Mandat Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii (debata) 
Przewodnicząca
Następnym punktem posiedzenia jest debata na temat sprawozdania sporządzonego przez panią poseł Neyts-Uyttebroeck w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych, dotyczącego projektu zalecenia Parlamentu Europejskiego dla Rady w sprawie mandatu Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii.
Annemie Neyts-Uyttebroeck
sprawozdawczyni. - (NL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie urzędujący przewodniczący Rady, panie i panowie! Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii od swego powstania w 1993 roku postawił w stan oskarżenia 161 osób. Procesy sądowe zostały całkowicie zakończone w stosunku do 116 z nich, natomiast wobec wielu innych oskarżonych postępowania karne są w dalszym ciągu w toku.
Postępowania mają się rozpocząć jeszcze tylko w dwóch przypadkach, a główni oskarżeni, Mladić i Hadžić, wciąż pozostają na wolności. Wprawdzie Rada Bezpieczeństwa ONZ wezwała trybunał do zakończenia pracy nie później niż do końca 2010 roku, ale pozostawiła mu pewną swobodę manewru.
Po trudnym, ze zrozumiałych względów, początku -wszystkie zagadnienia były bowiem nowe i należało szukać rozwiązań na bieżąco - trybunał okazał się bardzo rzetelną, poważną i kompetentną instytucją prawną, która nie ogranicza się do czynności polegających na wymierzaniu sprawiedliwości, choć nawiasem mówiąc, wykonuje je z najwyższą starannością, i potwierdził swoją rację bytu. Ponadto trybunał zapoczątkował odpowiednie programy pomocy, które mają się przyczynić do procesów asymilacji i pojednania w krajach powstałych po upadku byłej Jugosławii.
Trybunał pomaga również w szkoleniu przedstawicieli krajowych organów prawnych, które mimo wszystko, muszą przetworzyć ogromną ilość dokumentów dotyczących zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości. Wkraczanie na trwałe w zakres kompetencji sądów krajowych w całej byłej Jugosławii nigdy nie było intencją trybunału.
Przeciwnie, to kraje, o których mowa, muszą zapewnić, by sprawcy zbrodni wojennych i zbrodni przeciwko ludzkości zostali postawieni przed sądem i osądzeni. Mając to na względzie, trybunał przekazał wiele akt sądom krajowym, a skoncentrował się na sprawach najważniejszych.
Trybunał, by spełnić wymogi Rady Bezpieczeństwa, opracował również odpowiednią strategię ukończenia prac, składającą się z trzech etapów. Plan przewiduje całkowite zakończenie wszystkich postępowań prawnych do końca 2011 roku, z możliwością przedłużenia tego terminu do 2012 roku. W celu uwzględnienia wszystkich ewentualności, lecz przede wszystkim, zapewnienia, by bez względu na okoliczności w stosunku do panów Mladića i Hadžića zostały zastosowane takie same procedury, należy stworzyć skuteczny, wysoce specjalistyczny i w wystarczającym stopniu sprawny mechanizm, za pomocą którego można będzie się zająć wykonaniem pozostałych zadań, nawet po wygaśnięciu mandatu trybunału.
Z tych wszystkich względów zwróciliśmy się do Rady z apelem o nakłonienie Organizacji Narodów Zjednoczonych, a w szczególności Rady Bezpieczeństwa, do przedłużenia mandatu trybunału o co najmniej dwa lata, by mógł on dopilnować, że po tym okresie zostanie wprowadzony mechanizm przejęcia pierwotnych funkcji trybunału i zapewnić, by archiwa trybunału były przechowywane i dostępne.
W podobnym, choć nieco szerszym kontekście, zaapelowaliśmy, by dobre warunki współpracy z trybunałem i rozwój skutecznego systemu sądownictwa, w ramach którego również rozstrzyga się sprawy zbrodni przeciwko ludzkości, w dalszym ciągu były kryteriami oceny naszych relacji z państwami w rejonie Bałkanów Zachodnich. Wzywamy te państwa do kontynuacji współpracy z trybunałem i udzielania rzetelnych odpowiedzi prokuratorowi generalnemu.
I wreszcie, wzywamy Komisję, by w dalszym ciągu przywiązywała wagę do programów szkoleniowych i innych inicjatyw mających na celu wzajemny dialog, wspólne dociekanie prawdy i pojednanie. Poza tym samo wymierzanie sprawiedliwości - niezależnie od tego, w jakim stopniu jest ono rzetelne - nie prowadzi do pojednania, które jest tam tak bardzo potrzebne, by mężczyźni i kobiety mieszkający w rejonie Bałkanów Zachodnich mogli zacząć budować swoją przyszłość.
Alexandr Vondra
urzędujący przewodniczący Rady. - Pani przewodnicząca! Uważam, że ta debata toczy się we właściwym czasie i że w sprawozdaniu pani poseł Neyts-Uyttebroeck znalazło się wiele ważnych zaleceń. Przy okazji tego sprawozdania chciałbym poruszyć kwestię, która zajmuje centralne miejsce w naszej polityce względem Bałkanów Zachodnich.
Praca Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii (MTKJ) ma zasadnicze znaczenie dla wymierzania sprawiedliwości, rozliczania się z przeszłością i posuwania się naprzód. Jest ona również bardzo ważna dla zwiększenia praworządności w regionie. Może to być proces powolny, czasem trudny, ale MTKJ osiągnął istotny postęp. Do tej pory trybunał zakończył postępowania w stosunku do 116 oskarżonych, w wyniku których wydał bardzo zróżnicowane wyroki. Tylko dwóch ze 161 oskarżonych w dalszym ciągu pozostaje na wolności.
Gdy w 1993 roku MTKJ został powołany do życia, krajowe systemy wymiaru sprawiedliwości byłej Jugosławii nie były przygotowane do zajmowania się zbrodniami popełnionymi na taką skalę. Było jednak oczywiste, że tymi zbrodniami trzeba się zająć. Żadne umowy ani porozumienia, żadne społeczeństwa nie mogą istnieć w sposób trwały bez sprawiedliwości. Nasza strategia względem tego regionu polega na zapewnieniu stabilizacji w krajach Bałkanów Zachodnich i pomaganiu w uświadomieniu im ich europejskiej perspektywy. Głównym elementem tej polityki jest współpraca z MTKJ. Wspieramy mandat trybunału na kilka sposobów.
Po pierwsze, kraje Bałkanów Zachodnich są objęte procesem stabilizacji i stowarzyszenia (SAP). Jest on uzależniony od poszanowania zasad demokracji, praworządności, praw człowieka i praw osób należących do mniejszości, podstawowych wolności, zasad prawa międzynarodowego, a także od współpracy regionalnej. Zależy on również od pełnej współpracy z Międzynarodowym Trybunałem Karnym dla byłej Jugosławii. Respektowanie warunków SAP jest monitorowane za pomocą rocznych sprawozdań z postępów realizacji procesu, opracowywanych przez Komisję. Następne sprawozdania z postępów zostaną opublikowane w październiku 2009 roku.
Co więcej kwestie praw człowieka i praworządności, między innymi usprawnienie funkcjonowania, zwiększenie bezstronności i odpowiedzialności systemu sądownictwa oraz zwalczanie korupcji i przestępczości zorganizowanej należą do priorytetów europejskiego partnerstwa UE z krajami Bałkanów Zachodnich. Są one zresztą regularnie aktualizowane.
Ponadto Rada przyjęła dwa wspólne stanowiska mające na celu wspieranie wykonywania mandatu przez MTKJ poprzez zamrożenie aktywów oskarżonych uciekinierów i wprowadzenie zakazu podróży dla osób udzielających pomocy oskarżonym przez MTKJ w unikaniu sprawiedliwości. Czas obowiązywania tych wspólnych stanowisk jest regularnie przedłużany, a ich treść aktualizowana.
Unia Europejska będzie wspierać pracę MTKJ do czasu jej zakończenia. Całkowicie się zgadzam, że spuścizna trybunału musi być zachowana na dłuższy czas. Bez względu na to, kiedy to zakończenie pracy nastąpi - a decyzja w tej sprawie nie należy do UE - krajowe systemy wymiaru sprawiedliwości muszą być gotowe do przejęcia akt MTKJ. Między innymi ze względu na to tak ważny jest duży nacisk, który w procesie SAP kładziemy na reformę sądownictwa i dobre rządy.
Praca organizacji pozarządowych, takich jak Centrum Prawa Humanitarnego w Belgradzie i Centrum Badań i Dokumentacji w Sarajewie, a także indywidualnych osób, których działania mają na celu ustalenie prawdy również zasługują na nasze pełne poparcie.
Na zakończenie pozwolę sobie podziękować Parlamentowi za wsparcie w tej dziedzinie, a w szczególności za to użyteczne i konstruktywne sprawozdanie.
Olli Rehn
komisarz. - Pani przewodnicząca! Z zadowoleniem przyjmuję inicjatywę i sprawozdanie pani poseł Neyts-Uyttebroeck. Zarówno ta inicjatywa, jak i sprawozdanie są bardzo potrzebnym sygnałem świadczącym o zaangażowaniu Parlamentu Europejskiego we wspieranie Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii (MTKJ).
Dla Komisji jest oczywiste, że społeczność międzynarodowa musi stale udzielać MTJK pełnego wsparcia, by mógł on ukończyć niewykonane zadania. Nie może być żadnej bezkarności dla sprawców zbrodni wojennych, a jak państwo dobrze wiedzą, pełna współpraca z MTKJ jest warunkiem dla osiągania postępów w integracji europejskiej. Ten warunek konieczny ma obecnie wpływ na przebieg procesu przystąpienia Serbii do UE, tak jak miał wcześniej w przypadku Chorwacji. Mam nadzieję, że w przypadku Chorwacji sytuacja się już nie powtórzy, pod warunkiem, że będzie ona w pełni współpracować z MTKJ.
Ta zasada dotyczy także sposobu traktowania spraw karnych, które MTKJ przekazał z powrotem krajowym systemom sądownictwa. Zapewniliśmy środki wsparcia finansowego, a także zwiększamy zakres naszego wsparcia i podejmujemy działania na rzecz budowania potencjału w tej ważnej sferze, szczególnie w przypadku Bośni i Hercegowiny, w której tych spraw jest zdecydowanie najwięcej.
Komisja niedawno zatwierdziła środki na finansowanie projektu zainicjowanego przez generalnego prokuratora trybunału, pana Serge'a Brammertza. Projekt dotyczy staży w jego biurze mających na celu szkolenie wizytujących oskarżycieli w sprawach o zbrodnie wojenne i młodych specjalistów z Europy Południowo-Wschodniej.
Wspólnie z generalnym prokuratorem trybunału, panem Brammertzem, pracujemy również nad innymi projektami, między innymi dotyczącym regionalnej konferencji dla oskarżycieli w sprawach o zbrodnie wojenne z krajów regionu Bałkanów Zachodnich. Odbędzie się ona w Brukseli na początku kwietnia, a więc w przyszłym miesiącu.
Ogólnie rzecz biorąc, Komisja w pełni angażuje się we współpracę z MTKJ i stale udziela wsparcia panu Brammertzowi i jego oddanym swej pracy współpracownikom w dążeniach do wymierzenia sprawiedliwości tym, na których ciąży odpowiedzialność za poważne naruszenie międzynarodowego prawa humanitarnego. Chcemy wspomagać tym samym tę ważną pracę, która przyczynia się do pojednania i utrzymania pokoju w regionie Bałkanów Zachodnich.
Bardzo się cieszę z możliwości dalszej współpracy z Parlamentem w tym względzie.
Ria Oomen-Ruijten
Pani przewodnicząca! Ja także chciałabym serdecznie podziękować pani poseł Neyts za jej wnikliwe sprawozdanie. Pani poseł ma rację, mówiąc, że Parlament powinien naprawdę bardzo wyraźnie wytyczyć własne priorytety. Zbrodniarze wojenni nie powinni pozostać bezkarni. Wszystkie kraje regionu muszą w pełni włączyć się do współpracy, a Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu należy umożliwić doprowadzenie do końca i z należytą starannością podjętych przez niego działań.
Pani przewodnicząca! Nie ulega wątpliwości, że trybunał w Hadze, mając na swoim koncie 116 zakończonych spraw, a za sobą wiele pracy wykonanej w regionie, może się wykazać bardzo dobrymi wynikami. Nikt nie może już twierdzić, że winny uchodzi bez poniesienia kary. Jestem też zadowolona, że tak dużą wagę przywiązuje się do współpracy z trybunałem. Odnosi się to do wszystkich krajów, z których pochodzą podejrzani. Osoby, które w dalszym ciągu pozostają na wolności, powinny być oddane w ręce sprawiedliwości i wszystkie kraje w tym regionie dały słowo Unii Europejskiej, że tak się stanie. Nie bylibyśmy wiarygodni, gdybyśmy ściśle się tego zobowiązania nie trzymali. Zamierzam jutro, za zgodą pani poseł sprawozdawczyni, przedstawić ustną poprawkę w tej sprawie.
Pani przewodnicząca! Znaczenie trybunału jest ogromne, zwłaszcza że system sądownictwa na Bałkanach wymaga jeszcze tak wiele pracy. Dlatego też zaletą tego sprawozdania jest to, że podkreśla się w nim wagę właściwego funkcjonowania niezależnego i bezstronnego wymiaru sprawiedliwości. Takie jest zresztą jedno z kryteriów kopenhaskich.
Chciałabym zwrócić uwagę na dwie kwestie. Jedna dotyczy wyznaczenia ostatecznego terminu na 2010 lub 2011 rok. Uważam, że nie powinniśmy podchodzić do niego tak bardzo rygorystycznie. O wiele ważniejsze jest przecież, by trybunał mógł w dalszym ciągu pełnić swoją funkcję po tym terminie, jeżeli zachodzi konieczność zakończenia pewnych spraw.
Druga kwestia ma związek z ukończeniem pracy trybunału - nawet po aresztowaniu i osądzeniu Mladića i Hadžića praca trybunału nie będzie zakończona. Pozostałe mechanizmy i Międzynarodowy Trybunał Karny mogą przejąć jego funkcje, ale moim zdaniem dobrych i gorszych doświadczeń nigdy nie powinno się zaprzepaścić.
Richard Howitt
w imieniu grupy PSE. - Pani przewodnicząca! Od swego powstania w 1993 roku Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii (MTKJ) doprowadził do zasadniczej zmiany roli międzynarodowego prawa humanitarnego. Stworzył też ofiarom dramatycznych konfliktów bałkańskich możliwości opowiedzenia o koszmarze, którego doświadczyli oni sami i członkowie ich rodzin, oraz dochodzenia sprawiedliwości. Gdyby nie trybunał, ich głosy pozostałyby bez echa.
MTKJ udowodnił, że nikt, niezależnie od stanowiska czy statusu posiadanego w czasie konfliktu, nie jest wyłączony spod sprawiedliwości - jest to precedens, który teraz umożliwia Międzynarodowemu Trybunałowi Karnemu propagowanie poszanowania praw człowieka na całym naszym świecie.
Dziś po raz kolejny powtarzamy, że w przypadku byłej Jugosławii nie może być bezkarności dla wciąż poszukiwanych oskarżonych. Ratko Mladić i Goran Hadžić wciąż wymykają się z rąk wymiaru sprawiedliwości, ale muszą się w nich znaleźć.
Powinniśmy także udzielić pełnego wsparcia generalnemu prokuratorowi trybunału, panu Brammertzowi, który wzywa do udostępnienia trybunałowi niezbędnej dokumentacji o ważnym znaczeniu dla sprawy przeciwko byłemu generałowi, Antemu Gotovinie, i innym - jest to kwestia, która, jak wiedzą między innymi nasi chorwaccy przyjaciele, ściśle wiąże się z przystąpieniem do UE.
Na posiedzeniu plenarnym Grupa Socjalistyczna zaproponowała dwie poprawki. Po pierwsze, że należy wyraźnie wyjaśnić, że wszelkie wnioski o ewentualne przedłużenie mandatu nie powinny odwracać uwagi od zasadniczego zadania trybunału, którym jest zakończenie procesów sądowych i dążenie do możliwie najwcześniejszego zakończenia jego pracy. Po drugie, apelujemy o umożliwienie swobodnego dostępu do archiwów MTKJ oskarżycielom, obrońcom, a także końcu historykom i badaczom.
Dziękuję pani poseł sprawozdawczyni i zgłaszam te poprawki Izbie.
Sarah Ludford
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Do zakończenia imponującej pracy trybunału haskiego polegającej na doprowadzeniu sprawców okropnych zbrodni przed oblicze sprawiedliwości potrzebne jest nasze wsparcie, a nie narzucanie decyzji o sztucznym przerwaniu jego działalności. Presja czasu może być bowiem przeszkodą dla sprawiedliwych procesów, a idąc na skróty można tylko zaszkodzić bezpieczeństwu świadków. Wprawdzie wielu oskarżonych niższego szczebla zostało z powodzeniem przekazanych sądom krajowym, lecz niektóre z nich nie potrafiły, albo nie chciały prowadzić postępowań karnych zgodnie z międzynarodowymi standardami, a więc takiemu przekazywaniu spraw czasem sprzeciwiają się ofiary i świadkowie.
W celu umożliwienia kontynuacji mandatu MTKJ apelujemy do Rady o skłonienie Rady Bezpieczeństwa do wyasygnowania z jej budżetu ogólnego wystarczających środków, które można będzie przeznaczyć przede wszystkim na utrzymanie najważniejszych specjalistów i wysoko wykwalifikowanych pracowników. Trybunał musi pozostawić rzetelną spuściznę, która będzie wzorem dla innych trybunałów powoływanych w trybie ad hoc, a jednocześnie przyczyni się do wzmocnienia systemu wymiaru sprawiedliwości w krajach bałkańskich.
UE musi udzielać większego wsparcia w prowadzeniu dochodzeń i postępowań sądowych na szczeblu krajowym w sprawach dotyczących zbrodni wojennych. Należy też zadbać o to, by z kryteriami kopenhaskimi wiązała się jeszcze większa pomoc dla wysoce kompetentnych i bardzo skutecznych instytucji wymiaru sprawiedliwości, ale częścią spuścizny trybunału musi być również jego wkład w proces pojednania i międzyetnicznego wzajemnego zrozumienia. Także organizacje pozarządowe swoją pracą zasłużyły sobie na przyznanie im większych środków.
Pan komisarz Rehn przypomina nam, że pełna współpraca z MTKJ jest warunkiem przystąpienia danego kraju do UE, jednak prawdą jest, że pan komisarz Orban otwarcie powiedział mi wczoraj wieczorem, podczas nieobecności pana komisarza Rehnego, że w Radzie brak jest jednomyślności co do sposobu rozumienia tej współpracy. Konsekwencją tej sytuacji są nieporozumienia i nieustanne odkładanie terminów. Wszystkim nam zależy na przystąpieniu Serbii i Chorwacji, ale Rada, Komisja i Parlament muszą zgodnie i stanowczo podkreślać, że oskarżeni, tacy jak Mladić i Hadžić, muszą być przekazani w ręce sprawiedliwości, a Chorwacja musi ułatwiać dostęp do dowodów i świadków. Nie możemy sobie pozwolić na złagodzenie tych warunków.
Jan Marinus Wiersma
(NL) Pani przewodnicząca! Chciałbym w ramach tej krótkiej debaty poruszyć kilka kwestii. Praca Międzynarodowego Trybunału Karnego dla Byłej Jugosławii ma ogromne znaczenie, nie tylko dlatego, że trybunał gwarantuje, że osobom odpowiedzialnym za zbrodnie wojenne na Bałkanach zostanie wymierzona sprawiedliwość, ale również dlatego, że przyczynia się on do wzbudzania poczucia sprawiedliwości w społeczeństwie. Ponadto trybunał odgrywa ważną rolą w polityce europejskiej względem Bałkanów Zachodnich. Pani poseł Neyts również podkreśliła tę kwestię w swoim sprawozdaniu.
Teraz, kiedy perspektywa zakończenia mandatu trybunału stała się widoczna, musimy myśleć o doprowadzeniu do końca jego pracy. Dla mojej grupy sprawą nadrzędną jest utrzymanie jego potencjału na dotychczasowym poziomie, aż do zakończenia spraw, które w dalszym ciągu się toczą, oraz pociągnięcie do odpowiedzialności dwóch wciąż przebywających na wolności oskarżonych, Mladića i Hadžića.
Zdecydowanie nie powinniśmy w żadnym momencie stwarzać wrażenia, że długość mandatu i termin jego wygaśnięcia mogłyby w jakikolwiek sposób być kojarzone z pozostawieniem tych dwóch osób na wolności. Nie jest dla nas sprawą zasadniczej wagi, czy ten cel zostanie osiągnięty poprzez przedłużenie mandatu, czy w drodze stworzenia cząstkowych mechanizmów, i wydaje się nam, że można znaleźć sposób na utrzymywanie sędziów, prawników i sekretariatu w stanie gotowości.
Véronique De Keyser
(FR) Pani przewodnicząca! W Unii Europejskiej stosuje się zasadę jednakowego traktowania wszystkich krajów bałkańskich.
Jeżeli z jednej strony domagamy się, by Belgrad wydał Mladića przed zawarciem umowy przejściowej w sprawie handlu w ramach układu o stabilizacji i stowarzyszeniu, jest również oczywiste, że wymagamy od Chorwacji pełnej współpracy z trybunałem.
Niemniej jednak ta współpraca, delikatnie mówiąc, pozostawia wiele do życzenia. Generalny prokurator trybunału, pan Brammertz, podczas swojej ostatniej wizyty w lutym w Zagrzebiu, dokąd pojechał, by prosić o brakujące dokumenty dotyczące wykorzystania artylerii w operacji "Burza”, w wyniku której, zgodnie z zarejestrowanymi danymi, zostało wypędzonych 200 tysięcy Serbów, a śmierć poniosło 350 cywilów, apelował do Chorwacji o pełną współpracę. I chociaż Komisja Europejska zapaliła zielone światło dla otwarcia rozdziału 23 w sprawie wymiaru sprawiedliwości i praw podstawowych, to niektóre europejskie rządy, a także Parlament Europejski nie zamierzają przyjąć tego do wiadomości.
Wiadomo już, że bez zagwarantowania pokoju nie otrzymamy w rzeczywistości żadnego wsparcia ze strony Bałkanów, a najlepszą gwarancją jest prawda i sprawiedliwość za zbrodnie popełnione w przeszłości.
Chciałabym pogratulować pani poseł Neyts-Uyttebroeck jej sprawozdania, które w Komisji Spraw Zagranicznych otrzymało jednogłośne poparcie.
Alexandru Nazare
(RO) Gratuluję sprawozdawczyni, pani poseł Neyts, i z zadowoleniem przyjmuję sprawozdanie w sprawie mandatu Międzynarodowego Trybunału Karnego dla byłej Jugosławii, do którego ja także wniosłem kilka poprawek. Porusza się w nim wiele istotnych kwestii, które mamy obowiązek rozważyć.
Musimy zapewnić, żeby dotychczas osiągnięte przez trybunał rezultaty w wymierzaniu kar za zbrodnie wojenne i wspieraniu procesu pojednania w regionie Bałkanów Zachodnich zostały skutecznie wykorzystane. Praca trybunału musi być w pełni doprowadzona do końca. Należy też poddać ocenie jej dotychczasowe rezultaty, w szczególności cele, które jeszcze nie zostały zrealizowane. Na podstawie tej oceny Rada powinna rozważyć ewentualność przedłużenia mandatu na tak długi czas, na jaki będzie to konieczne.
Rzecz jasna trybunał nie będzie mógł kontynuować swojej pracy w nieskończoność. Dlatego też musimy zadbać o wprowadzenie mechanizmu, który pozwoli wypełniać jego cząstkowe funkcje, które obecnie nie są realizowane, tak długo jak będą tego wymagać okoliczności. W związku z tym z zadowoleniem przyjmuję wniosek skierowany do Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie ustanowienia instytucji z myślą o przyszłych potrzebach.
Innym działaniem, które w moim przekonaniu ma zasadnicze znaczenie dla powstania trwałej infrastruktury instytucjonalnej w regionie Bałkanów Zachodnich, jest ustanowienie przepisów i określenie kryteriów oceny systemów wymiaru sprawiedliwości w tych krajach w celu wspierania sądów krajowych.
Bogusław Rogalski
(PL) Pani przewodnicząca! Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii wniósł znaczny wkład w proces pojednania na Bałkanach Zachodnich przyczyniając się do przywrócenia i utrzymania pokoju w regionie. Przyczynił się także do stworzenia podstaw nowej ogólnoświatowej normy rozstrzygania konfliktów po zakończeniu wojny. Trzeba jednak podkreślić, iż sprawą zasadniczą musi być wspieranie rozwoju potencjału krajowego sądownictwa na Bałkanach, tak aby lokalne sądy mogły kontynuować dzieło, które rozpoczął Trybunał. Poprawa współpracy między sądami a prokuraturą na Bałkanach Zachodnich jest kolejnym ważnym wyzwaniem, szczególnie w przypadkach obejmujących ekstradycję i wzajemną pomoc prawną. Istnieje również oczywista potrzeba wprowadzenia mechanizmów, które zapewnią, że funkcje Trybunału po jego likwidacji oraz spuścizna Trybunału umocnią zasady państwa prawa.
Na koniec pragnę zaapelować do państw Bałkanów Zachodnich, do państw Unii, aby wspierały pracę organizacji pozarządowych, jak i innych instytucji, które pomagają ofiarom, propagują dialog i porozumienie między grupami etnicznymi oraz wspierają dążenie do pojednania na Bałkanach.
Alexandr Vondra
urzędujący przewodniczący Rady. - Pani przewodnicząca! Na zakończenie chciałbym krótko jeszcze raz powiedzieć o naszym pełnym poparciu dla bieżącej pracy MTKJ, która stanowi ważną część procesu pojednania i uzdrawiania sytuacji w regionie Bałkanów Zachodnich, teraz i w przyszłości.
Pozwolę sobie tylko nadmienić, że jutro mamy spotkanie z generalnym prokuratorem trybunału, panem Serge'em Brammertzem, w Pradze. Zgadzam się, że trybunał powinien móc dalej wypełniać swój mandat, zakończyć toczące się postępowania i rozpocząć nowe w stosunku do dwóch oskarżonych wciąż pozostających na wolności. Podzielam również opinię, że spuścizna trybunału musi zostać zachowana poprzez wzmocnienie lokalnego potencjału doprowadzenia do końca spraw nierozstrzygniętych. Są to przecież sprawy dotyczące krajów Bałkanów Zachodnich, a więc takie, za które one same ostatecznie muszą przyjąć odpowiedzialność.
Olli Rehn
komisarz. - Pani przewodnicząca! Chciałbym podziękować pani za bardzo krótką, lecz ważną debatę i pogratulować pani poseł Neyts-Uyttebroeck jej sprawozdania i inicjatywy.
MTKJ to w istocie symbol europejskich wartości, którymi są sprawiedliwość i praworządność, dlatego ta debata jest taka ważna. Stanowi ona także niezwykle istotny element naszej polityki w zakresie rozszerzenia względem krajów Bałkanów Zachodnich.
Co do terminów mogę tylko zgodzić się ze stanowiskiem samego MTKJ, zgodnie z którym terminy określone w opracowanej przez trybunał strategii ukończenia prac, mają charakter docelowy i w żadnym razie nie ostateczny, jak słusznie zaznaczyła w swoim sprawozdaniu pani poseł Neyts-Uyttebroeck.
Dla Komisji sprawą najważniejszą jest podtrzymanie poparcia społeczności międzynarodowej dla zakończenia obecnego mandatu trybunału w celu zapewnienia, by w przyszłości zbrodnie wojenne nie uchodziły bezkarnie.
Annemie Neyts-Uyttebroeck
sprawozdawczyni. - Pani przewodnicząca! Chciałabym podziękować każdemu, kto wniósł swój wkład do tej debaty.
Chciałabym również wspomnieć o poświęceniu i zaangażowaniu wszystkich osób, która pracują lub pracowały w MTKJ. Nieczęsto dotąd z czymś takim się spotkałam gdzie indziej. Ta współpraca sprawiał mi ogromną przyjemność.
Był to więc kolejny ważny powód, by te wnioski przedstawić.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro, w czwartek, 12 marca 2009 r.
Oświadczenia pisemne (art. 142 regulaminu)
Marek Aleksander Czarnecki  
Panie Przewodniczący! Prace Trybunału w Hadze zasługują na stałe wsparcie Unii Europejskiej, głównie ze względu na stworzenie podstaw nowej normy rozstrzygania konfliktów, a także znaczny wkład w proces pojednania w rejonie Bałkanów Zachodnich.
W świetle rezolucji ONZ wzywających do zakończenia prac MTK, zgadzam się z Panią sprawozdawczynią, iż należy zbadać możliwość przedłużenia mandatu tej instytucji. Istnieje potrzeba dalszych prac trybunału, choćby ze względu na fakt, iż wielu zbrodniarzy dalej znajduje się na wolności, a znaczna liczba spraw wymaga jeszcze rzetelnego rozpatrzenia.
W moim przekonaniu kluczowe jest także stworzenie jasnego mechanizmu działania wymiaru sprawiedliwości na Bałkanach, który przejmie pierwotne funkcje trybunału po jego ewentualnej likwidacji. Apeluję także do państw członkowskich o wspieranie prac organizacji pozarządowych i innych instytucji, które pomagają ofiarom, promują dialog i porozumienie pomiędzy grupami etnicznymi oraz wspierają dążenie do pojednania.
Athanasios Pafilis  
Dziesięć lat po brudnej wojnie rozpętanej przeciwko Jugosławii przez USA, NATO UE, winni zbrodni przeciwko własnemu narodowi cieszą się z morderstw dokonanych na tysiącach ludzi, wśród których były kobiety i dzieci, i z ogromnych zniszczeń, które spowodowali na Bałkanach. W przedmiotowym sprawozdaniu wychwala się trybunał w Hadze, który tamci powołali w celu sądzenia swoich ofiar i zwolnienia amerykańskich i europejskich imperialistów z odpowiedzialności za zbrodnie, trybunał ze sfabrykowanymi oskarżeniami, parodią procesów, który doprowadził do zamordowania byłego jugosłowiańskiego prezydenta, Slobodana Miloševića. Z niewiarygodną wręcz bezczelnością apeluje się o przedłużenie jego funkcjonowania, żeby można było wyznaczyć nowych winnych i wywierać naznaczoną terroryzmem presję na ludność Jugosławii, wzywając ją do podpisania deklaracji skruchy za obronę ich kraju i podporządkowania jej europejskim mordercom.
Samo głosowanie przeciwko temu nikczemnemu sprawozdaniu nie wystarczy. Komunistyczna Partia Grecji wstrzymała się od głosu. Nawet swoją obecnością odmawia ona udziału w legitymizacji imperialistycznych zbrodni przez Parlament Europejski. W ten sposób składa ona choć niewielki hołd tym, którzy własną krwią zapłacili za imperialistyczne barbarzyństwo USA, NATO i UE.
Zostaną powołane do życia rzeczywiste trybunały. Zasiądą w nich zwykli ludzie i ci, którzy naprawdę są winni, a także mordercy w USA, NATO i UE, w centrolewicowych i centroprawicowych rządach, zostaną osądzeni i skazani za swoje zbrodnie.
