Vragenuur (vragen aan de Commissie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B7-0307/2010).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
Eerste deel

Betreft: Verloop en uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen in Wit-Rusland
Wit-Rusland heeft eind april 2010 een verkiezingsronde voor de gemeenteraden gehouden. Er waren een aantal berichten over schending van de beginselen en procedures voor democratische verkiezingen. Hoewel meer dan 21 000 zetels in gemeenteraden de inzet van de verkiezingen vormden, zijn er naar schatting slechts 360 oppositiekandidaten aangetreden tegen de regeringsgezinde kandidaten.
Welk standpunt heeft de Commissie ten aanzien van deze verkiezingen ingenomen? Is er in vergelijking met de voorgaande verkiezingen sprake van enige verbetering bij de naleving van democratische normen? Wat is het standpunt van de Commissie inzake de aanhoudende mensenrechtenschendingen in Wit-Rusland? Hoe beoordeelt de Commissie de politieke en mensenrechtensituatie in Wit-Rusland nu de presidentsverkiezingen in 2011 naderbij komen?
Štefan Füle
lid van de Commissie. - (EN) In reactie op de belangrijke en actuele vraag van mevrouw Andrikienwil ik zeggen dat de Commissie volledig op de hoogte is van alle schendingen van de democratische beginselen en procedures die zijn gemeld door een aantal ngo's in de context van de lokale verkiezingen in Wit-Rusland. De missiehoofden van de Europese Unie in Minsk hebben ook gewezen op inconsistenties en zelfs discrepanties, in het bijzonder bij het tellen van de stemmen.
Voorafgaand aan de verkiezingen zijn er enkele wijzigingen aangebracht in de kieswet van Wit-Rusland. Volgens het advies van het Bureau voor democratische instellingen en mensenrechten van de OVSE, dat op 3 juni 2010 is opgesteld, betekenden deze - ik citeer - 'een stap in de richting van het wegnemen van enkele tekortkomingen' in de kieswet. Het verslag meldt echter dat deze wijzigingen de zorg dat de kieswet onvoldoende blijft om werkelijk democratische verkiezingen mogelijk te maken waarschijnlijk niet zullen wegnemen.
In het licht daarvan zal ik tijdens het bezoek dat ik in juli aan Minsk hoop te brengen aan de autoriteiten de duidelijke boodschap overbrengen dat er vooruitgang moet worden geboekt op een aantal gebieden die essentieel zijn voor democratisering als Wit-Rusland serieus zijn banden met de Europese Unie wil aanhalen.
Van deze gebieden is de kieswetgeving een van de belangrijkste dingen waaraan het democratisch gehalte kan worden afgelezen. In dat opzicht zal ik Minsk met klem verzoeken te blijven meewerken aan het verzoek van de OVSE tot hervorming van de kieswet voor de volgende presidentsverkiezingen. In de aanloop naar deze verkiezingen zal de Commissie ook speciale aandacht besteden aan andere essentiële aspecten van democratisering, in het bijzonder vrijheid van vereniging, van de media en van ngo's en het maatschappelijk middenveld in ruimere zin, waarin al geruime tijd geen vooruitgang is gemeld.
Laima Liucija Andrikien
(EN) Hartelijk dank voor uw antwoord, maar ik heb nog een vraag. De wereld reageert op verschillende manieren op de gebeurtenissen in Wit-Rusland. Op 8 juni besloot de Amerikaanse regering om financiële sancties tegen Wit-Russische topbeambten, onder wie president Aleksandr Loekasjenko, met een jaar te verlengen. Mijn indruk is dat dit een reactie is op de ondemocratische gemeenteraadsverkiezingen in Wit-Rusland, en ik zou graag uw beoordeling willen horen. Is de Europese Unie daarnaast voornemens om op vergelijkbare manier op te treden als reactie op schendingen van burgerlijke, politieke en andere mensenrechten in Wit-Rusland? Met andere woorden, welk standpunt denkt de Europese Unie in te nemen?
Štefan Füle
lid van de Commissie. - (EN) In het verleden hebben we een beleid van betrokkenheid en een beleid van isolatie uitgeprobeerd, en eerlijk gezegd werkte geen van beide benaderingen perfect en bereikten we er ook niet mee wat we wilden in de betrekkingen met Wit-Rusland. Wat we nu proberen, is een basis leggen voor wat ik kritische betrokkenheid zou noemen. De Commissie werkt aan het gezamenlijk interimplan, dat ik zou beschrijven als een raamwerk voor goede en slechte tijden in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Wit-Rusland. Het levert een kader voor de stappen in de richting van democratisering en geleidelijke betrokkenheid van de kant van de Europese Unie. Het zal worden gedeeld met de Europese Raad en natuurlijk met het Europees Parlement, en ik ben er sterk van overtuigd dat dit de beste manier is om te reageren op de schendingen van de mensenrechten die we zien in Wit-Rusland.
Janusz Władysław Zemke
(PL) Mijnheer de commissaris, ik zou u willen bedanken voor deze informatie, maar ik heb ook twee opmerkingen. Ten eerste, aangezien u van plan bent om binnenkort naar Wit-Rusland te reizen, hebben we een specifiek verzoek met betrekking tot de nationale minderheden. We hebben daar te maken met een situatie waarbij de burgers van het land vaak tot zeer verschillende nationale groepen behoren. Het probleem betreft de behandeling van Wit-Russische burgers van Poolse afkomst. Ten tweede verzoeken we u om bij al die maatregelen meer nadruk te leggen op de invoering van studiebeurzen voor Wit-Russische jongeren, want dit is vandaag de belangrijkste koers die moet worden gevaren.
Štefan Füle
lid van de Commissie. - (EN) Een deel van het programma bestaat uit aandacht voor menselijk contact, met jongeren en met studenten. Wat daarnaast hoog op mijn agenda staat voor de besprekingen in Minsk, zijn niet alleen de algemene punten met betrekking tot de mensenrechtenschendingen, maar ook de specifieke kwesties met betrekking tot minderheden. Deze kwestie heeft mijn bijzondere aandacht. Ik heb een ontmoeting gehad met Andżelika Borys en andere vertegenwoordigers van de Wit-Russische oppositie, waarbij we niet alleen hebben gesproken over de positie van de Poolse minderheden in Wit-Rusland, maar ook over manieren waarop de Commissie en de Europese Unie hen zouden kunnen helpen.
Ik zie dit niet als een op zichzelf staande kwestie. Ik zie dit niet als een verkiezingskwestie, zoals sommigen het doen voorkomen. Het is een zeer ernstige kwestie. De betrekkingen tussen de autoriteiten en de minderheden zullen ter sprake komen tijdens mijn besprekingen in Minsk.
Betreft: Gevolgen van de aanpassingen op het niveau van de overheidsfinanciën voor de geloofwaardigheid van de gemeenschappelijke munt
In het kader van de invoering van de euro in het leven van de lidstaten en de burgers organiseerde de Commissie destijds een grote voorlichtingscampagne in alle landen van de eurozone. Deze was zeer succesvol. Ten gevolge van de problemen op het niveau van de overheidsfinanciën in de landen van de eurozone en de ongebreidelde speculatie op de markten maakt de euro nu een geloofwaardigheidscrisis door. Deze zorgt bij veel Europese burgers voor ongerustheid en twijfels, zoals blijkt uit opiniepeilingen in de lidstaten. Kan de Commissie antwoord geven op de volgende vragen:
Zijn er speciale, gedetailleerde studies waaruit blijkt wat de standpunten zijn van de Europese publieke opinie,
Wat gaat de Commissie doen om het imago van de gemeenschappelijke munt en het vertrouwen van de burgers in de munt op te vijzelen, en
Zal worden doorgegaan met het onbelemmerd opnemen van nieuwe landen in de eurozone?
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Ik wil mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou bedanken voor een zeer relevante vraag - of liever gezegd reeks vragen -, want het imago en de geloofwaardigheid van de euro zijn een bron van grote zorg voor alle Europeanen op dit kritieke moment en in deze moeilijke tijden. De euro is niet alleen een monetaire regeling, het is ook een centraal politiek project - om maar niet te zeggen het centrale politieke project - van de Europese Unie. Daarom heeft het lot van de euro, het imago van de euro, de geloofwaardigheid van de euro belangrijke gevolgen voor het hele Europese project.
Ik heb hier een zorgvuldig uitgebalanceerd ontwerpantwoord van vier bladzijden dat ik door mijn diensten heb laten opstellen. Ik ben geneigd het voor te lezen, maar dat zou een minuut of twaalf van uw tijd kosten. Ik ben echter bereid het beschikbaar te stellen, en ik kan het ook op mijn website zetten. Dit is niet alleen een kwestie van acties in de media en campagnes - hoe belangrijk die ook zijn -, het is ook een kwestie van beleid en concrete maatregelen om de euro te verdedigen tegen de stelselmatige aanvallen die hij de laatste tijd te verduren heeft.
Ik wil even opmerken dat we regelmatig kwantitatieve onderzoeken uitvoeren. We voeren regelmatig snelle Eurobarometeronderzoeken uit in alle lidstaten - dat hebben we in verschillende golven gedaan. We grijpen elke gelegenheid aan om de laatste ontwikkelingen en beleidshandelingen ten aanzien van de euro en de economische en monetaire unie actief te communiceren.
De zorgen van het algemene publiek worden behandeld via alle beschikbare kanalen, zoals de website, publicaties, vragen en antwoorden, folders en de verschillende netwerken die zich bezighouden met economische beleidsvorming, vakbonden, werkgeversorganisaties enzovoort. We werken op alle fronten samen met de lidstaten om de boodschap over de euro over te brengen.
Dan nu het beleid dat de kern van de zaak vormt, en nu kom ik bij deel 'b' van de vraag van mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou: "Wat gaat de Commissie doen om het imago van de gemeenschappelijke munt en het vertrouwen van de burgers in de munt op te vijzelen?”
Ik wil drie punten noemen. Ten eerste hebben we besloten tot een zeer substantieel financieel vangnet, namelijk de Europese faciliteit voor financiële stabiliteit en het Europees financieel stabilisatiemechanisme van bijna 500 miljard euro, dat samen met het noodhulppakket voor gecoördineerde en voorwaardelijke financiële steun aan Griekenland heeft geholpen de smeulende financiële onzekerheid te blussen voordat zij kon uitgroeien tot een bosbrand in heel Europa. We nemen concrete maatregelen om de financiële stabiliteit en de euro in Europa te beschermen.
Ten tweede leveren onze lidstaten grote inspanningen op het gebied van fiscale consolidatie. Er gaat een golf van fiscale consolidatie en structurele hervormingen door Europa om het vertrouwen in en de geloofwaardigheid van de euro en de economische en monetaire unie te herstellen en versterken.
Dat doen we niet zonder zorgvuldige afstemming; we doen het op een gecoördineerde en gedifferentieerde manier, zodat de landen met weinig of geen fiscale ruimte, zoals Griekenland, Spanje en Portugal, de fiscale consolidatie moeten versnellen. Veel andere landen hebben daarentegen nog fiscale ruimte; zij mogen pas volgend jaar met de consolidatie beginnen - op die manier zorgen we ervoor dat het huidige economische herstel niet wordt verstikt.
Vandaag nog hebben we in totaal vijftien procedures bij buitensporige tekorten gepresenteerd, en volgens onze beoordeling zijn de strategieën voor fiscale consolidatie van onze lidstaten in overeenstemming met deze gecoördineerde en gedifferentieerde fiscale exitstrategie.
Tot slot is versterking van het economisch bestuur absoluut essentieel om de geloofwaardigheid van de euro te versterken, en ik reken op uw steun bij uw stemming over de resolutie over Europa 2020 en over de versterking van het economisch bestuur. We hebben uw steun nodig om de Europese Raad - de lidstaten - te overtuigen en de vaart erin te houden zodat we deze rigoureuzere stelsels van toezicht en beleidscoördinatie op het gebied van begroting en economisch beleid voor begin volgend jaar kunnen instellen.
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil u bedanken voor uw antwoord en voor de gelegenheid die u ons biedt om het beleid ter ondersteuning van de gemeenschappelijke munt en de overleving van de eurozone in herinnering te brengen.
De strekking van mijn vraag betrof echter vooral de communicatie die nodig is. De burgers snappen al die technische vraagstukken niet, die zich nooit eerder in het economische leven van Europa hebben voorgedaan. Zij staan daar ook niet achter, en daardoor zouden ze de indruk kunnen krijgen dat de ondersteuning van de euro een prijs heeft maar geen zekere toekomst. De scenario's en dreigementen met betrekking tot de uitsluiting van bepaalde landen van de gemeenschappelijk munt maken het alleen maar erger.
Daarom dragen de lidstaten en de Europese instellingen een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de ondersteuning van de euro, die een verworvenheid is. De publieke opinie heeft echter ondersteunende maatregelen nodig, maatregelen die niet alleen zijn gericht op de begrotingssanering van hun landen.
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Ik ben het eens met uw redenering, en ik denk dat het essentieel is dat we de euro zien als een onmisbaar beleidsinstrument voor economisch beleid en duurzame groei in Europa en dat we hem tegelijkertijd niet alleen zien als een symbool, maar ook als een verbindende factor voor Europeanen bij het bouwen van ons gemeenschappelijk Europees thuis. In die context hebben we een breed scala aan communicatieactiviteiten georganiseerd.
In de eerste helft van 2010 - ik zal alleen de hoogtepunten noemen - hebben we bijvoorbeeld een informatiecampagne over de belangrijkste voordelen van de euro gevoerd in tien landen in het eurogebied: Duitsland, Frankrijk, Italië, Portugal, Nederland, Spanje, Oostenrijk, Finland, Malta en België. Twee weken geleden hebben we ook het Economisch Forum in Brussel georganiseerd, dat was gewijd aan economische en financiële kwesties. Er werd overeenstemming bereikt over een recordaantal beleidsonderwerpen, meer dan 1 000, en het evenement kreeg veel aandacht van de media. We hebben ons duidelijk opengesteld voor de opiniemakers en geprobeerd een multipliereffect te bewerkstelligen via dit belangrijke forum. Ik zou nog wel meer dingen kunnen noemen.
We houden ons bezig met deze activiteiten, en ik denk dat we de beste resultaten zullen bereiken met het juiste beleid en de juiste campagnes om ervoor te zorgen dat de mensen goed geïnformeerd zijn.
In mijn jeugd ben ik opgeleid tot verkoper van reserveonderdelen; ik begon toen ik 12 was en sloot die loopbaan af op mijn twintigste. We hadden altijd een heel duidelijke filosofie: dat het product goed moet zijn voordat je het goed kunt verkopen: dat is allebei nodig. Je hebt een solide product, solide beleid en een solide marketingcampagne nodig om de mensen voor je te winnen.
Nikolaos Chountis
auteur. - (EL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb met grote aandacht naar uw antwoord geluisterd. Ik weet niet of het memorandum van twaalf bladzijden dat u noemde ook een antwoord geeft op het deel van de vraag van mijn collega waarin het specifiek ging om de toetreding van nieuwe landen tot de eurozone en het perspectief van een dergelijke toetreding.
Ik weet - en u weet eveneens - dat Estland het nieuwe lid is. Wij zien dat de landen die willen toetreden tot de eurozone keiharde programma's voor begrotingssanering uitvoeren, met als gevolg dat Estland nu diep het mes moet zetten in de ambtenarensalarissen, dat de werkloosheid is opgelopen tot 20 procent en de werkloosheid onder jongeren zelfs nog vele malen hoger is.
Mijn vraag is dan ook of het beeld van de wachtkamer voor de eurozone wel aantrekkelijk is. Is dit een geloofwaardig beeld? Worden daardoor voorwaarden voor meer levensvatbaarheid gecreëerd?
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) De reden waarom Estland de begrotingsdiscipline moest versterken, is niet in de eerste plaats de euro, maar het feit dat de economie van Estland te maken had met een zeer ernstige financiële crisis, zoals wij allemaal, en dat de economische groei stagneerde. Er was een negatieve economische groei, wat inhield dat de overheidsfinanciën van Estland geen duurzame basis meer hadden.
Het schuldenpeil van Estland is erg laag: 7,2 procent op dit moment, terwijl het Europees gemiddelde 75 procent is; de stijging was echter zeer zorgwekkend, en het was een kwestie van economisch gezond verstand om ervoor te zorgen dat Estland het op stabiliteit gerichte beleid kan voortzetten en de duurzaamheid van de overheidsfinanciën kan garanderen. Dat was het democratische besluit dat het Estse parlement onlangs heeft genomen, en dat beleid is in Estland met tamelijk veel succes gevolgd.
Justas Vincas Paleckis
(EN) Mijnheer de commissaris, zoals we weten, is Griekenland de zwakste schakel in de euroketen en duurde het twee maanden voordat aan Griekenland een hulppakket werd toegewezen. Deze vertraging was hoofdzakelijk aan Duitsland te wijten, kostte 100 miljoen euro en zorgde ongetwijfeld voor een verzwakking van de euro als munt. Wat is het standpunt van de Commissie ten aanzien van dergelijke kwesties, en welke maatregelen denkt de Commissie te treffen om dergelijke vertragingen in de toekomst te voorkomen?
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Ik wil niet meedoen aan het zwartepieten. Ik vind dat politiek, dus ook economische beleidsvorming in de Europese Unie, altijd een kwestie van politieke wil is, maar ook van de kunst van wat er mogelijk is. Nu was het op een zeker moment mogelijk om deze beslissingen te nemen om voorwaardelijke en gecoördineerde financiële steun te bieden aan Griekenland, en later het Europees financieel stabiliteitsmechanisme op te richten. Deze instrumenten functioneren nu.
Wat Griekenland betreft: de eerste tranches van in totaal 20 miljard euro van de EU en het IMF zijn half mei naar Griekenland gestuurd. Griekenland voert zijn gezamenlijk EU-IMF-programma op tijd en in overeenstemming met de gemeenschappelijke intentieverklaring uit. Bovendien zijn de Europese faciliteit voor financiële stabiliteit en het Europees financieel stabilisatiemechanisme, die onlangs zijn ingesteld, beschikbaar, zodat het communautaire instrument van maximaal 60 miljard euro de begroting van de Unie kan gebruiken als garantie op leningen voor mogelijke operaties. Dit werkt allemaal. Als er een verzoek wordt in gediend en als het echt nodig is, kunnen we er zo over beschikken.
Intussen wordt de speciaal opgerichte onderneming van 440 miljard euro, de intergouvernementele regeling die ook wel de Europese faciliteit voor financiële stabiliteit wordt genoemd, aan het eind van deze maand geratificeerd met 90 procent van het volume, het criterium, en een paar weken daarna operationeel. Dat betekent dat we, als het onmiddellijk en dringend nodig is, de middelen hebben om in te grijpen met dit mechanisme en deze faciliteit.
Mijn laatste punt is dat dit ons alleen meer tijd geeft en dat de essentie is dat we een zeer serieuze campagne van fiscale consolidatie moeten uitvoeren in Europa, waar de afgelopen twee jaar twintig jaar aan fiscale consolidatie teniet is gedaan.
Betreft: Europese structuurfondsen - subsidiëring van uitsluiting
De EU heeft als medeondertekenaar van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap de essentiële elementen daarvan (discriminatiebestrijding, gelijke kansen en actief nastreven van opname in de samenleving) in haar eigen strategie betreffende gehandicapten opgenomen.
In maart 2010 heeft de Commissie deelgenomen aan een door de European Coalition for Community Living georganiseerde conferentie in Brussel met als thema "Funding exclusion while promoting inclusion? The use of European Union funding to maintain the institutionalisation of people with disabilities".
De Commissie weet dat ngo's vrezen dat de Europese structuurfondsen gebruikt worden om bestaande inrichtingen te renoveren of nieuwe inrichtingen te bouwen die bestemd zijn voor langdurig verblijf van mensen met een handicap, hetgeen in strijd is met de rechten van deze mensen.
Wat denkt de Commissie te ondernemen, gezien de sterke parallellen tussen de EU-strategie inzake personen met een handicap en het VN-verdrag terzake, om dit probleem aan te pakken en te bereiken dat EU-gelden niet verkeerd gebruikt worden maar bestemd worden voor woongemeenschappen voor gehandicapten?
Viviane Reding
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Ik wil de mondelinge vraag van mevrouw McGuinness beantwoorden door te zeggen dat de Commissie, hoewel de verantwoordelijkheid voor het organiseren en toekennen van institutionele zorg bij de lidstaten ligt, zich inzet voor het recht van mensen met een handicap om zelfstandig te wonen door diensten in de gemeenschap te steunen als alternatief voor het wonen in instellingen.
Aan het eind van dit jaar zal de Commissie een Europese gehandicaptenstrategie voor de periode 2010-2020 hebben aangenomen, die een samenhangend raamwerk zal scheppen voor de tenuitvoerlegging van het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap. Mensen met een handicap helpen zelfstandig te wonen en de-institutionalisering van alle systemen behoren tot de prioriteiten. Met name de potentiële rol van de structuurfondsen hierin zal worden benadrukt.
De prioriteiten voor het gebruik van de structuurfondsen worden natuurlijk op nationaal en regionaal niveau bepaald, maar de Commissie zal samenwerken met de lidstaten voor de uitwisseling van goede werkwijzen en richtsnoeren om de fondsen zo goed mogelijk te gebruiken voor bevordering van de persoonlijke autonomie en het recht van personen met een handicap om zelfstandig te wonen.
Ik wil ook het Europees Sociaal Fonds noemen als een instrument om de belemmeringen voor deelname van mensen met een handicap als gelijkwaardige leden van de samenleving weg te nemen. Het Sociaal Fonds kan onder andere advies, op de specifieke behoeften van mensen met een handicap afgestemde scholing, revalidatie, werkgelegenheid in sectoren als sociale economie, speciale steun aan startende ondernemers met een handicap en bewustmakingscampagnes ter bestrijding van discriminatie financieren. Het kan ook scholing en bijscholing van medewerkers leveren om de overgang van institutionele zorg naar diensten in de gemeenschap mogelijk te maken.
Tegelijkertijd kan het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling worden gebruikt om een sociale infrastructuur te ontwikkelen die deze nieuwe diensten ondersteunt.
In die context heeft de Commissie een werkset samengesteld voor het gebruik van de structuurfondsen om toegankelijkheid en non-discriminatie te garanderen voor mensen met een handicap. Deze werkset is ontworpen om de beheersautoriteiten, bemiddelingsinstanties en projectpromotors te helpen de programma's en projecten op basis van de structuurfondsen voor te bereiden, uit te voeren, te controleren en te evalueren.
Seán Kelly
(EN) Namens mevrouw McGuinness, die de vraag heeft ingediend, dank ik u voor uw eerlijke en gedetailleerde antwoord. Ik heb nog een of twee korte vragen. Ten eerste: neemt de Commissie maatregelen tegen degenen die de structuurfondsen onjuist hebben gebruikt, in het bijzonder op het gebied van de levering van faciliteiten aan mensen met een handicap? Ten tweede: hoe snel kunnen we een einde maken aan dergelijke praktijken in de lidstaten, als dat überhaupt mogelijk is?
Viviane Reding
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Als er misbruik plaatsvindt van de structuurfondsen in het algemeen, kan de Commissie ingrijpen, maar het is natuurlijk in de eerste plaats de plicht en verantwoordelijkheid van de lidstaten om hun beleidsagenda op te stellen en hun eigen stelsels voor sociale bescherming te organiseren, onder andere voor de mensen die langdurig in zorginstellingen verblijven. De vraag is natuurlijk: kunnen we een veto uitspreken als de lidstaten op een andere manier blijven investeren? U weet dat de structuurfondsen worden besteed door middel van een stelsel van gedeelde verantwoordelijkheid tussen de Commissie en de lidstaten. Het is echter aan de lidstaten en hun regio's om de programma's te beheren en ze uit te voeren door programma's en projecten te selecteren.
Hoewel we dus geen veto kunnen uitspreken, hebben we al wel samengewerkt met de lidstaten om het beleid in de lidstaten te veranderen. We hanteren bijvoorbeeld al twee jaar een gezamenlijke aanpak met de Bulgaarse regering in het kader waarvan de regering het geld niet gebruikte voor speciale woonvoorzieningen, maar ervoor zorgde dat er geen EU-fondsen zouden worden geïnvesteerd in bestaande speciale woonvoorzieningen en dat bij eventuele investeringen in deze sectoren het beginsel van de-institutionalisering zou worden gevolgd.
Ádám Kósa
(HU) Allereerst wil ik de commissaris bedanken voor haar antwoord en voor haar inzet bij de problemen van gehandicapten. Ik heb twee aanvullende vragen die hierop aansluiten. Inderdaad is hier het grootste probleem in verband met de benutting van de structuurfondsen ter sprake gekomen, dat in de eerste plaats kenmerkend is voor Oost-Europa. Vroeger woonden mensen met een handicap, met name verstandelijk gehandicapten, in kastelen die door de communisten waren genationaliseerd. Een van de problemen is dat geld uit structuurfondsen is besteed aan de renovatie van deze kastelen en dat deze kastelen vervolgens zijn gesloten en de gehandicapten moesten verhuizen. Wat gaat er met deze kastelen gebeuren? Heeft de Commissie een plan om dit probleem ook in een bredere context te onderzoeken, in verband met toerisme en banengroei?
Viviane Reding
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Ik besef heel goed dat een verandering van regime ook een verandering betekent in de manier waarop er wordt omgegaan met de overblijfselen van het beleid uit het verleden.
Het is natuurlijk aan de regeringen om te bepalen hoe ze voor hun instellingen gaan zorgen en of ze de locaties al dan niet willen renoveren en voor andere doeleinden willen gebruiken. Ik kan u alleen zeggen dat we, als het gaat om de-institutionalisering om mensen met een handicap een plaats te geven in de samenleving en hen niet in instellingen te laten zitten, hebben geprobeerd de medewerkers van de Commissie die verantwoordelijk zijn voor de besprekingen met de lidstaten bewust te maken van deze aspecten.
Op 29 april 2010 heeft DG Regio een seminar voor medewerkers van de Commissie georganiseerd met de titel 'Would you call this home?', waar de beste en slechtste werkwijzen voor het gebruik van EU-fondsen voor het ontmantelen van instellingen voor langdurig verblijf werden gepresenteerd, zodat onze medewerkers inzicht kregen in wat voor beleid er moet worden toegepast om te proberen mentaliteitsveranderingen in hun contacten met de overheden in de lidstaten teweeg te brengen.
Daarnaast hebben het DG Regio en het DG Werkgelegenheid uitstekend samengewerkt aan verdere maatregelen die kunnen worden genomen, want wij zijn van mening dat investering vanuit het Sociaal Fonds de bevolking op die gebieden moet dienen. Het geld zou niet alleen moeten worden gebruikt voor het renoveren van huizen, maar ook voor het creëren van werkgelegenheid en groei in de betreffende gebieden.
Nikolaos Chountis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil graag een mijns inziens zeer actueel en specifiek vraagstuk aan de orde stellen. In mijn land, Griekenland, en eventueel ook in andere landen worden in het kader van bezuinigingsprogramma's de sociale uitgaven verminderd. Vaak wordt de financiering van centra en instellingen voor dienstverlening aan gehandicapten helemaal stopgezet.
Ik heb hier een heel recent voorbeeld. Er is een uniek centrum dat diensten verleent aan personen en vooral kinderen die slecht zien of andere handicaps hebben. Vijftig kinderen zijn wegens geldgebrek aan hun lot overgelaten. Daarom heb ik de volgende vraag: mogen deze vijftig kinderen hopen dat deze instelling in aanmerking komt voor financiële middelen uit het Europees Sociaal Fonds? Wat kunnen wij daarvoor doen?
Viviane Reding
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Het is heel duidelijk dat de lidstaten op het gebied van sociaal beleid verantwoordelijk zijn voor het organiseren van hun eigen stelsels voor sociale bescherming, waaronder het ontwerp, de financiering en de kwaliteitscontrole van diensten in zorginstellingen voor langdurig verblijf.
We kunnen niet ingrijpen, en we kunnen regeringen niet dwingen hun beleid te veranderen. We kunnen alleen algemene maatregelen nemen om een regering te stimuleren voor haar bevolking te zorgen.
Een van de dingen die we natuurlijk wel kunnen doen met het Sociaal Fonds is de medewerkers opleiden en helpen de zorg aan deze mensen te verbeteren, maar het basisbesluit over het al dan niet instellen van een opvanghuis ligt bij de nationale regeringen.
Tweede deel
Betreft: Verwezenlijking van de milieudoelstellingen van de EU
Onderschrijft de Commissie de zienswijze dat buitensporig intern debat en tekortschietende coördinatie van alle diplomatieke bronnen van de EU in de wereld hebben bijgedragen tot het niet verwezenlijken van de doelstellingen van de Unie op de klimaattop in Kopenhagen en de bijeenkomst van de CITES-partijen in Doha?
Welke maatregelen gaat de Commissie nemen voor het verbeteren van de planning en de coördinatie vooraf, teneinde steviger voor de dag te komen en bij toekomstige milieuconferenties tot positievere resultaten te komen?
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer Davies, uw vraag gaat over de belangrijke kwestie van de effectiviteit van de diplomatie van de Europese Unie in internationale milieuonderhandelingen, tegen de achtergrond van de teleurstellende resultaten van de bijeenkomst in Kopenhagen over klimaatverandering en die in Doha over de handel in bedreigde diersoorten.
We moeten duidelijk een aantal dingen leren van deze ervaringen, tegen de achtergrond van de relevante bepalingen in het Verdrag van Lissabon. Dat gezegd hebbende denk ik dat we, om evenwichtige conclusies voor de toekomst te kunnen trekken, moeten erkennen dat er vele redenen zijn voor de uitkomsten van deze bijeenkomsten en dat we die per geval moeten analyseren.
Het is natuurlijk niet gemakkelijk om het met 27 lidstaten, die 500 miljoen burgers vertegenwoordigen, eens te worden over een gemeenschappelijk standpunt voor internationale onderhandelingen over complexe zaken die een directe invloed hebben op de economie en maatschappij van de Europese Unie. Toch heeft dat de EU er zowel voor de CITES als voor de klimaatonderhandelingen niet van weerhouden een gezamenlijke lijn af te spreken en diverse activiteiten te ontplooien om nader tot de internationale partners te komen.
Voor de Conferentie van de Partijen inzake CITES was het EU-standpunt over veel zaken al meer dan zes maanden voor de bijeenkomst vastgesteld, hadden delegaties van de EU en de lidstaten over de hele wereld outreachactiviteiten ontplooid op het gebied van belangrijke EU-voorstellen over haaien en tijgers en verliepen de interne EU-besprekingen over deze onderwerpen voor en tijdens de CvP soepel. Maar ik erken dat dit helaas niet in dezelfde mate gold in het geval van de blauwvintonijn.
Meer in het algemeen is de Commissie van mening dat de EU effectiever zal kunnen optreden binnen CITES als zij eenmaal een volledige partij is. De Commissie zal zich daarom extra inspannen om de derde landen die dit nog niet hebben gedaan ertoe te bewegen het Gaborone-amendement op CITES, dat de EU toestaat toe te treden tot het verdrag, te ratificeren.
Met betrekking tot de onderhandelingen over klimaatverandering was het interne debat van de EU in de context van Kopenhagen niet buitensporig en heeft de EU de coördinatie van haar diplomatieke bronnen in de wereld aanzienlijk verbeterd.
De EU had een intensief outreachprogramma naar derde landen in de aanloop naar Kopenhagen en heeft tijdens de bijeenkomst in Kopenhagen een gemeenschappelijk standpunt over alle belangrijke onderwerpen opgesteld en gepresenteerd. In de aanloop naar Kopenhagen heeft de EU diverse gecoördineerde demarches van de EU-trojka ondernomen in meer dan veertig landen, een groot aantal gezamenlijke trojka-outreachmissies uitgevoerd en verschillende bilaterale en multilaterale informele dialogen bijgewoond. Haar technische onderhandelingsteams hebben de standpunten van de EU besproken en verder ontwikkeld tijdens verschillende bilaterale bezoeken aan derde landen.
Als we verder kijken dan de voorbeelden van de bijeenkomsten in Kopenhagen en Doha, is het belangrijk om te zien dat een van de belangrijkste doelstellingen van het Verdrag van Lissabon het versterken van de stem van de Unie in de wereld is. De tenuitvoerlegging van het Verdrag van Lissabon zal de externe vertegenwoordiging van de EU in internationale milieuzaken aanzienlijk versterken.
Op dat gebied belast het Verdrag de Commissie met het waarborgen van de externe vertegenwoordiging van de Unie. Indien de Raad het politiek opportuun acht dat de Unie gaat onderhandelen over internationale overeenkomsten, verplicht het Verdrag de Raad de Commissie te machtigen deze onderhandelingen namens de Unie te voeren als het gaat om zaken die binnen de bevoegdheid van de Unie vallen. De Raad kan een dergelijke machtiging aanvullen met onderhandelingsrichtlijnen.
Het Europees Parlement zal uiteraard onmiddellijk en volledig betrokken worden bij alle fasen van de procedure.
De Commissie overlegt op dit moment met de lidstaten in de Raad hoe dit kader zal worden uitgevoerd. Bij deze besprekingen is de Commissie er erg alert op dat de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Lissabon effectief leidt tot versterking van de eenheid en samenhang van de EU-vertegenwoordiging in multilaterale onderhandelingen. Een andere interpretatie van het Verdrag van Lissabon zou de positie van de EU in de internationale arena in gevaar brengen en verzwakken en dat is zeker niet de bedoeling van het Verdrag van Lissabon.
Wat op het spel staat, is de toekomst van de organisatie en efficiëntie van de EU in de wereldwijde milieuonderhandelingen, en de Commissie rekent op de steun van het Parlement op dit gebied.
Chris Davies
(EN) De commissaris en ik delen ongetwijfeld bepaalde doelstellingen, en ik steun de Commissie in haar strijd met de Raad, maar als we kijken naar conferenties zoals CITES, zie ik dat de Japanners blijkbaar bij alle ambassades langsgaan met een zak goud. U zou dat omschrijven als outreachwerk.
Daarom wil ik u een specifieke vraag stellen, aangezien u het had over de versterking van de diplomatieke capaciteiten van de Europese Unie. Wat voor besprekingen hebt u gevoerd of gaat u nog voeren met Catherine Ashton om te bekijken hoe de dienst voor extern optreden in dienst kan worden gesteld van de Commissie als geheel om ervoor te zorgen dat onze diplomatieke capaciteiten volledig worden benut?
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) In antwoord op de specifieke vraag die u stelde: ik heb dat niet besproken met Catherine Ashton. Ik denk dat één ding vrij duidelijk is als het om CITES gaat, vooral met betrekking tot de blauwvintonijn, en dat is dat we een reeks inschattingsfouten hebben gemaakt - als ik het zo mag zeggen.
Ten eerste is het standpunt van de Commissie gewoon te laat aangenomen. Ten tweede vond de bespreking met de Raad volgens mij plaats bij de allerlaatste Coreper, en zelfs als ik dit onderwerp met Catherine kon bespreken, zou het nog steeds te laat zijn.
Daarom denk ik dat we van deze ervaringen moeten leren. Maar, zoals u terecht opmerkte, dit is een van de taken die we samen moeten uitvoeren, en we moeten daarvoor ook onze toekomstige - hopelijk goed functionerende - dienst voor extern optreden gebruiken.
Betreft: Combinaties van EDC's
Onderzoek in Denemarken en Duitsland heeft aangetoond dat met name kinderen worden blootgesteld aan allerlei mengsels van verschillende chemicaliën, en dan vooral aan hormoonontregelende chemicaliën zoals ftalaten die als weekmakers worden gebruikt. Deze wetenschappelijke bevindingen brengen met zich mee dat de wijze waarop in het kader van REACH wordt bepaald welke concentraties hormoonontregelende chemicaliën afzonderlijk kunnen worden toegestaan, en waarbij wordt uitgegaan van afzonderlijke concentraties die zodanig laag zijn dat ze geen effect meer hebben, niet langer veilig of doelmatig is, omdat de chemicaliën in combinatie met elkaar een gevaarlijk mengsel kunnen vormen.
Hoe is de Commissie van plan deze leemte in de REACH-bepalingen op te vullen en te voorkomen dat hormoonontregelende chemicaliën worden toegestaan op grond van de onjuiste veronderstelling dat mensen slechts aan één chemische stof tegelijk worden blootgesteld?
Betreft: EU-maatregelen inzake hormoonontregelende chemische stoffen (HCS)
De actiestrategie van de EU inzake hormoonontregelende chemische stoffen is ruim tien jaar geleden aangenomen, voornamelijk als gevolg van een initiatiefverslag van het Europees Parlement uit 1997. Sindsdien is wetenschappelijk het steeds nauwere verband aangetoond tussen enkele hormoonontregelaars en kanker, verminderde vruchtbaarheid en mogelijke gevolgen voor gedrag en ontwikkeling. Desondanks zijn er, ondanks een aantal beleidsverklaringen ter ondersteuning van het EU-actieprogramma inzake HCS, en ondanks dat er een prioriteitenlijst is opgesteld van hormoonontregelende chemische stoffen (HCS), op EU-niveau nog steeds geen praktische maatregelen genomen om hormoonontregelende chemische stoffen uit ons milieu te verwijderen.
Is de Commissie thans bereid maatregelen te nemen om gebruik te maken van de resultaten van met overheidskredieten gefinancierd onderzoek en om ervoor te zorgen dat deze chemische stoffen die een hoog risico voor de volksgezondheid in zich bergen met voorrang kunnen worden aangepakt in het kader van REACH?
Welke concrete maatregelen denkt de Commissie voor te stellen in haar aanstaande verslag over de tenuitvoerlegging van de HCS-strategie van de EU?
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) De Commissie is op de hoogte van een aantal onderzoeken naar de gecombineerde effecten van verschillende chemische stoffen. De Deense autoriteiten hebben eind 2009 de resultaten gepubliceerd van een aantal onderzoeken naar het cumulatieve effect van verschillende hormoonontregelende stoffen op gevoelige groepen zoals jonge kinderen en vrouwelijke werknemers, zoals u in uw vraag stelde.
Het Deense onderzoek was aanleiding voor de conclusies van de Raad die zijn aangenomen in december 2009, waarin de Commissie werd gevraagd te onderzoeken hoe de huidige EU-wetgeving omging met de cumulatieve effecten van verschillende hormoonontregelende stoffen en, meer in het algemeen, te zoeken naar oplossingen voor het probleem van de cumulatieve effecten van dit type chemische stoffen.
Met betrekking tot de algemene kwestie van de cumulatieve effecten van chemische stoffen heeft de Commissie onlangs via het internet een zeer actueel verslag over de giftigheid van mengsels gepubliceerd, dat het resultaat was van een tweejarig onderzoek dat was gefinancierd door DG Milieu.
De Commissie overlegt op dit moment met belanghebbenden over dit verslag en heeft daarnaast een formeel verzoek met betrekking tot de giftigheid van mengsels ingediend bij het Wetenschappelijk Comité voor gezondheids- en milieurisico's, het Wetenschappelijk Comité voor nieuwe gezondheidsrisico's en het Wetenschappelijk Comité voor consumentenproducten.
De Commissie zal uiterlijk begin 2012, op basis van het onderzoek en de daaraan verbonden raadplegingsprocedure, een verslag afronden waarin zij beoordeelt of en zo ja hoe de relevante bestaande communautaire wetgeving, waaronder REACH, de risico's van blootstelling aan meerdere chemische stoffen van verschillende bronnen en via verschillende routes afdoende aanpakt en op basis daarvan nadenken over gepaste wijzigingen, richtsnoeren en beoordelingsmethoden.
Sinds de lancering van de communautaire strategie voor hormoonontregelende stoffen in 1999 hebben we vanuit de onderzoeksbegroting van de Gemeenschap veel geïnvesteerd om meer inzicht te krijgen in de mechanismen waarmee stoffen van invloed zijn op het functioneren van de hormoonhuishouding. In diezelfde periode hebben we specifieke maatregelen genomen om hormoonontregelende stoffen aan te pakken in twee essentiële onderdelen van de wetgeving inzake chemische stoffen, REACH en de verordening inzake gewasbeschermingsmiddelen. De Commissie heeft ook actief deelgenomen aan internationale initiatieven voor het ontwikkelen van testmethoden en -strategieën voor de identificatie van hormoonontregelende stoffen.
Tot slot heeft de Commissie onlangs een belangrijk onderzoek gelanceerd om de nieuwste wetenschappelijke informatie te consolideren en aanbevelingen te doen met betrekking tot teststrategieën en criteria voor de identificatie van stoffen met hormoonontregelende eigenschappen. Het onderzoek zal in de tweede helft van volgend jaar worden afgerond. De resultaten van dit onderzoek zullen in aanmerking worden genomen bij de evaluatie van de bestaande communautaire strategie voor hormoonontregelende stoffen en om input te leveren voor de tenuitvoerlegging van de bestaande EU-wetgeving, waarmee ik zowel de verordening inzake gewasbeschermingsmiddelen als REACH bedoel.
Samengevat is de Commissie zich dus bewust van de ernst van de kwesties die u beiden ter sprake hebt gebracht en beijvert zij zich om deze zo efficiënt mogelijk aan te pakken. Dat is niet eenvoudig, want een heleboel kennis ontbreekt nog, maar het is zeker een complex probleem dat onze aandacht en grote betrokkenheid in de toekomst vereist.
Dan Jørgensen
(DA) Mijnheer de commissaris, u zegt dat u in 2012 een verslag zult presenteren waarin u tot een conclusie zult komen met betrekking tot de vraag of er reden is om de wetgeving te herzien, omdat deze geen rekening houdt met de cocktaileffecten. Deze moeite kan ik u in feite besparen, aangezien we op dit moment reeds kunnen constateren dat dit inderdaad het geval is. De wetgeving houdt geen rekening met de cocktaileffecten. Diegenen van ons die met REACH hebben gewerkt en diegenen die REACH tot in detail kennen - en ik weet dat u een van hen bent - weten maar al te goed dat er juist geen rekening wordt gehouden met de cocktaileffecten wanneer het gaat om de gevaarlijkste stoffen, dat wil zeggen de kankerverwekkende en de hormoonontregelende stoffen. Bovendien is REACH gebaseerd op twee fundamentele beginselen, het voorzorgsbeginsel en het beginsel van bescherming van de meest kwetsbare consumenten binnen onze markt, waaronder kinderen en zwangere vrouwen. Zou de Commissie derhalve niet nu reeds een voorstel moeten presenteren voor de herziening van REACH en wellicht ook andere soorten wetgeving om vast te leggen dat er bij de autorisatieprocedure rekening moet worden gehouden met cocktaileffecten op basis van het vervangingsbeginsel?
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) Zoals ik zei, is het echte probleem op dit gebied het gebrek aan degelijke wetenschap en feiten. U wijst terecht op het voorzorgsbeginsel. We zijn op grond van het Verdrag verplicht voorzorgsmaatregelen te nemen op het gebied van het milieu, maar ik zou toch graag zo veel mogelijk gegevens willen hebben en de voorstellen willen baseren op zo degelijk mogelijke wetenschap.
Sinds 1999, het jaar waarin met deze aanpak is begonnen, zijn er al 84 onderzoeken uitgevoerd binnen de Gemeenschap, waarbij ongeveer twee miljoen mensen betrokken waren. Maar toen ik dat gisteren met mijn collega's besprak om een kort overzicht van de details te krijgen, was hun voornaamste boodschap eigenlijk dat we nog steeds niet genoeg kennis hebben voor zeer concrete maatregelen. Maar u kunt er zeker van zijn dat ik mij hier in de toekomst actief mee bezig zal houden.
Fiona Hall
(EN) Ik dank u voor uw antwoord, commissaris, maar ik voel me enorm gefrustreerd, want hier wordt al dertien jaar over nagedacht - 84 onderzoeken in dertien jaar. Bepaalde delen van de bevolking, in het bijzonder ongeboren kinderen, zijn zeer kwetsbaar voor deze chemische stoffen, en de effecten zijn onomkeerbaar gebleken, dus mensen ondervinden hiervan al vóór hun geboorte veel schade.
U had het zojuist over het voorzorgsbeginsel, maar wat weerhoudt de Commissie ervan om ten minste namen van stoffen voor te stellen voor de lijst op grond van REACH die verboden moeten worden?
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) Ik kan in feite mijn antwoord herhalen. Als we het hebben over het voorzorgsbeginsel, is het naar mijn mening uiterst belangrijk hoe we dat zien en wat het volgens ons inhoudt, binnen die activiteit. We moeten gewoon meer gegevens verzamelen. Doel van ons onderzoek was niet alle kennis uit EU-onderzoeksprogramma's bijeen te brengen, maar het verkrijgen van een overzicht van alle kennis die we wereldwijd hebben. Dat is ons enige doel, maar ik begrijp uw frustratie volledig. Zoals u weet, houd ik me sinds een half jaar met dit onderwerp bezig, en ik zal me in elk geval verdiepen in alle punten die u naar voren hebt gebracht en proberen erachter te komen hoe we daar in de toekomst het beste mee om kunnen gaan.
Lena Ek
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de huidige EU-verordeningen met betrekking tot materialen die met levensmiddelen in contact komen staan nog steeds een tamelijk hoog gehalte aan bisfenol A toe. Als gevolg daarvan bestaat het risico dat dit in het voedsel terechtkomt en, bij grootschaliger consumentengebruik waarbij sprake is van dagelijkse blootstelling, ook in het lichaam.
Hoe zullen de resultaten van het advies van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid inzake bisfenol A, dat gepland staat voor eind mei 2010 - ik denk dat het nu is gepresenteerd -, in aanmerking worden genomen bij toekomstige maatregelen met betrekking tot bisfenol A op grond van REACH? Ik denk aan onze baby's, onze flessen enzovoort.
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) Zoals gebruikelijk zullen we bij het voorbereiden van de toekomstige beleidshandelingen of bij het uitleggen hoe we zaken ten uitvoer moeten leggen via de vigerende wetgeving uiteraard serieus rekening houden met de eventuele wetenschappelijke kennis die voorhanden is.
.
We moeten dus stap voor stap de kwaliteit verbeteren van de kennis die we hebben en die op dit gebied tekortschiet. Het probleem is ernstig, en ik kan u verzekeren dat we zullen handelen zodra we deze kennis hebben.
Betreft: Tenuitvoerlegging richtlijn overstromingen
Kan de Commissie de laatste stand van zaken meedelen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de richtlijn overstromingen (2007/60/EG), in het bijzonder wat betreft Ierland?
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer Kelly, de Hoogwaterrichtlijn is in 2007 aangenomen en de uitvoeringsprocedure loopt. In de afgelopen maand hebben nieuwe overstromingen ons herinnerd aan de ernstige gevolgen van overstromingen en het belang van het beheer van overstromingsrisico's, dat zich richt op preventie, voorbereiding en bescherming.
De Hoogwaterrichtlijn eist van alle lidstaten dat ze uitgebreide plannen opstellen voor het verminderen van overstromingsrisico's. Het is belangrijk dat het publiek en belanghebbende partijen over deze plannen worden geraadpleegd, en de lidstaten moeten samenwerken op het gebied van grensoverschrijdende waterwegen. De eerste twee uiterste datums voor de tenuitvoerlegging zijn al verstreken.
Als eerste moest de wettelijke omzetting naar nationaal recht plaatsvinden voor november 2009. Op dit moment hebben twaalf lidstaten, waaronder Ierland, deze uiterste datum gehaald. Tien lidstaten hebben hun omzetting van de richtlijn nog niet gemeld en vijf lidstaten hebben slechts een gedeeltelijke omzetting gemeld. De Commissie voert inbreukprocedures om deze situatie aan te pakken.
Voor de kennisgeving van administratieve regelingen door de lidstaten aan de Commissie is de uiterste datum 26 juni van dit jaar. 23 lidstaten, waaronder Ierland, hebben hun kennisgeving ingediend. De Commissie controleert nu of alle relevante informatie over de verantwoordelijke autoriteiten en de geografische dekking van de beheerseenheden in overeenstemming is met de richtlijn. De belangrijkste mijlpalen voor de tenuitvoerlegging zijn pas over enige tijd.
In de hele Europese Unie bereiden de lidstaten deze stappen voor, te weten: ten eerste het uitvoeren van een voorlopige beoordeling van het overstromingsgevaar in 2011 en het signaleren van gebieden met potentieel significante overstromingsrisico's, ten tweede het opstellen van gedetailleerde kaarten voor overstromingsgevaar en overstromingsrisico voor 2013 en ten derde het opstellen van de eerste beheersplannen voor overstromingsrisico's in 2015. Het publiek en belanghebbende partijen moeten ook worden geraadpleegd over deze plannen voordat die worden aangenomen.
Wat Ierland betreft, hebben we begrepen dat de tenuitvoerlegging al goed is gevorderd, en we hebben geen reden om aan te nemen dat Ierland achterloopt met de tenuitvoerlegging van de richtlijn. Ierland heeft een kennisgeving van de omzetting van de richtlijn ingediend en administratieve regelingen gemeld. Daarnaast zijn we blij met het feit dat Ierland al proeven heeft uitgevoerd in het stroomgebied van de Dodder in de regio Dublin en in het stroomgebied van de Lee in het zuiden van Ierland - waar een ontwerpbeheersplan voor het overstromingsrisico in het stroomgebied is opgesteld en is voorgelegd voor openbare raadpleging.
Ierland speelt daarnaast op Europees niveau een actieve rol in het bevorderen van waardevolle informatie-uitwisseling tussen de lidstaten over verschillende onderwerpen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van de richtlijn, zoals omgaan met plotselinge overstromingen en regenoverstromingen, het in kaart brengen van overstromingen en de ontwikkeling van beheersplannen voor overstromingsrisico's.
Seán Kelly
(EN) Ik zal het kort houden uit respect voor de anderen. Ten eerste, commissaris, dank ik u voor het zeer gedetailleerde en uitgebreide antwoord, dat ik zeer waardeer. Ik heb nog één aanvullende vraag. In het geval dat landen de deadlines niet halen, zou de Commissie dan niet overwegen het Solidariteitsfonds beschikbaar te stellen in het geval van een overstroming in de toekomst - of in het verleden, want we hebben op dit moment een aanvraag met betrekking tot een overstroming?
Gay Mitchell
(EN) Ik neem notie van wat er is gezegd over de informatie-uitwisseling en in het bijzonder met betrekking tot plotselinge overstromingen. Ik woon toevallig aan de rivier de Dodder in Dublin, en relatief kleine rivieren kunnen in een relatief korte tijd enorme verwoestingen aanrichten in steden.
Ik wil vragen of er een handleiding kan worden opgesteld, met daarin bijvoorbeeld zaken als controleren of sluisdeuren vrij zijn en niet worden geblokkeerd door puin, want dat soort dingen veroorzaken zulke schade. Als er een handleiding was, zou deze echt moeten worden gevolgd door de lokale autoriteiten, maar het kunnen ook goede werkwijzen zijn die worden gedeeld binnen de Europese Unie, en dat beveel ik van harte aan.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Voor de preventie en het beheer van overstromingen is het noodzakelijk dat problemen op het gebied van rivieren op transnationaal niveau worden opgelost. Bovendien zijn enorme investeringen nodig.
Ik wil de Commissie vragen of zij overweegt een gemeenschappelijk binnenwaterbeleid op te stellen, net als het gemeenschappelijk maritiem beleid, dat op geïntegreerde wijze ruimtelijke ordening, bescherming van het mariene milieu, maritiem vervoer en de ontwikkeling van gebieden die aan binnenwateren grenzen of van kustgebieden zal omvatten.
Jim Higgins
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de overstromingen gedurende de zomer hebben veel schade aangericht in Ierland, met name aan de infrastructuur, winkels en huizen. De kosten zijn opgelopen tot bijna 1 miljard euro.
De schuld kan echter niet geheel bij de regenval worden gelegd; het grootste probleem in Ierland was dat de waterwegen niet onderhouden zijn. De richtlijn inzake waterwegen is een zeer belangrijke richtlijn. Daarnaast ondervonden - en ondervinden nog steeds - de wilde flora en fauna schade, met name zeldzame vogels, omdat de vogelrichtlijn ook niet is uitgevoerd.
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) Ten eerste hebben velen van u het gehad over financiering. Er zijn twee mogelijkheden: de ene is preventie, waarbij we moeten kijken naar het Cohesiefonds; de tweede heeft betrekking op de fondsen op Europees niveau - Interreg en alle activiteiten die daarmee verband houden.
Als er zich rampen voordoen, is er in elk geval nog een andere mogelijkheid - die een geacht Parlementslid noemde - namelijk het Europees Solidariteitsfonds. Het Solidariteitsfonds van de Europese Unie heeft zeer duidelijke richtsnoeren met betrekking tot de tenuitvoerlegging en de aard van de schade. In het geval van het Ierse beroep op het Solidariteitsfonds bedroeg de veroorzaakte schade minder dan de drempel, maar de Commissie is nog bezig met de beoordeling van die aanvraag.
Als het schadebedrag lager is dan de normale drempel voor de beschikbaarstelling van het Solidariteitsfonds, namelijk 0,6 procent, moet aan de specifieke criteria voor uitzonderlijke beschikbaarstelling worden voldaan. Als het oordeel luidt dat dat hier het geval is, kan de steun worden toegezegd. We moeten die twee zaken - het doel van het een en het doel van het ander - echter niet zomaar door elkaar gooien.
Ik ben het ook eens met het delen van goede werkwijzen waarover iemand sprak - ik denk dat het belangrijk is dat beheersplannen op een deugdelijke en correcte manier worden opgesteld. Als het om het grensoverschrijdende effect gaat, steunen we dit ten zeerste in de Kaderrichtlijn Water. De stroomgebiedbenadering is er een die over de grenzen kijkt en die een soort verband vaststelt waarbinnen de lidstaten moeten samenwerken. Ze worden gevraagd samen te werken en zijn dit in feite verplicht als het gaat om het voorbereiden van hun grensoverschrijdende oplossingen.
Tot slot wil ik zeggen dat we in 2012 een blauwdruk willen presenteren over wateren en hun beheer. Binnen die blauwdruk willen we drie onderwerpen aan de orde stellen. Een van de onderwerpen waaraan we aandacht willen besteden, is dat van droogtes.
Betreft: Herziening van Richtlijn 85/337/EEG (milieueffectbeoordeling)
Van tijd tot tijd horen we over problemen bij de planning en uitvoering van grootschalige infrastructuurprojecten, met name in de energiesector. De meeste problemen ontstaan door een gebrek aan transparantie en onpartijdigheid bij de beoordeling van de milieueffecten van zulke projecten. De huidige wetgeving (Richtlijn 85/337/EEG), zo blijkt uit het recente verslag van de Commissie, garandeert niet dat de milieueffectbeoordeling werkelijk onafhankelijk is. Hiervoor worden vooral twee oplossingen aangedragen: ten eerste, een nauwere betrokkenheid van de Commissie bij de beoordelingsprocedure en, ten tweede, ervoor zorgen dat de milieueffectbeoordeling onafhankelijk van de betrokken projectontwikkelaar wordt gefinancierd.
Wanneer is de Commissie van plan de herziene tekst van deze richtlijn in te dienen? Voor welke optie zal de Commissie naar alle waarschijnlijkheid kiezen om de onafhankelijkheid van de milieueffectbeoordeling te verzekeren?
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) Het is waar dat de Richtlijn Milieueffectbeoordeling (MEB) de verantwoordelijkheid voor het verzamelen van de noodzakelijke milieu-informatie en het indienen daarvan bij de overheid bij de projectontwikkelaar legt. Dat leidt echter niet tot een ondoorzichtig en gedeeltelijk MEB-proces, aangezien de richtlijn verschillende beschermingsmechanismen bevat die zorgen voor een transparante en objectieve milieubeoordeling van projecten.
Deze beschermingsmechanismen zijn ten eerste te vinden in de beschrijving van de minimale informatie die moet worden opgenomen in het milieueffectrapport dat wordt vereist door de MEB-richtlijn en ten tweede in het overleg met de bevoegde milieuautoriteiten en het publiek. Alle informatie die de projectontwikkelaar verstrekt, moet openbaar worden gemaakt aan de milieuautoriteiten en het publiek, die moeten worden geraadpleegd.
De nauwkeurigheid van deze informatie kan in elke fase van de raadplegingen worden betwist, voordat het definitieve besluit is genomen. Dat betekent dat de bevoegde milieuautoriteiten hun eigen mogelijkheden kunnen gebruiken om een goede beoordeling te maken van de verstrekte informatie, terwijl ngo's of belanghebbende partijen de hele beoordeling kunnen betwisten - en dat gebeurt ook heel vaak - op basis van de verstrekte gegevens, als deze niet overeenkomen met de werkelijke situatie of als ze duidelijk niet voldoen aan de eisen van de MEB-bepalingen. Bij het uiteindelijke besluit om wel of geen toestemming te geven voor de ontwikkeling moet rekening worden gehouden met de resultaten van de raadplegingen en de verzamelde informatie en moeten de voornaamste redenen waarop het is gebaseerd worden vermeld. Ook dit wordt allemaal ter beschikking gesteld aan het publiek.
Maar ik moet eerlijk zeggen dat uw vraag zeer relevant is. Na meer dan 20 jaar van tenuitvoerlegging hebben we de gebieden waar verbeteringen nodig zijn geïdentificeerd en zijn we tot de conclusie gekomen dat de MEB-richtlijn moet worden herzien. Mijn doelstelling is om een nieuwe tekst te presenteren die de milieubescherming verder zal verbeteren, rekening zal houden met de uitdagingen op het gebied van klimaatverandering, energie en biodiversiteit, de jurisprudentie van het HvJ zal integreren en de bestaande procedures voor zover mogelijk zal harmoniseren en vereenvoudigen.
In dat verband zal de algehele kwaliteit van de milieubeoordelingen een centrale kwestie zijn, en op dat gebied is er zeker ruimte voor verbetering. Aan de ene kant kan de kwaliteitscontrole van de MEB-documentatie die door de projectontwikkelaar wordt ingediend worden verbeterd. Aan de andere kant kan de kwaliteit van het MEB-proces zelf worden versterkt.
Mijn diensten zijn al begonnen met de werkzaamheden voor de herziening van de MEB-richtlijn. Eind juni zal worden begonnen met een brede raadpleging van het publiek en de belanghebbenden. U bent uiteraard uitgenodigd om deel te nemen en uw meningen kenbaar te maken.
Zodra alle relevante gegevens en informatie op tafel liggen, zal de Commissie een besluit nemen over passende stappen om de MEB-richtlijn te verbeteren, waaronder manieren om de onafhankelijkheid van milieubeoordelingen te garanderen. Elk voorstel van de Commissie zal worden onderworpen aan een wetgevingseffectbeoordeling. Ik kan u nu nog geen datum geven voor het voorstel van de Commissie, maar ik ben zeker van plan dit voorstel tijdens mijn mandaat te presenteren, hoe sneller hoe beter, hoewel er voor die tijd natuurlijk nog behoorlijk wat werk verricht moet worden.
RadvilMorkūnaitė-Mikulėnien
(EN) Dit probleem is belangrijk voor de lidstaten, belangrijk in de zin van projecten die lokaal in de lidstaten worden uitgevoerd en belangrijk in de zin van internationale projecten, als voorbeeld waarvan waarschijnlijk energie-infrastructuurprojecten kunnen gelden, zoals het Nord Stream-project in de Oostzee. Zoals u zei, heeft de samenleving het recht om te participeren, en exploitanten zouden rekening moeten houden met de zorgen van de samenleving, maar op de een of andere manier werd niet eens informatie van onafhankelijke wetenschappers in overweging genomen. Dat is de reden waarom we vandaag debatteren over de noodzaak om een onafhankelijk effectbeoordelingsmechanisme in te stellen, en ik zou u willen vragen of u van mening bent dat de Europese Commissie wat deze kwestie aangaat de nationale wetgeving zou kunnen reguleren of dat, ervan uitgaande dat het om een internationaal project gaat, de Europese Commissie zelf in dergelijke zaken zou kunnen ingrijpen?
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) Het komt erop neer dat u weer in de juiste richting hebt gewezen. Als het project of de investering geen grensoverschrijdende effecten heeft, is het vrij duidelijk hoe het moet worden gedaan. De subsidiariteit staat hier duidelijk op het spel, en daar heb ik niets aan toe te voegen.
Als het proces transparant is, als iedereen zich een mening kan vormen - dat was overigens de bedoeling van de eerdere amendementen op de MEB-richtlijn, en in 2003 werd dit onderstreept met het Verdrag van Aarhus dat precies daarvoor moet zorgen - dan moet het proces leiden tot de dingen die u noemt.
Het wordt wat ingewikkelder als het grensoverschrijdend is. Wat de richtlijn op dit moment vraagt met betrekking tot grensoverschrijdende zaken, is dat er onderhandelingen of betere informatie-uitwisselingen plaatsvinden met de betrokken partijen. Dat moet al gebeuren op grond van het EPSA-verdrag, maar in de context van de lidstaten van de Europese Unie geldt uiteraard deze MEB-richtlijn.
Om eerlijk te zijn heeft de Commissie min of meer een procedurele rol in dat opzicht. We moeten ervoor zorgen dat er rekening wordt gehouden met alle noodzakelijke procedures, noodzakelijke procedures die idealiter zouden leiden tot een onafhankelijke effectbeoordeling, die in eerste instantie wordt uitgevoerd door de projectontwikkelaar, zo nodig wordt gecontroleerd en wordt bekeken door de autoriteiten van de lidstaten. Dat is wat we garanderen. We moeten weten dat we twee belangrijke dingen hebben geïntroduceerd door de opname van het MEB-concept. Het eerste is dat het milieu serieus in aanmerking wordt genomen bij elke investering die wordt gedaan en het tweede is dat in alle gevallen openbare raadpleging plaatsvindt, zodat de zaken transparant zijn. Maar u wijst in de juiste richting. Ik denk dat de vraag, of wat er impliciet achter uw redenering zit, een van de kwesties is die naar mijn mening in de toekomst moet worden aangepakt bij de herziening van de MEB-richtlijn, maar ik kan u nog niets zeggen over de richting die we zullen kiezen. De bespreking begint nu, en ik zal me in de toekomst zeker met deze details bezighouden.
Marian Harkin
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zal het heel kort houden. Ik wil alleen vragen waarom u hebt besloten vijf vragen aan één commissaris te stellen en maar één aan een andere.
Is daar een reden voor? Wij mogen toch verwachten dat er twee of drie vragen aan elke commissaris worden gesteld? Ik wil graag weten wat hier de reden voor is.
De Voorzitter
Dat is de volgorde waarin ze zijn ingediend.
Sarah Ludford
(EN) En commissaris Dalli? Missen we die helemaal? Het lijkt me niet dat het vragenuur goed wordt geleid als u één commissaris helemaal niet aan het woord laat.
De Voorzitter
Twee commissarissen, in feite.
Malcolm Harbour
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil u verzoeken verslag uit te brengen aan het Bureau, en ik spreek nu als voorzitter van de Commissie interne markt, want twee van de voornaamste commissarissen voor mijn commissie hebben vanavond niet de kans gekregen om vragen van leden van mijn commissie en anderen te beantwoorden.
Als u aan het begin van deze zitting wist - en het is duidelijk dat u en het zittingssecretariaat dat wisten - dat de tijd beperkt zou zijn, was het allereerst absoluut onnodig om de twee vragen aan het begin die niet gericht waren aan een van de commissarissen te behandelen. De leden van dit Parlement hebben specifiek vragen ingediend aan de commissarissen omdat zij hier zijn, dus die twee hadden direct terzijde geschoven kunnen worden. Als dit nogmaals voorkomt, stel ik voor dat we het Reglement op dit punt aanpassen.
Ten tweede was het heel duidelijk hoeveel tijd er beschikbaar was, en daarom had u de vragen moeten verdelen over de drie commissarissen die de moeite hebben genomen en zo vriendelijk zijn geweest om hierheen te komen. Het is een schande dat dit Parlement negeert dat twee commissarissen hierheen zijn gekomen en geen tijd aan hen besteedt. Daarom sta ik er als voorzitter van een commissie op dat u als Voorzitter van deze vergadering een volledig verslag uitbrengt aan het Bureau en onze ernstige ontstemdheid over de zeer slechte organisatie van deze vergadering overbrengt.
De Voorzitter
In elk parlement overal ter wereld is er bij het vragenuur gebrek aan tijd en dat is ook vanavond weer zo. Dat gebeurt altijd.
Georgios Papastamkos
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil wijzen op het feit dat de tijd niet verstandig is verdeeld. Ik had op dit zelfde tijdstip een vergadering van de Commissie visserij en stemmingen, en ik heb deze vergadering van de Commissie visserij en de stemmingen moeten verlaten om op tijd hier te kunnen zijn voor de parlementaire controle. Het lijdt geen twijfel dat de tijd niet goed verdeeld is over de diverse onderdelen van de parlementaire controle. U bent heel erg soepel geweest bij het toestaan van aanvullende vragen. Ik denk echter dat wij ook de commissarissen, en de heer Barnier, respect moeten tonen. Dat gebiedt de parlementaire orde ons. Ik zeg dat tegen u, mijnheer de Voorzitter, met al mijn persoonlijke respect voor u. U komt uit het land waarin de moderne parlementaire democratie wortel heeft geschoten. Een parlementaire democratie kent echter ook orde, regels en beginselen. Ik betreur hetgeen vanavond is gebeurd ten zeerste. Dit eert niemand; dit eert noch het Parlement noch het voorzitterschap, mijnheer de Voorzitter.
De Voorzitter
In feite zijn we te laat begonnen, omdat een aantal commissarissen en leden niet aanwezig waren. Dat is een van de redenen waarom dit gebeurt.
Bernd Posselt
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik heb sinds 1994 aan elk vragenuur deelgenomen, maar nog nooit heb ik een dergelijk schandaal meegemaakt. Als u de spreektijd inkort, is het normaal de procedure dat u dit voor elke commissaris doet.
Ik had de eerste vraag aan commissaris Dalli, dus ik was er zeker van dat ik aan de beurt zou komen. Op dit moment spreekt voorzitter Barroso tot mijn fractie, en sinds ik drie kwartier geleden bij de bespreking ben weggegaan, heb ik hier 45 minuten op mijn beurt zitten wachten. Daarover had u mij wel kunnen informeren. Ik wil nadrukkelijk opmerken dat ik het niet eens ben met deze gang van zaken, en ik wil u verzoeken het vragenuur in het vervolg niet meer in te korten. Dat is het belangrijkste in een parlement. Wij zijn geen stemmachine voor de gevestigde orde! Elk lid van het Parlement afzonderlijk heeft het recht om deel te nemen aan het vragenuur, dat is een grondrecht dat wij met name hebben overgenomen van het Britse parlementaire systeem.
De Voorzitter
Zoals ik al zei, is er in alle parlementen ter wereld altijd te weinig tijd voor het vragenuur - en onze tijd is nu om. Ik laat nog één vraag behandelen.
Betreft: De vogel- en habitatrichtlijn
De vogelrichtlijn (79/409/EEG) en de habitatrichtlijn (92/43/EEG) staan permanent onder druk. Zo is het gebruikelijk om te beweren dat ze economische ontwikkeling in de weg staan. Nochtans bewijst het voorbeeld van de Antwerpse haven het tegenovergestelde. Bijna het hele havengebied is aangeduid als bijzondere beschermingszone onder de vogelrichtlijn, maar toch gaan natuurbehoud en- ontwikkeling hier hand in hand met economische ontwikkeling, zoals de commissaris onlangs nog zelf heeft kunnen vaststellen. Gezien de druk die er bestaat om deze richtlijnen te versoepelen, lijkt het me gepast om in dit jaar van de biodiversiteit aan de commissaris te vragen wat zijn oordeel is over de vogel- en habitatrichtlijn:
Gaat de commissaris akkoord met voorzitter Barroso, die in een brief aan premier Balkenende aangaf dat niet de herziening van de vermelde richtlijnen nodig is, maar integendeel stabiliteit in het desbetreffende wettelijk kader en dat deze richtlijnen voldoende ruimte laten voor economische ontwikkeling?
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) De Habitatrichtlijn en de Vogelrichtlijn van de EU bieden in hun huidige vorm de noodzakelijke flexibiliteit om natuurbescherming en economische ontwikkeling met elkaar verenigbaar te maken. De Commissie acht een herziening op dit moment niet gerechtvaardigd. De redenen zijn als volgt:
De natuurwetgeving van de EU geeft wereldwijd het voorbeeld voor natuurbescherming - aangestuurd door wetenschap, wettelijk te handhaven en gebaseerd op ecosystemen als basiseenheid. Het Natura-netwerk is een van de meest geavanceerde, meest uitgebreide en meest flexibele systemen van natuurbescherming in de wereld. Het is een van de grootste verworvenheden van het milieubeleid van de Europese Unie.
Biodiversiteit is een essentiële milieuprioriteit voor de Commissie in de huidige zittingsperiode. In maart van dit jaar heeft de Raad opnieuw bevestigd dat beschermde gebieden en ecologische netwerken een hoeksteen vormen van onze inspanningen om de biodiversiteit te behouden en het belang benadrukt van volledige tenuitvoerlegging van de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn en versnelde voltooiing van het Natura 2000-netwerk.
We bevinden ons nu in een cruciale fase van de tenuitvoerlegging van de wetgeving. In heel Europa nadert het proces van het aanwijzen van Natura 2000-locaties zijn voltooiing, en de prioriteit is nu ervoor zorgen dat het Natura 2000-netwerk effectief wordt beheerd en voldoende middelen krijgt om de doelstellingen volledig te kunnen bereiken.
De Habitatrichtlijn van de EU is een uniek, flexibel hulpmiddel dat het mogelijk maakt landbouw, visserij, bosbouw, jacht en zelfs grote ontwikkelingsprojecten uit te voeren op een manier die de ecologische waarde van ons natuurlijk erfgoed niet vernietigt. Natura-locaties zijn geen afgesloten gebieden waar menselijke activiteiten en economische ontwikkeling uitgesloten zijn. De meeste locaties zijn levende landschappen die zijn ontstaan als gevolg van jarenlang menselijk ingrijpen. Het aanwijzen van een Natura-locatie betekent niet dat de economische activiteiten binnen dat gebied moeten worden gestaakt. Integendeel, er zijn veel voorbeelden zoals de haven van Antwerpen - die ik onlangs heb bezocht en die u ook noemde in uw vraag - waar de economische ontwikkeling met succes doorgaat naast natuurbescherming. Correcte tenuitvoerlegging van de bepalingen van de natuurrichtlijnen, vroege integratie van milieuvraagstukken in het planningsproces en brede informatie en betrokkenheid van alle belanghebbenden zijn essentieel voor zulke succesverhalen.
Tot slot moeten we, gezien het feit dat we de politieke doelstelling van het tot stilstand brengen van het verlies aan biodiversiteit in 2010 niet hebben gehaald, nagaan waarom dit is mislukt. In dat verband zullen we ook in detail moeten evalueren of de tenuitvoerlegging van onze bestaande wetgeving effectief is om de biodiversiteit te beschermen en moeten nadenken over de verbeteringen die uiteindelijk nodig zijn.
Kathleen Van Brempt
(EN) Ik zal het heel kort houden; dit was het antwoord dat ik wilde horen. Ik denk dat alle milieuorganisaties en een groot aantal economische spelers, die wel vinden dat dit een zeer goede richtlijn is, heel blij zullen zijn om dat van u te horen.
De Voorzitter
Vragen die bij gebrek aan tijd niet aan bod gekomen zijn, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 20.35 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)
