Collectief beheer van on-line auteursrechten (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag van Giuseppe Gargani over collectief beheer van on-line auteursrechten - B6-0459/2008).
Jacques Toubon
plaatsvervanger van de auteur. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, deze vraag raakt aan de kern van de toekomstige culturele economie. Ondanks het bestaan van de richtlijn betreffende het auteursrecht in de informatiemaatschappij is de situatie rond het collectief beheer van auteursrechten en naburige rechten immers extreem ingewikkeld voor online diensten, met name door de territoriale aard van de auteursrechten en het ontbreken van een pan-Europese licentie. Deze situatie is nog complexer geworden door het ontbreken van een samenhangend beleid van de Europese Commissie, waarbinnen zowel het directoraat-generaal dat verantwoordelijk is voor de interne markt en de intellectuele eigendom, als het directoraat-generaal dat bevoegd is op mededingingsgebied, vaak op eigen houtje handelt zonder dat er een totaalvisie op de sector is, onder meer wat betreft de belangen van de makers van creatieve inhoud in Europa.
Door te weigeren met wetgeving te komen, door de verschillende resoluties van het Europees Parlement te negeren en door te kiezen voor een poging tot sectorregulering via een aanbeveling of bestuurlijke besluiten, heeft het directoraat-generaal voor de interne markt en auteursrechten een klimaat van rechtsonzekerheid geschapen. In die situatie is het directoraat-generaal voor mededinging op het toneel verschenen met het starten van een procedure tegen een van de partijen in de sector, die niet anders deed dan proberen te handelen naar de aanbeveling van de Commissie uit 2005.
In juli heeft de Commissie dus dit besluit genomen tegen CISAC, dat weliswaar niet voorziet in boetes, maar wel neigt naar aanpassingen in de taakstelling van CISAC en de daarbij aangesloten organisaties. Hieruit blijkt dat de Europese Commissie ervoor heeft gekozen willens en wetens voorbij te gaan aan de waarschuwingen van het Europees Parlement en vooral die in zijn resolutie van 13 maart 2007, die eveneens concrete voorstellen bevatte voor gecontroleerde mededinging en de bescherming en bevordering van minderheidsculturen in de Europese Unie.
Hoewel er slechts één tussen zit dat als wetgevend kan worden bestempeld, zijn de initiatieven sindsdien talrijk: een uit de lucht gegrepen beoordeling van de aanbeveling over de organisaties voor collectief beheer, een evaluatieverslag en een groenboek over de richtlijn uit 2001, het ter discussie stellen van de kopie voor eigen gebruik, vrije toegang, bij besluit van het Directoraat-generaal Onderzoek, tot 20 procent van de openbare aanbestedingen van het Zevende Kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling, verlenging van de duur van de rechten van uitvoerend kunstenaars, waarvoor de richtlijn in kwestie tegen het licht gehouden zal worden, enzovoorts.
Daarom stelt de Commissie juridische zaken de volgende vraag: denkt de Commissie niet dat het beter zou zijn om over de veranderingen die bijvoorbeeld aan CISAC worden opgelegd, breed overleg te voeren met alle belanghebbende partijen om een eind te maken aan de huidige warrige rechtssituatie als gevolg van tegenstrijdige standpunten van de Commissie? Is de Europese Commissie van plan haar beleid in deze sector bij te stellen op basis van de resolutie van het Parlement van 13 maart 2007, om zo tot een globale aanpak te komen waarin niet alleen rekening wordt gehouden met de belangen van de gebruikers, maar ook met die van de houders van rechten en van de makers van creatieve inhoud? Wij zijn er namelijk van overtuigd dat de zaak-CISAC laat zien dat de aanpak van de Europese Commissie, de zogeheten soft law aanpak zonder dwingende bepalingen of de aanpak via puur bestuurlijke besluiten, geen enkele samenhang vertoont en indruist tegen het rechtszekerheidsbeginsel, omdat de partijen die nadeel ondervinden van die aanpak geen enkel rechtsmiddel hebben, noch een podium om hun belangen te verdedigen.
Morgen wil de Commissie verdergaan op de ingeslagen weg van soft law met het aannemen van een andere aanbeveling, deze keer over creatieve online-inhoud, die daarnaast ook gaat over de invoering van grensoverschrijdende licenties. Het is geen aanbeveling volgens de medebeslissingsprocedure. Heeft de Commissie een daadwerkelijke rol voor het Europees Parlement in gedachten bij de verdere uitwerking van deze aanbeveling? Of gaat zij, op een dermate gewichtig terrein voor de toekomst van de Europese economie en cultuur, de vertegenwoordigers van de lidstaten en hun burgers opnieuw negeren?
Daarom doe ik twee suggesties. De eerste is dat de Commissie, net zoals zij gedaan heeft rond de kopie voor eigen gebruik, een platform opricht voor alle betrokken partijen, zodat eindelijk het dossier wordt geopend en allen die daar kennis van moeten en willen nemen, het kunnen inzien. Het Europees Parlement op zijn beurt zal zich er hoe dan ook over uitspreken. De Commissie juridische zaken heeft onlangs een ad-hocwerkgroep opgericht over het auteursrecht, die alle betrokken partijen een heldere totaalvisie voor de lange termijn moet gaan voorleggen over de intellectuele en artistieke eigendom en de rol daarvan in de kennis- en culturele economie. Deze werkgroep zal morgenochtend voor het eerst bijeenkomen.
Charlie McCreevy
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat deze vragen in een bredere context moeten worden geplaatst, omdat de discussie over de wijze waarop je internetlicenties voor muziek moet regelen, aan momentum wint. Op het internet is er meer muziek voor consumenten dan ooit tevoren. En toch gebeurt de verstrekking daarvan bijna nooit op basis van een behoorlijke vergunning en levert het artiesten of muziekproducenten daarom ook bijna nooit inkomsten op. In 2006 was de verhouding tussen het aantal illegaal en legaal gedownloade liedjes, 40 tot 1. En elk jaar worden bijna twintig miljard opnames illegaal gedownload. Hier is dus wat mis.
Online-ondernemers zeggen dat het verstrekken van licentieovereenkomsten voor internetmuziek in Europa een veel te gecompliceerde aangelegenheid is. Vandaar dat nog steeds in geen enkele nieuwe lidstaat een legale onlinedienst bestaat.
Dit is de achtergrond van de reeks van vragen die we van de heer Gargani hebben ontvangen. Iedereen is het erover eens dat de vergunningverlening voor het downloaden van muziek van het internet en voor de mobiele telefoon moet worden vereenvoudigd. Maar niemand wil erop achteruitgaan.
Is er een eenvoudige manier om te komen tot licentieovereenkomsten die alle rechten in heel Europa bestrijken? Bij het beantwoorden van deze vraag moeten we eraan denken dat de meeste auteurs, componisten en artiesten leven van de inkomsten uit auteursrechten. Daar moeten ze elke maand mee rondkomen.
De vraag is dus hoe we voor een goede balans zorgen tussen efficiency en rechtvaardigheid. De Commissie heeft in 2005 haar aanbevelingen gedaan. Uit het evaluatieverslag dat in 2008 over deze aanbevelingen is verschenen, blijkt dat sommige eigenaren van auteursrechten, zoals de muziekuitgevers, ons advies hebben nagevolgd en Europawijde licentieovereenkomsten hebben ingevoerd. Omdat kleine auteursrechtenmaatschappijen bang zijn dat deze platforms geen ruimte laten voor nicherepertoire, moeten we er nu voor zorgen dat ze dat wel doen. De tekenen zijn bemoedigend. Er bestaan al EU-licenties voor kleine muziekuitgevers. Terwijl deze inspanningen aan de gang zijn, moeten we niet te snel zijn met wetgeving: de lopende herstructurering moet een kans krijgen. Maar we moeten ervoor waken dat het kleine repertoire er niet bij inschiet.
Ik wil nog kort iets zeggen over de antitrustbeschikking die de Commissie onlangs in de zaak-CISAC heeft aangenomen. De beschikking verbiedt Europese auteursrechtenmaatschappijen concurrentiebeperkende praktijken, meer in het bijzonder mogen ze elkaar geen beperkingen opleggen in het verlenen van diensten aan auteurs en online-ondernemers. Het verwijderen van deze beperkingen stelt auteurs in staat om zelf te bepalen welke maatschappij hun auteursrechten beheert. Het maakt het voor online-ondernemers ook gemakkelijker om meerlandenvergunningen te krijgen bij een enkele auteursrechtenmaatschappij naar keuze.
Aan de aanbeveling van 2005 en de CISAC-beschikking liggen dezelfde beginselen ten grondslag: beide moedigen de verwijdering van beperkingen aan die auteurs en componisten belemmeren in de keuze van een auteursrechtenmaatschappij en de auteursrechtenmaatschappijen in het verstrekken van meerlandenlicenties.
Wat de aanbeveling inzake creatieve online-inhoud betreft, kan ik u zeggen dat de Commissie voornemens is deze aanbeveling in het eerste kwartaal van 2009 aan te nemen. Uit de openbare raadpleging die in 2008 is gehouden over creatieve online-inhoud is gebleken dat het onderwerp meerlandenvergunning nog niet geschikt is voor behandeling in de geplande aanbeveling.
De Commissie heeft een bericht van aanbesteding gepubliceerd voor een onafhankelijke studie naar meerlandenvergunningen voor audiovisuele werken, waarbij zowel de economische als culturele aspecten geanalyseerd moeten worden. De offertes worden momenteel beoordeeld. De resultaten van de studie worden tegen het einde van 2009 verwacht. Bij de ontwikkelingen op het gebied van creatieve online-inhoud werken we nauw samen met zowel het Europees Parlement als de lidstaten. Dat gebeurt met name door deelname aan de verschillende hoorzittingen die door het Europees Parlement worden georganiseerd en door deelname aan de besprekingen binnen de Groep audiovisuele aangelegenheden van de Raad van ministers.
Aangezien de ontwikkelingen betreffende creatieve online-inhoud in snel tempo plaatsvinden, zijn er geen geconsolideerde praktijken die als basis zouden kunnen dienen voor verplichte wetgeving in deze fase. Wanneer een dergelijke wetgeving op dit moment op Europees niveau zou worden ingevoerd, zou dat een ernstige belemmering kunnen vormen voor de ontwikkeling van nieuwe ondernemingsmodellen en samenwerkingsprocessen tussen belanghebbenden. Een aanbeveling lijkt daarom het meest geschikte middel voor het bevorderen van de overdracht van creatieve-inhouddiensten naar een online-omgeving.
De heer Toubon zei dat het misschien wel raadzaam was een werkgroep inzake kleine auteursrechtenmaatschappijen op te richten. Dat lijkt me een geweldig idee. De Commissie zou bereid zijn om als facilitator op te treden en te proberen om voor kleine maatschappijen een rol in de onlinewereld te vinden. We nemen deze suggestie dus graag over.
Manuel Medina Ortega
namens de PSE-Fractie. - (ES) De heer Toubon heeft een geweldige uiteenzetting van het probleem in juridische termen gegeven. Dan hoef ik dat ten minste niet meer te doen.
Ik wil het probleem op een veel praktischere manier benaderen. Het Directoraat-generaal Concurrentie gaat er met betrekking tot het auteursrecht vanuit dat auteurs hetzelfde gewicht hebben als de grote multinationale maatschappijen die de wereld van de media beheersen. En dat is niet zo.
Auteurs en uitvoerende artiesten zijn in feite werknemers. Er kunnen enkele sterren tussen zitten - dat zijn degenen die in de bladen staan - en die hebben een zekere mate van keuzevrijheid. Maar de meerderheid van de auteurs, de uitvoerende artiesten en de scheppende artiesten, hebben die keuzevrijheid niet. Hun positie is in de praktijk die van een werknemer die bij een bond is aangesloten, in dit geval bij de auteursrechtorganisaties.
De aanname dat deze auteurs - waarvan er in Europa duizenden, tienduizenden, misschien zelfs honderdduizenden zijn - , die elke dag werken en hun inkomen uit auteursrechten halen, als multinationale ondernemingen functioneren is een fictie: dat komt niet overeen met de werkelijkheid.
Als we er niet van uitgaan dat de huidige Europese auteursrechtmaatschappijen allemaal concrete belangen van duizenden leden behartigen en daarnaar handelen, zullen we de werkelijkheid nooit begrijpen.
Ik denk dat de Commissie waarschijnlijk haar werk wel doet, maar als de Commissie over studies begint, schrik ik altijd een beetje, want wie gaat die studies uitvoeren? Wie betaalt die studies? Welke pressiegroepen hebben invloed op de resultaten?
Daarvoor hebben we in de Europese Unie een democratisch systeem, zowel tussen de lidstaten als binnen elke lidstaat. Het is de rol van de leden van het Europees Parlement om hier nederig uit te leggen wat de maatschappelijke werkelijkheid is, die in de kantoren en de grote economische studies misschien niet altijd goed begrepen wordt.
Als we niet oppassen komen we in een situatie waarin we, als we deze sector - zoals zoveel andere sectoren - proberen te dereguleren, iets heel eigens, namelijk de creatieve sector, uiteindelijk de nek om zullen draaien. Europa wordt gekenmerkt, ondanks alle problemen, door creativiteit. We zullen op deze manier een creatieve sector creëren die absoluut geen inhoud zal hebben; daar zijn voorbeelden van te zien in andere landen. Daarom denk ik dat we onze inspanningen op dit moment moeten richten op het ontwikkelen van een institutioneel systeem waarmee deze scheppende artiesten actie kunnen ondernemen.
Ik denk dat abstracte dingen doen, denken dat de kleine muzikant en de kleine componist zichzelf wel kunnen redden, absurd is.
Als Beethoven nu zou leven en symfonieën zou componeren en verplicht werd om de internationale markt op te gaan om met de grote muziekmultinationals te concurreren, zou hij van de honger omkomen. Zijn financiële situatie zou veel slechter zijn dan die in de achttiende en negentiende eeuw was. Ik denk dat dit een belangrijke boodschap is die moet worden overgebracht.
De heer Toubon heeft een opmerking gemaakt over het besluit van onze commissie om een werkgroep voor de bescherming van het intellectuele-eigendomsrecht in te stellen. We hopen dat de Commissie, en met name de heer McCreevy, die altijd een goede vriend van onze Commissie juridische zaken is geweest, bereid zal zijn om met ons samen te werken, om zijn zorgen met ons te delen, maar ook om te luisteren. En deze werkgroep zal ook naar de opvattingen van die duizenden personen luisteren die op dit moment in alle nederigheid grootse intellectuele arbeid verrichten en die ervoor zorgen dat de audiovisuele media die we aan het creëren zijn, worden gevuld met inhoud.
Zo niet, dan bestaat, nogmaals, het gevaar dat we een groot audiovisueel systeem creëren dat volkomen leeg is, een systeem dat alleen kan worden gevuld met reclame, maar dat verder leeg is.
Daarom, mevrouw de Voorzitter, denk ik dat het voorstel, de mondelinge vraag en de ontwerpresolutie die we van plan zijn in te dienen, gericht zijn op het versterken van die onafhankelijkheid en die eigen identiteit van de Europese cultuur, die niet mag worden vervangen door een op vrije concurrentie gebaseerde abstractie.
Eva Lichtenberger
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, in 2004 hielden we in de Commissie juridische zaken een hearing, waarin het onder meer over de rol van exploitatiemaatschappijen ging. Enkele kunstenaars gaven een indringend beeld van de problemen waar zij binnen de huidige opzet van exploitatiemaatschappijen tegen oplopen. Vervolgens hebt u gekozen voor uw - al dan niet wetgevende soft-law-aanpak en die heeft intussen de juridische onduidelijkheid alleen nog maar vergroot, waardoor wij met steeds meer klachten en ongenoegens juist ten aanzien van deze onduidelijke situatie geconfronteerd worden. Dat is werkelijk een probleem, mijnheer de commissaris.
Het door u voorgestelde systeem brengt een marktconcentratie met zich mee die de sterkeren nog eens extra begunstigt en die er in Europa onder meer toe leidt dat de Conventie over de diversiteit in kunst en cultuur genegeerd wordt. In dit systeem lopen minderheidsculturen, culturen die buiten de mainstream liggen of tot kleine taalgemeenschappen behoren onvermijdelijk schade op, omdat het systeem gewoonweg geen notie van hen neemt.
Toen we u in de Commissie juridische zaken vroegen waarom u niet met die maatregelen komt waar het Parlement u in het verslag-Lévai om gevraagd heeft, zei u dat de markt zich uit zichzelf uw kant op zou bewegen en dat u dan ook geen aanleiding voor een koerswijziging zag. Welnu, aan de bepaald niet eensluidende vonnissen die de laatste tijd gewezen zijn kunt u zien dat deze aanpak niet de juiste was. Toch zitten we, zeker als we het creatieve potentieel willen beschermen, verlegen om een toekomstgerichte oplossing. Ik stel mij voor dat we gaan nadenken over fundamentele zaken als het bindend karakter van de rechten. Is dat in zijn oude, hardware-georiënteerde vorm op den duur nog wel te handhaven? Zullen we daar de noodzakelijke vooruitgang weten te boeken, of zal dat onmogelijk blijken?
Mijnheer de commissaris, ik geloof niet dat nog meer onderzoeken en hearings de juiste optie zijn. We hebben helaas moeten vaststellen dat daarbij steeds weer dezelfden uitgenodigd worden, steeds de grote marktpartijen en niet de kleine, die met hun mening dan ook geen gehoor vinden. Een andere benadering is nodig en een duidelijk wetsvoorstel, dat regelt hoe exploitatiemaatschappijen deze rechten en waarden kunnen en moeten beschermen.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
(PL) Mevrouw de Voorzitter, in antwoord op de aanbeveling van de Commissie van 2005 inzake collectief grensoverschrijdend beheer van auteursrechten verzocht het Europees Parlement in zijn resolutie van vorig jaar om duidelijk aan te geven dat deze aanbeveling enkel van toepassing is op de verkoop van muziekopnames via het internet. We verzochten ook om onmiddellijk de nodige consultaties door te voeren met de belanghebbende partijen en aan het Parlement en de Raad een project voor een flexibele kaderrichtlijn voor te leggen, die de kwesties van collectief beheer van auteursrechten en naburige rechten zou regelen met betrekking tot grensoverschrijdende muziekdiensten via het internet.
Ondanks de geldende richtlijn betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij blijft de kwestie van online-muziekdiensten nog steeds een ingewikkelde en problematische kwestie, voornamelijk door gebrek aan Europese licenties. Het feit dat de aanbeveling niet precies geformuleerd is, is des te meer onrustbarend. Als gevolg hiervan kan ze ook op andere onlinediensten toegepast worden, bijvoorbeeld op uitzenddiensten, die ook opnames omvatten. De onduidelijkheid in verband met de toepassing van de verschillende uitgiftesystemen voor licenties, die door bovenstaande situatie veroorzaakt wordt, leidt tot rechtsonzekerheid en brengt negatieve gevolgen met zich mee, in het bijzonder voor online-uitzenddiensten.
Daarbij moet ik tot mijn spijt vaststellen dat de Commissie geen rekening gehouden heeft met de aanbevelingen van het Parlement en zich enkel beperkt heeft tot het controleren en uitvoeren van de aanbeveling uit 2005. Dit is absoluut geen antwoord op de problemen waarmee de sector nog steeds te kampen heeft. Het beleid van de Commissie komt onder meer tot uitdrukking in de beslissing die in verband met de Internationale Confederatie van Auteurs- en Componistenverenigingen genomen werd. De Commissie sloot de mogelijkheid uit om de verenigingen collectief acties te laten ondernemen, bijvoorbeeld op het gebied van een voorstel om een doorzichtig systeem van auteursrechten in Europa te creëren. Dit komt erop neer dat de macht in handen blijft van de oligarchie van grote uitgeversmaatschappijen, die bilaterale akkoorden met bekende artiesten hebben. We kunnen dus verwachten dat de keuze door deze beslissing verder beperkt zal worden en dat de kleine firma's van de markt zullen verdwijnen, met negatieve gevolgen voor de culturele diversiteit.
Zuzana Roithová
(CS) De huidige situatie op de markt voor digitale inhoud is onhoudbaar, gefragmenteerd en star vanwege de monopolies. Daarom was ik blij dat de Commissie in juli tenminste een licht liet schijnen op het collectieve beheer ervan. Ik stoor me aan de oneerlijke contractvoorwaarden, niet alleen voor auteurs, maar ook voor gebruikers. Ik zou graag willen geloven dat Tsjechen en andere burgers uit kleinere landen nu via internet populaire muzieknummers, digitale boeken of televisieseries kunnen kopen, bijvoorbeeld bij iTunes en andere virtuele winkels, grensoverschrijdend. Helaas kunnen zij dat op dit moment niet. Ik zou graag geloven dat auteurs de vrijheid hebben om te kiezen voor collectief beheer uit welke lidstaat ook, en dat deze keuzevrijheid het beheer dwingt de kwaliteit van de diensten te verbeteren en de bedrijfskosten te verlagen. Ik zou willen dat het collectieve beheer daarentegen licenties zou kunnen aanbieden die niet beperkt worden door de grenzen van het land van herkomst, waaronder Europese licenties, maar zo eenvoudig is het niet. Ik geloof niet dat de speldenprik die de Commissie in juli aan dit wespennest heeft toegebracht daadwerkelijk leidt tot systematische veranderingen op de markt voor digitale inhoud. Ik verzoek de Commissie hierbij een onafhankelijk onderzoek in te stellen naar het collectief beheer als geheel en het Parlement een wetgevingstekst voor te leggen die het hele systeem onder handen neemt, en wel allesomvattend en op basis van een grondige analyse van alle specifieke aspecten van het probleem.
Jean-Paul Gauzès
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u hebt met uw luisterend oor en aandacht laten zien dat u dit onderwerp serieus neemt. Ik wil u graag een vraag en verzoek voorleggen.
De vraag is hoe het Parlement betrokken zal worden bij de voorgenomen werkzaamheden. Het verzoek is om de conclusies van het platform, vooropgesteld dat dat er komt, niet voor te koken, maar ze de uitkomst te laten zijn van een echt debat. Dit lijkt me absoluut noodzakelijk, evenals het feit dat de leden van dit platform representatief moeten zijn in het licht van de economische en culturele verscheidenheid.
Charlie McCreevy
lid van de Commissie. - Ik dank de geachte afgevaardigden voor het brede scala van onderwerpen dat ze aan de orde hebben gesteld.
De regelgevers zouden niet alle besluiten moeten willen nemen. De Commissie bevordert weliswaar actief de ontwikkeling van de markt voor online-muzieklicenties, maar premature inmenging in de vorm van wetgeving, zonder eerst een volledige analyse van marktbehoeften en -trends te hebben uitgevoerd, lijkt niet de beste manier voor het ontwikkelen van een gezonde online-detailhandelsmarkt in Europa. Indien echter blijkt dat de huidige interventies van de Commissie niet leiden tot een onlinemodel voor licentieverlening dat geschikt is voor de 21e eeuw, zullen we een andere aanpak overwegen.
Het is nu van essentieel belang dat alle belanghebbenden - auteurs, artiesten, uitgevers, auteursrechtenmaatschappijen en de platenmaatschappijen - bij elkaar komen en het eens worden over een structuur voor licentieverlening die zowel de opkomst van legale onlinediensten mogelijk maakt als fatsoenlijke inkomsten voor de auteurs garandeert.
De heer Medina Ortega heeft erop gewezen dat het in ieders belang is dat overal in Europa een gezonde culturele sector bestaat. Ik denk dat ik voor alle Commissieleden spreek wanneer ik zeg dat dat ons streven is. Ik denk dat het ook goed is om te proberen een systeem in te voeren waardoor iedereen zijn voordeel kan doen met creativiteit en cultuur - ook de artiesten - en iedereen er tegen redelijke kosten van kan genieten.
Dat is dus waar we allemaal naar streven. Maar we kunnen natuurlijk van mening verschillen over de vraag hoe we dat gaan doen. De afgelopen jaren heb ik hierover verschillende opvattingen gehoord, zowel binnen als buiten dit Huis. We zijn het niet altijd eens over de wijze waarop we deze doelstellingen kunnen bereiken. Maar ik denk dat we allemaal weten wat we willen proberen te bereiken.
Toen ik de suggestie deed voor het platform - het is door de heer Gauzès en anderen ter sprake gebracht - was dat vanuit de noodzaak om de kleine en grote spelers in een specifiek forum bijeen te brengen, en met name de auteursrechtenmaatschappijen, waarvan ik heb begrepen dat ze zich in dit debat buitengesloten voelen. Dat is dus waar mijn suggestie op was gericht. Ik denk dat onze doelen dezelfde zijn. We willen zeker met alle belangen rekening houden en komen tot een behoorlijk systeem van licentieverlening dat geschikt is voor de wereld van vandaag, en dus niet de wereld van veertig of vijftig jaar geleden.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op donderdag 25 september 2008 plaats.
