duizenden tonnen afvalslib uit Psytalia opstapelen. In een rapport van de prefectuur van West-Attica wordt erop gewezen dat er barsten zijn in de dijk rond de stortplaats van het afvalslib, terwijl op een bepaalde plaats vloeibaar afval weglekt naar een natuurlijk bekken in de buurt. Er is duidelijk een risico voor de gezondheid van de inwoners en er dreigt tevens gevaar dat het grondwater vervuild wordt.
De Commissie heeft in een vorig antwoord (E-1728/05) gesteld dat zij de zaak onderzoekt in nauw contact met de Griekse overheid. Kan zij zeggen hoe het momenteel gesteld is met de verwerking van het afvalslib en de werkzaamheden in Psytalia? Kan zij mij ook zeggen of zij klaar is met het onderzoek van het antwoord van de Griekse overheid (overeenkomstig haar antwoord P-0916/05) op het met redenen omkleed advies dat zij heeft geformuleerd inzake de niet-naleving van de richtlijnen betreffende vast afval en de verwerking van stedelijk afval? Wat zijn haar conclusies?
Stavros Dimas,
   Mevrouw de Voorzitter, de heer Papadimoulis heeft vrij veel vragen over dit onderwerp gesteld, en altijd ben ik in de aangename of onaangename positie om daar een antwoord op te geven.
De zuiveringsinstallatie van Psytalia draait sedert december 2004 op volle toeren. Daar vindt de derdegraads verwerking plaats van het stedelijk afval dat in het kwetsbare gebied van de Saronische Golf wordt geloosd.
Tijdens de bouw en versterking van de installatie zijn klachten ingediend bij de Commissie over de manier waarop het geproduceerde slib, het zuiveringsslib, werd beheerd. In oktober 2002 heeft de Commissie overeenkomstig artikel 226 van het Verdrag, een inbreukprocedure in gang gezet tegen Griekenland, omdat de manier waarop de Griekse autoriteiten het zuiveringsslib wilden verwijderen, niet strookte met de communautaire milieuwetgeving.
De inbreukprocedure heeft vruchten afgeworpen, aangezien de Griekse autoriteiten in augustus 2003 eindelijk besloten om op het eiland Psytalia een drooginstallatie te bouwen waarin het slib kan worden omgezet in vaste stof met voldoende thermogeen vermogen om later verbrand te kunnen worden in geschikte installaties.
Soortgelijke methoden worden ook in andere Europese landen toegepast. Hierbij zij erop gewezen dat de Commissie in december 2004 heeft besloten tot medefinanciering van het project in het kader van het Cohesiefonds. Het project moet eind 2007 af zijn. Men verwacht dat op die manier het beheersprobleem van het zuiveringsslib definitief zal zijn opgelost. Deze positieve ontwikkelingen nemen echter niet weg dat wij nu nog geconfronteerd zijn met het probleem van het beheer van het zuiveringsslib dat op het eiland opgeslagen ligt, en van het zuiveringsslib dat dagelijks nog geproduceerd wordt totdat de voorgestelde drooginstallatie in bedrijf genomen wordt.
Een oplossing is een grote hoeveelheid onverwerkt zuiveringsslib met schepen en vrachtwagens te vervoeren naar de stortplaats van Ano Liosia, op het vasteland, buiten Athene. Deze oplossing brengt echter een aantal milieuproblemen met zich mee, zoals een mogelijke waterverontreiniging ten gevolge van lozing van zuiveringsslib in zee, uitstoot van uitlaatgassen tijdens het vervoer van de afvalstoffen over een afstand van 21 kilometer door een dichtbevolkt gebied, en een gevaar op verontreiniging door uitstromen van zuiveringsslib tijdens het vervoer.
Bovendien is men van mening dat door het opslaan van verwerkt zuiveringsslib op de stortplaats van Ano Liosia deze stortplaats mogelijkerwijs verzadigd raakt.
Bijgevolg is de Commissie van mening dat bovengenoemde manier van slibverwijdering niet strookt met de communautaire milieuwetgeving. De nationale autoriteiten zijn verantwoordelijk voor de keuze en toepassing van een geschikte methode voor de tijdelijke verwerking van zuiveringsslib, in afwachting van de voltooiing van de voorgestelde drooginstallatie.
De Commissie bestudeert momenteel de tijdelijke oplossing die de Griekse autoriteiten hebben voorgesteld. Dat is een soort van onderploegen in de grond, gecombineerd met storten op de stortplaats van Ano Liosia, en als het noodzakelijk is zal zij niet aarzelen om Griekenland voor het Hof te dagen. Daartoe is zij niet alleen verplicht uit hoofde van de communautaire wetgeving, maar ook om de gezondheid van de burgers en het milieu te beschermen. In het kader van haar bevoegdheden zal de Commissie de geschikte maatregelen blijven nemen om ervoor te zorgen dat de lidstaten zich conformeren aan de communautaire wetgeving. 
Dimitrios Papadimoulis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de commissaris, de Griekse autoriteiten hebben, zoals u weet, zich ertoe verplicht om in december aanstaande een einde te maken aan het vervoer en het onderploegen van het zuiveringsslib in Ano Liosia. Dat proces is op een mislukking uitgelopen. Weet de Commissie of deze verplichting wordt nagekomen en zo ja, welke alternatieve oplossing is gekozen?
In Griekenland doen verschillende geruchten de ronde terwijl er geen informatie is van officiële zijde. Kunt u ons daarover misschien inlichten? Hebt u die beroemde, maar voor de Grieken geheim gehouden, alternatieve oplossing die na december zal worden toegepast, onderzocht en beoordeeld?
Tot slot is er nog steeds geen aannemer aangewezen voor het drogen van het zuiveringsslib in Psytalia, alhoewel sedert augustus 2003 twee jaar zijn verstreken. Bent u van mening dat men zich aan de door de Commissie gestelde termijnen zal houden? 
Stavros Dimas,
   Eerlijk gezegd heeft de minister mij niet gezegd hoe de oplossing eruit ziet die hij voor het einde van het jaar beloofd heeft. Als hij zegt dat er een oplossing is veronderstel ik dat hij iets in gedachten heeft, en natuurlijk zullen een minister en een regering geen verbintenis aangaan als zij niets concreets hebben, als zij geen plan hebben voor de verwijdering van het zuiveringsslib in de periode tot 2007, wanneer de drooginstallatie op het eiland Psytalia klaar zal zijn.
Het probleem doet zich dus voor in de tussentijd, en de vraag luidt wat met het zuiveringsslib gebeurt dat nu wordt gestort op de stortplaats van Ano Liosia na een gedeeltelijke verwerking, na het onderploegen - een proefproces - waarbij de geproduceerde materie gebruikt kan worden hetzij voor het afdekken van de stortplaats of voor bodemverrijking in bepaalde gebieden.
Nogmaals, de manier waarop het slib wordt vervoerd naar de stortplaats, door dichtbevolkte gebieden, is absoluut niet juist. Daarom heeft de regering aangekondigd na december een alternatieve oplossing toe te passen die, naar ook ik geloof, vanuit milieuoogpunt bekeken veel beter zal zijn. 
Georgios Papastamkos (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, de Commissie is een belangrijke institutionele partij, zowel in het wetgevend proces op milieugebied als bij het opleggen van sancties in geval van overtredingen. Zij heeft volkomen gelijk als zij heel streng is in deze keten van wetgeving en sanctionering.
Ik heb evenwel de indruk dat er een tegenspraak bestaat tussen streng optreden, tussen gerechtvaardigd streng optreden in geval van overtredingen van de Europese milieuwetgeving en de instemming met aanvaardbare normen voor afvalstoffenbeheer. De communautaire bureaucratie, de bureaucratie van de Commissie moet strenge en bindende normen vaststellen voor afvalbeheer. Zij beschikt over een enorme knowhow en ervaring, en mag de keuze van de methode niet overlaten aan de discretie van de lidstaten. Wij moeten met andere woorden ervoor zorgen dat er aanvaardbare Europese normen komen voor afvalstoffenbeheer. 
Stavros Dimas,
   Ten eerste wil ik kort ingaan op de vraag hoe streng ik ben of niet ben. Wat Griekenland en mijzelf betreft, kan ik zeggen dat ik niet meer of minder streng ben jegens het land waar ikzelf onderdaan van ben. Ik probeer objectief te zijn en ik doe wat ik moet doen om de gezondheid van de burgers van de Europese Unie, met inbegrip van Griekenland, te beschermen, en om de ecosystemen en het milieu te beschermen.
Wij zijn objectief en stellen alles in het werk om de omstandigheden voor de gezondheid en het milieu te verbeteren. Wat het aantekenen van beroep bij het Hof betreft, herhaal ik dat ik altijd probeer de gang naar het Hof te vermijden, en andere manieren te vinden om de problemen aan te pakken.
De geachte afgevaardigde zei dat de Commissie nog meer bevoegdheden moet hebben en concrete aanwijzingen moet geven. Daarop kan ik alleen maar zeggen dat de beste aanpak afhangt van de omstandigheden in elk land. Afval wordt in Noord-Europa niet op dezelfde manier verwijderd als in Zuid-Europa. Er zijn verschillen van land tot land, of zelfs van gebied tot gebied binnen een en hetzelfde land. Er zijn goede redenen waarom in het ene land de voorkeur wordt gegeven aan verbranding en recycling, en in het andere land aan de productie van compost voor bodemverrijking. Natuurlijk is en blijft ons doel het ontstaan van afvalstoffen tegen te gaan.
In het geval van het concrete vraagstuk van Psytalia heeft de Europese Unie het eerste project gefinancierd. Dat betrof de tertiaire verwerking van afvalstoffen, en nu financiert zij de drooginstallatie. Wat nu gedaan moet worden aan het probleem dat de Griekse regering heeft veroorzaakt door al het zuiveringsslib op te hopen op dat eilandje, is geen zaak voor de Europese Unie. Zij moet niet aangeven wat er met dat zuiveringsslib moet gebeuren.
Dat probleem is ontstaan omdat men indertijd, tien jaar geleden, heeft nagelaten die drooginstallatie te bouwen, met als gevolg dat het slib zich nu ophoopt. Het is echter niet onze taak om aan te geven wat er met dat slib moet gebeuren en hoe de Griekse regering het probleem moet aanpakken. 
Josu Ortuondo Larrea (ALDE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, kan de Commissie ons meedelen of alle lidstaten de vigerende communautaire milieuwetgeving inzake afvalverwerking hebben omgezet, in hun eigen wetgeving hebben opgenomen en correct toepassen? Weet zij of alle lidstaten dit doen? 
Stavros Dimas,
   Er bestaan onderlinge verschillen tussen de verschillende lidstaten. De meeste wetgeving is omgezet, maar niet alle. Ik kan u niet meteen een lijstje geven met landen die alle wetgeving hebben omgezet en landen die enkel een deel van de wetgeving hebben omgezet, maar wij proberen nauw samen te werken met de autoriteiten in iedere lidstaat bij de omzetting. Wij sturen teams met deskundigen, vaak juristen, en wij gebruiken het IMPEL-systeem om de omzetting van de milieuwetgeving in het algemeen en de afvalwetgeving in het bijzonder te bevorderen en vergemakkelijken. 
De Voorzitter.
   Aangezien de voor dit onderwerp gereserveerde tijd verstreken is, worden de vragen nrs. 53 tot en met 59 schriftelijk beantwoord(2).
De Voorzitter.
In een in augustus voorgelegde vraag, P-3040/05, over de uitspraak van het Internationaal Gerechtshof over de scheidsmuur in Oost-Jerusalem, verzocht ik de Commissie een concreet plan op te stellen voor het nakomen van haar eigen verplichtingen … krachtens de uitspraak van 9 juli 2004. De Commissie zette nogmaals het standpunt van de EU over deze kwestie uiteen en verklaarde dat de dialoog werd beschouwd als de meest doeltreffende wijze om haar gezichtspunten kenbaar te maken. De uitspraak stelt dat het een erga omnes verplichting is om erop toe te zien dat aan elke belemmering voor de uitoefening door het Palestijnse volk van zijn zelfbeschikkingsrecht ten gevolge van de bouw van de muur een einde wordt gemaakt. Uiteraard is hier meer voor nodig dan een simpele verwoording van een gezichtspunt. Bovendien laat het feit dat de bouw van de muur nog steeds wordt voortgezet zien dat de politieke dialoog totaal inadequaat is gebleken om ervoor te zorgen dat Israël zich aan het internationaal recht houdt.
Kan de Commissie uitleggen welke andere instrumenten zij tot haar beschikking heeft om naleving van het internationaal recht te waarborgen, en objectief en transparant aangeven onder welke omstandigheden zij deze zou gebruiken om haar eigen verplichtingen na te komen?
Benita Ferrero-Waldner,
   De Europese Unie zal zeer nauw blijven samenwerken met de internationale partners in het kwartet en tevens met haar partners in de regio. Zij werkt samen met beide zijden om het politieke proces te herstellen en terug te keren naar de routekaart.
Wij denken dat de dialoog met Israël binnen het kader van de politieke afspraken die enerzijds zijn vastgelegd in het associatieverdrag en anderzijds in het Europese nabuurschapsbeleid de meest effectieve manier is om de nationale autoriteiten te doordringen van de bezorgdheid van de Unie omtrent het respect voor de mensenrechten en de internationale wetgeving.
Dreiging met sancties en opschorting van een deel van het associatieverdrag, zal de mogelijkheden voor de EU om invloed uit te oefenen op Israël naar onze mening eerder verminderen dan versterken. In deze cruciale periode volgend op de Israëlische terugtrekking uit Gaza en delen van de Westelijke Jordaanoever, die wij en de gehele internationale gemeenschap van harte toejuichen, heeft de Unie ermee ingestemd om te helpen bij de sterke ondersteuning van de wederopbouw van de Palestijnse infrastructuur en instellingen en om economische hervormingen en bestuur te bevorderen.
Wij denken dus dat verbetering van het bestaan van de Palestijnen de beste manier is om de situatie in Gaza te stabiliseren en de kans op vrede te vergroten. De Commissie blijft daarnaar streven. 
Sajjad Karim (ALDE ).
   Commissaris, bedankt voor uw antwoord. Uiteraard onderschrijf ik uw woorden. Wij moeten echter erkennen dat, ondanks het aanvankelijke optimisme na de unilaterale terugtrekking van Israël uit Gaza, het plaatje er vandaag veel somberder uitziet dan was gehoopt.
Vorige week nog verbrak Israël de diplomatieke betrekkingen met de Palestijnse Autoriteit na de moord op drie jonge kolonisten; dit is de politieke werkelijkheid van die regio en daar moeten wij ons op concentreren.
Mijn eigenlijke vraag luidt hoe de Commissie van plan is om Israël en de Palestijnse Autoriteit weer aan de onderhandelingstafel te krijgen en ervoor wil zorgen dat deze prille gevoelens van optimisme niet volledig verloren gaan. 
Benita Ferrero-Waldner,
   Ik kan u vertellen dat wij zeer nauw samenwerken in het kwartet. Ik heb met name veel contact met speciale gezant James Wolfensohn. Wij willen proberen om de twee partijen op verschillende punten samen te brengen. Daaronder vallen ook de "zes plus drie" punten die James Wolfensohn heeft onderscheiden. De partijen hebben nog geen consensus bereikt op al deze punten. Het gaat dan bijvoorbeeld over de grensovergang bij Rafah en de verbinding tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever, de broeikassen en vele andere kwesties. Ik was vorige week samen met voorzitter Barroso in Washington. Ik heb president Bush en Condoleezza Rice daar ontmoet. Wij hebben toen gesproken over deze kwestie. Voor die ontmoeting had ik nog een onderhoud met James Wolfensohn.
Op dit moment willen wij deze gebeurtenissen op de voet volgen. In een mededeling hebben wij ook gezegd dat wij zelfs bereid zijn om de middelen die wij dit jaar aan de Palestijnen hebben gegeven te verdubbelen als beide partijen vooruitgang boeken en ook andere donoren deelnemen. 
David Martin (PSE ).
   Commissaris, uw opmerkingen over de activiteiten van het kwartet en het aanbod om de steun aan de Palestijnen te vergroten zijn zeer welkom. Ik vraag mij echter af of u het ermee eens bent dat de veiligheid van Israël en het Midden-Oosten op de lange termijn zal worden gewaarborgd door meer integratie van Israël met zijn buurlanden zodat de ontwikkeling van de onderlinge handel en activiteiten kunnen worden verzekerd. Gaat u het Barcelona-proces gebruiken om te proberen om Israël en zijn buurlanden aan te moedigen om de onderlinge communicatie te beschouwen als een oplossing en niet als een bedreiging voor hun veiligheid? 
Benita Ferrero-Waldner,
   Ik ben het volledig met u eens dat het langetermijnperspectief moet zijn gericht op de vreedzame samenwerking van Israël met al zijn buurlanden, allereerst met de Palestijnse staat, overeenkomstig de doelstelling van de routekaart, maar ook met al zijn andere buurlanden.
Ik zal ook naar Barcelona gaan, waar wij met name toewerken naar een nieuwe opzet voor de komende tien jaar, waarbij wij proberen ons meer te richten op onderwijs, op samenwerking op economisch en commercieel gebied – niet enkel via het Agadir-proces, hetgeen een zuid-zuidproces is, maar ook als geheel; dat betekent investeringen, landbouwproducten, en hoogwaardige producten en diensten – en op de democratie en mensenrechten. Ik reis uiteraard naar veel landen en probeer hen te stimuleren om meer te doen en onze actieplannen uit te voeren. 
Jonas Sjöstedt (GUE/NGL ).
   Vele burgers van de EU die naar Israël reizen, worden blootgesteld aan een zeer ruwe en vernederende behandeling, vooral als ze van Arabische afkomst zijn of als ze actief zijn uit solidariteit met de democratische ontwikkeling in Palestina.
Onlangs onderging een jonge Zweedse vrouw die in Israël reisde een zeer gewelddadige behandeling. Ze werd door de Israëlische grenssoldaten met de dood bedreigd en de toegang tot het land werd haar op de meest grove wijze belet, omdat ze voor een democratisch en vrij Palestina heeft gewerkt.
Wilt u in uw onderhandelingen met de Israëliërs de vraag opwerpen hoe zij EU-burgers behandelen wanneer deze Israël binnenreizen? 
Benita Ferrero-Waldner,
   Als dergelijke gevallen onder onze aandacht worden gebracht, besteden wij daar natuurlijk aandacht aan. Dit geval was mij nog niet bekend, maar het spreekt voor zich dat de mensenrechten overal in acht moeten worden genomen. Dat geldt voor reizigers evenzeer als voor alle andere mensen. 
De Voorzitter.
   Daar de vraagsteller afwezig is, komt vraag nr. 61 te vervallen.
Welke bijzondere strategie volgt de Commissie om de samenwerking tussen de EU en de Zuid-Kaukasische staten en met de staten aan de kust van de Kaspische Zee te intensiveren?
Benita Ferrero-Waldner,
   Sinds de uitbreiding heeft de ontwikkeling van de Zuid-Kaukasus en de landen aan de Kaspische Zee sterk aan belang gewonnen. Ik ben dan ook zeer verheugd om u te zeggen dat dit nu is opgenomen in ons nabuurschapsbeleid. Dat is in juni jongstleden gebeurd en sindsdien hebben wij voorstellen ontwikkeld voor ontwerpactieplannen voor ieder van de drie betrokken landen. De partnerlanden zelf ontwikkelen hun eigen prioriteiten voor zulke actieplannen.
De Commissie zal zeer binnenkort beginnen met beraadslagingen over deze actieplannen. Op dit moment, van 24 tot 28 oktober, is er een EU-trojka op bezoek in de regio en de bevindingen van dit bezoek zullen inderdaad zeer bruikbaar zijn als wij onze beraadslagingen beginnen.
Versterking van de economie, wetshandhaving, verbetering van het zaken- en investeringsklimaat voor duurzame economische ontwikkeling en het bevorderen van intermenselijke contacten zijn van het grootste belang. Dit zijn de voornaamste EU-prioriteiten voor de gehele regio.
Overige prioriteiten van het ENB zijn regionale samenwerking en conflictbeheersing. De EG-landen zullen ondertussen substantiële steun verlenen aan de partnerlanden van de Zuid-Kaukasische regio. Als voorbeeld kan ik onze nauwe betrokkenheid noemen bij de hervormingen van de rechterlijke macht in Azerbeidzjan en Georgië, onze steun aan institutionele, juridische en bestuurlijke hervormingen in Armenië, en onze herintegratiepogingen in delen van Georgië met sluimerende conflicten, zoals Zuid-Ossetië en Abchazië.
Wij willen ook meer samenwerking bevorderen tussen en met de landen die grenzen aan de Kaspische Zee. Ik wil u slechts een aantal voorbeelden geven. Wij beschouwen het samenwerkingsproces tussen de EU-Zwarte Zee/Kaspische Bekken op het gebied van energie en transport als een zeer belangrijk instrument om verdere regionale samenwerking te bevorderen. Wij besteden ook terecht aandacht aan de milieusituatie in en rond de Kaspische Zee, aangezien dit het grootste zoutwatermeer ter wereld is maar tevens een van de grootste oliereserves bevat. Wij zullen in ons nabuurschapsbeleid dus in toenemende mate onze aandacht richten op deze regio. 
Bernd Posselt (PPE-DE ).
   Dank u, mevrouw de commissaris, voor uw zeer goede en volledige antwoord. Ik wil nog graag een aanvullende vraag stellen: er zijn twee specifieke vraagstukken in de regio, waarvan u er een reeds hebt aangestipt, namelijk energie en minderheden, die verdrijving, separatie en nog veel meer met zich meebrengen. Mijn vraag is of de Commissie dan wel de Europese instellingen nog steeds van plan zijn een conferentie te organiseren, gewijd aan de energieproblematiek, en in de tweede plaats, of u ook specifiek aandacht besteedt aan de minderheidsvraagstukken, met name in Georgië, Azerbeidzjan en Armenië. 
Benita Ferrero-Waldner,
   Zoals ik al heb aangegeven, kan ik de afgevaardigde zeggen dat het energiebeleid natuurlijk een grote rol speelt en dat wij voor het houden van nog meer conferenties openstaan. Ik kan niet zeggen of commissaris Piebalgs in de nabije toekomst van zins is een conferentie te organiseren, maar ik kan wel zeggen dat we deze zaken, waarvan het belang natuurlijk steeds maar toeneemt, zeer nauwlettend volgen. Dat betekent dat dit een kwestie is waaraan gedurende de hele zittingsperiode van deze Commissie aandacht zal worden besteed.
Wat de kwestie van de minderheden aangaat, werken we nauw samen met de OVSE, die zich daarover ontfermt. Ik heb zelf deze kwesties in het jaar 2000, toen ik voorzitter was van de OVSE, zeer serieus genomen. De Europese Unie zal deze kwesties blijven volgen als onderdeel van een actieplan waarover nog moet worden onderhandeld. Omdat democratie en mensenrechten daarbij altijd veel aandacht krijgen, passen ook de rechten van minderheden daar goed in. 
Justas Vincas Paleckis (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil u graag iets vragen over Georgië. In dat land hebben zich de afgelopen jaren duidelijke ontwikkelingen voorgedaan, en daarmee bedoel ik hervormingen op het gebied van democratie, economie en mensenrechten. Het is algemeen bekend dat Georgië zich inspanningen getroost om nader tot de EU te komen. Hoe beoordeelt u de kansen van het land om in de toekomst toe te treden tot de EU? 
Benita Ferrero-Waldner,
   Mijnheer Paleckis, het nabuurschapsbeleid heeft deze staten, net als alle andere landen van de Kaukasus, voor het eerst, om zo te zeggen, dichterbij de Europese Unie gebracht. Let wel: in het nabuurschapsbeleid is heel nadrukkelijk geen sprake van een lidmaatschap van de Europese Unie. Natuurlijk wordt daarmee nooit een voorschot genomen op toekomstige ontwikkelingen in algemene zin, maar het is essentieel dat Georgië, en ook de beide buurlanden Azerbeidzjan en Armenië, er nu alles aan doen om hervormingen in het eigen land door te voeren. Dat is zeer wezenlijk, en er moet nog veel worden gedaan om die landen nader tot de Europese Unie te brengen.
Dit zijn landen die we als belangrijke toekomstige vrienden beschouwen, en, mits ze hun hervormingen uitvoeren, zullen we ook bereid zijn ze voor een deel toe te laten tot de interne markt en mogelijkheden te scheppen voor beleid op de terreinen van energie, transport en onderwijs. We verwachten natuurlijk ook dat deze landen voorrang geven aan hervormingen op het gebied van democratie, recht, bestrijding van corruptie en andere wantoestanden, waaronder zij nu nog te lijden hebben. 
De Voorzitter.
Is de Commissie op de hoogte van de problemen met betrekking tot voor Tunesië bestemde kredieten van de EU?
Tunesië is een land dat valt onder het EIDHR (Europees Initiatief voor Democratie en mensenrechten). Daarnaast is het een van de MEDA-partners die aanzienlijke financiële steun ontvangen voor economische/sociale projecten en de ontwikkeling van mensenrechten en democratie. Ik ben ervan overtuigd dat de Commissie zich bewust is van het feit dat de kredieten van de EU aan verschillende NGO's, bestemd voor de opbouw van democratie en trainingprojecten, door de Tunesische autoriteiten zijn bevroren zonder een geldige verklaring. Sindsdien is geen verbetering geconstateerd in de vrijmaking van EU-kredieten.
De resolutie van het Europees Parlement over Tunesië van 29 september 2005 dringt er bij de Raad en de Commissie op aan het beheer van projecten in het kader van het MEDA-programma en het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten te verbeteren, en vraagt de Commissie met aandrang te voorzien in adequate maatregelen ingeval geen enkele vooruitgang wordt geconstateerd wat het vrijmaken van de kredieten betreft. Kan de Commissie meedelen welke concrete plannen zij heeft en welke concrete stappen zijn genomen om deze situatie te verbeteren? Is de Commissie voornemens het bedrag van financiële steun aan Tunesië (in het kader van zowel MEDA als het EIDHR) te herzien, aangezien een deel van deze kredieten de bedoelde ontvangers noch het oorspronkelijke doel hebben bereikt?
Benita Ferrero-Waldner,
   Ik kan u zeggen dat wij uiteraard op de hoogte zijn van de moeilijkheden en obstakels voor de Europese Unie, met name met betrekking tot de financiële steun aan burgeractiviteiten in Tunesië. Wij besteden heel veel aandacht aan het oplossen van deze kwesties. Ik heb op 12 en 13 oktober zelf net een bezoek gebracht aan Tunesië en van de gelegenheid gebruik gemaakt om deze kwesties te bespreken met alle mensen die ik heb gesproken: de premier, de minister voor samenwerking en internationale ontwikkeling en de minister van buitenlandse zaken.
Ik heb ook vertegenwoordigers van NGO’s gesproken in Tunesië, met name van organisaties die moeilijkheden ondervinden bij het verkrijgen van EU-steun, de Tunesische Liga voor Mensenrechten en de Vrouwenorganisatie voor Onderzoek en Ontwikkeling. Ik moet u zeggen dat ik de Tunesische regering sterk heb aangespoord om de kredieten van de vier projecten die nu nog steeds geblokkeerd zijn, samen goed voor 143 000 euro, snel vrij te maken. Ik heb ook duidelijk gemaakt dat de problemen met de uitvoering van onze NGO- en bestuursprojecten zeer negatieve consequenties zullen hebben voor onze toekomstige financiële samenwerking met Tunesië.
Ik hoop dat deze gesprekken effect zullen sorteren en dat wij in staat zullen zijn om de kredieten spoedig vrij te maken.
Bij de toekomstige financiële steun aan partners inclusief Tunesië zal uiteraard met name rekening worden gehouden met de vooruitgang die wordt geboekt ten aanzien van de huidige projecten. 
Ģirts Valdis Kristovskis (UEN ).
   – Hartelijk dank voor uw antwoord, commissaris. Ook ik heb de vorige maand een bezoek aan Tunesië gebracht. Vandaar mijn vraag. Ik had echter een krachtdadiger en nauwkeuriger antwoord verwacht, temeer daar ik u toch wel echt concrete vragen heb gesteld. Om welke specifieke maatregelen gaat het? Bij de gesprekken in Tunesië werd de indruk gewekt dat de machthebbers eerder afwijzend stonden tegen het vermogen van de Europese Unie om de mensenrechtensituatie te beïnvloeden via de dialoog. Daarom ben ik van oordeel dat de Europese Unie meer ingrijpende acties moet ondernemen. 
Benita Ferrero-Waldner,
   Mijnheer Kristovskis, ik heb zojuist verklaard dat ik er nauw bij betrokken ben. Niet alleen heeft mijn eigen dienst zich voortdurend met deze kwesties bemoeid en zich op alle niveaus met de vraagstukken beziggehouden; we hebben ook heel erg duidelijk gemaakt dat als deze projecten worden geblokkeerd en binnenkort niet kunnen worden afgerond, ze niet zullen worden gefinancierd. Dat betekent dat er duidelijke voorwaarden zijn gesteld. 
De Voorzitter.
   Aangezien de voor dit onderwerp gereserveerde tijd verstreken is, worden de vragen nrs. 64 tot en met 72 schriftelijk beantwoord(3).
Daar de vraagstellers afwezig zijn komen de vragen nrs. 73, 74 en 78 te vervallen. 
De Voorzitter.
De vorige visserijovereenkomst met Marokko bevatte bepalingen op grond waarvan Griekse schepen de mogelijkheid hadden op sponzen te vissen.
Het is waar dat van deze mogelijkheid in het verleden niet volledig gebruik is gemaakt, maar in het kader van de onderhandelingen over een nieuwe overeenkomst had Griekenland zijn wensen dan ook beperkt tot mogelijkheden voor een klein aantal schepen dat daadwerkelijk interesse had getoond voor het vissen op sponzen.
In de definitieve tekst van de overeenkomst is deze mogelijkheid evenwel helemaal niet meer opgenomen. Is er een kans dat er in de toekomst in de nieuwe overeenkomst alsnog een mogelijkheid voor het vissen op sponzen wordt opgenomen en, zo ja, onder welke voorwaarden?
Joe Borg,
   De Commissie heeft een nieuwe visserijovereenkomst gesloten met Marokko dat op 28 juli is getekend. Het akkoord is overeenkomstig het nieuwe partnerschapsmodel dat de EU heeft ontwikkeld voor visserijbetrekkingen met derde landen. Deze nieuwe benadering omvat onder andere de duidelijke toezegging van de kant van de Commissie om de algemene principes van behoud en duurzaam beheer van visserijbestanden te bevorderen. Het nieuwe akkoord maakt de weg vrij voor een permanente beleidsdialoog over visserij tussen de Europese Gemeenschap en Marokko en voorziet in initiatieven en maatregelen ter ondersteuning van een verantwoord visserijbeleid.
Het vorige visserijakkoord met Marokko, dat liep van 1995-1999, voorzag inderdaad in mogelijkheden tot het vangen van sponzen. In feite bevatte het bepalingen voor vijf vergunningen, die nooit zijn gebruikt.
In het nieuwe akkoord worden verschillende categorieën onderscheiden van visserijmogelijkheden voor vissersvaartuigen van de Gemeenschap. In totaal gaat het om 119 vissersvaartuigen en een quotum van 60 000 ton voor industriële diepzeevisserij.
De Commissie is op de hoogte van het Griekse belang in het vangen van sponzen, aangezien Griekenland bij de voorbereiding van de onderhandelingen inzake een nieuw visserijakkoord met Marokko diverse malen heeft gewezen op zijn belang om ook het vissen op sponzen op te nemen in het nieuwe akkoord. Tijdens de onderhandelingen heeft de Commissie rekening gehouden met het Griekse belang en de Marokkaanse kant verzocht om sponzenvisserij op te nemen in de overeenkomst. Op dit moment kan de visserij op sponzen helaas nog niet in de overeenkomst worden opgenomen. De beschikbare wetenschappelijke evaluaties leveren onvoldoende gegevens met betrekking tot de visserij op sponzen om het mogelijk te maken dit soort visserij in de overeenkomst op te nemen.
Indien er in de toekomst echter een gunstige wetenschappelijke evaluatie beschikbaar komt met betrekking tot sponsbestanden, dan kan de Commissie de Marokkaanse kant alsnog verzoeken om dit soort visserij in het akkoord op te nemen. Deze toevoeging is mogelijk in de vorm van een besluit van een gezamenlijke commissie zoals voorzien in artikel 10 van de overeenkomst.
Dat gezegd hebbende wil ik nog benadrukken dat de Gemeenschap en Marokko hebben ingestemd met de mogelijkheid om onder artikel 5 van het Protocol bepaalde experimentele vormen van visserij uit te voeren. In deze context kan experimentele sponsvisserij worden overwogen. Experimentele visserij kan het maken van een wetenschappelijke evaluatie over de sponsbestanden in de Marokkaanse visserijzone mogelijk vergemakkelijken. 
Ioannis Gklavakis (PPE-DE ).
   - Mijnheer de commissaris, ik ben ten dele tevreden over uw antwoord, want ik weet dat dit afkomstig is van iemand met een grote gevoeligheid. Ik wilde er echter op wijzen dat wij geloven in duurzaamheid van de zee, en daarom zijn wij van mening dat de vijf visserboten waarom wij gevraagd hebben, een heel klein aantal is, dat het evenwicht absoluut niet zal verstoren.
Daarom vragen wij u om, zoals u beloofd hebt, het wetenschappelijk onderzoek te versnellen opdat men door kan gaan met de sponzenvisserij. Anders zullen deze gezinsbedrijven moeten sluiten. 
Joe Borg,
   Allereerst wil ik zeggen dat wij de mogelijkheid zullen bekijken om op basis van artikel 5 van het Protocol experimentele visserij uit te voeren. Dat zou de kans bieden om vrijwel onmiddellijk te onderzoeken hoe het gesteld is met de gezondheid van de sponsbestanden in de gebieden die vallen onder de overeenkomst met Marokko. Zodra wij beschikken over een wetenschappelijke evaluatie van de gezondheidstoestand van de sponsbestanden, zullen wij met Marokko onderhandelen over de toevoeging van dit soort visserij aan de overeenkomst. Er bestaat inderdaad een afspraak met Marokko om dit mogelijk te maken. Ik zal erop toezien dat de experimentele visserij en de wetenschappelijke evaluatie zo snel mogelijk worden uitgevoerd. 
Christopher Beazly (PPE-DE ).
   Mevrouw de Voorzitter, als een geachte collega helaas vertraagd is en niet in het Parlement is voor zijn of haar vraag, maar dan drie vragen later arriveert – er zijn toch zeer weinig collega’s aanwezig – zou u dan alstublieft persoonlijk vraag nummer 72 in behandeling willen nemen? 
De Voorzitter.
   Dat kan ik niet toestaan, daar wij voor het vragenuur strikte regels hanteren en iedere commissaris 20 minuten tijd krijgt. Ik zou de vraag van de geachte afgevaardigde waarnaar u verwijst graag aan de orde stellen, ware het niet dat deze gericht is aan commissaris Ferrero-Waldner, die niet meer aanwezig is. Daarom zal uw vraag een van de schriftelijk beantwoorde vragen zijn. 
De Voorzitter.
Kan de Commissie meedelen, gezien de voortdurende bedreiging van de zalmbestanden in de Europese wateren en gezien de actie die verschillende lidstaten van de Europese Unie hebben ondernomen om verdere lediging van de Europese wateren van deze soort tegen te gaan, in het bijzonder door het wettelijk verbieden of ontmoedigen van het gebruik van drijfnetten, wat zij denkt van die lidstaten die nog steeds het gebruik van drijfnetten in hun wateren toestaan en welke maatregelen stelt zij voor ten einde een einde te maken aan deze praktijk in de Europese wateren?
Joe Borg,
   De Commissie en de lidstaten volgen alle bijzonderheden omtrent het beheer van de zalmbestanden op de voet. De regulering van de zalmvisserij op zee is daarbij een belangrijk element om te garanderen dat genoeg zalm de stroomopwaarts gelegen paaigebieden kan bereiken.
Niet minder belangrijk is de regulering van de bevissing van rivieren en riviermonden en goed ecologisch onderhoud van de rivieren om het paaien succesvol te laten verlopen en de overlevingskans en groei van de jonge zalm te garanderen. Andere aspecten vallen echter buiten de directe bevoegdheid van het gemeenschappelijk visserijbeleid.
Een belangrijk bezwaar bij het beheer van de zalmvisserij op zee is dat je je niet kunt richten op een enkel zalmbestand. De zalm die hierbij wordt gevangen kan in feite tot verschillende bestanden van onvoorspelbare omvang behoren.
Een ander belangrijk aspect van deze visserij is dat zij sterk geworteld is in de traditie van de vissersgemeenschappen met het bijbehorende sociale belang. De uitdaging is daarom om een balans te vinden tussen de voorwaarden waaronder de visserij kan blijven plaatsvinden en de garantie dat deze bevissing de duurzaamheid van de bestanden die herstel nodig hebben niet ondermijnt.
Lidstaten met zalmvisserij hebben beleidstrategieën ontwikkeld om dit moeilijke probleem aan te pakken. De genomen maatregelen variëren van een totaalverbod tot regulering van het visgereedschap om ervoor te zorgen dat de zalmbestanden in goede conditie blijven en zich kunnen herstellen. De Commissie is een onderzoek gestart naar de situatie waarbij wordt bekeken hoe succesvol deze beleidstrategieën zijn, waarna verslag zal worden uitgebracht aan de Raad en het Parlement. Dit onderzoek vindt nu plaats en zal in de komende weken worden afgerond.
Volgend op de uitslag van bovengenoemd verslag en de discussie met zowel de Europese instellingen als andere belanghebbenden, zal de Commissie overwegen om beleidsmaatregelen voor te stellen binnen het kader van het GVB.
Met betrekking tot de verwijzing van geachte afgevaardigde naar het gebruik van drijfnetten, moet de Commissie verduidelijken dat zalmvisserij met drijfnetten binnen de Ierse 12-mijlszone niet valt onder het verbod op het gebruik van drijfnetten bij sterk migrerende vissoorten zoals tonijn uit 1998.
De Commissie wil er ook graag aan toevoegen dat de kwestie hier bestandsbeheer betreft maar niet direct verband houdt met het visserijgereedschap dat wordt gebruikt. Daarom zou er geen verwarring moeten ontstaan met het verbod op het gebruik van drijfnetten waar walvisachtigen in verstrikt kunnen raken uit 1998, dat in het Atlantisch gebied waar het hier om gaat enkel van toepassing is op de vangst van tonijn en aan tonijn verwante vis.
Het besluit dat de Raad vorig jaar met volledige steun van het Europees Parlement heeft genomen voor de geleidelijke uitbanning en een totaalverbod op het gebruik van drijfnetten in de Oostzee vanaf 1 januari 2008, dat betrekking zal hebben op alle vissoorten, inclusief zalm, is gericht op de bescherming van de extreem bedreigde dolfijnen- en bruinvissenpopulatie in de Oostzee. 
Mairead McGuiness (PPE-DE ).
   Dank u voor dat antwoord. U bent er waarschijnlijk van op de hoogte dat er in Ierland veel debat bestaat over drijfnetten en over de vraag of wij een verplichte of vrijwillige uitkoop van de drijfnetten moeten invoeren. U zegt dat er een juiste balans moet komen. Vindt u dat er momenteel een juiste balans bestaat tussen het gevoerde beleid en het behoud van de bestanden?
In ben benieuwd naar uw verslag. Kunt u duidelijker aangeven wanneer het beschikbaar zal zijn en of het duidelijke aanbevelingen zal bevatten? Wij moeten de zalmbestanden, die ernstig bedreigd worden in de Ierse wateren, beschermen en daar zijn economische consequenties aan verbonden. 
Joe Borg,
   Met betrekking tot uw punt inzake de juiste balans heeft de Commissie besloten om de situatie opnieuw te bekijken en het succes van de beleidsstrategieën onder de loep te nemen om te bekijken of er een juiste balans bestaat tussen duurzaamheid en voortzetting van de traditionele zalmvisserij.
Het onderzoek zal eind oktober, dus volgende week, worden afgerond. Wij zullen eerst de uitkomst van het onderzoek bekijken en dan naar het Parlement en de Raad gaan met onze eigen voorstellen om ervoor te zorgen dat het beheer van deze visserij goed wordt geregeld. 
David Martin (PSE ).
   Ik kom uit Schotland. Zoals u weet is Schotse wilde zalm de beste ter wereld. Wij maken ons zorgen over de toekomst van de zalmbestanden.
U geeft zeer feitelijke en duidelijke antwoorden gezien de huidige situatie, maar ik zou u persoonlijk, als commissaris, graag een vraag willen stellen: denkt u dat drijfnetten, die alles vangen, in de Europese wateren gebruikt kunnen blijven worden? Is het niet tijd om een einde te maken aan het gebruik van drijfnetten in de visserij? 
Joe Borg,
   Het is erg moeilijk om een algemene uitspraak te doen; er is duidelijk een verbod op drijfnetten met een zeer grote breedte vanwege het negatieve effect dat zij kunnen hebben op de duurzaamheid van de visbestanden en vanwege de bijvangst van dolfijnen en bruinvissen. Daarvoor bestaat een totaalverbod op het gebruik van drijfnetten.
Met betrekking tot drijfnetten die veel kleiner zijn en waarbij er geen risico bestaat op bijvangst van dolfijnen en bruinvissen heeft de Commissie een meer open standpunt. Als op basis van wetenschappelijk onderzoek kan worden geconcludeerd dat drijfnetten de duurzaamheid van zalm of andere visbestanden niet buitensporig onder druk zetten en er geen kans bestaat op bijvangst van dolfijnen en bruinvissen, dan kiezen wij voor een meer open benadering. Dat is ook de reden dat wij vanwege de berichten en kritiek uit Ierland opdracht hebben gegeven tot een onderzoek om te analyseren hoe de situatie is en hoe de bestanden wordt beheerd. Als wij merken dat de duurzaamheid buitensporig onder druk staat, dan zullen wij de nodige actie ondernemen voor herstel.
Misschien is het enigszins misleidend om één soort net als schuldige aan te wijzen. Er kunnen ook andere soorten netten zijn die niet worden aangemerkt als drijfnetten maar die in bijzondere omstandigheden zelfs nog een negatiever effect kunnen hebben op de duurzaamheid van de visserij. De taak van de Commissie is dan ook om duurzame visserij te herstellen waar die niet bestaat en waar wel duurzaam wordt gevist – wat eerder uitzondering dan regel is – de duurzaamheid te behouden. 
De Voorzitter.
Vissers die, zoals de beugvissersvloot van Almería, gebruik maken van milieuvriendelijke traditionele vangstapparatuur, bevinden zich in een moeilijke situatie. Enerzijds worden ze geconfronteerd met de oneerlijke concurrentie van bepaalde, voornamelijk Franse en Italiaanse schepen, die de veel goedkopere maar verboden drijfnetten gebruiken, en anderzijds zorgt de door dergelijke praktijken veroorzaakte milieuschade dat de vangsthoeveelheden met 40% worden gereduceerd. Door hun eigen landen worden dergelijke 'zeestropers' op geen enkele wijze vervolgd; vele regeringen brengen zelfs wijzigingen aan in hun wetgeving om het gemeenschapsrecht te omzeilen.
Gebruikt de Commissie alle haar ter beschikking staande middelen, ook gerechtelijke, om zodanige druk op deze lidstaten uit te oefenen dat zij ervoor zorgen dat hun schepen zich houden aan de relevante verordening van de Raad?
Joe Borg,
   Het is de verantwoordelijkheid van de lidstaten om effectieve controle, inspectie en handhaving van de voorschriften van het gemeenschappelijk visserijbeleid te garanderen, waaronder ook het verbod op het gebruik van drijfnetten gericht op trekkende vissoorten. Aan de andere kant is het de verantwoordelijkheid van de Commissie om erop toe te zien dat de landen deze verplichtingen ook nakomen.
De Commissie heeft de lidstaten een aantal jaren zeer goed gecontroleerd om ervoor te zorgen dat zij de nodige maatregelen nemen voor een correcte controle en handhaving van het drijfnetverbod. Hoewel de situatie in de Atlantische Oceaan bevredigend is gebleken, blijven er ernstige problemen bestaan in de Middellandse Zee. De laatste inspecties die deze zomer zijn uitgevoerd door inspecteurs van de Commissie bevestigen dat er momenteel drijfnetten worden gebruikt in Italië, Frankrijk en Spanje. De Commissie heeft al inbreukprocedures in gang gezet tegen deze lidstaten.
Er zijn met redenen omklede adviezen gericht aan Italië en Frankrijk en er is een aanmaningsbrief aan Spanje gestuurd. In de met redenen omklede adviezen en de aanmaningsbrief van de Commissie wordt gewezen op het gebrek aan goede controle en handhaving door de bevoegde autoriteiten in de lidstaten met betrekking op het verbod op drijfnetten.
De Commissie doet op basis van de informatie die haar ter beschikking staat ook nauwgezet onderzoek naar nationale wetgeving die niet in overeenstemming is of lijkt met het EG-verbod op drijfnetten. Om een voorbeeld te noemen: in de inbreukprocedure tegen Frankrijk heeft de Commissie gesteld dat een Frans besluit dat het gebruik toelaat van de thonaille, een drijfnet voor de vangst van blauwvintonijn, onverenigbaar is met de Gemeenschapswetgeving. De wetgeving is onlangs ingetrokken door de Franse Conseil d’État, die in zijn besluit dezelfde argumenten gebruikte als de Commissie in haar met redenen omkleed advies.
Ik zou ook graag willen benadrukken dat, hoewel de Commissie op de hoogte is van de berichten dat de beugvissersvloot van Almería 40 procent minder vangst heeft, zoals geachte afgevaardigde zei, er geen wetenschappelijk bewijs bestaat dat er inderdaad een dergelijke vermindering heeft plaatsgevonden en dat deze vermindering wordt veroorzaakt door de oneerlijke concurrentie die toe te schrijven is aan niet-Spaanse vloten. Aan vertegenwoordigers van de betrokken Spaanse vloot is gevraagd of ze gegevens kunnen verstrekken die hun aantijging ondersteunen. In ieder geval kan ik bevestigen dat de Commissie overeenkomstig de voorschriften van het EG-Verdrag en het GVB alle noodzakelijke stappen zal nemen om ervoor te zorgen dat de lidstaten zich houden aan het EU-verbod op drijfnetten. 
María Isabel Salinas García (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn eerlijkheid.
Zoals blijkt uit de woorden van de commissaris, is het alom bekend dat er in de Middellandse Zee nog steeds drijfnetten worden gebruikt.
De vissers die de verordening naleven, voelen zich in de steek gelaten, maar dat is niet eens het ergste. Afgelopen zomer hebben de milieubewegingen 37 vaartuigen onderschept die waren uitgerust met verboden drijfnetten. Achttien van deze schepen hadden bovendien reeds subsidies voor omschakeling ontvangen. Mijns inziens mag dit probleem niet aan de lidstaten worden overgelaten. Ik ben van oordeel dat de Commissie tussenbeide moet komen, zoals zij overigens in een aantal gevallen heeft gedaan, maar helaas zijn deze sporadische acties ontoereikend. Het is onaanvaardbaar dat de verordening met voeten wordt getreden en dat bepaalde praktijken worden toegestaan terwijl er subsidies worden toegekend.
Wij hopen dan ook van harte dat u met een afdoend antwoord komt. 
Joe Borg,
   Ik wil graag allereerst onderstrepen dat de hele controle- en handhavingskwestie primair de verantwoordelijkheid is van de lidstaten. Indien de Commissie informatie krijgt dat er mogelijk sprake is van schending van het dat wil zeggen van de voorschriften inzake het GVB, dan zal zij onderzoeken of de lidstaten controles uitvoeren. De Commissie doet onderzoek en op basis van het resultaat van dit onderzoek worden inbreukprocedures gestart tegen lidstaten. Dat is precies wat er is gebeurd bij de inbreukprocedures tegen Frankrijk, Italië en Spanje.
Het is belangrijk om te onderstrepen dat wij hadden gehoopt dat de Raad afgelopen maand de Middellandse-Zeeverordening had goedgekeurd. Hierin zou ook een definitie hebben gestaan van drijfnetten die zijn verboden door de verordening uit 1988. Helaas heeft de Raad deze verordening in september jongstleden niet goedgekeurd. Wij zullen binnenkort opnieuw ons geluk beproeven in de hoop dat wij de reglementering van het visserijbeleid in de Middellandse Zee - overigens veel te laat - kunnen regelen waarmee de Commissie meer bevoegdheden krijgt om ervoor zorg te dragen dat de visserij op een correcte en duurzame wijze plaatsvindt. 
De Voorzitter.
   Aangezien de voor het vragenuur gereserveerde tijd verstreken is, worden de vragen nrs. 79 tot en met 126 schriftelijk beantwoord(4).
Het vragenuur is gesloten.

De Voorzitter.
   Dames en heren, wij hervatten de vergadering. Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het octrooi voor biotechnologische uitvindingen. 
Charlie McCreevy,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp dat leden bezorgd zijn over de correcte toepassing van de richtlijn voor biotechnologie. Dit is van belang, niet alleen voor al degenen in de sector die gebruik maken van octrooien ter ondersteuning van de invoering van nieuwe producten en processen, maar ook voor degenen die profiteren van de beschikbaarheid van de resultaten van onderzoek en ontwikkeling. Dit kunnen onderzoekers zijn, concurrenten in de sector, patiënten en medisch personeel en degenen die de gezondheidsstelsels beheren.
Biotechnologie omvat een breed terrein van krachtige en soms controversiële technologieën. Deze kunnen een essentiële bijdrage leveren aan de toekomst op de lange termijn van sectoren als farmaceutica, levensmiddelen, landbouw, energie, textiel en chemicaliën. Biotechnologie creëert ook nieuwe mogelijkheden en vooruitzichten voor de ontwikkeling van levensreddende geneesmiddelen en de behandeling van ziekten. Zij biedt enorme mogelijkheden voor een massale verbetering van de levenskwaliteit van vele burgers. Maar succes in de ontwikkeling van de biotechnologie hangt ook af van het al dan niet vinden van oplossingen voor de belangrijke ethische, maatschappelijke, economische en ecologische vraagstukken die zij opwerpt.
In Richtlijn 98/44/EG worden evenwichtige beginselen vastgelegd voor de bescherming van biotechnologische uitvindingen middels octrooien. De richtlijn houdt ook rekening met de ethische aspecten van dit gevoelige onderwerp, alsmede met de gerechtvaardigde wens van de sector en van anderen om de draagwijdte van de octrooibescherming op dit terrein van de technologie duidelijk en doeltreffend af te bakenen.
Laat mij in herinnering roepen dat het doel van deze richtlijn erin bestaat een rechtskader voor de toekenning van octrooien vast te stellen dat de resultaten van onderzoek omvat. De richtlijn dient geenszins ter vervanging van reglementen die het onderzoek op bepaalde terreinen regelen, waaronder bepaalde ethische regels zoals die in verband met de menselijke integriteit.
De Commissie zal de toepassing van de richtlijn in de praktijk zeer zorgvuldig blijven volgen en passende aandacht schenken aan ethische, morele en culturele overwegingen, en zij zal niet nalaten het Europees Parlement te informeren, zoals zij tot dusverre al heeft gedaan, in het kader van de evaluatieverslagen zoals die in de richtlijn zijn voorzien.
Wat betreft de bijzondere terreinen die door het Parlement in de ontwerpresolutie worden benoemd, wil ik de volgende opmerkingen maken. Bij doelgebonden bescherming gaat het erom of octrooien op gensequenties – DNA-sequenties – moeten worden toegestaan volgens het klassieke model van de octrooiaanvraag waarbij de eerste uitvinder een octrooi kan krijgen dat ook mogelijke toekomstige toepassingen van de sequentie omvat. Of moet het octrooi worden beperkt tot het specifieke, in de octrooiaanvraag vermelde gebruik, waarbij we het hebben over doelgebonden bescherming?
Bij bestudering van de technische bepalingen van de richtlijn kan men zien dat in geen van de artikelen uitdrukkelijk aandacht wordt besteed aan het concept van beperkte draagwijdte van de bescherming in verband met het specifiek gebruik dat voor de betreffende gensequentie is vastgesteld. Dit zou gezien kunnen worden als een pleidooi voor de gebruikelijke grote draagwijdte van de bescherming in plaats van een beperkte, aangezien de eerste optie altijd de traditionele benadering is geweest in het octrooirecht.
Anderzijds zou men kunnen denken dat de communautaire wetgever in ieder geval de bedoeling heeft gehad om de mogelijkheid van een beperkte draagwijdte voor de bescherming aan de orde te stellen, waarbij alleen de specifieke industriële toepassing zoals in het octrooi staat vermeld wordt gedekt voorzover het dit specifieke type uitvinding betreft. Die restrictieve interpretatie zou niet onverenigbaar moeten zijn met de richtlijn.
De Commissie zal nu, in samenspraak met de betrokkenen, bestuderen wat de gevolgen zijn wanneer beide interpretaties van de richtlijn worden toegelaten en wat de beste manier is om een correcte toepassing van de richtlijn over menselijk klonen te bewerkstelligen. De richtlijn is duidelijk voor de Commissie voor wat betreft het onderwerp van octrooieerbaarheid van het reproductief klonen waarbij nieuwe menselijke wezens geschapen worden, hetgeen duidelijk wordt uitgesloten krachtens artikel 6 van de richtlijn.
De term “therapeutisch klonen” dekt een breed scala aan verschillende mogelijkheden. Onderzoek is mogelijk toegestaan in een aantal lidstaten en in andere weer niet. Voor de Commissie is het gebruik van menselijke pluripotente stamcellen voor het genezen van ziekten niet noodzakelijk uitgesloten van octrooieerbaarheid. In het licht van deze argumenten lijkt wijziging van de richtlijn in dit stadium niet gepast.
Tot besluit zou ik eraan willen herinneren dat de biotechnologie enorme mogelijkheden biedt voor het goede, vooral op medisch terrein, en octrooibescherming is van groot belang voor de belangrijkste industriesectoren, die zwaar investeren in uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling. Wij werken binnen de context van een mondiale economie, wat betekent dat onze industrie en onze onderzoekers concurreren met hun tegenhangers in de Verenigde Staten en groeimarkten als Azië. Volgens recente berichten zijn er afgelopen jaar door Chinese bedrijven in bepaalde sectoren meer octrooien op het vlak van biotechnologie aangevraagd dan door Europese. Zoals ik al zei, begrijp ik de bezorgdheid waarvan sommige leden blijk gaven en ik zal met belangstelling luisteren naar het debat. 
Peter Liese,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het onderwerp dat we vandaag bespreken ligt gevoelig. Er is voor de goedkeuring van Richtlijn 98/44/EG al heftig over gediscussieerd, en een aantal collega´s waren er toen al bij. Er zijn verschillende vormen van tegenstand. Sommige collega´s zijn helemaal tegen biotechnologie. Wij als Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten zien dat anders. We hebben de biotechnologie nodig, we moeten er gebruik van maken om allerlei bestaande problemen op te lossen.
Andere collega´s zijn absoluut tegen octrooien. Ook dat vinden de leden van de PPE-DE-Fractie fout. Octrooien zijn een stimulans voor de innovatie, en wanneer we octrooien als instrument verstandig gebruiken kunnen we daar veel aan hebben. Weer anderen zijn absoluut tegen de richtlijn. Zij beweren dat de richtlijn allerlei dingen mogelijk maakt die voor hen een nachtmerrie zijn. Volgens mij is deze richtlijn echter beter dan haar reputatie.
Indertijd hebben we na lange discussies duidelijk afgesproken dat in de Europese Unie niet alles wat haalbaar is ook octrooieerbaar is. Met dat argument heb ik de richtlijn in de afgelopen jaren altijd weer verdedigd tegen de kritiek van allerlei kanten. We moeten er echter ook voor zorgen dat de richtlijn daadwerkelijk wordt toegepast. We moeten het ook zeggen wanneer we de indruk hebben dat aan de richtlijn niet de hand wordt gehouden.
In februari van dit jaar heeft het Europees Octrooibureau een octrooi verleend dat er onder andere van uitgaat dat ook delen van het menselijk lichaam, en wel zaadcellen, als octrooieerbare uitvinding kunnen worden beschouwd. Dat kan niet volgens de richtlijn.
Ik heb dit octrooi goed bestudeerd en er ook over gesproken met octrooi-juristen. Er wordt een octrooi op menselijke zaadcellen verleend, en dat is een inbreuk op de richtlijn. Wanneer we dat vaststellen moeten we er politieke gevolgen aan verbinden. We hebben van de Juridische dienst van het Parlement gehoord dat het Parlement zelf niet naar het Hof kan stappen. Anderen kunnen dat wel doen en zouden het ook moeten doen, zodat de kwestie opgehelderd wordt.
De richtlijn moet worden toegepast, dus moet ook artikel 6, lid 2, worden toegepast. Daarin staat dat technieken waarbij menselijke embryo´s voor commerciële of industriële doeleinden worden vernietigd niet octrooieerbaar zijn. En of men het op ethische gronden hiermee eens is of niet, de richtlijn is op dit punt vrij duidelijk en hieraan moet de hand worden gehouden.
Volgens de huidige stand van de techniek kunnen menselijke embryonale stamcellen niet worden geproduceerd zonder menselijke embryo´s te vernietigen. Dat kunnen we ethisch goed of fout vinden, maar volgens mij en volgens de PPE-DE-Fractie kan er daarom geen octrooi worden verleend op menselijke embryonale stamcellen. Misschien zeggen sommigen dat er in de wetenschap toch nieuwe ontwikkelingen hebben plaatsgevonden. Dat zijn echter slechts experimenten met muizen, en het heeft bijna twintig jaar geduurd om de resultaten van het onderzoek naar embryonale stamcellen van muizen op de mens toe te passen. De uitvinding van Thomson, die in 1998 menselijke embryonale stamcellen heeft kunnen maken, kwam bijna twintig jaar later dan een vergelijkbare uitvinding met muizencellen.
Bovendien betekent wat twee weken geleden gepubliceerd is volgens mij en volgens veel deskundigen niets anders dan het klonen van menselijke embryo´s. Dat is verboden, dat lijdt geen twijfel! Mijnheer de commissaris, ik zou u nogmaals willen vragen om de zaak nauwkeurig te bestuderen. Ik was eigenlijk niet van plan om de Commissie vanavond te bekritiseren, maar u heeft een foute interpretatie voorgelegd. Lees het van de Raad, lees de gezamenlijke resolutie, daar is de kwestie van het klonen heel precies geregeld!
Over één zaak is de richtlijn niet duidelijk, en wel over het octrooieren van menselijk DNA. Daarom verzoeken we de Commissie om dat op te helderen. Verder is de richtlijn goed en verdient onze steun.
Maria Berger,
   Mijnheer de Voorzitter, het is al heel lang geleden dat ik het voor het laatst met de commissaris of met zijn voorganger eens ben geweest. Nu is het echter zover, ik sta achter het verslag dat de Commissie heeft opgesteld op basis van artikel 16 van de richtlijn inzake octrooien op biologische uitvindingen. Namens mijn fractie kan ik u verzekeren dat we het eens zijn met de conclusies van dit verslag over het toepassingsgebied en over de omvang van octrooien, maar ook over het onderscheid tussen een octrooi op totipotente en op pluripotente stamcellen. We steunen ook de voorstellen in het verslag voor de verdere procedure. Ook wij willen namelijk de ontwikkeling van de biotechnologie bevorderen en zijn ervan overtuigd dat octrooien hierbij een heel belangrijke rol spelen.
Ik vind echter ook dat het schriftelijke verslag van de Commissie wat kort door de bocht is en dat er bij de toepassing van onze richtlijn op biologische octrooien meer problemen zijn dan de Commissie in haar verslag zegt. Ik ben al vrij lang lid van dit Parlement en was de vorige keer intensief betrokken bij de besluitvorming. We worden natuurlijk allemaal weer het slachtoffer van de compromissen die indertijd moesten worden gesloten. Ik hoop dat de Commissie wat sneller gaat werken en directer ingaat op de problemen die nog niet opgelost zijn.
Een ander probleem heeft minder met de Commissie te maken en meer met bepaalde collega´s in dit Parlement. Naar aanleiding van deze ontwerpresolutie is de vraag aan de orde gekomen of het Europees Parlement zelf naar het Hof moet stappen. Als lid van de Commissie juridische zaken kan ik ons dat alleen maar afraden. Het is niet de taak van het Europees Parlement om zich aan te sluiten bij individuele zaken. Ik hoop dat we morgen een resolutie zullen aannemen waarin dat niet wordt voorgesteld.
Diana Wallis,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn verklaring. Ik herhaal de gedachten van de vorige spreekster en bedank hem voor een evenwichtig en weloverwogen verslag. Dit staat wellicht in schril contrast – zoals onze fractie al heeft willen zeggen – tot de manier waarop dit Parlement met deze resolutie heeft moeten omgaan. Ik geloof dat wij vanavond allen met u van gedachten wilden wisselen, maar om tot een resolutie te worden gedwongen is wellicht niet de beste manier om op een weloverwogen verslag te reageren. Wanneer vijf mensen tot middernacht opblijven in een kamertje om een resolutie te bedenken is dat geen goede manier om met dit gevoelige en moeilijke onderwerp om te gaan. Indien het Parlement zich opnieuw over dit onderwerp buigt, behoort het dit te doen door middel van een werkelijk parlementair verslag, waarvoor voldoende tijd wordt ingeruimd en dat wordt uitgewerkt door een commissie en aan de hand van een volwassen debat, en dus niet op de manier waarop dit tot stand is gekomen.
Het schijnt mij toe dat sommige collega's de richtlijn opnieuw willen behandelen door middel van een resolutie die in een tijdsbestek van 24 uur in elkaar is geflanst. Hiervoor is duidelijk veel meer tijd en beter denkwerk nodig. Voor wat betreft de idee van een wettelijke maatregel was het gisteravond vrij duidelijk dat de Juridische dienst van het Parlement van mening is dat wij noch de status noch het recht hebben om een dergelijke maatregel te nemen. Onze fractie heeft het standpunt gekozen dat wij momenteel dienen te streven naar handhaving van de status-quo, het verslag moeten verwelkomen en wachten op het juiste moment om dit zeer delicate onderwerp alle ruimte voor debat en overweging te geven die het verdient. 
Hiltrud Breyer,
   Mijnheer de Voorzitter, ik vind het betoog van de commissaris teleurstellend. Het designeroctrooi is een schandaal. Het is ongetwijfeld illegaal, staat ongetwijfeld haaks op de richtlijn inzake octrooien en zet het licht op groen voor het commercieel fokken van mensen.
De octrooirichtlijn verbiedt het octrooieren van kiemcellen in alle duidelijkheid. Ook methodes om baby´s te selecteren op hun geslacht zijn in bijna alle lidstaten verboden. Dit octrooi zet de deur dus wagenwijd open voor de “designmens”, de mens op maat. Het is onaanvaardbaar dat de Europese Commissie als hoedster van de Verdragen deze schending van de Europese octrooirichtlijn zwijgend duldt. Het Parlement noch de Commissie mag daadloos toezien hoe octrooien worden verleend op het fokken van mensen. Het is trouwens geen uitvinding maar hoogstens een ontdekking en ook daarom is het octrooi in strijd met de octrooirichtlijn.
De Europese Unie moet een duidelijk standpunt bepalen. De Commissie ziet de fouten en de tegenstrijdigheden in de richtlijn maar stopt haar kop in het zand. Ze is bang voor de dringend nodige herziening van de richtlijn en doet daarom helemaal niets. In uw verslag en ook in uw inleiding vanavond heeft u heel duidelijk toegegeven dat het octrooirecht op het gebied van de biotechnologie verschillende kanten op gaat omdat in bepaalde lidstaten het multifunctionele karakter van de genen heel duidelijk beperkt wordt.
Ook in verband met de vraag of embryonale stamcellen octrooieerbaar zijn durft de Commissie geen helderheid te verschaffen. Wanneer u zegt dat een menselijk embryo – en dus ook delen van het menselijk lichaam – niet octrooieerbaar zijn heeft u de interpretatie van de Raad niet weergegeven. Dat is eigenlijk uw taak als voorzitter van de Commissie.
Ik vond het ook teleurstellend dat u met geen woord heeft gerept over de talloze octrooien die zijn verleend op zaaigoed, planten en dieren. U zwijgt ook over de schending van de richtlijn, bijvoorbeeld in verband met het feit dat er niet wordt gekeken naar het lijden van dieren. Dat zijn nalatigheden van de Commissie, dat is duidelijk. We doen een beroep op u, ga eindelijk verder dan alleen maar , laat eindelijk ook eens daden zien! 
Johannes Blokland,
   . Voorzitter, ik juich het van harte toe dat de Socialistische en Liberale Fractie beter willen gaan nadenken over octrooien, dat geeft hoop voor de toekomst. Wij hebben dat al gedaan, en we zijn tot de conclusie gekomen dat het menselijk lichaam en de delen daarvan naar onze vaste overtuiging niet octrooieerbaar zijn, want hun werking is geen uitvinding van ons, maar een ontdekking en daarom niet octrooieerbaar. Dit geldt dus onverkort ook voor embryo's, stamcellen, kiemcellen en het genoom. Hierop kan men geen eigendomsrecht claimen.
Weliswaar zegt de Europese Commissie in het tweede 16C-verslag terecht dat totipotente stamcellen niet octrooieerbaar zijn. Helaas laat de Commissie onduidelijkheid bestaan over octrooieerbaarheid van pluripotente stamcellen. Dit zijn eveneens delen van het menselijk lichaam en overeenkomstig artikel 5, lid 1, van de richtlijn uitgesloten van octrooien.
Het octrooi dat de concrete aanleiding vormt tot dit debat, betreft menselijke geslachtscellen. De verlening van dit octrooi overtreedt het principe dat het menselijk lichaam en de delen daarvan niet octrooieerbaar zijn. Het zou beter zijn als de fracties dat sterker en eenduidiger durven uitspreken, met name in de gemeenschappelijke resolutie. Het Europees Parlement moet zich adequaat kwijten van zijn controlerende taak. Dit betekent overtuigend bezwaar aantekenen bij het Europees octrooibureau. 
Marcin Libicki,
   Mijnheer de Voorzitter, de wetenschappelijke ontdekkingen volgen elkaar in een zodanig snel tempo op dat velen van ons hier in dit Huis niet in staat zijn geweest hun standpunt te bepalen over alle morele aspecten van het nieuwe onderzoek in de biotechnologie.
Een specifiek aspect van het biotechnologisch onderzoek, dat zeker veel bezorgdheid en vragen oproept, is iets dat volgens velen van ons, en zeker volgens mij, absoluut verboden moet worden. Ik doel hiermee op elke vorm van klonen, ook voor therapeutische doeleinden, en alle onderzoeken die de mens maakbaar maken of waarbij embryo’s worden vernietigd. Want het vernietigen van een embryo staat voor mij en voor veel collega’s gelijk aan het vernietigen van een mens.
Daarom vind ik dat we deze kwestie zeer zorgvuldig moeten benaderen. Afgezien van morele overwegingen zie ik hiervoor drie redenen. Ten eerste, eenvoudigweg uit menselijk fatsoen. Ten tweede, vanwege het subsidiariteitsbeginsel: over controversiële kwesties moeten de lidstaten op hun eigen grondgebied het laatste woord hebben. Ten derde zal het opleggen van bepaalde besluiten op veel verzet kunnen stuiten in verscheidene lidstaten, en daarbij euroscepticisme kunnen aanwakkeren. Dat mogen we niet toestaan. 
Manuel Medina Ortega (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben van oordeel dat de Commissie haar plicht nakomt aangezien zij de communautaire richtlijn toepast. Daarom feliciteer ik de heer McCreevy met zijn initiatief en met de wijze waarop hij deze kwestie heeft uiteengezet.
Ik ben het met mevrouw Wallis eens dat dit niet het juiste moment is om een resolutie aan te nemen over een complex probleem als dit, zoals overigens blijkt uit dit debat, waarin heel wat informatie wordt aangedragen. Anderzijds beschouw ik het als een basisbeginsel dat niemand zich kan verzetten tegen de menselijke vooruitgang op grond van theologische principes die maar weinig te maken hebben met de huidige realiteit. Op dit moment zijn er miljoenen mensen die aan degeneratieve ziekten lijden ten gevolge van het gebrek aan vooruitgang op dit gebied.
Het lijkt wel of wij naar de Middeleeuwen terugkeren. Ik ben van oordeel dat wij ons in de 21e eeuw moeten richten op de noodzaak om de wetenschappelijke vooruitgang te bevorderen en dat wij ons derhalve moeten verzetten tegen de octrooieerbaarheid van biotechnologische uitvindingen die bijvoorbeeld te maken hebben met de verbinding van bepaalde cellen. Ik acht dit volledig in tegenspraak met de huidige ethische eisen van een mensheid die vooruitbeweegt, vorderingen maakt en niet kan toelaten dat mensen nog steeds het slachtoffer zijn van degeneratieve ziekten.
Het lijkt mij dan ook een bijzonder goede zaak dat de Commissie dit verslag gepresenteerd heeft aangezien het nieuwe mogelijkheden opent. Ik feliciteer de heer McCreevy nogmaals met zijn uiteenzetting. Ik hoop dat wij deze kwestie in alle kalmte verder zullen kunnen bestuderen, evenwel zonder de mogelijkheden voor de toekomst van het menselijk onderzoek ook maar een moment uit het oog te verliezen. 
Patrizia Toia (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben het met collega Diana Wallis eens dat deze gevoelige kwestie waarschijnlijk grondiger had moeten worden bestudeerd. Maar wij zitten nu eenmaal hier vanavond bijeen om de commissaris onze mening te geven.
De onderhavige richtlijn heeft nog veel controversiële aspecten die voor verschillende uitleg vatbaar zijn. Daarom hopen wij dat er op een aantal belangrijke punten meer duidelijkheid wordt geschapen. Wij vinden het verstrekken van octrooien belangrijk, maar het moet wel duidelijk zijn dat een wettige en economische bescherming niet inhoudt dat overal octrooi op kan worden aangevraagd.
Het moet duidelijk zijn dat er grenzen zijn, vooral als het erom gaat overtredingen te voorkomen, zoals momenteel het geval is met embryonale stamcellen: daarmee wil men onderdelen van het menselijk lichaam produceren en vormen van klonering verkrijgen die door de richtlijn zelf verboden worden.
De octrooieerbaarheid biedt een juridische bescherming, maar wij moeten er wel voor oppassen dat wij geen vormen van concentratie toelaten. Dat kan namelijk gebeuren, mijnheer de commissaris, als het toepassingsbereik voor DNA-sequenties zodanig wordt geformuleerd dat er open octrooien komen, en dus geen octrooien die beperkt blijven tot een specifiek gebruik.
Tenslotte hoop ik dat er op dit gebied nog nader onderzoek wordt verricht, want ik besef dat er ook hier grenzen bestaan die niet overschreden mogen worden, grenzen zoals die van de menselijke waardigheid. 
Maciej Marian Giertych (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, onderzoek naar het gebruik van stamcellen om allerlei ziekten te genezen is zonder meer in de mode. Daarbij wordt gebruik gemaakt van stamcellen van embryo’s, wat onethisch is, terwijl gebruik van volgroeide stamcellen moreel perfect aanvaardbaar is. Ongeveer 95 procent van alle middelen voor onderzoek wordt geïnvesteerd in onderzoek naar de eerste groep, terwijl deze cellen eigenlijk weinig opleveren, en slechts 5 procent in onderzoek naar de tweede groep, de volwassen stamcellen, die veel voordelen bieden. Hoe komt dat?
Professor Scolding, neurofisioloog verbonden aan de Universiteit van Bristol, heeft op 12 mei een interessant referaat gehouden voor de interfractiewerkgroep voor bio-ethiek van het Europees Parlement. In zijn uiteenzetting heeft hij vele aspecten rond dit thema uitgelegd. Embryonale cellen zijn kankerverwekkend, kunnen genetische mutaties vertonen, en kunnen worden afgestoten. Ze hebben eigenlijk geen herstellende functie en worden dus gedwongen een rol te vervullen waarvoor ze niet bestemd zijn. Daar komen de ethische bezwaren nog bovenop. Volgroeide stamcellen uit het beenmerg hebben een herstellende taak, waardoor deze cellen niet gedwongen worden tot een andere taak dan de oorspronkelijke. Er is geen risico van afstoting, omdat het eigen celmateriaal van de patiënt niet kankerverwekkend is, of tot genetische mutaties leidt. En bovendien zijn er geen ethische bezwaren tegen het gebruik ervan.
Die onderzoeksresultaten kennen natuurlijk alle specialisten op dit gebied, niet alleen professor Scolding. Waarom pompen we dan zoveel geld in het onderzoek naar embryonaal celmateriaal en besteden we zo weinig aan het onderzoek naar de mogelijkheden van volgroeide cellen? Bij gebruik van volwassen celmateriaal hoeven er geen geneesmiddelen te worden gebruikt. De cellen zelf zijn het medicijn, aangemaakt door de patiënt zelf. De farmaceutische industrie verdient hier niets aan, terwijl de embryonale cellen moeten worden opgekweekt met allerhande farmaceutische producten en dan verkocht worden, vandaar al dat onderzoeksgeld. Dat zijn de gevolgen van het octrooieren van celmateriaal. 
Andrzej Jan Szejna (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het besluit over de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de rechtsbescherming van biotechnologische uitvindingen reguleert niet alle problemen in verband met de ontwikkelingen van genetische manipulatie en de biotechnologie. In juli van dit jaar heeft de Commissie een tweede verslag voorgelegd aan de Raad en het Europees Parlement over de ontwikkeling en de invloed van het octrooirecht inzake biotechnologie en genetische manipulatie.
We kunnen nu nog geen antwoord geven op de vraag of het aanvaardbaar is om gensequenties en DNA-sequenties te octrooieren volgens het klassieke octrooirecht, waarin de eerste uitvinder zich de uitvinding mag toe-eigenen. Eerst moeten eventuele economische gevolgen van mogelijke verschillen tussen de rechtsstelsels van de lidstaten verder worden onderzocht.
Ik steun het initiatief van de Commissie om te onderzoeken in hoeverre er octrooien op menselijk DNA bestaan in Europa en wat de eventuele gevolgen zijn voor onderzoek en innovatie. Bij dat onderzoek moet rekening worden gehouden met juridische, ethische en maatschappelijke aspecten. Wat de kwestie van de totipotente stamcellen betreft, ben ik van mening, dat die omwille van de menselijke waardigheid niet geoctrooieerd mogen worden.
Ik verwacht stappen van de Commissie om een duidelijker en overzichtelijker rechtskader te scheppen voor biotechnologische uitvindingen. Daarbij moet rekening worden gehouden met ethische overwegingen en tegelijkertijd een gunstig klimaat worden gecreëerd voor innovatie, ontwikkeling van de wetenschap en het bedrijfsleven. 
Kathy Sinnott (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris willen zeggen dat het eenvoudigweg niet genoeg is om hier te komen met grote beleidsverklaringen waarin ons ethisch standpunt inzake Europese waarden wordt uiteengezet, terwijl wij als puntje bij paaltje komt en er een duidelijke, specifieke schending van deze waarden aan het licht wordt gebracht, slechts zachtjes en verlegen zeggen dat er mogelijk sprake is van inbreuk.
Vandaag worden wij geconfronteerd met een ondubbelzinnig geval. Het Europees octrooibureau heeft de Universiteit van Edinburgh een octrooi met nummer 125 7167 verleend in verband met menselijke cellen. Hierbij is ironisch genoeg ook een proces van geslachtsselectie betrokken, in een periode waarin wij ons in Europa nadrukkelijk hebben verbonden aan het beginsel van non-discriminatie op basis van geslacht. Het voorzorgsbeginsel zou van toepassing moeten zijn. Als er enig gevaar bestaat dat menselijk materiaal handelswaar wordt, dan moet dit Parlement opstaan en kleur bekennen en voor het te laat is officieel wettelijk bezwaar aantekenen tegen deze illegale handel in menselijke lichaamsdelen.
Deze resolutie is van belang, omdat ons niet veel tijd rest om bezwaar aan te tekenen en eraan bij te dragen dat dit octrooi wordt tegengehouden. Ik verzoek mijn collega's daarom om voor deze resolutie en voor het amendement van de heer Blokland te stemmen. 
De Voorzitter.
   Tot besluit van het debat zijn er zeven ontwerpresoluties ingediend, overeenkomstig artikel 103, lid 2,van het Reglement(1) .
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0277/2005) van Bill Newton Dunn, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een kaderbesluit van de Raad ter bestrijding van georganiseerde criminaliteit [COM(2005)0006 - C6-0061/2005 - 2005/0003(CNS)]. 
Franco Frattini,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats richt ik een woord van dank tot de rapporteur, de heer Newton Dunn, en natuurlijk ook tot de rapporteurs van de andere commissies die het kaderbesluit inzake de georganiseerde misdaad onder de loep hebben genomen.
Het verheugt mij ten zeerste dat het voorstel van de Commissie zo’n positieve bijval heeft gekregen van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en dat het tevens de steun van de rapporteur heeft gekregen. Ik geloof met stelligheid te kunnen zeggen dat de voorgestelde amendementen in de juiste richting gaan. Ik ben het eens met de algehele strekking van die amendementen, of althans met het merendeel daarvan.
In het bijzonder vind ik het terecht dat er een rijker scala van strafsancties komt, zoals confiscatie van goederen, dat men publicatie van gerechtelijke besluiten voorstaat en dat er ontzeggingsmaatregelen komen, onder meer wat betreft het uitoefenen van een beroepsactiviteit. Tevens wil ik het accent leggen op de maatregel dat degenen die veroordeeld zijn als lid van een criminele organisatie, niet in aanmerking kunnen komen voor een openbaar ambt. Het probleem van de ontzeggingsmaatregelen wordt momenteel door de Commissie onderzocht en ik zal tegen het eind van dit jaar of het begin van het komend jaar een paar aandachtspunten formuleren in een mededeling die speciaal daarvoor zal worden gepresenteerd.
Daarnaast ben ik ervan overtuigd dat als wij de strijd willen aanbinden met de georganiseerde misdaad, de daders getroffen moeten worden waar hun gevoeligste plek is, namelijk hun portemonnee. Het komt dus zeker van pas om vermogenssancties tegen de georganiseerde misdaad te plannen.
Ik ben er tevens voor om bij iedere lidstaat een centrale eenheid in het leven te roepen die belast wordt met de coördinatie van de operaties ter bestrijding van de georganiseerde misdaad. Die eenheid moet er ook voor zorgen dat de goederen van mensen die ernstige misdrijven hebben begaan, dus leden van criminele organisaties, in beslag worden genomen, zodat deze vervolgens op positieve manier kunnen worden hergebruikt.
Er staat nog een interessant thema in het verslag, namelijk de bescherming van informanten. De bescherming van getuigen en medewerkers van justitie is een heel belangrijk item. Die mensen moeten in bescherming worden genomen omdat zij het slachtoffer dreigen te worden van represailles van criminele organisaties. Ik kan u zeggen dat de Commissie ook op dit gebied van plan is een gestructureerd voorstel te presenteren. Daarbij zal rekening worden gehouden met het uitmuntende werk dat Europol op dit gebied verricht, maar ook met hetgeen de Raad van Europa op het vlak van getuigenbescherming doet.
Het laatste thema, dat de rapporteur bijzonder na aan het hart ligt, is dat van de informatie-uitwisseling. Dikwijls staan wij voor criminele verschijnselen waarover wij geen juiste informatie of statistische gegevens bezitten. Zoals u wellicht weet, heeft de Commissie onlangs een voorstel geformuleerd met betrekking tot een Europees statistiekstelsel inzake criminele activiteiten en misdrijven. Dit is een noodzakelijk onderdeel van onze strategie voor preventie en bestrijding van de grote criminaliteit. Zolang wij niet over zekere, betrouwbare en vooral vergelijkbare statistieken beschikken, hebben wij immers geen doeltreffend preventie-instrument in handen om de criminaliteit bij de bron aan te pakken. De Commissie is dus ook bezig met de statistische kant van het verschijnsel criminaliteit.
Ik sluit mijn betoog af door te zeggen dat Europa in ieder geval behoefte heeft aan een doortastender en meer samenhangend beleid voor preventie en bestrijding van de georganiseerde criminaliteit. In heel veel sectoren - van de gruwelijke mensensmokkel tot de drugs- en wapenhandel - is de georganiseerde misdaad immers een forse groeimarkt. 
Bill Newton Dunn (ALDE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor zijn zeer positieve en nuttige toespraak. Ik denk dat ik kan spreken namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken door te zeggen dat wij hem steunen bij wat hij doet. Wij mogen dan een beetje meer druk op de ketel willen zetten, maar uiteindelijk willen wij allemaal de georganiseerde misdaad zo effectief en zo snel mogelijk bestrijden. Daarom steunen wij u, commissaris, in uw voorstel en wij zullen u voorzover wij kunnen, blijven stimuleren om vooruitgang te boeken.
Ik spreek voor de commissie als rapporteur, en niet voor mijzelf. Wij bevelen aan het voorstel van de Commissie volledig te blijven steunen, maar er zijn, zoals de commissaris heeft gezegd, kleine extra's die wij hebben aanbevolen toe te voegen. Wij willen Europol wel sterker maken, maar wij willen dat het een EU-agentschap wordt. Ik hoop dat mijn collega's amendement 45 van de socialistische fractie willen steunen, waarin gesteld wordt dat Europol niet meer versterkt wordt tot het een echt EU-agentschap is. Pas dan kunnen we onze volledige steun verlenen. Wij willen beslag leggen op de opbrengsten van de georganiseerde misdaad.
Er is één punt dat de commissaris niet heeft vermeld: omdat de georganiseerde misdaad grensoverschrijdend is terwijl wetshandhaving een taak is van de afzonderlijke lidstaten en geen grenzen kan oversteken, wil de commissie erop wijzen – en hiervoor hebben wij gestemd – dat er een dringende behoefte bestaat om een politiekorps voor de Europese Unie te creëren. Wij zeggen dus niet “creëer het”, maar alleen maar dat er een dringende behoefte bestaat. Wij moeten hierover nadenken, hoe politiek controversieel het ook moge klinken.
Ik ben de commissaris dankbaar dat hij spreekt van een centraal agentschap in iedere lidstaat. Dat hebben wij nodig om de dikwijls gefragmenteerde inspanningen binnen de afzonderlijke lidstaten te kunnen coördineren. Hij heeft geen melding gemaakt van de idee van een asset recovery-bureau, dat is gemodelleerd naar het Ierse systeem in Dublin waar een overheidsdienst de middelen van vermoedelijke criminelen in beslag kan nemen en deze vervolgens terug kan geven als blijkt dat ze onschuldig zijn. Omdat het criminelen om het geld gaat, raken ze erg van streek als hun middelen ze worden afgenomen. Zo raak je ze het hardst. Wij, als commissie, zouden graag zien dat in ieder van de 25 lidstaten een asset recovery-bureau wordt opgericht om de criminelen te raken waar ze het echt voelen.
Onze commissie steunt het voorstel van de Europese Commissie volledig, maar wij willen verder gaan en sneller te werk gaan. Ik geloof dat het Parlement en de Commissie hierin bondgenoten zijn. Het echte probleem – en het spijt me te moeten zien dat de banken van de Raad, zoals gewoonlijk, leeg zijn – ligt bij de inwerkingstelling en ratificatie door de Raad van zaken waarvan hij de inwerkinstelling en ratificatie heeft toegezegd. Zo is geen van de protocollen tot versterking van Europol in het verleden geratificeerd door alle lidstaten. Europol is nog altijd veel zwakker dan het zou moeten zijn.
Wij steunen de Commissie en wij zouden graag zien dat de Raad een beetje sneller te werk gaat.
Manfred Weber,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het vertrouwen van de burgers van Europa in de Europese instellingen daalt helaas. Over het onderwerp dat we vanavond bespreken, de bestrijding van de georganiseerde misdaad, zeggen de burgers echter dat dit nou bij uitstek een Europese taak is. Daarom is het goed dat we deze kwestie behandelen. De parlementaire commissie heeft goed werk geleverd. Na het debat met de Raad over het bewaren van persoonsgegevens durf ik wel te beweren dat onze commissie een betrouwbare en serieuze partner is waarmee te praten valt.
Ook de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten steunt dit wetsontwerp. Over een detail, en wel over de vraag wie er voor een bepaalde zaak bevoegd is wanneer er een meningsverschil bestaat tussen verschillende justitiële instanties in Europa, hadden we nog een toevoeging voorgesteld. Wanneer er niet binnen twee maanden een oplossing voor gevonden is, leek het ons redelijk om Eurojust te laten beslissen en de nodige druk op de lidstaten uit te oefenen om ervoor te zorgen dat ook werkelijk wordt besloten wie er verantwoordelijk is.
Ik zou echter vooral op de toekomst in willen gaan en zien hoe we een stap verder kunnen komen. Een belangrijk idee lijkt me dat we vaker gaan werken met gezamenlijke onderzoeksteams. We moeten ervoor zorgen dat het normaal wordt dat ambtenaren uit allerlei landen samen onderzoek verrichten, samen de misdaad bestrijden, in Europa samen optreden tegen de georganiseerde misdaad. Dat staat en valt echter met het vertrouwen tussen de politieambtenaren, de rechercheurs. Daarom moeten we tijd en geld investeren zodat we elkaar´s systemen leren kennen en er vertrouwen kan ontstaan. Dat geldt ook voor de uitwisseling van gegevens, het SIS-II. Het is essentieel dat we elkaar´s systemen vertrouwen.
Mijn derde opmerking gaat over de vraag in hoeverre het zinvol is dat we een gezamenlijk strafprocesrecht ontwikkelen. Dat is volgens ons niet het primaire doel. Het primaire doel is dat we het onderlinge vertrouwen tussen de verantwoordelijke ambtenaren versterken. De burger verwacht dat we de georganiseerde misdaad bestrijden. Er mogen in Europa geen plaatsen overblijven waar de misdadigers zich veilig kunnen voelen, we moeten de strijd vastberaden voeren. 
Martine Roure,
   . – Mijnheer de Voorzitter, de georganiseerde misdaad is inderdaad een heuse plaag voor onze samenlevingen en onze rechtsstaten. De omvang ervan is zodanig gegroeid dat wij moeten zorgen voor doelmatige instrumenten ter bestrijding ervan. Dit voorstel voor een richtlijn, dat onderdeel uitmaakt van de versterking van de Europese justitiële samenwerking, is gebaseerd op twee grondbeginselen die wij graag versterkt zouden zien: de wederzijdse erkenning en de harmonisering van de definitie van delicten en sancties. De netwerken van de internationale misdaad omspannen de gehele wereld en de bestrijding ervan is buitengewoon moeilijk, daar het zenuwcentrum over het algemeen buiten de Unie ligt, in landen waar wetshandhaving moeizaam is, in landen die in de greep zijn van corruptie en instabiliteit. Terrorisme wordt zeer dikwijls door de georganiseerde misdaad gefinancierd en in de hand gewerkt.
Daarom hebben we de definitie van verzwarende omstandigheden aangescherpt, opdat deze eveneens criminele organisaties omvat die terroristische doelen nastreven, die mensenhandel nastreven en die een maffioos kenmerk hebben. Het kost ons grote moeite om grip te krijgen op deze grensoverschrijdende misdaad, doordat onze met wetshandhaving belaste autoriteiten zelf nationale lichamen zijn en slechts binnen hun eigen landsgrenzen werken.
De Europese Unie heeft met Europol een instrument in handen dat de speerpunt vormt in de strijd tegen de georganiseerde misdaad. Daarom willen wij graag dat Europol een EU-organisatie wordt, die is onderworpen aan de democratische controle van het Europees Parlement.
Daarnaast hebben we nog een ander instrument, dat luistert naar de naam Interpol en dat zetelt in mijn eigen stad, Lyon, in Frankrijk. Jammer genoeg zijn de verhoudingen tussen Europol en Interpol niet duidelijk omschreven. Het is een dwaling om ieder voor zich de georganiseerde misdaad te bestrijden. De lidstaten moeten dringend al hun acties coördineren voor een grotere doelmatigheid. Misdadigers kennen immers geen grenzen.
Het voorstel voor een kaderbesluit vormt dus een stap vooruit naar een nauwere samenwerking. Ik denk echter niet dat dit voldoende is. Onze politie- en inlichtingendiensten moeten over eenvoudige en doeltreffende instrumenten beschikken. Dat is een heuse uitdaging voor de Unie, een heuse uitdaging voor onze waarden. 
Marios Matsakis,
   . – Mijnheer de Voorzitter, persoonlijk vind ik dat georganiseerde misdaad de kanker van onze samenleving is, en net als bij kanker, is de genezing ervan niet eenvoudig.
Het verslag van de heer Newton Dunn is uitstekend, maar is het ook afdoende? Ik wil slechts twee aspecten noemen die ons er naar mijn mening toe zouden moeten bewegen om onze strategie verder te herzien. Ten eerste is gebleken dat het bestrijden van de georganiseerde misdaad met behulp van klassieke politionele en justitiële methoden grotendeels zinloos is. Wij moeten nieuwe, frisse methoden zien te vinden om ermee om te gaan. Veel georganiseerde misdaad houdt bijvoorbeeld verband met drugshandel. Door een liberalere standpunt inzake drugs in te nemen, zouden we drugsgebruikers kunnen helpen hun ziekte te overwinnen en tegelijkertijd de drugshandelaren buiten spel zetten.
Op de tweede plaats kan de georganiseerde misdaad bloeien omdat deze de steun en medewerking geniet van corrupte politici of corrupte politiemannen. Beschikken wij in alle lidstaten over de nodige effectieve middelen om deze situatie te corrigeren, of doen wij net alsof deze corruptie niet bestaat? Helaas doet deze wetgeving, hoewel zij vele goede dingen bevat, weinig ten aanzien van de twee punten die ik zojuist heb genoemd. Dit toont in mijn ogen aan dat noch de Commissie, noch het Parlement reeds voldoende bereid of moedig zijn om diep te snijden en het gezwel van de georganiseerde misdaad uit onze samenleving te verwijderen voor het te laat is. 
Johannes Voggenhuber,
   Mijnheer de Voorzitter, wat zijn we hier aan het doen? We worden geraadpleegd over een onderwerp dat essentieel is voor de binnenlandse veiligheid, de kaderbesluiten van de Raad inzake justitiële en politiële samenwerking, die uiteindelijk door de 25 parlementen moeten worden omgezet in nationaal recht. Eens te meer is die raadpleging echter vrijblijvend.
Dat betekent in de praktijk dat er eigenlijk een soort ratificatie plaats moet vinden, en dat is een zware procedure. De 25 regeringen moeten moeizaam proberen om het met elkaar eens te worden, zonder dat deze raadpleging bindend is, zonder medebeslissing, zonder dat er Gemeenschapsrecht ontstaat, zonder dat er een eigenlijke controle plaatsvindt en zonder dat de bevoegdheden van het Europees Hof van Justitie worden uitgebreid. Wat hier gebeurt is een permanente verdieping van de politiële en justitiële samenwerking. Dat is weliswaar nodig, maar er wordt onvoldoende rekening gehouden met de grondrechten, die altijd gerespecteerd moeten worden, met de parlementaire controle en legitimatie en met de controle door het Hof. Er wordt niets gezegd over de risico´s voor de rechtsstaat.
Uit dit verslag blijkt eens te meer dat we de grens van de legitimatie van de intergouvernementele samenwerking op dit gebied werkelijk hebben bereikt. Dit verslag bevat een hele serie rechtsbegrippen die niet precies gedefinieerd zijn – als het om een zo delicaat onderwerp gaat is dat het gevaarlijkste wat we kunnen doen! Het bevorderen van criminele organisaties: wat is dat, wat wordt daarmee bedoeld, wat is de wettelijke definitie? Er wordt gezegd dat we over de adequate instrumenten en technieken moeten kunnen beschikken, over speciale onderzoeks- en infiltratiemethodes, maar niemand heeft zich de moeite getroost om vast te stellen wat voor problemen zulke vage juridische concepten voor de rechtsstaat op kunnen leveren. Daarom zullen we niet voor dit verslag stemmen. 
Giusto Catania,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, een paar dagen geleden is in een Italiaanse regio een politicus, Francesco Fortugno, door de georganiseerde criminaliteit om het leven gebracht. Volgens mij zegt dit veel over de conflicten en moeilijkheden waarmee ons Europa kampt in de strijd tegen de georganiseerde misdaad.
Ik kom uit een gebied waar rechters, politici en vakbondslieden gesneuveld zijn onder het vuur van de maffia. In mijn regio is de gouverneur gedagvaard, omdat hij verdacht wordt van connecties met de maffia. Ik geloof dus dat de kwestie in al haar complexiteit moet worden aangepakt en dat de confiscatie van goederen een centraal punt is. Italië heeft hierover een speciale wet uitgevaardigd waarmee grote successen zijn geboekt, ondanks dat uiteindelijk maar 1 procent van de bezittingen van de maffia in beslag is genomen.
Ik geloof dat er tevens naar gestreefd moet worden om deze in beslag genomen goederen te hergebruiken voor sociale doeleinden. De collectiviteit moet terugkrijgen wat haar afgenomen is. Bovendien ben ik de mening toegedaan dat de maffia en de georganiseerde misdaad niet alleen met wapengeweld, maar ook met een politiek en sociaal beleid verslagen moeten worden. Daarom snijdt het volgens mij helemaal geen hout om een nieuwe Europees politiekorps in het leven te roepen. Wel heeft het nut een democratische controle op de activiteiten van Europol uit te oefenen.
James Hugh Allister (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, internationale georganiseerde misdaad is op zijn gevaarlijkst en schadelijkst wanneer er een verband is met terroristische groeperingen.
In Noord-Ierland en de Ierse Republiek is vele jaren lang een van de meest ontwikkelde en uitgebreide terroristische en criminele organisaties van de moderne tijd actief geweest: de IRA. Decennialang heeft de IRA zijn boosaardige terreurcampagne gefinancierd uit de opbrengsten van zijn grote assortiment aan criminele activiteiten. Nu zijn wapens - zolang als het duurt – hun dienst hebben bewezen, wordt het product van zijn misdaadimperium gebruikt om zijn pseudo-politieke partij, Sinn Féin, te financieren. Het is een van de rijkste politieke partijen van Europa, omdat zij leeft van de opbrengsten van misdaad. Het meest geruchtmakende recente wapenfeit was de diefstal van 40 miljoen euro van de Northern Bank in Belfast. Dit is slechts een deel van het misdaadprogramma van de IRA, dat varieert van brandstofsmokkel tot drugshandel, witwassen en alles wat maar illegaal is.
Gelukkig heeft de Assets Recovery Agency onlangs een krachtige tik uitgedeeld aan het internationale criminele netwerk van de IRA door een witwasoperatie in Manchester aan te pakken, waar de IRA-stafchef, Thomas Murphy, miljoenen ponden aan het witwassen was door middel van vastgoedtransacties.
Als zij echt de democraten zouden zijn waarvoor ze zich uitgeven, dan zouden twee afgevaardigden in dit Huis veel meer duidelijkheid kunnen scheppen in deze zaken, omdat hun partij onlosmakelijk verbonden is met deze grootschalige criminaliteit. Ik heb het hier over de leden van Sinn Féin, Bairbre de Brún en Mary Lou McDonald, die, zoals altijd wanneer we deze zaken bespreken, schitteren door afwezigheid en bekend staan om hun medeplichtig stilzwijgen. 
Carlos Coelho (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Frattini, dames en heren, het vrije verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal is niet ten volle gewaarborgd door de wet aangezien de interventiebevoegdheden beperkt zijn tot het grondgebied dat onder de jurisdictie van elke lidstaat valt. Anderzijds weten wij dat er in diverse lidstaten een gebrek aan vertrouwen is tussen de verschillende lokale politiekorpsen, die weigeren om de verzamelde informatie met elkaar te delen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat dit gebrek aan vertrouwen op communautair niveau nog sterker is.
Daarom moet er dringend een zo ruim mogelijke samenwerking tot stand komen op basis van gemeenschappelijke procedures en harmonisering van de minimumnormen. Dat is de enige manier om de transnationale misdaad op een meer doeltreffende wijze te bestrijden en te vermijden dat criminele netwerken voordeel halen uit de bestaande verschillen en leemten in de wetgeving van de lidstaten. Het feit dat er geen gemeenschappelijke justitiële ruimte bestaat, heeft geleid tot tal van communautaire initiatieven die tot doel hebben de wetgevingen nader tot elkaar te brengen, de politiële en justitiële samenwerking te versterken, gemeenschappelijke onderzoeksteams op te richten, een Europees opsporingsbevel in het leven te roepen, informatie uit te wisselen en wederzijdse bijstand te verlenen.
Met dit voorstel voor een kaderbesluit wordt een belangrijke stap voorwaarts gezet, aangezien de samenwerking tussen de lidstaten wordt versterkt en gezocht wordt naar een gemeenschappelijke benadering door harmonisering van minimumnormen, met name voor wat betreft de definitie van het begrip criminele organisatie, vergrijpen, soorten vergrijpen en de vaststelling van gemeenschappelijke beginselen voor het afbakenen van de bevoegdheden.
Ik feliciteer de heer Newton Dunn met het werk dat hij in de commissie heeft verricht en met zijn weldoordachte voorstellen. Mijn dank ook aan de heer Frattini, die het merendeel van de amendementen van het Parlement heeft overgenomen. Er zij evenwel op gewezen dat de normen en de wetgevingsinitiatieven moeten uitmonden in concrete instrumenten voor de justitiële en politiële autoriteiten die over doeltreffende middelen moeten kunnen beschikken om hun acties ten uitvoer te leggen.
Om te eindigen wil ik u er nogmaals aan herinneren dat preventie en bestrijding van georganiseerde misdaad een wereldwijde samenwerking vergen, met krachtigere, goed gecoördineerde antwoorden, en moeten berusten op de beginselen van transparantie en democratische controle. Dit geldt ook voor Europol. 
Kyriacos Triantaphyllides (GUE/NGL ). -
   Mijnheer de Voorzitter, de georganiseerde misdaad is een van de grootste gevaren die de mensheid tegenwoordig te bestrijden heeft. Het openstellen van grenzen en markten, de betere vervoersnetwerken en de vooruitgang in de communicatie hebben jammer genoeg ook de organisatie en totstandkoming van internationale misdaadorganisaties sterk in de hand gewerkt.
Het beteugelen van dit soort misdaad is een dringende noodzaak. Dat betekent echter niet dat we het probleem moeten aanpakken via strengere maatregelen die de burgerlijke en andere vrijheden van onschuldige burgers aan banden zullen leggen.
In algemene lijnen komt het onderhavige voorstel neer op een strengere aanpak van het probleem, maar die is niet noodzakelijk efficiënter. De definities van georganiseerde misdaad worden veel ruimer, de criteria losser en in naam van de strijd tegen de georganiseerde misdaad komen de persoonlijke vrijheden van zowel schuldigen als onschuldigen in gevaar.
Samenvattend zijn wij voor het onderdrukken van de georganiseerde criminaliteit, maar niet op basis van de recent voorgestelde methoden, zoals het actieplan tegen terrorisme. Wij moeten de strijd aanbinden met de georganiseerde misdaad, maar wij zijn tegen elke vorm van ordehandhaving waarvoor onze persoonlijke en burgerlijke vrijheden worden opgeofferd. 
Alexander Stubb (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik moet mijn goede vriend de heer Newton Dunn vertellen dat het mij altijd goed doet wanneer iemand een verslag opstelt over een onderwerp dat hem buitengewoon fascineert. Hij heeft een boek geschreven over de “Europese FBI”. Ik ben dus erg blij dat de rapporteur zijn onderwerp echt kent.
In algemene zin steun ik, net als mijn fractie, vertegenwoordigd door de heer Weber, zowel de aanpak van de Commissie als die van de rapporteur. Ik hou van de dramatische manier waarop het verslag begint. De mensen hier moeten weten dat als de georganiseerde misdaad een land zou zijn, het in omvang de vierde economie ter wereld zou vormen. Dat zegt veel over de hoeveelheid geld die erin om gaat. Ook de ambitieuze doelstellingen van het verslag bevallen mij. Het is een van de belangrijkste terreinen, zoals de rapporteur zei, een gebied waar wij van Europese kant werkelijk waarde hebben toegevoegd. Het is ook een gebied waar de lidstaten het niet alleen af kunnen; wij moeten het samen doen. Er is één “groep” die ik enigszins zou willen aanmoedigen: de ministeries van binnenlandse zaken van de lidstaten. Zij zijn zeer conservatief in deze zaken.
Ik ben vooral gecharmeerd van amendement 39 van de heer Newton Dunn, waar hij de lidstaten oproept statistische gegevens inzake georganiseerde criminaliteit te verzamelen. Het enige trieste daaraan is, dat het nog niet gebeurd is. Dat hadden we lang geleden al moeten doen.
Met de inhoud van de amendementen 15 en 29 van de heer Newton Dunn, die betrekking hebben op de confiscatie van fondsen en goederen die op illegale wijze zijn verkregen, ben ik het helemaal eens: deze middelen dienen te worden afgenomen.
Met inachtneming van deze drie punten wil ik mijn steun uitspreken voor de Commissie en de rapporteur. 
Franco Frattini,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil de rapporteur danken en al degenen die hier het woord gevoerd hebben. Ik geloof dat het belangrijkste politieke winstpunt is dat een Europese actie een toegevoegde waarde te bieden heeft. Wanneer het erom gaat de georganiseerde misdaad te bestrijden, kan ik me niet voorstellen dat het Europees Parlement een actie kan voeren die los staat van wat de Commissie of de Raad doen. Dus die meerwaarde vloeit voort uit het gemeenschappelijk optreden van de drie instellingen van de Europese Unie: Commissie, Parlement, Raad. Hoe meer die actie met vereende krachten wordt uitgevoerd, des temeer zal ons optreden aan politieke kracht winnen en een duidelijk signaal afgeven aan de grote criminele organisaties dat Europa werkelijk als één man achter dat doel staat.
Er is terecht gezegd dat er “naar de stem van het Parlement geluisterd moet worden”. Ik ben daar volkomen toe bereid. Zoals de heer Coelho vermeldde, is een essentieel punt zonder meer dat de politiekorpsen en de veiligheidsautoriteiten van de lidstaten vertrouwen in elkaar moeten hebben. Als er geen sprake is van wederzijds vertrouwen en als Europol en Eurojust niet de nodige informatie krijgen toegespeeld, wordt de Europese strategie in feite uitgehold. Men heeft er daarom goed aan gedaan eraan te herinneren – als laatste heeft de heer Stubb dat gedaan –dat de ministers van Binnenlandse Zaken grote vooruitgang moeten boeken met hun samenwerkingsbeleid, zodat dit wederzijds vertrouwen versterkt kan worden. Ik sta vierkant achter een versterking van Europol en Eurojust en ik zal persoonlijk de lidstaten die dat nog niet gedaan hebben, aansporen om alle Europol-protocollen te ratificeren.
Ik ben het volledig eens met het idee om de inbeslaggenomen goederen van de criminele organisaties voor een goed doel en voor sociale doeleinden in te zetten. De heer Catania heeft eraan herinnerd dat de Italiaanse wetgeving - maar dat geldt ook voor de Ierse – voorziet in een positief gebruik van geconfisqueerde goederen die de georganiseerde misdaad voor negatieve doeleinden gebruikte. Dit is een voorbeeld dat naar mijn mening geëxporteerd kan worden naar andere lidstaten van de Europese Unie.
Tenslotte nog een oproep om de gemeenschappelijke rechercheteams steeds beter te doen functioneren. Dit is een heel positieve ervaring die tot nu toe vrucht heeft afgeworpen. Als deze ervaring wordt geconsolideerd en als, zoals ik hoop, Eurojust wordt versterkt, kunnen wij gehoor geven aan de eisen van onze burgers door middel van een concrete eensgezinde actie van de instellingen van de Europese Unie.
Giusto Catania (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik geloof dat het Voorzitterschap van het Parlement de taak heeft het eergevoel van zijn leden te beschermen.
In deze Vergadering wordt beweerd dat bepaalde politieke exponenten en vertegenwoordigers van de instellingen connecties hebben met criminele en maffia-organisaties. Ik vind dat dergelijke beweringen niet door de beugel kunnen en daarom richt ik me tot het Voorzitterschap met de vraag om de nodige maatregelen te nemen teneinde dergelijke uitlatingen te voorkomen. Ik vraag dat alle nodige maatregelen worden genomen om het eergevoel van de Sinn Féin-delegatie, die bij onze fractie hoort, te beschermen.
Ik vind dit echt onaanvaardbaar. Ik geloof dat het Voorzitterschap van het Parlement tussenbeide moet komen, ook om sprekers te bestraffen die de eerbaarheid van het Europees Parlement en zijn leden kwetsen.
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer Catania. Uw opmerking zal worden doorgegeven aan het Voorzitterschap zodat dit naar behoren kan worden afgehandeld.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0286/2005) van Ewa Klamt, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over een EU-aanpak van het beheer van economische migratiestromen [COM(2004)0811 - 2005/2059(INI)]. 
Ewa Klamt (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, dames en heren, we behandelen vandaag eigenlijk het Groenboek over economische migratie. Dit plenaire debat en de stemming morgen zijn het begin van een nieuw hoofdstuk. Hier leggen we vast onder welke voorwaarden de economische migratie naar Europa plaats zal vinden. De EU is een van de veiligste en economisch sterkste regio´s ter wereld. Daarom staan we onder een grote migratiedruk, en dat zal ook wel zo blijven. Die stroom moeten we in de hand houden, dat is een van onze taken voor de toekomst. Daarbij mogen we niet alleen maar reageren op de realiteit, we moeten de toekomst ook actief beïnvloeden.
In een EU met vrijwel open interne grenzen kunnen we de immigratie alleen maar regelen met consideratie en verantwoordelijkheidsgevoel jegens de andere lidstaten, het mag ook niet anders gebeuren. Dat betekent dat we in de EU moeten zorgen voor een geharmoniseerde migratieregeling. Het is echter ook glashelder dat de besluiten over de toegang tot de arbeidsmarkt alleen maar kunnen worden genomen door de lidstaten.
De Commissie heeft in een groenboek een aantal principiële vragen gesteld over de economische migratie. Op die manier krijgt ze een brede en degelijke basis voor de voorstellen die ze later zal doen. Bij wijze van advies over deze vragenlijst heeft het Europees Parlement een initiatiefverslag geschreven en een resolutie opgesteld.
Om recht te doen aan de huidige stand van zaken, in een vroeg stadium van het regelgevingskader, heb ik in mijn verslag een aantal principiële richtsnoeren genoemd voor de economische migratie. Het Europees Parlement moet een kader vastleggen voor het beleid in de komende jaren. Later, wanneer we de verschillende voorstellen van de Commissie bespreken, kunnen we op de details ingaan.
Met het Europese immigratiebeleid moeten we proberen om de legale, gewenste migratie te sturen en tegelijkertijd de illegale en dus ongewenste migratie te verhinderen. We moeten verhinderen dat de bestaande regels worden misbruikt. Dat is de enige manier om ruimte te creëren voor een legale, gestuurde migratie. We hebben een Europees migratiebeleid nodig in de vorm van een allesomvattend, gecoördineerd kader, waarin regelingen zijn vastgelegd die zijn ingegeven door de redenen voor de immigratie.
We moeten natuurlijk de mensenrechten en de menselijke waardigheid respecteren. De belangrijkste factor zijn bij gevallen van migratie om economische redenen – en dat is dus heel anders dan bij het verlenen van asiel – de economische belangen van het land van bestemming. Dat toont ook aan waarom massale legalisering geen werkbaar instrument van het migratiebeleid kan zijn. Als we dat instrument gebruiken kunnen we namelijk niet kiezen wie er binnenkomt en ook niet rekening houden met de vraag op de arbeidsmarkt. Een massale legalisering is een poging om op de een of andere manier greep te krijgen op een onhoudbare toestand. Wanneer politici dat doen capituleren ze eigenlijk voor de realiteit.
Het is echter ook te kort door de bocht wanneer we het demografische probleem van Europa door immigratie willen oplossen. Uit onderzoek blijkt dat het geboortecijfer van geïntegreerde immigranten al in de tweede generatie even laag is als bij de andere burgers van de EU. Bovendien zouden we op korte termijn zoveel immigranten nodig hebben dat we ze nooit zouden kunnen integreren.
Ik zeg ook nee tegen het voorstel om een systeem in te voeren dat te vergelijken is met de Amerikaanse . Er zijn veel betere systemen om de immigratie te regelen, en bovendien zouden we ons daarmee op een onaanvaardbare manier inmengen in de bevoegdheden van de lidstaten.
Hetzelfde geldt voor het voorstel om een Europese regeling uit te werken voor het stemrecht van onderdanen van derde landen. Dat is een absoluut voorrecht van de lidstaten. Het is geen taak van de Europese instellingen.
In de afgelopen weken is er in de pers weer veel aandacht geweest voor het migratieprobleem. De foto´s en de reportages uit Lampedusa, Ceuta en Melilla, uit Malta en Cyprus hebben veel burgers geschokt. Achter iedere foto zit het lot van een individu en dat grijpt ons aan. Eerst schrikken we van wat er gebeurt aan de zuidelijke grenzen van Europa, en daarna vragen we ons af wat we aan die toestanden kunnen veranderen, hoe we kunnen verhinderen dat zulke scènes zich herhalen. We mogen onszelf echter geen rad voor ogen draaien! We moeten hier spreken over alle buitengrenzen van de EU.
De enige reden waarom we minder lezen en horen over de beveiliging van de andere buitengrenzen van de EU is dat er daarvan niet zulke dramatische beelden in de media verschijnen, zodat het minder indruk maakt. Het is de taak van de politici om zo snel mogelijk ook iets aan die problemen te doen, of beter nog, ervoor te zorgen dat dergelijke misstanden zich niet voor kunnen doen. Symptoombestrijding is geen oplossing. We moeten ook iets aan de oorzaken doen.
Dat betekent heel concreet dat het weliswaar heel humaan zou lijken wanneer we de mensen die nu in Marokko aan het hek wachten zouden toelaten tot de EU, maar dat het in werkelijkheid bijzonder kort door de bocht zou zijn, en uiteindelijk zelfs onmenselijk. Het is namelijk niet voldoende om die mensen toe te laten tot de EU. Wat moet er daarna met ze gebeuren? Waar moeten die mensen wonen en werken? Wat voor perspectieven kunnen we ze bieden? Wat nog veel erger is: een dergelijk besluit zou nog meer vluchtelingen aantrekken. Ceuta en Melilla zijn helaas het tastbare bewijs dat de massale legalisering de druk op de grenzen enorm versterkt. Wat oorspronkelijk bedoeld was als maatregel om illegaal verblijf en zwartwerk te beëindigen, leidt tot meer illegale immigratie.
Ik vat het samen: we moeten zorgen voor duidelijke regels voor alle categorieën van migranten: vluchtelingen, asielzoekers en economische migranten. We moeten de mensen die we opnemen levenskwaliteit bieden. Dat is één aspect. We moeten in dit verband ook concepten uitwerken voor de samenwerking met de landen van herkomst en doorreis, die moeten we ondersteunen. Dat is een tweede aspect. Er is echter noch een derde aspect: we moeten de illegale immigratie consequent en hard aanpakken. Dat betekent dat we terugkeerovereenkomsten moeten sluiten, de grenzen moeten beveiligen, illegale immigranten terug moeten sturen en de mensenhandel en de mensensmokkel moeten bestrijden. Dat is een zware taak, maar ook een historische uitdaging voor Europa.
Franco Frattini,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank met name mevrouw Klamt voor het werk dat zij verricht heeft. Ook dank ik de hele Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken voor haar inzet en voor de bijdrage die is geleverd aan het werk van de Europese Commissie. In januari van dit jaar had de Commissie een Groenboek gepresenteerd, met de bedoeling een openbaar en transparant Europees debat aan te zwengelen waar alle openbare en particuliere spelers bij betrokken zouden worden.
Tot nu toe hebben wij 140 verschillende bijdragen ontvangen van vakbonden, niet-gouvernementele organisaties, lidstaten en werkgeversverenigingen, naast dus de bijdrage van dit Europees Parlement. Uw bijdrage zal in ieder geval een van de sleutelelementen worden voor de uitwerking van een actieplan dat ik nog vóór het eind van dit jaar aan de Commissie zal voorleggen.
De richtsnoeren voor een Europese actie komen in eerste instantie neer op de behoefte aan een politieke strategie. Het mag niet eens bij ons opkomen om een – al dan niet legaal - verschijnsel als dat van immigratie aan te pakken met noodoplossingen of politieoptredens, door enerzijds de poorten te sluiten alsof Europa een burcht is, of juist andersom door de deuren maar willekeurig open te gooien, zonder stil te staan bij de consequenties daarvan.
Er is dus behoefte aan politieke strategieën en aan een gemeenschappelijk optreden van de 25 lidstaten van de Europese Unie. Ik hoor dikwijls praten over kleine groepjes landen die op eigen houtje willen handelen, of andere groepen die denken dat zij de oplossing op zak hebben. Ik geloof eerlijk gezegd dat een oplossing alleen maar te vinden is in een samenhangende actie van de hele Europese Unie. Dit is een punt waar ik sterk op wil hameren: Parlement, Raad en Commissie moeten de handen ineenslaan!
Er is zeker behoefte aan politieke strategieën, want er zijn mensen die tragisch om het leven komen in de Middellandse Zee, en dat niet alleen. Maar er is ook behoefte aan strategieën die verder reiken en de middellange termijn betreffen. Immigratie is niet iets dat wij lijdzaam moeten ondergaan, maar een verschijnsel waar wij om vragen en dat wij besturen volgens een politiek proces van de Europese Unie. De resultaten van het Groenboek zullen in een actieplan worden vertaald, en daaruit zullen een paar richtsnoeren voor de Europese Unie voortvloeien.
Wij beschouwen legale immigratie – immigratie dus waarbij de regels van de lidstaten en de Europese Unie in acht worden genomen – als een uitkomst en niet als een dreiging, en wij willen dat ook als zodanig blijven zien. Wij zijn ons ervan bewust dat de demografische trend zodanig is dat er arbeidskrachten van buiten de Unie aangetrokken moeten worden. Maar aan de andere kant mag de Europese Unie van 25 niet vergeten dat de nieuwe lidstaten het nodige aan menselijk kapitaal, aan arbeidskrachten bezitten. Dit zijn burgers die net zo Europees zijn als wij. Dus als er in mei 2006 wordt gesproken over de regelingen ten aanzien van die categorie werknemers, zal ik tot degenen behoren die de vijftien oude lidstaten zullen aansporen om de barrières te slechten ten behoeve van de werknemers van landen die in 2004 tot de Europese Unie zijn toegetreden. Ook dit aspect moet in een ruimere strategie worden opgenomen.
Natuurlijk blijven de nationale bevoegdheden onaangetast. Ook in het Grondwettelijk Verdrag hadden wij besloten - zoals u zich wellicht herinnert - dat de quota op nationaal niveau zouden worden vastgesteld. Wij constateren dat er binnen de Raad nog geen bereidheid is om op communautair niveau te besluiten over toetredingsquota, terwijl er wel een grote bereidheid is om gemeenschappelijke strategieën te formuleren, in de eerste plaats in het beheer van de legale economische immigratie en de strijd tegen het zwarte circuit. Zwartwerkers worden op tweeërlei wijze uitgebuit: aan de ene kant wordt hun minder uitbetaald, aan de andere kant komen zij niet in aanmerking voor de rechten waar de andere werknemers op kunnen rekenen.
Dit is dus een inzet waarover degenen die zich alleen maar druk maken over toelating, solidariteit en opvang, diep moeten nadenken. Het zet veel meer zoden aan de dijk om ervoor te zorgen dat degenen die wij op ons grondgebied toelaten, in aanmerking komen voor arbeidsrechten en niet gedwongen worden om zwart te werken, zonder sociale voorzieningen of gezondheidszorg. Daarmee bewijzen wij geen goede dienst aan onze vrienden die legaal de Europese Unie binnenkomen.
Wij moeten dus een evenwichtige aanpak volgen: solidariteit en integratie voor degenen die hier komen onder eerbiediging van de wet, een geloofwaardig beleid ten aanzien van mensensmokkelaars en degenen die illegale immigratie in de hand werken, een geloofwaardig en gemeenschappelijk uitzettingsbeleid voor degenen die onze wetten niet respecteren. Wij moeten eisen dat de wetten van onze landen in acht worden genomen, maar wij moeten ook zelf de waardigheid van ieder mens respecteren. Een uitwijzingsprocedure mag dus nooit en te nimmer de persoonlijke waardigheid schenden, ook als de betrokken persoon illegaal ons land is binnengekomen.
Dit zijn de hoofdlijnen van het optreden van de Europese Commissie. Maar uiteraard zal op dit gebied, meer nog dan op andere beleidsgebieden, naar de stem van het Europees Parlement geluisterd worden als een fundamentele en democratische stem. Op die manier hopen wij uiteindelijk besluiten te nemen waar ieder zich in kan vinden.
Gabriele Zimmer (GUE/NGL ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik zou met name de leden van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken hartelijk willen bedanken voor hun werk. Ik geloof dat dit verslag, waarover we morgen zullen stemmen, werkelijk een uitstekende basis is voor een gezamenlijke regeling van de economische migratie door de Europese Unie en haar lidstaten.
Ik heb gemerkt dat het standpunt van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, dat wij in de vorm van een advies hebben voorgelegd, grotendeels is terug te vinden in dit verslag. Mijn collega´s zullen vooral blij zijn dat in paragraaf 8 van het verslag een oproep wordt gericht tot de lidstaten van de Europese Unie om nu eindelijk het VN-Verdrag aangaande de bescherming van de rechten van alle migrerende werknemers en hun gezinsleden te ratificeren.
Het lijkt ons bijzonder belangrijk dat migranten zolang ze in de Europese Unie verblijven met respect worden behandeld en dat hun prestaties erkend worden. Dat houdt verband met een aantal punten die we direct genoemd hebben. Ik zou bijvoorbeeld willen wijzen op de noodzaak dat migranten na hun terugkeer toegang krijgen tot het geld dat zij aan de Europese stelsels van sociale zekerheid hebben bijgedragen. Ik zou ook de mogelijkheid willen noemen dat personen die naar een ontwikkelingsland zijn teruggekeerd en opnieuw naar de EU willen emigreren, bepaalde faciliteiten krijgen om op die manier hun ervaring met de integratie te belonen.
Ik wil ook zeggen dat we er heel veel waarde aan hechten dat de slachtoffers van de mensenhandel, die uit ontwikkelingslanden komen, niet gecriminaliseerd worden, maar dat ze alle mogelijke hulp en ondersteuning moeten krijgen. Het is voor ons heel belangrijk dat bijvoorbeeld de betrokken vrouwen in de lidstaten een verblijfsvergunning kunnen krijgen.
Ik vind het jammer dat we er niet in geslaagd zijn om er in dit document op te wijzen dat we nee zeggen tegen opvangkampen voor migranten in Libië of in andere landen buiten Europa. We hebben bovendien te weinig aandacht besteed aan de braindrain van medisch personeel, vooral uit Afrikaanse ontwikkelingslanden. 
Danutė Budreikaitė (ALDE ),
   . – De economische migratie heeft eeuwenlang een uitermate bijzondere rol gespeeld in de economische groei van de gastlanden. Er kan derhalve geen twijfel bestaan over het belang van het Groenboek “over het beheer van de economische migratie: een EU-aanpak”. Het document bevat evenwel een contradictie. Enerzijds wordt onderstreept dat het handelt over toelatingsprocedures voor migranten uit derde landen, niet over de verplaatsing van personen binnen de interne markt, maar anderzijds wordt voorspeld dat de debatten over de resultaten van het Groenboek de grondslag zullen vormen voor de ontwikkeling van een plan waarmee kan worden tegemoetgekomen aan de behoeften van de arbeidsmarkt. Migranten zullen worden toegelaten tot de Europese arbeidsmarkt. Voorgesteld wordt om de diensten van de Europese arbeidsmarkt, waaronder de Europese openbare werkaanbiedingen en de werkaanbiedingen op het Europees portaal voor beroepsmobiliteit (EURES), te gebruiken om migranten te helpen een baan te vinden. In de richtlijn van de Raad betreffende de status van langdurig ingezeten onderdanen van derde landen, die in 2006 van kracht zal worden, wordt bepaald dat langdurig ingezeten migranten mogen verhuizen naar een andere lidstaat en zich in een andere lidstaat mogen vestigen om er een studie te volgen, te werken als werknemer of als zelfstandige, en dat zij zich zelfs in een andere lidstaat mogen vestigen zonder een economische activiteit uit te oefenen. Dit betekent dat langdurig ingezeten migranten de gelegenheid zullen krijgen om te werken en hun diensten aan te bieden op zo goed als de gehele interne markt. Tegelijkertijd wordt voor de nieuwe lidstaten van de Europese Unie een overgangsperiode van zeven jaar vastgesteld met betrekking tot de toepassing van het vrije verkeer van werknemers. Het Parlement heeft gedurende twee jaar gediscussieerd over de dienstenrichtlijn. Op dit moment is het vrije verkeer van personen en van diensten ook in de Europese Unie zelf nog steeds geen feit. Aangezien het aan de lidstaten is om de economische migratiestroom vast te stellen, ben ik van oordeel dat de Europese regelgeving inzake de toelating van economische migranten beperkt moet blijven tot een reeks minimumnormen. De uiteindelijke beslissing moet worden overgelaten aan de lidstaten, temeer daar de Europese Unie niet over een gemeenschappelijk industriebeleid beschikt. Hartelijk dank. 
Anna Záborská (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, staat u mij toe allereerst de driehonderdvijftig Italiaanse jongeren van de hartelijk welkom te heten, die onze avondlijke werkzaamheden volgen.
Het verschijnsel migratie houdt de internationale gemeenschap steeds meer in zijn greep. Het verslag van mevrouw Klamt levert een belangrijke bijdrage aan dit dringende debat.
We besteden nog altijd niet veel aandacht aan de situatie van de immigranten in hun landen van herkomst, maar we hebben het steeds meer over immigranten, om zo de nadruk te leggen op de problemen die zij veroorzaken in de landen waar ze zich vestigen.
Wij als politiek verantwoordelijken zouden ons moeten bekommeren om de mensen die van de immigratie te lijden hebben. Ik denk met name aan de allerarmste personen en families. Voor hen is immigratie soms het laatste middel om aan slechte levensomstandigheden te ontsnappen.
Ik ben voorstander van een immigratiebeleid op het Europees continent dat volledig in overeenstemming is met het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, en van een tenuitvoerlegging daarvan met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel. Ik zeg ja tegen de moed om een onderscheid te maken tussen economische migratie en de opvang om humanitaire redenen waarbij de waardigheid van de onbekenden wordt geëerbiedigd. Ik zeg ja tegen de politieke en burgerlijke moed om economische immigranten te selecteren op grond van de daadwerkelijke behoeften van de arbeidsmarkt in de landen die hen ontvangen. Ik zeg ja tegen de moed van regeringen om allereerst werk te bieden aan alle vrouwen die dat wensen, om hen uit de langdurige werkloosheid te halen.
Daarnaast dringt de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid in haar advies aan op de noodzaak de waarde van diensten in de schaduweconomie te erkennen, Dit vormt een essentiële factor in de bestrijding van illegale economische immigratie, waarvan vrouwen maar al te vaak het slachtoffer zijn.
Ik wil afronden met nog een ander punt over vrouwen. Wij willen culturele diversiteit. Wij allen zijn voor een goede gezondheid van vrouwen. Daarom zijn wij voor gynaecologische en verloskundige gezondheidszorg en consultatiebureaus voor moeders en zuigelingen, opdat alle migrantes een maximumniveau aan medische begeleiding krijgen. 
Carlos Coelho,
   – Om te beginnen wil ik mevrouw Eva Klamt feliciteren met haar verslag. Zij heeft deze kwestie aangepakt op een manier die getuigt van evenwicht en gezond verstand, hetgeen bij dit soort gevoelige kwesties lang niet altijd het geval is. Immers, demagogische benaderingen zijn op dit vlak schering en inslag. Dat geldt zowel voor de voorstanders van een onbeperkte en derhalve onverantwoorde openstelling van de grenzen als voor degenen die van oordeel zijn dat migranten volledig dezelfde rechten moeten krijgen als onze burgers, ook op politiek gebied.
Laten wij duidelijk zijn. Wij mogen het toekennen van basisrechten aan migranten niet verwarren met de burgerrechten die worden toegekend aan degenen die onze nationaliteit verkrijgen. Deze verwarring kan leiden tot afwijzing en tot het ontstaan van ongewenste, xenofobe reacties.
Zoals mevrouw Klamt terecht in herinnering brengt, is het aantal migranten de laatste 25 jaar verdubbeld. De wereld telt thans bijna 200 miljoen migranten en hun bestemming is steeds vaker de Europese Unie in plaats van klassieke emigratielanden zoals de Verenigde Staten of Canada.
Het staat buiten kijf dat mannen en vrouwen het recht hebben om een beter leven te zoeken in een land dat niet het hunne is. Ook de verwachting dat zij het grondgebied van hun nieuwe land op veilige en legale wijze kunnen betreden, met de garantie dat hun grondrechten ten volle geëerbiedigd worden, is volkomen gerechtvaardigd. Om te waarborgen dat dit ook daadwerkelijk gebeurt, moet Europa over voldoende opvangcapaciteit beschikken, de nodige voorwaarden creëren voor huisvesting, werkgelegenheid en integratie en een ontwikkelingsbeleid ten uitvoer leggen waarmee paal en perk kan worden gesteld aan de economische ongelijkheden tussen de landen van herkomst en de gastlanden.
Om een duidelijk en coherent gemeenschappelijk emigratiebeleid te ontwikkelen waarmee de migratiestromen op doeltreffende wijze beheerd kunnen worden, moeten er in de eerste plaats nieuwe legale kanalen voor immigratie in de Europese Unie worden geopend. Daarbij dient rekening te worden gehouden met de reële mogelijkheden van elke lidstaat, de strategie van Lissabon en de Europese strategie voor de werkgelegenheid. Ten tweede moet de strijd tegen illegale immigratie en mensenhandel worden aangescherpt. Ten derde moet de effectieve integratie van immigranten bevorderd worden. Immers, zoals vice-voorzitter Frattini ook al zei, is het welslagen van de immigratie in hoge mate afhankelijk van de doeltreffendheid van de integratie. Ten vierde en ten laatste is er een terugkeerbeleid nodig op grond waarvan immigranten op veilige, waardige en menselijke wijze en met inachtneming van de mensenrechten kunnen terugkeren naar hun land van herkomst. 
Adeline Hazan,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, persoonlijk en vooral ook namens de socialistische fractie in het Europees Parlement wil ik mijn vreugde uitspreken over het resultaat van de stemming in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, want deze heeft ervoor gezorgd dat het oorspronkelijke ontwerpverslag aanzienlijk verbeterd kon worden.
Het betreft namelijk een problematiek waarvoor wij een gemeenschappelijke aanpak nodig hebben. Het is niet langer mogelijk om op deze punten individueel beleid te blijven voeren. Wij zijn van mening dat een beleid inzake economische immigratie niet los kan staan van een integratiebeleid. We willen er bovendien graag op wijzen dat immigratie ook een positieve bijdrage kan leveren aan de Europese Unie. Andere ideeën die ons na aan het hart liggen: een Europese groene kaart die het vinden van werk zou vergemakkelijken, en het verlenen van stemrecht aan migranten die al meer dan vijf jaar op het grondgebied van de Unie verblijven voor lokale en Europese verkiezingen – en dus niet voor landelijke verkiezingen, zoals mevrouw Klamt enige weken geleden beweerde. Wij herinneren eraan dat dankzij regularisatie mensen uit de ellende zijn gehaald die in de illegaliteit werden uitgebuit door gewetenloze werkgevers. Tot slot wijzen wij op de noodzaak daadwerkelijk integratiebeleid te ontwikkelen. Kortom, het is zaak dat wij een antwoord bieden op de onloochenbare realiteit van de vergrijzing van de Europese bevolking en van de daaruit voortvloeiende behoefte aan nieuw arbeidspotentieel.
Zeker, wat we hier hebben is slechts een initiatiefverslag dat volgt op een groenboek, maar het zijn stuk voor stuk – dat wil ik benadrukken – volkomen essentiële punten die door een meerderheid van dit Parlement daadwerkelijk worden gesteund en waaraan de Commissie dus bijzondere aandacht zou moeten schenken bij het opstellen van haar eigen voorstel over hetzelfde onderwerp. De heer Frattini heeft ons zojuist op de hoogte gesteld van een ontwerp-actieplan. Ik hoop dat hij rekening zal houden met deze beslist cruciale factoren. Het opstellen van wetgeving over een dermate belangrijk onderwerp zou toch niet zonder de volledige betrokkenheid van het Europees Parlement mogen geschieden. Het is op dit moment namelijk onze verantwoordelijkheid, ik zou zelfs willen zeggen onze plicht, om ons eindelijk uit te spreken voor een gemeenschappelijk beleid op het gebied van legale immigratie.
Laten we niet vergeten dat we door de legale immigratiekanalen volledig af te sluiten, de illegale immigratie alleen maar bevorderen. Laten we in alle oprechtheid erkennen dat alle beleid dat tot nu toe enkel en alleen op repressie was gebaseerd, mislukt is, dat we wellicht moeten accepteren dat we op een andere manier te werk moeten gaan en dat we met name het ontwikkelingsniveau in de landen van herkomst van de migranten moeten verhogen. Dat is de voornaamste manier waarop wij erin kunnen slagen de migratiedruk vanuit die landen terug te brengen. 
Sophia in 't Veld,
   . Voorzitter, allereerst zou ik even op persoonlijke titel mijn waardering willen uitspreken voor mevrouw Klamt die allerminst een gemakkelijk dossier bewerkt, een dossier dat grote emoties oproept. Voorzitter, als ik naar de bijdrage hier luister en als ik kijk naar wat onder andere ook de Europese Raad en de lidstaten al jarenlang zeggen, dan zijn we het allemaal wel eens: Europa is een immigratieland geworden! Wij hebben immigratie nodig voor onze economie en mensen willen graag naar Europa komen om te werken.
Het is dan ook eigenlijk verbijsterend dat we maar niet in staat zijn om tot een daadwerkelijk gemeenschappelijk Europees immigratiebeleid te komen en ik hoop dat het verslag, dat we morgen hopelijk gaan aannemen, een eerste stap is in die richting. Aan de ene kant moeten asielzoekers en vluchtelingen, mensen die vervolgd worden, hier allemaal onderdak kunnen krijgen. Aan de andere kant moeten we legale instrumenten hebben voor arbeidsmigranten, waarbij de behoefte van de arbeidsmarkt een grote rol speelt; dat noemen wij een win-win situatie, win voor ons en win voor de immigranten.
Wat betreft de massaregularisering, dat is natuurlijk een verschrikkelijk dilemma. Wij erkennen aan de ene kant inderdaad het risico van een aanzuigende werking, maar aan de andere kant kunnen we ook niet de schrijnende situatie van illegale arbeiders negeren. Ik zou daarom de beide grotere fracties willen oproepen om paragraaf 15 te steunen, omdat die eigenlijk heel goed beide aspecten dekt.
Wat betreft het GreenCard-voorstel, zou ik tegen mevrouw Klamt willen zeggen dat, het amendement dat door ons werd ingediend, duidelijk doelt op een Europees GreenCard-model en dat hoeft helemaal niet hetzelfde te zijn als het Amerikaanse. Er is bijvoorbeeld ook het Canadese model, dus we kunnen een eigen model ontwikkelen.
Wat betreft het gevoelige punt van het stemrecht. Ik weet dat het gevoelig is, maar het is een essentieel onderdeel van daadwerkelijke immigratie. We kunnen toch niet serieus spreken over volledige deelname aan het maatschappelijk, economisch en het politiek leven, als we het niet ook over stemrecht hebben.
Dan tenslotte, natuurlijk moet het vrij verkeer voor alle Europese burgers ingevoerd worden en wel nù, en wat dat betreft zou ik willen zeggen, bravo commissaris Frattini, want ik heb heel goed gehoord wat u gezegd heeft, u gaat dat steunen. 
Jean Lambert,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil het specifiek hebben over economische migratie, een onderwerp dat betrekking heeft op een grote groep mensen, van bedrijfsdirecteuren tot schoonmakers. Dat vergeten wij in dit debat. Het is waar dat de economische situatie in bepaalde herkomstlanden de mensen kan aanzetten om het land te verlaten, hetgeen vragen doet rijzen over ons extern beleid, ons handelsbeleid. Per slot van rekening geven de GATT-akkoorden dienstverleners het recht om te migreren. Maar mensen komen hier ook omdat ze hun CV willen verbeteren, omdat ze goed geld willen verdienen en omdat wij bekwame arbeidskrachten willen.
Over de ongeregistreerde migranten is ons verteld dat zij hier komen vanwege de aantrekkingskracht van illegaal werk. Als dat zo is, dan zijn veel van onze lidstaten absoluut medeplichtig daaraan. Wij weten bijvoorbeeld van belangrijke bouwprojecten die zijn uitgevoerd met de hulp van ongeregistreerde migrantenarbeid, en de commissaris heeft absoluut gelijk: het inhuren van deze mensen is aantrekkelijk omdat ze goedkoop zijn en geen rechten hebben. Het is van enorm groot belang om te beschikken over wettige, eenvoudige en flexibele kanalen voor migrantenarbeid en werkgevers. De groene kaart en het visum voor werkzoekers, die we de vorige keer toen we het hier over hadden hebben besproken, zijn goede stappen vooruit, net als steun voor de tenuitvoerlegging van bestaande arbeidsnormen door onze regeringen. 
Giusto Catania,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb veel waardering voor mevrouw Klamt, maar ik ben toch wel blij dat de meeste Parlementsleden haar gzichtspunten over dit vraagstuk niet delen. Ik ben ook tevreden over de opvattingen die de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie rechten van de vrouw hebben geuit, en het doet me plezier dat de Commissie burgerlijke vrijheden de aanpak die mevrouw Klamt in haar verslag opperde, volledig heeft omgegooid.
Eveneens doet het mij deugd dat commissaris Frattini een duidelijk standpunt heeft geformuleerd waarmee hij de manier waarop de Commissie burgerlijke vrijheden aan het verslag heeft gewerkt, ondersteunt. Ik vind het heel belangrijk dat de commissaris deze methode van raadpleging heeft gekozen om het actieplan gestalte te geven.
Ik wil nog kort stilstaan bij een andere kwestie. Het Groenboek stelt dat Europa tot het jaar 2030 nog 20 miljoen arbeidsmigranten nodig heeft om het huidige economisch peil te kunnen handhaven en om de afkalving van het bevolkingaantal te ondervangen. Maar hier wringt nu juist de schoen: gaat het om 20 miljoen reguliere werknemers of niet? Willen wij dat die mensen in het illegale circuit blijven of zijn wij bereid hun situatie te regulariseren en die personen op een gezonde arbeidsmarkt te zetten? Deze knoop moet in ieder geval doorgehakt worden.
Volgens mij hebben de middelen die tot nu toe zijn gehanteerd om illegale immigratie tegen te houden, in de loop der jaren heel wat illegaliteit veroorzaakt. Daarom zijn een verblijfsvergunning voor werkzoekenden en het stemrecht de beste manieren om ervoor te zorgen dat die 20 miljoen mensen een legale baan vinden in Europa. 
Jan Tadeusz Masiel (NI ).
    –  Mijnheer de Voorzitter, Paus Johannes Paulus II zei in zijn encycliek over arbeid, “Laborem exercens”, dat eenieder het recht heeft werk te zoeken waar werk is, en waar meer verdiend kan worden. We kunnen alleen maar hopen dat dit recht er in de toekomst ook echt zal komen. Ik hoop dat we ooit een gemeenschappelijk immigratiebeleid zullen hebben, maar is de Europese Unie nu al in staat om immigranten vanuit de hele wereld op te nemen? De Europese arbeidsmarkt is nog altijd niet toegankelijk voor haar nieuwe burgers, en in de landen die binnenkort zullen toetreden is de werkloosheid hoog. De ervaring leert ons dat immigranten uit landen die geen christelijke grondslag hebben veel integratieproblemen hebben in Europa, ondanks alle inspanningen van de gastlanden om hun integratie te bevorderen. Is het niet beter om arbeidskrachten uit Oost-Europa toe te laten? De arme landen in het zuiden kunnen we dan steunen met betere en meer ontwikkelingshulp en tegelijkertijd moeten we met deze landen samenwerken aan oplossingen binnen hun eigen grenzen. 
Patrick Gaubert (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, graag wil ik mevrouw Klamt feliciteren en haar bedanken voor al het werk dat zij heeft geleverd met dit verslag inzake het beheer van economische migratie.
De beste manier om een werkelijk doeltreffend en voor onze medeburgers aanvaardbaar immigratiebeleid op touw te zetten is door middel van een evenwichtige benadering, en dat is precies wat mevrouw Klamt heeft voorgesteld. Zowel het iedereen maar binnenlaten als het streven naar de mythe van de nul-immigratie zijn standpunten die noch realistisch noch echt verstandig zijn. Het is hoog tijd dat Europa met een kalme, openhartige en humane blik naar immigratie kijkt. Laten we niet nog meer ellende afwachten alvorens ons erom te bekommeren.
Het is inmiddels ondenkbaar geworden dat elk land van Unie op eigen houtje zijn eigen immigratiebeleid voert. Geen enkele lidstaat kan op dit terrein alleen beslissen. Wat Europa nodig heeft is een werkelijk omvattende, gemeenschappelijke en samenhangende benadering. We moeten allen gezamenlijk proberen partnerschappen te sluiten met de landen van herkomst en van doorreis, teneinde de stromen en de opvang van migranten te kanaliseren. Laten we realistisch zijn. Het bouwen van muren en het spannen van prikkeldraad – herinnerend aan andere tijden – het versterken van het grenzenbeleid en het uitbreiden van opvang- en verblijfscentra bieden geen oplossing. Deze mensen komen niet voor hun lol naar Europa maar om te overleven en hun gezin te voeden.
Het werkelijke probleem is het verschil in ontwikkeling en levensstandaard tussen ons continent en de landen van herkomst. De Europese Unie moet zich inspannen om deze kloof te verkleinen, door middel van een volwaardig ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Een centraal onderdeel daarvan is het financieren van concrete projecten opdat migranten ertoe kunnen worden bewogen om thuis te blijven, onder fatsoenlijke levensomstandigheden.
Daarnaast is het van essentieel belang dat er gemeenschappelijke maatregelen worden getroffen ten aanzien van legale immigratie. De oplossing is niet om keer op keer hapklare kortetermijnantwoorden te geven, zoals massale regularisaties. Neem bijvoorbeeld Spanje, dat nog niet zo lang geleden bijna 700 000 mensen heeft geregulariseerd en nu de grootste stormloop van immigranten ooit krijgt te verwerken. Dat is dus niet de oplossing. Het kan alleen een mogelijke oplossing zijn als er op de achtergrond een werkelijk gemeenschappelijk beleid is, waarin recht en veiligheid samengaan en dat een evenwichtige regulering van de migratiestromen mogelijk maakt.
Dames en heren, het ontbreekt Europa niet aan gespecialiseerde structuren en financiële middelen. Laten we dus ophouden met almaar praten en in actie komen. Laten we niet langer afwachten dat mensen hun hoop bij ons een beter leven te vinden, met hun leven moeten bekopen. 
Martine Roure (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de volksverhuizingen van vandaag zijn massaler dan ze ooit in het verleden hebben kunnen zijn. Een reeks regularisaties heeft geholpen paal en perk te stellen aan illegaal werk, dat mensen het recht onthoudt om zoals iedere werknemer van de wettelijke voorzieningen te profiteren. Berusting in het feit dat er mensen op ons grondgebied leven zonder rechten, in de grootst mogelijke armoede, veroordeeld tot het bedienen van de goedkope markt van illegaal werk of tot het vervallen in criminaliteit, roept onvermijdelijk sociale, morele en juridische vragen op.
De drijfveren voor migranten om hun land van herkomst te verlaten zijn legio, maar vaak zijn economische en sociale factoren doorslaggevend. Het is zeker zinvol om hierbij te herinneren aan de vier hoofdlijnen die zijn uitgezet in Tampere en die de beste manier zouden moeten zijn om de migratiestromen in de hand te houden en de economische en demografische uitdagingen van deze tijd het hoofd te bieden.
Ten eerste is voor het beheer van de migratiestromen een totaalaanpak nodig, teneinde een evenwicht te vinden tussen enerzijds de humanitaire en economische kant van de zaak, en anderzijds de repressieve aanpak van de illegale immigratie. Ten tweede moeten ingezetenen van derde landen een eerlijke behandeling krijgen, waarbij ze zoveel mogelijk van dezelfde rechten en plichten worden verzekerd als de nationale burgers. Ten derde moeten partnerschappen worden opgebouwd met de landen van herkomst voor het beheer van de migratiestromen, met inbegrip van ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Ten vierde moet er een gemeenschappelijk asielbeleid komen voor alle lidstaten van de EU.
Door velen wordt namelijk gevreesd dat, met de recente opleving van allerlei vormen van populistische vreemdelingenangst, de gemeenschappelijke behandeling van het immigratievraagstuk een gevaarlijk repressieve draai zal krijgen, terwijl we maar al te goed weten dat een dergelijk beleid geen soelaas biedt voor deze problemen, maar deze juist zou kunnen verergeren. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0283/2005) van Mario Mauro, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van trans-Europese netwerken voor vervoer en energie en tot wijziging van Verordening (EG) nr. 2236/95 van de Raad [COM(2004)0475 - C6-0086/2004 - 2004/0154(COD)]. 
Jacques Barrot,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, op 14 juli 2004 heeft de Commissie een voorstel voor een verordening aangenomen tot vaststelling van de algemene regels voor het verlenen van financiële bijstand van de Gemeenschap op het gebied van trans-Europese netwerken voor vervoer en energie voor de periode 2007-2013. Uw rapporteur, de heer Mauro, heeft veel energie in deze tekst gestoken en daar wil ik hem voor bedanken.
In 2001 luidde de Commissie in haar Witboek over het gemeenschappelijk vervoersbeleid de alarmklok over de vertragingen bij de verwezenlijking van de trans-Europese netwerken (TEN). Met het huidige investeringstempo zou het nog twintig jaar kosten om het gehele trans-Europese vervoersnet volgens de herziening van 2004 te voltooien. Laten we duidelijk zijn: zonder hoogwaardige netwerken voor vervoer en energie is er geen concurrerende economie mogelijk. Het opzetten en het goed laten functioneren van deze netwerken vormen twee randvoorwaarden voor een succesvolle interne markt en voor het waarborgen van een duurzame mobiliteit en de continuïteit van de energievoorziening in de uitgebreide Unie.
Vijf jaar na de doelstellingen van Lissabon moet worden vastgesteld dat het netwerk een sterke maar onevenwichtige groei van het verkeer te verwerken blijft krijgen, terwijl de noodzaak van duurzame ontwikkeling groeit en het een dringende prioriteit is geworden zowel de vervoers- als de energienetwerken van de nieuwe lidstaten te integreren.
Laten we de rol die bij de ontwikkeling van deze netwerken voor Europa is weggelegd, niet onderschatten. De meerwaarde van ons optreden is gelegen in de stabiliteit van de financieringen, een stabiliteit die veel nationale begrotingen, onderhevig als die zijn aan de wisselvalligheden van de conjunctuur, niet kunnen bieden. Wij kunnen bovenal zorgen voor een hefboomeffect door de lidstaten aan te zetten te investeren in projecten met een hoge Europese meerwaarde, met name grensoverschrijdende projecten, en door ze aan te sporen tot het verbeteren van de onderlinge coördinatie.
Voor de nieuwe programmeringsperiode stellen wij voor om 20,69 miljard euro toe te wijzen aan de trans-Europese netwerken voor vervoer en energie, waarvan 20,35 miljard voor vervoer en 340 miljoen voor energie.
Ik zou het Parlement willen bedanken voor het feit dat het, in het kader van de financiële vooruitzichten, zijn steun heeft verleend aan het door ons voorgestelde bedrag van 20 miljard euro. Dat bedrag is essentieel, het is een absoluut minimum, gegeven wat er op het spel staat en wat er moet gebeuren. Voor de dertig prioritaire projecten die het Parlement en de Raad in 2004 hebben aangewezen, is alleen al 225 miljard euro nodig, waarvan het grootste deel van de kosten – zo'n 140 miljard euro – tussen 2007 en 2013 valt.
Uit de financieringsaanvragen die de Commissie sinds 2001 heeft ontvangen, blijkt dat er uitvoeringsrijpe plannen klaarliggen voor een bedrag dat vier keer groter is dan het huidige beschikbare budget. Wat het energiedeel aangaat is de verhoging van het voorgestelde budget in de eerste plaats bedoeld om aan de behoeften van de tien nieuwe lidstaten te beantwoorden. Op basis van onze ramingen maken de 340 miljoen waar wij om vragen slechts 1,7 procent uit van de kosten van de prioritaire projecten. Welnu, deze projecten hebben rechtstreeks betrekking op de versterking van de continuïteit van onze energievoorziening, in een tijd waarin we meer en meer afhankelijk zijn van externe leveranciers, vooral voor aardgas.
Dit alles pleit ervoor om vast te houden aan het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Ik reken erop dat het Parlement ervan afziet om, zoals voorgesteld in het ontwerpverslag, het budget voor de trans-Europese energienetwerken met 340 miljoen terug te brengen tot een bedrag dat lager is dan het bedrag dat voor de periode 2000-2006 beschikbaar was.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, naast de louter budgettaire aspecten worden in het voorstel dat wij vanavond behandelen, eveneens vier aanvullende doelstellingen vastgesteld.
De eerste doelstelling is vereenvoudiging, ter bevordering van een efficiëntere besluitvorming.
De tweede doelstelling houdt in dat aan de steun de voorwaarde wordt verbonden dat de beginselen van het gemeenschappelijk vervoers- en energiebeleid in acht worden genomen. De Commissie stelt voor dat bijzondere aandacht uitgaat naar de meest milieuvriendelijke vervoersmodaliteiten, zoals het spoorvervoer, vooral van goederen, met het oog op veiligheid en zekerheid. En aan de financieringen zal de voorwaarde worden verbonden dat de continuïteit en de interoperabiliteit van de netwerken gewaarborgd zijn.
Ten derde: om het hefboomeffect van de communautaire financiering te vergroten zal wat het vervoersgedeelte betreft het totale budget worden toegespitst op slechts twee groepen projecten, die de hoeksteen vormen voor het trans-Europese netwerk. Het betreft enerzijds de prioritaire projecten, waarbij speciale aandacht zal uitgaan naar de projecten die bijdragen tot de integratie van de interne markt in de uitgebreide Gemeenschap, met name de grensoverschrijdende gedeelten, en tot het herstel van het evenwicht tussen de vervoersmodaliteiten; en anderzijds de overige projecten van algemeen belang, bijvoorbeeld de projecten die bijdragen aan de verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening op het netwerk, en die de veiligheid en de zekerheid voor de gebruikers, alsmede de interoperabiliteit bevorderen.
Tot slot zullen de financieringen op energiegebied voornamelijk worden toegespitst op de prioritaire projecten die zijn aangewezen in het besluit over de richtsnoeren.
Ik zou eveneens willen onderstrepen dat de Commissie, op het terrein van vervoer, hogere maximale bijstandspercentages voorstelt. Voor bepaalde delen van de prioritaire vervoersprojecten voorziet de nieuwe verordening in een verhoging van het maximale medefinancieringspercentage tot 30 procent. En bij wijze van grote uitzondering zal dit maximumpercentage voor grensoverschrijdende gedeelten op 50 procent kunnen worden vastgesteld.
In de energiesector zijn er geen wijzigingen. De steun voor studies kan tot 50 procent van de in aanmerking komende kosten belopen, terwijl het percentage voor de bouw of aanleg normaliter is beperkt tot 10 procent van de in aanmerking komende kosten. In uitzonderlijke gevallen, en met name voor prioritaire projecten, kunnen deze projecten voor maximaal 20 procent worden gesubsidieerd. Natuurlijk zullen de lidstaten harde garanties tegenover deze grotere communautaire steunverlening moeten stellen op basis van een financieel plan en ferme toezeggingen voor wat betreft de uitvoeringsdata van het project
Tot slot zou ik erop willen wijzen dat de Commissie voorstelt een nieuwe vorm van steunverlening in te voeren, namelijk om een garantie-instrument te creëren dat de specifieke risico’s van TEN-projecten in de fase na de bouw of aanleg afdekt, gedurende de eerste jaren na ingebruikname. Met dit nieuwe instrument wordt beoogd een hefboomeffect uit te oefenen op de financiering van projecten van het trans-Europese vervoersnetwerk door de particuliere sector.
De heer Mauro heeft een ambitieus voorstel uitgewerkt ter verbetering van het trans-Europese net. Dit is van wezenlijk belang voor het welslagen van de strategie van Lissabon, en we moeten zorgen dat we de middelen krijgen om dit te bewerkstelligen. De heer Mauro heeft dat begrepen en ik wil hem daarvoor graag bedanken. Ik wil nog een opmerking toevoegen. Mijnheer de Voorzitter, ik heb begrepen dat uw Begrotingscommissie, in het kader van de begrotingsprocedure voor 2006, het amendement van de Commissie vervoer en toerisme om het begrotingsonderdeel voor het trans-Europese vervoersnetwerk met 120 miljoen euro te verhogen door een beroep te doen op de marge in rubriek 3, niet heeft overgenomen. Met een dergelijke toelage voor 2006 was een betere overgang mogelijk geweest naar de periode van de nieuwe financiële vooruitzichten.
Dat gezegd zijnde hoop ik van harte dat het Europees Parlement bereid is, mijnheer de Voorzitter, om de conclusies van de heer Mauro over te nemen. Als we willen, dames en heren, dat de Europese eenheidsmarkt werkelijk tot volle bloei kan komen, kunnen we naar mijn mening namelijk niet buiten deze trans-Europese netwerken, deze grote corridors van Noord naar Zuid, van Oost naar West, via welke niet alleen goederen kunnen worden vervoerd, maar waarmee bovendien aan onze burgers alle mogelijkheden op het gebied van mobiliteit en verkeer kunnen worden geboden die zij verlangen.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, beschouw ik dit voorstel voor een verordening als hoogst belangrijk en daarom zal ik met belangstelling luisteren naar hetgeen de afgevaardigden hierover te zeggen hebben. 
Mario Mauro (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, zoals commissaris Barrot al heeft benadrukt, zijn de trans-Europese netwerken een van de doorslaggevende factoren om de doelstellingen van economische ontwikkeling en werkgelegenheidsgroei van de Europese Unie die op de agenda van Lissabon prijken, te realiseren.
In die zin is het volledig waar dat, als er geen akkoord komt op het vlak van de financiële vooruitzichten, de trans-Europese netwerken waarschijnlijk niet doorgaan. Een planning op jaarbasis zet deze grote infrastructuurprojecten namelijk op de helling, want dergelijke projecten hebben juist behoefte aan een planning op de langere termijn. Daar komt nog bij dat deze kwestie weliswaar is bestempeld als een sleutelelement voor de verwezenlijking van de interne markt en de versterking van de sociale cohesie, maar er zit nog een groot aantal haken en ogen aan, vooral in financieel opzicht, en dat staat een volledige realisering van de projecten in de weg. Feit is dat tot op heden slechts 20 procent van de doelstellingen die uiterlijk 2010 bereikt moeten worden, gehaald is.
Door de tijdsplanning en doordat er enorme geldbedragen mee gemoeid zijn, is aan de ene kant verhinderd dat ook particuliere kapitalen bij de financiële middelen werden betrokken, en aan de andere kant zijn de nationale regeringen terughoudend geworden ten opzichte van projecten van grensoverschrijdend belang.
Een ander heikel punt is dat de tien nieuwe lidstaten kampen met ongeschikte infrastructuren en vrijwel verstoken zijn van grensoverschrijdende netwerken. Ik ben het dus met de Commissie eens – en commissaris Barrot heeft dat heel goed uiteengezet – dat er maatregelen moeten worden genomen om de samenwerking tussen de instellingen op alle niveaus te bevorderen. Een voorbeeld van zo’n maatregel is het instellen van een Europese coördinator.
Ik kan me ook goed vinden in het nieuwe voorstel voor een verordening van de Commissie. Hierin wordt niet alleen een nieuw financieel kader gedefinieerd, maar worden ook de vier criteria vermeld op grond waarvan steun moet worden verstrekt. Ik ben het dus eens met de vereenvoudiging, de condionaliteit, het beginsel van selectiviteit en concentratie, alsook het evenredigheidsbeginsel waar de commissaris al naar verwezen heeft. Maar een ander element van innovatie dat in het voorstel van de Commissie staat en door mij gesteund wordt, betreft het gebruik van nieuwe financieringsvormen. Naast de directe subsidies wordt gedacht aan rentesubsidies voor de financieringen van de Europese Investeringsbank (EIB), garanties voor leningen om de risico’s af te dekken die zich na de bouwfase voordoen, en deelneming in risicokapitaalfondsen.
Rekening houdend met de besprekingen die in de Begrotingscommissie hebben plaatsgehad en de amendementen die zijn ingediend, en gezien de moeilijkheid om de enorme hoeveelheid geld bijeen te zamelen die de projecten vereisen, acht ik het wenselijk de toegang tot particulier kapitaal te vergemakkelijken. Daarom ben ik geneigd de amendementen af te wijzen waarin bureaucratische obstakels worden opgeworpen die de totstandbrenging van de projecten in de weg staan.
Bovendien wil ik eraan herinneren dat er al een lijst van prioritaire projecten bestaat en het dus overbodig is amendementen te aanvaarden die een soort prioriteit der prioriteiten suggereren. De werkgroep-Van Miert heeft inmiddels al een lijst van prioritaire projecten opgesteld. Ik meen bovendien dat de financiële steun voor de grensoverschrijdende trajecten al gegarandeerd is en dat de lidstaten akkoord gaan met de realisering en voltooiing van die trajecten. In dit verband ben ik het eens met amendement 46 van de voorzitter van de Commissie vervoer en toerisme, de heer Costa. Hier voeg ik wel meteen aan toe dat de tekst in het Italiaans niet juist vertaald is en daarom geldt de Engelse versie voor mij als uitgangstekst. Ik stel bovendien voor dat er een stemming in onderdelen over het woord “bindend” komt.
Anderzijds ben ik geneigd om de amendementen af te wijzen waarin sprake is van beoordelingen van onafhankelijke organisaties en onafhankelijke deskundigen. In ieder land bestaan immers al organen die daarvoor dienen en het zou een verspilling van middelen zijn om daar nog andere instanties bij te betrekken.
Voor wat tenslotte de energiesector betreft, vind ik dat men het niet alleen kan hebben over financiering van projectstudies, want meestal blijven die ergens in een la liggen en dat zou dan weer een verspilling van geldmiddelen zijn. Ik vind dus dat de ontwikkeling van de Europese energiemarkt ook gesteund moet worden door financiering van de infrastructuur, want het energieprobleem is een van de factoren die de economische groei van de Europese Unie aan banden legt. Ik dank de Commissie voor de goede samenwerking en vooral dank ik de collega’s die in de Begrotingscommissie hun bijdrage hebben geleverd aan het gemeenschappelijke werk. 
Ingeborg Gräßle,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de trans-Europese netwerken voor vervoer en energie maken Europa voor de burgers heel concreet. We hebben allemaal infrastructuur nodig en daarom kunnen we allemaal zelf vaststellen dat dit Europese toegevoegde waarde heeft.
Het verslag van de heer Mauro is in bepaalde opzichten beslist baanbrekend. Het Europees Parlement wordt voor het eerst officieel genoemd als deelnemer van de comitologieprocedure en samen met de Raad betrokken bij het opstellen van de lijst van prioriteiten. Dat is wat we willen en daar zijn we dus blij mee. De selectie van de projecten is voor ons belangrijk, maar de begeleiding ervan evenzeer. Daarom is de comitologieprocedure voor ons zo belangrijk.
Een dergelijke participatie behoort trouwens tot de normale taken van de nationale parlementen. Op deze manier wordt het werk van het Europees Parlement een beetje normaal. Daarom vinden we het belangrijk dat deze ideeën ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Democratie kan nu eenmaal niet selectief zijn, het is een beginsel. Ik doe een beroep op u, mijnheer de commissaris, bouw een brug voor ons, zorg ervoor dat dit mogelijk wordt!
We kijken met lede ogen naar de sector energie. We weten dat op dit moment slechts 1,7 procent van de lijst van prioriteiten voor co-financiering in aanmerking komt, en dat percentage zal nog verder dalen. Vroeger of later moeten we hierover principiële vragen beantwoorden. Onze rapporteur geeft de Commissie een aantal harde noten te kraken. Het is de bedoeling om af te stappen van het verbod om steun uit verschillende Europese potjes te krijgen, maar volgens het Financieel Reglement is dat nog steeds niet toegestaan.
Het terugvorderen van geld uit de vervoerssector wanneer er onregelmatigheden zijn vastgesteld of wanneer het project na tien jaar nog niet is afgesloten, is een vernieuwend idee. We verwachten dat de Commissie ervoor zorgt dat het ook daadwerkelijk wordt toegepast, want wij vinden dit belangrijk. 
Herbert Bösch,
   Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik de heer Mauro namens mijn fractie hartelijk willen bedanken en feliciteren met zijn verslag. Hij kan rekenen op brede steun vanuit mijn fractie.
Het trans-Europese netwerk voor vervoer van de vijftien lidstaten van de EU bestond tot 1 mei 2004 uit 75 200 kilometer wegen en 78 000 kilometer spoorwegen. Na 1 mei 2004 zijn er 14 500 kilometer wegen en 16 000 kilometer spoorwegen bijgekomen. Daarom is het een goede zaak dat de Commissie het initiatief heeft genomen om de situatie nog eens te evalueren en de bedragen voor de periode van 2007 tot 2013 te verhogen.
Wanneer we eens een kritische blik werpen op wat er is gebeurd met de veertien netwerken van de oude lijst van prioriteiten, moeten we zeggen dat het resultaat teleurstellend is. Er is niet veel uit de bus gekomen. Op basis van die nuchtere analyse kunnen we meteen ook zeggen dat we achter de Lissabon-strategie van de staatshoofden en regeringsleiders staan. Dat blijkt ook in alle duidelijkheid uit het verslag van de heer Böge over de financiële perspectieven. In tegenstelling tot veel van de staatshoofden en regeringsleiders, zeggen we ja tegen de afspraken die in Lissabon gemaakt zijn. Onze steun op die weg heeft u, mijnheer de commissaris!
Uit het verleden hebben we ook geleerd dat er nu eenmaal een kritieke massa nodig is in de vorm van co-financiering uit Brussel. Dat is de enige manier om een impuls te geven aan bepaalde trans-Europese netwerken. Wij geloven dat de bedragen die de Commissie voorstelt deze kritieke massa zouden kunnen vormen. Daarom zullen we met plezier voor het verslag-Mauro stemmen. 
Sepp Kusstatscher,
   Mijnheer de Voorzitter, ik zie dat wat kritischer. Ik hoop dat degenen die verantwoordelijk zijn voor dit beleid langzaam aan beginnen te begrijpen dat het onverantwoord is om zoveel te reizen en te vervoeren. Dat kost veel energie en heeft gevolgen voor de klimaatverandering, voor de volksgezondheid en voor het milieu. We moeten het bij het vervoersbeleid over een volkomen andere boeg gooien.
Als we dat niet doen voorspel ik dat er bijvoorbeeld bij de Brenner-basistunnel het volgende gebeurt: aan de Brenner ontstaat voor minstens vijftien jaar een enorme bouwplaats. Zonder toegangswegen heeft de tunnel geen zin, maar het zal nog jaren en jaren duren voor die wegen worden aangelegd. Het bestaande spoorwegnet wordt nog meer verwaarloosd, vooral aan de Italiaanse kant. Er wordt een spoortunnel geboord voor hogesnelheidstreinen voor personenvervoer en men wil iets doen tegen het goederenvervoer over de weg, maar het kost allemaal veel meer dan er nu wordt beweerd. De belastingbetaler draagt alle risico´s, net als bij de brug bij Messina. De nadelige gevolgen voor mens en natuur langs het Brenner-traject nemen toe, ondanks de Brenner-basistunnel, maar een paar mensen worden er beter van, die hebben het geld geroken dat Brussel te verdelen heeft. 
Jacky Henin,
   . – Mijnheer de Voorzitter, zeggen is mooi, doen is beter. De aardolieprijs, de bestrijding van vervuiling, de verkeersveiligheid de arbeidsomstandigheden op de weg, de beschadiging van infrastructuur door vrachtwagens, dit alles pleit er vandaag de dag uitdrukkelijk voor dat absolute prioriteit wordt gegeven aan de uitbreiding van het goederenvervoer per spoor. Ik ben echter zo vrij om ongerust en ongeduldig te zijn, want daar waar snel en doortastend zou moeten worden opgetreden, is het optreden van de Europese Unie vooralsnog slechts slap en halfzacht! Er kan niet anders dan worden geconstateerd dat de trans-Europese spoorinfrastructuurprojecten met een slakkengang vooruitgaan.
Daarnaast baart het me ernstige zorgen dat de heer Barrot op 12 juli een bijeenkomst heeft bijgewoond van een lobby van werkgevers in het wegvervoer, met het oog op een herziening van het Witboek vervoer, waarbij het spoor terzijde wordt geschoven ten faveure van de weg. De heer Barrot zou hebben verklaard dat hij scherper zou toezien op de relevantie van investeringen in het spoor.
Er is dus maar een vraag waar het om draait: is de wil om een pro-actief beleid voor de uitbreiding van het goederenvervoer in Europa te stimuleren werkelijk aanwezig? Dat is de enige vraag die er toe doet. 
Sylwester Chruszcz,
   Mijnheer de Voorzitter, in dit debat over nieuwe wegen, nieuwe bestemmingen en nieuwe transportmiddelen moeten we ook oog hebben voor de toekomst. Welke verdere wegen, verdere transportmiddelen zullen er moeten komen en wat gaan deze ons kosten?
Ik wil erop wijzen dat er vele ondergewaardeerde TEN-infrastructuren bestaan in Europa. Bijvoorbeeld de simpelste verbinding van Scandinavië met Zuid-Europa die door mijn land - Polen - loopt, van Zweden langs Szczecin, Wrocław, Bratislava en Wenen. Er zijn in Europa nog veel onbenutte transportmogelijkheden en we moeten nu de investeringen van de toekomst al opzetten. 
Anna Elżbieta Fotyga,
   – Mijnheer de Voorzitter, de ontwerpverordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het toekennen van financiële bijstand voor trans-Europese vervoers- en energienetwerken is in principe hard nodig en de opzet gaat in de goede richting. De oplossingen die in het voorstel en in het verslag-Mauro worden aangedragen, kunnen niet controversieel worden genoemd. Maar het is moeilijk om de verordening los te beoordelen van de lijst prioritaire projecten, die bij de voorgestelde maatregelen hoort.
Ik zou hier willen stilstaan bij één zo’n project, dat onderdeel is van de geplande gemeenschappelijke markt voor energie in de Europese Unie, en dat is de Oostzee-gasleiding. De Europese Unie opteerde bij de beslissing over financiële steun aan dit project voor een duurdere oplossing. De eerdere overeenkomsten met Rusland voorzagen immers in een goedkopere oplossing, namelijk een tweede tak van de Yamal-leiding. De gekozen optie kwam dus pas later in beeld. Zoals commissaris Barrot zei, heeft de Europese Unie de voorkeur gegeven aan een oplossing die toegevoegde waarde heeft en de energievoorziening garandeert voor bepaalde lidstaten van de EU. Dit echter ten koste van andere, te weten de nieuwe lidstaten, zoals Polen, en de Oostzeelanden die de continuïteit van hun voorziening verstoord of zelfs bedreigd zien. Bovendien kent deze tweede oplossing ook negatieve politieke aspecten.
Dit soort discussies beperkt en verslechten de politieke betrekkingen van deze groep lidstaten met Rusland. 
Leopold Józef Rutowicz (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de aanleg van de trans-Europese vervoers- en energienetwerken is van vitaal belang voor de Unie, en zeker voor de nieuwe tien lidstaten. De aanleg van deze netwerken bevordert de cohesie van de regio’s en de landen, en ook de samenwerking tussen bedrijven en hun ontwikkeling zullen er wel bij varen, evenals de interne markt.
De behoeften zijn veel groter dan de financiële mogelijkheden, zeker in de nieuwe lidstaten. Dus moeten we tot een beredeneerde verdeling van de middelen komen. Of dat lukt zal in grote mate afhangen van een snelle uitwerking van de plannen voor de uitbreiding van de netwerken over de komende dertig jaar. Tijdige besluiten over de geplande netwerktrajecten zouden overbodige kosten in verband met grondaankopen kunnen voorkomen en de plaatselijke overheden zouden daardoor een stokje kunnen steken voor investeringsactiviteiten die belemmeringen voor die trajecten kunnen vormen, terwijl zij toekomstige projecten in hun ontwikkelingsplannen kunnen opnemen. Ik wil de rapporteur hartelijk danken voor dit verslag. 
Stanisław Jałowiecki (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zie dat dit een populair onderwerp aan het worden is onder de Poolse leden van dit Parlement en ik wil daar mijn steentje aan bijdragen. De nieuwe beginselen van de Commissie voor financiële bijstand aan de trans-Europese vervoersnetwerken is een schoolvoorbeeld van prijsdumping. De bedoeling is de lidstaten ertoe te bewegen beslissingen te nemen in het belang van de Europese Gemeenschap als geheel.
Dat gemeenschappelijk belang kan worden herleid tot twee hoofdpunten. Om te beginnen moeten de knelpunten in de oude lidstaten worden aangepakt en ten tweede moeten de transportverbindingen van de oude vijftien worden gekoppeld aan die van de nieuwe tien lidstaten. Toch valt te vrezen, dat bij de uitvoering een van beide doelstellingen voorrang krijgt. Ik bedoel dat het eerste project meer kans maakt uitgevoerd te worden dan het tweede. De reden hiervoor is natuurlijk dat de nieuwe lidstaten, zeker landen als Polen, een enorme achterstand hebben opgelopen bij de ontwikkeling van hun wegennet. Zij moeten niet alleen hun infrastructuur aansluiten op het West-Europese net, maar eigenlijk hun eigen wegennet nog aanleggen. Dit probleem kunnen we oplossen door een dubbele financiële bijstand van de Gemeenschap voor prioritaire wegen. Die mogelijkheid wordt echter niet geboden in het voorstel van de Commissie, omdat volgens de nieuwe beginselen geen wegen mogen worden gefinancierd die al vallen onder het Cohesiefonds. De dumping waar ik zojuist op doelde kan dus zijn doel volledig voorbijschieten, en daarom moet amendement 22 worden aangenomen, wat die dubbele financiering niet uitsluit. Ik wil dit amendement hartelijk bij u aanbevelen.
Natuurlijk kan het nieuwe financieringsinstrument ook veel minder doeltreffend worden voor de oude lidstaten, als de totale som voor de financiële bijstand in de begroting wordt verlaagd – daar is vandaag al ettelijke keren naar verwezen. Dan wordt het voor iedereen een ongelukkige situatie en verliest het waardevolle initiatief van de Commissie elke betekenis. 
Gilles Savary (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, om te beginnen zou ik de rapporteur, de heer Mauro willen bedanken, alsmede de heer Bösch, die ons bij dit werk zeer geholpen heeft. Ik voer het woord namens de Commissie vervoer en toerisme en ik zou willen zeggen dat naar deze verordening lang is uitgezien. En het is een verslag vol innovaties voor een beter beheer van de middelen die zullen worden geïnvesteerd in de trans-Europese vervoersnetwerken, of het nu gaat om de vereiste en voor elk project geldende meerjarenprogrammering, om de automatische annulering waardoor middelen niet onder in bureauladen blijven liggen, om de verhoging van de steunverleningspercentages, om het instellen van Europese coördinatoren, of om het nieuwe financiële garantie-instrument.
Dit is dus een verordening van zeer hoge kwaliteit, die echter wel een grote tekortkoming bevat: we hebben de steunverleningspercentages aanzienlijk verhoogd, we hebben het geografische bereik van de trans-Europese netwerken aanzienlijk uitgebreid, we hebben de prioritaire projecten verdubbeld, en toch hebben we nog altijd geen begroting! Oftewel: we mogen dan de sleutel hebben van de kluis, maar de kluis is leeg. Mijns inziens moeten we voorkomen dat we onze geloofwaardigheid op dezelfde manier verliezen als bij de grote projecten van Essen. Ik denk dat het dus absoluut van belang is dat we het begrotingsgevecht tot het uiterste voortzetten, omdat we anders te maken krijgen met een aanzienlijk verlies aan geloofwaardigheid, hetgeen voor alle regio's van Europa een enorme desillusie zou betekenen.
Bovendien komt het mij voor dat de aanpassingsvariabele van de uitgaven gevormd wordt door de zogenaamde gemeenschappelijke projecten, de projecten die geen prioritaire projecten zijn. Ook daar vrees ik dat veel regio's en lokale gemeenschappen in Europa teleurgesteld zullen worden. De verordening is bedrieglijk: er staat namelijk dat zij alles financiert, niet alleen de prioritaire projecten, maar ook de gemeenschappelijke projecten binnen de landsgrenzen, terwijl we maar al te goed weten dat het ons aan middelen ontbreekt, en we ons bovendien alleen zullen concentreren op de grensoverschrijdende projecten en de grote prioritaire projecten. Ik denk dus, mijnheer de commissaris, dat het op een andere manier gebracht zou moeten worden. Bij gebrek aan middelen om alles te dekken moeten we duidelijk maken dat we steun zullen verlenen daar waar er een communautaire meerwaarde is, dus voornamelijk aan de grote grensoverschrijdende werken. 
Eva Lichtenberger (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vanavond hebben we het over criteria voor de infrastructuurprojecten voor energie en vervoer, en dat is ook wel nodig. Er is al veel nieuwe infrastructuur beloofd, zonder flankerende maatregelen, en dat heeft heel veel burgers teleurgesteld. Ik vind het heel belangrijk dat aan de nodige kadervoorwaarden wordt voldaan. Anders zijn zelfs de duurste projecten zinloos.
Daarom hecht ik er ook zoveel waarde aan dat we het eens worden over het gezamenlijke signaalsysteem, dat we een kosten-batenanalyse maken, dat we de Europese milieuwetten respecteren en dat als voorwaarde stellen voor de co-financiering. In dat verband denk ik ook aan de brug van Messina: ik kan bijna niet begrijpen waarom dit project wordt gelijkgesteld met de grensoverschrijdende projecten.
Ik zou nog een idee voor de toekomst willen noemen. Waarom kunnen we niet eisen dat landen die van de Unie geld willen voor nieuwe infrastructuur in de toekomst tol heffen voor het beheer en het onderhoud ervan? Als we dat niet doen ontstaat er concurrentievervalsing. 
Bairbre de Brún (GUE/NGL ).
Mijnheer de Voorzitter, ik juich het voorstel van de Commissie toe. Financiële steun voor trans-Europese vervoers- en energienetwerken is van belang om met name de voordelen van grensoverschrijdende samenwerking, maar ook de infrastructurele integratie tot het uiterste te kunnen benutten. De Europese Gemeenschap kan aan dit proces bijdragen door samenwerking aan te moedigen, modellen voor beste praktijken te bevorderen en financiële bijstand te geven. Voor mijn kiesdistrict zal dat praktische voordelen hebben in de zin van netwerken over het hele Ierse eiland en zelfs daarbuiten, en voor veel andere kiesdistricten dat zal ongetwijfeld ook het geval zijn.
Ik heb er persoonlijk echter bezwaar tegen wanneer dit soort instrumenten worden gebruikt om publieke diensten verder te privatiseren. Daar kan ik niet achter staan. 
Alessandro Battilocchio (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik voer het woord namens de nieuwe Italiaanse Socialistische Partij. Ik dank rapporteur Mauro en commissaris Barrot voor het goede werk dat zij hebben gedaan en voor de belangrijke inhoud van het voorstel.
Op een moment dat Europa op velerlei fronten verdeeld is, is het volgens mij hoogst noodzakelijk de boodschap over te brengen dat wij concreet willen werken aan de cohesie binnen onze grenzen. Ik sta dus volledig achter de inhoud van het verslag. De TEN-projecten brengen de burgers dichter bij elkaar, ze verminderen afstanden en ongelijkheden en vagen grenzen weg. Die projecten verdienen dus onze maximale inzet en daarom zeggen wij ja tegen een verhoging van de bijdrage voor de grensoverschrijdende projecten. Dankzij deze projecten komt Europa dichter bij de lokale dimensie en komt de overheid nader tot de particuliere sector.
Ik had graag gezien dat de EU meer steun zou geven aan de energienetwerken: samen met de vervoersnetwerken vormen deze de grondslag van een Europese economie die op wereldschaal kan concurreren. Ik hoop dus dat de nieuwe regels op korte termijn worden goedgekeurd en vooral hoop ik op een snelle oplossing van het probleem van de financiële vooruitzichten voor de betreffende periode. In dit verband doe ik een beroep op vooral het Engelse en het Oostenrijkse voorzitterschap en ik hoop dat de fungerende voorzitter Blair ons morgen een nieuw, positief element kan aanreiken om de besprekingen aan te zwengelen. 
Jacques Barrot,
   Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Mauro waarover zojuist is gedebatteerd is een kwalitatief hoogstaand verslag. Ik zou de heer Mauro nogmaals willen bedanken, alsmede de leden van de Begrotingscommissie, de Commissie vervoer en toerisme, en de Commissie industrie, onderzoek en energie, voor hun steun voor het voorstel van de Commissie.
Uit de reacties van vandaag blijkt hoezeer dit onderwerp u na aan het hart ligt. Dat is ook niet meer dan logisch, aangezien de trans-Europese netwerken in het uitgebreide Europa – en ik heb zeer goed geluisterd naar de sprekers namens de nieuwe lidstaten – een van de kernpunten vormen voor de Europese integratie, voor de interne markt en voor de strategie van Lissabon.
Er tekent zich een brede consensus af tussen onze twee instellingen over de te behalen doelstellingen. Ik hoop dat in de uiteindelijke besluiten over de nieuwe financiële vooruitzichten rekening gehouden wordt met deze prioriteit en dat teleurstellingen, waarover de heer Savary het had, worden vermeden. Hij heeft zeer juist opgemerkt dat het allicht niet geheel zonder risico's is om voorstellen te doen terwijl we nog geen financiële vooruitzichten hebben. Mijn antwoord aan de heer Savary, en aan u allen, is echter dat het aan het Parlement en de Commissie is om, naar ik meen, alles in het werk te stellen opdat de financiële vooruitzichten voldoen aan de behoeften van dit Europa, die u zeer goed hebt beschreven.
Dan nu kort iets over de begrotingstoewijzing. Zoals ik aan het begin van het debat al zei, wordt in het voorstel een totaalbudget vastgesteld van 20,69 miljard euro aan vastleggingskredieten voor de periode 2007-2013, waarvan 20,35 miljard bestemd is voor het onderdeel "vervoer" en 340 miljoen voor het onderdeel "energie". De Commissie is blij dat u deze benadering voor vervoer volledig steunt.
Ik merk evenwel op dat, in lijn met de werkzaamheden van de Tijdelijke Commissie voor de financiële vooruitzichten en de door uw Parlement aangenomen resolutie, is voorgesteld het voorgestelde budget voor de trans-Europese energienetwerken te verlagen (vergelijk amendement 34). Ik wil graag benadrukken dat dat een lager bedrag zou zijn dan de huidige 155 miljoen over de periode 2000-2006, terwijl de Unie vandaag de dag tien landen meer telt. Mocht het Parlement dit bevestigen, dan zullen de TEN-energieprojecten moeilijk effect kunnen hebben op de ontwikkeling van de energienetwerken op een moment dat de mondiale energiesituatie ons dwingt de infrastructuur voor gas en elektriciteit te verbeteren, die rechtstreeks bijdraagt tot de continuïteit van onze energievoorziening. Daarnaast wordt het gevraagde bedrag gerechtvaardigd door de noodzaak om in enkele goed onderbouwde gevallen de doorgevoerde investeringen verder te steunen dan alleen de studiefase. De Commissie – nogmaals – wil dus vasthouden aan het voorgestelde bedrag.
Ik zou willen terugkomen op de door u in amendement 19 en 20 voorziene mogelijkheid om projecten waarmee natuurlijke barrières kunnen worden overschreden tot 50 procent te financieren. Volgens het voorstel van de Commissie komen dergelijke projecten in aanmerking voor een financiering ter hoogte van 30 procent van de totale kosten van het project, terwijl het uitzonderlijke maximumpercentage van 50 procent – en ik beklemtoon uitzonderlijk – gereserveerd zou moeten worden voor grensoverschrijdende gedeelten van prioritaire projecten. De ervaring leert namelijk dat de lidstaten hun financiële middelen toespitsen op de gedeelten van de prioritaire projecten die op hun eigen nationale grondgebied liggen, terwijl er voor de grensoverschrijdende gedeelten meestal aanzienlijke vertragingen optreden. Door het communautair financieringspercentage voor dat soort gedeelten te verhogen, wil de Commissie de verwezenlijking van die projecten middels een hefboomwerking bevorderen. Daarom kan de Commissie uw amendement met het oog op uitbreiding van dat voor de grensoverschrijdende gedeelten gereserveerde maximumpercentage niet aanvaarden.
Het moge duidelijk zijn dat het budget van 20,3 miljard euro dat door de Commissie voor de trans-Europese vervoersprojecten is voorgesteld, niet toelaat om overal 50 procent subsidie te verlenen. We zullen slechts enkele grensoverschrijdende projecten een extra steuntje in de rug kunnen geven, omdat de verwezenlijking van die projecten werkelijk in het communautair belang is. Als we het begrip natuurlijke barrière in aanmerking nemen, zou dat betrekking kunnen hebben op projecten binnen de grenzen van lidstaten, bijvoorbeeld wanneer een geografische belemmering – een berg, een rivier of de zee – noopt tot de bouw van een kunstwerk. Natuurlijk maakt dit het project duurder, maar tot mijn grote spijt hebben wij niet voldoende middelen om deze bepaling, mocht zij worden aangenomen, toe te passen. Ik heb er alle begrip voor, aangezien ik zelf uit de bergen afkomstig ben, maar ik denk echt dat we het maximumpercentage tot de grensoverschrijdende gedeelten van de prioritaire projecten moeten beperken.
Mijn derde opmerking betreft met name amendement 22 en het beginsel van non-cumulatie van communautaire steun. Als we dit beginsel zouden schrappen, zouden we ingaan tegen het Financieel Reglement dat van toepassing is op de algemene begroting. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat verschillende gedeelten van eenzelfde project niet gefinancierd zouden kunnen worden uit hoofde van verschillende communautaire financiële instrumenten en dat we niet, voor elk van die gedeelten, achtereenvolgens een beroep zouden kunnen doen op de structuurfondsen en het Cohesiefonds!
Daarnaast verlangt u dat het indicatief meerjarenprogramma ter goedkeuring wordt voorgelegd aan de Raad en het Europees Parlement. Het opstellen van het indicatief meerjarenprogramma is een uitvoeringsmaatregel, voorzover het Europees Parlement en de Raad in de richtsnoeren voor de trans-Europese netwerken voor vervoer en energie reeds de prioriteiten hebben vastgesteld. De toewijzing van financiële middelen aan de hand van het meerjarenprogramma dient te geschieden op basis van een technische beoordeling van het vorderingsstadium van de projecten, aan de hand van de door het Parlement en de Raad gestelde prioriteiten.
Wat de milieuoverwegingen aangaat, kan ik bevestigen dat de Commissie zich ertoe verplicht de bestaande voorschriften strikt in acht te nemen. Zij is echter niet van plan de hele lijst van bepalingen uit de wetgevende teksten in de verordening over te nemen. Het spreekt vanzelf dat de trans-Europese netwerken op het milieuvlak voorbeeldig moeten zijn.
Mijnheer de Voorzitter, ik sta versteld van wat de heer Henin – hij is gelukkig niet meer aanwezig! – daarstraks beweerde. Hij heeft de plank volstrekt misgeslagen, want op de door mij bijgewoonde bijeenkomst heb ik nu juist uiteen kunnen zetten dat aan een eenzijdig op het wegvervoer gerichte aanpak grote nadelen kleefden voor zowel het milieu als voor de toekomstige mobiliteit in Europa. Ik heb tijdens die bijeenkomst, in tegenstelling dus tot hetgeen de heer Henin beweerde, het belang verdedigd van het goederenvervoer per spoor, en ik wil er nogmaals op wijzen dat het merendeel van de corridors in de trans-Europese netwerken voor de spoorwegen is bestemd. Daarnaast zou ik wat dat betreft willen zeggen dat ons er uiteraard veel aan gelegen is om aan te zetten tot de invoering van het European Rail Traffic Management System ERTMS, want met dat systeem kunnen wij de interoperabiliteit waarborgen op het gehele Europese spoorwegstelsel.
Ik wil nu niet langer uitweiden, mijnheer de Voorzitter. Ik herhaal dat dit een ambitieus voorstel is ter ondersteuning van de trans-Europese netwerken. Het betreft een wezenlijk onderdeel voor de Europese integratie, de interne markt en de strategie van Lissabon. Ik acht het essentieel dat het Parlement zijn steun verbindt aan dit voorstel. Het is tijd – ik zeg dat met klem, mijnheer de Voorzitter – om een sterk signaal af te geven aan de Raad. Het uitmuntende verslag van de heer Mauro zal ongetwijfeld bijdragen tot een goed verloop van de medebeslissingsprocedure.
Zojuist hebben sommigen van u uitdrukkelijk de mislukkingen van het programma van Essen ter sprake gebracht. Ik denk dat we vandaag juist een aantal voorzieningen hebben getroffen, in zeer nauwe samenwerking met uw Commissie vervoer en toerisme, om ervoor te zorgen dat de verwezenlijking van deze prioritaire projecten daadwerkelijk kan worden volbracht, met de garantie dat een aantal tijdslimieten in acht wordt genomen. Mijns inziens is dit alles uiteraard in zeer ruime mate afhankelijk van de financiële vooruitzichten, maar wat wij vanavond kunnen zeggen is dat als de financiële vooruitzichten voldoen aan wat Europa nodig heeft, we dankzij het Parlement en de Commissie in staat zullen zijn ditmaal wel op doeltreffende wijze deze trans-Europese netwerken te realiseren, die ontegenzeglijk een doorslaggevende factor vormen voor de eenheidsmarkt en voor de mobiliteit in Europa. Ik wil u nogmaals bedanken, en ik wil het Parlement bedanken voor alle aandacht en alle belangstelling die het heeft geschonken aan dit voorstel waarvan de heer Mauro de uitstekende rapporteur is geweest.
Ik zal u, mijnheer de Voorzitter, ons uitvoerige standpunt over de rest van de amendementen doen toekomen. Ik heb een aantal van de belangrijkste amendementen van commentaar voorzien, maar wij zullen u de hele lijst doen toekomen om de sluiting van dit debat niet langer op te houden.(1)
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
   Het laatste punt op de agenda is het verslag (A6-0191/2005) van Mojca Drčar Murko, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 95/2/EG betreffende levensmiddelenadditieven met uitzondering van kleurstoffen en zoetstoffen, en Richtlijn 94/35/EG inzake zoetstoffen die in levensmiddelen mogen worden gebruikt [COM(2004)0650 - C6-0139/2004 - 2004/0237(COD)]. 
Markos Kyprianou,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat het laat is en dat we allemaal moe zijn, maar ik denk werkelijk dat dit een van de succesverhalen van de goede en nauwe samenwerking is tussen de drie instellingen. Wij helpen bij de actualisering van zeer belangrijke wetgeving inzake voedselveiligheid en bevorderen daarbij de gezondheid van de Europese burger.
Het is waar dat dit een technisch amendement is en dat het idee is om de vergunningen voor levensmiddelenadditieven bij te werken met ontwikkelingen op het vlak van stimulering van innovatie. De eisen zijn natuurlijk aanwezig: de voedingsadditieven moeten veilig zijn, er moet sprake zijn van een behoefte aan de toepassing ervan en consumenten mogen niet worden misleid door het gebruik.
Ik zal nog zeer in het kort een aantal specifieke punten vermelden op het vlak van nitraten en nitrieten. Na het advies dat wij van de EAV hebben ontvangen, hebben wij wijzigingen op de vergunningen voorgesteld, zodat we voortaan over meer controle beschikken inzake de hoeveelheden additieven. Het is desalniettemin van belang om te erkennen dat deze aanpak niet geschikt is voor bepaalde traditionele nationale vleesproducten en daarom wordt ruimte gelaten voor eventuele ontheffingen om de betreffende traditionele producten op de markt te kunnen houden. Er bestaat ook een maatregel om nieuwe levensmiddelenadditieven toe te staan, om de levensmiddelenindustrie te helpen om te profiteren van innovatie en concurrerend te blijven.
Er is een pakket compromisamendementen samengesteld na nauwe contacten tussen de instellingen. Het Coreper heeft reeds ingestemd met dit compromispakket en het doet mij genoegen om deze amendementen van de steun van de Commissie te voorzien.
Over het gebruik van zoetstoffen in sportdrankjes waren wij van mening dat het gepaster was deze kwestie niet in deze specifieke richtlijn te behandelen, maar in de context van toekomstige werkzaamheden in verband met sportvoeding, inclusief sportdrankjes, voorzover dergelijke producten goed kunnen worden gedefinieerd.
Een onderwerp waarvan ik weet dat het van belang is, is dat van aspartaam, nisine en nitrosamine. Deze zijn in het verleden geëvalueerd en goedgekeurd voor gebruik als levensmiddelenadditief. Zij worden niet gedekt door het huidige voorstel. Ik weet echter dat een recent onderzoek over aspartaam twijfels over de veiligheid van deze stof heeft doen rijzen en de Commissie heeft de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid reeds gevraagd om onverwijld een volledige evaluatie van de nieuwe gegevens in gang te zetten. Op het moment dat deze evaluatie is voltooid zal de EAV de Commissie naargelang de uitkomst adviseren over de veiligheid van het product.
Wij hebben de EAV ook gevraagd om nisine en nitrosamine, twee antimicrobiële middelen, met prioriteit te evalueren. In dat verband hebben we de EAV ook gevraagd om de kwestie van antimicrobiële weerstand aan de orde te stellen.
Over deze drie onderwerpen heeft de EAV al schriftelijk gecommuniceerd met de voorzitter van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en ik wil hier in de plenaire vergadering zeggen dat de Commissie ten volle gebruik zal maken van haar bevoegdheid om noodmaatregelen te treffen uit hoofde van hoofdstuk IV, Afdeling 2, “Noodsituaties” van Verordening (EG) nr. 178/2002 over levensmiddelenwetgeving. Als uit het advies van de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid blijkt dat een levensmiddelenadditief niet veilig is voor consumenten, zullen wij onmiddellijk alle noodzakelijke maatregelen nemen, gebruikmakend van de bevoegdheid die ons door de verordening wordt toegekend, ingeval enig additief door de EAV als niet veilig wordt beoordeeld.
Ik denk dat, met het oog op de bezorgdheid waarvan de afgevaardigden blijk hebben gegeven, deze toezegging ze gerust zou moeten stellen dat wij deze kwestie met de nodige achting voor de volksgezondheid zullen behandelen. 
Mojca Drčar Murko (ALDE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, fabrikanten reageren op de steeds grotere vraag door gestaag nieuwe voedingsproducten te blijven ontwikkelen. De verscheidenheid hierin wordt voornamelijk bereikt door toevoeging van additieven. Tegelijkertijd neemt de bewustwording van de consument toe. Additieven worden steeds vaker beoordeeld op hun noodzakelijkheid. Het voornaamste motief van deze richtlijn, welke twee huidige richtlijnen zal wijzigen, was herziening van het gebruik van zouten van nitraten en nitrieten, ofwel, conserveringsmiddelen die zijn toegestaan in vleesproducten, kaas en bepaalde visproducten.
De Commissie heeft rekening gehouden met de uitspraak van het Europees Hof van Justitie, op grond waarvan het niveau van nitrosaminen zo laag mogelijk moet worden gehouden, en ook met het advies van de EAV in dit opzicht. De derogaties die evenwel aan het VK zijn toegekend in verband met de toegestane restgehalten van nitraten en nitrieten in traditionele vleesproducten hebben gezorgd voor een breder debat over dit onderwerp, met name over de definitie van op traditionele wijze vervaardigde producten.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid is overeengekomen dat de derogaties aanvaardbaar zijn in bijzondere gevallen maar het uiteindelijke doel van de herziene richtlijn niet mogen verstoren. De regel omtrent de verlaging van de nitrosamineniveaus moeten worden gehandhaafd en uitzonderingen mogen uitsluitend worden toegestaan indien de traditionele producten op adequate wijze worden gespecificeerd en geïdentificeerd.
De tweede belangrijke kwestie betrof het maximum toegestane gehalte zwaveldioxide en sulfieten in levensmiddelen. Deze stoffen vormen waarschijnlijk een potentieel risico voor astmapatiënten en daarom dienen de gehalten zo laag mogelijk te worden gehouden. De Commissie milieubeheer heeft met de Commissie ingestemd dat het doel moet zijn om het gebruik van zwaveldioxide over de hele linie terug te brengen. De vrijstellingen moeten zorgvuldig worden geëvalueerd.
Als rapporteur ben ik ingenomen met de verklaring van de Raad in de bijlage van deze richtlijn, over de noodzaak om zo spoedig mogelijk een onderzoek naar alle toepassingen van sulfieten als additief uit te voeren, zodat kan worden gecontroleerd of de dagelijkse inname de aanvaardbare grens niet overschrijdt.
Een ander probleem was de evaluatie van intensieve zoetstoffen in het algemeen, en een aantal ervan in het bijzonder. Zijn intensieve, caloriearme zoetstoffen aan te bevelen indien ze in aanzienlijke hoeveelheden en gedurende een langere periode geconsumeerd worden? Welk verband is er tussen intensieve zoetstoffen en sportvoeding? Bepaalde aspecten van dit onderwerp konden niet bij deze gelegenheid worden behandeld. Deze aspecten vragen om een breder wetenschappelijk debat.
Ik verwelkom de mededeling van de Commissie dat, in verband met de werkzaamheden inzake de specifieke richtlijn in verband met sportvoeding, inclusief sportdranken, de kwestie rond zoetstoffen ook aan de orde zal komen.
Veel van de hiervoor vermelde zaken zijn in de commissie bekrachtigd, hoewel drie amendementen waarin werd ingegaan op bijzondere punten van zorg met een zeer kleine marge zijn verworpen. Dat was het geval bij de behandeling van de EU-strategie voor bestrijding van de bedreiging als gevolg van antimicrobiële weerstand, ofwel de behandeling van de vergunning voor antibiotica – nisine en natamicine – en aspartaam, een veel gebruikte intensieve zoetstof.
Het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding heeft de informatie over de veiligheid van aspartaam twee jaar geleden geactualiseerd en kwam tot de conclusie dat er geen bewijs is dat erop duidt dat het eerdere resultaat omtrent het risico herzien moet worden. Voor wat betreft nisine en natamicine is de risico-beoordeling van de EAV nog aan de gang of zal deze binnenkort beginnen. Nieuw bewijs aangaande de veiligheid van aspartaam zou echter aanleiding kunnen geven tot nieuwe actualisering van de beoordeling van de veiligheid ervan. Het doet mij daarom deugd te melden dat de heer Kyprianou in een brief aan de voorzitter van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, heeft gegarandeerd dat de Commissie ten volle gebruik zal maken van haar bevoegdheid om noodmaatregelen aan te nemen indien de Europese Autoriteit voor Voedselveiligheid adviseert dat levensmiddelenadditieven niet veilig zijn voor de consument. Deze garantie heeft ook betrekking op de langdurige consumptie van aspartaam alsmede de inname van antibiotica – nisine en natamicine.
Bepaalde onafgedane kwesties ten spijt waren de meningsverschillen tussen de Raad en het Parlement niet onoverkomelijk. In combinatie met de substantiële bijdrage van de Commissie was een akkoord bij eerste lezing daarom binnen bereik. Alle fracties hebben gemeld belang te stellen in de sluiting van dat akkoord, en daarom gingen de onderhandelingen door en kunnen wij vandaag een algemeen compromispakket presenteren dat ook is ondertekend door het merendeel van de fracties in het Parlement en waarmee het Comité van Permanente Vertegenwoordigers van de Raad heeft ingestemd.
Ik wil alle schaduwrapporteurs van de fracties, de vertegenwoordigers van het Brits voorzitterschap van de Raad en de Commissie bedanken voor hun medewerking, en de politieke adviseurs van alledrie de instellingen voor hun bijdrage, die van substantieel belang is geweest voor het bereiken van een akkoord. 
María del Pilar Ayuso González,
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, mevrouw Murko, feliciteren en danken voor de fantastische samenwerking die ons in de gelegenheid zal stellen dit voorstel in eerste lezing aan te nemen. Wij zijn erin geslaagd om een reeks compromisamendementen te formuleren, zelfs met betrekking tot de traditionele producten en het gebruik van nitrieten.
De inhoud van deze voorstellen is hier door zowel de rapporteur als de commissaris uitvoerig uiteengezet. Doel is om de bestaande communautaire wetgeving te moderniseren en te vervolledigen. Zij dient met name te worden aangepast aan enerzijds de wetenschappelijke ontwikkelingen en de technische vooruitgang en anderzijds de uitspraken van het Hof van Justitie. Mijns inziens is de overeenkomst die wij hebben bereikt een goede overeenkomst aangezien zij geheel in lijn is met de doelstellingen van de bedoelde arresten.
Desalniettemin dient erop gewezen dat deze herziening ― die door de commissaris als een technische wijziging wordt bestempeld ― slechts een oplapfunctie vervult. Daarom acht ik het belangrijk dat de Commissie haar voorstel voor een algemene herziening van de wetgeving inzake levensmiddelenadditieven en kleurstoffen indient en tevens werk maakt van de aangekondigde regelgeving inzake sportdranken. Op de verkoop van dit soort dranken wordt nauwelijks controle uitgeoefend. Je vindt ze overal, zowel in fitnesscentra als in supermarkten.
Levensmiddelenadditieven zijn het resultaat van voortdurende technologische ontwikkelingen die ons niet alleen in de gelegenheid stellen voedingsproducten van betere kwaliteit te consumeren maar tevens voorzien in een grotere voedselveiligheid voor de consument. Het is echter van essentieel belang dat wij ongepast gebruik voorkomen en de bestaande regelgeving tijdig herzien om te vermijden dat onwetendheid en mediadruk het vertrouwen van de consument ondermijnen en het imago van levensmiddelen met additieven aantasten. De aanwezigheid van additieven is immers geen nadeel; integendeel, zij houdt een verbetering van de voedselveiligheid in.
Tenslotte wil ik nog signaleren dat ik niet akkoord ga met de amendementen van de Verts/ALE-Fractie. Met name het verzoek aan de Commissie om een verslag in te dienen waarin de huidige lijst van toegestane additieven wordt herzien, vind ik onaanvaardbaar. Dit amendement herneemt de vereisten van kaderrichtlijn 89/107/EEG van de Raad, waar in bijlage III wordt bepaald dat alle additieven voortdurend gecontroleerd moeten worden en indien nodig aan een evaluatie moeten worden onderworpen. 
Åsa Westlund,
   Mijnheer de Voorzitter, mijn dank gaat uit naar de rapporteur, mevrouw Drčar Murko, en naar commissaris Kyprianou, voor het streven naar consensus dat zij tijdens dit werk hebben getoond.
De PSE-Fractie verwelkomt uiteraard het voorstel van de Commissie tot beperking van het gebruik van de stoffen in geleiproducten in minicups, de zogenaamde , die tot tragische verstikkingsongevallen hebben geleid. Ook verwelkomen wij het voorstel van de Commissie om de hoeveelheid nitraten en nitrieten te regelen op basis van de toegevoegde hoeveelheden in onder andere vlees, in plaats van zoals nu op basis van het restgehalte. Volgens ons leidt dat tot een controle die veiliger is voor de consumenten.
Wij willen dat deze beperkingen zo snel mogelijk van kracht worden en daarom waren wij erop gebrand om tot een snelle overeenkomst met de Raad te komen. Het verheugt ons ook dat de overeenkomst met de Raad betekent dat het gebruik van sojahemicellulose wordt beperkt, om allergiepatiënten tegemoet te komen. Daarentegen hadden wij graag lagere maximumgrenzen gezien voor nitraten en nitrieten. We hadden ook graag bereikt dat er een verbod kwam op het gebruik van antibiotica in levensmiddelen, omdat dat gebruik tot verhoogde resistentie dreigt te leiden, en we hadden een grondiger onderzoek willen zien naar de gevaren die verbonden zijn aan de zoetstof aspartaam, maar op deze punten hadden we in de parlementaire commissie de meerderheid tegen.
Nu de Commissie zowel schriftelijk als mondeling in dit Parlement heeft meegedeeld dat zij onze ongerustheid over langdurig gebruik van aspartaam en antibiotica in levensmiddelen serieus neemt, zullen wij het bestaande compromis met de Raad steunen en dus tegen de overige amendementen stemmen. We willen de Commissie echter oproepen om zo snel mogelijk op deze vraagstukken terug te komen, teneinde deze richtlijnen grondig te herzien met als uitgangspunt dat het gebruik van additieven in levensmiddelen moet worden beperkt en dat meer rekening moet worden gehouden met kwetsbare groepen. Steeds meer mensen uiten terecht hun ongerustheid over de hoeveelheid additieven in voedsel en de gevolgen daarvan op de lange termijn. Van de kant van de EU moeten wij die ongerustheid uiterst serieus nemen. 
Marios Matsakis,
   . – Mijnheer de Voorzitter, hoewel dit een uitermate eenzaam debat is, gaat het desalniettemin om een zeer belangrijk stuk wetgeving, aangezien het betrekking heeft op wat wij bewust, of in veel gevallen onbewust, tot ons nemen. Deze wetgeving is hier en daar ook ietwat gecompliceerd en controversieel, en daarom komt de rapporteur veel lof toe voor het verwezenlijken van een waardevol evenwichtig verslag.
Ik wil er een paar aspecten uitlichten waarvan ik vind dat ze nader dienen te worden opgemerkt. Ten eerste is het juist om geleiproducten in minicups met geleivormende levensmiddelenadditieven te verbieden om het gevaar van verstikking bij kinderen te voorkomen, maar het verbieden van geleivormende levensmiddelenadditieven in het algemeen is niet verstandig aangezien de betreffende stoffen alleen een gevaar opleveren als ze worden gebruikt voor geleiproducten in minicups. Indien deze stoffen in andere producten worden toegepast zijn ze geheel veilig. Ik ben dan ook sterk voorstander van het beginsel om geen algemeen verbod in te stellen op alle stoffen, en alleen onveilige producten te verbieden.
Ten tweede, met betrekking tot de recentelijk goedgekeurde zoetstof erythritol, ben ik het eens met de rapporteur dat de laxerende werking, ook bij zeer lage percentages, bekend zou moeten worden gemaakt door middel van de etikettering van producten. Ik geloof dat het in beginsel een onbetwistbaar recht is van de consument om precies te weten wat hij eet of drinkt. Dat recht heeft voorrang op iedere marketingtechniek of eventuele bijwerking.
Ik dank de commissaris dat hij zo laat bij ons blijft. Gebruik van antibiotica in levensmiddelen is erg onverstandig vanwege het gevaar van microbiële weerstand en allergische reacties. 
Christa Klaß (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, met de herziening van deze twee richtlijnen willen we rekening houden met de wettelijke bepalingen en vooral ook met de wetenschappelijke ontwikkelingen en de technische vooruitgang. Nieuwe stoffen worden toegelaten en we moeten de positieve lijst met de toegelaten additieven herzien, dat is heel belangrijk. We hebben gemerkt dat we de regeling inzake additieven voor levensmiddelen eigenlijk helemaal zouden moeten herschrijven, maar we weten wel dat dit voorlopig helaas niet haalbaar is. Daarom moeten we de bestaande tekst verbeteren.
Iedereen probeert natuurlijk om zo zuiver mogelijke levensmiddelen zonder additieven op de markt te brengen, dat is normaal. De consument stelt tegenwoordig echter hoge eisen aan levensmiddelen: ze moeten van goede kwaliteit zijn, er vers uitzien, goed smaken en al die eigenschappen zolang mogelijk behouden. We moeten vaststellen dat de consumenten al vaker kant en klare producten of halffabrikaten kopen.
De huisvrouw van vandaag kan om allerlei redenen niet meer buiten zulke -producten, hoofdzakelijk omdat ze geen tijd voor het huishouden heeft, maar ook omdat ze niet genoeg weet over koken en voeding. Wie is er nog in staat om zelf een eenpansgerecht, aardappelpuree of tomatensoep te maken? De levensmiddelenindustrie springt in de bres, maar om aan de verwachtingen van de consument te voldoen moeten ze wel additieven gebruiken. We hebben in dit verband veel bereikt: de kant en klare producten zijn lang houdbaar, snel toebereid en zeer gevarieerd.
De consumenten verwachten echter ook dat de producten veilig en gezond zijn. Wij vertegenwoordigen hun belangen, en daarom eisen wij meer veiligheid door de goedkeuring van normen en lijsten die in de hele Unie geldig zijn. Ik steun het verslag van mevrouw Murko, ze heeft het onderwerp heel zorgvuldig behandeld en ik wil haar daarvoor bedanken. Dan nog iets: het is al laat, maar ik zou toch een beroep willen doen op de consumenten. Al die moderne verworvenheden zijn prachtig, maar gaat u toch nog eens naar een boerderij om de levensmiddelen zogezegd in de oorspronkelijke vorm te kopen en te proeven. We moeten onze kinderen de kans geven om te leren koken en het huishouden te doen, dan kunnen ze later zelf beslissen wat ze daarmee beginnen! 
Markos Kyprianou,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag snel iets rechtzetten wat ik eerder heb verzuimd. Ik had de rapporteur nog niet bedankt. Zij heeft uitstekend werk verricht en ik schaar mij bij de geachte afgevaardigden die haar hiermee hebben gelukgewenst.
Het is waar dat dit een technisch onderwerp is, dat echter aan allerlei gevoeligheden raakt. Mevrouw Drčar Murko heeft uitstekend werk verricht met de behandeling van deze zaak en het bereiken van het compromis zoals dat vandaag voorligt. Ik ben zeer optimistisch gestemd dat wij bij eerste lezing tot een akkoord zullen komen. 
De Voorzitter.
   Hiermee is het debat beëindigd.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 

