Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Janssen van Raay
Heel kort, collega Killilea heeft gisteren een punt van orde aangesneden dat naar mijn mening inderdaad een punt van orde is en ik verzoek u vriendelijk het Bureau kennis te laten nemen van zijn klacht, namelijk dat het aanzien van het Parlement door sommige collega's wordt geschaad, en daarop te laten reageren.

De Voorzitter
De heer Janssen van Raay heeft zojuist de wens geuit dat het Bureau zich over het punt buigt dat de heer Killilea gisteren in zijn motie van orde ter sprake heeft gebracht. Ik kan u zeggen, mijnheer Janssen van Raay, dat het Bureau zich al over deze kwestie heeft gebogen, omdat het van mening is dat het om een zeer ernstige zaak gaat. De Voorzitter en het Bureau hebben besloten dat mevrouw McKenna een brief van de Voorzitter krijgt waarin deze zijn verbazing en zijn ontsteltenis tot uiting brengt.
Indien zij de ambtenaren van dit Parlement zonder enig bewijs heeft beschuldigd, en wij hebben alle reden dit aan te nemen, dan zullen wij uiteraard de nodige consequenties uit deze ernstige beschuldigingen trekken. Dat wilde ik u zeggen. Ik wil enkel nog zeggen dat dit zelfvernietigingsproces steeds ongezonder en gevaarlijker wordt.
Mevrouw McKenna, u krijgt de brief over enkele uren.

McKenna
Volgens artikel 108 van het Reglement mag ik, als het over een persoonlijk feit gaat, drie minuten spreken om mijn reactie te geven. In dat kader zou ik graag de volgende brief van het Belgische openbaar ministerie willen voorlezen: " In antwoord op uw schrijven van 10 juli 1997...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

De Vries
Mevrouw de Voorzitter, gisteren heeft het Nederlandse lid van de Rekenkamer, de heer Engwirda, een persconferentie gegeven in Nederland over het verslag van de Rekenkamer. De berichtgeving op de Nederlandse radio, zoals die mij indirect is overgebracht, kwam erop neer dat de heer Engwirda zou hebben gezegd dat 70 % van de leden van het Europees Parlement misbruik maakt van de reiskostenregeling, 70 % van de leden van het Europees Parlement zou misbruik maken van de reiskosten.
In het verslag van de Rekenkamer staat vermeld dat 69 % van de leden van het Economisch en Sociaal Comité onregelmatigheden zou hebben begaan met de reiskosten, niet het Europees Parlement. Van tweeën één, of de heer Engwirda heeft zich verkeerd uitgedrukt of hij is door de Nederlandse radio verkeerd geciteerd. Hoe het ook zij, de schade in Nederland is opnieuw groot.
Ik wil u dus vragen, mevrouw de Voorzitter, of de Voorzitter van het Europees Parlement contact wil opnemen met de heer Friedmann van de Rekenkamer om opheldering te krijgen over wat de heer Engwirda heeft gezegd en om een verklaring uit te geven waarin wordt duidelijk gemaakt dat de Rekenkamer zich niet heeft uitgesproken over ons Huis. Dit is de eerste vraag.
De tweede vraag. Wellicht kan de Voorzitter ook informeren waarom leden van de Rekenkamer persverklaringen uitgeven in onze lidstaten terwijl het debat in het Europees Parlement nog niet eens is begonnen. Voorzitter, ik vind dat onelegant.
In de derde plaats, Voorzitter, denk ik dat wij allen weten dat de Rekenkamer ook de reiskosten van dit Huis onderzoekt. Ik zou er dus nogmaals met klem op willen aandringen dat het Bureau de besluiten ten uitvoer legt die het Bureau én de Conferentie van voorzitters genomen hebben in juli, volgens welke de reiskostenregeling van dit Huis dient te worden hervormd. De principiële besluiten zijn genomen. Zij moeten thans worden uitgevoerd. Het is, denk ik, in het belang van ons Huis dat die besluiten worden uitgevoerd vóór 1 januari.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer De Vries. Ik kan u verzekeren dat de Voorzitter al het nodige zal doen om de zaken op te helderen, zoals u dat zojuist heeft gevraagd.

Maij-Weggen
Voorzitter, na de uitstekende woorden van de heer De Vries kan ik heel kort zijn, want ik had op precies hetzelfde punt een interventie willen geven. Ik sluit mij volledig bij de heer De Vries aan en ik vraag het Bureau van het Parlement om zo snel mogelijk opheldering te geven over deze kwestie die ons Parlement meer en meer schaadt en ook onnodig meer en meer schaadt.

Smith
Mevrouw de Voorzitter, als ik het goed heb, heeft U het betoog van mevrouw McKenna onderbroken. Zij verwees terecht naar een artikel dat haar toestaat het woord te voeren indien het over een persoonlijk feit gaat. Waarom viel U haar dan in de rede en gaf U het woord aan de heer De Vries? De heer De Vries mag van mij gerust zijn zegje doen, maar ik vind dat U mevrouw McKenna wel op een zeer botte manier het woord hebt ontnomen.

De Voorzitter
Mijnheer Smith, ik zal mevrouw McKenna overeenkomstig artikel 108 van het Reglement heel graag het woord geven. Ik dacht dat zij misschien beter eerst kennis kon nemen van de brief van de Voorzitter om haar verdediging voor te bereiden. Maar als mevrouw McKenna haar excuses publiekelijk wil uiten, dan geef ik haar graag het woord.

McKenna
Mevrouw de Voorzitter, dank u dat u het recht dat ik krachtens artikel 108 heb, wilt erkennen. Ik was uitermate verbaasd over het feit dat mij op deze wijze de mond werd gesnoerd. Ik ga dan ook niet mijn verontschuldigingen aanbieden. Ik wil graag de aandacht vestigen op...
Ik heb op grond van artikel 108 recht op een weerwoord en u verdoet mijn tijd door mij steeds in de rede te vallen.
Het punt is, om te beginnen, dat ik nog steeds vind dat de kosten van het nieuwe complex niet volledig kunnen worden onderbouwd en dat een en ander dient te worden onderzocht. Wat ik in de krant heb gezegd is dat, als dit niet gebeurt, het vermoeden zou kunnen rijzen dat er corruptie in het spel is, en wij in dit Huis hebben de plicht om de feiten boven water te krijgen. In dat verband wil ik een brief van het Belgische openbaar ministerie voorlezen: " In antwoord op uw schrijven van 10 juni 1997, nr. 020211, deel ik u mede dat er een gerechtelijk onderzoek gaande is, dat zich onder meer richt op mogelijke ongeoorloofde betalingen door Belgische aannemers van publieke werken, die hebben deelgenomen aan de bouw van het EP-complex in Brussel (de gebouwen D1, D2 en D3). Onderzocht wordt onder meer of er in het geheim provisies aan tussenpersonen zijn betaald om de contracten veilig te stellen. Het is dan ook niet uitgesloten dat individuele personen, ambtenaren en politici, van wie sommigen immuniteit genieten, in het onderzoek worden betrokken. Vooralsnog is hiervan geen sprake. Indien belastend materiaal wordt gevonden, zullen uiteraard de desbetreffende procedures in gang worden gezet. Ik hoop dat ik hiermee Uw zorg heb kunnen wegnemen. (Slotformule en ondertekening)" .
Ik denk dat dit Huis terdege dient te beseffen dat rekening moet worden gehouden met de beeldvorming van dit Parlement bij het publiek, dat wij elk onderzoek op dit punt moeten steunen, en er zijn zelfs enkele leden die al hebben aangedrongen op een onafhankelijk onderzoek naar de gang van zaken. De kosten van het nieuwe complex kunnen niet worden onderbouwd. Wij zijn de gebruikers van die nieuwe gebouwen en daarom hebben wij de plicht deze vragen beantwoord te krijgen. Ik kan niet ten volle verantwoordelijk worden gehouden voor de berichtgeving in de pers, maar ik sta nog steeds achter de dingen die ik heb gezegd.
Ook heb ik gisteren nog contact opgenomen met de betrokken journalist. Ik heb hem gewezen op enkele onnauwkeurigheden in de tekst, die ik daarna in een brief nog eens uiteen heb gezet. U kunt hiervan een kopie krijgen. Maar u bewijst uzelf en dit Parlement een slechte dienst door de boodschapper neer te sabelen, want dat is wat u hier aan het doen bent.
(Applaus van de Fractie van De Groenen en van de Niet-ingeschrevenen)
De Voorzitter
Mevrouw McKenna, ik wil echt een beroep op uw geweten doen. Bent u zich bewust van de ernst van deze beschuldigingen, waarmee u alle ambtenaren van het Europees Parlement verdacht maakt? Dit is uitermate ernstig. We praten er teveel over, of niet genoeg. Laat de rechter zijn werk doen. Als er werkelijk personen bij betrokken zijn, dan moeten we ze noemen, maar op deze manier uit u beschuldigingen zonder enig bewijs, terwijl u de inhoud van deze brief naar de kranten doorspeelt. Dat zal deze instelling in diskrediet brengen en dat is heel onrechtvaardig.
Ik denk dat wij nu geen debat over deze kwestie kunnen beginnen. Wij zitten midden in een zeer ernstige zaak die zich in dit Parlement afspeelt. Dat wil ik u echt even zeggen.
(Interruptie van de heer Cohn-Bendit) Nee, mijnheer Cohn-Bendit, wij kunnen hierop niet verder ingaan...
Ik val haar helemaal niet aan!
Mevrouw McKenna zal een brief van de Voorzitter krijgen; zij zal nadenken over het antwoord dat zij hem zal geven en dan zien we wel verder. Ik denk dat wij hierover nu niet langer kunnen debatteren.

Cox
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag u en het Bureau bedanken voor de snelle reactie in dezen door Patricia McKenna, als lid van dit Huis, te vragen met bewijzen te komen voor haar uitspraken gisteren in een Ierse krant.
Als lid van het Bureau, zult u, mevrouw de Voorzitter, ongetwijfeld op de hoogte zijn van de brief die ik u en alle andere leden van het Bureau gisteren heb geschreven en waarin ik enkele uitspraken aanhaal die aan het betrokken lid worden toegeschreven. Vandaag komt zij met een nieuw argument, namelijk dat de mensen misschien bepaalde dingen gaan vermoeden als er geen onderzoek komt. Helaas is dat nergens terug te vinden in het artikel van gisteren, ook niet in de haar toegeschreven beweringen. Als er sprake zou zijn van een onjuiste voorstelling van zaken of een onjuiste weergave van haar woorden in de pers, zou zij mijns inziens de aan haar toegeschreven uitspraken moeten herroepen dan wel verder onderbouwen.
Ik mag dit Huis wellicht enkele passages voorleggen, omdat velen niet op de hoogte zullen zijn van de uitspraken die in het artikel worden geciteerd. Over de gebouwen in Brussel staat te lezen: " Er zijn in Brussel lieden die enorme bedragen aan smeergeld opstrijken" . En nog een ander citaat: " Er is hier sprake van een omvangrijke omkooppraktijk" . Dit zijn zeer ernstige strafbare feiten en iemand die zoiets beweert, moet ofwel met bewijzen komen ofwel het fatsoen hebben om dergelijke uitspraken terug te nemen.

Cohn-Bendit
Mevrouw de Voorzitter, ik begrijp niet waarom u zich al druk maakt terwijl ik mijn mond nog niet eens heb opengedaan!
Mevrouw de Voorzitter, ik begrijp het niet, mevrouw McKenna heeft iets heel eenvoudigs gezegd...
(zich wendend tot een collega) rustig maar, jongeman, u mag na mij schreeuwen, of gaat u anders even ontbijten, en komt u dan terug wanneer u gekalmeerd bent...
De Voorzitter
Mijnheer Cohn-Bendit, u mag zich niet zo geringschattend over een collega uitlaten!

Cohn-Bendit
Laat hij zijn mond houden, dat is alles! De zaak is heel eenvoudig: mevrouw McKenna zegt dat er een gerechtelijk onderzoek loopt over iets dat ons aangaat. Wij weten dat de publieke opinie in Europa heel gevoelig is wanneer het gaat om instellingen die zich alleen via zulke groepsreacties kunnen beschermen.
Mevrouw McKenna heeft nooit gezegd - en dat heeft zij herhaald - dat zij over bewijzen beschikte, maar dat, nu er een onderzoek...
(zich wendend tot een collega) ik begrijp niet waarom u zich zo druk maakt! Mevrouw Fontaine heeft daarna het woord genomen en mevrouw McKenna gevraagd haar excuses aan te bieden voor haar woorden over een onderzoek van een procureur des Konings in België. Ik zie niet in waarom mevrouw McKenna...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

De Voorzitter
Beste collega's, u heeft kunnen vaststellen, en ik stel zelf met tevredenheid vast, dat de heer CohnBendit de woorden die mevrouw McKenna door de pers in de mond zijn gelegd, heeft gecorrigeerd.
Ik denk dat mevrouw McKenna in haar antwoord aan de Voorzitter haar woorden enkel op dezelfde wijze behoeft recht te zetten en dan is de zaak voor ons duidelijker want het zal niemand zijn ontgaan dat er wel enig verschil zit tussen wat de heer Cohn-Bendit zojuist zei en wat wij allen in de pers hebben kunnen lezen.
Laten we nu overgaan tot de goedkeuring van de notulen.
Geen bezwaren?
(De notulen worden goedgekeurd)

Oomen-Ruijten
Mevrouw de Voorzitter, ik zou u willen vragen of u aan de Commissie overeenkomstig artikel 37, lid 6 zou willen vragen om morgen een verklaring af te leggen over de situatie rond Irak. Waarom vraag ik u om een verklaring? Omdat wij van mening zijn dat de situatie in Irak eigenlijk elk uur kan veranderen en dat elke resolutie die wij morgen zouden indienen, na een uur al achterhaald zou kunnen zijn, maar toch vinden wij het noodzakelijk dat wij goed op de hoogte zijn van de besluiten van de Veiligheidsraad en ook de onverkorte uitvoering daarvan. Daarom vragen wij u de Europese Commissie te verzoeken om morgen in de periode die beschikbaar is voor de urgenties een verklaring af te leggen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Oomen. U stelt deze vraag in het kader van artikel 37 van het Reglement.

Green
Mevrouw de Voorzitter, even over een punt van orde. Ik wil namens mijn fractie dat verzoek ondersteunen. U weet misschien wel dat de Conferentie van voorzitters de afgelopen week lang over deze kwestie heeft gediscussieerd. Een van de vragen die toen door mij en anderen werden opgeworpen, was: wat moet je op dit moment precies zeggen over een zeer complex en gevoelig onderwerp? Als wij van de Commissie een verklaring zouden kunnen krijgen, zou er overeenkomstig artikel 37, lid 6, van ons Reglement ook een half uur moeten worden gereserveerd voor het stellen van vragen. Dit stelt ons in staat inzicht te krijgen in de opvattingen die er over dit onderwerp leven, zonder de problemen nog groter te maken dan zij al zijn.
Ik steun dit verzoek. Het is belangrijk om dit onderwerp vast te leggen voordat wij ons gaan bezighouden met het actualiteitendebat en de daartegen ingediende bezwaren, aangezien er momenteel slechts vier onderwerpen voor het spoeddebat geagendeerd staan. Wij zouden dit onderwerp als eerste punt kunnen behandelen en daarbij een half uur reserveren voor specifieke vragen over Irak.

Pasty
Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat een verklaring van de Commissie over deze kwestie welkom is, maar wij hebben vooral een verklaring van de Raad nodig, omdat juist de Raad inzake het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid verantwoordelijk is en niet de Commissie.

De Voorzitter
Ik meen te weten dat de Raad morgen niet aanwezig zal zijn en dat betreur ik.
Waarde collega's, twee fracties hebben ons een voorstel gedaan. Het voorstel is in overeenstemming met het Reglement. Dit half uur vragen aan de Commissie zou in het tijdsbestek moeten passen dat voor het actualiteitendebat is vastgesteld, en liefst nog ervoor. De verklaring zou dus morgen van 15.00 tot 15.30 uur kunnen plaatsvinden.
Zijn er bezwaren?
Geen bezwaren. Dat is dan besloten.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, staat u mij toe protest tegen deze procedure aan te tekenen. U kent het Reglement beter dan ik. Het voorstel is zonder enige twijfel van de twee grote fracties gekomen; vorige week weigerden zij een debat over Irak op de agenda te plaatsen.
U heeft het voorstel overgenomen, omdat u het Reglement kent. Inderdaad kan alleen de Voorzitter tijdens de vergadering een voorstel doen. Welnu, het eerste verzoek dat u voor u heeft liggen, komt van onze fractie, en beoogt de kwestie Irak als eerste punt voor het actualiteitendebat in te schrijven.
De heer Pasty heeft volkomen gelijk. Vragen stellen aan de Commissie heeft niet veel zin. Laten we een politiek debat over Irak voeren en daarover stemmen, en laat dan iedereen zijn verantwoordelijkheid nemen ten aanzien van deze crisis.

De Voorzitter
Mijnheer Dell'Alba, eigenlijk zijn wij het er allen over eens dat wij over deze kwestie, die inderdaad bijzonder actueel is, moeten debatteren.
Ik breng mijn voorstel in stemming.
(Het Parlement stemt met het voorstel in)

Actualiteitendebat (bezwaren tegen de lijst van onderwerpen)
De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 47 van het Reglement schriftelijke bezwaren ontvangen tegen de lijst van onderwerpen voor het debat van morgenvroeg over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.
Mijnheer Dell'Alba en mijnheer De Vries, het verzoek dat u heeft ingediend tot inschrijving van de kwestie Irak voor het actualiteitendebat is komen te vervallen ingevolge het besluit dat wij zojuist hebben genomen.
" Voor punt I"

Aldo
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde iets zeggen over het punt Togo.
Wij weten immers allemaal...

De Voorzitter
Mijnheer Aldo, ik kan u niet verder laten spreken. De regel is dat er over de bezwaren inzake het actualiteitendebat niet wordt gedebatteerd.

Aldo
Dit is geen debat, het is een beroep op het Reglement, mevrouw de Voorzitter.

De Voorzitter
Op grond van welk artikel, mijnheer Aldo?

Aldo
Artikel 127A, mevrouw de Voorzitter. Ik vraag u 30 seconden.
Het onderwerp Togo valt onder de Paritaire Vergadering ACS-EU, die werkt met een intern reglement dat wij hebben goedgekeurd. Nu wordt ons vandaag gevraagd dit onderwerp in stemming te brengen, wat een schending betekent van de werking van de Paritaire Vergadering ACS-EU.
Daarom wenst onze fractie, mevrouw de Voorzitter, dat de kwestie Togo noch wordt behandeld, noch in stemming wordt gebracht, omdat hierover twee weken geleden in de Paritaire Vergadering is gedebatteerd en gestemd met als resultaat dat het dossier verworpen werd.

De Voorzitter
Zoals u de zaken heeft voorgesteld, mijnheer Aldo, kunnen we er inderdaad van uitgaan dat u in het kader van artikel 127 heeft gesproken.

Verdrag van Amsterdam
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0347/97) van de heren Méndez de Vigo en Tsatsos, namens de Commissie institutionele zaken, over het Verdrag van Amsterdam (CONF 4007/97 - C4-0538/97).

Méndez de Vigo
Mevrouw de Voorzitter, dit debat is de laatste stap in een lang proces dat juni jongstleden van start is gegaan, toen dit Parlement Dimitris Tstatsos en mijzelf tot rapporteurs benoemde met de opdracht een verslag uit te werken over het Verdrag van Amsterdam. Behalve 17 parlementscommissies en de nationale parlementen - met welke laatste we in oktober van dit jaar een vergadering hebben gehad - hebben aan dit proces ook NGO's en de Commissie institutionele zaken hebben deelgenomen.
We gaan nu het Verdrag van Amsterdam evalueren, en ik geloof, mevrouw de Voorzitter, dat we dat vanuit twee invalshoeken moeten doen. De eerste invalshoek heeft te maken met de politieke gebeurtenissen rond dit Verdrag. De politieke omstandigheden zijn de afgelopen junimaand niet al te gunstig geweest. U zult zich allen herinneren dat er een aantal verkiezingen is geweest; daarnaast hebben de lidstaten vooral het tijdsschema voor de invoering van de euro met belangstelling gevolgd. Dat is wat mij betreft heel aanvaardbaar. Ik geloof dat de euro een buitengewoon belangrijk brandpunt van belangstelling is voor de voortgang van het Europese bouwwerk, maar ik wil wel duidelijk stellen dat dit niet het gunstigste moment is geweest voor de herziening van de Verdragen.
De tweede invalshoek bij het evalueren van het Verdrag is de analyse van de inhoud ervan. Die inhoud moet niet worden geanalyseerd vanuit de verwachtingen of ambities die wij in deze Vergadering hebben gekoesterd. De analyse moet een vergelijking maken met hetgeen hiervoor bestond: het Verdrag van de Europese Unie. Dimitris Tsatsos en ik hebben daarom vanaf het begin een duidelijke politieke boodschap willen overbrengen, en die luidt dat het Verdrag van Amsterdam een aantal belangrijke stappen voorwaarts bevat voor de opbouw van Europa.
In de eerste plaats is er vooruitgang geboekt bij dat wat we de communautaire pijler noemen. Die vooruitgang wordt samengebracht in artikel F, waar een nieuwe opsomming wordt gegeven van de grondrechten van de Unie. Hier wordt bevestigd dat de Europese Unie - de Gemeenschap - een rechtsgemeenschap is, waar vrijheid, democratie en persoonlijke grondrechten op de eerste plaats komen. Maar behalve een gemeenschap van rechten is deze Gemeenschap ook een gemeenschap van waarden. Ze is niet uitsluitend een markt. Ze is een gemeenschap van waarden. Het bewijs daarvan wordt geleverd door de introductie van een nieuw beleid op het gebied van milieu, consumenten, volksgezondheid en vooral ook sociale kwesties. Ik herinner mij, mevrouw de Voorzitter, dat het mij verbaasde - ik bedoel: toen ik in dit Parlement kwam - dat de Gemeenschap geen maatregelen nam om de werkloosheid te bestrijden. Een goede vriend van mij en een gewaardeerd lid van deze Vergadering zei mij toen: " Dat klopt. Dit is een economische gemeenschap; er zal nooit een sociaal beleid komen of maatregelen tegen de werkloosheid" . Welnu, in de politiek is vijf jaar niets. En nu zijn er maatregelen tegen de werkloosheid. Het is waar, zoals veel collega's hier zeggen, dat ze volstrekt ontoereikend zijn. Dat is waar. Maar van belang is dat de aanzet er is, dat er mogelijkheden bestaan. Degenen die zeggen dat de beschikbare middelen ontoereikend zijn hebben gelijk. Allemaal waar, maar de mogelijkheid voor uitbreiding van die middelen bestaat. En de ervaring leert dat wanneer je een pad inslaat, deze weg uiteindelijk steeds breder wordt en je gemakkelijker vooruitkomt.
Wat de tweede pijler betreft, het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid: ik geloof dat het Verdrag van Amsterdam de juridische instrumenten stroomlijnt en politieke organen schept, zoals de eenheid voor planning en vroegtijdige waarschuwing. Voorts geeft de secretaris-generaal van de Raad de trojka meer speelruimte. Dat zijn allemaal positieve zaken, maar in het buitenlands beleid is politieke wil wat werkelijk telt. Er bestaat geen buitenlands beleid zolang de regeringen daartoe geen noodzaak gevoelen. En zolang onze volkeren die noodzaak al evenmin voelen, zijn de juridische instrumenten waar wij om verzoeken van nul en generlei waarde. De politieke wil moet gekweekt worden. Ik geloof dat er op het gebied van veiligheid en defensie veel minder vooruitgang is geboekt dan sommigen van ons hadden gewild, maar we moeten gebruik maken van wat we hebben. Het zijn de Petersberg-missies die een bruggenhoofd kunnen worden voor het Europa van veiligheid en defensie.
Wat de derde pijler - binnenlandse zaken en justitie - betreft: ik geloof niet dat er iets bestaat dat steviger verankerd is in de soevereiniteit van de lidstaten. En over deze onderwerpen, binnenlandse zaken en justitie, werd volgens het Verdrag van Maastricht overlegd in het kader van de intergouvernementele samenwerking. Het Verdrag van Amsterdam doet echter een reuzenstap voorwaarts door te erkennen dat deze onderwerpen beter ondergebracht kunnen worden in de communautaire pijler en dat over deze zaken beter gediscussieerd kan worden aan de hand van de communautaire formule dan volgens de intergouvernementele methode. Natuurlijk, er zijn beperkingen. Maar in plaats van deze beperkingen te betreuren, doen we er beter aan ons in te spannen om ze weg te nemen. Daarvoor bestaan instrumenten, en de voor Duitsland aangehechte verklaring is een stap in de goede richting.
Het Verdrag van Amsterdam bevat ook een aantal belangrijke normen betreffende het subsidiariteitsbeginsel en de rol die de nationale parlementen kunnen spelen via de COSAC - bij dezen overigens hulde aan mevrouw Fontaine, die deze delegatie met zoveel gezag voorzit.
Maar het Verdrag van Amsterdam vertoont ook een grote lacune: de institutionele hervorming. Deze institutionele hervorming, die al noodzakelijk is als het Europa van de Vijftien op efficiënte en democratische wijze wil kunnen functioneren, is werkelijk onontbeerlijk als we willen bereiken dat de Unie ook in een uitgebreid Europa goed functioneert. Daarom hebben de heer Tsatsos en ik een methode voorgesteld om deze onontkoombare institutionele hervorming uit te werken. Deze methode is op een communautair idee gebaseerd. Wij geloven dat het systeem van intergouvernementele conferenties de grenzen van zijn mogelijkheden heeft bereikt. Wij verlangen daarom dat de methode zoals wij die in de Gemeenschap gebruiken om problemen op te lossen gebruikt gaat worden: de Commissie dient nu een verslag uit te werken waarin de nodige voorstellen worden gedaan om te komen tot de noodzakelijke institutionele hervorming van de Unie. Het Parlement zal daarover dan een discussie voeren, waarna het resultaat van dit debat overeenkomstig het protocol van de COSAC wordt doorgestuurd naar de nationale parlementen. Ik ben van mening dat de antwoorden van de nationale parlementen tijdens de laatste bijeenkomst van de COSAC - een paar dagen geleden - buitengewoon positief waren. Men is bereid deze Unie politiek vooruit te helpen; ik geloof dat we op de steun van de nationale parlementen kunnen rekenen en dat we zaken met hen kunnen doen. Als wij - Commissie, Europees Parlement en nationale parlementen - er samen in slagen een tekst uit te werken, dan kunnen wij die tekst aan de Intergouvernementele Conferentie voorleggen. En die tekst kan dienen als basis voor een uiteindelijk door de regeringen te sluiten akkoord.
Dit Parlement is niet van zins de bedoeling van letter N in dit Verdrag te wijzigen. Wij zijn niet van plan iets te ondernemen buiten hetgeen duidelijk in de Verdragen is vastgelegd. Wat wij willen is een bijdrage leveren aan de oplossing van een probleem dat de Unie op dit moment verlamt. En dat is mogelijk, mevrouw de Voorzitter, als dit Parlement erin slaagt de overgang te maken van een Parlement als voortstuwende motor - wat het in het verleden geweest is - naar een Parlement als medebeslissende instelling - en dat is wat dit Parlement na het Verdrag van Amsterdam zal zijn.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil ook een woord van dank uitspreken. In de eerste plaats gaat mijn dank uit naar Dimitris Tsatsos, met wie ik voor de opstelling van dit verslag zo plezierig heb samengewerkt: ik vind dat onze samenwerking fantastisch verlopen is. Ik wil hem ook bedanken voor het geduld dat hij met mij gehad heeft. Daarnaast ben ik dank verschuldigd aan de Commissie institutionele zaken, het secretariaat - dat geweldig werk verricht heeft - en al mijn medewerkers.
De woorden waarmee ik afsluit, mevrouw de Voorzitter, hebben betrekking op de stemming die vanmiddag zal plaatsvinden. Ik richt mij hierbij niet tot diegenen die tegen zullen stemmen, omdat deze lieden altijd zullen stemmen tegen al wat Europa naderbij brengt. Nee, ik wil me hier richten tot al degenen die goede Europeanen zijn, diegenen dus die altijd in de frontlinie hebben gevochten voor de voortzetting van de Europese opbouw, maar die nu in de verleiding zijn gekomen tegen te stemmen of zich van stemming te onthouden omdat ze menen dat het Verdrag van Amsterdam niet ver genoeg gaat. Ik herinner u aan de woorden die Ortega y Gasset tijdens een betoog in Berlijn uitsprak, en waarbij hij verwees naar Miguel de Cervantes. Deze was al oud en het leven beu toen hij opmerkte dat er momenten in ons leven zijn waarin we moeten kiezen tussen het rusthuis of de weg. Het rusthuis is niet bewegen, stilstand. De weg is vooruit bewegen. Het Verdrag van Amsterdam is een weg. Natuurlijk is het een weg die voor onze ambities niet ver genoeg gaat, natuurlijk is het een smal weggetje en natuurlijk zouden velen van ons gewild hebben dat het een brede avenue was. Van belang is echter dàt het een weg is, en dat we deze weg bewandelen, in plaats van stil te staan en rusthuis te zijn. Daarom wil ik een ieder die altijd Europa's vooruitgang nagestreefd heeft en al diegenen die voortdurend in de voorhoede van het Europese bouwwerk hebben gestreden verzoeken goed na te denken en mèt allen die ja stemmen deze weg in te slaan.

Tsatsos
Mevrouw de Voorzitter, ik zal mij beperken tot een korte uiteenzetting over de opbouw en de filosofie van de resolutie. De onderhavige resolutie beslaat het verleden, het heden en de toekomst.
Ten eerste hebben de heer Méndez de Vigo en ik geprobeerd de cruciale vraagstukken uit het verleden aan een politieke beoordeling te onderwerpen. Wij onderstrepen in ons verslag de daadwerkelijke en beslissende invloed van het Europees Parlement op de inhoud van het nieuwe Verdrag. Alhoewel de uitoefening van deze invloed helaas elke concrete grondslag moest ontberen, heeft het Parlement groot gewicht in de schaal kunnen leggen dankzij zijn intensieve politieke activiteiten en dankzij met name zijn vorige resoluties.
Ten tweede geeft de ontwerpresolutie een politieke evaluatie van het historische heden. De Europese volkeren moeten weten waarom het Europees Parlement het als zijn historische plicht zag het Verdrag kritisch te bejegenen, maar desalniettemin te aanvaarden. In het verslag worden de beslissende stappen genoemd voor het thema "Europa" . Nalatigheden en fouten worden hierbij niet verzwegen. Ten derde onderwerpen wij in de ontwerpresolutie de historische toekomst aan een politiek oordeel. Wij willen onze kritiek op het Verdrag niet beperken tot een uitroep van protest. Wij willen opbouwende kritiek leveren. Onze blik is op de toekomst gericht. Wij willen dat alsnog de stappen worden gezet die niet werden gezet en stellen, zoals mijn zeer gewaardeerde collega, de heer Méndez de Vigo reeds zei, een nieuwe methode voor met het oog op de toekomst.
Dan wil ik nu ingaan op de filosofie die ten grondslag ligt aan de resolutie. Ons eerste doel was u een allesomvattend concept inzake Europa voor te leggen. Wij zijn van mening dat Europa niet enkel een unie van volkeren is, maar ook een unie van landen. De procedures voor de eenmaking moeten ongetwijfeld verdieping bewerkstelligen, maar daarbij moeten de nationale constitutionele culturen in acht worden genomen. Alleen indien de in landen verenigde Europese burgers verzoend zijn met de idee van Europa en daaraan participeren, alleen indien het integratieproces voor de Europese volkeren geen gevaar betekent voor hun nationale en culturele identiteit, zal Europa kunnen slagen. Een ieder die de Europese integratie meent te kunnen verwezenlijken langs en over de rug van de Europese volkeren heen, maakt zich schuldig aan fundamentele misvattingen over het thema "Europa" . Daarom verheugt het ons dat met het Verdrag talrijke hoofdstukken van de derde naar de eerste pijler zijn overgeheveld (het sociale pakket, een groot gedeelte van Schengen, de coördinatie van de beleidsvormen voor de werkgelegenheid) en het Verdrag verder heel voorzichtig is op de voor de nationale identiteit gevoelige gebieden.
Voor het Europees Parlement is de werkgelegenheid een zeer belangrijk onderdeel van het Verdrag van Amsterdam. Wij, de rapporteurs, weten heel goed dat afspraken niet per se uitmonden in reële beleidsvormen. Afspraken alleen volstaan immers niet. Zoals mijn collega reeds zei, is voor het verwezenlijken van afspraken politieke wil nodig.
In de ontwerpresolutie wordt kritiek geuit op de vernieuwing van de instellingen. In feite is van deze vernieuwing niets terechtgekomen. Daarom stellen wij voor dat het Europees Parlement zonder meer duidelijk maakt dat elke uitbreiding van de Europese Unie dient te worden voorafgegaan door institutionele vernieuwing. Staat u mij toe twee voorbeelden te noemen. Ten eerste moet men, met name met het oog op de uitbreiding, in de besluitvorming van de Raad van het unanimiteitsbeginsel naar het meerderheidsbeginsel overstappen. Een dergelijke overgang is echter ondenkbaar zonder handhaving van de unanimiteit voor vraagstukken met constitutionele aspecten. Ten tweede wordt om principiële redenen het wegen van de stemmen in de Raad algemeen als noodzaak gezien. Daarom moet dit vraagstuk grondig worden onderzocht. Men moet een toepassingsmethode vinden waarmee een elementair evenwicht tussen de kleine en grote landen kan worden gewaarborgd. Het fundamentele beginsel inzake gelijkwaardigheid van lidstaten dwingt ons daartoe.
Dan wil ik nu enkele opmerkingen maken over de toekomstperspectieven, waar de corapporteur, de heer Méndez de Vigo reeds over sprak. De ontwikkeling van de instellingen in Europa mag niet meer uitsluitend of hoofdzakelijk een diplomatieke en bureaucratische aangelegenheid zijn. Deze moet eindelijk inhoud worden van politieke procedures. Wij stellen voor dat het Europees Parlement, de nationale parlementen en de Europese Commissie het initiatief nemen tot een nieuwe procedure voor de herziening van de Verdragen. Dan zullen de idealen van onze burgers de grondslag en het kader vormen voor de besluiten van de volgende conferentie. Alleen dan zal het lot van de instellingen terecht komen in de handen van diegenen die geroepen zijn daarover te beslissen. Ons voorstel laat dan ook tevens de legitimerende capaciteit van de nationale parlementen tot gelding komen en kan, door te voorzien in gemeenschappelijk optreden van de nationale parlementen, Europa tot onderwerp maken van de nationale politieke dialoog. Daar streven wij al jaren naar, helaas zonder enig succes.
Mevrouw de Voorzitter, mijn collega, de heer Méndez de Vigo en ik hadden ons tot doel gesteld een nieuwe rol voor het Europees Parlement op te eisen, een rol van solidariteit met de nationale parlementen, een rol die ons recht doet. Wij zijn immers de instelling waar het nieuwe, democratisch concept inzake Europa groeit en gedijt.

Spencer
Mevrouw de Voorzitter, toen ik mijn advies over dit Verdrag voorlegde aan de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, maakte ik de vergelijking met een half glas water, dat je ofwel als half leeg ofwel als half vol kunt zien. Op het punt van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid gaat dit Verdrag niet zo ver als wij graag zouden willen, en zeker niet zo ver als voor een verdere Europese integratie nodig is. Wij zijn mijns inziens nog niet op het cruciale punt aangekomen waarop wij het vermogen hebben de gebeurtenissen in de wereld echt te beïnvloeden.
Mijn commissie en ik hebben geen hoge verwachtingen van de besluitvormingsprocedures die Amsterdam heeft voortgebracht. Maar anderzijds zijn er ook enkele positieve punten waarop wij mijns inziens als Parlement concreet kunnen bouwen om de Unie vooruit te helpen. Wij zijn blij met de oprichting van de gemeenschappelijke analyseen planningseenheid. Deze instantie, die in Brussel gevestigd is, komt de continuïteit ten goede en zou ons kunnen helpen om in onze manier van denken los te komen van het "tripartiete ad hoc-gebeuren" van het huidige systeem. Ook ben ik blij met de nieuwe rol voor de secretaris-generaal van de Raad, opnieuw een herkenbaar persoon op een vaste plek met wie wij een rationele en duurzame band kunnen opbouwen.
Ik sluit me aan bij wat de heer Tsatsos zojuist opmerkte over de samenwerking met de nationale parlementen. Dat is bijzonder belangrijk voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, omdat wij met elkaar - alle parlementen in Europa tezamen - een einde moeten maken aan de mythe van de exclusiviteit van de beleidsuitvoering, die de discussies over een buitenlands beleid al te lang heeft gedomineerd.
Ik ben van mening dat dit Parlement veel kan bereiken, maar dat kunnen wij alleen als wij de kwaliteit en de consistentie van onze eigen uitspraken ten aanzien van het buitenlands beleid in het oog houden. Wij hebben er goed aan gedaan de Commissie eerder vanmorgen te verzoeken een verklaring over Irak af te leggen. De zwakte van ons systeem blijkt wel uit ons onvermogen om de Raad tot een verklaring over Irak te bewegen. Wij juichen de opneming van de Petersberg-taken in het Verdrag toe, al moeten wij tot onze spijt vaststellen dat er geen vooruitgang is geboekt met de opzet van een nieuwe Europese defensiestructuur door integratie van de WestEuropese Unie in de EU.
Kort samengevat zou ik willen zeggen dat het Verdrag op het punt van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zeer bescheiden is en in bepaalde opzichten zelfs teleurstelt, maar toch als een waardevol document kan worden aangemerkt. Om met de heer Méndez de Vigo te spreken, wij zijn op een weg die de moeite loont, ook al blijft er voor ons nog veel te hopen over.

Izquierdo Rojo
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft in haar advies over dit verslag een negatief oordeel over het Verdrag van Amsterdam. Zij zet uiteen wat de tekortkomingen van het Verdrag op het gebied van de landbouw zijn en geeft aan dat zij teleurgesteld is.
Zij vindt het een ernstige zaak dat de wetgevings- en controlebevoegdheden van het Europees Parlement op het gebied van de landbouw niet zijn uitgebreid; het feit dat een communautaire beleidsvorm als het gemeenschappelijk landbouwbeleid nog steeds niet in afdoende mate democratisch wordt gecontroleerd door het Europees Parlement, betekent dat er in de Unie een aanzienlijk democratisch tekort blijft bestaan. Uitbreiding van de medebeslissingsprocedure tot het landbouwbeleid is daarom dringend gewenst.
Desondanks probeert dit verslag, mevrouw de Voorzitter, de ontevredenheid en de onvervulde verlangens om te buigen in een positieve houding jegens de toekomst, zodat de aanvankelijke afwijzing van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling uiteindelijk waarschijnlijk plaats moet maken voor aanneming van het verslagTsatsos/Méndez de Vigo. Dit verslag fungeert wat de tekortkomingen van het Verdrag van Amsterdam betreft als een schokdemper. Daarom bevinden wij ons, mevrouw de Voorzitter, in een ironische situatie: wat in werkelijkheid een kritisch verslag van dit Parlement is, wordt uiteindelijk het beste instrument om de tekortkomingen van het nieuwe Verdrag op te vangen.
De rapporteurs en het Europees Parlement hebben uitstekend werk afgeleverd, een verslag dat de waarde van dit lastige Verdrag zal vergroten.

Dell'Alba
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, het was voor de Begrotingscommissie gemakkelijk het Verdrag van Amsterdam te bestuderen, aangezien er niets uit dit Verdrag is gekomen dat beantwoordde aan de verwachtingen en de toezeggingen die de regeringen zelf bij de ondertekening van met name het interinstitutionele akkoord van 1993 hebben gedaan.
Zij hadden zich met ons ertoe verbonden de begrotingsvraagstukken, de herziening van de beginselen en de begrotingsregels aan te pakken om de procedures te verduidelijken en te vereenvoudigen, om tot een beter overleg te komen en voorzover mogelijk het archaïsche onderscheid tussen verplichte en niet-verplichte uitgaven op te heffen, of in ieder geval onder de loep te nemen. Zij hadden zich ertoe verbonden al deze zaken te bestuderen, en deze toezeggingen, waarom het Parlement herhaaldelijk heeft gevraagd, zijn bij de opening van de conferentie van Turijn herhaald. Maar desondanks is er in Amsterdam niets gebeurd. Commissaris Liikanen weet dat heel goed, wij weten het allemaal en in dat opzicht was onze taak gemakkelijk.
Wij hebben uiteraard de houding van de regeringen en de resultaten van Amsterdam aan de kaak gesteld door aan te dringen op maatregelen die in het verslag van de heren Méndez de Vigo en Tsatsos zijn overgenomen in, naar ik meen, de paragraaf waarin gesteld wordt dat op begrotingsgebied, ook ten aanzien van het Europees Ontwikkelingsfonds, een paritaire, functionele en democratische relatie tussen de beide takken van de begrotingsautoriteit tot stand moet worden gebracht en dat het stelsel van eigen middelen moet worden hervormd en door het Europees Parlement moet worden goedgekeurd. Voor mij is dit een belangrijk onderdeel van het verslag-Tsatsos, waarin de zorgen van de Begrotingscommissie op dit terrein volledig weergegeven worden..

Bloch von Blottnitz
Natuurlijk moet de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie - zwak uitgedrukt - erg teleurgesteld zijn over het feit dat er geen hoofdstuk over energie in de Verdragen is opgenomen, temeer als we bedenken dat in Agenda 2000 energie natuurlijk tot de prioriteiten van de interne beleidsmaatregelen zal behoren. We hebben immers ook de interne markt voor energie. En natuurlijk moet ook sterk worden bekritiseerd dat Euratom helemaal buiten beschouwing blijft. Het gaat hier niet alleen om SAFEGUARD, het gaat om de hele nucleaire industrie, en op dat gebied heeft het Parlement nog steeds, zoals we immers steeds opnieuw betreuren en bekritiseren, geen inspraakrechten. We worden hooguit op de hoogte gesteld, en dat op een beleidsterrein dat in alle lidstaten toch veel verschillende reacties oproept. We zouden het om die reden erg op prijs hebben gesteld - en daar moeten we bij blijven - dat deze twee belangrijke beleidsterreinen, waar we allemaal van afhankelijk zijn, in de Verdragen worden opgenomen. Het Parlement moet daarbij absoluut de volle inspraakrechten krijgen en niet alleen maar kunnen beschikken over de betreffende financiële middelen. Anders is een democratische controle niet mogelijk en zonder democratische controle kan er geen sprake zijn van een draagvlak en nog minder van geloofwaardigheid.

Kittelmann
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de belangrijkste eisen voor de externe economische betrekkingen zijn vervat in een aantal besluiten van het Europees Parlement: versterking van de samenhang tussen het buitenlands en veiligheidsbeleid, het extern economisch beleid, alsmede ontwikkeling en samenwerking. We hebben de invoering van een gemeenschappelijk extern economisch beleid geëist, inclusief de handel in goederen en diensten, het kapitaalverkeer, de intellectuele eigendom, investeringen, vrijheid van vestiging en concurrentie. We hebben een omschrijving geëist van de regelingen voor de deelname van de Unie aan internationale economische organisaties, met name de Wereldhandelsorganisatie. We hebben voorts uitbreiding van de bevoegdheden van het Parlement geëist bij de formulering van nieuwe strategieën, het onderhandelen over mandaten en het toezicht houden op onderhandelingen op het gebied van de externe economische betrekkingen.
Wat is het resultaat? Ik persoonlijk ben van mening dat het Europees Parlement veel heeft bereikt. Wat het extern economisch beleid betreft zijn we echter zwaar teleurgesteld, om niet te zeggen vernederd. Vernederd is vooral de Commissie. Ik hoop dat de Commissie op haar beurt de consequenties zal trekken uit het miserabele resultaat bij de toepassing van artikel 113. Bij internationale onderhandelingen - zoals in het kader van de Wereldhandelsorganisatie - zal de Commissie in de toekomst op het gebied van de telecommunicatie en de diensten helaas niet meer met één stem voor de Europese Unie kunnen spreken, omdat de pogingen om dit te uit te voeren zijn afgewezen. Het grootste probleem was de uitbreiding van het toepassingsgebied van artikel 113, om zo in het geval van onduidelijkheden bij het verdelen van de bevoegdheden tussen de Unie en de lidstaten deze uit de weg te ruimen en met name de Unie in staat te stellen om bij onderhandelingen in internationale organisaties één geluid te laten horen. Het oorspronkelijke voorstel werd eerst afgezwakt en tenslotte liet men het helemaal vallen. Daarvoor zijn waarschijnlijk allerlei redenen aan te voeren.
Ik wil tot slot nog het volgende zeggen: voor het Europees Parlement zal de eis dat we ons moeten aanpassen aan nieuwe uitdagingen het belangrijkste agendapunt blijven. Het internationale concurrentiebeleid maakt eensgezind optreden bij de betreffende onderhandelingen noodzakelijk. Ik hoop dat dit in praktijk kan worden gebracht. Ik dank u wel voor uw geduld.

Janssen van Raay
Een woord van grote lof voor beide rapporteurs die ontzettend hard hebben gewerkt en een eminent document erdoorheen hebben gekregen.
Ik doe een persoonlijk beroep op de beide rapporteurs, namelijk om artikel 216 van het Verdrag erop na te slaan waarin staat dat dit Parlement niet het recht heeft om zijn eigen zetel vast te stellen. Andere parlementen hebben dat wel, wij niet. En ik verzoek beide rapporteurs dat te vergelijken met het laatste zinsdeel van paragraaf 12 waarin wordt gezegd dat wij wel dat recht hebben. Dat is jammer, want dat verlaagt de kwaliteit van het verslag dat verder uitstekend is want, rapporteurs, toen hier in Straatsburg in 1979 het rechtstreeks gekozen Parlement voor het eerst bij elkaar kwam, hadden wij niets te vertellen. Als straks in 1999 de vijfde verkiezingen van het Europees Parlement zullen plaatsvinden, kunnen wij constateren, ik hoop na de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam, dat geen parlement in zo een korte tijd, 20 jaar, zoveel bevoegdheden heeft verworven als het Europees Parlement. De juridische commissie beschouwt het Verdrag van Amsterdam niet als een half glas water maar als een vol glas wijn Mouton Rothschild. Wij zijn zeer tevreden over het Verdrag van Amsterdam en wij zijn ook van mening dat wij bevoegdheden hebben die wij alleen, en dat is het belangrijkste punt van de juridische commissie, mevrouw de Voorzitter, nog beter moeten benutten dan tot nu toe. Het Parlement moet een voorbeeld nemen aan de drie ondervoorzitters die de codecisie zo hebben uitgebuit dat wij een volwaardig Parlement zijn geworden. Maar wij moeten onze drie ondervoorzitters daarin ondersteunen. Dat zijn de gedetailleerde adviezen die u vindt in het verslag van de juridische commissie.

Pronk
Mevrouw de Voorzitter, ik wil ten eerste mijn complimenten maken aan de heren Méndez De Vigo en Tsatsos voor hun uitstekende, uitvoerige en duidelijke verslag over het Verdrag van Amsterdam, waar ik heel veel in heb teruggevonden van datgene wat de sociale commissie in het verleden naar voren heeft willen brengen. Als rapporteur voor advies van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid vind ik dat het Verdrag van Amsterdam een succes is geworden en nieuwe mogelijkheden biedt voor een sociaal Europa. Het welslagen van dit Verdrag zal echter voornamelijk afhangen van de manier waarop de lidstaten en de Europese instellingen, waaronder dit Parlement, dit zullen uitvoeren.
Wij zijn met name verheugd over de opname van het sociale protocol in het Verdrag alsmede een aantal andere sociale bepalingen. Hiermee wordt aangegeven dat het sociale beleid in Europa op gelijk niveau komt met het economische beleid. Ook al zijn er dan misschien nog altijd te veel zaken die bij unanimiteit moeten worden besloten. In plaats van een economische en monetaire unie krijgen we nu een sociale economische en monetaire unie. Dus geen EMU, maar een SEMU. Met het sociaal protocol is ook de sociale dialoog in het Verdrag opgenomen. Daar hebben wij een amendement op ingediend dat ook in het verslag is opgenomen omdat het nu heel dringend is om daar een interinstitutioneel akkoord over te sluiten.
Een tweede belangrijke vooruitgang is de opname van het werkgelegenheidshoofdstuk in het nieuwe Verdrag. Hierdoor kunnen er richtsnoeren worden aangenomen en proefprojecten worden opgelegd. De bal ligt nu bij de Europese Raad die deze week in Luxemburg bijeenkomt om daadwerkelijk uitvoering aan het hoofdstuk te geven en richtsnoeren en proefprojecten op te stellen.
Voorzitter, het gaat er nu om datgene wat wij in het sociaal beleid en in het werkgelegenheidsbeleid bereikt hebben ook daadwerkelijk uit te voeren. Daarvoor zal dit Parlement nog heel veel moeten doen, tezamen met de andere instellingen.

Vallvé
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil allereerst zeggen dat het Verdrag van Amsterdam een aantal positieve kanten lijkt te hebben, en dat het daarmee een overwinning en een stap voorwaarts voor Europa betekent. Er zijn er die zullen zeggen dat het een beperkte zege is, een Pyrrusoverwinning, maar de periode van de grote stappen voorwaarts is voorbij - en deze stap voorwaarts, hoe bescheiden ook, is belangrijk.
Ik zal mij beperken tot de bespreking van die aspecten die het regionaal beleid raken. Aan de ene kant is er rekening gehouden met de ultraperifere regio's die op het niveau van de Europese Unie met een aantal specifieke problemen kampen. Aan de andere kant zijn er regio's die een geïsoleerd bestaan leiden - waaronder ook een aantal regio's die men rijk zou kunnen noemen - zoals de Balearen, die ik hier vertegenwoordig - maar die wel degelijk eigen, uit hun afgelegen ligging voortvloeiende problemen hebben. Positief vind ik ook de aandacht voor grensoverschrijdende problemen. Voor het eerst wordt in de Verdragen melding gemaakt van grensoverschrijdende samenwerking. We mogen niet vergeten dat dit soort samenwerking een van de bouwstenen van de Europese eenheid is. Robert Schuman zei immers: " grenzen zijn de littekens van de Europese geschiedenis."
Wat die grensoverschrijdende problematiek betreft: het is van belang dat het Parlement het Comité van de regio's raadpleegt, omdat het Parlement daarmee aangeeft te erkennen dat op regionaal niveau, op het niveau van de instellingen die het dichtst bij de burger staan, de grensoverschrijdende problemen het hardste aankomen. Ik vind daarom deze verwijzingen naar de grensoverschrijdende samenwerking en het Comité van de regio's positief.
Ik betreur het echter dat het Verdrag de regio's met wetgevende bevoegdheid niet het recht geeft zich tot het Hof van Justitie te wenden. Hoe dan ook, ik ben van mening dat dit Verdrag een stap voorwaarts betekent voor het regionaal beleid van de Europese Unie.

Leperre-Verrier
Mevrouw de Voorzitter, op het gebied van onderwijs en cultuur beantwoordt het Verdrag van Amsterdam niet aan de verwachtingen. Ik heb geen tijd om hier de volledige balans op te maken van wat er van onze voorstellen is overgebleven, maar ik wilde wel enkele opmerkingen maken.
Wij waarderen het weliswaar dat in het Verdrag nu een verklaring over sport is opgenomen - zonder hieraan echter een rechtsgrondslag te verbinden -, maar wij betreuren het dat de jeugd opnieuw lijkt te zijn vergeten. Noch de rechten van het kind, noch de Europese vrijwillige burgerdienst zijn in het Verdrag opgenomen. Wij hadden ook graag gezien dat de opstellers van dit Verdrag vooruit keken en rekening hielden met de informatiemaatschappij en de gevolgen ervan. Maar dat is nog niet het ergste. Wat tot wanhoop stemt - en ik druk me nog voorzichtig uit - is de behandeling van de cultuur en van het beroemde artikel 128.
Het beginsel van de medebeslissing, op zich een goede zaak, naast handhaving van de unanimiteitsregel in de Raad, maakt ieder cultuurbeleid echter nutteloos. We hoeven maar te kijken naar de zogenaamde "culturele" programma's om hiervan overtuigd te raken. Toch is het ook met cultuur en onderwijs dat wij een solide en open Europa zullen bouwen, een Europa dat rijk is aan waarden, maar ook aan culturele diversiteit. Het probleem is dat wij mensen moeten overtuigen, die enkel in termen van groeipercentages en economische criteria kunnen denken.

Dimitrakopoulos
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de twee rapporteurs, de heer Tsatsos en de heer Méndez de Vigo van harte gelukwensen met hun uitstekend werk.
Namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking wil ik de volgende opmerkingen maken.
Ten eerste zijn wij verheugd over de uitbreiding van de medebeslissingsprocedure tot het gemeenschappelijk ontwikkelingsbeleid. Dit is ons inziens een belangrijke innovatie in het Verdrag van Amsterdam.
Ten tweede betreuren wij dat het Europees Ontwikkelingsfonds niet is opgenomen in de communautaire begroting en de communautaire bevoegdheden met betrekking tot de ontwikkelingssamenwerking zo beperkt zijn gebleven. In feite blijft ons ontwikkelingsbeleid slechts een aanvulling op het beleid van de lidstaten.
Ten derde is volgens ons niet voldoende vooruitgang geboekt bij de noodzakelijke versterking van de samenhang van de acties op buitenlands gebied, waar natuurlijk ook het ontwikkelingsbeleid onder valt.
Ten vierde stelt het nieuwe Verdrag ons inziens te weinig middelen beschikbaar om het hoofd te kunnen bieden aan de grote uitdagingen van de 21ste eeuw. Veel van deze uitdagingen worden ook in het ontwikkelingsbeleid weerspiegeld.
Tot slot stemmen wij desalniettemin in met de mening van de twee rapporteurs. Ondanks de talrijke problemen vormt het Verdrag van Amsterdam een stap vooruit en derhalve zijn wij voor ratificatie daarvan.

Roth
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, het Verdrag is een juridische kapstok geworden. Iedereen hangt er naar eigen goeddunken wat aan, doet ermee en interpreteert het zoals het hem uitkomt, en dat wordt helemaal duidelijk en verontrustend bij de derde pijler van het gemeenschappelijke justitieel en binnenlands beleid.
De bevoegdheden van het Europese Hof van Justitie lijken wel een gatenkaas. Het Akkoord van Schengen is een bron van onberekenbaarheden en het nieuwe Verdrag verandert de constitutionele structuur van de Europese Unie fundamenteel omdat het de positie van de uitvoerende macht ten opzichte van de wetgevende macht aanzienlijk verstevigt. Om daarvan verslag te doen in die ene minuut die de commissies voor advies ter beschikking staat, is een lachertje. Ik nodig u van harte uit om het met algemene stemmen aangenomen verslag van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken door te lezen, want in het verslag van de Commissie institutionele zaken vindt u daarvan niets terug.
Ik heb al veel meegemaakt, maar zoiets echt nog nooit! Vergaderen de comités van deskundigen maandenlang over het Verdrag van Amsterdam, waarover al jaren is onderhandeld, en vervolgens veegt de Commissie institutionele zaken met één streek alle amendementen van tafel. Allemaal! Zo kan een Parlement zichzelf ad absurdum voeren, het spijt me bijzonder dit te moeten zeggen, als het resultaat al van tevoren vaststaat. Wat niet gebeuren mag, gebeurt ook niet! Die houding doet de geloofwaardigheid bepaald geen goed. De Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken heeft unaniem geconstateerd dat we het niet eens kunnen zijn met het resultaat. Daarin heeft ze in inhoudelijk en in formeel opzicht gelijk.

Langenhagen
Mevrouw de Voorzitter, het Verdrag van Amsterdam kon het ook al niet vinden met "Blauw Europa" . Ook veertig jaar na de ondertekening van de Verdragen van Rome kunnen waarschijnlijk nog steeds alleen maar juristen en andere experts op het gebied van het communautaire recht het visserijbeleid terugvinden in het Verdrag inzake de oprichting van de Europese Gemeenschappen, en wel één keer verstopt in artikel 38 en een tweede keer in bijlage II hoofdstuk 3 tussen eetbaar slachtafval, vogeleieren en natuurlijke honing.
Puur juridisch gezien behoort de visserij tot het landbouwbeleid. Maar het mag een ieder die onze debatten in dit Huis aandachtig heeft gevolgd duidelijk zijn dat wij niet net als de landbouw te kampen hebben met overschotten. Wij hebben daarentegen te maken met catastrofaal leeggeviste zeeën. Als reactie daarop hebben de Commissie visserij en het Europees Parlement in hun resoluties voor de Intergouvernementele Conferentie een eigen hoofdstuk in het nieuwe Verdrag geëist. Een hoofdstuk waarin de fundamentele doelstellingen van een verantwoorde visserij staan beschreven.
Helaas zijn de staatshoofden en regeringsleiders in Amsterdam daar niet aan tegemoet gekomen. Hetzelfde geldt voor de medebeslissingsprocedure. Het visserijbeleid kon niet profiteren van de uitbreiding van deze procedure. Daarom ben ik de rapporteurs en de Commissie institutionele zaken erkentelijk dat in de resolutie de toepassing van deze procedure ook voor het visserijbeleid wordt geëist.
Een laatste punt: de internationale overeenkomsten, een heel belangrijk onderdeel van het gemeenschappelijke visserijbeleid. Terwijl we bijvoorbeeld aanstaande vrijdag hier in de plenaire vergadering vier internationale overeenkomsten bespreken, wordt toch - in tegenstelling tot onze eisen bij de Intergouvernementele Conferentie - slechts de raadplegingsprocedure toegepast. Ook wat dat betreft ben ik er erkentelijk voor dat in de resolutie de toepassing van de goedkeuringsprocedure voor belangrijke internationale overeenkomsten wordt geëist.
De volgende Intergouvernementele Conferentie komt er zeker en ons eisenpakket met betrekking tot het visserijbeleid ook!

Torres Marques
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie rechten van de vrouw is ervan overtuigd dat het ontwerp van het Verdrag van Amsterdam politiek gezien een stap voorwaarts betekent, aangezien daarin het principe van non-discriminatie naar geslacht wordt vastgelegd als een grondbeginsel van communautair recht en de gelijkheid tussen de geslachten als een van de doelstellingen van het Verdrag van de Europese Unie wordt genoemd.
We zijn vooral tevreden met de bevordering van gelijkheid voor mannen en vrouwen als een van de doelen van de Gemeenschap, de erkenning van het belang van mainstreaming en een actief beleid op het gebied van gelijke kansen in alle activiteiten van de Gemeenschap.
De Commissie rechten van de vrouw is voorts van mening dat het onderscheid tussen "werkgelegenheid" en het iets ruimere begrip "beroepsuitoefening" betekent dat men alle aspecten van door vrouwen ontwikkelde activiteiten heeft willen bestrijken, en niet alleen de beroepsuitoefening. Ze doet een beroep op de Commissie, en in het bijzonder op commissaris Oreja, opdat deze zich in haar voorlichtingscampagne voor de ratificatie in de lidstaten specifiek tot vrouwen richt. Op die wijze zullen vrouwen zich sterker bewust worden van de voordelen die zij van het ontwerpverdrag kunnen verwachten.
Tenslotte zou de Commissie rechten van de vrouw graag willen dat het Parlement en de Commissie samen een conferentie organiseren met de bedoeling om zoveel mogelijk vrouwen - zowel in gekozen lichamen als in NGO's - te informeren en te mobiliseren voor de ratificatiecampagnes in alle lidstaten.

Barros Moura
, rapporteur voor advies van de Commissie verzoekschriften. (PT) Mevrouw de Voorzitter, het Verdrag van Amsterdam vertegenwoordigt een belangrijke stap voorwaarts op het gebied van grondrechten, de non-discriminatie, het vrij verkeer van personen en het burgerschap. Deze rechten zijn nu ook beter gewaarborgd door de juridische controle op de naleving ervan en door het petitierecht.
Wij dienen er eerst en vooral zorg voor te dragen dat men deze rechten in de praktijk kan laten gelden. We vrezen echter dat de tekortschietende institutionele hervormingen van het Verdrag van Amsterdam tot gevolg zullen hebben dat het inefficiënte besluitvormingsproces zoals dat thans voor de toepassing van de Verdragsnormen gehanteerd wordt gehandhaafd zal blijven.
Wij willen het Verdrag daarom onderwerpen aan een objectieve beoordeling, waarbij we de stappen in de goede richting niet overdrijven maar waarbij we ons tegenover het geheel ook niet àl te kritisch opstellen door steeds te verwijzen naar de voor uitbreiding ontoereikende institutionele hervormingen. Het Verdrag komt tegemoet aan de concrete belangen en verlangens van de burgers. Het Parlement dient met betrekking tot het Verdrag een positieve boodschap uit te dragen zodat de publieke opinie zich erbij kan aansluiten op een moment waarop de voorbereidingen worden getroffen voor een grote kwalitatieve omschakeling: de eenheidsmunt.
De nu voorgestelde institutionele strategie is - vooral waar het de nieuwe methode voor de herziening van de Verdragen betreft - minder intergouvernementeel en sluit door de grotere betrokkenheid van zowel het Europees Parlement als de nationale parlementen beter aan bij representatieve procedures. In die zin verdient het mijn onvoorwaardelijke steun. Datzelfde kan en mag ik echter niet zeggen van de doelstellingen van de aanbevolen institutionele hervorming. Zij beperken zich immers tot de beslissingsbevoegdheden van nationale overheden, wat bij het publiek het idee van een directoraat van grote staten doet post vatten. Ze reppen helaas met geen woord over de andere, voor de uitbreiding zo belangrijke institutionele kwesties, zoals de hervorming van de gemeenschapsbegroting en de rol van het beleid van de economische en sociale samenhang en de middelen die daarvoor gebruikt kunnen worden. Ik kan het ook niet eens zijn met de voorgestelde strategie volgens welke de uitbreiding gekoppeld wordt aan voornoemde institutionele hervormingen. Op die wijze worden de volkeren van de aspirant-lidstaten gegijzeld in het kader van de door de huidige lidstaten in de strijd voor meer macht gevoerde strategie.
Mevrouw de Voorzitter, als wij het Verdrag bestrijden, omdat het onvoldoende integrerend en Europa-gezind is, zou dat koren op de molen zijn voor anti-Europese stromingen. Dat zou het wantrouwen waarmee de veranderingen worden bezien alleen maar versterken. Die veranderingen mogen te beperkt zijn, ze vertegenwoordigen wel degelijk een stap in de goede richting: een democratischer Unie, beter toegerust om de economische processen waarmee gelijkheid en samenhang kan worden verwezenlijkt te reguleren - een Unie doordrenkt van de waarden van de rechtsstaat, een Unie die dichter bij de burger staat.

Randzio-Plath
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, in het ontwerpverdrag is terecht de uitbreiding van de medebeslissingsprocedure voor het Europees Parlement opgenomen. Dit moet vanuit het oogpunt van democratische politiek absoluut worden toegejuicht. Ik moet echter constateren dat op wezenlijke terreinen, die voor het functioneren van de interne markt belangrijk zijn, de uitbreiding van de medebeslissingsprocedure niet is gewaarborgd. Dit geldt met name voor het industriebeleid, voor de bank- en financiële sector en ook voor belastingkwesties. De coördinatie op dit gebied zou echt veel efficiënter moeten verlopen, ook in het belang van de werkgelegenheid. Hier valt het een en ander te verbeteren.
Het is sowieso te betreuren dat in het ontwerpverdrag geen specifieke instrumenten zijn voorzien. Net als voor het functioneren van de Monetaire Unie hadden er ook instrumenten moeten komen voor een betere coördinatie van de maatregelen op het gebied van het economische beleid. Daarom is de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid van mening dat het van groot belang is dat we in de tussentijd toch tot een Europese strategie voor samenwerking en coördinatie op het gebied van het economische beleid komen.
We moeten de Economische Unie concretiseren en haar manier van functioneren regelen. Daarvoor is in het bijzonder ook de deelname van het Europees Parlement noodzakelijk en we moeten erop staan dat artikel 103 wordt geconcretiseerd, eventueel ook via een Interinstitutionele Overeenkomst tot de volgende wijziging van het Verdrag. We willen tenslotte in de Europese Unie een economisch beleid dat efficiënt en democratisch is geregeld en dat aan de andere kant is gebaseerd op de werkgelegenheidsdoelstelling. Laten we niet vergeten dat het gebrek aan coördinatie bij het economisch beleid in de jaren 1991 tot 1995 heeft geleid tot een groeiverlies van 3 %, wat de werkgelegenheid in de Europese Unie schade heeft berokkend. Dat kunnen we ons niet permitteren! Ook al heeft het Verdrag van Amsterdam wat het economische beleid betreft gelukkig niet voor een achteruitgang gezorgd, toch moeten we stellen dat het ontbreekt aan een koppeling tussen de belangrijke beleidsterreinen economie, werkgelegenheid en financieel en monetair beleid. Daarom is het gewoon belangrijk dat in een volgende wijziging van het Verdrag wordt gezorgd dat de bevoegdheden van de Gemeenschap worden uitgebreid, haar instrumenten om handelend op te treden worden geconcretiseerd en de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid wordt ingevoerd.

Green
Mevrouw de Voorzitter, de socialistische fractie zal vandaag voor het Verdrag van Amsterdam stemmen en doet een dringend beroep op de nationale parlementen en, indien een referendum is vereist, op de burgers van de Unie om zich voor het Verdrag uit te spreken. Mijn fractie heeft bij deze Verdragswijziging altijd twee prioriteiten aangehouden: het nieuwe Verdrag zou, ten eerste, beter moeten aansluiten bij de behoeften, de verlangens en de verwachtingen van de burgers van de Unie, en, ten tweede, de Unie moeten klaarmaken voor verdere uitbreiding.
Wij in dit Huis zijn bekend met de complexe Europese besluitvorming en maken daarvan ook onderdeel uit. Wij in dit Huis hunkeren naar meer institutionele samenhang en evenwichtigheid, en het huidige Verdrag schiet daarin tekort, zo beseffen ook wij. Hoewel wij blij zijn met de wijzigingen die Amsterdam in het Verdrag heeft aangebracht door de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid en de codecisie uit te breiden, naast invoering van nog een aantal kleinere institutionele hervormingen, zien wij als rechtstreeks betrokkenen ook, dat dit niet voldoende is om te komen tot een besluitvormingsstructuur voor een Unie met meer dan 20 landen. Daarom willen wij hier vandaag met nadruk stellen dat uitbreiding niet mogelijk is zonder verdere institutionele hervormingen.
En dat vinden wij hier niet alleen in dit Parlement, dat is ook de mening van de Commissie, dat is ook het formele standpunt van verscheidene lidstaten van de Europese Unie. Aan de andere kant zijn er ook goede punten in dit Verdrag en wordt er flinke vooruitgang geboekt bij het verkleinen van de afstand tussen Europa en haar burgers. Deze aspecten mogen niet ondergesneeuwd raken.
Sinds juni zijn wij hier ongelofelijk aan het steggelen over hoe wij een nieuwe ronde institutionele hervormingen kunnen forceren. Dat is zonder meer een belangrijke zaak. Maar deze discussies geven de buitenwacht niet echt de indruk dat wij oog hebben voor de onderwerpen die de meeste mensen bezighouden. Als wij streven naar ratificatie van het Verdrag in heel Europa, en dat willen wij toch, laten wij dan ten minste de goede punten van het Verdrag naar voren halen. Laten wij blij zijn met het hoofdstuk over de werkgelegenheid, waarvan de eerste lijnen hopelijk deze week zullen worden uitgezet op de speciale werkgelegenheidstop in Luxemburg. Laten wij blij zijn met de nieuwe bevoegdheden om discriminatie tegen te gaan, een punt waarop - en ik kan, na mijn rondreis door de Unie in de aflopen maanden, niet anders zeggen - zeer verheugd is gereageerd, vooral in dit Europees Jaar tegen racisme. Laten wij blij zijn met de vooruitgang die is geboekt op het gebied van de gelijke kansen, het milieu, de volksgezondheid en de consumentenbescherming. Laten wij blij zijn met de ontwikkelingen op het punt van transparantie en openheid, de vermindering van het aantal besluitvormingsprocedures, de verbeteringen op het gebied van de fraudebestrijding en de verbeterde samenwerking tussen douanediensten.
Dit is niet niks. Sommigen zeggen dat de burgers zwaar teleurgesteld zijn over het Verdrag van Amsterdam. Sommigen zeggen dat de grote stilte die er sinds juni rond het Verdrag is, illustratief is voor de marginale betekenis ervan. Maar misschien is het veeleer een teken dat dit Verdrag de burgers geen angst aanjaagt. Zoals wij in dit Huis tot onze schade hebben ondervonden, is goed nieuws in veel gevallen geen nieuws. Ik hoop dat de mensen in de Unie zullen onderschrijven dat het Verdrag weliswaar in institutioneel opzicht inderdaad bescheiden is en om verdere aanpassingen vraagt vóór een volgende uitbreiding, maar over het algemeen toch getuigt van een serieuze en nuchtere benadering van vraagstukken die hen bezighouden. De bevordering van de werkgelegenheid, de samenhang in onze maatschappij, de bescherming van onze aarde, meer rechten voor de burger, meer openheid en democratie, een agenda waartegen mijn fractie ja zegt.

Brok
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, namens mijn fractie wil ik de twee rapporteurs bedanken voor hun verstandige verslag dat het Parlement bij elkaar brengt. We zullen dit verslag steunen en daarmee ook de aanbeveling om het Verdrag van Amsterdam te ratificeren.
Dit Verdrag heeft evenwel niet voldaan aan het doel om als voorbereiding te dienen voor de uitbreiding. Het voldoet aan de voorwaarde dat we met de onderhandelingen kunnen beginnen, maar niet dat we ze kunnen afronden. Dat heeft met name te maken met het feit dat de noodzakelijke efficiency voor een uitbreiding met 5, 10 of 11 lidstaten niet voorhanden is als gevolg van de te geringe verruiming van het principe van besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid.
Als de Raad van ministers van Economische en Sociale Zaken en Financiën zegt dat er geen concurrentie bij de belastingen moet ontstaan, dan is dat correct. Maar het beginsel van de gekwalificeerde meerderheid zou beter bij het fiscale beleid kunnen gelden, om de noodzakelijke harmonisaties op de noodzakelijke terreinen te bereiken. Hetzelfde geldt voor de structuurmaatregelen en voor de onmogelijke situatie bij het extern economisch beleid, om maar enkele essentiële punten te noemen. We dienen niet alleen deze institutionele hervormingen op een volgende Intergouvernementele Conferentie, die vóór de volgende uitbreiding moet plaatsvinden, af te dwingen, maar zullen er ook aan hechten dat voor het juridisch en binnenlands beleid, die communautair zijn gemaakt, na de periode van vijf jaar na het Verdrag de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid/het medebeslissingsrecht zal gaan gelden.
We hebben niet zozeer nieuwe bevoegdheden nodig in de Europese Unie. Wat we nu nodig hebben, zijn de instrumenten om de bevoegdheden die we al hebben op een verstandige manier te gebruiken. Dat willen we duidelijk maken en bereiken door op de juiste wijze gebruik te maken van het Verdrag. We moeten natuurlijk niet alleen over de negatieve punten praten.
We moeten wijzen op de afspraak dat het Parlement op de terreinen van de eerste pijler, waarin de Raad met meerderheid beslist, in de toekomst het medebeslissingsrecht krijgt. En dat beschouw ik als een wezenlijke doorbraak voor de rechten van het Parlement. Het Parlement doet nu op het gebied van de wetgeving definitief mee op het toneel van de Europese Unie. De enige uitzondering vormt inderdaad het landbouw- en visserijbeleid, zowel op het gebied van de wetgeving als op het gebied van het begrotingsbeleid, en dit moet bij de volgende ronde worden herzien om ook op dit gebied voor gelijke rechten te zorgen.
We moeten constateren dat de relatie tussen de instellingen op den duur zal veranderen door het recht van het Europees Parlement om de voorzitter van de Commissie te kiezen. In de toekomst zullen de staatshoofden en regeringsleiders zich afvragen welke voorzitter hier de meerderheid heeft. Dit zal leiden tot een politisering van dit gebeuren en het zal ook de verhouding tussen Commissie en Parlement in de toekomst in zekere mate beïnvloeden. Ik ben van mening dat we daaraan moeten werken.
Over veel zaken die in de verslagen van de afzonderlijke commissies naar voren komen, moet nog eens worden nagedacht. Het is niet de bedoeling dat we elk vakgebied met speciale regelingen in het Verdrag onderbrengen, we hebben veeleer minder speciale regelingen nodig, eerder een vereenvoudiging van het Verdrag, zodat voor alle beleidsterreinen dezelfde regels kunnen gelden. We moeten niet één reusachtig groot Verdrag opstellen, maar een kleiner Verdrag. We moeten op den duur een constitutie opstellen, omdat dat de enige manier is om hiermee echt verder te komen.
Dankzij dit Verdrag kunnen de sociale en burgerlijke grondrechten een gerechtelijk controleerbare grondslag voor onze wetgeving worden. Dat is een grote vooruitgang! In de volgende ronde willen we ook de individuele rechtsbevoegdheden uit de grondrechten voor onze burgers realiseren, maar deze eerste stap is een grote en positieve stap, die we op gepaste wijze dienen te benutten. Door de toevoeging van het sociale hoofdstuk en het werkgelegenheidshoofdstuk aan het gehele Verdrag krijgt deze Europese Unie haar sociale dimensie. Het is aan ons, als Europees Parlement, om mede gebruik te maken van deze instrumenten. Het Europese Hof van Justitie is in tegenstelling tot wat mevrouw Roth denkt sterker uit dit Verdrag gekomen en het communautair maken van grote delen van het juridisch en binnenlands beleid, namelijk van alle terreinen die te maken hebben met het vaststellen van het normen- en waardesysteem, is een doorbraak voor het gemeenschappelijke Europa en tegen het intergouvernementele Europa, en dit werk moeten we voortzetten.
Op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid beschikken we over nieuwe instrumenten en nieuwe procedures. Of ze werkelijk voor vooruitgang zorgen, moet de praktijk uitwijzen. Als ik kijk naar de planningseenheid en hoor wat daarover in sommige regeringen van lidstaten wordt gezegd, dat het slechts een COREPER-gebeuren wordt, waarbij alle landen telkens door één persoon worden vertegenwoordigd, dan is dat geen vooruitgang. Deze planningseenheid mag geen intergouvernementeel gebeuren op ambassadeursniveau of daaronder worden, maar moet een daadwerkelijke gemeenschapsoplossing zijn met volledige medewerking van de Commissie, anders kan het geen succes worden. We zullen erop toezien dat een dergelijk verstandig voorstel op tafel komt en het Parlement zal met minder geen genoegen nemen.
De huidige methode van de Intergouvernementele Conferentie heeft haar grenzen bereikt. Europa moet in een politieke dialoog worden gevormd en mag niet worden opgehouden door twijfelaars in de kantoren van de nationale ministeries. Alleen dan zijn we in staat om een nieuwe orde in Europa tot stand te brengen en daaraan moeten we werken.

Pasty
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, het debat over het Verdrag van Amsterdam waarmee wij vandaag aanvangen is geen institutioneel debat, maar een uitermate politiek, aangezien het Europees Parlement, vreemd genoeg, krachtens de Verdragen volkomen van de ratificatieprocedure is buitengesloten en het zelfs niet om advies behoeft te worden gevraagd, terwijl het toch een alom erkend en niet onaanzienlijk aandeel heeft gehad in de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie.
De rapporteurs van de Commissie institutionele zaken, de heren Méndez de Vigo en Tsatsos - die ik namens mijn fractie wil feliciteren met hun uitstekende werk - spreken een over het algemeen genomen positief oordeel over het Verdrag van Amsterdam uit en doen de lidstaten de aanbeveling het Verdrag te ratificeren. De overgrote meerderheid van onze fractie keurt deze aanbeveling goed.
De resultaten van de Intergouvernementele Conferentie lopen ver achter bij de ambitieuze doelstellingen die zij zichzelf had gesteld. De institutionele vraagstukken met betrekking tot de samenstelling van de Commissie en de weging van de stemmen binnen de Raad zijn ontweken, en de paar ontwikkelingen in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid zijn onmiskenbaar onvoldoende om het buitenlandse beleid van de Unie echt geloofwaardig te maken; bovendien ontbreekt ieder vooruitzicht op een gemeenschappelijke defensie. Het Europees Parlement mag zich daarentegen geluk wensen met de uitbreiding en vereenvoudiging van de medebeslissingsprocedure, de opname in het Verdrag van een hoofdstuk over het werkgelegenheidsbeleid, de communautarisering van het Schengen-acquis en een vervroegde toepassing van de versterkte samenwerkingsprocedure, die nu ook in het Verdrag is erkend.
Wij zouden graag zien dat deze versterkte samenwerking in de toekomst niet te restrictief wordt toegepast als gevolg van een overmatig beroep op het vetorecht dat de lidstaten is toegekend. Deze ontwikkelingen rechtvaardigen een positief advies voor de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam, maar wij moeten eraan blijven werken dat de institutionele hervorming zo snel mogelijk weer op de rails wordt gezet, opdat zij nog vóór de eerstvolgende uitbreiding een feit is - wat absoluut noodzakelijk is.
Dit is een fundamentele eis, als wij willen dat het met elf nieuwe lidstaten uitgebreide Europa werkelijk een politieke eenheid wordt, die vastbesloten is zich op het internationale toneel te doen gelden en aan de grote verwachtingen van haar burgers op het gebied van werkgelegenheid en groei te voldoen; als wij dus, met andere woorden, een politiek Europa willen, dat niet alleen maar een grote markt en een monetaire zone is, bestuurd door eenvoudige beheerders aan wie de politici hun macht zouden hebben overgedragen.
Daartoe is politieke wil nodig; en politieke wil kan niet worden verordonneerd. Politieke wil ontstaat pas als de volkeren en hun regeringen zich bewust worden van de uitdagingen die Europa aan de vooravond van de 21ste eeuw moet oppakken. Tot op heden heeft het Europa van de Zes, dat geleidelijk is uitgebreid tot het Europa van de Vijftien, haar taak weten te vervullen om de volkeren die in de tweede wereldoorlog tegenover elkaar stonden met elkaar te verzoenen, en de expansiedrift van de Sovjet-Unie weten in te tomen, die aan de basis lag van een nieuwe kunstmatige scheidslijn op ons continent. De nieuwe uitdagingen zijn even ontzagwekkend: de mondialisering, die de sociale modellen waaraan wij zo zijn gehecht ter discussie dreigt te stellen.
Wij moeten er ook in slagen Europa te herenigen en dat kan alleen maar door een nieuwe solidariteit te creëren op het gebied van de economie en van het cohesiebeleid, maar ook op het gebied van de gemeenschappelijke defensie. Laten we hopen dat niemand na de volledige invoering van de EMU meer kan ontkennen dat er een echte politieke constructie van het verenigde Europa tot stand moet komen.

Spaak
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris, ik wil eerst de beide rapporteurs, de heren Méndez de Vigo en Tsatsos, danken voor hun analyse van het Verdrag van Amsterdam, die de toelichting bij hun verslag vormt.
De teleurstelling is des te groter omdat de resolutie die hieruit is voortgekomen, niet opweegt tegen hun overwegingen. De lidstaten al in de eerste paragraaf verzoeken het Verdrag te ratificeren lijkt meer op een bevel dan op een evenwichtig oordeel over een verdrag dat zoiets beslist verdient. Wie kan hier betwisten dat twijfel over zo'n beoordeling op zijn plaats is?
Moet ik er voor dit Parlement nog op wijzen dat het zelf in verscheidene resoluties zeer nauwkeurig de absolute prioriteiten had vastgesteld, die moesten worden gerespecteerd alvorens we de uitdaging van een uitbreiding kunnen aanvaarden, die de Unie diepgaand zal wijzigen, waarbij wij eveneens rekening moeten houden met de tenuitvoerlegging van de Economische en Monetaire Unie en met de verwezenlijking van Agenda 2000?
Achttien maanden onderhandelingen hebben een middelmatige en teleurstellende tekst het licht doen zien, een tekst die vooruitgang toont waar men het niet had verwacht: een begin van een sociaal werkgelegenheidsbeleid, de rechten van de mens, gelijke behandeling van mannen en vrouwen en macht van het Europees Parlement, maar die op de essentiële punten dramatisch tekort schiet! Het ontbreken van een preambule in het Verdrag van Amsterdam - dat is voor het eerst - weerspiegelt het meer dan zorgwekkende onvermogen van de vijftien lidstaten om gezamenlijk de doelstellingen van de Europese Unie van het derde millennium vast te stellen, juist op het moment dat tien landen aan onze deur kloppen omdat zij ook hun deel willen hebben in een onderneming waarvan men niet meer weet wat het doel of de middelen of de waarden ook al weer waren.
Wat betreft de institutionele hervorming, die nu al met vijftien lidstaten nodig is, maar straks met twintig lidstaten absoluut noodzakelijk is, geeft de Raad voor de tweede maal zijn onmacht toe door ons te verzekeren dat hij het in de toekomst beter zal doen.
Het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, dat wil zeggen het gezicht van de Unie naar buiten toe, dat toch al zo beschadigd werd in het voormalige Joegoslavië en elders in de wereld, krijgt betere intergouvernementele instrumenten, waarvan de doelmatigheid echter - zoals de resolutie met een bitter gevoel voor realisme onderstreept - afhankelijk zal zijn van de goede wil van iedere lidstaat, omdat elk van hen over het anticommunautaire wapen bij uitstek beschikt, namelijk het vetorecht.
Noch het terrein van binnenlandse zaken en justitie, noch de versterkte samenwerking, die ook aan het veto onderworpen is, kunnen ons optimistischer stemmen.
Waarde collega's, de houding die de meerderheid van het Parlement vanmiddag zal aannemen, namelijk dat zij "ja" zal zeggen tegen deze tekst die vrijwel unaniem als onvoldoende wordt beschouwd, zal niet verheffender zijn dan de strategie om pas na de Europese Raad van Luxemburg hierover te stemmen, waarbij wij hem verzoeken duidelijk zijn bedoelingen voor de toekomst van de Unie aan te kondigen. Daarmee hadden wij paragraaf 19 van de resolutie Méndez de Vigo en Tsatsos toegepast, had het Parlement zijn rechten uitgeoefend en hadden wij politiek bedreven.
Morgen is het tijd om na te denken en een nieuw elan te vinden. Laten we het hopen, met een Commissie die alerter is, een Raad die eensgezinder is over een gemeenschappelijk doel en een Parlement dat zijn rol van pionier en inspirator van het Europese bouwwerk weet te spelen.

Puerta
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de beide voorbeeldige rapporteurs, Méndez de Vigo en Tsatsos, feliciteren met hun uitmuntende verslag. Dit gezegd zijnde, dien ik op te merken dat ik het debat, dat het beeld van Versailles oproept, teleurstellend vind. Als er niet naar tastbare resultaten verwezen kan worden, wordt er kwistig met metaforen gestrooid. De heer Méndez de Vigo heeft bijzonder elegant gesproken, met zijn aan Cervantes ontleende beeldspraak over het rusthuis en de weg, aangezien het verslag opgezet is vanuit de filosofie van de stap voorwaarts. En er zijn altijd wel stappen voorwaarts te ontwaren.
Maar ik zou liever een ander soort debat voeren. Geen demagogisch of opportunistisch debat, natuurlijk, maar een duidelijk, verantwoord en politiek debat. Een debat dat niet noodzakelijkerwijs uitmondt in een "ja" van een aan handen en voeten gebonden Parlement, maar een debat dat kan leiden tot aanvaarding, afwijzing of stemonthouding, een daadwerkelijke evaluatie op basis van de verantwoordelijkheid die de burgers ons hebben toebedeeld. Daarom wil ik eerst graag het standpunt van mijn fractie over dit Verdrag toelichten, om vervolgens op het standpunt van mijn fractie over het verslag te komen.
Wat het Verdrag betreft: de herziening van Amsterdam lijkt ons objectief gezien een fiasco. Subjectief gezien lijkt er sprake te zijn van teleurstelling, een teleurstelling die door andere instellingen gedeeld wordt. Waarom? Omdat in het Verdrag te weinig aandacht wordt besteed aan het sociale aspect en de marktregulering vergeleken bij het belang dat wordt gehecht aan - neen, niet het economische aspect - maar het monetaire aspect en de monetaire filosofie. Omdat de pijlers buitenlands beleid, justitie en binnenlandse zaken niet de communautaire behandeling hebben gekregen die politiek gezien op dit moment op zijn plaats zou zijn geweest. En vooral omdat er niet tegemoet is gekomen - zelfs niet op de meest rudimentaire wijze - aan de eisen die men behoort te stellen aan de institutionele hervorming. Die hervorming moet vóór de uitbreiding verwezenlijkt worden, en ze was een van de belangrijkste doelstellingen van de Top in Amsterdam. En tenslotte - en dat is hier in dit Parlement al gezegd - omdat ook bij de opstelling van dit Verdrag weer de intergouvernementele benadering van de diplomatie is gevolgd, waarbij de burgers en de parlementaire instellingen die hen vertegenwoordigen niet betrokken zijn geweest.
Het verslag zit technisch goed in elkaar en benadrukt vooral de positieve aspecten, terwijl het de negatieve relativeert, waarbij evenwel erkend wordt dat er zwaarwegende bedenkingen aan te voeren zijn. Het verslag stelt voor de communautaire werkwijze te volgen, en daarmee zijn wij het eens. Maar die zienswijze vinden we in het Verdrag niet terug. Het is een voorstel voor de toekomst. Tenslotte spoort het verslag aan tot ratificatie van het Verdrag. Wat mij betreft, ik vind het politiek gezien te ver gaan dat een Parlement dat niet het recht heeft een bindend advies uit te brengen - een recht dat dit Parlement door de regeringen van de lidstaten ontzegd wordt - zich nu verplicht zou moeten voelen de aanneming van zo'n onvolledig Verdrag aan te bevelen. Daarom steunen wij de door de regeringen van België, Frankrijk en Italië uitgebrachte verklaring en willen wij dat eerst de voor de uitbreiding noodzakelijke stappen worden genomen. Daarnaast verlangen wij dat er afspraken worden gemaakt tussen het Europees Parlement, de nationale parlementen en de burgers van de Europese Unie.

Aglietta
Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat het Europees Parlement met de stemming over deze resolutie een nieuw bewijs zal afleveren van zijn conformistische houding ten aanzien van de regeringen, van zijn opofferingsgezindheid die het ervan weerhoudt om ook maar enig politiek initiatief te nemen in het proces van opbouw van Europa. In feite zijn wij in deze uren bezig een ritueel uit te voeren dat ons qua tijdpad en primaire inhoud van bovenaf wordt opgelegd door de regeringen die dit Verdrag, deze "onvoltooide" , hebben ondertekend. Om eventueel tegenstribbelende, slecht geïnformeerde of verwarde parlementen en publieke opinies zoet te houden, hebben de regeringen absoluut het positief advies van het Europees Parlement voor ratificatie nodig. Voor de rest heeft ons advies hoegenaamd niets om het lijf, want er zijn geen politieke consequenties aan verbonden.
Dus in feite dient onze stemming ertoe om onze regeringen te trakteren op krantenkoppen als: " Europees Parlement zegt ja tegen Verdrag van Amsterdam" , of: " Nieuwe belangrijke etappe naar de Europese opbouw" . Wij weten allemaal dat dit bezijden de waarheid is, wij weten allemaal in dit Huis dat het Verdrag van Amsterdam geen enkel van de doelstellingen haalt die de regeringen zelf hadden gesteld. Wij weten dat de Europese Unie de schok van de uitbreiding niet zal kunnen opvangen en dat de Monetaire Unie een risico-unie wordt als er geen ander evenwicht komt, als de instellingen niet anders gaan functioneren.
Afgezien van het feit dat er helemaal geen overzicht is en dat een goede visie ontbreekt, waardoor dit Verdrag het minst ambitieus is van alle verdragen die in de loop der jaren de etappes van de Europese opbouw hebben gemarkeerd, afgezien van de kritiek die terecht tussen de regels van bijna alle adviezen van de bevoegde commissies te lezen was, geloof ik dat dit Verdrag goed weergeeft welk moment Europa tegenwoordig doormaakt: het integratieproces zit bekneld, er is een sterke neiging tot terugkeer naar nationale belangen, een paar basisbeginselen zijn op losse schroeven gezet alsook een deel van de allang geaccepteerde taakverdeling van Commissie en Hof van Justitie - ondanks wat collega Brok zegt - en er is een gevaarlijke Russische roulette gaande met betrekking tot de uitbreiding die, als ze onder de huidige institutionele omstandigheden gerealiseerd wordt, de besluiteloosheid van de Unie slechts zou bezegelen.
Sommigen van ons hebben binnen de Commissie institutionele zaken getracht een meer politieke weg voor het Parlement te traceren, een weg die minder conformistisch is en beter strookt met de logica van parlementaire onafhankelijkheid. We hadden een balletje opgegooid in de hoop dat het advies nog even uitgesteld kon worden, in de hoop dat de Raad van Luxemburg nog voor het uitbrengen van ons advies zou toezeggen dat men, alvorens nieuwe toetredingen te accepteren, die institutionele wijzigingen in gang zou zetten die in Amsterdam niet zijn doorgegaan. Tussen haakjes, dit is een suggestie die inmiddels ook door drie regeringen van de Unie wordt gedaan. Niet alleen heeft men hier helemaal niets op uitgedaan, maar zelfs moest hemel en aarde bewegen worden om voor elkaar te krijgen dat een verwaterde politieke passage werd ingelast waarin men een lauwe oproep tot de regeringen richtte. Zelfs dat stuitte op een muur van verzet, en dat kwam toch wel als een verrassing. En dan hebben we het nog niet eens over de weerstand die tegen elke verandering werd geboden, vooral van de zijde van de Duitse delegaties van de twee grootste fracties, die hun respectievelijke fracties hebben geleid in de nobele onderneming om elke politieke ambitie van het Europees Parlement in de kiem te smoren.
Zodoende heeft het kunnen gebeuren dat standpunten waar het Parlement traditioneel gesproken nooit van zou afwijken, thans gewoon afgeketst zijn. Dit gaat allemaal onder het mom van een no-nonsenseaanpak waarbij ieder initiatief dat de regeringen niet bevalt, niet eens de moeite van het uitproberen waard is. Dit is ons maandenlang door de rapporteurs voorgehouden.
Gezien deze aantasting van de autonomie van de parlementaire besluitvorming hoeven we dus niet op te kijken van de politieke kwetsbaarheid van de resolutie van de heren Tsatsos en Méndez de Vigo. Dit is een halfslachtige tekst. Er wordt geen enkele politieke visie op de toekomst van Europa gegeven, behalve dan dat de regeringen aangespoord worden het Verdrag goed toe te passen, en er komt geen enkele serieuze evaluatie van de resultaten van Amsterdam aan te pas.
Mijnheer de Voorzitter, om maar even een Engelse uitdrukking te bezigen: vanavond zullen "de zwepen de stemming van de gedisciplineerde troepen leiden" . We komen dus niet voor verrassingen te staan. Wij Groenen kunnen helaas alleen maar tegenstemmen, tegen deze resolutie die zo ver afstaat van de idealen welke destijds aan de wieg stonden van de Europese uitdaging en een samenbundeling van krachten hadden bewerkstelligd waardoor die uitdaging gestalte kon krijgen. Wij zijn ervan overtuigd dat de enige manier om ons mandaat eer aan te doen is te handelen als dienaars van Europa en van haar democratische groei, en niet als spreekbuis van de regeringen.

Saint-Pierre
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, staat u mij eerst toe - en dit is niet omdat het nu eenmaal zo hoort - eer te bewijzen aan het vaak moeilijke werk van de beide rapporteurs, de heren Méndez de Vigo en Tsatsos, die hun visie briljant hebben weten te verdedigen. Ik moet bekennen dat onze standpunten, die aanvankelijk zeer ver uiteen lagen, enigszins dichter bij elkaar zijn gekomen, maar helaas niet dicht genoeg om voor hun verslag te kunnen stemmen.
Ik zal eerst over de inhoud spreken. Ik kan nooit genoeg herhalen dat het Europees Parlement helaas niet de bevoegdheid heeft de Verdragen te ratificeren. Onze taak is daarom zuiver politiek, wat ons een veel ruimere beoordelingsruimte zou moeten geven. Ik moet jammer genoeg vaststellen dat het werk van de rapporteurs vanaf het begin is bepaald door de eindboodschap die zij tegen elke prijs wensten door te geven, op het gevaar af dat niet nadrukkelijk op de immense lacunes in dit Verdrag wordt gewezen. Ik zelf blijf ervan overtuigd dat meer kritiek werk niet onverenigbaar was geweest met een oproep aan de nationale parlementen tot ratificatie, waar wij achter staan.
Wat betreft het verband tussen de institutionele hervorming en de uitbreiding erkennen wij dat het verslag aanzienlijk is verbeterd. Na het institutionele fiasco van Amsterdam is het onaanvaardbaar dat het Europees Parlement niet zijn volle gewicht in de schaal legt ten behoeve van een dergelijke hervorming vóór iedere verdere uitbreiding, omdat wij anders het risico lopen dat niet alleen de uitbreiding wordt vertraagd, maar dat ook de werking en overleving van de Europese Unie in gevaar komt. Welnu, wij vinden in het verslag niet deze vastberadenheid van het Parlement om van zijn invloed volledig gebruik te maken.
Ook de waarborgen die het protocol bij het Verdrag van Amsterdam over de instellingen in dit opzicht biedt, zijn onvoldoende. Zo blijven de vragen die wij enkele maanden geleden nog in deze zaal hebben gesteld, nog altijd actueel. Is nu niet het moment gekomen om hardop te stellen dat er geen geslaagde uitbreiding kan plaatsvinden zonder een brede institutionele hervorming van de Unie, dat de Monetaire Unie moet worden aangevuld met aanzienlijke vorderingen op de weg van de Politieke Unie, ja van de Economische, Sociale en Fiscale Unie?
Over de vorm, die aansluit op de inhoud, wil ik zeggen dat de algemene toon van het verslag naar onze smaak achterblijft bij de standpunten die het Parlement sinds achttien maanden inneemt, en dat betreuren wij. Ik doe een beroep op het politieke gevoel van de twee rapporteurs, opdat zij het resultaat enigszins verbeteren door bepaalde amendementen aan te nemen. Maar het gaat vooral om de strategie. Het Europees Parlement moet eens ophouden achter de gebeurtenissen aan te hollen en de navelstreng doorknippen waarmee teveel van onze collega's vastzitten aan de puur nationale standpunten van onze regeringen.
Waarom moeten wij aan de vooravond van de Europese Raad van Luxemburg de regeringen de vrije hand geven door nu reeds ons standpunt over het Verdrag van Amsterdam te geven, terwijl wij weten dat er een onvermijdelijk verband bestaat tussen dit Verdrag en de start van de officiële onderhandelingen over de uitbreiding? Waarom zouden wij ons vandaag al uitspreken, terwijl alle nationale parlementen tijd rekken om hun strategie goed uit te voeren? Ik blijf ervan overtuigd, evenals mevrouw Spaak en mevrouw Aglietta, dat wij ons standpunt over het Verdrag beter hadden kunnen uitstellen tot begin 1998, zodat wij druk op de Top van Luxemburg hadden kunnen uitoefenen en ons daarna met verstand van zaken hadden kunnen uitspreken.
De rapporteurs hebben ons op dit punt niet gevolgd. Ik vraag hun dan ten minste - en wij doen een oproep in die zin - een van de amendementen te aanvaarden, dat beoogt paragraaf 4 van de resolutie te versterken. Dat zijn voor de Fractie Europese Radicale Alliantie de politieke overwegingen die ik in ons Parlement naar voren wilde brengen.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van de heren Méndez de Vigo en Tsatsos beveelt de lidstaten aan het Verdrag van Amsterdam te ratificeren, ondanks de lacunes die het bevat. Maar welke lacunes? En hebben zij geen gevolgen?
Eerst verwijt men dat het Verdrag de instellingen van de Unie niet aan de toekomstige uitbreiding aanpast, maar wij kunnen deze vergissing heel goed in de komende jaren rechtzetten. Een andere fout, die veel moeilijker te herstellen is, moet ons er daarentegen toe brengen het Verdrag van Amsterdam af te wijzen. Zij verergert het algemene democratische tekort in Europa, want de nationale democratieën worden van hun macht beroofd, zonder dat er op het niveau van de Unie een controle van dezelfde waarde bestaat.
Dit is niet te wijten aan een onvoldoende uitbreiding van het medebeslissingsrecht van het Europees Parlement, zoals we soms horen zeggen, want dit medebeslissingsrecht van het Europees Parlement zou alleen maar volledig democratisch zijn wanneer er een Europees volk bestaat. Welnu, dat is niet het geval en men kan er bovendien aan twijfelen of er onder de volkeren van Europa wel zo'n zogenaamde integratiewens in de sterke zin van het woord bestaat, dat wil zeggen een samensmelten, waaraan het verslag van het Europees Parlement zoveel waarde hecht.
In deze omstandigheden lijkt het Verdrag van Amsterdam, dat de gevallen van medebeslissing of van stemmen bij gekwalificeerde meerderheid in de Raad uitbreidt, dat de rol van de nationale parlementen terugdringt en dat de superioriteit van het communautaire recht, zelfs van het afgeleide recht, boven de nationale grondwet bevestigt, volkomen kunstmatig en geen enkele voeling met de werkelijke samenleving te hebben. Juist daar wortelt het ware democratische tekort.
De voorstanders van het Verdrag van Amsterdam gokken erop dat men bevoegdheden kan overdragen naar onvoldoende democratische Europese instellingen, en hopen dat zij deze op een dag kunnen corrigeren. Maar heeft men er wel goed over nagedacht dat die dag wellicht nog ver weg is, en dat het zelfs nooit zover zou kunnen komen! Een gewaagde gok!
Ofwel we vormen onmiddellijk een Europese democratie en geven haar substantiële bevoegdheden, maar iedereen weet dat dit onmogelijk is, ofwel we zien de werkelijkheid onder ogen en bouwen een Europese Unie op basis van de nationale democratieën, maar we moeten hoe dan ook een einde maken aan de gevaarlijke manoeuvres die in het Verdrag van Amsterdam worden voorgesteld.
Daarom blazen wij het appèl "SOS democratie" . Daarom weigeren wij voor het heil van de volkeren van Europa dit onwettige verdrag te ratificeren en zullen wij voor wat Frankrijk betreft om een referendum vragen.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, er zit veel in het Verdrag van Amsterdam.
Zo treffen we in de eerste plaats huichelachtigheid aan, met een hoofdstuk over de werkgelegenheid, terwijl er vanwege Europa 20 miljoen werklozen zijn; een hoofdstuk over het sociaal beleid met 40 miljoen armen vanwege Europa. We vinden er ook dwalingen, in de eerste plaats teleologische dwalingen. De Unie deelt zichzelf alle doelstellingen toe, op economisch, monetair, sociaal gebied, op het gebied van defensie, openbare vrijheden, strafen burgerrecht en zelfs op het gebied van de immigratie, want ook dat wordt gecommunautariseerd op basis van artikel 235, de joker waarmee de Europese Commissie haar macht onbeperkt kan uitbreiden.
Voorts zijn er institutionele dwalingen, met de promotie van de Europese Commissie tot presidentieel niveau en de grotere macht van het Parlement!
Het Parlement, dat de voorwaarden voor de uitoefening van de macht van zijn leden kan vaststellen.
Daarstraks waren wij getuige van een incident, toen mevrouw McKenna haar verontschuldigingen heeft moeten aanbieden omdat zij het had gewaagd geen respect te tonen voor de hogepriesters van het Europese federalisme, dat wil zeggen de hoge ambtenaren!
Bij de teleologische dwaling komt de theologische dwaling, wat overigens de dwaling op politieel terrein aantoont. Het Verdrag van Amsterdam staat voor politie, strafrecht, controle, sancties, behalve natuurlijk bij de grenzen, waar de immigranten komen binnenstromen!
De derde pijler, die de derde tralie tegen de vrijheden vormt, verleent Brussel strafrechtelijke bevoegdheden! Men kan zelfs vaststellen wat overtredingen zijn, en daarvoor sancties bepalen. Bovendien is er Europol - de Europese FBI. Nu moeten we nog een Europese Edgar Hoover vinden en de jacht op de nationale heksen kan beginnen.
Het strafrecht richt zich tegen de staten. In geval van ernstige en hardnekkige schending van de democratie kan men een staat van zijn stemrecht beroven. De heer Ford en zijn vrienden zullen een beroep kunnen doen op artikel F1 tegen een nationale regering van Frankrijk die de kolonisatie van de bevolking op haar grondgebied afwijst.
Maar wat de kroon spant, om de cirkel sluitend te maken en alles af te grendelen, stelt artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam dat onderhavig Verdrag voor onbepaalde duur is gesloten. Zelfs in de grondwet van 1936 van de Sovjet-Unie onder Stalin was het recht van afscheiding opgenomen. Hoe moet een volk dat zich wil afscheiden, het nu aanpakken! Het zal worden onderdrukt. Noch het Joegoslavië van Sarajevo, noch het Nigeria van de Ibo's, noch de Verenigde Staten van 1860, noch de Sovjet-Unie maken inbreuk op deze regel! Er bestaat geen gelukkig federalisme!
Dus met de laatste vrije mensen, met de laatste vertegenwoordigers van de volkeren die willen overleven en zichzelf blijven, zullen wij om 17.30 uur tegen "de insluiting van Amsterdam" stemmen en ik zeg tot de Franse afgevaardigden die het Verdrag goedkeuren, dat de geschiedenis altijd eindigt met het corrigeren van de volgzaamheid voor het Gerechtshof van Bordeaux!

Poos
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik moet u allereerst feliciteren met de kwaliteit van het verslag over het Verdrag van Amsterdam dat namens de Commissie institutionele zaken door de heren Méndez de Vigo en Tsatsos is opgesteld. Het gaat om een rijke tekst, die het Verdrag van Amsterdam in zijn historisch kader plaatst en de aanzienlijke ontwikkelingen in de drie pijlers onderstreept.
Ik dank eveneens de commissievoorzitters en de woordvoerders van de politieke fracties die in meerderheid de goedkeuring van dit Verdrag hebben aanbevolen.
Ik wilde vooral wijzen op de over het algemeen positieve toon van dit project in de geest van de resolutie die het Europees Parlement daags na de bijeenkomst van de Europese Raad van 16 en 17 juni in Amsterdam heeft aangenomen. De Commissie institutionele zaken erkent de belangrijke vooruitgang die met het op 2 oktober in Amsterdam getekende Verdrag is geboekt, ook al voegt zij eraan toe dat er nog het een en ander te regelen valt, in het bijzonder in het vooruitzicht van de komende uitbreiding. Dit wordt overigens niet door de ondertekenaars van het Verdrag betwist.
Het voorzitterschap heeft al de gelegenheid gehad zich tegenover u over de resultaten van de Intergouvernementele Conferentie uit te spreken en het is niet mijn bedoeling hierop uitvoerig terug te komen. Ik hecht er echter aan bij deze gelegenheid nog eens te bevestigen dat de wat al te snelle kritiek direct na de Top van Amsterdam, en uw debat heeft dat zojuist aangetoond, geen stand kon houden na een iets aandachtigere en objectievere lezing van de resultaten. Het komt me voor dat de afgelopen weken recht doen aan deze constatering en dat verheugt me.
De ontwerpresolutie bij het verslag begint met een aanbeveling aan de lidstaten om het Verdrag van Amsterdam te ratificeren. Staat u mij toe het politieke belang te onderstrepen van deze aanbeveling van het Europees Parlement, de instelling die de volkeren van de lidstaten van de Gemeenschap vertegenwoordigt, en waarvan twee leden hebben deelgenomen aan de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie. Hieruit blijkt dat het Parlement in het Verdrag van Amsterdam de voortzetting ziet van een proces dat met de voorgaande verdragen is ingezet en dat het Parlement terecht nog als onvoltooid, als een proces van opbouw van een Europese Politieke Unie betitelt.
Deze nieuwe etappe in het Europese integratieproces zal zeker, zoals het Europees Parlement ook nadrukkelijk stelt, alleen maar tot tastbare resultaten kunnen leiden als er een duidelijke politieke wil tot gemeenschappelijk optreden binnen de Unie tot uiting komt. De noodzaak van een dergelijk gemeenschappelijk optreden is vandaag meer dan ooit duidelijk.
Tot de geachte afgevaardigden die de methode van herziening van het Verdrag ter sprake hebben gebracht, wil ik zeggen dat de procedure van artikel N slechts met eenparigheid van stemmen kan worden opgegeven. Er bestaat geen andere oplossing. En ieder alternatief - die zijn er wel - zal ons steeds weer confronteren met het reële probleem van ratificatie door de nationale parlementen.
Het Verdrag van Amsterdam moet ons helpen een antwoord te vinden op de vele problemen en uitdagingen waarmee de Europese Unie te maken heeft. De toekomstige uitbreiding van de Unie vormt slechts een van die uitdagingen. Het gaat er immers ook en vooral om, de werkloosheid in Europa terug te dringen, de instrumenten te versterken in de strijd tegen de georganiseerde misdaad en de gesel van de drugs en de dreigingen voor de volksgezondheid af te wenden. Het gaat er in het algemeen om, de Unie dichter bij haar burgers te brengen door op de allereerste plaats krachtig de zorgen en problemen van alledag aan te pakken.
Ik sta volledig achter de overwegingen in de ontwerpresolutie, volgens welke de stappen op weg naar de Europese integratie moeten worden beoordeeld in het licht van de vooruitgang van de Unie, niet alleen als gemeenschappelijke markt, maar ook als waardesysteem, en in het licht van de verbetering van de kwaliteit van het bestaan die door deze vooruitgang mogelijk is geworden. Ik stel met genoegen vast dat de Commissie institutionele zaken erkent dat er in dit opzicht in het ontwerpverdrag vooruitgang is geboekt met de ontwikkeling van beleidsvormen van de Unie in het belang van de burgers.
Meer dan wat ook raakt de werkloosheid het leven van miljoenen burgers in Europa rechtstreeks. Met 18 miljoen mensen die momenteel in Europa geen werk hebben, moest bij de doelstellingen van de Unie in het nieuwe Verdrag wel de bevordering van een hoog werkgelegenheidsniveau opgenomen en een Europese werkgelegenheidsstrategie vastgesteld worden, zonder dat de lidstaten mogen worden belemmerd hun eigen nationale werkgelegenheidsbeleid te bepalen.
De gemeenschappelijke actie op Unieniveau zal eerder gericht zijn op de uitwerking van een strategie van coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid met de aanname van richtsnoeren voor de werkgelegenheid, naar het voorbeeld van de reeds van kracht zijnde mechanismen voor het economische beleid van de Gemeenschap en de lidstaten. Zij stelt eveneens een jaarlijkse evaluatie van de nationale maatregelen in het vooruitzicht. Ik hoef hier niet te onderstrepen hoeveel belang het voorzitterschap van de Raad hecht aan een doeltreffende en snelle tenuitvoerlegging op Unieniveau van de maatregelen ter bestrijding van de werkloosheid en ter bevordering van de werkgelegenheid in Europa. De buitengewone top van staatshoofden en regeringsleiders die morgen en overmorgen in Luxemburg over deze kwestie gehouden wordt, is hiervan het bewijs.
Deze buitengewone Europese Raad zal zich juist bezighouden met duidelijke voorstellen voor hoofdlijnen van het werkgelegenheidsbeleid, die in kwantitatieve en controleerbare doelstellingen moeten worden uitgedrukt. Overigens zal de opneming in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap van het akkoord over het sociaal beleid de vorming van een sociale ruimte en de ontwikkeling van een coherent beleid op communautair niveau en, ik wijs hier met nadruk op, ten aanzien van de kandidaatlidstaten mogelijk maken.
In dezelfde geest van grotere aandacht voor de zorgen van de burgers versterkt het Verdrag van Amsterdam in aanzienlijke mate de bepalingen met betrekking tot de bescherming van de volksgezondheid, waarbij strenge kwaliteitsnormen in acht moeten worden genomen, en met betrekking tot de bescherming van de burgers als consumenten en bewoners van een omgeving die schoon moet blijven.
Omdat het doel van vrij verkeer van personen al in het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap is opgenomen, was het logisch dat vraagstukken als asielrecht, visa, immigratie en controle aan de buitengrenzen voortaan onder de communautaire regelgeving en procedures vallen. Ook is het veelzeggend dat het acquis dat sinds enkele jaren is ontwikkeld door de lidstaten die het stelsel van Schengen hebben onderschreven en voor wie het vrije verkeer van personen nu al realiteit is, in de Unie wordt geïntegreerd.
Het vrije verkeer in een ruimte zonder grenzen mag echter niet de veiligheid van de personen die in de Unie leven beperken. Criminele activiteiten als terrorisme, misdaden tegen kinderen, drugssmokkel en fraude stoppen niet bij de nationale grenzen. Het Verdrag van Amsterdam bepaalt dan ook dat de samenwerking tussen de politie-, douane- en andere ordediensten van de verschillende lidstaten zal worden ontwikkeld om dergelijke strafbare feiten te voorkomen en op te sporen. De operationele capaciteit van Europol zal ook aanzienlijk worden verhoogd.
De concrete verbeteringen in het Verdrag van Amsterdam op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, die door de Commissie institutionele zaken worden erkend, moeten uiteraard in het licht van de ervaring worden beoordeeld. Unanimiteit blijft de regel voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, maar de gevallen waarin de Raad met gekwalificeerde meerderheid van stemmen gemeenschappelijke standpunten vaststellen of gemeenschappelijke acties lanceren kan, zijn in artikel J 13 uitgebreid.
De Raad heeft vorige week de balans opgemaakt van de voorbereidingen voor de instelling van de eenheid voor beleidsplanning en vroegtijdige waarschuwing en van de integratie van het Schengen-acquis in het Verdrag. De instellingen vormden niet het hoofdthema van de Intergouvernementele Conferentie, hoewel de resultaten ervan door velen vrijwel uitsluitend zijn beoordeeld aan de hand van de wijzigingen in het institutionele hoofdstuk.
Deze wijzigingen vormen toch aanzienlijke stappen vooruit en sommige ervan zijn door de Commissie institutionele zaken genoemd. Welnu, velen zouden deze als een mislukking beschouwen om de enkele reden dat er geen overeenstemming is bereikt over de weging van de stemmen in de Raad en de samenstelling van de Commissie. Mag ik u er echter, tussen twee haakjes, op wijzen dat het Europees Parlement nooit duidelijke voorstellen heeft geformuleerd over de samenstelling van de Commissie, noch over de weging van de stemmen in de Raad.
De versterking van de bevoegdheden van het Europees Parlement met de uitbreiding van de medebeslissingsprocedure en de vergroting van de bevoegdheden van het Hof van Justitie en van de Rekenkamer bleven onderbelicht. Dat geldt ook voor de nieuwe procedure van versterkte samenwerking of de flexibiliteit, die in het Verdrag zijn omschreven. Ik denk dat het tijd wordt dit in het juiste perspectief te plaatsen. De resultaten van Amsterdam hebben duidelijk aangetoond dat er meer institutionele hervormingen noodzakelijk zijn vóór de komende uitbreiding. Dat is de strekking van het protocol over de instellingen, dat aan het Verdrag is gehecht.
Maar het zou een vergissing zijn het resultaat van Amsterdam daaraan af te meten, zoals het ook een vergissing zou zijn deze hervormingen te isoleren van het hele pakket maatregelen die we moeten nemen om de uitbreiding goed voor te bereiden. Ik denk met name aan de hervorming van onze politiek en aan de werking van onze instellingen, afgezien nog van de samenstelling ervan.
Het spreekt vanzelf dat zowel de Raad als de Europese Raad iedere bijdrage die de Commissie en het Europees Parlement aan het debat willen leveren met belangstelling zullen bestuderen opdat dergelijke hervormingen onder de best mogelijke voorwaarden en zonder vertraging van het uitbreidingsproces van de Unie kunnen worden doorgevoerd.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, afsluitend wilde ik mijn voldoening uiten over de beslissing van het Europees Parlement om zijn contacten met de nationale parlementen te intensiveren. U spreekt zich uit voor een politieke dialoog in de lidstaten om een snelle ratificatie van het Verdrag mogelijk te maken. Dat lijkt me te meer belangrijk nu het meer dan ooit noodzakelijk is de actie op Unieniveau voor de publieke opinie uit te leggen.
Laten we samen, in de bewoordingen van uw verslag, de resultaten van Amsterdam optimaal benutten in het belang van de Europese burgers, of, om mevrouw Pauline Green te parafraseren: als wij willen dat het Verdrag door de nationale parlementen wordt geratificeerd, dan moeten we wel de positieve effecten ervan benadrukken.

Oreja Aguirre
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, ik wil in de eerste plaats duidelijk maken hoezeer het me verheugt hier deel te kunnen nemen aan een debat over de evaluatie en ratificatie van het Verdrag van Amsterdam. Uitgangspunt daarbij is het verslag dat namens de Commissie institutionele zaken is opgesteld door de heren Méndez de Vigo en Tsatsos, die ik bij dezen hartelijk gelukwens met het uitmuntende werk dat ze verricht hebben.
De ontwerpresolutie geeft volgens mij exact weer wat het bij de Europese Raad in Amsterdam behaalde resultaat werkelijk inhoudt, zowel in termen van systematische opzet als wat de algemene analyse, de overwegingen betreffende de rechtsgrondslag en - vooral - de voorgestelde strategie betreft.
Ik wil alle sprekers bedanken, alsook de vertegenwoordigers van de verschillende commissies en alle anderen die vandaag hebben gesproken of dat straks nog zullen doen. Dit alles geeft aan hoe belangrijk dit debat is.
U weet allen zeer goed, geachte afgevaardigden, dat ik gedurende het gehele verloop van de Intergouvernementele Conferentie met de Commissie institutionele zaken en dit Parlement een aantal opvattingen heb gedeeld, en wij dus ook een aantal teleurstellingen en verwachtingen delen. Ik heb tenminste eenmaal in de twee maanden de vergaderingen van de Commissie institutionele zaken bijgewoond, om te horen wat de opvattingen waren en welke standpunten de verschillende fracties en parlementsleden innamen, en ook om het standpunt van de Commissie zelf over al deze onderwerpen toe te lichten. En u weet ook dat ik op dezelfde dag dat de vergadering van de Europese Raad afgesloten werd - om tien over half vier 's morgens - direct van Amsterdam naar Brussel ben gereisd. Daar ben ik om tien uur in de morgen voor u verschenen om u, vermoeid als ik was na 18 uur vergaderen, wellicht ietwat te gehaast - zoals bij een dergelijke situatie nu eenmaal onvermijdelijk is - verslag te doen van mijn reactie op het Verdrag.
Ik heb toen mijn persoonlijke ontevredenheid gelucht. Door de fungerend voorzitter van de Raad is mij dat zojuist - vermoedelijk terecht - in zekere zin verweten als zijnde een ietwat overhaaste reactie. Maar ik heb u destijds, iets later, ook verteld - en ik herhaal dat nu en ben te allen tijde bereid dat te herhalen - dat ik mij verplicht had, net zoals de Commissie zich verplicht heeft, verder te gaan met wat in wezen een strijd is. We weten immers allemaal dat Europa niet ophoudt in Amsterdam en in de nabije toekomst gaan er veel dingen gebeuren die al onze aandacht zullen opeisen.
Het Verdrag, geachte afgevaardigden, dient volgens de Commissie beoordeeld te worden op grond van wat het daadwerkelijk inhoudt. Volgens ons vertegenwoordigt het Verdrag wat een aantal aspecten betreft een vooruitgang, en die aspecten worden hier benadrukt. Ik zou dan vooral willen wijzen op wat het Verdrag betekent voor het burgerschap in de ruimste zin des woords. In andere opzichten is er reden voor bezorgdheid, vooral omdat het een onvoltooid werkstuk is, met veel losse eindjes, in het bijzonder, zoals hier al duidelijk aangegeven is, wat het buitenlands beleid en de instellingen betreft.
In een situatie als deze zijn er uiteraard een aantal mogelijkheden: een mogelijkheid is eenvoudigweg onze instemming met het Verdrag te tonen. Het Verdrag verwerpen is een tweede mogelijkheid. Er zijn een aantal aanwijzingen in die richting geweest, en er is door sommigen aangegeven dat ze het Verdrag gaan verwerpen. De wijze waarop die houding wordt geventileerd varieert: het spectrum loopt van mevrouw Roth, die het over een reuzenballon heeft, tot anderen, als mevrouw Spaak, die het een middelmatig Verdrag noemt. En dan zijn er nog anderen, zoals de heer Puerta, die ons heeft verteld dat het een fiasco is, een teleurstelling, waaraan hij toevoegde dat de metaforen het vooral goed doen als er geen resultaten aan te wijzen zijn. Ziehier een aantal wijzen waarop het Verdrag beoordeeld kan worden.
Welnu, er bestaat naast deze mogelijkheden - het Verdrag eenvoudigweg aanvaarden of het zonder meer verwerpen - ook nog een derde mogelijkheid, en dat is de benadering die in het verslag van de heren Méndez de Vigo en Tsatsos aangegeven wordt. Volgens die benadering dienen we het Verdrag te aanvaarden terwijl we tegelijkertijd proberen oplossingen te vinden voor de onopgeloste problemen. Er moet dan een aantal dingen gedaan worden.
Allereerst moeten de institutionele voorwaarden voor uitbreiding worden geschapen. Vrijwel iedereen heeft dat zo gezegd. Zolang er geen institutionele wijzigingen worden doorgevoerd kunnen wij niet overgaan tot uitbreiding. In werkelijkheid is reeds bij Maastricht gedacht aan institutionele hervorming - het is zelfs een van de beweegredenen voor het Verdrag van Amsterdam geweest -, maar al spoedig hebben de zaken een ander keer genomen en heeft men andere paden gevolgd, zodat dit onderwerp onbehandeld is gebleven. Daarom is het dus noodzakelijk de institutionele voorwaarden voor uitbreiding te scheppen. Zo moeten ook de politieke instellingen aangepast worden aan een Unie die één munt zal gebruiken, een munt waarvan de stabiliteit - laten we zeggen: grondwettelijk - gegarandeerd zal worden door een Europese Centrale Bank. En dan moeten we ook nog - de heer Spencer heeft het zojuist gezegd, en iedereen is het ermee eens - de middelen vinden voor een buitenlands en veiligheidsbeleid dat aangepast is aan onze ambities en onze verantwoordelijkheden.
Zoals u zult begrijpen zal de Commissie zich nu niet uitspreken over de verschillende amendementen en beoordelingen of over de kritiek (die ik in een groot aantal gevallen overigens deel). En zo zal de Commissie zich ook niet uitspreken over de protesten die er bij de tekst zijn aangetekend.
Het belangrijkste is volgens mij, geachte afgevaardigden - en daarmee volg ik de gedachtegang van de rapporteurs - dat we proberen zoveel mogelijk uit dit Verdrag te halen en het institutionele protocol te gebruiken bij de voorbereidingen voor de noodzakelijke hervormingen.
Het idee om dit debat te hervatten, een van de interessantste en scherpzinnigste onderdelen van het verslag, is een idee dat op politiek vlak door de Commissie gedeeld wordt. De Commissie heeft het op zich genomen het verslag dat in de resolutie wordt voorzien uit te werken. En ik wil u er in dit verband aan herinneren dat de Commissie in Agenda 2000 voorstelt onmiddellijk - zo staat het in de tekst - een politiek besluit te nemen over het opnieuw wegen van de stemmen in de Raad wanneer het aantal leden van de Commissie vóór de eerste uitbreiding wordt teruggebracht. En de Commissie stelt ook voor onmiddellijk na het jaar 2000 zo snel mogelijk een nieuwe Intergouvernementele Conferentie bijeen te roepen teneinde te komen tot een diepgaande wijziging van die bepalingen in het Verdrag die betrekking hebben op de samenstelling en het functioneren van de instellingen.
Wat ons niet had mogen overkomen is ons dit keer overkomen. Wat we niet mogen doen is ons op een gebeurtenis blind staren om dan later vast te moeten stellen dat er geen tijd over is om de institutionele problemen op te lossen. Laat ons die ene gebeurtenis terzijde leggen, en laten we het probleem van de instellingen in alle rust oplossen; zodra dat gebeurd is kunnen we verder gaan met de uitbreiding.
Ik wil er bovendien aan herinneren dat de Commissie beloofd heeft in de maand juni een wijzigingsvoorstel over het comitologiebesluit in te dienen. De Commissie heeft aangegeven dit te zullen doen in nauwe samenwerking met het Parlement en de Raad. We moeten dan een voorstel uitwerken waarmee we een al jaren spelend probleem kunnen oplossen dat met de invoering van de medebeslissingsprocedure niet bevredigend is opgelost. Die medebeslissingsprocedure is zonder twijfel een stap in de goede richting geweest, maar zij gaat niet ver genoeg om het probleem van de comitologie weg te nemen. Dit is een probleem waar we nu al jaren mee worstelen. Wij moeten het met doortastendheid aanpakken. Het akkoord waarmee we de modus vivendi van 1994 hebben vastgelegd kan niet eeuwig blijven gelden; we moeten de procedure efficiënter maken en we dienen de nationale overheden in het geheel van rechten van de instellingen te betrekken.
Ik zeg u voorts dat ik er persoonlijk van overtuigd ben dat er een debat op gang moet worden gebracht over de bij de herziening van het Verdrag te volgen methode. Velen van hen die hier vandaag hebben gesproken hebben dat ook gezegd. Het is natuurlijk zo - de fungerend voorzitter van de Raad heeft het zojuist al gezegd - dat artikel N conditionerend werkt: voor elke wijziging van om het even welk artikel (dus niet alleen voor wijziging van artikel N), wordt eenstemmigheid voorgeschreven. Maar ik geloof dat het belangrijk is dat wij, Commissie en Parlement, nagaan welke wegen bewandeld kunnen worden om een wijziging van de methode voor de herziening te bewerkstelligen. Volgens mij hebben we een punt bereikt waarop het systeem dat we tot nu toe gehanteerd hebben te ver is uitgerekt. Daarom moeten we zien uit te vinden welke ander mogelijkheden er bestaan. Daar ligt dus een belangrijke taak voor de Commissie, het Parlement en de Raad: verbetering van de huidige procedures.
Die procedures dienen democratischer te zijn, want ook al is die procedure formeel gezien niet constitutioneel van aard, praktisch gezien is ze dat in zekere zin wel.
Binnen de context van de uitbreiding dient ook de efficiëntie verhoogd te worden. De hoofdrolspelers in dit debat zijn natuurlijk het Parlement, de Commissie, de Raad en de regeringen, maar ook de nationale regeringen en de maatschappij zelf. Er is hier bij verschillende gelegenheden door de rapporteurs gewezen op de rol die de maatschappij in de verhouding met de nationale parlementen heeft gespeeld. Volgens mij is dat een belangrijk punt. Dat is nieuwe taal. Ik herinner mij heel goed dat we - ik geloof op 30 november - bijeen waren tijdens de beroemde assisen van Rome - ja, in 1990 zat ik daar op die banken; het minste dat men van die assisen kan zeggen is dat ze een enorm succes waren.
Ik geloof dat we die gebeurtenissen nog eens goed moeten bekijken, toen het Europees Parlement zijn rol helemaal kon uitspelen - bedenk daarbij dat het Parlement dat nog beter zal kunnen met de bevoegdheden die in het Verdrag van Amsterdam erkenning hebben gekregen. Maar op hetzelfde moment dienen we een dialoog te voeren met de nationale parlementen, zoals het Europees Parlement dit thans doet. En ook een dialoog met de maatschappij. U heeft dat goed doorzien en assisen georganiseerd. Dat is reeds tweemaal gebeurd, en ik denk dat dit iets is dat benadrukt moet worden: de maatschappij mag niet genegeerd worden. We kunnen immers niet in de marge leven, en toelaten dat deze dingen uitsluitend in het ministerie van Buitenlandse Zaken worden geregeld, of uitsluitend in het Parlement, of uitsluitend in de Commissie. De maatschappij moet betrokken zijn. Het loont daarom de moeite aandacht op te brengen voor de kwaliteit van de voorstellen die ons vanuit de maatschappij hebben bereikt.
Geachte afgevaardigden, er ligt ons al met al veel werk te wachten. Ten eerste, het perfectioneren van al hetgeen er in het Verdrag tot stand is gebracht. Voorts dienen we aandacht te hebben voor belangrijke onderwerpen als de werkgelegenheid; dat is een fundamenteel probleem, op dit moment het ernstigste en belangrijkste probleem. We staan aan de vooravond van de Europese Raad in Luxemburg. Wat de eenheidsmunt en uitbreiding betreft wil ik u wel vertellen dat het mijn overtuiging is dat we hiermee voortgang moeten maken. Ik zou u willen vragen - en ik doe daarmee, met permissie, dezelfde oproep als de heer Méndez de Vigo - zich niet blind te staren op de details van dit Verdrag - het is met al zijn verdiensten en gebreken vermoedelijk toch een instrument aan de hand waarvan we vooruitgang kunnen boeken.
Tenslotte wil ik hier een oproep richten tot al degenen die van mening zijn dat onze burgers en staten alleen een toekomst hebben in een Europa dat vrede kent, in een solidair Europa. We moeten doortastend en besluitvaardig handelen en vooral met hartstocht, moed en geduld, aangezien de strijd zwaar zal zijn. De heer Méndez vroeg zich af, met een verwijzing naar Cervantes, of het rusthuis dan wel weg zal worden. Sta mij toe dat ook ik onze onsterfelijke schrijver aanhaal en hier zeg: " Tovenaars kunnen soms betere resultaten afleveren, maar onze inspanning en geestdrift kunnen zij niet evenaren" .

Schäfer
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, met het verslag-Méndez de Vigo/Tsatsos geeft het Europees Parlement vandaag een belangrijke politiek signaal voor de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam af aan de lidstaten. We doen dit als afgevaardigden met een gesterkt zelfbewustzijn. Het Europees Parlement bepaalde immers bij de voorbereiding van de herziening van het Verdrag als motor van de verdere integratie de richting voor het volgende overleg. Ik denk hierbij aan de collega's Bourlanges, Martin, Dury en Maij-Weggen. Het Europees Parlement kon in het overleg over de verdragsherziening zowel ten aanzien van de discussies alsook ten aanzien van de vergroting van de openbaarheid een belangrijke rol spelen. Onze voormalige Voorzitter Klaus Hänsch, de huidige Voorzitter Gil-Robles en de leden Elisabeth Guigou en Elmar Brok hebben zich daarbij bijzonder verdienstelijk gemaakt. Het Europees Parlement is bij de resultaten van de Verdragsherziening als winnaar uit de bus gekomen. Bij 75 % van de wetgeving geldt voor ons het gelijkgerechtigde medebeslissingsrecht en we kiezen in de toekomst ook de Commissievoorzitter.
Inderdaad: Amsterdam was na de Europese Akte en Maastricht een Intergouvernementele Conferentie waarbij weer een moeizaam compromis moest worden gevonden tussen de verschillende belangen van de afzonderlijke landen. Het staat daarbij buiten kijf dat pas met de overgang van een conservatieve naar een sociaal-democratische regering in Groot-Brittannië en Frankrijk een sociaal beleid zonder opt out en een werkgelegenheidshoofdstuk mogelijk werd. Als we nu kijken naar wat er allemaal is bereikt, dan kunnen we wel constateren dat dat heel aanzienlijk is. Ten eerste: bij de werkgelegenheid hebben we door een eigen hoofdstuk vooruitgang geboekt, voor de coördinatie van het beleid van de lidstaten, voor de realisatie van steunmaatregelen ook met bepaalde financiële voorzieningen en voor de oprichting van een werkgelegenheidscommissie. Ten tweede: op het gebied van het sociale beleid is de overeenkomst in het Verdrag geïntegreerd en verbeterd. We hebben actieve mogelijkheden om de gelijke kansen voor mannen en vrouwen ook daadwerkelijk te implementeren. Ten derde: op het gebied van het milieu is de duurzame ontwikkeling opgenomen als doelstelling van het Verdrag en het milieu als politieke doelstelling voor alle communautaire beleidsmaatregelen werd in het Verdrag opgenomen. Dat geldt eveneens voor een uitbreiding op het gebied van de gezondheidszorg.
Ten vierde: binnenlandse zaken en justitie. We hebben een uitdrukkelijke waarborging van de liberaaldemocratische en rechtsstatelijke grondslagen op communautair niveau en een garantie van de grondrechten waarbij het Europese Hof van Justitie rechtsbescherming biedt. We hebben een begin met de toepassing van communautaire procedures op het gebied van asiel, immigratie, controle van de buitengrenzen, status van burgers uit derde landen en samenwerking op het gebied van de douane. Voorts hebben we een toenadering van de procedures van samenwerking op regeringsniveau en de communautaire procedures en daarbij een precisering van taken en bevoegdheden, vooral op het gebied van de misdaadbestrijding, gerealiseerd. Ik denk hierbij aan de versterking van Europol.
Ten vijfde: het extern beleid door het instellen van een identificatiefiguur bij de secretaris-generaal van de Raad, de versterking van de structuren door de vorming van een analytische en strategische planningseenheid, alsmede een nieuwe trojka-formule met medewerking van de EU-commissaris. De financiering moet volgens algemene begrotingslijnen in overeenstemming met onze interinstitutionele overeenkomst plaatsvinden. Er zijn aanzetten voor besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid in het kader van de gemeenschappelijk goedgekeurde strategieën en vooral het betrekken van de Petersberg-overeenkomst bij de taken van de EU. Dat is de ene kant.
De andere kant is - dat moeten we net zo open zeggen: bij veel dingen werd er teveel geaarzeld. Op veel punten, met name wat het binnenlands en het justitieel, maar ook het buitenlands en veiligheidsbeleid betreft, werd er maar weinig vooruitgang geboekt en men kon niet loskomen van de drie pijlers. Het Europees Parlement heeft zich uitgesproken voor een boom als symbool van een groeiende Gemeenschap en niet voor drie starre pijlers. Dat geldt ook voor de tekortkomingen wat betreft de coördinatie van de economische beleidsmaatregelen en voor het feit dat meerderheidsbesluiten waarbij gelijkgerechtigde deelname van het Europees Parlement geldt niet algemeen in de wetgevingsprocedure zijn opgenomen.
Vooral ontbreken er echter belangrijke institutionele hervormingen ten aanzien van de Raad en de Commissie. We constateren dat de Europese Unie op deze manier nog niet klaar is voor de uitbreiding! Het Europees Parlement beoordeelt het bereikte resultaat als geheel kritisch - en terecht! Een hele reeks eisen van ons heeft het immers niet gehaald. Maar we mogen er met name bij de kwestie van de Europese integratie geen gewoonte van maken, noch intern, noch in het openbaar successen slechts stilzwijgend te registreren, terwijl er over de openblijvende kwesties voortdurend uitvoerig wordt geklaagd. Zo komen we in Europa geen stap verder! En ik zeg bij de beoordeling ook als vakbondsman dat het positieve overheerst. Daarom kunnen we de goedkeuring in het Parlement geven. Ik zeg dat ook na de discussies met de nationale parlementen die we hier hebben aanhoord. Ik zeg dat ook na de discussies met de vertegenwoordigers van de NGO's. Er waren alleen maar signalen van goedkeuring voor ons. Er waren geen signalen voor het Parlement om dit Verdrag in zijn geheel af te wijzen. Dat betekent voor mij als spreker van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten dat wij hier vandaag ook onze politieke goedkeuring zullen geven.
Ik ga bewust in op de interpellaties van de collega's van De Groenen. Ik betreur het ten zeerste dat u tegen de ratificatie wilt stemmen. Ik breng u in herinnering dat enkelen van u al een aanklacht tegen het Verdrag van Maastricht hebben ingediend bij het Duitse constitutionele hof en dat anderen tegen de toetreding van hun land bij de EU hebben gestreden. Het is ongeloofwaardig om de Europese idee alleen maar volmondig toe te juichen en zich vervolgens bij een centrale kwestie aan de verantwoordelijkheid te onttrekken en kleinhartig nee te zeggen.
De Europese Unie staat nu voor de belangrijkste beslissingen uit haar bijna vijftigjarige geschiedenis van integratie - de verdragsherziening in 1997, de toetredingsonderhandelingen in 1998, de euro in 1999 en het nieuwe financiële kader vanaf 2000. Daarvoor hebben we ook politieke visies voor verdere institutionele herzieningen nodig, opdat de Europese Unie beter functioneert, opdat de Europese Unie na de uitbreiding überhaupt functioneert. Daarom moeten de herzieningen vóór de uitbreiding plaatsvinden, maar de herzieningen mogen het uitbreidingsproces niet vertragen. Onder geen enkele voorwaarde!
Dat is niet de kwadratuur van de cirkel, maar het kan met de huidige methoden niet worden opgelost. Daarom is het van belang dat het Europees Parlement nu politieke concepten ontwikkeld voor de verdere stappen naar integratie. Ik heb op de Top van Amsterdam, in de centrale bank, in de wandelgangen met journalisten, ambtenaren en vele anderen kunnen praten omdat mijn waarde collega Van Putten dat voor mij mogelijk heeft gemaakt. Soms dacht ik wel eens: als de burgers deze manier van onderhandelen zouden zien, zouden ze Europa in de toekomst niet meer begrijpen.
We moeten van Europa weer meer een open proces, een controverse discussie maken en bijdragen tot een grotere deelname van hen die in hun landen daarvoor zijn gekozen, dat wil zeggen van de nationale parlementen evenals van het Europees Parlement, opdat de noodzakelijke besluiten niet nog eens tijdens een lange nacht worden belast met nationale problemen of de institutionele herzieningen niet mislukken door de smoesjes van hen die de nieuwe democratieën in Midden- en Oost-Europa willen gebruiken als gijzelaars voor hun nationale belangen.
Europa, dat zijn de burgers. Of zij hun goedkeuring verlenen aan de Gemeenschap hangt af van het slagen van het communautair beleid. Het Verdrag van Amsterdam biedt daarbij een reeks voordelen. Het arrest van het Europese Hof van Justitie over gelijke rechten voor vrouwen vormt tegen deze achtergrond een belangrijke aanmoediging. De Europese werkgelegenheidstop moet praktische successen opleveren. Hij mag niet mislukken als gevolg van de blokkade van de Duitse bondsregering. We weten allemaal dat nationalisme het resultaat is van onopgeloste Europese problemen. Nationale problemen kunnen slechts gemeenschappelijk, dat wil zeggen op Europees niveau worden opgelost. Daarom moeten we de Europese Unie versterken en door Amsterdam wordt de Europese Unie sterker!

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, een Frans politicus die min of meer in de vergetelheid is geraakt, maar wiens nagedachtenis toch de moeite waard is, als was het enkel vanwege de krachtgevende deugd van zijn cynisme, president Henri Queuille, placht te zeggen dat de politiek er niet is om problemen op te lossen, maar om degenen die problemen aan de orde stellen, het zwijgen op te leggen.
Ik vrees dat de schaduw van Henri Queuille bijzonder dicht boven de werkzaamheden van de Intergouvernementele Conferentie en van de Europese Raad van Amsterdam heeft gezweefd, want in werkelijkheid heeft u degenen die de problemen ter sprake brachten het zwijgen opgelegd door hun op bepaalde punten tevreden te stellen, of het nu gaat om de lidstaten, de instellingen of bepaalde sectoren in de publieke opinie, door hun woorden te bieden waar zij iets concreets wensten, door hun doelstellingen ter overweging te bieden waar zij actie-instrumenten wilden, door hun allesbehalve actie voor te stellen, een soort algemene toverspreuk. Maar u heeft de problemen niet opgelost en u weet dat.
Er moesten drie problemen worden geregeld. In de eerste plaats de democratisering en op dit punt moet ik u nageven dat er vooruitgang is geboekt. Vervolgens de verdieping, dat wil zeggen de invoering van institutionele middelen die het in Maastricht geproclameerde beleid kracht moeten geven, maar die sindsdien een dode letter is gebleven. Daar heeft u domino gespeeld, de procedures verveelvoudigd, maar in wezen niets veranderd. Ten slotte het "massieve" probleem van de uitbreiding, waarvan ik het betreur, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat u heeft gezegd dat zij niet het wezenlijke doel van het Verdrag vormde.
Hoe willen wij een Europese Unie van bijna 500 miljoen inwoners, hoe willen wij een Europese Unie van bijna 30 lidstaten, hoe willen wij een Europese Unie die politiek, cultureel, economisch en bestuursrechtelijk zo heterogeen is als de Unie die wij aan het bouwen zijn, hoe willen wij zo'n Unie laten werken? Daar stond u met de mond vol tanden. U wist niets zinnigs te zeggen. U heeft het wezenlijke probleem niet opgelost. Sommigen zeggen dat het Verdrag van Amsterdam niets waard is. Dat denk ik niet. Ik denk dat het zwak is. Ik vind vooral dat het niet ter zake doende is en als literatuurleraar zeg ik dat een proefwerk waarin het thema niet wordt besproken, onvoldoende is.
Dit verslag stelt ons een methode voor waar ik, in de kern, op het punt waar we nu zijn, achter kan staan. Die methode kan in drie woorden worden beschreven. Binnenhalen, want alles in de greppel is goed voor de soldaat; de parlementaire soldaat haalt binnen en dat is de zin van de oproep tot ratificatie. Kritiek uiten, met name op het feit dat de relatie tussen uitbreiding en institutionele verdieping is verbroken. De rapporteurs gaan niet ver genoeg, maar slaan wel de goede richting in. Ten slotte, voorstellen, en ik denk dat dat de essentiële bijdrage van dit verslag is. De diplomaten zijn vastgelopen en het is nu aan de burgers om het over te nemen, met inachtneming van artikel N, dat geef ik toe, maar dit artikel kan bijzonder soepel worden gehanteerd. Dat is de wezenlijke bijdrage van dit verslag.
Daarom zal ik, dames en heren, het verslag op het punt waarop we vandaag zijn beland, goedkeuren maar ik geef daarmee nog geen kwijting aan de Europese Raad, die zijn beloften niet is nagekomen. Wij zien overigens niet hoe hij morgen wel beter woord kan houden!

Azzolini
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik sluit me allereerst aan bij degenen die hun felicitaties hebben overgebracht aan de collega's Méndez de Vigo en Tsatsos. De taak die de rapporteurs voor zich hadden was bepaald niet gemakkelijk, want ze stonden tussen twee vuren: voor of tegen het ontwerpverdrag stemmen. In het Verdrag duiken weliswaar nieuwe politieke doelstellingen op, de strategieën van de Unie voor het derde millennium zijn er uitgestippeld en een aantal problemen worden aan de orde gesteld, maar het Verdrag komt bepaald niet met oplossingen aandragen. Vandaar dat men voor hetzelfde geld dit Huis kon aanraden om tegen het Verdrag te stemmen.
De rapporteurs wijzen er bovendien zelf terecht op dat dit Huis niet aanwezig is bij de grote politieke besluiten van de Europese Unie, waardoor het probleem van het democratisch tekort, dat bepaald niet uit de lucht gegrepen is, nog steeds zonder oplossing zit. Het is in het algemeen belang van de Unie - die hoe dan ook altijd met de consensus van de burgers moet optreden - dat de belangrijke keuzen een politieke legitimatie krijgen in de vorm van een meer rechtstreekse verantwoordelijkheid van het Europees Parlement. Deze Assemblee heeft immers haar mandaat van de burgers gekregen en is dus rechtstreeks voor de burgers rekenschap verschuldigd. Maar anderzijds hebben onze rapporteurs, net als wijzelf, waarschijnlijk al ingeschat welke weerslag een eventueel tegenstemmen van dit Huis kan hebben, niet alleen op de burgers, maar ook op de belangrijke doelstellingen die middels het nieuwe Verdrag zijn geformuleerd.
Natuurlijk is onze stemming juridisch gezien niet bindend. Maar het is een politieke stemming en het Parlement, wetende welke rol hem door de Verdragen wordt toegekend, heeft de plicht zich aan zijn eigen werkterrein te houden, hoe onvolkomen en ontoereikend dit ook moge zijn ten opzichte van de doelstellingen die ons wachten.
De consequente aanpak die wij in het document van de institutionele commissie aantreffen, schiet naar onze mening tekort in artikel 12, laatste paragraaf, waar sprake is van de zetel van het Europees Parlement. Politiek gesproken vind ik een dergelijk verzoek volkomen terecht, maar toch moet ik opmerken dat de keuze over de zetel van het Parlement in regeringskringen wordt genomen, waar overigens veel van onze partijen een uiting van zijn.
Afgezien daarvan kan ik me niet aan de indruk onttrekken dat een dergelijk artikel niet geheel strookt met een juridisch consequente aanpak van dit document, en dat kan een parlementaire vergadering zich eigenlijk niet veroorloven.
Ter afsluiting wilde ik nog kort herinneren aan een andere passage van het verslag van de heren Méndez de Vigo en Tsatsos. In artikel 19 wordt gevraagd om in de volgende hervormingsronde van de Verdragen de politiek een grotere rol te laten spelen, met een meer rechtstreekse betrokkenheid van het Europees Parlement en nationale parlementen. Het Europa dat wij zo moeizaam aan het opbouwen zijn moet immers voortleven in onze burgers: zij moeten kunnen meepraten over Europa, ze moeten haar ontwikkelingsprocessen ten volle beleven. Zonder de burgers, zonder hun consensus en hun overtuigde deelname, komt het gegarandeerd nog zover dat we achteruitgaan in plaats van vooruit. Daarom zullen de lidstaten zo gauw mogelijk moeten erkennen welke legitimatiefunctie er van dit Parlement uitgaat.

Neyts-Uyttebroeck
Voorzitter, collega's, de berichtgeving over de Top van Amsterdam is overwegend negatief geweest en die indruk is blijven hangen. Het nieuwe Verdrag zou een maat voor niets zijn of slechts een heel klein stapje vooruit vormen en het zou welhaast van geen belang zijn of het wordt geratificeerd of niet. Die negatieve indruk, collega's, is vooral veroorzaakt door het niet bereiken van een institutioneel akkoord. De ironie wil dat commentatoren en observatoren die tot dan toe geen enkel belang hadden gehecht aan het institutionele, plots niets anders meer zagen. De taak van de rapporteurs was dan ook moeilijk, maar ze hebben deze voorbeeldig volbracht. Een nuchtere doch correcte ontleding en evaluatie van het Verdrag en een advies dat, om het met Jean Racine te zeggen, ni cet excès d'honneur, ni cette indignité bevat.
Hun omstandig verslag, 269 punten in 72 pagina's, bevat een uitmuntende analyse en evaluatie van het Verdrag en staaft geheel de oproep tot ratificatie. Zoals een meerderheid van mijn fractie dat zal doen, steun ik die oproep. Maar evengoed is duidelijk gebleken dat het hele institutionele werk nog moet beginnen en dat dat snel zal moeten gebeuren. Snel om de uitbreiding niet te vertragen. Want, commissaris, collega's, Voorzitter, die uitbreiding is de grootste uitdaging waarmee deze Unie in vredestijd ooit is geconfronteerd. Een zwakke Unie zou onder die confrontatie bezwijken, zou die confrontatie niet aankunnen. Daaruit volgt dat uitbreiding en verdieping van de Unie elkaar absoluut niet uitsluiten maar integendeel complementair zijn. Ik zie de jongste dagen hoe een kloof groeit tussen diegenen die denken dat beide elkaar wel uitsluiten. Ik stel me zo voor dat die kloof met grote tevredenheid wordt bekeken door al wie noch de verdieping wil, noch de uitbreiding. Daarom, collega's, om duidelijk te maken dat wij én de uitbreiding én de verdieping willen, moeten wij onmiddellijk aan het werk gaan. Ik ben zeer blij dat de rapporteurs voorstellen om dit te doen samen met de nationale parlementen. Ik ben een klein beetje fier dat ik tijdens het vorig parlementair seizoen daar een klein beetje aan heb kunnen bijdragen.

Herzog
Mijnheer de Voorzitter, in het kader van het Verdrag van Amsterdam hadden de regeringen de opdracht om aan de vooravond van de uitbreiding over de Unie na te denken. Dat hebben zij niet gedaan. Zij hebben deze instellingen niet gedemocratiseerd, ook al zijn er onder druk van de publieke opinie en gezien de rol van het Europees Parlement enkele positieve punten opgenomen. Het gaat niet om een mislukking van de onderhandelingen na diepgaande debatten, maar om een mislukking als gevolg van een typische weigering na te denken en daadkrachtig op te treden. Wat moeten we nu doen?
De rapporteurs vragen de Raad om vanaf 1998 een oprechter proces van institutionele hervorming aan te vangen. Dat is goed. Maar moeten we tegelijkertijd Amsterdam slikken, dat wil zeggen, onze burgers laten geloven dat er vooruitgang wordt geboekt? Ons Parlement zou sterker en moediger zijn als het de nationale overheden zou aanbevelen de tekst in deze vorm niet te ratificeren, zolang de regeringen hem niet weer op stapel hebben gezet om de gestelde problemen op te lossen. Niet alleen voor de uitbreiding is een hervorming nodig, maar ook voor de sociale en politieke crisis en het vooruitzicht van de komst van de Europese munt. De euro kan niet slagen zonder een culturele en democratische omslag van de Unie. De euro biedt nieuwe kansen, maar herbergt ook grote risico's. Wij hebben een sociale reglementering van de markt nodig, samenwerking voor het gemeenschappelijke beleid en niet alleen maar coördinatie. In plaats van een ruimte van regels, moet de Unie veeleer een ruimte van gedeelde projecten worden; een huichelachtige subsidiariteit moet plaatsmaken voor werkelijk gemeende solidariteit en wij hebben behoefte aan dit doel van gemeenschappelijke macht die veel legitiemer en doeltreffender is. De Raad verantwoordelijk stellen, over het beleid nadenken, initiatief- en controlerecht voor de burgers, de actoren van de burgermaatschappij raadplegen, dat alles is dringend nodig. Wij streven niet naar een geniale institutionele meccanodoos op korte termijn. Wij willen de obstakels weghalen die het ontstaan van een communautaire democratie in de weg staan. Wij willen solidariteit en wij willen het de burgers en alle sociale partners mogelijk maken de problemen het hoofd te bieden en zo mogelijk zelf keuzes te maken!

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, of het omineuze, veel geciteerde glas water half vol of half leeg is, dat hangt af van de dorst van degene die ernaar kijkt. Ik kan u verzekeren dat de dorst van de staatshoofden en regeringsleiders naar een Europese democratie in Amsterdam werkelijk heel gering was. De dorst naar een Europese democratie, naar een sociaal staatsbestel in Europa, naar ecologische vooruitgang moet heel gering zijn geweest, aangezien velen van u het glas half leeg vinden.
Ik kan één van de vorige sprekers, de heer Janssen van Raay, in elk geval verzekeren dat een glas MoutonRothschild anders smaakt.
Wat dit Parlement vandaag over het Verdrag van Amsterdam besluit, is juridisch gezien van geen enkel belang. Velen vinden dat jammer, en terecht. We kunnen onze kiezers vandaag dus slechts een kostje voorschotelen dat we in de politiek als karig beschouwen, namelijk de waarheid over het Verdrag van Amsterdam, over de toekomstige status van de EU. Dat is de enige mogelijkheid, de enige macht en de enige verplichting van dit Parlement.
Maar wat is de waarheid? Is het de bewering van de rapporteurs dat het Verdrag van Amsterdam een stap is in de richting van de opbouw van Europa of komen we niet veel dichter bij de waarheid als we er een ander verslag op na slaan, een heel discreet besproken, een heel geheim verslag, ook uit de schoot van dit Parlement, het verslag dat de werkgroep "Intergouvernementele Conferenties" heeft voorgelegd aan de Voorzitter van het Europees Parlement? Daarin staat: "Alles bij elkaar geeft het nieuwe Verdrag zonder toekomstgerichte doelstellingen alleen maar de maat van de in de verkiezingsstrijd geworpen nationale en zelfs nationalistische doeleinden van zijn ondertekenaars weer" . Komen we niet veel dichter bij de waarheid als we dit verslag volgen, waarin verder staat: "Het Verdrag van Amsterdam is vooral een eclatante en duidelijke mislukking in vergelijking met het oorspronkelijke mandaat van de Intergouvernementele Conferentie en met de drie assen, waaromheen het werd geconstrueerd, namelijk dat de Europese Unie dichter bij de burgers komt te staan, dat de instellingen in een democratischer en efficiëntere Unie worden hervormd en dat de handelingsbekwaamheid van de Unie op het gebied van de externe betrekkingen wordt vergroot" .
Het mag waar zijn dat we de mensen in Europa vandaag alleen maar de waarheid te bieden hebben. Dat mag weinig zijn, maar minder moeten we niet doen! Die waarheid moeten we de mensen niet ook nog schuldig blijven! Op grond van deze waarheid zullen we een uitweg uit de crisis van de Unie vinden. Als dit Parlement deze uitweg niet vindt, zal niemand deze uitweg vinden. Dat is de taak van dit Parlement en daarvoor zal het de waarheid niet mogen verzwijgen. Het zal de nederlaag van de nationale regeringen niet mogen verhullen.
Over het falen van het Parlement wordt vandaag beslist. Amsterdam heeft beslist over het falen van de nationale regeringen.

Vandemeulebroucke
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, fractiegenoot Saint-Pierre schetste reeds de reden waarom onze fractie dit verslag niet zal goedkeuren. Amsterdam was vooral een maat voor niets tegenover de noodzakelijke institutionele hervormingen. Maar er is nog een bijkomend probleem. De Unie blijft enkel dialogeren met unitaire lidstaten, ook al hebben die in vele materies geen enkele juridische bevoegdheid meer. In België bijvoorbeeld zijn enkel en alleen de deelstaten Vlaanderen en Wallonië elk voor zich afzonderlijk grondwettelijk bevoegd voor cultuur, onderwijs, ruimtelijke ordening, leefmilieu, wetenschappelijk onderzoek, de structuurfondsen, transport en zo meer. Die deelstaten zijn grondwettelijk zelfstandig geworden met eigen adres, eigen woonst, eigen budget, eigen beheer. Maar de Unie stuurt haar factuur en processen-verbaal nog steeds door naar het oude adres van hun ouders. Een Unie die zelfs niet kan inspelen op een adresverandering is structureel hopeloos achterhaald. Daarom was Maastricht ook daarin een gemiste kans en Europa is voor ons te dierbaar om op dit verslag ja te zeggen.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, met het Verdrag van Amsterdam krijgen u en de andere Britten een schriftelijke grondwet zonder democratie. Misschien verdient een levende democratie zonder schriftelijke grondwet toch de voorkeur. De overige 14 landen in de EU krijgen immers een nieuwe grondwet, namelijk deze bagatel die een andere bagatel, in ons geval de Deense grondwet, moet vervangen. Wanneer de EU-grondwet strijdig is met de Deense grondwet, weten we immers dat het gemeenschapsrecht voorrang krijgt. Het Hof van Justitie heeft dit principe bedacht en het nieuwe aan het Verdrag van Amsterdam is dat dit principe opgenomen wordt in het protocol over subsidiariteit. Hier staat dat de verhouding tussen nationale wetgeving en communautaire wetgeving zoals deze door het Hof van Justitie is ontwikkeld, niet verandert en dat er ook rekening moet worden gehouden met het Verdrag inzake de Europese Unie, waarin vermeld is dat "De Unie zich van de middelen voorziet die nodig zijn om haar doelstellingen te verwezenlijken en haar beleid ten uitvoer te brengen" .
Er is hier dus geen sprake van een subsidiariteitsbeginsel, maar van het omgekeerde. Hier geldt het principe van de voorrang van het gemeenschapsrecht, ook op nationale wetten. Dit principe wordt voor het eerst in het Verdrag zelf opgenomen en daarom is dit dus een nieuwe schriftelijke grondwet, iets wat in uw leven en het leven van andere Britten nu voor het eerst gebeurt. Is de grondwet die we nu krijgen een mooie grondwet? Neen, dat is niet het geval, het is geen mooie grondwet met grondrechten in het eerste hoofdstuk en met bepalingen betreffende instellingen en democratie in de volgende hoofdstukken. Het is een grondwet waarin de grond- en sociale rechten zijn opgenomen, maar ze zitten verspreid in de tekst. Het basisprincipe is echter dat men de grondrechten in de nationale grondwetten, zoals ze door de Commissie en het Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg zijn geïnterpreteerd, exporteert naar het Hof van Justitie in Luxemburg en de instellingen van de Unie die eenstemmig moeten handelen. Naar de inhoud gaat het om een grondwet, maar naar de vorm is het een gewone internationale overeenkomst. Ik hoop echter dat de lidstaten het als een grondwetswijziging zullen beschouwen en zodoende de kiezers de mogelijkheid geven om het laatste woord hierover uit te spreken.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, het nieuwe Verdrag heeft geen oplossing gebracht voor het probleem van de functies en bevoegdheden van de instellingen. De kleine stappen die zijn gezet in de richting van verbetering van de structurele grondslagen van de Europese democratie zullen nooit de tekorten aan kunnen vullen waar wij al jaren, sedert het ontstaan van het Verdrag van Maastricht, tegen ageren. Met de huidige institutionele opzet lukt het gewoon niet meer om het eenwordingsproces goed te sturen. Doordat de institutionele hervormingen niet zijn doorgegaan, komt er a fortiori een vertraging van de besluitvorming inzake de uitbreiding van de Unie. Ik heb volkomen begrip voor landen als Frankrijk, Italië en België, die de onvolkomenheden van het Verdrag met het oog op de toekomstige uitbreiding aan de kaak stellen en van mening zijn dat de institutionele ontwikkeling haar beslag moet krijgen alvorens wordt overgegaan tot nieuwe toetredingen.
Alleanza Nazionale ziet een bevestiging van het standpunt dat zij al jaren staande houdt: als er geen hervorming van het institutionele kader komt, als er geen politieke unie komt, wordt met iedere nieuwe toetreding de besluiteloosheid, het machteloze optreden van de Europese Unie alleen nog maar erger. De hiërarchie van de voorschriften is een probleem waar het Verdrag geen oplossing voor biedt, en dat is heus geen bureaucratische kwestie, want het raakt van nabij de aard van de communautaire besluiten. Wie is bevoegd te besluiten in elk afzonderlijk geval? Welke bevoegdheden kunnen worden overgedragen aan de uitvoerende organen? Wie oefent toezicht uit op gedelegeerde wetgevingsactiviteiten? Hoe kunnen de wetgevingsorganen deze essentiële controlefunctie vervullen?
In de voorschriften van het protocol is het sociaal protocol ingelast, dat het sociale beleid van de Unie meer samenhang en eenheid verleent. Maar een protocol invoegen komt nog niet neer op beleidsvoering! De geschiedenis van de Gemeenschap barst van de protocollen, handvesten en verklaringen over sociale rechten! Een echte bevordering van sociaal beleid hebben we alleen mogen proeven tijdens de economische ontwikkeling en de groei van de productie die onze landen in de zestiger en zeventiger jaren hebben meegemaakt. Dat betekent dat zonder economische expansie en zonder verhoging van het bruto binnenlands product het sociaal beleid een protocol van goede intenties blijft.
Wat betreft de buitenlandse politiek en het beleid voor justitie en binnenlandse zaken zijn wij nog lang niet toe aan het begin van een echte politieke unie; en zolang er geen politieke unie komt, zal de Unie altijd te ver overhangen naar de ene munt, die natuurlijk noodzakelijk is, maar het gebrek aan evenwicht en harmonie in het eenwordingsproces echt niet verhelpt. Tot slot, het Verdrag van Amsterdam heeft een begin gemaakt, het heeft een paar kleine passen in de goede richting gezet, maar de weg is nog zo lang, te lang zelfs. Het Verdrag is niet opgewassen tegen onze verwachtingen, het geeft de burgers geen enkele boodschap van hoop en dat vinden wij spijtig. In de vergaderperiode van oktober hebben we tijdens het debat over de staat van de Unie beweerd dat Amsterdam een grote teleurstelling was. Vandaag zouden we daaraan willen toevoegen dat Amsterdam een verloren kans was. Wij vinden dat dit Parlement eindelijk moet accepteren dat het gedecideerder de richting van de burgers uit moet gaan, omdat de Verdragen anders een wassen neus blijven en de politieke unie het boek der dromen niet uitkomt.

Marinho
Mijnheer de Voorzitter, het nieuwe Verdrag is door de ministers van Buitenlandse Zaken ondertekend en wordt nu onderworpen aan een laatste beoordeling door de Europese instellingen. Tot nu toe heeft dat Verdrag geleefd in de even steriele als geborgen nabijheid van zijn opstellers. Daarbij is de inhoud van dat Verdrag afgezwakt door toedoen van deskundigen en diplomaten die het oude Verdrag van Maastricht in de loop van de afgelopen drie jaar in voortdurende en vaak tegenstrijdige voor- en achterwaartse bewegingen nieuw leven hebben proberen in te blazen.
Maar nu is het Verdrag meerderjarig geworden en nu zal de tekst ervan in alle lidstaten van de Unie onderworpen worden aan de kritiek van de publieke opinie in die lidstaten, met alle risico's van dien. De burgers van Europa zullen hun ja of nee kunnen uitspreken.
Na de stemming die deze middag zal plaatsvinden laten wij het Verdrag dus aan zijn lot over. Wij behoren tot degenen die het een goede toekomst voorspellen en wij hopen daarom dat u voor het advies van de het Europees Parlement zult stemmen. Wij hopen dat ook u een spoedige ratificatie van het Verdrag wenst, met een stabiel institutioneel kader en duidelijke en duurzame regels waarmee het Europa van de Vijftien de uitdagingen kan aanvaarden.
Er dient volgens ons altijd een evenwicht te bestaan tussen stabiliteit en hervorming. Op elk moment dient er te worden vastgesteld waar met het oog op de historische belangen van Europa de prioriteit moet worden gelegd. Volgens ons dient de prioriteit nu bij de stabiliteit te liggen. Als we haast maken met de hervorming van een Verdrag dat nog niet eens volwassen is, zouden we het kind met het badwater weggooien.
Daarom is rust belangrijker dan onzekerheid. We moeten het Verdrag overal bekend maken en ons richten op een spoedige ratificatie ervan - dàt is waar het nu op aankomt, niet de herziening van een herzien Verdrag. Mijnheer de Voorzitter, in mijn land zeggen we altijd dat "haastige katten blinde jongen werpen" . Laat ons niet blind wezen. Voor we het Verdrag herzien, voordat we de herziening herzien, dienen we eerst te overtuigen.

Maij-Weggen
Voorzitter, het Verdrag van Amsterdam is in de publieke opinie met weinig enthousiasme ontvangen. Wat een grondige verbouwing van het huis van de Europese Unie had moeten worden, is geresulteerd in een muurtje hier, een schuurtje daar en een aardige dakkapel erbij. Haalbare aanpassingen zijn gerealiseerd maar de noodzakelijke ombouw, noodzakelijk ook voor de uitbreiding en om een werkbare Unie te houden, is achterwege gebleven.
Wat moet het Europees Parlement de nationale parlementen adviseren bij hun taak om dit Verdrag al of niet te ratificeren? Het is op zich heel positief dat de nationale parlementen, een aantal althans daarvan, onze mening hebben gevraagd en zelf niet tot goedkeuring willen overgaan voordat zij die mening kennen. Daaruit blijkt overigens dat de verhouding tussen de nationale parlementen en het Europees Parlement veel beter is dan velen denken en dat is ook goed, want wij hebben een aantal gemeenschappelijke belangen.
De samenwerking tussen die nationale parlementen en het Europees Parlement zal in de toekomst ook steeds groter en steeds nodiger zijn om het democratische gehalte van de Unie te verbeteren. Op dat vlak kunnen wij gelukkig een beetje tevreden zijn. Want juist voor wat betreft de medezeggenschap van het Europees Parlement ten aanzien van wetgeving zijn er belangrijke sprongen vooruit gemaakt. Dat is ook te danken aan mensen als collega Brok en oud-collega Guigou. Eigenlijk kunnen wij zeggen dat voor 80 % van de Europese wetgeving nu een medebeslissingsprocedure geldt en dat is een wezenlijke vooruitgang.
Tegelijk is het natuurlijk jammer dat die democratisering niet is gerealiseerd op het gebied van de landbouwbegroting en de landbouwwetgeving, maar alleen omwille van die stap vooruit, vanwege die verbetering van het democratisch gehalte is het verstandig om ja te zeggen tegen dit Verdrag. Dan wordt immers het weinige dat wel is gepresteerd in Amsterdam binnengehaald.
Voor het overige kunnen wij helaas niet altijd tevreden zijn. Er is iets bereikt op het gebied van de rechten van de burgers. Het anti-discriminatie-artikel is terecht meerdere keren genoemd. En ook op het gebied van de transparantie van de instellingen is een klein stapje vooruit gemaakt omdat de Raadsnotulen in het vervolg openbaar zullen zijn. En op sociaal gebied is een stap vooruit gemaakt, maar wij moeten zien of dat bij de werkgelegenheidstop van dit weekend inhoudelijk positief zal blijken te zijn of niet.
Er is jammer genoeg veel te weinig bereikt op het gebied van de interne veiligheid en op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid. Het grote hiaat zit op institutioneel gebied. Dat erkent eigenlijk iedereen. Dat is ook de reden waarom het uitstekende verslag van collega Méndez de Vigo en collega Tsatsos ons adviseert om op dat vlak nog een inhaalslag te maken, dat wil zeggen de organisatie, voordat nieuwe toetredingen aan de orde zijn, van nog een extra ronde om ervoor te zorgen dat ook op dat vlak er oplossingen zullen komen. Dat is een goed voorstel. En dan moet het niet op een klassieke manier gebeuren via een IGC, maar op de normale Europese manier via voorstellen van de Europese Commissie, via een advies van het Parlement en op basis daarvan een resultaat. Voor die tijd is een uitbreiding eigenlijk niet verantwoord. De Europese Unie zal een warboel worden als wij die uitbreiding realiseren voordat dit soort institutionele problemen zijn opgelost. In die lijn kunnen wij ja zeggen tegen het Verdrag, maar wij moeten hopen dat in een later stadium de stappen zullen worden gezet die eigenlijk in Amsterdam al hadden moeten worden gezet.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, volgend voorjaar zal er in Ierland een referendum worden gehouden dat beslissend is voor de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam. In de discussie voorafgaande aan het referendum zal ik mij samen met mijn partijgenoten van Fianna Fáil enthousiast inzetten voor een overtuigend "ja" van de kiezer. Ik hoop dat het Ierse volk zich opnieuw duidelijk zal uitspreken voor voortzetting van de deelname van mijn land aan de Europese Unie, zoals bij de vorige drie referenda over Europa in Ierland steeds het geval was.
Ik had verwacht dat de leden van het Europees Parlement de gelegenheid zouden krijgen om zich uit te spreken over de Verdragswijzigingen die uit de Top van Amsterdam zijn voortgevloeid. Als dit het geval was geweest, had ik mijn steun aan het nieuwe Verdrag gegeven.
Ik vind het bijzonder jammer dat het Parlement niet wordt gevraagd om een rechtstreeks inhoudelijk oordeel over het Verdrag te geven, maar in plaats daarvan een omstandig advies van de Commissie institutionele zaken voorgelegd krijgt. Het verslag van de Commissie institutionele zaken had eigenlijk beperkt moeten blijven tot een simpele aanbeveling om voor of tegen het Verdrag te stemmen. Ik hoop dat, wanneer zich na de volgende Intergouvernementele Conferentie een vergelijkbare situatie voordoet, onze procedures zodanig zijn aangepast dat dit mogelijk wordt.
Het verslag van de Commissie institutionele zaken kan in veel opzichten mijn goedkeuring wegdragen, maar het bevat ook een aantal punten waarmee ik het grondig oneens ben. Zo is het bijvoorbeeld niet nodig in te gaan op beleidsterreinen die niet in het nieuwe Verdrag zijn opgenomen. Het is niet nodig om de kwestie van het lidmaatschap van de Commissie weer aan te kaarten. Deze kwestie is uitvoerig aan de orde geweest vóór de Top van Amsterdam en naar mijn oordeel hebben de staatshoofden en regeringsleiders terecht vastgehouden aan de huidige situatie waarbij elk land het recht heeft een commissaris voor te dragen.
Voorts hebben de staatshoofden en regeringsleiders zich in Amsterdam op het standpunt gesteld dat er geen dringende aanleiding was om het Parlement bij het beheer van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te betrekken. Het huidige systeem, waarbij het dagelijks beheer van het GLB in handen is van de Commissie en de Raad daarop toezicht houdt, functioneert naar tevredenheid en moet worden gehandhaafd. De staatshoofden en regeringsleiders waren ook de mening toegedaan dat er op dit moment geen dringende noodzaak bestond om te komen tot een gemeenschappelijk defensiebeleid. Dit punt is dan ook niet in dit Verdrag opgenomen, een beslissing die ik volledig onderschrijf.
Ik zie geen aanleiding om in het kader van dit verslag deze discussie te heropenen. Om deze reden en om de redenen die ik al eerder heb aangegeven, ben ik voornemens om mij bij de definitieve stemming over dit verslag van stemming te onthouden, hoewel ik tegelijkertijd met nadruk wil stellen dat het Verdrag van Amsterdam mijn steun heeft.

Stemming
Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik er bij uw diensten al op heb gewezen, en daarbij ook de redenen heb aangegeven die de auteurs van dit amendement hebben geïnspireerd, ben ik toch van mening dat de verwijzing naar een, als ik het zo mag stellen, wat "verouderd" protocol in dit stadium niet noodzakelijk is. Ik wil u dus vragen om een stemming in onderdelen, omdat het eerste deel van het amendement volkomen gelijk is aan de tekst van de commissie Reglement. Ik verzoek het Parlement, en ik laat het vrij in al zijn wijsheid, te besluiten ook voor het tweede deel te stemmen.
(Het Parlement neemt het besluit aan)

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, de onderhavige resolutie van de commissie milieubeheer is van de hand van de heer Pimenta. Wegens ziekte in de familie is hij vandaag in Lissabon en daarom vraag ik u en het Parlement om in te stemmen met een mondeling amendement van vijf woorden ter verduidelijking van paragraaf twee, om daarmee de steun vanuit het Parlement voor de stellingname van de Unie in Kyoto zo groot mogelijk te kunnen maken.
Ik stel voor om de woorden "na de conferentie van Kyoto" in te lassen na de woorden "de uitstoot van broeikasgassen" , ten einde de recente mededeling van de Commissie te vertalen in een bindende inspanningsverplichting en op die manier onze inzet kracht bij te zetten. Het was niet de bedoeling van de heer Pimenta, noch van de commissie milieubeheer, om met deze resolutie de onderhandelingsruimte van de Commissie in Kyoto te frustreren. Door toevoeging van de woorden "na de conferentie van Kyoto" kunnen wij dat duidelijk maken en ik hoop dat het Huis dan zijn steun aan de aldus gewijzigde tekst kan geven.
(Het Parlement neemt het mondelinge amendement aan)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, zoals u wel bekend zal zijn, bestaat er op het Europese vasteland de ongelukkige tendens om de begrippen Engeland en Groot-Brittannië door elkaar te gebruiken, iets wat voor u en mij een groot verschil uitmaakt. Ongelukkigerwijs is er een fout geslopen in amendement 41: het woord "anglaise" in de oorspronkelijke Franse tekst is vertaald met "Brits" . Dit is zeer betreurenswaardig. Ik wil hiervan graag melding maken.

De Voorzitter
Wij zullen ervoor zorg dragen dat de versies in alle talen correct zijn en dat dit belangrijke onderscheid in acht wordt genomen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Walter
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u erop wijzen dat amendement 45, dat door ons werd ingediend, in de Duitse tekst in het tweede deel moet luiden: "befürwortet die Beibehaltung eines Kohäsionsfonds" en niet, zoals abusievelijk werd vertaald: "fordert seinerseits die Beibehaltung eines Kohäsionsfonds" . Het is van groot belang dat op dit punt de woorden ook exact zo worden weergegeven als ik heb gezegd, want anders zouden er problemen kunnen ontstaan. De discussie in de fracties en ook in de commissie was heel diepgaand. Het is belangrijk om in alle talen dezelfde juiste versie te hebben.

Izquierdo Collado
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen vragen of de Spaanse versie de authentieke zou kunnen zijn, teneinde allerlei mogelijke misverstanden te voorkomen. Het is tenslotte de bij de onderhandelingen gebruikte versie. Als u wilt, lees ik haar voor, want ze is heel beknopt: " Neemt er nota van dat de Commissie voorstelt dat het Cohesiefonds in zijn huidige vorm gehandhaafd wordt. Spreekt zich uit voor het handhaven van het Cohesiefonds."

Walter
Mijnheer de Voorzitter, ik wil erop wijzen dat op deze plaats de originele tekst in het eerste deel moet worden genomen en die luidt: "befürwortet die Beibehaltung eines Kohäsionsfonds" . Dat is de gemeenschappelijke tekst zoals die door iedereen is besproken. Nu is de vertaling van mijn vriend Izquierdo Collado in het Duits zo weergegeven dat er misschien sprake zou zijn geweest van twijfels. Ik blijf er echter bij dat de tekst "befürwortet die Beibehaltung eines Kohäsionsfonds" in het tweede deel juist is.

De Voorzitter
Ik begrijp dat dit belangrijk is, maar wij kunnen hierover geen taalkundige discussie gaan houden. Ik heb navraag gedaan en ontdekt dat de Engelse versie de oorspronkelijke tekst is. Wij zullen er dan ook voor zorgen, zoals de gebruikelijke procedure is, dat alle talen in overeenstemming zijn met de Engelse versie.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

McCarthy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het graag hebben over een punt van orde, omdat ik u een compliment wil maken voor het geduld waarmee u ons door deze stemming hebt geleid. Ik wil hierbij aantekenen dat wij in de commissie 275 amendementen voorgelegd hebben gekregen en erin geslaagd zijn om het verslag vrijwel zonder amendering aangenomen te krijgen. Ik betreur het feit dat de I-EDN-Fractie met zoveel amendementen is gekomen en heeft verzocht om stemming in onderdelen, waarmee kostbare tijd in dit Huis verloren is gegaan. Zij hadden beter de commissievergaderingen kunnen bijwonen en hun energie in het commissiewerk kunnen steken in plaats van uw tijd in beslag te nemen.

Reding
Na langdurig onderhandelen heeft het bemiddelingscomité eindelijk overeenstemming bereikt over de interne markt voor de postdiensten. Het gaat erom, een universele postdienst te waarborgen en in het kader van de noodzakelijke liberalisering van deze markt vast te stellen welke diensten voorbehouden moeten blijven aan de organisaties die de universele dienst verzorgen en welke diensten voor de concurrentie worden opengesteld. In het belang van de consument zullen er Europese kwaliteitsnormen worden vastgesteld.
De openbare dienst moet absoluut gegarandeerd blijven, ook in een open markt. Sommige terreinen zijn aan de openbare dienst voorbehouden: brieven en pakketten van een bepaald gewicht, evenals aangetekende zendingen of zendingen met opgegeven waarde. Deze bescherming verplicht de openbare dienstverleners bepaalde kwaliteitsnormen in acht te nemen: voldoende "toegangspunten" (brievenbussen), redelijke frequentie van buslichting en postdistributie, continuïteit van de dienst en prijsstelling zorgen ervoor dat iedereen van deze diensten gebruik kan maken.
Om redenen van transparantie zal de richtlijn de postbedrijven verplichten hun boekhouding zodanig in te richten dat de rekeningen met betrekking tot de aan hen voorbehouden diensten gescheiden zijn van de rekeningen met betrekking tot de diensten die open staan voor de concurrentie.
Het besluit over de liberalisering van de mailingdiensten en de grensoverschrijdende post is uitgesteld tot 1 januari 2000, wanneer de Raad en het Parlement moeten besluiten over een eventuele verdere liberalisering in deze sector.
Ten slotte heeft de richtlijn het juiste midden gevonden tussen buitensporige liberalisering, zoals deze in sommige delen van de wereld is doorgevoerd, en onze visie op de openbare dienst. De nieuwe voorschriften zouden de consumenten diensten van hogere kwaliteit en tegen concurrerender prijzen moeten kunnen garanderen, zonder dat de universele dienst en de overheidsorganisaties die deze dienst verzorgen ter discussie worden gesteld. Vanuit dat oogpunt vormt het compromis van het bemiddelingscomité een aanvaardbare tekst die nog in de nationale wetgeving moet worden opgenomen, zonder dat de structuren die in Luxemburg hun kwaliteit hebben bewezen worden aangetast.

Wibe
Ik ben van mening dat een deregulering van de postdiensten helemaal geen onderwerp van discussie hoort te zijn. De maatschappelijke functie van postdiensten is openbare dienstverlening. Postdiensten moeten iedereen kunnen bereiken, overal en altijd. De bevolking uit de grote steden zal moeten bijdragen aan de kosten van de postdiensten in de dunbevolkte gebieden. Zodra er sprake zal zijn van privatisering van delen van de postdiensten, zullen alleen de winstgevende activiteiten uitgebreid worden. De winst zal aan de particuliere ondernemingen toevallen in plaats van gebruikt te worden voor het subsidiëren van nuttige, openbare dienstverlening.
Tot mijn spijt zie ik mij vandaag genoodzaakt om stelling te nemen tegen dit verslag. Ik weet echter dat de rapporteur alles gedaan heeft wat hij kon om de negatieve gevolgen van dit voorstel zo veel mogelijk te beperken.

Wijsenbeek
Mijn fractie maakt ernstig bezwaar tegen de thans gevolgde procedure. Het moge zo zijn dat Raad en Parlement als instellingen een hoge mate van overeenstemming hebben bereikt. Het is echter aan alle betrokkenen bekend dat die overeenstemming niet zonder slag of stoot tot stand is gekomen. Allereerst heeft de Europese Commissie een voorstel ingediend dat aanzienlijk meer liberalisatie voorzag dan in de tekst die thans ter stemming ligt. De Commissie heeft na tien lange jaren van verzet van de zijde van de staatsmonopolies in tal van lidstaten het moede hoofd in de schoot gelegd en aldus haar taak van uitvoerder van de Verdragen en verdedigster van een vrije interne markt verzaakt.
Dat verzet van lidstaten is voortgesproten uit tweeërlei overwegingen: - zolang er een monopolie is, behoeft er geen komaf te worden gemaakt met inefficiëntie en kunnen postdiensten aldus voor allerlei oneigenlijke doelen als het vergeven van overheidsbanen en politieke beloningen worden gebruikt; - in enkele lidstaten die met ontvolking van het platteland te kampen hebben, wordt het instandhouden van postkantoren als een sociale dienstverlening gezien, die op goedkope wijze een verouderende en verminderende bevolking van allerlei dorpen van enkele essentiële diensten voorziet die anders door een administratief-sociale overheidsdienst verzorgd zouden moeten worden. Diezelfde lidstaten gaan er echter aan voorbij dat bijvoorbeeld in Zweden en Finland zowel het instandhouden van essentiële diensten als de verzelfstandiging van de post heel goed samen gaan. Zulks dan niet ten koste van tarieven die als subsidie van dichtbevolkte streken aan dunbevolkte gezien kunnen worden.
Zowel Raad als Parlement gaan tevens voorbij aan het vaststaand feit dat, wat zij ook instandhouden aan gereserveerde sectoren, de concurrentie toch de kop opsteekt. Niet alleen zullen in toenemende mate koeriersdiensten die goedkoper kunnen werken dan de topzware postdiensten, de monopolies weten te omzeilen en zullen zakelijke klanten daar in toenemende mate gebruik van gaan maken, maar tevens staat het absoluut vast dat de geliberaliseerde nieuwe telecommunicatiediensten als fax en Internet de traditionele post gaan vervangen, ook voor de particuliere gebruiker. Voor ondernemingen die noodzakelijkerwijze van fysieke besteldiensten gebruik moeten maken, zoals direct mail en postorderbedrijven, zal spoedig het punt bereikt worden dat ze deze diensten gewoon zelf of met gebruikmaking van anderen zullen gaan verzorgen.
Als meest onverteerbaar voor de liberale fractie blijft het verbod op grensoverschrijdende post anders dan door de officiële postdiensten, en zulks tegen als woekerprijzen te kwalificeren prijzen. Hiermede wordt dusdanig tegen het principe van de vrije interne markt gezondigd dat alleen dat punt al voor ons als reden tot tegenstemmen aangemerkt zou mogen worden. Dat niet één van de lidstaten dat niet tevens als reden tot veto heeft aangemerkt mag als teken van de verwording van het ideaal van de integratie van Europa worden aangemerkt. Elk van de fracties en instellingen wist dat de liberale fractie deze bezwaren heeft. Ikzelf heb zulks nog uitdrukkelijk ten overstaan van de gehele conciliatiedelegatie onder voorzitterschap van mevrouw Fontaine gemeld. Men had ons tenminste de gelegenheid moeten geven zulks in een openbare vergadering ten gehore te brengen. Thans blijft ons niets anders over dan dat in een stemverklaring te doen en duidelijk te maken dat de Raad en het Parlement niet zo eensgezind zijn als de grote fracties en de grote lidstaten thans willen doen geloven.
Verslag-Fontaine (A4-0337/97)
Schlechter
Wederom heeft het Europees Parlement bewezen niet in staat te zijn de problemen van de kleine landen te begrijpen. Bij de eerste lezing hadden de heer Fayot en ik de vrijheid genomen een amendement voor te stellen dat de vrees van de Luxemburgse justitiële kringen weerspiegelde over de vereiste formaliteit bij de inschrijving van een buitenlandse advocaat bij de bevoegde autoriteit. Dit amendement is verworpen en dat betreur ik nog altijd.
Ik blijf er niettemin van overtuigd dat ieder stelsel van vrij verkeer van advocaten zodanig moet worden geformuleerd dat de consument de garantie heeft dat hij onder alle omstandigheden wordt beschermd, in die zin dat hij er zeker van is juridische bijstand te krijgen van een advocaat die gekwalificeerd is voor het recht van de betrokken lidstaat. Aan dit doel kan niet worden voldaan als een lidstaat niet het recht heeft de kennis van het nationale recht onder de advocaten te verifiëren. Ik zou er nog op willen wijzen dat de goedkeuring van het verslag-Fontaine niets zal veranderen aan de meer dan bijzondere situatie in het Groothertogdom Luxemburg, dat zich op het kruispunt van meerdere rechtsstelsels bevindt. Zo is het administratieve recht en de grondwet voornamelijk geïnspireerd op het Belgische rechtsstelsel, terwijl het burgerlijk en handelsrecht door Frankrijk en België zijn beïnvloed. Het belastingrecht vindt zijn oorsprong in het Duitse belastingrecht en de besluiten van de overheid en van de rechtsmacht refereren aan de Duitse jurisprudentie.
Een ander probleem schuilt in het feit dat het Groothertogdom Luxemburg een drietalig land is. Het taalprobleem is voor de advocaat die zijn beroep in het Groothertogdom uitoefent, van wezenlijk belang.
We moeten ook vaststellen dat momenteel zeer veel onderdanen uit andere lidstaten van de Unie met een diploma buitenlands recht een juridische stage in Luxemburg lopen en met succes de examens na afloop van de stage afleggen.
Ik denk dus dat het huidige systeem het de advocaten van elders uit Europa mogelijk maakt zonder problemen hun diensten te verlenen en zich in Luxemburg te vestigen, terwijl er toch voor is gezorgd dat zij gekwalificeerd zijn om adviezen in het Luxemburgse recht te geven.
De Luxemburgers zullen niet begrijpen waarom men deze situatie met een richtlijn wil veranderen; daarom zal ik opnieuw tegen het verslag stemmen. Ik erken echter dat mevrouw Fontaine zich veel moeite heeft getroost om inzicht te krijgen in het Luxemburgse probleem en daarom zou ik haar hoe dan ook toch willen danken.

Verwaerde
Ik wens, enerzijds, mijn felicitaties over te brengen aan Nicole Fontaine voor het uitstekende werk dat zij heeft verricht voor dit voorstel voor een richtlijn dat in het kader van de medebeslissingsprocedure is behandeld.
Anderzijds kunnen wij ook onszelf met het gemeenschappelijke standpunt gelukwensen, dat geheel en al overeenkomt met de in eerste lezing door ons Parlement geuite wensen. De wijzigingen die de Raad heeft aangebracht stellen de zin die het Europees Parlement aan deze richtlijn wilde geven niet opnieuw ter discussie en daarom heb ik voor dit gemeenschappelijk standpunt gestemd.
De bestudering van deze tekst door de Europese Commissie, de Raad en het Parlement toont duidelijk aan dat de drie instellingen de beginselen van onderhandelingen, die in de communautaire wetgevingsprocedures gelden, zonder meer kunnen toepassen en tot een zeer bevredigend resultaat kunnen komen.
Ik ben temeer blij met dit goede resultaat, omdat het een zeer belangrijk document is, omdat het bijdraagt tot de daadwerkelijke verwezenlijking van de Europese Unie en meer in het bijzonder tot de concretisering van de beginselen van vrij verkeer en vrije vestiging.
Verslag-Dell'Alba (A4-0345/97)
Lindqvist
Ik heb voor het verslag gestemd. Er zit veel perspectief in het voorstel om het Europees beleid gezamenlijk aan te pakken door de samenwerking tussen de EU en de Raad van Europa uit te breiden, in het bijzonder door de vergadering van beide organen, alsmede door hun commissies en delegaties. Dit kan leiden tot een samenwerking binnen Europa die vaster is verankerd en het kan onnodig dubbel werk verminderen. Er zou gemeenschappelijk een uitgebreidere studie uitgevoerd moeten worden tussen deze twee Europese instellingen om te bekijken hoe deze samenwerking verder kan worden uitgediept.
Verslag-Jöns (A4-0352/97)
Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Waidelich en Wibe
Wij willen met deze stemverklaring onderstrepen dat wij ons bij de eindstemming achter het verslag hebben geschaard. De overeenkomst die het EVV, het CEEP en de UNICE na onderhandelingen hebben bereikt, omdat de lidstaten er de afgelopen jaren niet in geslaagd zijn om gezamenlijk een richtlijn op te stellen, is heel belangrijk voor miljoenen werknemers in de Europese Unie. Daarom is het van grote betekenis dat het Europees Parlement deze overeenkomst in zijn advies zal steunen. Wij zijn verder van mening dat er reden is, zoals ook uit het verslag blijkt, dat het Parlement zijn verzoek aan de Commissie herhaalt, namelijk dat de Commissie ervoor moet zorgen dat er een richtlijn voor alle vormen van atypische arbeid wordt opgesteld.
Het verslag bevat echter een aantal punten waarmee wij niet kunnen instemmen. Wij vinden onder andere dat het verslag kritiek bevat die niet geheel als zakelijk correct beschouwd kan worden, bijvoorbeeld de kritiek die wordt aangevoerd in de overwegingen D en H en paragraaf 4 en 6. Het gaat vooral om kritiek op de overeenkomst ten aanzien van tekortkomingen in de bepaling van minimumvoorwaarden, tekortkomingen in de reikwijdte van de overeenkomst en kritiek op wat men moet beschouwen als objectieve criteria.
Wij vinden verder dat de kritiek op de paragrafen 3 en 4 van de overeenkomst betreffende het sociale beleid, zoals aangevoerd in de paragrafen 12 en 16, onterecht is. Wij vinden daarentegen dat de rol van de Europese partijen ten aanzien van het opstellen van bepalingen voor de arbeidsmarkt van grote betekenis is voor de ontwikkeling van een Europees sociaal model.
Wij stellen ons eveneens principieel kritisch op ten aanzien van paragraaf 22, waarin wordt bepleit dat de deelnemers van de arbeidsmarkt verplicht worden aan de Commissie te rapporteren op een gebied dat onder het gemeenschapsrecht valt.
Tot slot vinden wij het ondoelmatig om, zoals in paragraaf 23 staat, wijzigingen in de raamovereenkomst zelf aan te brengen. Dat is vooral ondoelmatig omdat men in het verslag op een ambitieuze manier probeert te analyseren wat wij onder objectieve criteria moeten verstaan en tevens poogt te definiëren wat deeltijdwerk precies is. Ondanks deze kanttekeningen hebben wij er geen moment aan getwijfeld dat wij het verslag bij de eindstemming zouden steunen.

Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen tegen het verslag van mevrouw Jöns ondanks de vele goede elementen die het bevat. Het is belangrijk dat het Europees Parlement voldoende druk uitoefent om te bewerkstelligen dat gelijkaardige overeenkomsten voor werknemers in andere vormen van atypische arbeid gesloten worden. Het is positief dat de aspecten waar de overeenkomst tekortschiet besproken worden. De sociale dialoog is echter de voorwaarde voor een menselijkere en rechtvaardigere maatschappij en een Europese Unie met een menselijker imago. De overeenkomst inzake deeltijdarbeid is een belangrijke stap voorwaarts in de totstandbrenging van een sociale dialoog op Europees niveau. Het zou wel eens catastrofale gevolgen kunnen hebben wanneer we de sociale dialoog in deze prille fase proberen te beperken. Het is daarom jammer dat de Commissie in haar voorstel voor een richtlijn op wijzigingen in de overeenkomst aanstuurt. Men zou de overeenkomst moeten laten zoals ze is, zonder ze te wijzigen uit eerbied voor de onderhandelingen van de sociale partners.
Voorts zijn wij bezorgd over de formulering van de punten 17 en 19. Wij zijn van mening dat er geen reden is tot bezorgdheid over de manier waarop het Protocol betreffende het sociaal beleid in het Verdrag van Amsterdam is opgenomen. Naar onze mening is het ook niet onmiddellijk nodig om de bestaande kring van sociale partners uit te breiden.

Elmalan, Pailler
Vierentwintig miljoen mensen in de Europese Unie werken in deeltijd. Het gaat vooral om vrouwen, jongeren en de laagst geschoolde werknemers. De toename van deeltijdwerk is in sommige landen bijzonder groot geweest, zoals in Nederland en Groot-Brittannië, en maakt meer dan 25 % van de volledige werkgelegenheid uit. Al te vaak wordt deeltijdwerk door de ondernemingen opgelegd en is het niet de vrije keuze van de werknemers.
De raamovereenkomst tussen de Europese sociale partners heeft de erkenning van een beginsel van nondiscriminatie tussen deeltijd- en voltijdwerkers als hoofddoel. Zij zou dus moeten bijdragen tot betere arbeidsvoorwaarden voor de deeltijdwerkers omdat hun meer garanties worden geboden. Maar er staan nog teveel onvolkomenheden en vaagheden in de overeenkomst; met name ontbreken er bepalingen over de gelijke behandeling op het gebied van sociale bescherming. Een vaagheid die de deur open laat voor diverse interpretaties en vooral voor teveel uitzonderingen om slecht- of niet-omschreven "objectieve redenen" . Het verheugt me dat het verslag van de commissie sociale zaken deze "discriminerende uitzonderingen" betreurt.
De raamovereenkomst lijkt onevenwichtig. Zij biedt weliswaar enkele - beperkte en aan uitzonderingen onderhevige - garanties aan de deeltijdwerkers, maar moedigt de flexibiliteit van de werktijd aan in het kader van de ontwikkeling van het deeltijdwerk. Vanuit dat gezichtspunt past zij in de aanpak van de Commissie met het oog op de Europese Raad van Luxemburg over de werkgelegenheid.
Onze fractie verzet zich tegen deze oriëntatie, die een grotere soepelheid van de arbeidsmarkt enkel in het belang van de ondernemingen beoogt.
Om de werkgelegenheid te ontwikkelen en de levens- en arbeidsvoorwaarden van de werknemers te verbeteren, stelt onze fractie voor dat de arbeidstijdverkorting een van de centrale thema's van de Europese Top voor de werkgelegenheid moet worden, die de Europese werknemers het krachtige signaal dat zij verwachten zal geven.
Op 21 november in Luxemburg besluiten om het vooruitzicht van een arbeidstijdverkorting te bieden, zou ook het vertrekpunt kunnen vormen voor een vernieuwing van de Europese opbouw naar een Europa van vooruitgang, vrede en veiligheid, dat van de sociale vooruitgang en de werkgelegenheid de motoren van een nieuw soort ontwikkeling zou kunnen maken.

Ribeiro
De door de sociale partners ondertekende raamovereenkomst heeft doelstellingen van het soort waaraan onze fractie veel belang hecht.
De strijd tegen de discriminatie van parttime werknemers - die dubbel gepakt worden, aangezien ze in deze situatie zijn terechtgekomen via een proces dat ze achterstelt - en de verbetering van hun werkomstandigheden zijn doelstellingen waarvoor wij ons vanuit een realistische optiek inzetten. Zo zetten wij ons er ook voor in dat dit type dienstverband uitsluitend op vrijwillige basis tot stand komt.
Wij kunnen niet anders dan betreuren - en dat hebben we in een door ons ingediend amendement ook aangegeven - dat in deze overeenkomst algemene derogaties van het beginsel van non-discriminatie van parttime werknemers zijn opgenomen. Deze derogaties openen de deur voor het niet respecteren van voornoemd principe.
Bovendien kunnen wij ons niet verenigen met de onderliggende filosofie, die de officiële aanvaarding vertegenwoordigt van wat een flexibele organisatie van de werktijd wordt genoemd. In werkelijkheid is dat echter niet anders is dan het minder bindend maken van de arbeidsverhouding, en daarmee wordt een stap gezet in de richting van een systeem waarbij werkkrachten marktgoederen zijn. Zelfs de zaken in deze overeenkomst die positief kunnen worden genoemd, worden niet doorgetrokken naar andere, tot voor kort als atypisch beschouwde soorten dienstbetrekkingen.
Men beweert - en het verslag-Jöns doet dat ook - dat de raamovereenkomst een eerste stap is op weg naar een reeks maatregelen die op juridisch vlak etappegewijs een einde zouden moeten maken aan de bestaande discriminatie. Het zou mooi wezen als dat ook werkelijk het geval was, maar deze overeenkomst doet dat op een bedremmelde en aarzelende wijze. Als we deze overeenkomst aanvaarden - als eerste stap - lopen we het risico de indruk te wekken dat we op de goede weg zijn, terwijl we in werkelijkheid stappen ondernemen die zich tegen de belangen van de werknemers verzetten.
Vandaar onze reserves en ons stemgedrag.

Titley
Ik sta positief tegenover aanvaarding van deze overeenkomst zoals die in juni van dit jaar tussen werkgevers en werknemers tot stand is gekomen.
Het tegengaan van discriminatie van deeltijdwerkers, het verbeteren van hun arbeidsvoorwaarden en het bevorderen van deeltijdarbeid en flexibele werktijden als waardevolle opties voor grote aantallen mensen, zijn stuk voor stuk zaken die wij van harte kunnen ondersteunen.
Ik heb wel begrip voor de opvatting van de rapporteur dat ook nog andere arbeidsvormen en zelfs aspecten op het gebied van de sociale zekerheid in de overeenkomst zouden kunnen worden betrokken. Als Brits Labourafgevaardigde ben ik evenwel van mening dat wij overeenkomsten die door werkgevers en werknemers zelf tot stand zijn gebracht, zoveel mogelijk moeten steunen. Overeenkomsten die worden gesloten door mensen die ook verantwoordelijk zijn voor de uitvoering, zijn waarschijnlijk een langer leven beschoren dan wat de politiek voor hen bedenkt.
Natuurlijk kunnen wij in de toekomst onze opvattingen ten aanzien van deze beleidsterreinen blijven uitdragen. Maar wij moeten de sociale partners ondersteunen bij het inslaan van nieuwe wegen die onze medeburgers op hun werkplek ten goede kunnen komen. En dat doe ik van harte.

Bernardini
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in de maand juli van dit jaar heeft ons Parlement zich in een resolutie over versterking van de communautaire strategie voor meer veiligheid in de luchtvaart uitgesproken. De tekst waarover wij vandaag stemmen maakt van deze reeks maatregelen deel uit. De Commissie vervoer en toerisme verzoekt wat er in de zeevaart gebeurt ook in de luchtvaartsector toe te passen.
Wij vragen immers dat de toestellen uit derde landen de veiligheidsnormen in acht nemen, die voortvloeien uit de Conventie van Chicago en de voorschriften van de Internationale Organisatie voor de Burgerluchtvaart (ICAO). De Europese Unie moet hierover een strikt standpunt innemen. Wij weten dat talrijke luchtvaartuigen de elementaire veiligheidsvoorschriften aan hun laars lappen. Dat blijkt reeds uit de praktijk dat meer en meer naar minder strenge luchthavens wordt uitgeweken om deze verplichtingen te omzeilen. Dat kunnen wij niet toestaan, want wij kunnen niet spelen met de veiligheid van wie dan ook.
Enfin, wij weten eveneens dat sommige landen, met name de armste, door deze veiligheidscode schade zullen lijden. Wij moeten dus de samenwerking op het gebied van technische bijstand met deze landen intensiveren.

Caudron
Ik weet hoe moeilijk het is dit soort technische verslagen op te stellen, dus ik hecht eraan collega Triviño met de gedegenheid van zijn werk te feliciteren. Ik deel de conclusies en de elementen van deze richtlijn betreffende de veiligheid van niet-communautaire luchtvaartuigen.
Evenals de rapporteur meen ik dat we ons nu meer moeten concentreren op de luchtvaartmaatschappijen dan op de luchthaveninstanties. Ik onderschrijf de sterke elementen van deze richtlijn en heb waardering voor deze vastberadenheid om de exploitanten die soms vliegtuigen inzetten waarvan de veiligheid in twijfel kan worden getrokken, dwangmaatregelen op te leggen.
Ik steun de amendementen op de oorspronkelijke tekst die beogen de informatie over de luchtvaartuigen die aan de grond worden gehouden openbaar te maken.
Deze wens tot transparantie is lofwaardig en noodzakelijk. Zij moet voor iedereen en op alle terreinen gelden. Vergroting van de transparantie zal ertoe bijdragen de burgers weer vertrouwen te geven in degenen die de besluiten nemen.

Van Dam
Steeds meer landen onttrekken zich aan hun verplichtingen tot uitvoering en handhaving van internationale veiligheidsnormen, zo blijkt uit het verslag van luchtvaartdeskundigen uit de Unie van 11 maart 1996. Die kwalijke nalatigheid, die zelfs al grote aantallen mensen het leven heeft gekost, moet actief worden bestreden.
De Europese landen moeten terughoudend zijn met luchtvaartverdragen met derde landen om de veiligheid van hun burgers te beschermen. Het zou aan te bevelen zijn dat zij aansluiten bij het beleid van de VS, die slechts luchtvaartbetrekkingen aangaan wanneer de autoriteiten in het betreffende land in staat zijn de veiligheid van hun luchtvloot te garanderen.
De concurrentie in de luchtvaart in Europa brengt de lidstaten in de verleiding zich te soepel op te stellen ten opzichte van onbetrouwbare vliegmaatschappijen uit derde landen. Wij hebben daarom ingestemd met de SAFAprocedure, zoals door de Commissie voorgesteld.
Bij een vermoede schending van veiligheidsvoorschriften moeten vliegtuigen uit derde landen in de Unie gecontroleerd worden en zo nodig een vliegverbod opgelegd krijgen. Zodoende kan de Commissie beleidsconcurrentie tussen lidstaten ten koste van de veiligheid voorkomen. Het is gewenst dat een lidstaat overgaat tot platforminspectie bij serieuze klachten over de veiligheid of een gegrond vermoeden van onveiligheid.
Gezien het voorgaande hebben wij de amendementen op het verslag-González Triviño gesteund. Vooral amendement 12 dat publicatie van vliegverboden beoogt, achten wij een goede aanvulling op het voorstel van de Commissie. De burgers horen te kunnen weten welke vliegmaatschappijen niet zonder meer veilig zijn.
Verslag-Junker (A4-0318/97)
Lindqvist
Ik heb voor het verslag gestemd, omdat het belangrijk is dat besluiten in EUsamenhang vanuit een emancipatieperspectief worden genomen. Het supplement van de commissie over het instellen van een EU-stuurgroep voor de integratie van emancipatievraagstukken in de ontwikkelingssamenwerking met nationale vertegenwoordigers op hoog niveau, is eveneens uitstekend. Het instellen van dure diensten met expertise binnen het directoraat-generaal van de Commissie en andere overheidsinstellingen moet echter worden ontraden.

Sandbæk
Het voorstel van de Commissie verdient een positieve verwelkoming. Het bevat de juiste doelstelling: de integratie van de gender-problematiek als belangrijk element in de ontwikkelingssamenwerking. Een andere zaak is echter de tenuitvoerlegging: het omzetten van woorden in daden. Op dit vlak is er nog niet veel gebeurd.
Mevrouw Junker heeft het over gelijke behandeling. Ik pleit eerder voor "positieve discriminatie" van vrouwen. De westerse denkwijze over de gelijkheid tussen mannen en vrouwen houdt geen steek wanneer het over ontwikkelingslanden gaat en helemaal niet wanneer het over Afrika gaat. We moeten aanvaarden dat men er, in tegenstelling tot Europa, niet eerst als mens en daarna als man of vrouw wordt beschouwd. In de ontwikkelingslanden is het vaak omgekeerd en daar is niets aan te veranderen. Wij moeten bewust een onderscheid maken en onze hulp direct en specifiek op vrouwen afstemmen, omdat hulp daar het nuttigst is.
Zo brengen de meeste Afrikaanse vrouwen hun werkdag door op het land, vaak zonder man, die misschien dood is of ergens anders werkt. Het is verre van zeker dat ze het geld van hun man ooit zien. De vrouw draagt alleen de verantwoordelijkheid voor de dagelijkse huishouding. Zij bewerkt de aarde, haalt water, maakt eten, zorgt voor geld voor de school van de kinderen, voor geneesmiddelen, thee, suiker, busvervoer en schoenen voor de grote kinderen. De steun van de EU komt helaas vaak de mannen ten goede, niet de vrouwen voor wie deze hulp het nuttigst is.
Het is daarom beter dat wij de vrouwen directe steun verlenen door de toekenning van een stuk grond, kredieten, beter gereedschap en betere technologie. Vrouwen moeten bij alle aspecten van de ontwikkelingssamenwerking en in alle beleidstakken van de EU die met de ontwikkelingslanden te maken hebben, betrokken worden. Geïsoleerde succesprojecten zijn niet voldoende, de vrouwen moeten continu bij alle fases betrokken worden. De algemene "mainstream approach" van de Commissie zou deel kunnen uitmaken van deze strategie, als het principe tenminste concreet wordt toegepast en geen dode letter blijft.
De hulp aan de derde wereld wordt gewoon verkeerd georganiseerd en komt niet bij de juiste personen terecht, wanneer men het gewicht van de vrouwen niet laat doorwegen in de ontwikkelingssamenwerking. Bij de evaluatie van de ontwikkelingshulp is het gebruik van statistieken volgens geslacht aangewezen - overal. Zonder deze statistieken kan men de gevolgen voor mannen respectievelijk vrouwen niet nagaan.
Men twijfelt aan de ernst van het communautair beleid inzake de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. We deden dit bij het Groenboek over Lomé, maar ook bij andere overeenkomsten. Personeel is ook geen prioriteit op dit gebied. Op dit ogenblik zit er één persoon in DG IB en twee personen in DG VIII, waarvan de ene een tijdelijke deskundige van elders is. Er zouden hoge ambtenaren moeten komen die zich voldoende kunnen laten gelden. De gender-problematiek moet overal in de ontwikkelingssamenwerking geïntegreerd worden - alleen op die manier kan onze steun effectief iets opleveren.

Van Dijk
De integratie van gender-problematiek in ontwikkeling is hard nodig. In zeer veel landen zijn het immers de vrouwen op wie niet alleen de economie draait, maar ook nog eens de samenleving steunt. Wil ons ontwikkelingsbeleid enigszins effectief zijn dan is het dus belangrijk dat vrouwen daar ten volle van profiteren.
Helaas is dat tot op de dag van vandaag niet eenvoudig. Immers, mannen beheersen ook in het zuiden de politieke en internationale, bilaterale en multilaterale agenda. Het voorstel van de Commissie bevat op zichzelf nuttige voorstellen die vooral neerkomen op capacity building voor vrouwen. Steekwoorden zijn dan ook advies, methodologie, procedures, richtsnoeren, training en ga zo nog maar even door. Ik wil graag benadrukken dat dit allemaal nuttige voorstellen zijn. Maar het is volstrekt onvoldoende.
Daarnaast moet absoluut geld uitgetrokken worden om concrete vrouwenprojecten te steunen. Dat zet onmiddellijk zoden aan de dijk! Dat helpt zeker ook om vrouwen meer in de besluitvorming te betrekken omdat zij zich sterker zullen voelen als hun sociaal-economische positie verbetert. Gelukkig heeft mevrouw Junker in haar verslag hetzelfde pleidooi gehouden. Dit komt tot uitdrukking in de amendementen.
Mijn fractie stemt dan ook van harte voor dit verslag en hoopt dat de Commissie deze amendementen zal uitvoeren.
Verslag-Gutiérrez Díaz (A4-0317/97)
Titley
Ik hoop dat niet alleen de Britse, Noord-Ierse en Ierse leden dit verslag van harte zullen steunen, maar ook onze collega's uit alle andere delen van de EU.
Hoewel de EU reeds de belangrijkste financier van dit Fonds is, ben ik het met de rapporteur eens dat de steun uit het Fonds een aanvulling moet vormen op, en niet in de plaats mag komen van, andere uitgaven van overheid of particuliere sector.
Ook mag uiteraard worden verlangd dat de door het Fonds gefinancierde maatregelen worden afgestemd op de steunmaatregelen die reeds voor Ierland en Noord-Ierland zijn vastgesteld in het kader van het Europees structuurbeleid.
De EU is oorspronkelijk opgezet vanuit de gedachte dat oude vijanden in Europa, door in vrede naast elkaar te leven en te werken, een welvarende en veilige toekomst voor komende generaties zouden kunnen verzekeren.
De besprekingen tussen de verschillende partijen in Noord-Ierland zijn momenteel in een cruciaal voorstadium gekomen. Dit concrete gebaar van de EU om de financiële steun voor de economische en sociale ontwikkeling van Noord-Ierland en voor de verbetering van de betrekkingen met de Ierse Republiek te continueren, is welkom nieuws.
Mijn collega John Hume heeft in het verleden vol verve gesproken over de voorbeeldfunctie van Straatsburg als plaats waar oude vijanden weer tot elkaar zijn gekomen. Met de projecten en de arbeidsplaatsen die door dit Fonds worden gefinancierd, kan een brug worden geslagen tussen de strijdende partijen in Ierland.
Laten wij de slachtoffers van alle partijen gedenken door een brug voor de levenden te slaan, om met Philip Larkin, een Britse dichter, te spreken. Wij kunnen alleen maar leven door bruggen te slaan.
Verslag-Linkohr (A4-0343/97) en de conferentie van Kyoto
Adam
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen het verslag-Linkohr gestemd. Ik vraag mij af of er wel sprake is van een klimaatverandering als gevolg van een opwarming van de aarde, en nog minder duidelijk is welke rol menselijke activiteiten of in het bijzonder kooldioxide daarbij spelen.
Het Parlement moet geen problemen proberen op te lossen die misschien niet bestaan. Er kan alleen doeltreffend worden opgetreden als wij weten wat de problemen zijn.
Mocht kooldioxide inderdaad een bedreiging voor de wereld vormen, dan is het standpunt van de Groenen een logische gevolgtrekking: stopzetting van het gebruik van alle fossiele brandstoffen, olie, gas en kolen. Maar in het afgelopen jaar verbruikten wij wereldwijd juist meer kolen, meer olie en meer gas dan in 1995, en wel beduidend meer en niet alleen in de ontwikkelingslanden. Mijn inzet is gericht op een vermindering van zeer gevaarlijke verontreinigende stoffen in de atmosfeer - CO2 is dat niet - en op een maximale aandacht voor energie-efficiëntie.
Tot slot moeten wij bedenken dat twee miljard mensen, dat is 40 % van de wereldbevolking, over geen enkele vorm van energievoorziening beschikken. Voor hen heeft de kwestie van de klimaatverandering geen prioriteit.

Caudron
Het verslag van collega Rolf Linkohr is zowel voluntaristisch, als compleet, serieus en van een hoge kwaliteit. Ik wil hem daarmee gelukwensen.
Het Parlement heeft herhaaldelijk de milieuproblemen in het algemeen en de uitstoot van broeikasgassen in het bijzonder besproken. Het gaat immers om een groot probleem voor nu en in de komende jaren.
Onlangs hebben wij een resolutie aangenomen inzake een versterking van de controlemechanismen voor CO2 en andere gassen. Niet iedereen is hiermee gelukkig en sommigen kunnen zelfs denken dat wij op dit terrein veel te ver gaan. Ikzelf ben van mening dat wij onophoudelijk moeten werken aan de instandhouding van ons milieu en de kwaliteit van de lucht. Dat is "een vitale kwestie" in de letterlijke zin van het woord.
Ik steun de wens van Rolf Linkohr dat de Europese Unie op de conferentie van Kyoto een ambitieus standpunt inneemt, vooral omdat hij deze wens uit in een scherp besef van zijn verantwoordelijkheden ten aanzien van de economie en de werkgelegenheid.
Ik verbaas me tegenover deze uitdaging over het geringe enthousiasme van sommige landen om deze vitale en minimale verbintenissen te ratificeren. Dezelfde landen staan veel sneller klaar om hun visie op te leggen, waarbij het overdreven liberalisme het individu dwingt voor de onaantastbare wet van het profijt te wijken.
Ja, beste collega's, het is noodzakelijk dwingende maatregelen in overweging te nemen om een daadwerkelijke toepassing van de expliciet afgekondigde doelstellingen mogelijk te maken. Laten we niet vergeten dat het er op dit terrein helaas niet om gaat de huidige situatie te verbeteren, maar te voorkomen dat zij al te zeer verslechtert.

Díez de Rivera Icaza
Mijnheer de Voorzitter, we beginnen nu allemaal de gevolgen van klimaatverandering te ondervinden. Zelfs de meest terughoudenden onder ons kunnen de wetenschappelijke en feitelijke bewijzen van dit alarmerende, al jaren geleden aangekondigde verschijnsel niet meer ontkennen. De uitstoot van broeikasgassen, vooral CO2 , is in de Verenigde Staten met 4, 3 % toegenomen. In dit licht is de door de regering-Clinton getoonde houding onbegrijpelijk en de door Japan aangekondigde reductie teleurstellend.
De Europese Unie heeft gekozen voor de juiste benadering. De Vijftien zullen in het nieuwe Protocol als doelstelling voor het jaar 2010 voor de uitstoot van broeikasgassen een reductie van 15 % vastleggen (vergeleken bij 1990). In het jaar 2005 dient reeds een reductie van 7, 5 % bereikt te zijn.
De Unie moet zien te bewerkstelligen dat deze reducties en dit tijdschema voor iedereen bindend zijn, en datzelfde geldt voor de nog vast te stellen strategieën. Als Kyoto op een mislukking uitloopt zal dat zeer dramatische consequenties hebben voor de planeet. Wij zijn er daarom van overtuigd dat het ethisch verantwoordelijkheidsgevoel van de geïndustrialiseerde landen op de conferentie zal zegevieren.

Holm
De klimaatconferentie in Kyoto zou het begin moeten betekenen van de reductie van de uitstoot van broeikasgassen over de hele wereld. Helaas nemen de VS en Japan een zeer onwillige houding aan ten opzichte van de aanpak van het probleem. De houding van de EU komt in de goede richting, maar gaat naar mijn mening nog niet ver genoeg.
Ik deel de opvatting van commissaris Bjerregaard en Raadsvoorzitter Lahure niet, dat de EU niet de leiding moet nemen door invoering van bindende verplichtingen, als de andere industrielanden dat ook niet doen, om het probleem op deze manier serieus op te lossen.
Er zijn verstrekkende maatregelen op het gebied van het energie-, landbouw- en vervoersbeleid noodzakelijk. Ik vind dat wij deze maatregelen beter nu kunnen nemen dan te wachten tot het te laat is. Wij moeten - veel meer dan wij tot op heden gedaan hebben - luisteren naar de grenzen die de natuur stelt. Bovendien geven verstrekkende maatregelen ondernemingen in de EU-lidstaten een concurrentievoorsprong op ondernemingen uit andere landen als ze, met het oog op reductie van de uitstoot, technieken ontwikkelen die verkocht kunnen worden aan andere landen. Eigenlijk zijn de eisen van de EU minimaal, maar ondanks alles veel realistischer dan die van de VS en Japan.

Lindqvist
Ik heb voor gestemd bij de eindstemming, maar ik heb tegen het amendement betreffende het geven van financiële steun voor kernenergie gestemd.

Sandbæk
De heer Linkohr verdient alle lof voor zijn verslag over de energiedimensie van de klimaatverandering. Het is positief te horen dat de antropogene klimaatverandering au sérieux wordt genomen en dat de schrikbeelden die wetenschappers met betrekking tot de klimatologische invloed van broeikasgassen schilderen, niet genegeerd worden. Een verstandig energiebeleid moet een nieuwe houding bewerkstelligen ten opzichte van alle bronnen die broeikasgassen produceren. Vele broeikasgassen die voor de klimaatwijziging verantwoordelijk zijn, komen van grote fabrieken, waarvoor gemakkelijk een nieuwe wetgeving kan worden opgesteld en die gemakkelijk te controleren zijn. Centraal gestuurde oplossingen zijn hier de juiste formule en het verslag-Linkohr geeft hiervan vele voortreffelijke voorbeelden.
Men mag echter niet uit het oog verliezen dat een aanzienlijk deel van de emissies van broeikasgassen afkomstig is van vee, verkeer en kleinere producenten, die moeilijker te controleren zijn. Dit gebrek kan uiteraard gedeeltelijk worden opgevangen door een betere controle en door controleerbare eisen te stellen aan de gemeenten en de energietoeleveringsbedrijven, die rechtstreeks contact hebben met de burgers. We moeten echter nog verder gaan. Indien we de problemen met de moeilijk controleerbare emissies willen oplossen, moeten we economische stimuli gebruiken. De besparingen moeten voor een privé-huishouden of voor een landbouwer iets opbrengen en de omschakeling naar duurzame energie in huishoudens, ambacht en industrie moet de moeite waard zijn.
Ik ben echter helemaal niet tevreden over de door de rapporteur gekozen beleidsoptie voor de oplossing van de antropogene klimaatverandering. Hij vindt dat de bestaande fabrieken die CO2 uitstoten zonder meer door kerncentrales vervangen kunnen worden, omdat kernenergie een van de schoonste energiebronnen is en geen broeikasgassen uitstoot. Daar ben ik het niet mee eens. De technische vooruitgang van de laatste jaren heeft de duurzame energiebronnen veel efficiënter gemaakt en in plaats van de kernindustrie te steunen en zoveel middelen te geven, zoals de Gemeenschap duidelijk doet, zou men meer inspanningen moeten doen om het gebruik van duurzame energiebronnen te stimuleren. Kernenergie is misschien goedkoop, maar de lage prijs mag ons er niet van weerhouden nieuwe oplossingen te bedenken. De vele kerncentrales brengen ook veiligheidsproblemen voor het milieu met zich mee en het is een feit dat de uraniummijnen in Canada, Mexico en Afrika zeer slecht beheerd worden. De mijnen worden vaak onbewaakt achtergelaten, waardoor ze voor het naburige milieu een groot gevaar vormen.
Juist in de gebieden waar de uraniummijnen liggen woont de oorspronkelijke bevolking, die afhankelijk is van de natuur. Zij durven het wild niet langer te eten, omdat het door de verontreiniging misvormd is en zelf worden ze blootgesteld aan straling, waardoor veel mensen aan kanker sterven. Daarbij komen de problemen rond de verwijdering van kernafval. Er bestaan nog steeds geen goede methodes om het opgebrande afval op te slaan.
Het voorstel van de rapporteur om een energieheffing op EU-niveau in te voeren kan ik evenmin steunen. Ik vind het niet goed dat landen die verder willen gaan afgeremd worden door minder progressieve landen, alleen omdat er gemeenschappelijke oplossingen moeten zijn. Het fiscaal beleid mag geen EU-aangelegenheid worden. Het zou rampzalig zijn dat de Deense energieheffing door een harmonisatie bijvoorbeeld tot het Belgisch niveau verlaagd zou worden. Wat we nodig hebben is een systeem dat de minimumnormen steeds hoger legt en de eisen voor alle lidstaten verscherpt.
BSE
Truscott
Mijnheer de Voorzitter, hoewel ik het debat van gisteren over BSE en de daaruit voortgekomen resolutie toejuich, moet dit Huis niet vergeten welke prijs sommige mensen voor onachtzaamheden uit het verleden hebben betaald. Sinds 1995 zijn er in Groot-Brittannië tweeëntwintig mensen gestorven aan de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob, de menselijke tegenhanger van BSE. Vorige week vrijdag heb ik een ontmoeting gehad met de ouders en de vriend van een van de slachtoffers in mijn kiesdistrict. De heer en mevrouw Sinnott hebben vorig jaar mei hun 23-jarige dochter Nina verloren aan die nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob. Zij en andere ouders van kinderen die aan de ziekte zijn overleden, hebben recht op een verklaring.
De vorige regering heeft zich schuldig gemaakt aan bagatellisering van het probleem en sloeg de waarschuwingen van de Koninklijke Milieucommissie in 1979 alsook de aanbevelingen van het verslag-Southwood in 1989 in de wind. De familie Sinnott en de burgers hebben er recht op te weten wat er feitelijk is gebeurd. Het werk van het Parlement zou met een openbare enquête in Groot-Brittannië een vervolg moeten krijgen.

Bébéar
Als lid van de enquêtecommissie BSE en de Tijdelijke Commissie follow-up BSEaanbevelingen van het Europees Parlement wilde ik uw aandacht vestigen op een bijzonder punt van het dossier, nu 15 maanden werk is uitgemond in de aanneming van het verslag-Böge.
Wij hebben geleidelijk aan tal van vormen van disfunctioneren en tekortkomingen aan het licht gebracht. Dit uitputtende werk heeft het ons nu mogelijk gemaakt op Europees niveau een nieuwe strategie in te voeren, die onze burgers veiligheid waarborgt in alle stadia van de voedselketen, van diervoeders tot het eten op hun bord. Dat was absoluut noodzakelijk. Wij konden hieraan niet ontkomen. Alle productiesectoren en de consumenten hebben de zin van deze ophelderingsinspanningen goed begrepen.
Natuurlijk is er geen sprake van dat wij het in de toekomst hierbij moeten laten. Ieder van ons moet het werk voortzetten, vooral degenen die, net als ik, lid zijn van de "gevoelige" commissies (landbouw, volksgezondheid en dergelijke). De conferentie over de voedselveiligheid en de gezondheid van de consumenten, die over 12 maanden zal worden gehouden, zal nog een extra gelegenheid bieden om deze zeer strenge follow-up voort te zetten.
Maar laten we het niet te ver op alle terreinen gaan zoeken. Ik denk voornamelijk aan de industriële toepassingen, waarvan de procédés voldoende uitgetest en bekend zijn om nog gevaren voor de gezondheid van de gebruikers op te leveren. Ik kan u bijvoorbeeld de industriële toepassingen noemen die talgderivaten als grondstof gebruiken.
Het gaat om andere sectoren dan de levensmiddelenindustrie, bijvoorbeeld de farmaceutische en cosmetische industrie, sectoren die vallen onder industriële activiteiten als de productie van schoonmaakmiddelen, verfstoffen, smeermiddelen, of bijvoorbeeld openbare werken. Als er excessieve maatregelen zouden worden genomen, zouden zij onherroepelijk hierdoor worden getroffen.
Gezien de gevolgen daarvan voor de werkgelegenheid, moeten wij dus bijzonder waakzaam zijn bij de toepassing van de richtlijnen en voorkomen dat wij zondigen door een teveel aan voorzorgsmaatregelen, wanneer de gezondheid van de consument eenmaal met voor ons toereikende maatregelen is gegarandeerd.
Ik keur het verlag-Böge derhalve goed. Het moet voor het Europees Parlement de gelegenheid zijn om opnieuw te beantwoorden aan de verwachtingen van de Europeanen op het gebied van gezondheid en voeding. De dreiging van een motie van afkeuring heeft aangetoond dat ons toezicht op de Commissie bijzonder doeltreffend kan zijn.
Ik deel eveneens de mening van de rapporteur, wanneer hij zich ingenomen toont met de inspanningen van de Europese Commissie, die nog altijd gehouden is ons ieder halfjaar een periodiek en permanent verslag te zenden. Deze stappen gaan in de goede richting, ook al moet er nog heel wat werk worden verzet.

Berthu
Sedert het eerste verslag van het Europees Parlement over de gekkekoeienziekte, dat in februari 1997 is aangenomen, blijkt uit de ontdekking van een aantal massale fraudegevallen dat het embargo op het Britse rundvlees met ontstellend gemak is omzeild. Eind september schatte men dat meer dan 10.000 ton verboden vlees op de Europese markt was verhandeld en geconsumeerd. Deze fraude is temeer dramatisch, omdat tegelijkertijd vrijwel definitief is vastgesteld dat de veroorzaker van bovine spongiforme encefalopathie (BSE, ofwel de "gekkekoeienziekte" ) wel degelijk de soortgrenzen heeft overschreden en bij de mens de nieuwe vorm van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob heeft veroorzaakt.
Wat doen de Europese Commissie en de lidstaten in deze situatie? In de praktijk zijn de controles nog altijd ontoereikend, vooral bij het transport. Met name is het dogma van het ongecontroleerde verkeer van goederen (het zogenaamde "vrije verkeer" in het verhullende jargon van Brussel) zo sterk dat het de verdedigingsreacties verlamt. Het verslag van de Commissie follow-up van het Europees Parlement stelt in dat opzicht dat de maatregelen en controleactiviteiten van de lidstaten en van de Commissie, zoals deze in het kader van de interne markt mogelijk zijn, niet voldoende waren om het ontwijken van het embargo op het Britse rundvlees te voorkomen en dat de Commissie en de lidstaten daarom de volksgezondheid niet hebben kunnen vrijwaren van de verkoop van mogelijk besmet vlees.
Op dit moment (eind november 1997) heeft de Commissie nog altijd geen voorstel aan de Raad en het Europees Parlement voorgelegd om de controle aan de grenzen te verbeteren en er is zelfs nog geen verplicht meldsysteem voor alle vlees- en diertransporten uit het Verenigd Koninkrijk ingevoerd. Het is dus duidelijk dat de Commissie opnieuw het vrije verkeer van goederen op de interne markt vóór de gezondheid van de consumenten laat gaan.
Daarmee wil ik niet insinueren dat de Commissie op geen enkel gebied iets heeft gedaan. Zij heeft de werkzaamheden van de deskundigencomités transparanter gemaakt en een bepaalde wetgevingsactiviteit aan de dag gelegd, bijvoorbeeld voor de productie en het gebruik van dierlijk meel, het verbod op het gebruik van risicovolle producten in diervoeders en voedingsmiddelen voor de mens, evenals vrijwillige etikettering van rundvlees (wat vanaf 1998 in plaats van in het jaar 2000 verplicht zou moeten zijn).
Maar deze wetgevingsactiviteit zit klem tussen drie tegenstrijdigheden.
Eerste tegenstrijdigheid: zij weigert het dogma van totale opheffing van de controle aan de binnengrenzen ter discussie te stellen, zoals ik al heb gezegd; deze opheffing was echter een vergissing en dat zullen we op een dag toch moeten erkennen.
Tweede tegenstrijdigheid: zij is te zeer gebaseerd op het idee dat de macht van de Commissie vergroot, en het recht op zelfverdediging van de lidstaten verkleind moet worden om de gezondheidsrisico's te bestrijden. We vinden de weerslag hiervan bijvoorbeeld in de verbluffende wijziging van artikel 100 A, die aan de Europese Raad van Amsterdam is voorgesteld en door hem ook is aanvaard. Voortaan zouden de lidstaten, om nationale beschermingsmaatregelen betreffende bijvoorbeeld de gezondheid of het milieu te nemen, waarbij zij afwijken van de communautaire voorschriften (in het bijzonder dus het vrije verkeer) een verzoek moeten indienen dat aan zeer beperkende voorwaarden onderhevig is en waarvoor de Commissie alle ruimte heeft om er al dan niet mee in te stemmen. Zo zullen de lidstaten geen enkele autonome verdediging meer hebben tegen de apathie, de vooroordelen en het slechte functioneren van de Commissie, die zoals iedereen weet de belangrijkste obstakels vormden bij de aanpak van de affaire van de gekke koeien. Terwijl de Europese Raad van Amsterdam hieruit toch lering had moeten trekken en de betrekkingen tussen de Commissie en de lidstaten opnieuw in evenwicht had moeten brengen, is deze affaire daarentegen aangegrepen voor de overheersende gedachte dat eerstgenoemde een grotere rol moet worden toebedeeld en dat de andere nog wat meer de schuld moeten krijgen.
Derde tegenstrijdigheid: terwijl de Commissie probeert om via communautaire regelgeving het gevaar van andere epidemieën in de toekomst te bezweren, houdt zij tevens de voedingsbodem van epidemieën in stand door in haar programma Agenda 2000 het kader van een ultraproductieve landbouw voor te stellen, die zich richt op de laagste prijzen op de wereldmarkt. Wij van onze kant willen daarentegen een landbouw die de natuurlijke mechanismen in acht neemt en die de volkeren van Europa zonder enig gevaar van voedsel voorziet. Zo'n landbouw zal echter niet mogelijk zijn zonder erkenning van de legitimiteit van regionale preferentiezones in de toekomstige internationale handelsbesprekingen.
Daarom doen wij een beroep op de Europese Raad van 12 en 13 december aanstaande, die het programma Agenda 2000 zal bestuderen, om het landbouwhoofdstuk dat door de Commissie is voorgesteld, af te wijzen; wij vragen hem vastbesloten de richting van de communautaire preferentie in te gaan met het oog op wat men nu al de "Clintonronde" noemt; wij vragen hem het dogma van het opheffen van de controles aan de binnengrenzen te herzien en ten slotte doen wij een beroep op de volkeren van Europa om te weigeren de herziening van artikel 100 A te ratificeren en dus om deze zeer ernstige reden - die echter niet de enige reden is - het Verdrag van Amsterdam af te wijzen.

Crawley
Ik heb voor het verslag van de BSE-enquêtecommissie gestemd, omdat daaruit een belangrijk feit naar voren komt, namelijk dat er na het rampzalige verloop van de ziekte in Groot-Brittannië onder de vorige conservatieve regering, nu door de nieuwe Labourregering en door de Commissie maatregelen worden vastgesteld die ervoor moeten zorgen dat in het voedingsmiddelen- en landbouwbeleid de gezondheid en de veiligheid van de consument voortaan zijn gegarandeerd.

Cushnahan
Er is naar aanleiding van de BSE-crisis veel geschreven over de veiligheid van ons voedsel en wij in Ierland, waar de voedingsmiddelensector erg belangrijk is, volgen met belangstelling alle mogelijke initiatieven van de EU om het vertrouwen van de consument terug te winnen.
De Commissie is kort geleden met een voorstel gekomen waarmee primaire landbouwproducten onder de werkingssfeer van de bestaande Europese richtlijn voor productaansprakelijkheid (85/374/EEG) worden gebracht. Dit biedt consumenten de mogelijkheid tot vergoeding van schade veroorzaakt door ondeugdelijke primaire producten als vlees, granen, groente en fruit. Landbouworganisaties in Ierland zijn bezorgd over de mogelijke financiële gevolgen van dit voorstel voor hun leden. Consumentenbonden hebben erop gewezen dat het uitermate moeilijk is om een ziektegeval terug te voeren op een primair landbouwproduct. De Commissie wil dan ook een maatregel gaan invoeren die niet de onvoorwaardelijke steun geniet van de twee belangrijkste partijen op het punt van de voedselveiligheid, namelijk producenten en consumenten. Heeft de Commissie dan niets geleerd van de BSE-crisis? Voor een doeltreffende regelgeving is de steun van alle betrokken partijen onontbeerlijk.
In 1995 heeft de Commissie onderzoek gedaan naar de gevolgen van een dergelijk voorstel voor de landbouw. Zij verklaarde toen dat daaruit geen nadelige effecten naar voren waren gekomen. Ik wil de Commissie vandaag vragen de situatie nog eens nader te onderzoeken, alvorens de desbetreffende uitbreiding van de richtlijn inzake productaansprakelijkheid tot wet wordt verheven. De Commissie heeft in Ierland een Voedsel- en veterinair bureau opgericht. Dit onderzoek past goed binnen het takenpakket van deze nieuwe EU-instantie en ik doe hierbij een dringend beroep op de EU om op zeer korte termijn opdracht te geven tot een dergelijk onderzoek/rapport.
Het Voedsel- en veterinair bureau houdt zich vooral bezig met het toezicht op de inachtneming van de hygiënevoorschriften en van de voorschriften op fytosanitair en veterinair gebied, zowel binnen de EU als daarbuiten. Daarbij zal worden samengewerkt met de vele nationale keuringsdiensten van waren, waaronder ook de Food Safety Authority in Ierland. Ik roep de huidige Ierse regering op om de procedure voor de instelling van deze dienst te bespoedigen door het wetsvoorstel waarin haar bevoegdheden worden geregeld, door het Lagerhuis te loodsen. Bij de recente algemene verkiezingen heeft de Fianna Fáil-partij gezegd niets van dit orgaan te willen weten. Zij zouden niet op zo'n wijze met de volksgezondheid mogen omspringen, en daarbij ook nog eens de Ierse voedingsmiddelenindustrie in onzekerheid laten over de bevoegdheden die deze dienst moet krijgen.
In de voorstellen zoals die oorspronkelijk door enkele partijen zijn ingediend, had de dienst de bevoegdheid om bij bedrijven inspecties te verrichten en hun uiteindelijk boetes op te leggen als zij zich niet naar behoren aan de hygiënevoorschriften zouden houden. Fianna Fáil stelde zich daarentegen op het standpunt dat de verantwoordelijke minister van Volksgezondheid uiteindelijk zou moeten besluiten of een bedrijf al dan niet zou worden beboet. Consumenten zullen in een dergelijke procedure weinig vertrouwen hebben. Ministers kunnen immers onder druk worden gezet om van een boete af te zien. Ik roep de huidige regering op om vast te houden aan de onafhankelijkheid van de Food Safety Authority. Daarmee is op de korte termijn het vertrouwen van de consument en op de lange termijn de reputatie van de Ierse voedingsmiddelensector gediend.

Deprez
Sinds de instelling van de enquêtecommissie BSE heeft het Europees Parlement een werkelijk doeltreffende controle op de Commissie kunnen uitoefenen. Tot op heden hebben wij kunnen vaststellen dat de Commissie gevolg heeft gegeven aan de meeste aanbevelingen van het Parlement, door deze rechtstreeks toe te passen of door termijnen vast te stellen voor de tenuitvoerlegging ervan.
Er zijn nu al afspraken met de Commissie gemaakt voor halfjaarlijkse overzichten van de vorderingen. Er is aanzienlijke vooruitgang waargenomen en al waren de betrekkingen tussen het Parlement en de Commissie gespannen, het blijkt ten slotte dat zij voor beide partijen heilzaam kunnen zijn; ik mag hopen dat dat in de toekomst zo zal blijven.
Wij weten natuurlijk dat er nog grote meningsverschillen op bepaalde nauw omschreven punten bestaan, waarover wij duidelijk - en terecht - stelling nemen in onze resolutie, waaraan ik mijn steun wens te geven.
Het is immers van fundamenteel belang de gezamenlijke inspanningen voort te zetten samen met de Commissie, de Raad en de lidstaten die dit wensen, om de fouten in het verleden te verbeteren, de prioriteitenvolgorde enigszins te wijzigen en de volksgezondheid, en dus ook de veiligheid en kwaliteit van de producten centraal te stellen. Iedereen, of vrijwel iedereen, is het nu wel over dit basisbeginsel eens. Maar om dit doel te bereiken moeten we zorgen voor een werkelijke mentaliteitsverandering .
Deze verandering moet eerst plaatsvinden bij een aantal keuzes die wij op Europees niveau zullen moeten maken, vooral ten aanzien van de nieuwe technieken voor de productie en verwerking van de producten, of in de besluitvorming in verband met Agenda 2000.
Deze verandering moet ook tot uiting komen in de antwoorden die wij kunnen geven op talrijke vragen die door de BSE-crisis naar boven zijn gekomen: kunnen herbivoren gevoed blijven worden met dierlijk meel? Zo ja, kan dat meel dan werkelijk komen van de recycling van zieke dieren - of het nu om BSE gaat of om een andere dolheid? Zo niet, wat moet er dan met de karkassen van de vernietigde dieren worden gedaan? Zijn de kredieten voor onderzoek en sanitaire controles toereikend? Hoe kunnen we een doeltreffende controle garanderen van de boerderij tot aan de dis? Hoe kunnen wij de - legitieme - eisen van onze consumenten verenigen met bepaalde internationale verbintenissen die wij zijn aangegaan (hormonen, etikettering, genetisch gemodificeerde organismen enzovoort)?
Wij moeten een werkelijk permanent proces van waakzaamheid op gang brengen dat telkens wanneer wij een keuze moeten maken die gevolgen voor de volksgezondheid kan hebben in werking treedt, en ons ervan verzekeren dat al deze fundamentele vragen in een openbaar debat in elk van onze lidstaten worden besproken.

Ewing
De BSE-problematiek in het Verenigd Koninkrijk is in feite veroorzaakt door de handelwijze van de Britse regering onder Thatcher.
1.Voor de diervoederindustrie, die gul geld stortte in de partijkas van de Conservatieven, werd de regelgeving versoepeld. Zo hoefde op de zakken met diervoeder bestemd voor de boeren geen lijst van de ingrediënten te worden vermeld (terwijl dat zelfs bij het kleinste blikje bonen wel verplicht is).2.Voor destructiebedrijven werden de stringente voorschriften voor de verbrandingstemperatuur losgelaten. Commissaris Fischler stemde, tijdens een bijeenkomst met Allan Macartney en mij, in met het beginsel van een regionale opheffing van het exportverbod, maar zowel de Unionisten als de landbouworganisaties van Engeland en Schotland waren daartegen, omdat zij van mening waren dat Schotland en Engeland één lijn moesten trekken!Schots rundvlees is gewild op de Europese markten, maar Londen ligt dwars.

Lalumière
Wij hebben vandaag om meerdere redenen niet aan de stemming over de BSE-resolutie deelgenomen.
De eerste reden is dat de Fractie Europese Radicale Alliantie door de gehanteerde procedure niet bij de werkzaamheden van de Commissie follow-up, noch bij de uitwerking van het gemeenschappelijk voorstel binnen deze commissie was betrokken, in weerwil van de meest elementaire regels van de democratie. Door dit voldongen feit hebben wij onze stem niet kunnen laten horen en ons standpunt niet kunnen bevestigen, zoals wij in de tijdelijke enquêtecommissie BSE hebben gedaan.
De tweede en ongetwijfeld belangrijkste reden is dat deze tekst een zacht en "politiek correct" compromis weerspiegelt, dat ons Parlement niet tot eer strekt. Wij verzetten ons niet tegen de meeste punten die aan bod zijn gekomen, maar wij kunnen met onze stem niet instaan voor al wat is verzwegen. Vindt u het niet vreemd dat nergens melding wordt gemaakt van de bijzonder zware verantwoordelijkheid van het Verenigd Koninkrijk bij het beheer van de BSE-crisis, van de aarzelingen van de Raad en van sommige lidstaten om de wettelijke maatregelen die voor de bescherming van de volksgezondheid zijn vereist, goed te keuren of ten minste in acht te nemen, van het schandaal rond de fraudes met het ontduiken van het embargo, van de onzekerheden over de plaatsen waar mogelijk besmet dierlijk meel is opgeslagen? Vindt u het niet vreemd dat de slachtoffers van de nieuwe vorm van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob en hun families niet schadeloos zijn gesteld, terwijl wij toch zeker weten wie voor het ontstaan van de crisis verantwoordelijk is? Vindt u het niet inconsequent dat de resolutie nalaat te melden dat de Europese Commissie niet alle middelen die haar ter beschikking staan heeft benut om de schade te verhalen op het Verenigd Koninkrijk?
De derde reden is dat wij het ten zeerste betreuren dat het Parlement zijn ambities niet doorvoert en vandaag niet in staat is verder te gaan dan de analyse in het verslag-Böge en niet de werkelijk onvermijdelijke politieke en institutionele conclusies trekt. Voor het Europees Parlement was het nu of nooit om zich te doen gelden als onafhankelijk politiek orgaan dat de tegenstellingen kan overbruggen en de nationale druk kan weerstaan.
Ik wens er niettemin op te wijzen dat wij overigens blij zijn met de acties en initiatieven die de Europese Commissie reeds heeft genomen om een communautair beleid van voedselveiligheid te ontwikkelen en wij raden haar aan haar actie voort te zetten. Wij hopen dat de Raad haar inspanningen zal ondersteunen en dat het Parlement ook deelgenoot van dit elan wordt gemaakt.

Pailler
Ondanks een waar requisitoir enkele maanden geleden van de enquêtecommissie BSE tegen de verantwoordelijken van de crisis - onder wie de Britse regering en de Commissie - heeft de meerderheid van het Europees Parlement geweigerd een motie van wantrouwen tegen de Commissie aan te nemen en haar nog een termijn van enkele maanden gegeven.
Destijds zag onze fractie, die voorstander van de motie van wantrouwen was, in dit besluit van het Parlement een gebrek aan de noodzakelijke politieke wil om een helder en sterk signaal te geven aan de regeringen en de Commissie, die prioriteit aan de markt ten koste van de gezondheid hadden gegeven.
Ik erken dat men door de Commissie follow-up van de aanbevelingen van de enquêtecommissie positieve resultaten heeft kunnen behalen. De Commissie heeft inderdaad een reeks besluiten genomen die beantwoorden aan de aanbevelingen van het Parlement. Het verheugt mij met name dat er financiële middelen zijn vrijgemaakt voor de families die door de ziekte van Creutzfeldt-Jakob zijn getroffen.
Maar deze verbeteringen blijven technisch van aard en dringen niet door tot de kern van het probleem dat mede door de gekkekoeiencrisis aan het daglicht is gekomen. Ik bedoel het concept zelf van de Europese opbouw, die profijt en vrije concurrentie stelt boven volksgezondheid en de belangen van de veefokkers.
Dat is de eigenlijke reden waarom ik mij van stemming over de eindresolutie onthoud. Ook al wordt hierin akte genomen van de antwoorden van de Commissie en van haar tekortkomingen, men trekt niet volledig lering uit de gekkekoeiencrisis. De oriëntatie van de Commissie wat betreft de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid wordt geenszins ter discussie gesteld. Zij past in dezelfde logica als die van 1992 en dreigt opnieuw te leiden tot een overmatig intensieve landbouw die schadelijk is voor het milieu en de kwaliteit van de producten. Er moeten maatregelen van geheel andere omvang worden getroffen, zowel voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid als voor het verkeer van goederen, waarbij men meer rekening moet houden met het milieu en de gezondheid van de consumenten.

Souchet
De tijdelijke Commissie follow-up, die het van de enquêtecommissie heeft overgenomen, heeft zojuist haar werk afgerond en haar conclusies zijn verpletterend voor de Commissie. Deze beschikte al lange tijd over serieuze wetenschappelijke informatie over de hoge risico's van overdraagbaarheid van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob op de mens. De meest recente wetenschappelijke werken hebben deze analyse slechts bevestigd en de concept-eindresolutie die door de heer Böge is gepresenteerd, houdt hiermee natuurlijk rekening.
De Commissie moet derhalve streng worden gecontroleerd: dat is de eerste les die wij uit deze pijnlijke affaire moeten trekken. Op dit terrein heeft ons Parlement een legitieme rol te spelen. Het zou dit overigens met veel meer fermheid moeten doen en duidelijk de prioriteiten moeten bevestigen die voor iedereen moeten gelden. Zou de zorg om de volksgezondheid van de Europeanen niet als vanzelfsprekend de overhand moeten hebben boven de oude ideologische onderlinge verstandhouding die sommigen van onze collega's nog tot een betreurenswaardige zelfcensuur brengt? Moeten wij ons nog afsluiten voor de omvang van de verantwoordelijkheden van de Commissie in het BSE-dossier, onder voorwendsel dat wij in naam van de gedeelde federalistische ideologie de "objectieve geallieerde" die de Commissie zou zijn, niet mogen afvallen?
Dit toezicht op de Commissie door het Europees Parlement lijkt te meer onmisbaar daar de gekkekoeienaffaire de buitengewone gevoeligheid van Europese ambtenaren voor bepaalde vormen van druk aan de dag heeft gelegd. Teneinde niet het risico te lopen ook maar de geringste schaduw over de interne markt, de ratificatie van het Verdrag van Maastricht en de invoering van de Europese munt te laten hangen, hebben zij de prioritaire zorg die zij zouden moeten koesteren voor de gezondheid van de consumenten, naar het tweede plan verschoven.
Voor een strenge controle op de Commissie is het helemaal niet nodig het medebeslissingsrecht tot de landbouwuitgaven uit te breiden, zoals de compromisresolutie heeft voorgesteld; op dat punt zijn we het met de resolutie niet eens. Dit voorstel heeft niets met ons debat te maken. Er bestaan adequate controle-instrumenten. We moeten enkel de moed hebben hiervan gebruik te maken wanneer de verantwoordelijkheid van de Commissie duidelijk is vastgesteld, zoals met dit dossier het geval is.
Wij kunnen het alleen maar betreuren dat slechts 118 afgevaardigden het voorstel dat hier in het afgelopen voorjaar door Philippe de Villiers is gedaan, hebben gevolgd door voor de motie van wantrouwen tegen de Commissie te stemmen als gevolg van het zeer ernstige disfunctioneren dat door de enquêtecommissie van ons Parlement aan het licht is gebracht.
Wij mogen onze druk dan ook niet verminderen. Daarom hebben wij via onze collega Édouard des Places aangegeven dat wij met de grootst mogelijke aandacht de ontwikkeling van dit dossier gaan volgen en dat wij de verantwoordelijkheid van de Commissie in de plenaire vergadering van de maand november 1998 ter discussie zullen stellen door een nieuwe motie van wantrouwen in te dienen, als zij op dat moment niet de absoluut noodzakelijke hervormingen heeft doorgevoerd.
Het verheugt ons te kunnen vaststellen dat de Fractie de Groenen in het Europees Parlement, die de motie van wantrouwen in het voorjaar niet had gesteund, ditmaal ons voorstel heeft overgenomen. Deze waakzaamheid bij de controle zal iedereen ten goede komen en zal ons Parlement in staat stellen op legitieme en doeltreffende wijze op een terrein dat werkelijk onder zijn bevoegdheden valt, op te treden.

Titley
Ik steun deze verslagen van de speciale BSE-enquêtecommissie van het Parlement, omdat zij naar mijn mening voortreffelijk werk heeft verricht voor de burgers wier belangen wij hier horen te vertegenwoordigen.
Dankzij de druk die het Parlement heeft uitgeoefend, kunnen wij nu inzage krijgen in vertrouwelijke documenten, is het toezicht op het voedingsmiddelenbeleid losgekoppeld van andere onderdelen van de Commissie, wordt er gewerkt aan nieuwe regelgeving om de kwaliteitscontroles te verbeteren en hebben wij de steun van de Commissie voor meer zeggenschap voor dit gekozen Huis bij de landbouwwetgeving.
Dit laatste punt is een van de belangrijkste ontwikkelingen die uit de trieste geschiedenis van de BSE-crisis zijn voortgekomen. Als dit Parlement in het verleden nauwer bij het landbouwbeleid was betrokken en meer inzicht in het beleid had gehad, zouden wij onderhand wellicht tot een Europees landbouwbeleid gekomen zijn, dat niet zo geldverslindend zou zijn en ten minste evenveel rekening zou houden met consumenten als met producenten.
Het is het geld van de belastingbetaler waarmee de torenhoge subsidies voor de Europese landbouw worden gefinancierd. Het is de hoogste tijd dat eens goed naar hun belangen wordt gekeken. Want voor al het geld dat zij daaraan bijdragen, mogen zij toch op z'n minst verwachten dat hun voedsel veilig is.
Verslag-Menrad (A4-0354/97)
Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben een verslag aangenomen over de participatie van werknemers bij de besluiten die hen aangaan. Maar in Frankrijk heeft dat vandaag de dag geen enkele zin meer. De officiële vakbonden, die steeds minder representatief zijn, zijn alleen maar goed om iedere concurrentie te laten verbieden. Over enkele dagen zullen de verkiezingen van de "prud'hommes" plaatsvinden, die belast zijn met de rechtspraak in arbeidsgeschillen. Alle werknemers, of zij nu lid van een vakbond zijn of niet, hebben volgens de wet actief en passief kiesrecht. De werkelijkheid is echter geheel anders. De profiteurs van de officiële vakbonden willen de kandidaten van wie zij vermoeden dat zij sympathie koesteren voor het Front national, dat toch de belangrijkste arbeidsmacht in Frankrijk vormt, verbieden zich kandidaat te stellen. Daartoe wordt geen enkele manoeuvre, geen enkel gesjoemel en geen enkele laaghartigheid geschuwd. Mevrouw Aubry, de minister, schendt de plichten van haar functie met een ongehoorde partijdigheid: om de termijnen voor ongeldigverklaring te verlengen, antedateert haar kabinetschef een rondschrijven in strijd met de bepalingen van de Staatscourant. De prefecten laten alleen de onafhankelijke lijsten opnieuw onderzoeken en niet de overige. Rechtbanken vellen vonnissen zonder enige termijn te stellen, zonder ook maar de verdediging op te roepen; zij schenden de grondwet, de wet en alle algemene rechtsbeginselen. Het is een echt ambtsmisdrijf dat met name het kantongerecht van Evry en rechter Camille Lignières van de rechtbank van Bobigny hun bevoegdheden te buiten gaan en uitspraken doen over inhoudelijke zaken, kandidaten schrappen wegens vermeende politieke sympathieën en dit alles op verzoek van de communistische vakbond CGT, waarvan alle secretarissen-generaal zitting hadden in het partijbureau van de communistische partij. Een dergelijke schending van het recht, zo'n cynisme, zo'n arrogantie hebben wij in geen dertig jaar gezien.

Caudron
Het verslag dat onze collega ons voorstelt is op zijn minst onthullend voor de culturele diversiteit van Europa. De invoering van een minimaal participatiestelsel van de werknemers is moeilijk. Men kan het gebrek aan ambitie van deze tekst betreuren, maar deze is het resultaat van twee belangrijke culturele factoren: de taal en de relatie tussen werkgevers en werknemers, die in de loop der tijd tot stand zijn gekomen.
De verschillen in deze relatie zijn erg groot. Het is hier niet de aangewezen plaats om een lijst op te stellen en te verspreiden van de goede en slechte punten voor elk van de lidstaten, althans niet in dit stadium. Een ding lijkt me echter belangrijk: de erkenning door het Europees Parlement en de Europese Unie van onderhandelingen en van de noodzaak de basis te leggen op grond waarvan de werknemers zich kunnen uiten.
Ik maak me niet teveel illusies: dit debat is beladen met ideologie. Ik ben een socialistisch afgevaardigde en ben van mening dat men door de participatie van de werknemers de grote liberale markt die men ons oplegt, moet kunnen reguleren en in een andere richting buigen. Nogmaals: de mondialisering van de economie moet met en voor de burgers, die ook werkenden zijn, plaatsvinden.
" Mijne heren kruisvaarders van het ultraliberalisme" : het gewicht van de werknemers en hun verantwoordelijkheid in het productieproces vergroten gaat samen met groei. Voor mij geldt dat nu overigens als een van de voorwaarden. Het ultraliberalisme "vermorzelt" de democratie. Het zorgt voor ellende, naast rijkdom voor enkelen. En daarom zal ik blijven strijden voor de waardigheid van de werknemer, de burger, tegen het totalitarisme van het geld dat men iedereen, en vooral de zwaksten, wil opleggen!

Skinner
De labourafgevaardigden in het Europees Parlement hebben bezwaar tegen bepaalde onderdelen van het verslag-Menrad over de conclusies van de deskundigengroep "European Systems of Worker Involvement" (verslag-Davignon).
Wij vinden het mechanisme van verplichte raadpleging een onacceptabel onderdeel van dit overigens op basis van vrijwilligheid opgezette traject voor de totstandbrenging van een Europese vennootschap.
In het licht hiervan hebben wij tegen paragraaf 9 (oorspronkelijke tekst) en amendement 4a (nieuwe tekst) gestemd, die de invoering van sancties beogen.
Verslag-Hernandez Mollar (A4-0353/97)
Ahlqvist en Wibe
Wij hebben bezwaren tegen drie paragrafen van het verslag. In paragraaf 10 wordt de lidstaten in het algemeen gevraagd om de totale belastingdruk voor individuen te verlagen door minder belasting op arbeid en meer belasting op de consumptie op het gebied van milieu en energie te heffen. Dit is een te algemene en ondoordachte eis, waar wij niet achter kunnen staan.
Voorts worden in paragraaf 23 algemene eisen gesteld aan een grotere flexibiliteit op de arbeidsmarkt en op de markt voor goederen en diensten. Zonder deze flexibiliteit is het niet mogelijk de huidige niveaus van de sociale bijdragen te handhaven, zegt men. Het is hoe dan ook ondoenlijk om aan een dergelijk abstract geformuleerde eis te voldoen.
In paragraaf 24 wordt de betekenis van de EMU voor de werkgelegenheid onderstreept. Het tegendeel is echter waar: de EMU zal harde slagen toebrengen aan regio's die al achterop geraakt zijn en burgers zullen tot extra mobiliteit worden gedwongen voor het vinden van werk.

Correia
Werkloosheid en sociale uitsluiting vormen twee van de grootste problemen waarmee de lidstaten van de Europese Unie te kampen hebben. Deze problemen dienen opgelost te worden, aangezien anders niet alleen een van de belangrijkste pijlers waarop de constructie van het nieuwe Europa rust aan geloofwaardigheid zal inboeten, maar ook de sociale en economische samenhang en de solidariteit tussen de lidstaten.
Het feit dat onlangs in het Verdrag van Amsterdam een hoofdstuk is opgenomen over de werkgelegenheid is een belangrijke mijlpaal voor de vaststelling van een gecoördineerde strategie tussen de lidstaten die erop gericht moet zijn een hoog werkgelegenheidspeil te bereiken. Maar behalve de opname van zo'n hoofdstuk in het Verdrag is het van belang dat er nu reeds concrete en kwantificeerbare doelstellingen gedefinieerd worden met praktische toepassingsmogelijkheden op Europees, nationaal en regionaal niveau. Voorts dienen de regeringen hun bereidheid te tonen die doelstellingen te verwezenlijken, zoals dat ook gebeurd is met de convergentiecriteria.
Ik heb met dankbaarheid kunnen vaststellen dat er zich onder de verschillende door de heer Hernández Mollar gepresenteerde voorstellen met specifieke betrekking tot de territorialiteitspacten voor de werkgelegenheid een aan de Commissie gerichte uitnodiging bevond om prioriteit te geven aan projecten in de perifere en ultraperifere regio's die zich ten doel stellen duurzame werkgelegenheid te scheppen, waarbij de onderscheidenlijke sociale partners op gelijke voet met elkaar samenwerken.
De Autonome Regio Madeira en Azoren zijn bijzonder geschikte regio's voor het promoten van lokale initiatieven voor werkgelegenheid, in het bijzonder op het gebied van toerisme, milieu, kunstnijverheid en atypische arbeid. Of deze initiatieven uitgevoerd kunnen worden hangt af van de financiële steun van de structuurfondsen. Dat er initiatief genomen moge worden en vernieuwend gedacht.

Fourçans
Aan de vooravond van de top van Luxemburg over de werkgelegenheid ben ik globaal genomen tevreden met het verslag van de heer Hernandez Mollar.
Ik ben het volledig met hem eens wanneer hij nadrukkelijk stelt dat groei een noodzakelijke voorwaarde is, maar dat dit niet meer voldoende is voor het scheppen van banen in Europa. Groei moet gepaard gaan met structurele maatregelen die de arbeidsmarkt versoepelen.
Het welslagen van onze onderneming zal overigens afhankelijk zijn van een grotere coördinatie van het begrotingsbeleid, maar ook van het fiscale beleid op Europees niveau, waarmee getracht moet worden zoveel mogelijk concurrentieverstoringen als gevolg van discriminatoire fiscale maatregelen te voorkomen.
Ik onderschrijf de noodzaak om in het kader van de arbeidsmarkt van passieve op actieve maatregelen over te stappen om de initiatiefzin te bevorderen en te strijden tegen de demotivatie van de werknemers, die ook een verklaring vormen voor onze hoge werkloosheidscijfers.
Ik wens daarentegen de woorden van de rapporteur op twee punten wat af te zwakken:
ik ben voorstander van een verlaging van de belastingdruk op werk; maar om werkelijk doeltreffend te zijn mag een dergelijke maatregel niet worden vertaald in een overdracht van een belasting naar andere heffingen, zoals de indirecte belastingen; het is in dit opzicht juist de openbare en sociale uitgaven in het algemeen te beperken om geen grotere tekorten te veroorzaken; -wat betreft de doelstellingen voor het aantal banen, lijkt het me moeilijk een parallel te trekken tussen de criteria van economische convergentie en de werkgelegenheidscriteria. Het scheppen van banen kan niet op dezelfde wijze worden gekwantificeerd als de verlaging van de begrotingstekorten. Men kan deze gegevens daarentegen wel als referentie-indicatoren beschouwen om de statistische vergelijking in Europa te vergemakkelijken.Met uitzondering van de genoemde twee punten zal ik instemmen met het verslag van de heer Hernández Mollar.

Holm, Lindholm en Schörling
Het verslag is voor ons een teleurstelling. Het is natuurlijk goed dat er onderzocht wordt hoe wij meer arbeidsplaatsen in de EU-landen kunnen scheppen, maar helaas wordt er niets gezegd over hoe wij moeten zien te voorkomen dat er arbeidsplaatsen verdwijnen, met name binnen de openbare sector. Helaas betekent het beleid van de EU, door het streven naar een Economische en Monetaire Unie, dat er veel arbeidsplaatsen binnen de openbare sector verloren gaan, daar waar veel vrouwen werkzaam zijn. In het verslag ontbreekt een analyse op dit gebied volledig.
Wij kunnen niet instemmen met de paragrafen 3, 4 en 24, die betrekking hebben op de noodzaak het economisch beleid op EU-niveau te voeren. Wij vinden dat dit niet een manier is om meer arbeidsplaatsen te scheppen, vooral omdat onder andere de economische structuur van de lidstaten onderling zo ontzettend verschilt.
Uiteraard bevat het verslag ook positieve punten, onder andere het dringende verzoek de werkloosheid onder de jeugd te onderzoeken en voorstellen te doen die de lidstaten kunnen gebruiken om de jeugdwerkloosheid aan te pakken. Van belang is ook de belastingverschuiving, die inhoudt dat de belasting op arbeid wordt verlaagd terwijl de belasting op energie en grondstoffen wordt verhoogd, hetgeen de "groene" partijen in de lidstaten voorstaan. Werktijdverkorting is eveneens een goede manier om de werkloosheid te verminderen.

Lienemann
Ik onthoud me van stemming over het verslag van de heer Hernández Mollar, omdat het macro-economisch vraagstukken buiten beschouwing laat, terwijl die toch voor de werkgelegenheid van doorslaggevend belang zijn.
De convergentiecriteria, deze absolute en blijvende verplichtingen sinds het stabiliteitspact, beroven Europa van een economische opbloei die onmisbaar is om de massawerkloosheid terug te dringen. Werkgelegenheid blijft het gevolg van in de eerste plaats financiële en monetaristische keuzes. Het gevaarlijke recente besluit van de centrale banken om de rente te verhogen getuigt helaas hiervan.
Het verslag belicht de dringende noodzaak van een Europees groeibeleid onvoldoende: groei door een opleving van de investeringen, waarbij substantiële Europese kredieten worden toegekend om het programma van grote werken te lanceren, dat de Commissie al in 1993 had voorgesteld en dat nog altijd niet wordt uitgevoerd; groei door de opleving van de consumptie, de achilleshiel van onze landen, waarbij wij ons belastingstelsel moeten herzien en het loonbeleid ondersteunen.
Niets zal er mogelijk zijn zonder een heroriëntatie van kapitaal naar werk, zonder een Europese belastingheffing op de kapitaalbewegingen, zonder een verlaging van de BTW op de eerste levensbehoeften en op bepaalde werkscheppende of veelbelovende sectoren.
Ten slotte bevestigt het verslag niet krachtig genoeg onze vastbeslotenheid om een halt toe te roepen aan de huidige sociale deregulering. Europa heeft een echte "sociale convergentie" nodig, zoals het Europees beginsel van een gegarandeerd minimumloon, de wettelijke 35-urige werkweek in het jaar 2000, de verlaging van de maximale arbeidsduur enzovoort. Het recente conflict van de chauffeurs in Frankrijk toont duidelijk de risico's van sociale dumping, van een open markt zonder gemeenschappelijke sociale normen.
Als de top van Luxemburg geen onmiddellijk operationele besluiten voor de werkgelegenheid neemt, geen minimaal wetgevingskader, geen stimuleringspact, kan Europa de automatische overgang op de euro niet aanvaarden. Want een Monetaire Unie zonder een versterkt politiek Europa, zonder dat het sociale Europa werkelijkheid wordt, is een groot risico voor de toekomst. Wij zullen een verwaterd Europa krijgen, een Europa dat machteloos staat tegenover de werkloosheid en ver van de aspiraties van de volkeren af staat.
Verslag-Izquierdo Collado (A4-0324/97)
Müller
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen de handhaving van een Cohesiefonds in dit verslag gestemd omdat ik van mening ben dat het - als we op 1 januari 1999 de Monetaire Unie hebben - niet meer gerechtvaardigd is om landen te subsidiëren die niet tot de Monetaire Unie behoren. Ik vind het vooral met het oog op de uitbreiding naar het Oosten belangrijk dat we hier geld besparen dat we dringend nodig hebben voor de uitbreiding naar het Oosten en deze 3 miljard ecu per jaar kunnen heel goed worden gebruikt voor de uitbreiding naar het Oosten. Overigens vind ik ook dat het in het nadeel is van de toekomstige nieuwe lidstaten in Midden- en Oost-Europa als we landen blijven subsidiëren die niet tot de Monetaire Unie behoren, terwijl tegelijkertijd de toekomstige nieuwe lidstaten geen gebruik kunnen maken van dit Cohesiefonds. Daarom heb ik in tegenstelling tot de meerderheid van mijn fractie tegen dit amendement voor de handhaving van een Cohesiefonds gestemd.

Pinel
Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat door de heer Izquierdo Collado is gepresenteerd, concentreert zich op het formuleren van voorstellen om de huidige werking van het communautaire beleid ten behoeve van een grotere economische en sociale samenhang te verbeteren. Ongetwijfeld wordt in dit verslag terecht onderstreept dat het noodzakelijk is het additionaliteitsbeginsel in stand te houden, de communautaire initiatieven die tot op heden te versnipperd zijn meer te concentreren, aandacht te hebben voor de steeds talrijker situaties van onzekerheid en uitsluiting, voor een groter respect voor het milieu en voor meer steun aan het middenen kleinbedrijf. Ten slotte passeert nog even het thema van het misbruik met subsidies de revue.
Onze instemming met deze punten mag echter niet doen vergeten dat wij het kruiperige federalisme dat dit verslag kenmerkt, afwijzen. De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten kan niet instemmen met de geloofsbelijdenis die de heer Izquierdo Collado voor het altaar van de Monetaire Unie aflegt, die naar zijn mening heilzaam kan zijn voor het hele Europese grondgebied op voorwaarde dat zij gepaard gaat met een nauwe economische coördinatie tussen de lidstaten. Ja, wij wijzen iedere afwijking in de richting van een enkele Europese regering af, waarop men ons nu via de economische benadering voorbereidt. En wij weigeren tegelijkertijd iedere propaganda in die zin.
Bovendien wordt in dit verslag als om het hardst ervoor geijverd de samenwerking met de regionale en lokale autoriteiten aan te moedigen om het gras onder de voeten van de naties weg te maaien. De enige ware gesprekspartners van de Europese instellingen moeten voor ons de lidstaten blijven, uit wier vastberaden wil zij hun legitimiteit putten.
Maar de financiële voorstellen in het verslag maken tevens de onaangename indruk dat men welhaast iedereen tevreden wil stellen, hetgeen overduidelijk tegenstrijdig is aan de verklaarde wens versnippering van de acties tegen te gaan. Meer kredieten voor de steden. Meer kredieten voor de informatiemaatschappij. Meer kredieten voor onderzoek. Meer kredieten voor de cohesiefondsen, enzovoort. Het is dan ook begrijpelijk dat het begrotingskader van Agenda 2000 in het verslag als te bescheiden wordt omschreven.
De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten meent dat we moeten waken voor iedere vermenging van gemeenschappelijk en structureel beleid en zou het waarderen indien de Gemeenschap haar financiële inspanningen concentreert op het gemeenschappelijk en cohesiebeleid, het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het gemeenschappelijk visserijbeleid. Laat zij bijvoorbeeld vermijden zich met teveel zaken bezig te houden in het labyrint van de stedelijke gebieden, waar zij veroordeeld zou worden tot een ondoelmatige versnippering van activiteiten. Voorshands zult u begrijpen dat onze fractie om al deze redenen zich niet anders dan tegen dit verslag kan uitspreken.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde uitleg verschaffen over mijn stem betreffende amendement 16 op paragraaf 51, waar sprake is van het beleid ten behoeve van de eilanden in de Egeïsche Zee.
Ik heb tegen het amendement van de heer Ephremidis gestemd, omdat het beleid voor de eilanden, waar wij natuurlijk mee instemmen en dat ook in het Verdrag is opgenomen, elders in het verslag van de heer Collado wordt behandeld. Mijn stem betekent absoluut niet dat ik het oneens ben met de toepassing van een geïntegreerd beleid van de Europese Unie. Een dergelijk beleid heeft tot doel gelijke ontwikkelingskansen te bieden aan alle eilanden van de Europese Unie, met inbegrip van de eilanden van de Egeïsche Zee. Alleen met deze speciale steun kunnen onze eilanden op voet van gelijkheid deelnemen aan de Europese eenmaking.

Ahlqvist en Wibe
Het verslag is erg veelzijdig. Er wordt een aantal zeer goede eisen in gesteld, maar het verslag bevat helaas ook enkele beweringen waar wij het niet mee eens zijn. Wij geloven absoluut niet dat een gemeenschappelijke munteenheid gunstige gevolgen zal hebben voor alle regio's in de EU.
In overweging E van het verslag wordt een belangrijke uitspraak gedaan, namelijk: hoewel de verschillen tussen de lidstaten kleiner zijn geworden, zijn de inkomensverschillen tussen de regio's praktisch ongewijzigd gebleven, terwijl de verschillen in werkloosheidspercentages zijn toegenomen. Gezien deze resultaten is er reden te over om ons af te vragen welk nut het cohesiebeleid heeft.
Wij denken evenmin, zoals beweerd wordt in paragraaf 14 van het verslag, dat een liberalisering van de vervoeren telecommunicatiesector automatisch voordelen voor de consument en het bedrijfsleven met zich mee zal brengen. Dereguleringen blijken de zwakkeren in een samenleving doorgaans het hardst te treffen.
Wij stemmen ook niet in met paragraaf 31 van het verslag, wat betreft het voorkomen van pogingen om het structuurbeleid opnieuw tot nationaal beleid te maken. Wij denken juist dat een groot deel van het regionaal beleid vereenvoudigd kan worden als de lidstaten dit weer zelf opstellen.
Het belangrijkste vraagstuk voor ons is echter de toekomst van doelstelling 6. Het is spijtig dat het verslag niet op dit onderwerp ingaat. Wij zullen blijven vasthouden aan het huidige niveau van de financiële steun voor het gebied waar doelstelling 6 zich op richt, namelijk de arctische en subarctische regio's, en ervoor pleiten dat de criteria voor de genoemde regio's ongewijzigd blijven. Wij willen er met nadruk op wijzen dat hiervoor belangrijke toezeggingen aan de noordelijke regio in Zweden zijn gedaan in verband met het referendum. Deze beloftes moeten nagekomen worden.

Andersson, Hulthén, Lööw en Waidelich
Wij willen de rapporteur bedanken voor het goed uitgewerkte verslag. Wij willen met deze stemverklaring het belang onderstrepen van de handhaving van de financiële steun voor het gebied dat onder doelstelling 6 valt, ook in het geval de structuurfondsen gewijzigd worden. Wij willen verder de noodzaak benadrukken van een grondige controle op de financiële steun die momenteel aan de landbouw- en visserijsector wordt gegeven.

Bernardini
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de economische en sociale samenhang is per definitie de vertaling van een hang naar solidariteit van de rijkste landen met de armste. Welnu, het uitstekende verslag van onze collega legt de lacunes bloot, ernstige lacunes in het vooruitzicht van Agenda 2000.
Al zijn de inkomensverschillen tussen de lidstaten in tien jaar afgenomen, de verschillen tussen de regio's zijn vrijwel onveranderd gebleven. Erger nog, de werkloosheid is in de armste regio's van 17 tot 22 % toegenomen! Wat moeten we hieruit dus concluderen? Uiteraard een slechte coördinatie van de talrijke communautaire beleidsvormen. Zo'n coördinatie blijkt echter absoluut noodzakelijk als wij de uitbreiding willen doen slagen.
Agenda 2000 bevat een aantal pistes; hierover moet met de betrokkenen worden nagedacht. Laat men ons niet komen vertellen dat we het aantal structuurdoelstellingen moeten verminderen; dat zou enkel tot gevolg hebben dat voor steun in aanmerking komende regio's die hieraan ook behoefte hebben, worden uitgesloten. De verschillen zouden dan nog groter worden. Er is samen met de economische en politieke verantwoordelijken - ik leg hierop de nadruk - een aandachtig en nauwgezet onderzoek nodig naar wat er in de regio's gaande is om gezamenlijk oplossingen te vinden.

Cellai
In de afgelopen jaren is de doelstelling van de economische en sociale samenhang nagestreefd dankzij een goed project en een bepaalde politieke wil, waardoor een constante ontwikkeling van de Europese regio's in de hand werd gewerkt. Desondanks zijn de regionale verschillen binnen de Europese Unie en de afzonderlijke staten toegenomen. De kloof tussen rijkere en armere regio's is met circa 7 procent toegenomen.
Uit bestudering van de officiële documenten kan afgeleid worden dat er een gebrek aan samenhang is, een gebrek aan coördinatie van veel communautaire beleidslijnen met betrekking tot de doelstelling van de versterking van de samenhang. Er dient meer samenhang te komen tussen het regionaal beleid en de andere beleidsvormen van de Unie, want ondanks dat er aanzienlijke bedragen in het kader van de structuurfondsen worden vrijgemaakt, zitten we op een dood spoor: het is echt niet gezegd dat kwantiteit en kwaliteit hand in hand gaan.
Het succes van het beleid van economische en sociale samenhang moet niet alleen gemeten worden op grond van de tot stand gekomen infrastructuur, maar ook door te kijken naar de mate van economische convergentie, naar de ontwikkeling van productiviteit en menselijke hulpbronnen. Ook de werkgelegenheidsstatistieken spelen een rol: laten we dus bedenken dat we in de afgelopen tijd voortdurend terrein hebben verloren in de strijd tegen de werkloosheid.
Het is nuttig eraan te herinneren dat het cohesiebeleid, dat bedoeld is om te helpen bij de aanpassing van structureel zwakkere regio's, een goede aanvulling vormt op de ene markt, want het biedt een zeker tegenwicht voor het negatieve effect dat de regels van een open markt sorteren en het zou de inkomensverschillen tussen de staten moeten versmallen. Als mettertijd ook nog nieuwe landen als volwaardig lid tot de Europese Unie toetreden, zal de ontwikkelingskloof binnen onze Unie nog groter worden dan momenteel het geval is. Hierdoor zal de economische en sociale samenhang nog meer op de helling komen te staan.
In verband met al deze feiten wordt het hoog tijd dat er een nauwere samenwerking tussen Parlementsleden, regeringen, Europese commissarissen, en vertegenwoordigers van plaatselijke overheden komt, via een grotere betrokkenheid van de regio's en plaatselijke partners, om langs die weg de doelmatigheid van het beleid van economische en sociale samenhang aanzienlijk op te trekken.
Als we niet in gezamenlijk overleg optreden, zullen de ambities van de Europese Unie voor de twintigste eeuw fors gefrustreerd worden en dan zal de Unie onverbiddelijk op verbrokkeling afstevenen.
Samenhang kan tot stand gebracht worden als men een nieuwe opvatting van solidariteit en intracommunautaire eenheid weet te produceren. Pas dan kunnen we erop rekenen dat de Europese Unie niet afglijdt naar een grote vrijhandelszone.

Caudron
Ik ben het met de kern van de zorgen van onze collega eens. Dit verslag is openhartig en goed opgesteld. Goed werk, dus.
Ik kan me volledig vinden in de zorg om de technologische niveaus van de verschillende regio's te harmoniseren. Ik mag hopen dat dit aspect door het Europees Parlement en de Commissie zal worden gesteund. De algemene filosofie van het verslag is goed: het is noodzakelijk de taak van de Europese Unie om de regio's en de lidstaten structureel aan te passen opnieuw te bevestigen.
Wil de uitbreiding van de Unie een succes worden, dan moet met deze prioriteiten rekening worden gehouden. Daartoe moeten wij de cohesiefondsen handhaven en versterken. Door ons teveel op de interne en wereldmarkt te concentreren, verliezen wij de politieke dimensie van dit bouwsel, dat haar grondleggers zo na aan het hart lag.
De rapporteur vraagt om meer rekening te houden met de lokale overheden bij de verwezenlijking van de doelen die er zijn vastgesteld. Ik keur deze richting goed, want zo'n partnerschap zou de voorgestelde acties beter op de door de lokale actoren beleefde werkelijkheid afstemmen. Het zou ook het engagement van de Europese Unie in de regio's die vitale behoeften hebben, zichtbaarder maken. Het imago van de Unie zou hierdoor worden versterkt en verbeterd.
De Europese Unie moet verenigd en coherent zijn, wil zij sterk tegenover de nieuwe uitdagingen staan. Door regio's min of meer links te laten liggen, loopt men het risico van een splitsing, wat voor de toekomst schadelijk zou zijn.
We mogen dit idee en deze noodzaak niet uit het oog verliezen, wanneer wij de hervorming van de structuurfondsen bestuderen.

Donnay
Ik wil mijn goedkeuring van het verslag van de heer Izquierdo Collado graag toe lichten, want het gaat over een onderwerp dat mij voor de toekomst van de Unie van wezenlijk belang lijkt, namelijk de economische en sociale samenhang.
Met het eerste driejaarlijkse verslag over de economische en sociale samenhang heeft men de hardnekkige grote verschillen tussen de vijftien lidstaten van de Europese Unie duidelijk kunnen aantonen, ondanks de erkende doeltreffendheid van het structuurbeleid dat al meerdere jaren wordt gevoerd. Het onderstreept ook het gebrek aan coördinatie dat tussen de verschillende communautaire beleidsvormen ten aanzien van het cohesiedoel kan blijven bestaan.
Het verslag van de heer Izquierdo Collado volstaat niet met een analyse van deze conclusies, maar gaat verder door de toekomstige hervorming van de structuurfondsen in de optiek van de twee grote uitdagingen van de komende jaren te plaatsen, namelijk de uitbreiding en de Europese munt. Bovendien wordt op basis hiervan een aantal aanbevelingen voor de toekomst van de samenhang uitgewerkt.
Ik heb het verslag van de heer Izquierdo Collado gesteund want ik ben er net als hij van overtuigd dat de economische en sociale cohesie een van de prioriteiten van de Europese Unie moet blijven en dat hiervoor substantiële middelen moeten worden uitgetrokken. Hiermee moet bij het opstellen van de toekomstige financiële vooruitzichten van de Unie, evenals bij de vaststelling van de overige communautaire beleidsvormen, rekening worden gehouden.
Immers, als er specifiek beleid wordt gevoerd uit hoofde van de economische en sociale samenhang, dan moet men niettemin ook een synergie met alle overige communautaire beleidsvormen ontwikkelen. Of het nu gaat om beleid op het gebied van onderzoek en ontwikkeling, transport, communicatie of mededinging, al deze beleidsvormen kunnen bijdragen tot de verwezenlijking van het doel van samenhang dat in het Verdrag betreffende de Europese Unie is vastgelegd.
Omdat het structuurbeleid uiteraard het instrument bij uitstek voor de samenhang blijft, zal de komende hervorming natuurlijk zeer aandachtig door alle actoren in de Unie worden gevolgd. De heer Izquierdo Collado werkt in zijn verslag een aantal prioriteiten uit die ik over het algemeen kan onderschrijven.
Maar ik wil er enkel aan toevoegen dat het me noodzakelijk lijkt dat de Europese Commissie ons op de kortst mogelijke termijn uitvoerige en nauwkeurige voorstellen hieromtrent meedeelt, zowel wat betreft de vaststelling van de nieuwe doelstellingen, als de "fasing-out" of de ontwikkeling van het partnerschap, opdat wij deze met alle aandacht die zij verdienen, en niet in grote haast, kunnen bestuderen.

Hatzidakis
Tijdens de hoofdelijke stemming over amendement 16 van de GUE/NGLFractie heb ik mij onthouden. Dit betekent echter niet dat volgens mij de eilanden van de Egeïsche Zee geensteun behoeven. Integendeel!
De paragraaf waar hier sprake van is, betreft artikel 227, lid 2, van het Verdrag van Amsterdam en daarin wordt geen gewag gemaakt van de eilanden in de Egeïsche Zee. Dientengevolge zou hier een dergelijk standpunt van het Parlement zinloos zijn.
Bovendien wordt in paragraaf 52 uitdrukkelijk verwezen naar de eilanden. Daarin wordt de Commissie verzocht onmiddellijke maatregelen te treffen ten behoeve van de eilandbewoners.

Lang
Noch de verklaringen vol goede bedoelingen in dit verslag, noch de oproep tot sociale cohesie kunnen de vreselijke sociale werkelijkheid verhullen.
Al blijkt duidelijk dat de verschillen tussen de regio's blijven bestaan, er is een nog ernstiger feit: de algemene sociale, economische en demografische desintegratie van de meeste landen van de Unie, te beginnen bij Frankrijk.
Het door de Commissie opgelegde economische beleid van ongeremde concurrentie en openstelling van onze markten, de onophoudelijke stroom immigranten van buiten Europa en de exorbitant hoge sociale lasten op de arbeid laten ons land in een gigantische werkgelegenheids- en sociale crisis wegzakken. Werkloosheid, onveiligheid, immigratie, belastingen, drugs, identiteitsverlies, vergrijzing: deze werkelijkheid is niet die van de sociale cohesie, maar wel degelijk van de algemene sociale desintegratie.
U stelt ons voor op dezelfde weg voort te gaan door hetzelfde beleid te versterken en door dezelfde acties nog royaler te financieren. Maar de Commissie is op de verkeerde weg. Wij hebben een ander beleid nodig, een ander Europa met een communautair preferentiestelsel, bescherming van onze markten tegen sociale dumping en tegen de immigratie-kolonisatie, met een terugkeer van de veiligheid in onze steden, bevrijding van de belastingplichtigen van de fiscale slavernij en garantie van een waar gezinsbeleid.
Uw Europa betekent mislukking en crisis. Daarmee willen wij niets te maken hebben!

Lindqvist
Ondanks het streven naar economische en sociale samenhang door middel van de structuurfondsen, het Cohesiefonds, het Sociaal Fonds etc., blijft de ongelijkheid tussen arm en rijk, tussen degenen die wel en geen werk hebben en tussen de sterke en zwakke regio's in Europa in grote lijnen voortbestaan. Het voorstel van de Commissie dat het probleem opgelost kan worden door de invoering van de EMU en door verder te gaan op de reeds ingeslagen weg boezemt geen vertrouwen in.
Dat geldt eveneens voor het verslag, dat in grote lijnen dezelfde oplossingen bepleit. Het terugbrengen van het aantal doelstellingsgebieden in de structuurfondsen is gemotiveerd, maar mag onder geen beding ten koste gaan van de steun als zodanig. Het voorstel om het doelstelling 6-gebied op te nemen in het doelstelling 1-gebied mag niet betekenen dat de regionale steun aan Zweden wordt verminderd. Het is goed dat de structuurfondsen in toenemende mate gebruikt worden om de werkgelegenheid te bevorderen. Om doelstelling 3 en doelstelling 4 samen te voegen, uitsluitend om omscholing en opleiding te stimuleren, komt paniekerig over.

De Voorzitter
De stemming is gesloten.
(De vergadering wordt om 13.35 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Miller
Even over een punt van orde. Ik zou, Voorzitter, graag de aandacht van dit Huis willen vestigen op een incident dat vandaag rond het middaguur plaatshad. Tijdens de stemmingen rond het middaguur beweerde een van de leden van dit Huis dat er bij een bepaald amendement een fout was gemaakt bij de Engelse vertaling van de oorspronkelijke Franse tekst. Volgens hem had er in de bewuste tekst "Engels vlees" in plaats van "Brits vlees" moeten staan.
Ik mag dit Huis er wellicht op wijzen dat ik hier een exemplaar van het oorspronkelijke amendement heb, compleet met handtekening van het betrokken lid, waarin overduidelijk staat "la viande britannique" , wat overduidelijk wijst op Brits vlees. Het betrokken lid heeft het Parlement misleid en ik wil een en ander graag rechtgezet zien.

Verdrag van Amsterdam (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voorzetting van het debat over het verslag (A4-0347/97) van de leden Méndez de Vigo en Tsatsos, namens de Commissie institutionele zaken, over het Verdrag van Amsterdam.

Frischenschlager
Mijnheer de Voorzitter, ik wil onze twee rapporteurs best gelijk geven dat het Verdrag van Amsterdam voordelen en verdere ontwikkelingen heeft opgeleverd. Vanuit historisch oogpunt moeten we echter toegeven dat de regeringen, de regeringsleiders van de lidstaten in zoverre hebben gefaald dat ze er niet in zijn geslaagd de Europese Unie van de Vijftien besluitvaardiger te maken, en ze hebben niet bereikt dat ze kan worden uitgebreid. Dat is het historische falen van de regeringen, niet van Europa, maar van de regeringen.
Wat nu dreigt en waar ik echt bang voor ben, is een heel groot dilemma, namelijk dat enerzijds de politieke situatie zich zo kan ontwikkelen dat de hervorming van de instellingen achterwege blijft en anderzijds de uitbreiding wordt uitgesteld of misschien zelfs onmogelijk wordt verklaard met als excuus de achterwege blijvende hervorming van de instellingen. Voor dit dilemma heeft Amsterdam ons gesteld. Dat moeten we heel openlijk toegeven.
Nu lijkt mij het volgende geboden: het belangrijkste is dat we de politieke discussie over de hervorming van de instellingen niet laten verstommen. Het Europees Parlement moet er samen met de nationale parlementen voor zorgen dat de politieke druk in de richting van de hervorming van de instellingen aanhoudt. Als ons dat niet lukt, dan dreigt inderdaad datgene te gebeuren waar ik bang voor ben, namelijk dat er een uitbreiding noch verdieping van de Europese Unie plaatsvindt.
De oorzaak ervoor dat we in deze problemen terecht zijn gekomen, is gelegen in het feit dat er in werkelijkheid geen echte consensus bestaat over het doel van de Europese integratie. Daar ligt de hoofdoorzaak van onze problemen. We moeten ons ervoor inzetten dat in de publieke opinie, in onze eigen landen de steun voor de politieke unie toeneemt, omdat dat de belangrijkste taak, maar ook het cruciale punt is als we bij de Europese integratie vooruitgang willen boeken.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, net als de meerderheid van mijn fractie zal ik nee stemmen tegen het onderhavige verslag en de lidstaten afraden het Verdrag van Amsterdam te ratificeren. Het Verdrag heeft tot gevolg dat de door het volk gekozen nationale parlementen nog meer bevoegdheden moeten afstaan aan Europese instellingen, instellingen die onder veel minder democratische controle staan. Op geen enkel gebied wordt de besluitvorming dichter bij de burgers van de lidstaten gebracht.
Er vinden grote veranderingen plaats in de huidige Unie ten opzichte van de Unie waarvan Zweden bijna drie jaar geleden lid werd. De grenscontrole waarvan toen werd gezegd dat deze behouden zou blijven, wordt voortaan verboden, het vetorecht dat wij zouden hebben bij het buitenlands beleid wordt in de toekomst drastisch beperkt, er worden nieuwe stappen ondernomen om tot een gemeenschappelijke defensie te komen, waarvan men eerder gezegd heeft dat dat niet zou gebeuren, de supranationaliteit neemt toe en de invloed van de kleine lidstaten neemt af als het Europees Parlement meer macht krijgt. Deze negatieve ontwikkeling wordt onvoldoende gecompenseerd door de beperkte vooruitgang die met het Verdrag wordt geboekt op het gebied van de werkgelegenheid en de transparantie.
Ik wil vooral op twee punten uit het verslag wijzen waarmee ik niet kan instemmen. Volgens het Verdrag moet het Europees Parlement instemmingsrecht krijgen bij toekomstige Verdragswijzigingen. Dit is een ingrijpende verandering waardoor de Unie min of meer het karakter van een staat zal krijgen. Als de lidstaten niet langer zelf de ontwikkeling van het Verdrag kunnen bepalen, raken ze eveneens de controle kwijt over welke kant het met de Unie moet opgaan.
Het andere punt is dat volgens het verslag nieuwe grote institutionele wijzigingen de absolute voorwaarde zijn voor een toekomstige uitbreiding van de EU. Op deze manier wordt de uitbreiding als "gijzelaar" beschouwd, maar niets wijst erop dat een uitbreiding betere kans van slagen heeft als de overheersing van de grote staten binnen de EU verder toeneemt doordat zij meer stemmen krijgen in de Raad. Er bestaat ook geen verband tussen supranationaliteit en effectiviteit binnen de EU. Het duidelijkste voorbeeld hiervan is het gemeenschappelijk landbouwbeleid, dat van alle beleidsterreinen al het langst supranationaal is en verreweg het minst effectief.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, collega Méndez de Vigo en collega Tsatsos hebben enorm veel werk verzet met dit verslag, waarvoor ik hen wil bedanken. Ik heb me echter verbaasd over de wending die de behandeling van het Verdrag van Amsterdam heeft genomen. Aanvankelijk was het Verdrag een bijzonder grote teleurstelling en was er sprake van een massale kritiek op de inhoud ervan, maar nu lijkt een meerderheid bereid voor het Verdrag te stemmen, hoewel het niet is gewijzigd. Onze meningen kwamen overeen en de kritiek was massaal, juist vanwege het gebrek aan openheid en toezicht en ook vanwege "de brij" van supranationaliteit, intergouvernementaliteit, protocollen etc. in de derde pijler, die ervoor zorgt dat het geheel onoverzichtelijk is, en die daadwerkelijk kan leiden tot rechtsonzekerheid.
Aan het begin van het debat heeft de heer Méndez de Vigo zich tot de "goede Europeanen" gericht en niet tot degenen die van plan zijn tegen te stemmen, dat wil zeggen niet tot ons, wij die geen enkele vorm van federalisme willen. Ik adviseer hem bij de bevolking van de verschillende lidstaten van Europa poolshoogte te nemen. Men wil natuurlijk samenwerking, maar men wil zich niet onderwerpen aan de centralistische en bureaucratische regelgeving van de EU. Er is onder de burgers uitermate weinig begrip voor dergelijke "grootmachtdromen" en de behoefte aan de invoering van een EU-federalisme is ook uiterst gering.
De echt goede Europeanen staan een Europa voor dat verankerd is in het volk en dat democratisch legitiem is. Wij willen dat de samenwerking heel Europa geldt, zonder voorbehoud, zodat we een stabiele vrede en democratie kunnen scheppen. Wij zullen nee stemmen en een referendum in de lidstaten eisen.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, ik wil, hoewel ik er anders om redenen van tijd altijd van afzie, de rapporteurs uitdrukkelijk gelukwensen met hun werk. We zullen het verslag weliswaar niet goedkeuren, maar het werk dat ze hebben geleverd, verdient naar mijn mening echt een compliment.
In de considerans van het verslag worden objectief de voordelen en gebreken van de Verdragstekst opgesomd op een manier dat er evengoed het beroemde "nee, hoewel" had kunnen staan als het door de rapporteur na een uiterst controverse discussie en om politieke redenen gekozen "ja, maar" .
Voor ons liberalen geeft naast de vandaag gehoorde voor en tegens het gebrek aan vooruitgang op het institutionele vlak de doorslag voor "nee, hoewel" , dat volgens ons de situatie in de Unie weerspiegelt. Dit met name omdat we dat zien als een signaal voor het feit dat de Intergouvernementele Conferentie haar grenzen heeft bereikt omdat de burgers onder de gegeven omstandigheden niet bereid zijn om nog meer van hun soevereiniteit op te offeren en omdat we van mening zijn dat dit fenomeen serieus moet worden genomen.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot talrijke collega's ben ik niet van plan het Verdrag van Amsterdam de grond in te boren. Ik neem een realistisch standpunt in. Het is waarschijnlijk het optimale compromis dat de lidstaten met hun huidige integratiewens hebben kunnen bereiken. Sommigen in ons Parlement geven blijk van zo'n grote frustratie over de instellingen van de Unie dat zij er het obstakel voor de ratificatie van het Verdrag in zien. Dat is niet mijn zienswijze. Het is waar dat wij allen in de onderhandelingen die op Amsterdam zijn uitgelopen de tactische fout hebben begaan, de institutionele vraagstukken tot het einde te hebben willen bewaren, zodat wij ze eigenlijk tussen haakjes hebben geplaatst. Waarom? Omdat deze vraagstukken het probleem van de krachtsverhoudingen tussen de lidstaten aan de orde stellen en omdat zij aan het bestaan van de staten zelf raken. Voor de kleintjes overigens veel meer dan voor de groten. In sommige grote landen zou men zich dus geen illusies mogen maken over de mogelijkheid van bijvoorbeeld een Commissie die beperkt wordt tot tien leden, waarin wel alle grote lidstaten zouden zijn vertegenwoordigd, maar slechts enkele kleine. Ik kan het dus eens zijn met de vragen op institutioneel vlak in het verslag van onze beide collega's. Ik moet er echter aan toevoegen dat deze verzoeken mij enigszins verontrusten, aangezien zij tegelijkertijd precies en vaag zijn. Zo stelt men bijvoorbeeld dat de weging van de stemmen in de Raad en het aantal leden van de Commissie moeten worden aangepast maar dat de lidstaten onderling een gelijke status moeten blijven innemen. We voelen hier dat ieder woord op een goudschaaltje is gelegd. We moeten "het aantal leden van de Commissie aanpassen" . Er wordt niet gezegd dat we het aantal moeten verlagen en er wordt geen enkel getal genoemd. De gelijke status onder de lidstaten moet gehandhaafd blijven, maar enkel de fundamentele gelijkheid. Zou er dan een minder fundamentele gelijkheid bestaan? Afsluitend, mijnheer de Voorzitter, als wij het eens zijn over de gelijke status van alle lidstaten, begrijp ik daaronder dat iedere vorm van overheersing van grote lidstaten wordt afgewezen en dat de Unie een democratisch geheel blijft waarin iedere lidstaat de mogelijkheid heeft zijn stem te laten horen en aan de communautaire macht deel te hebben.

Anastassopoulos
Mijnheer de Voorzitter, onze waardering voor dit werk is groot. Het Verdrag van Amsterdam kan worden gezien als het akkoord van de vele kleine stappen. De meeste daarvan zijn goede stappen. Van radicale hervorming is echter helaas geen sprake. Men heeft geen besluit genomen over de versterking van de Europese instellingen, alhoewel deze met het oog op de uitbreiding onontbeerlijk was, want de uitbreiding zelf kan niet op de lange baan worden geschoven. Het gemeenschappelijk buitenlands beleid blijft een wens en het defensiebeleid is in handen van een niet uitsluitend Europese instantie, de NAVO, waar Europa zelfs niet de hoofdrol vervult. De grote ambities stuitten af op de afwerende en sceptische houding van diegenen die een geleidelijke verandering van de Unie in een vrijhandelszone willen. Overvallen door de schaduw van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie en de invoering van de euro durfde men geen nieuwe stappen te zetten. Europa wordt geteisterd door werkloosheid en haar economisch herstel heeft nog geen stabiele vormen aangenomen. Daarom hadden de meeste Europese regeringen niet voldoende fut om ook de Europese instellingen een steuntje in de rug te geven.
In dat opzicht kunnen wij het Verdrag van Amsterdam beschouwen als een halfslachtig Verdrag. De zojuist door mij genoemde zwakke punten mogen ons echter niet bij de pakken doen neerzitten. Verwerping van het Verdrag is geen oplossing. Wij mogen namelijk de goede kanten daarvan niet uit het oog verliezen. Inderdaad zijn de stappen vooruit slechts kleine stappen, maar zij zijn talrijk en gaan de goede kant uit. De transparantie is verbeterd en er is gezorgd voor een meer sociaal, meer communautair Europa, een Europa dat haar burgers probeert te benaderen. De besluitvormingsprocedures zijn vereenvoudigd en democratischer geworden. Tevens is de rol van het Europees Parlement versterkt en is er nauwelijks getornd aan het evenwicht tussen de groten en de kleinen.
De twee rapporteurs, de heer Méndez de Vigo en de heer Tsatsos, hebben een uitstekende analyse gegeven van de verschillende onderdelen van het Verdrag. Zij hebben hiervoor een enorme hoeveelheid werk verricht. Hun conclusie is echter boven elke twijfel verheven: het Verdrag moet ondanks zijn tekortkomingen worden geratificeerd. Ook de vertegenwoordigers van de vijftien parlementen zijn in hun ontmoeting met de Commissie institutionele zaken tot dezelfde slotsom gekomen, alhoewel hun uitgangspunt anders was dan de onze.
Nu duikt echter een cruciale vraag op: wat nu? De intergouvernementele methode voor de herziening van de Verdragen heeft gegeven wat zij kon geven. De rapporteurs stellen dan ook een nieuwe aanpak voor. Volgens deze aanpak dient de Commissie voorstellen te doen en een politieke dialoog met de nationale parlementen tot stand te worden gebracht. Een dergelijke dialoog duldt geen uitstel. De nieuwe uitbreiding staat voor de deur en zal zonder verdieping van de Unie gevaren met zich meebrengen. Verdieping zonder eerbiediging van de gelijkwaardigheid van groot en klein zou echter een grote fout zijn. Het evenwicht moet gehandhaafd blijven. Dit is in het algemeen belang van de Europese Unie en een uitvloeisel van haar filosofie.

Cardona
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, telkens wanneer wij, in het Parlement of elders, spreken over Europa, is onze belangrijkste opdracht geweest te weten waar we heen gaan en vooral waarheen we willen gaan. We zullen vandaag niet van deze regel afwijken.
Wij geloven oprecht dat als de toekomst van Europa opnieuw gedefinieerd wordt, het leiderschap van Europa zich zal openbaren in de terugkeer naar de grote waarden. De grondbeginselen van het humanisme, met de welvaart en het levenspeil die er onlosmakelijk onderdeel van uitmaken, de nimmer verzwakkende verdediging van de democratische principes, de doorzichtigheid van de instellingen en de betrokkenheid van alle burgers van de verschillende staten die meebouwen aan Europa - dàt zijn de grote waarden die de Europese Unie kracht geven. We mogen nooit vergeten welke fundamenten er aan die Unie ten grondslag liggen. Zo ook moeten we ons ervan bewust blijven dat het verbeteren van de politieke samenwerking een opdracht is waaraan we ons niet mogen onttrekken. Tenslotte dienen we voortdurend te bevestigen dat de legitimiteit van de Unie berust op het nimmer aflatende respect voor de verschillen tussen de onderscheidenlijke volkeren die tezamen die Unie vormen.
De politieke samenwerking tussen de lidstaten dient te worden versterkt door de daadwerkelijke deelname van alle burgers. Dat vindt iedereen, en terecht. Maar wat weinigen zeggen is dat Europa niet mag worden opgelegd; Europa moet gewild en gewenst worden en er moet toestemming voor worden gegeven.
Dit met betrekking tot het verslag van de heren Méndez de Vigo en Tsatsos over het Verdrag van Amsterdam. Ik maak van deze gelegenheid gebruik de opstellers te feliciteren met de kwaliteit van hun werk en de getoonde creativiteit. Het is een beter verslag dan zo vele andere, maar het geeft geen antwoord op fundamentele vragen die ons bezighouden. Het heeft positieve aspecten, zoals de erkenning dat de Europese Unie een unie van Staten is, die op gelijke voet met elkaar staan. Moet het verslag daaruit niet de nodige conclusies trekken met betrekking tot de instellingen? Of zou het zo zijn dat het, door de aanbeveling te doen dat er een institutionele hervorming plaatsvindt vóór de formele toetreding tot de Unie van een 16e lidstaat al dan niet met opzet vergeten is dat er een uitspraak moet worden gedaan over zaken die voor ons van essentieel belang zijn. Dus: welke institutionele hervorming gaat er komen?
Aan de andere kant is het zo dat het verslag de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam verdedigt. Op het institutionele vlak kan ik die ratificatie bezwaarlijk aanbevelen, maar politiek gezien is die aanbeveling wel gerechtvaardigd. In dit verslag wordt volgens mij de kwestie van een grondwetgevende vergadering voor Europa niet aangeroerd. En die vraag dient te worden gesteld. Ikzelf ben altijd bereid daarover van gedachten te wisselen.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, zoals mijn liberale collega's sta ik achter het resultaat dat in Amsterdam is bereikt, omdat het een aantal kleine verbeteringen bevat op het gebied van subsidiariteit en het milieu, en de besluitvormingsprocedure eenvoudiger en democratischer maakt. Het belangrijkste is echter dat we geschiedenis schrijven, niet met het Verdrag, maar met de weg die we effenen. De uitbreiding met de nieuwe democratieën in het oosten biedt onze generatie de historische mogelijkheid om vrede, democratie en welvaart voor de komende generaties in Europa te garanderen. Dat was immers de bedoeling van de Europese samenwerking. Het is veel belangrijker dan de vraag op welke punten het Verdrag verbeterd had kunnen worden. Ik ben het ermee eens dat we met 20 of 25 lidstaten het aantal gebieden waarvoor beslissingen met gekwalificeerde meerderheid worden genomen, moeten uitbreiden, zodat de Unie haar belangrijkste taken efficiënt kan vervullen. Ik kan echter niet instemmen met de dreiging van de rapporteur en de Commissie institutionele zaken om elk nieuw lidmaatschap te weigeren indien de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid niet wordt uitgebreid. Veronderstel dat vijf landen in het jaar 2002 klaar zijn voor toetreding. Zal dit Parlement dan neen zeggen en deze landen als gijzelaars gebruiken omdat we boos zijn op de Raad? Willen we in de strijd met de Raad werkelijk deze nieuwe, jonge democratieën gijzelen? Ik wil de afgevaardigde van de Raad graag vragen wat hij vindt van de punten 15 en 16 in het verslag van de heren de Vigo en Tsatsos en ik zou hem tevens willen vragen te herhalen wat de premier, JeanClaude Juncker, heeft gezegd. Hij heeft duidelijk afstand genomen van de verklaring van Frankrijk, België en Italië. Deze drie landen hebben uiteraard het recht om hun mening te verdedigen, maar - en nu komt het belangrijkste - indien het Parlement ervoor kiest de toetreding tegen te houden omdat de twaalf landen zich niet naar deze drie landen schikken, zal de geschiedenis dit Parlement veroordelen. Dit getuigt gewoon van een gebrek aan historisch perspectief en aan zin voor proportie. Daarom, beste collega's, verzoek ik u tegen punt 15 en tegen een paar woorden in het begin van punt 16 te stemmen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, collega's, mijn dank gaat uit naar de rapporteurs voor hun goede werk. Ik vraag steun voor het amendement dat de rapporteurs hebben goedgekeurd. Hierin wordt de voor de kandidaat-lidstaten uitermate belangrijke toetreding naast ongebondenheid geplaatst, overigens voor het eerst in een dergelijk document. De Commissie institutionele zaken stemde tegen het amendement, maar op mijn initiatief is het nu meegenomen in de plenaire vergadering als amendement 18 van de hele socialistische fractie.
De positie van het Parlement als wetgever is vergroot door de uitbreiding van de medebeslissingsprocedure. De Unie wordt democratischer en dat is een goede zaak. De zogenoemde globalisering betekent echter een verandering in tegenovergestelde richting. De macht raakt verder weg, maar is van grote invloed. Het supranationale marktmechanisme heeft van ons een tegenwicht nodig. Waar blijven de besluiten hierover?
Er moeten meer mogelijkheden voor de burgers komen om invloed uit te oefenen en informatie te verkrijgen, want hoe groter de Unie, hoe opener zij moet zijn. De in Amsterdam overeengekomen institutionele hervormingen zijn echter onvoldoende voor verdere uitbreiding van de Unie. Er moet dus een nieuwe IGC komen, anders kunnen we het niet aan. Een zeilboot die breder, maar niet dieper wordt, zal nauwelijks overeind blijven. Het belangrijkste is het uitbreiden van het gebied waar vrede en stabiliteit heerst.
De in het Verdrag van Amsterdam voorgenomen aanpassing van de weging van de stemmen in de Raad moet zeer voorzichtig en met respect voor de inspraak van kleinere lidstaten plaatsvinden. Bij het aanpassen van het aantal leden van het Parlement moet men beseffen dat ook kleine landen in voldoende mate parlementair vertegenwoordigd moeten zijn, want het belangrijkste beginsel van de Unie is solidariteit.
De gelijkstelling van de positie van de Parlementsleden is in Amsterdam niet geregeld. Ik heb in de plenaire vergadering voorgesteld om alle afgevaardigden een gelijk salaris te geven en bijvoorbeeld de reiskostenvergoedingen in overeenstemming met de werkelijke kosten te brengen.

Castagnetti
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil een overtuigde hulde brengen aan de collega's Méndez de Vigo en Tsatsos die zo'n uitmuntend werk hebben verricht. Wij kunnen niet anders dan onze goedkeuring hechten aan hun verslag, en dus ook aan het Verdrag, want iedere stap vooruit, hoe klein ook, is toch altijd vooruitgang en verdient dus waardering.
Afgezien daarvan moeten wij als Europees Parlement een oriëntatiefunctie vervullen voor het onderzoek dat de nationale parlementen zullen verrichten, want het zou heel erg zijn als de nationale parlementen op het moment van ratificatie het Verdrag afwijzen. Wij moeten eveneens het toetredingsproces stimuleren, maar dan wel in een perspectief van betere integratie van de landen die al meedoen aan de Europese Unie maar nog niet aan de Monetaire Unie, en aan de andere kant moeten wij de landen die toe willen treden tot de Europese Unie een echt beeld van eenheid van intenties van de hele Unie geven.
Om deze redenen keur ik het Verdrag goed, maar natuurlijk kunnen wij onze teleurstelling over de ontoereikende institutionele vernieuwingen niet onder stoelen of banken steken. Dit is geen romantische teleurstelling voortspruitend uit een of ander abstract en idealistisch Europagevoel. Dit is een politieke, dus heel concrete en realistische teleurstelling, die niet zozeer voortvloeit uit het feit dat het Europees Parlement had gehoopt dat de Intergouvernementele Conferentie institutionele vernieuwingen zou goedkeuren over functionering, rechten, samenstelling van de Raad en de Commissie, samenstelling van het Parlement, maar vooral voortkomt uit ons besef dat de Europese Unie zonder die institutionele hervormingen echt in een regressie kan terechtkomen en zelfs gevloerd dreigt te worden. Wat in Amsterdam niet is gebeurd, moet zo snel mogelijk gebeuren. Wat in Amsterdam niet is gebeurd om politieke redenen - en die kunnen wij natuurlijk op onze klompen aanvoelen - zal zo gauw mogelijk moeten gebeuren, nog voordat er concreet uitgebreid wordt. Wat niet is gedaan, kan alleen maar worden goedgepraat door te stellen dat dit allemaal in Amsterdam technisch, politiek en qua tijdschema gewoon niet lukte. Hieruit mag men echter nooit een mentale reserve kweken om de uitbreiding maar te laten schieten of juist om de uitbreiding te gebruiken als middel om de bevoegdheden van de Politieke Unie uit te hollen.
Het gaat hoe dan ook niet alleen om uitbreiding: ook al vanwege de Monetaire Unie is een snelle institutionele hervorming gewenst. Men moet zo gauw mogelijk institutionele gestalte geven aan een politieke regering van de Unie. De Monetaire Unie impliceert dat forse delen van de nationale soevereiniteit worden overgeheveld naar de communautaire besluitvorming, maar dit moet allemaal op heel doelmatige, rechtvaardige, transparante wijze worden geleid en met participatie van iedereen. We mogen niet doen alsof we dat niet in de gaten hebben.
Dus als Europees Parlement moeten we duidelijk stellen dat zowel de uitbreiding als het ontstaan van de Monetaire Unie en het doel van een grotere integratie van de Europese Unie dringend vereisen dat de institutionele hervorming, waar in Amsterdam slechts een schuchter begin mee is gemaakt, afgemaakt wordt.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding vormt de belangrijkste taak van de EU en deze mag niet gehinderd worden door absolute eisen te stellen omtrent hervormingen vóór de uitbreiding. Hierdoor scheppen we onzekerheid over de ontwikkeling van Europa en bestaat het gevaar van een burgeroorlog. Voor bepaalde delen van de punten 15 en 16 kan ik niet stemmen. Ik ben echter blij met punt 20 over een blijvende en versterkte samenwerking met de nationale parlementen. Ik verzoek de Commissie institutionele zaken om dit verder uit te werken en een visie op de toekomstige samenwerking in Europa te schetsen. Het Verdrag van Amsterdam is niet perfect, omdat wij mensen niet perfect zijn. Wij zijn het ook niet met elkaar eens over alle antwoorden op de levensvragen en problemen in het dagelijks leven. Onze tradities, culturen, levensomstandigheden en problemen zijn verschillend, waardoor het Verdrag van Amsterdam een compromis is. Het is onvolledig, maar biedt een goede basis voor de vrede in Europa. Ik stem daarom voor het verslag van de commissie, omdat het een signaal geeft dat een ja-stem voor de ratificatie het belangrijkste is.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag van Amsterdam gaat duidelijk minder ver dan dit Parlement graag wil, zoals vele sprekers in dit debat al hebben aangegeven. Maar de keuze waarvoor wij vandaag staan, gaat niet tussen het Verdrag van Amsterdam en het ideale verdrag dat ons voor ogen staat. De keuze gaat tussen het Verdrag van Amsterdam en het Verdrag dat er nu ligt. Als je deze tegen elkaar afzet, wordt duidelijk dat het Verdrag van Amsterdam op een twaalftal punten een grote stap vooruit betekent, ook al schiet het in één heel belangrijk opzicht tekort, namelijk om de Unie klaar te maken voor verdere uitbreiding.
Ik wil niet bij alle verbeteringen stilstaan. Dat is al gedaan. Ik wil alleen de belangrijkste punten noemen, te weten het sociaal protocol, de nieuwe mogelijkheden die het hoofdstuk over de werkgelegenheid biedt, de verbeterde voorschriften op het gebied van volksgezondheid, consumentenbescherming en milieu, de integratie van een deel van de derde pijler in de eerste pijler, de betere bescherming van de mensenrechten en de procedure - een nieuw element in het Verdrag - om te kunnen optreden tegen een lidstaat die, als zoiets ooit mocht gebeuren, ophoudt een democratie te zijn, het doorzichtiger maken van de beleidsvorming en bovenal de uitbreiding van de bevoegdheden van dit Parlement, zowel voor wat betreft de codecisie als op het punt van de procedurele wijzigingen die precies aansluiten bij onze wensen.
Vermeldenswaard in dit verband is het feit dat geen van deze wijzigingen - niet één daarvan - mogelijk was geweest, als er op 1 mei in het Verenigd Koninkrijk geen regeringswisseling had plaatsgevonden. Vermeldenswaard is ook dat veel van deze wijzigingen, met name die welke het Parlement aangaan, beslist gemakkelijker ingang hebben kunnen vinden dankzij het werk van mevrouw Guigou en de heer Brok, die ons bij de Intergouvernementele Conferentie hebben vertegenwoordigd.
Dat neemt evenwel niet weg dat het nieuwe Verdrag verzuimt voorzieningen te treffen om de Unie na uitbreiding goed te laten functioneren. De Europese Raad heeft dat zelf erkend in het protocol dat aan het Verdrag is gehecht. Op dit punt zijn verdere institutionele hervormingen vereist. Een en ander moet mijns inziens vooral gericht zijn op een uitbreiding van de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid in plaats van bij unanimiteit.
Anders dan de heer Haarder denk ik niet dat deze noodzaak van verdere hervormingen de uitbreiding zal vertragen, verre van dat. Wij hebben de tijd om tot deze hervormingen te komen en ze tegelijk met de uitbreiding in een enkel pakket te bekrachtigen, misschien op termijn zelfs in hetzelfde verdrag, wat de ratificatie in bepaalde landen zou vereenvoudigen en waarvoor dan trouwens ook de instemming van het Europees Parlement nodig zou zijn, aangezien wij de toetreding van nieuwe landen moeten goedkeuren. Wij hebben de tijd om een en ander te verwezenlijken. Dat is absoluut noodzakelijk. Wij moeten de twee processen aan elkaar koppelen en ervoor zorgen dat de uitbreiding gepaard gaat met de nodige institutionele hervormingen.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat het in het licht van de interventies in dit debat gerechtvaardigd is dat wij ons afvragen of we het wel over hetzelfde Verdrag hebben. Voor sommige collega's is het Verdrag van Amsterdam een jammerlijke mislukking. Voor anderen vertegenwoordigt het de overwinning van het pragmatisme op het utopisme. Dat is volgens mij het belangrijkste aspect van dit Verdrag: zijn ambivalente aard.
Degenen die de belangrijkste prioriteit legden bij het hoofdstuk over de instellingen hebben de tekortkomingen van dat hoofdstuk belicht. Ik deel die opvatting. Degenen die de nadruk hebben willen leggen op de economische aspecten hebben laten horen tevreden te zijn met de talloze innovaties die in dit Verdrag zijn opgenomen en de impuls die het aan de Economische en Monetaire Unie geeft. Ik deel ook deze opvattingen.
Naar mijn mening hebben de rapporteurs deze tegenstrijdigheden op buitengewoon intelligente wijze weten te overwinnen, zonder de positieve aspecten te overdrijven of de negatieve aspecten te ontkennen.
Het is goed dat er hier een afgewogen oordeel is gemaakt, maar het belangrijkst is toch dat dit verslag drie complementaire invalshoeken weergeeft:
De vergelijking met het verleden: het Verdrag van Amsterdam behoort tot het verleden. Het Verdrag beperkt zich echter niet tot een eenvoudige opsomming van de gebeurtenissen, aangezien de werkelijkheid die dit Verdrag vertegenwoordigt alleen begrepen kan worden in het licht van de historische motivatie ervan, en die gaat terug tot de oorsprong van de Europese integratie.
De beschouwing vanuit het heden: de geschiedenis is geen verhaal dat uitsluitend in de verleden tijd geschreven wordt. Het is ook van belang het uitgangspunt te kennen.
En tot slot de verwijzing naar de toekomst. Het is niet bekend waarheen we gaan: vertrekpunt en weg - diezelfde weg waar de heer Méndez vanochtend naar verwees - zijn onbekend.
De rapporteurs hebben steeds duidelijk aangegeven - en ik geloof dat ze dit wat de uiteenzetting van motieven betreft zelfs glashelder hebben gedaan - wat de Europese Unie geweest is, wat zij nu is, en wat zij in het licht van de mogelijkheden die het Verdrag haar biedt, kan zijn, en tenslotte: wat zij zou moeten zijn.
En daarvoor is één ding beslist noodzakelijk: het overschakelen op een andere methode. Dat is volgens mij de essentie van dit verslag, de verwijzing die dit verslag naar de toekomst maakt. Daarom gaat dit verslag er steeds van uit dat "het nog niet te laat is" . Niet te laat waarvoor? Niet te laat voor het maken van de fouten die wij nu betreuren? Nee, het is nog niet te laat om die fouten ongedaan te maken. Er resten ons dus twee houdingen: we kunnen gaan zitten debatteren over het aantal engelen dat er op de punt van een naald kan zitten - of - wat hetzelfde is - of Amsterdam goed of slecht is -, wat zinloos is. Ofwel we ratificeren het Verdrag en passen het toe, waarna we aan het werk gaan om een werkelijkheid die ons niet bevalt te verbeteren.

Lucas Pires
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijn gelukwensen voor de rapporteurs Méndez de Vigo en Tsatsos. De kwaliteit van hun werk versterkt de geloofwaardigheid van het Europees Parlement in de deling van de communautaire macht.
Het is waar dat we van Amsterdam een Maastricht Twee verwachtten en tenslotte genoegen moesten nemen met een Maastricht Anderhalf. Amsterdam moet echter, zoals collega Corbett hier vandaag heeft betoogd, met Maastricht vergeleken worden, en niet met een of andere ideale maatstaf. De opbouw van Europa is een keten van inspanningen, en niet een geschenk uit de hemel. Het zou trouwens verkeerd zijn te denken dat het recht de geschiedenis bepaalt. In het gunstigste geval is het recht de medeplichtige, in het slechtst denkbare geval de spiegel van de geschiedenis.
Als we goed kijken, zien we dat Agenda 2000 net zo kort is als Amsterdam. De reikwijdte van de eerste uitbreiding met vijf landen wordt met dezelfde lat gemeten. Amsterdam volgt dus het historisch gezien gebruikelijke ritme. Het is duidelijk dat de institutionele hervorming een nogal kleurloze aangelegenheid is. Maar wat er gedaan is, is een stap in de goede richting: een uitbreiding van het medebeslissingsrecht van het Europees Parlement en de democratische rechtvaardiging van de Commissievoorzitter. Welnu, in de versterking van de as CommissieParlement ligt de weg naar een werkelijke europeanisering; via de democratisering kan de Unie haar burgers hervinden.
De vragen die betrekking hebben op het aantal commissarissen en de weging van de stemmen in de Raad kunnen de problemen van de overgang naar een nieuw en uitgebreid Europa niet oplossen, maar op hetzelfde moment brengen zij wijzigingen aan in het model voor de Europese opbouw als geheel, en dat zonder afdoende discussie vooraf of uitdrukkelijke goedkeuring van de zijde van de kiezers. Het is alsof ze in het geniep door een achterdeurtje zijn toegelaten.
We hebben nu tot de invoering van de eenheidsmunt de tijd om na te denken over een daadwerkelijke institutionele hervorming. Je kunt niet twee revoluties op hetzelfde moment hebben, en de revolutie die nu aan de gang is, is die van de eenheidsmunt. Ik betwijfel overigens of het eerste agendapunt van vandaag, het institutionele vraagstuk, eigenlijk niet eerst en vooral een kwestie is van de verdeling van bevoegdheden tussen de Unie en de lidstaten, gezien het gehanteerde model: een Intergouvernementele Conferentie. De institutionele hervorming kan alleen dan werkelijk gestalte krijgen als er een kader geschapen is waarin het medebeslissingsrecht van het Europees Parlement ook geldt voor de herziening van de Verdragen. Daarom ben ik het eens met de rapporteurs en hun voorstel voor een nieuwe methode voor de herziening van de Verdragen, waarbij het Parlement nauwer betrokken zou zijn.

Duhamel
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij hebben het al in de afgelopen maand juni gezegd: de resultaten van Amsterdam stellen ons niet tevreden. Deze constatering is uiteraard hier gedaan, maar ook elders.
Hebben wij dit Verdrag voldoende kans gegeven? Misschien niet? Maar als het ergste nog niet vaststaat, blijft een kritische geest een goede adviseur. Onze ambities voor de Europese Unie beperken zich niet tot een som van nationale belangen en een kleinere gemeenschappelijke noemer die we zouden moeten aanvaarden. Toch is het beter dit Verdrag te ratificeren. Wij verkiezen een kleine "niet veel soeps" boven een groot "helemaal niets" .
Ik ken heel wat van mijn collega's en vrienden die vandaag tegen zullen stemmen, maar die het Verdrag zouden goedkeuren als zij nationale afgevaardigden waren. Verstandelijk gezien begrijpt de leraar die ik ben, of die ik altijd zal blijven, deze subtiliteit. Politiek gezien keurt de Europese afgevaardigde die ik ben geworden, deze houding af.
Na lang zwoegen zien de heren Tsatsos en Méndez de Vigo van alle kanten eisen op zich afgevuurd worden. Er is consensus bereikt op vier wezenlijke punten. Hoe de beoordeling van Amsterdam ook zal zijn, de institutionele hervorming moet nog plaatsvinden. De institutionele hervorming is vóór iedere uitbreiding noodzakelijk, we moeten haar vanaf nu opnemen en het anders aanpakken.
Welnu, laten we naar de toekomst kijken. Laten we ook de anderen vragen aan de toekomst te denken. Ons Parlement heeft het gezegd en verkondigt dit nu luider. De Commissie heeft het gehoord en moet tot daden overgaan en zij heeft vanmorgen gezegd dat zij hiervoor klaar is. Regeringen hebben geantwoord. Het is nu aan de Raad om te luisteren en deze boodschap verder te dragen, om ons en de burgers op de Top van Luxemburg een signaal te geven om te tonen dat hij het heeft begrepen en dat hij aan het werk zal gaan.
Wij hadden een radicaler standpunt kunnen innemen, zo groot waren onze verwachtingen en zozeer zijn wij teleurgesteld, welhaast gekwetst, nu we zien dat de Europese gedachte in Amsterdam links is blijven liggen.
Wij verwachten van de Top van Luxemburg dat de staatshoofden en regeringsleiders hun rug weer rechten om een zin aan Europa te geven, om de burgers te zeggen dat zij weten waarheen zij gaan en vooral dat zij er gezamenlijk heen willen.
Laten we luisteren naar René Char, alsof hij zich tot dit Parlement richt, vandaag en morgen, alsof hij het tegen ons had toen hij schreef: " Help je geluk, ga het risico niet uit de weg, zij zullen hieraan gewend raken" .

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, allereerst bloemen voor collega Méndez de Vigo en collega Tsatsos, " geestelijke en mondelinge" bloemen voor een goed stuk werk. Het debat heeft aangetoond dat er in Amsterdam te zeer kortetermijnbesluiten genomen zijn, daarom ben ik nu niet van plan om in te gaan op de algemene institutionele vraagstukken, maar wil ik direct het gebied aanroeren waar ik als "suiveur" op heb toegezien en met het oog daarop de belangrijkste vragen stellen.
Heeft de Unie nu een besluitvormingssysteem gekregen dat een versterking van de taken op juridisch en binnenlands gebied voorstaat? Er zijn een paar stappen in de goede richting gedaan, maar is dit voldoende om de vraagstukken op te lossen die ons te wachten staan? Europa heeft grote taken te verrichten die een intensieve juridische samenwerking vergen. Denk bijvoorbeeld aan de grote stroom vluchtelingen. Wij zien dat de lasten ongelijk verdeeld zijn tussen de lidstaten van de EU. Er zijn bovendien al 200 Russische maffiaorganisaties actief binnen de grenzen van de Unie, en het drugssyndicaat heeft een miljoenen omzet in de Unie.
Is de besluitvorming nu soepel genoeg, zodat de Unie die besluiten kan nemen die noodzakelijk zijn om ons te verdedigen tegen de criminele netwerken die met hoge economische, juridische en technologische vakkundigheid opereren? Om de strijd tegen de drugssmokkel, de mensenhandel en de subsidiefraudes aan te gaan, is coördinatie op Europees en globaal niveau noodzakelijk. Een dergelijke coördinatie zou gebaat kunnen zijn bij een effectievere besluitvorming.
De Unie moet een scherper profiel en een duidelijker Europese identiteit aannemen, zodat onze gezamenlijke inspanningen een groter effect op de internationale ontwikkeling zullen krijgen. Dat men consensus nog steeds noodzakelijk acht, toont aan dat het inzicht in wat echt nodig is te langzaam doordringt. In de toekomst zijn snellere besluiten en een grotere samenwerking noodzakelijk.
Gedurende een overgangsperiode zou er sprake moeten zijn van gemeenschappelijk initiatiefrecht voor de lidstaten. Dit kan ertoe bijdragen dat de lidstaten zich meer verantwoordelijk zouden gaan voelen voor Europa en het zou de belangstelling van de burgers voor Europa kunnen aanwakkeren. De termijn van vijf jaar die in de eerste pijler is ingevoerd voor een gekwalificeerde meerderheid bij juridische kwesties is zeer onredelijk, vooral omdat de politie en het grootste gedeelte van de juridische kwesties in de intergouvernementele derde pijler blijven.
Met het oog op de uitbreiding is een overgangsperiode van vijf jaar alvorens er een nieuw besluit over een gekwalificeerde meerderheid genomen kan worden riskant. Dit ligt mij zeer na aan het hart, aangezien ik vrees dat dit de uitbreiding kan vertragen. Ik ben daarom dankbaar dat in het verslag deze kwestie wordt aangeroerd. Voordat de periode van vijf jaar is verstreken moeten de prioriteiten opnieuw bezien worden. Als de besluiten van Amsterdam moeilijk uit te voeren zijn, dat wil zeggen als de veiligheid die de burgers verwachten niet tot stand gebracht kan worden, lopen wij het risico dat wij de steun van de bevolking verliezen.
Ik wil eindigen met te onderstrepen dat de burgers een Europese identiteit moeten kunnen voelen die het bewustzijn van onze Europese belangengemeenschap activeert. Dit is de uiteindelijke basis voor de volkswil waardoor de noodzakelijke hervormingen doorgevoerd kunnen worden.
"Ille faciet" , zei koning Karl IX over zijn zoon Gustav Adolf, "hij moet het doen" . Dit betrof de toenmalige uitbreiding in de Oostzee. Het is echter niet genoeg om te doen wat men in de zeventiende eeuw deed, dat wil zeggen zijn hoop vestigen op de volgende generatie. Het gaat er niet om wat anderen later moeten doen, maar om wat wij nu moeten doen!

Spiers
Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten voor het verslag dat de rapporteurs hebben opgesteld. Het Verdrag van Amsterdam is zeer bescheiden en daar hoeven wij niet rouwig om te zijn. Niettemin zijn er ook veel positieve punten aan te wijzen. Zo geeft dit Verdrag het Parlement meer bevoegdheden die het democratische gehalte en de efficiency binnen de EU ten goede zullen komen, en biedt het mijn land een solide rechtsgrondslag om onze grenscontroles te kunnen handhaven, zonder daarbij de andere EU-leden voor de voeten te lopen. En hoewel ik moet toegeven dat het Verdrag geen permanent onderwerp van gesprek op elke straathoek is geweest, bevat het veel punten die de burgers van de EU raken. Het werkgelegenheidshoofdstuk, de antidiscriminatiebepalingen, het nieuwe protocol over het welzijn van dieren en de Britse toenadering tot het sociale hoofdstuk zijn stuk voor stuk zaken die voor de burgers van belang zijn.
Uiteraard worden niet alle wensen vervuld. Eigenlijk is het een tekst die door niemand zo zou zijn geschreven. Het is duidelijk een compromis, zoals onvermijdelijk is bij al dit soort verdragsteksten. De heer Corbett heeft al gewezen op de tekortkomingen ervan als het op uitbreiding aankomt. Ik had graag een aanpassing gezien van de artikelen 38 tot en met 43 over de landbouw, die duidelijk niet meer van deze tijd zijn. Maar over het geheel genomen is het een goed Verdrag, onder meer omdat het, anders dan sommige sprekers in dit debat, rekening houdt met de vrij terughoudende opvattingen van de meeste EU-burgers over grotere bevoegdheden voor Europa.
De traagheid en het gebrek aan visie bij de nationale regeringen kunnen voor de leden van dit Huis zeer frustrerend zijn, maar het zijn die regeringen die alle verdragsteksten die zij overeenkomen, door hun nationale parlementen en, wanneer dat in hun land vereist is, in een referendum aangenomen moeten zien te krijgen. De heer Bourlanges, die hier nu wel aanwezig is, zei dat de diplomaten hadden gefaald en dat de burgers het gingen overnemen. Ik persoonlijk ben er niet zo zeker van of wij, als wij de Europese integratie aan de burgers zouden overlaten, wel datgene zouden bereiken wat de heer Bourlanges of de meerderheid in dit Huis voor ogen staat. Daarom heb ik mijn twijfels over afschaffing van een intergouvernementele aanpak voor de opstelling van verdragsteksten, zoals verscheidene mensen in dit Huis naar voren hebben gebracht.

Dury
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mijn collega's voor dit verslag dat mij heel goed lijkt omdat het naar mijn mening de politieke uitdrukking vormt van wat dit Parlement denkt. Het komt niet noodzakelijkerwijs volledig met mijn benadering overeen en dat weten zij wel.
In de eerste plaats heeft men hier veel over de burgers gesproken. Het is waar dat zij in iedere vergadering die wij houden, in ieder geval in het politieke kader waarin ik me bevind, het Verdrag van Amsterdam verwerpen, dat zij het Verdrag van Maastricht verwerpen. Dat is geenszins het probleem van onze rapporteurs; het is een collectief probleem dat verband houdt met de vraag hoe wij onze Europese vlam weer kunnen doen opflakkeren. Daartoe zie ik slechts een oplossing: inderdaad meer van Europa maken, een beter Europa maken en onze daden op hun problemen laten aansluiten. Ik hoop dat de top van Luxemburg over de werkgelegenheid hiertoe zal bijdragen.
Ten tweede, moeten wij ja of nee tegen Amsterdam zeggen? Ik denk dat deze vraag al in de maand juli is beantwoord. Wij hebben gezegd dat het niet het mooiste Verdrag was dat wij konden krijgen, maar wij hebben in zekere zin al ja gezegd.
Ten derde, het werkelijke probleem is natuurlijk dat van de uitbreiding. Als het Verdrag van Amsterdam slechts voor de Vijftien was bestemd, zou ik zeggen dat we, alles welbeschouwd, weliswaar niet van een grote communautaire revolutie kunnen spreken, maar dat er toch dingen in staan die niet slecht zijn, bijvoorbeeld op milieugebied en op sociaal terrein. Vanuit het oogpunt van de uitbreiding - ik herhaal hier slechts wat onze collega's zeggen - is dit Verdrag echter ronduit onvoldoende.
Dat is het werkelijke probleem. Het Europese politieke project is de uitbreiding. Als wij niet tevoren hervormingen doorvoeren op het gebied van democratie en doelmatigheid, dan zullen wij straks voor enorme problemen komen te staan, die de burgers nog terughoudender ten opzichte van Europa zullen maken.
En ten slotte de vierde vraag. Hoe moeten wij de komende Intergouvernementele Conferenties organiseren. Wij hebben heel goed gezien dat de huidige voorwaarden voor de besprekingen tussen de regeringen geen goede resultaten gaven. De regeringen zijn de gevangenen van hun verplichtingen. Laten we de burgers meer het woord geven, laten we het Europees Parlement meer bevoegdheden geven. Deze boodschap ligt reeds in het verslag besloten. Aan deze boodschap zouden wij nog meer kracht willen geven.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Oreja, geachte collega's, het Verdrag van Amsterdam is het visitekaartje van de Europese Unie. Met dat kaartje stelt ze zich aan haar burgers voor. En het is door dat Verdrag en wat er wel en niet instaat - en vooral: wat de burgers er bij lezing uit kunnen opmaken - dat het verlangen Europeaan te zijn bij de burgers gestalte krijgt. Daarom dient het Verdrag van de Europese Unie drie doelstellingen te verwezenlijken: het dient voor de Europese Gemeenschap de basis te zijn van waaruit de uitdagingen van de maatschappij van het derde millennium - de kennis- en informatiemaatschappij - kunnen worden aanvaard; het dient een duidelijke prioriteit aan mensen te geven, en het dient duidelijk en leesbaar te zijn.
Geen van deze zaken is op een bevredigende wijze geconcretiseerd in de tekst die in Amsterdam gewrocht is. Het verslag-Méndez de Vigo/Tsatsos heeft een heftige polemiek teweeggebracht tussen degenen die onomwonden de verwerping van de tekst voorstaan en degenen die de steun van het Parlement zoeken voor de ratificatie van het Verdrag. Het is een polemiek die dwars door de fracties loopt, wat mij een gezonde situatie lijkt.
Als het Parlement, zoals de rapporteur voorstelt, een ondubbelzinnig kritische, maar tegelijk constructieve houding aanneemt met betrekking tot de resultaten van Amsterdam, dan toont het Parlement een verantwoordelijke instelling. De rapporteur heeft zich heel flexibel opgesteld door talloze suggesties en zelfs kritische kanttekeningen - soms afkomstig van zijn eigen fractie - in de uiteindelijke tekst op te nemen.
Dat er geen uitbreiding kan plaatsvinden zonder een daadwerkelijke institutionele hervorming is evident. Dat er geen sprake kan zijn van een institutionele hervorming zonder een radicale verandering van de voor de herziening van het Verdrag gehanteerde methode - dat wil zeggen de tot nu toe gevolgde intergouvernementele benadering, zonder de volledige betrokkenheid van parlementen en dit Parlement - is ook evident. Dat alleen een diepgaande institutionele hervorming de mechanismen kan scheppen voor snelle en efficiënte beslissingen is tenslotte eveneens evident. Maar, mijnheer de Voorzitter, dat de statutaire gelijkheid van de leden de basis van de Gemeenschap vormt, en dat de rijkdom van die Gemeenschap bestaat uit de verschillen tussen culturen, geografische gesteldheden en afmetingen van de staten waaruit de Gemeenschap bestaat is óók nog eens evident, en het is van belang dat ik deze vanzelfsprekendheid benadruk, want het is er een waarmee rekening dient te worden gehouden als men denkt aan institutionele hervorming. Het feit dat de culturele dimensie de motor van de Europese onderneming in de kennismaatschappij van de toekomst is, wordt maar al te vaak over het hoofd gezien, terwijl het toch de meest essentiële van alle vanzelfsprekendheden is. Dat dient in de tekst van het Verdrag weerspiegeld te worden.
Ik sluit af in de hoop dat de Raad zich meer in de richting van het standpunt van het Parlement zal begeven wat de urgentie betreft waarmee een nieuwe methode voor de volgende herziening dient te worden gevonden. Ik hoop ook dat in de preambule naar cultuur zal worden verwezen en dat er een speciaal artikel zal worden opgenomen over het taalbeleid, aangezien dat voor elke burger een zaak van zoveel belang is.

Dankert
Voorzitter, ik denk dat de belangrijkste verdienste van het totstandkomen van het Verdrag van Amsterdam is dat daardoor de Economische en Monetaire Unie waarschijnlijk op tijd zal beginnen en in de tweede plaats dat het proces van uitbreiding nog niet geblokkeerd is. Het Verdrag zelf is mager. Dat kan niet ontkend worden. Het heeft zeker voor het Europees Parlement op het punt van de verdere democratisering een aantal aantrekkelijke perspectieven. Maar, Voorzitter, het probleem blijft ook voor dit Parlement dat er geen parlement bestaat zonder relatie met de bevolking: democratie. Als je dan kijkt wat in dat Verdrag gebeurd is, verdere intergouvernementalisering, opt-ins, opt-outs, flexibiliteit, dan krijg je toch een situatie waarin de bevolking van Europa nooit meer zal kunnen begrijpen hoe democratie in Europa functioneert. Ik vind dat een buitengewoon ernstig probleem, een structureel probleem dat we na Amsterdam verder zullen moeten aanpakken.
Voorzitter, het tekort van het Verdrag van Amsterdam is dat het uitbreiding eigenlijk niet goed mogelijk maakt en dat we moeten hopen dat door alsnog overeenstemming te bereiken over verdere institutionele hervorming, uitbreiding mogelijk wordt zonder dat de bestaande Gemeenschap er in kwaliteit op achteruit gaat. Ik denk dat dat de kern van de zaak is.
Voorzitter, ik ben daar niet zo verschrikkelijk gerust op omdat die bestaande Gemeenschap al grote moeilijkheden heeft om goed te functioneren. Ik zal het illustreren. We praten bijvoorbeeld altijd over de hervorming van de Commissie, het aantal leden van het Parlement, maar we praten zelden over de Raad. Maar mijn minister van Verkeer en Waterstaat, dat zag ik vandaag in de krant, is er niet in geslaagd de Europese Ministerraad over een actueel onderwerp als de transportstaking in Frankrijk te laten spreken, omdat de raden niet meer in staat zijn om over actuele onderwerpen te spreken als dat niet uitvoerig is voorbereid door ambtenaren. Dat betekent dat er veel tijd verloren gaat.
Voorzitter, ik denk dat het probleem zo langzamerhand wordt dat er geen remedie is, dat als prijs voor de uitbreiding verdere bureaucratisering op zal treden en die verdere bureaucratisering kan een belangrijke hindernis zijn op weg naar de democratisering van Europa en ik denk dat we daar met Amsterdam niet veel opgeschoten zijn.

Rack
Aan zijn tegenstander moet men zich meten. Wie is het felst gekant tegen dit Verdrag van Amsterdam? Enerzijds zijn dat de Eurofundamentalisten. Zij vinden dat het Verdrag van Amsterdam niet ver genoeg gaat. Ze willen sneller en completer een Europese federale staat en daar zorgt dit Verdrag van Amsterdam bij lange na niet voor. Anderzijds wordt het Verdrag van Amsterdam onder vuur genomen door de principiële tegenstanders van de Europese Unie die hetzij helemaal geen gemeenschappelijk Europa willen, dan wel slechts een heel losse confederatie, een betere vrijhandelszone met landen die overal nee tegen kunnen zeggen. Bij zulke tegenstanders en hun argumenten kan het Verdrag van Amsterdam helemaal zo slecht niet zijn. Maar het had beter kunnen zijn. Het had vooral ook verder- en diepergaande institutionele hervormingen kunnen en moeten bevatten als het voor een zodanige verdieping van het gemeenschappelijke Europa moet zorgen als we voor de volgende uitbreiding van de Unie nodig hebben. We hebben nog een paar jaar de tijd tot aan de uitbreiding. Deze tijd moeten we gebruiken voor een verdere herziening van het Verdrag, welke andere regels volgt dan de Intergouvernementele Conferenties dat tot nu hebben gedaan. De tot nu toe gebruikte methode van herziening van het Verdrag is achterhaald. Ze leidt tot veto's op plaatsen waar we beweging nodig hebben. Ze leidt tot de kleinste gemeenschappelijke noemer op plaatsen waar we grote - om niet te zeggen - maximale gemeenschappelijkheden nodig hebben. Welk proces helpt ons uit dit dilemma?
De heren Méndez de Vigo en Tsatsos banen in hun verslag de juiste weg voor de discussie. De volgende herziening van het Verdrag moet Europese rechtscheppende regels volgen en zo verlopen als wij traditioneel Europees recht maken: op basis van een initiatiefvoorstel van de Commissie en met volledig bevoegde deelname van het Parlement en van de Raad. Als we de volgende herziening volgens deze regels uitvoeren, zal ze succesvol zijn en dan zal het volgende Verdrag de uitbreiding niet alleen niet verhinderen, maar mogelijk maken.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordigers van de Commissie en de Raad, om het werk van het Verdrag van Amsterdam met één begrip te evalueren, zou men in navolging van de Duitse schrijver Bertolt Brecht kunnen zeggen dat er sprake is van een gematigde vooruitgang. Bertolt Brecht heeft dat alleszins cynisch en kritisch bedoeld. Je kunt dat element ook bedoelen, je kunt echter ook heel positief zeggen dat het een vooruitgang is. We dienen echter wel te beseffen dat de vooruitgang, gemeten aan de eisen die dit Parlement stelt, te gering is.
Hoe kijkt de Europese burger na het Verdrag van Amsterdam tegen deze Europese Unie aan? De Europese burger ziet dat er ook in de komende tijd veel ruzies en discussies zullen zijn omdat het in veel gevallen niet is gelukt om van het principe van unanimiteit van stemmen over te gaan op het principe van stemming met een gekwalificeerde meerderheid. Dat is de beslissende taak die we bij de volgende hervorming moeten uitvoeren, omdat het Parlement daardoor langzamerhand de positie krijgt die het echt toekomt.
Ten tweede een punt dat ik steeds weer tegenkom bij het extern beleid: de Europese burger ziet dat er hier sprake is van een groot continent dat veel doet, veel betaalt, maar weinig inspraak heeft omdat het niet met één stem spreekt maar met vele stemmen tegenover de ene stem van Amerika en daar moeten we zeker verandering in brengen.
Het laatste punt. Voorzitter, hoe moet het verder gaan? Collega Rack en vele anderen hebben reeds gezegd - en dat staat ook in het verslag-Tsatsos/Méndez de Vigo - dat we op een andere manier verder moeten gaan. Er moet van dit Parlement, dat wil zeggen van de stem van het volk, meer bereidheid tot hervorming uitgaan! Want na Amsterdam was het toch zo: elke regeringsleider ging naar huis en zei: "Amsterdam was een groot succes. Ik heb niets toegegeven. We hebben niets voor Europa gedaan en ik heb mijn vaderland gered" .
Daarom moet het Parlement, dat de hogere belangen behartigt, in de toekomst een grotere rol spelen. Daarom wil ik de rapporteurs Tsatsos en Méndez de Vigo heel hartelijk bedanken voor hun uitmuntende verslag als uitgangspunt voor een nieuwe hervorming die meer kracht, meer wil tot gemeenschappelijkheid tot uitdrukking moet brengen.

Iversen
Mijnheer de Voorzitter, laat mij om te beginnen vaststellen dat het Verdrag van Amsterdam een veel beter verdrag is dan dat van Maastricht. Dit vind ik een belangrijk punt om te onthouden. Het Verdrag van Amsterdam hecht belang aan de dingen die voor Denemarken, en ook voor vele andere landen, principekwesties zijn. Bijvoorbeeld een betere milieubescherming, samenwerking op het gebied van werkloosheid, openheid en meer inspraak voor het Europees Parlement. Wat enkele gebieden betreft hebben we het echter moeilijk met het Verdrag van Amsterdam en daarom moeten we tegen stemmen. Wij vinden het bedroevend dat men de uitbreiding probeert te hinderen door te eisen dat alle institutionele hervormingen achter de rug zijn alvorens met de uitbreiding wordt begonnen. Wij hebben ook kritiek op het feit dat het verslag Denemarken over een kam scheert met Ierland en het VK wat de Schengen-samenwerking betreft. Zoals de rapporteurs zouden moeten weten, neemt Denemarken op intergouvernementeel niveau deel aan de Schengen-samenwerking, terwijl Ierland en het VK er volledig buiten staan. De formulering in het verslag stuurt verkeerde signalen naar de andere lidstaten betreffende het engagement van Denemarken in de Schengen-samenwerking. Daarom moeten wij tegen dit punt stemmen en hadden we het liever niet in het Verdrag gezien. Het is immers verkeerd wat er staat. Het verslag pleit verder voor een nauwere samenwerking op het gebied van defensie en veiligheidsbeleid. De Deense sociaal-democraten zijn het hiermee niet eens. Wij kunnen dan ook niet anders dan tegen punt 9 te stemmen, omdat wij van mening zijn dat het niet te verzoenen is met de Deense uitzonderingen. Wij vinden het wel goed dat het Europees Parlement ertoe bijdraagt de besluitvorming in de EU democratischer en doorzichtiger te maken en daarom stemmen wij onder andere voor de beslissing de medebeslissingsprocedure tot het landbouwbeleid uit te breiden. We moeten ook voor ogen houden dat een ja-stem voor Amsterdam niet alleen uitzicht biedt op de zaken die wij hier vandaag bespreken, maar ook op een vreedzamere EU, een vreedzamer Europa, waar de voormalige dictatuurlanden in het oosten op lange termijn tot een eengemaakt Europa zullen behoren. Dat perspectief mogen we niet vergeten. Daarom zullen wij bij de definitieve stemming voor het verslag stemmen.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, ik ben me er vandaag terdege van bewust dat wij deelnemen aan een historisch ontwikkelingsproces waarin ons Europees continent verwikkeld is. Ik wil in dit verband opmerken dat het in dit jongste stadium van de Europese integratie al de derde belangrijke Verdragswijziging is in ruim tien jaar tijd.
De gewone burger wil weten waar het in dit Verdrag nu om gaat. Het is onze taak om dat duidelijk te maken, namelijk dat het Verdrag, om het heel eenvoudig te zeggen, is bedoeld om het beleid van de Unie te versterken en de efficiency van de instellingen te verhogen. In dit verband ben ik erg blij dat de Unie meer bevoegdheden heeft gekregen op het gebied van de misdaadbestrijding. Een en ander moet het in de toekomst mogelijk maken dat de burgers wel kunnen profiteren van de voordelen van het vrije verkeer, maar criminelen niet.
Ik ben ook blij met het feit dat het Parlement in het nieuwe Verdrag grotere bevoegdheden krijgt op het gebied van de werkgelegenheid, het milieu en al die andere terreinen, zoals sociale uitsluiting en armoedebestrijding, die hier vanmiddag zijn genoemd. Dit zijn uiteraard de gebieden waar het publiek iets van ons verwacht.
Een andere grote stap vooruit in dit Verdrag zijn de maatregelen om het buitenlands beleid slagvaardiger en coherenter te maken. Dit impliceert een betere stroomlijning van besluitvormingsprocedures, met beperkte mogelijkheden voor besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid en behoud van een nationaal vetorecht, wanneer er vitale belangen op het spel staan.
Dit is voor de Ieren een heel belangrijk punt, en ook belangrijk in dit verband is het feit dat de Ierse neutraliteit zo onaangetast blijft. Het Verdrag moet in Ierland en nog een aantal andere landen in een referendum worden bekrachtigd. Met het oog hierop zou ik de Ierse regering willen vragen om de voorlichting op dit punt begrijpelijk te houden en ingewikkeld juridisch taalgebruik te vermijden.
Een teleurstellend punt van het Verdrag is het feit dat de zetel van het Europees Parlement nu is vastgelegd. De reguliere leden van dit Parlement, leden die door de burgers zijn gekozen, hebben hierin geen stem en dat is zeer betreurenswaardig. Ik ben blij met het debat van vandaag en zie de debatten die in de komende maanden in de nationale parlementen zullen worden gehouden, met belangstelling tegemoet.

Morán López
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heren Méndez de Vigo en Tsatsos feliciteren met hun verslag, dat compleet en zeer duidelijk is, en tegelijkertijd een kritische en realistische kijk biedt op het Verdrag van Amsterdam.
Mijnheer de Voorzitter, deze week vinden er in de Europese context drie belangrijke gebeurtenissen plaats: dit debat in het Parlement, de buitengewone, aan de werkgelegenheid gewijde top in Luxemburg en een derde gebeurtenis die heel Europa aangaat, ook al is Europa er niet rechtstreeks als hoofdrolspeler bij betrokken. Ik heb het hier over het conflict tussen Irak en de Verenigde Staten - of het conflict tussen Irak en de Verenigde Naties.
Ik neem nu enige afstand van het Verdrag, ik begeef me buiten het Parlement en ik verlaat Brussel. Ik probeer me in te leven in de publieke opinie. Wat ook de structuur van de Verdragen mag zijn, zolang er geen ander systeem voor hervorming bestaat dan de Intergouvernementele Conferentie, zolang Europa geen sociaal-economisch model biedt, en zolang Europa geen internationale politieke visie ontwikkelt, zal de Gemeenschap, de Unie, heus wel blijven functioneren. Maar de instellingen functioneren zonder te weten wat er in de wereld werkelijk leeft. Ik moet er hier op wijzen dat er ten tijde van de oprichting van de Gemeenschap een typisch Europese sociaal-economische doctrine bestond. Europa had binnen de kapitalistische wereld een economisch model dat gebaseerd was op richtlijnen voor de privé-sector, bindende voorschriften voor de publieke sector. Europa had een publieke sector en sociale zekerheid. Dit systeem heeft van 1957 tot 1989 - of misschien maar tot 1986 - gewerkt. Daarna is Europa in ander economisch en sociaal vaarwater terechtgekomen en heeft het nog niet goed zijn draai gevonden. Daarvóór bestond er een christen-democratisch/socialistische consensus, en die consensus heeft dit Europa geschapen. Ik roep hier en nu op tot de vorming van een consensus waarmee een Europees model ontwikkeld kan worden. Zodra dat model er is en Europa zijn plaats heeft gevonden binnen een wereld die niet meer bipolair is - en waarin het onder een van de twee supermachten ressorteerde -, maar multipolair, ja, dàn zal het werk aan Europa eenvoudiger zijn en de hervorming gemakkelijker verlopen.
Wat de technische herziening van de Verdragen betreft: we moeten ons op onze eigen taak concentreren, maar het is ook noodzakelijk dat vanuit dit Parlement een oproep wordt gedaan voor de handhaving van Europa's internationale en sociaal-economische model, omdat we anders verzanden in puur formalisme.
De hervorming, het optreden van Europa en haar plaats in de wereld worden weerspiegeld in de indruk die Europa maakt als sociaal-economisch model en model voor internationaal beleid. Al het andere zal veel gemakkelijker gaan en wij zullen niet meer rond hoeven lopen in kleding die gemaakt is voor een puber die nog groeit of in kleding, op maat gemaakt voor een puber die niet meer verder mag groeien.

Manzella
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, naarmate het institutionele debat over het Europa van de euro dieper graaft, wordt duidelijk dat Amsterdam niets anders kon zijn dan het was. Pas zodra de institutionele consequenties van de monetaire eenwording nader zijn ingevuld, wordt het mogelijk het algehele institutionele kader van de Europese Unie uit te tekenen: dit niet als logisch uitvloeisel van de monetaire eenwording, die slechts politieke instellingen creëert, maar omdat eindelijk rekening gehouden moet worden met wat de echte, verontrustende revolutie van Maastricht was, namelijk dat de Unie niet meer een unie van gelijken is, maar een unie van verschillen. Het regeren van die verschillen is dus de grote uitdaging die de Unie voor zich heeft, wil ze unie kunnen blijven.
De forse inspanning tot convergentie die al is verricht op het vlak van overheidsfinanciën toont dat deze visie van een Unie met verschillende statussen realistisch is, maar ook blijkt hoe zorgwekkend ze is, omdat het in feite iets nieuws is voor de lidstaten. Dit moet dus het zwaartepunt van de politieke en institutionele aandacht van dit Parlement in de komende tijd worden, omdat ook de uitbreiding niet meer alleen zal draaien rondom de garanties voor eenheid die wij kunnen bieden, maar vooral zal afhangen van ons vermogen de verschillen te geleiden. In deze spanning tussen eenheid en anderszijn, dat al in ons systeem verankerd zit, zal de Europese bevolking een beslissende factor van samenhang worden, samen met haar rechten en plichten, dus het burgerschap. De verdieping van het burgerschap van de Unie is dus eigenlijk de belangrijkste institutionele bijdrage die dit Verdrag, dat in andere opzichten een verplichte pas op de plaats heeft gemaakt, heeft gegeven en kon geven.
In deze overgangssfeer sluit ik dit lange debat af met te zeggen dat het advies van de collega's Tsatsos en Méndez de Vigo het best opgevolgd kan worden.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Het Bureau feliciteert de rapporteurs, de heer Méndez de Vigo en de heer Tsatsos met hun uitstekende verslag.
De stemming vindt vanavond om 17.30 uur plaats.

Handelsbetrekkingen en Top EU/VS
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de verklaringen van de Raad en de Commissie over de handelsbetrekkingen - met inbegrip van het probleem van de sancties en de uitvoering van de nieuwe transatlantische agenda (tweede en derde pijler van het Verdrag betreffende de Europese Unie); met het oog op de Top EU/VS van 5 december 1997.

Wohlfart
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het doet mij genoegen namens de Raad aan dit debat over de komende top Verenigde Staten van Amerika/Europese Unie te kunnen deelnemen. Zoals u weet hebben de nieuwe transatlantische agenda, die na afloop van de top tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika op 3 december 1995 in Madrid is ondertekend, en het gezamenlijke actieprogramma Europese Unie/Verenigde Staten, dat bij de agenda was gevoegd, alle aspecten van het partnerschap tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten gereorganiseerd en geheroriënteerd.
"The New Transatlantic Agenda" , zoals onze Amerikaanse vrienden zouden zeggen, heeft beide partijen ertoe aangezet hun samenwerking op talrijke terreinen die van gemeenschappelijk belang zijn uit te breiden en te verdiepen. Ik meen te kunnen stellen dat de halfjaarlijkse topbijeenkomsten een wezenlijk element van de nieuwe transatlantische agenda vormen. Niet alleen onderstrepen zij de algemene versterking van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, maar zij helpen ook de tenuitvoerlegging van de NTA vooruit en vormen een gelegenheid om de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten globaal te herbezien en over specifieke vraagstukken van gemeenschappelijk belang te spreken. De voorzitter van de Europese Raad en ikzelf kijken met belangstelling naar de komende topbijeenkomst uit, die zoals u weet op 5 december in Washington zal plaatsvinden na de top tussen de Europese Unie en Canada, daags tevoren.
De voorbereidingen voor deze top vorderen gestaag en de voorzitter van de Commissie en de Amerikaanse vertegenwoordigers komen morgen bijeen in de groep op hoog niveau die tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten is opgericht om de balans op te maken van de tenuitvoerlegging van de nieuwe transatlantische agenda en enkele van de belangrijkste kwesties te bespreken die zich momenteel aan ons voordoen. Wij stellen nu de agenda van de top met onze Amerikaanse partners in detail op, maar ik kan u nu al zeggen dat wij van plan zijn zeer belangrijke punten op de agenda te plaatsen zoals onze handelsbetrekkingen met de Verenigde Staten, met name in het kader van de betrekkingen Europese Unie/Verenigde Staten binnen de WHO en in verband met de Helms-Burtonwet. Ook actuele onderwerpen als het vredesproces in het Midden-Oosten, de kwestie Cyprus, klimaatverandering, strijd tegen het terrorisme, drugs, immigratie en asielrecht. Dat zijn dus wel essentiële elementen voor deze top.
Evenals tijdens de voorgaande topbijeenkomsten zullen de Verenigde Staten en wij het accent leggen op concrete zaken die men in de afgelopen zes maanden heeft kunnen verwezenlijken. Wij hopen in de eerste plaats het akkoord voor wetenschappelijke en technologische samenwerking te kunnen tekenen en vervolgens het akkoord over de tenuitvoerlegging van de beginselen van wellevendheid bij de toepassing van onze mededingingsregels. Ten derde zullen wij eveneens officieel initiatieven kunnen aankondigen, althans dat hoop ik, zoals het "Transatlantic Information Exchange System" , de digitale bibliotheek en de transatlantische dialoog over de burgermaatschappij. Wat betreft het programma Europese Unie/Verenigde Staten ten behoeve van de democratie en de burgermaatschappij, dat tijdens de top van Den Haag is aangekondigd, denken wij de namen van degenen die in het college van rechters zitting zullen nemen, te kunnen bevestigen.
Deze top, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zal de vierde zijn sinds de inwerkingtreding van de nieuwe transatlantische agenda. In de afgelopen twee jaar hebben wij toch opmerkelijk concrete resultaten kunnen bereiken. Zo hebben beide partijen op het gebied van het buitenlands beleid hun samenwerking in sleutelkwesties versterkt, waaronder de bevordering van vrede, stabiliteit en verzoening in de Balkan, het Midden-Oosten en Centraal-Afrika. De toetreding van Euratom op 17 september tot de Organisatie voor de energieontwikkeling op het Koreaanse schiereiland, naast de Verenigde Staten, Japan en Zuid-Korea, toont onze gemeenschappelijke wens de inspanningen op het gebied van de non-proliferatie te verhogen.
Bij de humanitaire hulp en de ontwikkelingshulp hebben wij verbeteringen aangebracht in onze coördinatie om op die manier te beantwoorden aan de behoeften van samenlevingen die door de oorlog zijn verscheurd. Wij werken eveneens samen in het kader van de bevordering van de democratie en versterking van de burgermaatschappij. De Europese Unie en de Verenigde Staten werken samen om een antwoord te vinden op de wereldproblemen. In het kader van onze samenwerking bij de strijd tegen de verdovende middelen hebben wij tijdens de top van Den Haag een akkoord getekend over de chemische precursoren om de verduistering van chemische producten ten bate van de productie van illegale drugs tegen te gaan. Wij werken samen in het Caribisch gebied en hopen onze samenwerking tot de Andes te kunnen uitbreiden.
Wij trachten momenteel een informatie-uitwisseling tot stand te brengen in het kader van de bestrijding van de internationale georganiseerde misdaad en wij hebben een gecoördineerde informatiecampagne gelanceerd in de richting van Polen en Oekraïne, in eerste instantie, om de vrouwenhandel tegen te gaan. Ondanks de meningsverschillen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten over het tijdschema voor de beperking van de uitstoot van broeikasgassen, denken wij na over een mogelijke samenwerking op de conferentie van Kyoto over klimaatverandering, die in december zal plaatsvinden.
Er zijn enkele belangrijke resultaten geboekt wat betreft de multilaterale handelsagenda en de inspanningen voor de totstandbrenging van de nieuwe transatlantische markt. Zo hebben de Europese Unie en de Verenigde Staten zich in het kader van de WHO verenigd en het akkoord over de informatietechnologieën en over de basistelecommunicatiediensten gesloten, die tezamen de liberalisering van duizend miljard dollar aan internationaal verkeer van goederen en diensten mogelijk maken. Binnen de OESO hebben onze gezamenlijke inspanningen bijgedragen tot de goedkeuring van belangrijke besluiten op het gebied van corruptiebestrijding bij internationale handelstransacties.
Mijnheer de Voorzitter, in het kader van de nieuwe transatlantische markt hebben de Europese Unie en de Verenigde Staten samengewerkt om de obstakels voor handel en investeringen te slechten, waarbij zij in heel wat gevallen beantwoorden aan de aanbevelingen van de transatlantische dialoog van het bedrijfsleven. Na de conferentie van Chicago in november vorig jaar en de top Europese Unie/Verenigde Staten in Den Haag op 28 mei van dit jaar, hebben beide partijen een akkoord voor samenwerking en wederzijdse bijstand op douanegebied getekend, dat het handelsverkeer zal bevorderen, de uitvoering van de besluiten en de fraudebestrijding zal verbeteren. De onderhandelingen over een akkoord inzake de wederzijdse erkenning en beoordeling van de conformiteit zijn afgerond.
Een fundamenteel aspect van de nieuwe transatlantische agenda is de ontwikkeling van de banden tussen de volkeren. De transatlantische dialoog van het bedrijfsleven draagt bij tot nauwere banden tussen Europese en Amerikaanse zakenkringen, tot de bevordering van goede praktijken en tot grotere liberalisering van het transatlantische verkeer. Na het succes van de conferentie van Chicago is de TABD op 6 en 7 november jongstleden opnieuw bijeengekomen, ditmaal in Rome.
In mei is er in Washington een transatlantische conferentie georganiseerd onder de titel "een brug slaan over de Atlantische Oceaan" , waar deskundigen uit de burgermaatschappij op het gebied van onderwijs, jeugd en cultuur aanwezig waren, met elektronische uitwisselingen en parlementaire verbindingen aan weerszijden van de Atlantische Oceaan. Wij zijn met name verheugd over het feit dat de betrekkingen tussen het Europees Parlement en het Amerikaanse Congres steeds hechter worden, een ontwikkeling waaraan de heer Alan Donnelly, lid van het Europees Parlement, een belangrijke bijdrage levert.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de nieuwe transatlantische agenda is een dynamisch proces dat door beide partijen voortdurend nieuw leven wordt ingeblazen via een voortdurende bijstelling van de prioriteiten en het inventariseren van nieuwe doelstellingen. Maar we moeten toegeven dat zij niet de oplossing voor al onze problemen biedt. Zeer grote meningsverschillen, zoals met betrekking tot de Helms-Burton- en de D'Amatowet, de hormonen, of zelfs het bananenprotocol zijn hiervan een duidelijk bewijs. Maar anderzijds wekt de nieuwe transatlantische agenda wederzijds vertrouwen en stelt het beide partijen in staat hun algemene betrekkingen te ontwikkelen in een geest van samenwerking op basis van gemeenschappelijk gedeelde beginselen en fundamentele doelstellingen.

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, aan de vooravond van de top tussen de EU en de VS op 5 december in Washington, wil ik allereerst uitleggen waarom naar mijn mening de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie van zulk een cruciaal belang zijn, waarom zij in wezen zeer goed zijn en waarom het in ons beider belang is samen te werken teneinde de tussen ons gerezen problemen te overwinnen.
Onze betrekkingen zijn de belangrijkste bilaterale economische relatie ter wereld. De jaarlijkse handel in goederen en diensten bedroeg in 1996 meer dan 360 miljard ecu. Op elkaars markten zijn wij de grootste investeerders. Europese ondernemingen zijn in 41 staten van de Verenigde Staten de grootste investeerders en in de overige staten de op een na grootste. Een op de twaalf Amerikaanse werknemers van fabrieken is in dienst van een Europese firma, en Amerikaanse ondernemingen geven in Europa werk aan drie miljoen werknemers. Onze economieën zijn zeer intensief met elkaar verweven, en dit tot wederzijds voordeel.
Maar de kern van onze relatie ligt nog veel dieper: vele elementaire waarden, gedragspatronen en belangen hebben wij gemeenschappelijk; wij werken over de hele wereld samen om deze gemeenschappelijke belangen en waarden te bevorderen door te ijveren voor politieke stabiliteit, democratie, open handel en mensenrechten, en dat is de reden waarom wij samenwerken in Bosnië en Oost-Europa, en in het bevorderen van de vrede in het Midden-Oosten.
Door het einde van de koude oorlog zijn deze gemeenschappelijke belangen niet verdwenen of minder geworden, maar wellicht moeten ze opnieuw op een rij gezet worden. Vele van de problemen waarmee we nu te maken hebben, zoals de globalisering, de klimaatverandering, de opkomst van China, en de drugs, zijn niet de oude kwesties van de Oost-West-confrontatie, maar wel kwesties waarin wij één lijn trekken en waarover wij in de multilaterale fora vaak gezamenlijke initiatieven nemen.
Tegen deze achtergrond is het eerste thema dat ik vandaag wil aanroeren, het feit dat er tussen ons over een scala van punten geschillen bestaan - soms heel ernstige - maar dat wij die in hun context en binnen hun proporties moeten blijven zien. Over de gehele linie is de relatie tussen de EU en de VS hecht en diep. Misschien komt het omdat onze banden eigenlijk zo goed zijn dat wij het ons veroorloven om onze verschillen van inzicht zo luidkeels uit te dragen.
Toen wij twee jaar geleden afspraken de nieuwe transatlantische agenda van start te doen gaan, zagen beide zijden het belang in van een alomvattend kader waarbinnen wij, op de brede waaier van terreinen die daarin vallen, onze samenwerking kunnen stimuleren. Dat heeft de weg geëffend voor een sprong voorwaarts in de relatie tussen de EU en de VS.
In de nieuwe transatlantische agenda hebben wij vier prioritaire hoofdgebieden voor onze samenwerking uitgezet: het bevorderen van vrede, stabiliteit, democratie en ontwikkeling; het beantwoorden van de mondiale uitdagingen; de expansie van de wereldhandel en nauwere economische betrekkingen; en het bouwen van bruggen tussen gewone mensen. We hebben de afgelopen twee jaar op al die fronten vooruitgang geboekt, minder dan we wellicht hadden gehoopt, maar niettemin een geloofwaardige vooruitgang.
Wij bouwen onze samenwerking op het gebied van het buitenlands beleid uit. Wij boeken vooruitgang in ons werk aan mondiale problemen zoals drugs, georganiseerde misdaad en vrouwenhandel. Wij zijn in staat geweest voor onze bedrijven en onze mensen tastbare resultaten te bereiken via onze samenwerking in internationale organisaties zoals de Wereldhandelsorganisatie, en ook via bilaterale overeenkomsten, recentelijk nog de overeenkomst inzake wederzijdse erkenning die zes sectoren omvat en een handelswaarde van circa $ 50 miljard heeft.
Het verheugde mij bijzonder dat zowel het verslag van mevrouw Erika Mann over de nieuwe transatlantische agenda namens de Commissie externe economische betrekkingen, als het verslag van de heer Souchet over de VS-EU-betrekkingen namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, getuigenis aflegt én van de snelle resultaten én van het toekomstpotentieel van het nieuwe transatlantische-agendaproces.
Laten wij niet vergeten dat de NTA nog erg recent is. We kunnen en zullen meer doen. Ik zet mij er sterk voor in om datgene wat de nieuwe transatlantische markt genoemd wordt, op te bouwen door ons te baseren op de aanbevelingen van de zeer succesrijke transatlantische bedrijvendialoog en ons te concentreren op die barrières die er echt toe doen, een en ander met inachtneming van de consumenten- en andere belangen aan weerszijden van de Atlantische Oceaan.
In de tweede plaats moet men inzien dat het steeds meer een relatie tussen gelijken is. Dat valt in de Verenigde Staten niet altijd even goed, maar het is in het wederzijdse langetermijnbelang. Soms kan de Europese Unie voor de VS een frustrerende partner lijken vanwege onze institutionele complexiteiten en de melange van nationale en communautaire bevoegdheden. Maar desondanks krijgen wij meer lijn in onze externe betrekkingen en spreken wij in de internationale arena steeds meer met één stem. Op die manier worden wij een steeds capabeler partner van de VS wanneer wij van doen hebben met het Amerikaanse Congres dat, naar het ons voorkomt, soms eerder de blik naar binnen keert en meer tot een unilaterale aanpak geneigd is.
De Europese Unie is in de internationale handel reeds een volledig gelijke partner van de VS, en we maken van dat partnerschap uitstekend gebruik bij het aanvoeren van de internationale agenda inzake handel en liberalisatie waar het gaat om de overeenkomst betreffende technologie, telecommunicatie en financiële diensten die naar verwachting op 12 december van dit jaar zal worden gesloten.
Wanneer men kijkt naar de voordelen van die zeer nauwe samenwerking met de Verenigde Staten - wat wij samen doen in gebieden als wederzijdse erkenning en wat wij ten opzichte van de rest van de wereld samen doen door het verschaffen van een gezamenlijk leiderschap bij het tot stand brengen van de zeer belangrijke internationale overeenkomsten die we zelfs dit jaar al hebben bereikt - dan plaatst dat de negatieve effecten van de uitspraken van de geschillencommissie van de Wereldhandelsorganisatie zoals in het bananendispuut, in het juiste perspectief.
Ik besef maar al te goed dat velen zulke uitspraken zien als het gebruik maken van de WHO door de Amerikanen tegen de Europese Unie. Maar laten we er ook eens over nadenken dat zij een welkome opschuiving van de Verenigde Staten vormen, van louter unilaterale handelswetgeving en unilateraal optreden naar bindende multilaterale geschillenbeslechting. We moeten de waarde daarvan niet in twijfel trekken alleen omdat wij enkele beslissingen niet leuk vinden.
Ikzelf zal niet aarzelen de lidstaten voor te stellen dat wij onverkort gebruik maken van de rechten die wij in de Uruguayronde hebben verkregen en die we in vele disputen hebben gebruikt en in de toekomst nog zullen gebruiken - de kwestie van de Japanse spiritualiën is daar een heel goed voorbeeld van - tegen de Verenigde Staten wanneer die in onze ogen inbreuk hebben gepleegd op de WHO-verbintenissen. Zo hebben wij deze week nog het proces ingeleid van het aanhangig maken van zo'n klacht ten aanzien waarvan wij vonden dat de exportsubsidies in de Verenigde Staten in strijd zijn met de regels. Wij zullen daar met evenveel kracht gebruik van maken als wie dan ook.
De tendens om de Europese Unie als een gelijke partner van de Verenigde Staten te beschouwen, zal uiteraard nog worden versterkt door het in januari 1999 van start gaan van de Economische en Monetaire Unie. Het is geen toeval dat er een vloed van artikelen van de overkant van de Atlantische Oceaan komt - sommige gealarmeerd en andere alarmerend - doch alle met de blik gericht op de voor de Verenigde Staten kennelijk nieuwe realiteit van de Economische en Monetaire Unie. De Europese Unie zal alsdan beschikken over één munt die een behoorlijke munt is, en die in overeenstemming is met haar status van 's werelds meest vooraanstaande handelseconomie. En de euro zal als wereldmunt een concurrent voor de dollar worden. Voor een land dat zo op mededinging gesteld is, moet dit iets zijn dat aanvaardbaar, zij het niet altijd welkom is.
Ik ben ervan overtuigd dat op monetair gebied mededinging net zo goed als op andere gebieden, zowel voor ons als voor de wereld als geheel heilzaam is. Maar nu de Verenigde Staten de werkelijkheid steeds duidelijker inzien, is het uiterst belangrijk dat Europa en de Verenigde Staten een aanvang maken met een intensievere discussie over de internationale repercussies van de invoering van de euro teneinde verrassingen en speculatieve winstnemingen te voorkomen. In dit verband heb ik grote waardering voor de toenemende appreciatie van de EMU bij de Amerikaanse regering.
In een recente hoorzitting in het Congres heeft de onderminister van Financiën, de heer Summers, gezegd dat de Amerikaanse regering er thans van overtuigd is dat de EMU doorgaat. De Amerikaanse beleidsmakers beginnen nu de effecten op hun economie en het internationale monetaire bestel te bekijken. Het ministerie van Financiën heeft het Amerikaanse bedrijfsleven aangeraden vaart te zetten achter de voorbereiding op de euro.
Nu wil ik overgaan op het vraagstuk van de extraterritoriale wetgeving zoals die tot uiting komt in de Helms-Burtonwet en de wet inzake sancties tegen Iran en Libië (ILSA). Deze kwesties baren mij, de lidstaten van de Europese Unie en uiteraard het Parlement grote zorgen. Ik ben mij goed bewust van de twee door de Plenaire Vergadering aangenomen resoluties over het met de Verenigde Staten bereikte akkoord over de vraag hoe onze geschillen te overbruggen.
Ik wil - en dit is mijn derde opmerking - ons beleid inzake deze belangrijke principiële aangelegenheid toelichten met inachtneming van de door mevrouw González Alvarez, de heer Cabezón Alonso en mevrouw Oddy gestelde vragen. Ik zou de leden van het Europees Parlement die zitting hebben in de interparlementaire delegatie van het Europees Parlement en het Amerikaanse parlement, en in het bijzonder de voorzitter, de heer Alan Donnelly, dank willen zeggen voor de grote inspanningen die zij zich getroost hebben om de omvang en de diepte van de Europese bezorgdheid over te brengen bij de leden van het Amerikaanse Congres.
Zij hebben namelijk meer gedaan dan het tot uitdrukking brengen van bezorgdheid. In het bijzonder juich ik het voorstel van de heer Donnelly toe om volgend jaar een transatlantische conferentie over Cuba te beleggen. De kern van het probleem ligt bij de wetgevers. Door de in het Amerikaanse Congres heersende mentaliteit op het gebied van internationale vraagstukken spelen de Europese parlementariërs een centrale en geen perifere rol bij het aan de Congresleden uiteenzetten van onze standpunten. Met betrekking tot Cuba is het net als in het geval van Libië en Iran, de tragedie dat de Amerikanen en wij soortgelijke, zo niet dezelfde politieke doelstellingen nastreven: in Cuba het bevorderen van de democratie, de economische groei en de mensenrechten; in Iran en Libië de mensenrechten, het verzet tegen de bevordering van het internationale terrorisme en de verspreiding van massavernietigingswapens. De fundamentele waarheid is dat we bij het nastreven van die doelstellingen elkaars sterkste partners zijn.
Wij hebben in beide gevallen vele concrete stappen in die richting ondernomen via ons gemeenschappelijk standpunt over Cuba en de maatregelen welke wij tegen Iran en Libië hebben genomen. Het voorzitterschap en Commissievoorzitter Santer hebben tijdens de Top van mei in Den Haag president Clinton uitvoerig geïnformeerd over onze anti-terrorisme- en non-proliferatiemaatregelen. De Europese Unie en de Verenigde Staten hebben toen samen met Canada de dialoog over hun buitenlandse politiek inzake Iran in hoge mate geïntensiveerd. Maar de dreiging van secundaire embargo's tegen Europese ondernemingen die het gevolg is van de Helms-Burtonwet en ILSA, is een tegenslag voor de Amerikaans-Europese samenwerking bij het aanpakken van die problemen. Dat heeft de gemeenschappelijke doelstelling niet bevorderd maar gehinderd. Wij zijn van mening dat zulke secundaire embargo's in het internationale recht illegaal zijn. Daarenboven zijn zij in politiek opzicht contraproductief. Dit heeft ertoe geleid dat veel energie en aandacht is afgeleid van de werkelijke prioriteiten bij het omgaan met Cuba, Iran en Libië. Ik ben verheugd over het feit dat uit dit Parlement een suggestie is gekomen die ons in staat stelt aan het Amerikaanse publiek en aan het Congres uit te leggen waar wij echt mee bezig zijn en welke belangen wij in die gebieden vooropstellen.
Wij hadden echter als eerste taak de Europese belangen te beschermen. Daartoe hebben wij ons tot de WHO gewend. Door de in de WHO ondernomen actie, en alleen daardoor, kwam het akkoord tot stand dat ik in april van dit jaar sloot en waarbij de Amerikanen in ruil voor het opschorten - maar niet het laten varen - van onze WHO-actie toezegden te willen werken naar de toekenning van ontheffingen, zowel van titel IV van de Helms-Burtonwet als van ILSA. De ontheffing van Helms-Burton is gekoppeld aan bilaterale onderhandelingen over enerzijds disciplines voor investeringen in onrechtmatig onteigend bezit, maar anderzijds over extraterritoriale wetgeving. Wij hadden op de streefdatum van 15 oktober nog geen akkoord bereikt, maar wij blijven eraan werken en zien hoe we het best tot een akkoord kunnen komen.
Om zo'n akkoord te kunnen bereiken moet er bij het Congres bereidheid bestaan aan de EU ontheffing van beide wetten te verlenen indien aan de voorwaarden van dat akkoord wordt voldaan. Daarvoor zal tussen ons een akkoord op langere termijn nodig zijn over de ruimere aspecten van het sanctiebeleid, hetgeen kan leiden tot meer overleg betreffende de landen die tot de bezorgdheid aanleiding geven. Maar wel is duidelijk dat er sedert het bereiken van het akkoord tegen geen enkele Europese onderneming maatregelen uit hoofde van een van beide wetten zijn geweest. Ook is duidelijk dat als er tegen een Europese onderneming zou worden opgetreden, zulks het in mijn ogen onmogelijk zou maken de opschorting van het WHO-panel te continueren, en dan zouden we meteen weer daar present zijn.
Ook wil ik herhalen dat een algemene regeling, wil die aanvaardbaar zijn, niet alleen de onderhandelingen inzake Helms-Burton moet omvatten maar ook de bescherming van de Europese ondernemingen tegen de gevolgen van de ILSA-wet. Wij vinden dat de Europese Unie volledig in aanmerking komt voor ontheffing van de ILSA, en dat geldt uiteraard ook voor Total dat een overeenkomst is aangegaan die volledig verenigbaar is met de communautaire en internationale wetgeving.
Ik wil mijn opmerkingen nu besluiten met een kort overzicht van de andere onderwerpen die naar verwachting op de top aan de orde zullen komen. In aanvulling op de opmerkingen van het voorzitterschap, stel ik mij voor dat onze discussies inzake het buitenlands beleid erop gericht zullen zijn hoe de aanvullende inspanningen van de EU en de VS te versterken ter ondersteuning van het vastgelopen vredesproces in het Midden-Oosten. Wij zullen de VS vragen er bij alle partijen op aan te dringen de akkoorden van Oslo volledig uit te voeren.
Het andere belangrijke onderwerp zal de mogelijkheid zijn van het versterken van het proces van economische hervormingen in Oekraïne. Zoals reeds gezegd zal de klimaatverandering stellig een grote rol spelen op deze top die plaatsvindt juist voor het ministeriële gedeelte van de klimaatconferentie van Kyoto en, hoe moeilijk het ook moge lijken, het moet ons gemeenschappelijk streven zijn om Kyoto succesrijk af te sluiten.
Inzake de bilaterale handel zijn wij van plan te wijzen op de discriminerende ontwerpen van Amerikaanse uitvoeringsregelingen voor de GATS Basic Telecoms Agreement en op het wassende tij van unilaterale sanctiewetgeving op het niveau van de staten in de Verenigde Staten. En ongetwijfeld zullen de Amerikanen aankomen met hun zorgen over de gevaren voor de handel van een eventueel verbod op specifieke risicomaterialen die in farmaceutica en cosmetica verwerkt worden. Ook twijfel ik er niet aan dat de kwestie van de genetisch gemanipuleerde gewassen aan de orde zal worden gesteld.
Ook zullen er naar ik hoop twee op de toekomst gerichte presidentiële verklaringen zijn. Ik zeg "hoop" , want de voorbereidingen voor de top zijn nog niet afgesloten en wij zijn nog steeds met deze vraagstukken bezig. In de eerste plaats een verklaring over een grotere samenwerking tussen de autoriteiten van de Europese Unie en de Verenigde Staten op regelgevend gebied teneinde de feitelijke markttoegang voor onze wederzijdse export te verbeteren met behoud van het noodzakelijke hoge beschermingsniveau inzake volksgezondheid, veiligheid, consumenten en milieu. Bij de onderhandelingen over de overeenkomst inzake wederzijdse erkenning - de topprioriteit van de zakenwereld - werd het heel duidelijk dat er op brede schaal behoefte bestaat aan een veel grotere samenwerking tussen de regelgevende autoriteiten.
Een tweede verklaring zal naar ik hoop de handel in elektronica een flinke stimulans geven door het opstellen van gemeenschappelijke beginselen die zullen bijdragen tot het sturen van de ontwikkeling daarvan aan weerszijden van de Atlantische Oceaan en in de gehele wereld. Het groeiende belang van de nieuwe verbindingen tussen mensen over de Atlantische Oceaan heen zullen hun weerslag krijgen in de beoogde ondertekening van de Overeenkomst inzake wetenschap en technologie met de Verenigde Staten, welke onze wetenschappers en onze wetenschappelijke instituten nieuwe kansen biedt op samenwerking op het gebied van spitstechnologie.
Ik twijfel er niet aan dat dit Parlement, het voorzitterschap en de Commissie vanuit een breed gezichtsveld de relatie tegen het licht zullen houden en ook de positieve kanten, de problemen - met alle gebreken - onder ogen zullen zien. Ik ben vol vertrouwen dat een robuuste verdediging van de Europese belangen niet onverenigbaar is met het vooropstellen van gemeenschappelijke belangen, integendeel: het vergemakkelijkt de oplossing van problemen waardoor wij nauw kunnen blijven samenwerken. In die geest en met die aspiraties gaan wij naar de komende topontmoeting.

De Voorzitter
Dank u wel, Sir Leon. Volgens mij was dit een van de langste toespraken die Commissieleden ooit in dit Parlement gehouden hebben. Ik denk dat u werd meegesleept door de belangstelling die u voor dit onderwerp heeft en door het belang dat u eraan hecht. En dat ben ik met u eens, en daarom heb ik u niet gevraagd na 20 minuten op te houden - tweemaal de tijd van de Raad. Maar het was een uiterst interessante toespraak, en ik hoop dat de collega's dat ook zo vinden.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben van mening dat het alleszins correct is dat de rede van commissaris Leon Brittan iets langer duurde dan gebruikelijk, het was immers een zeer waardevolle en belangrijke rede.
De commissaris heeft betoogd dat de VS en Europa tegelijkertijd partners en concurrenten zijn. Hij was er zeer optimistisch over dat wij in toenemende mate partners met dezelfde rechten zijn. Ik weet niet of iedereen dat zo ziet, met name in de Verenigde Staten, anders zou men misschien Helms-Burton en D'Amato iets anders zien, dan zou men bij McDonnel-Douglas en Boeing en ook bij British Airways misschien iets anders tegen de dingen aankijken. Het lijkt mij echter nog steeds zo te zijn dat men van mening is dat Europa zich moet houden aan bilaterale en multilaterale afspraken, maar dat Amerika alleszins gerechtigd is om zo nu en dan, als het in het eigen belang is, eenzijdige afspraken te maken respectievelijk eigen regelingen te treffen.
Dat houdt zeker ook verband met het feit, mijnheer de commissaris, dat wij er ten aanzien van vele kwesties in Europa heel verschillende meningen op na houden. U noemde Bosnië en het Midden-Oosten. We zijn nog steeds niet zo ver dat we er daar uniforme regels op na houden en juist wat betreft het Midden-Oosten wil ik u volledig gelijk geven. Het geeft geen pas dat Europa zonder al te veel resultaat veel geld in dit gebied pompt, terwijl Amerika hier te weinig druk uitoefent om door de passende houding van Israël een daadwerkelijk vredesproces mogelijk te maken.
Ik wil u graag volledig steunen wat betreft de wetten Helms-Burton, D'Amato en andere regelingen. Europa kan op details bereid zijn tot compromissen, maar niet ten aanzien van de zaak zelf; het moet duidelijk zijn dat - als er bijvoorbeeld wordt opgetreden tegen een bedrijf - de waiver moet ophouden, want dan moeten we de gedachtewisseling en de discussie bij de WHO aangaan. Ik geef u ook volledig gelijk: het is goed dat we nu een pauze hebben, maar het is slechts een pauze en geen definitieve regeling, en ik wil uw streven volledig steunen om een definitieve regeling tot stand te brengen.
Mijn laatste punt wegens de krappe tijd: fast-track-onderhandelingen, gesprekken in de VS, het mislukken en de consequenties. Ik ben van mening dat ook de VS zich in een soortgelijke situatie bevinden, zonder het te overschatten, dat wij ons gezamenlijk - en ik benadruk gezamenlijk - moeten afvragen: hoe kunnen wij een vrije handel in de wereld tot stand brengen en ingang doen vinden als er tegelijkertijd veel economische maar vooral ook sociale problemen met deze handel zijn? Wij zijn voorstanders van de vrije handel omdat we erbij winnen. We moeten echter ook aan onze eigen bevolking duidelijk maken, evenals dat in de VS nu voor president Clinton noodzakelijk is, dat vrije en faire handel met elkaar te verenigen zijn, dat bij alle vrije handel de handel ook in de ogen van onze bevolking fair moet zijn. In die zin is het een belangrijke taak om deze gesprekken met de Verenigde Staten te voeren, op deze top, maar ook daarna. In die zin mag ik u, mijnheer de commissaris, een mooie en succesvolle reis naar Amerika wensen, een reis die, naar ik meen, morgen voor u begint.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, ik juich de twee verklaringen die wij vanmiddag hebben gehoord, van harte toe. Niemand heeft kritiek geuit op het te lange spreken. Het was buitengewoon helder, en het is goed dat wij zo'n belangrijke verklaring hebben kunnen aanhoren voor de zeer belangrijke topontmoeting begin december. Daarom ben ik blij met de afgelegde verklaringen. Wanneer wij kijken naar het geheel van punten die nu ter discussie staan over iets dat amper twee jaar bestaat, de nieuwe transatlantische agenda, kunnen we de grote vooruitgang onderkennen die is gemaakt.
Maar het is zaak erop te wijzen waarom speciaal deze top zo belangrijk is. Het gevaar is dat wij momenteel voor een aantal geschillen staan, zoals de commissaris heeft uiteengezet, maar dat we ook een enorm aantal gezamenlijke belangen hebben. Zullen wij in een val lopen, niet door gebrek aan belangstelling maar door gebrek aan prioriteit, wanneer we te maken krijgen met de invoering van de ene munt, zoals de commissaris heeft genoemd, en wanneer we voor de kwestie van de uitbreiding oostwaarts staan? Het zal niet simpelweg door gebrek aan belangstelling maar door gebrek aan prioriteit voor het omgaan met de transatlantische relatie zijn, dat al die punten die vandaag werden opgesomd, op onze prioriteitenschaal nog verder kunnen dalen en niet die aandacht zullen krijgen die zij in zes of twaalf maanden nodig hebben.
Hiermee hangt samen - voor ons in het politieke bedrijf is dat tamelijk duidelijk - dat al die tussen de regeringen besproken onderwerpen ook hun politieke context hebben. Steeds meer zullen economische kwesties, of dat nu sancties of de totstandkoming van een nieuwe transatlantische markt betreft, met zich meebrengen dat dit Parlement en het Amerikaanse Congres daar op de een of andere wijze in betrokken zullen worden, of het nu is bij de totstandkoming van regelgeving of bij de financiële stimulans of bij wat er verder ook nodig kan zijn om te bewerkstelligen dat deze nieuwe transatlantische agenda een succes zal zijn.
Ik zou aan de Raad en Commissie drie vragen willen stellen met betrekking tot deze topontmoeting. Ten eerste: zullen de fungerend voorzitter van de Raad en de voorzitter van de Commissie, wanneer zij beiden naar de top gaan, er zorg voor dragen dat er in de conclusies van de top een langetermijnperspectief is ingebouwd, zodat we weten dat we aan weerszijden van de Atlantische Oceaan samenwerken om een transatlantisch partnerschap voor de lange termijn te creëren?
Ten tweede, kunnen wij ervoor zorgen dat zo'n perspectief uitziet naar de 21e eeuw, waarbij we zouden kunnen denken aan het invoeren van een alomvattend institutioneel kader, wellicht een verdrag. Dan zou u de politieke wereld langszij de zakenwereld kunnen brengen teneinde met de regeringen samen te werken voor het tot stand brengen van dit nieuwe transatlantische partnerschap.
Zou tenslotte de commissaris nog iets meer willen zeggen over de nieuwe transatlantische markt waarvan ik weet dat hij die een belangrijk concept vindt? We zullen dat concept moeten definiëren. Wellicht kan op deze top in Washington het groene licht voor dat onderzoek worden gegeven.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, commissaris, collega's, de nieuwe transatlantische agenda, overeengekomen in december 1995 in Madrid, onderstreept en bevestigt de gezamenlijke inspanningen van de Europese Unie en de Verenigde Staten om hun relaties uit te breiden en te verdiepen. De liberale fractie is dan ook verheugd over het succes van de Transatlantic Business Dialogue. In dit kader zijn sinds november 1995 veel handelsbarrières geslecht. De belangrijkste voorbeelden hiervan zijn de Multilateral Recognition Agreements. De MRA's zullen de transatlantische handel stimuleren en kosten voor bedrijven en consumenten verlagen.
Ik betreur dan ook zeer de protectionistische houding van het Amerikaanse Congres op dit moment die het uitvoeren van bestaande en het sluiten van nieuwe handelsakkoorden zeer bemoeilijkt. Handel bevordert de groei van bedrijven en vormt daarmee een hoeksteen voor de werkgelegenheid. Ik hoop en verwacht dan ook dat het Congres dit dwaalspoor verlaat en terugkeert naar zijn traditionele liberale houding inzake vrijhandel. Tevens doe ik namens mijn fractie een beroep op de commissaris de resoluties van het Parlement over handelsgeschillen met de Verenigde Staten uit te voeren.
De Top EU/VS in Den Haag was zeer succesvol en benadrukte voor het eerst het belang van relaties tussen burgers aan beide zijden van de oceaan. Deze zijn van onschatbare waarde voor onze langetermijnrelatie. Tijdens de top in Washington wordt hier vervolg aan gegeven middels demonstratie van het Thais project dat de elektronische uitwisseling tussen burgers bevordert.
Ook de ondertekening van de overeenkomst over wetenschappelijke en technologische samenwerking betekent een mijlpaal binnen de nieuwe transatlantische agenda.
Tot slot zou ik commissaris Brittan willen vragen of hij het Parlement ook kan informeren over de top met Canada die op 4 december aanstaande plaatsvindt. Ook Canada is een transatlantische partner en de Unie heeft bovendien een gezamenlijk actieplan met Canada. Graag hierop uw antwoord, mijnheer Brittan.

Manisco
Mijnheer de Voorzitter, we hebben vandaag veel gehoord over vorderingen, over intensieve discussies en zeker ook over enkele problemen met onze partners aan de overkant van de Atlantische Oceaan. Het lijdt geen twijfel dat de onderhandelingen op de top in Washington of elders moeten doorgaan telkens wanneer meningsverschillen opduiken die een substantiële hinderpaal voor de transatlantische agenda en dialoog kunnen zijn.
Ook is het waar dat in sommige gevallen onderhandelingen op zichzelf, vooral als zij langdurig zijn, alleen de tegenpartij in de kaart spelen. Van die vervelende Helms-Burtonkwestie zouden wij iets geleerd moeten hebben. Sedert 11 april zijn er zo'n zeven of acht onderhandelingsrondes tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten geweest; aan Europese kant is er natuurlijk enige tevredenheid over uitgesproken dat titel IV en de opschorting van de Amerikaanse sancties enkele, maar niet alle Europese ondernemingen buiten schot hebben gelaten, terwijl zij tussen twee haakjes ondernemingen buiten Europa wel hard hebben getroffen.
Tegelijkertijd is er een atmosfeer van intimidatie en angst gecreëerd die continu wordt gevoed als gevolg van dreigende verklaringen van enkele Congresleden. De resultaten zijn er ook naar. Het handelsverkeer tussen de landen van de Europese Unie en Cuba is drastisch geslonken. De investeringen worden beknot of zijn blijven steken op het niveau van 1996. Met andere woorden, Helms-Burton werkt. Terwijl er eindeloze onderhandelingen doorgaan met enkel wat geschreeuw en heel weinig wol in dit Parlement en in Brussel, doet hij wonderen voor de VS.
Wij zouden willen suggereren dat de tijd daar is om een einddatum vast te stellen - laat ons zeggen 31 december - en dan de enige beschikbare optie te hanteren, namelijk het gebruik maken van het WHO-panel. Wij zouden erg graag een duidelijke mening van de Commissie vernemen over het punt van een einddatum van de onderhandelingen over Helms-Burton of bijvoorbeeld de D'Amato-wet.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, het uitdelen van schouderklopjes is in deze dagen voor de Top EU/VS wel het laatste dat we moeten doen. Op de transatlantische agenda ontbreekt immers een hele reeks onderwerpen die absoluut thuishoren in een dialoog die verplicht is aan het milieu en het welzijn van de bevolking. Deze dialoog, die we ongetwijfeld nodig hebben, moet een kritische dialoog onder vrienden zijn een moet de toets der kritiek kunnen doorstaan. Aan schijnvrienden heeft niemand wat. En helemaal bovenaan het lijstje met prioriteiten van de twee economische grootmachten van de wereld hoort niet de diepe buiging voor de belangen van de grote concerns, maar het stellen van de bakens in de richting van een wereldwijde vrede, een sociaal en ecologisch duurzame regulering van de wereldeconomie en een gelijkgerechtigde participatie van alle landen, juist ook van de zwakkere.
Het is ook ongeloofwaardig om enerzijds een multilateraal handelssysteem onder toezicht van de WHO te stimuleren, anderzijds echter ter bescherming van de eigen economie bilateraal speciale afspraken te maken die de rest van de wereld uitsluiten en benadelen. Het tegendeel zou op zijn plaats zijn: de gezamenlijke zorg voor meer consumentenbescherming, aanscherping van de bestaande sociale milieunormen en een betere voorlichting van het publiek. Ook moeten de voorbereidingen voor de volgende WHO-ministerraad beslist op de agenda komen te staan. Want er moeten al in een vroeg stadium substantiële voorstellen worden gedaan, bijvoorbeeld op het gebied van de sociale en de milieunormen. Genetisch gemanipuleerde soja en met hormonen behandeld rundvlees moeten op basis van een WHO-tekst van onze menukaarten mogen worden gebannen.
De EU zou haar vrienden zeker ook moeten herinneren aan hun huiswerk in Kyoto en Ottawa, waar in december het internationale akkoord over een verbod op landmijnen wordt ondertekend. We hebben immers een wereldwijde verantwoordelijkheid. Een vesting Europa hebben we niet nodig en evenmin de hegemonie van de VS.

De Voorzitter
Mijnheer Kreissl-Dörfler, probeert u uw fractie ervan te overtuigen dat zij in het vervolg geen spreektijd van anderhalve minuut meer geeft. Natuurlijk kunt u met een dergelijke spreektijd uw gedachten niet afronden.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, commissaris, uiteraard is onze fractie zich geheel en al bewust van het uiterst grote belang van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika, daarom zal ik niet over dit punt uitweiden, en wenst zij dat deze betrekkingen in het kader van de nieuwe transatlantische agenda worden versterkt. Maar wij wensen vooral een nieuw evenwicht opdat de Europeanen niet in een minderwaardigheidspositie komen te verkeren ten opzichte van hun grote transatlantische vriend.
Voor dit nieuwe evenwicht moet uiteraard de al te dominante houding van de Amerikanen veranderen. Een aantal collega's heeft de onzalige wetten Helms-Burton of D'Amato genoemd, maar ik zou vooral de nadruk willen leggen op de Europese verantwoordelijkheden. Wanneer wij vereend optreden, kunnen wij veel bereiken. Wanneer wij niet verenigd zijn, zullen de Amerikanen onvermijdelijk hun belangen en gezichtspunten doordrukken.
Ik zal een voorbeeld noemen, dat van de akkoorden van Blair House in 1994. In eerste instantie had Frankrijk, terecht, de onrechtvaardigheid van enkele bepalingen aan de kaak gesteld. Vervolgens, na een aantal lidstaten van de Unie, waaronder Duitsland, voor haar zaak te hebben gewonnen, heeft zij enkele bepalingen betreffende de communautaire steun in de door haar gewenste richting kunnen laten wijzigen. Dit voorbeeld toont aan dat de Unie van de Vijftien in tweede instantie heeft kunnen bereiken wat in eerste instantie in de onderhandelingen die alleen door de Commissie werden gevoerd niet mogelijk leek.
Tussen twee haakjes, ik wilde er met kracht op wijzen dat wij wensen te zien dat de Commissie zelf over de grootst mogelijke bevoegdheden beschikt om doeltreffend te kunnen handelen.
In werkelijkheid gaat het op handelsterrein net zoals op politiek terrein en op het terrein van het gemeenschappelijk buitenlands beleid. Onze nationale stellingen alleen hebben weinig kans van slagen. Succes kan enkel worden bereikt door vereniging van krachten, met een helder vastgesteld doel, met gemeenschappelijk vastgelegde onderhandelingsvoorwaarden en met convergerende acties van de lidstaten en de Commissie.
Als aan deze voorwaarden niet wordt voldaan, zal Europa de aardewerk pot tegenover de ijzeren pot blijven, en de Verenigde Staten zullen definitief een dominante positie genieten die, zoals voor alle monopolies geldt, ongezond zal zijn. Maar dit alles loopt via een werkelijk gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Een ontoereikend, of zelfs ontbrekend beleid laat zich niet alleen voelen op het terrein van het buitenlands beleid in de eigenlijke zin van het woord, in Joegoslavië, het Midden-Oosten, Afrika en elders, maar ook op handelsterrein.
De economische macht van Europa, die aanzienlijk is, kan slechts in succes tegenover de Verenigde Staten worden vertaald als deze macht op een ware politieke macht steunt.
In deze zin wens ik u, minister, commissaris, veel succes op de komende Top Europese Unie/Verenigde Staten.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, de transatlantische dialoog zal pas werkelijk vruchtbaar zijn en de ontmoeting van 5 december een echte zinvolle etappe in deze dialoog vormen als er concrete vooruitgang kan worden geboekt met de regeling van een reeks belangrijke juridische en handelsgeschillen waardoor de Europese Unie thans tegenover de Verenigde Staten van Amerika staat.
De aankondiging die zojuist is gedaan, namelijk dat de Helms-Burtonwet op de agenda is gezet, verheugt me dan ook. Meer in het algemeen menen wij dat de zeer ernstige kwestie van extraterritoriale toepassing van Amerikaanse nationale wetten in haar volledige omvang aan de orde moet worden gesteld.
Wij betreuren het ten zeerste dat het bilaterale overleg van oktober op dit punt geen substantiële vooruitgang heeft kunnen boeken. Het is voor de Europese Unie van wezenlijk belang van meet af aan dergelijke absurde praktijken tegen te houden, omdat anders het risico bestaat dat zij snel zullen toenemen.
De Commissie heeft in de Uruguayronde ervoor gekozen de landen van Europa een hoge prijs te laten betalen, waarbij de Verenigde Staten als tegenprestatie hun eenzijdige praktijken zouden opgeven. Als deze praktijken toch voortduren, dan zijn we met dit akkoord bedrogen uitgekomen. We moeten dus van de grootste standvastigheid ten aanzien van deze principiële kwestie blijk geven, zo nodig kunnen dreigen met geloofwaardige sancties en daartoe beschikken over de voor het buitenlandse handelsbeleid onmisbare instrumenten.
Is de door de Commissie gekozen strategie de juiste geweest? Afzien van een beroep op het WHO-panel, ook al is dit niet definitief, in ruil voor een zeer broze verzekering dat de Helms-Burtonwet voorlopig niet op het Europese bedrijfsleven van toepassing zal zijn, is dat wel de best mogelijke keuze? We kunnen ons dat afvragen, want in plaats van te streven naar het definitief schrappen van een wetgevingspraktijk, waarvan de onwettigheid geen twijfel lijdt, houdt men zo ten nadele van de ondernemingen een klimaat van rechtsonzekerheid in stand, dat ontmoedigend en verlammend kan werken. De wetten blijven intussen bestaan en een toevallige gebeurtenis kan te allen tijde de Amerikaanse overheid ertoe brengen haar gematigde houding tegenover deze kwestie te laten varen.
Overigens zal de instandhouding van dergelijke wetten andere lobby's er alleen maar toe aanzetten ook in actie te komen en, met name op het niveau van de federale staten en de lokale overheden, nieuwe wetten met extraterritoriale gevolgen op te leggen, zoals we in Massachusetts hebben gezien.
Het is dus in ons belang, mijnheer de Voorzitter, aan deze zeer ernstige afwijking een halt toe te roepen. Daarom zal het van wezenlijk belang zijn dat deze kwestie tijdens de vergadering van 5 december centraal staat en dat wij ervoor zorgen dat onze gesprekspartners zich bewust worden van de ernst van dergelijke bepalingen, die funeste gevolgen kunnen hebben voor het klimaat van de transatlantische betrekkingen.

Blot
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, al luisterend naar de Raad en de Commissie was ik niet erg verbaasd. Maar het heeft mij toch verrast dat ik geen enkel woord heb gehoord over het gebrek aan symmetrie dat de betrekkingen tussen Europa en de Verenigde Staten momenteel kenmerkt. Wanneer ik "gebrek aan symmetrie" zeg, is dat om niet het woord "kolonisatie" te gebruiken. Politieke en militaire kolonisatie - we hoeven maar te zien wat dat betekent in het debat tussen Frankrijk en de Verenigde Staten over het commando van de zuidflank van de NAVO. Gebrek aan economische en handelssymmetrie - de commissaris heeft gesproken over drie miljoen werkenden in Europa die van de Amerikaanse besluiten afhankelijk waren, maar dat is eenzijdig; hoe zit dat aan de andere kant? Culturele kolonisatie; kijk maar eens naar de vloedgolf van producten van de Amerikaanse subcultuur die op het televisiescherm worden vertoond en die de culturele wereld van onze jeugd in Europa belaagt. Het slaan van een brug is onder die voorwaarden eerder bestemd voor eenrichtingsverkeer; de obstakels slechten is de sterkste helpen nog sterker te worden.
Ook geen woord over Irak, over deze bijna-genocide waarvan bijna een miljoen Iraakse kinderen tot op heden het slachtoffer zijn, dat alles in naam van de rechten van de mens, wat toch vrij uitzonderlijk is. Geen woord over het schandalige kartel Boeing-McDonnell-Douglas. Geen woord over de schandalige politiek van Amerikaanse overheersing op de Balkan. Geen woord over eventuele besprekingen over de staalmarkt, de elektrotechnische markt of de landbouwmarkt, waar Amerika onverdeeld nummer één is. Weliswaar heeft men enkele woorden aan de Helms-Burtonwet gewijd.
De werkelijkheid is dat het Amerikaanse imperium drie wereldoorlogen heeft gewonnen. In de eerste wereldoorlog heeft het zich verlost van het Duitse en het Oostenrijks-Hongaarse keizerrijk. In de tweede wereldoorlog heeft het zich verlost van het Britse en Franse wereldrijk en met de derde wereldoorlog - in feite de koude oorlog - heeft het zich weten te ontdoen van het Sovjetrussische rijk.
Prima! Maar het resultaat van dat alles is dat wij nu een Amerikaanse supermacht hebben die de hele wereld koloniseert. We hadden van Europa toch een beetje verzet tegen dit eenzijdige proces verwacht.

Hindley
Mijnheer de Voorzitter, ik juich de opmerkingen van Sir Leon over de WHO toe, en ik zou mij namens mijn fractie willen aansluiten bij zijn argument dat het niet zo kan zijn dat we de WHO een goede club vinden als zij zich in ons voordeel uitspreekt en een slechte wanneer zij zich tegen ons uitspreekt. Maar wel vind ik dat als de Europese Commissie echt haar aanklacht betreffende Helms-Burton zou intrekken nu aan de Europese belangen is tegemoet gekomen, zij de WHO als zodanig zou ondermijnen.
In deze discussie komt een uiterst belangrijke kwestie naar voren over wat naar onze mening een zeer gevaarlijk en groeiend democratisch manco in de nieuwe mondiale wereldorde is, en dat door deze transatlantische dialoog tot op zekere hoogte kan worden goedgemaakt. Aanleiding voor deze opmerkingen mijnerzijds was het gebruik door Sir Leon van de uitdrukking "afleiding van de aandacht" bij het bespreken van de houding van het Congres inzake Helms-Burton. Politici kunnen een belangrijke rol spelen als tussenpersoon, maar het is belangrijk dat nietgekozen politici, zoals u, Sir Leon, tegenwoordig verkiest te zijn, beseffen dat dit een kwestie van tweerichtingsverkeer is.
Maar al te vaak moeten politici - en soms doen zij het eigener beweging - de rol van tussenpersoon spelen door aan de kiezers beslissingen uit te leggen die door anderen genomen zijn, maar waar zij het soms moeilijk mee hebben. Politici hebben ook een andere rol, en dat is de opvattingen van hun kiezers over te brengen aan de beslissers. Al heb ik, politiek gezien, geen enkele sympathie voor Jesse Helms, als gekozen politicus heb ik wel sympathie voor de rechten van de mensen die gekozen zijn om een wetgeving te maken die naar hun mening de opinie van hun kiezers weergeeft. Als wij niet oppassen zullen wij een gevaarlijke discrepantie zien ontstaan tussen hetgeen onder de "grote jongens" wordt beslist en datgene dat moet worden gestimuleerd en aan het kiezersvolk worden uitgelegd.
In dat opzicht hoop ik dat de transatlantische dialoog een democratische arm zal krijgen en steeds meer gekozen politici zal omvatten, dit als een kleine stap om, ik herhaal, een tamelijk gevaarlijk en groeiend democratisch manco in deze nieuwe wereldhandelsorde te overwinnen.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ik wil de fungerend voorzitter van de Raad en Sir Leon Brittan bedanken voor het verslag en het perspectief dat ze hebben geboden. Ik vind dat er de afgelopen jaren juist door het werk van de Commissie uitstekende resultaten zijn behaald. Goede betrekkingen tussen Europa en de Verenigde Staten hebben in de afgelopen decennia gezorgd voor vrijheid, vrede, meer mensenrechten, stabiliteit en welvaart. We moeten ervoor zorgen dat dit voor de toekomst behouden blijft, maar we moeten ook inzien dat door de veranderingen in de wereld, door het einde van de koude oorlog, door de vermindering van het belang van de vorming van bondgenootschappen op grond van militaire dreigingen, door de versterking van de Europese Unie tot aan de Monetaire Unie toe de dingen zo zijn veranderd dat we ook met betrekking tot de mechanismen nieuwe antwoorden moeten vinden en dat het via de NAVO alleen niet meer lukt om de transatlantische betrekkingen overeind te houden.
Ik ben van mening dat we nu verder moeten kijken dan de transatlantische verklaring, verder dan de transatlantische agenda, en moeten nagaan hoe we het momentum van het succesvolle werk van de afgelopen jaren kunnen gebruiken om deze betrekkingen te verstevigen. Juist het besluit inzake Helms-Burton, het onvermogen van de Amerikaanse president om de fast-track door het Congres goedgekeurd te krijgen, laat zien dat het alleen werkt als we dat samen op één politiek niveau brengen waar het Amerikaanse Congres ook bij betrokken is. Iets anders is, volgens mij, niet mogelijk als we de betrekkingen duurzaam willen verbeteren.
Ik ben van mening dat om die reden een transatlantic market-place met een duidelijke doelstelling en een tijdschema van groot belang is om het momentum te behouden, maar ook om een kader voor een verdrag tot stand te brengen dat de democratische instellingen van de Europese Unie en van de Verenigde Staten erbij betrekt. Op die manier kan duidelijk worden gemaakt dat het gemeenschappelijk belang van meer waarde is dan de afzonderlijke belangen die soms worden doorgedrukt.

González Álvarez
Mijnheer de commissaris, allereerst dank voor het feit dat u nu tot op zekere hoogte de vragen heeft beantwoord die gisteren wegens tijdgebrek onbeantwoord zijn gebleven.
In de tweede plaats - ik heb maar één minuut tot mijn beschikking - wil ik het hebben over de wetten met extraterritoriale werking die, zoals u ziet, de afgevaardigden in hun interventies zozeer bezig houden. Ik denk dat die bezorgdheid twee oorzaken heeft: allereerst is het zo dat de Verenigde Staten een model voor politieke en handelsbetrekkingen probeert op te leggen waarin de Verenigde Staten beslissen hoe en wanneer de anderen handel mogen drijven. In de tweede plaats hebben sommigen de indruk dat Europa, door de klacht bij de Wereldhandelsorganisatie in te trekken en te onderhandelen over illegale wetten, een bijdrage levert aan de even illegale, al jaren bestaande blokkade van Cuba. De Helms-Burtonwet is immers niets anders dan een versterking van het embargo - of de blokkade, of hoe u het wilt noemen. De Europese Unie mag daartoe niet bijdragen omdat, zoals u weet, de Verenigde Naties tijdens de meest recente stemming met een overweldigende meerderheid hebben aangegeven dat deze blokkade illegaal is, waarmee de VN de Helms-Burton-wet veroordelen. Ik ben van mening dat Europa een energiek standpunt moet innemen ten opzichte van de Verenigde Staten, en niet behoort te onderhandelen over deze wet, maar eenvoudigweg duidelijk moet aangeven dat zij illegaal is. Ik denk dat een supermacht als de Verenigde Staten prijs stelt op eerlijkheid en overtuiging bij de verdediging van principes. En zoals u zelf kunt vaststellen verzoeken de afgevaardigden hier in Europa u die principes te verdedigen.
Hoe dan ook, ik ben mij ervan bewust dat u een volle agenda heeft en wij wensen u alle sterkte.

De Voorzitter
Mevrouw González Álvarez, voor u geldt dezelfde opmerking. Uw fractie moet meer dan een minuut spreektijd geven. Ik vind het heel vervelend na een minuut de collega de mond te moeten snoeren. De fracties zouden toch op zijn minst twee à drie minuten moeten geven.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de fungerend voorzitter en Sir Leon Brittan dank zeggen, niet alleen voor hun uitstekende voordrachten van vanmiddag, maar ook voor de echte betrokkenheid die Commissie en Raad aan de dag hebben gelegd voor de verdieping van de relatie met de Verenigde Staten van Amerika. In dit Parlement en het Amerikaanse Congres zitten de Cassandra's die elke gelegenheid zullen aangrijpen om te vertellen dat de transatlantische relatie niet werkt, dat die een ramp is en niet moet worden voortgezet. De feiten zijn dat de relatie tussen Europa en Amerika de belangrijkste relatie is die op deze planeet bestaat. Dat geldt in het bijzonder nu het Congres geweigerd heeft de fast-track voor de Amerikaanse president inzake handelsbesprekingen goed te keuren. In onze pogingen de relatie te verdiepen, moeten wij alle zeilen bijzetten. Je mag die dynamiek gewoon niet laten stranden. We moeten uitzien naar nieuwe wegen: banden tussen mensen, tussen onderwijsinstellingen, diplomaten, politici en economische onderhandelaars, die de handen ineenslaan om het Congres tot het inzicht te brengen dat deze relatie tussen Europa en de Verenigde Staten zo belangrijk is voor onze gemeenschappelijke toekomst.
Daarom hoop ik dat wanneer over enkele weken de transatlantische topontmoeting plaatsvindt, er niet zozeer een mager overzicht van wat in het verleden is gebeurd wordt opgesteld, maar dat de agenda veeleer in een toekomstperspectief wordt geplaatst, in het bijzonder voor de handel in elektronica, het bestrijden van de misdaad en van de georganiseerde misdaad en drugshandel op de gebieden van de derde pijler. Wij moeten uitzien naar nieuwe methoden van samenwerking.
Dit Parlement heeft een verantwoordelijkheid - en dat zeg ik tegen alle hier vanmiddag vertegenwoordigde fracties. Je kunt niet van ambtenaren verwachten - en dat heeft Michael Hindley hier betoogd - dat zij het Amerikaanse Congres kunnen bewerken. Als politici ligt het op onze weg om met het Amerikaanse Congres te praten. Wij moeten hen spreken, wij moeten hen regelmatig ontmoeten, wij moeten dit probleem oplossen. Daarom hoop ik dat wij, in de context van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, van de Commissie externe economische betrekkingen en van de delegatie voor de betrekkingen met de Verenigde Staten, ons de komende maand of twee maanden zorgvuldig zullen beraden over methoden om met het Congres te spreken, om die relatie te verdiepen, in het bijzonder met die nieuwe leden van het Congres die gewoonweg geen benul hebben van de internationale betrekkingen die tussen Europa en de Verenigde Staten bestaan. Dat is onze verantwoordelijkheid, niet die van de Commissie of de Raad.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de eerstvolgende top tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten vertegenwoordigt mogelijk een beslissende en laatste gelegenheid om uit te maken of de Europese Unie wel of geen eigen stem heeft, of de Europese Unie wel of niet over instellingen beschikt die bereid zijn zich in te zetten voor communautaire economische en politieke belangen.
Daarom is het van belang dat de Raad en de Commissie in december verhinderen dat de Verenigde Staten doorgaan met het handhaven en opleggen van mechanismen die onverenigbaar zijn met de richtsnoeren waarover op multilateraal niveau overeenstemming is bereikt. Het is van doorslaggevend belang dat de regels voor mededinging voor de agrarische sector, de scheepsbouw en de audiovisuele en luchtvaartindustrie dezelfde gelding hebben aan beide zijden van de Atlantische oceaan.
Het is essentieel dat de Wereldhandelsorganisatie werkelijk onafhankelijk van de Amerikaanse belangen kan functioneren, of het nu gaat om de bescherming van de volksgezondheid of de aangekondigde dood van de communautaire bananenproducenten, of de onomwonden afwijzing van legislatieve aanslagen op de mensenrechten zoals de "wetten" Helms-Burton of D'Amato-Kennedy.

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, Sir Leon Brittan, mijnheer de minister, ik heb gehoord welke resultaten u de afgelopen tijd hebt geboekt en dat is indrukwekkend. We kunnen werkelijk niet beweren dat er te weinig op de transatlantische agenda heeft gestaan, we kunnen er eerder vanuit gaan dat het te veel was. Misschien is dat een van de problemen. Het spectrum van de politieke en economische onderwerpen reikt echt van de handelsgeschillen via de vraag hoe we omgaan met de extraterritoriale wetten tot aan een hele serie politieke onderwerpen - Wat doen we in Oekraïne? Wat doen we in de Baltische staten? Wat doen we in het MiddenOosten? Hoe kunnen we onze burgers in de toekomst bij elkaar brengen en hoe kunnen we ze op een verstandige manier laten participeren in deze transatlantische agenda, die in principe door politici en economen is opgesteld? Dat is allemaal heel zinvol.
Maar ik vind dat we een bijzondere politieke verantwoordelijkheid hebben en daarmee bedoel ik dan de drie instellingen die hier van de kant van de Europese Unie optreden. Ik ben van mening dat we aan de hele zojuist genoemde serie onderwerpen van de politieke en de economische agenda twee dingen moeten toevoegen en dat moeten we in de komende zes maanden doen: in de eerste plaats moeten we de burgers meer betrekken bij de dialoog die we voeren. We hebben vier dialogen gecreëerd: een voor de burgers, een voor de kleine en middelgrote bedrijven, een voor het vlaggenschip zelf, namelijk de Transatlantic Business Dialogue, en een dialoog voor de werknemers en de vakbonden. We weten dat we behalve op het gebied van de Transatlantic Business Dialogue aanzienlijke problemen hebben. Hieraan moeten we iets doen, hier ligt een deel van onze verantwoordelijkheid die we op ons moeten nemen en dat moeten we samen doen.
Het tweede dat we moeten doen, en dat zal niet minder dramatisch zijn: we moeten onszelf als parlementariërs bij deze vorm van werken betrekken. Het mag niet zo zijn dat we een politiek-economische agenda hebben maar geen parlementaire. We moeten ervoor zorgen dat we in de toekomst worden betrokken bij alle afspraken die u maakt, bij alle vormen van overeenkomsten die u sluit, ook op het gebied van de transatlantische markt, en wel via de medebeslissingsprocedure. Volgens mij kunnen we hierbij ook tot een verstandige vorm van samenwerking komen!

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij alleen maar aansluiten bij het meeste wat de vorige sprekers in dit debat naar voren hebben gebracht. Het is geen erg controversieel onderwerp tussen de verschillende fracties in dit Parlement. Algemeen ziet men in dat wij de betrekkingen met de Verenigde Staten willen bewaren en verbeteren, en dat op alle niveaus - regering en Congres. Ik ben zeer verheugd over de inleiding tot het debat van Sir Leon Brittan.
Zonder onbeleefd te zijn of te willen zijn, wilde ik opperen dat hij een zaak aan zijn lijst toevoegt die vergeten leek, en dat is de suggestie dat er een veel grotere samenwerking moet komen tussen de mededingingsautoriteiten aan weerszijden van de Atlantische Oceaan, met name het ministerie van Justitie en de Federal Trade Commission. De laatste maanden hebben er enkele hoogst controversiële mededingingskwesties in onze relatie met de Verenigde Staten gespeeld - Boeing en McDonnell-Douglas was daar een van, Guinness en Grand Met een tweede, en KPMG en Ernst & Young is er potentieel ook een. Diegenen van ons die zitting hebben in de delegatie, werden gerustgesteld door de belofte van commissaris Van Miert dat hij wil toewerken naar nauwere betrekkingen tussen de mededingingsautoriteiten aan beide zijden.
Sir Leon sprak over de behoefte aan nauwere samenwerking tussen de regelgevende autoriteiten, maar met alle respect vind ik dat mededinging toch iets heel anders is.
En dan is er nog iets dat ik op mijn verlanglijstje wil zetten, namelijk de suggestie om, bij elke transatlantische top een debat zoals dat van vandaag te houden met de vertegenwoordiger van de Commissie en de vertegenwoordiger van de Raad, die het Parlement komen toespreken zoals zij vanmiddag hebben gedaan.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie dienen zich op het politieke vlak af te spelen, maar in de geglobaliseerde wereld van vandaag zijn economie en politiek onlosmakelijk met elkaar verbonden. Daarom zal ik het hier hebben over de handel. Ik ben van mening, mijnheer de Voorzitter, dat de Europese Unie haar belangen vastberaden dient te verdedigen, en dat zij als een coherente eenheid behoort op te treden. Dat geldt op het gebied van de luchtvaartindustrie, en het geldt ook voor de omgang met de Wereldhandelsorganisatie. De Europese Unie heeft daar een nederlaag moeten incasseren inzake hormonen en bananen. Ik hoop nu dat in de onderhandelingen die de heer Brittan namens de Commissie voert de belangen van de Europese Unie op een bevredigende wijze worden verdedigd en dat de gekozen vorm - consensus - de acties die wij thans ondernemen niet zal schaden.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag snel een aantal vragen aan de Commissie willen stellen die te maken hebben met de moeilijkheden die president Clinton heeft ondervonden bij zijn pogingen gebruik te maken van de befaamde fast-track binnen het Amerikaanse Congres. Welke gevolgen zal dat hebben voor de transatlantische agenda? President Clinton is er niet in geslaagd zich die bevoegdheden voor het Amerikaanse Congres toe te eigenen. Denkt u dat dit betekent dat hij niet over voldoende steun beschikt om titel III van de Helms-Burtonwet te wijzigen? Tot slot: gaat de Unie van de gunstige conjunctuur gebruik maken om de omvang van haar handel uit te breiden en haar handelsbetrekkingen met andere landen - bijvoorbeeld die in Latijns Amerika - te ontwikkelen? Nu de fast-trackbevoegdheden buiten het bereik van de president liggen, lijkt er immers ruimte te bestaan voor een belangrijker rol van de Europese Unie in de genoemde landen.

Wohlfart
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde eerst mijn erkentelijkheid uiten jegens al degenen die actief aan dit debat hebben deelgenomen. Ik denk dat wij het allen erover eens zijn, dat deze transatlantische dialoog zeer belangrijk is, niet alleen om handels- en economische redenen, maar ook omdat uit de cijfers van de buitenlandse handel en de rechtstreekse buitenlandse investeringen blijkt dat er zeer belangrijke economische banden tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika bestaan.
Over de tot op heden bereikte resultaten denk ik dat we kunnen stellen dat de balans ondanks bepaalde onvolkomenheden over het algemeen positief is, temeer daar de transatlantische dialoog pas twee jaar geleden van start is gegaan. Er bestaan, zoals in de diverse redes is onderstreept, duidelijke verschillen, ik zou zelfs zeggen opzienbarende verschillen tussen de benaderingswijze van de Verenigde Staten en die van de Europese Unie. Ik wil slechts als bewijs hiervoor de beruchte wetten Helms-Burton en D'Amato noemen en het standpunt van de Europese Unie over deze wetten; ik kan me volledig aansluiten bij hetgeen Sir Leon Brittan u hierover heeft gezegd. Ik denk dat dit geheel en al onaanvaardbaar is en Europa moet dit luid en duidelijk tijdens de topbijeenkomst stellen. En aangezien we het over een kritische dialoog hebben, denk ik dat het opnemen op de agenda van een debat over beide wetten het duidelijke bewijs is dat de Europese Unie voornemens is haar handelsbelangen krachtig te verdedigen.
Er is over partnerschap gesproken. Sommigen hebben gezegd dat wij onder Amerikaanse hegemonie of dominantie staan. Anderen hebben al een partnerschap tussen gelijkwaardige partijen genoemd. Ik zelf zou zeggen dat wij wellicht halverwege zo'n partnerschap tussen gelijkwaardige partijen zijn en dat de Economische en Monetaire Unie een wezenlijk element zal vormen voor de verwezenlijking ervan. Ik zal dit nader toelichten.
Mijnheer de Voorzitter, in juli 1995 had ik het voorrecht onze minister-president, de heer Juncker, te mogen vergezellen op een officieel bezoek aan de Verenigde Staten. Destijds werd er veel met het kabinet van president Clinton en met de betrokken ministeries over het project van de Economische en Monetaire Unie binnen de Europese Unie gesproken. Maar toen geloofde niemand in de Verenigde Staten daarin en iedereen wilde wedden dat wij niet in staat zouden zijn deze uitdaging op te pakken en de Economische en Monetaire Unie werkelijk tot stand te brengen. Ik geloof dat de vrees die thans in bepaalde kringen in de Verenigde Staten tot uitdrukking komt - het Amerikaanse Congres en het bedrijfsleven - aantoont dat de totstandkoming van de Economische en Monetaire Unie van essentieel belang is voor de toekomstige handels- en economische politiek van de Europese Unie op wereldschaal.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wilde ook iets zeggen over ons beleid in het kader van de WHO. Ik citeer mevrouw Lalumière die, als ik me niet vergis, heeft gezegd: " wanneer wij vereend optreden, kunnen wij veel bereiken" . Ik hoop dat wij vereend zullen zijn en vereend zullen blijven, zoals in de afgelopen weken, met name tijdens de euroworkshop van Florence, waar men een brede consensus heeft kunnen vaststellen over de toekomstige agenda van de WHO. Ik meen te kunnen stellen dat wij werkelijk solidair zullen zijn rond het dossier dat zeer belangrijk is voor de Europese Unie en haar lidstaten, namelijk dat van de financiële diensten. Als wij erin slagen van dezelfde samenhang blijk te geven als bij andere dossiers, bijvoorbeeld dat van de telecommunicatiediensten, dan zal de ministersvergadering van de WHO op 11 december aanstaande in Genève een groot succes voor de Europese Unie worden. Dat is de wens die ik hier formuleer.
Voorts wordt nu veel gesproken over de regeling van geschillen die met de WHO verband houden, waar wij een of enkele gevechten, als ik het zo mag noemen, hebben verloren. Dat stemt ons tot nadenken over de versterking, ja zelfs wijziging van de geschillenprocedure. Wij staan open voor besprekingen hieromtrent. Maar ik zou zeggen dat het huidige stelsel, ook al geeft het op multilateraal niveau niet altijd voldoening, toch veel beter is afgestemd op het verdedigen van de handelsbelangen dan het tevoren in de praktijk gebrachte Amerikaanse unilateralisme. Dat is al een belangrijk punt.
Ook heeft men ons gevraagd wat de kansen van president Clinton zijn om de zogenaamde fast-track te laten goedkeuren. Eerst is er deze belangrijke topbijeenkomst, waar de voorzitter van de Raad en de Commissie opnieuw hun argumenten op tafel zullen leggen, daar twijfel ik geen seconde aan. Deze uiterst belangrijke politieke dialoog op het niveau van het voorzitterschap en de Commissie, die eenmaal in de twee jaar plaatsvindt, zou moeten worden aangevuld. Op dit punt geeft ik al degenen in dit Parlement gelijk, die voor een actievere rol van het Parlement in de politieke dialoog met de leden van het Amerikaanse congres hebben gepleit. Er is hier immers, denk ik, niet alleen een taak voor de Commissie en voor de Raad, maar ook voor het Parlement weggelegd.
De agenda is eveneens ter sprake gebracht, waarbij werd gesteld dat een punt als Irak er niet op voorkomt. Mijnheer de Voorzitter, ik heb in mijn rede duidelijk aangegeven dat op de agenda van deze top met de Verenigde Staten ook plaats is ingeruimd voor besprekingen over de vredesonderhandelingen in het Midden-Oosten. Uiteraard zal na de gebeurtenissen in de afgelopen weken de kwestie Irak aan bod komen, ook daarover twijfel ik geen moment.
Mijnheer de Voorzitter, men heeft ons ook gevraagd of er met de lange termijn rekening is gehouden, dat wil zeggen of wij hebben gedacht aan thema's in verband met de toekomst. De agenda die wij momenteel in detail opstellen vertaalt wel degelijk de zorg die aan Europese zijde leeft om projecten te lanceren die een zinvol onderdeel zijn van onze betrekkingen met de Verenigde Staten in de komende jaren.
Mijnheer de Voorzitter, de tijd ontbreekt mij om hierover meer te zeggen. Ik voeg er nog één ding aan toe. Ik vind het idee dat het voorzitterschap voor iedere topbijeenkomst voor dit Parlement dient te verschijnen, interessant. Maar ook een ander idee vind ik interessant, namelijk om u in de vergaderperiode van december op de hoogte te komen brengen van de resultaten van deze top.

Brittan, Sir Leon
Ik ben het in hoge mate eens met wat de heer Swoboda heeft verklaard, namelijk dat wij bij het publiek er begrip voor moeten wekken dat de liberalisatie van de handel met de Verenigde Staten en de samenwerking met de Verenigde Staten en de rest van de wereld noodzakelijk zijn.
Ik kan de heer Elles de volledige verzekering geven dat er een langetermijnperspectief zal komen voor hetgeen wij met de Verenigde Staten willen bereiken, en de kwestie van het geschikte kader voor de nieuwe transatlantische markt dat verder moet worden uitgebouwd, is een punt dat mij na aan het hart ligt, ook al ben ik vandaag niet in staat daar een conclusie aan te verbinden.
Wat de topontmoeting met Canada betreft, zou ik aan mevrouw Plooij-van Gorsel willen zeggen dat wij ons voornamelijk zullen concentreren op de devolutie met Canada van de vorderingen door onze overeenkomst met Canada, die aanzienlijk zijn.
Aan de heer Manisco zou ik over de Helms-Burtonkwestie willen zeggen dat wij momenteel actief aan het onderhandelen zijn. Ik denk niet dat het nuttig is nu een einddatum te noemen. Als je onderhandelt is dat alleen de moeite waard als er enig teken van vooruitgang is. Wij zijn niet geïnteresseerd in eindeloze onderhandelingen zonder enig uitzicht op resultaat. Daar ben ik het heel erg mee eens.
Ik geloof niet dat het juist is om te stellen, zoals de heer Souchet deed, dat we werken op de grondslag van een niet-definitieve oplossing voor het probleem. Wij streven wel degelijk een definitieve oplossing na. Het is niet juist te stellen dat wij ons uit de WHO hebben teruggetrokken. We hebben de klacht opgeschort en behouden ons het recht voor daar te allen tijde op terug te komen, en dat zou ik aan mevrouw González Alvarez willen zeggen.
De heer Hindley en anderen die gepleit hebben voor deelneming van het Parlement in de nieuwe transatlantische agenda, voelen zich betrokken, en dat juich ik toe. Ik zou nog willen zeggen dat de nieuwe transatlantische agenda specifiek naar die mogelijkheid verwijst, en het is aan de parlementariërs om daar alles uit te halen.
Hetzelfde geldt voor hetgeen mevrouw Erika Mann heeft gezegd over het in sterkere mate erbij betrekken van de mensen. Ook dat juich ik toe. Dat maakt deel uit van de nieuwe transatlantische agenda.
Wat de fast-track betreft, ben ik het met de heer Donnelly eens dat deze problemen betekenen dat wij de dialoog moeten opvoeren. Volgens mij is de dialoog tussen Europa en de Verenigde Staten een methode om zowel de kansen te vergroten dat de fast-track er toch door komt, als om vooruitgang te boeken als er geen fast-track komt. Wat de heer Salafranca Sánchez-Neyra heeft gezegd, namelijk dat er een uitzicht is op kansen voor ons in ZuidAmerika, is zeker waar. Ik zou graag zien dat wij die kansen oppakken, niet alleen omdat de Verenigde Staten zichzelf beschadigd hebben door de fast-track niet aan te nemen, maar ook omwille van die kansen zelf.
De heer Cassidy zou ik willen antwoorden: ja, samenwerking tussen mededingingsautoriteiten hoort er zeker bij. Wij zijn met voortvarendheid bezig te onderhandelen over een tweede en aanvullende overeenkomst met de Verenigde Staten die moet voortbouwen op de overeenkomst die we al hebben, waardoor het mogelijk zou worden de beginselen van vrijwillige erkenning van uitspraken systematischer toe te passen. Dat is een belangrijk onderdeel van de agenda.

De Voorzitter
Sir Leon, uw bijdrage aan dit debat was zeer interessant.
Wij hebben acht ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.
Het debat is gesloten.

Stemming
Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, er moesten vier problemen worden opgelost om de in het Verdrag van Maastricht zelf voorziene hervorming van de Europese Unie werkelijkheid te laten worden: het opheffen van het tekort aan constitutionele democratie van een Unie van bovenaf en van een Europa van Intergouvernementele Conferenties, het opheffen van het institutionele manco van een Unie zonder rechtspersoonlijkheid, van het dualisme, van de structuur van de binnenmarkt en de pijlers zonder uniforme handelingsbevoegdheden op het gebied van het vredes- en juridische beleid, het opheffen van het gebrek aan een juridisch kader in de wirwar van Unie-, Gemeenschaps- en bilateraal recht en tot slot het uit de weg ruimen van de verlammende onduidelijkheid omtrent het doel van en de manier waarop de toekomstige integratie- en uitbreidingsprocessen moeten verlopen om de opsplitsing van Europa in Oost en West definitief ongedaan te maken.
Het is daarom geenszins de bedoeling om de gedeeltelijke verbeteringen van het Verdrag van Maastricht door Amsterdam te ontkennen als erop wordt gewezen dat deze fundamentele problemen niet zijn opgelost. Niemand zal iets afdoen aan de verdiensten van de twee rapporteurs over Amsterdam. Maar hun verslag spreekt geen dubbelzinnige taal over deze fundamentele problemen en kan daarom door mijn fractie niet worden goedgekeurd.
Gezien het mislukken van de Intergouvernementele Conferentie is het niet zo belangrijk of dit Parlement de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam aanbeveelt of niet. Van doorslaggevend belang is veeleer of het Europees Parlement er zich toe beperkt om de trotse medebeslisser van institutionele deelhervormingen te zijn of dat het eindelijk de moed bij elkaar raapt om de leidende stem van een constitutioneel proces, hart en onrust van de volgende doorslaggevende stappen van de integratie te worden!
(Applaus van de Fractie De Groenen)

Müller
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen het verslag gestemd, omdat ik niet wilde meewerken aan een instrumentalisering van het Europees Parlement door nationale partijen, nationale regeringen, welke er niet alleen toe bijdraagt dat de soevereiniteit van het Europees Parlement wordt ondergraven, maar ook de soevereiniteit van de nationale parlementen zelf, omdat zij het zijn die op dit moment in het ratificatieproces de beslissende stem hebben. Dit dilemma, dat we bij deze resolutie hebben, wijst erop dat er echt werk moet worden gemaakt van een centrale eis die luidt: deze Intergouvernementele Conferenties oude stijl zijn niet meer in staat om het Europees integratieproces verder te brengen! Juist omdat dat zo is, lukt het alleen door te zeggen dat we bij het ratificatieproces voor Amsterdam moeten bereiken dat bij de volgende Intergouvernementele Conferentie het Europees Parlement medebeslissingsrecht heeft. Anders kunnen we alles net zo goed bij het oude laten!

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ook ik heb tegen deze resolutie gestemd. De reden is dat ik niet geloof dat de Intergouvernementele Conferentie nog een goede methode is om de Europese Unie verder te ontwikkelen. Zij is in menig opzicht mislukt. Ik geloof dat het onder andere komt doordat het Europees Parlement onvoldoende invloed kan uitoefenen op Verdragswijzigingen. Europol is er een goed voorbeeld van dat de rechtsbescherming van de burgers in gevaar komt als de regeringen niet genoeg democratische controle aan het Europees Parlement en de nationale parlementen willen toestaan.
Een tweede voorbeeld van de onmacht van de Intergouvernementele Conferentie om deze fundamentele problemen op te lossen is de EMU. Het gaat erom dat er bij het opbouwen van de Economische en Monetaire Unie een uitermate federalistisch onderdeel van de Europese Unie is geschapen, dat men toch wil besturen als ware het een intergouvernementeel project. Hierbij is het democratisch tekort en het ontbreken van controle op de toekomstige Centrale Bank evident. Naar mijn mening moet worden overgegaan op een grondwettelijk proces waarin ook de fundamentele burgerrechten een belangrijk discussiepunt moeten zijn.

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, ik heb zonder illusies voor de resolutie die op beide verslagen betrekking heeft gestemd. Zonder illusies, omdat Amsterdam natuurlijk is mislukt, in die zin dat wij ja zeggen tegen de uitbreiding, zonder reeds over de institutionele middelen voor zo'n uitbreiding te beschikken. En het paradoxale is dat wij ja moeten zeggen tegen een mislukking om geen nee tegen Europa te hoeven zeggen. Dat is de betekenis van mijn goedkeuring. U zult zien dat het debat over de ratificatie van het Verdrag op een tegenstelling tussen voor- en tegenstanders van Europa zal uitdraaien. En dat is opnieuw de reden die ons ertoe noopt ja te zeggen, dit ja zonder enige illusie, wanneer wij de maat nemen van het verslag dat wij hebben aangenomen, dat, als u mij deze uitdrukking vergeeft, als een smeermiddel kan overkomen om de ratificatie erdoor te krijgen.

Spiers
Mijnheer de Voorzitter, de Europarlementariërs van de Labourpartij, namens wie ik spreek, staan overwegend positief tegenover het Verdrag van Amsterdam, niet als iets volmaakts maar als iets waar veel goeds in staat. In het bijzonder weten wij dat onze kiezers het meedoen van het Verenigd Koninkrijk aan de sociale paragraaf, de mogelijkheid van een Europese wetgeving tegen discriminatie en het nieuwe Protocol inzake dierenwelzijn toejuichen. Er zijn nog vele andere zaken waar wij positief tegenover staan.
Wel hebben we enige bedenkingen bij het eindverslag en, ofschoon wij de afzonderlijke stemmingen tot een minimum hebben beperkt, hebben we op vijf punten tegengestemd: het eerste streepje van punt 8 inzake grenscontroles; het eerste streepje van punt 9 inzake een gemeenschappelijk defensiebeleid, het tweede streepje van punt 12 waarbij de medebeslissing wordt uitgebreid tot het fiscaal beleid; het vierde streepje van punt 12 dat aan de Unie en de Gemeenschap een en dezelfde rechtspersoonlijkheid wil toekennen; en het derde streepje van punt 16 dat de eenparigheid van stemmen wil beperken tot constitutionele aangelegenheden. Met deze punten van voorbehoud kunnen wij in grote lijnen zowel het verslag aanvaarden - en we feliciteren de rapporteurs met hun werk - als het Verdrag van Amsterdam.

Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw en Waidelich
Wij steunen het Verdrag van Amsterdam en stemmen in met het verzoek van het Parlement aan de nationale parlementen om het Verdrag te ratificeren. Het is een vooruitgang voor de politieke samenwerking op het gebied van milieu, emancipatie en vooral de werkgelegenheid. Wij juichen ook de stelregel toe dat er meer openheid moet komen en dat de burgers betere toegang tot de documenten moeten krijgen.
Wij zijn erop tegen dat er gestreefd wordt naar een gemeenschappelijke defensie en wij hebben er in een bijzonder aanvullend amendement op gewezen dat de positie van de niet-geallieerde landen gerespecteerd dient te worden.
Wij zijn het eens met de opvatting dat een aantal institutionele kwesties in samenhang met de uitbreiding van de EU opgelost moet worden. Wat de besluitvorming betreft en de frequentere toepassing van meerderheidsbesluiten, zijn wij niet bereid om de vergaande eis uit het verslag voor gemeenschappelijke meerderheidsbesluiten te steunen. Daarom steunen wij paragraaf 16, tweede en derde streepje niet.
Wij steunen evenmin meerderheidsbesluiten op het gebied van het cultuurbeleid (paragraaf 12, elfde streepje), want wij beschouwen dit in hoofdzaak als een kwestie voor de afzonderlijke lidstaten zelf.
Na aldus door zowel stemming als deze stemverklaring aangegeven te hebben op welke punten wij een afwijkende mening hebben, hebben wij bij de eindstemming voor het verslag gestemd. Wij vinden het een belangrijk signaal voor de burgers in Europa dat de Intergouvernementele Conferentie veel vooruitgang heeft geboekt ten aanzien van kwesties die van belang zijn voor de burgers.

Berthu
Wij wijzen het Verdrag van Amsterdam af, dat een nieuwe etappe in de verlaging van de naties markeert. Dat is absoluut niet wat de volkeren willen. Een opiniepeiling op Europees niveau die onlangs door de Commissie zelf is verricht, toont aan dat slechts 8 % van de ondervraagden positief staat tegenover een Europese superstaat, 40 % samenwerking wenst zonder opoffering van de nationale soevereiniteit, 38 % een samenwerking met gemeenschappelijke bevoegdheden op bepaalde terreinen en ten slotte 14 % een strikte nationale onafhankelijkheid zonder samenwerking wil. Dergelijke opiniepeilingen, die de Commissie overigens niet heeft voortgezet - we hoeven niet te vragen waarom - geven aan dat het Europa dat vandaag door de eurocraten met de instemming van de regeringen wordt gebouwd, niet het Europa van de volkeren is.
In die omstandigheden begrijpen we beter waarom de tekst van het Verdrag van Amsterdam, na met name die van het Verdrag van Maastricht, in zulke onduidelijke termen is opgesteld en waarom wij er esoterische bepalingen in vinden, zoals de bepaling die het protocol over de subsidiariteit omzeilt en zonder het duidelijk te stellen de positie van het Hof van Justitie bekrachtigt wat betreft de zogenaamde superioriteit van het communautaire recht boven de nationale grondwet. Deze duisterheid heeft een functie. Zij misleidt de eenvoudige burger, zij belet hem het werkelijke doel te begrijpen van wat men van hem verlangt te ratificeren en zij maakt het de verantwoordelijken mogelijk - zoals onlangs de Franse minister van Europese Zaken - deze technische gecompliceerdheid aan te grijpen om het niet nodig te achten het volk in een referendum te raadplegen.
Al begrijpen we goed de tactiek van dergelijke manoeuvres op de zeer korte termijn, we zien minder goed het uiteindelijke doel ervan in. Ons wordt verteld dat het federale bouwwerk, wanneer het eenmaal af is, efficiënter zal zijn dan een Europa van de naties. Maar denkt men misschien dat het mogelijk zal zijn doelmatigheid met simpele technocratische procedures te bereiken, zonder dat de volkeren hier achter staan? Dat is een pure illusie. In werkelijkheid is er alleen een efficiënte Europese constructie mogelijk die door de volkeren wordt gesteund en daarom is het Europa van de naties, wat men er ook van zegt, niet alleen het meest democratisch, maar ook het meest efficiënt.

Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag over het Verdrag van Amsterdam. Wij doen dit omdat in het verslag de nadruk wordt gelegd op vele belangrijke Deense principekwesties zoals een betere milieubescherming, samenwerking voor de bestrijding van de werkloosheid, openheid en meer inspraak voor het Europees Parlement.
Het verslag over het Verdrag van Maastricht schept op sommige gebieden echter problemen. Wij vinden het daarom noodzakelijk tegen enkele punten te stemmen. Vanuit ons oogpunt is het betreurenswaardig dat het Europees Parlement wil proberen de uitbreiding te verhinderen door te eisen dat alle institutionele hervormingen vóór de toetreding van nieuwe lidstaten achter de rug zijn. Daarom hebben wij tegen deze punten gestemd.
Een ander punt van kritiek betreft het feit dat Denemarken met betrekking tot de Schengen-samenwerking over een kam wordt geschoren met Ierland en het VK. Denemarken neemt deel aan Schengen op intergouvernementeel niveau, terwijl zowel Ierland als het VK er volledig buiten staan. Daarom stemmen wij tegen dit punt, omdat de lidstaten een totaal verkeerd beeld krijgen over het engagement van Denemarken in de Schengen-samenwerking.
Voorts effent dit verslag de weg voor een hechtere samenwerking op gebied van defensie en veiligheidsbeleid. De Deense sociaal-democraten zijn van oordeel dat de verdediging en de veiligheid van Europa via het lidmaatschap van de NAVO en niet via de WEU moet worden verzekerd. Daarom stemmen wij tegen punt 9, omdat de tekst strijdig is met het Deense voorbehoud.
Het Europees Parlement draagt ertoe bij de beslissingen in de EU democratisch en doorzichtig te maken. Daarom steunen wij het voorstel om de medebeslissingsprocedure onder andere tot het landbouwbeleid uit te breiden, maar wat het defensie- en veiligheidsbeleid alsook binnenlandse zaken en justitie betreft, die tot de derde pijler behoren, kunnen wij dit voorstel niet aanvaarden.

Blokland
In het algemeen wordt het Europees Parlement beschouwd als de grote winnaar van het Verdrag van Amsterdam. Een terechte conclusie, gezien onder andere de uitbreiding van het toepassingsgebied van de medebeslissingsprocedure en de vereiste instemming van het Parlement met de benoeming van de voorzitter van de Europese Commissie. Een groot aantal wensen van het Europees Parlement is niet ingewilligd, maar de meerderheid van dit Parlement is wel zo pragmatisch, dat aan de lidstaten aanbevolen wordt het Verdrag van Amsterdam te ratificeren. Dat is echter niet ons advies aan de lidstaten.
De rapporteurs wijzen erop dat de Europese Verdragen, waaronder ook het Verdrag van Amsterdam, niet tot een "federale Europese staat" leiden. Dat ideaal is blijkbaar uit de mode. Toch kan ik het nieuwe Verdrag dat de bevoegdheden van de Unie uitbreidt op terreinen als werkgelegenheid, sociale zaken, binnenlandse veiligheid en defensie en de communautaire procedures versterkt, niet anders interpreteren dan als een nieuwe stap in de richting van een Europese politieke unie. Dit streven is achterhaald met het oog op de toekomstige uitbreiding van de Unie naar een nog heterogener verband van 20 of misschien nog meer lidstaten.
Bezwaarlijk is ook dat geen rekening is gehouden met de onvrede van de burgers in de lidstaten tegen een van boven opgelegde Europese bestuursstructuur. Het draagvlak voor "Europa" is, zo blijkt uit opiniepeilingen, stembusuitslagen en de opkomst bij de Europese verkiezingen, in de afgelopen jaren minder geworden. Een Verdrag met een veel minder ambitieuze overschatting van de mogelijkheden van Europees bestuur, had de meerwaarde van Europese samenwerking beter kunnen aangeven. Afslanking van het Europese takenpakket zou de Europese besluitvorming immers overzichtelijker maken en de uitbreiding vereenvoudigen.
De uitbreiding van de bevoegdheden van het Europees Parlement is naar onze mening tenslotte niet de meest aangewezen oplossing voor het "democratisch tekort" in de Europese besluitvorming. Te weinig klinkt het besef door dat het Parlement op grote afstand van de burgers functioneert. Het bezit per definitie een gebrekkige representatieve kracht en legitimiteit, mede omdat het met een beperkt aantal leden een steeds groter gebied moet vertegenwoordigen. Hoewel het Europees Parlement op een aantal terreinen een nuttige rol vervult, dienen de nationale parlementen dan ook het belangrijkste richtpunt te blijven voor burgers. Naar de nationale parlementen zal in de eerste plaats gekeken worden bij de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam.
Wij wijzen het Verdrag van Amsterdam van de hand en hebben daarom ook tegen het verslag-Méndez de Vigo/Tsatsos gestemd.

Caudron
Zacht gezegd hebben de conclusies van de Top van Amsterdam de Europese publieke opinie niet in vuur en vlam gezet.
Zoals dat met ieder compromis het geval is, laat het Verdrag van Amsterdam al degenen die zich net als ik al tientallen jaren voor Europa en de Europese constructie inzetten, min of meer in de kou staan. Laten we het duidelijk stellen: dit Verdrag weegt niet op tegen de inzet en de ambities van een Europese constructie die in minder dan vijf jaar tijd de Europese munt moet invoeren, de uitbreiding moet opvangen, de werkloosheid bestrijden en een politiek en sociaal Europa tot stand brengen moet.
Moeten we daarom het Verdrag verwerpen en ons zo voegen bij degenen die van oudsher tegen de Europese constructie gekant zijn? Ik denk het niet, het middel zou erger zijn dan de kwaal! Na Maastricht opent Amsterdam toch enkele deuren: wij moeten ons door die openingen heen wringen en de nieuwe middelen gebruiken om een Europa van de burgers vooruit te laten komen, een Europa dat in staat is tegen de werkloosheid te strijden en politiek op het wereldtoneel te bestaan. Het is nu aan de oprechte Europeanen om aan het werk te gaan!
Maar wij moeten voor morgen ook een top van Luxemburg over de werkgelegenheid eisen die concreet, krachtig en actief is. En voor overmorgen nieuwe institutionele hervormingen, opdat de komende uitbreidingen correct kunnen verlopen zonder dat wij gedesorganiseerd of verzwakt raken.
Met Amsterdam is een nieuwe fase ingegaan. Zij had beter kunnen zijn. Belangrijk is nu echter de volgende etappe voor te bereiden.

Cellai
Ondanks dat Alleanza Nazionale in het Europees Parlement herhaalde malen scherpe kritiek heeft geuit op de conclusies van de Intergouvernementele Conferentie en dus op de eindredactie van het Verdrag van Amsterdam, hebben wij toch uit verantwoordelijkheidsgevoel besloten om voor het verslag van de Commissie institutionele zaken te stemmen, aangezien wij er zowel een paar negatieve meningen van ons over het Verdrag in terugvinden, alsook een paar voorstellen die wij hadden geopperd met betrekking tot de versterking van de pijlers van het buitenlands en defensiebeleid. Dit is namelijk onontbeerlijk om van de Unie een echte politieke gemeenschap van Europese staten en volkeren te maken.
Dit is dus een daad van good will van ons, ondanks dat wij graag hadden gezien dat het verslag op bepaalde punten doortastender en completer was, zoals op het vlak van de uitbreiding van de Unie en wat betreft een herevenwicht van haar politieke en economische acties ten opzichte van het zuiden en het Middellandse-Zeegebied.
Thans wachten wij erop dat de daad bij het woord wordt gevoegd, en we doelen hierbij in het bijzonder op het belang van een "goedkeuring zonder reserves" van de gemeenschappelijke verklaring van België, Frankrijk en Italië, waarin erop wordt gewezen dat er verdere institutionele hervormingen moeten komen voordat overgegaan wordt tot eventuele uitbreiding.
Het feit dat wij voorstemmen vormt dus andermaal een bevestiging van de politieke roeping en keuzen van de Italiaanse rechtse partijen. Ons primaire doel is een echt politiek Europa tot stand te brengen.

Cot
Ik betreur het dat de resolutie die door de Commissie institutionele zaken is ingediend en door het Parlement is aangenomen, de conclusies van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger over de hernummering van het Verdrag niet heeft overgenomen. Het besluit tot een nieuwe nummering van alle artikelen van het Verdrag lijkt me om twee redenen betreurenswaardig. Inhoudelijk ben ik bang dat het slechts in schijn om een vereenvoudiging gaat, die in werkelijkheid echter zal leiden tot verwarring en complicaties bij de daadwerkelijke gebruikers van het Verdrag, zoals de nationale overheden, beroepsgroepen enzovoort. Iedere verwijzing naar het Verdrag zal leiden tot dubbel zoek- en verificatiewerk, op basis van de oude en de nieuwe nummering.
Wat de procedure betreft, had aan een hervorming van deze omvang toch diepgaand overleg met de betrokken kringen moeten voorafgaan, wat niet het geval is geweest. Alleen de Europese advocatuur heeft spontaan gereageerd en haar verzet tegen de hervorming geuit. Maar haar protest is met een gebaar weggevaagd op grond van een haastige technocratische argumentatie.

Cushnahan
De Ierse kiezers krijgen in een referendum van maart volgend jaar de gelegenheid het Verdrag van Amsterdam te bekrachtigen. Tijdens de campagne voor het referendum zal ik mij volledig inzetten voor een ja-stem. Dat doe ik niet zozeer omdat ik vind dat het volmaakt is, verre van dat. Maar ondanks de imperfecties houdt het Verdrag een aanzienlijke vooruitgang op de weg naar de Europese integratie in.
In het bijzonder ben ik blij met de vooruitgang die is geboekt in de sociale sector, vooral inzake werkgelegenheid, gelijke kansen en de anti- discriminatiemaatregelen. Ook werden enkele positieve beslissingen genomen met betrekking tot het verbeteren van de interne veiligheid, al moet worden gezegd dat er veel meer moet worden gedaan als wij de oorlog tegen de georganiseerde misdaad willen winnen, speciaal die tegen de drugsbaronnen.
De voornaamste teleurstelling van Amsterdam ligt in de institutionele sector. Dat men er niet in is geslaagd het nationale veto uit de weg te ruimen, een samenhangend gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid te ontwikkelen en de medebeslissing in te voeren voor alle wetgevingsvoorstellen, zal voor de Europese Unie fundamentele en langetermijnproblemen oproepen, vooral wanneer wij onze besprekingen over de uitbreiding zullen afsluiten. Die kwesties moeten zijn opgelost vóór de toetreding van nieuwe staten. Als dat niet zou lukken, zouden we een uitgebreide Unie krijgen die niet bij machte is enig besluit te nemen en een samenhangend en invloedrijk standpunt naar de buitenwereld uit te dragen.
Ondanks deze bedenkingen vind ik nog steeds dat het Verdrag onze steun waard is.

Díez de Rivera Icaza
, schriftelijk. (ES) De resultaten van de herziening van het Verdrag van Maastricht zijn niet erg bevredigend, aangezien de politieke doelstellingen voor de hervorming, in Amsterdam, van het Verdrag van Maastricht niet gehaald zijn.
Als toegewijd Europeaan betreur ik het ten zeerste dat men er niet in geslaagd is de politieke tekortkomingen van de Unie vóór de noodzakelijke uitbreiding op te heffen of te corrigeren. Nu zal er een nieuwe Intergouvernementele Conferentie moeten worden georganiseerd om deze buitengewoon belangrijke institutionele problemen op te lossen, zoals, bijvoorbeeld, het aantal commissarissen of het algemeen invoeren van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid enz. Reeds vóór de ratificatie van het Verdrag van de lidstaten wordt gezegd dat herziening ervan onvermijdelijk is. Is er een beter bewijs van de mislukking van dit Verdrag denkbaar?
Terwijl de invoering van de eenheidsmunt voor de deur staat heeft de Unie haar instellingen nog steeds niet aangepast aan de op handen zijnde uitbreiding - ieder weldenkend mens zal dat buitengewoon onverantwoordelijk vinden. Er is al evenmin een gemeenschappelijk defensiebeleid en de Verdragen zijn voor de burger nog steeds zeer ondoorzichtig.
En tenslotte, en dat zal sommigen - onterecht - minder belangrijk voorkomen, is met opzet nagelaten in het Verdrag een verwijzing naar het toerisme op te nemen, terwijl toerisme, naast vele andere zaken, de belangrijkste bron van werkgelegenheid in de Unie is.
Ik heb het kort gehouden, zoals dat in dit Parlement betaamt, en verklaard waarom ik mij van stemming heb onthouden. Wat niet betekent dat ik het uitstekende werk van de heer Méndez mijn lof wil onthouden. Zoals Machado al zei: "door voort te gaan ontstaat er een weg" .

Gutiérrez Díaz
De tekst van de resolutie aangaande de wijziging van de Verdragen van de Unie, zoals die door de heren Méndez de Vigo en Tsatsos namens de Commissie institutionele zaken aan het Parlement is voorgelegd, is naar mijn mening ontoereikend, dubbelzinnig en lang niet strikt genoeg. Bovendien trekt het verslag zich weinig aan van de publieke opinie en de rol van de nationale parlementen. De amendementen hebben de tekst verbeterd, dat is waar, maar ik geloof toch dat het Parlement, nu het geen bevoegdheid heeft gekregen om de Verdragsherzieningen goed te keuren of te verwerpen, verplicht is de tekortkomingen van het Verdrag op het gebied van democratisering, sociale rechten en mensenrechten aan te geven. Het Parlement moet ook duidelijk maken dat de tijdens de Top van Amsterdam aangebrachte Verdragswijzigingen de Unie niet in de gelegenheid stellen de uitdagingen van de toekomstige uitbreidingen te aanvaarden. In plaats daarvan beslissen de nationale parlementen - of, in voorkomend geval, referendums - volgens nog vast te stellen normen over de vraag of de nieuwe tekst al dan niet wordt aanvaard. Het aan het Parlement voorgelegde verslag vat alle kritiek, alsook de noodzaak nieuwe methoden en wijzigingen in te voeren, samen in de onder voorbehoud geformuleerde bevestiging dat het in Amsterdam overeengekomene snel door de vijftien lidstaten dient te worden aanvaard. Er is geen twijfel mogelijk dat de uiteindelijke stemming in elk land afgewogen zal worden tegen de door de regering gedane beloften. Het Europees Parlement daarentegen dient volgens mij zijn kritisch oordeel te geven in overeenstemming met de standpunten die het gedurende de voorbereidingsperiode voor de Intergouvernementele Conferentie heeft ingenomen. De amendementen die het Parlement in deze zin had voorgesteld zijn verworpen, en daarom heb ik het mijn Europese plicht geacht tegen het verslag-Méndez de Vigo/Tsatsos te stemmen, onverminderd het standpunt dat de afgevaardigden in het Congres van Afgevaardigden in Spanje tezijnertijd zullen innemen.

Lienemann
Ik stem tegen dit verslag omdat het Verdrag van Amsterdam geen vorming van een ware politieke pijler toestaat, die het monetaire hoofdstuk van de Europese Unie op evenwichtige wijze kan aanvullen.
Het Verdrag van Maastricht ging de weddenschap aan dat men met rigoureuze economische convergentiecriteria (overigens overdreven rigoureus) naar een Europese munt zou toegroeien, maar ook dat men de politieke integratie zou consolideren door een institutionele herziening in het vooruitzicht te stellen, die de doelmatigheid, het democratisch functioneren en de rol van het Europees Parlement zou moeten versterken.
De Intergouvernementele Conferentie had het ook mogelijk moeten maken Europees beleid uit te werken op voor onze volkeren zo wezenlijke gebieden zoals het sociaal beleid. We moeten helaas vaststellen dat aan deze uitdaging van Maastricht niet is voldaan en dat het beoogde evenwicht in feite niet meer in acht wordt genomen. Het monetaire Europa vordert snel terwijl het politieke Europa in onmacht verzandt.
Deze situatie is des te ernstiger daar ons lot meer en meer wordt bepaald door de besluiten die door een onafhankelijke Europese centrale bank worden genomen, zonder dat een economische regering de grote keuzes kan bepalen die de voorwaarde vormen voor economische groei, Europees concurrentievermogen en werkgelegenheid.
Zo wordt Europa steeds meer een grote financiële en economische ruimte die aan iedere regulering of democratische controle ontsnapt. De uitbreiding met de landen uit Oost-Europa zal deze verwatering nog doen toenemen. Al wordt in het verslag voorgesteld een nieuwe institutionele herziening door te voeren vóór enige uitbreiding, het Europees Parlement heeft zich niet in een zodanige positie geplaatst dat het deze voorwaarde effectief en absoluut kan stellen. Het heeft zich niet in een zodanige positie geplaatst dat het zijn invloed kan uitoefenen op de komende top van Luxemburg over de werkgelegenheid en het sociale Europa feitelijk vooruit kan helpen.
De opname van een verwijzing naar de werkgelegenheid en het sociale aspect in het nieuwe Verdrag is weliswaar positief, maar de formulering is onduidelijk, want er wordt volstaan met een verwijzing naar de coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid, dat een nationale aangelegenheid blijft.
Kortom, Europa stelt opnieuw zijn politieke versterking uit en laat het sociale vraagstuk volledig open, terwijl monetarisme en liberale dogma's in de vorm van dwingende criteria worden opgelegd.
Het Verdrag houdt zich verre van de ambitie van degenen die een federaal Europa willen, een Europa waarin de volkeren hun wil kunnen bevestigen, en zo bekrachtigt het de verzwakking van de nationale staten zonder een ware Europese politieke macht te vormen. Dat is onaanvaardbaar.

Lindqvist (ELDR), Eriksson, Seppänen, Sjöstedt en Svensson (GUE/NGL), Gahrton, Holm en Schörling (V), Bonde, Sandbæk en Krarup (I-EDN)
Het Verdrag van Amsterdam is misschien niet de definitieve stap naar een "Verenigde Staten van Europa" , maar de inhoud ervan beweegt zich in een richting die de ambities van de EU om zich te ontwikkelen tot een federale staat van supermachtformaat versterkt. De supranationaliteit wordt versterkt, de grenscontroles worden afgeschaft en het EMU-proces met gemeenschappelijke valuta's en een centrale bank wordt bekrachtigd.
Institutioneel gezien hebben de supranationale organen van de EU, de Commissie, het Hof en het Parlement gewonnen bij het Verdrag van Amsterdam. De verliezers zijn de Raad en de nationale parlementen. Het Verdrag bevat niet een bepaling waaruit blijkt dat de besluitvormingsbevoegdheid van de EU naar de lidstaten zal worden overgeheveld.
De Scandinavische centrale vraagstukken betreffende werkgelegenheid, transparantie en milieu zijn in het beste geval voorzien van welwillende formuleringen, maar ze kunnen uiteindelijk tot capitulatie gedwongen worden door de soevereiniteit van de interne markt. De zogenaamde milieugarantie is al met al een stap terug in vergelijking met de tijd waarin deze werd ingevoerd.
Het is onaanvaardbaar dat een nieuwe Intergouvernementele Conferentie, die het federale karakter van de EU zal versterken, als voorwaarde wordt gesteld voor de uitbreiding met landen uit Oost-Europa. Wij vinden verder dat het ongemotiveerd is de grote landen meer macht te geven inzake de uitbreiding van de EU. De toekenning van instemmingsrecht aan het Europees Parlement bij eventuele Verdragswijzigingen moet worden verworpen. Dit betekent dat er geheel voorbij wordt gegaan aan het intergouvernementele karakter van het Verdrag.
Dat het Verdrag van Amsterdam niet zo ver gaat als de meest uitgesproken federalisten binnen de EU hadden gehoopt, ligt voor de hand. De bevolking heeft waarschijnlijk nog nooit zo weinig begrip gehad voor het EUfederalisme als nu. De Europese bevolking wil samenwerking, maar wil zich niet ondergeschikt maken aan de centralistische, bureaucratische en ouderwetse regelgeving van de EU. Volgens recente opiniepeilingen in de Scandinavische landen is er een massale weerstand tegen deelname aan de EMU, dat wil zeggen tegen het project dat min of meer de motor is achter het ontstaan van een federale staat op EU-niveau.
De basis voor iedere samenleving waarin wij mensen werk, een goede opleiding, een goed milieu, sociale gerechtigheid en solidariteit met de bevolking van de arme landen willen garanderen, is dat er sprake moet zijn van een nationaal en democratisch legitiem systeem. De EU mist de mogelijkheid om dit binnen afzienbare tijd te bereiken. Wij hebben tegen het verslag gestemd.

McCartin
Ik wil stellen dat ik voor het verslag-Méndez de Vigo en voor het Verdrag van Amsterdam gestemd heb. Ik ben teleurgesteld over wat in Amsterdam bereikt is. Het valt ten zeerste te betreuren dat we het volledige ratificatieproces moeten doorlopen voor iets dat slechts een heel kleine stap vooruit is. Het zal moeilijk zijn om in Ierland, waar een referendum vereist is, enthousiasme te wekken voor het Verdrag van Amsterdam.
Het meeste betreur ik dat men er niet in geslaagd is de besluitvorming behoorlijk te hervormen en de nodige zogenaamde institutionele hervormingen uit te voeren. Wij moeten in gewone-mensentaal aan de publieke opinie uitleggen wat deze mislukking inhoudt. Dit betekent met name dat, zodra we de Gemeenschap uitbreiden, niet alleen de huidige lidstaten belangrijke besluiten kunnen blokkeren, maar ook Slovenië of Estland hun veto kunnen stellen en belangrijke besluiten inzake allerlei communautaire beleidslijnen kunnen tegenhouden. Wij geven blijk van een onverantwoordelijke houding door in dergelijke omstandigheden met een verdere uitbreiding in te stemmen. Het gevaar bestaat dat dit tot een ernstige crisis en stagnatie leidt. Hoe meer lidstaten, hoe groter het gevaar voor een crisis.
Ik juich de uitbreiding van de bevoegdheden van het Europees Parlement toe. Het is belangrijk dat over 70 % van alle wetgeving via medebeslissing tussen Parlement en Raad zal worden beslist. Het democratische beginsel moet, net als in alle lidstaten, ook voor de Europese Unie zelf gelden.
Ten slotte wil ik duidelijk stellen dat wij tot mijn tevredenheid enige vooruitgang geboekt hebben op het vlak van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid. Alle lidstaten hebben de bestaande Verdragen geratificeerd en dus ingestemd met de oprichting van een politieke unie. Die politieke unie kan echter niet volledig zijn zonder de ontwikkeling van een gemeenschappelijke defensieregeling. Het Verdrag van Amsterdam maakt een gemeenschappelijke defensie mogelijk maar biedt weigerachtige lidstaten de kans niet mee te doen. Ik ben er zeker van dat mijn eigen land op korte termijn zal beslissen niet mee te doen. Dat komt vooral omdat de politiek en de Ierse media nog altijd in elk openbaar debat vasthouden aan de terminologie van de tweede wereldoorlog en deze kwestie willen beschouwen in het kader van de neutrale houding die Ierland van oudsher aanneemt. Toen in opiniepeilingen in Ierland evenwel de vraag werd gesteld of Ierland een andere lidstaat moet helpen verdedigen, antwoordde de meerderheid van de ondervraagden "ja" . Ik ben dan ook van oordeel dat ik de mening van de overgrote meerderheid van de Ierse bevolking vertolk wanneer ik zeg dat ik het gemeenschappelijk defensiebeleid steun. Mijns inziens wil het Ierse volk niet alleen maar van alle voordelen van het lidmaatschap van de Unie genieten en is het ook bereid zijn verantwoordelijkheid op het gebied van veiligheid en defensie op zich te nemen.

Rovsing
Voor mij lijdt het geen twijfel dat het Verdrag van Maastricht positief onthaald moet worden als een algemene verbetering van de EU-Verdragen op een aantal gebieden. Het verheugt mij dan ook dat de Commissie institutionele zaken ratificatie van het Verdrag in de vijftien lidstaten van de EU aanbeveelt.
Ik ben het echter ook met de commissie eens dat de Europese Raad in Amsterdam een grotere inspanning had moeten doen om een consensus te bereiken betreffende de institutionele hervormingen die noodzakelijk zijn om de uitbreiding met de landen in Oost- en Centraal-Europa naar ieders tevredenheid te laten verlopen.
Ik stem voor het verslag, hoewel ik niet kan instemmen met het voorstel om de ratificatie van toekomstige Verdragswijzigingen door het Europees Parlement verplicht te maken, noch met elke poging die raakt aan het principe dat de regeringen van de lidstaten elke Verdragswijziging met eenparigheid van stemmen moeten goedkeuren.

Rübig
Verdrag van Amsterdam, amendement 13: de tekst is niet in overeenstemming met het Oostenrijkse neutraliteitsbeginsel.

Souchet
De hoofdcriteria in het licht waarvan het Verdrag van Amsterdam moet worden beoordeeld, zijn in amendement 32 van de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van Nationale Staten samengevat. Het zijn er vier. Ik zal ze hier noemen.
Eerste criterium: " het respect van de nationale democratieën en de grondwettelijke bepalingen van de lidstaten in het kader van een vereniging van soevereine staten, waarin het nationale niveau de hoogste legitimiteit heeft als democratische uitdrukking van de wens van de volkeren."
Tweede criterium: " de versterking van de rol van de nationale parlementen in het Europese besluitvormingsproces."
Derde criterium: " het streven naar een transparantere Unie."
Vierde criterium: " de noodzaak van uitbreiding, die op institutioneel niveau de inrichting van een Europa met variabele geometrie, gebaseerd op onderscheiden samenwerkingsvormen, inhoudt."
Welnu, wat stelt het Verdrag van Amsterdam ons voor? Omzeiling van de nationale democratieën door te steunen op het individu, tegen de volkeren en de staten in. Geen rol voor de nationale parlementen die bij de Europese besluitvorming steeds meer van hun bevoegdheden moeten inleveren. Duistere onderhandelingen, steeds ingewikkelder procedures en verzwakking van de democratische controle. De stelselmatige communautarisering op alle terreinen, die evenzoveel nieuwe obstakels op de weg naar de noodzakelijke uitbreiding legt. Openlijke communautarisering van de twee intergouvernementele pijlers van het Verdrag van Maastricht: justitie en binnenlandse zaken; verhulde communautarisering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid door de financiering ervan.
Het Verdrag van Amsterdam is een allesbehalve onbetekenend verdrag; het legt een groot accent op het proces van federalisering en centralisering van de Europese Unie. In plaats van het democratisch tekort aan te vullen, wordt dit juist vergroot. In plaats van haar de dynamische soepelheid te geven die zij nodig heeft om de historische etappe van de hereniging van het continent te nemen, laat het Verdrag van Amsterdam Europa in de impasse van het federalisme wegzakken. Het stelt zo ook het uur van de werkelijke uitbreiding uit.
Daarom trekken wij resoluut tegen dit zeer slechte Verdrag ten strijde en gaan wij reclame maken voor het open concept van een Europa met variabele geometrie. Zo zullen eindelijk in het vernieuwde Europa alle lidstaten kunnen worden opgenomen, waarvan wij door de communistische ideologie kunstmatig gescheiden waren. Wij zullen niet aanvaarden dat een andere ideologie, van welke pluimage dan ook, het heft komt overnemen, een nieuwe Berlijnse muur gaat optrekken en opnieuw twee Europa's gaat vormen.

Schlechter
Hoewel het Europees Parlement niet over een institutioneel gegarandeerd deelnamerecht, noch over ratificatiebevoegdheid beschikt, wordt van ons verlangd een advies te geven over wat men het Verdrag van Amsterdam noemt. Een Verdrag dat veel inkt heeft doen vloeien en nog zal doen vloeien.
Dit Verdrag, waarvan voorzitter Juncker zei dat het moeilijk te ratificeren zal zijn en Jacques Delors dat het de fouten van Maastricht onvoldoende corrigeert, is in korte tijd een goed Verdrag geworden, dat voor iedereen aanvaardbaar is. Wanneer men bedenkt dat de voorbereidingen van de Intergouvernementele Conferentie ruim twee jaar lang in alle Europese landen de hersenen van regeringen, parlementen, politieke partijen en veel andere organen hebben gemobiliseerd, dan moeten we nu wel vaststellen dat alle voorstellen en alle reacties vergeefs zijn geweest.
Hoe moeten wij onze burgers uitleggen dat de grootsten onder ons, dat wil zeggen de staatshoofden en regeringsleiders, het over belangrijke vraagstukken als de invoering van de euro of de uitbreiding eens konden worden, maar niet over kleinere thema's als de samenstelling van de Commissie vóór de eerstvolgende toetreding, of de weging van de stemmen in de Raad of de uitbreiding van meerderheidsstemmingen. De inzet voor de toekomst van Europa is slechts gedeeltelijk geslaagd en desondanks hebben wij ja gezegd tegen een Verdrag dat de wezenlijke hervormingen voor een goede werking van de uitgebreide Europese Unie niet heeft doorgevoerd.
Met alle respect voor onze staatshoofden en ministers, moet ik zeggen dat ik het moeilijk vind om een akkoord te aanvaarden dat vrijwel alle essentiële vragen voor een goede werking van onze Europese instellingen onbeantwoord laat, dat ons niet vertelt hoe bijvoorbeeld de reorganisatie van de regionale steun en van het nieuwe landbouwbeleid zal plaatsvinden.
Ik denk overigens dat het Verdrag van Amsterdam de publieke opinie in staat had moeten stellen een beter inzicht in de Europese constructie te krijgen, haar dichter bij de opbouw van een Europa van de burgers had moeten brengen. Maar niets van dit alles. De kloof tussen de woorden van deskundigen en de woorden voor de burgers is nog dieper geworden.
Indien ik na al deze kritiek toch voor dit Verdrag stem, is dat omdat het het Europees Parlement een beetje meer macht geeft, zodat het zijn rol als motor van de Europese constructie beter kan spelen.

Torres Marques
Het Verdrag van Amsterdam heeft overduidelijk een aantal voordelen met zich meegebracht, zoals de bevordering van de gelijkberechtiging van mannen en vrouwen in de missies van de Gemeenschap en de erkenning van het belang van mainstreaming. Door wijziging van artikel 3 is nu ook ruimte geschapen voor een actief gelijkekansenbeleid bij alle door de Gemeenschap ondernomen acties. Ik betreur het echter dat artikel 118 het Europees Parlement op het gebied van sociale zekerheid en bescherming van vrouwelijke werknemers een minder sterk uitgangspunt verschaft dan artikel 119, en dat het nemen van beslissingen ten gunste van vrouwen bemoeilijkt wordt door het voorschrift van eenstemmigheid in de Raad.
Ik juich het toe dat het Parlement een grotere rol heeft gekregen bij het aanvaarden van maatregelen in het kader van artikel 119. Ook de herformulering van dat artikel, waardoor het mogelijk wordt maatregelen voor positieve actie te nemen, is een goede zaak.
Ik verlang echter - en zo is het ook in de Commissie rechten van de vrouw eenstemmig aanvaard - dat de normen voor de co-financiering zodanig herzien worden dat NGO's voor vrouwen een rol kunnen spelen in het PRINCEprogramma. Dat kan door die NGO's toe te staan in de berekening van hun bijdrage bepaalde factoren, zoals de arbeidskosten van de vrijwillige medewerksters en het gebruik van faciliteiten, op te nemen.
En dan betreur ik toch dat in geen van de artikelen van deel III van het Verdrag duidelijke maatregelen worden vastgesteld voor de verwezenlijking van gelijke rechten voor mannen en vrouwen in alle aspecten van het bestaan. Zo zou er een aanbeveling opgenomen moeten zijn die de Unie het recht geeft bij de volgende Verdragsherziening een expliciete inventaris op te maken van al die gebieden waar nog seksediscriminatie bestaat, waarmee gevolg wordt gegeven aan het positieve politieke signaal dat het huidige ontwerpverdrag geeft op het gebied van gelijke kansen en mainstreaming.
Tenslotte geloof ik dat vóór de volgende herziening van de Verdragen de hier opgesomde zaken behandeld dienen te worden:
uitbreiding van artikel 119, om een rechtsgrondslag te garanderen voor de gelijke behandeling van mannen en vrouwen die veel verder gaat dan alleen maar gelijke behandeling binnen de context van werk.-herformulering van artikel 6 A, om het verbod op seksediscriminatie directe werking te geven, of althans het Parlement een belangrijkere rol te geven bij de vaststelling van de uit hoofde van dit artikel te nemen maatregelen.-juridische opheldering van de implicaties van invoering van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de artikelen 2 en 3.
Van Dijk
Ik heb tegen de resolutie over het Verdrag van Amsterdam gestemd, omdat ik het er in hoge mate mee eens ben. Ik neem echter, anders dan de meerderheid in dit Parlement, de kritiek op het Verdrag, die het grootste deel van de resolutie beslaat, serieus.
De geloofwaardigheidscrisis waarin de EU verkeert, de komst van de EMU, de toetreding van nieuwe lidstaten - een belofte waarop we niet terug mogen komen - maakten een ingrijpende Verdragsherziening noodzakelijk. Het Verdrag moest ons in staat stellen op democratische en doortastende wijze te bouwen aan een politieke, sociale en ecologische unie, het noodzakelijke complement van de unie van markt en munt. Dat is niet gelukt.
Het belangrijkste deel van de Verdragsherziening, de Unie voorbereiden op de uitbreiding, is evenmin bereikt. We kunnen de lidstaten dan ook niet aanbevelen het Verdrag van Amsterdam te ratificeren. Dat is niet consequent in het licht van onze kritiek. Dit Verdrag moet opnieuw gedaan worden.
Het minste wat het Europees Parlement had kunnen doen, was zijn oordeel over "Amsterdam" opschorten, teneinde de regeringsleiders onder druk te zetten om zich in december, tijdens hun top over de uitbreiding, tot een nieuwe Verdragsherziening te verplichten, vóór de eeuwwisseling. Zelfs voor een dergelijk strategisch gebruik van onze adviesfunctie, bepleit door S.O.S. Europa, blijken de grote fracties in dit Huis te laf.
Sommigen, zoals de Nederlandse regering, verkopen "Amsterdam" als een overwinning voor het Europees Parlement. Inderdaad, we krijgen meer macht in de eerste pijler. Maar bij landbouw en buitenlandse handel blijft een gapend democratisch gat bestaan. Het buitenlands beleid wordt door "Amsterdam" een beetje meer "gebrusseliseerd" , maar bepaald niet gedemocratiseerd.
Het idee van parlementaire controle op de buitenlandse politiek is misschien wel voorgoed begraven. Erger nog is dat de democratische controle op het asiel- en migratiebeleid door "Amsterdam" verder wordt uitgehold, terwijl juist op dit terrein van een zorgvuldig beleid, met checks and balances, letterlijk levens afhangen.
Noch het Europees Parlement, noch de nationale parlementen dreigen straks greep te hebben op wat er in het geheim bekokstoofd wordt in de Brusselse burcht van de Raad. Als dit Parlement zich werkelijk zorgen maakt over het democratisch tekort van de EU - en niet slechts om zijn eigen macht - dan had het de nationale volksvertegenwoordigingen op moeten roepen om de parlementaire controle te verzekeren op die beleidsterreinen waarop het Europees Parlement machteloos aan de zijlijn staat. Desnoods door, naar Deens of Nederlands model, hun ministers aan de ketting van een parlementair instemmingsrecht te leggen.
Dat is geen stap terug in de Europese eenwording, dat is een reddingsactie voor een constitutionele verworvenheid die door het huidige pad van de integratie wordt ondergraven, omdat het ministers en ambtenaren wel goed uitkomt dat zij in Europa besluiten kunnen nemen zonder last te hebben van enig parlement.

Wibe
Met het Verdrag van Amsterdam zet de EU een aanzienlijke stap in de richting van het federalisme. Ik had niet verwacht dat dit de uitkomst van de Intergouvernementele Conferentie zou worden. Het EU-federalisme kan momenteel op zeer weinig steun van de bevolking rekenen. Het centralisme van de Unie, de bureaucratie en de ingewikkelde regelgeving zijn hier de directe redenen voor.
Het verslag van de Commissie institutionele zaken bevat weinig nieuws en is, naar mijn mening, van weinig waarde. Ik keer me vooral tegen de steeds zwaarder wegende eis dat er besluitvorming met een gekwalificeerde meerderheid moet komen. Dit betekent een ernstige aantasting van de democratie in die zin dat de nationale parlementen gedwongen kunnen worden wetten aan te nemen waar ze het niet mee eens zijn. Dit democratische aspect is zeer bepalend voor mijn stellingname tegen dit verslag.
Ik ben van mening dat het Europees Parlement evenmin verdient meer medebeslissingsrecht binnen het EUsysteem te krijgen, onder andere omdat dit het supranationale karakter van de EU zal versterken en daarmee de democratie zal aantasten, maar ik ben er ook op tegen omdat er sprake is van een slechte discipline en een slechte democratische verankering van "het Parlement" . Het huidige politieke debat in Europa concentreert zich op de verkiezing van de nationale parlementen; waar het Europees Parlement zich mee bezig houdt, weet slechts een zeer kleine politieke elite.
De Europese Unie dient een samenwerkingsverband te zijn van zelfstandige staten. Wij moeten een nieuw democratisch Europa opbouwen - geen federatie Europa. Helaas is het Europa waaraan momenteel gebouwd wordt, een marktgestuurd Europa. Het vrije verkeer van goederen en diensten en de vrije concurrentie hebben nu voorrang boven de vraag naar democratische verankering en legitimiteit. Daarom stem ik tegen dit verslag.

De Voorzitter
Daarmee komen we aan het einde van de stemverklaringen.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Raad (B4-0901/97).
Vraag nr. 1 van María Izquierdo Rojo (H-0757/97):
Betreft: De toestand in Argentinië
Wat is de mening van de Raad over de toestand in Argentinië tijdens de afgelopen weken?

Wohlfart
Voor de situatie in Algerije schieten woorden ons tekort. De ontwikkeling van de situatie in Algerije baart de Europese Unie evenals talrijke landen en internationale organisaties, zoals uw Parlement, zeer grote zorgen. De Europese Unie bevestigt haar solidariteit met het Algerijnse volk en wijst op het recht van de bevolking op bescherming. Zij veroordeelt resoluut terrorisme en het blinde geweld dat het Algerijnse volk treft. Zij steunt het proces van politieke en economische hervormingen dat door de Algerijnse autoriteiten in gang is gezet. Zij moedigt de autoriteiten aan het Algerijnse politieke proces zo open mogelijk te maken en zo breed mogelijk te laten steunen. Zij moedigt president Zeroual aan de dialoog uit te breiden tot alle democratische krachten, dat wil zeggen tot al degene die geweld afwijzen, alsmede de institutionele opbouw te voltooien en de democratisering voort te zetten.
Algerije is een belangrijke partner van de Unie. De bilaterale betrekkingen zijn nog versterkt door het feit dat het land actief aan het euromediterrane partnerschap deelneemt. In dit verband en in het kader van de betrekkingen tussen deze partners en Algerije hechten wij groot belang aan de inachtneming van de fundamentele vrijheden en rechten van de mens, alsmede aan de versterking van de democratie. De Unie is bereid haar samenwerking met Algerije voort te zetten. Zij hoopt dat de onderhandelingen met het oog op een nieuw associatie-akkoord zo snel mogelijk kunnen worden afgerond. Zij is bereid te handelen in de zin die door de hoofdrolspelers, en in eerste instantie de Algerijnse autoriteiten, wordt gewenst om een politieke oplossing te vinden. De Raad wil ervoor zorgen ieder gebaar te vermijden dat het nagestreefde doel in gevaar kan brengen, en tracht daarom een klimaat van vertrouwen te scheppen dat het herstel van de vrede in het land en de totstandkoming van de democratie ten goede komt, en tevens de samenhang van de actie van de Unie te waarborgen. Wij geloven dat het doeltreffender is een rechtstreekse en discrete dialoog met de Algerijnse autoriteiten aan te gaan, dan ons standpunt in een politieke verklaring vast te leggen. In die zin zal er een eerste ontmoeting tussen het voorzitterschap en de Algerijnse minister van Buitenlandse Zaken op woensdag, 26 november, in Luxemburg plaatsvinden, en als ik goed ben geïnformeerd, zal de Algerijnse minister van Buitenlandse Zaken ook voor het Europees Parlement verschijnen.

Izquierdo Rojo
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor dit antwoord. Het is correct en toont dat men begaan is met het lot van Algerije, maar ik vraag me af of het wel goed genoeg is.
Ik geloof dat het ondanks de enorme moeilijkheden toch mogelijk is het vredesproces in Algerije vooruit te helpen. We moeten het proberen. Als wij deze onmiddellijke doelstelling aanvaarden - het vredesproces in Algerije vooruit helpen - dan geven we daarmee ook aan dat het vredesproces onlosmakelijk verbonden is met de strijd tegen de corruptie. Het vredesproces - het staken van alle geweld - moet worden voortgezet en daarom zoveel mogelijk parlementaire en politieke steun krijgen. Het initiatief hiervoor ligt bij Algerije.

Wohlfart
Ik kan me in de analyse vinden die mevrouw Rojo zojuist van de situatie in Algerije heeft gegeven, evenals in de manier om eruit te komen.
Persoonlijk vind ik dat de ontmoeting tussen het voorzitterschap en de minister van Buitenlandse Zaken van Algerije slechts een eerste stap is en dat we de politieke dialoog van de Europese Unie met de Algerijnse autoriteiten moeten intensiveren, en met alle partijen die van goede wil zijn, van ongeacht welk niveau, niet alleen op het niveau van de minister van Buitenlandse Zaken en het voorzitterschap van de Raad, maar ook op bilateraal niveau, omdat Algerije veel vrienden in Europa heeft. Ik zou nog even willen wijzen, mijnheer de Voorzitter, op wat er in deze Vergadering tijdens de vergaderweek van september is gezegd over de rol die ook door het Europees Parlement moet worden gespeeld bij het streven naar een vreedzame oplossing voor de situatie in Algerije.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Wohlfart. Ik wil u verzoeken nog even bij dit onderwerp te blijven. Ik heb namelijk twee aanvullende vragen ontvangen. Eerst wil ik echter gebruik maken van een van de bevoegdheden waarover ik als fungerend Voorzitter van dit Parlement over beschik. Voordat ik het woord geef aan de heer von Habsburg - en dit mag in de notulen worden vastgelegd - wil ik hem feliciteren met zijn 85ste verjaardag en mijn erkentelijkheid uitdrukken voor het werk dat hij in dit Parlement verricht.
Ik heb de eer u nu het woord te geven.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier allereerst te kennen geven hoezeer het mij verheugt onder uw voor dit Parlement zo weldadige voorzitterschap te mogen werken.
Mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, ik wilde de volgende vraag stellen: gelooft u dat het werkelijk mogelijk is dat we een eerlijke democratisering bereiken wanneer we degenen die de meerderheid van het volk vertegenwoordigen buitensluiten? Laten we immers niet vergeten dat de oorspronkelijke fout van het huidige stelsel schuilt in het feit dat men verkiezingen heeft geannuleerd die overduidelijk hadden aangetoond wat het Algerijnse volk had gevraagd en we moeten erkennen dat men vooral diegenen heeft geëlimineerd die de gewelddadige krachten hadden kunnen beteugelen, omdat er in het FIS veel gematigde personen zaten. Tweede vraag: zou het niet goed zijn een politiek te voeren van steun aan de twee gematigde Arabische buurlanden van Algerije, namelijk Tunesië en Marokko, aangezien grotere steun een gunstigere situatie voor de toekomst kan creëren?

Wohlfart
Namens de Raad wil ik me eerst voegen bij de gelukwensen aan de geachte afgevaardigde, die er voor zijn leeftijd nog bijzonder vief uitziet; ik herinner me de vragenuren waaraan wij zes jaar geleden samen tot in de late uurtjes hebben deelgenomen en ik moet u bekennen, mijnheer de afgevaardigde, dat u nog niets van uw verve heeft verloren.
Als antwoord op uw eerste vraag, mijnheer von Habsburg, kan ik u zeggen dat als wij in "Spel zonder grenzen" zaten, dat televisiespel, dat u dan een honderd-puntenvraag had getrokken. Het staat vast dat de regering indertijd heeft besloten het verkiezingsproces stop te zetten. Men kan zich afvragen of dat de goede aanpak was. Persoonlijk heb ik daar zo mijn twijfels over en ik wilde enkel aangeven dat we in de gegeven omstandigheden ook op positieve wijze de dialoog moeten aangaan met alle gematigde elementen van alle actievoerende partijen, zodra zij voor democratisering en de rechtsstaat kiezen.
In de tweede plaats begrijp ik uw sympathie voor de twee buurlanden Tunesië en Marokko heel goed, omdat wij al de gelegenheid hebben gehad op een van uw vragen van enkele maanden geleden te antwoorden. U wilt dus beide landen aanmoedigen het goede voorbeeld te geven, wat zij overigens al doen.
In het kader van het euromediterrane partnerschap is het juist dat er een nieuwe generatie partnerschappen tot stand is gekomen, met name met deze twee landen, maar het probleem is om binnen het financiële pakket dat door de Commissie voor de komende jaren is geraamd, een goed evenwicht te vinden voor de acties ten behoeve van Tunesië en Marokko. Als ik de heer von Habsburg goed ken, twijfel ik er geen moment aan dat hij van de eerstvolgende gelegenheid gebruik zal maken om deze belangrijke vraag aan de Commissie te stellen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, de tolk van de Duitse cabine heeft in haar vertaling van uw felicitatie aan het adres van de heer Habsburg gesproken over zijn 58e verjaardag. Ik wil mij graag van harte bij haar inschatting aansluiten!

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, zoals u heeft kunnen vaststellen hebben we een uitstekend team tolken. Bij het tolken verbeteren niet ze alleen onze interventies - ze kunnen ook zien hoe oud we werkelijk zijn. Dat is wat er met de heer von Habsburg gebeurd is.
Geachte collega's, na deze onderhoudende motie van orde is het mijn plicht de heer Wohlfart erop te wijzen dat er twee aanvullende vragen behandeld dienden te worden. De tweede vraag is voor de heer Wibe. Hij heeft één minuut. Meer tijd kan ik hem niet geven; hij is vandaag tenslotte niet jarig.

Wibe
Ik wil eigenlijk instemmen met de door collega von Habsburg naar voren gebrachte twijfels ten aanzien van de huidige politiek. Men heeft lange tijd zonder meer aangenomen dat de vreselijke moordpartijen in Algerije uitgevoerd werden door moslimgroeperingen. De laatste tijd zijn er echter tamelijk betrouwbare rapporten verschenen over de mogelijke betrokkenheid van de Algerijnse regering zelf. Het is ook bekend dat de Algerijnse regering de pogingen van internationale organisaties om het land binnen te komen om de situatie te onderzoeken actief heeft tegengewerkt.
Ik zou de Raad willen vragen of dit niet een spoor is waarop wij verder moeten gaan, en of wij de dringende verzoeken aan de Algerijnse regering niet moeten aanscherpen, om het land open te stellen voor internationale organisaties die de zaak willen onderzoeken.
Laat ik zeggen dat ik niet geloof dat de moordpartijen zullen stoppen zolang wij uitsluitend de schuldigen blijven aanwijzen, namelijk de moslimpartijen, terwijl niemand zeker weet of zij de schuldigen zijn.

Wohlfart
Ik kan me volledig vinden in de vrees die de geachte afgevaardigde zojuist heeft geuit en daar ik de gevoeligheid van de heer Poos, onze minister van Buitenlandse Zaken, voor dit dossier ken, kan ik hem garanderen dat dit aspect ongetwijfeld tijdens de ontmoeting met de Algerijnse minister van Buitenlandse Zaken ter sprake zal komen. Dat is overigens ook de zin van deze ontmoeting, zou ik zo zeggen, namelijk om een heldere en positieve boodschap te zenden.

De Voorzitter
Vraag nr. 2 van Hans Lindqvist (H-0781/97):
Betreft: Vervoer van radioactief afval in de EU
Zoals te vernemen valt is er een nieuwe EURATOM-richtlijn (nr. 96/29) over radioactief afval aangenomen. Deze richtlijn moet uiterlijk in mei 2000 door de lidstaten in wettelijke bepalingen zijn omgezet. Volgens de EURATOM-tekst mag afval vrij door de EU worden vervoerd. In principe staat het Duitsland, Frankrijk en Engeland vrij hun radioactief afval in een opslagplaats in Zweden op te slaan. Indien de gemeente Måla, die onlangs een referendum over de definitieve opslag van radioactief afval in de gemeente heeft gehouden, voor in plaats van tegen had gestemd, had er dan ook daar buitenlands afval mogen worden gestort? In de richtlijn wordt verder voorgesteld radioactief afval met ander afval te "verdunnen" , om onder de grenswaarde voor gevaarlijk afval te komen.
Is dit juist? Zo ja, bestaat er geen risico dat het vervoer van radioactief afval toeneemt en dat landen met een goed oergebergte de vuilstortplaats van heel Europa worden?

Wohlfart
Richtlijn 96/29/Euratom die de basisnormen vastlegt met betrekking tot de bescherming van de werknemers tegen de gevaren van ioniserende straling, waarnaar de geachte afgevaardigde verwijst, vormt, zou ik zeggen, een algemene aanpak op het gebied van bescherming van de gezondheid omdat er strikte normen worden gegeven die een betere bescherming van iedereen mogelijk maken.
Deze beschermende normen gelden uiteraard ook voor radioactief afval. In dit verband moet voor vernietiging, recycling of hergebruik van radioactieve stoffen of van materialen die radioactieve stoffen bevatten vooraf een vergunning worden verkregen.
Overigens bevat deze richtlijn geen enkele bepaling die vermenging van radioactief afval met andere afvalstoffen voorstaat om het niveau van de radioactiviteit te verlagen tot onder de grenswaarden.
Wat betreft het vervoer van radioactief afval zou de Raad erop willen wijzen dat richtlijn 92/3/Euratom betreffende toezicht en controle op overbrenging van radioactieve afvalstoffen tussen lidstaten en naar en vanuit de Gemeenschap een zeer strikt toezichtsysteem heeft ingesteld. De overdrachten tussen lidstaten kunnen slechts plaatsvinden op basis van voorafgaande goedkeuring van de bevoegde autoriteiten van de lidstaat van bestemming.
Meer in het algemeen heeft de Raad in zijn resolutie van 19 december 1994 over het beheer van radioactieve afvalstoffen gesteld dat hij het de taak van iedere lidstaat acht, erop toe te zien dat de radioactieve stoffen die op zijn grondgebied zijn geproduceerd, ook adequaat worden beheerd. Hij was overigens van mening dat het juist is de installaties op nationaal niveau optimaal te gebruiken en de diverse mogelijkheden beter te benutten om onder meer het transport van radioactief afval te beperken

Lindqvist
Ik hoop dat ik het antwoord over kan brengen aan mijn landgenoten, die vrezen dat de transporten van radioactief afval zullen toenemen. Ik interpreteer het antwoord zo, dat de vertegenwoordigers van de Raad zeggen dat er geen risico is dat er radioactief afval terecht zal komen in een lidstaat die geen toestemming heeft gegeven om transporten uit andere landen in te voeren. Dat bericht is natuurlijk uitstekend. Ik hoop dat dit tot ver in de toekomst zal gelden, en dat ieder land zelf zal kunnen bepalen welke transporten van radioactief afval van andere landen op zijn grondgebied worden toegelaten. Dit is een positief antwoord dat ik met genoegen zal doorgeven in Zweden.
Het tweede antwoord vond ik daarentegen erg onduidelijk. Volgens mij blijkt uit de richtlijn duidelijk dat men voornemens is om bepaalde hoeveelheden radioactief afval te mengen met ander afval om onder de toegestane waarden te komen die gelden voor behandeling, transport, opslag en dergelijke. Ik denk dat mijn interpretatie juist is, maar ook al is deze onjuist en heeft de Raad gelijk, ik zal ook met plezier deze boodschap overbrengen aan mijn land, Zweden.

Wohlfart
Ik denk dat ik voorzover dat voor een voor de gezondheid van de mens zo gevoelig en belangrijk onderwerp mogelijk is, getracht heb een antwoord te geven op de verschillende vragen die de geachte afgevaardigde heeft gesteld.
Wat mij betreft is de bepaling van de verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de lidstaat van bestemming het belangrijkste. Dat wil zeggen dat, indien, zoals in dit geval, Zweden zo'n overdracht niet aanvaardt, het gevrijwaard wordt van een eventuele opslag van het radioactief materiaal waarop de geachte afgevaardigde zinspeelde.
Ik wilde eveneens zeggen dat Zweden dit beginsel zeer krachtig tijdens de toetredingsonderhandelingen heeft verdedigd, omdat het de vervuiling van zijn grondgebied door kernafval wilde vermijden. Het is in dit verband zinvol erop te wijzen dat Zweden en de Gemeenschap hebben verzocht om bij de Slotakte van de toetreding de volgende verklaring te voegen, ik citeer: " Inzake de eindfase van de cyclus van kernbrandstoffen is het de verantwoordelijkheid van iedere lidstaat zijn eigen politiek vast te stellen" . Ik denk dat dat een helder standpunt is.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, zoals u weet kom ik uit Oostenrijk, een land waar buitengewoon omzichtig wordt omgesprongen met alle nucleaire kwesties. Ik moet tot mijn schande bekennen dat ik de door u geciteerde richtlijn 92/3/Euratom niet ken. De vraag die ik heb en die ook voor veel Oostenrijkers zeker interessant is, betreft de doorvoer van radioactief afval. Er is steeds alleen maar sprake van bestemmingslidstaten. Zou het volgens deze richtlijn ook mogelijk zijn dat een land als Oostenrijk zich praktisch ertegen verzet dat dergelijke stoffen worden doorgevoerd? Ik heb het niet alleen over de uiteindelijke opslag.

Wohlfart
Ik moet bekennen dat dit een vraag is die ik niet verkeerd zou willen beantwoorden. Ik stel de geachte afgevaardigde daarom voor dat ik hem zo spoedig mogelijk schriftelijk antwoord geef.
Ik hoop dat hij begrip heeft voor mijn positie.

Sjöstedt
Ik heb twee aanvullende vragen. De eerste betreft de bepaling die de voorzitter van de Raad heeft genoemd, en die te vinden is in het Zweedse toetredingsverdrag. Is het niet zo dat deze bepaling de methode nastreeft die gebruikt wordt voor blijvende opslag en dat men deze zelf kiest, niet welk afval blijvend opgeslagen zal worden? Op die manier heb ik de bepaling tot nu toe geïnterpreteerd.
De tweede vraag is de volgende: indien de situatie ontstaat dat Zweden of een ander land weigert een transport van radioactief afval toe te laten, kan er dan tegen deze beslissing in hoger beroep worden gegaan bij het Hof van Justitie? Kan het Hof van Justitie in een dergelijk geval de beslissing van een lidstaat om geen radioactief afval toe te laten, ongeldig verklaren?

Wohlfart
Wat het eerste deel van de vraag betreft beschik ik niet over aanvullende gegevens. Ik wil dus voorstellen dat we dezelfde procedure volgen als die ik aan de heer Habsburg heb beloofd. Wat het tweede deel van de vraag betreft: als er een probleem van communautair recht bestaat, zou dit naar mijn mening aan het Hof van Justitie moeten worden voorgelegd.

De Voorzitter
Vraag nr. 3 van Patricia McKenna (H-0787/97):
Betreft: Massale arrestaties bij de Top van Amsterdam
In een onlangs verschenen rapport van de Coalitie voor een ander Europa staat te lezen dat naar schatting tenminste 700 vreedzame demonstranten tijdens de Top van Amsterdam in juni zijn opgepakt. Uit foto's blijkt dat de politie agressief tegen de demonstranten is opgetreden.
Naar verluidt zijn tussen de 200 en 300 demonstranten uitgewezen naar andere EU-landen. Er zijn talrijke verhalen in omloop dat demonstranten door de politie zijn mishandeld, zo zijn vrouwen op het lichaam gevisiteerd en konden zij alleen onder begeleiding van mannelijke agenten naar de w.c.
Burgerrechtengroeperingen uit de hele EU hebben de Nederlandse politieautoriteiten bekritiseerd dat zij hun goedkeuring hechtten aan deze massale arrestatie van demonstranten. In oktober heeft de Deense minister van Buitenlandse Zaken, Niels Helveg, verklaard dat de arrestaties omstreden waren.
Wat denkt de Raad te ondernemen naar aanleiding van de berichten over wangedrag van de politie bij deze zo belangrijke EU-gebeurtenis?

Wohlfart
Ik had reeds de gelegenheid antwoord te geven op vragen over dit onderwerp, die mij door mevrouw González en de heer Diaz in de vergaderperiode van de afgelopen maand juli waren gesteld. De Raad is er nooit toe gebracht het door de geachte afgevaardigde in haar vraag aangeroerde probleem te bespreken.
Ik wilde ten overvloede haar aandacht vestigen op het feit dat het handhaven van de openbare orde op het grondgebied van de lidstaten van de Unie uitsluitend onder de bevoegdheid van de nationale politieautoriteiten valt. De geachte afgevaardigde zal dan ook begrijpen dat de Raad niet bevoegd is een standpunt in te nemen over een kwestie die niet onder de verantwoordelijkheden valt die hem in de Verdragen zijn toebedeeld.

McKenna
Allereerst zou ik willen zeggen dat gisteren door de onafhankelijke klachtencommissie van de Amsterdamse politie een rapport werd gepubliceerd. Het bevestigt dat onderzoek is gedaan, dat de drie massaarrestaties onrechtmatig waren en dat de kritiek op de behandeling van de arrestanten in wezen zeer gefundeerd was.
Wat het antwoord van de minister betreft, het is volkomen duidelijk dat de Raad hier wel degelijk in het geding is, omdat hij instemt met de Europol-overeenkomst. De lidstaten van de gehele Europese Unie streven naar een akkoord om heel Europa onder politietoezicht te brengen, en streven ook naar een akkoord over de Europolovereenkomst. Europol ontbeert politieke of gerechtelijke controle en zal grootschalige bevoegdheden hebben voor het inzamelen van gegevens enzovoorts. Europol zal boven de wet staan. Wij zijn bezig een federale Europese politiemacht op te zetten die haar politieactiviteiten in de lidstaten zal uitoefenen. De Europese Unie moet daar wat aan doen en aan de gevaren die dit inhoudt.
Ik wil dat de Raad de geruststelling geeft dat er bij de volgende top in Luxemburg geen massa-arrestaties zullen plaatsvinden. Het is een heel gevaarlijk precedent voor het Europese publiek, dat het niet het recht heeft om te demonstreren en uiting kan geven aan zijn bezorgdheid over wat in Europa gebeurt. Het is een fundamenteel recht van de mensen om in de gehele Europese Unie te mogen demonstreren. Je kunt je daar niet vanaf maken door te zeggen: " Ja hoor eens, dat is een individuele verantwoordelijkheid van die lidstaat" .

Wohlfart
In de eerste plaats kan ik begrip opbrengen voor de motieven die mevrouw McKenna ertoe hebben gebracht haar vraag te stellen. Maar of dit haar nu bevalt of niet, er zijn Verdragen en er zijn ook communautaire en niet-communautaire verantwoordelijkheden. In zo'n verband moet mijn antwoord worden geplaatst.
Overigens worden naar mijn mening, nu u het over Europol heeft, dingen door elkaar gehaald. Europol zal binnenkort - dat hoopt men althans - operationeel worden. Maar ik wilde eveneens de aandacht van de geachte afgevaardigde vestigen op het feit dat we, als we naar Europol verwijzen, niet uit het oog mogen verliezen dat de ratificatie tot op heden nog maar in twee lidstaten, en wel gisteren, heeft plaatsgevonden. Ik denk dus dat hier nog stof tot nadenken ligt.
Persoonlijk lijkt het me een zeer interessant idee om te zorgen dat in de verschillende lidstaten - en ik spreek nu als voormalig staatssecretaris van het openbaar gezag in Luxemburg - het aantal vrouwen bij de politie toeneemt. Dat is een geheel en al persoonlijke gedachte, die wellicht bepaalde - ik zou zeggen - vervelende of gespierde controles had kunnen voorkomen.
Wat overigens de top over de werkgelegenheid betreft, meen ik te kunnen stellen dat de instructies aan onze oproerpolitie heel duidelijk zijn. Het gaat om het fundamentele recht van de Europese burger, zoals de geachte afgevaardigde overigens heeft onderstreept, in de hoofdstad van het Groothertogdom Luxemburg te kunnen demonstreren. Dit recht zal worden gerespecteerd. Van onze kant zullen wij de nodige maatregelen treffen om deze demonstratie kalm en waardig te laten verlopen.

De Voorzitter
Vraag nr. 4 van Per Gahrton (H-0794/97):
Betreft: Strategie in de betrekkingen met China
Het bezoek van de Chinese president Jiang Zemin aan de Verenigde Staten vormt een actuele aanleiding voor de vraag naar de toekomstige strategie die het Westen ten opzichte van het land met het grootste aantal inwoners ter wereld wil volgen. De fundamentele vraag luidt: hoe kan men samenwerken en handel drijven, en tegelijkertijd op actieve en doeltreffende wijze bijdragen tot democratisering en de invoering van fundamentele universele mensenrechten? Sommige China-deskundigen denken dat er voortdurend openlijk harde kritiek dient te worden uitgeoefend op de Chinese tekortkomingen op dit vlak. Anderen menen daarentegen dat zogenaamde stille diplomatie de voorkeur verdient. De nieuwe regering van Noorwegen heeft voor de harde benadering gekozen, terwijl een aantal EU-lidstaten besloten hebben zich momenteel op de vlakte te houden.
Welke strategie volgt de Raad ten aanzien van China? Welke richtsnoeren zijn er voor de EU-vertegenwoordiger in de VN-Commissie voor de mensenrechten?

Wohlfart
De situatie inzake de eerbiediging van de rechten van de mens in China baart de Europese Unie voortdurend zorgen. Alle lidstaten van de Europese Unie hebben de wil en het doel te komen tot een aanzienlijke verbetering van de rechten van de mens in China.
Na de 53ste zitting van de VN-Commissie van de rechten van de mens in Genève heeft de Europese Unie het initiatief genomen haar Chinabeleid vanuit het oogpunt van de rechten van de mens opnieuw te bezien; dit met het doel tot een coherente aanpak te komen.
Het vraagstuk van de rechten van de mens staat op de agenda van de regelmatige contacten tussen de Europese Unie en China. De ministers van Buitenlandse Zaken van Luxemburg en China hebben hierover in juli in de marge van de postministeriële vergaderingen van de ASEAN in Kuala Lumpur en in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in september 1997 in New York gesprekken gevoerd. In New York zijn zij overeengekomen dat de Europese Unie en de Volksrepubliek China de dialoog over de rechten van de mens weer op het niveau van deskundigen zouden opnemen, met dien verstande dat de dialoog zonder voorafgaande voorwaarden zou worden gevoerd.
De dialoog tussen de Europese Unie en China over de rechten van de mens is, ik wijs u daar nog even op, in 1994 van start gegaan. Voorafgaand aan het Luxemburgse voorzitterschap zijn er twee bijeenkomsten geweest, begin 1995 en begin 1996. Onder ons voorzitterschap heeft er eind oktober in Luxemburg een eerste vergadering plaatsgevonden en zal er een tweede begin december in Peking worden belegd. In deze dialoog kunnen alle vragen die beide partijen van belang vinden worden besproken.
Mijnheer de Voorzitter, in dit verband wijs ik erop dat China heeft aangekondigd dat het het internationale pact voor de economische, sociale en culturele rechten heeft getekend en dat het onderzoek voor de ondertekening van het internationale pact voor de burger- en politieke rechten gaande is. U heeft ongetwijfeld vernomen dat China afgelopen zondag de heer Wei Jingsheng eerder dan verwacht heeft vrijgelaten, een gebaar dat door het voorzitterschap is verwelkomd. De kwestie-Wei Jingsheng is regelmatig door de Europese Unie aan de orde gesteld, onlangs nog in Luxemburg.

Gahrton
Mijn dank voor het antwoord dat veel feiten maar weinig nieuws bevat. Het is immers de vraag of de vrijlating van Wei Jingsheng daadwerkelijk een verdere versterking van het standpunt ten opzichte van de mensenrechten in China tot gevolg zal hebben en of het de eerste stap is op weg naar een omwenteling, zodat er echt iets zal veranderen in China.
Er zijn veel verschillende opvattingen. Er is heel wat gebeurd de afgelopen tijd, zowel tijdens het laatste partijcongres als tijdens het bezoek dat Jiang aan de VS heeft gebracht toen hij de beroemde uitspraak deed over een "vergissing" op het Plein van de Hemelse Vrede. Nu is er dan de vrijlating van Wei Jingsheng.
Ik vraag me af of de Raad, gezien deze feiten, een nieuwe strategie heeft. Heeft u een interpretatie van hetgeen er gebeurt? Is er sprake van een hoopgevende verandering in China of niet? Hoe denkt de Raad hierover?

Wohlfart
Ik denk dat de leden van dit Parlement het erover eens zijn dat er tussen wat wij, Raad, Commissie en Europees Parlement, op het gebied van het eerbiedigen van de rechten van de mens wensen en de realiteit heel vaak een kloof zit; er is nog veel werk aan de winkel. In China, een land dat ik overigens vrij goed ken, want ik heb de gelegenheid gehad herhaaldelijk in het kader van de bilaterale betrekkingen daarheen te reizen, denk ik dat er toch een bepaalde opening is gekomen, zij het een bescheiden opening. Ik zal dit toelichten. In 1992 heb ik voor het eerst de mogelijkheid gehad met de minister van Buitenlandse Zaken van China te spreken over het probleem van de rechten van de mens. Destijds rustte hierop voor de Chinezen een taboe, en het antwoord was erg droog en kort. In de maand februari van vorig jaar heb ik onze minister-president, de heer Juncker, mogen vergezellen op een officiële reis naar China. Opnieuw is de kwestie van de rechten van de mens en van de democratisering naar voren gebracht, maar wij hebben toen toch een zekere verandering in de toon van het antwoord dat wij kregen kunnen vaststellen. Wij bespeurden een bepaalde bereidheid om over enkele aspecten van de rechten van de mens te spreken, ook al beperkten deze zich tot onderwijs, opleiding, volksgezondheid en het recht op werk. Ik denk dat wij ons geen illusies mogen maken. De strategie die de Europese Unie kan volgen, is een strategie van de permanente dialoog op alle niveaus, van een dialoog waarmee zij stap voor stap vooruit kunnen. Ik geloof dat dit beleid nog jarenlang beneden onze verwachtingen zal blijven. En toch is er volgens mij op dit moment geen alternatief. Maar ik blijf geloven - en ik zeg dit op persoonlijke titel - dat het commentaar van de president van de Verenigde Staten interessant is, want er is toch sprake van een opening. We zullen er wellicht enige tijd overheen moeten laten gaan, want zoals u weet is geduld in Azië een grote kunst.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Wohlfart, voor uw antwoorden en vooral voor uw oproep tot geduld. Dat is in deze complexe instelling immers een onontbeerlijke deugd. Ik verzoek ook u geduld te hebben en uw aandacht bij deze vraag te houden. Ik heb namelijk van de heer Posselt een reglementair verzoek ontvangen voor een aanvullende vraag. De heer Posselt heeft nu een minuut de tijd.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, gefeliciteerd met uw geweldige antwoord op de vraag over China. Ik wil slechts als aanvulling daarop het volgende vragen. We staan toch bepaald niet onkritisch tegenover het Amerikaanse buitenlandse beleid, eerder tamelijk kritisch. Maar in het Amerikaanse buitenlandse beleid viel onlangs iets heel positiefs waar te nemen met de benoeming van een eigen gevolmachtigde voor Tibet. Ik wil u vragen of men ook in de Europese Unie van plan is een dergelijke gevolmachtigde voor Tibet te benoemen, of hoe de kwestie Tibet op het moment in de Raad wordt behandeld.

Wohlfart
Dat is een heel goede vraag. Tot op heden is de mogelijkheid die door de geachte afgevaardigde is geopperd nog niet in de Raad bestudeerd. Maar omdat de Europese Unie al een aantal bijzondere gezanten heeft om het standpunt van de Europese Unie als onderhandelaar of bemiddelaar in verschillende delen van de wereld te verdedigen, en gezien het politieke, economische en culturele belang van een land als China, maar ook het belang dat wij allen hechten aan de bevordering van de rechten van de mens en de democratisering, denk ik dat deze suggestie onze steun verdient; in ieder geval wil ik haar in een volgende Raad Algemene Zaken presenteren.

De Voorzitter
Aangezien het om gelijksoortige onderwerpen gaat, worden de vragen nr. 5 en 6 tezamen behandeld.
Vraag nr. 5 van Sören Wibe ((H-0802/97):
Betreft: Controle van met salmonella besmet vlees
Het Zweedse Bureau voor Levensmiddelen heeft in de periode van maart tot september 569 uit EU-landen ingevoerde partijen vlees onderzocht. Hiervan beschikte 75 % over een veterinaire verklaring dat het vlees vrij was van salmonella. 25 % van de onderzochte partijen vlees beschikte over geen of onvolledige garantiedocumenten. Onderzoek van 57 van de partijen met veterinaire verklaring wees uit dat 12 ervan met salmonella besmet waren. Hiervan waren zeven afkomstig uit Frankrijk, twee uit Denemarken, twee uit Spanje en een uit België. Van de acht uit Frankrijk afkomstige partijen waren er zeven besmet. Begin september 1997 beloofde de Franse minister van Landbouw zijn Zweedse collega dat de Franse controles zouden worden aangescherpt. Niettemin komt er nog steeds met salmonella besmet Frans vlees Zweden binnen. Alleen al in september is in vijf gevallen geconstateerd dat Frans vlees met salmonella besmet was.
De verhouding tussen salmonella en BSE is interessant. Naar schatting overlijden in Europa ieder jaar misschien 20 mensen aan de gekkekoeienziekte, terwijl ieder jaar duizend aan salmonella kunnen sterven.
Kan Zweden om bovengenoemde redenen routinematige controles invoeren van partijen geïmporteerd vlees? Heeft de Raad van gedachten gewisseld over het probleem dat de begeleidende veterinaire verklaringen soms regelrecht misleidend zijn? Het is een absolute minimumeis dat in een EU-land opgestelde veterinaire verklaringen niet misleidend, maar correct zijn. Zou de Raad de landen in kwestie er niet dringend op dienen te wijzen dat de controle op de export van vlees moet worden aangescherpt, zodat geen met salmonella besmet vlees wordt geëxporteerd? Vraag nr. 6 van Hadar Cars (H-0815/97):
Betreft: Op de markt brengen van besmet vlees in de EU
Toen Zweden toetrad tot de Europese Unie, werd het land deel van de gemeenschappelijke landbouwmarkt. Dit is een markt die ervan uitgaat dat de landen hun landbouwproducten controleren. Zweden is een van de weinige Europese landen waar salmonella praktisch niet voorkwam. Tijdens Zweedse controles van geïmporteerd vlees zijn grote hoeveelheden salmonella aangetroffen. Volgens de leverancier is het vlees gecontroleerd en vrij van salmonella bevonden, en er zijn eveneens veterinaire verklaringen beschikbaar die zulks - kennelijk onterecht - bevestigen. De grootste hoeveelheden van het gecontroleerde vlees dat later salmonella blijkt te bevatten, zijn afkomstig uit Frankrijk. In totaal sterven er in Europa ieder jaar duizend mensen aan salmonellavergiftiging. Dit is een groot aantal en op zichzelf een duidelijk teken dat de EU maatregelen moet nemen om erop toe te zien dat het in Europa verkochte vlees voldoet aan de gestelde eisen.
Welke maatregelen overweegt de Raad om te voorkomen dat besmet vlees in Europa op de markt wordt gebracht?
Wohlfart
De twee vragen die door de geachte afgevaardigden zijn gesteld gaan over het probleem van de controles die door de lidstaten zelf zijn verricht op de verklaringen die door hun eigen veterinaire diensten zijn afgegeven. De Raad heeft alle mogelijke maatregelen op dit terrein genomen en ik zou u willen verwijzen naar de richtlijnen die momenteel van kracht zijn.
Naast de algemene richtlijn 64/433/EEG noem ik in het bijzonder richtlijn 89/663/EEG, die met name de voorschriften voor de controle bij de herkomst en op de plaats van bestemming vastlegt, en van recenter datum beschikking 95/409/EEG, waarin regels worden gegeven voor microbiologische steekproeven met betrekking tot salmonella.
De controle op de inachtneming van deze bepalingen valt allereerst onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten, maar ook, meer in het algemeen, van de Commissie, als hoedster van de Verdragen, en in laatste instantie eventueel het Hof van Justitie. Op initiatief van Zweden en Finland heeft de Raad deze kwestie niettemin in zijn vergadering van september van dit jaar aangesneden. Daarbij is goede nota genomen van de zorgen van beide lidstaten, evenals van het voornemen van de Commissie om de situatie uitvoeriger en met de grootst mogelijke aandacht te bestuderen en rechtstreeks met de betrokken lidstaten contact op te nemen. De suggestie van de heer Wibe om weer routinematige controles door de lidstaten op de invoer in te stellen, wat erop neerkomt dat er weer stelselmatige controles komen, is niet verenigbaar met de bepalingen van het vrije verkeer van goederen binnen de Europese Unie. De lidstaten kunnen daarentegen te allen tijde, zoals ook in de richtlijnen is toegestaan, in verdachte gevallen op de plaats van bestemming steekproeven nemen.

Wibe
Allereerst wil ik een formulering uit mijn vorige bijdrage corrigeren. De rapporten over de massamoorden in Algerije die ik noemde, impliceren niet de betrokkenheid van de Algerijnse regering, maar wel van de Algerijnse autoriteiten.
Wat het antwoord van de Raad betreft, wil ik de fungerend voorzitter nog vragen of het niet redelijk is dat men in Zweden routinecontroles invoert. Er heerst grote verontwaardiging onder de hele Zweedse bevolking ten aanzien van dit vraagstuk. Dankzij een goede veterinaire controle hebben wij nog nooit salmonella gehad in ons land. De overeenkomst die wij hebben gesloten is immers vooral gebaseerd op de juistheid van de documenten die wij van de exporterende landen ontvangen. Kennelijk zijn ze niet juist. In dat geval dient toch de zorg voor de volksgezondheid, om het zo te zeggen, de diepere betekenis van de overeenkomst te zijn en dus heeft Zweden recht op het uitvoeren van routinecontroles bij de import van vlees zolang de handel in besmet vlees blijft voortduren, zelfs al beweren de documenten het tegendeel.

Wohlfart
Mijnheer de Voorzitter, ik zal u niet verhullen dat de vraag over de salmonellabesmetting mij zeer interesseert vanuit mijn achtergrond als arts. Het gaat ook om de bescherming van de consument, omdat er in Europa, zoals in de vraag is gemeld, jaarlijks een duizendtal mensen aan de gevolgen van salmonellavergiftiging overlijdt. Het gaat dus om een vrij omvangrijk probleem.
Wat de aanvullende vraag betreft heb ik zojuist gezegd dat de Commissie tot taak had de noodzakelijke maatregelen te treffen en zo nodig relevante voorstellen te doen om de inachtneming van de voorschriften ter bescherming van de gezondheid van de consumenten te waarborgen. Dat is naar mijn mening wat het belangrijkste moet zijn, naast andere regels die de invoering in het intracommunautaire verkeer van elementen welke de internemarktregels kunnen vervalsen, beogen te voorkomen. Als men de mogelijkheid wil overwegen om de regels voor de intracommunautaire vleeshandel te wijzigen teneinde de problemen die zojuist in de vragen aan de orde zijn gesteld te verhelpen, dan zou het ongetwijfeld het beste zijn zich tot de Commissie te wenden met het verzoek een formeel voorstel aan de Raad te doen.

Cars
Het weren van salmonella vergt veel van een land. Waar salmonella opduikt, moeten hele veestapels worden vernietigd. Dat gebeurt ook. Het is noodzakelijk, maar het kost veel. Hoe kunnen deze kosten verantwoord worden als veel van het geïmporteerde vlees, ondanks veterinaire documenten, grote hoeveelheden salmonella blijkt te bevatten?
Ik ben voor de Europese markt voor landbouwproducten; het is gunstig voor de consumenten. Maar voorwaarde is dat we erop moeten kunnen vertrouwen dat het voedsel dat we kopen geen gevaar oplevert voor de gezondheid. Momenteel kunnen we dat niet. Ieder jaar overlijden duizenden Europeanen aan salmonellavergiftiging. Als consumenten moeten we erop kunnen vertrouwen dat het voedsel dat we kopen en eten niet schadelijk voor ons is. Daarom is het voor heel Europa van belang dat de Raad zijn verantwoordelijkheid neemt en de salmonella een halt toeroept. Na het formele en onverschillige antwoord van collega Wohlfart durf ik wat dit aangaat niet op de Raad te vertrouwen.

Wohlfart
Als ik goed geluisterd heb en de geachte afgevaardigde heb begrepen, stelde hij geen vraag. Hij zei dat ik een vrij heldere en duidelijke verklaring heb afgelegd, maar dat hij betwijfelde of ik werkelijk overtuigd ben van de actie die er moet worden ondernomen. Heb ik dat goed begrepen? Is dat zo?

Cars
Ik bedoelde dat het antwoord van de minister niet bepaald blijk gaf van de wil om het salmonellaprobleem in Europa in zijn geheel aan te pakken. Het zal ongelooflijk veel vergen om Europa salmonellavrij te maken. In Zweden is het gelukt, maar dat heeft veel gekost. Wat doet u in de Raad om ervoor te zorgen dat de andere landen hetzelfde doel nastreven, dat weliswaar kostbaar is, maar waardoor de salmonella uitgebannen kan worden?

De Voorzitter
Mijnheer Wohlfart, mijnheer Cars, u beiden bent nu een dialoog aan het voeren die volgens het Reglement niet toegestaan is. Uw Voorzitter is buitengewoon plooibaar, maar ik vraag u toch beleefd of u mij toe wilt staan dit debat te leiden. Dan is de vergoeding die ik daarvoor ontvang tenminste gerechtvaardigd.

Wohlfart
Ik zal me nu niet via een dialoog de spreektijd toe-eigenen. Hoe dan ook, u bent de stuurman die onze debatten leidt.
Als ik de toelichting bij de vraag goed heb begrepen, zijn de betrokken landen bekend en ik zou kunnen zeggen dat, als u een vermoeden heeft, steekproefsgewijze controles op de plaats van bestemming mijns inziens altijd mogelijk zijn. Als de Commissie zelf de situatie werkelijk zorgwekkend acht, is het overigens haar taak de Raad een voorstel voor te leggen dat in de richting gaat die door de geachte afgevaardigde wordt gewenst.

Hulthén
Salmonella op zich is al een probleem. Nog erger zijn de salmonellabacteriën die resistent zijn geworden voor antibiotica. Ik zou graag weten of de Raad op de hoogte is van de situatie wat betreft de resistentie van salmonellabacteriën voor antibiotica in de EU, wat er gedaan wordt om deze te bestrijden en hoe er gedacht wordt over de manier waarop wij dit probleem überhaupt de baas kunnen worden en kunnen achterhalen waar het zich voordoet.

Wohlfart
Ik heb geen antwoord ontweken, maar het is de Commissie die u het formele antwoord moet geven. Als arts wijs ik u er echter op dat het probleem met de resistentie tegen antibiotica helaas niet beperkt is tot die ene bacterie die salmonella wordt genoemd. Het is in feite te wijten aan een onjuist gebruik van antibiotica. Wij zouden een debat van 24 uur kunnen hebben over resistentie tegen antibiotica en ik zal me hierover graag eens onder vier ogen met mevrouw Hulthén onderhouden.

De Voorzitter
Mijnheer Wohlfart, u kunt hoe dan ook later een onderhoud met mevrouw Hulthén regelen. Ik moet u hier echter vertellen - als Voorzitter, maar ook als arts - dat het verschijnen van stammen die resistent zijn tegen antibiotica - zoals dat steeds vaker voorkomt bij, bijvoorbeeld, stafylokokken, de bacterie die ten grondslag lag aan de ontdekking van penicilline -, een onomkeerbare gebeurtenis is. Het is een wetenschappelijke kwestie, en wij dienen dit probleem te benaderen vanuit het oogpunt van de volksgezondheid. Mevrouw Thors krijgt daarom één minuut het woord.

Thors
Het probleem rond de salmonella is vooral dat wij de controles die zijn uitgevoerd niet kunnen vertrouwen. Mijn vraag is wanneer de Raad echt denkt resultaat te gaan boeken, zodat er een inspectie van de controles kan plaatsvinden waardoor we voortaan kunnen vertrouwen op de afgegeven documenten. De vragenstellers hebben dit al benadrukt.
Aan de andere kant weten wij ook dat het probleem met bijvoorbeeld besmet kalkoenvlees niet zou bestaan als dezelfde regels die nu ingevoerd worden voor rundvlees, dat wil zeggen dat het aangeven van het land van herkomst wordt toegestaan, voor alle levensmiddelen zouden gelden. Momenteel is het onmogelijk vlees op te sporen waarvan we niet kunnen vertrouwen op de controle die het heeft ondergaan.
Ik wil ook dat we op alle documenten die afgegeven worden in Europa kunnen vertrouwen. Wanneer denkt de Raad de intenties in de praktijk te brengen die in het voorstel voor levensmiddelenwetgeving van de Commissie staan en waar levendig over wordt gediscussieerd in de lidstaten?

Wohlfart
De vraag van de controle en dus de bescherming van de consument, dat wil in dit geval zeggen de bescherming van het leven van de mens, valt wel degelijk onder de verantwoordelijkheid van de Commissie. Ik zou me niet aan speculaties willen wagen. Ik denk dat als de Commissie, met bewijzen in de hand, andere, efficiëntere middelen voorstelt om het probleem te beheersen, het de taak van de Raad is deze besluiten te nemen en ook zijn verantwoordelijkheid te nemen.

Lindqvist
Zoals u begrijpt is dit een erg belangrijk vraagstuk in Scandinavië, met name voor Zweden waar we vaak te maken hebben met besmet vlees.
Ik heb een aanvullende vraag waar ik graag antwoord op zou willen krijgen. Indien de Gezondheidsinspectie van mening is dat de risico's voor verspreiding van de salmonellabesmetting in Zweden te groot zijn, en men dan, hoewel u zegt dat het niet is toegestaan, toch steekproefsgewijze controles of aan regels gebonden routinecontroles zal invoeren, zoals collega Wibe ook heeft gevraagd, wat gebeurt er dan? Komt de Raadsvoorzitter dan op bezoek, of een andere vertegenwoordiger van de Raad om de controles stop te zetten? Welke gevolgen zal dus een dergelijk besluit van de kant van Zweden hebben?

Wohlfart
Ik heb het einde van de zin niet goed begrepen. Ik verzoek de geachte afgevaardigde de vraag te herhalen.

Lindqvist ELDR)
Indien Zweden van mening is dat routinematige grenscontroles nodig zijn en deze dus invoert, alhoewel u zegt dat het niet is toegestaan, wat gebeurt er dan? Welke gevolgen zal dit hebben voor de lidstaat Zweden?

Wohlfart
Ik denk dat wij elkaar wellicht verkeerd hebben begrepen. Ik heb gezegd dat als de autoriteiten van een lidstaat, namelijk Zweden, in dit soort gevallen een bepaalde verdenking koesteren, zij controles kunnen verrichten. Controleren is dus niet verboden als er vermoedens bestaan. Ik meen dat u in de toelichting bij de vraag van de heer Wibe op bepaalde landen heeft gezinspeeld. Men kan wellicht een bepaald verband zien om eventueel een verdenking te koesteren. Het staat de Zweedse staat vrij controles te verrichten.

Gahrton
Ik ben er niet zeker van dat de Raad begrijpt waarom wij in Zweden en Finland zo verontrust zijn, maar dat komt natuurlijk omdat dit probleem pas is ontstaan sinds wij lid zijn geworden van de Europese Unie. Er is ons toegezegd dat wij niet met dit probleem te maken zouden krijgen. Daarom verwachten we een wat grotere betrokkenheid.
Ik vraag me af welke doelstelling men eigenlijk nastreeft. Is de doelstelling heel Europa salmonellavrij te maken zoals Zweden en Finland waren voordat ze lid werden van de Europese Unie? Wij zijn enigszins wantrouwig aangezien de Franse ambassadeur in Zweden in het openbaar ongeveer het volgende verklaarde: " Een beetje salmonella moet een mens toch kunnen verdragen. De Zweden komen wat bang, wat hypochondrisch en overgevoelig over. Salmonella hoort bij het dagelijks leven." Ik citeer niet woordelijk, maar dit was de indruk die hij heeft gegeven.
Gezien deze achtergrond willen wij graag een grotere betrokkenheid en verwachten wij dat de doelstelling om de rest van de EU salmonellavrij te krijgen wordt nagestreefd.

Wohlfart
Wij zitten midden in de salmonella! Alle gekheid op een stokje: ik kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat het voorzitterschap het heel goed heeft begrepen. Het zou toch jammer zijn dat een arts het risico van een salmonellavergiftiging niet zou inzien. Vertrouwt u mij, ik heb de omvang van het probleem dat hier aan de orde is gesteld, goed begrepen, omdat ik door het aantal aanvullende vragen goed zie dat dit onderwerp in uw landen hevige beroering wekt.
Ik weet niet over welke ambassadeur u het had, maar het lijkt me niet dat deze ambassadeur veel van geneeskunde af weet. Dat is echter een geheel persoonlijke mening.
Ik kan hier slechts in herhalingen vallen. Als de Commissie, die tijdens een Raad van ministers van Volksgezondheid in de maand september van dit jaar heeft toegezegd deze materie te gaan bestuderen, de conclusies trekt die wellicht dezelfde zijn als waartoe u nu reeds bent gekomen, denk ik dat het de taak van de Commissie is haar verantwoordelijkheid te nemen en uit zorg voor de gezondheid van de consument de Raad voor te stellen adequate maatregelen te treffen en voor een doeltreffende bescherming te zorgen. De Raad zal dan ook zijn verantwoordelijkheid moeten nemen. Ik twijfel er in dit geval niet aan dat de Raad dat ook zal doen.

De Voorzitter
Vraag nr. 7 van Robin Teverson (H-0803/97):
Betreft: Wegvervoer
Kan de Raad bevestigen dat hij alle mogelijke maatregelen zal nemen om bedrijven van goederenvervoer over de weg te beschermen tegen stakingen in andere lidstaten? Is de Raad, als acties zoals de wegblokkades, die vorig jaar in Frankrijk werden opgeworpen en die onlangs weer dreigden, financiële verliezen en ontberingen met zich meebrengen, bereid erop toe te zien dat de vervoersondernemingen snel schadeloos worden gesteld en alle mogelijke steun krijgen?

Wohlfart
In de eerste plaats is de Raad zich goed bewust van de rampzalige gevolgen die de wegblokkades in Frankrijk in 1996 voor het vrije verkeer van goederen en personen in Europa hebben gehad. Hij is dan ook verheugd over de afloop van het recente conflict tussen de chauffeurs en hun werkgevers. De Raad blijft ervan overtuigd dat, zoals ook is gebeurd, onderhandelingen de beste manier vormen om dergelijke situaties aan te pakken.
Ik wilde de geachte afgevaardigden er eveneens op wijzen dat de Raad nota heeft genomen van de stappen van de Commissie, die tot taak heeft toe te zien op de inachtneming door de Franse autoriteiten en die van de andere lidstaten van het vrije verkeer binnen de interne markt, om een oplossing van het conflict te bevorderen, de gevolgen van de blokkades te verzachten en ten slotte de procedures voor de uitkering van eventueel geleden schade te versnellen.

Teverson
Het doet mij deugd dat de fungerend voorzitter de grote moeilijkheden begrijpt waarin een aantal ondernemingen is terechtgekomen. Mijn bezorgdheid op dat punt is niet alleen dat snel compensatie dient te worden betaald - wat in het verleden helemaal niet gebeurd is - maar dat alle leden van de Raad een gedragscode accepteren. In de eerste plaats moet deze ervoor zorgen dat bij nationale conflicten de wegen open blijven, zodat het handelsverkeer tussen de Europese landen kan doorgaan en de buitenlandse chauffeurs daar niet onder te lijden hebben en, vervolgens, als dat niet mocht lukken, is er dan een gedragscode die veilig stelt dat de betrokken lidstaat altijd financiële compensaties betaalt, en dat de compensaties snel worden uitgekeerd.
Zou de fungerend voorzitter willen nagaan of de lidstaten zo'n gedragscode kunnen afspreken voor mogelijke toekomstige incidenten van dien aard?

Wohlfart
In de eerste plaats wilde ik zeggen dat het Comité van permanente vertegenwoordigers in zijn vergadering van 5 november jongstleden met het oog op een oplossing voor deze staking de mogelijkheid heeft onderzocht een buitengewone Raad van ministers van Transport te beleggen. Gelukkig kon door de tripartiete onderhandelingen in Frankrijk ter plaatse een oplossing voor het probleem worden gevonden.
Maar de vragen die naar voren zijn gekomen door voorgaande blokkades, met name de noodzaak te zorgen voor doorgangen voor het transitverkeer en de uitbetalingsprocedures te versnellen, zijn reeds in de Raad van ministers van Transport aan de orde gesteld, evenals in de Raad Algemene Zaken.
Ik zal trachten uw voorstel voor een gedragscode voor te leggen aan mijn collega, mevrouw Delvaux, die verantwoordelijk is voor de Raad van ministers van Transport en de mogelijkheden zou kunnen bestuderen voor de aanneming van een gedragscode zoals geachte afgevaardigde heeft aanbevolen.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, zoals u zult zien wanneer we bij het punt van de culturele hoofdstad - ik ben afgevaardigde voor Valencia - komen, doet het probleem van de schade van transportstakingen zich herhaaldelijk voelen.
Van de 500 eisen die bij de Franse rechtbanken zijn ingediend, bleek er slechts één succesvol. Dat komt doordat de Franse rechtbanken net als iedere andere rechtbank twee voorwaarden opleggen: dat duidelijk vaststaat wie verantwoordelijk is en dat de schade kan worden geraamd. Ik denk dat het communautaire normenstelsel voor deze twee aspecten uiterst belangrijk kan zijn.
Ten eerste zal de fungerend voorzitter van de Raad het met mij eens zijn dat het vrije verkeer van goederen de ziel van het Verdrag is. Hij zal het eveneens met mij eens zijn dat de lidstaten de verplichting hebben de Verdragen te doen respecteren. En waarschijnlijk ook dat alle lidstaten overduidelijk verantwoordelijk zijn voor het slecht functioneren van de openbare diensten. Conclusie: als communautaire norm zouden wij moeten vaststellen dat de verantwoordelijkheid bij de betreffende lidstaat ligt. En wat de raming van de schade betreft, stel ik voor een Commissiedienst in te stellen die deze schade op objectieve wijze evalueert en zo het werk van de rechtbank vereenvoudigt. Het bewijs moet dan minstens dezelfde waarde hebben als een deskundigenbewijs in onze van het Justiniaanse recht afgeleide rechtsstelsels.

Wohlfart
Ik zal heel kort zijn. De geachte afgevaardigde heeft zelf de oplossing van het probleem dat hij aan de orde heeft gesteld, aangedragen. Het is dus nu aan de diensten van de Commissie zich van hun taken te kwijten.

Medina Ortega
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, hartelijk dank voor het antwoord op mijn vraag. Dat antwoord doet mij echter wel denken aan de reactie van een huiseigenaar die zijn eigendom elk jaar ziet overstromen, en iedere keer bij zichzelf zegt: " Wat gaan we daar nu eens aan doen?" Het houdt weer op met regenen en er wordt geen enkele maatregel getroffen. Het jaar daarop is er weer een overstroming en wederom neemt de eigenaar noodmaatregelen enz. Vindt u niet, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dat deze ontregelingen van het wegtransport als gevolg van arbeidsgeschillen doen denken aan een huis met een lekkend dak? De Gemeenschap, de vrije markt, zijn het geen lekkende huizen en wordt het niet eens tijd dat de Raad zich gaat bezighouden met de organisatie van het wegvervoer en iets doet aan de arbeidsgeschillen en het probleem van de schadevergoedingen? En zulks op een alomvattende wijze, door de aanvaarding van algemene communautaire wetgeving, en niet door het bijeenroepen van een buitengewone Raad?

Wohlfart
De geachte afgevaardigde bewijst me teveel eer. In feite beschouw ik me niet als de eigenaar van de woning, noch als degene die voor het vocht verantwoordelijk is dat ervoor zorgt dat de vervoerders natte voeten krijgen. Maar ik zie me eerder als de buurman in het trapportaal. Laat ik duidelijker zijn. Wij zijn ons goed van het probleem bewust, van het feit dat er naar mijn mening niet alleen het probleem van het vrije verkeer speelt, maar ook een reeks problemen die met schadeloosstelling en dergelijke verband houden. Ik denk dat het nu de taak van de Commissie is de conclusies te trekken van dit niet respecteren van het vrije verkeer en de rampzalige gevolgen ervan, want in feite is de eigenaar van de woning in dit geval, naar mijn mening, wel degelijk de Commissie.
Daarom, als u de vraag aan de Commissie stelt, ben ik er zeker van dat zij u een antwoord zal geven; ik weet echter niet of het antwoord u tevreden zal stellen.

De Voorzitter
In Spanje gebruiken we de uitdrukking "op twee gedachten hinken" . U weet heel goed, mijnheer Medina, dat u zich tot de Commissie behoort te richten. Ik verwacht u volgende maand dan ook op het Vragenuur voor vragen aan de Commissie.
Vraag nr. 8 van mevrouw Maj Theorin, vervangen door mevrouw Ahlqvist (H-0805/97):
Betreft: Rechtszekerheid asielzoekers
Wanneer een asielaanvraag wordt afgewezen en aanvrager wordt teruggestuurd naar zijn land van herkomst of naar een ander land buiten het Schengengebied, dient hij het gewaarborgde recht te hebben tegen het besluit tot weigering van asiel in beroep te gaan. In eerste instantie moet dit recht worden gewaarborgd door het land waarnaar de persoon wordt uitgewezen. Indien dit land dit recht niet kan waarborgen, rust deze verplichting op het land dat uitwijst.
Bestaat er een waarborg dat het land dat de asielaanvraag afwijst de asielzoeker het recht van beroep verleent?

Wohlfart
Ik zal proberen mijn taak goed te vervullen. De resolutie van de Raad van 20 juni 1995 over minimumwaarborgen voor asielprocedures maakt uitvoerig melding van de garanties die op het onderzoek van een asielaanvraag van toepassing zijn.
Voor de rechten van de asielzoekers tijdens de behandelings-, beroeps- en herzieningsprocedure, moeten we kijken naar hoofdstuk 4 van deze resolutie, die de herziening behandelt. De volgende punten geven naar mijn mening de juiste antwoorden op de vraag van de geachte afgevaardigde.
In de eerste plaats wordt in punt 8 bepaald dat er in geval van een negatief besluit op een asielaanvraag een mogelijkheid moet bestaan om in beroep te gaan bij een rechtbank of een controle-instantie die onafhankelijk over de individuele gevallen beslist.
Ik wilde eveneens wijzen op de punten 15 en 16 van dezelfde resolutie, die gaan over de mededeling van het besluit aan de aanvrager, de redenen van een afwijzing, de mogelijkheden om het besluit te herzien, de toepasbare termijnen en ten slotte ook over de mogelijkheid dat men over voldoende tijd beschikt om in beroep te gaan.
In punt 17 zijn de algemene beginselen vastgelegd, volgens welke de aanvrager op het grondgebied kan blijven zolang er geen besluit is gevallen over het beroep en de aanvrager de mogelijkheid moet worden geboden zich tot de in punt 8 bedoelde onafhankelijke instanties te wenden om op grond van bijzondere omstandigheden toestemming te krijgen om voorlopig op het grondgebied van een lidstaat te blijven, wanneer de wetgeving van deze staat een uitzondering op het algemene beginsel toestaat.
Wat betreft de klaarblijkelijk ongegronde asielaanvragen verwijs ik naar punt 19 van de resolutie die nauwkeurig weergeeft dat de lidstaten, in afwijking van het in punt 8 genoemde beginsel, de beroepsmogelijkheid op een afwijzingsbesluit kunnen uitsluiten indien een onafhankelijke instantie die losstaat van de behandelende autoriteit, het besluit van tevoren heeft bevestigd.
Voorts kunnen volgens punt 21 - ik citeer - de lidstaten in een beperkt aantal gevallen uitzonderingen op het beginsel in punt 17 toestaan. Daarbij zal echter ten minste moeten worden gewaarborgd dat op hoog niveau over de aanvraag wordt beslist en dat toereikende aanvullende maatregelen, bijvoorbeeld dat de beslissing niet kan worden uitgevoerd zonder dat een andere centrale autoriteit met de nodige deskundigheid en ervaring inzake asielen vluchtelingenrecht tot dezelfde conclusie is gekomen, de juistheid van het besluit garanderen.
Ten slotte wilde ik voor de asielaanvragen die bij de grens worden ingediend verwijzen naar de punten 23 en 24 van de resolutie die waarborgen dat, ten eerste, iedere asielzoeker bij de grens de mogelijkheid heeft een asielaanvraag in te dienen; dat, als er een bijzondere procedure geldt om nog voor het toelatingsbesluit de aanvraag op duidelijke ongegrondheid te onderzoeken, niet tot verwijdering tijdens deze bijzondere procedure mag worden overgegaan en ten slotte dat, indien toelating wordt geweigerd en er van het algemene beginsel van de schorsende werking van het beroep wordt afgeweken, gegarandeerd moet worden dat het besluit tot weigering van toelating door een ministerie of een vergelijkbare centrale autoriteit wordt genomen en dat toereikende aanvullende garanties, zoals een voorafgaand onderzoek door een andere centrale autoriteit, de juistheid van het besluit waarborgen.

Ahlqvist
Ik dank de Raadsvoorzitter voor het antwoord. Het Akkoord van Schengen heeft een restrictiever asielbeleid voor Zweden tot gevolg, dat wil zeggen dat steeds meer asielzoekers een negatieve beslissing krijgen en worden uitgewezen. Als de kansen kleiner worden voor een asielzoeker om erkend te worden als vluchteling, moet zijn of haar rechtszekerheid waterdicht zijn. Het is daarom van belang dat wij een aantal basisrechten garanderen. Het recht om in hoger beroep te gaan dient zodoende gegarandeerd te zijn.
Ik ben erg dankbaar voor het juridische antwoord dat de minister mij heeft gegeven. Ik zal het, zodra ik het antwoord op papier heb, opnieuw doornemen en erop terugkomen indien ik gevoel heb dat het antwoord verdere uitleg behoeft.

Wohlfart
Ik heb er geen enkel bezwaar tegen de geachte afgevaardigde schriftelijk aanvullende informatie te doen toekomen. Ik wilde alleen enkele woorden toevoegen, omdat zij Schengen heeft genoemd.
Ik behoor zelf tot de ondertekenaars van de toepassingsovereenkomst. Ik kan u verzekeren dat het hierbij om een vrij moeilijke en pijnlijke taak ging. Maar ik kan u ook dit zeggen: als het beginsel van het eerste land van binnenkomst, dat verantwoordelijk is voor het onderzoek om na te gaan of men het asielrecht kan verlenen, goed wordt toegepast, dan is het in beginsel ook zo dat het tweede land waartoe de aanvrager van politiek asiel zich richt, hem altijd nog om humanitaire redenen dit asielrecht kan verlenen. De regels zijn niet zo restrictief als zij op het eerste gezicht lijken.

De Voorzitter
Vraag nr. 9 van Richard Howitt (H-0806/97):
Betreft: Kinderarbeid in West-Afrika
In West-Afrika is de handel in kinderen wijd verspreid en neemt nog steeds toe; het gaat om de volgende landen: Benin, Togo, Nigeria, Niger, Boerkina Faso en Gabon. Het slachtoffer van deze kinderhandel zijn vooral jonge meisjes uit het zuidoosten van Togo, naar wie veel vraag is als dienstbodes in betrekkelijk rijke gebieden rond Lagos in Nigeria en Libreville in Gabon, beide olie-exporterende landen. Ook is er afgelopen jaar in Lagos een illegaal "werkkamp voor kinderen" ontdekt. De uitgeputte en slecht gevoede kinderen die daar werden aangetroffen, waren voor het merendeel uit Togo afkomstig. Men neemt aan dat er gemiddeld ongeveer 30 kinderen elke twee maanden naar Lagos worden gebracht door tussenpersonen die in Benin en Togo naar kinderen op zoek gaan.
Is de Raad op de hoogte van georganiseerde handel in kinderen in West-Afrika?
Welke maatregelen denkt hij te nemen om in deze tragische situatie enige verandering te brengen?
Kan hij deze kwestie van kinderhandel aan de orde stellen bij de regeringsautoriteiten van Nigeria en Togo?

Wohlfart
De Raad weet heel goed dat kinderhandel in een aantal landen de trieste werkelijkheid is en helaas niet alleen in de landen die de geachte afgevaardigde heeft genoemd. Op 4 november heeft het politieke comité aanbevolen dat het probleem van de kinderontvoeringen op de agenda van de vergaderingen in het kader van de politieke dialoog met 27 betrokken landen wordt geplaatst. Op 31 oktober zijn zeven onderdanen van Mauritanië op het vliegveld van Bamako in Mauritanië gearresteerd toen zij trachtten met negen kinderen onder de vijf jaar op een vlucht naar de Verenigde Arabische Emiraten aan boord te gaan. De internationale bestrijding van de kinderhandel wordt door de Verenigde Naties geleid, die een speciale rapporteur voor het vraagstuk van de kinderhandel heeft aangewezen.
De Europese Unie zal eraan blijven werken om een einde aan deze afschuwelijke praktijk te maken, in samenwerking met de betrokken regeringen en de niet-gouvernementele organisaties die ook met dit probleem te maken hebben. Ik wilde in dit verband ook graag vermelden dat de Europese Unie ieder jaar actief deelneemt aan de uitwerking van een resolutie van de Verenigde Naties die kindersmokkel en -arbeid veroordeelt, en de lidstaten verzoekt hieraan iets te doen.
Ten slotte zet de Europese Unie zich in voor de democratie en de bescherming van de rechten van de mens. Artikel 5 van de vierde Overeenkomst van Lomé stelt immers expliciet dat het beleid van de Europese Unie inzake samenwerking en ontwikkeling nauw verbonden is met het eerbiedigen en het vrij genieten van de rechten en fundamentele vrijheden van de mens. Als ondertekenaars van Lomé IV hebben alle landen die door de geachte afgevaardigde zijn genoemd, verklaard dat zij bijzonder gehecht zijn aan de waardigheid en de rechten van de mens. De Europese Unie verwacht van alle ondertekenaars van de Overeenkomst van Lomé dat zij aan hun verplichtingen voldoen.

Howitt
Dank u voor uw antwoord. Het werkkamp in Lagos dat ik in de vraag noemde, was bij de plaatselijke bevolking bekend als slavenwinkel of kindermarkt. Wie goedkope arbeid zocht, ging naar het kamp en koos de kinderen uit die hij of zij wilde. De meesten gingen werken in de huishouding, in marktkramen of als winkelhulp. Sommigen wasten auto's of werkten als conducteur in minibusjes. Bovendien werden zij lichamelijk misbruikt doordat hun werkgever hen sloeg of liepen zij het risico van seksuele uitbuiting door de families die hen tewerkstelden. Uit een rapport van Anti-Slavery International blijkt dat 95 % van de in het huishouden werkzame kinderen meisjes waren.
Op grond van deze barre feiten vraag ik mij af, mijnheer de fungerend voorzitter, of uw antwoord waar ik het volledig mee eens ben, wel voldoende is. Wat denkt u dat het resultaat zal zijn van de door u beschreven politieke dialoog op 4 november?
Wij hebben nu wel artikel 5 in de Overeenkomst van Lomé, maar wat gaat u nu precies ondernemen om dat te doen naleven ten aanzien van de landen die ik in de vraag heb genoemd? Wat kan Europa verder nog doen?

Wohlfart
In de eerste plaats zou de Europese Unie er belang bij hebben mevrouw Mary Robinson, de nieuwe hoge commissaris voor de rechten van de mens, op te dragen zich met deze zeer trieste zaken bezig te houden. Ik denk dat zij het noodzakelijke gezag bezit om de stem van de Verenigde Naties te laten horen en de landen die de verschillende internationale conventies op het gebied van de rechten van de mens hebben ondertekend op hun verantwoordelijkheden te wijzen, die ik elementair noem.
Wat de landen die de Overeenkomst van Lomé hebben ondertekend betreft, is het enerzijds absoluut noodzakelijk dat de Europese Unie als zodanig deze feiten resoluut aan de kaak stelt en dat zij dit luid en duidelijk tot de betrokken ondertekenaars van de Overeenkomst van Lomé zegt. Anderzijds ben ik persoonlijk van mening dat dit niet voldoende dreigt te zijn.
Ik heb echter de vrijheid om in de Raad Ontwikkelingszaken, die vrijdag over een week in Brussel vergadert, in het kader van de kwesties met betrekking tot de humanitaire situatie in de regio van de Grote Meren een extra punt aan onze besprekingen toe te voegen over de kinderarbeid, die u zojuist in termen heeft beschreven die ons zo droef stemmen. Het zal dan de taak van de Commissie zijn aanvullend onderzoek te verrichten, in nauwe samenwerking met de diensten van mevrouw Robinson en met de bevoegde niet-gouvernementele organisaties, teneinde te gelegener tijd de Raad de naar mijn mening noodzakelijke adequate maatregelen voor te leggen.

De Voorzitter
De heer Howitt vraagt het woord voor een motie van orde.

Howitt
Ik wil niet meer tijd in beslag nemen, behalve dan om de fungerend Voorzitter hartelijk te danken voor het in mijn ogen zeer positieve antwoord.

De Voorzitter
Wat u heeft gezegd heeft mij zozeer geraakt dat ik u daar reeds enige malen voor heb bedankt. Ik denk dat allen door uw antwoord geraakt zijn. Daarom opnieuw mijn hartelijke dank, mijnheer Wohlfart.
Vraag nr. 10 van Anna Karamanou (H-0809/97):
Betreft: Aanbeveling van de Raad van 2 december 1996 betreffende de evenwichtige deelname van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces
Op 2 december 1996 heeft de Raad, erkennende dat er een democratisch tekort is wat betreft de vertegenwoordiging van vrouwen, een aanbeveling goedgekeurd, waarin de lidstaten wordt aanbevolen te zorgen voor een evenwichtige deelname van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces. In deze aanbeveling wordt elke lidstaat verzocht een geïntegreerde strategie aan te nemen en alle wettelijke, bestuursrechtelijke, e.a. maatregelen te nemen om de aanwezigheid van vrouwen op alle niveaus te versterken.
Kan de Raad ongeveer een jaar na de goedkeuring van deze aanbeveling zeggen welke concrete maatregelen zijn genomen en welke programma's door de lidstaten van de EU worden georganiseerd voor het tot stand brengen van een evenwichtige deelname van de beide geslachten aan het besluitvormingsproces?
Welke initiatieven werden genomen, hoeveel middelen werden uitgetrokken en welke pogingen werden ondernomen om de publieke opinie bewust te maken en de diverse openbare en particuliere instanties te stimuleren om vrouwen gemakkelijker toegang te verschaffen tot de communautaire en nationale politieke organen en besluitvormingscentra?

Wohlfart
In antwoord op deze vraag wilde ik zeggen dat de aanbeveling van de Raad van 2 december vorig jaar over de evenwichtige deelname van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces bepaalt dat de Commissie zowel aan het Parlement als aan de Raad en het Economisch en Sociaal Comité voor het eerst drie jaar na de goedkeuring van deze aanbeveling een verslag voorlegt en vervolgens eenmaal per jaar, op basis van de informatie die door de lidstaten zal worden verstrekt.
Daarom, aangezien de aanbeveling pas vorig jaar is goedgekeurd, zal het eerste verslag pas drie jaar later, dat wil zeggen eind 1999, worden opgesteld en gezien deze situatie kan de Raad in dit stadium geen inventaris maken van de maatregelen en programma's die door de lidstaten zijn uitgevoerd, zoals de geachte afgevaardigde verzoekt.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, ik weet heel goed wat in de laatste paragraaf van de aanbeveling inzake de verplichtingen van de Europese Commissie staat. Mijn vraag is echter aan de Raad gericht. De Raad zou het Europees Parlement moeten kunnen zeggen hoe deze aanbeveling door de lidstaten is onthaald en hoe de gang van zaken is bij de uitvoering hiervan. Ik wilde de fungerend voorzitter vragen of hij voldaan is over de mate waarin de helft van de Europese bevolking in de democratische instellingen en de politieke besluitvormingsinstanties is vertegenwoordigd. Is hij van mening dat ons democratisch bestel vlekkeloos functioneert, wanneer een gelijkwaardige en evenwichtige vertegenwoordiging van de vrouwen in alle besluitvormingsprocedures indirect onmogelijk is?

Wohlfart
Ik moet mijn beoordeling beperken tot het specifieke geval van Luxemburg, omdat ik weet welke weerklank dit initiatief en deze aanbeveling van de Raad van 10 december vorig jaar heeft gehad. Onze regering is zich bewust van het belang van dit onderwerp, aangezien wij bij een ministeriële reorganisatie twee jaar geleden in onze politieke prioriteiten de bevordering van de rol van de vrouw in onze Luxemburgse samenleving hebben opgenomen door de instelling van een ministerie van Emancipatie.
In de andere landen wordt men zich politiek steeds meer van dit thema bewust en maakt men vorderingen. Nog geen week geleden heeft het Europese Hof van Justitie een zeer bemoedigend en positief oordeel geveld in de door de geachte afgevaardigde gewenste richting, denk ik. Wat de rol van de vrouw betreft ben ik er persoonlijk van overtuigd dat er in deze zaal veel bijzonder dynamische vrouwelijke parlementsleden zijn, die zich niet alleen opwerpen als pleitbezorgster van de bevordering van de rol van de vrouw in dit Parlement, maar ook in hun eigen land.

De Voorzitter
Aangezien de tijd voor het Vragenuur voor vragen aan de Raad verstreken is, zullen de vragen 11 en 23 schriftelijk beantwoord worden.
Waarde collega's, voor ik deze vergadering afsluit wil ik de heer Wohlfart nogmaals bedanken voor het feit dat hij zich steeds heeft willen aanpassen aan het tijdschema, dat de afgelopen twee maanden voortdurend is gewijzigd. En vandaag wil ik hem in het bijzonder bedanken, want ik heb begrepen dat hij hier ondanks persoonlijke omstandigheden aanwezig is. Daarvoor mijn hartelijke dank, mijnheer Wohlfart. Merci beaucoup.
De heer Posselt vraagt het woord voor een motie van orde.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, het gaat niet om het gebruikelijke probleem met het Vragenuur, vandaag heb ik iets heel concreets. Sinds enige tijd krijgen we de schriftelijke antwoorden van de Raad relatief laat. Dat ligt echter aan het Huis hier, want ze worden door de Raad volgens mij op tijd verstrekt. Ik zou u daarom willen verzoeken ons de schriftelijke antwoorden nog deze week in Straatsburg te doen toekomen.

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, ik neem nota van uw verzoek. Ik zal mij ermee bezighouden en de diensten van dit Parlement vragen of wat u voorstelt mogelijk is.
(De vergadering wordt om 20.15 uur onderbroken en 21.00 uur hervat)

Actieprogramma voor de interne markt
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0356/97) van de heer von Wogau, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie: " Actieprogramma voor de interne markt" (CSE(97)0001 - C4-0286/97).

Von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, om te beginnen wil ik zeggen hoe uitermate verheugd ik ben dat het commissaris Monti is gelukt om ondanks de problemen, waarvan ik op de hoogte ben, hiernaartoe te komen en aan het debat deel te nemen. Als rapporteur van het Europees Parlement voor deze kwestie kan ik dat zeer waarderen.
Met het in Amsterdam geïntroduceerde actieprogramma voor de interne markt wil de Commissie het functioneren van de Europese interne markt voor 1 januari 1999 aanzienlijk verbeteren. Ik ben blij met dit actieprogramma en vind het een belangrijke stap op weg naar de Europese thuismarkt, een markt die wordt gekenmerkt door gemeenschappelijke buiten- en open binnengrenzen. Excuseert u mij de terminologie, de commissaris zou dat misschien de single market noemen, maar ik denk dat het in de eerste plaats gaat om de inhoud waarover we spreken.
De weg naar deze Europese thuismarkt voltrekt zich in drie fases. De eerste fase was de oprichting van de douaneunie in 1968, die werd gekenmerkt door het gemeenschappelijke douanetarief op importgoederen. De tweede fase begon met het realiseren van de Europese interne markt in 1993. De verwezenlijking van de Europese interne markt - zoals we die op 1 januari 1993 hebben gezien - hield op de eerste plaats in de afschaffing van controles op goederen en grotendeels ook op personen bij de binnengrenzen van de Europese Unie. De derde en laatste fase - de oprichting van de Europese thuismarkt - moet naar ons idee in juli 2002 zijn bereikt, als de euro in bijna alle lidstaten van de Europese Unie het enige betaalmiddel zal zijn. Dat is ons doel.
Momenteel bestaan er op de Europese interne markt 15 thuismarkten naast elkaar. Bedrijven die op dit gebied werkzaam zijn, hebben mij dat ook steeds weer bevestigd. Een hele reeks barrières verhindert nog steeds dat de vier basisvrijheden echt worden gerealiseerd. Pas als deze barrières zijn geslecht, kunnen we spreken van een echte gemeenschappelijke Europese markt.
Staat u mij toe enkele uitermate belangrijke problemen te noemen die op deze weg nog moeten worden opgelost. Eén daarvan is de definitieve afschaffing van de paspoortcontroles tussen de lidstaten voor het jaar 2000. Om een vrij verkeer van personen te realiseren is dit een doorslaggevende voorwaarde. Ik weet dat het in ieder geval in enkele lidstaten geen gemakkelijk haalbare politieke beslissing zal zijn. Op het gebied van het belastingwezen zien we ons voor bijzondere problemen gesteld. Ik vind het vooral noodzakelijk dat er een beter evenwicht wordt gevonden tussen de belasting op arbeid en de fiscale belasting van kapitaal, energie en consumptie.
Het staat buiten kijf dat de belastingdruk op arbeid te hoog is, met alle negatieve gevolgen van dien voor de arbeidsmarkt. Een ander probleem is de overgang van het huidige met veel onvolkomenheden belaste overgangssysteem naar een definitief BTW-stelsel dat gebaseerd moet zijn op het oorsprongsbeginsel. Ik heb er alle vertrouwen in dat de weg die het Europees Parlement hierbij is ingeslagen, bijvoorbeeld in het verslag-RandzioPlath, ook bij deze gelegenheid zal worden voortgezet.
Naast fiscale maatregelen is met name de steun aan kleine en middelgrote bedrijven een belangrijk instrument ter bestrijding van de werkloosheid. Hieraan moet bijzondere aandacht worden besteed, opdat ze kunnen bijdragen aan het creëren van arbeidsplaatsen. Een functionerende infrastructuur voor de sectoren verkeer, telecommunicatie en energie is een basisvoorwaarde van de Europese thuismarkt. Tot onze eisen op het gebied van verkeer behoren de oprichting van een Europees Agentschap voor verkeersveiligheid in de lucht en het sluiten van een nieuwe Eurocontrol-overeenkomst. In de telecommunicatiesector moet de satellietcommunicatie een aandachtspunt zijn en ik ben van mening dat we als Europees Parlement ook op het gebied van de begroting onze conclusies moeten trekken.
Bovendien moet er worden nagedacht over de oprichting van een Europese reguleringsinstantie voor telecommunicatie, een eis die door de commissie economische zaken en door het Europees Parlement steeds opnieuw wordt gesteld, maar slechts aarzelend door de lidstaten wordt geaccepteerd.
Een belangrijk instrument van het industriebeleid is de normalisatie van de technische handelsbelemmeringen, die het vrije verkeer van goederen nog steeds in de weg staan. De procedure van de verwijzing naar technische normen moet daarom consequenter worden toegepast en de normalisatieprocedure moet worden gestroomlijnd en verbeterd. Het bestaande rechtskader moet eveneens worden verbeterd en vereenvoudigd. Het aannemen van de statuten van de Europese NV is daarbij een van de meest urgente taken. De effectieve bescherming van de intellectuele eigendom is voor het concurrentievermogen van de Europese bedrijven uiterst belangrijk. Juist op het gebied van de biotechnologie is daar grote behoefte aan. Daarnaast zijn de gebruiksmodellen en tekeningen een ander aandachtspunt van ons werk. Op het gebied van het milieu is een van onze eisen de oprichting van een Europees Agentschap voor het goedkeuren van levensmiddelenadditieven en landbouwchemicaliën, vergelijkbaar met hetgeen we op het gebied van de farmacologie met het Londense Agentschap hebben gerealiseerd.
Tot de thuismarkt behoort als basiselement ook een gemeenschappelijke munteenheid. Die is echter geen onderwerp van dit verslag. De sprong naar een gemeenschappelijke munteenheid maakt echter tegelijkertijd een gemeenschappelijk economisch beleid noodzakelijk dat volgens het basisbeginsel van elke sociale en ecologische markteconomie moet zijn vormgegeven.
Tot het jaar 2000 moeten we nog veel werk verzetten. Het actieprogramma van de Commissie vormt daarvoor een belangrijke, maar nog lang niet toereikende stap. Ik heb er echter het volste vertrouwen in dat we de komende jaren de Europese thuismarkt met gemeenschappelijke buitengrenzen en open binnengrenzen en een gemeenschappelijke munteenheid zullen realiseren.

Florio
Mijnheer de Voorzitter, meneer de commissaris, collega's, de juridische commissie heeft dit verslag bestudeerd en een bijzonder positief oordeel over het werk van zowel de commissie als de rapporteur, die ik van harte gelukwens, uitgesproken. Ik zou enkele, deels ook kritische opmerkingen willen maken - opbouwend bedoeld natuurlijk - die ik in het kort wil toelichten.
De commissie heeft bijvoorbeeld met genoegen vastgesteld hoe de Commissie het onderzoek wil versnellen naar de inbreuken op de communautaire voorschriften, en zij wil er in dit verband naar streven dat het niet meer voorkomt, zoals in het verleden helaas meermaals is gebeurd, dat de aangiften met veel vertraging of zelfs helemaal niet in behandeling worden genomen. De commissie onderstreept voorts het verzoek, dat reeds op 11 december vorig jaar bij de Commissie is ingediend in verband met de resolutie over het werkprogramma van de Commissie voor 1997, om een besluit goed te keuren waarmee de Commissie zich verplicht het Hof van Justitie in te schakelen opdat financiële sancties worden opgelegd indien een lidstaat niet binnen een termijn van een jaar de maatregelen heeft genomen die verband houden met de uitvoering van een vonnis van het Hof, in het bijzonder juist in die sectoren die betrekking hebben op de interne markt en het milieu.
Voorts verzoekt de juridische commissie de Commissie, alsook de Raad en de lidstaten, om eens en voor altijd en overeenkomstig het Verdrag, de grenscontroles af te schaffen, die het vrije verkeer van personen blijven hinderen en verder alle maatregelen te stimuleren die ertoe leiden dat meer Europese burgers daadwerkelijke vrijheid van verkeer kunnen genieten.
Verder wijst de commissie op het vrijblijvende karakter van de acties met betrekking tot doelstelling 4, in het bijzonder de actie "Bescherming van de rechten van de consumenten, de gezondheid en het milieu" en de actie "Een dialoog aangaan met de burgers" , en verzoekt zij de Commissie om terzake concretere voorstellen te doen.
Ten slotte heeft de commissie er nog eens op gewezen dat een betere milieuzorg en een striktere consumentenbescherming opvallender acties vereisen op communautair niveau, overeenkomstig hetgeen is vastgesteld in het advies van de juridische commissie over de mededeling van de Commissie over het effect en de doeltreffendheid van de interne markt.
Met deze opmerkingen - ik zeg het nogmaals - wenst de juridische commissie hoe dan ook een positief oordeel uit te spreken over dit actieprogramma voor de interne markt. Daarom wil ik nogmaals zowel commissaris Monti als de rapporteur, de heer von Wogau, gelukwensen.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, commissaris, collega's, als rapporteur namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie wil ik graag mijn complimenten maken aan de rapporteur de heer von Wogau. De interne markt, collega's, is nog steeds niet op alle punten tot stand gebracht en dat kost onze Europese bedrijven, groot en klein, veel geld, ieder jaar opnieuw. Met name het ontbreken van een interne markt voor energie waarbij het recht van vrije keuze van bedrijven en consumenten in de stroom- en in de gassector wordt gerespecteerd, is een belangrijke belemmering. Liberalisering van de gasmarkt dient dan ook zo snel mogelijk en in substantiële mate tot stand te worden gebracht. Een belasting op energie dient Europees wijd te worden ingevoerd, anders leidt het opnieuw tot marktverstoringen.
Een tweede onderwerp dat ik namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie graag aan de orde wil stellen, is de mogelijkheid van innovatie en nieuwe technologische ontwikkelingen ten volle uitbuiten. Het zijn vaak kleine bedrijven die innovatief zijn en daarbij kunnen groeien en dus zorgen voor meer werkgelegenheid in Europa. Daar hebben we toch die top voor. Maar niet alleen voltooiing van de markt, maar ook harmonisatie van wetgeving kan daarbij een belangrijke eis zijn. Het ontbreken bijvoorbeeld van Europese octrooiwetgeving is vooral voor kleine bedrijven een belemmering om alle kansen van de interne markt te benutten. Want kleine bedrijven hebben niet de middelen om overal hun nieuwe ontwikkelingen aan te melden.
Als laatste punt wil ik dan ook graag wijzen op het belang van een Europese markt voor informatiediensten. De Europese Unie kan alleen ten volle profiteren van de ontwikkeling van de wereldwijde elektronische handel als deze gebaseerd is op multilaterale in plaats van op bilaterale akkoorden. Maar daar heeft de Unie nog veel werk, ook in de interne markt, te verzetten.

Langen
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik heb als markteconoom het zeldzame genoegen om vandaag voor mijn collega en geëngageerd sociaal politicus Thomas Mann het advies van de commissie sociale zaken te mogen voorlezen.
In het voorstel ter verbetering van de Europese interne markt onderstreept de Commissie volgens de Commissie sociale zaken de doorslaggevende rol van het sociaal beleid bij de uitbreiding van een op de toekomst voorbereide economische en sociale Gemeenschap. Hoe duidelijker sociale aspecten daarbij worden geïntegreerd, des te minder wordt eraan getwijfeld of het succesmodel van de sociale markteconomie op Europees niveau ook daadwerkelijk haalbaar is.
Volgens de commissie sociale zaken moet er worden optreden. Ten eerste bij de verschillende belastingsystemen - die een belemmering vormen voor het economisch verkeer - die vooral een oplossing moeten vinden voor de kwestie van de pendelaars in het grensoverschrijdend verkeer en de kwestie van de dubbele belastingheffing.
Ten tweede: volgens de commissie sociale zaken moet de productiefactor arbeid fiscaal worden ontlast. De factor milieu moet daarentegen worden belast om werkgelegenheidsstimulerende aspecten te bereiken.
Ten derde: de commissie sociale zaken steunt de liberalisatie van openbare diensten. Ze is echter van mening dat een minimum aantal universele diensten behouden moet blijven en dat het verdwijnen van arbeidsplaatsen steeds gepaard moet gaan met maatregelen op het vlak van het werkgelegenheidsbeleid ter sociale compensatie.
Ten vierde: het Europees economisch beleid, dat berust op de beginselen van de sociale en ecologische markteconomie, behoeft het behoud van in decennia gegroeide gekwalificeerde beschermende normen die op Europees niveau verder moeten worden ontwikkeld.
Ten vijfde: arbeidsbemiddelingsnetwerken door heel Europa en afspraken over het erkennen van certificaten en diploma's en sterkere prikkels binnen Europa om werkervaring op te doen zijn naar de overtuiging van de commissie sociale zaken belangrijke bouwstenen voor de interne markt. Alleen dan kunnen - aldus de commissie sociale zaken - werknemers de Europese interne markt, de thuismarkt Europa, zoals mijn collega Von Wogau die noemde, daadkrachtig steunen en volgens mij is dat het belangrijkste naast het stimuleren van de zelfstandigheid, zodat deze interne markt ook daadwerkelijk slaagt.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de heer Karl von Wogau voor zijn evenwichtige verslag, waarin zeer uitvoerig en analytisch de problemen van de interne markt worden behandeld. Ook de Commissie verdient een compliment, want de door haar gestelde doelen om de regels voor de interne markt te vereenvoudigen met inachtneming van de belangen van de burgers, zijn zeer de moeite waard.
Voor de individuele burger zijn de twee grootste tekortkomingen van de interne markt de toename van de criminaliteit en het ontbreken van informatie over de ontelbare door het vrije verkeer gecreëerde mogelijkheden. De interne markt kan alleen functioneren als de burgers niet het gevoel hebben dat er onveiligheid heerst en dat de leefomstandigheden verslechteren bij het openen van de grenzen. Storingen bij het functioneren van de interne markt, vooral als ze het gevolg zijn van criminaliteit, kunnen niet door een enkele actor worden opgelost. Er is samenwerking op het gebied van douane en politie nodig, waarvoor Europol een uitstekend instrument is, alsmede een efficiënter gebruik van hoogwaardige technologie om actuele informatie tussen autoriteiten uit te wisselen.
Aangezien de controle aan de binnengrenzen van de Unie verdwijnt, worden de geharmoniseerde controlestandaarden van de buitengrenzen steeds belangrijker. Bij het voorbereiden van het advies van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken over het verslag over de interne markt heb ik vooral de nadruk gelegd op het belang van het gebruik van technologie bij de controle en informatieoverdracht als zogeheten onzichtbare controle om het functioneren van de interne markt efficiënter te maken.
Ik benader de kwestie van het benutten van technologie ook vanuit het oogpunt van de individuele burgers. Bijvoorbeeld door vacatures op Internet te plaatsen zou de mobiliteit van geschoolde en bekwame arbeidskrachten worden bevorderd. Een grotere mobiliteit van geschoolde arbeidskrachten brengt ook grote voordelen voor Europees onderzoek en innovatie met zich mee. Ook de besluitvorming van de Europese instellingen moet met behulp van informatienetwerken steeds toegankelijker voor de burgers worden.

Metten
Voorzitter, ik wil mij beperken tot belastingelementen uit het verslag van de heer von Wogau. Aan de vooravond van de werkgelegenheidstop wil ik erop wijzen wat de belangrijke bijdrage op belastinggebied zou kunnen zijn van het verschuiven van belastingdruk van arbeid naar andere factoren, vooral kapitaal en energie.
De voornemens daartoe die zijn natuurlijk niet nieuw. Die treffen wij al aan in het Witboek-Delors. Er is slechts één element uit dat Witboek dat eigenlijk in deze tijd veel meer aandacht verdient. Maar ondanks het voornemen uit het Witboek-Delors kunnen wij in de praktijk zien dat er geen verschuiving plaatsvindt van belastingdruk op arbeid naar andere factoren, maar eigenlijk het omgekeerde. Een trend die al in 1985 is ingezet en die naar wij zien nog steeds doorgaat.
Maar hoe kunnen wij die trend dan ombuigen? Ik denk dat de enige mogelijkheid is om tot een zekere harmonisatie te komen op het terrein dat het meest mobiel is, namelijk het terrein van het kapitaal. Kapitaal is het moeilijkst te belasten omdat het mobiel is. Omdat het zo is, blijft er uiteindelijk voor de meeste regeringen niets anders over dan de minst mobiele factor, namelijk arbeid te belasten. Het beperken van de mobiliteit van kapitaal is eigenlijk alleen maar gezamenlijk mogelijk en is alleen maar mogelijk door een zekere mate van harmonisatie.
De Commissie heeft daar een aanzet toe gegeven door de gedragscode die zij voorstelt. Het zou, denk ik, een goede eerste stap zijn. De Commissie is pragmatisch door te beginnen met het belasten van rente, ook van nietingezetenen. Daarnaast is het met name urgent om twee elementen uit het verslag van de commissie-Ruding, ook al een groot aantal jaren oud, op tafel te leggen, namelijk in de eerste plaats het harmoniseren van de belastinggrondslag van de vennootschapsbelasting en in de tweede plaats een gemeenschappelijk minimumtarief voor die vennootschapsbelasting.
Voorts is het natuurlijk urgent om te komen tot een verhoging van de accijnzen op energie of de invoering van accijnzen op energiebronnen die tot nu toe totaal niet belast worden. Het voorstel van de Commissie in die richting moet, zoals het verslag-von Wogau zegt, inderdaad ondersteund worden. Het is voor mij eigenlijk onbegrijpelijk dat dit Parlement zelfs nog geen eerste bespreking aan dit voorstel heeft gewijd, hoewel het van mei van dit jaar dateert. Met de opbrengst van de verhoging van energie-accijnzen en het effectiever maken van belasting op kapitaal zouden met name de arbeidskosten van laagbetaalden en eenvoudige arbeid verlaagd kunnen worden. Daar kan de echte winst behaald worden.

Peijs
Voorzitter, de heer von Wogau, rapporteur, heeft een bijzonder complete resolutie gemaakt waarin hij aangeeft wat er nog moet gebeuren naar de mening van het Parlement om de interne markt te voltooien. Immers, het feit dat de interne markt nog niet goed werkt, nog niet functioneert als een echte thuismarkt, is een van de voornaamste redenen van de achterblijvende concurrentiepositie van het Europese bedrijfsleven en de te geringe economische groei in Europa. Natuurlijk moet er veel gebeuren op Europees niveau. Mijn collega's belichtten dat allemaal. Maar ik zou ook de aandacht willen vragen van de lidstaten voor dit probleem. Vaak zijn de lidstaten de schuldigen als het gaat om te laat, verkeerd en verschillend implementeren van richtlijnen. Soms zelfs is er sprake van overregulering doordat lidstaten allerlei extra nationale wetgeving aan de EU-richtlijnen koppelen.
Naast nieuwe noodzakelijke regelgeving moet de Commissie zich concentreren op de verbetering van de tenuitvoerlegging, handhaving en vereenvoudiging van Europese regelgeving. De Commissie en de lidstaten zullen een nieuw tijdpad overeen moeten komen. We weten dat het werkt in de Europese Unie. We hebben een nieuw 1992 nodig. Ik weet dat de commissaris nastreeft om in 1999 zover te zijn maar ik denk dat dat toch een soort van illusiepolitiek is als we denken aan het fiscale dossier. Niettemin denk ik dat we een reële datum moeten stellen. Een nieuwe uitdaging, een nieuw elan, dat is wat we nodig hebben. Als we er niet in slagen de interne markt tot voltooiing te brengen, blijft automatisch ook verdere integratie uit. De nieuwe toetreders willen straks geen lid zijn van alleen maar een vrije markt, ze willen lid zijn van een hechte club die op allerlei terreinen kwaliteit biedt. Dat kan alleen als de lidstaten zich aan de afspraken houden, als de Commissie haar taak als hoedster van het Verdrag ernstig neemt, ook als het gaat om grote lidstaten.
Mijnheer de commissaris, mag ik twee terreinen noemen. Ik denk bijvoorbeeld aan de markt voor overheidsopdrachten en aan de markt voor verzekeringen, nog geenszins Europese markten maar nog erg nationale markten. Nog een laatste opmerking. Op dit ogenblik zijn er grote concentraties gaande op het gebied van de accountancy , hele grote accountancy -kantoren die de hele financiële sector onder zich hebben. Machtsconcentratie en de problemen daarmee is een van de speciale taken van de Commissie. Wat is de mening van de commissaris daarover?

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil Karl von Wogau graag gelukwensen met zijn verslag. De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij onderschrijft zijn conclusies en is van mening dat hij een zeer volledige analyse heeft gemaakt van de problemen met betrekking tot de interne markt en de uitdagingen waarmee we te maken hebben.
Mijn fractie zal amendement 8 niet steunen, omdat wij vinden dat daar sprake is van verborgen protectionisme.
Uiteraard zijn wij teleurgesteld over de ontwikkeling van de interne markt. Het lijkt alsof het de lidstaten aan politieke wil ontbreekt om deze goed te laten functioneren. Ze hebben zelfs maatregelen aangenomen die afbreuk doen aan het acquis van de interne markt. Soms lijkt het wel of de Commissie niet de moed heeft om overeenkomstig haar overtuigingen en bevoegdheden als hoedster van de Verdragen te handelen en om gevallen van niet-naleving met voldoende vastberadenheid aan te pakken.
De interne markt is essentieel voor onze welvaart. Uit onderzoek weten we dat de handel vóór 1993 zo'n 7, 5 miljard ecu per jaar kwijt was aan douanecontroles - dat wil zeggen, gebaseerd op het handelsniveau van 1992 maar uitgedrukt in hedendaags geld. Dat komt overeen met 1 % van het totale handelsvolume tussen de lidstaten op dat moment. We weten dat sinds de afschaffing van de routinematige douanecontroles op 1 januari 1993 deze kosten met twee derde zijn gedaald, waardoor de handel dus circa 5 miljard ecu per jaar uitspaart. Daar staat tegenover dat het kostbaar is om de BTW- en Intrastat-overgangsstelsels toe te passen. Voor de handel bedragen de kosten daarvan ongeveer 2, 3 miljard ecu per jaar. Het vrachtvervoer heeft sinds 1992 vergelijkbare besparingen gekend, maar de resterende wachttijden aan de grenzen kosten jaarlijks nog steeds zo'n 50 miljoen ecu. Er zou veel geld kunnen worden bespaard als de Commissie de lidstaten zou kunnen dwingen om de interne markt daadwerkelijk te voltooien.
In dit opzicht moet vooral beschuldigend worden gekeken naar de lidstaten. Ik zou u slechts een voorbeeld willen geven uit het Verenigd Koninkrijk, het land dat ik vertegenwoordig. In mijn kiesdistrict ken ik een gepensioneerde man, Bill Smith geheten. Hij heeft kortgeleden de strijd verloren om te voorkomen dat 100 goede Duitse sigaren in rook zouden opgaan - niet bij hem thuis maar in een verbrandingsoven van de Britse Douane en Accijnzen. Britse beambten zeggen dat ze deze sigaren gaan vernietigen omdat de heer Smith heeft geweigerd om £90 aan invoerrechten te betalen.
Ik ben me ermee gaan bemoeien toen deze sigaren in beslag werden genomen. De douane beweerde dat de invoerrechten betaald moesten worden omdat de sigaren niet persoonlijk waren geïmporteerd. Ze waren namelijk besteld bij een tabakshandelaar in Duitsland en daar was de belasting al betaald. De Britse regering beweert dat het hier om een verkoop op afstand gaat, zoals bij de zaak van de "man in het zwart" . Maar dat is duidelijk niet het geval. Er zijn wel enkele parallellen, maar de commissaris die mij eerder in deze zaak had geholpen en ikzelf zijn er niet in geslaagd de Britse douane te overtuigen van de juiste handelwijze. Zolang we aan dit soort problemen niets kunnen doen, zullen de Europese burgers nooit in de interne markt geloven.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat in de periode tussen 1993 en de Topconferentie van Amsterdam in juni jongstleden aanzienlijke vooruitgang is geboekt bij de verwezenlijking van de binnenmarkt. Aangemoedigd door de resultaten van hun beleid besloten de Europese Raad en de Europese Commissie een zeer ambitieus actieprogramma uit te werken ter versnelling van de ontwikkeling van de Europese binnenmarkt en ter verbetering van de inhoud en de functionering daarvan.
Dezelfde filosofie vinden wij ook terug in het onderhavig verslag. Hierin worden concrete doelstellingen op korte termijn genoemd, waar volgens de rapporteur de aandacht van het actieprogramma op gericht moet zijn.
Over één vraagstuk bekommeren de Europese Raad en de Europese Commissie zich echter niet, evenmin trouwens als het verslag: de inventarisering van de gevolgen van de binnenmarkt voor de werknemers en de burgers in de verafgelegen, zwakke lidstaten en voor hun economie.
Indien wij, alvorens over te gaan tot intensivering van de ontwikkeling van de binnenmarkt, een dergelijke balans hadden opgemaakt, hadden wij kunnen vaststellen dat de binnenmarkt en de begeleidende beleidsvormen in grote mate verantwoordelijk zijn voor de tragische situatie van meer dan 20 miljoen werklozen, 21 miljoen deeltijdwerkers, 14 miljoen Europese burgers met tijdelijke arbeidscontracten en meer dan 10 miljoen werknemers met atypische vormen van werk.
De binnenmarkt en de begeleidende beleidsvormen hebben geleid tot een volledige ontwrichting van de overheidssector van de economie, tot concentraties van bedrijven en totstandkoming van enorme particuliere monopolies die de plaats hebben ingenomen van de staatsmonopolies. De luchtvaartsector is in handen gevallen van Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen. De Europese scheepsbouw en -reparatie-industrie zit aan de grond. In enkele jaren tijd is de capaciteit van deze industrie met niet minder dan 87 % ingekrompen. Het aandeel van deze industrie aan de wereldmarkt ligt nu ver beneden dat van Zuid-Korea.
De binnenmarkt en de beleidsvormen van de Unie zijn verantwoordelijk voor de dramatische verslechtering van de situatie van het midden- en kleinbedrijf. De steun hieraan van de kant van de Unie en de lidstaten beperkt zich tot woorden.
Door de binnenmarkt, het economisch en monetair beleid en de sterk monetaristisch georiënteerde politiek ontstaat er een onmiddellijk, tastbaar gevaar voor een volledige ineenstorting van het Europees sociaal model.
Voor een antwoord op de vraag wie met de winst gaat strijken en wie het gelag betaalt, hoeven wij niet ver te zoeken: het grote kapitaal wint en de werknemers betalen. Als wij aandringen op intensivering van dit beleid, op voorstellen zoals de versnelling van de EMU, op strikte eerbiediging van het stabiliteitspact, op financiering van het sociaal beleid met behulp van milieu- en energieheffingen in plaats van op arbeid en op toepassing van de BTW in het land van herkomst, zullen wij de gevolgen van de binnenmarkt nog groter maken en miljoenen extra werklozen veroorzaken.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie ondersteunt het streven van commissaris Monti om orde in de interne markt te scheppen en we ondersteunen ook zijn doelstellingen in het actieprogramma voor de interne markt.
Ik wil even zeggen dat de huidige strijd om het taxfree-stelsel te beëindigen zeer belangrijk is. Het vertegenwoordigt immers een situatie waarin een bepaalde branche met twee miljard ecu per jaar wordt gesteund. We kunnen niet van een interne markt spreken als we zo'n verstorende factor hebben. Ik hoop dat we de commissaris onze steun ook kunnen geven om deze praktijk werkelijk volgens tijdschema te beëindigen.
We zijn ook redelijk tevreden over het verslag van de heer Karl von Wogau. Hierin wordt met name erkend dat het Europees economisch beleid is gebaseerd op het principe van de ecologische en sociale markteconomie. Ik ben van mening dat de Europese Unie ook op mondiaal niveau op basis van dit principe moet opereren.
De liberaal Graham Watson heeft gezegd dat er achter ons amendement nummer 8 protectionisme schuilgaat. Ik kan u verzekeren dat dit niet het geval is. We willen alleen benadrukken dat we streven naar een evenwicht tussen het vrij verkeer van goederen en het waarborgen van gezondheid en veiligheid. Ik hoop dat de fracties dit voorstel kunnen steunen.
Nu in het weekend de werkgelegenheidstop wordt gehouden, is het uitermate belangrijk om over belastingheffing te praten. Wat dit aangaat is het verslag naar mijn mening zeer evenwichtig. Hierin staat als belangrijkste doelstelling het verlagen van de belastingdruk op arbeid om de werkgelegenheid te verbeteren. Ik kan mij vinden in de opvattingen die collega Metten uit naam van de sociaal-democraten naar voren heeft gebracht.
Tenslotte wil ik er de aandacht op vestigen dat de Rekenkamer gisteren heeft verklaard er helemaal niet tevreden over te zijn hoe de kleine en middelgrote ondernemingen zijn gesteund. De subsidies zijn niet voor de juiste doeleinden gebruikt. We moeten hier rekening mee houden, omdat het MKB in de interne markt moet worden gesteund.

Castagnède
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het door de Commissie voorgelegde actieprogramma voor de interne markt bereidt in feite, zoals de heer von Wogau het zo fraai uitdrukt, de overgang van de interne markt naar de thuismarkt voor. Als verdiepende factor van het Europese bouwwerk zal het vanzelfsprekend door onze fractie worden goedgekeurd.
Toch zouden wij hier willen benadrukken dat er dringend een nog forsere stap voorwaarts gedaan moet worden op een van de gebieden die door het actieprogramma aan de orde worden gesteld, namelijk de belastingen. Er heerst immers het gevoel dat het enorme werk dat ons naar men zegt in de toekomst te doen staat, maar niet van de grond wil komen, alsof de regel van eenparigheid van stemmen daar zwaarwegender is dan elders, zodanig dat niet alleen de feitelijke voortgang bij de opbouw van Europa op dit terrein wordt ingeperkt, maar ook het onder ogen zien van nieuwe stappen. Zo stelt de Commissie verschillende maatregelen voor die stuk voor stuk goedkeuring verdienen, gericht op het uitsluiten van met belastingen samenhangende verstoringen.
Maar we hadden graag gezien dat er op zijn minst over gesproken werd dat op het moment dat de thuismarkt een feit is, de onderlinge toenadering van de fiscale rechtspraak in de lidstaten onderworpen blijft aan een ingewikkeld stelsel van bilaterale afspraken die symbolisch gesproken een soort ontkenning van de idee zelf van een economische gemeenschap zijn, omdat zij een ongelijke fiscale behandeling van de grensoverschrijdende investeringen opleveren. Volgens ons is het conform de doelstelling van het verwezenlijken van een echte interne markt om dergelijke bilaterale regelingen te vervangen door een algemeen systeem ter voorkoming van dubbele belastingheffing op handelsverkeer tussen lidstaten, gebaseerd op een multilateraal belastingverdrag of, beter nog, op een geschikte bepaling van het gemeenschapsrecht. In beide gevallen zou het volgens ons nuttig zijn als de Commissie een dergelijke gemeenschappelijke benadering van een verdeling van de bevoegdheid tot belastingheffing over de lidstaten bestudeert.
Anderzijds hamert de Commissie erop dat het noodzakelijk is tot een gemeenschappelijk BTW-stelsel te komen, gebaseerd op het beginsel van herkomst. We kunnen niet anders dan het hiermee eens zijn, maar we moeten wel vaststellen dat dit niet nieuw is en dat het verwijzen naar de termijn van 2002 het bewijs is, zo niet van een mislukking, dan toch minstens van een aanzienlijke vertraging ten opzichte van het aanvankelijke tijdschema. We kennen de redenen van een dergelijke vertraging, maar we betreuren het ook dat het vaststellen van een latere termijn geen aanleiding is om meer inzet te tonen.
Iedereen is het erover eens dat de omstandigheden voor het sturen van de Europese economie in de toekomst gebukt zullen gaan onder onzekerheid, terwijl het instrument van de ene munt uit de aard der zaak gericht is op stabiliteit, de nationale begrotingsinstrumenten onder strikt toezicht komen te staan en het communautaire begrotingsinstrument niet steeds significatief zal zijn. Wat ons betreft, wij zijn ervan overtuigd dat de Unie naast het monetaire instrument zo snel mogelijk over bijkomende macro-economische regulerende instrumenten zou moeten beschikken die binnen het belastingdomein gezocht zouden kunnen worden.
Voor alle duidelijkheid, de inzet zou dan moeten zijn een werkelijke communautarisering van de BTW, wat mogelijk wordt zodra de toepassing van de herkomstregel en de harmonisatie van de percentages zeker zijn. Vanzelfsprekend moet de BTW-opbrengst grotendeels tussen de staten worden verdeeld, op basis van mechanismen die in het kader van het definitieve stelsel al aan de orde zijn geweest. Een specifieke, alleen voor de Unie geldende bevoegdheid, hoe klein ook, voor het vaststellen van het percentageniveau, zou het echter mogelijk maken op alomvattende Europese schaal conjunctuurcorrecties toe te passen die de situatie eventueel vereisen.
Het Verdrag zou dan natuurlijk opnieuw herzien moeten worden, maar het zal eveneens herzien moeten worden om het uitgebreide Europa de middelen te garanderen om te kunnen functioneren en het lijkt ons nog niet te laat om voor te stellen dat het Europa van de toekomst niet alleen een Europa van de munt en de markt, maar ook, tenminste gedeeltelijk en dankzij een eerste Europese belasting, een Europa van een gemeenschap van burgers moet zijn, met elkaar verbonden door eenzelfde, in alle vrijheid geaccepteerde bijdrage.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, het uitgebreide actieprogramma voor de interne markt moet haast wel ieders instemming hebben. Het biedt een keur van actiepunten. Voor elk wat wils. Het programma staat in de context van de globalisering van de economie, de oostwaartse uitbreiding van de Europese Unie en de bestrijding van de hoge werkloosheid. Al deze ontwikkelingen wil men met een serie acties het hoofd bieden.
De kracht van dit voorstel is tegelijk de zwakte. De Commissie neemt wel erg veel hooi op haar vork. Een aantal discutabele onderdelen, zoals uniformering van belasting- en accijnstarieven en opheffing van alle vormen van grenscontroles binnen de Europese Unie, zijn zeker niet op korte termijn te realiseren. Ik pleit ervoor dat het programma zich vooral richt op het eerste actiepunt: verbetering van de regelgeving, minder wetten, heldere procedures en effectievere handhaving. Daar hebben burgers, bedrijven en overheidsinstellingen direct baat bij. Gegeven de uitbreiding van de Unie en de globaliserende economie moeten toch al heel veel Europese regels tegen het licht gehouden worden. Je vangt zo twee vliegen in één klap.
Ik wil ook iets opmerken over de trage wijze waarop normen en standaarden voor producten en processen tot stand komen. Welke ideeën leven bij de Europese Commissie om de organisatorische problemen bij de particuliere normalisatie-instituten op te lossen?
Voor het actieprogramma geldt dat we beter één ding goed kunnen aanpakken, dan op vele punten half werk leveren. De oorspronkelijke ontwerpresolutie van collega von Wogau was zeer beknopt en goed, maar is helaas door de economische commissie uitgebreid tot een waslijst van verlangens waar zelfs Sinterklaas zich geen raad mee zou weten. Ik betreur dat.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, het is absoluut noodzakelijk dat de vele nog resterende, uiteenlopende barrières voor een goed functionerende interne markt zo snel mogelijk worden geslecht. Daarom wil ik mijn volledige steun geven aan het verslag van de heer Von Wogau wat betreft de meeste details, de basisfilosofie ervan en ook wat betreft de goed gefundeerde motivering. Bijzondere waarde dient te worden gehecht aan het feit - zoals in punt 11 van het verslag reeds wordt gesteld - dat kleine en middelgrote bedrijven volledig kunnen participeren in de interne markt. Te vrezen valt namelijk dat deze interne markt om verschillende redenen voorlopig eerder een verworvenheid is waarvan de grote concerns meer dan gemiddeld zullen profiteren.
Ik kan het echter niet eens zijn met de in punt 12 naar voren gebrachte mening - het is weliswaar niet het onderwerp van het verslag maar het komt wel er in voor - namelijk dat de gemeenschappelijke munteenheid een noodzakelijk bestanddeel van de Europese interne markt is. Hier is volgens mij de wens de vader van de gedachte.
Als de Monetaire Unie er op 1 januari 1999 komt, zal er op veel gebieden, die in dit verslag heel goed zijn uitgewerkt, nog geen sprake zijn van een tot thuismarkt gerijpte interne markt. Ik denk veeleer dat essentiële elementen die de thuismarkt uitmaken als voorwaarde voor een stabiele en gezonde monetaire unie voor de start daarvan zouden moeten worden gerealiseerd en dat de monetaire unie de bekroning van de interne markt vormt.
Ten aanzien van de totale transparantie en vergelijkbaarheid doet de combinatie van gemeenschappelijke munteenheid en een gebrek aan vervolmaking van de interne markt de vrees ontstaan voor concurrentievervalsing. Ik denk in het bijzonder aan de belastingsector, de normen en de sociale en ecologische randvoorwaarden. Ook wat betreft de wil tot coördinatie van het economische beleid heb ik in bepaalde gevallen eerder grotere twijfels. Deze spanningen zouden zo hoog kunnen oplopen dat de euro in plaats van de integratie te versnellen, zou kunnen bijdragen tot een ernstige politieke destabilisatie.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, het programma-Delors voor de interne markt van 1992 was voor heel Europa een bron van inspiratie om zich in te zetten voor het grote Europese plan om de mensen weer aan het werk te krijgen. Uit de recente marktanalyse van commissaris Monti blijkt dat de interne markt inderdaad werkt. Zo'n 900.000 nieuwe banen in de Europese Unie zijn te danken aan het functioneren van de Europese interne markt. Daar kun je mee voor de dag komen. En nu geeft het actieplan van de Commissie aan hoe we het karwei kunnen afmaken en kunnen opklimmen naar de eredivisie in de "banenschepcompetitie" .
Dat de Europese interne markt nog steeds een legpuzzel van 15 afzonderlijke nationale markten is, zoals overweging C van het verslag-von Wogau suggereert, is niet helemaal waar. Met iedere dag die verstrijkt wordt de markt meer werkelijkheid. Maar ik geloof wel dat we veel kunnen doen om de voortgang te bespoedigen en dus voor meer banen te zorgen.
Wat de belastingen betreft bijvoorbeeld dringt het verslag aan op lagere BTW-tarieven voor het arbeidsintensieve MKB. Ook zouden er gedragscodes moeten worden toegepast om iets te doen aan de grensoverschrijdende fiscale concurrentie. Het beëindigen van de frustrerende omstandigheid dat grensarbeiders dubbele belasting betalen, is een concrete steun in de rug voor het vaak verkeerd begrepen concept van arbeidsmobiliteit. Om tot een goede infrastructuur te komen als basis voor de interne markt, is het absoluut geboden dat we de achterblijvende tenuitvoerlegging van de transeuropese netwerken op het gebied van vervoer, telecommunicatie en energie stimuleren. De spoedige oprichting van een Europees Agentschap voor de luchtverkeersveiligheid en het sluiten van een nieuwe Eurocontrol-overeenkomst zijn goede voorbeelden van wat er gedaan kan worden tegen de donkere wolken die zich boven de Europese luchtvaart samenpakken.
Door zulke revolutionaire grensoverschrijdende investeringen in de transeuropese netwerken te versterken, kan het principe van een allesomvattend en universeel dienstenconcept binnen de openbare dienstverlening in Europa worden veiliggesteld. Deze openbare dienstverlening is uiteraard het fundament op grond waarvan onze industriële trots kan voortbouwen, creëren, zich ontwikkelen en floreren. Verder is het vennootschapsrecht nog steeds geen pan-Europees gegeven. Aan die wens zou tegemoet worden gekomen door het statuut van de Europese vennootschap snel goed te keuren, uiteraard met medezeggenschap van de werknemers. Het vereenvoudigen en verduidelijken van het wettelijk kader zou voor ons ook een heilig ideaal moeten zijn, mits daardoor de onderliggende principes - het versterken van het productieve sociale en milieukader waarin het Europese bedrijfsleven kan groeien en bloeien - nog duidelijker naar voren komen.
Toekomstige wetgeving moet altijd voldoen aan het criterium dat zij begrijpelijk moet zijn en doorzichtig qua doel en effect. Goede wetgeving is bevrijdend en verlossend, slechte wetgeving is beperkend en begrenzend. Als er iemand schuldig is aan het aannemen van slechte wetten of gebrek aan toezicht op de uitvoering van goede wetten, dan zijn het wel de regeringen van de lidstaten. Als het idee van de interne markt hun nog steeds ontgaat, dan moeten deze nationale overheden worden geconfronteerd met Commissaris Monti's scorebord voor de interne markt. De landen die er met hun tegenwerking voor zorgen dat de stroom van de markt niet zijn natuurlijke loop kan volgen, mogen daarop worden aangesproken.
Bovendien moet deze markt er zijn voor de mensen, en niet andersom. De totstandbrenging van een interne markt die alle burgers ten goede komt, is een uitstekend onderdeel van het actieplan. Met name moeten de 120 miljoen kinderen in Europa worden beschermd wanneer de vier vrijheden - vrij verkeer van personen, goederen, kapitaal en diensten - zich over heel Europa doen gelden. Aan hen laten wij straks immers deze markt na die - afgestemd op de behoeften van al onze burgers - de volgende eeuw een dynamisch, welvarend en "banen-rijk" Europa te zien zal geven.
Mijn complimenten aan de heer von Wogau voor zijn verslag.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, de laatste fase van de voltooiing van de Europese interne markt heeft betrekking op de invoering van economische en monetaire unie binnen de Europese Unie. Ondanks het feit dat Groot-Brittannië niet meteen aan de Europese eenheidsmunt zal meedoen, wegen voor Ierland de voordelen van de economische en monetaire unie ruimschoots op tegen de eventuele nadelen.
Voor Ierland is het vooruitzicht van een lagere rentestand het grootste pluspunt van een gemeenschappelijke Europese munt. Ook zal Ierland hierdoor aantrekkelijker worden voor directe buitenlandse investeringen. Verder heeft onze deelname aan Europa de laatste tijd gezorgd voor 130.000 nieuwe banen in Ierland. Uit een in Ierland uitgevoerd onderzoek kwam onlangs naar voren dat de EMU een zeer gunstig effect heeft op het toerisme, de detailhandel, de landbouw, de industrie en de financiële dienstverlening. Het onderzoek concludeerde dat deelname van Ierland aan de EMU in deze sectoren netto voordeel zou opleveren voor de Ierse economie.
Misschien mag ik afsluiten met te zeggen dat ik liever had gezien dat de Britten bij de eerste gelegenheid tot de EMU waren toegetreden. Ierland voldoet op dit moment echter aan alle convergentiecriteria uit het Verdrag van Maastricht, aan alle voorwaarden voor de EMU wat betreft inflatie, financieringstekort, enzovoort. De Ieren hebben niets te vrezen als ze op 1 januari 1999 mee gaan doen aan de euro.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, collega's, ook ik steun het actieprogramma voor de interne markt en het verslag-von Wogau. Ik wil mijn ene minuut benutten, mijnheer de commissaris, om een punt naar voren te brengen waarvan ik weet dat het ons beiden na aan het hart ligt en dat is de kwestie van de pensioenen en de aanvullende pensioenen in Europa.
Allereerst is er de kwestie van de pensioenfondsen die niet overal vrij in Europa kunnen investeren en naar mijn opvatting is het zo dat daar een enorm banenscheppend vermogen verloren gaat omdat de restricties voor de pensioenfondsen en de verzekeraars te groot zijn. Aan de andere kant is er de kwestie van de meeneembaarheid of de portabiliteit van de pensioenen wat nog altijd een groot probleem is voor de grensarbeiders maar wat ook een probleem is met betrekking tot de flexibilisering van de arbeidsmarkt.
Voorzitter, commissaris, ik ben er niet gerust op dat deze zaak naar aanleiding van het Groenboek volledig goed geregeld zal worden in dit Huis omdat wij nog altijd zien dat met name aan de kant van de socialisten op dit moment vrees is voor enige liberalisering op dit punt. Ik denk dat hier voor dit Parlement een taak ligt om ook hier de interne markt te bewerkstelligen.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, de heer von Wogau heeft een interessant en weloverwogen verslag ingediend, waarin hij de talrijke sectoren van de binnenmarkt behandelt. Ik wilde een viertal opmerkingen hierover maken.
Ten eerste moeten wij de binnenmarkt, evenals overigens de gemeenschappelijke munt, zien als onderdelen van een Unie die zich op alle belangrijke wegen richting toekomst met dezelfde snelheid voortbeweegt Als wij een sneltreinvaart hebben op het gebied van de binnenmarkt en de gemeenschappelijke munt en een slakkengang op andere sectoren, zoals de sociale sector, zal de Europese Unie op een gegeven ogenblik ontsporen en vastlopen. Dan zal ook, zoals nu reeds het geval is in bepaalde regio's van de Europese Unie, het moreel van de burgers worden aangetast. Zij zullen dan hun steun aan de binnenmarkt intrekken en juist deze steun is een voorwaarde voor het welslagen daarvan.
Ten tweede is de binnenmarkt misschien wel goed voor de Europese Unie, maar niet in een, voor alle landen en alle regio's van de Europese Unie gelijke mate. In ons programma tot 2002 moeten wij derhalve aandringen op het beleid voor de samenhang. Hier mag men niet aan tornen, want de minder ontwikkelde gebieden en landen van de Europese Unie hebben deze steun absoluut nodig.
Ten derde betekent de binnenmarkt afschaffing van de binnengrenzen en versterking van de buitengrenzen van de Europese Unie. Ik vrees echter dat de buitengrenzen zelfs nog niet geheel in kaart zijn gebracht. Werpt u maar eens een blik op hetgeen aan onze oostgrenzen gebeurt. Daarom moeten de vorderingen bij de voltooiing van de binnenmarkt gelijke tred houden met het streven naar oplossingen voor de politieke problemen van de Europese Unie.
Ten vierde en tot slot zijn de belastingverlichting voor de werknemers en de invoering van een milieubelasting zeer belangrijke vraagstukken.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, onze rapporteur, de heer von Wogau heeft een geweldig goed verslag over de interne markt van de Unie gemaakt. Ik wil hem daarmee feliciteren en hem persoonlijk zeggen dat ik het in ruime mate met zijn werk en met de geest van de belangrijkste grote doelen die hij heeft gesteld, eens ben.
Ik ben inderdaad van mening dat wij alles in het werk moeten stellen om in 2002 een waarlijk grote interne markt te hebben. Ook ik denk dat, nu de beslissing om tot deze grote markt te komen eenmaal is genomen, alles wat deze ten onrechte tegenhoudt zorgt dat de nadelen van het verdwijnen van de grenzen zich opstapelen zonder dat er enig voordeel tegenover staat.
Vandaar dat ook ik de noodzaak inzie om dwars door de hele Unie grote infrastructuren voor communicatie en energie te ontwikkelen, zonder het niveau te verlagen en zonder de bestaande openbare diensten op te offeren. Vandaar ten slotte de noodzaak om tot een definitieve regeling te komen voor problemen in de grensgebieden die nog steeds te talrijk zijn en in mijn streek door werknemers en alle grensbewoners als negatief worden ervaren.
Tot slot wil ik, hoewel ik net als de rapporteur met de verwezenlijking van de grote markt en de eenheidsmunt instem, de nadruk leggen op de mijns inziens dringende aanvulling daarop, te weten een politiek Europa met solide instellingen ten dienste van een sociaal Europa, een Europa dat vastberaden en vol inzet strijdt tegen werkloosheid, tegen laksheid en speculatieve bedrijfsverplaatsingen en voor duurzame groei en solidariteit van de openbare diensten.
Zonder deze dringend noodzakelijke aanvullingen zal ons Europa noch de werkloosheid, noch de grote onzekerheid die onze medeburgers voelen kunnen overwinnen. Integendeel, en dat weet u, mijnheer de rapporteur.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de commissaris gelukwensen met het getoonde initiatief en collega von Wogau met zijn verslag. Nu alles wel zo'n beetje gezegd is zou ik vijf korte vragen willen stellen.
De eerste vraag luidt als volgt: in tegenstelling tot wat er met de Europese Akte is gebeurd (de interne markt van 1992), is er thans geen sprake van kwantificering - er zijn geen kwantitatieve doelstellingen vastgelegd. Nu wil ik de commissaris vragen of er geen verslag-Cecchini dient te komen, aangezien het altijd motiverend werkt als er kwantitatieve doelstellingen zijn vastgelegd.
De tweede vraag: zou er geen propaganda moeten worden gemaakt op de wijze waarop dat de vorige keer is geschied? Ik denk namelijk dat het succes van de Europese Akte en de interne markt van 1992 te danken is aan de motivatie die voor deze zaken was gewekt. Is het niet mogelijk ditmaal een vergelijkbare campagne te voeren?
Ten derde zou ik willen vragen of er voor de begeleidende maatregelen voor de eenheidsmunt niet één alomvattende doelstelling geldt? Zal er in dit opzicht - en nu keer ik terug tot de reeds genoemde onderwerpen - geen extra inspanning worden gedaan om te komen tot harmonisatie van de belasting op kapitaal en spaargelden? Want ik vrees dat als we een eenheidsmunt hebben elk belastingverschil marktverstoringen teweeg zal brengen die het te bereiken doel in gevaar kunnen brengen.
In de vierde plaats spreekt collega von Wogau - en dan bevinden we ons nog steeds op fiscaal gebied - over de noodzaak een einde te maken aan belastingparadijzen. Daar ben ik het volledig mee eens: als we binnen de Europese Unie belastingparadijzen hebben is verstoring van de mededinging onvermijdelijk. En daarom zou ik aan de Commissie willen vragen of er plannen bestaan om een einde te maken aan belastingparadijzen en zo ja, wat die plannen behelzen?
Tot slot de belasting op energie. Ik erken dat die voordelen kan hebben, maar ik vestig wel de aandacht op het feit dat het een regressieve belasting is, die de armen zwaarder belast dan de rijken en het transportwezen tot slachtoffer maakt. Ik vraag mij af of dat laatste niet schadelijk is voor de binnenmarkt, aangezien het transport een fundamentele factor is voor de onderlinge toenadering van de verschillende gebieden binnen Europa. Hoe kan men de belasting op energiebronnen, een belasting die voor het transportwezen zo'n zware last vertegenwoordigt, verenigen met de noodzaak om via de infrastructuur en alle andere mogelijke middelen de afstanden die ons scheiden te verkleinen?

Monti
Mijnheer de Voorzitter, er is vanavond op gewezen dat de interne markt een nieuw elan vereist. Dames en heren, ik kan u verzekeren, en velen onder u beseffen dit reeds, dat dit nieuwe elan aanwezig is. Bewijs hiervan is het actieprogramma, een concreet instrument dat, in afwijking van het plan Cecchini, niet op kwantitatieve doelstellingen over de uiteindelijke resultaten is gericht, maar, pragmatischer en scherper omlijnd, op doelstellingen in termijnen voor de invoering van instrumenten om de interne markt daadwerkelijk te verwezenlijken - dit is de concrete inspiratie van het actieplan. Een interne markt die, zoals iedereen benadrukt, een belangrijke voorwaarde is voor groei, werkgelegenheid en de goede werking van de economische en monetaire unie. Het doet mij deugd te kunnen vaststellen dat de rapporteur, de heer von Wogau, die ik van harte gelukwens, het actieprogramma beschouwt als een belangrijke stap naar de door hem gekoesterde Heimatmarkt, die ook mij dierbaar is en waarvoor wij ons allen inzetten.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de gelegenheid van deze dialoog over het verslag-von Wogau ook willen aangrijpen om in het kort de tot nu toe geboekte vooruitgang te schetsen, waarvan de Commissie de volgende maand ook aan de Europese Raad verslag zal uitbrengen. U weet dat het actieprogramma vier strategische doelstellingen behelst: de eerste is de daadwerkelijke toepassing van de communautaire normen. Welnu, het doet mij genoegen u te kunnen meedelen dat het actieprogramma blijkt te werken: het voorzag immers in enkele termijnen, zoals bijvoorbeeld dat op 1 oktober de lidstaten - dit is een voorbeeld van een concrete doelstelling - ons uiterste termijnen moesten overhandigen betreffende de omzetting van de richtlijnen die nog niet waren omgezet, alsook een concrete indicatie van de coördinatie- en contactcentra, dingen die duister lijken, maar essentieel zijn om de interne markt te laten werken. Welnu, het merendeel van de lidstaten heeft ons deze uiterste termijnen voor de omzetting gegeven en bijna iedereen heeft ons een lijst verstrekt met de zojuist genoemde coördinatie- en contactcentra.
Enkelen onder u - de heren Watson en Harrison - hebben gezegd dat de lidstaten steeds zichtbaarder moeten worden aangespoord om de aangegane verplichtingen volledig na te komen. Dit is ook de bedoeling van het "internal market scoreboard" , dat vandaag voor de eerste keer wordt gepubliceerd: een instrument uit het actieprogramma waarvoor uw verslag tot mijn voldoening zijn steun uitspreekt; een actief instrument dat vanaf vandaag bestaat en dat tweemaal per jaar zal worden gepubliceerd. Ik kan u echter verzekeren dat niet iedereen er gelukkig mee zal zijn omdat hier per lidstaat niet alleen het percentage van de omzetting bekendgemaakt wordt, maar bijvoorbeeld ook wat de gemiddelde vertraging is, uitgedrukt in maanden, van de omzetting van de richtlijnen, wat de gemiddelde vertraging is bij de beantwoording van de aanmaningen of de met redenen omklede aanzeggingen van de Commissie, enzovoort. Het is dus echt een heel concrete beoordeling die - daar ben ik van overtuigd - haar uitwerking zeker niet zal missen. Daarnaast is er de statistiek, van land tot land, van de open inbreukprocedures. Iemand heeft dit instrument - ietwat overdreven naar mijn mening - het "scareboard" genoemd, maar ik meen dat het tot op zekere hoogte zinvol is.
Aangezien we in concrete zin ambitieus willen zijn, en niet voor wat betreft het aantal doelstellingen, hebben we gisteren nog een ander aspect van de interne markt in de praktijk gebracht: gisteren heeft de Commissie namelijk een voorstel voor een verordening aangenomen op basis van artikel 235 van het Verdrag, dat, indien goedgekeurd door de Raad - en ik hoop dat het Parlement zijn steun niet wil onthouden - de Commissie een doeltreffend en geschikt instrument verschaft gezien de ernstige belemmeringen voor het vrije verkeer van goederen. Er zal een mechanisme worden toegepast dat lijkt op het mechanisme dat geldt voor overheidssteun, dat wil zeggen een besluit dat de Commissie in staat stelt binnen enkele dagen aan de lidstaten een uitvoerend besluit te richten, in geval van acties of het uitblijven daarvan waaruit belemmeringen voortvloeien voor het vrije verkeer. Dit besluit krijgt een uitvoerend karakter, en vormt de basis voor benadeelden om bij de nationale rechtbanken hun recht op schadevergoeding door de verantwoordelijke lidstaat erkend te krijgen.
Mijnheer de Voorzitter, ik zal veel korter stilstaan bij de tweede en verdere strategische doelstellingen. De tweede doelstelling betreft het opheffen van de belangrijkste verschillen en wat dit betreft hebben enkele geachte afgevaardigden - de heren Langen, Metten en anderen - het thema belastingen onderstreept. Iemand heeft verwezen naar het Witboek-Delors, dat ook voor ons een grote bron van inspiratie blijft. Wat is het verschil? Ook in dit opzicht proberen we ons de concrete instrumenten te verschaffen om het beleid te verwezenlijken. Dat hebben we in maart van dit jaar gedaan met het voorstel voor een richtlijn voor het communautair kader voor energiebelasting; we zijn er deze weken mee bezig aan de hand van het pakket tegen schadelijke fiscale concurrentie. Met dit pakket hopen we voor de eerste maal in de geschiedenis van de Europese eenwording - maar ik weet nog niet of we erin zullen slagen - diverse staten ervoor te interesseren vooruitgang te boeken, en aldus de grootste moeilijkheid die de unanimiteitsregel met zich meebrengt, te overwinnen.
Neemt u van mij aan: het is heel makkelijk doelstellingen te formuleren, maar het is heel moeilijk ze in de praktijk te verwezenlijken, in een politieke context die u bekend is: wij proberen juist die instrumenten te maken die deze doelstellingen kunnen verwezenlijken.
Een belangrijke doelstelling is het communautair BTW-stelsel, waarop enkelen van u hebben gewezen. Voor zover amendement 4 betreft, met betrekking tot de BTW-stelsels, wil ik het belang benadrukken van het verslag van mevrouw Randzio-Plath over dit onderwerp, een verslag dat in mei 1997 is goedgekeurd en dat, naar ik hoop, de Commissie kan beschouwen als het officiële standpunt van het Parlement terzake.
Ik wil onder andere opmerken dat de Rekenkamer gisteren nog nadrukkelijk heeft gesteld dat zolang het BTWstelsel zal gelden dat gebaseerd is op het beginsel van het land van bestemming en niet van het land van oorsprong, er een aanzienlijke kans op fraude blijft bestaan. Uit een onder ondernemingen gehouden enquête die vandaag is gepubliceerd - vandaag is een grote dag voor de interne markt! - blijkt dat de ondernemingen, vooral de kleine en middelgrote, als belangrijkste hindernis op weg naar een goede werking van de interne markt het huidige complexe BTW-stelsel beschouwen.
Ik beëindig het onderwerp belastingen met te zeggen - mijnheer Theonas en mijnheer Castagnède - dat ik ervan overtuigd ben dat we, als we erin slagen om de belastingen in Europa een geschikte mogelijkheid te geven, een voorwaarde kunnen scheppen die absoluut noodzakelijk is voor een Europees sociaal model en een Europees economisch beleid dat niet uitsluitend monetair is.
Met betrekking tot de sectoriële belemmeringen die de integratie in de markt in de weg staan, wil ik kort zeggen dat dankzij de inspanningen van het Luxemburgse voorzitterschap bij drie van de vier wetgevende prioriteiten - transparantie voor de diensten in de informatiemaatschappij, rechtsbescherming van de biotechnologische vernieuwingen, liberalisatie van de gasmarkt - redelijke vooruitgang wordt geboekt; voor wat betreft het statuut van de Europese vennootschap, dat enkelen hebben verlangd, heeft de Davignon-groep eventueel een bruikbare weg gewezen om het onderwerp nieuw leven in te blazen.
Ten slotte: een interne markt tot stand brengen ten dienste van alle burgers: dit is, zoals u weet, een onderwerp dat mij na aan het hart ligt, ook al ben ik geen parlementariër, en kwesties als de overdraagbaarheid van aanvullende pensioenen, waarop mevrouw Boogerd-Quaak heeft gewezen, zijn belangrijk. Juist hiervoor heeft de Commissie enkele weken geleden een ontwerprichtlijn opgesteld om de overdraagbaarheid van aanvullende pensioenen mogelijk te maken. Het moet trouwens gezegd dat het enkel zinvol zou zijn om een hoge mobiliteit van het werk te hebben op het moment dat de eenheidsmunt wordt ingevoerd.
De dialoog met de burgers, mijnheer Florio, is natuurlijk per definitie altijd ontoereikend, maar de actie "Burgers van Europa" , Citizens first, uitgevoerd met steun van dit Parlement, is misschien het eerste grote concrete experiment: zoals u weet hebben meer dan een miljoen burgers via telefoon en Internet op dit initiatief gereageerd.
Afsluitend wil ik nog eens wijzen op het feit dat de interne markt zich uitbreidt, en dat wij de markt op de uitbreiding moeten voorbereiden. Mevrouw Peijs, we doen ons best omdat de interne markt het eerste fundament is voor de toenadering van de LMOE tot de Europese Unie en ik moet zeggen dat deze landen aanzienlijke vooruitgang boeken. Mijnheer Alavanos, het is niet zo dat we het onderwerp buitengrenzen van de Unie van vandaag en morgen verwaarlozen: een groot deel van de bijstand die we aan de LMOE verlenen is juist bedoeld voor de versterking van hun douanediensten.
Mijnheer de Voorzitter, dit onderwerp is zeer belangrijk en ligt ons allen na aan het hart. Het is dan ook zeer bemoedigend, zowel voor de Commissie als voor mij persoonlijk, om te horen hoezeer het Europees Parlement ons programma steunt en stimuleert op een gebied waar terecht altijd wel wat te wensen overblijft.

Peijs
Voorzitter, ik had de commissaris nog een vraag gesteld over de gigantische concentraties in de accountantssector. Er was één concentratie die een tegenconcentratie heeft opgeroepen met, ik denk, buitengewoon ernstige gevolgen voor de interne markt en monopolievorming. Ik ben benieuwd naar de mening van de commissaris daarover.

Monti
Mevrouw Peijs, dit bewijst ook dat de interne markt functioneert: deze grote concentraties, dit grote openbare aanbod van overnames op accountants- en verzekeringsgebied zouden er niet zijn als de ondernemingen de voordelen van de interne markt niet zouden inzien. Het is goed dat deze verschijnselen zich voordoen, maar het is ook goed dat ze onderworpen zijn aan de strenge voorschriften voor de controle op de mededinging, voorschriften die het Verdrag, reeds vanaf het Verdrag van Rome, heeft vastgelegd, voorschriften waarover - en ik meen dat iedereen dat weet - de Europese Commissie angstvallig waakt, hetgeen haar belangrijkste taak is.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Voor de bouw bestemde producten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0350/97) van de heer Langen, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het rapport van de Commissie over de tenuitvoerlegging van de richtlijn betreffende voor de bouw bestemde producten (COM(96)0202 - C4-0636/96).

Langen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, de interne markt waar we zo-even over hebben gedebatteerd, behoort sinds 1987 tot de basiselementen van de Europese integratie. Dat betekent dat concurrentie en liberalisatie vóór harmonisatie gaan. Toch blijft op veel gebieden de technische harmonisatie belangrijk. In de bouwsector is hiermee aan de hand van de bouwproductenrichtlijn van 21 december 1988 een begin gemaakt. Door het uiterst brede toepassingsgebied geldt deze richtlijn voor alle producten die voor de permanente inbouw in bouwwerken boven en onder de grond op de markt zijn en verkocht mogen worden.
Daarbij is in tegenstelling tot andere industriesectoren en andere productgroepen de handel in een groot aantal bouwproducten en in verband met bouwprojecten wegens de hoge transportkosten slechts op korte en middellange afstand zinvol en economisch gezien mogelijk. Dat is de belangrijkste reden voor het feit dat bij de harmonisatie van de normen en bij de procedures en de wetgeving voor bouwproducten en bouwprocedures aanmerkelijk minder vooruitgang werd geboekt dan bij producten waarbij technische handelsbarrières het vrije verkeer van goederen belemmerden. De bouwproductenrichtlijn moet de barrières voor het vrije verkeer van bouwproducten slechten, die hun oorzaak vooral vinden in verschillende normen, verschillende toets- en certificatieprocedures en verschillende nationale bouwvoorschriften. In de richtlijn worden belangrijke eisen aan bouwwerken gesteld, niet aan afzonderlijke bouwproducten, en wel wat betreft stabiliteit, brandveiligheid, hygiëne, gebruiksveiligheid, elektrische veiligheid, energiebesparing, alle zaken die in de amendementen van de Groenen nog eens worden vermeld. Dat betekent dat de lidstaten volgens deze richtlijn slechts bouwproducten mogen toelaten als het bouwwerk waarin ze gebruikt worden voldoet aan de wezenlijke eisen van de richtlijn. De harmonisatie in de bouwsector is noodzakelijk omdat zo het vrije verkeer van vrijeberoepsbeoefenaars, van ambachtslieden en bouwondernemers eenvoudiger wordt gemaakt en projecten in andere lidstaten kunnen worden uitgevoerd.
Zoals uit de ervaringen in Europa sinds 1988 is gebleken, is de uitwerking van de normen voor bouwproducten een lang en moeizaam proces. Daarom is het resultaat, de conclusie, vandaag onbevredigend. Zonder geharmoniseerde normen en andere technische specificaties is er echter geen sprake van een vrij verkeer van bouwproducten. We hebben zojuist gedebatteerd over de interne markt. Het concurrentievermogen van de Europese bouwindustrie wordt daardoor aanzienlijk nadelig beïnvloed, te meer omdat de bouwindustrie verreweg de grootste economische sector van de Europese economie is. Met een omzet van bijna 600 miljard ecu per jaar en een bijdrage aan het bruto nationaal product van de Europese Unie van 10 % vinden direct en indirect - direct 13 miljoen en indirect 14 miljoen werknemers - dus in totaal 27 miljoen mensen - hun werk in de bouwsector in Europa. Dat speelt zich allemaal af in kleine en middelgrote bedrijven, in 1, 8 miljoen bedrijven om precies te zijn, waarbij 97 % van de bedrijven minder dan 20 medewerkers telt. De verantwoordelijkheid voor de aarzelende tenuitvoerlegging van de bouwproductenrichtlijn ligt niet in de eerste plaats bij de Commissie, dat wil ik hier duidelijk maken, maar vooral bij de lidstaten die tot nu toe niet voldoende compromisbereid zijn geweest en hun eigen voorschriften per se zelf willen doordrukken. Tot medio 1997, dus 8 jaar na het aannemen van de richtlijn, waren pas voor 17 productfamilies de eisen gedefinieerd en de normalisatie-opdrachten uitgewerkt.
De blokkadepolitiek van de lidstaten in het permanent comité voor de bouw en de ontbrekende bereidheid om nationale voorschriften te toetsen, zijn de belangrijkste oorzaken van deze vertraging, en dat wil ik uitdrukkelijk bekritiseren.
Nu moeten we aan de slag in de drie instellingen die in het verslag worden genoemd. Ten eerste de Commissie zelf, die zich ertoe zou moeten verplichten om zo snel mogelijk, namelijk uiterlijk medio 1998, alle normalisatie-opdrachten te definiëren en af te ronden. De vooruitgang die door de debatten in het Parlement hier in gang werd gezet, tekent zich reeds duidelijk af, mijnheer de commissaris!
Ten tweede: de lidstaten die in de toekomst niet meer mogen vasthouden aan een veelvoud van detailregelingen in de uitvoeringsteksten en die eindelijk elkaars procedures moeten erkennen.
En ten derde: de Europese Commissie voor normalisatie moet haar werk sneller doen. De Commissie heeft zich ertoe verplicht om de praktische uitvoering van de bouwproductenrichtlijn te verbeteren en heeft er daarom van afgezien om op dit moment een wijziging van de richtlijn voor te stellen. Ik sta volledig achter deze houding van de Commissie. Het zal echter wel noodzakelijk zijn om de ontwikkeling niet alleen maar in de gaten te houden, maar actief deel te nemen aan het vormgeven ervan. En daarvoor, mijnheer de commissaris, krijgen we uw actieve steun, dat weet ik zeker.

Murphy
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij dat ik vanavond dit verslag namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten mag verwelkomen. De heer Langen heeft een uitstekend stuk geschreven, en het was mij een genoegen er samen met hem aan te werken.
Wat wij hier eigenlijk willen zeggen tegen iedereen die bij de bouwproductenrichtlijn is betrokken, is dat er iets moet gebeuren. Het gaat hier om een van de belangrijkste bouwstenen van onze interne markt die gewoon niet naar behoren functioneert. Ik zeg niet dat dat de fout van de Commissie is, maar we maken de Commissie hier vanavond wel duidelijk - en morgen bij de stemming opnieuw - dat zij onze instemming heeft om bij de lidstaten op voortgang aan te dringen, want het is gewoon onaanvaardbaar dat deze richtlijn al bijna tien jaar van kracht is en dat er in feite niets is bereikt.
Ik begrijp dat het een zeer lastig probleem is. Na het volgen van de SLIM-procedure, waarbij de bouwproductenrichtlijn een van de proefprojecten voor SLIM was, is het duidelijk dat er problemen zullen optreden, omdat dit een van de gebieden was in het SLIM-project waarop moeilijk vooruitgang te boeken was.
Toch moeten we het proberen. Als voorbeeld noem ik een steenfabriek in mijn district waar ze, u raadt het al, ontzettend veel bakstenen maken, die ze graag vrij op de hele Europese markt zouden willen afzetten. Het is echter niet zo dat ze zich slechts in één stel bureaucratische formaliteiten en één stel normen hoeven te verdiepen, maar ze moeten aan 13, 14, 15 verschillende normenstelsels voldoen om hun producten te kunnen verkopen. Als ze eenmaal zo ver zijn dat ze een product op een nieuwe markt kunnen brengen, blijkt vaak dat de markt verandert en dat er een nieuwe nationale norm wordt ingevoerd. Ik weet wel dat dit niet voor honderd procent relevant is voor datgene waar we het vandaag over hebben, maar ik kan u wel vertellen dat als dat bedrijf de gelegenheid zou hebben om vrij in de hele interne markt te exporteren, het heel wat groter zou kunnen worden en heel wat meer mensen in mijn deel van de industriële West Midlands van werk zou kunnen voorzien, wat onze plaatselijke economie en de betrokken werknemers zeer ten goede zou komen. We hebben dus wel echt een reden om iets te doen.
Ik ben het volledig met de heer Langen eens dat de Commissie moet opschieten met het afronden van de normaliseringsopdrachten. Dat zou een belangrijke stimulans vormen voor vooruitgang op dat gebied.
Nogmaals, dit is een verslag waar het hele Parlement achter moet kunnen staan; we moeten de Commissie hier steunen en aanmoedigen om de regeringen van de lidstaten aan te pakken, want uiteindelijk, als het eenmaal zover is, komen we een stuk dichterbij een voltooide interne markt, en dan komt ook de uitvoering van het actieplan waar we het eerder over hadden heel wat dichterbij.

Peijs
Voorzitter, er is een periode van bijna tien jaar verstreken voordat wij nu echt gaan proberen om tot uitvoering te komen van de bouwproductenrichtlijn. Precies een jaar geleden is het SLIM-rapport verschenen. Duidelijk is dat de bouwproductenrichtlijn niet voor niets behandeld werd in dit rapport. Nationale lidstaten waren tot dan toe niet bereid om hun bestaande nationale regelgeving in te leveren. Volgens het beroemde principe: wie de norm heeft, heeft de markt, wilde iedere lidstaat zijn norm tot Europese norm verheffen. Het SLIM-rapport concludeerde dat de richtlijn nog best mee kan, maar dat men nu ernst moest maken met geharmoniseerde Europese normen, want die zijn er niet.
Zoals zo vaak het geval is, zit de vertraging dus niet op Europees niveau maar op nationaal niveau. Door de toegenomen druk is sindsdien enige versnelling opgetreden. Verwacht wordt dat midden 1998 alle opdrachten die zijn gegeven aan het CEN voor de harmonisatie van de veertig productfamilies afgerond zijn. Helaas wil dat niet zeggen dat het bedrijfsleven dan precies weet waar het aan toe is.
Enkele cruciale vragen blijven bijvoorbeeld onbeantwoord. Bijvoorbeeld: wordt CE-markering in alle lidstaten van de Europese Unie verplicht? Landen als het Verenigd Koninkrijk en Portugal denken dat zij zich een opt-out kunnen veroorloven. Op welke manier denkt de commissaris op dit punt de eenheid van de markt te handhaven?
Een tweede cruciale en terechte vraag van het bedrijfsleven is: wat gaan wij nu eigenlijk harmoniseren? Dat testmethoden geharmoniseerd moeten worden, is duidelijk. Maar wat is daar precies de waarde van? Zal het ook verplicht zijn testresultaten van een erkend Nederlands testbureau ook in Duitsland te accepteren. Wij weten allemaal dat dat nu een grote moeilijkheid en een grote hindernis in de interne markt is. Harmonisatie van grenswaarden zal door de regionale verschillen slechts ten dele mogelijk zijn. Please think of the difference in the climate between Lapland and Sicily .
Volgens mij is het doel van de harmonisering dat de interne markt ook gerealiseerd wordt voor bouwproducten. Dat betekent dat nationale testinstituten en nationale eisen en nationale testmethoden geen monopolie meer mogen hebben bij het vaststellen of een product voldoet. Dat zal best even pijn doen in de lidstaten, maar, mijnheer de commissaris, zeg dat nu eens duidelijk in de lidstaten. De bouw heeft recht op duidelijkheid én eenvoud na al die jaren.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie De Groenen wil onderstrepen dat bouwproducten een zeer grote invloed op het milieu hebben en dat we daarom een groot aantal amendementen hebben ingediend. Naar onze mening is voor alle nieuwe materialen een gedegen risicobeoordeling noodzakelijk.
We hebben de laatste tijd kennis genomen van schandalen met betrekking tot relatief nieuwe materialen. De totale uitwerking van deze materialen kan catastrofaal zijn. Ik neem nu even een voorbeeld uit deze vergaderzaal. Een ingenieur heeft mij eens gezegd dat zich achter dat mooie houten plafond steenwol bevindt. Er zijn steeds meer aanwijzingen dat dit eigenlijk een zeer ongezond materiaal is. Zodoende zijn Europese standaarden en een gedegen risicobeoordeling noodzakelijk. Zo nodig moeten we producten die schadelijk zijn voor het milieu en de gezondheid kunnen verbieden.
Eén van onze amendementen betreft de noodzaak om de recycling van bouwafval te bevorderen. Bouwafval vormt een zeer groot deel van het totale afval.

Rübig
Ik wil ook meteen nog mijn vraag stellen. Volgens mij is die te belangrijk om achterwege te laten. Als we het hebben over normalisatie moeten we er principieel over nadenken naar welke herziening van het normalisatiesysteem we in Europa eigenlijk nog streven. De wereld is jachtiger geworden en als je bedenkt dat EUROCODES in 1989 aan het CEN werd gegeven, dan waren de vorderingen op dit gebied eigenlijk niet om over naar huis te schrijven. Kunnen nieuwe normen niet op vrijwillige basis worden opgesteld: deze vraag moeten we ons allemaal stellen en er over nadenken, welke nieuwe normalisatiemogelijkheden ons hierbij eigenlijk ter beschikking staan. Het is ook dringend noodzakelijk dat er een CE-markering komt, omdat - zoals de heer Langen al geheel terecht stelde - op dit gebied veel kleine en middelgrote bedrijven werkzaam zijn. Als we de grenzen willen overwinnen, als we het systeem van de openbare aanbestedingen willen stimuleren, hebben we deze grondslagen van productkeuring, van kenmerking, van aanschaffingssysteem, van aansprakelijkheid en van verzekering gewoonweg nodig.

Monti
Mijnheer de voorzitter, over dit dossier kan ik betrekkelijk kort zijn, niet omdat het niet de moeite zou zijn om bij dit onderwerp stil te staan, - integendeel, het thema is heel belangrijk voor de voltooiing van de interne markt - maar omdat het verslag van de heer Langen uiterst helder en uitputtend is. Ik wens hem namens de Commissie dan ook geluk, ook omdat de inhoud van het verslag de door de Commissie in deze sector uitgevoerde analyse bevestigt.
Voorheen was de Commissie tot de conclusie gekomen dat de tenuitvoerlegging van deze richtlijn op aanzienlijke problemen stuit. Het verslag versterkt het oordeel van de Commissie voor zover het een analyse bevat - die wij onderschrijven - van de nog uit te voeren werkzaamheden op het gebied van de normalisatie van voor de bouw bestemde producten. De Commissie heeft in het kader van het SLIM-initiatief nauwkeurig de mogelijkheden voor verbetering en vereenvoudiging onderzocht. Ten gevolge van de door alle betrokken partijen verrichte werkzaamheden, door de Commissie in de reeds vermelde SLIM-context, door de lidstaten en normalisatie instituten, verloopt de uitwerking van geharmoniseerde normen goed en worden er voor 1998 tastbare resultaten verwacht. Van verschillende punten, met name onder de aandacht gebracht door mevrouw Peijs, is de Commissie op de hoogte: enkele punten zijn reeds in behandeling genomen, andere zijn opgenomen in het programma van de Commissie.
De dertien amendementen die de Fractie De Groenen heeft ingediend kan men samengevat beschouwen als een poging om het milieubewustzijn op Europees niveau te stimuleren. De geest waaruit deze amendementen voortkomen, is zeker positief, maar enkele punten moeten vanuit kritisch oogpunt worden bekeken: zo wordt in amendement 4 bijvoorbeeld terecht gewezen op de complexiteit van de normalisatieprocedure en wordt benadrukt dat zij gevolgen moet hebben. In het amendement is echter uitsluitend sprake van het milieu. Ook al is dit zeker waar, men gaat voorbij aan het feit dat het normalisatieproces ook voor andere sectoren, afgezien van het milieu, aanzienlijke consequenties zal hebben: voor het sociaal en economisch beleid, voor de veiligheid en de mededinging. Daarom kan de Commissie de suggestie die in dit amendement is vervat, enkel aanvaarden als ook rekening wordt gehouden met de eventuele gevolgen op alle terreinen.
Met betrekking tot de amendementen 7 en 9 wil ik de aandacht vestigen op het gegeven dat de Commissie reeds een actief beleid voert voor de financiering van consumenten- en milieuverenigingen, zodat zij kunnen deelnemen aan normalisatiewerkzaamheden. Deze amendementen lijken ons dan ook niet relevant in deze context, nog afgezien van het feit dat zij niet rechtstreeks de bouwproductenrichtlijn betreffen, waarover het verslag van de heer Langen gaat.
Ter afsluiting van mijn bijdrage, mijnheer de Voorzitter, kan ik zeggen dat de Commissie kan instemmen met de suggesties die zijn vervat in de amendementen 1, 2, 12 en 13.

Rübig
Mijnheer de commissaris, ik wil slechts de vraag herhalen: wordt er gedacht aan een reorganisatie van het normalisatiewezen in Europa?

Monti
Mijnheer Rübig, kunt u uw vraag iets nader toelichten?

Rübig
We hebben bij de interne markt - en dat waren nog de woorden van de heer Von Wogau - de problemen gezien dat de normalisatie in Europa eigenlijk niet meer van deze tijd is. De termijnen zijn te lang, we moeten er gewoonweg op letten dat onze normalisatiesystemen marktgerichter en met kortere termijnen werken. De nationale systemen bieden teveel weerstand. We hebben op Europees niveau een nieuwe coördinatie en een nieuwe organisatievorm nodig. Mijn vraag luidt of er in de Commissie aan wordt gedacht om op dit gebied stappen te gaan nemen in de richting van een hervorming.

Monti
Mijnheer Rübig; dit thema is niet aan de orde gekomen in het door u geschetste perspectief. Het lijkt me een belangrijke zaak en een goed idee: ik zal deze overweging zeker onder de aandacht brengen van de bevoegd commissaris, de heer Bangemann.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming over dit verslag vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Stelsels van indirecte belastingen
(Fiscalis-programma)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0344/97) van de heer Secchi, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van een actieprogramma ter verbetering van de stelsels van indirecte belastingen van de interne markt (Fiscalis-programma) (COM)(97)0175 - C4-0222/97-97/0128 (COD)).

Secchi
Mijnheer de Voorzitter, bij het noemen van de titel van dit verslag heeft u reeds gedeeltelijk de inhoud, of beter gezegd, de doelstellingen van het FISCALIS-programma aangeduid. De inhoud betreft vooral opleidingsactiviteiten, uitwisseling van ervaringen, actualisering van voorlichtingsmateriaal om in het kader van indirecte belastingen, en dus met name van de BTW en de accijnzen, te komen tot betere kennis, meer compatibiliteit en een gemeenschappelijke weg naar harmonisatie, door de nationale fiscale overheden beter op elkaar af te stemmen.
Het streven is natuurlijk via deze kennis de diverse stelsels beter te laten functioneren en beter naast elkaar te laten bestaan en dus zorgen dat de markt op bevredigender wijze werkt en dat de belastingstelsels een evenwichtiger en bevredigender resultaat voor de landen opleveren, dat wil zeggen door een bijdrage te leveren aan de fraudebestrijding en de belastingontduiking. In het voorgaande debat hebben we gehoord hoe bijvoorbeeld het huidige BTW-stelsel vanuit dit oogpunt één van de zorgwekkendste aspecten is.
Het feit dat men deze doelstellingen kiest, heeft ook zeer belangrijke gevolgen vanuit het oogpunt van werkgelegenheid. Het is reeds opgemerkt dat morgen in Luxemburg de buitengewone Top over werkgelegenheid begint: de opbrengst uit andere bronnen kunnen verbeteren, zal het ceteris paribus mogelijk maken de belastingdruk op arbeid te verlagen en dus, vanuit dit opzicht, de werkgelegenheid te stimuleren.
Het doel van het FISCALIS-programma - de commissie economische zaken heeft gewezen op enige analogie met bijvoorbeeld het voorafgaande programma "Douane 2000" - is beter gebruik te maken van reeds bestaande acties en nieuwe acties te introduceren om de doelstellingen te bereiken die in mijn inleiding in het kort heb vermeld. De commissie economische zaken en de Begrotingscommissie, die advies heeft uitgebracht, hebben bijzondere waardering voor het voorstel van de Commissie en hebben, vooral de commissie economische zaken, gemeend in samenwerking met de Commissie een aantal verbeteringen of amendementen aan te brengen in de tekst die ons ter beoordeling is voorgelegd, amendementen die ik in het kort bij de collega's onder de aandacht wil brengen. Er is bijvoorbeeld de mogelijkheid voorzien om deskundige academici, maar ook adviseurs en vertegenwoordigers van de belastingplichtigen, met name van de kleine en middelgrote ondernemingen, samen te brengen in de werkgroepen die FISCALIS zal introduceren.
De werkgroepen zijn, ook vanuit technisch opzicht, beter gedefinieerd; het probleem van de talenkennis die de deelnemers zeker moeten hebben, is aan de orde gekomen; het begrip uitwisseling en stage is beter omschreven; in het bijzonder zijn enkele suggesties gedaan die in zekere zin de reikwijdte van het programma verbreden, en volgens ons in positieve zin. Men heeft bijvoorbeeld gesuggereerd dat ook de Europese Commissie de ervaring van de deelnemers aan deze opleidings- en uitwisselingsactiviteiten kan gebruiken en hieruit lering kan trekken om naderhand haar eigen programma te verbeteren ten gunste van steeds nauwere vormen van coördinatie in het licht van de harmonisatie van de belastingstelsels.
Tevens is geopperd de vorming van een network te steunen, een permanent netwerk tussen de desbetreffende nationale opleidingsinstituten zodat, dankzij de gewoonte om ervaringen uit te wisselen en gezamenlijk activiteiten te ontwikkelen, deze instituten elkaar steeds beter leren kennen en beter te werk kunnen gaan op een markt die zich, zoals eerder is opgemerkt bij de bespreking van het verslag von Wogau, steeds meer tot een echte interne markt voor de Unie ontwikkelt.
Het programma zou op 1 januari 1998 in werking moeten treden. Gezien de zeer korte termijnen heeft de commissie economische zaken en haar rapporteur reeds informeel contact opgenomen met de Europese Commissie en met vertegenwoordigers van de Raad om te zien of er wederzijdse instemming heerst over de voorgestelde amendementen.
Van onze zijde hebben we geprobeerd ons zoveel mogelijk in te zetten; we hopen dat dit niet alleen het geval zal zijn bij de Commissie, die hier aanwezig is, maar ook bij de Raad. De economische commissie heeft vijftien amendementen goedgekeurd, min of meer van het type dat ik in mijn toelichting heb genoemd. Voorts zal ik morgen, tijdens de stemming, drie mondelinge amendementen voorstellen die overeengekomen zijn met de Begrotingscommissie: het eerste betreft de verduidelijking op formeel niveau van bijvoorbeeld de regels die gevolgd moeten worden in geval van inschakeling van onderaannemers; het tweede betreft het feit dat, als de LMOE of Cyprus toetreden, de beschikbare middelen dientengevolge moeten worden verhoogd; ten slotte wijst het laatste amendement op de omstandigheid dat wij ons, aangezien het om een vijfjarig programma gaat, tussen de huidige financiële termijn bevinden, die in 1999 verstrijkt, en de volgende, een zaak waarvan wij nota nemen.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat de verlenging van het FISCALIS-programma en vooral de door collega Secchi ingediende amendementen onze steun verdienen.
Wat die amendementen betreft: ik vestig de aandacht op die amendementen die de uitbreiding van het aantal actieve en passieve deelnemers in de uit te voeren acties beogen. Daarom dienen we amendement 5 op artikel 2, sub d, toe te juichen. Volgens dat amendement wordt de "uitwisseling" niet meer toevertrouwd aan een "andere overheidsdienst" , maar kan deze nu ook plaatsvinden bij "een opleidingsinstituut van een andere lidstaat" . Ook amendement 10 (op artikel 5, lid 2) is positief: volgens dat amendement kunnen behalve ambtenaren ook "andere deskundigen op dit gebied, zoals academici, belastingplichtigen of hun vertegenwoordigers en adviseurs" , deelnemen aan studiebijeenkomsten.
De efficiëntie van de acties wordt ook verhoogd als de bestaande middelen beter worden gebruikt, zoals voorgesteld wordt in amendement 12 op artikel 6. Een "gemeenschappelijke kernopleiding voor ambtenaren" is niet voldoende; er moet een "netwerk voor samenwerking" worden opgezet van "organisaties, universiteiten of opleidingsinstituten en docenten op het gebied van de indirecte belastingen" . Er bestaat geen enkel concreet amendement, maar ik heb met betrekking tot het in amendement 3 op de tiende overweging gesuggereerde enige reserves. Het gaat hier om het opzetten van een "communautair opleidingsinstituut voor ambtenaren die op het gebied van de indirecte belastingen werkzaam zijn" . Ik ben bang dat een enkele instelling van dit soort de mogelijkheden voor de op nationaal niveau wenselijke samenwerking beperkt.
Binnen het voorgestelde kader dienen we de uitwisseling van ideeën die in de nieuwe overweging 9 wordt genoemd (amendement 2) toe te juichen. Dat zou kunnen leiden tot een verbetering van de bestaande juridische instrumenten en een uitbreiding van de voor uitwisseling in aanmerking komende informatie die volgens overweging 7 beperkt is tot de BTW (amendement 1).
Het opleiden van een groot aantal verschillende economische agenten is vooral belangrijk als de BTW in het land van oorsprong geheven gaat worden. Dan zal de inmenging van vertegenwoordigers van de overheid afnemen, de betrokkenheid van de burgers zal toenemen en die burgers zullen ook in belangrijker mate verantwoordelijk worden.
Het gaat hier over een gezonde ontwikkeling van het hedendaagse belastingrecht, die voor de overige belastingvormen gevolgen zal hebben.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, ik heb in een eerder debat al misbruik gemaakt van uw welwillendheid ten aanzien van mijn spreektijd. Ik zal het nu kort houden.
Dit is een uitstekend verslag. De liberale fractie ondersteunt het, en globaal gezien ondersteunen we ook de amendementen van de Begrotingscommissie. Ik zou met name willen ingaan op de door de heer Secchi ingediende amendementen 2, 3 en 10. We weten dat de Zesde Richtlijn weliswaar slechts een stel regels kent, maar dat er in praktijk tal van verschillen bestaan binnen de Europese Unie. We weten dat, wil het voorgestelde oorsprongsysteem werkbaar zijn, er veel nauwere samenwerking en afstemming tussen de autoriteiten van de lidstaten nodig is.
Wij zijn verheugd over de voorstellen van de Commissie. We vrezen dat het tijdschema erg optimistisch is en dat er voor de volledige tenuitvoerlegging van het werkprogramma misschien meer tijd nodig is. Maar we weten zeker dat de naderende substantiële veranderingen van het uiteindelijke systeem niet ten koste mogen gaan van de noodzakelijke hervormingen van het bestaande overgangsstelsel, die vervolgens in het nieuwe definitieve stelsel zouden kunnen worden doorgevoerd.
De manier waarop de Zesde Richtlijn door de lidstaten wordt geïnterpreteerd, vaak ten bate van hun eigen schatkist, is niet minder dan schandalig. Dat geldt in ieder geval voor het Verenigd Koninkrijk. Ik heb een boekje gepubliceerd met de titel "Billion pound bungling: how the taxman stings British business and consumers" , oftewel "hoe de fiscus het Britse bedrijfsleven en de consument flest" . Daarin laat ik zien hoe bij huurkoopovereenkomsten, consumentenkredieten, de BTW op huisvesting en gezondheidszorg, en de problemen met de gedifferentieerde BTW-registratiedrempels voor sommige kleine bedrijven, men stellen kan dat "Brittannia waives the rules" .
In dat pamflet dring ik aan op een forum voor indirecte belastingen. Die oproep wordt vanavond in het verslag van de heer Secchi herhaald, en werd ook herhaald in het verslag van mevrouw Randzio-Plath waar de commissaris eerder al naar verwees. De Commissie moet praktijkdeskundigen en gespecialiseerde academici in de arm nemen om de huidige problemen te helpen oplossen, onafhankelijk van de overgang naar een nieuw systeem.
Toen ik rapporteur was namens de commissie economische zaken hebben we gezorgd dat hiervoor middelen werden vrijgemaakt in de begroting van de Europese Unie voor volgend jaar, en ik hoop dat de Commissie onze signalen ter harte zal nemen.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, het FISCALIS-programma en het verslag van collega Secchi hebben mijn instemming. De lidstaten en de Unie hebben belang bij een goed georganiseerde uitwisseling van informatie ten behoeve van fraudebestrijding. De mogelijkheid voor deelname van de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa is een positief punt. Daarbij moet de nadruk liggen op de landen die serieuze toetredingskandidaten zijn zoals Polen, Hongarije en Tsjechië.
Een punt van kritiek is de onduidelijke relatie tussen betalen en genieten. De Commissie financiert het leeuwendeel van de kosten voor dit programma. Ze heeft er ook belang bij, dat is duidelijk. Het zijn echter de lidstaten die het overgrote deel van de indirecte belastingen en accijnzen innen. Mijn vraag is of de lasten en lusten wel evenredig verdeeld zijn? Kan commissaris Monti daar iets meer over zeggen?
Meer dan de helft van het begrote bedrag voor dit programma wordt uitgetrokken voor communicatie en informatieuitwisselingssystemen. Met studiebijeenkomsten, uitwisseling van ambtenaren, gidsen en handboeken worden ambtenaren aangespoord deze systemen ook te gebruiken. De effectiviteit van deze inspanningen is echter moeilijk te meten. Kan de commissaris toezeggen dat aan dit aspect in het evaluatieverslag expliciet aandacht wordt besteed en inzichtelijk gemaakt welke resultaten zijn behaald?
Het programma is sterk gericht op het nieuwe BTW-stelsel. Hoewel ik niet ontken dat het verstandig is daarop zo goed mogelijk voorbereid te zijn, merk ik op dat het definitieve stelsel nog lang op zich zal laten wachten. De lidstaten zijn sterk verdeeld over de wijze van clearing . Bovendien vergt de omschakeling naar het oorsprongsbeginsel een behoorlijke inspanning van ondernemingen die nu net gewend zijn aan het overgangsstelsel. Dat lijkt in strijd met de doelstelling dat dit programma moet leiden tot lastenverlichting. Het lijkt mij beter het programma voorlopig te richten op verbetering van het huidige overgangssysteem. Ik hoor daar graag de mening van de commissaris over.

Rübig
Efficiëntie door opleiding, zo luidt het motto met betrekking tot het belastingsysteem in de interne markt. Als de interne markt moet functioneren, hebben we gekwalificeerde ambtenaren nodig die ook de juiste informatie verstrekken. Het gaat erom een bindende kracht en uiteindelijk ook een zekere aansprakelijkheid voor informatie te bereiken. We weten dat er bijvoorbeeld door verschillende gevallen van dubbele belastingheffing enorme problemen ontstaan in de Europese Unie. Hierbij zou een goede opleiding van de ambtenaren een belangrijke basis kunnen vormen voor het feilloos functioneren van de interne markt. Ook voldoende vakkennis van de ambtenaren op het gebied van het belastingsysteem is uiteindelijk een basis voor de belastingharmonisatie. Met name de verbetering van de talenkennis en ook de opleidingsprogramma's die er op dit gebied zijn, zoals MATTHEUS, zijn uitermate belangrijk om in de toekomst een efficiënte belastingadministratie te hebben.
Ik ben van mening dat we er ons in de toekomst op moeten richten dat de mensen die op dit gebied werken, ook adviserend bezig zijn en de bedrijven niet alleen als slachtoffer beschouwen, maar als basis voor het bestaan van ons systeem.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik mijn grote waardering uitspreken voor het werk dat het Parlement heeft verricht voor het FISCALIS-programma en in het bijzonder voor de inzet van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en haar rapporteur, de heer Secchi. Ik ben van mening dat de amendementen van het Parlement, inclusief de mondeling toegelichte amendementen over begrotingskwesties de kwaliteit van het programma in aanzienlijke mate doen toenemen; ik heb dan ook het genoegen u mede te delen dat de Commissie alle amendementen kan aanvaarden, op een kleine uitzondering na, namelijk amendement 12, en met name de woorden "in het kader van het in artikel 11 bedoelde comité" .
Ik wil deze gelegenheid aangrijpen om u en de vertegenwoordigers van de Raad te wijzen op het belang van het FISCALIS-programma voor de interne markt. De reguliere werking van de BTW- en accijnsstelsels hangt op steeds uitgesprokener wijze af van een intensieve samenwerking tussen de nationale fiscale overheden. Laatstgenoemde stuiten op steeds grotere problemen indien zij individueel de uitdagingen aangaan die gepaard gaan met de complexe zaken van multinationals en met de ingewikkelde internationale fraude die door de grote georganiseerde misdaad wordt gepleegd. De noodzaak van een diepgaande en grondige samenwerking tussen de belastingambtenaren om deze uitdagingen het hoofd te bieden, vereist algemene overeenstemming. Maar deze samenwerking kan niet worden opgelegd met een Diktat. De samenwerking moet voortvloeien uit het scheppen van een vertrouwensrelatie tussen de nationale overheden, waarbij de ambtenaren de juiste instelling moet worden bijgebracht en hun betere middelen ter beschikking moeten worden gesteld.
FISCALIS vormt de communautaire bijdrage aan deze veeleisende maar onontbeerlijke verplichting. Zij voorziet hierin op drie manieren: op de eerste plaats zijn er de uitwisselingen, de studiebijeenkomsten en de multilaterale controles die de nationale ambtenaren in de gelegenheid zullen stellen zij aan zij te werk te gaan en elkaars werkmethoden te bestuderen. Deze wederzijdse gedachtewisseling is fundamenteel voor het scheppen van het vertrouwen, waarover ik reeds gesproken heb. Op de tweede plaats: de computersystemen als technisch instrument voor de samenwerking. Ten slotte de gecoördineerde opleidingsacties van de lidstaten, noodzakelijk om nationale ambtenaren de juiste instelling voor de samenwerking bij te brengen.
Welnu, de Commissie dient al het mogelijke te doen om te zorgen dat de Raad de amendementen van het Parlement ten volle in overweging neemt om te komen tot een gemeenschappelijk standpunt. Aangezien alom ingezien wordt dat snelle goedkeuring van het FISCALIS-programma van belang is, hoop ik dat de Raad tot een gemeenschappelijk standpunt komt dat voor het Parlement aanvaardbaar is.
Ik dank allen die hun steun aan het programma hebben betuigd, op de eerste plaats de heer Secchi, en ik wil daar slechts aan toevoegen, mijnheer Blokland, dat voor wat betreft de door u genoemde punten, de evaluatie van de doeltreffendheid van het programma de maximale aandacht zal krijgen en dat de cofinanciering tussen de Gemeenschap en de lidstaten vast verankerd is in het FISCALIS-programma. Afgezien van de communicatie en het systeem voor gegevensuitwisseling, waar de scheidslijn heel duidelijk is, vormt de cofinanciering een breed uitgangspunt van het FISCALIS-programma; vanuit dit gezichtspunt meen ik dan ook dat we u kunnen geruststellen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Verwerking van persoonsgegevens in de
telecommunicatiesector
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0361/97) van de heer Medina Ortega, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector, met name in het kader van het digitale netwerk voor geïntegreerde diensten (ISDN) en van digitale mobiele netwerken (C4-0571/97-00/0288(COD)).

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, naar ik hoop, zal althans de Voorzitter mij kunnen volgen omdat hij als eminent jurist en als lid van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger vertrouwd is met het onderhavige onderwerp.
Mij doet deze richtlijn denken aan "De metamorfosen" - niet zozeer aan "De metamorfosen" van Kafka maar eerder aan "De metamorfosen" , het wat luchtiger werk van de Latijnse dichter Ovidius -, omdat de naam die zij aanvankelijk had in een andere veranderde, zoals ook haar uiteindelijke inhoud niet dezelfde is die zij in den beginne had.
Het begin van deze richtlijn ligt zeven jaar terug, wat in de geschiedenis der volkeren misschien niet lang is maar voor een wetgevingsproces wel. Het lijkt echter alsof er al 20 jaar verstreken zijn sinds de Commissie voor de eerste keer het voorstel voor een richtlijn aan ons voorlegde. In die tijd had ze een andere naam, namelijk: voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector, in het bijzonder met het oog op het digitale netwerk voor geïntegreerde diensten (ISDN) en de digitale mobiele netwerken.
Het heeft me moeite gekost uit te leggen waar ik mee bezig was omdat niemand precies wist waar het om ging. Volgens mij wist de Commissie het evenmin: het had er werkelijk de schijn van dat we een nieuw gebied met een magische uitstraling betraden.
Naderhand is er gaandeweg meer duidelijkheid ontstaan en tenslotte heeft de Raad - volgens mij zeer terecht - ingestemd met een voorstel tot wijziging van de naam, die werd vereenvoudigd door de formulering: " de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector" . Volgens mij was die hele benaming van mobiele digitale netwerken en het digitale netwerk voor geïntegreerde televisie enzovoorts een soort magische formule die in werkelijkheid niets aan de inhoud van de richtlijn toevoegde. Als gevolg daarvan hebben we nu een naam die dan wel eenvoudiger is maar die de publieke opinie nog steeds weinig zegt.
De richtlijn werd voorgesteld als een soort aanvulling op de richtlijn inzake de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in verband met de verwerking van persoonsgegevens, een richtlijn die een gunstig lot beschoren was in die zin dat de Raad en het Parlement het met elkaar eens werden zonder dat bemiddeling nodig was.
Een feit is dat de richtlijn die in het jaar 1990 door de Commissie werd voorgesteld ontzaglijk verschilde van de richtlijn die zes jaar later opnieuw door de Raad en door de Commissie aan het Parlement werd voorgelegd, en dat verschil was zodanig dat ik in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger zelfs de mogelijkheid overwogen heb om een nieuwe raadpleging te verzoeken. Daarna hebben de Commissie en de Raad ons uitgelegd dat de verschillen uiteindelijk niet zo belangrijk waren, dat ze de richtlijn hadden afgestemd op de richtlijn betreffende bescherming van gegevens, dat ze een aantal recente ontwikkelingen in de richtlijn hadden opgenomen, en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, het Parlement dus, ging hiermee akkoord om de procedure niet nog meer vertraging te laten oplopen.
Volgens mij is er toen in een nieuwe procedure eindelijk schot in gekomen. Het Parlement heeft een aantal onderwerpen met name onderstreept. Vanuit het oogpunt van de beginselen vind ik de subsidiariteit het belangrijkst. Subsidiariteit is een van die woorden waar de mensen hun mond vol van hebben zonder te weten wat het eigenlijk inhoudt. En het lijkt me volslagen waanzin om op telecommunicatiegebied te spreken over subsidiariteit want als er één terrein is waarop, haast per definitie, geen sprake kan zijn subsidiariteit, dan is het wel het gebied van de telecommunicatie. De Raad heeft de betreffende amendementen van het Parlement aanvaard zodat de term subsidiariteit op het ogenblik niet in de richtlijn voorkomt. Overigens was het Parlement bereid samen met de Raad te erkennen dat het niet de taak van een richtlijn is een gedetailleerde regelgeving voor te stellen, want daarvoor zou een verordening het aangewezen instrument zijn.
Op die manier is er mijns inziens een goed evenwicht bereikt. Enerzijds verdwijnt de subsidiariteit, dat wil zeggen op dit gebied. Er bestaat een communautaire regelgeving, terwijl het Parlement en de Raad de wetgeving op nationaal niveau aan de nationale stelsels overlaten; dit overeenkomstig de aard van de onderhavige richtlijn die bindend is ten aanzien van de doelstelling maar die de staten vrijlaat wat betreft de methoden om die te verwezenlijken, hetgeen iets geheel anders is dan subsidiariteit.
Vervolgens wordt op een aantal secundaire vraagstukken ingegaan die ook in technisch opzicht van belang zijn en economische gevolgen hebben, zoals erkenning van de mogelijkheid berichten van commerciële aard te registeren met als doel transacties vast te leggen, om aan te geven dat ze daadwerkelijk gesloten zijn. Voorts was er nog een kwestie die uiteindelijk veel haken en ogen bleek te hebben, namelijk erkenning van de mogelijkheid het weglaten van persoonsgegevens uit bepaalde gidsen bij cliënten in rekening te brengen. Dit lijkt in strijd met de normale gang van zaken, want in feite zouden cliënten moeten betalen om wel in een gids vermeld te staan en zouden zij tevens het recht moeten hebben niet te betalen als ze erin staan. Maar op het hele telecommunicatiegebied doen zich ontwikkelingen voor die blijkbaar zo complex zijn dat beslissingen op dit terrein heel anders kunnen uitvallen dan je in eerste instantie zou bedoelen.
Ik ben kortom van mening dat we goed werk verricht hebben. De Raad en het Parlement hebben beide blijk gegeven van hun bereidheid samen te werken, de Commissie heeft zich ook ingezet en zich coöperatief opgesteld, en op die manier is er na een redelijk lange tijd van beraadslagingen overeenstemming bereikt. Deze nieuwe gemeenschappelijke richtlijn van de Raad en het Parlement is dus een goed voorbeeld van onze samenwerking en van de toepassing van de medebeslissingsprocedure.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik kan de rapporteur alleen maar gelijk geven. Bij de toepassing van nieuwe technologieën mag niet de techniek, maar moet steeds de mens in het middelpunt staan. Zijn individuele rechten en behoeften gaan voor en moeten in elk geval worden beschermd. Zo vanzelfsprekend als deze vaststelling klinkt, zo moeilijk is het vaak om die in de praktijk te brengen. De geschiedenis van de richtlijn over de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector heeft ons dat weer eens duidelijk gemaakt. Het was een lange, moeilijke weg die pas na bemiddeling een goede afloop kreeg.
De richtlijn is een aanvulling op de algemene richtlijn bescherming gegevens ten aanzien van de bescherming van de persoonlijke levenssfeer gelet op de technische mogelijkheden van moderne netwerken voor telecommunicatie. Ze kent de gegevensbescherming bij de telecommunicatie een even belangrijke positie toe als de bescherming van de gezondheid, waarbij het Europees Parlement op veel terreinen van ons leven uiterst strikte maatstaven hanteert. Dit hoge niveau is bij de bescherming van persoonsgegevens en de afgrenzing van de persoonlijke levenssfeer tegenover derden absoluut noodzakelijk.
Aan de andere kant bestaat het risico dat we de individualiteit van afzonderlijke mensen offeren op het altaar van de mogelijkheden van een alleszins noodzakelijke en toe te juichen techniek en weerloos overleveren aan de financiële begerigheid van hen die heersen over de telecommunicatie.
Anders gezegd: we moesten een bescherming van het individu bereiken die aan elk individu zelf de beslissing overlaat, hoe ver het de moderne telecommunicatie toelaat. Staat u mij toe het voorbeeld te noemen van de directe verkoop per fax of telefoon. Wie heeft zich nog nooit geërgerd aan het ongevraagde telefoontje van een verzekeringsagent op een onmogelijk tijdstip? Daar komt door het in werking treden van de richtlijn een eind aan. Dan heeft men voor een dergelijk en vergelijkbaar gebruik van de telecommunicatietechniek de toestemming van de betrokkenen nodig. Ik sta achter het resultaat van de bemiddeling omdat het is gelukt om bij een hoge mate van bescherming van het individu het tweede belangrijke doel niet uit het oog te verliezen: het vrije verkeer van gegevens moet zijn gewaarborgd.
Staat u mij toe tot slot nog te wijzen op een uiterst curieus voorbeeld van hoe het onbelemmerde verkeer van gegevens in gevaar was gekomen. Er bestond wat betreft wereldwijde informatienetwerken daadwerkelijk het idee om onder het mom van subsidiariteit in de Europese Unie de telecommunicatie van land tot land verschillend te regelen. Daar moet iemand communicatie met commercie hebben verwisseld. Het is ons gelukt om dat te voorkomen en dat is maar goed ook!

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, het is de moeite waard hier vanavond op dit late uur aanwezig te zijn al was het alleen al om met voldoening te kunnen vaststellen dat de richtlijn inzake de verwerking van persoonsgegevens en bescherming van de levenssfeer uiteindelijk - zoals de rapporteur zeer terecht heeft opgemerkt - haar bestemming bereikt heeft. Ze heeft het toch gered, na een reis die als lang en moeilijk te omschrijven is. Van de 13 amendementen die in de tweede lezing behandeld werden, waren er in deze laatste fase van de medebeslissingsprocedure nog 11 over en het bemiddelingscomité heeft over al deze amendementen overeenstemming bereikt zodat uiteindelijk een bevredigende gemeenschappelijke tekst uit de bus is gekomen.
De Fractie van de Europese Volkspartij zal dan ook voor deze tekst stemmen. Ik twijfel er niet in het minst aan dat de Plenaire Vergadering de overeengekomen tekst morgen zal ratificeren, daarbij blijk gevend van haar vermogen tot het sluiten van een realistisch compromis zonder af te zien van haar principiële standpunten inzake de bescherming van het recht van de burger op een persoonlijke levenssfeer alsmede de bescherming van de rechtmatige belangen van rechtspersonen in de allesbehalve statische wereld van de nieuwe technologieën en communicatievormen.
Zoals gezegd is vandaag een lange procedure afgesloten. Het is niet meer dan terecht, mijnheer de Voorzitter, commissaris, als ik hier namens mijn fractie en namens mijzelf de aandacht vestig op het buitengewoon adequate ingrijpen van de rapporteur, de heer Medina Ortega, waarvan we voorheen reeds getuige zijn geweest maar dat in deze bijzonder gecompliceerde en gevoelige fase van de bemiddeling zijn belang nog eens extra bewezen heeft.
Zoals de heer Medina Ortega al zei, dateert het eerste voorstel inderdaad uit 1990 maar het heeft 2 jaar geduurd voordat het werd aangenomen. Want op dit grensgebied waarop de snelheid en de technologische veranderingen, met name de invoering van het digitale netwerk voor geïntegreerde diensten, interactieve televisie of video op verzoek tot grote spanningen binnen de samenleving leiden, blijkt duidelijk in hoeverre de samenhang van een daadwerkelijk Europese samenleving afhankelijk is van ons vermogen een oplossing voor dit soort problemen te vinden. Je kunt namelijk best gestalte geven aan een Economische en Monetaire Unie met behulp van bankiers en zakenlui, maar je kunt geen Europese Unie vormen zonder burgers; de burgers mogen dan wel belang hechten aan de Europese munt en het vrije goederenverkeer, maar zij blijken zich toch steeds meer en zelfs buitengewoon veel zorgen te maken over de bescherming van hun persoonlijke rechten, met name over dit recht op een persoonlijke levenssfeer.
Zoals gezegd waren het 11 amendementen waarover is beraadslaagd; tot de omstreden punten behoorde ook de kwestie waarop de rapporteur al gewezen heeft en waarvoor een bevredigende oplossing gevonden is, namelijk het verzoek van het Parlement om wettige vergunningen voor het aftappen van gesprekken aan te passen aan hetgeen bepaald is in artikel 14, lid 1 van de algemene richtlijn betreffende de bescherming van gegevens. Dat verzoek is gehonoreerd. Tevens is op soepele, intelligente wijze tegemoet gekomen aan de terechte verontrusting van de financiële branche naar aanleiding van het registeren van gesprekken en de gevaren daarvan voor de veiligheid van het handelsverkeer, waarnaar de rapporteur eveneens verwezen heeft.
Ik zou nog een aantal andere kwesties willen onderstrepen die ik van belang acht. In het bijzonder het amendement dat het Parlement heeft ingediend op overweging 25, die betrekking heeft op de evenmin statische wereld van de comitologie. Welnu, het Parlement heeft er hier voor gestemd dat deze procedure niet buiten haar context zou worden gebruikt, dat ze niet voor essentiële wijzigingen zou worden gebruikt, en naar mijn idee vormt de oplossing die via de bemiddelingsprocedure is bereikt ten aanzien van de beperkingen van de comitologie een interessant precedent voor toekomstige wetgeving.
Van bijzonder belang is mijns inziens ook de oplossing die gevonden is voor het verzoek van deze Vergadering om de bescherming van het wettig recht op een persoonlijke levenssfeer van rechtspersonen te waarborgen. In de tweede lezing waren we de mening toegedaan dat onder bepaalde omstandigheden bijvoorbeeld kleine ondernemingen moesten worden beschermd tegen de overvloed aan ongevraagde reclame die hun bedrijfsvoering al te zwaar belast. Welnu, ook aan dit probleem is tegemoet gekomen.
Ik zal mijn betoog afronden, mijnheer de Voorzitter. Voor de kwestie waarop in amendement 9 wordt ingegaan, namelijk weglating van een naam uit een telefoongids, is - zoals de rapporteur al zei - eveneens een oplossing gevonden, en gezien het late uur van de dag kan ik mijn betoog nu maar beter afsluiten met de opmerking dat we onszelf gelukkig mogen prijzen met de goede samenwerking tussen de instellingen, die erin geslaagd zijn dit ongetwijfeld netelige probleem tot een oplossing te brengen.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, zoals hier al eerder is gezegd, is het bijna zeven jaar geleden dat de Commissie dit voorstel inzake de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer in het kader van het openbare digitale netwerk, bijvoorbeeld het GSM- en ISDN-netwerk, heeft ingediend. Het was de bedoeling dat het voorstel alle EU-burgers de garantie zou geven dat hun gegevens, die zich in deze openbare en particuliere bestanden bevinden, beschermd zijn.
In de tweede lezing heeft het Parlement het voorstel aangenomen onder voorbehoud van 13 amendementen, onder andere het amendement dat bepleitte dat een geheim telefoonnummer gratis moet zijn. De Raad heeft niet alle amendementen kunnen overnemen, zeker het voorstel voor geheime telefoonnummers niet, waardoor deze kwestie naar de geschillencommissie werd doorgeschoven. Ik vind dat men geen afdoende oplossing heeft gevonden voor de vraag in hoeverre men voor een geheim telefoonnummer moet betalen of niet, dat wil zeggen als er sprake is van deze vorm van registratie van burgers, heeft men dan het recht om gratis buiten een dergelijk bestand te blijven. Dat geldt ook voor personen die tot een risicogroep horen.
Ik vind wel dat het Parlement enigszins van haar oorspronkelijke standpunt is afgeraakt. Toen de delegatie van het Parlement overeenstemming bereikte over dit compromisvoorstel waren er maar vier personen aanwezig, terwijl er eigenlijk vijftien hadden moeten zijn. Ik vind ook dat men in elk geval zou moeten bespreken of dit een kwestie is die tot gevolg moet hebben dat er in een EU-richtlijn bindende normen voor de lidstaten worden vastgelegd, aangezien men niet helemaal tegemoet komt aan het belang van de consumenten en hen evenmin volledig beschermt. Mijn fractie overweegt eigenlijk daarom tegen het voorstel te stemmen.

Mosiek-Urbahn
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, hier moesten zeer tegenstrijdige belangen met elkaar in overeenstemming worden gebracht. Enerzijds moest een compromis worden gevonden tussen de behoefte van de burgers van Europa aan een zo groot mogelijke bescherming van de persoonlijke levenssfeer en het belang dat de aanbieders van openbare telecommunicatiediensten hebben bij een vergaande en efficiënte service. Er moest een harmonisatie plaatsvinden op Europees niveau, maar aan de andere kant moest er ook rekening worden gehouden met de verschillende belangen van de lidstaten. Er moest een regeling worden gevonden die zich grotendeels richt naar de gegeven kaderrichtlijn ter bescherming van natuurlijke personen bij de verwerking van persoonsgegevens, maar die tegelijkertijd ook openstaat voor toekomstige ontwikkelingen.
De in de bemiddelingsprocedure gevonden oplossingen houden voldoende rekening met deze wensen. Staat u mij toe drie hoofdpunten te noemen. Ten eerste: de voorwaarden waaronder telefoongesprekken kunnen worden geregistreerd zijn nu ondubbelzinnig vastgelegd. De betreffende formulering van het gemeenschappelijk standpunt - die erg vaag was en zou hebben geleid tot een disparate praktijk in de Europese Unie - werd verbeterd. Tegelijkertijd werd er echter door de nieuwe uitzonderingsmaatregelen rekening gehouden met de gerechtigde belangen van de lidstaten met betrekking tot de bescherming van de openbare veiligheid en orde.
Ten tweede: het Europees Parlement kon zijn eis om geen kosten te rekenen als men zich niet wilde laten opnemen in een register niet realiseren. Anderzijds werd er op dit punt echter een acceptabel compromis gevonden doordat de te incasseren werkelijk ontstane kosten in de tekst van de richtlijn nauwkeurig zijn omschreven en laag zullen zijn.
Ten derde: behalve de bescherming van de grondrechten van natuurlijke personen garandeert het compromis nu ook een betere inachtneming van de gerechtigde belangen van rechtspersonen. Enerzijds wordt daarmee een disparate toepassing van de richtlijn voorkomen, en anderzijds worden vooral de kleine en middelgrote bedrijven met betrekking tot hun opname in openbare registers en met betrekking tot ongewenste telefoontjes beschermd.
Het valt toe te juichen dat op het eind van de wetgevingsprocedure een vereenvoudigde, beter begrijpelijke tekst van de richtlijn is bereikt, dat de terminologie en de inhoud vooral zijn aangepast aan de kaderrichtlijn bescherming gegevens en daarmee verschillende interpretaties worden voorkomen, en dat deze twee richtlijnen - in ieder geval op essentiële punten - ook in de hele Gemeenschap uiterlijk op 24 oktober 1998 door de lidstaten moeten zijn geïmplementeerd. Uit het bereikte compromis blijkt de politieke wil van de Unie om een uniforme Europese norm te ontwikkelen voor de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector, met name bij ISDN en bij het digitale mobiele telefoonnetwerk.

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Medina Ortega, graag gelukwensen met zijn, zoals gewoonlijk, uitermate noeste arbeid. Hij specialiseert zich geloof ik in technische, moeilijke verslagen, maar hij doet dat altijd erg goed.
Dit verslag behelst met name twee kwesties: (1) bescherming van persoonsgegevens en (2) nieuwe technologie. Bescherming van persoonsgegevens is een belangrijk aspect van onze burgerlijke vrijheden. We hebben het recht te weten welke informatie er over ons wordt bewaard, en het recht om iets te doen als bepaalde informatie niet over ons zou moeten worden bewaard.
Het tweede onderwerp is nieuwe technologie. Iemand heeft mij ooit verteld dat de komst van de nieuwe technologische apparatuur vergelijkbaar is met de overgang van zeilschepen naar stoomschepen in de vorige eeuw. Dat betekent dat allerlei informatie nu veel sneller toegankelijk is en dat er veel meer informatie op computers kan worden opgeslagen dan handmatig ooit had gekund en dat deze veel sneller is op te vragen. Dat stelt ons voor nieuwe problemen. Daarvoor moeten nieuwe oplossingen worden gevonden. Het verslag van de heer Medina Ortega biedt een aantal zinnige conclusies.
Ik wil zijn verslag graag ondersteunen.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil de heer Medina Ortega bedanken, evenals de overige leden van het bemiddelingscomité van het Europees Parlement, de leden Palacio, de Clercq en Imbeni, voor hun inspanningen om dit werk tot een goed einde te brengen. Het Europees Parlement heeft een belangrijke rol gespeeld in alle fasen van de procedure en aldus - ik moet er nog eens op wijzen - doeltreffend de richtlijn beschermd. In de loop van de bemiddeling heeft het Europees Parlement in aanzienlijke mate bijgedragen aan de bescherming van de rechten van de burgers, met name voor wat betreft de bepalingen inzake de terughoudendheid bij communicaties en openbare jaarboeken.
De geschiedenis van de richtlijn gaat, zoals reeds in herinnering is gebracht, terug tot meer dan zeven jaar geleden; het Europees Parlement heeft een cruciale rol gespeeld door voortdurend op het belang van dit onderwerp te wijzen, ook wanneer anderen van mening waren dat de kwestie aan de subsidiariteit kon worden overgelaten. Het standpunt van het Parlement is juist gebleken. De technologische vooruitgang en de ontwikkeling van de markt hebben de noodzaak van een communautair instrument voor de bescherming van persoonsgegevens en de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector steeds duidelijker gemaakt, een noodzaak die thans in brede kring wordt erkend. De richtlijn vormt een belangrijk element van het juridisch kader voor de liberalisatie van de interne markt voor telecommunicatie; het minimumpakket met normen ter bescherming van de consumenten zal helpen om een klimaat van vertrouwen in de informatiemaatschappij te scheppen.
Het laatste punt dat ik wil noemen is de belangstelling van derde landen voor de benadering van de Gemeenschap van de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer. Deze belangstelling van derde landen is aanzienlijk; het zal van belang zijn niet alleen de correcte nationale toepassing van de richtlijn vanaf oktober 1998 te waarborgen, maar ook een passend beschermingsniveau in de wereldwijde telecommunicatiesector.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Nummerportabiliteit en carriervoorkeuze
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0346/97) van de heer van Velzen, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 97/33/EG voor wat betreft nummerportabiliteit tussen exploitanten en carriervoorkeuze (COM(97)0480 - C4-0515/97-97/0250(COD)).

van Velzen, W.G.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, nog slechts enkele weken en de liberalisering van de telecommarkt in de meeste lidstaten van de Europese Unie is een feit. Nadat eerst vooral bedrijven hebben kunnen profiteren van de liberalisering in de telecommunicatiesector doet het mij deugd dat met het voorstel inzake nummerportabiliteit en carrier preselectie, zoals dat voor ons ligt, nu ook de gewone consumenten de vruchten kunnen gaan plukken van het liberaliseringsproces.
Het voorstel van de Commissie tot wijziging van de interconnectierichtlijn voldoet op essentiële punten aan het standpunt van het Europees Parlement zoals verwoord in zijn resolutie van 17 juli 1997 en waarvan ik de eer had de rapporteur te mogen zijn. Voor de consument is het van groot belang dat zij of hij daadwerkelijk de voordelen van een geliberaliseerde telecommarkt kan ervaren. Het voorstel is niet alleen een verbetering van de kwaliteit van de dienstverlening, het zal ook de concurrentie op de markt bevorderen waardoor de prijzen zullen dalen.
Mijnheer de Voorzitter, de eerste wijziging van de interconnectierichtlijn betreft de nummerportabiliteit. Dat wil zeggen: het behouden van je telefoonnummer als je verandert van operator . Dat is een zeer effectief instrument voor het bevorderen van de concurrentie aangezien consumenten die willen kiezen voor een andere telefoonmaatschappij nu niet meer worden weerhouden door allerlei lastige nummerwijzigingen. Op termijn dient nummerportabiliteit ook in de mobiele sector ingevoerd te worden. En ik zou de Europese Commissie dan ook willen verzoeken hiertoe zo spoedig mogelijk voorstellen te ontwikkelen.
De tweede wijziging, mijnheer de Voorzitter, betreft carrier preselectie, dat betekent dat de consument zelf de keuze kan maken welke operator hij of zij kiest voor met name langeafstandsgesprekken. Carrier preselection is een uitstekende methode voor consumenten om op korte termijn te kunnen profiteren van het Europese liberaliseringsbeleid. Gelet op de hoge kosten die langeafstandsgesprekken met zich mee brengen, kan de invoering van deze regel de consument veel voordelen opleveren, honderden guldens per jaar.
In de economische en monetaire commissie is één amendement aangenomen dat lidstaten waar nog steeds via het verouderde analoge systeem wordt gewerkt de mogelijkheid biedt uitstel te vragen voor de invoer van de carrier preselection wanneer zij kunnen aantonen dat de invoer hiervan zou leiden tot een buitensporige last voor bepaalde organisaties of groepen van organisaties. Ik dank mevrouw Read voor haar steun aan dit amendement en ik ben ook blij dat zij afziet van verdere amenderingen.
Mijnheer de Voorzitter, bij de behandeling van het Groenboek nummering is gebleken dat er veel behoefte bestaat aan pan-Europese nummers. Hierbij kan bijvoorbeeld worden gedacht aan één Europees nummer voor de wegenwacht, of één universeel servicenummer bij verlies van een creditcard of een bank- of giropas. Met de invoering van deze nummers hoeft de gebruiker geen ingewikkelde landencodes meer te onthouden bij verblijf in het buitenland maar slechts één Europees nummer. De ITU heeft nu 3-8-8 toegewezen aan de Europese Unie en de Europese Commissie zal per 1 januari 1999 starten met het testen van een aantal van deze nummers en ik zou de Commissie willen verzoeken zo spoedig mogelijk de resultaten van deze tests aan het Europees Parlement kenbaar te maken.
Aansluitend, mijnheer de Voorzitter, zou ik een opmerking willen maken over het alarmnummer 112. Het gebruik van het alarmnummer 1-1-2 of 112 in de Europese Unie zou volgens de beschikking van de Raad uiteindelijk op 31 december 1996 operationeel dienen te zijn. In de afgelopen maanden heb ik gecheckt wat daarmee gebeurt en ik constateer dat de bereikbaarheid in bepaalde lidstaten via het mobiele telefoonnetwerk nog steeds niet optimaal is en ik zie ook dat bijvoorbeeld in België de politie nog steeds rondrijdt met verwijzing naar het oude alarmnummer.
Mijnheer de Voorzitter, het parallel bestaan van twee alarmnummers namelijk één nationaal nummer en één Europees nummer strookt niet met de intentie van één Europees alarmnummer. Het zou goed zijn als de Commissie zo gauw mogelijk een onderzoek start naar de invoering voor de burger van het essentiële 1-1-2 nummer.
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie zal graag instemmen met het voorstel van de Commissie inzake nummerportabiliteit en carrier preselection en het door de EMAC vastgestelde amendement.

Read
Mijnheer de Voorzitter, zoals gewoonlijk mijn complimenten aan de rapporteur, de heer Van Velzen, voor de gedegenheid van zijn werk. Ik ben hem ook dankbaar dat hij zelf zijn steun geeft aan het amendement dat door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid is goedgekeurd en dat door mij was opgesteld.
Dit voorstel van de Commissie en het principe van nummerportabiliteit tussen exploitanten en carriervoorkeuze heeft de warme steun van mijn eigen fractie, en inderdaad ook van mijzelf. De reden dat ik er zo op gespitst was om dat ene amendement erdoor te krijgen, was dat men zich op zijn minst kan afvragen of carriervoorkeuze voor de gewone consument, die zelden interlokaal belt en vrijwel nooit van zijn leven internationaal, daardoor daadwerkelijk de voordelen van liberalisering ervaart.
Het feit dat die vraag rijst, ligt, althans naar mijn mening, ten grondslag aan dit amendement, dat afzonderlijke lidstaten de mogelijkheid tot uitstel biedt wanneer er sprake zou zijn van een buitensporige last voor bepaalde organisaties of groepen van organisaties of - en dat is belangrijk - van een nadelig effect op de ontwikkeling van de mededinging en de keuzevrijheid van de consument.
Het is van groot belang te onderkennen dat dergelijk uitstel niet zonder meer wordt gegeven. Voordat uitstel kan worden verleend, moeten lidstaten deze buitensporige last of dit nadelige effect voor de consument eerst aantonen. Op geen enkele wijze ondermijnt het het principe, met name van carriervoorkeuze, dat de heer Van Velzen zo duidelijk heeft verwoord. Ieder van ons die wel eens een lang internationaal telefoonnummer heeft gedraaid, zal weten dat je tegen de tijd dat je bij het laatste cijfer bent, het moment waarop je je bijna altijd een keer vergist, al bijna bent vergeten wie je ook weer ging bellen en waarom. Iedere vereenvoudiging daarvan - en het gaat natuurlijk niet alleen om vereenvoudiging, het gaat erom consumenten daadwerkelijk de mogelijkheid te geven hun keuze te bepalen zodat de voordelen van concurrentie duidelijk worden - is uitermate belangrijk.
Dit staat niet in de tekst, mijnheer de commissaris, maar ik wil graag zeggen dat ik, als individueel parlementslid, de Commissie over een jaar of zo een vraag zou willen stellen, zodat u ons kunt laten weten hoeveel lidstaten om uitstel hebben gevraagd en om welke redenen. Dat zou dit Parlement de gelegenheid bieden om te zien of mijn vrees onterecht is - wat ik niet verwacht - en als zij gegrond blijkt, dan zouden we bij gelegenheid zeker opnieuw naar nummerportabiliteit en carriervoorkeuze willen kijken.
Ik wil u het verslag aanbevelen en ben vooral de rapporteur dankbaar dat hij het amendement, dat oorspronkelijk door mij was opgesteld, heeft overgenomen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, 1 januari 1998 zal weer eens een historische datum zijn voor de Europese Gemeenschap. De liberalisatie in deze sector zal voor een duidelijke vooruitgang zorgen en mijn dank gaat met name uit naar de heer Van Velzen die zich werkelijk op uitstekende wijze heeft verdiept in deze materie en er veel toe heeft bijgedragen dat dit mogelijk is geworden.
Ik heb enkele dagen geleden in Oostenrijk een boek over telecommunicatie gepresenteerd dat de huidige stand van zaken voor Oostenrijk weergeeft. De belangstelling was enorm. Op dit gebied zijn er totaal nieuwe zakelijke mogelijkheden en ik ben van mening dat dat van enorm groot belang is voor onze toekomst en ook voor de werkgelegenheid. Voor de nummers is het heel belangrijk dat het nummer uiteindelijk ook een merk is. We zien dat bij het alarmnummer 112, misschien wordt 388 in de toekomst de afkorting voor Europa. We moeten er in het vervolg veel meer over gaan nadenken welke gigantische rationalisering we met dergelijke nummers kunnen bereiken, anderzijds echter ook nadenken over de kosten van een wijziging. Ik beschouw een analyse van bijvoorbeeld de meest gekozen nummers voor ons al als een enorme vooruitgang.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, in de eerste plaats mijn complimenten aan de rapporteur voor zijn korte en heldere uiteenzetting. We zijn het niet altijd eens maar als het dan wel zo is, vind ik dat het dan ook gezegd mag worden. Reeds bij de bespreking van het Groenboek over nummeringsbeleid voor telecommunicatiediensten heb ik mij voorstander getoond voor het invoeren van nummerportabiliteit en carrier preselectie. Voor een goede werking van een globaliserende telecommunicatiemarkt is dat ook absoluut noodzakelijk. Alleen invoering van carrierselectie geeft de consument de vrije keuze van telefoonmaatschappij voor zijn internationale gesprekken en het steeds moeten intoetsen van een extra code is zeer klantonvriendelijk aangezien de stand van de technologie in de meeste lidstaten is achterhaald. Maar, collega's en commissaris, invoering van wetgeving dient zorgvuldig te gebeuren en markten dienen opengesteld te worden op basis van reciprociteit. De telecomsector is een grote werkgever en heeft veel te verliezen. De Commissie dient er dan ook op toe te zien dat de lidstaten de gelijktijdige invoering van nummerportabiliteit en carrier-selectie niet afremmen uit protectionistische overwegingen. Ik vraag de commissaris dan ook hoe hij dit denkt te realiseren.
Collega's, meestal als het om liberalisering gaat of om voltooiing van de interne markt, zo cruciaal voor ons bedrijfsleven en dus voor de werkgelegenheid, is ons Huis verdeeld in een linker- en een rechterblok. Ik ben dan ook verheugd met de rapporteur dat deze richtlijn zo een brede steun vindt in dit Parlement en ook de Raad, die toch voor twee derde uit socialistische ministers bestaat, nog steeds, helaas, is unaniem in zijn acceptatie. Het betekent dus dat onze burgers snel zullen kunnen profiteren van de liberalisatie van de telecommunicatiemarkt en dat juicht mijn fractie toe.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil de rapporteur, de heer Van Velzen, gelukwensen met de uitzonderlijke snelheid waarmee hij het verslag en de ontwerpresolutie heeft ingediend. Tevens wil ik het Parlement bedanken omdat het heeft toegezegd het voorstel voor een richtlijn te behandelen via een urgentieprocedure.
De ontwerprichtlijn die de Commissie in oktober 1987 heeft voorbereid, komt tegemoet aan de resolutie van het Parlement van juli 1997, waarin de Commissie werd verzocht zo snel mogelijk met een ontwerprichtlijn te komen om voor 1 januari 2000 nummerportabiliteit en carrier preselection in te voeren. De nummerportabiliteit en de carrier preselection zijn met de optie op overschakeling voor elk telefoongesprek twee essentiële instrumenten voor een effectieve keuze van de consument en voor daadwerkelijke concurrentie. Het omvangrijke zakelijke verkeer beschikt reeds over de middelen om telecommunicatiediensten van goede kwaliteit en tegen concurrerende prijzen te verkrijgen; voor klein zakelijk gebruik en particulieren is het daarentegen moeilijker om de voordelen van de concurrentie te genieten, ook op de reeds geliberaliseerde markten. Voor deze categorieën gebruikers is de richtlijn een radicale verandering.
De Commissie is verheugd over de steun van het Europees Parlement en aanvaardt amendement 1, dat voorziet in een zekere flexibiliteit, van geval tot geval, en indien er objectieve moeilijkheden mochten zijn bij de invoeringsdatum van de carrier preselection.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nu graag kort ingaan op twee punten die de heer Van Velzen in zijn inleiding naar voren heeft gebracht: ten eerste de Europese telefoonnummerruimte - 388 - en ten tweede het alarmnummer 112. De Commissie is actief betrokken bij het opzetten van de proef ten aanzien van de Europese telefoonnummerruimte op basis van 388. Samen met het Europees Bureau voor telecommunicatie, de nationale regelgevende instanties en de betrokken exploitanten zullen we een plan opstellen voor deze proeftelefoonnummerruimte, die per 1 januari 1999 operationeel moet zijn. We zullen uiteraard met genoegen verslag uitbrengen aan het Parlement.
Voor wat het Europese alarmnummer 112 betreft, houdt de Commissie nauwlettend in het oog welke voortgang de lidstaten boeken met de invoering daarvan. Zij zal verslag uitbrengen zodra dit monitoringproces is afgerond.
Ten slotte zal ik de vraag van mevrouw Read inzake een overzicht van de verzoeken van lidstaten om uitstel overbrengen aan commissaris Bangemann. Ik ben ervan overtuigd dat hij zijn volledige steun aan haar verzoek zal geven. Het zou kunnen worden opgenomen in de algemene verplichte evaluatie die voor 1999 staat gepland.

Plooij-Van Gorsel
Ik begrijp dat u ook graag naar huis wilt, maar ik had de commissaris een vraag gesteld, namelijk hoe de commissaris denkt te controleren dat werkelijk in alle lidstaten tegelijk deze nummerportabiliteit en carrier-selectie op basis van reciprociteit wordt ingevoerd.

Monti
Mevrouw Plooij-van Gorsel, ik kan uw vraag ten minste gedeeltelijk beantwoorden. De Commissie deelt uw bezorgdheid. Anderzijds hebben de lidstaten een zekere voorkeur uitgesproken voor flexibiliteit; ik denk dan ook dat er nog heel wat werk te verrichten is om de door u vermelde doelstelling te bereiken; op dit moment kan ik u geen preciezer antwoord geven.

De Voorzitter
Ik hoop, mevrouw Plooij-van Gorsel, dat u met dit antwoord tevreden bent. Ik sluit het debat af met u eraan te herinneren dat de stemming morgen om 12.00 uur plaatsvindt.
(De vergadering wordt om 23.35 uur gesloten)

