Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op vrijdag 16 juni werd onderbroken, te zijn hervat.

In memoriam
De Voorzitter
Dames en heren, vorige dinsdag hebben wij met groot leedwezen het overlijden vernomen van de heer Pierre Pflimlin, voormalig Voorzitter van het Europees Parlement.
Pierre Pflimlin was een echte staatsman. Zijn politieke carrière begon onmiddellijk na de Tweede Wereldoorlog. Als regeringsleider hielp hij in 1958, toen Frankrijk een van de moeilijkste periodes uit zijn geschiedenis doormaakte, met generaal De Gaulle de overgang realiseren. Hij werkte actief mee aan de opstelling van de grondwet van de Vijfde Republiek en werd minister zonder portefeuille tot in 1962.
Pierre Pflimlin was een historische Europeaan, die sedert het einde van de Tweede Wereldoorlog als parlementslid, minister en politiek militant deelnam aan de strijd voor de totstandbrenging van een sterk en verenigd Europa. Als Elzasser en Straatsburger, als vriend en strijdmakker van Robert Schuman was hij een van de grote bewerkers van de verzoening tussen Frankrijk en Duitsland en een krachtig symbool van de Frans-Duitse vriendschap. Die verzoening, waarvoor hij zich zozeer had ingespannen, beschouwde hij, zoals hij de bisschop van Straatsburg toevertrouwde, als een echt wonder. Hij wist nochtans dat dit wonder geen toeval was, maar het resultaat van een doelbewust en doordacht streven op basis van gemeenschappelijke doelstellingen en doeltreffende instellingen.
Pierre Pflimlin werd in 1959 lid van de parlementaire vergadering van de Raad van Europa, waarvan hij vanaf 1963 gedurende vijf jaar voorzitter was. In die tijd was hij van 1962 tot 1967 ook lid van het Europees Parlement. Na de eerste rechtstreekse verkiezing van het Parlement keerde hij er in 1979 terug. Hij werd in 1982 tot eerste ondervoorzitter gekozen en was van 1984 tot 1987 Voorzitter van ons Parlement.
Onder zijn voorzitterschap werd het Europees Parlement vooral op begrotingsgebied een partner waarmee rekening diende te worden gehouden. In Europa zelf, maar ook op internationaal niveau, kreeg Pierre Pflimlin almaar grotere bekendheid. Hij had de eer in het Europees Parlement onder meer de Amerikaanse president Ronald Reagan te mogen ontvangen.
Op basis van het ontwerpverdrag betreffende de Europese Unie van Altiero Spinelli ijverde hij krachtig voor de herziening van de Verdragen in de Europese Akte, waarvan hij nochtans vond dat ze het Europees Parlement te weinig bevoegdheden gaf. Als vriend en medestander van Jacques Delors bracht hij het Parlement ertoe die bevoegdheden zo goed mogelijk te gebruiken en pleitte hij voor overleg met de Raad en de Commissie, een soort bemiddeling avant la lettre.
Pierre Pflimlin was immers ook een man van de dialoog. Hij hield vast aan zijn keuzen, maar respecteerde de visie van zijn politieke tegenstanders en plaatste het hogere belang van Europa altijd boven ideologische overwegingen. Straatsburg, de stad waarvan hij gedurende 24 jaar burgemeester was, was voor hem het symbool van die openheid, het zichtbare teken van de Frans-Duitse verzoening en een teken van vertrouwen en hoop in de toekomst van Europa. Door infrastructurele voorzieningen tot stand te brengen en een echt beleid van gastvrijheid te voeren ijverde hij met grote kracht en eerlijkheid voor de ontwikkeling van zijn stad en voor haar rang van Europese hoofdstad.
Pierre Pflimlin verliet het Europees Parlement in 1989, maar bleef voor vele Europeanen en vooral voor de jeugd een gezaghebbend voorbeeld, een stem die enthousiasme wekte en telkens opnieuw aan het politieke einddoel van de Europese eenmaking herinnerde.
Als voorzitter heeft Pierre Pflimlin op ons altijd indruk gemaakt door de kracht en duidelijkheid van zijn boodschap, die voor ons nog altijd zeer actueel is. Mede uit uw naam bied ik de familie van Pierre Pflimlin en in het bijzonder zijn dochter, die onze vergadering bijwoont, ons oprechte medeleven aan.
Onder het voorzitterschap van Pierre Pflimlin werden, in 1986, de vlag en het volkslied als symbolen van de Europese Unie aanvaard. Ter nagedachtenis van de heer Pflimlin stel ik nu voor naar het Europees volkslied te luisteren.
(De Vergadering luistert staande naar het Europees volkslied)

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Dames en heren, enkele dagen geleden zijn 58 clandestiene immigranten aan de Britse grens in een vrachtwagen op tragische wijze om het leven gekomen. Dat gebeurde op 18 juni. De tragische dood van die mannen en vrouwen die, zoals de twee Guinese jongeren die vorig jaar in het landingsgestel van een Europees vliegtuig stierven, al hun hoop in Europa hadden gesteld, kan ons alleen maar diep ontroeren.
Ik ben ervan overtuigd dat ieder van ons verbijsterd is over deze tragedie en dat wij het er allemaal over eens zijn dat de Europese Unie haar strijd tegen deze moderne vorm van slavernij moet opvoeren. Wij moeten alles doen om dit dodelijke netwerk op te rollen. De Europese Unie moet onmiddellijk reageren, een echt gemeenschappelijk immigratiebeleid uitstippelen, de betrekkingen tussen Noord en Zuid herzien en vooral de economische ontwikkeling en de toegang tot kennis in het Zuiden ondersteunen.
Het Verdrag van Amsterdam is een jaar geleden in werking getreden en de Europese Raad van Tampere vond zes maanden geleden plaats. Wij hebben een rechtsgrondslag om iets te ondernemen, maar moeten daartoe ook de politieke wil hebben. Wij moeten nu handelen. Daarom zullen het voorzitterschap van de Raad en de Europese Commissie morgenmiddag, op uw verzoek, in het Europees Parlement over dit onderwerp verklaringen afleggen.

Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Helmer
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Ik heb hier een artikel dat in de Britse krant The Independent is verschenen, over een ontmoeting die u naar het schijnt met Hare Majesteit Koningin Elizabeth II hebt gehad. Volgens dit artikel hebt u na afloop van deze ontmoeting de pers ingelicht over de politieke opvattingen van Hare Majesteit. Dit heeft in politieke kringen in het Verenigd Koninkrijk geleid tot enige bezorgdheid en verontrusting omdat, zoals u ongetwijfeld weet, zulke ontmoetingen volgens het protocol vertrouwelijk zijn en daarover geen mededelingen mogen worden gedaan.
Ik geef u hierbij graag de gelegenheid om ons te vertellen wat volgens u het protocol voor deze ontmoeting was en om misschien ook toe te lichten wat u naderhand tegen de pers hebt gezegd.

De Voorzitter
Dames en heren, ik kan u verzekeren dat ik na mijn bezoek aan de Britse koningin geen persconferentie heb gehouden. Ik kan u wel zeggen dat de euro in mijn besprekingen met de gezagsdragers die ik heb ontmoet een centraal thema was en dat ze allemaal veel belangstelling voor de kwestie hebben getoond.
Ik ben bereid u alles over mijn bezoek aan het Verenigd Koninkrijk te vertellen. De Britse pers heeft aan andere aspecten daarvan immers jammer genoeg geen aandacht besteed. Ik denk dan vooral aan het bezoek dat ik, om een belofte na te komen, aan een Brits landbouwbedrijf heb gebracht. In dat verband moet ik u zeggen dat het Britse rundvlees mij voortreffelijk heeft gesmaakt.

Tajani
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega' s, ik wil graag uw aandacht vragen voor een ernstig incident. Gisteravond, bij de finale van het Europees kampioenschap voetbal tussen Frankrijk en Italië, zijn enkele gehandicapten bij de ingang van het stadion in Rotterdam gefouilleerd en vernederd door de politie. Enkele Italiaanse televisiejournalisten hebben gefilmd hoe deze gehandicapten werden behandeld. Het resultaat was dat niet weinig journalisten zijn aangevallen en mishandeld door de politie, zoals te zien is op de televisiebeelden die door alle omroepen zijn uitgezonden. Enkelen van hen zijn gearresteerd, alleen maar omdat ze hun plicht deden.
Ik geloof niet dat de Rotterdamse politie op bevel van superieuren heeft gehandeld. Integendeel, ik ben ervan overtuigd dat de Nederlandse regering en de eindverantwoordelijken voor de openbare orde in Nederland zich van het optreden van de politie zullen distantiëren. De behandeling van deze Europese gehandicapten, Italiaanse en dus Europese burgers, en van de Italiaanse journalisten die hun beroep uitoefenden, moet echter krachtig worden veroordeeld, niet alleen door dit Parlement maar ook door de andere Europese instellingen.
Staat u mij toe, mevrouw de Voorzitter, nog een aanklacht toe te voegen over een onderwerp dat u nauwlettend heeft gevolgd, namelijk de veroordeling van dertien Iraanse joden tot lijfstraffen, enkele dagen geleden. Gelukkig zijn ze niet ter dood veroordeeld, misschien mede dankzij de directe interventies van dit Parlement. Dit Parlement heeft er namelijk op toegezien dat het proces in Iran rechtvaardig zou verlopen. Aan het begin van het derde millennium worden, na min of meer reguliere processen, nog steeds lijfstraffen uitgedeeld aan veroordeelden. Dat is de democratie en de beschaving van het derde millennium onwaardig. Een veroordeelde met de zweep afranselen is barbaars, ongeacht de misdaad die hij heeft begaan.
Daarom verzoek ik het Parlement, de Raad en de Commissie erop toe te zien dat deze minderheid van Iraanse joden in hoger beroep niet weer mishandeld wordt. Er zijn nu al mensen die zich over de veroordeling van joden verheugen. Het antisemitisme moet uit de Europese en de wereldgeschiedenis worden gebannen, want de joden hebben al te veel ellende en leed moeten doorstaan.

De Voorzitter
Mijnheer Tajani, ik dank u. Wat het eerste deel van uw opmerkingen betreft, is het duidelijk dat het om een choquerend incident gaat. Ik zal onderzoeken hoe wij uw gerechtvaardigd protest het best aan de Nederlandse autoriteiten kunnen overbrengen.
Wat de veroordeling van joden in Iran betreft, ben ik het volkomen met u eens. Wellicht moet ik de Iraanse president schriftelijk verzoeken de drie veroordeelden gratie te verlenen. Ik zal dat echter pas doen als het Hof van Beroep de veroordeling bevestigt.

Ik zie dat u het daarmee eens bent, waarvoor mijn dank.

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik u bedanken omdat ik heb gemerkt dat u altijd prompt en nauwgezet gevolg geeft aan de vragen die wij aan het begin van de vergaderperiode stellen. Hartelijk dank daarvoor.
Wat de gebeurtenissen in Rotterdam betreft, sluit ik me aan bij de woorden van de heer Tajani: dit is een ernstig incident. Wij hadden niet verwacht dat gehandicapten op zo' n manier behandeld zouden worden, maar ook niet dat journalisten belemmerd zouden worden in de uitoefening van hun beroep. Zij zijn namelijk urenlang zonder duidelijke reden vastgehouden. Wij zijn daarom van plan voor te stellen in het agendapunt van het actualiteitendebat over hooligans ook dit incident op te nemen. Dat voorstel zal ik later nader toelichten. Het Parlement heeft dan de gelegenheid zich hierover op een weloverwogen en serieuze manier uit te spreken. Ik vraag de collega' s dan ook bij de stemming over de onderwerpen van het actualiteitendebat dit voorstel te steunen, zodat ons Parlement zijn plicht kan doen en zich hierover kan uitspreken.

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, specifiek omdat de Nederlandse politie in het geding werd gebracht, moet ik toch even protesteren tegen het in één adem noemen van acties tegen joden en lijfstraffen, enzovoort en een normale inspectie van de Nederlandse politie die, op verzoek van enkele invalide Italiaanse toeschouwers van de wedstrijd, gepoogd heeft teams van de Italiaanse televisie weg te duwen. Toen dat niet lukte, zijn deze mensen inderdaad door de politie tegengehouden. Overigens moet ik zeggen dat ook de minister-president van Nederland en alle anderen die daar mee te maken hebben gehad buitengewone waardering hadden voor de wijze waarop de Nederlandse politie, samen ook met de politie van lidstaten die daar aanwezig waren, de openbare orde hebben beschermd. Ik vind dat deze aantijging in dit verband totaal ongepast is, hoezeer ik ook, en met mij meerderen, de Italianen gaarne een overwinning had gegund.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, in tegenstelling tot de eerste spreker wil ik u vragen namens uzelf en ons een klaar en duidelijk standpunt in te nemen over het volgende: op vrijdag is bij het Joegoslavische parlement een wet ingediend, de zogenaamde antiterreurwet, die in de eerste plaats gericht is tegen de jongeren die het steeds meer tegen Milosevic beginnen op te nemen. Deze wet is nog niet aangenomen. Ik zou u, mevrouw de Voorzitter, en natuurlijk ook de Raad en de Commissie, willen vragen alles in het werk te stellen om te verhinderen dat deze wet wordt aangenomen. Ik weet niet of we de Joegoslavische regering en het parlement kunnen beïnvloeden. Maar de jeugd in Joegoslavië moet weten dat wij aan haar kant staan.

De Voorzitter
Mijnheer Swoboda, ik neem met genoegen kennis van uw opmerking en van uw wens.

Miller
Mevrouw de Voorzitter, ik heb het incident met de gehandicapte of invalide toeschouwers in het stadion gisteren niet gezien, en ook niet het veronderstelde handgemeen met de Italiaanse journalisten. Ik was gisteren echter wel de hele dag in Rotterdam, van 's morgens vroeg tot 's avonds laat, en ik was ook aanwezig bij de finale. Ik wil de Franse, Italiaanse, Nederlandse en nog vele andere fans die uit alle delen van Europa daar naartoe waren gereisd om de finale te zien, mijn complimenten maken. Ik heb ook niets dan lof voor de Nederlandse politie, voor de wijze waarop zij zich gedroeg, en voor de inwoners van Rotterdam. Het was een geweldig dagje uit in Rotterdam. Het was een van de beste voetbalwedstrijden die ik ooit heb bijgewoond. De sfeer was allesbehalve vijandig. Ik heb nog nooit zo'n goede sfeer meegemaakt bij een cupfinale.
Met betrekking tot het punt dat de heer Helmer noemde, is hij met mij van mening dat wij Hare Majesteit de Koningin Elizabeth II geluk kunnen wensen met haar steun voor de euro?

De Voorzitter
Ik was zelf in Rotterdam aanwezig en heb daar de volstrekte onpartijdigheid waartoe ik als Voorzitter van het Europees Parlement verplicht ben, stipt in acht genomen. De sfeer was er inderdaad precies zoals u hebt gezegd.
Toch zullen wij het door de heer Tajani en mevrouw Napoletano gesignaleerde incident onderzoeken. U mag erop rekenen dat ik dat met de nodige zorgvuldigheid zal doen. Dat is nodig omdat het om gehandicapten gaat, wat het incident nog ernstiger maakt.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, ik wil uw aandacht vestigen op de verkiezingen van gisteren in Mexico. Daar heeft een machtswisseling plaatsgevonden. In Mexico zijn een nieuwe president, een nieuw parlement en een nieuwe senaat gekozen. De zogenaamde institutionele revolutie die 70 jaar heeft geduurd, is nu afgelopen. Ik vraag u de nieuwe president een gelukwens te sturen. Wij mogen beslist allemaal blij zijn met deze machtswisseling, omdat geen enkele revolutie 70 jaar kan duren.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, ik vind dat er nog iets gezegd dient te worden over de voetbalwedstrijd tussen Italië en Frankrijk. Dat alles zo goed verliep, was te danken aan de Zweedse en Deense leiding van de wedstrijd. Ik vind dat we de scheids- en grensrechters moeten danken voor hun fantastische inzet.

De Voorzitter
Mijnheer Blak, ik dank u. De scheidsrechters en ook de twee ploegen hebben het voortreffelijk gedaan.

Regeling van de werkzaamheden
De Voorzitter
Aan de orde is de regeling van de werkzaamheden.
De definitieve ontwerpagenda die door de Conferentie van voorzitters is opgesteld, overeenkomstig artikel 110 van het Reglement, is rondgedeeld.
De volgende wijzigingen zijn voorgesteld.
Donderdag Met betrekking tot het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties zijn verschillende wijzigingen voorgesteld.
De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten verzoekt om schrapping van punt I, "Fiji- en Salomonseilanden".

Sakellariou
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, op de Fiji-Eilanden heeft drie maanden geleden een staatsgreep plaatsgevonden. Daarbij werden gijzelaars genomen, en de hele pers en de hele politieke wereld hebben daartegen stelling genomen. Inmiddels is alles voorbij. Er hebben onderhandelingen plaatsgevonden, de gijzelaars zijn vrij, en de staatsgreep is allang achter de rug. Ik vraag mij af wat het Europees Parlement daarover nog zo dringend te zeggen heeft. Volgens mij is dit een overtreding van artikel 50 en bijlage III van ons Reglement. Daarom verzoeken wij dit punt uit het actualiteitendebat te schrappen.

Ludford
Mevrouw de Voorzitter, het is ontegenzeglijk waar dat zich dit weekend ontwikkelingen hebben voorgedaan, maar het is nog te vroeg om te zeggen waar deze toe zullen leiden. Er bestaat gerede twijfel of deze ontwikkelingen zullen leiden tot een volledig herstel van de constitutionele regering in Fiji. Dit vraagstuk blijft dan ook zeer belangrijk en actueel.
De Indische Fijiërs, de Indiase bevolkingsgroep in Fiji, zijn in groot gevaar. Er is de afgelopen weken sprake geweest van wetteloosheid, schade aan bezittingen en gevallen van agressie en verkrachting, zonder dat de veiligheidstroepen ingrepen. Er hebben mij verzoeken bereikt waaruit blijkt dat de plaatselijke bevolking verwacht dat de Europese Unie op de een of andere manier doeltreffend optreedt; mogelijkerwijs - dat zouden wij in het kader van de resolutie kunnen bespreken - in de vorm van sancties krachtens het Verdrag van Lomé.
Ik wil hier nu geen inhoudelijk debat over voeren, maar ik wil wel vragen om dit punt op de agenda te houden, omdat na de gebeurtenissen in het weekend het risico van ernstige discriminatie van één etnische groep in Fiji nog steeds bestaat. Men heeft er geen vertrouwen in dat de grondwet behoorlijk zal worden nageleefd en gerespecteerd. Ik vind niet dat de laatste ontwikkelingen het actuele belang van dit vraagstuk hebben verminderd.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)
De Voorzitter. De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten verzoekt om schrapping van punt II, "Tibet".

Sakellariou
Mevrouw de Voorzitter, het gaat hier ook helemaal niet om de inhoud van een ontwerpresolutie, maar om ons Reglement. Wij hebben er in de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid voor geijverd dit soort belangrijke kwesties niet tijdens het actualiteitendebat te behandelen, maar ze grondig aan te pakken binnen een commissie, dan wel naar aanleiding van een mondelinge vraag of een verklaring van de Raad. Ik doe hierbij een beroep op de collega' s die zich daarvoor ingezet.
In dit geval gaat het over Tibet. Wij weten hoe belangrijk deze kwestie is. Persoonlijk heb ik in 1992 een verslag over Tibet opgesteld. De resolutie die daaruit voortvloeide, is door dit Parlement destijds bijna unaniem aangenomen. Op 15 april hebben we hier in dit Parlement unaniem een ontwerpresolutie over Tibet aangenomen, en afgezien van een paar details herhalen we nu wat wij op 15 april gezegd hebben. Het lijkt me niet goed voor onze geloofwaardigheid als we steeds op dezelfde kwesties terugkomen. Daarom verzoeken wij om schrapping van dit onderwerp.

Bowis
Mevrouw de Voorzitter, Tibet is een vraagstuk dat al jaren op onze agenda staat, en tot op zekere hoogte begrijp ik het argument van de vorige spreker dan ook wel. Wij hebben over dit onderwerp de ene resolutie na de andere aangenomen. Het land wordt onrechtmatig bezet door China en de inwoners ervan worden door dat regime onderdrukt. Het is een dringende kwestie omdat de Chinese regering in de afgelopen maanden verscheidene maatregelen heeft genomen om mensen naar Tibet te laten verhuizen en om de natuurlijke rijkdommen daar te exploiteren.
Deze maatregelen werden aanvankelijk gesteund door de Wereldbank, Duitsland, de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk. Nu er druk is uitgeoefend, hebben Duitsland en de Verenigde Staten hun steun ingetrokken. De Wereldbank is bezig zich terug te trekken maar heeft dat nog niet in het openbaar gezegd. Wij moeten zo snel mogelijk druk op hen uitoefenen zodat zij hun steun voor deze maatregelen intrekken. Op deze manier kan dit Parlement opkomen voor de Tibetaanse bevolking, opkomen voor de democratie en opkomen voor de stopzetting van iets dat volgens het internationaal recht onrechtmatig is.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)
De Voorzitter. Nog altijd wat het actualiteitendebat betreft, heb ik drie verzoeken ontvangen om onder het punt "Mensenrechten" de rubriek "Hooligans" te vervangen. De Fractie de Groenen/Vrije Europese Alliantie verzoekt om vervanging van die rubriek door een nieuwe rubriek "Racistische incidenten in Duitsland en moord op Alberto Adriano". De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten verzoekt om vervanging van die rubriek door een nieuwe rubriek "Incidenten in het stadion van Rotterdam". De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij verzoekt om vervanging van die rubriek door een nieuwe rubriek "Grafschennis op de oudste joodse begraafplaats in Praag". Wij behandelen die verzoeken nu achtereenvolgens.

Schroedter
Mevrouw de Voorzitter, de racistische vervolging van onze medemensen in het Oosten van Duitsland wordt steeds dramatischer. Het is een oud probleem, en toch is het hoogst actueel. Ten behoeve van de heer Sakellariou merk ik op dat in Neissen het afgelopen weekeinde nog mensen vervolgd zijn, alleen maar omdat zij een andere taal spreken en een andere huidskleur hebben. Wij mogen dit in Europa niet toelaten, en het Europees Parlement zou dringend steun moeten verlenen aan de zwakker wordende krachten die in het Oosten van Duitsland proberen deze racistische tendensen, deze neonazi' s, die zogenaamd bevrijde gebieden tot stand willen brengen, van repliek te dienen. Dat is de achtergrond van ons verzoek. Wij willen duidelijk laten merken dat Europa multicultureel wil zijn, en dat Europa alle democratische krachten ondersteunt die zich tegen racisme en neonazisme verzetten. Daarom vraag ik u dit verzoek te steunen.
(Het Parlement verwerpt het verzoek van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie) De Voorzitter. Wij behandelen nu het verzoek van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten om vervanging van de rubriek "Hooligans" door een nieuwe rubriek "Incidenten in het stadion van Rotterdam".

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat, zoals zo vaak, het niet de vraag is welke onderwerpen er in het actualiteitendebat behandeld moet worden, maar hoe. Soms zouden afgevaardigden een bepaald onderwerp of bepaalde resoluties liever in een andere, laten we zeggen geschiktere, context willen behandelen. In dit geval gaat het om actualiteiten bij uitstek, in de termen van het Reglement, want dit incident heeft zich gisteren voorgedaan. Het Parlement doet met deze dringende resoluties wat in het Reglement voorzien is, namelijk actuele onderwerpen behandelen. Op die manier geven we gevolg aan wat hiervoor besproken is en waarvoor u, mevrouw de Voorzitter, zich steeds als woordvoerder heeft opgeworpen. Als een verenigd Parlement kunnen we dat doen. We kunnen de buitenwereld zo laten zien dat we niet aarzelen op te treden bij problemen die nader onderzocht moeten worden, zoals discriminatie van gehandicapten en belemmering van nieuwsgaring, ook niet als het de lidstaten van onze Gemeenschap betreft.
Ik geloof niet dat de Nederlandse collega' s uit de verschillende fracties er problemen mee zullen hebben dat dit incident tot op de bodem wordt uitgezocht. We weten immers dat er geen politieke bedoelingen achter zaten. Daarom juist moeten wij, in onze positie, dit soort incidenten voorkomen.

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, het lijkt mij logisch aangezien u al hebt toegezegd dat u zich op uw bekende discrete wijze zult informeren, en wij nu niet aan de hand van verhalen een debat en een urgentieresolutie in bespreking nemen. Het lijkt mij voor de hand te liggen dat wij wachten op de resultaten van uw missie.
(Het Parlement verwerpt het verzoek van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten)

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de collega' s graag voorstellen - als u wilt, kunt u het ook in stemming brengen - in de resolutie over de hooligans ook de incidenten in het stadion van Rotterdam te behandelen. Volgens mij is dat mogelijk en mocht het voorstel aangenomen worden, dan kunnen we de onderhandelaren opdracht geven ook hiermee rekening te houden. Dat lijkt me redelijk. Het zou een onbegrijpelijk verzuim zijn als we dat nalieten.

De Voorzitter
Mevrouw Napoletano, ik meen niet dat ik dat voorstel in stemming hoef te brengen. Iedereen heeft uw voorstel gehoord. Als de ontwerpresoluties worden opgesteld, zal iedereen zich herinneren wat u hebt gezegd en daar eventueel conclusies uit trekken.
Tenslotte verzoekt de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij om vervanging van de rubriek "Hooligans" door een nieuwe rubriek "Grafschennis op de oudste joodse begraafplaats in Praag".

Beysen
Mevrouw de Voorzitter, onze fractie acht het inderdaad nuttiger om zich te buigen over de zaken Praag en Tsjechoslowakije in plaats van over het hooliganisme, omdat bij de aanleg van een ondergrondse parkeerplaats in Praag de grondvesten werden blootgelegd van het oudste joodse kerkhof. Daar werden de kisten opgegraven en werd zonder enig gevoel voor eerbied het kerkhof ontwijd. Ondanks de beloften van de Tsjechische overheid om een alternatieve site te vinden voor de ondergrondse parkeerplaats en het kerkhof vooralsnog te beschermen als historisch monument, en ondanks ook protesten vanuit verschillende ambassades, werden deze werken voortgezet. Onze fractie is van oordeel dat aan kandidaat-lidstaten, zoals aan de republiek Tsjechië, duidelijk moet worden gezegd dat de Europese Unie erop staat dat grondrechten zoals vrijheid van godsdienst en levensovertuiging moeten worden gerespecteerd. Ik denk dat het een goed moment is om het Europees Parlement daarover een uitspraak te laten doen.
(Het parlement verwerpt het verzoek van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij)

MacCormick
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben zojuist besloten om deze ontwerpresolutie over voetbalvandalisme op de agenda te houden voor het actualiteitendebat. Ik wil graag een speciaal verzoek richten tot de vertaaldienst en aan iedereen die over dit voorstel het woord voert. Eén van de voetbalteams waarmee een deel van het voetbalvandalisme werd geassocieerd was het team dat Engeland vertegenwoordigde. De lidstaat die voor deze kwestie verantwoordelijk is, is het Verenigd Koninkrijk. Maar het is bij deze zaak heel belangrijk om onderscheid te maken tussen Groot-Brittannië - de staat met algemene verantwoordelijkheid - en één deel daarvan, namelijk Engeland. Dit is des te belangrijker in het licht van het voornemen van de Schotse voetbalbond om zich kandidaat te stellen als gastland voor de Europacup in het jaar 2008.

De Voorzitter
De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten verzoekt om schrapping van de rubriek "Irak".

Sakellariou
Mevrouw de Voorzitter, ik hou niet op aan het geweten van onze collega's te appelleren. Wij hebben met onze collega's, en met name met de coördinatoren uit de commissie buitenlandse zaken, geconstateerd dat niet alles wat in de actualiteitendebatten aan bod komt even zinvol is. Hetzelfde geldt nu voor Irak. Drie maanden geleden, in de plenaire vergadering van april, hebben we een resolutie aangenomen waarin alles gezegd is wat er over Irak te zeggen valt. Alle punten zijn aan bod gekomen. Ik heb de ontwerpresoluties die deze keer zijn ingediend aandachtig gelezen, en er staat niets nieuws in. Toch moeten ze nu in het actualiteitendebat behandeld worden, omdat een groep die vrijwillig naar Irak is afgereisd deze resolutie juist nu wil indienen. Ik vind dit geen juiste en zinvolle gang van zaken en daarom verzoeken wij dit punt te schrappen.
(Het Parlement verwerpt het verzoek) De Voorzitter. De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie verzoekt om vervanging van het punt "Venezuela" door een nieuw punt "Colombia en de internationale conferentie van donorlanden te Madrid".

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, op 7 juli vindt een internationale conferentie van donorlanden over Colombia plaats. Het gaat om de donorlanden die Colombia hulp verlenen in het kader van het hulpprogramma voor dat land, dat ook wel het Marshallplan wordt genoemd.
Op dit ogenblik worden voor die hulp twee verschillende strategieën voorgesteld. In de Amerikaanse strategie wordt een repressievere aanpak voorgesteld. Persoonlijk - ik meen dat ook namens mijn fractie te mogen zeggen - vind ik dat die strategie tot mislukken gedoemd is. Dat is trouwens al herhaaldelijk gebleken.
De Europese strategie is meer op de omschakeling op andere teelten gericht. Ze is dus op preventie gericht en is voor ons uit politiek oogpunt verkieslijk. Wij vinden het belangrijk dat het Europees Parlement zich, enkele dagen voor het begin van de conferentie, over deze kwestie uitspreekt.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, ik wil niet tegen het voorstel spreken omdat ik het volkomen eens ben met wat de heer Lannoye heeft gezegd. Ik vind het echter jammer dat wordt voorgesteld deze kwestie te behandelen in plaats van een ontwerpresolutie over Venezuela. Die is immers het resultaat van het bezoek dat een officiële delegatie van het Europees Parlement na de grote overstromingen aan dat land heeft gebracht. Sedertdien hebben wij daarover niet meer kunnen spreken.
Ik zal mij daarom met grote spijt van stemming over dit voorstel onthouden. Ik had liever gehad dat dit verzoek niet was ingediend, ook al ben ik het volkomen eens met wat de heer Lannoye heeft gezegd.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)
De Voorzitter. De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie verzoekt om vervanging van punt IV "Venezuela" door een nieuw punt "Temelin".

Echerer
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, het water staat ons aan de lippen. In Temelin is de kerncentrale in gebruik genomen, eerder dan was afgesproken en eerder dan verwacht. Het milieueffectenrapport wordt pas opgesteld als de brandstofelementen al zijn geplaatst. Eigenlijk is dat dus zinloos. Een en ander gebeurt ook tegen de zin van de Tsjechische minister van milieuzaken, tegen de wil van een groot deel van de Tsjechische bevolking en in weerwil van een dringend verzoek van de Duitse en Oostenrijkse ministers van milieuzaken om uitleg te ontvangen over de veiligheidsvoorzieningen.
Tsjechië heeft natuurlijk nog de tijd om het acquis communautaire, de Europese wetgeving, volledig om te zetten, maar het valt te betwijfelen of het land geneigd is nu al te beginnen met het overnemen van deze fundamentele aspecten van het Europese beleid ten aanzien van de burger en het milieu. Ik hoef u de bezorgdheid van de bevolking uit de aangrenzende gebieden niet te schetsen. Het is mogelijk dat dit alles volgende week al zijn beslag krijgt. Ik vind dat het Europees Parlement hierover een standpunt moet innemen. Ik zit eigenlijk op twee stoelen. Ik ben een Oostenrijkse, maar als Europese uit een aangrenzend gebied vraag ik natuurlijk ook om gemeenschappelijk actie te ondernemen.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Dit absurde debat toont aan dat een verslag-Provan over dringende kwesties bijzonder welkom zou zijn. De Portugese premier wacht al een uur en we zijn nog steeds niet klaar. Ik begrijp niet hoe het mogelijk is dat een fractie van dit Parlement twee voorstellen kan indienen om een agendapunt te vervangen. Ik weet niet op welk artikel van het Reglement zij zich beroept. Ik zou het dan ook bijzonder op prijs stellen, mevrouw de Voorzitter, als u mij hiervoor een verklaring kon geven.

De Voorzitter
Mijnheer Barón Crespo, dit is volkomen in overeenstemming met het Reglement. Toch hebt u hardop gezegd wat velen denken. Het spijt ons bijzonder voor de heer Guterres. Ik dank u dat u de collega's verzoekt het kort te houden.
(Het Parlement verwerpt het verzoek)
Het spijt me, maar de Conferentie van voorzitters heeft slechts vier onderwerpen voorgesteld. De Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten en de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie verzoeken om toevoeging van een nieuw punt "Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat".

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, dat is nu juist precies de reden waarom wij een aantal punten van de agenda wilden halen, wij wilden een kortere agenda. Maar ik zal het kort houden. U kent het Waarnemingscentrum in Wenen. Er hebben zich enige tijd geleden conflicten voorgedaan tussen het hoofd van dit Waarnemingscentrum en de regering, en ook met de Oostenrijkse vertegenwoordiger was er een conflict. Het lijkt er nu op dat deze enigszins geluwd zijn en dat de betrekkingen opklaren. Toch geloof ik dat dit Parlement alle regeringen, zowel de Oostenrijkse als de andere, ertoe dient op te roepen de goede werking van dit Waarnemingscentrum te waarborgen en zijn werkzaamheden te ondersteunen. Dat is de reden waarom wij dit punt willen toevoegen.

Watson
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek u deze ontwerpresolutie niet op de agenda te zetten voor het actualiteitendebat. Het gaat hier om een potentieel zeer ernstige zaak, waarbij wellicht sprake is van een inbreuk op artikel 10 van de Verdragen. Volgens mij vereist dit een serieuzere behandeling dan een dringende resolutie tijdens het actualiteitendebat op donderdagmiddag.
Deze zaak is onder de aandacht gebracht van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, waarvan ik de eer heb voorzitter te zijn. Wij hebben het standpunt over deze zaak van de directeur van het Waarnemingscentrum ontvangen. Ook hebben wij onze begrotingsrapporteur gevraagd een uitgebreider onderzoek in te stellen naar de houding van de Oostenrijkse regering tegenover het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat.
Wij moeten alle feiten kennen over het aftreden van de heer Pelinka, het Oostenrijkse bestuurslid van het centrum. Het kan zijn dat wij de zaak moeten doorverwijzen naar de commissie van drie wijzen die de situatie in Oostenrijk moet onderzoeken. Een ontwerpresolutie tijdens een actualiteitendebat zou echter eerder olie op het vuur zijn in plaats van licht op de zaak te werpen. Dit lijkt mij dan ook niet de goede manier. Ik wil daarom de leden oproepen tegen dit verzoek te stemmen.
(Het Parlement willigt het verzoek in) De Voorzitter. De andere twee verzoeken komen dus te vervallen. Andere wijzigingen zijn niet voorgesteld.
(Het Parlement neemt de aldus gewijzigde agenda aan)

Europese Raad / Portugees voorzitterschap
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over het verslag van de Europese Raad en de verklaring van de Commissie over de bijeenkomst van de Europese Raad van Feira en de verklaring van het fungerend voorzitterschap van de Raad over het Portugese voorzitterschap.

Guterres
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is voor mij buitengewoon belangrijk mij aan het begin van mijn toespraak namens de Portugese regering aan te sluiten bij het huldebetoon aan voorzitter Pflimlin en tevens onze oprechte deelneming te betuigen met zijn familie en zijn volk.
Nu wij het voorzitterschap van de Raad van de Unie niet langer uitoefenen, zou ik namens de Portugese regering mijn oprechte dank willen uitspreken voor het feit dat het Parlement en de Raad de afgelopen zes maanden uitstekend hebben samengewerkt, dankzij de grote inzet van uw instelling. Tevens wil ik de uiterst belangrijke bijdrage benadrukken die het Parlement tijdens ons voorzitterschap heeft geleverd, vanaf het allereerste begin bij het op tijd starten van de Intergouvernementele Conferentie tot het laatste moment bij de bemiddeling voor de kaderrichtlijn inzake het waterbeheer, die dankzij uw begrip is afgerond.
Aan het eind van deze zes maanden denk ik gewoon te kunnen zeggen dat wij onze taak hebben vervuld. Dat hebben wij gedaan uit naam van een Europees ideaal en op basis van een visie op de huidige wereld en haar problemen. Het is een wereld zonder politieke structuur die daarom niet in staat is vrede, stabiliteit, mensenrechten en democratie ten volle te garanderen. In onze wereld hebben de economie en de markt een globaliseringsproces doorgemaakt, maar wij hebben die mondiale economie en markt nog niet weten te reguleren. Aan de andere kant hebben wij de indruk dat wij, Europeanen, in deze wereld in een aantal essentiële sectoren voor de technologische en economische ontwikkeling pas op de plaats maken en enigszins achterblijven bij andere delen van de wereld die blijkbaar de laatste jaren dynamischer zijn.
Uit het voorgaande vloeien de elementen voort die de strategie van de afgelopen zes maanden hebben bepaald. Op de eerste plaats het scheppen van de voorwaarden om van de Europese Unie de komende tien jaar 's werelds meest dynamische en concurrerende kenniseconomie te maken. Dat moet gepaard gaan met een hoog werkgelegenheidsniveau, economische groei en sociale cohesie. Het tweede element van de strategie is de versterking van de Europese Unie op het politieke vlak, uitgaande van onze universele waarden. Dat betekent ook een grotere rol van Europa aan de top van het nieuwe bouwwerk voor de internationale betrekkingen, die evenwichtiger en rechtvaardiger moeten zijn en meerdere polen moeten kennen. Het derde en laatste element is het toekennen van een grotere rol aan de burgers en het Europees burgerschap, want per slot van rekening heeft het alleen zin een bepaalde strategie uit te werken of toe te passen als men dat voor de mens achter die strategie doet.
Laten wij over het eerste element praten dat ik heb genoemd: van de Europese Unie de komende tien jaar de meest dynamische en concurrerende kenniseconomie van de wereld maken. Dat was ook de belangrijkste reden de Top van Lissabon te houden, waarvan ik de doelen hier heb kunnen presenteren. Ik meen te kunnen zeggen dat die doelstellingen volledig bereikt zijn. Er is een strategie bepaald die volgens ons de voorwaarden creëert voor een duurzame groei in Europa van ten minste 3% en een arbeidsparticipatie over tien jaar van meer dan 70%. Dat laatste is essentieel voor de handhaving van onze sociale zekerheidsstelsels. Deze strategie is gebaseerd op een viertal pijlers. De eerste is het voorbereiden van de Europese Unie op de kenniseconomie door acties op het gebied van de informatiemaatschappij, wetenschap en technologie en onderwijs en scholing. De tweede pijler is het doorvoeren van de nodige economische hervormingen om het concurrentievermogen en de innovatie te stimuleren. Dat moet zowel gebeuren door het noodzakelijke economische hervormingsproces te verdiepen om tot een volledig geïntegreerde interne markt te komen, als door een ander innovatiebeleid en een nieuw ondernemingsbeleid te voeren. Op de derde plaats moet de sociale cohesie worden versterkt door werkgelegenheid, door hervormingen om de duurzaamheid van onze sociale zekerheidsstelsels te verzekeren, en door de strijd tegen de sociale uitsluiting. De vierde en laatste peiler is de coördinatie van het macro-economisch beleid. Enerzijds wordt daardoor de bereikte stabiliteit met geringe inflatie en lage overheidstekorten gegarandeerd die als springplank voor de euro heeft gediend. Anderzijds garandeert deze coördinatie een gunstiger macro-economische klimaat voor groei, werkgelegenheid, innovatie en ondernemingszin.
Deze vier onderdelen van de strategie zijn ten dele al in concrete resultaten omgezet. Dankzij de uitstekende samenwerking met de Commissie lagen er al vele dossiers op tafel bij de Europese Raad van Santa Maria da Feira. het actieplan voor de informatiemaatschappij, een eerste pakket besluiten voor de Europese wetenschapsruimte, een aantal essentiële elementen voor de consolidatie van ons ondernemingsbeleid (het handvest voor kleine bedrijven), het meerjarenprogramma, nog een reeks maatregelen voor de hervorming van de markten - met name de financiële -, het initiatief 2000 voor innovatie, ondernemingszin en de informatiemaatschappij van de Europese Investeringsbank, de rapporten van de Groep op hoog niveau over de duurzaamheid van onze sociale bescherming en de strijd tegen de sociale uitsluiting - die al geleid hebben tot het oprichten van een Comité voor sociale bescherming - en tot slot het initiatief van de Commissie inzake de strijd tegen de uitsluiting.
Dat alles betekent dat de strategie van Lissabon niet tot één dag beperkt is gebleven en versneld in de praktijk wordt uitgevoerd, waarbij de uiterst belangrijke rol die de Commissie op dit moment speelt speciale vermelding verdient. Wij hebben immers behalve een strategie een open coördinatiemethode voor beleid gedefinieerd die het brede gebied van de informatiemaatschappij, wetenschap, onderwijs, scholing, strijd tegen de armoede, ondernemingen, innovatie en economische hervormingen bestrijkt. Tegelijkertijd is zij echter ook gericht op de herziening van onze sociale zekerheidsstelsels, het scheppen van werkgelegenheid en de belangrijkste aspecten van de sociale samenhang. Voor al deze sectoren hebben wij dus een open coördinatiemethode gedefinieerd, waarbij op Europees niveau richtsnoeren met indicatoren voor benchmarking kunnen worden vastgelegd. Die indicatoren worden op dit moment geselecteerd door nationale initiatieven die met elkaar vergeleken en gecoördineerd kunnen worden. Dat schept de mogelijkheid om met een controleerbare coördinatiemethode het economisch en sociaal beleid op het niveau van de Unie te doen convergeren, hetgeen een fundamentele innovatie is in de werkwijze van de Unie.
De strategie van Lissabon is mede geen eendagsvlieg gebleken omdat zij stoelt op de sterke wil de economische en sociale hervormingen op het hoogste niveau politiek te sturen. Daarom is het besluit genomen elk voorjaar een Europese Raad te houden die, op basis van een reeks door de Commissie geselecteerde indicatoren voor structurele verandering en een verslag van de Commissie, jaarlijks de belangrijkste prioriteiten voor het economisch en sociaal beleid kan vastleggen. Op die manier kan de Europese Raad de nodige politieke leiding geven aan het werk van de Raad in zijn diverse samenstellingen en van de talrijke comités.
Voorts is gedurende deze zes maanden Griekenland toegetreden tot de euro en is tijdens de Europese Raad van Feira een besluit genomen over het belastingpakket. Dat besluit is weliswaar geen definitieve beslissing en slechts het begin van het einde, maar wel een begin waar wij 12 jaar op hebben gewacht. Het viel namelijk niet te begrijpen dat het Europa van de interne markt en van de eenheidsmunt voor de meeste lidstaten, niet een minimum aan overeenstemming wist te bereiken op fiscaal vlak, terwijl belastingheffing een essentieel element is van elk politiek en economisch systeem.
Een Europa dat in staat is als een samenhangend geheel te concurreren, maar ook een sterker en eensgezinder Europa. In dat verband wil ik benadrukken dat er zeer belangrijke stappen zijn gezet om ons gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid geloofwaardiger te maken. Het Interimcomité voor politieke en veiligheidsvraagstukken en het militaire Interimcomité zijn al actief, evenals de militaire staf. Deze voorbereidende werkzaamheden zullen in oktober tot een conferentie over de beschikbaarstelling van troepen leiden. Er zijn ook regels vastgesteld voor de coördinatie tussen de Europese Unie en de NAVO, evenals geïnstitutionaliseerde vormen van overleg met de zes Europese NAVO-landen die deel uitmaken van de Europese Unie en met de groep van 15 Europese landen, waaronder alle kandidaatlanden voor de Unie. Door deze hervormingen kunnen alle besluiten van Helsinki geconcretiseerd worden, te meer daar ook het Comité voor de civiele aspecten van het crisisbeheer al begonnen is met zijn werkzaamheden en er ook werk wordt gemaakt van programmering van het civiel crisisbeheer. Wij wensen op die manier als Unie de beschikking te krijgen over politieagenten, met als doel vijfduizend agenten in 2003 waarvan er binnen een maand duizend gemobiliseerd kunnen worden.
Het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid is zo een pijler van de geloofwaardigheid van onze politieke unie. Voor die politieke unie is natuurlijk de hervorming van de instellingen nodig die op de agenda van de Intergouvernementele Conferentie stond. Het voorzitterschap heeft gedurende deze zes maanden intensief gewerkt om de werkzaamheden van de conferentie voor het einde van het jaar te kunnen afronden, daar die conferentie onmisbaar is voor de levensvatbaarheid van de eerste uitbreiding. Daarom hebben wij ons vooral gewijd aan een verslag over de resterende punten van Amsterdam. Bovendien zijn wij erin geslaagd de vormen van versterkte samenwerking op de agenda te plaatsen waarmee de 15 eindelijk hebben ingestemd. Wij hebben daar hard aan gewerkt en wij vinden het een zeer belangrijk element voor de mogelijke verdieping van de Europese integratie in het kader van een verbreed en heterogener Europa.
Tegelijkertijd wordt er natuurlijk een zeer belangrijk debat over de toekomst van Europa gevoerd. Het voorzitterschap heeft vooral een succes willen maken van de IGC om de uitbreiding mogelijk te maken, maar vanzelfsprekend kan niemand van ons onverschillig blijven voor dat debat. Dat geldt zowel voor degenen - en hier spreek ik als Portugees - die vinden dat ons institutioneel model verbeterd moet worden zonder het radicaal te wijzigen, als voor degenen die wellicht wensen (en persoonlijk ben ik daar faliekant tegen) dat de Unie in intergouvernementele richting afglijdt, ....
.... maar ook voor degenen die menen dat de instellingen herijkt moeten worden en dat er een duidelijke stap in de richting van een Europees federaal model moet worden gezet.
Wat ons betreft zullen wij altijd openstaan voor dat debat, maar ik zou wel de aandacht van het Parlement op een belangrijk aspect willen vestigen: er is geen enkel federaal stelsel in de wereld dat louter politiek is. Geen enkele politieke federale overheid kan het stellen zonder een flinke federale begroting en aanzienlijke bevoegdheden.
(Applaus)Daarom is volgens ons een vage en abstracte discussie over institutionele zaken, zonder de financiële en fiscale consequenties van dat federale model volledig te overzien, een discussie in het luchtledige. Wij zijn volledig beschikbaar voor die discussie, maar volgens heeft die alleen zin als alle aspecten erbij betrokken worden.

Intussen heeft het voorzitterschap deze zes maanden op institutioneel vlak geprobeerd zich te concentreren op het scheppen van de mogelijke voorwaarden voor de uitbreiding. De werkzaamheden voor de uitbreiding hebben de afgelopen zes maanden een hoog tempo gekend: wij hebben 78 hoofdstukken van de onderhandelingen met de kandidaatlanden kunnen afsluiten en 52 hoofdstukken kunnen openen. In dit verband wil ik benadrukken dat voor het openen van een hoofdstuk een gemeenschappelijk standpunt van de 15 lidstaten nodig is. Met alle landen van de groep van Luxemburg zijn nu alle hoofdstukken geopend, met uitzondering van de institutionele kwesties en diversen. En zelfs wat betreft de groep van Helsinki is er al een aanzienlijk aantal hoofdstukken geopend en eveneens een groot aantal afgesloten. Ik wil hier de enorm belangrijke en dynamische rol benadrukken die de Commissie in dit versnelde onderhandelingsproces heeft gespeeld.
Gezien onze visie op de wereld en onze wens dat Europa de top vormt van een nieuw, evenwichtiger en rechtvaardiger bouwwerk van internationale betrekkingen, is het erg belangrijk dat de Unie actieve en levendige buitenlandse betrekkingen onderhoudt. Daar hebben wij de afgelopen zes maanden dan ook naar gestreefd, in nauwe samenwerking met de Commissie. Ik ben overigens verheugd dat vice-voorzitter Christopher Patten hier vandaag aanwezig is. Twee dingen waren absoluut nieuw: de Euro-Afrikaanse Top en de topontmoeting met India, de grootste democratie ter wereld, dat voortaan op het hoogste niveau geregelde contacten met de Europese Unie zal onderhouden. Voorts konden de onderhandelingen over de verlenging van het Verdrag van Lomé worden afgerond en overeenkomsten met Mexico en Zuid-Afrika worden gesloten, terwijl de onderhandelingen met de MERCOSUR zijn geopend. Er is intense activiteit geweest op het Euro-mediterrane front en in het kader van het Midden-Oostenbeleid. Hetzelfde geldt voor de transatlantische betrekkingen en voor de relaties met landen in Azië en in het gebied van de Stille Oceaan, Rusland en andere Midden- en Oost-Europese landen en landen in Centraal-Azië. Voor het Middellandse-Zeegebied en voor de noordkant van de Europese Unie is er een gemeenschappelijke strategie goedgekeurd. Deze twee zaken kunnen volgens mij perfect samengaan, daar zij verwijzen naar het zuiden en het noorden van de Europese Unie. Dat geeft aan dat onze roeping niet eenzijdig is, niet gericht op één bepaald geografisch gebied, maar waarlijk universeel.
Natuurlijk bleef te midden van dit alles de Balkan een permanente bron van zorg. Die zorg werd des te groter, omdat wij aan het begin van ons semester de trieste indruk hadden dat, naast de enorme omvang van de problemen op de Balkan waarmee wij te kampen hadden, de internationale gemeenschap zelf "gebalkaniseerd" was in de manier waarop de problemen daar werden aangepakt. Niets dan lof voor de uitstekende samenwerking van de Hoge Vertegenwoordiger, Javier Solana, en vice-voorzitter Christopher Patten. Dankzij hen is de Europese Unie niet gebalkaniseerd, maar is de Unie daarentegen de afgelopen zes maanden op gecoördineerde en geïntegreerde wijze op de Balkan opgetreden, en is er een link gelegd met het stabiliteitspact. Voor dat pact zijn eindelijk de nodige gelden ter beschikking gesteld om die landen te kunnen steunen en coherent te kunnen optreden met betrekking tot een reeks zeer complexe situaties die ik vanwege tijdgebrek nu niet zal beschrijven.
Wij weten dat wij nog veel werk voor de boeg hebben. Ook weten wij dat er enorme obstakels overwonnen zullen moeten worden en dat het ontbreken van democratie in Servië een centraal probleem is, waardoor elke strategie voor de Balkan zeer moeilijk uitvoerbaar is. Wij weten echter ook dat wij in de Europese Unie niet gebalkaniseerd zijn en nu op geïntegreerde wijze optreden. Ik wil het Parlement ook danken voor zijn inspanningen om het probleem van de financiële steun aan Montenegro op te lossen, die volgens ons een essentiële voorwaarde is om een heel duidelijke boodschap te geven aan allen die zich inzetten voor de democratie in dat gebied.
Ik wil ook de problematiek van de ruimte van de burgers noemen. Het gaat hier om zaken van de derde pijler die voortvloeien uit de Top van Tampere, zoals de strijd tegen drugs en de externe dimensie van de derde pijler. Hierbij worden wij geconfronteerd met uiterst belangrijke kwesties, zoals met name immigratie, een bepalende factor in de verdere ontwikkeling van onze buitenlandse betrekkingen en de analyse van onze samenleving in de komende jaren.. Nu wil ik echter de lopende werkzaamheden voor het Handvest van de grondrechten belichten, daar dit Handvest een belangrijke bijdrage is aan de bekrachtiging van het Europees burgerschap. Ik zou willen dat wij dat burgerschap allemaal in het licht van de waarden van de Verlichting zagen. Anders gezegd, in het licht van de waarden van de politieke rede, in tegenstelling tot alle vormen van politiek populisme, doorgeschoten nationalisme, religieus fundamentalisme of uitingen van vreemdelingenhaat of racisme. In dat licht heeft het zin dat er een nieuw Europees burgerschap ontstaat en het Europees beschavingsmodel geconsolideerd wordt.
Mevrouw de Voorzitter, ik neem aan dat president Jacques Chirac morgen in dit Parlement zal zijn. Ik wil eindigen door hem en de Franse regering zeer veel succes toe te wensen bij het leiden van de Raad gedurende de komende zes maanden. Namens de Portugese regering wil ik het nieuwe voorzitterschap nu reeds onze volledige samenwerking aanbieden.
(Applaus)

De Voorzitter
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik dank u.
Het woord is aan de heer Patten, namens de Commissie.

Patten
. (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag beginnen met mij, net als de minister-president net heeft gedaan, aan te sluiten bij uw ontroerende in memoriam voor voorzitter Pflimlin. Ik weet zeker dat wij het allemaal van harte eens waren met alles wat u hebt gezegd over zijn rol als een van de architecten van Europa en van de democratische controle in Europa. Het was een prachtige toespraak, die getuigde van groot politiek inzicht, en het was dan ook een voorrecht om deze te mogen bijwonen.
Ook ik wil graag enkele woorden zeggen over de recente Europese Raad van Feira, een bijeenkomst die ik heb bijgewoond samen met voorzitter Prodi, die hier vanmiddag niet aanwezig kan zijn in verband met een vergadering in Parijs met het nieuwe Franse voorzitterschap. Voordat ik hierover meer zeg, wil ik echter namens al mijn collega's in de Commissie mijn grote waardering uitspreken voor het vele werk, de vakkundigheid en de energie die de Portugese regering de afgelopen zes maanden in het voorzitterschap van de Raad heeft gestoken.

Dit heeft niet alleen geleid tot het succes van de Top van Lissabon en de Top van Feira, maar ook tot dat van het dagelijkse werk achter de schermen, dat van vitaal belang is indien wij de ambitieuze doelstellingen van Europa willen bereiken. Ik wil daar graag aan toevoegen dat ik met zeer veel plezier heb samengewerkt met de Portugese ministersploeg. Ik heb deze samenwerking als zeer waardevol ervaren. Wij stellen met erkentelijkheid vast dat velen van hen, zoals de minister van Buitenlandse Zaken, hebben gewerkt in een verbazingwekkend hoog tempo, een tempo waarmee zij in sommige 90-minutenwedstrijden van de afgelopen paar weken zeker zouden zijn uitgeroepen tot beste speler van de wedstrijd.
De Europese Raad van 19 en 20 juni heeft een belangrijke bijdrage geleverd aan de consolidatie van het Europese eenwordingsproces. Er stonden veel uiteenlopende onderwerpen op de agenda. Ik wil mij hier concentreren op enkele onderwerpen die volgens de Commissie de belangrijkste waren. Ten eerste hebben de staatshoofden en regeringsleiders bevestigd dat Griekenland voldoet aan de nodige voorwaarden om deel te nemen aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie. Griekenland zal deel gaan uitmaken van de eurozone vanaf 1 januari volgend jaar. Dit zal naar ik hoop een signaal zijn voor enkele andere landen, waaronder het land dat ik het best ken.
(Applaus) Ik zie dat de heer Helmer niet aanwezig is en dus niet mee kan applaudisseren.
(Gelach)
Ten tweede heeft de Europese Raad de voortgang geëvalueerd die is geboekt bij de uitvoering van de in Lissabon vastgestelde economische en sociale agenda. Zoals de minister-president al opmerkte, heeft de Raad een nieuwe impuls gegeven aan het werk dat al is begonnen, met name aan het actieplan e-Europe, het onderzoeks- en ondernemingsbeleid, en het uiterst belangrijke onderwerp van de sociale insluiting.
In september zal de Commissie met voorstellen komen voor indicatoren waarmee wij onze vorderingen met betrekking tot de doelstellingen van Lissabon kunnen meten. Deze indicatoren kunnen ook worden gebruikt als basis voor het samenvattend verslag aan de Europese Raad volgend voorjaar.
Ten derde is er enige vooruitgang geboekt met de voltooiing van de interne markt. Met name zullen de Europese energiemarkten verder worden geliberaliseerd en zal het luchtvervoer efficiënter worden dankzij de instelling van wat wij tegenwoordig het interne Europese luchtruim noemen.
Ten vierde was de Raad blij met de globale economische richtsnoeren voor 2000. De Raad heeft dan ook aanbevolen deze goed te keuren Deze richtsnoeren weerspiegelen de noodzaak om te blijven groeien en een macro-economisch beleid te blijven voeren dat de stabiliteit versterkt. De richtsnoeren benadrukken vooral de kwaliteit en de duurzaamheid van overheidsfinanciën en de noodzaak van een voortdurende vernieuwing van de Europese markten voor producten, kapitaal en arbeid. De Raad heeft opnieuw zijn vaste voornemen geuit om de hervormingen door te voeren die noodzakelijk zijn om van Europa een echte kenniseconomie te maken.
Zoals u al zei, mevrouw de Voorzitter, werden wij tijdens de top van Feira opgeschrikt door het nieuws van de tragische dood van 58 illegale immigranten die verborgen zaten in een vrachtwagen in Dover. De Europese Raad heeft deze vorm van mensensmokkel scherp veroordeeld, en opnieuw zijn vaste voornemen geuit om in Europees verband actie te ondernemen tegen de criminelen die bij dergelijke activiteiten betrokken zijn.
De tragedie in Dover onderstreept de dringende behoefte aan een gemeenschappelijk Europees immigratie- en asielbeleid. Dit punt is in de media - ook in het land dat ik het best ken - veelvuldig naar voren gebracht. De Commissie zal voor het einde van het jaar met relevante voorstellen komen.
Mensensmokkel is een ernstige internationale misdaad, die geen enkele regering alleen kan oplossen. Wat wij nodig hebben is een gemeenschappelijke Europese definitie van deze vorm van misdaad, en krachtige internationale samenwerking, zodat degenen die een dergelijke misdaad begaan, worden gepakt en bestraft. Onze burgers verwachten dit van ons, en wij moeten zorgen dat we deze verwachting niet beschamen.
Onze burgers verwachten ook snelle en duidelijke maatregelen op het gebied van voedselveiligheid, zeker na de voedselschandalen van vorig jaar. De Commissie heeft op dit gebied veel werk verzet. De Europese Raad heeft krachtig zijn steun uitgesproken voor wat wij doen. De Raad heeft toegezegd zich te zullen inspannen voor de instelling van een onafhankelijke instantie voor voedselveiligheid, en wel zodra het Parlement zijn mening hierover heeft gegeven. Ik vertrouw erop dat dit op zijn laatst tijdens de eerste vergaderperiode in oktober zal gebeuren
In Feira is ook op het laatste moment nog een doorbraak bereikt op het gebied van het belastingpakket - een succes dat pas na heel wat nachtelijke vergaderuren in de loop van de ochtend tot stand kwam. Deze ingewikkelde overeenkomst zal leiden tot een richtlijn aangaande de belastingheffing op spaartegoeden. Voordat de richtlijn wordt aangenomen, zullen gesprekken worden gevoerd met de Verenigde Staten en met belangrijke derde landen, zoals Zwitserland. In deze gesprekken hopen wij te bereiken dat overeenkomstige maatregelen zullen worden getroffen op internationaal niveau.
In de tussentijd zal het coëxistentiemodel worden voortgezet, waarbij de EU-lidstaten informatie uitwisselen of zelf een bronbelasting heffen. De richtlijn moet uiterlijk 31 december 2002 unaniem worden aangenomen. Het was, zoals de geachte afgevaardigden zullen begrijpen, niet eenvoudig hierover tot overeenstemming te komen, vooral voor lidstaten die een sterke traditie ten aanzien van het bankgeheim kennen. We zijn bijzonder gelukkig met de positieve uitkomst.
Zoals de minister-president al zei, waren er ook enkele belangrijke ontwikkelingen in Feira op het gebied waarvoor ik enige verantwoordelijkheid draag. In het licht van de recente EU-Top over Rusland, een Top die naar ik meen als tamelijk geslaagd werd beschouwd, hebben wij een evaluatie gemaakt van de betrekkingen van de Europese Unie met Rusland en van de situatie daar, met inbegrip van Tsjetsjenië. Het is nog te vroeg om het economisch programma van president Poetin te beoordelen. De kern van onze boodschap is echter dat een verstandig programma cruciaal is om het vertrouwen van investeerders te vergroten.
Het is waar dat zich in Tsjetsjenië de laatste tijd enkele gematigd positieve ontwikkelingen hebben voorgedaan in reactie op internationale en Europese druk. Zo kon kort geleden een ECHO-missie plaatsvinden en hebben westerse humanitaire hulporganisaties betere toegang tot het gebied. Het conflict duurt echter voort en wij zijn nog altijd erg bezorgd. In het bijzonder willen wij dat humanitaire hulporganisaties veel betere toegang krijgen. Ook willen wij dat volledig onafhankelijk onderzoek wordt gedaan naar berichten over schendingen van de mensenrechten, en dat er een echte dialoog op gang komt tussen de Russische regering en de Tsjetsjenen.
Ik ben blij met de goedkeuring van de gemeenschappelijke strategie voor het Middellandse-Zeegebied. Het is vooral de verdienste geweest van het voorzitterschap dat deze er is gekomen. De strategie zal ons helpen om het proces van Barcelona te versterken. De Commissie zal later deze maand voorstellen indienen om dit proces nieuw leven in te blazen. De strategie voor het Middellandse-Zeegebied is heel breed van opzet; zij geldt voor alle landen in de regio en heeft ook betrekking op de stabilisering van de vrede in het Midden-Oosten. Na jaren van conflict en spanning in het Midden-Oosten is de tijd nu duidelijk rijp voor vrede. We juichen de Israëlische terugtrekking uit Libanon toe. Onze missie van deskundigen is teruggekeerd uit Zuid-Libanon en wij beraden ons op wat wij kunnen doen om het gebied bij de wederopbouw te helpen.
Javier Solana en ik hebben in Feira een vervolgrapport gepresenteerd waarin in grote lijnen wordt aangegeven wat er sinds Lissabon in de westelijke Balkan is bereikt. De minister-president wees al op het belang hiervan.
Als de grootste uitdagingen voor de komende maand zien wij voortzetting van onze steun aan Montenegro, versterking van de burgermaatschappij en de pers in Servië, steun aan de verkiezingen in Kosovo en UNMIK, en steun voor regionale integratie. Vorige week bracht ik voor de vierde keer een bezoek aan Kosovo. Afgelopen vrijdag bezocht ik ook de vroegere Joegoslavische republiek Macedonië. Ik zag daar weer eens met eigen ogen voor welke uitdaging wij daar staan, maar ook wat wij daar kunnen bereiken als wij samenwerken.
Ik wil hier nog graag enkele punten aan toevoegen. Allereerst zijn wij de delegatie van het Parlement die kort geleden Kosovo bezocht bijzonder dankbaar. Zij heeft kunnen bevestigen dat ons team daar goed werk doet en dat er niet meer hulp wordt aangeboden dan men ter plaatse aankan.
Ik hoop dat de Raad en het Parlement de voorstellen zullen steunen die wij hebben ingediend voor een nieuwe verordening waarmee onze financiële hulp aan de Balkan wordt geregeld. Als wij de ontwikkelingen willen versnellen, is het belangrijk om sneller te beraadslagen over zaken als nieuwe financiële verordeningen. Ik hoop dat wij ook krachtige steun tegemoet kunnen zien voor onze voorstellen voor asymmetrische autonome handelsmaatregelen voor dit gebied.
Als wij willen dat deze landen meer handel met elkaar gaan drijven, is het belangrijk dat wij onze eigen markt voor hen beter toegankelijk maken. Dat zou de beste vorm van hulp zijn voor de komende maanden en jaren.
Voordat ik eindig, wil ik kort nog iets zeggen over de EU-Top met India. Deze Top was uitsluitend te danken aan het initiatief dat afgelopen najaar door het Portugees voorzitterschap werd genomen, al weet ik dat veel leden van dit Parlement, zoals de heer Dupuis, al jarenlang actief pleiten voor een intensievere dialoog met India. Wij hebben in de Unie het belang van India en dat van het ontwikkelen van onze economische en politieke betrekkingen met dat land, soms onderschat. India is de grootste democratie ter wereld. Bij iedere gang naar de stembus stemmen daar meer mensen dan in de Europese Unie, de Verenigde Staten en Canada samen. Het is een democratie die veel van onze waarden deelt, en die al een traditie van politieke tolerantie kende toen wij nog geloofden in het goddelijk recht van koningen.
Wat wij op de bijeenkomst van vorige week in Lissabon hebben bereikt, betekende een belangrijke stap voorwaarts. Ik hoop dat wij er in het nieuwe jaar in zullen slagen een begin te maken met de rondetafelgesprekken met vertegenwoordigers van de Indiase burgermaatschappij. Ik hoop dat het ons zal lukken om een netwerk in de vorm van een denktank met India op kunnen zetten, en dat wij onze betrekkingen met dat bijzondere en belangrijke land verder zullen kunnen ontwikkelen en versterken.
Tot besluit, de Raad van Feira was de kroon op het werk van een bijzonder succesvol Portugees voorzitterschap. Bovenal legde deze Raad de basis voor een aantal belangrijke beslissingen die uiterlijk later dit jaar zullen moeten worden genomen. De minister-president noemde al enkele constitutionele discussies die we in de Europese Unie hebben aangezwengeld. De verleiding is groot om enkele van zijn opmerkingen hierover de revue te laten passeren, zowel wat de hoofdlijnen als de details betreft. Misschien is het echter beter om dat voorlopig over te laten aan mijn superieuren, al beloof ik dat ik geen eed van omertà zal afleggen met betrekking tot dit onderwerp. Het is duidelijk dat wij een paar belangrijke politieke discussies moeten voeren. De Duitse minister van Buitenlandse Zaken heeft met zijn toespraak, die hij weliswaar op persoonlijke titel hield, een soort dijkdoorbraak veroorzaakt waardoor nu allerlei commentaren en argumenten komen binnenstromen. Het is altijd mijn overtuiging geweest dat het in de politiek beter is om belangrijke zaken te bespreken dan om ze in de doofpot te stoppen. Ik ben er zeker van dat wij dat in de komende paar maanden zullen doen, al is het belangrijk dat wij ons vóór Nice concentreren op de echte prioriteiten voor de IGC.
Wij wensen het voorzitterschap van de Franse Republiek alle succes toe bij het voortzetten van het proces. Ik hoop van harte dat zij even succesvol zullen zijn als het Portugese voorzitterschap. Ik ben ervan overtuigd dat de samenwerking met hen even plezierig zal zijn.
(Applaus)

Pacheco Pereira
Mijnheer de eerste minister, u zult mede als voormalig parlementslid begrijpen dat politieke kwesties centraal moeten staan bij dit parlementair debat. In dit verband zijn er in uw toespraak in ieder geval twee zaken die ik zou willen belichten. Op de eerste plaats verbaast het mij dat u hier kritiek geleverd heeft op wat in uw woorden "het afglijden in intergouvernementele richting" heet, want juist onder het Portugees voorzitterschap is er de afgelopen zes maanden daadwerkelijk sprake geweest van een versterking van de Raad ten koste van de Commissie en het Parlement. U heeft dat zelf trouwens ook laten blijken toen u sprak over "het tonen van een sterke wil om de Unie politiek te sturen", waarmee u duidelijk heeft gemaakt dat het gaat om de leiding door de Raad ten nadele van de andere twee instellingen. Het is dan ook op zijn plaats woorden en intenties te vergelijken met de werkelijkheid.
Als wij dan de lastigste kwestie van de afgelopen zes maanden bekijken, kunnen wij vaststellen hoe ver het afglijden in intergouvernementele richting is gegaan. Ik heb het natuurlijk over de kwestie Oostenrijk die u, naar ik veronderstel, hier niet graag bespreekt. In die kwestie zit een element dat zeer gevaarlijk is voor de toekomst van de Unie, wat trouwens nog eens duidelijk gebleken is tijdens de impasse over deze zaak in Feira. Ten eerste is het gevaarlijk, omdat de collegiale besluitvorming van de Unie vervangen wordt door de versterking van de bilaterale besluitvorming tussen de lidstaten. Als er iemand nooit had moeten optreden als woordvoerder van de 14, was u dat mijnheer de eerste minister, omdat u voorzitter was van de Europese Unie. U had nooit, onder geen enkele omstandigheid, als woordvoerder mogen fungeren, zelfs niet als u van mening was dat Portugal zich bij de sancties moest aansluiten. Door wel als woordvoerder op te treden, heeft u onvermijdelijk de kwestie Oostenrijk binnen de Europese Unie gebracht. Als het probleem niet snel wordt opgelost, zal deze kwestie op institutioneel vlak de interne betrekkingen in de Europese Unie vertroebelen. Ik moet u trouwens zeggen dat wij allemaal al begrepen hebben dat, om gezichtsverlies te vermijden, er al over een begin van een oplossing is onderhandeld. Ik moet u evenwel zeggen dat ook dat begin van een oplossing een teken van zwakte is. Het is vooral een teken van zwakte van de 14, die een politiek initiatief genomen hebben en niet weten hoe eruit te geraken. In de huidige politiek blijkt de zwakte van politici uit de tendens de politieke besluiten over te laten aan wijzen, deskundigen en rechters. De sancties zijn opgelegd door een politieke maatregel en degenen die deze maatregel hebben genomen hadden de moed moeten opbrengen de sancties in Feira te beëindigen.
Ik heb helaas weinig tijd iets te zeggen over de Intergouvernementele Conferentie, maar toch wil ik kwijt dat er ook hier sprake is van gevaarlijke tendensen. Ik ben niet tegen vormen van versterkte samenwerking, maar het moet wel heel duidelijk zijn dat die vorm van samenwerking geldt voor sectoraal beleid en niet voor het institutionele en algemene beleid van de Unie. Anders krijgen wij op termijn twee Europese Unies, een kopgroep en andere landen die daar achteraankomen. Dat zal dan ook een eind maken aan wat sinds de Tweede Wereldoorlog de motor van de Europese Unie en de Europese Gemeenschap is geweest. Vormen van versterkte samenwerking mogen dus niet tot een Europa van twee snelheden leiden, maar moeten het wat sectoraal beleid aangaat mogelijk maken dat de landen die dat wensen sneller vooruitgaan. Dat mag echter niet gelden voor de instellingen, want dat leidt tot een opdeling van de Unie.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, waarde collega's, in de eerste plaats schaar ik mij volledig achter het in memoriam dat onze Voorzitter ter nagedachtenis van oud-Voorzitter Pflimlin heeft uitgesproken. Hij was een van mijn voorgangers en een goede vriend. Bovendien was hij het die de Spaanse en Portugese leden heeft onthaald toen wij hier in dit Parlement arriveerden, precies omdat wij in onze landen een waardengemeenschap tot stand hadden gebracht die wij nu trachten te versterken. Dat acht ik bijzonder belangrijk, temeer daar de Portugese premier juist de afgelopen maanden in verband met de verdediging van deze gemeenschappelijke waarden een enorme vastberadenheid aan de dag heeft gelegd.
Premier Guterres heeft gewezen op de goede verstandhouding die wij tijdens het voorbije halfjaar hadden en hij heeft het Parlement daarmee gecomplimenteerd. Ik zou hem dit compliment willen retourneren, want ondanks mijn jarenlange ervaring in dit Parlement had ik nog nooit een premier driemaal tijdens zijn voorzitterschap voor dit Parlement zien verschijnen, en hij heeft dat wel gedaan. Het is een kwestie van stijl, en ik denk dat het Portugese voorzitterschap wat dat betreft een belangrijke stap voorwaarts heeft gezet.
Het gaat er overigens niet enkel om dat hij naar het Parlement gekomen is. Nog belangrijker is dat hij ons aanzienlijk heeft geholpen bij twee kwesties die voor deze Vergadering van fundamenteel belang zijn en dat hij daarbij blijk heeft gegeven van politieke fijngevoeligheid. Ik bedoel hiermee het ledenstatuut - op dit vlak heeft het Portugese voorzitterschap de werkzaamheden van het Finse voorzitterschap voortgezet - en het statuut van de politieke partijen.
Het hoogtepunt van het Portugese voorzitterschap was uiteraard de Top van Lissabon. Het verheugt mij overigens dat premier Guterres die naar aanleiding van de kennismaatschappij ter sprake heeft gebracht. Ik ben namelijk van oordeel dat die voor de Europese Unie de belangrijkste investering in de toekomst is.
Wat de Top van Lissabon betreft, zou ik willen onderstrepen dat mijn fractie bijzonder veel belang hecht aan de driehoek werkgelegenheid, sociale cohesie en concurrentievermogen, die ons inziens een doorslaggevende rol speelt. Deze doelstelling behoorde niet alleen tot het programma van het Portugese voorzitterschap. Zij maakt ook deel uit van ons beleid en werd in Feira nog versterkt.
Voorts zou ik het belang willen onderstrepen van de overeenkomst die op belastinggebied is bereikt. De Europese Unie kan immers geen vorderingen maken op maatschappelijk gebied zolang de kloof tussen inkomen uit arbeid en inkomsten uit kapitaal blijft groeien. Het bankgeheim is geen aanvaardbaar argument. Als wij ernstig te werk willen gaan en sociale rechtvaardigheid willen garanderen, moeten wij alle inkomsten tezamen behandelen. Sterker nog, ik denk dat dit met het oog op het mondialiseringsproces een eerste stap in de goede richting is.
De door de Intergouvernementele Conferentie geboekte vooruitgang is een ander belangrijk punt. Het Portugese voorzitterschap heeft het startsein gegeven, het heeft de conferentie voorgezeten tot aan de Raad van Feira en het heeft het voorstel van het Parlement om de agenda uit te breiden gunstig onthaald, niet alleen met betrekking tot onze verzoeken, maar ook wat de verplichtingen van de Raad zelf betreft. In dit verband wil ik in de eerste plaats verwijzen naar het Handvest van de grondrechten. Hoewel het vooralsnog niet op de agenda is gezet, is er reeds een belangrijke stap in deze richting gezet.
Er is nog meer. Ik denk overigens niet dat minister-president Guterres zijn staatssecretaris hiervoor op het matje zal roepen. Vorige week hebben de staatssecretaris, die dat op persoonlijke titel deed, en ikzelf elk een artikel geschreven waarin wij tot dezelfde conclusie komen. Wij zijn het er namelijk over eens dat de nu gevolgde methode van een conventie, waaraan Europese en nationale parlementsleden, regeringsvertegenwoordigers en de Commissie actief deelnemen, de voorkeur geniet boven intergouvernementele conferenties achter gesloten deuren. Ik hoop dat de vertrekkende voorzitter van de Raad deze persoonlijke mening van de heer Seixas da Costa kan beamen. Dat zou mijns inziens een bijzonder goede zaak zijn.
Ten tweede zou ik even willen ingaan op het debat inzake federalisme en grondwet dat de Europese idee gelukkig weer nieuw leven heeft ingeblazen. Het gaat hier niet om een academisch debat of een discussie ex novo. Het is belangrijk dat het huidige institutionele evenwicht wordt geëerbiedigd en als uitgangspunt wordt beschouwd. Ik ga akkoord met de uitdaging waarvoor minister-president Guterres ons stelt door ons erop te attenderen dat het debat over het federalisme alle terreinen moet bestrijken. Ik ben het daarmee volledig eens. Het probleem is dat wij een monetair federalisme hebben, maar geen economisch federalisme, terwijl wij de euro toch met man en macht moeten verdedigen.
Mevrouw de Voorzitter, nog een laatste woord over de belangrijke beslissing die het Portugese voorzitterschap op bilateraal vlak samen met dertien andere regeringen heeft genomen. Ik denk dat het Portugese voorzitterschap in verband met de door de veertien aangenomen houding de nodige ernst en voorzichtigheid aan de dag heeft gelegd. Ik moet hieraan toevoegen dat het Europees Parlement en de Commissie sinds februari op de dezelfde golflengte zitten. Wij kunnen toch geen beschuldigingen aan het adres van het Portugese voorzitterschap uiten wanneer het onze waardengemeenschap verdedigt tegen de beslissing van een politieke partij die in haar regering een andere partij wenst op te nemen wier ideologie en credo volledig in strijd zijn met onze gemeenschappelijke waarden. Mijns inziens heeft het Portugese voorzitterschap blijk gegeven van geduld en vastberadenheid en is het voor onze gemeenschappelijke waarden opgekomen.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, namens de liberale fractie sluit ik mij aan bij de ontroerende hulde aan voorzitter Pflimlin en ik hecht eraan Portugal hartelijk te feliciteren met zijn voorzitterschap. In de verschillende domeinen van de Europese integratie is de voorbije zes maanden inderdaad zeer verdienstelijk werk geleverd.
Ik denk hierbij in de eerste plaats aan de werkzaamheden in het kader van de IGC. Voor de liberalen is het van fundamenteel belang dat er verdere institutionele hervormingen komen vóór de uitbreiding van de Unie. In het bijzonder wil ik vermelden dat het stemmen met gekwalificeerde meerderheid in de Raad en de codecisie van het Europees Parlement zullen moeten worden uitgebreid, willen wij tot een efficiëntere, meer democratische, open en grotere Europese Unie komen.
De liberalen zijn tevens verheugd dat er een oplossing is gevonden in de vorm van een akkoord over informatie-uitwisseling voor de belasting op inkomen uit spaargelden. Het kan een aanzet zijn voor een betere fiscale coördinatie binnen de Unie.
De grootste verdienste blijft wellicht de genomen beslissingen inzake een ruimere invoering van de moderne technologie, de promotie van e-commerce en de realisering van een kennismaatschappij als middelen voor meer werkgelegenheid. Daarbij moet ook de beslissing van de Raad worden verwelkomd om een systeem van beste praktijken voor het openbaar bestuur te ontwikkelen.
Wat de externe betrekkingen betreft, is de liberale fractie ingenomen met het idee van een top tussen de Europese Unie en de democratische best ontwikkelde landen van de westelijke Balkan. Wellicht moet het EU-beleid er beter zichtbaar worden ter ondersteuning van het aan de gang zijnde stabilisatieproces.
Tot slot wil ik twee opmerkingen maken. Als Belg verheug ik mij bijzonder over de geboekte vooruitgang inzake voedselveiligheid en de beloofde oprichting van een centrale voedselautoriteit voor het einde van dit jaar. Als Europees parlementslid blijf ik hameren op het probleem van het uniform statuut van de euro-parlementsleden. Ik hoop dat tijdens het komende Franse voorzitterschap hierover een akkoord kan en moet bereikt worden.

Voggenhuber
Mevrouw de Voorzitter, ook mijn fractie waardeert de goede samenwerking tussen het Portugese voorzitterschap en het Parlement. Over de resultaten van de Top van Feira zijn we echter heel wat sceptischer. De laatste weken is tussen de regeringen van de lidstaten een discussie losgebarsten over de toekomst van Europa, ja zelfs over een grondwetgevend proces. De voorbereidingen voor de Intergouvernementele Conferentie staan echter in schril contrast tot deze wedloop van visies. Het heeft er zelfs de schijn van dat het oproepen van verre toekomstvisies voor sommige ministers eigenlijk een manier is om te verhullen dat de Raad niet in staat is zijn zelf gestelde taken tot een goed einde te brengen. Sinds Maastricht schuift de Europese Raad de problemen, de onvolbrachte taken en de broodnodige hervormingen voor zich uit. Een groot deel daarvan is ook in Amsterdam onopgelost gebleven.
Het vertrouwen van de mensen in de Europese Unie is in alle lidstaten inmiddels tot een dieptepunt gedaald. In Oost-Europa groeit de ergernis over de aarzelende houding van de Europese Unie. De initiatieven waar het eigenlijk om draait, en waartoe het Parlement in al zijn resoluties al jaren oproept, worden in de aanloop naar de Intergouvernementele Conferentie zelfs niet eens besproken. Het belangrijkste initiatief is wel het tot stand brengen en ontwikkelen van een Europese democratie, het verhelpen van het democratische tekort. In Feira is er geen besluit genomen over het opnemen van het Handvest van de grondrechten in het Verdrag. Toch is dit een van de grootste verwachtingen die de mensen in Europa koesteren. Over een nieuwe werkwijze voor de Intergouvernementele Conferentie, waar dit Parlement keer op keer om gevraagd heeft, is niet eens gesproken. De Europese Raad heeft er alle belang bij in plaats van zich druk te maken over het handhaven van de huidige machtsverhoudingen in een toekomstige grondwet, na te denken over de hoogst ontoereikende methode van de Intergouvernementele Conferentie. Er bestaat geen gestructureerd grondwetgevend proces, het is nog niet van start gegaan, er bestaat zelfs amper een concrete voorstelling over. Over de parlementaire controle en het gerechtelijk toezicht op de tweede en derde pijler is nog geen enkele duidelijkheid, net zomin als over het statuut van Europese partijen en nog veel meer.
Ook voor de tweede uitdaging, het toevoegen van een sociale dimensie aan de Europese integratie, is tot nu toe geen enkel concreet perspectief geschapen. Ik vrees dat dit alles ernstige gevolgen heeft, zowel voor de interne acceptatie als voor wat de landen in Oost-Europa van ons verwachten. We hebben nog een paar maanden de tijd, maar het tempo moet flink omhoog en de zaken moeten met meer ernst en diepgang worden aangepakt dan tot nu toe.

Miranda
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, de Raad van Feira heeft geen groot nieuws opgeleverd. Bij een aantal fundamentele beleidsonderwerpen is de Raad zelfs in herhaling vervallen, terwijl er bij de meest zwaarwegende politieke vraagstukken niets is veranderd. Dat was op zich natuurlijk al een teleurstellende ontwikkeling. Zoals te verwachten viel, zijn de belangrijkste onderwerpen zoals de IGC, het Handvest van de grondrechten en de uitbreiding grotendeels doorgeschoven naar de top van Nice. Dat was natuurlijk ook de reden waarom er op het laatste nippertje een akkoord tevoorschijn getoverd moest worden over een tijdspad voor het belastingpakket. Dat akkoord beperkt zich eigenlijk tot het doorverwijzen van de afgesproken regeling naar een komend akkoord dat over enige jaren moet worden bereikt. De goedkeuring daarvan is bovendien nog twijfelachtig, daar deze afhangt van de instemming van derde landen die nu nog belastingparadijzen zijn.
Het wekt dan ook geen verbazing dat dit virtuele akkoord met name verwelkomd is door degenen die nooit een beter evenwicht hebben willen realiseren in wetgeving inzake arbeid en kapitaal. Zij hebben zich er altijd tegen verzet gezamenlijk actie te ondernemen tegen die belastingparadijzen, tegen belastingontduiking en belastingfraude of verplaatsingen van bedrijven. Daarentegen is er uit naam van de voltooiing van de interne markt en de follow-up van de buitengewone Top van Lissabon opnieuw druk uitgeoefend om het liberaliserings- en dereguleringsproces van de arbeidsmarkt te versnellen. Door de globale richtsnoeren voor het economisch beleid voor 2000 goed te keuren, heeft men ingestemd met het aanscherpen en het versneld toepassen van de beperkingen van het stabiliteitspact, hetgeen waarschijnlijk zal leiden tot groeiende problemen, met name op sociaal vlak. In dit verband moet dan ook de grote demonstratie van de vakbeweging tijdens de Raad van Feira gezien worden. Bij die demonstratie waren enkele tienduizenden mensen betrokken en daarmee was het zeker één van de meest opvallende gebeurtenissen tijdens deze top.
Maar ook met betrekking tot de herziening van de Verdragen bestaat er reden tot bezorgdheid. Het staat vast dat bijna alles is doorgeschoven naar het Franse voorzitterschap en dat de belangrijkste zaken in dit verband niet meer in het gebruikelijke institutionele kader behandeld worden, maar tijdens bilaterale topontmoetingen en op verschillende conferenties met de daarbij behorende verklaringen. Desondanks is het mij opgevallen dat op de agenda van de Europese Raad van Feira "versterkte samenwerking" stond en niet "vormen van versterkte samenwerking". Wij hadden al serieuze bedenkingen bij wat tot nu toe "vormen van versterkte samenwerking" heette, omdat deze term onmiskenbaar doet denken aan een harde kern, een voorhoede of kopgroep, en derhalve aan een Europa van meerdere snelheden geleid door een politiek directorium. Die nieuwe formulering, die de genoemde intenties nog openlijker verwoordt, sterkt ons in onze twijfel en doet ons ten zeerste vrezen voor welk Europa sommigen zich met zoveel energie inzetten. Het kwalijke is dat anderen niet goed schijnen op te letten ....
Tot slot wil ik mijn afkeuring uitspreken over de duidelijk tendens tot militarisering van de Europese Unie. Dat is klip en klaar gebleken bij het scheppen van een eigen militaire capaciteit in openlijke samenwerking met de NAVO. Voor ons is nog steeds de OVSE het meest geschikte kader voor de ontwikkeling van een veiligheidssysteem voor de Europese Unie. Eveneens zijn wij van mening dat het civiel aanpakken van crises altijd de voorrang moet hebben boven elke drang tot interventie.

Ribeiro e Castro
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, beste collega's, het roulerend voorzitterschap is één van de originele kenmerken van onze Unie. Het geeft aan dat wij een gemeenschappelijke en solidaire weg gaan zonder elkaar te overheersen. Bovendien werkt dit instrument ook nog goed, zoals het Portugees voorzitterschap overduidelijk heeft aangetoond. Het feit dat het Portugees voorzitterschap goed verlopen is en in het algemeen positief commentaar heeft gekregen, bevestigt en versterkt dit instrument en sterkt mij in mijn overtuiging. Als niet-federalistische Portugees en als Europeaan heb ik ondanks de politieke verschillen alleen maar reden om verheugd te zijn. Degenen die het roulerend voorzitterschap van de Unie willen veranderen hebben ongelijk, want het is niet waar dat de Unie alleen kan worden voorgezeten door grote en machtige landen. Het voorzitterschap kan en moet verdeeld blijven worden over de lidstaten, want dat is het symbool van de weg die gezamenlijk wordt afgelegd.
De kritische kanttekening bij deze periode is echter de kwestie Oostenrijk. Ik moet evenwel zeggen dat de gemaakte fout niet alleen het Portugees voorzitterschap kan worden aangewreven. De schuld lag bij al degenen die erop aanstuurden dat de zogenaamde 14 - wat is dat trouwens? - overtrokken reageerden en in een uitzichtloze situatie terechtkwamen. Alleen al in dit Parlement waren er 406 afgevaardigden die hun steun uitspraken voor deze onbesuisde reactie. Wanneer het besef groeit dat er een vergissing is begaan, dan mag men niet kort van memorie zijn. Er zijn in Oostenrijk vrije verkiezingen geweest en ook in de toekomst zal dat nog het geval zijn. Er is niets wat een schending van het Verdrag en daarin vervatte waarborgen rechtvaardigt. Het gaat hier om een schending van de meest essentiële principes ten koste van een lidstaat, wat een gevaarlijk precedent is van arrogant gedrag. Wij hebben ook nooit begrepen waarom het voorzitterschap van de Unie verwikkeld is geraakt in dit optreden, dat zich naar zeggen van het voorzitterschap moest beperken tot de bilaterale betrekkingen.
Nu zit men steeds meer met deze zaak in zijn maag en probeert iedereen met een zoeklichtje een elegante uitweg te vinden. Een uitweg moet er zijn, maar of die elegant is betwijfel ik. Het Franse voorzitterschap mag nu proberen een uitweg te vinden. Steeds heeft het nieuws de ronde gedaan dat de Franse autoriteiten de hoofdverantwoordelijken waren voor deze dwaling, en het is dan ook geen slechte zaak dat zij het probleem nu moeten oplossen.
Het Portugees voorzitterschap heeft volgens ons getracht een aantal fundamentele zaken tot realistische proporties te herleiden. Wat betreft het Handvest van de grondrechten leek de Top van Feira duidelijk te zijn, door louter naar het mandaat van de Europese Raad van Keulen te verwijzen. Bij het aanhoren van bepaalde ideeën die hier de ronde doen, vraag ik mij echter af hoeveel verder dan het beperkte mandaat van Keulen men ons wil dwingen te gaan. Wij zullen het wel merken.
Wat de IGC betreft zijn de signalen die ons bij de start van het Franse voorzitterschap bereiken daarentegen zorgwekkend. Wij zijn allemaal op de hoogte van de al bestaande geschillen en moeilijkheden. Hoe moeten wij dan in een dergelijk kader het recente initiatief van de Franse president opvatten om in Berlijn een volledig andere agenda voor de toekomst van de Unie aan te kondigen? De toespraak van president Jacques Chirac in de Bondsdag was ongelukkig en niet opportuun. Hij geeft daarmee geen blijk van visie, maar juist van gebrek aan respect voor wat binnen bereik is. Rond de IGC heerst een klimaat waarin zaken zeer gevoelig liggen en deze toespraak dient er alleen maar toe het bestaande wantrouwen te vergroten. Een dergelijke toespraak komt Europa niet ten goede, maar werkt juist tegen haar. In een ontwerp voor een Europese grondwet van de Franse UDF dat onlangs verdeeld is, wordt door de auteurs duidelijke taal gesproken: een lidstaat die niet instemt met die grondwet wordt uit de Unie verwijderd en gereduceerd tot de rang van gewone partner. Wat is dat voor politieke koorts en wat is de zin van een dergelijke tegenspraak?
Tot slot wil ik opmerken dat het Franse voorzitterschap niet moet verprutsen wat het Portugees voorzitterschap met een gezond gevoel voor realisme tot stand heeft gebracht. Elk idee over een kopgroep is in strijd met de idee van Europese solidariteit die ons allen verenigt. Die obsessie met harde kernen of kopgroepen zal slechts de tegenstellingen verscherpen en de spanning en verdeeldheid doen toenemen tussen de landen die voorop wensen te lopen en de landen die het niet accepteren geleid te worden. Dat is niet het Europa waar wij deel van uitmaken.

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik wil het in de eerste plaats hebben over India, waarnaar de heer Patten zeer terecht heeft verwezen. Ik feliciteer van ganser harte het Portugese voorzitterschap, dat dit zeer belangrijke initiatief - ook al heeft de pers daarover jammer genoeg nog niet bericht - tot een goed einde heeft gebracht. Zoals de heer Patten zei, is India immers een democratie en zelfs de grootste democratie ter wereld. Het land ligt in het hart van Azië, dat in het begin van dit nieuwe millennium een veel groter gevaar vormt dan bijvoorbeeld Oostenrijk.
Wij moeten de kwestie-China aanpakken. China ligt even dicht bij ons als de totalitaire regimes voor de Tweede Wereldoorlog. Toch doen wij alsof er niets aan de hand is en blijven wij China een voorkeurbehandeling geven. Wij moeten al ons gewicht in de schaal werpen om India te ondersteunen en China te doen inzien dat ook de Chinezen de democratie verdienen.
Mijnheer Guterres, ik meen dat de intergouvernementele ontsporing voor iedereen duidelijk is en niet alleen met de persoon van Commissievoorzitter Prodi te maken heeft. Ook ons Parlement is voor een groot deel medeverantwoordelijk voor de verzwakking van het centrale orgaan van de Europese integratie. De Raad maakt het echter allemaal nog erger. Wij moeten het roer dringend omgooien en de Commissie haar centrale plaats in de Gemeenschap teruggeven.
Op het gebied van het buitenlands beleid - u had het ook over het defensiebeleid - wordt geen enkele vooruitgang geboekt in de richting van meer bevoegdheden voor de Gemeenschap. Alles blijft intergouvernementeel. Wij zien niet in wat wij ten aanzien van de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid kunnen doen. Wij kunnen de heer Solana geen vragen stellen en weten zelfs niet met welke dossiers hij zich bezighoudt. Als Europees Parlement kunnen wij niets doen. Wij weten niet wat de Raad de heer Solana heeft opgedragen.
Dat de situatie niet venijniger is en dat alles nog min of meer hoffelijk en schijnbaar vlot verloopt, hebben wij volgens mij uitsluitend te danken aan de twee personen die op het gebied van het buitenlands beleid de hoogste posten bekleden, namelijk de heren Patten en Solana. Met andere mensen zou het evenwicht tussen de instellingen al zijn verstoord. Op de Intergouvernementele Conferentie moeten wij voor de hervorming van de Unie een agenda opstellen die in een geleidelijke overheveling van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid naar de Gemeenschap voorziet. Wij mogen niet verder in de andere richting afglijden.
Wij kunnen ons niet voorstellen dat het buitenlands beleid op middellange termijn niet rechtstreeks door de Commissie, en meer bepaald door een vice-voorzitter van de Commissie, zal worden gevoerd. Het zou ook gevaarlijk zijn de kwestie van de vertegenwoordiging van de verschillende landen in de Commissie te verwaarlozen, ook al lijden vele afgevaardigden op dat punt wat aan geheugenverlies in de plenaire vergadering. Portugal moet ook goed beseffen dat het nog te vroeg is om het aantal Commissieleden tot minder dan het aantal lidstaten terug te brengen. De enige manier om die stap te kunnen zetten en om de Commissie los te koppelen van de nationale staten is de Commissievoorzitter rechtstreeks te laten kiezen.
Ik meen dat de andere dan de grote landen - om ze niet anders te moeten noemen - dat moeten voorstellen. Ik hoop dat Portugal dat zal doen, maar weet dat ook andere lidstaten, zoals België en Luxemburg, daarover spreken. Ik vind dit een dringende kwestie. Ik vind het belangrijk dat wij de kwestie van het evenwicht tussen onze instellingen aanpakken. Wij mogen geen ontsporingen dulden die het gehele proces dreigen te blokkeren. Wij kunnen dus niet over een grondwet of een handvest van grondrechten spreken zonder dat wij daarvoor een rechtsgrondslag hebben.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, in de EU komen sommige onderwerpen zo vaak terug op de agenda dat het moeilijk bij te houden is wanneer hun ontwikkeling precies begonnen is. De voorrang van het EU-recht dateert uit 1962 en 1964. Het vetorecht volgens het compromis van Luxemburg was geldig van 1966 tot 1986. Met het nieuwe reglement dat de Raad in juli 1987 aannam, en de bepalingen inzake meerderheidsbesluiten voor de interne markt werd geopteerd voor meerderheidsbesluiten. Een versterkte samenwerking werd mogelijk met het Verdrag van Amsterdam, maar aangezien unanimiteit vereist is, is deze mogelijkheid nog nooit benut, behalve op een aantal gebieden waarover reeds eensgezindheid bestond, bijvoorbeeld de EMU en de Schengen-samenwerking. Op de Top van Feira namen de lidstaten voor het eerst het besluit dat een versterkte samenwerking ook mogelijk moet zijn zonder eensgezindheid onder alle lidstaten. De Top van Feira plaatste vraagtekens bij de agenda van de Intergouvernementele Conferentie. Het is te vroeg om te zeggen of dit besluit als algemene clausule of als voetnoot wordt opgenomen, maar de eerste stap naar het einde van de gelijkheid tussen alle landen is gezet. Voortaan kunnen Duitsland en Frankrijk het tempo bepalen, ook al willen Groot-Brittannië en andere eurosceptische landen voor de samenwerking liever een andere richting volgen. Formeel is voor verdragswijzigingen nog steeds unanimiteit vereist, maar concreet zal een verregaande samenwerking mogelijk zijn zonder op unanimiteit te wachten. Voor degenen die een grotere integratie wensen, is er reden het Portugees voorzitterschap te feliciteren, maar voor ons, die voorstander zijn van meer democratie en gelijkheid tussen de landen, is er geen reden om te jubelen over de Top van Feira. Overigens ben ik van mening dat we de sancties tegen Oostenrijk moeten opheffen en wel liever vandaag dan morgen.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, verbijsterd als ik nog steeds ben over het feit dat de veroordeling die veertien lidstaten van de Europese Unie al op voorhand over Oostenrijk hebben uitgesproken blijft voortduren, ben ik van mening dat de Top van Feira nog helemaal niet definitief beoordeeld kan worden. De ongetwijfeld noeste en ambitieuze werkzaamheden zullen op sommige punten beslist nog hun beslag moeten krijgen. Het was immers een tussentijdse top, een voorbereidende top die op een aantal wezenlijke punten geen bevredigend resultaat heeft gehad. Daardoor was het ook een teleurstellende en vooral ook weinig spectaculaire top, afgezien van het enige punt dat niet op de agenda stond, namelijk Oostenrijk. Dat maakt het voor het voorzitterschap ook tot een ondankbare top.
Maar wat zeker zal beklijven, is de gemiste kans om binnen de Gemeenschap weer tot normale betrekkingen te komen. Noch in Feira, noch in de daaropvolgende dagen is het voorzitterschap erin geslaagd tegen de wens van een meerderheid in het Parlement in te gaan en de weg terug naar de normaliteit te effenen. De voortdurende vernedering van Oostenrijk werd op zijn minst geduld. Dit is een blijvende schandvlek voor de Top van Feira.

Seguro
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de eerste minister van Portugal, het zal niemand verbazen dat ik mij aansluit bij de meerderheid van de sprekers die de premier gefeliciteerd hebben met de uitstekende wijze waarop hij de afgelopen zes maanden leiding heeft gegeven aan de Raad van de Europese Unie. Ik heb voor deze gelukwensen meerdere redenen die ik hier in de loop van het semester al uiteen heb kunnen zetten, maar de belangrijkste reden is dat volgens ons dit voorzitterschap op drie gebieden zijn stempel heeft gedrukt: een nieuwe politieke houding tegenover het Parlement, het werken aan een Europa met een sociaal geweten dat een concreet antwoord geeft op de problemen van de burgers, en tot slot de bevestiging van een andersoortige dialoog die gebaseerd is op universele Europese waarden die gedurende dit semester geconsolideerd en verder ontwikkeld zijn.
Op de eerste plaats heeft het Portugees voorzitterschap een andere houding tegenover dit Parlement aangenomen. Mijn kameraad Barón Crespo heeft daar al over gesproken, maar ik zou er nog een voorbeeld aan willen toevoegen, want daar kun je er nooit genoeg van geven. Ik doel hier op het aantal dossiers voor de medebeslissingsprocedure die onder het Portugees voorzitterschap respectievelijk geopend en gesloten zijn. Maar het gaat mij vooral om het respect waarmee het Portugees voorzitterschap dit Parlement steeds behandeld heeft, wat ongetwijfeld zal bijdragen tot een nieuwe houding van komende voorzitterschappen ten opzichte van deze instelling.
Op de tweede plaats is er de nadruk die uw voorzitterschap heeft gelegd op het consolideren van de waarden van onze beschaving en het respecteren van de menselijke waardigheid Wat de kwestie Oostenrijk betreft, vraag ik mij af en vraag ik u, mijnheer de eerste minister, wat de houding zou zijn geweest van velen die vandaag kritiek leveren op het Portugees voorzitterschap omdat het zo moedig en vastberaden is geweest vreemdelingenhaat en fundamentalisme aan de kaak te stellen, indien de 14 en het Portugees voorzitterschap zouden hebben gezwegen. Wij zwaaien het Portugees voorzitterschap liever lof toe voor zijn vastberadenheid en moed, terwijl anderen u misschien liever lof toe zouden zwaaien voor uw stilzwijgen en, wie weet, voor uw lafheid. Wij vinden dat die verklaring niet alleen niet alleen intern in de Europese Unie van belang was, maar ook voor de buitenwereld. En door sommigen is die verklaring wel degelijk begrepen, want bij de bekendmaking van haar programma heeft de Oostenrijkse regering een vrij grote nadruk gelegd op de verdediging van de grondrechten en met name op de aanvaarding van de ideële verworvenheden van de Europese Unie.
Maar ik zou nog andere politieke kwesties willen belichten die samenhangen met dit tweede punt, wat ik het Europa van het sociale geweten heb genoemd. Voor dat aspect van uw beleid is veel lof gekomen, met name van de kant van de secretaris-generaal van het Europees Verbond van Vakverenigingen. Het EVV heeft ook gedemonstreerd in Porto, maar heeft bij dat protest wel degelijk de goede zaken weten te onderscheiden die het Portugees voorzitterschap aan de orde heeft gesteld. Wij hoeven maar te denken aan onderwerpen als volledige werkgelegenheid, de sociale agenda en een maatschappij gebaseerd op de waarden van het Europees sociaal model, kennis en informatie. Deze onderwerpen staan nu centraal op de politieke agenda van de Europese Unie en kunnen nooit meer verwezen worden naar het tweede of het derde plan of louter behandeld worden als zaken die onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen. Velen die drie maanden geleden kritiek hebben geleverd op de Europese Raad omdat volgens hen de conclusies niet stevig genoeg waren, leveren - nu die conclusies tot resultaten hebben geleid - kritiek op het voorzitterschap omdat het een te sterke intergouvernementele neiging vertoont. Ik vraag mij natuurlijk af wat de reden is van die gewijzigde houding.
Het derde en laatste punt is de nieuwe houding van Europa in de wereld. U heeft hierop gewezen, mijnheer de eerste minister, toen u het had over Mexico, Zuid-Afrika, de Top met India en de Top tussen de Europese Unie en Afrika. Die laatste top was volgens ons een belangrijk keerpunt in de richting van de nieuwe betrekkingen die zich tussen de Europese Unie en Afrika moeten ontwikkelen, want de Europese Unie kan Afrika niet op hypocriete wijze blijven benaderen. Met die top is dan ook een belangrijke bladzijde omgeslagen.
Mijnheer de eerste minister, deze drie elementen brengen mij tot het formuleren van een conclusie en een wens. De conclusie is dat het werken aan Europa niet alleen een voorrecht is van de grote landen. Het streven Europa verder uit te bouwen leeft ook in landen die maar een klein territorium hebben. De verknochtheid met Europa en de ambitie getrouw de idealen uit te voeren van degenen die aan de wieg van Europa stonden, maakt ook deel uit van het erfgoed van de inwoners van een klein en perifeer land, die trots zijn Portugees én Europeaan te zijn. De wens is, mijnheer de eerste minister, dat de zaken die ons vandaag met trots vervullen, niet verdwijnen met het Portugees voorzitterschap. Wij willen als lidstaat kunnen blijven werken aan Europa; wij willen verder werken aan het consolideren van onze waarden en onze eigen cultuur. Wij moeten die eigen cultuur respecteren, omdat het de moeite waard is zich ervoor in te zetten.

Kaufmann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, het Portugese voorzitterschap heeft zich ingespannen, het heeft de voorzittershamer met engagement gehanteerd en nauwe samenwerking gezocht met het Parlement. Daarvoor wil ik ook de Portugese regering bedanken. De keerzijde van de medaille is de balans van de Top van Feira, en die is in mijn ogen als balans van de Vijftien meer dan teleurstellend.
Ik wil heel in het kort drie punten behandelen. Ten eerste: in de conclusies van het voorzitterschap is met betrekking tot de Intergouvernementele Conferentie sprake van aanzienlijke vooruitgang. Het moet mij van het hart dat ik dat niet kan plaatsen, want iedereen weet dat de IGC pas op de plaats maakt. Inmiddels worden bijkomende ministeriële vergaderingen belegd, en in de Duitse media stond vandaag te lezen dat in Franse regeringskringen zelfs in Nice een mislukking niet wordt uitgesloten.
Ten tweede: een groot aantal actiegroepen, niet-gouvernementele organisaties, maar ook het Europees Parlement en de nationale parlementen, eisen in meerderheid dat het Handvest van de grondrechten wordt opgenomen in de Verdragen. Daarover is in Feira niets gezegd. Er is geen duidelijk "ja" gekomen op een juridisch bindend handvest, en ik wil collega Voggenhuber van de groene fractie gelijk geven: zo helpen we geen eind te maken aan de euroscepsis in onze landen. De burger zit niet te wachten op een zoveelste stuk papier met mooie woorden.
Ten derde en tot slot: pas in punt 52 hebben de staatshoofden en regeringsleiders hun ontsteltenis geuit over de tragische dood van 58 vluchtelingen in Dover. Ik, mijnheer de voorzitter van de Raad, ben ontsteld dat de Raad naar aanleiding van deze vreselijke gebeurtenis niets beters heeft weten te verzinnen dan een verscherping van de strijd tegen de mensenhandel. Er werden geen woorden vuilgemaakt aan de vraag of er ook maar iets moet veranderen aan het hermetische vreemdelingenbeleid van de Europese Unie en zijn ten dele dodelijke gevolgen voor mensen in nood. Juist dat is volgens mij dringend geboden, om tragedies als in Dover in de toekomst te voorkomen.
Wat wij nodig hebben, is vooral een terugkeer naar de internationale norm, naar het internationale vluchtelingenrecht. Het vluchtelingenverdrag van Genève moet zonder beperkingen worden toegepast. Er moeten drastische veranderingen komen in het beleid, zodat we de lieden die geld verdienen aan de mensenhandel niet nog een handje helpen.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, met twee toppen, achtereenvolgens in Lissabon en Feira, heeft Portugal getracht het voorzitterschap tot een succes te maken. Als ik de balans opmaak, moet ik zeggen dat er veel is nagedacht de afgelopen maanden. Al dit denkwerk heeft evenwel weinig concrete resultaten opgeleverd.
Ik noem allereerst het uitstellen van de beslissing over het Handvest van de grondrechten. De status daarvan zou oorspronkelijk tijdens het Portugees voorzitterschap duidelijk worden. Daarvan kwam echter niets terecht. Het zal wel uitlopen op een overhaaste beslissing tijdens het Franse voorzitterschap. Een goede democratische controle wordt daarmee onmogelijk.
Ook de besluitvorming op het gebied van het GEVDB toont de gebrekkige eensgezindheid van de lidstaten aan. Er zijn weliswaar een aantal interimcomités in het leven geroepen en er is een frequentie bepaald voor het aantal overleggen met derde landen, maar de doelstelling van deze hele operatie is tot op vandaag in nevelen gehuld. Die wordt pas vastgesteld wanneer tijdens de capabilities-conferentie van het komend najaar de lidstaten bekendmaken wat zij daadwerkelijk willen bijdragen aan dit riskante Europese project. Een opmerkelijke volgorde. Normaliter gaat nadenken over doelstellingen en noodzaak aan het zoeken van middelen vooraf.
De dubbelzinnigheid van de Europese bedoelingen manifesteert zich nog duidelijker in het aanhangsel 2 bij de Conclusies van het voorzitterschap over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de NAVO. Zo staat aan de ene kant dat de autonomie van de communautaire besluitvorming in acht genomen moet worden, tegelijkertijd wordt echter de geest van het EU-NAVO-partnerschap hoog geroemd.
Kortom, Europa weet na al die jaren nog steeds niet wat het wil. Het heeft dan ook mijns inziens geen zin de Unie verder uit te bouwen met allerlei interessante instituties. Het Portugese voorzitterschap heeft eens te meer aangetoond dat het hoog tijd wordt de taken en bevoegdheden van Europa en de nationale lidstaten helder te definiëren.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben nog steeds verbijsterd over het feit dat de veroordeling die veertien lidstaten van de Europese Unie al op voorhand over Oostenrijk hebben uitgesproken, blijft voortduren. Ik ben dan ook van mening dat de gezamenlijk genomen, maar niettemin bilaterale sancties tegen Oostenrijk de geschiedenis van de Europese Unie en daarmee die van het Portugese voorzitterschap in zullen gaan als zo'n grap die je pas naderhand begrijpt, zoals een Duitse krant eens geschreven heeft. Dit ondanks de vele lovende woorden aan het adres van het Portugese voorzitterschap. Een zogenaamde gemeenschap van waarden kan niet bij het Bodenmeer stoppen. Het werk van het voorzitterschap wordt pas geloofwaardig als de waarden waar wij voor staan bindend zijn voor alle lidstaten van de Europese Unie, en niet naar believen kunnen worden gebruikt voor de politieke propaganda van een aantal individuele politici tegen een democratisch verkozen regering van een lidstaat.

Beazley
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik mij graag aansluiten bij allen die eerder vandaag eer bewezen aan de nagedachtenis van voorzitter Pflimlin. Een van de redenen waarom hij in de herinnering zal blijven voortleven, is dat hij de noodzaak besefte van drie krachtige, elkaar wederzijds respecterende politieke instellingen in de EU.
Het is, nu wij de afronding van het Portugese voorzitterschap bespreken, misschien onvermijdelijk dat met de recente toespraken in Berlijn de herinnering zich meer zal concentreren op de tweede helft van de IGC dan op de eerste. Ik wil op dit moment echter het Portugese voorzitterschap bedanken voor het feit dat het met grote regelmaat het Parlement heeft geraadpleegd, zowel hier in de plenaire vergadering als in de Commissie constitutionele zaken.
De toespraken in Berlijn van minister van Buitenlandse Zaken Fischer, visionair en controversieel, van president Chirac, controversieel maar niet visionair, en van premier Blair, noch visionair noch controversieel, dreigen de herinnering aan het Portugese voorzitterschap te overschaduwen. Zij laten echter enkele vragen open waarmee het Portugese voorzitterschap ons nog steeds kan helpen.
Ten eerste heb ik begrepen dat premier Jospin heeft gezegd dat hij in december in Nice liever helemaal geen overeenkomst heeft dan institutionele hervormingen die onbevredigend zijn. Kan het Portugese voorzitterschap bevestigen dat er voldoende is gedaan om te zorgen dat er in december wel overeenstemming kan worden bereikt?
Ten tweede, kan hij met betrekking tot de uitbreiding bevestigen dat de Raad nog steeds voldoende politieke wil heeft om kandidaat-landen, dit Parlement en de Europese burgers streefdata voor de toetreding van de eerste groep landen te geven? De Commissie en velen in dit Parlement vinden dit een erg belangrijk punt.
Mijn laatste vraag over nauwe samenwerking is ook tot commissaris Patten gericht, als hij tenminste kan aantonen dat hij zichzelf geen zwijgplicht heeft opgelegd. Hecht de Raad nog steeds belang aan het democratisch samenspel tussen de drie instellingen, en zal nauwere samenwerking niet automatisch betekenen dat één instelling, namelijk de Raad, meer beslissingen zal gaan nemen, ten koste van het Parlement en de Commissie, en dus van de Europese bevolking?

Tsatsos
Mijnheer de Voorzitter, als een van de twee vertegenwoordigers van het Europees Parlement in de Intergouvernementele Conferentie ben ik het nu verstreken Portugees voorzitterschap dank verschuldigd voor de eervolle ontvangst en de uitstekende samenwerking. Ik hoop te mogen rekenen op voortzetting van deze samenwerking onder Frans voorzitterschap.
De Europese Unie bevindt zich op het meest cruciale kruispunt van haar geschiedenis. In Helsinki werd besloten tot een grote uitbreiding. Daardoor stelt zich echter een existentiële vraag: met welk institutioneel bestel zal de Europese Unie na uitbreiding tot ongeveer 27 landen slagvaardig kunnen blijven? Met het huidige bestel zeker niet, zoveel is zeker!
Ik ben het volledig eens met de pertinente opmerkingen van de heer Seguro over de talrijke successen van het Portugees voorzitterschap. In Feira werd echter de agenda van de Intergouvernementele Conferentie niet verrijkt. De enige uitzondering is de versterkte samenwerking. Dat vraagstuk werd toegevoegd. Voor de rest blijft de agenda beperkt tot de zogenaamde leftovers van Amsterdam. Deze houding van de Europese leiders is echter uiterst problematisch. Men zegt dat tijdens deze Intergouvernementele Conferentie de institutionele voorwaarden moeten worden geschapen voor de uitbreiding. Is een van voorwaarden echter niet de versterking van de geloofwaardigheid van de Unie? Moet deze niet zijn beslag vinden in de Verdragen? Kan men echter wel voor geloofwaardigheid zorgen als men geen Handvest van de grondrechten heeft, als men niet de mogelijkheid heeft ondemocratisch gedragingen van landen radicaal, met juridische middelen het hoofd te bieden, als men geen gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid heeft en de Verdragen niet constitutionaliseert?
Als ten aanzien hiervan tot de Europese Raad van Nice geen vooruitgang wordt geboekt, zal het Europees Parlement voor een enorm dilemma komen te staan wanneer het instemming moet verlenen met de uitbreiding. Ik wil daar twee opmerkingen over maken. Ten eerste hebben wij op grond van de Verdragen de bevoegdheid om ja of nee te zeggen tegen de uitbreiding. Wij zien deze bevoegdheid echter als een historische verantwoordelijkheid en niet als een mogelijkheid om onze zin door te zetten. Ons besluit om al dan niet instemming te verlenen zal pas een historisch verantwoord besluit zijn als wij dit afhankelijk maken van de vorderingen bij de institutionele hervormingen: wij zullen moeten nagaan of deze voldoende zijn om de Europese Unie in staat te stellen 10 of 11 nieuwe lidstaten op te nemen.
Kort voor de Top van Feira is - en dit is geen toeval - een dialoog op gang gebracht die geheel buiten de instellingen om gaat. De hoofdrolspelers daarin zijn de ministers van Buitenlandse Zaken van Duitsland en Frankrijk. Ongeacht of men het met hiermee eens is of niet, moet gezegd worden dat dit een uiterst interessante dialoog is waarin nieuwe ideeën te berde worden gebracht en het Europees toekomstideaal door de bank genomen versterkt wordt. Met deze dialoog wordt echter heel de logica die aan de werkwijze van de Intergouvernementele Conferentie ten grondslag ligt, omver gegooid. Bovendien is dit een dialoog waarbij alleen Duitsland en Frankrijk betrokken zijn. Heeft deze extra-institutionele dialoog soms invloed uitgeoefend op de tekst van de conclusies van Feira? Waren de conclusies, wat de institutionele vraagstukken betreft, daarom zo summier? Betekent Feira, samen met de Duits-Franse dialoog, soms dat de Intergouvernementele Conferentie nu al achterhaald is, ofschoon zij nog niet eens is afgerond? Ik hoop van niet.
Het is tekenend dat men in Feira enkel en alleen de versterkte samenwerking heeft toegevoegd aan de agenda. Met andere woorden, men beschouwt de versterkte samenwerking als een urgent en cruciaal vraagstuk. Ik wil daar het volgende over opmerken. Volgens mij moet men inderdaad nadenken over de toekomst van de Europese Unie en zien te voorkomen dat door uitoefening van het vetorecht heel de Unie wordt lamgelegd. Men moet echter evenzeer de institutionele eenheid van de Europese Unie zien te waarborgen. De heer Brok en ik hebben daar tijdens de Intergouvernementele Conferentie herhaaldelijk op gewezen.
Ik heb echter ook nog een vraag: hebben wij de kandidaat-landen eigenlijk wel duidelijk gemaakt dat, zoals de zaken er nu voorstaan, het debat over de versterkte samenwerking vooral hen aangaat en men dit vraagstuk daarom zo snel mogelijk in kannen en kruiken wil hebben, voordat nieuwe leden toetreden tot de Europese Unie? De Duits-Franse dialoog windt er geen doekjes om: de spil hiervan is de vaststelling dat twee snelheden nodig zijn. Feira zal mijns inziens inderdaad historisch blijken te zijn: niet vanwege hetgeen daar over de instellingen is gezegd, maar vanwege hetgeen daar over de instellingen niet is gezegd.

Cossutta
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag enkele kritische opmerkingen maken. De twee belangrijkste thema' s voor de toekomst van Europa zijn democratie en werkgelegenheid.
Democratie: de Intergouvernementele Conferentie zal het vraagstuk van het zogenaamde democratisch tekort waarschijnlijk niet kunnen oplossen. De zogenaamde versterkte samenwerking alleen is daarvoor niet genoeg. Meer democratie betekent de gekozen afgevaardigden volledige wetgevende macht en initiatiefrecht garanderen. Meer democratie betekent ook onafhankelijkheid van de Verenigde Staten en van de NAVO. Meer democratie betekent politiek toezicht op de economie en op haar instellingen, om te beginnen de Europese Centrale Bank, en niet omgekeerd.
Werkgelegenheid: het actieplan e-Europa kan de burgers helpen internetconsumenten te worden, maar het kan geen banen creëren. Het werkgelegenheidsbeleid is nu veel te veel op de markt gericht.
Er is een absurd ideologisch proces aan de gang om de staat te vervangen door de markt. Voor ons communisten is het glashelder dat het beleid van de Unie radicaal omgegooid moet worden.

Giannakou-Koutsikou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Portugees voorzitterschap van harte gelukwensen met zijn werk. Op veel gebieden zijn vorderingen gemaakt. Er is echter ook een begin gemaakt met een politieke discussie over de toekomst van de Unie en de voorbereiding daarop, ofschoon de agenda van de Intergouvernementele Conferentie, zoals de zaken er nu voorstaan, beperkt blijft tot hetgeen daar van meet af aan opstond. De besluiten over het Europees veiligheids- en defensiebeleid en de vaststelling van samenwerkingsregels tussen de Unie en de NAVO zijn ongetwijfeld goede zaken, alhoewel bepaalde punten met betrekking tot de toekomstige ontwikkelingen nog steeds onduidelijk zijn. Het Portugees voorzitterschap sprak over federalisme en meer in het algemeen over de vraagstukken met betrekking tot de toekomst. Het heeft echter met geen woord gerept over bijvoorbeeld de eigen middelen. Als wij de eigen middelen niet aanzienlijk verhogen zal uitbreiding een praktisch onuitvoerbare zaak blijken te zijn en pijnlijke politieke gevolgen hebben.
Men zegt dat versterkte samenwerking het belangrijkste middel tot vooruitgang zal zijn in de Unie. Daardoor wordt echter de indruk gewekt dat wij ons nu ook formeel aan het voorbereiden zijn op een Europa van twee snelheden. Alleen indien deze samenwerking beperkt blijft tot bepaalde sectoren zal zij een stuwende kracht kunnen zijn in de Unie. Wij zijn blij dat de deelneming van Griekenland aan de eurozone werd bevestigd. Dit is een goed besluit dat echter nog waardevoller zal blijken te zijn als het een voorbode wordt voor deelneming van al degenen die tot nu buiten de eurozone staan. De Europese Raad van Lissabon over werkgelegenheid en mededinging, en de beleidsvormen voor milieu en volksgezondheid brengen ons een stap dichter bij de burger. Deze stap is echter onvoldoende om al de behoeften van de burgers te dekken.
Mijnheer de Voorzitter, de Raad van Feira heeft ons niet verrast en niet teleurgesteld. Wij moeten evenwel vaststellen dat de Unie in institutioneel opzicht niet in staat is de vaste patronen te doorbreken. Bij monde van bepaalde personen die verantwoordelijk zijn voor de Europese politiek worden nu via de pers bepaalde ideeën gelanceerd. Deze kunnen de Europese burgers slechts aanhoren. Zij hebben niet de geringste mogelijkheid om deel te nemen aan het denkproces daarover. Wij kunnen de opbouw van dit Europa echter alleen voltooien als wij iedereen daarbij betrekken, ook degenen die dat niet willen. Wij moeten zorgen voor een Europa dat alle burgers hoop geeft en daarom wensen wij vurig dat het Handvest van de grondrechten wordt opgenomen in de Verdragen.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, mijn bijdrage komt niet helemaal op het juiste moment, maar ik heb iets moeten natrekken dat misschien vanwege de simultaanvertaling bij mij voor verwarring heeft gezorgd. In verband met de sancties tegen Oostenrijk heb ik namelijk de heer Nassauer van de EVP net hevige kritiek horen uiten die alleen op het Portugees voorzitterschap was gericht. Maar op 13 februari hebben wij in het Europees Parlement met hoofdelijke stemming een resolutie aangenomen waar volgens het register de heer Nassauer nota bene voor heeft gestemd. Er moet hier dan ook sprake zijn van een fout in de simultaanvertaling of in het register. Ik zou het op prijs stellen indien het Bureau ons hierover opheldering zou verschaffen.

De Voorzitter
Mijnheer Ribeiro e Castro, deze zaak zal worden uitgezocht. Zoals u weet, kan ik alleen leden het woord geven die op basis van het Reglement of in verband met een onjuiste interpretatie van het Reglement het woord vragen. Daarom kan ik u niet nogmaals het woord geven. Wat gezegd is, is nu eenmaal gezegd en het zal wel zijn nut en zijn doel hebben.

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, ik kan in vier minuten geen volledig overzicht geven van wat de heer Guterres en zijn team voor onze Unie hebben gedaan. Ik beperk mij dus tot enkele korte en dus ook onvolledige opmerkingen.
Portugal heeft de groei en de werkgelegenheid terecht een centrale plaats in het Europese debat gegeven. Om de voordelen van de interne markt ten volle te kunnen genieten, moeten wij de economische dimensie van de Unie versterken. Ik heb het niet over een economische regering, omdat die benaming verwarring sticht. Wie wil trouwens uitsluitend door de ministers van Financiën worden geregeerd? Europa heeft echter behoefte aan een efficiëntere coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten, ook omdat het monetaire beleid een apart gemeenschappelijk beleid is geworden.
De sociaal-democraten willen geen beleid van economische coördinatie dat tegen de Europese Centrale Bank is gericht. Wij willen een constructieve dialoog tussen de monetaire beleidsmakers en de nationale economische beleidsmakers, die uiteraard onafhankelijk moeten kunnen beslissen en handelen. De onontbeerlijke coördinatie moet de collectieve voordelen van een gemeenschappelijk economisch beleid zo groot mogelijk maken. In de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, maar vooral in de Euroraad, moeten enkele eenvoudige regels gelden. Zo zouden alle ministers van Financiën hun collega's uitleg moeten geven over de grote lijnen van hun ontwerpbegroting, van een belastinghervorming of van andere nationale maatregelen die voor de gehele Unie gevolgen kunnen hebben. Zulk een - discretionaire - coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten maakt het mogelijk de nationale maatregelen geleidelijk op gezamenlijke doelstellingen te richten.
Ook de ontwikkeling van de interne markt vergt nieuwe regels om de rechten van de werknemers in geval van fusie of overname van ondernemingen te garanderen, om bedrijfsverplaatsingen om reden van fiscale of sociale dumping te voorkomen en om alle lagen van de bevolking en vooral de zwaksten een openbare basisdienstverlening te garanderen.
Zoals ook Portugal heeft ingezien, is een andere belangrijke prioriteit de versterking van de sociale rechten van de Europeanen. Een opener en flexibeler economie vergt nieuwe garanties voor de werknemers, onder meer het recht op opleiding tijdens het gehele leven. De vraag naar meer mobiliteit en aanpassingsvermogen moet gepaard gaan met een volledige sociale bescherming in de gehele Unie, onder meer door de overdraagbaarheid van de pensioenrechten te garanderen.
De sociaal-democraten verwachten dat het Franse voorzitterschap werk maakt van de sociale agenda en die concrete inhoud geeft.
Portugal heeft ook op het gebied van e-Europa vooruitgang geboekt. De informatie- en communicatietechnologieën worden op dit ogenblik alle mogelijke deugden toegedicht. Alles schijnt mogelijk: communicatie zonder grenzen, democratische toegang tot informatie, het handelsverkeer en communicatie. De uitvoering van die droom botst echter algauw op de sociologische en economische realiteit. De fenomenale vooruitgang van het gebruik van Internet in onze samenleving mag ons niet doen vergeten dat de digitale kloof echt bestaat en dat de verschillen tussen de info-rijken en info-armen in de ontwikkelde landen, maar vooral in de derde wereld, almaar groter worden.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou nog veel meer willen zeggen, maar mijn vier minuten spreektijd zijn bijna voorbij. Vier minuten is echt erg weinig. Portugal en het gehele team van de heer Guterres hebben zich voor de Unie zeer verdienstelijk gemaakt. Frankrijk krijgt nu de kans om te laten zien dat ook een groot land een goed voorzitter kan zijn.

Peijs
Voorzitter, sinds 1989 probeer ik vanuit dit Parlement om kleine en middelgrote bedrijven een gunstiger klimaat mee te geven. De eerste jaren bezocht ik met verschillende organisaties ieder nieuw voorzitterschap om expliciet te vragen om een Raadsprogramma voor het midden en kleinbedrijf. Wij oogstten altijd mooie verklaringen en zelden daden. Nu is de Raad onder Portugees voorzitterschap gekomen met een charter. Ik ben er blij mee, maar geachte voorzitter van de Raad, ik wil dat u met uw laatste adem als voorzitter mij het volgende garandeert.
Ten eerste dat de uitvoering van het charter een zaak van de Raad zelf is en blijft. Onderwijs en opleidingen gaat om subsidiariteit, zoals uw Raad niet moe wordt dit Parlement in te peperen. Startende ondernemers, in mijn ogen is de zorg daarvoor nooit een Europese taak geweest. Het algemene klimaat wel en zo weinig mogelijk ingewikkelde wetgeving, dat ook. Maar bijvoorbeeld de aansluiting van Europese wetgeving op nationale wetgeving, inclusief de wettelijke kerstboom die daarbij meestal tot stand komt, het is uw zorg.
Benchmarking is mooi, maar een Europese Unie die haar hele beleid baseert op zo'n modeverschijnsel als benchmarking lijdt aan beleidsarmoede. Neem eens een voorbeeld aan de Verenigde Staten.
Levenslang leren. Het is de verantwoordelijkheid van de lidstaten. En wee u aller gebeente als u er niet in slaagt om dat snel van de grond te trekken bij de huidige demografische ontwikkeling. On-line toegang voor bedrijven. U moet thuis zorgen dat bedrijven digitaliseren, ook het gedeelte van het bedrijfsleven dat nog geen computer in huis heeft.
De interne markt en de toegang daartoe, dat is een echte Europese aangelegenheid. Maar thuis moeten de lidstaten zorgen dat er voldoende gemakkelijk toegankelijke klachtenprocedures zijn. Mijnheer de voorzitter van de Raad, vaak zijn het de lidstaten zelf die marktbelemmerende maatregelen nemen. Een schandelijke zaak.
Voorbeeld zijn de moeilijkheden die aannemers ondervinden als zij over de grens willen werken. Dit Parlement zal de Raad kritisch volgen bij de uitvoering thuis van dit charter. Wij houden aan uw woord en willen de daad die bij dat woord hoort. Overigens zou ik u mijn beste wensen willen meegeven voor onze oud-collega Cravinho die naar ik hoor ernstig ziek is.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, op 28 juni vond de eerste top plaats tussen de Europese Unie en de grootste democratie ter wereld, de tweede grootste handelsmacht van Azië. India, dat zoals commissaris Patten heeft opgemerkt veel te vaak wordt onderschat, heeft eindelijk de aandacht gekregen die het gezien zijn economische en politieke dynamiek toekomt. Eindelijk werd er geen tijd verkwist aan het uitwisselen van beleefdheden. Er konden concrete verdragen ondertekend worden. Dat het protectionisme verder wordt afgebroken en dat de liberalisering verder wordt doorgezet, is niet alleen van belang voor ons, de Europese Unie, als belangrijkste handelspartner van India. In antwoord op het hervormingsproces komen er aanzienlijk meer investeringen uit Europa. Half april kon onze delegatie bij het Zuid-Aziatische Verbond voor Regionale Samenwerking (SAARC), waarvan ik de vice-voorzitter ben, zich er in Delhi van overtuigen dat er grote vooruitgang is geboekt met de economische herstructurering. In de nieuwe economie - bijvoorbeeld de informatietechnologie - zijn wij opnieuw de belangrijkste partner. We zullen echter pas profijt kunnen trekken van de goed opgeleide technici en vaklui als de green card van de grond komt, een idee waarvan de mogelijkheden nog altijd niet grondig zijn onderzocht. Een green card met een beperkte geldigheidsduur zal in het geheel niet werken. Wij hebben behoefte aan samenwerking tussen Europese en Indiase ondernemingen. Werknemers kunnen dan worden ingezet, en zij zullen duidelijke contracten hebben die passen bij aard van de hedendaagse wereldeconomie.
Bij de Top ging het om denktanks, om contacten met niet-gouvernementele organisaties en om nieuwe netwerken. Wij hebben gemeenschappelijke waarden. Des te belangrijker zijn de naleving van de mensenrechten, respect voor etnische minderheden, respect voor andersdenkenden en de afschaffing van kinderarbeid. Dat is geenszins een typisch westerse manier van denken, het moet een gemeenschappelijk democratisch bewustzijn zijn. De strijd tegen werkloosheid en uitsluiting moet even intens zijn als die tegen terrorisme en criminaliteit, en dat hebben wij samen afgesproken.
Ik hoop nu dat de ontmoeting tussen politieke en economische leiders de eerste bladzijde van een nieuw boek wordt waarin ook jongeren aan universiteiten, scholen en in bedrijven zich kunnen terugvinden. Laten we dus uitwisselingsprogramma's steunen, mijnheer de Voorzitter, zodat mensen elkaar kunnen ontmoeten, nader tot elkaar kunnen komen en in de toekomst met elkaar kunnen samenwerken.

Thyssen
Voorzitter, in mijn korte tussenkomst wil ik mij eerst en vooral aansluiten bij wat collega Peijs heeft gezegd en wier bekommernis om een efficiënt KMO-beleid ik volledig en sinds jaren deel. Verder wil ik mij concentreren op de zogenaamde beslissing over het belastingpakket. Ik lees in de conclusies dat de Europese Raad zijn goedkeuring hecht aan een ECOFIN-verslag, aan de verklaring in de Raadsnotulen en aan het akkoord en de beginselen van het fiscaal pakket zelf. Dat is een hele mond vol, maar toch mis ik inhoud en ben ik ervan overtuigd dat ons een lege doos wordt gepresenteerd. Ik heb de indruk dat elke relevante vraag onbeantwoord blijft en dat Europa hiermee helaas niet aan geloofwaardigheid wint. De mensen weten immers ook na deze Europese Raad niet of er nu echt een Europese regeling voor inkomsten uit spaargeld komt, dan wel of ze op de lange baan geschoven wordt om van dit vervelende dossier af te zijn. Er is weliswaar een timing afgesproken, maar die is in elke fase enorm geconditioneerd. De mensen weten ook niet of er nu een opheffing van het bankgeheim komt of niet en of in de uitvoering van de andere onderdelen van het fiscaal pakket al dan niet vooruitgang geboekt zal worden.
Voorzitter, te meer omdat ik weet dat het Raadsvoorzitterschap enorme inspanningen heeft gedaan om van dat fiscaal pakket iets te maken, zou ik van de Raadsvoorzitter graag een antwoord hebben op twee vragen. Ten eerste, is de timing van de belasting van de roerende inkomsten alleen maar een kwestie van uitstel, of zou het ook afstel kunnen worden. Ten tweede, mijnheer de Raadsvoorzitter, bent u het niet met mij eens dat, zolang de unanimiteitsregel geldt voor de fiscale besluitvorming, het zolang onmogelijk is om de interne markt ook op het vlak van fiscaliteit tot realiteit te brengen?

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de plaatsvervangend voorzitter van de Commissie, ik had het Portugese voorzitterschap uit politieke overtuiging van ganser harte een makkelijker voorzitterschap toegewenst, een voorzitterschap zonder de belasting van de bilaterale sancties tegen de Oostenrijkse regering en daarmee tegen mijn land. Ik zou het vooral prettig gevonden hebben als u geen soep had moeten oplepelen die anderen u hebben voorgeschoteld. Hoe langer die soep staat te pruttelen, hoe oneetbaarder ze wordt, niet alleen voor mijn land, maar voor de hele Europese Unie.
We kunnen er immers niet omheen dat er een zekere tegenspraak is tussen het feit dat deze maatregelen puur politiek bedoeld waren en ook op politiek vlak genomen zijn, en dat er nu in de vorm van een juridisch instrument een uitweg uit deze impasse moet worden gezocht, wat overigens in ieders belang absoluut wenselijk is. Juist omdat deze maatregelen elke juridische basis misten, heeft de Voorzitter van het Parlement, Nicole Fontaine, er in de aanloop tot de Top van Feira op gewezen dat het Europees Parlement op 15 juni een resolutie heeft aangenomen en van de Raad heeft geëist de betrekkingen tussen de veertien en Oostenrijk te evalueren en met alle betrokken partijen een procedure uit te werken die een voor iedereen aanvaardbare oplossing biedt.
Deze procedure schijnt te zijn gevonden: de voorzitter van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens benoemt drie wijzen, die verslag zullen uitbrengen over Oostenrijk. Ik betreur het dat hiervoor geen tijdschema is opgesteld. Dat zou de zaak hebben vergemakkelijkt. Het valt bijzonder te betreuren dat het komende voorzitterschap het werk van deze instantie al ondermijnt voordat het begonnen is, door te doen alsof het geen politieke relevantie heeft.
Ik kan alleen maar hopen dat de politieke relevantie van het verslag van deze gerechtelijke instantie wordt onderkend en dat hier onder Frans voorzitterschap een golden goal gescoord wordt in de vorm van een spoedig einde aan de sancties tegen mijn land.

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega's, er vinden alsmaar meer topbijeenkomsten plaats tussen staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie. Daar worden steeds vaker zaken behandeld die niet thuishoren op Europees niveau, terwijl zaken die wel aangepakt zouden moeten worden, blijven liggen. Zo is er in Feira niet gesproken over een duidelijke scheiding van bevoegdheden tussen het Europese en het nationale niveau, is niet gesproken over de opheffing van de onzinnige sancties tegen Oostenrijk en is ook niet gesproken over een werkbaar compromis rond de belasting op rente over spaargeld. Het enige dat werd bereikt, is dat we het probleem tien jaar voor ons uit hebben geschoven.
Daar staat tegenover dat we dingen hebben besproken die momenteel niet op de Europese agenda thuishoren. Met hoeveel landen moeten we eigenlijk nog onderhandelingen starten? We moeten eindelijk eens een getrapte procedure ontwikkelen voor de samenwerking tussen de Europese Unie en de landen in Midden- en Oost-Europa, waarbij aan de behoeften van beide partijen tegemoetgekomen wordt zonder dat sprake is van een volwaardig lidmaatschap. Hoe staat het met de naleving van de convergentiecriteria wanneer nieuwe landen tot de euro toetreden? Duurzame stabiliteit moet bewezen worden door elk land dat zich bij de euro wil aansluiten, maar ook door de landen die de euro al hebben ingevoerd. Alleen zo kunnen we de zwakte van de euro te boven komen.
We hebben geen versterkte samenwerking nodig rond de sociale dialoog; dat gaat de bevoegdheden van de Europese Unie te buiten! Wij hebben geen behoefte aan meer centralistische regelingen in dit domein, maar aan meer concurrentie tussen de sociale zekerheidsstelsels van de lidstaten, willen we de mogelijkheden tot groei van de Europese Unie ten volle benutten. Enkel de resultaten rond het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid kunnen we begroeten. Hier is behoefte aan meer Europees optreden, hier hebben we meer Europa nodig. Dat verwacht de Europese burger terecht van ons.
Ik roep u dringend op om nu eindelijk de sancties tegen Oostenrijk op te heffen. Daarvoor hebben we heus geen verslag van het Hof voor de Rechten van de Mens nodig, de controle vindt immers dagelijks plaats via de media. Dan kunt u zich toeleggen op de dingen die werkelijk van Europees belang zijn.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris en collega's, de conclusies van de Top van Feira klinken mooi. Men zegt dat er vooruitgang is geboekt tijdens de Intergouvernementele Conferentie, maar oplossingen worden er eigenlijk niet gegeven. De Top wees opnieuw op het belang van een snelle uitbreiding. Toch verlangen de kandidaat-landen uitgekristalliseerde EU-posities.
We moeten doortastender zijn ten aanzien van het Europese integratieproces en mogen niet gaan twijfelen. De kandidaat-landen mogen niet onredelijk lang in de wachtkamer worden gezet. Er is een nieuwe politieke ambitie nodig die meer concrete resultaten oplevert dan de Top van Feira. Tegelijkertijd dienen we duidelijkheid te scheppen in de manier waarop institutionele kwesties opgelost moeten worden, zoals de uitbreiding van de EU met Oost-Europese landen, de gekwalificeerde meerderheid en het aantal commissarissen en parlementsleden. De EU moet ook na de uitbreiding efficiënt kunnen functioneren. Tegelijkertijd mogen interne EU-kwesties het uitbreidingsproces niet vertragen. Daarom moeten de processen parallel lopen.
Inherent aan de uitbreiding is de eis voor een Europees Handvest voor de grondrechten. Er moet aan de regels van een rechtsstaat voldaan worden. Daarover valt niet te twisten. Het Handvest plaatst de ontwikkeling van de EU echter in een nieuw perspectief. We moeten aangeven hoe de EU er uit moet zien. Willen we een EU met nieuwe mogelijkheden en een betere concurrentiepositie, innovaties, ondernemerschap en meer kleine en middelgrote bedrijven? Of hebben we liever steeds meer door de overheid gefinancierde sociale voorzieningen en een zwakke munteenheid?
De conventie voor het Handvest heeft, omdat de kwesties zo nauw met elkaar verbonden zijn, wellicht een ruimer mandaat nodig om de voorstellen voor een constitutionalisering van het Verdrag uit te werken. Er bestaat ongetwijfeld een direct verband tussen de aanzet tot een nieuw Verdrag en de eigenlijke inhoud van het Verdrag.
Een parallelle ontwikkeling kan nieuwe politieke openingen creëren en voortduren omdat de verschillende belangen direct van elkaar afhankelijk zijn. Om een parallel uitbreidings- en verdiepingsproces mogelijk te maken zou er een principebesluit kunnen worden genomen over een Handvest dat bindend is voor het onderdeel dat betrekking heeft op de rechtsstaat, maar niet voor het niet-principiële onderdeel. De conventie zou dan zeker weten welke status het Handvest heeft, en dit als een begin van een nieuwe vormgegeven Verdrag kunnen zien. Zowel degenen die voorrang geven aan de uitbreiding als degenen die de voorkeur geven aan verdieping zouden dan succes boeken. Een dergelijke ontwikkeling zou een vroege toetreding van nieuwe lidstaten mogelijk maken en tegelijkertijd goede voorwaarden scheppen voor de Unie om lange tijd beter te functioneren.
We hebben de historische verantwoordelijkheid om bruggen te slaan en conflicten niet te laten escaleren, zoals in het geval van Oostenrijk. We moeten kortdurende initiatieven verruilen voor langdurige en verregaande samenwerking. Dan denk ik dat onze fundamentele normen en waarden, het niet-controversiële onderdeel van het Handvest, gebruikt zouden kunnen worden als hefbomen voor de uitbreiding.

Smet
Voorzitter, commissaris, heren ministers, Lissabon had op sociaal vlak enorm veel verwachtingen gewekt. U had de discussies hier in het Parlement moeten bijwonen in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken en in de relatie die wij hier hebben met de vakbonden in de intersyndicale. Elke paragraaf werd ontleed en Lissabon zou het begin zijn van een nieuwe bladzijde in de sociale geschiedenis. Als ik nu Feira bekijk, dan zie ik dat van de vijfentwintig en een halve bladzijde die de conclusies van het voorzitterschap omvatten, slechts een halve bladzijde aan sociale bescherming en sociale insluiting gewijd is. Dat zou nog niet eens zo ongewoon zijn, ware het niet dat er zelfs in die halve bladzijde eigenlijk niets nieuws staat. Voor het werkgelegenheidsbeleid en de Europese sociale agenda geldt overigens een zelfde bemerking.
Enerzijds herhaalt men twee reeds in Lissabon vastgestelde prioriteiten: pensioenen en armoede, anderzijds herneemt men vier al in Lissabon vastgestelde intenties: het comité voor de sociale bescherming, de open-coördinatiemethode, het programma voor de sociale insluiting, de betrokkenheid van de sociale partners en de sociale verantwoordelijkheid van het bedrijfsleven. De paragrafen die daaraan gewijd zijn, zijn eigenlijk gewoon een herdruk van de paragrafen van Lissabon. Er is niets nieuws aan toegevoegd.
Als Feira op termijn toch enig belang heeft, ook vanuit sociaal oogpunt, dan zal het moeten zijn omwille van het vergelijk over de belastingen op inkomsten uit spaargelden, voor zover dit uiteindelijk toch tot een richtlijn leidt. Pas dan zal het beginsel van Helsinki niet alleen vanzelfsprekend lijken, maar daadwerkelijk afdwingbaar worden, namelijk dat alle, in een lidstaat van de Europese Unie verblijvende burgers, de verschuldigde belastingen over alle inkomsten uit spaargelden dienen te betalen. Op die manier komt er ook geld vrij om een sociale politiek te betalen en hoeft de sociale zekerheid geen gelden te gaan zoeken bij gebrek aan inkomsten omdat er gefraudeerd wordt.

De Voorzitter
Ik heb zeven ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen.

Malmström
Het Portugese voorzitterschap heeft geen makkelijke taak gehad. Bij de vele moeilijke kwesties die zich dit voorjaar aangediend hebben, heeft Portugal laten zien dat het de Europese kwesties zeer serieus opvat. De Top van Feira was op vele manieren een tussentop voor de aanvang van het Franse voorzitterschap. Helaas werden de resultaten van de Top deels overschaduwd door het drama in Dover, een spoedeisende kwestie waarover op EU-niveau gesproken moet worden.
De ELDR-Fractie is blij met de successen die geboekt zijn ten aanzien van het belastingpakket en het niet-militaire crisisbeheer. We zijn ook blij met de bevestiging dat Griekenland binnenkort deelneemt aan de monetaire unie. We zijn zeer tevreden met wat er over de uitbreiding op papier is gezet, want één Europa is de belangrijkste doelstelling die wij als liberalen hebben. We zijn echter teleurgesteld over de hervormingen en de Intergouvernementele Conferentie. We hadden graag meer concrete resultaten gezien, maar de lidstaten beschermen nog steeds hun positie en het debat over de toekomst van de EU is nog maar net op gang gekomen. Het is een welkom en zeer noodzakelijk debat, dat in alle landen open en objectief gevoerd moet worden en waarbij de burgers van alle lidstaten betrokken moeten worden.
Minimalistische hervormingen in Nice zijn niet genoeg. De burgers verwachten meer. Ze verwachten dat de EU een paar flinke stappen vooruitzet naar een transparant, democratisch Europa dat met misschien wel 40 lidstaten efficiënt kan functioneren. We moeten de vragen in verband met een grondwet bespreken. De EU heeft een constitutie nodig die op een eenvoudige en begrijpelijke manier duidelijk maakt waar de EU mee bezig is en waar de verantwoordelijkheid ligt.
De fakkel wordt nu overgedragen aan Frankrijk. Ik maak me een beetje zorgen over de verschillende signalen die het Franse voorzitterschap geeft. Hoewel de EU ergens wel wat verschillende snelheden kan gebruiken, hebben we geen voorzitterschap nodig dat verschillende snelheden hanteert.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, het Portugees Raadsvoorzitterschap was een actief voorzitterschap. Als Parlement hadden wij een bijzonder attente en aandachtige tegenspeler. Dat doet ons plezier. Maar de Raad is en blijft voor ons een tegenspeler. Als parlementslid zijn wij op onze honger gebleven. Onder de Europese instellingen is de Raad degene die het minst de roep om democratie en transparantie schijnt te willen horen. De Raad blijft eenduidig zweren bij de lidstaten die zo moeizaam tot samenwerking gebracht kunnen worden. De heer Patten en sommige collega's wezen reeds op het mensonwaardig einde van 58 Chinese immigranten.
Wat in Tampere werd besloten, wat moet gedaan worden inzake asielzoekers, inzake ontheemden en immigranten, dat komt zo hopeloos laat. En als het er komt, dan zal het misschien nog veel te weinig zijn.
De afspraken over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid getuigen van een totale uitsluiting van het Parlement. De verglijding naar een meer intergouvernementeel Europa en een minder federaal Europa zou dringend moeten gekeerd worden. Samenwerking tussen lidstaten kan geen oplossing zijn voor problemen waarbij deze staten en hun grenzen juist een deel van het probleem zijn. Bij de uitbreiding zal ons dat nog veel sterker opvallen. Dan kan alleen een democratisch federalisme dat ook aan volkeren en regio's en minderheden een erkenning geeft een oplossing zijn.
Ik zou graag eens praten met Portugal over de echte ervaringen achter de schermen, want ik kan mij niet voorstellen dat u als klein land zo gelukkig bent met dit alles.

Guterres
Mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden, allereerst wil ik alle afgevaardigden bedanken voor hun bijdragen aan het debat. Tevens wil ik de ondervoorzitter verzoeken ook de afwezige leden in mijn naam voor hun samenwerking te bedanken.
Ik zou nader willen ingaan op enkele belangrijke kwesties die in dit debat ter sprake zijn gekomen. In de eerste plaats wil ik het hebben over het gevaar van het afglijden naar een meer intergouvernementeel Europa. Dit punt ligt mij na aan het hart omdat ik reeds lange tijd openlijk pleit voor een geleidelijke totstandkoming van één enkele pijler binnen de Unie. Het Portugese voorzitterschap heeft duidelijk laten blijken dat het geen intergouvernementele koers wil varen. In dit verband heeft het vooreerst getracht het Europees Parlement nauwer bij de Intergouvernementele Conferentie te betrekken dan in de conclusies van Helsinki was gepland. In de tweede plaats heeft het de Commissie in het kader van de strategie van Lissabon een reeks essentiële taken opgedragen die de centrale rol onderstrepen die deze instelling in alle opzichten speelt bij de open coördinatie van het economische en sociale beleid van de Unie.
Bovendien hebben wij voor de Top van Feira een forum belegd waarin niet alleen het Parlement, de Commissie en de Raad vertegenwoordigd waren, maar ook de lidstaten, de Europese Centrale Bank, de Europese Investeringsbank, het Economisch en Sociaal Comité, het Comité van de regio's en de sociale partners. Daarom ben ik het volledig eens met al degenen die ervan uitgaan dat het wezen van de Unie als Unie moet worden gehandhaafd en als zodanig moet worden versterkt, en dat een intergouvernementele koerswending volstrekt uit den boze is.
Het tweede punt betreft de Intergouvernementele Conferentie. Het was niet de taak van het Portugese voorzitterschap om de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie af te ronden. Wij hebben gedaan wat wij geacht werden te doen. Wij hebben met name een verslag opgesteld waarin alle standpunten en mogelijke alternatieven betreffende de thema's die wij aan de zogenaamde leftovers van Amsterdam hebben overgehouden uiterst nauwkeurig worden beschreven. Tezelfdertijd hebben wij getracht een consensus te bereiken over een kwestie waarover in Helsinki geen overeenstemming bestond, namelijk het toevoegen van de versterkte samenwerking aan de agenda van de conferentie. Ons inziens hangt deze kwestie nauw samen met de mogelijke uitbreiding van de besluitvorming bij gekwalificeerde meerderheid in de Raad en wellicht ook van de medebeslissingsprocedures, waarin voor het Europees Parlement een belangrijke rol is weggelegd. Wij zijn hierbij steeds uitgegaan van het idee dat de versterkte samenwerking de Unie onder geen beding mag ontwrichten. Zij moet plaatsvinden in het kader van de Unie. Er mag met andere woorden geen mechanisme in het leven worden geroepen dat willekeur en uitsluiting in de hand werkt. Onder die voorwaarde kan deze samenwerkingsformule uitgroeien tot een onmisbaar instrument dat ons in de gelegenheid moet stellen met inachtneming van de regelgeving van de Unie de integratie te bevorderen, met het oog op een uitgebreide en meer heterogene Unie. Nochtans duikt onmiddellijk de volgende vraag op. Zullen wij er wel in slagen de IGC tot een goed einde te brengen? Voor mij is dat een uitgemaakte zaak. Als wij de Intergouvernementele Conferentie beschouwen als het geheel van aanpassingen die nodig zijn om de uitbreiding mogelijk te maken - en dat doen we ook - heeft iedereen momenteel duidelijk voor ogen welke opties moeten worden nagestreefd. Zij worden in het verslag nauwkeurig gedefinieerd. Met de nodige politieke wil zou de IGC in een maand tijd kunnen worden afgerond. Het is echter de vraag of de verschillende partijen al dan niet bereid zijn de nodige verplichtingen aan te gaan. Wij weten allemaal om welke verplichtingen het gaat. Het komt eropaan dat wij deze stap samen zetten. Persoonlijk ben ik ervan overtuigd dat wij deze politieke wil zullen kunnen opbrengen en dat de werkzaamheden tijdens het Franse voorzitterschap zonder problemen tot een goed einde zullen kunnen worden gebracht.
Ook het Handvest van de grondrechten kon op onze steun rekenen, aangezien de Portugese regering er steeds voor heeft geijverd een Handvest van de grondrechten in het Verdrag op te nemen. Logischerwijs hebben wij in Feira dan ook getracht dit punt aan de regeling van de werkzaamheden toe te voegen, ook al was ons hiervoor eigenlijk geen mandaat verstrekt. Wij hebben de voorzitter van de Conventie verzocht een voortgangsrapport aan de Europese Raad voor te leggen. De Europese Raad heeft zich niet over de plaatsing van het handvest op de agenda van de IGC kunnen uitspreken omdat de Conventie zelf nog niet heeft uitgemaakt of het handvest in een bindende juridische tekst moet worden neergelegd. De Raad van Feira heeft echter wel besloten deze kwestie open te laten zodat het Handvest van de grondrechten al dan niet op de agenda van de IGC kan worden gezet zodra de Conventie hieromtrent een duidelijk standpunt heeft ingenomen. Het is mijn persoonlijke wens en de wens van de Portugese regering dat het handvest een doeltreffend instrument van de Unie wordt.
Er is hier meermaals onderstreept dat de uitbreiding niet mag worden uitgesteld. Ik kan u verzekeren dat wij de afgelopen zes maanden geen vertraging hebben gelopen. Ik heb onlangs nog gezegd dat in het voorbije halfjaar 72 onderhandelingsdossiers zijn afgerond. Over de landen waarmee tijdens het Portugese voorzitterschap onderhandelingen zijn geopend - Letland, Litouwen, Slowakije, Roemenië, Bulgarije en Malta - kan ik het volgende zeggen. In het geval van Letland hebben wij acht hoofdstukken geopend en vijf hoofdstukken afgesloten; in het geval van Litouwen hebben wij er acht geopend en vijf afgerond; respectievelijk acht en zes in het geval van Slowakije; vijf en vijf in het geval van Roemenië; vijf en vier in het geval van Bulgarije; acht en zeven in het geval van Malta. Dit betekent dat wij een bijzonder hoog werktempo hebben aangehouden, hetgeen onder meer te danken is aan de uitstekende samenwerking met de Commissie. Ik wil hier dan ook graag de bijdrage van commissaris Günter Verheugen onderstrepen. Zodoende hebben wij de werkzaamheden met het oog op de uitbreiding zo snel als maar mogelijk is kunnen voortzetten.
Op de Top van Lissabon werd een strategie uitgestippeld. Niemand twijfelt er op dit moment nog aan dat wij het tijdperk van de informatiemaatschappij en de kenniseconomie ingaan. De vraag is echter of het principe van sociale insluiting hierbij al dan niet zal worden gehandhaafd, of deze maatschappij al dan niet voor iedereen zal openstaan. Solidariteit is een fundamenteel onderdeel van de Europese benadering van de genoemde strategie. Om deze doelstelling te verwezenlijken, kiest Europa voor de zogenaamde onderwijsmaatschappij waarin opleiding en levenslang leren een essentiële plaats innemen, zoals hier vandaag is benadrukt. Gedurende drie maanden zijn allerhande beslissingen genomen, maar het was niet aan de Top van Feira om dit proces af te ronden. Niettegenstaande heeft de Raad van Feira reeds een aantal fundamentele documenten goedgekeurd. Er is hier bijvoorbeeld verwezen naar de kleine ondernemingen. Welnu, het Europees Handvest voor kleine ondernemingen is goedgekeurd. Ook de informatiemaatschappij is ter sprake gekomen. In dit verband hebben wij het licht op groen gezet voor het actieplan voor de informatiemaatschappij. Een ander veelbesproken onderwerp is de armoedebestrijding. Er liggen reeds drie bijzonder belangrijke verslagen voor, die de Commissie en de voormalige Groep op hoog niveau, het huidige Comité voor sociale bescherming, in staat stellen op korte termijn beslissingen te nemen om de maatschappelijke uitsluiting te bestrijden. Het comité zet zich daarnaast in voor het behoud van het pensioenstelsel. Ik ben er dan ook ten volle van overtuigd dat wij snel vooruitgang zullen boeken. Zoals commissaris Christopher Patten heeft gezegd, wordt momenteel in de Commissie het geheel van indicatoren voorbereid waarmee de definitie van de verschillende vormen van beleidscoördinatie concreet moet worden ingevuld. Het resultaat zal in september worden voorgelegd.
Wat het fiscaal pakket betreft, is het niet toevallig dat wij twaalf jaar lang op een overeenkomst hebben moeten wachten. Wanneer een overeenkomst twaalf jaar op zich laat wachten, betekent dit dat het niet gemakkelijk was een consensus te bereiken. Het gaat hier om een moeilijk akkoord dat verre van perfect is. Nochtans gaan wij hiermee een belangrijke verplichting aan. Ik ben er overigens rotsvast van overtuigd dat de politieke wil die ons in staat heeft gesteld deze verplichting aan te gaan ook bij de naleving ervan aanwezig zal zijn. Daarom meen ik, dit in verband met de hier gestelde vragen, dat het tijdschema zal worden gerespecteerd. Wat de unanimiteit over belastingkwesties betreft, is het voornaamste probleem dat de beslissing dat er op dit vlak andere dan unanieme besluiten kunnen worden genomen, zelf unaniem moet worden genomen. Tot dusver lijkt deze unanimiteit in het kader van de Unie echter ver te zoeken.
Tot slot heb ik nog twee korte opmerkingen. De eerste heeft betrekking op het incident in Dover, dat ons allen diep heeft geschokt. Dit incident bewijst dat Europa het fenomeen van de vergrijzing van haar bevolking nog steeds niet helemaal begrijpt, dat Europa behoefte heeft aan een immigratiebeleid en dat het dit immigratiebeleid vast moet stellen in overleg met de landen waarvan de inwoners in Europa willen komen werken. Tezelfdertijd moet er een aantal sociale maatregelen worden genomen om een harmonieuze integratie van deze mensen in onze samenleving te bewerkstelligen. Daar komt het op aan en dat is de fundamentele taak die de Commissie tot een goed einde moet zien te brengen. Ons inziens zal deze algemene doelstelling op de korte termijn concreet worden ingevuld met bijzonder belangrijke beslissingen van de Unie.
Hiermee raken we de kern van een andere kwestie die de komende decennia van groot maatschappelijk belang zal zijn. Ik bedoel ons vermogen om met verschillen om te gaan, ons vermogen om de verdraagzaamheid in onze samenlevingen te bevorderen en alle vormen van vreemdelingenhaat en racisme te bestrijden. Want laten we eerlijk zijn, geen van onze samenlevingen, geen van onze landen is vrij van vreemdelingenhaat en racisme. Het gaat hier om een maatschappelijk verschijnsel, dat dramatische proporties aanneemt wanneer bepaalde politieke krachten, met name politieke krachten met regeringsambities, vreemdelingenhaat en racisme willen gebruiken om stemmen te behalen. Ik wil hier duidelijk onderstrepen ...

... ik wil hier duidelijk onderstrepen dat dit indruist tegen de Europese waarden. En als wij om redenen die met de soevereiniteit van staten verband houden, moeten aanvaarden dat deze politieke krachten in onze landen deel uitmaken van de regering, wil ik hier in alle eerlijkheid zeggen dat een politieke partij die zich van vreemdelingenhaat bedient om stemmen te winnen en aan de macht te komen niet tot dezelfde waardenfamilie behoort als ik. Daarom heeft het geen belang of ik mijn gezicht red dan wel verlies naar aanleiding van de maatregelen die wij in mijn naam, in naam van mijn regering en in naam van de overige veertien lidstaten hebben genomen op het moment dat in Oostenrijk een partij aan de macht kwam die in onze ogen deze essentiële waarden niet eerbiedigde. Ik voeg daar echter aan toe dat wij als Portugees voorzitterschap van de Unie steeds alles in het werk hebben gesteld om de volwaardige deelname van Oostenrijk aan alle werkzaamheden van de Unie te waarborgen. Sterker nog, wij hebben steeds getracht de absolute waardigheid van de Oostenrijkse vertegenwoordigers te garanderen, met inbegrip van de regeringsleden van de FPÖ die in de verschillende organen van de Raad actief zijn. Zoals de geachte afgevaardigden weten, was dat niet altijd even gemakkelijk. Deze door het voorzitterschap gevolgde aanpak berust enerzijds op de overtuiging dat een soevereine staat als de mijne het recht heeft bij monde van zijn regering een standpunt ten aanzien van de regering van een andere soevereine lidstaat in te nemen. Als soevereine staat doe ik geen afstand van dit recht. Anderzijds mag echter ook de werking van de Unie niet uit het oog worden verloren. Ik ga er immers van uit dat de werking van de Europese Unie onder geen beding mag worden verstoord.
Op de beslissingen die de veertien lidstaten op het niveau van de betrekkingen tussen hun respectieve regering en de Oostenrijkse regering hebben genomen, is een procedure van toepassing die hen in de gelegenheid zal stellen deze beslissingen te zijner tijd te herzien. Zoals gezegd, hebben deze beslissingen een louter bilateraal karakter en hebben zij dankzij de voorzorgsmaatregelen van het Portugese voorzitterschap de werking van de Unie niet benadeeld. Het Portugese voorzitterschap heeft ondanks aanhoudende tegendruk de aanwezigheid van Oostenrijk en de waardigheid van de Oostenrijkse vertegenwoordigers gegarandeerd bij alle activiteiten van de Unie die onder ons voorzitterschap hebben plaatsgevonden.

Patten
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, mijn antwoord kan heel kort zijn omdat mijn geachte vriend de heer Beazley - en ik gebruik deze uitdrukking zowel in persoonlijke als in parlementaire zin - mij een rechtstreekse vraag heeft gesteld, in een toespraak die wellicht beter zou zijn ontvangen in Berlijn dan in Parijs of Londen.
De heer Beazley vroeg mij hoe ik de relatie zag tussen de instellingen - tussen de Raad, de Commissie en het Parlement. Ik kan hier heel direct op antwoorden: op mijn eigen gebied is dit een onderwerp waarover ik pas geleden enkele toespraken heb gehouden. Het is voor mij zonneklaar dat ik op het gebied waarvoor ik verantwoordelijk ben absoluut geen uitbreiding wil van de bevoegdheden van de Commissie. Ik wil dat wij de bevoegdheden die wij hebben efficiënter gebruiken, en ik wil dat wij die bevoegdheden ten volle kunnen aanwenden ter ondersteuning van de ontwikkeling van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Naar mijn oordeel gaat het er niet om dat wij nieuwe bevoegdheden proberen te krijgen, maar gaat het erom dat wij de bevoegdheden die wij krachtens het Verdrag al hebben gekregen, proberen toe te passen. Wij moeten proberen die bevoegdheden te gebruiken op een manier die democratisch nog beter controleerbaar is.
Ik zal de heer Beazley een indicatie geven van wat ik bedoel. Wij moeten ieder jaar een aanvraag indienen bij de begrotingsautoriteit - het Parlement en de Raad - voor de financiële verplichtingen die wij in onze externe betrekkingen aangaan. Wij zouden echter op een veel opener manier met de begrotingsautoriteit moeten praten over het doel van de betalingen waartoe wij ons verplichten. Wij moeten serieuzer overleggen over onze politieke prioriteiten. Dus, om de vraag van de heer Beazley nogmaals te beantwoorden, ik wil dat wij onze huidige taak veel beter kunnen uitvoeren. Ik vind dat wij tempo moeten kunnen maken, en ik wil dat onze activiteiten voor dit Parlement en voor de Raad zo controleerbaar mogelijk zijn. Zo simpel en duidelijk zijn onze ambities, en deze ambities hebben het grote voordeel dat zij volkomen in overeenstemming zijn met wat er in de Verdragen staat.
Tot slot wil ik het Portugese voorzitterschap, nu dat ten einde loopt, nog een laatste compliment maken. Het was, en ik herhaal dit nog een keer, een bijzonder groot genoegen met de Portugese regering, haar ministers en haar bijzonder hardwerkende ambtenaren samen te werken. Sprekend als iemand die in de loop van zijn tamelijk lange en hopelijk niet geheel onwelbestede politieke leven onder een aantal voorzitters heeft gediend, kan ik wel zeggen dat ik nog nooit een voorzitter heb meegemaakt die beter, competenter, besluitvaardiger en hoffelijker was dan de premier van Portugal.

Witwassen van geld
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0175/2000) van de heer Lehne, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van richtlijn 91/308/EEG van 10 juni 1991 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld (COM(1999) 352 - C5-0065/1999 - 1999/0152(COD)).

Lehne
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dit is volgens mij een bijzonder goed voorbeeld van samenwerking tussen de Europese Commissie en het Europees Parlement. Om te beginnen wilde ik enkele woorden wijden aan de voorgeschiedenis van dit voorstel voor een richtlijn. Al sinds 1991 bestaat er in Europa een richtlijn ter bestrijding van witwaspraktijken. De nationale wetgevingen inzake de bestrijding van witwaspraktijken zijn hier grotendeels op gebaseerd. Dit is wellicht voor vele mensen thuis in de lidstaten betrekkelijk nieuwe informatie, want daar wordt er altijd vanuit gegaan dat dit het werk is van de eigen wetgever. Die heeft ook zijn bijdrage geleverd, maar de bron van de wetgeving ter bestrijding van witwaspraktijken is de richtlijn uit 1991.
Het Europees Parlement heeft na een reeks verslagen die bij ons zijn ingediend - ook door de Commissie - in december 1995 een hoorzitting over dit thema gehouden. Daaruit kwam naar voren dat de samenwerking tussen de lidstaten bijzonder gebrekkig is, aangezien de lidstaten zeer uiteenlopende normen hanteerden bij de bestrijding van witwaspraktijken. Sommige landen, zoals Groot-Brittannië en Duitsland, zijn veel verder gegaan dan de richtlijn. Andere, zoals Luxemburg, hebben alleen het strikte minimum omgezet, en dat heeft dan ook voor grote problemen gezorgd. Het Parlement heeft de Commissie er destijds al toe opgeroepen een voorstel te formuleren voor een tweede richtlijn inzake de bestrijding van witwaspraktijken. Dit is thans gebeurd. Daar zijn wij de Commissie erkentelijk voor, en ik vind dit een goed voorbeeld van hoe de Commissie op initiatieven van het Parlement reageert en deze overneemt.
Aan de andere kant moet ik ook enige kritiek uiten. Ik vind dat de Commissie met dit voorstel haar doel enigszins voorbij schiet. Zij heeft als het ware de regels voor banken en verstrekkers van financiële diensten uitgebreid tot andere beroepstakken en deze in de tweede richtlijn inzake witwaspraktijken opgenomen. Zij worden nu verplicht witwaspraktijken te bestrijden. Helaas kunnen de regels die voor banken gelden niet zomaar worden overgedragen op advocaten, belastingconsulenten en accountants. Advocaten hebben bijvoorbeeld een bijzondere discretieplicht en een vertrouwensrelatie met hun cliënten. Ons probleem was dus dit bij het overleg in eerste lezing recht te trekken. Ik geloof dat ons dat gelukt is. Wij hebben nu een toestand geschapen die beantwoordt aan de beginselen van de rechtsstaat, waarbij advocaten die hun cliënten voor de rechtbank vertegenwoordigen of van juridisch advies voorzien aan hun zwijgplicht kunnen blijven voldoen.
Enkel in het geval dat een advocaat hetzelfde doet als een bank, namelijk geld beheren, moeten voor hem dezelfde regels gelden als voor andere financiële dienstverleners. Dit komt in de amendementen tot uiting.
In mijn ogen hebben we de identificatieplicht meer op de praktijk afgestemd. Het heeft geen zin als een makelaar aan het begin van een zakelijke relatie met een nieuwe cliënt eerst diens identiteit moet bevestigen. Dan kan hij zijn werk niet meer doen. Ook dat is dankzij de amendementen meer op de praktijk en op de burger afgestemd.
Een punt van kritiek in verband met de lijst van aan witwassen voorafgaande feiten is dat de Europese Commissie het begrip georganiseerde criminaliteit niet heeft gedefinieerd. Dat verhelpen we in onze amendementen. Wat betreft fraude ten nadele van de Europese Unie hebben we de lijst met voorafgaande feiten beperkt tot echte delicten, en hebben we de kleine vergrijpen uit het voorstel van de Commissie verwijderd.
Graag wil ik het Finse en het Portugese voorzitterschap bij deze hartelijke bedanken voor de goede samenwerking, en ik weet zeker dat deze even vlot zal worden voortgezet onder Frans voorzitterschap. We hebben bij deze richtlijn voor het eerst geprobeerd de nieuwe procedure van het Verdrag van Amsterdam in de praktijk te brengen. Die houdt in dat de medebeslissingsprocedure met één lezing kan worden afgerond. Helaas is dat niet gelukt. Dit lag echter niet aan het Parlement, maar aan de delegaties in de werkgroep van de Raad, die van thuis geen definitief mandaat hadden meegekregen, zodat de Raad ons geen definitieve tekst kon voorleggen waarover onderhandeld kon worden.
Daarom hebben wij nog voor het zomerreces in de commissie besloten dat we nu concreet het overleg in de eerste lezing aanvatten, dat we de eerste en tweede lezing volgens de gebruikelijke procedure afhandelen en dan op het gemeenschappelijk standpunt van de Raad wachten. Dat mag ons er echter niet van weerhouden in deze kwestie samenwerking met de Raad te blijven zoeken, want op de Top van Tampere heeft de strijd tegen witwaspraktijken de hoogste prioriteit gekregen, en terecht. Daarom moeten wij ons allemaal inspannen om de bestrijding van witwaspraktijken in Europa zo snel mogelijk te verbeteren. Ik denk dat wij daartoe ook vanavond in de plenaire vergadering bijdragen, en ik denk en hoop dat alles voorspoedig verloopt, zodat we snel over een tweede richtlijn inzake witwaspraktijken kunnen beschikken en de lidstaten die snel kunnen omzetten.

Theato
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie stelt een fundamentele wijziging voor op de richtlijn ter bestrijding van witwaspraktijken. Sinds de richtlijn uit 1991 is goedgekeurd, is er het een en ander veranderd. Om te beginnen is ervaring opgedaan met de bestaande richtlijn, ten tweede dient nu rekening te worden gehouden met de wijzigingen in het Verdrag.
Nu het besef groeit dat geld het hoofddoel en de motor is van de georganiseerde misdaad, dienen we ook maatregelen te nemen die op de criminele winsten gericht zijn. Ook de financiën van de Gemeenschap worden getroffen door de georganiseerde misdaad, zoals blijkt uit de verslagen van de Commissie over fraudebestrijding. Dit gaat ten koste van de begroting van de Europese Gemeenschappen. De lidstaten beschermen hun financiën volgens hun eigen wetten, maar de Gemeenschappen beschikken niet over een eigen politie of justitie die fraudeurs voor de rechter kunnen brengen, het verloren gegane geld terug kunnen vorderen en straffen kunnen opleggen. Vandaar dat de begroting van de Gemeenschappen met richtlijnen, verordeningen en andere maatregelen moet worden beschermd.
In artikel 280 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschappen staat duidelijk te lezen: "De Gemeenschap en de lidstaten bestrijden fraude en alle andere onwettige activiteiten waardoor de financiële belangen van de Gemeenschap worden geschaad, met overeenkomstig dit artikel te nemen maatregelen die afschrikkend moeten werken en in de lidstaten een doeltreffende bescherming moeten bieden". Het voorstel van de Commissie dient in nauwe samenhang met dit Verdragsartikel te worden gezien.
Ook de criminaliteit die de begroting van de Gemeenschappen schade berokkent, is grotendeels georganiseerd. Daarin heeft de rapporteur gelijk. Er zijn echter uitzonderingen, en bovendien gaat het niet altijd om internationaal georganiseerde criminaliteit. Op dat punt had de Commissie begrotingscontrole liever het voorstel van de Commissie gevolgd. Wij hebben niettemin oog voor het feit dat deze zaken moeilijk te scheiden zijn, en daarom zijn wij bereid de rapporteur te volgen en genoegen te nemen met een eenvoudige verwijzing naar artikel 280 van het Verdrag.
Voor het overige zijn wij van mening dat de witwasrichtlijn in de eerste plaats gericht moet zijn op voorkomen en afschrikken, en pas in de tweede plaats op het vergaren van bewijsmateriaal. De lidstaten moeten voor zichzelf en de Unie over een rechtsgrondslag beschikken. Alle bewijsmateriaal dat daartoe geëigend is, dient gebruikt te worden om fraude en andere wederrechtelijke handelingen ten nadele van de Europese begroting te bestraffen. Een dergelijke aanpak zou zeker in de lijn van de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van oktober 1999 liggen.
Ik dank rapporteur Lehne voor onze samenwerking.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, in feite is het witwassen van geld niets anders dan een beloning voor de activiteiten van de georganiseerde misdaad en het corruptiebeleid. Het witgewassen geld voedt de liquiditeit van de internationale economie op een wijze die economisch allesbehalve gezond is, en zorgt voor ernstige verstoringen van het hulpbeleid of het wederopbouwbeleid, zoals wij ook in veel gevallen hebben kunnen vaststellen. Wij hebben enkele amendementen ingediend waarmee wij verscherping beogen van de controlevoorschriften en de sancties. De illegale activiteiten breiden zich tot steeds nieuwe sectoren uit. Ik noem bijvoorbeeld de handel in immigranten en de handel in menselijke organen. Ook vindt men steeds weer nieuwe legalisatiemethoden. Er moet hier dan ook nog veel werk worden verzet. Hoe zeer wij ook voor de herziening van deze richtlijn zijn, wij moeten vaststellen dat deze niet volstaat.
Mijnheer de Voorzitter, de niet te stuiten mondialisering vergt steeds meer politieke maatregelen van ons. Wij moeten zorgen voor coördinatie, harmonisatie en supranationale instanties, en wel van een dergelijk niveau en kwaliteit dat daarmee de illegaliteit het hoofd kan worden geboden. Ik zal u een voorbeeld geven, een mijns inziens heel belangrijk voorbeeld: de buitengaatse activiteiten, de zogenaamde offshore. De OESO heeft recentelijk lijsten gepubliceerd over offshore. Daarop staan landen, bedragen en witwasmethoden die er niet om liegen. Ons inziens moet de Unie dan ook hulp bieden aan de landen - ongeacht welke landen en ongeacht hun staatsbestel - die met hun offshore-wetgeving illegale activiteiten dekken. Men moet deze landen aansporen zich te conformeren en de gemeenschappelijke normen, ook de helaas ontoereikende normen van de EU-lidstaten, te eerbiedigen. Een goed middel daartoe zijn de handels- en samenwerkingsovereenkomsten. Daarin moeten clausules en bepalingen worden opgenomen waarmee een dergelijke aanpassing kan worden bevorderd. Anders vrees ik, mijnheer de Voorzitter, dat wij hier onze tijd zitten te verdoen.

Wallis
Mijnheer de Voorzitter, het is met de nodige aarzeling dat ik dit standpunt namens de commissie juridische zaken heb ingenomen. De voorgestelde uitbreiding van de richtlijn tot een nieuwe reeks bedrijven en beroepen lijkt op het eerste gezicht zowel gevaarlijk als belastend. Gevaarlijk omdat dit een bedreiging kan betekenen voor de vertrouwensrelatie tussen advocaat en cliënt, die voor burgers de hoeksteen vormt voor hun toegang tot het justitieel apparaat, belastend omdat deze richtlijn nu ook geldt voor iedere willekeurige juwelier om de hoek.
Het is echter één ding om van grote internationale accountantsbureaus te eisen dat zij zich aan dit soort verordeningen houden, maar het is heel iets anders om dat van kleine bedrijfjes en eenmanszaken te verlangen. Aanvankelijk kon ik mij wel vinden in de verontwaardiging van collega's die zeiden dat dit voorstel betekende dat de staat advocaten en anderen zijn eigen politiewerk liet opknappen, maar naarmate ik verder las en onderzoek deed, veranderde ik van mening. Wij moeten goed bedenken, en de rapporteur heeft dit ook al gezegd, dat het voorstel waarover wij nu beraadslagen voor ons ligt op ons eigen verzoek, op verzoek van het Parlement, omdat wij greep wilden krijgen op het witwassen van geld, op deze internationale vorm van criminaliteit. Deze vormt immers een aanzienlijke bedreiging voor de gemeenschappelijke markt.
Ik ben onder de indruk geraakt van de resultaten die in Engeland zijn behaald door de Criminele Inlichtingendienst, die met advocaten werkt volgens behoorlijk vergaande regels en voorschriften, maar met eerbiediging van de bij hun beroep behorende privileges. Deze aanpak is bijzonder succesvol gebleken. Wij moeten van hun ervaringen leren. In Schotland worden advocaten gestimuleerd om strenge regels te beschouwen als een vorm van zelfbescherming voor advocaten, een manier om hen te vrijwaren van beschuldigingen van betrokkenheid bij criminaliteit. Wij moeten als Parlement blijven vasthouden aan onze oorspronkelijke wens om het witwassen van geld als een verschijningsvorm van georganiseerde criminaliteit krachtig aan te pakken. Ik denk dat dit probleem ons nog wel eens zou kunnen blijven achtervolgen.
Het is bijzonder spijtig dat wij dit probleem niet overeenkomstig zijn aard hebben kunnen behandelen, namelijk als een strafrechtelijke aangelegenheid, maar dat we dat binnen het keurslijf van de regels voor de interne markt hebben moeten doen.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, als wij deze richtlijn morgen of overmorgen aannemen, leggen we een hoeksteen in de strijd tegen de georganiseerde misdaad, want zoals Diemut Theato heeft opgemerkt, is de motor achter de georganiseerde misdaad het geld dat wordt verdiend aan drugscriminaliteit, mensenhandel en alle andere vormen van georganiseerde criminaliteit. Dat geld wordt witgewassen en in de legale economie geïnjecteerd. Daardoor ontstaat een groot gevaar: de economie kan worden aangetast door scheefgetrokken concurrentieverhoudingen, de maatschappij kan worden ondermijnd en ook de staat kan erdoor worden gedestabiliseerd.
Daarom is het zo belangrijk dat wij de strijd tegen witwaspraktijken aangaan en het witwassen verhinderen. Als wij er immers in slagen het witwassen te verhinderen, zetten wij ook de georganiseerde misdaad de voet dwars.
Daarom vind ik het ook goed dat er nu een nieuwe richtlijn op tafel ligt ter uitbreiding van de eerste. De situatie is gewijzigd. De georganiseerde misdaad gebruikt nieuwe bedrijfstakken. Het witwassen gebeurt langs andere wegen vroeger. Daarom is het hoogst noodzakelijk dat het Europees Parlement, de Commissie en de Raad op dit punt besluiten nemen, dat wij een nieuw en doeltreffend instrument in handen krijgen om witwaspraktijken te bestrijden. Daarom staan wij er als Europese Volkspartij achter dat deze richtlijn de lijst met aan het witwassen voorafgaande feiten uitbreidt tot alle takken van de georganiseerde misdaad waaruit dit geld betrokken wordt, en dat de richtlijn ook betrekking heeft op de beroepen en beroepsgroepen die misbruikt worden of die door de georganiseerde misdaad kunnen worden ingezet.
Ik sta er volledig achter dat de rapporteur de richtlijn ook echt uitvoerbaar probeert te maken en zo een echt instrument ter bestrijding van de georganiseerde misdaad wil scheppen. Wij zullen de voorstellen van de rapporteur nadrukkelijk steunen.

Schmid, Gerhard
Mijnheer de Voorzitter, onder de term georganiseerde misdaad worden bij het grote publiek vaak spectaculaire delicten met dodelijke gevolgen verstaan, zoals de moord op rechter Falcone of de drugshandel. In werkelijkheid gaat het echter om iets anders. Georganiseerde criminaliteit is de steeds terugkerende, systematische criminaliteit met een bedrijfsmatige aanpak, zoals de systematische diefstal van auto's, creditcards en dergelijke. Dit soort criminaliteit heeft twee gevolgen: ten eerste is de schade aanzienlijk, omdat die niet het gevolg is van een enkel delict, maar van de som van een hele reeks delicten; ten tweede is de winst zo groot dat die privé niet kan worden gebruikt zonder op te vallen. Op bijeenkomsten zeg ik het altijd zo: de georganiseerde criminaliteit kan nooit zoveel vreten, zuipen en wat dies meer zij dat zij onopvallend van het geld kan afkomen. Daarom probeert zij het criminele geld te versluieren en het te presenteren als legaal verworven geld. Dat heet witwassen. Van vuil geld wordt eerbaar geld gemaakt. Wie dit aan banden legt of het op zijn minst ernstig bemoeilijkt, treft de georganiseerde misdaad in het hart, fnuikt haar groei en schaadt haar voortplantingsvermogen.
Collega Lehne heeft opgemerkt dat wij al heel vroeg een richtlijn hadden waarmee de normen in de Europese Unie op dit vlak werden geharmoniseerd. Desondanks is deze wijziging noodzakelijk in verband met de nieuwe ontwikkelingen die zich hebben voorgedaan. Wij staan erachter dat de richtlijn niet alleen betrekking heeft op banken, maar ook op andere bedrijfstakken en beroepen die voor het witwassen van geld kunnen worden misbruikt. In onze ogen zijn daarbij de specifieke problemen rond de vrije beroepen op bevredigende wijze opgelost. Wij steunen ook het feit dat niet alleen de drugshandel, maar alle vormen van georganiseerde misdaad worden aangemerkt als aan witwassen voorafgaande feiten.
Wij hebben erop aangedrongen dat handelaren in edelstenen, handelaren in luxegoederen met een waarde van meer dan 50.000 euro en veilingmeesters in de richtlijn werden opgenomen. Wat ons enigszins heeft verwonderd, is dat de Commissie elektronisch geld van meet af aan niet in de richtlijn heeft opgenomen, hoewel het tegendeel voor de hand ligt. Kennelijk is dit het werk van de agressieve ambtenarenintelligentsia binnen de Commissie die alles wat met het Internet te maken heeft in een positief daglicht wil stellen, en die de minste kritische kanttekening dat deze technologie ook voor andere doeleinden misbruikt kan worden in de kiem smoort.
De Raad heeft ons teleurgesteld. Hij heeft tot dusver helemaal niets besloten. Er is veel geschreeuw, maar weinig wol. Daarom roep ik de Raad op snel te beslissen. Witwaspraktijken zijn veel te ernstig om over te laten aan de cowboy- en indianenspelletjes van nationale ambtenaren zonder wezenlijke macht.

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, in de afgelopen jaren hebben criminele organisaties binnen en buiten Europa enorme internationaal opererende netwerken opgebouwd die grote winsten behalen uit bijvoorbeeld vrouwenhandel of drugshandel. Het gaat daarbij om miljarden. De strijd tegen witwaspraktijken is ook in het belang van Europa. Met zijn verslag wil mijn collega Lehne de bestaande richtlijn ter bestrijding van witwaspraktijken verbeteren. Instellingen als banken of individuen als notarissen en advocaten moeten betrokken worden bij de opheldering van witwaspraktijken.
Wat we wel moeten zien te verhinderen, is dat er nieuwe achterdeurtjes ontstaan. Het doel is om zo snel mogelijk tot een Europees informatiesysteem tegen witwaspraktijken te komen. Als we geen netwerk tot stand kunnen brengen waarin we het witwassen van geld samen bewaken en bestrijden, zal het probleem ons op een goede dag boven het hoofd groeien. Zover mag het niet komen.

Poli Bortone
Mijnheer de Voorzitter, negen jaar na de richtlijn van 1991 is het tijd voor een actualisering. Toch lijkt het of de nieuwe richtlijn zich bijna uitsluitend bezighoudt met de taken, de rol en de verantwoordelijkheden van de beoefenaren van vrije beroepen, zonder voldoende aandacht te besteden aan illegale handelspraktijken. Helaas is er vaak een verband tussen deze praktijken en onbeheerste en onbeheersbare massamigratie, vooral in de Balkanlanden. De landen van de Europese Unie merken de gevolgen daarvan niet alleen op financieel, maar ook op sociaal gebied. Het is daarom wenselijk dat de resultaten van de werkzaamheden van de financiële task force voor witwaspraktijken snel beschikbaar komen.
De Commissie stelt in de richtlijn voor het uitwisselen van informatie verplicht te stellen. Maar wij maken ons zorgen over het beheer van die informatie. Misschien is het een goed idee daarvoor een autoriteit of een permanent waarnemingscentrum op te richten, vanwege het grote aantal verschillende manieren waarop geld wordt witgewassen. Het gaat niet alleen om banken, kunsthandelaren of veilingmeesters, niet alleen om buitenlandse activiteiten, maar ook om de Albanese piramidefondsen en de kleine bedrijven die als dekmantel voor illegale handel dienen. Het is duidelijk dat preventie tot nu toe niet voldoende is geweest: misschien moeten we sancties opleggen. Tot slot moeten we niet vergeten bij het onderzoek naar de eerbiediging van de mensenrechten ook rekening te houden met het witwassen van zwart geld. Zwart geld is namelijk vaak afkomstig van handel in wapens of drugs of van vrouwenhandel en kinderprostitutie. Bij de beoordeling van een kandidaat-lidstaat moet dus beslist worden gekeken naar witwaspraktijken!

Bolkestein
. Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik mijn dank willen betuigen aan de rapporteur, de heer Lehne, en aan de vier bij dit dossier betrokken commissies voor het onderhavige verslag en voor hun waardevolle steun bij de behandeling van dit belangrijke dossier.
De strijd tegen het witwassen van geld is een politieke topprioriteit. De intensievere inspanningen om de opbrengsten van misdrijven onder vuur te nemen, komen regelmatig ter sprake in slotverklaringen van topontmoetingen. Zowel op de Top van Tampere als op de Top van Feira heeft de Europese Raad het Europees Parlement en de Raad van ministers verzocht zo spoedig mogelijk hun goedkeuring te hechten aan het onderhavige voorstel, dat voorziet in de actualisering en de uitbreiding van het toepassingsgebied van de witwasrichtlijn van 1991.
Parlement en rapporteur werden bereid gevonden zich in te zetten voor de aanneming van het voorstel in eerste lezing. Met dit doel voor ogen is er een aantal vergaderingen gehouden tussen de rapporteur, de voorzitter van de werkgroep van de Raad en de diensten van de Commissie. Helaas, moet ik zeggen, zijn de werkzaamheden in de Raad niet even snel opgeschoten als in het Parlement en hebben de discussies in de Raad nog onvoldoende klaarheid kunnen scheppen ten aanzien van een aantal punten van dit voorstel. Daarom wordt het dossier thans aan deze plenaire vergadering voorgelegd voor een advies in eerste lezing volgens de normale procedure.
Vrijwel iedereen is het erover eens dat de richtlijn van 10 juni 1991 ter voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld bevredigend heeft gewerkt. Hoewel het niet eenvoudig is om een preventief effect te meten, is het toch ontegenzeggelijk een stuk moeilijker geworden voor het misdaadgeld om in de lidstaten van de Unie zijn weg te vinden naar het financiële stelsel in het algemeen en het bankwezen in het bijzonder.
Van meet af aan was evenwel duidelijk dat de richtlijn van 1991 eens zou moeten worden geactualiseerd. Het witwasverbod in de richtlijn geldt immers enkel de opbrengsten van drugshandel, wat niet langer in overeenstemming is met de op internationaal niveau gangbare praktijk. Daarnaast voorzag artikel 12 van de tekst van 1991 reeds in de mogelijkheid de in de richtlijn vastgelegde verplichtingen uit te breiden tot kwetsbare niet-financiële beroepen en activiteiten. Daar praten wij over vanavond.
De ervaring had daarenboven geleerd dat een aantal technische aspecten eveneens diende te worden aangepakt of verduidelijkt. De druk om de strijd van de Europese Unie tegen het witwassen van geld te intensiveren, is uitgemond in het actieplan ter bestrijding van de georganiseerde criminaliteit, dat werd onderschreven op de Top van Amsterdam van 1997 en in het verslag en de resolutie die het Parlement in maart 1999 heeft goedgekeurd.
Het aspect van het voorstel dat het moeilijkst is en het gevoeligst ligt, is ongetwijfeld de uitbreiding van de bij de richtlijn vastgestelde verplichtingen, zoals onder meer de verplichting om vermoedens van witwassen te melden en de uitbreiding van de verplichting tot niet-financiële beroepen en vooral juridische beroepen. Hoe gevoelig dit ook ligt, de Commissie is de vaste mening toegedaan dat wanneer deze beroepsgroepen als tussenpersonen bij financiële of zakelijke diensten optreden, zij aan dezelfde verplichtingen onderworpen moeten zijn als andere financiële tussenpersonen.
De Commissie bedankt de rapporteur en de vier bij de opstelling van dit verslag betrokken commissies voor hun hulp bij de opneming van de beroepen in het toepassingsgebied van de richtlijn.
Met uw goedvinden zou ik nu willen overgaan tot de bespreking van de afzonderlijke amendementen. De Commissie aanvaardt de amendementen 1, 5, 25, 30, 33 en 37 in ongewijzigde vorm. De Commissie staat veelal gunstig tegenover het achterliggende idee of de bedoeling van het merendeel van de voorgestelde amendementen, maar geeft er in dit stadium de voorkeur aan niet voor een technische oplossing te opteren. Zij streeft veeleer naar het bereiken van een compromis dat tegemoet komt aan zowel de verlangens van het Parlement als de wensen die de lidstaten in de Raad hebben geuit. Dat geldt voor de amendementen 4 en 12. De Commissie is het ermee eens dat er behoefte bestaat aan een adequate definitie van het begrip "georganiseerde criminaliteit". Maar zij geeft er de voorkeur aan de in het gemeenschappelijk optreden van 21 december 1998 vervatte definitie van criminele organisatie als uitgangspunt te nemen.
Dan de amendementen 6, 15 en 26. De Commissie stelt het op prijs dat zij op de steun van het Parlement kan rekenen voor de opneming van een breed scala aan beroepsgroepen in het toepassingsgebied van de richtlijn. Wat belastingconsulenten en accountants betreft, heeft de Commissie in dit stadium nog geen definitief standpunt ingenomen ten aanzien van de vraag of deze beroepsgroepen op voet van gelijkheid met advocaten moeten worden behandeld en derhalve voor een beperkt scala aan activiteiten onder de richtlijn moeten vallen, dan wel of de richtlijn in ruimere mate op deze beroepen toepasselijk moet zijn.
Ik kom dan te spreken over de amendementen 17, 18 en 19. Het voorstel van de Commissie heeft een interessante discussie op gang gebracht over de vraag of het niet aangewezen is ook een aantal groepen handelaren in voorwerpen van grote waarde, zoals juweliers, kunsthandelaren, enzovoort in de strijd tegen het witwassen van geld te betrekken. Maar het probleem daarbij is dat dergelijke handelaren veelal aan geen enkele regelgeving onderworpen zijn en dat het derhalve moeilijk, zoniet onmogelijk, kan blijken om na te gaan of zij zich aan hun verplichtingen hebben gehouden.
De Commissie zal blijven zoeken naar een mogelijkheid om dergelijke handelaren op een andere passende wijze onder het toepassingsgebied van de richtlijn te brengen. Maar zij wil vermijden dat dit aspect van de discussie de aanneming van het voorstel ernstige vertraging zou doen oplopen.
Amendementen 21 en 22. De Commissie erkent dat gedifferentieerde identificatievereisten in bepaalde gevallen gerechtvaardigd kunnen zijn. Zij zal haar werkzaamheden in verband met dit aspect van het voorstel voortzetten.
Amendementen 9, 10, 13 en 14. Deze vier amendementen hebben betrekking op definities en de Commissie stemt in met een verwijzing naar elektronisch geld. Daar is zo-even ook een opmerking over gemaakt. Dat is amendement 9. Zij is bereid na te gaan in hoeverre ICBE's (instellingen voor collectieve belegging in effecten) en beheersmaatschappijen onder het toepassingsgebied van de richtlijn moeten vallen. Amendement 10 verwijst daar naar. De Commissie staat gunstig tegenover de amendementen in verband met fraude in de Gemeenschap, amendement 13, en het begrip bevoegde autoriteiten, amendement 14.
Amendement 11. De Commissie stemt er in toe om samen met de lidstaten te onderzoeken welke mogelijke rol voor de markttoezichthouders is weggelegd.
Amendement 23. Met betrekking tot de identificatie van cliënten zij erop gewezen dat de Commissie met de weglating van de bijlage kan instemmen. Zij beraadt zich echter nog steeds over de meest geschikte tekst om in het dispositief van het voorstel op te nemen.
Amendement 24. De Commissie is bereid om samen met de lidstaten te beraadslagen over eventuele aanpassingen van de bedragen die betrekking hebben op verzekeringsovereenkomsten.
Amendementen 31, 32, 41 en 43. De Commissie is ingenomen met de steun voor de rol van het OLAF in het kader van het voorstel.
Amendement 34. De Commissie is het ermee eens dat het concept "onafhankelijke beoefenaars" van juridische beroepen door elke lidstaat moet worden gedefinieerd. Niets in het voorstel belet de lidstaten om verder te gaan dan de eisen die in de richtlijn worden gesteld.
Amendement 38. De Commissie staat open voor een ruimere dekking van de sector van de gokspelen indien het in de praktijk haalbaar is dezelfde controlevoorschriften op te leggen.
Ik kom nu tot amendementen die onaanvaardbaar zijn voor de Commissie. Om te beginnen de amendementen 2 en 3. Deze amendementen lijken het OLAF elke bevoegdheid in het kader van deze richtlijn te ontzeggen.
Amendementen 7, 8, 16 en 45. De Commissie is van oordeel dat deze amendementen de toepassing van de richtlijn op de juridische beroepen te sterk aan banden kunnen leggen.
Amendement 20. Het voorstel kan douane- en belastingambtenaren niet op dezelfde wijze behandelen als financiële instellingen of onder de richtlijn vallende beroepsgroepen. Dit aspect moet worden overgelaten aan de lidstaten.
Amendementen 27, 28 en 29. Met deze amendementen worden aspecten van de richtlijn van 1991 ter discussie gesteld die volgens de Commissie geen wijziging behoeven.
Amendement 35. Het beroep op de balie of op een evenwaardig zelfregulerend orgaan is een keuzemogelijkheid die de lidstaten wordt geboden en de verhouding tussen de lidstaten en de balie of een ander soortgelijk orgaan is een binnenlandse aangelegenheid.
Amendement 36. De Commissie is van oordeel dat elke lidstaat voor zichzelf moet uitmaken of voor hypothekenregisters een rol is weggelegd bij de bestrijding van het witwassen van geld.
Amendement 39. De verplichtingen in het kader van de richtlijn kunnen niet tot buiten het grondgebied van de Europese Unie worden uitgebreid. Het vraagstuk van de off-shorecentra wordt momenteel bestudeerd door de Financial Action Task Force. Amendement 40. De Commissie kan deze schrapping niet aanvaarden, omdat zij zou inhouden dat aan de balie een samenwerkingsplicht wordt opgelegd terwijl deze plicht alleen door de normale anti-witwasautoriteiten naar behoren kan worden vervuld.
Ten slotte, amendement 42. De Commissie acht het niet aangewezen om in dit voorstel een beperking op het gebruik van contant geld op te leggen.
Tot zover mijn antwoord aan uw vergadering, mijnheer de Voorzitter. Het spijt mij dat ik langer heb gesproken dan oorspronkelijk voorzien, maar ik wenste op alle amendementen commentaar te geven, aangezien het een belangrijk onderwerp betreft en aangezien alle amendementen het waard zijn om er soms in het kort op in te gaan.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.

Veilige-havenbeginselen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0177/2000) van mevrouw Paciotti, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over de ontwerpbeschikking van de Commissie betreffende de gepastheid van de veilige-havenbeginselen van de VS (Safe Harbor Privacy Principles) (C5-0280/2000 - 2000/2144(COS)).

Paciotti
Mijnheer de Voorzitter, het recht op bescherming van persoonsgegevens is in de Europese Unie een grondrecht, maar ook het belang van de markt bij een vrij gegevensverkeer is beschermd.
Om het evenwicht tussen deze rechten te bewaren, wordt in richtlijn 46 uit 1995 een reeks normen gegeven die de lidstaten in wet moeten omzetten, wat ze inderdaad hebben gedaan, en wordt een onafhankelijke autoriteit in het vooruitzicht gesteld die erop moet toezien dat deze normen worden gerespecteerd volgens het beginsel van het zelfbeschikkingsrecht ten aanzien van persoonlijke gegevens. Dat wil zeggen dat degene op wie de gegevens betrekking hebben, zelf moet kunnen beslissen of zijn of haar gegevens mogen worden verwerkt, door wie en waarvoor. De betrokkene kan dus niet alleen een beroep doen op de autoriteit, maar kan ook een rechtszaak aanspannen als de door de wet gegarandeerde rechten worden geschonden.
Om de gegevens door te mogen geven aan derde landen moet worden vastgesteld of deze landen voldoende bescherming garanderen. Wanneer deze bescherming niet is gegarandeerd, kunnen de gegevens toch worden doorgegeven krachtens afdoende contractbepalingen. Er wordt op het moment gediscussieerd over modelcontractbepalingen, onder andere bij de Raad van Europa, om het sluiten van overeenkomsten met derde landen zonder wettelijke beschermingsregeling te vereenvoudigen.
De Europese Commissie controleert of de bescherming van een derde land voldoende is en zorgt ervoor dat de lidstaten zich conformeren.
Wanneer het derde land wettelijke bescherming van gegevens biedt, zoals in het geval van Zwitserland en Hongarije, zijn er geen problemen. Het Europees Parlement heeft over deze landen geen opmerkingen en ziet dan ook geen aanleiding op te treden.
Bij de Verenigde Staten ligt het anders. Zij hebben geen algemene wetgeving voor de bescherming van persoonsgegevens in het bedrijfsleven. Tijdens uitvoerige onderhandelingen tussen de Commissie en het 'US Department of Commerce' is geprobeerd een oplossing te vinden die het mogelijk zou maken gegevens door te geven aan particuliere ondernemingen die zich vrijwillig aan zogenaamde veilige-havenbeginselen houden.
Op 6 juni heeft de Europese Commissie ons de conclusies van deze onderhandelingen doen toekomen. Zij is van mening dat deze beginselen passende bescherming bieden.
Het comité van vertegenwoordigers van de lidstaten heeft een positief advies gegeven, maar het comité van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten daarentegen was kritisch. Sommige opmerkingen van het comité van autoriteiten, bijvoorbeeld die over het toepassingsgebied van het systeem, zijn misschien niet relevant meer na de nadere uitleg van de Commissie.
Enkele problemen staan echter nog, met name een fundamenteel punt: hoe zullen de beginselen worden afgedwongen, hoe zal worden gegarandeerd dat de bedrijven die de veilige-havenbeginselen onderschrijven, deze ook eerbiedigen? Er is immers geen wet en ook geen contract, dus privé-personen kunnen zich niet tot een rechter wenden. Er is wel een vorm van toezicht op het veilige-havensysteem dat in sancties voorziet, maar alleen bij een vermoeden van onregelmatigheden of fraude. De federale commissie voor handel kan deze gevallen, indien zij dat wenst, onderzoeken. Ook kan een klacht worden ingediend bij particuliere arbitrageorganisaties, die zullen worden aangewezen door de onderneming die de gegevens heeft verwerkt. Personen die van mening zijn dat hun rechten zijn geschonden, hebben echter geen recht op beroep.
Sommigen zullen van mening zijn dat het veilige-havensysteem alleen voldoende bescherming biedt, overeenkomstig artikel 25 van de richtlijn, als er een beroepsmogelijkheid is voor de burger wiens rechten worden geschonden, als het mogelijk is de wederrechtelijk verwerkte gegevens te laten wissen en vergoeding te eisen voor de geleden schade bij een rechter, een arbiter of een onafhankelijke derde met de taak eventueel onrecht te vergoeden.
In de resolutie wordt ook gevraagd pas toestemming te geven voor het doorgeven van gegevens wanneer het systeem werkt en toezicht te houden op de toepassing ervan. Daarmee willen we de Verenigde Staten niet dwingen hun systeem te veranderen, hoewel velen in dat land, onder wie gezaghebbende personen, om een wettelijke regeling van deze kwestie hebben gevraagd. We willen alleen maar dat de Europese burgers adequaat worden beschermd, zoals de Europese consumentenorganisaties en de Amerikaanse consumenten wensen.
Dit is de strekking van de resolutie die wij u voorleggen. Ik vraag u deze resolutie aan te nemen om te voorkomen dat een internationaal model wordt geïntroduceerd dat minder bescherming biedt, zoals sommige staten wensen. Maar vooral omdat het Europees Parlement moet laten zien dat het de rechten van de burgers verdedigt, rechten die door de communautaire wetgeving worden erkend.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik heb veel respect voor mevrouw Paciotti en precies daarom zie ik mij genoodzaakt haar op haar dubbelzinnige houding te attenderen.
Laten we deze kwestie eens nader bekijken. Wat u voorstelt, is beslist geen "yes, but", zoals u hier zojuist heeft verdedigd, maar een "no and less". Dat moet het Parlement goed beseffen. "No and less", zoals u terecht heeft opgemerkt, indien het systeem niet operationeel is voordat de beschikking over de passendheid wordt goedgekeurd, indien de wijzigingen betreffende de vergoedingen van morele schade of schade aan het eigendom niet worden aangebracht, indien niet wordt voorzien in het recht op het wissen van gegevens en het persoonlijke recht om bij een gerechtelijke instantie een klacht in te dienen.
Ik pleit daarentegen voor een "ja", op voorwaarde dat een strikte controle wordt uitgevoerd. Ik doe dit uit realisme, uit respect voor de wetgeving, uit respect voor het institutionele evenwicht, maar vooral, mijnheer de Voorzitter, uit respect voor de burgers en ten behoeve van de burgers. Ik hoop dat de meerderheid van het Parlement deze optie steunt en de amendementen van mijn fractie en andere fracties aanneemt.
Al wie de tegengestelde opinie belijdt, beschuldig ik van gebrek aan realisme. Gebrek aan realisme ten aanzien van een onderhandelingsproces dat, gelet op de context, de tegenstander - of beter de tegenpartij - en het wettelijke kader, waarop ik later nog zal terugkomen, bevredigende resultaten heeft opgeleverd.
Er doet zich hier een ernstig interinstitutioneel probleem voor, aangezien de medebeslissingsprocedure niet van toepassing is en het Parlement geen wijzingen kan aanbrengen. Wij zijn hiertoe niet bevoegd. De bevoegdheid werd overgedragen aan de Commissie en een aantal lidstaten, die hun steun aan het onderhavige voorstel hebben verleend.
Wat is ons streefdoel? Wij willen onze verantwoordelijkheid veiligstellen zoals blijkt uit het bijzonder dubbelzinnige amendement 6. Mevrouw Paciotti, het is onze richtlijn, wij hebben ze aangenomen, wij hebben een gepastheidscriterium vastgesteld, geen gelijkwaardigheidscriterium, en wij hebben bepaald dat de Commissie de verantwoordelijkheid voor de toetsing van dit gepastheidscriterium op zich zou nemen. Te dien einde werd een commissie van lidstaten samengesteld die deze ontwerpbeschikking unaniem heeft goedgekeurd.
Mevrouw Paciotti, indien blijkt dat er wijzigingen moeten worden aangebracht, laten we dan de richtlijn herzien, in plaats van via dit smoesje, dat volledig in tegenspraak met de wet is, een situatie te creëren die de burger allerminst ten goede komt. Als dit de enige gehanteerde criteria waren, zou ik u steunen. Met die kleine nuance zou u mijn steun genieten. De enige voorwaarde hiervoor is dat de richtlijn wordt herzien. In dat geval zou u op mij kunnen rekenen.
De burgers hebben geen baat bij uw suggesties. U zegt dat de gegevens momenteel op contractuele basis kunnen worden verzonden. U bent niet realistisch, mevrouw Paciotti, u weet dat u niet realistisch bent. Op dit moment circuleren de gegevens zonder dat er ook maar enige garantie bestaat.
Nu wil ik nader op de Safe Harbor ingaan. Door te stellen dat de veilige-havenbeginselen operationeel moeten zijn voordat de vaststelling van passende bescherming wordt bevestigd, wordt de veilige haven tot zinken gebracht. Geen enkele onderneming zal immers bereid zijn de nodige investeringen te doen en de vereiste wijzigingen aan te brengen zolang het geen zekerheid heeft dat het hiermee toegang tot het vrije verkeer van gegevens krijgt.
Ik wil hier overigens nog opmerken dat de Verenigde Staten minstens 25 jaar ervaring met dit soort systemen hebben. Het is reeds bewezen dat het werkt en het zal ook werken. Ik ben er zeker van dat het zal werken.
Het volgende punt betreft de klachten en de opgelopen schade. Als uitstekende juriste weet u weliswaar dat een instelling niet losstaand mag worden geanalyseerd. Zij mag niet uit haar verband worden gerukt. Ik stel u dan ook voor deze kwestie in het kader van de wetgeving en de rechtsspraak van de Verenigde Staten te bestuderen. U zult ervan versteld staan hoezeer de resultaten verschillen van de analyse die u nu hebt gemaakt. Voor het merendeel van deze rechten, niet voor alle rechten, maar wel voor het grootste deel ervan, is in de mogelijkheid voorzien in laatste instantie een klacht bij een gerechtelijke instantie in te dienen, na bij het bevoegde overheidsorgaan protest te hebben aangetekend.
Deze regeling hoeft overigens geen beletsel te zijn om verhaal te halen bij de rechter. Het voorgaande heeft enkel betrekking op de economische schade, aangezien de Amerikaanse wetgeving geen gewag maakt van mogelijke morele schade en wij kunnen uiteraard niet verlangen dat de Verenigde Staten hun wetgeving wijzigen.
Nog een laatste woord over het wissen van gegevens. Dit voorstel druist in tegen de richtsnoeren van de OESO van 1980.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, hoop ik dat het Parlement dit standpunt morgen zal steunen. Zoals ik reeds heb gezegd, zijn de belangen van de Europese burgers er immers mee gediend.

Wallis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie complimenteren met het feit dat zij de afgelopen twee jaar hardnekkig onderhandelingen is blijven voeren met de VS. In de praktijk stromen gegevens nu eenmaal heen en weer tussen Europa en Amerika. Op dit moment genieten wij en onze burgers daarbij geen bescherming. Wij moeten ons dan ook afvragen: geven wij onze burgers de bescherming die door dit akkoord wordt geboden of zeggen we dat dit niet voldoende is? En wat doen we in het laatste geval?
Er is terecht bezorgdheid geuit over de beroepsmogelijkheden en de schadeloosstelling van individuele burgers. Maar dit raakt aan de fundamentele discussie over de enorme verschillen in juridische cultuur die in deze onderhandelingen centraal stond. Het is duidelijk dat wij als gekozen Parlement de taak hebben onze burgers te beschermen. Ik ben echter bang dat de voorwaardelijkheid in paragraaf 7 van het verslag van mevrouw Paciotti het hele akkoord op losse schroeven zet. Die raakt immers het hart van de discussie over gepastheid of gelijkwaardigheid. We hebben het hier over wereldwijde kwesties en de elektronische handel zal ons blijven confronteren met enorme verschillen in juridische systemen en stijlen. Toch kunnen wij moeilijk de manier waarop de Amerikanen met hun eigen nationale wetgeving en hun juridische systeem omgaan, proberen te veranderen. Zij hebben hun manier van doen en wij hebben de onze. Zij zullen hun eigen manier vinden om hun systeem te veranderen. Jazeker, zij zijn daarmee bezig; jazeker, zij brengen al een paar jaar verslag uit over de bescherming van persoonsgegevens. Ik zou willen dat dit in onze Europese Unie ook het geval was.
Ik verzoek de collega's dringend om bij de stemming van morgen onze burgers nu bescherming te bieden. Het inbouwen van voorwaarden betekent dat wij nu geen bescherming bieden. Indien wij echter blijk geven van onze zeer sterke bedenkingen en verzoeken om de zaak heel goed te evalueren, zullen onze burgers nu meteen beschermd worden en zal tegelijkertijd een stap in de goede richting worden gezet op dit bijzonder moeilijke terrein.

Boumediene-Thiery
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw Paciotti heeft voortreffelijk werk verricht. Haar verslag is samenhangend en nauwkeurig en haar conclusies zijn zeer evenwichtig. De rapporteur houdt zowel rekening met het feit dat de mensen tegen elk misbruik van informatie over hen moeten worden beschermd als met het feit dat wij met de Verenigde Staten zo snel mogelijk een akkoord moeten sluiten om de ontwikkeling van de handel niet af te remmen.
Nu dankzij nieuwe technologieën de totstandkoming van een informatiemaatschappij blijkbaar een vaststaand feit is, vinden wij het van het grootste belang dat wij nu al de nodige maatregelen treffen om de consumenten en burgers te beschermen tegen de misbruik van verkoopbevorderende en innoverende technieken, waarvoor zeer nauwkeurige informatie nodig is.
Onze rapporteur heeft er, met betrekking tot een akkoord met de Verenigde Staten, op gewezen dat in dat land geen enkele juridisch bindende regeling inzake de bescherming van persoonsgegevens bestaat. Amerikaanse ondernemingen mogen dus alle gegevens gebruiken zonder dat de federale overheid daaraan iets kan doen.
Wij vinden het zeer gevaarlijk dat de Commissie bereid is in te stemmen met een akkoord dat de burgers slechts zeer weinig garanties biedt. De veilige haven die de Amerikanen ons voorstellen, biedt geen enkele bescherming. Het gaat immers om een vrijwillige norm die de Amerikaanse ondernemingen dan nog uitsluitend tegenover de Europeanen zouden toepassen. Bovendien biedt de tekst de burgers niet de mogelijkheid een vordering in te stellen als hun rechten met voeten worden getreden.
Nu de Raad na jarenlange discussies blijkbaar bereid is een Europese instantie op te richten die op het gebruik van persoonsgegevens toeziet, mogen wij onze eisen tegenover derde landen in het algemeen en de Verenigde Staten in het bijzonder niet versoepelen. Dat is een onontbeerlijke voorwaarde om de persoonlijke vrijheden van onze burgers echt te kunnen beschermen.
Tenslotte herinner ik de Commissie eraan dat de bescherming van persoonsgegevens een wezenlijk bestanddeel is van ...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Di Lello Finuoli
Mijnheer de Voorzitter, wij staan volledig achter het verslag van mevrouw Paciotti en we steunen haar conclusies. Met het veilige-havensysteem kunnen gegevens worden doorgegeven aan Amerikaanse ondernemingen, vennootschappen en corporaties zonder de mogelijkheid in beroep te gaan bij een onafhankelijke autoriteit wanneer deze gegevens op een oneigenlijke of ongeoorloofde manier worden verwerkt. Op deze manier wordt zelfs de minimale garantie die we in de Europese Unie hebben tenietgedaan.
Tijdens de hoorzitting van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken hebben de vertegenwoordigers van de Amerikaanse consumenten ons verteld dat zij zich zorgen maken over het beschermingssysteem in hun land. Bovendien heeft president Clinton verklaard dat de Verenigde Staten organieke wetgeving nodig hebben voor de bescherming van persoonsgegevens. Door dit verslag aan te nemen, maken we niet alleen duidelijk dat we streven naar een akkoord met beschermingsclausules conform de Europese wetgeving, maar moedigen we ook een groot deel van de Amerikaanse bevolking en het Congres aan om een wettelijke regeling voor de bescherming van persoonsgegevens te ontwerpen.
Zonder een dergelijk systeem en zonder de wijzigingen uit het verslag-Paciotti is het akkoord met de Verenigde Staten eerder een "onveilige haven".

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Paciotti gelukwensen met het werk dat zij voor dit verslag heeft verzet. Mijn dank gaat ook uit naar commissaris Bolkestein, die regelmatig zijn ambtenaren ter beschikking heeft gesteld om de commissie waarvan ik de eer heb voorzitter te zijn bij de totstandkoming van dit verslag te assisteren.
Gegevensbescherming is van essentieel belang voor de privacy. Tegelijkertijd stelt zij ons in een tijdperk van elektronische communicatie echter voor gigantische uitdagingen. Als we eerlijk zijn, moeten we erkennen dat nog geen enkele regering een manier heeft gevonden om haar burgers op dit gebied goede bescherming te bieden. In de Europese Unie is de weg van regulering via wetgeving verre van volmaakt gebleken. In de VS heeft de weg van de zelfregulering ook ernstige problemen opgeleverd, zoals vorige week uit het verslag van de Federale Handelscommissie aan het Congres duidelijk werd.
De Liberaal-democraten staan op het standpunt dat de voorstellen in dit ontwerpakkoord veel vragen oproepen. Alles tegen elkaar afwegend, en daar gaat het hier tenslotte om, is het echter beter om regelgeving te hebben die deze waardevolle vorm van handel mogelijk maakt, dan om anarchie te laten heersen. Wij hebben in onze fractie uitgebreid gediscussieerd over de praktische en juridische gevolgen van dit verslag. Ik denk dat met dit verslag ja wordt gezegd, maar dat tegelijkertijd - en terecht - wordt geëist dat bedrijven die de veilige-havenbeginselen aanvaarden erin toestemmen een schadevergoeding te betalen wanneer individuen door misbruik van persoonsgegevens schade lijden. Ik geloof dat dit noodzakelijk is voor het - zo kwetsbare - vertrouwen van de consument. Anderen, die in mijn fractie waarschijnlijk de meerderheid vormen, zullen voor de amendementen 1 en 2 stemmen omdat die volgens hen een eind zullen maken aan alle juridische onzekerheid.
Wij kunnen natuurlijk niet voorspellen hoe de Verenigde Staten op onze zorgen zullen reageren. Ik vertrouw op het feit dat de VS een aanzienlijk economisch belang hebben bij dit akkoord. Ik begrijp echter ook dat anderen zich vooral ernstig zorgen maken over het huidige gebrek aan bescherming, en de door dit akkoord geboden bescherming vurig wensen, ook al is die nog zo beperkt. Hoe dan ook, wij blijven hopen dat de juridische ontwikkelingen aan de overzijde van de Atlantische Oceaan de veilige haven overbodig zullen maken. Wij prijzen de Commissie voor het werk dat zij heeft verzet om dit resultaat te bereiken, dat zij kennelijk als het best haalbare beschouwt.

Bolkestein
. Ik dank u zeer mijnheer de Voorzitter, dat u mij het woord geeft over deze belangrijke materie. Gezien de tijd die beschikbaar is en het vele werk dat vanavond nog moet worden verricht, zou ik mij willen beperken tot enige hoofdpunten.
Op grond van deze ontwerpresolutie, is het voor mij niet duidelijk of het Parlement van plan is een beslissing te nemen over de vraag of de Commissie haar bevoegdheden al dan niet heeft overschreden. Daarom zou ik het Parlement willen verzoeken duidelijker te zijn in zijn resolutie. Natuurlijk is de Commissie van oordeel dat zij met haar voorstel voor een beschikking over de veilige haven, haar bevoegdheden correct heeft gebruikt en ik hoop dat het Parlement er ook zo over denkt. Het Parlement zou de Commissie in een buitengewoon moeilijke positie brengen, indien het een onduidelijke of negatieve resolutie zou aannemen. Ik voeg er aan toe, dat het ondersteunen van amendement 1 dit onwenselijke resultaat zou voorkomen.
In de resolutie die nu op tafel ligt, staat in paragraaf 8 dat het vrije verkeer van gegevens pas mag worden toegestaan wanneer alle componenten van de veilige-havenregeling operationeel worden. Ik neem aan dat dit bijvoorbeeld betekent dat de documenten van de Verenigde Staten, die zich op dit ogenblik in een ontwerpfase bevinden, officieel moeten zijn gepubliceerd voordat de beschikking wordt goedgekeurd, en de Commissie is het hiermee eens. De Commissie is het echter niet eens met de suggestie dat wij pas tot een vaststelling van gepastheid moeten kunnen overgaan, nadat de veilige-havenregeling al een tijd van toepassing is. Om één reden kan dit al niet. Amerikaanse bedrijven zullen niet bereid zijn de investering te doen die nodig is om aan de vereisten van de veilige haven te voldoen, zolang zij er niet zeker van zijn dat dit beschouwd wordt als een passende bescherming. De kip-of-ei-vraag vind ik hier niet zo belangrijk. Ons besluit is eenzijdig. Mag ik dit benadrukken, ook jegens mevrouw Paciotti, die ik overigens van harte dank voor alle werk dat zij in deze aangelegenheid heeft verricht. Dus die kip-of-ei-vraag is niet belangrijk. Het besluit is eenzijdig en indien de veilige haven niet in overeenstemming is met de vereisten die de Verenigde Staten er aan hebben gegeven, kunnen wij ons besluit ook eenzijdig opschorten of intrekken. Ik verwacht niet dat wij zo ver zullen moeten gaan, omdat het feit dat wij het kunnen doen wel voor een gedegen tenuitvoerlegging in de Verenigde Staten zal zorgen.
In paragraaf 7 van de ontwerpresolutie staat dat er bepaalde wijzigingen moeten worden aangebracht voordat het Parlement ermee kan instemmen dat de veilige-havenregeling een passende bescherming biedt. Afgezien van de vraag of het aanbrengen van deze voorwaarden tot de huidige taken van het Parlement behoort, zou ik er in de eerste plaats op willen wijzen dat geen enkel van deze punten voor de Commissie nieuw is. In tegendeel, het zijn verbeteringen die wij in onze besprekingen met de Verenigde Staten steeds hebben nagestreefd. Maar de regering van dat land heeft consequent geweigerd ze te aanvaarden. Op zichzelf is die weigering onvoldoende reden om ze te laten vallen. Maar de sleutelvraag is, vormen die wijzigingen een sine qua non om tot een vaststelling van gepastheid te komen? Het standpunt van de Commissie, en dit wordt gedeeld door alle lidstaten, is dat geen van die wijzigingen, ofschoon alle wenselijk, noodzakelijk is. En mag ik de leden van uw vergadering verzoeken niet te vergeten dat wij moeten vaststellen of de veilige haven een passende bescherming biedt, en niet of zij aan alle eisen van de richtlijn beantwoordt. De eerste wijziging die zou moeten worden aangebracht is de erkenning van het persoonlijke recht om een klacht in te dienen bij een onafhankelijk openbaar orgaan indien de veilige-havenbeginselen worden overtreden. Dit is ook een punt dat met enige nadruk door mevrouw Paciotti is opgebracht. De veilige-havenregeling zorgt echter reeds nu voor een onafhankelijke afhandeling van geschillen en dat gebeurt in talrijke gevallen door geschillenafhandelingsorganisaties uit de particuliere sector. Om tal van redenen zouden we deze alternatieve geschillenbehandeling, die vaak gebruikersvriendelijker is dan gerechtelijke procedures, moeten stimuleren en niet tegengaan. De veilige haven voorziet ook in de handhaving door het overheidsorgaan. Zij is niet alleen maar zelfregulering, maar zelfregulering ondersteund door wetgeving. En de twee handhavingsinstanties die erkend zijn in de beschikking zijn de Federal Trade Commission en het Ministerie van Vervoer van de Verenigde Staten. Natuurlijk kan een particulier redenen hebben om in de Verenigde Staten naar een rechtbank te stappen. Maar alternatieve geschillenafhandeling hoeft geen obstakel te zijn om verhaal te halen bij de rechter. Meer eisen zou het gevaar inhouden dat wij naar een systeem toegaan dat gelijk is aan de richtlijn, terwijl wij alleen maar een passende bescherming kunnen eisen.
De functionarissen voor gegevensbescherming in de Europese Unie hebben zelf, in een advies dat in uw ontwerpresolutie uitvoerig wordt aangehaald, gezegd dat zelfreguleringssystemen in principe passende bescherming bieden.
De tweede wijziging is erop gericht de deelnemende bedrijven ertoe te verplichten schade die betrokkenen hebben geleden door schending van de beginselen, te vergoeden. In talrijke omstandigheden zullen deelnemende ondernemingen een schadevergoeding moeten betalen, bijvoorbeeld vanwege hun verplichtingen overeenkomstig de wetgeving in de Verenigde Staten.
De veilige haven biedt niet dezelfde allesomvattende garantie als de richtlijn, maar nogmaals, wij hebben niet het recht om dezelfde eisen als die van de richtlijn te verlangen. En ik denk niet dat dat manco zo erg groot is. Wij moeten deze kwestie in de juiste verhouding zien. Zelfs in de Europese Unie is er slechts een klein aantal gevallen dat tot betalen van schadevergoeding heeft geleid.
De derde wijziging die het Parlement wil, is het recht om gegevens gewist te krijgen indien zij op een onrechtmatige manier zijn verkregen of verwerkt.
In de veilige haven is het wissen van gegevens een sanctie die alle geschillenafhandelende instanties moeten kunnen gebruiken, maar het is de taak van deze instanties te beslissen in welke omstandigheden de sanctie moet worden toegepast. De Verenigde Staten argumenteren dat wissen volgens de OESO-richtsnoeren geen vereiste is. Hoewel de richtsnoeren van de OESO voor meer dan één interpretatie vatbaar zijn, kan men die van de Verenigde Staten moeilijk volledig uitsluiten. De werkgroep van functionarissen voor gegevensbescherming heeft het wissen van gegevens niet als essentieel beschouwd voor een passende gegevensbescherming. De Commissie acht het dan ook niet noodzakelijk deze wijzigingen vast te houden om het beschermingsniveau van de veilige havens als passend te kunnen beschouwen. Van deze wijzigingen voorwaarden maken voor de goedkeuring van de vaststelling van gepastheid, komt waarschijnlijk eerder neer op het doen zinken van de veilige haven dan op het bereiken van verlangde verbeteringen. Ik zou hier de volle nadruk op willen leggen. De Verenigde Staten willen niet meer op de discussies terugkomen en ook de Commissie is van mening dat de besprekingen zijn afgerond.
Zowel de betrokkenen van wie de gegevens worden doorgegeven als de economische actoren hebben de veilige haven nodig. Voor het bedrijfsleven aan beide zijden van de Atlantische Oceaan is het duidelijk. De veilige haven zal de gegevensdoorgiften vereenvoudigen en voor meer rechtszekerheid zorgen. Maar de veilige haven zal de bescherming voor de betrokkenen eveneens aanzienlijk verbeteren. Gegevens stromen nu naar de Verenigde Staten en een groot deel ervan wordt zonder enige bescherming doorgegeven, zoals zojuist benadrukt door mevrouw Palacio.
De veilige haven zal niet alle problemen in één keer oplossen en zal de beschermingsnormen in de Verenigde Staten over een groter bereik dan elke andere oplossing verhogen en, door de vereenvoudiging van gegevensdoorgiften, ontwijking minder aantrekkelijk maken.
Tot slot zou ik nogmaals een beroep willen doen op dit Parlement om een duidelijke resolutie aan te nemen die de veilige-havenregeling op de rails zet. Het Parlement zal zich hiermee in een goed gezelschap bevinden. De werkgroep van de functionarissen voor gegevensverwerking heeft op 16 mei een advies uitgebracht dat u zeker hebt gezien. Allen hadden graag meer verbetering in de veilige-havenregeling gewild, maar de functionarissen hebben het idee van een beschikking van de Commissie in de huidige context niet verworpen, omdat op die manier de regeling in de praktijk kan worden beproefd. Zij legden natuurlijk wel de nadruk op de noodzaak van nauwlettend toezicht en oplettendheid indien de beschikking wordt uitgevoerd. De lidstaten, zoals vanavond ook opgemerkt, steunden de ontwerpbeschikking van de Commissie unaniem toen eind mei hun mening werd gevraagd. Sommigen hadden dezelfde zorgen als die welke vanavond alsook in de ontwerpresolutie van het Parlement naar voren zijn gekomen. Maar zij waren het er allemaal over eens dat het tijd werd de regeling een kans te geven.
Door het voorstel, ten slotte van de Commissie te steunen, zou het Parlement niet alleen komen te staan. Door uiting te geven aan zijn bezorgdheid en door de Commissie ertoe aan te sporen alert te zijn, zou het Parlement zich bij de functionarissen voor gegevensbescherming voegen, maar door obstakels op te werpen, zou het Parlement de veilige haven niet verbeteren, waar de bestaande situatie alleen maar verlengen, wat voor de betrokkenen en voor het bedrijfsleven niet goed is. De veilige haven is niet perfect, maar de alternatieven zijn niet beter.
Ik zou het hierbij graag willen laten. Mag ik nogmaals de rapporteur, mevrouw Paciotti, en ook de commissies die zich hiermee het meest hebben beziggehouden, de voorzitter daarvan, mevrouw Palacio en de heer Watson, zeer bedanken voor hun constructieve arbeid in deze zaak. Ik ga de stemming van het Parlement over deze zaak met vertrouwen tegemoet.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.

Visumplicht
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0179/2000) van de heer Lehne namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van de lijst van de derde landen waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buitengrenzen in het bezit moeten zijn van een visum en van de lijst van derde landen waarvan de onderdanen van deze plicht zijn vrijgesteld (COM(2000) 27 - C5-0166/2000 - 2000/0030(CNS)).

Lehne
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ook deze verordening heeft een voorgeschiedenis, een voorgeschiedenis die zich uitstrekt over de gehele voorgaande zittingsperiode. U herinnert zich nog wel dat destijds, na het in werking treden van het Verdrag van Maastricht, voor het eerst een uniforme visumregeling in de Europese Unie tot stand moest komen. In alle lidstaten van de Europese Unie moesten met andere woorden dezelfde visumverplichtingen gelden voor personen die uit derde landen de Unie wilden binnenreizen. De Commissie heeft destijds een door de bank genomen goed voorstel ingediend, dat ook in het Parlement gunstig is onthaald. Helaas heeft de Raad dit voorstel toen ingrijpend veranderd. Hij heeft bijna het hele visumoverzicht niet-bindend verklaard door te zeggen dat elke lidstaat de visumplicht kon instellen of handhaven voor andere landen dan degene die op de lijst stonden. Het enige wat de lidstaten moesten doen, is dit melden.
Het Europees Parlement was destijds van mening dat wij in deze niet naar behoren waren gehoord en dat dit resultaat voor het overige in strijd was met de geest van het Verdrag van Maastricht. Wij hebben toen een klacht ingediend bij het Hof van Justitie, en hebben de zaak gewonnen. De verordening van de Raad werd nietig verklaard. Als gevolg hiervan heeft de Commissie ons een nieuw voorstel voorgelegd dat erg veel gelijkenis vertoonde met het eerste, en waarvan wij opnieuw in positieve zin kennis hebben genomen. Toen veranderde de rechtsgrond: Maastricht werd Amsterdam. Dit moest op zijn beurt uitmonden in een nieuw voorstel, dat nu voor ons ligt en waarover wij thans opnieuw moeten debatteren.
Net als voorheen huldigt het Parlement de opvatting dat de visumlijst in deze verordening exclusief moet zijn, met andere woorden, dat er geen bijkomende maatregelen mogen komen. Dus geen zwarte, groene, blauwe, gele of grijze lijsten, maar alstublieft slechts een enkele lijst en niets anders. Dat is een cruciaal aspect, als we in de Europese Unie nu eindelijk een uniforme visumregeling tot stand willen brengen.
Bovendien heeft de Commissie werk gemaakt van een punt dat het Parlement destijds reeds als essentieel had aangemerkt, namelijk de visumplicht voor de geassocieerde landen die op dit moment al dicht tegen het toetredingsproces aan zitten, namelijk Bulgarije en Roemenië. Het Parlement heeft altijd het standpunt gehuldigd dat deze landen van de visumplicht moesten worden vrijgesteld, omdat zij grote vooruitgang geboekt hebben op het vlak van binnenlandse veiligheid en vele andere domeinen. Inmiddels heeft de Commissie dit standpunt overgenomen, en zij stelt voor Bulgarije en Roemenië op te nemen in de lijst van landen zonder visumplicht. Wij beschouwen dit als een vooruitgang. Kennelijk is het deze landen inmiddels ook gelukt de Commissie te overtuigen.
Nu kunnen we alleen maar hopen dat de Raad, nadat hij het Parlement gehoord heeft, dezelfde keuze maakt en een even grote vooruitgang boekt. Ik zou willen vragen dat ook de Raad zo snel mogelijk over deze richtlijn beraadslaagt. Ik wil de plenaire vergadering en ook de Conferentie van voorzitters nog eens hartelijk bedanken voor het feit dat zij dit verslag tegen de oorspronkelijke planning in voor vandaag op de agenda heeft gezet. Dit schept de mogelijkheid de zaak snel af te handelen en zo het juiste signaal af te geven.
De Raad heeft mij op voorhand een verlanglijstje gegeven met amendementen die wij hier zouden moeten overnemen. Zo was er het voorstel de zogenaamde reciprociteit in te voeren. Wat is dat? Heel simpel: voor burgers uit een aantal lidstaten bestaat in sommige derde landen de visumplicht. De betrokken lidstaten zouden daarom over de mogelijkheid moeten beschikken een visum te eisen van burgers uit deze derde landen. Ik heb dat geweigerd. Niet omdat ik geen begrip zou hebben voor de verzuchtingen van deze lidstaten, maar omdat ik van mening ben dat we daarmee weer het principe doorbreken, en dat we op die manier het Verdrag schenden, want dat schrijft een uniforme visumlijst voor, een enkele lijst met landen die visumplichtig zijn, en een met landen die dat niet zijn. Daarom vind ik dat we dat niet kunnen doen.
Wij zijn in Europa zo ver dat het gewoon niet anders kan. Denk alleen maar aan de omzetting van Schengen: geen controle aan het overgrote deel van de binnengrenzen. We moeten een uniforme visumregeling hebben, en ik vind dat de Commissie een goed voorstel heeft ingediend. In die geest hebben we het als Parlement ook behandeld, naar ik hoop zoals de Commissie zich dat had voorgesteld. Nu is de Raad aan de beurt. Hij moet zo snel mogelijk met een zo constructief mogelijk resultaat voor de dag komen.

Evans, Robert
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst hulde betonen aan de rapporteur, die een zeer bondig en overzichtelijk verslag heeft geschreven dat wij graag zullen steunen.
Graag wil ik uw aandacht vragen voor enkele punten uit dit verslag. Ik hoop dat de meeste leden van dit Parlement het met mij eens zullen zijn dat wij naar een Europa zonder visa toe moeten, een Europa zonder barrières dat op goede voet staat met zichzelf en met de rest van de wereld. Ik weet dat er nog steeds enkele struikelblokken zijn en dat Europa en de wereld daar nog niet helemaal klaar voor zijn. De rapporteur sprak echter over "geen uitzonderingen", en ik steun dan ook van harte zijn uitspraak dat wij één enkele lijst moeten hebben.
Ik wil u ook graag op enkele amendementen wijzen. Amendement 2 is belangrijk. Hierin staat dat het essentieel is dat onze procedures zo soepel en eenvoudig mogelijk zijn en dat wij aanvragers van een visum niet met onredelijke uitgaven opzadelen. Velen van ons in dit Parlement weten net als iedereen dat het verkrijgen van een visum een tijdrovende en dure aangelegenheid kan zijn. Wij willen er in Europa voor zorgen dat dit andersom niet eender is. Amendement 6 gaat over jongeren. Jonge mensen moeten worden gestimuleerd aan uitwisselingsprogramma's deel te nemen door de extra drempel van een visum weg te nemen. Dit is belangrijk omdat jongeren enthousiast zijn over het Europese ideaal. Wij willen hun geen dingen in de weg leggen waardoor zij de indruk krijgen dat Europa ongastvrij is en zich in de verkeerde richting ontwikkelt.
Mijn laatste punt betreft Roemenië en Bulgarije, maar vooral Roemenië, een land dat ik goed ken. Elke keer dat ik daar naartoe ga, moet ik de hele procedure voor het krijgen van een visum doorlopen. De Roemenen zeggen dat zij visa van ons zullen eisen zolang de Europese Unie die van hen eist. Wij doen dus een stap in de goede richting. Ik steun de amendementen en het verslag dan ook graag.

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, de invoering van een Europees visumbeleid is een belangrijke kwestie, en wij bespreken hier in het Parlement de laatste stand van zaken. Het verslag van collega Lehne bevat belangrijke aanzetten voor dit debat, en het geniet onze steun. Dit is ondertussen ook wel bekend, dus ik hoef hem hier niet nog eens te bedanken, dat heb ik privé al gedaan.
Waar ik het vandaag over zou willen hebben en waar ik grondig over heb nagedacht, aangezien ik van Turkse afkomst ben, is het volgende. Wij hebben ons afgevraagd of wij amendementen moesten indienen, en hebben dit niet gedaan. We zullen dus ook nu geen voorstellen indienen met betrekking tot dit verslag. Aan de andere kant wil ik vandaag van de gelegenheid gebruik maken om mij uit te spreken over iets dat mij niet zo zint, omdat anders niemand naar mij luistert. Ik vind het ongehoord dat de Europese Unie Turkije aan de ene kant aanbiedt toe te treden, terwijl zij aan de andere kant vasthoudt aan de visumplicht. Ik vind het eigenaardig dat wij er niet in slagen uitgerekend bij deze uniforme lijst Turkije niet op een andere manier te behandelen. De redenen zij mij bekend, maar toch wil ik ons Parlement als platform gebruiken.
In Europa wonen ongeveer 3 miljoen mensen van Turkse afkomst, en juist daarom moet de Commissie zich in de toekomst misschien eens afvragen hoe wij deze problematiek verstandig en humaan kunnen oplossen.

Vitorino
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige voorstel van de Commissie moet worden gezien tegen de achtergrond van een nieuwe architectuur, die het gevolg is van het van kracht worden van het Verdrag van Amsterdam. Deze architectuur is gebaseerd op twee hoekstenen. De eerste is de instelling van een gebied van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid overeenkomstig de nieuwe titel IV die aan het Verdrag van de Europese Gemeenschap is toegevoegd. De tweede betreft de opneming van het acquis van Schengen in het kader van de Unie. Hierbij komt nog de dimensie van de variabele geometrie, die het resultaat is van de verschillende protocollen die door de verschillende lidstaten aan het Verdrag van Amsterdam zijn toegevoegd.
De wettelijke basis voor het voorstel van de Commissie is ontleend aan het Verdrag van Amsterdam. Bij de inhoud en de formulering ervan is rekening gehouden met de institutionele beperkingen die ik zojuist heb genoemd. De Commissie heeft het verslag van de heer Lehne zorgvuldig bestudeerd, en ik wil de rapporteur van harte gelukwensen met dit verslag. De heer Lehne is al eerder rapporteur geweest over het onderwerp dat hij zojuist heeft gepresenteerd, en heeft bij die gelegenheden blijk gegeven van zijn belangstelling, ervaring en betrokkenheid terzake. De Commissie neemt met genoegen kennis van het feit dat het door de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken goedgekeurde verslag het voorstel van de Commissie in grote lijnen ondersteunt. Dit hoeft ook nauwelijks verbazing te wekken, aangezien het voorstel aan een aantal wensen voldoet die het Europees Parlement zelf via verschillende resoluties heeft geuit, zoals de heer Lehne al aangaf.
Wat de amendementen op het voorstel betreft, heeft de Commissie veel waardering voor de constructieve bijdrage van het Parlement. Ik licht ons standpunt graag toe. Wij kunnen de amendementen 3 en 4 aanvaarden, omdat dankzij de gewijzigde formulering die daarin wordt voorgesteld iedere tegenstrijdigheid met andere bepalingen in de verordening wordt vermeden. Wij kunnen ook de amendementen 1 en 5 accepteren.
De amendementen 7 en 8 komen voort uit de wens om duidelijker aan te geven waar precies de grens ligt tussen het toepassingsgebied van de verordening en andere zaken die nu onder de Gemeenschap vallen, waarvan sommige door het acquis van Schengen worden geregeld. De Commissie is gevoelig voor dat verlangen naar duidelijkheid; dat blijkt ook uit het feit dat dit punt in haar memorie van toelichting is opgenomen. Zij is echter van mening dat een dergelijke verduidelijking niet in een artikel van de verordening thuishoort. De Commissie is daarom bereid een nieuwe overweging in de geest van deze amendementen op te stellen.
Amendement 2 kunnen wij niet overnemen omdat het onzes inziens de voorwaarden voor de afgifte van visa betreft. Deze vallen niet onder het toepassingsgebied van deze verordening, en moeten daarom via een ander instrument worden behandeld.
Tenslotte kan de Commissie ook amendement 6 niet aanvaarden. Ondanks alle sympathie die wij kunnen opbrengen voor het idee om jongeren die aan jongerenprogramma's van de Europese Unie deelnemen van de visumplicht vrij te stellen, moet de Commissie vasthouden aan haar doel van maximale harmonisatie. Daarom moet zij aantasting van, of uitzonderingen op, de visumplicht proberen te voorkomen.
Als we willen voorkomen dat de visumplicht een belemmering vormt voor jongeren die aan programma's van de Europese Unie willen deelnemen, moeten wij dit naar overtuiging van de Commissie regelen in de sfeer van de voorwaarden voor de visumverlening. Deze voorwaarden zullen worden geregeld via een ander instrument en niet door deze verordening.
Samenvattend wil ik graag het Parlement, de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken en de heer Lehne, de rapporteur, danken voor hun constructieve opstelling en ook speciaal voor de snelheid waarmee zij het voorstel van de Commissie over visa hebben bestudeerd. De Commissie waardeert de snelheid van het Parlement bijzonder. Die snelheid zal ertoe bijdragen dat de Commissie op het punt van de visa de deadlines zal kunnen halen die in het actieplan van Wenen zijn vastgelegd, en die na de Europese Raad van Tampere op het scorebord zijn gezet.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 21.45 uur gesloten)

