
Hernandez Mollar
Mijnheer de Voorzitter, gisteren heeft zich een vreselijke tragedie afgespeeld in de Spaanse stad Melilla, waar zich als gevolg van een breuk in een waterbassin grote overstromingen hebben voorgedaan. Daarbij zijn negen doden en vele gewonden gevallen. De materiële schade is groot. Ik zou willen verzoeken om aan de heer Ignacio Velázquez, president van de autonome stad Melilla, het medeleven en de solidariteit van dit Parlement kenbaar te maken met de slachtoffers en met alle mensen die zijn getroffen door deze verschrikkelijke gebeurtenis.

De Voorzitter
Mijnheer Hernandez Mollar, zo zal het geschieden.

Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?
Het woord is aan de heer Wynn.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, het gaat over punt 8 van de notulen, de regeling van de werkzaamheden. Op de agenda die we gisteren hebben aangenomen, stonden gisteravond om 19.00 uur "dringende commissievergaderingen met toestemming van de Voorzitter" . Ik woonde er twee van bij, namelijk die van de Begrotingscommissie en die van de Commissie begrotingscontrole. Beide commissies schrapten punten van hun agenda's, aangezien zij als "niet dringend" werden beschouwd. Mag ik u vragen om bij het verlenen van toestemming voor commissievergaderingen in Straatsburg de grootste nauwlettendheid te betrachten bij uw omschrijving van het begrip dringend?

Voorzitter
Dat zal ik doen, mijnheer Wynn.

Corbett (PSE).
Louter wat betreft de presentielijst, mijnheer de Voorzitter, ik was hier gisteren wel, wat u wellicht heeft opgemerkt.

De Voorzitter
Ik heb u gehoord, dus zal het worden rechtgezet.

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, gisteren trachtte ik het vraagstuk van Roisín McAliskey aan te roeren en het feit dat zij nog steeds opgesloten is in een psychiatrische gevangeniseenheid in Engeland. Zoals in de notulen is opgenomen, was het doel daarvan de aandacht van de Britse en Duitse leden op de onrechtvaardigheid van haar opsluiting te vestigen. U vroeg mij om u een brief te schrijven over dit onderwerp, wat ik zal doen. Maar dat belet mij de Britse en Duitse leden te vragen om hun regering te verzoeken Roisín McAliskey om louter humanitaire redenen vrij te laten. Ik wil niet ingaan op de details van haar voortdurende opsluiting. Zij zit in verzekerde bewaring in een psychiatrische afdeling voor moeders en kinderen in Engeland, en ik ben van mening dat wanneer de fatsoenlijke Engelse mensen, die zo intens hebben geijverd voor de vrijlating van Louise Woodward, eens zouden nadenken over de onrechtvaardigheid van de opsluiting van deze jonge vrouw op grond van wel zeer flinterdun bewijsmateriaal, zij een beroep op hun regering zouden doen om haar vrij te laten.

De Voorzitter
Uw brief zal naar alle Duitse en Britse collega's worden gestuurd, zodat u het doel van uw interventie bereikt.

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, nog een opmerking over de notulen. Mijn naam staat niet op de presentielijst, mogelijk door mijn eigen schuld. Ik heb gisteren andere vergaderingen bijgewoond, zowel van de fractie als van mijn commissie, maar mogelijk ben ik vergeten hier in het Parlement te tekenen.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, op bladzijde veertien, laatste alinea, staat dat de behandeling van het verslag van de heer Scapagnini is uitgesteld tot de volgende vergaderperiode. Ik heb de motivering daarvan gisteren gehoord en heb toen onmiddellijk het woord gevraagd, maar u hebt mij klaarblijkelijk niet gezien en ik heb het woord niet gekregen. Nu staat in de notulen dat het verslag is uitgesteld. Daarom wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om duidelijk te maken dat voor dit uitstel geen, volgens het Reglement geldige reden is opgegeven. De heer Scapagnini en een bepaalde fractie stonden alleen de dag en het tijdstip niet aan waarop de behandeling van dit verslag moest plaatsvinden. Mijn vraag luidt dan ook.......
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Mijnheer Ephremidis, gisteren had er al iemand tegen dit voorstel gesproken. Meer interventies staat het Reglement niet toe, en daarom kon ik hierover niet nog eens het woord aan u geven. Er werd gestemd na kennisneming van de zaak en nadat één tegenstander had gesproken. We gaan deze discussie niet nog eens openen.
(De notulen worden goedgekeurd)

Urgentverklaring
Voorstel voor een verordening (EG) van de Raad betreffende de sluiting van de Overeenkomst in de vorm van een briefwisseling inzake de voorlopige toepassing van het Protocol tot vaststelling, voor de periode van 6 september 1997 tot en met 5 september 2000, van de vangstmogelijkheden en de financiële bijdrage waarin is voorzien in de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Republiek Kaapverdië inzake de visserij voor de kust van Kaapverdië (COM(97)0521 - C4-0566/97-97/0270(CNS))

Voorstel voor een verordening (EG) van de Raad betreffende de sluiting van de Overeenkomst in de vorm van een briefwisseling inzake de voorlopige toepassing van het Protocol tot vaststelling van de voor de periode van 1 juli 1997 tot en met 30 juni 2000 geldende vangstmogelijkheden en de financiële compensatie, bedoeld in de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de regering van de Republiek Equatoriaal-Guinee inzake de visserij voor de kust van Equatoriaal-Guinee (COM(97)0522 - C4-0567/97-97/0268(CNS))
Fraga Estévez (PPE), voorzitter van de Commissie visserij. (ES) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie visserij is voor de drie verzoeken om urgentverklaring.

Samland
Mijnheer de Voorzitter, namens de Begrotingscommissie zou ik het volgende willen opmerken. Wij hebben weliswaar alweer met de urgentverklaring ingestemd, maar willen de Raad er met klem op wijzen - die is hier niet aanwezig en daarom vragen wij dat dit in de notulen wordt opgenomen - dat wij in een interinstitutionele overeenkomst hebben bepaald dat bij de protocollen telkens een financieel memorandum moet worden gevoegd. De Raad heeft ons de financiële memoranda bij deze drie protocollen echter pas na herhaald aandringen toegezonden. Dat is onaanvaardbaar. Wij eisen dat de interinstitutionele overeenkomst wordt nageleefd. Als dat niet gebeurt, zal het Parlement verzoeken om toepassing van de urgentieprocedure, ook als die gerechtvaardigd zijn, voortaan moeten verwerpen. Het gaat niet op dat wij elke keer opnieuw toegeven en de verzoeken om toepassing van de urgentieprocedure inwilligen, terwijl de Raad zijn verplichtingen niet nakomt.

Thomas
Mijnheer de Voorzitter, een kleine motie van orde. Zou u deze Vergadering willen herinneren aan het artikel met betrekking tot mobiele telefoons in dit halfrond? Het lijkt alsof het sommige mensen is ontsnapt dat wij over deze aangelegenheid een artikel hebben.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Thomas.
(Het Parlement willigt de drie verzoeken om urgentverklaring in)

Jaarverslag en verklaring van betrouwbaarheid door de Rekenkamer met betrekking tot de algemene begroting voor 1996
De Voorzitter
Aan de orde is de toelichting op het jaarverslag en de verklaring van betrouwbaarheid met betrekking tot de algemene begroting voor het begrotingsjaar 1996.
Het woord is aan de heer Friedmann.

Friedmann
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik vind het een grote eer hier vanochtend het woord te mogen voeren. Ik weet dat u lange nachtvergaderingen heeft bijgewoond en stel het dan ook des te meer op prijs dat u hier vanochtend aanwezig is.
Van de Europese belastingbetalers is 70 % van mening dat fraude en gesjoemel met belastinggeld veel kritischer moeten worden beoordeeld dan belastingontduiking. Dat betekent dat de taakstelling van de Europese Rekenkamer meer dan ooit aan de verwachtingen van de belastingbetalers beantwoordt.
Ik zou met de budgettaire ontvangsten willen beginnen. Zoals u weet, vormen de douaneontvangsten het grootste deel van de traditionele eigen middelen en zijn ze dus een belangrijke financieringsbron voor de Europese Unie. Daarom moeten wij er ons voor inspannen dat die douaneontvangsten zo volledig mogelijk naar de Europese Unie vloeien. Hoewel de douaneontvangsten als gevolg van de GATT-onderhandelingen dalen, wordt daarmee nog altijd zowat 15 % van de gehele begroting gefinancierd. De jongste jaren hebben wij er altijd al op gewezen dat het douanevervoer een groot risico inhoudt. Dames en heren, om die reden heeft u over dat thema de eerste enquêtecommissie na Maastricht ingesteld. Wij zijn u en vooral de heer Tomlinson, voorzitter van die commissie, erkentelijk voor de belangrijke resultaten die u daar heeft bereikt. Deze keer spitsen wij ons toe op de risico's in de tolvrije zones, waartoe de meeste zeehavens behoren, en op de actieve veredeling. Dat hier vaak douaneontvangsten worden gederfd en dat het gevaar daarvoor bestaat, houdt verband met het feit dat de bestaande rechtsvoorschriften vaak niet, vaak onvolledig en vooral niet op dezelfde manier worden toegepast. Wij moeten dat trachten te verhelpen. Terloops merk ik op dat ook de lidstaten belastinginkomsten derven als douanerechten worden ontdoken. Volgens ons is dit dan ook een belangrijk terrein.
De certificaten van oorsprong spelen hier een belangrijke rol. Voor zowat de helft van de totale invoer in de Europese Unie gelden preferentiële douanerechten en het is dan ook niet verwonderlijk dat dit telkens weer tot onregelmatigheden aanzet. Meer dan de helft van alle onregelmatigheden met betrekking tot de Europese begroting gebeuren op het gebied van de douanepreferenties. Zo hebben wij vastgesteld dat een derde land drie keer zoveel sinaasappelsap naar de Europese Unie uitvoert als het zelf produceert. In een ander geval hebben wij vastgesteld dat de certificaten van oorsprong van textielgoederen waren vervalst. De stempels stemden immers volstrekt niet met de originelen overeen. In een bepaald geval was zelfs de naam van de hoofdstad verkeerd gespeld. Bij navraag bevestigde het land van oorsprong dan nog dat de certificaten echt waren.
Wij moeten dus zeer voorzichtig zijn om de inkomsten van de Gemeenschap veilig te stellen. Het gaat om zeer grote bedragen. Voor de periode 1986-1996 hebben wij 700 gevallen onderzocht. Dat zijn er echter slechts 700 van verschillende duizenden. In die 700 gevallen zou ongeveer een miljard ecu wegens onregelmatigheden moeten worden teruggevorderd, maar vaak treedt verjaring op. Zelfs als het onderzoek tijdig wordt aangevat, slepen de onontbeerlijke controles vaak zo lang aan dat de zaak verjaart. In 23 gevallen waarin de zaak is verjaard, heeft de Europese Unie 80 miljoen ecu gederfd.
Wat de uitgaven betreft, zou ik met het landbouwbeleid willen beginnen. Zoals u weet, werd de gegarandeerde prijs voor graan in het kader van de MacSharry-hervorming drastisch verlaagd. Daarmee wilde men voorkomen dat de prijs tot overproductie zou aansporen. Die gegarandeerde prijzen dekten echter de kosten niet meer. Uiteraard kunnen de boeren niet van verliezen leven. Daarom heeft men dan besloten oppervlaktegebonden directe steun te verlenen. Daarop was niets aan te merken zolang de gegarandeerde prijzen zeer laag waren. Inmiddels is het graanaanbod als gevolg van de getroffen maatregelen in de Europese Unie gedaald. Ook op de wereldmarkt is het graanaanbod, mede als gevolg van de weersomstandigheden gedaald. Daardoor zijn eerst de wereldmarktprijzen gaan stijgen, met als gevolg dat ook in de Europese Unie de marktprijzen veel hoger dan de gegarandeerde prijzen kwamen te liggen. Eigenlijk was het dan niet meer nodig zoveel directe steun uit te keren, maar in de desbetreffende verordeningen was nergens bepaald dat de rechtstreekse steun in die omstandigheden werd teruggeschroefd. Zo is 3 miljard ecu uitgegeven zonder dat dit volgens ons eigenlijk nodig was. Ik zeg niet dat die betalingen niet correct zijn gebeurd, maar eigenlijk waren ze overbodig. In een volgende programmeringsperiode zal men ervoor moeten zorgen dat men zowel naar boven als naar beneden toe kan variëren.
Op het gebied van het landbouwbeleid hebben wij ons vorig jaar nog eens met de sectoren tabak en wijn beziggehouden, waarover wij ook al in 1993 bijzondere verslagen hadden voorgelegd. De in Europa geteelde tabak beantwoordt nog altijd niet aan de smaak van de Europese rokers, wat betekent dat onze tabak grotendeels wordt uitgevoerd. Bedenkelijk is dat het inkomen van de producenten voor vier vijfde uit subsidies bestaat. Ook als men aanvoert dat de tabaksindustrie aan velen werk verschaft, moet men toch toegeven dat door het roken ook mensen sterven. Het is ook niet helemaal begrijpelijk dat de Europese Unie een campagne tegen het roken financiert en ondertussen de tabaksteelt steunt.
Wat de wijnbouw betreft, zijn wij tot de conclusie gekomen dat noch de rooi- noch de distillatiepremie aan de verwachtingen beantwoorden. Het wijnaanbod is weliswaar gedaald, maar dat heeft vooral met de weersomstandigheden te maken. Nog altijd wordt wijn extra voor distillatie geproduceerd, wat zeker niet de bedoeling was. Ook daartegen hebben wij bezwaar.
Op het terrein van de structurele maatregelen is een en ander verbeterd. Zowel de vastleggingen als de betalingen die in de begroting waren opgenomen, zijn grotendeels uitgevoerd. De vastleggingen en betalingen zijn voor respectievelijk 98 en 95 % gebeurd zoals in de begroting was bepaald. Bij nader toezien blijkt evenwel dat die vastleggingen en betalingen hoofdzakelijk in het laatste kwartaal en dan nog voor twee derde in december zijn gebeurd. Dat betekent dat men vaak voorschotten heeft uitbetaald. Voorschotten betekenen echter niet dat de geplande maatregelen ook worden uitgevoerd.
Een voorbeeld daarvan is de programmeringsperiode van 1989 tot 1993, die al lang is afgesloten. Driekwart van alle maatregelen uit die programmeringsperiode zijn nog altijd niet afgesloten. Wij moeten nog steeds kritiek leveren op het feit dat op het gebied van de structurele maatregelen niet de nodige evaluaties worden uitgevoerd. Voor zover verslagen voorliggen, beschrijven die vooral de bestaande situatie. Nu wij al over de nieuwe programmeringsperiode vanaf 2000 onderhandelen, zouden wij echter over desbetreffende evaluaties moeten kunnen beschikken.
Zoals u weet, is structurele steun altijd een beetje in strijd met de concurrentievoorwaarden. De Europese interne markt steunt op het beginsel van de mededinging en subsidies hebben de neiging die te verstoren. Daarom bepalen de artikelen 92 en 93 van het EU-Verdrag dat subsidies alleen met toestemming van de Commissie voor een beperkte periode en voor welbepaalde doeleinden mogen worden verleend. Wij hebben in een aantal gevallen vastgesteld dat die bepalingen onvoldoende worden nageleefd.
Op het gebied van de structurele steun hebben wij uiteraard ook het Sociaal Fonds bekeken. Daar stellen wij vast dat soms geld is uitbetaald aan mensen die daarop geen recht hadden. Soms is ook van de voorgeschreven cofinanciering niets in huis gekomen. In andere gevallen heeft men geen prioriteit verleend aan het MKB.
Tot de structurele bijstand behoort ook de bevordering van het MKB. Wij zijn nog altijd niet tevreden over de wijze waarop de Commissie dat doet. Wij menen dat het MKB voor de werkgelegenheid uiterst belangrijk is - dat is beslist een thema voor de werkgelegenheidstop van volgende week - en dat het in het licht daarvan krachtiger moet worden bevorderd. De Commissie kan echter niet eens zeggen hoeveel het MKB juist ontvangt. Er bestaat nog niet eens een duidelijke omschrijving van wat men als middelgrote of kleine onderneming moet beschouwen. Wij hebben een staal van 33 zogenaamde kleine en middelgrote bedrijven onderzocht. Daarbij hebben wij vastgesteld dat slechts 11 ervan klein of middelgroot waren. De andere bedrijven waren in handen van grote concerns. In een bepaald geval werd zelfs een onderneming met 2.000 werknemers als kleine onderneming omschreven. Hier loopt het mank.
Ook het communautair initiatief voor het midden- en kleinbedrijf, dat de Commissie zelf moet beheren, loopt niet zoals het moet. Men heeft voor dat communautair initiatief op de begroting 910 miljoen ecu uitgetrokken, maar daarvan is nog maar 140 miljoen ecu in de vorm van voorschotten uitgekeerd. Alleen Duitsland heeft een uitgavenrekening voorgelegd. Die betrof slechts 3 miljoen Duitse mark en ook hier ging het slechts om een voorschot. Dat betekent dat de Commissie zich op het gebied van het midden- en kleinbedrijf actiever moet tonen.
Tot de structurele bijstand behoort ook het visserijbeleid. Wij zijn tot de conclusie gekomen dat het nagestreefde doel nog steeds niet is bereikt. De onontbeerlijke aanpassing van de capaciteit van de vissersvloten van de lidstaten is nog altijd niet gebeurd en ook de structuur van die vloten beantwoordt nog niet aan de verwachtingen.
Op het gebied van het structuurbeleid moet ik het ook over de programma's PHARE en TACIS hebben. Ook dat zijn uiteindelijk structuurprogramma's. Voor die twee programma's geldt nog steeds dat de bestedingsgraad van de gelden te klein is. Toch zijn er heel wat argumenten om die programma's uit te voeren. Bij de aanwending van de daarvoor uitgetrokken middelen leren de besturen van de Centraal- en Oost-Europese landen bijvoorbeeld hoe zij met de EU-lidstaten en met de Commissie moeten samenwerken. Die landen waren vroeger gericht op samenwerking in het kader van de COMECON. Dat leerproces is ongetwijfeld belangrijk, maar de besturen in Centraal- en Oost-Europa hebben problemen om de gelden te absorberen. Als de onderhandelingen over de uitbreiding over enige tijd worden aangevat, zal dat trouwens een belangrijk punt zijn.
Ook op het gebied van de landbouw is het doel in het kader van de programma's PHARE en TACIS nog lang niet bereikt. Zolang de eigendomsrechten in die landen niet zijn geregeld, zolang daar geen kadaster bestaat en zolang daardoor geen borg voor kredieten kan worden gesteld, kan de landbouw moeilijk worden geprivatiseerd, daar een nieuwe, particuliere landbouw op kredieten is aangewezen. Daarom is het belangrijk dat men de inspanningen op dat terrein voortzet. Ik meen ook dat men PHARE en TACIS meer in samenhang met de uitbreiding naar Centraal- en Oost-Europa moet gebruiken. Volgens ons moeten de gelden meer op die doelstellingen worden gericht.
Ook op het gebied van de ontwikkelingshulp hebben wij controles uitgevoerd. Met betrekking tot de samenwerking met de ontwikkelingslanden die de Overeenkomst van Lomé niet hebben ondertekend, hebben wij vastgesteld dat zeker in één geval een bank is ingeschakeld die op dit gebied niet als bijzonder succesrijk wordt beschouwd, zodat volgens ons 1 miljoen ecu ten onrechte is uitbetaald. In het kader van het Ontwikkelingsfonds voor de landen van de Overeenkomst van Lomé hebben wij de toewijzing van overheidsopdrachten in de periode van 1988 tot 1993 onderzocht. Daarop is heel wat kritiek te leveren, bijvoorbeeld omdat de clausule van de meest begunstigde partner niet is toegepast, fiscale bepalingen niet zijn nageleefd en aanbiedingen en aanbestedingen niet overeenstemmen.
Zoals u weet, moeten wij ook een verklaring voor de gehele begroting voorleggen. Dat staat in het Verdrag van Maastricht. Dit jaar leggen wij de derde verklaring voor. Deze keer vormt die deel 2 van ons jaarverslag. Wat de algemene begroting betreft, zijn wij tot de conclusie gekomen dat de goedgekeurde rekeningen van de Gemeenschap een correcte weergave zijn van de ontvangsten en uitgaven, afgezien van enkele onbeduidende uitzonderingen, en derhalve ook van de financiële situatie van de Gemeenschap. Wat de ontvangsten betreft, zijn de onderliggende verrichtingen over het algemeen in overeenstemming met de beginselen van regelmatigheid en wettigheid. Dat geldt ook voor de vastleggingen. Wat de betalingen betreft, vertonen de onderliggende verrichtingen volgens ons evenwel al te veel ernstige gebreken. Wij hebben vastgesteld dat de betalingen voor 5, 4 % ernstige tekortkomingen vertonen. Daarbij merk ik op dat de foutenmarges op het gebied van de structurele bijstand en op dat van het landbouwbeleid respectievelijk boven en onder het gemiddelde liggen. Ik merk ook op dat het in die 5, 4 % niet uitsluitend om fraude gaat. Het gaat hier bijvoorbeeld ook om de toepassing van een verkeerde wisselkoers bij het Sociaal Fonds. In een bepaald geval konden onze controleurs hun werk zelfs niet doen omdat een boze boer zijn gevaarlijke honden tegen hen ophitste.
In 4, 3 % van de gevallen hebben wij ons geen oordeel kunnen vormen omdat in het betrokken land juist werd gestaakt toen wij een controle wilden uitvoeren of omdat de officier van justitie de documenten in beslag had genomen die wij wilden controleren. Wij menen ook dat te vaak vormfouten worden gemaakt. Daarmee bedoelen wij fouten die geen zichtbaar negatieve gevolgen voor de begroting hebben.
Wat de Overeenkomst van Lomé betreft, waarover wij een aparte verklaring voorleggen, stellen wij dit jaar vast dat alle categorieën die ik zopas met betrekking tot de algemene begroting heb vermeld, in orde zijn en kunnen wij dus, op enkele uitzonderingen na, zeggen dat onze beoordeling met betrekking tot de Overeenkomst van Lomé positief is.
Ik zou vlug nog enkele opmerkingen willen maken over de gevolgen van het nog niet goedgekeurde Verdrag van Amsterdam. Door het Verdrag van Amsterdam is de Europese Rekenkamer nu de Rekenkamer van de gehele Gemeenschap en is ze formeel op voet van gelijkheid met de andere instellingen van de Gemeenschap geplaatst.
Het Verdrag bepaalt dat wij verslag moeten uitbrengen over onregelmatigheden. Daarover is in het Verdrag een bepaling ingevoegd. Ik zou hier evenwel onze rol nader willen omschrijven. Onze eerste opdracht is preventie, wat betekent dat wij onregelmatigheden moeten voorkomen. Wij beschouwen onszelf niet als politie of openbaar ministerie, maar als wij bij de uitvoering van onze gewone taken op onregelmatigheden of fraude stoten, stellen wij een onderzoek in en schakelen wij de bevoegde instanties in.
Wij menen dat wij in het kader van de financiële controle onze bijdrage moeten leveren maar, zoals gezegd, niet als politie of openbaar ministerie. In het Verdrag staat dat wij in onderling vertrouwen met de nationale controleinstanties samenwerken en dat wij de controle op de Europese Investeringsbank in het kader van de bestaande driepartijenovereenkomst moeten verrichten. Zelfs als die overeenkomst ooit eens buiten werking zou zijn, behouden wij evenwel ons controlerecht.
De mij toegemeten tijd om u toe te spreken is voorbij. Ik dank u voor onze goede samenwerking. Ik denk dan aan de Commissie begrotingscontrole en haar voorzitter, mevrouw Theato. Wij danken u voor de gedachtewisselingen die wij in uw commissie telkens opnieuw kunnen houden en weten dat u ook deze keer op basis van onze werkzaamheden de nodige besluiten zult nemen. Wij danken ook de Begrotingscommissie onder het voorzitterschap van de heer Samland, waar met grote kennis van zaken over de resultaten van ons werk wordt gedebatteerd. Ik dank ook de algemeen rapporteur, de heer Elles, voor zijn inspanningen. Ten slotte dank ik ook de Commissie en in het bijzonder de heer Liikanen.
Ik moet toegeven dat de Commissie al heel wat heeft gedaan aan de tekortkomingen waarop wij de vinger leggen. De hervormingsinspanningen van de Commissie concentreren zich op SEM 2000. Nu al moeten wij erkennen dat het daardoor geïnduceerde beheers- en informatiesysteem verbetering laat verhopen. Wij erkennen ook dat de nieuwe goedkeuringsprocedure op het gebied van het landbouwbeleid positieve vooruitzichten biedt. Wij zijn de Commissie ook erkentelijk dat ze het met ons eens is. Er moet een nieuw Financieel Reglement komen. Wij hebben daartoe al een bijdrage geleverd en stellen ook met voldoening vast dat op het gebied van het structuurbeleid definities zijn opgesteld waarmee onregelmatigheden kunnen worden voorkomen. Mijnheer Liikanen, ik wil u, en via u ook uw collega's, daarvoor hartelijk danken. Ik dank u voor uw aandacht.
(Applaus)
Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, het jaarverslag over de betrouwbaarheidsverklaring voor het begrotingsjaar 1996 stelt een lijst tekortkomingen vast in het gebruik van Gemeenschapsgelden. Op een aantal centrale vlakken zal het de Commissie vooruitgang helpen boeken op weg naar haar gedeelde verantwoordelijkheid bij het aanbrengen van een aanzienlijke verbetering in het effect dat Gemeenschapsgelden op het bereiken van de doelstellingen van de Unie hebben.
Allereerst stelt de Rekenkamer vast dat "een gulle toewijzing van kredieten een strak financieel beheer in de weg kan staan" . Een dergelijk potentieel risico is duidelijk beperkt in de begroting van 1998. Op welke wijze u het ook wilt meten - uitgedrukt in groeicijfers, in marges onder de financiële vooruitzichten of in verhouding tot het plafond voor de eigen middelen - de begroting in wording voor 1998 is strikt.
De Commissie heeft, net als de Rekenkamer en de heer Friedmann, vastgesteld dat graanproducenten te veel compensatie hebben ontvangen in het kader van de landbouwhervormingen van 1992. De Commissie heeft een voorstel ingediend voor een gedeeltelijke herziening. Tot haar grote spijt is dit niet aangenomen, noch door de Raad noch door het Europees Parlement. Daarom zal de Commissie op dit vraagstuk terugkomen in het kader van Agenda 2000.
Met betrekking tot het gemeenschappelijk landbouwbeleid in het algemeen, zijn alle opmerkingen van de Rekenkamer nuttig voor de goedkeuring van de rekeningen en zal de Commissie er ten volle gebruik van maken.
Ook heb ik met belangstelling nota genomen van de conclusie van de Rekenkamer dat er aanwijzingen zijn dat de afdeling garantie van het EOGFL een gunstige invloed ondervindt van de nieuwe regelingen voor de betaalbaarstelling van de rekeningen.
Waar het de structuurfondsen aangaat, blijft het aantal aanzienlijke afwijkingen dat van invloed is op de betalingen te hoog. Dit is het gebied waarover in 1997 de belangrijkste beslissingen zijn genomen. Over de voorwaarden om in aanmerking te komen werd afgelopen april een akkoord bereikt. In oktober nam de Commissie een verordening aan over de minimumnormen voor financiële controle door lidstaten. Deze minimumnormen zijn van toepassing op die operaties die medegefinancierd worden door de structuurfondsen. Vorige maand nam de Commissie tevens nota van de interne richtsnoeren over de toepassing van netto financiële correcties. Ik heb gisteren verslag uitgebracht over de maatregelen die aan de ECOFIN zijn voorgelegd. De steun van de Rekenkamer en het Europees Parlement in dit hele gebeuren is cruciaal geweest. Het was niet altijd gemakkelijk.
De aandacht verschuift nu naar het opzetten van verordeningen voor de volgende programmeringsperiode. Dit moet een kwalitatieve sprong mogelijk maken naar het verhogen van de rendabiliteit. Concentratie, vereenvoudiging en decentralisatie, in combinatie met strengere controles en verificatie van de resultaten zijn hier de leidmotieven.
De discussies over het verslag van de Rekenkamer over 1996 en de kwijtingsprocedure vallen samen met het voorstel van de Commissie en zullen het mogelijk maken om optimale conclusies te trekken voor de volgende periode.
In dit verband zou ik graag een wens willen uitspreken aan het adres van de Rekenkamer. Het zou waardevol zijn wanneer de Rekenkamer, dankzij de verhoging van de middelen voor de VB, in de toekomst meer sectorale informatie zou kunnen verschaffen. Dit zou van pas komen bij het aanduiden van de oorzaak van het probleem en de verantwoordelijkheden, en op zijn beurt zou dit ons in staat stellen om de hervormingsinspanningen beter te richten.
In het kort nog enkele andere opmerkingen. Dit verslag versterkt de overtuiging dat de algemene begroting op velerlei gebied te veel projecten omvat die te klein zijn en te veel doelstellingen hebben. In de gehele communautaire begroting dienen concentratie en vereenvoudiging te worden nagestreefd.
De Rekenkamer uit in diverse hoofdstukken kritiek op het beheer van de communautaire subsidies. Geheel overeenkomstig de opmerkingen van haar eigen Inspectoraat-Generaal en het voortdurend aandringen van het Europees Parlement werkt de Commissie op dit gebied naar algemene criteria toe. Zij zal later vandaag een interimverslag aannemen en ik zal de Begrotingscommissie van het Europees Parlement volgende week op de hoogte stellen van dit verslag.
Tot slot heeft de Rekenkamer de Commissie overtuigd van de voordelen van een grootscheepse herziening van het Financieel Reglement van de Gemeenschap. De Commissie acht het mogelijk om daarover in de eerste helft van 1998 met de eerste voorstellen te komen.
Laat mij u er tot besluit van verzekeren dat de Commissie alle opmerkingen van de Rekenkamer in het jaarverslag over 1996 zorgvuldig zal opvolgen. Het toekomstige voorzitterschap heeft ook reeds kenbaar gemaakt dat het in dit opzicht specifiek het een en ander wil ondernemen.
De hervorming van het beheer van Gemeenschapsgelden is een continu proces. Over een aantal hervormingen is besloten, zoals ik u reeds zei. De tenuitvoerlegging daarvan moet standvastig en streng zijn. Het verbeteren van het financieel beleid is een continu proces. Het is onze plicht en tevens de plicht van de lidstaten. Alleen op die manier kunnen onze inspanningen vruchten afwerpen, zal de correctheid van de Gemeenschapsuitgaven verbeteren en krijgen we meer waar voor ons geld.
Ik feliciteer de heer Friedmann met dit jaarverslag. De Commissie stelt zich volledig beschikbaar voor de samenwerking met de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole, mevrouw Theato, de rapporteur, de heer Ellis, en alle parlementariërs die erbij betrokken zijn om de vereiste conclusies te trekken.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Liikanen.
Aan de orde is het debat over het verslag. Ik verzoek de leden die vragen stellen het kort te houden.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, ik heb vier vragen. De eerste is een algemene: in hoeverre hebben wij het over fraude, mijnheer Friedmann, en niet over wanbeheer van gelden? Kunt u ons daar enig idee van geven?
De volgende drie vragen hebben allemaal betrekking op de BV. Paragraaf 19.30 van het verslag maakt melding van wezenlijke dwalingen - waarnaar u ook in uw betoog verwees - waar de EOGFL garantiefondsen onder het gemiddelde liggen. Houdt dit in dat wij een positieve BV voor landbouw hebben? Betekent dit tevens dat wij enkel een negatieve BV in de structuurfondsen hebben?
In paragraaf 19.27, waarin de Commissie het heeft over beperkingen in haar werk, krijgen wij twee gebieden voorgeschoteld: een over openbare opslag en een over onvoorziene juridische en fysieke omstandigheden. In het verslag noch in het antwoord van de Commissie wordt ons verteld wat dat zijn. Zou u kunnen uitleggen wat dat zijn, mijnheer Friedmann?
Tot slot, in het antwoord op de paragrafen 19.28 tot 19.36 legt de Commissie een verklaring af die ik volgens mij al voor de derde keer zie. Zij zegt dat zij van mening is dat, gezien de mate van onzekerheid die inherent is aan iedere statistische methode en aangezien er nog enkele jaren zullen verstrijken voordat de BV voldoende tot wasdom is gekomen, de bevindingen van de Rekenkamer voorzichtig geïnterpreteerd dienen te worden. Wat is uw antwoord daarop?

Theato
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Europese Rekenkamer, in de eerste plaats dank ik u voor uw uiteenzetting en voor uw constructief verslag waaraan, zoals wij zopas van de heer Liikanen hebben gehoord, ook de Commissie al gevolg geeft. Ook wij willen de belastingontvangsten beschermen en zullen daarom nu constructief aan het werk gaan.
Op een aantal punten maken wij ons evenwel grote zorgen, meer bepaald wat de samenwerking met de lidstaten betreft. Als ik hoor dat, zoals u heeft gezegd, negen van de tien onregelmatigheden in de lidstaten gebeuren, vind ik dat zeer bedenkelijk.
Mijn vraag betreft de douane, waarover u het heeft gehad: ziet u soortgelijke risico's met betrekking tot de belasting over de toegevoegde waarde en de vierde inkomstenbron, het BNP? Moeten de controles hier worden verscherpt, ook al hebben wij nog geen aanduiding van het land van oorsprong en wordt de BTW in de andere landen geïnd? Wat het midden- en kleinbedrijf betreft, zou ik willen weten of u aanbevelingen kunt doen om versnippering te voorkomen en vooral om het onmiskenbare tekort aan informatie weg te werken? Wij zouden dat zeer op prijs stellen. Wij hebben weinig tijd en daarom houd ik het kort. Tot besluit wil ik nog zeggen dat wij nu met veel energie aan het werk zullen gaan en dat wij, zoals elk jaar, daarbij op de medewerking van de Rekenkamer en de Commissie rekenen.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Rekenkamer, ook vorig jaar hebben wij gesproken over de specifieke programma's en met name over PHARE en TACIS en toen noemde u problemen bij de controle op het gebruik van de kredieten en moeilijkheden bij de besteding van de openstaande kredieten. Ik geloof dat het werk van de Rekenkamer heel nuttig zal blijken te zijn, als de procedures moeten worden vastgesteld voor de financiering van dat gedeelte van Agenda 2000 dat bestemd is voor de kandidaatlanden.
Als rapporteur voor de desbetreffende begroting wilde ik u echter vragen wat u vindt van het vraagstuk van de wederopbouw van het voormalige Joegoslavië. Ik heb daar grote zorgen over. Hebt u misschien inlichtingen over het gebruik van de hiervoor beschikbare kredieten? Beschikt u over middelen om met zekerheid vast te stellen dat de voor rehabilitatie en wederopbouw bestemde kredieten niet voor iets anders worden gebruikt? Ten slotte zou ik willen weten of u ons inlichtingen kunt verschaffen over uw relaties met de Wereldbank, die met een groot deel van het beheer is belast? Met name wilde ik graag inlichtingen over de modaliteiten voor de controle op het sluiten van contracten.

Kjer Hansen
Mijnheer de Voorzitter, de Rekenkamer levert alweer felle kritiek op de manier waarop de middelen van de Gemeenschap worden beheerd. Zo wordt het Economisch en Sociaal Comité fel bekritiseerd voor kwistigheid met reiskostenvergoedingen, die zonder voorlegging van bewijzen en zonder betrouwbare aanwezigheidslijsten worden uitbetaald. Naar aanleiding hiervan wil ik de voorzitter van de Rekenkamer vragen wanneer het Europees Parlement eigenlijk aan de beurt komt. Waarom is er niet reeds lang een rapport gemaakt over de situatie in het Parlement, zodat we orde op zaken kunnen stellen in ons eigen middelenbeheer en aldus ons image kunnen oppoetsen. Ik neem aan dat de voorzitter van de Rekenkamer toch niet probeert te onderhandelen met de Voorzitter van het Parlement over de noodzaak van een onderzoek in het Parlement? Mijn andere vraag aan de voorzitter van de Rekenkamer betreft de verklaring van betrouwbaarheid, waarin ik nog steeds tevergeefs zoek naar een antwoord op de vraag waarom er zoveel onregelmatige betalingen gebeuren. Het is nog steeds niet duidelijk of dit te wijten is aan de Rekenkamer, die een gebrekkige methode gebruikt, of aan de Commissie die een verkeerd controlesysteem heeft, of aan de lidstaten die gewoon sjoemelen. Wie is verantwoordelijk voor deze situatie en welke foutenmarge vindt de Rekenkamer eigenlijk aanvaardbaar?

Müller
Mijnheer de Voorzitter, ik verwijs naar punt 1426 over ex-Joegoslavië. In het verslag van de Rekenkamer staat dat de gelden die wij in december 1995 voor de wederopbouw in Joegoslavië beschikbaar hebben gesteld in juli 1997 voor 1, 3 % waren aangewend. Twee weken geleden hebben wij voor 1997 meer dan 100 miljoen ecu, bestemd voor de wederopbouw in Joegoslavië, aan onder meer de visserij toegewezen omdat DG I a niet in staat is die gelden uit te geven.
Ik heb de heer Westendorp verzocht volgende week in de Commissie begrotingscontrole te komen uitleggen hoe het daarmee eigenlijk staat. Van de Commissie hebben wij immers geen uitvoerige informatie gekregen over de vraag waaraan dat ligt. Mijn vraag aan u luidt als volgt: als u zegt dat u preventief wil optreden en dat de Commissie op uw aanbevelingen leert in te gaan, hoe beoordeelt u in dit geval dan de bereidheid van DG I a om uit de misère van 1996 iets voor 1997 of 1998 of de volgende jaren te leren?

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, het jaarverslag 1996 is evenals de vorige verslagen een rijke bron van inlichtingen. Ik twijfel er echter aan of deze op vruchtbare bodem zullen vallen. Ik noem een voorbeeld in verband met hoofstuk 6. Daar is sprake van het midden- en kleinbedrijf. Dit is een zeer actueel thema, daar over enkele dagen de Europese topconferentie zal plaatsvinden tijdens welke de Europese Unie zich zal buigen over de werkloosheid. De Europese Investeringsbank zal in het kader van de werkloosheidsbestrijding een flink bedrag beschikbaar stellen voor de bevordering van het MKB.
In het verslag staat dat er in de verordening van het Europees Regionaal Fonds geen definitie is opgenomen van het MKB en dat geen overzicht bestaat over noch de activiteiten ten behoeve van het MKB, noch de financiering daarvan. Ook staat hier dat het MKB nog steeds moeilijkheden ondervindt bij de toegang tot de kredieten en bij het verkrijgen van leningen; dat het bedrag van 1 miljard ecu voor de periode 1994-1999, dat beschikbaar was voor initiatieven ten behoeve van het MKB, niet heeft geleid tot een consequentere aanpak van de samenhang en van de strategie voor de steunverlening; dat verder met de bestaande procedures de eerbiediging van de regels inzake het cumuleren van de steun niet wordt gegarandeerd en dat de Commissie slechts zeer weinig analyses maakt van de sociale en economische weerslag van de verschillende activiteiten op de ondernemingen. Tevens staat hier dat uit de weinige beschikbare analyses niet blijkt dat de effectieve toeneming van de werkgelegenheid inderdaad te danken is aan de financiële maatregelen.
Daarom wilde ik u vragen of de Rekenkamer van plan is de Commissie aan te bevelen het gebruik van deze communautaire instrumenten voor het MKB zo spoedig mogelijk te rationaliseren en te optimaliseren, voordat het Parlement besluit miljoenen ecu vrij te maken waarvan wij van te voren weten dat zij nergens toe zullen dienen?

Le Gallou
Mijnheer de voorzitter van de Rekenkamer, u hebt aan de subsidies van algemene aard een hoofdstuk gewijd waarin u gewag maakt van talrijke onregelmatigheden bij de verdeling van deze subsidies. Het gaat hierbij om enkele honderden subsidiebedragen. In de verschillende hoofdstukken van titel B van de begroting is daarentegen sprake van tienduizenden subsidiebedragen. Mijn vraag luidt dan ook of u van plan bent het onderzoek dat u hebt ingesteld naar de subsidies van algemene aard uit hoofde van titel A-3 uit te breiden naar alle hoofdstukken van titel B van de communautaire begroting. Misschien kan er dan licht op de zaak worden geworpen. Dat was mijn algemene vraag.
Ik zou u ook nog een specifieke vraag willen stellen. U noemt in hetzelfde hoofdstuk twee heel belangrijke onregelmatigheden. Bij een daarvan gaat het om een bedrag van 400.000 ecu voor uitsluitend interne doelstellingen. De begunstigde organisatie wordt hier echter niet genoemd. Denkt u niet dat omwille van meer transparantie de vermelding van de gewraakte organisatie noodzakelijk is?

Dankert
Mevrouw Kjer Hansen heeft het al even gehad over de door de voorzitter van de Rekenkamer niet aangeraakte kwestie van de reiskostenvergoedingen van het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's. Onderzoek van de Rekenkamer is gebaseerd op een steekproef. Mijn vraag: is het niet verstandig om het onderzoek te vervolledigen, zowel naar het aantal leden als naar de tijd dat die leden in dat Economisch en Sociaal Comité hebben doorgebracht om de Raad, die politiek verantwoordelijk is voor de benoeming van de leden van het Economisch en Sociaal Comité, de gelegenheid te geven de nodige maatregelen te nemen?
Ten tweede, de Rekenkamer spreekt duidelijk van een onderwaardering van de commitments tot een bedrag van enkele honderden miljoenen, zodat met andere woorden, Voorzitter - het is eigenlijk meer een vraag voor de voorzitter van de Commissie - de indruk wordt gewekt dat de Europese Commissie meer waarde hecht aan de opvattingen van de Europese Raad dan aan die van de begrotingsautoriteit en het Financieel Reglement.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat de voorzitter van de Rekenkamer en commissaris Liikanen hier beiden aanwezig zijn, aangezien mijn vragen betrekking hebben op het gebrek aan communicatie tussen hen.
Mijn eerste vraag betreft de substantiële fouten. Het lijkt erop dat u allebei iets anders verstaat onder een substantiële fout en wat de gevolgen daarvan zijn voor de begroting. Deze vraag is daarom belangrijk, omdat hij onder meer van invloed is op de posten waar u vraagtekens bij zet, bijvoorbeeld de belangrijke paragraaf van de structuurfondsen. Behoort een betere onderlinge communicatie tot de mogelijkheden?
Mijn tweede vraag heeft betrekking op de criteria om in aanmerking te komen voor subsidies. Uit de antwoorden van Commissie leid ik af dat deze voor alle lidstaten gemeenschappelijke subsidiabiliteitsheidscriteria al zijn opgesteld. Is de Rekenkamer daar nog niet van op de hoogte?
Mijn derde vraag, mijnheer de Voorzitter, heeft betrekking op de nationale controle-instellingen. Het is duidelijk dat er nog steeds geen sprake is van een goede samenwerking tussen de Rekenkamer en die nationale controleinstellingen. Denkt de Rekenkamer dat het mogelijk is om zonder die samenwerking haar controlerende taken naar behoren uit te voeren?

Rosado Fernandes
Mijnheer de voorzitter van de Rekenkamer, u stelt in uw verslag dat er sprake is van fouten en inbreuken bij het beheer van de structuurfondsen. Vier vijfden van deze fouten zijn het gevolg van structurele en institutionele tekortkomingen in de lidstaten. Welnu, zij beheren 80 % van de Europese fondsen, van de Europese begroting. Mijnheer de voorzitter, hoe kan volgens u iets gedaan worden aan deze medeplichtigheid of deze fouten van de lidstaten wanneer geen reële wijzigingen worden doorgevoerd in het strafrecht, zodat misdaad eindelijk niet langer loont in Europa zoals dat tot op heden het geval was? Wat moet er gebeuren en waarom beperkt de Rekenkamer zich tot vaststellingen en geeft ze niet de namen van de lidstaten die inderdaad slecht functioneren en klaagt ze deze landen niet aan?

Mulder
Voorzitter, ik heb een vraag over de overbetaling van de inkomenstoeslagen in de landbouw. Ik zou aan de heer Friedmann willen vragen, als ik het goed begrijp gaat het alleen over het jaar 1996, heeft hij er de voorgaande jaren ook in betrokken? En in dit geval, heeft hij ook rekening gehouden met de monetaire aspecten, met de wisseling in de groene koersen? Andere vraag, zijn de voorschriften verkeerd toegepast? Of zijn ze juist toegepast en zijn ze van het begin af aan verkeerd geweest? Is er uitgegaan van een 5 %- of een 10 %schommeling ten opzichte van de garantieprijs? Dat is namelijk belangrijk in verband met die overcompensatie. En dan de laatste vraag, ook in verband met Agenda 2000: deze inkomenstoeslagen werden vastgesteld voor zes jaar, acht hij het redelijk dat halverwege de rit de spelregels worden veranderd en denkt hij dat het geloofwaardig is voor de voorstellen die de Commissie doet in dit verband vóór Agenda 2000?

Holm
Mijnheer de Voorzitter, de heer Friedmann heeft gezegd dat er ongeveer 5, 3 % onterechte betalingen zijn verricht uit de EU-begroting. Mijn vraag luidt: hoe verhoudt zich dat tot de begrotingen van de lidstaten? Zijn de onregelmatigheden in de begrotingen van de lidstaten zelf even groot als in de EU-begroting? Of heeft speciaal de EU er moeite mee om op haar geld te passen?
Wat de tabakssubsidies betreft, wil ik zeggen dat ik deze zeer betreur. Ik vind dat het beleid moet worden omgegooid en dat de tabakssubsidies helemaal afgeschaft moeten worden, aangezien het niet zo kan zijn dat de belastingbetalers in de EU viervijfde van de inkomsten van de tabakstelers betalen.
Mijn laatste vraag betreft de Commissie. De Europese Commissie heeft 17 000 werknemers. Ik vind in de verslagen echter weinig informatie over de manier waarop de Commissie met de interne situatie omgaat, dat wil zeggen over de mate van corruptie onder de werknemers van de EU. Het is vast niet alleen voor de lidstaten moeilijk om op de EU-gelden te passen, maar het moet ook moeilijk zijn voor de EU-werknemers.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, ik zou twee vragen willen stellen.
Ten eerste, stemt de Rekenkamer ermee in dat de bedreiging van de eigen middelen die in het jaarverslag wordt aangetoond, niet alleen op communautair niveau kan worden beteugeld? Lidstaten ontvangen 10 % bij wijze van betaling voor invordering van de traditionele eigen middelen en daarom moeten zij een hoge mate van verplichting aanvaarden ten aanzien van deze betaling, met name omdat het samenvalt met hun eigenbelang. Het gisteren gepubliceerde jaarverslag van de douanediensten van het Verenigd Koninkrijk duidt bijvoorbeeld alleen al op een tekort van 1 miljard pond bij de ontvangsten voor tabak.
Ten tweede, zal de Commissie zelf nota nemen van en instemmen met een paradox met betrekking tot het tabaksbeleid? Terwijl de Commissie tabaksondernemingen ervan tracht te weerhouden hun winst na belastingen voor het sponsoren van sportevenementen te gebruiken, steunt de Commissie een tabaksregeling met ruim 1 miljard ecu, alsof het om een gezonde landbouwactiviteit gaat. Zal de Rekenkamer ervoor zorgen dat de Commissie de kritiek op de bestaande regeling ten volle begrijpt en de Commissie duidelijk te verstaan geven dat zij alleen als moraalridder kan optreden als zij ophoudt de regeling te steunen?

Kellett-Bowman
Mijnheer de Voorzitter, deze presentatie verdient meer tijd, de beknoptheid ervan mag ons echter niet beletten de Rekenkamer te complimenteren en te bedanken voor dit uitstekende verslag. Ik wil slechts drie vragen stellen.
In hoofdstuk 15 bespreekt de Rekenkamer de tekortkomingen van de gedecentraliseerde organen van de Gemeenschap. Zou de Rekenkamer zo vriendelijk willen zijn zich tijdig te buigen over de voorstellen van de Commissie, die de Commissie begrotingscontrole momenteel in behandeling heeft, om te zien of zij, vanuit het standpunt van de Rekenkamer, afdoende zijn voor het probleem?
Hoofdstuk 1 vestigt de aandacht op de problemen van verlies van inkomsten in de vrije zones. Zouden wij te zijner tijd een raming kunnen krijgen van het inkomstenverlies in deze zones?
Ten derde, met betrekking tot de zin die door de commissaris werd aangehaald in verband met een te grote provisie van middelen op diverse gebieden, zou ik deze Vergadering in herinnering willen brengen dat deze bovenmatige provisie in de hoofdstukken over de verplichte uitgaven te vinden is. Dat versterkt het argument van het Parlement dat de verplichte zijde van de begroting zou moeten verdwijnen.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het jaarverslag van de Rekenkamer dit jaar met plezier gelezen, omdat Denemarken, in tegenstelling tot de vorige jaren, niet ter sprake komt en dat verheugt mij. Ik steun het voorstel van mijn collega, mevrouw Kjer Hansen, om de reiskostenvergoedingen die het Parlement uitbetaalt, onder de loep te nemen, zodat wij ons imago kunnen verbeteren. Mijnheer Friedmann, graag kreeg ik een antwoord op de volgende vraag: klopt het dat wij een hoop EU-geld in de Europese Investeringsbank en in het Europees Investeringsfonds pompen, zonder enige garantie over de bestemming van dit geld? In het verslag staat immers dat de wil tot samenwerking ontbreekt en daarom denk ik dat dit probleem aangekaart zal moeten worden. Tenslotte wil ik nog zeggen dat ik vóór mijn komst naar Straatsburg heel wat detectiveromans las. Nu lees ik onze jaarverslagen en ik vind ze minstens even spannend.

Friedmann
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank u voor uw belangstelling voor ons verslag. Mijnheer Wynn, u heeft als eerste gevraagd in hoever wij het over fraude hebben. Wij hebben het in het algemeen over onregelmatigheden, maar voor ons is het duidelijk dat tot die onregelmatigheden ook fraude behoort. Op dit ogenblik bestaat immers in slechts drie lidstaten van de Europese Unie een strafrechtelijke omschrijving van het begrip fraude in verband met gelden van de Europese Unie.
U vraagt ook waarom wij voor het EOGFL geen verklaring van betrouwbaarheid hebben voorgelegd hoewel het gemiddelde daar niet wordt gehaald. Zoals gezegd bedraagt het gemiddelde 5, 4 %, maar wij moeten een algemene verklaring van betrouwbaarheid voorleggen. Daarom maken wij voor de kwantificering van de verklaring van betrouwbaarheid geen onderscheid tussen de verschillende beleidsterreinen.
U had ook een vraag over de onbetrouwbaarheid van de statistieken en het voorbehoud dat de Commissie ten aanzien van de verklaring van betrouwbaarheid maakt. Ik meen te mogen zeggen dat wij bij de formulering van onze verklaring van betrouwbaarheid met betrekking tot onze methode en de discussie met de Commissie heel wat vooruitgang hebben geboekt. Mevrouw Theato, wij wijzen ook op de risico's met betrekking tot de belasting over de toegevoegde waarde. Uw vraag daarover is volstrekt gerechtvaardigd daar de situatie op de interne markt met betrekking tot de belasting over de toegevoegde waarde ongeveer dezelfde is als op douanegebied. Zolang het beginsel van het land van bestemming geldt, vallen de goederen op weg daarheen buiten de BTW-regeling en zijn er dus risico's.
U heeft gevraagd hoe het met het bruto nationaal product staat. Het probleem is dat de lidstaten nog niet helemaal dezelfde berekeningsmethode toepassen. Wij houden ons met die kwestie bezig en hebben ook externe deskundigen aangesproken.
Hoe staat het met het midden- en kleinbedrijf? Kunnen wij aanbevelingen doen? Ook een andere afgevaardigde heeft dat thema aangesneden. Over het algemeen zou ik willen zeggen dat het midden- en kleinbedrijf voor de werkgelegenheid een belangrijke rol speelt. Als het geld naar grote concerns gaat, gebruiken die dat in de eerste plaats om te rationaliseren en banen te schrappen, wat bedrijfseconomisch zinvol kan zijn. Bij de oprichting van elke kleine of middelgrote onderneming ontstaat echter elke keer een nieuwe arbeidsplaats. Daarom is het MKB met het oog op de huidige problemen in de Gemeenschap zo belangrijk.
Men heeft mij gevraagd hoe het staat met de programma's PHARE en TACIS en ex-Joegoslavië. U heeft zelf gezegd welk uiterst gering percentage van die gelden wordt uitgegeven. Ik ken de problemen tussen de lidstaten en de Commissie. Ik heb onlangs ook zelf met de bevoegde directeur-generaal getelefoneerd. De situatie schenkt mij geen voldoening.
Als men bedenkt dat in Bosnië de winter begint en dat aan de huizen, hoewel het geld daarvoor is uitgetrokken, niet de nodige herstellingen kunnen worden uitgevoerd, is dat meer dan deprimerend.
Daarmee heb ik de vraag van mevrouw Müller willen beantwoorden. Mevrouw Kjer Hansen, u had het over het Economisch en Sociaal Comité. Op dat comité hebben wij inderdaad scherpe kritiek moeten leveren. Wij hebben onder meer onregelmatigheden gehekeld bij de terugbetaling van vliegtuigtickets en de cumulatie van presentiegelden. Wij hebben gewezen op de percentages onregelmatigheden die wij twee jaar geleden en vorig jaar hebben vastgesteld. Die percentages liggen vrij hoog. Wij hebben kennis genomen van het feit dat het Economisch en Sociaal Comité nu heeft meegedeeld dat het de nodige maatregelen heeft genomen en dat het onrechtmatig uitgekeerde gelden zal terugvorderen.
U vraagt hoe het met de controle in het Europees Parlement staat. Die is volop aan de gang. Wij voeren gesprekken met uw Voorzitter en de bevoegde vertegenwoordigers van het Parlement. Wij zullen het resultaat van de controle na ruggenspraak met hen in de loop van volgend jaar voorleggen.
Mijnheer Le Gallou, u vraagt waarom wij de instantie waarop u en ook wij kritiek leveren, niet met naam hebben genoemd. Wij zijn voorzichtig met het noemen van namen. Nu al wordt van ons bij het Europees Hof van Justitie 1 miljoen ecu schadevergoeding geëist omdat wij de naam van een privé-firma hebben genoemd in een samenhang welke die firma niet bevalt. Voor ons is het altijd een probleem om te weten hoever wij mogen gaan en of wij de namen van firma's mogen noemen.
Wij kunnen overigens niet alles in het verslag opnemen wat wij weten, vooral als ook een onderzoek door het openbaar ministerie loopt. Aangezien een procedure op tegenspraak is voorgeschreven, zouden wij de tegenpartij te vlug kunnen waarschuwen. Dat geldt bijvoorbeeld voor het speciale verslag over het toerisme.
Mijnheer Dankert, ook u had het over het Economisch en Sociaal Comité. Ik heb al op de desbetreffende opmerkingen van mevrouw Kjer Hansen geantwoord. Mijnheer Garriga Polledo, u vroeg welk gevolg aan de foutenpercentages zal worden gegeven. Ik heb daarstraks al kort over SEM 2000 gesproken, in het kader waarvan voortreffelijk werk wordt verricht, en stel vast dat men zich ook in de lidstaten steeds meer op de gevolgen instelt. U moet weten dat onze verklaring van betrouwbaarheid de richting aangeeft. Als in het fraudeverslag van de UCLAF staat dat in een of ander land een bepaald aantal fraudegevallen zijn gemeld, bewijst dat alleen maar aan de hand van voorbeelden dat ons foutenpercentage juist is. Wij vermelden alleen het foutenpercentage en de afzonderlijke fraudegevallen bewijzen dan dat onze schatting min of meer juist is.
U heeft ook gevraagd welk gevolg wordt gegeven aan het feit dat vier vijfde van alle onregelmatigheden in de lidstaten gebeurt. Enerzijds is de Commissie inderdaad verantwoordelijk voor de uitvoering van de begroting. Dat staat ook opnieuw in het Verdrag van Amsterdam. In feite wordt de begroting evenwel voor vier vijfde door de lidstaten uitgevoerd en geldt deze kritiek dus ook hen.
(Applaus) Als men de Gemeenschap telkens opnieuw verwijt dat er zoveel procent onregelmatigheden zijn, moet men bedenken dat bij de Gemeenschap niet meer personen werken dan bij het bestuur van een middelgrote stad. De uitgavenprogramma's worden door de lidstaten uitgevoerd. Hoe met het geld van de Europese belastingbetalers wordt omgesprongen hangt in de eerste plaats van hen af.
(Applaus) Mijnheer Mulder, u heeft gevraagd of het bedrag van 3 miljard ecu, dat volgens ons op het gebied van het landbouwbeleid te veel is uitgekeerd, op één of verschillende jaren betrekking heeft. Die schatting heeft betrekking op het landbouwjaar 1995/1996. Gisteren heb ik tijdens het debat met u kennis genomen van het feit dat de situatie in de eerste jaren van de programmeringsperiode anders was. Wellicht is dit een nuttige ervaring als dat beleid in de volgende jaren moet worden voortgezet en nieuwe voorschriften moeten worden uitgewerkt.
Mijnheer Holm, u heeft gevraagd hoe het, als men met 5, 4 % ernstige onregelmatigheden moet rekenen, dan in de lidstaten staat. Men moet beseffen dat de begroting van de Gemeenschap vrijwel uitsluitend dient om subsidies te verlenen en daardoor zeer gevoelig is voor onregelmatigheden. Als iemand geld kan krijgen, wordt hij zeer vindingrijk. Ook het deel van de nationale begrotingen dat voor de verlening van subsidies bestemd is, staat bloot aan onregelmatigheden. Daarom is het belangrijk dat wij mechanismen tot stand brengen die fraude niet langer interessant maken en dat wij bijvoorbeeld goedkope leningen in plaats van subsidies toestaan, vooral als het om winstgevende investeringen gaat. Ik meen dat wij ons daarover samen eens grondig moeten bezinnen.
(Applaus) Mijnheer Tomlinson, u heeft gezegd dat het niet de schuld van de EU kan zijn dat van de eigen middelen zoveel verloren gaat. Dat is zeer juist. De douanerechten komen aan de Gemeenschap toe, maar worden door de nationale douanediensten geïnd. Douanebeambten zijn nationale ambtenaren. Zoals u zelf al heeft gezegd, is het zeer betreurenswaardig dat de douanediensten van de lidstaten zo slecht samenwerken en de nieuwe informatietechnologieën volstrekt onvoldoende gebruiken. Dat is vooral bevreemdend omdat de lidstaten voor hun werk 10 % van de douaneontvangsten krijgen. De lidstaten zouden ook eindelijk eens moeten inzien dat goederen waarop geen douanerechten worden betaald hen ook geen andere belastingontvangsten opleveren. Daarom moeten wij de lidstaten doen inzien dat de douanefraude moet worden teruggedrongen.
Mijnheer Kellett-Bowman, u heeft een aantal vragen aan de Commissie gesteld, maar daarnaast ook het thema van de tolvrije zones besproken. Tolvrije zones zijn vooral zeehavens waar goederen aankomen en ook weer vertrekken zonder te worden ingeklaard. Soms worden de nodige documenten niet voorgelegd, zodat men niet goed weet of alles wel volgens de regels verloopt.
Mijnheer Blak, u heeft gezegd dat wij Denemarken deze keer niet hebben vermeld. Dat hoeft ook niet. Europa is groot genoeg. De totale cijfers hebben uiteraard evengoed betrekking op Denemarken als op alle andere landen. Wat het Europees Investeringsfonds betreft, heeft u volkomen gelijk. Wij participeren slechts voor een derde en kunnen daardoor geen controles verrichten zoals u en wij dat graag zouden doen. Ik zou graag hebben dat u de nodige politieke druk uitoefent zodat wij samen vorderingen kunnen maken. Uiteindelijk gaat het ook daar om Gemeenschapsgeld. Ik dank u voor uw aandacht.
(Applaus)
De Voorzitter
Dank u, mijnheer de voorzitter. Het debat is gesloten.

BSE
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
het verslag van de heer Böge (A4-0362/97), namens de Tijdelijke Commissie follow-up BSE-aanbevelingen, -16 mondelinge vragen aan de Raad en de Commissie B4-0525/97 en B4-0526/97, namens de UPE-Fractie, B40714/97 en B4-0715/97, namens de PSE-Fractie, B4-716/97 en B4-0717/97, namens de V-Fractie, B4-0718/97 en B4-0719/97, namens de ELDR-Fractie, B4-0720/97 en B4-0721/97, namens de PPE-Fractie, B4-0722/97 en B4-0723/97, namens de ARE-Fractie, B4-0897/97 en B4-0898/97, namens de GUE/NGL-Fractie, B4-0899/97 en B4-0900/97, namens de I-EDN-Fractie, over het verslag van de Tijdelijke Commissie follow-up BSEaanbevelingen.
Böge
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Santer, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, op 23 april heeft de plenaire vergadering van het Parlement besloten een tijdelijke commissie voor de follow-up van de aanbevelingen van de Enquêtecommissie BSE op te richten. Die moest nagaan welke maatregelen de Europese Commissie naar aanleiding van de 70 door de Enquêtecommissie geformuleerde aanbevelingen zou nemen en daarover begin november bij de Conferentie van voorzitters verslag uitbrengen. Wij waren dus geen nieuwe enquêtecommissie, hoewel wij vaak zin hebben gehad de boeken opnieuw te openen.
Uitgangspunt waren de aanbevelingen van de Enquêtecommissie-BSE en de maandelijkse voortgangsverslagen van de Commissie. Als men het eerste voortgangsverslag van de Commissie van vóór het zomerreces met het definitieve Commissiedocument vergelijkt, stelt men vast dat heel wat is gebeurd. Het uitbreken van de BSE-crisis was inderdaad geen "act of God" zoals men ons in de Enquêtecommissie heeft willen wijsmaken, maar een bonte mengeling van verkeerde beslissingen, wanbeheer, verkeerde beoordelingen en onwetendheid, waarvan de gevolgen niet konden uitblijven. Samenvattend kan ik nu zeggen dat wij op alle terreinen waarop voor de consumenten belangrijke conclusies moeten worden getrokken en een besluit moet worden genomen, op de goede weg zijn. De geformuleerde aanbevelingen zijn ten uitvoer gelegd, in andere gevallen heeft de Commissie beloofd dat binnen een bepaalde termijn te doen. Mijnheer Santer, dat is een wissel op de toekomst. Ik hoop dat u die wissel zult trekken. Het is immers zoals in zaken: wie wissels niet trekt, kan ook geen zaken meer doen.
Ik merk ook op dat overal waar wij ons in de wirwar van het Verdrag of van de interpretaties daarvan hebben gewaagd, problemen zijn gerezen. Ook gelet op de zeer uiteenlopende juridische interpretaties van de diensten van het Parlement en van de Commissie moet ik zeggen dat wij hadden gewild dat de Commissie zich offensiever en moediger had getoond.
Anderzijds erkennen wij echter dat de Commissie zich in enkele netelige kwesties is blijven inspannen. Ik herinner aan de belofte van de Commissie dat ze het ambtenarenstatuut zal wijzigen. Mijnheer Santer, ik herinner ook aan uw uitdrukkelijke belofte dat u tijdens de nieuwe onderhandelingen over de interinstitutionele overeenkomst de kant van het Parlement zult kiezen.
Ik zou nu enkele punten willen vermelden waar wij op de goede weg zijn. Wat betreft het verhalen van de door BSE veroorzaakte kosten, de tuchtmaatregelen, de klacht tegen het Verenigd Koninkrijk, de klacht wegens het niet verschijnen van de heer Hogg en de motie van afkeuring tegen afzonderlijke leden van de Commissie is nog geen vooruitgang geboekt. Bijzonder positief vinden wij dat onze inspanningen voor meer transparantie en voorlichting succes hebben opgeleverd: de toegang van het Parlement en de publieke opinie tot de documenten op basis waarvan wetenschappelijk advies wordt geformuleerd, de nieuwe samenstelling van de wetenschappelijke comités en meer medewerking van artsen. Wij eisen nu dat dezelfde principes van openheid, duidelijkheid en voorlichting ook voor de internationale wetenschappelijke instanties gelden, omdat wij die adviezen anders voortaan niet meer als uitgangspunt zullen erkennen.
Positief beoordelen wij de reorganisatie van de diensten en het onderscheid tussen, enerzijds, de wetgeving en, anderzijds, het wetenschappelijk advies en de controle. Ook de aanvullende begroting is nu eindelijk onderweg. Ik merk hier evenwel ook op dat de Commissie, als ze collegiaal had gehandeld, al lang voor de nodige posten had kunnen zorgen door beschikbare posten te reaffecteren. Het probleem van de dienst voor veterinaire inspecties moet ook met het oog op een doeltreffende werking en niet op basis van de vestigingsplaats worden geregeld. Mijnheer de voorzitter van de Raad, dat probleem gaat ook de Raad aan.
De maatregelen en controles van de lidstaten en de Commissie waren in het kader van de mogelijkheden van de interne markt inderdaad slecht gecoördineerd en ontoereikend. Er zijn goede voorstellen om de situatie te verbeteren, wat men ons heeft beloofd. Steekproeven in het land van oorsprong, fysieke controles aan de grenzen en een betere voorlichting van het land van bestemming, onafhankelijk van BSE, kunnen een goede oplossing zijn. Ik verwacht van de Raad dat hij zich bereid verklaart ook de resultaten van de veterinaire inspecties voor het publiek toegankelijk te maken. De druk van de publieke opinie en de markten zou veel meer effect hebben dan de opening van een of andere inbreukprocedure door de Commissie.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, aan de nalatigheid en het misprijzen voor het Gemeenschapsrecht van een aantal lidstaten moet eindelijk een einde komen. Ik denk in het bijzonder aan de ongelooflijke gebeurtenissen en de laksheid bij de omzetting van de richtlijn inzake de sterilisatie van dierenmeel.
Daarom moet de Commissie voortaan veel sneller een inbreukprocedure openen. Zij moet het Europees Hof van Justitie gemakkelijker om uitspraken in kort geding durven verzoeken. Principieel moeten follow-up-inspecties bij misstanden de regel worden en moeten de kosten aan de nalatige lidstaat worden aangerekend.
Het is goed voor de transparantie, de openheid en de betrokkenheid op de burger dat de medebeslissingsprocedure, met steun van de Commissie, in Amsterdam kon worden uitgebreid tot de gezondheid van dieren en de bescherming van planten. Dat is positief, maar wij verwachten ook dat de Commissie er zich toe verplicht interpretatiemarges met betrekking tot de rechtsgrondslag altijd ten gunste van het Parlement te gebruiken. Wij hebben uitvoerig over de schadeloosstelling van de slachtoffers van de crisis gesproken. Na lang aarzelen heeft de Commissie zich bereid verklaard, in de geest van de solidariteit, naast de door de lidstaten beschikbaar gestelde middelen ook geld uit de Gemeenschapsbegroting beschikbaar te stellen als ook de lidstaten althans passende initiatieven nemen.
Wij beschouwen de aan de op dit terrein werkzame vereniging beloofde steun als een eerste stap in de goede richting en roepen de Britse regering en de Commissie ertoe op zich samen met de organisaties over passende steunmaatregelen te beraden en daarover bij ons verslag uit te brengen. Het is volkomen duidelijk dat de fundamentele oorzaak van het probleem is dat men zo dwaas is geweest onvoldoende gesteriliseerd dierenmeel te gebruiken en dat bovendien nog aan herkauwers te voeren.
Wij hebben die kwestie op een internationale conferentie met wetenschappers en experts grondig besproken en belicht. De resultaten daarvan vindt u in het verslag. Een werkbaar recyclingsysteem is maar mogelijk als drie veiligheidsmaatregelen worden toegepast: schoon uitgangsmateriaal, alleen slachtafval van dieren die als voedermiddel zijn vrijgegeven, zo streng mogelijke verwerkingsnormen en nooit meer voeren aan herkauwers. Op dat punt is de houding van de lidstaten inderdaad schandelijk. Als een lidstaat weigert deze richtlijn toe te passen, moet hij aan de kaak worden gesteld.
Ook het door de Commissie opgelegde uitvoerverbod was een goede maatregel, maar kwam veel te laat. Met betrekking tot het besluit van de Commissie van 30 juli over het risicomateriaal laten wij zowel de Commissie als de Raad met dit verslag zien hoe men het dilemma kan oplossen: een stapsgewijze opheffing van het uitvoerverbod onder duidelijke voorwaarden, zoals men in Florence is overeengekomen, en aanvulling van de leemten in het besluit van 30 juli met betrekking tot onder meer de farmaceutische producten. Ik verzoek u dit verslag grondig door te nemen. Ik meen dat wij hier goede voorstellen hebben geformuleerd. Duidelijk is dat de personele en tuchtmaatregelen onvoldoende zijn toegepast.
Mijnheer Santer, wij vinden het goed dat u personeel een andere taak heeft gegeven en de diensten heeft gereorganiseerd. Wij vinden het jammer dat u heeft geweigerd tuchtmaatregelen te nemen. Wij blijven hier op ons standpunt. De belofte dat het ambtenarenstatuut in het licht hiervan zal worden herzien, is een wissel op de toekomst waarmee wij uitdrukkelijk instemmen.
Mijnheer Santer, wij zijn ook ingenomen met uw nogmaals uitdrukkelijk geformuleerde belofte dat u er zich bij de nieuwe onderhandelingen over de interinstitutionele overeenkomst met het Parlement zult voor inspannen dat leden van nationale regeringen voortaan verplicht worden te verschijnen. Het is immers duidelijk dat, als de Raad niet opdaagt, de verantwoordelijkheid uitsluitend bij de Commissie wordt gelegd. Daarom is het ook in uw belang dat daarin verandering komt.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit zou ik nog het volgende willen zeggen. Wij moeten streven naar een duurzame, aan de plaatselijke omstandigheden aangepaste landbouw. Wat het gebruik van groeibevorderaars en hormonen betreft, moeten wij het voorzorgbeginsel in acht nemen. Wij moeten een code van goede landbouwpraktijken opstellen.
Het Parlement heeft zich de voorbije zestien maanden met de Enquêtecommissie en bij de formulering van de aanbeveling ingespannen om de gezondheids- en consumentenbescherming op de interne markt opnieuw prioriteit te geven. Ik wil er ook voor waarschuwen dat het Parlement een dergelijke procedure altijd kan openen. Laat het verleden voor ons allen een les zijn. Ik verzoek de Commissie het Parlement te blijven steunen in zijn inspanningen om de preventieve consumenten- en gezondheidsbescherming op de interne markt een centrale plaats te geven.
(Applaus)
De Voorzitter
Mijnheer Böge, ik heb u langer laten spreken dan u was toegestaan. Dit is een zeer bescheiden uiting van erkentelijkheid van het Bureau voor het briljante werk dat u tijdens de afgelopen negen maanden hebt verricht. Bij deze gelegenheid wil ik dan ook u en heel de commissie, onder leiding van mevrouw Roth-Behrendt, van harte gelukwensen met hun enorme prestatie.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, misschien zal ik op uw gulheid moeten rekenen, maar ik hoop toch dat de mij toegemeten tijd voldoende zal zijn en ik die niet zal hoeven te overschrijden.
Dames en heren, de heer Böge heeft in zijn verslag een voortreffelijk en zeer nauwkeurig overzicht gegeven van de eisen die het Europees Parlement in de Enquêtecommissie heeft geformuleerd. Wij hebben nu een uitvoerige opsomming van al het goede en minder goede wat de Commissie de voorbije zes maanden heeft gedaan. Wij spreken hier nu wel over de Commissie, maar ik heb er nooit een geheim van gemaakt dat ik het veel liever over de Raad zou hebben. Zoals u weet, hebben wij een motie van afkeuring overwogen, maar eigenlijk is het de Raad die deze motie verdient. Dat moet hier duidelijk worden gezegd. Ik zou de eerste zijn geweest om een dergelijke motie van afkeuring te steunen.
Nu wij als Europees Parlement vandaag alleen over de Commissie spreken en beoordelen wat de Commissie in de voorbije zes maanden heeft gepresteerd, blijkt uit de evaluatie van de heer Böge dat nu plots wel iets gebeurt. Plots merken wij beweging, plots is er transparantie en stellen wij vast dat de Commissie inspanningen doet. Sedert 1987-1988 is dat in samenhang met BSE nooit gebeurd. Vroeger werd verhuld, nu is er transparantie. Een groter verschil is ondenkbaar. Men doet nu meer inspanningen dan de leden van alle fracties in de follow-upcommissie zes maanden geleden voor mogelijk hielden. Wij hadden nooit gedacht dat wij zouden geraken waar wij nu zijn. Alle leden van de commissie hebben gezegd dat zij nooit hadden gedacht dat de Commissie zich zo hard kon inspannen. Ook ik had dat eerlijk gezegd nooit gedacht. Dat wij met een motie van afkeuring hebben moeten dreigen om de Commissie in beweging te krijgen is wel jammer, maar anderzijds ook verheugend omdat het aantoont waartoe een moloch zoals de Commissie, als het menens is, in staat is.
Ik kan echter moeilijk geloven dat in alle directoraten-generaal inderdaad een mentaliteitsverandering heeft plaatsgevonden en betwijfel zeer sterk dat die verandering zo snel en intens zou zijn geweest als mevrouw Bonino en haar directoraat-generaal ze niet hadden gecoördineerd. Als u mijn persoonlijke mening vraagt, zeg ik u zeer duidelijk: ik geloof dat niet! Op sommige - wellicht niet vele en ook niet de belangrijkste - eisen van het Europees Parlement is men nog steeds niet ingegaan. Zo kon een fonds voor de schadeloosstelling van familieleden van Creutzfeldt-Jakob-slachtoffers pas enkele weken geleden alleen onder druk van het Europees Parlement worden afgedwongen.
De heer Böge heeft er ook op gewezen dat al lang onbezette posten bij de Commissie kennelijk niet soepel en snel naar Directoraat-Generaal XXIV konden worden overgebracht. Dat bewijst ook dat dringend moet gebeuren wat de Commissie in haar vierde voortgangsrapport terecht heeft geschreven. Volgens mij hoopt de Commissie dat het Europees Parlement haar trouwe bondgenoot zal blijven. Wij zullen dat zeker doen. Ik voeg daar evenwel nogmaals aan toe dat wij een trouwe, maar vooral uiterst waakzame bondgenoot zullen zijn. De leden van de follow-up-commissie hebben de voorbije maanden tijdens hun intensieve werkzaamheden grote waakzaamheid aan de dag gelegd. Nu moeten de vaste commissies van het Europees Parlement ervoor zorgen dat de Commissie op de weg van de nieuwe openheid, transparantie en ijver voortgaat en verhinderen dat ze opnieuw indommelt. Ik zeg dat niet dreigend, maar met een enigszins waarschuwende ondertoon.
De zesmaandelijkse verslagen die de Commissie in haar vierde voortgangsverslag heeft beloofd zullen haar zeker aan een en ander herinneren. Mijnheer Santer, ikzelf en volgens mij ook alle andere afgevaardigden kunnen u verzekeren dat wij nauwlettend op de inhoud en de kwaliteit van die zesmaandelijkse verslagen zullen toezien.
Ten slotte wil ik de diensten van het Europees Parlement danken voor de snelheid waarmee ze hebben gewerkt en de steun die ze ons in de commissie hebben geboden. Ik dank hen ook voor hun flexibiliteit wat tijd en plaats van de vergaderingen betreft en voor het gemak waarmee onverwachte vergaderingen konden plaatsvinden. Dat is ook in dit Parlement niet vanzelfsprekend. Ik dank de diensten van het Europees Parlement, in het bijzonder de vertaaldiensten, en het secretariaat van mijn commissie, die hard, zorgvuldig en snel hebben gewerkt en zonder welke wij dit alles niet hadden kunnen doen.
Ik dank de heer Böge en alle leden van de follow-up-commissie voor hun faire en collegiale medewerking. Ik heb de commissie met veel genoegen voorgezeten en hoop dat ik ook een min of meer aanvaardbare voorzitter ben geweest. Alleen dankzij de collegiale samenwerking van de voorbije zes maanden hebben wij dit werk tot een goed einde kunnen brengen. Ik ben blij dat het voorbij is, maar ben ook blij dat wij de Commissie in beweging hebben kunnen brengen en dat wij goed hebben kunnen samenwerken.

De Voorzitter
Mevrouw Roth-Behrendt, ik schaar mij achter uw dankbetuigingen aan de diensten van het Parlement. Zij verrichten vaak uitzonderlijk werk en het zou niet eerlijk zijn daar altijd over te zwijgen.
Ook wilde ik u persoonlijk van harte bedanken voor uw werk en het werk van uw commissie.
Over het verslag en de mondelinge vragen aan de Raad en de Commissie hebben wij acht ontwerp-resoluties ontvangen overeenkomstig artikel 40, lid 5 van het Reglement.
De stemming hierover vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, geachte voorzitter van de Commissie, geachte commissarissen, alvorens tot de kern van de zaak door te dringen, wilde ik even wijzen op het belangrijke werk dat we in deze twee commissies hebben verricht, eerst de enquêtecommissie en vervolgens de controlecommissie. Het gaat er echt niet om dat ik zoete broodjes wil bakken, maar ik moet toch even zeggen dat er een plezierige samenwerkingssfeer binnen deze twee commissies was. Toevallig was ik plaatsvervangend ondervoorzitter zowel voor de eerste als voor de tweede commissie, eerst met collega Böge, daarna met collega Roth-Behrendt.
Nou, het Parlement mag erop vertrouwen dat we twee geduchte bloedhonden hebben losgelaten. De beide voorzitters hebben met veel verstand en inzicht doorgebeten waar het belangrijk was door te bijten en ze hebben zorgvuldig vermeden aan te vallen daar waar ze ruimte voor overleg zagen. Al degenen die hebben deelgenomen aan de werkzaamheden van deze commissies hadden echt het gevoel dat we nuttig bezig waren. We beseften elke dag dat we bezig waren met levende onderwerpen die de burger en diens belangen van heel nabij aangaan.
Ik wil hier liever geen technisch relaas afsteken en, onder meer omdat er morgen gestemd gaat worden, heb ik maar de stoute schoenen aangetrokken en een cijferrapportje opgesteld voor elk thema, elk onderwerp dat wij hebben aangeroerd en waar we dus morgen een oordeel over zullen vellen. Het is een gedetailleerde cijferlijst geworden over Groot-Brittannië, de Commissie en de Raad. Allereerst wat betreft specifieke thema's, bijvoorbeeld de controles van dierenartsen: daarvoor geef ik een extra punt aan de Commissie, die met zo weinig personeel ter beschikking en met zo weinig extra mankracht toch haar werk voor elkaar heeft gekregen en zelfs taken heeft overgenomen van de nationale controleorganen. Deze laatsten - dat moet gezegd worden - zijn eigenlijk tekortgeschoten.
Anderzijds trek ik een puntje af van het cijfer voor de Commissie, omdat zij niet bijtijds heeft gereageerd op de oproep van commissaris Bonino om de veterinaire inspectiediensten met ongeveer 150 nieuwe ambtenaren aan te vullen, en vooral omdat zij niet snel genoeg de noodzakelijke financiële middelen voor de gemeenschappelijke actie van DG V, DG VI en DG XXIV heeft kunnen vinden.
Dan de relaties met Groot-Brittannië. Ik geef een puntje meer niet alleen voor de druk die is uitgeoefend op de Britse regering, want dat heeft stimulerend gewerkt op een algehele toepassing van de embargomaatregelen - over de doelmatigheid kom ik straks nog te spreken - maar ook omdat Groot-Brittannië heeft ingezien dat het iets moet doen voor de families die getroffen zijn door de nieuwe Creutzfeldt-Jakobziekte.
Voor de controle op het embargo krijgt Groot-Brittannië een punt minder, want die controle had echt maar weinig om het lijf. Wij beseffen best dat het misschien ondoenlijk is alles te controleren, maar feit is dat er elke dag ongecontroleerde partijen vlees Groot-Brittannië uitreizen. De laatste tijd is naar het schijnt 100.000 ton het land uitgekomen met als bestemming niet alleen het Europese vasteland maar vooral ook derde landen.
Ik deel een puntje extra uit voor het ruimingsplan dat onder degelijke voorwaarden van wetenschappelijke veiligheid wordt uitgevoerd. Anderzijds krijgt Groot-Brittannië een puntje minder van mij voor de kwantitatieve middelen die het land in deze operatie steekt. Aangezien de Britten over slechts 23 abattoirs en 7 verbrandingsovens beschikken, kan pas over 10 jaar het aantal dieren worden geëlimineerd dat volgens de indicaties van de Europese Unie afgemaakt moet worden.
Verder deel ik een punt extra uit wat betreft het verbod op gebruik van diermeel voor veevoeder dat bestemd is voor herkauwers. De vraag is echter nog wel of diermeel vandaag de dag gebruikt kan worden als voer voor andere, niet-herkauwers. Toegegeven moet worden dat deze hele operatie tot een duidelijke verbetering van de situatie rondom BSE heeft geleid: in de afgelopen maand zijn slechts 500 gevallen gesignaleerd, vergeleken met de 3.000 van de ergste momenten.
De Britse regering als zodanig krijgt van mij een punt minder, omdat ze nog steeds niet met voldoende overtuiging hulp biedt aan de families die getroffen zijn door de Creutzfeldt-Jakobziekte. En dan moet ik ten slotte nog een punt aftrekken van het cijfer voor de Commissie, omdat deze geen tuchtmaatregelen heeft genomen. Het is niet zo dat wij gerechtigheid willen, maar we hadden destijds onomwonden gewezen op de verantwoordelijkheid van zes functionarissen. Geen van deze personen is in aanmerking gekomen voor strafmaatregelen. Dat zal ons nog lang opbreken!

Green
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in naam van de socialistische fractie willen beginnen met een eerbetoon aan het werk van de tijdelijke commissie en met name aan de rapporteur, de heer Böge, en de voorzitter, mevrouw Roth-Behrendt, en tevens aan alle leden die hebben deelgenomen aan een voorbeeldig stuk werk. Het is belangrijk, omdat het aangeeft dat het Europees Parlement nu tot wasdom is gekomen op het stuk van toezicht op, onderzoek en controle van de Commissie, wat één van onze fundamentele taken is. Nu laten wij zien dat wij dit ten uitvoer brengen. Daarom wil mijn fractie de betrokken leden van harte bedanken.
Niemand die het verslag heeft gelezen, zal ook maar de geringste twijfel hebben over de ernst waarmee deze taak is aangepakt. Het werk is van dezelfde kwaliteit als wat we van de eerste enquêtecommissie hebben ontvangen en wat resulteerde in de aanbevelingen die de tijdelijke commissie heeft opgevolgd. De combinatie van die enquêtecommissie en het follow-up werk van de tijdelijke commissie is een goed voorteken voor onze toekomstige rol in dit opzicht.
Persoonlijk ben ik nogal te spreken over het feit dat een van de eerste dingen die de nieuwe minister van Landbouw in het Verenigd Koninkrijk, na de algemene verkiezingen van 1 mei, deed zijn aanbod was om naar dit Parlement te komen en met de tijdelijke commissie te praten, in tegenstelling tot zijn voorganger die dat weigerde te doen. Door naar deze Vergadering te komen heeft hij de verantwoordelijkheid van de Britse regering voor deze hele BSE-crisis erkend. Dat heeft de toon van het debat met de Britse regering veranderd en dat juich ik toe.
Ik erken de enorme inzet van de Commissie bij het werk dat nodig was om de aanbevelingen van de oorspronkelijke enquêtecommissie in te lossen. Ik breng hulde aan de heer Santer en prijs de openheid van zijn collega's tijdens de debatten. De leden Böge en Roth-Behrendt hebben opmerkingen gemaakt over wat er nog moet gebeuren en ik zeg echt niet dat alles in orde is. Wij erkennen dat er nog steeds tekortkomingen zijn, met name op de vijf gebieden waar de puntjes nog op de i moeten worden gezet. Hoewel ik er zeker van ben dat de Commissie niet van ons verwachtte dat wij zouden zeggen dat alles geweldig is, is het op zijn plaats dat wij hulde brengen aan de inzet die zij heeft betoond in haar werk met de tijdelijke commissie.
Er zijn nog steeds tekortkomingen en mijn collega's die later aan het woord komen, zullen het daarover hebben. Maar dat er 70 aanbevelingen zijn afgehandeld, is niet mis en dat moeten we toch erkennen. Wij in dit Parlement hebben toegekeken en zullen alles wat zich afspeelt in de gaten blijven houden - in de zin dat de Commissie reageert op de aanbevelingen van de tijdelijke commissie en de oorspronkelijke enquêtecommissie via onze permanente commissies. Het is nu aan hen om dit werk op zich te nemen. Als er één grote onvolkomenheid is - en mevrouw Roth-Behrendt verwees er reeds naar - dan is het wel dat wij in onze resolutie geen kritiek op de Raad hebben geuit. Het is duidelijk dat op bepaalde gebieden waar de Commissie heeft getracht de aanbevelingen van de enquêtecommissie uit te voeren, de Raad niet behulpzaam is geweest - in feite is het tegenovergestelde het geval. Dat moeten wij hier duidelijk maken. De heer Böge stelde dat nationale regeringen hun verantwoordelijkheden niet op zich nemen.
De Commissie wordt door ons niet volledig zuiver op de graat verklaard en wij houden vast aan onze kritiek. Maar, gezien de vooruitgang die is geboekt met 70 aanbevelingen, is mijn fractie de mening toegedaan dat de Commissie heeft gereageerd en, wat ons betreft, bij deze gelegenheid niet aan een motie van afkeuring hoeft te worden onderworpen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, de voorwaardelijke motie van afkeuring heeft resultaten opgeleverd. De Commissie is aan het werk gegaan, maar belangrijk is dat ook het Europees Parlement zelf zijn plicht heeft gedaan. Het Europees Parlement heeft zijn wetgevende controle nooit uitgeoefend zoals nu naar aanleiding van BSE. Als onze voorzitter zegt dat de Commissie plots inspanningen doet, dat er plots openheid en beweging is, is dat het gevolg van het feit dat wij op de Commissie zachte druk hebben uitgeoefend en ze hebben doen inzien dat de Enquêtecommissie BSE goed werk heeft verricht, zodat ze op de eisen van het Parlement is ingegaan. Een van die eisen was dat een onderscheid zou worden gemaakt tussen de wetgevende arbeid van de Commissie en de controle. Dat is gebeurd, maar wij mogen niet vergeten dat de eigenlijke controle op de wetgeving door het Parlement gebeurt.
Wat nu in de enquêtecommissie en in de follow-up-commissie is gebeurd, is in werkelijkheid het gewone werk van een echt parlement. Ik verzoek dit Parlement daarom zijn werk te doen, minder radicale verklaringen naar buiten toe af te leggen - ik zeg dat ook ter attentie van mijn fractie en van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten - en consequente eisen naar binnen toe te formuleren. Dan zal de Commissie iets doen.
Ik dank de heer Fischler, mevrouw Bonino en de heer Reichenbach. Wij hebben goed samengewerkt. Ik meen dat dit ons allen ten goede komt. Ik meen ook dat wij er nu allen van overtuigd zijn dat wij het peil dat wij nu hebben bereikt moeten houden, dat wij samen een einde maken aan het historische curiosum dat de Raad zowel uitvoerende als wetgevende macht is - Montesquieu zou zich in zijn graf omdraaien - en dat wij tot een normale parlementaire en wetgevende arbeid komen, waarbij wij allen onze eigen verantwoordelijkheid op ons nemen.

Kofoed
Mijnheer de Voorzitter, vandaag kunnen wij vaststellen dat de oprichting van een tijdelijke commissie voor follow-up de juiste beslissing was. Het gaf ons een kijk op de maatregelen die de Commissie genomen had of nagelaten had te nemen. Algemeen gesproken kan men zeggen dat twee derden van de aanbevelingen van het Parlement werden opgevolgd. Dit is eigenlijk meer dan verwacht. Ik zal enkele ervan opnoemen. De bestrijding van BSE is doorzichtiger geworden, het voorlichtingsbeleid werd uitgebreid, waardoor de verspreiding van informatie over de onderzoeksresultaten op dit gebied vergemakkelijkt werd, wat zeer belangrijk was. De nationale controles op veterinair gebied en op het gebied van gezondheid zijn verscherpt, wat helaas hoogstnodig bleek te zijn. Voor het vervoer van levensmiddelen in de Unie werden betere systemen goedgekeurd, maar ze zijn nog niet volledig ontwikkeld.
Ondanks het feit dat de commissie haar werk beëindigd heeft, is de BSE-ziekte nog niet uitgeroeid. Er zijn echter aanwijzingen dat de ziekte over 4 à 6 jaar zal verdwijnen op voorwaarde dat de hier aangenomen programma's verwezenlijkt worden. Nu is het wel vaak zo dat men bij het uitbreken van een epidemie na een tijdje aan het idee went en de belangstelling voor de bestrijding ervan langzaam wegebt. Men is niet meer zo oplettend. Daarom is het zeer belangrijk dat de door ons vastgestelde regels gevolgd worden, zodat de aandacht voor de bestrijding van BSE niet afzwakt. In de EU bestaat de traditie epidemieën regionaal in kaart te brengen om ze beter te kunnen bestrijden. Ik verzoek de Commissie dan ook de aanbeveling van de tijdelijke commissie op te volgen door te proberen BSE regionaal in kaart te brengen, zodat wij de gebieden waar BSE niet voorkomt en waar de regels inzake de identificatie van kalveren en koeien in acht worden genomen, BSE-vrij kunnen verklaren om de eenvoudige reden dat daardoor de andere gebieden waar BSE wel voorkomt, aangemoedigd worden om de ziekte te bestrijden. Ik zou willen dat wij deze traditie voortzetten door deze aanbeveling op te volgen.
Ten slotte wilde ik nog zeggen dat het eigenlijk bedroevend is dat wij deze tijdelijke commissie moesten oprichten, maar anderzijds moet ik toegeven dat men zo'n log orgaan als de Commissie soms wel eens moet aanvallen om haar te dwingen haar werk beter te doen. Een regering kan men afzetten of men kan er politieke druk op uitoefenen, maar de Commissie is nu eenmaal een merkwaardige combinatie van regering en administratief orgaan. Daarom is het helaas noodzakelijk gebleken de Commissie onder druk te zetten opdat ze haar werk beter zou doen. Voorlopig is dit ook gelukt. Ik hoop dat het in de nabije toekomst niet meer nodig zal zijn weer zo'n tijdelijke enquêtecommissie op te richten.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, na een jaar continu en intensief werk in de voor de BSE-kwestie bevoegde parlementaire commissies is nu het moment gekomen om na te gaan of er iets is bereikt, of er echte vooruitgang is geboekt bij de bescherming van de consumenten en de volksgezondheid. Daarover kunnen wij de volgende, voor de toekomst belangrijke opmerkingen maken.
Ten eerste lijdt het geen twijfel dat het Europees Parlement met de resolutie van 19 februari 1997 zijn positie heeft kunnen versterken. Nu heeft het Parlement meer mogelijkheden om controle uit te oefenen op de daden van de Europese Commissie.
Ten tweede moeten wij vaststellen dat de lidstaten en de Commissie zich in het kader van de binnenmarkt niet naar behoren hebben gedragen en niet in staat waren de volksgezondheid daadwerkelijk te beschermen.
Ten derde is, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de organisatie van de met de veterinaire inspectie belaste diensten van de Commissie hoog nodig aan verbetering toe. Deze diensten moeten ervoor zorgen dat in de toekomst hun bevoegdheden worden waargemaakt, tijdig informatie wordt verschaft, tijdig doeltreffende, politieke en wetgevende maatregelen worden getroffen en de Verdragen worden toegepast.
Ten vierde moet een goede coördinatie van en samenwerking tussen de bevoegde diensten en de lidstaten de grondslag vormen niet alleen voor de bescherming van de volksgezondheid en de consumenten, maar ook voor de uitwerking en de uitvoering van de noodzakelijke programma's en strategieën van de Gemeenschap op dit gebied.
Ten vijfde mogen voor de productie van veevoer geen slachtdieren worden gebruikt die ongeschikt zijn voor menselijke consumptie.
Ten zesde moet de vervaardiging van veevoer geschieden met inachtneming van de regels inzake veilige en juiste productiemethoden.
Ten zevende moet de Commissie in de toekomst zorgen voor een optimale bescherming van de volksgezondheid en een optimale consumentenzorg, met name op het gebied van de levensmiddelenproductie en de voeding. Daarbij dient rekening gehouden te worden met de laatste stand van de wetenschap.
Ten achtste moet de Commissie actief toezicht uitoefenen op de omzetting en de toepassing van het communautair recht in de lidstaten en voorstellen indienen voor de verbetering van het stelsel van controle op de vlees- en levensmiddelenexport. Een doeltreffende bescherming van de consumenten kan slechts gegarandeerd worden, indien preventieve controle wordt verricht. De put dempen als het kalf verdronken is, zoals is gebeurd in het geval van de BSE, heeft weinig zin.
Ten negende heeft de Commissie inderdaad gevolg gegeven aan een groot aantal aanbevelingen van de enquêtecommissie, maar de resultaten waren niet altijd navenant. Vijf van onze aanbevelingen zijn in het geheel niet in ogenschouw genomen. Als voorbeeld noem ik de controle op de activiteiten van bepaalde ambtenaren van de Commissie, de schadeloostelling van degenen die door de BSE geschaad zijn en de administratieve maatregelen tegen het Verenigd Koninkrijk. Op deze aanbevelingen van het Europees Parlement is de Commissie absoluut niet ingegaan. Nu de werkzaamheden van de enquêtecommissie zijn afgesloten, kunnen wij vermelden dat uit het onderzoek wel degelijk is gebleken dat er een nauwe band bestaat tussen de BSE-ziekte en de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob. Dit is een zeer ernstige ziekte die werkelijk tragische gevolgen heeft voor de gezinnen van de slachtoffers. Wij weten trouwens nog niet eens hoeveel mensen het slachtoffer worden van deze ziekte, aangezien de ziekte zich bij veel mensen nog niet heeft geopenbaard.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik houd u aan uw belofte dat elk voorstel voor een verordening, richtlijn of programma dat wordt voorgelegd aan het Europees Parlement en betrekking heeft op de bescherming van de gezondheid, zal worden behandeld volgens de medebeslissingsprocedure.
Tot slot wil ik nog onderstrepen dat deze crisis niet alleen menselijke tragedies heeft veroorzaakt, maar ook een ernstige sociale en economische weerslag heeft gehad op de binnenmarkt. Zowel de Raad en de Commissie, als het Verenigd Koninkrijk dragen hiervoor een grote verantwoordelijkheid. Daarom moet deze crisis ons aanzetten tot doortastend optreden. Wij mogen ons niet beperken tot het uitspreken van vrome wensen. Bij dit optreden, mijnheer de voorzitter van de Commissie, moet de bescherming van de gezondheid van de Europese burger bovenaan in het vaandel staan. Dit moet de hoogste prioriteit zijn voor de Europese Unie en dat betekent dat eerst de gezondheid komt en daarna de rest van de binnenmarkt.

Barthet-Mayer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Böge heeft als voorzitter van de Enquêtecommissie BSE serieus werk verricht en daar hebben wij alle waardering voor. Vandaag legt hij ons een uitstekend verslag voor namens de Tijdelijke commissie. follow-up BSE-aanbevelingen. Ofschoon ik hem daarmee van harte gelukwens, moet ik toch betreuren dat mijn fractie, de Radicale Alliantie, op weinig eervolle wijze, met een procedurele truc uit deze commissie werd uitgesloten.
Zes maanden geleden stelde de enquêtecommissie de ernstige tekortkomingen in het beheer van de BSE-crisis aan de kaak. Naar aanleiding daarvan oordeelden 118 afgevaardigden dat een motie van afkeuring gerechtvaardigd was. Uiteindelijk werd besloten deze weg niet te bewandelen - zo is de democratie nu eenmaal - en daarom moeten wij vandaag de politieke en institutionele gevolgen trekken uit het verslag van de heer Böge. Inderdaad is veel gedaan, maar de feiten tonen aan dat nog heel veel rest.
Op verzoek van het Parlement heeft de Europese Commissie een begin gemaakt met bepaalde hervormingen. Deze vormen weliswaar een aanzienlijke stap vooruit, maar de consumenten zijn nog steeds diep ongerust. Uit het recent, in België aan het licht gekomen fraudegeval blijkt trouwens dat het probleem nog lang niet de wereld uit is. De Europese Unie heeft nog steeds niet de instrumenten die nodig zijn om een dergelijke crisis het hoofd te bieden of te voorkomen. Een dergelijke crisis zal zich echter bijna onvermijdelijk weer voordoen. Daarom moet de Commissie ervoor zorgen dat ze over doeltreffende mechanismen beschikt om dergelijke risico's in het algemeen op te vangen. Wij nemen dan ook nota van de eerlijke pogingen die zij hiertoe onderneemt.
Heel wat vragen wachten echter nog op een antwoord en veel gegeven antwoorden zijn ontoereikend. Waar zijn die enorme hoeveelheden ruw meel gebleven die mogelijkerwijs besmet zijn? Is de opslag veilig? Bieden de controles echte zekerheid? Waarom gaat men door met het recycleren van zieke dieren? Waarom passen bepaalde lidstaten de communautaire wetgeving niet toe? Wie zal de gezinnen van de slachtoffers schadeloos stellen? Waarom heeft men niets ondernomen tegen de verantwoordelijken, tegen de lidstaten of ook tegen de ambtenaren?
Deze crisis heeft een andere crisis veroorzaakt. Het vertrouwen van de Europese burgers in ons parlementariërs is geschokt. De Europese Unie verkeert in een grote crisis en ik vraag mij af of zij het gelag zal betalen in plaats van de echte verantwoordelijken.
Wij moeten er absoluut op toezien dat de Commissie haar werk van a tot z doet. Mocht dit niet het geval zijn, dan zal, naar ik hoop, alsnog de politiek correcte consensus die hier gebruikelijk lijkt te zijn, aan het wankelen worden gebracht en het Parlement, nu het zijn lot eindelijk in eigen hand begint te nemen, de juiste beslissingen treffen die nodig zijn voor de bescherming van de belangen van onze burgers. Anders zal de ultraliberale machine zelf wel haar wetten opleggen.

Jové Peres
Dank u wel, mijnheer de Voorzitter. Namens mijn fractie mijn complimenten aan mevrouw Roth-Behrendt, met wie ik tot mijn genoegen kennis heb mogen maken tijdens de commissiewerkzaamheden, aan de heer Böge, die ik reeds kende als voorzitter van de vorige enquêtecommissie, en aan mijn collega's voor hun voortreffelijke werk. Tot slot wil ik de heer Reichenbach en alle commissieleden danken voor hun niet aflatende inzet en medewerking.
De bevindingen van de enquêtecommissie en de Tijdelijke Commissie follow-up BSE-aanbevelingen moeten in samenhang bekeken worden. Sinds de enquêtecommissie haar werkzaamheden afrondde, zijn er duidelijke bewijzen gevonden dat er een verband bestaat tussen de nieuwe variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob en BSE. Dat maakt de door de enquêtecommissie geconstateerde verantwoordelijkheden des te ernstiger. Anderzijds is de schending van het embargo op de invoer van Brits rundvlees pas na de publicatie van het verslag van de enquêtecommissie bekend geworden, en de tijdelijke commissie had geen mandaat om nieuwe verantwoordelijkheden te onderzoeken, noch om de conclusies van de enquêtecommissie te wijzigen.
De uitvoering die is gegeven aan de aanbevelingen van de enquêtecommissie stemt eerder tot hoop dan tot tevredenheid. Er zijn weliswaar stappen in de goede richting gezet wat betreft de bescherming van de consumenten en er zijn nieuwe administratieve diensten gekomen, maar vooralsnog kan mijn fractie niets anders dan zich vastklampen aan een gerede hoop dat alles naar behoren zal gaan functioneren. Het zal niet de eerste keer zijn dat het gedurende de besluitvorming allemaal anders uitpakt, en ook van problemen bij de uitvoering zijn voorbeelden te noemen.
In haar verslag noemt de Tijdelijke Commissie follow-up BSE diverse aanbevelingen waaraan slechts ten dele uitvoering is gegeven of over de uitvoering waarvan door de Commissie slechts beloften zijn gedaan. Ik geloof dat dit Parlement serieus na moet denken over controle- en toetsingsmechanismen. Wat betreft de aanbevelingen waaraan geen gevolg is gegeven, geldt dat zij allemaal één ding gemeen hebben: of de aanbevelingen zelf hadden een institutioneel karakter of de problemen bij de uitvoering hadden een institutioneel karakter. Verder valt mij op dat de Commissie geen gevolg heeft gegeven aan de aanbevolen disciplinaire maatregelen tegen functionarissen die zich schuldig hebben gemaakt aan ernstige fouten. En laat ik in dit verband zeggen dat de behoefte aan corrigerende maatregelen geenszins wordt ingegeven - althans niet wat mij betreft - door de behoefte om als een soort Inquisitie op te treden.
Het is duidelijk dat niet alle aanbevelingen van de Enquêtecommissie hetzelfde belang hebben. Maar er is een aantal aanbevelingen waaraan voor een groot deel nog geen uitvoering is gegeven en die toch van kapitaal belang zijn op het wetgevende vlak, op het vlak van de vereiste voorzorgsmaatregelen ten aanzien van risicomateriaal en materiaal dat problemen oplevert bij inspectie. Zo is er nog altijd sprake van tekortkomingen bij het gebruik van risicomateriaal door de farmaceutische industrie.
Ik zal u bekennen dat ik in het begin nogal kritisch stond tegenover de houding van de Raad, maar dat ik tijdens mijn werkzaamheden voor de enquêtecommissie en de tijdelijke commissie veel kritischer ben geworden ten opzichte van de lidstaten. Maar de Raad moet zich veel krachtdadiger opstellen tegenover de lidstaten om naleving van de communautaire wetgeving af te dwingen.
Het is een feit - en hiermee rond ik af - dat veel is bereikt dankzij de druk vanuit dit Parlement. Daarom is het van fundamenteel belang dat er in de toekomst totale openheid komt in de betrekkingen tussen Parlement en Commissie. Mijn fractie is hoopvol gestemd, maar had graag volledig tevreden willen zijn. Mijn fractie is van oordeel dat, om een eind te maken aan deze gemengde gevoelens, de Commissie het komende jaar alle gedane toezeggingen gestand moet doen.

des Places
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, waarde collega's, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Böge, van harte bedanken voor niet alleen zijn uitstekende werk, maar ook zijn bereidheid om zijn oor te luisteren te leggen bij de leden van onze commissie en met hen samen te werken.
Wat het verslag van de Tijdelijke Commissie follow-up BSE-aanbevelingen betreft, heeft onze fractie een zeer korte ontwerp-resolutie ingediend. Zeven paragrafen zijn voldoende om ons standpunt en onze vastberadenheid tot uitdrukking te brengen.
Ten eerste geven wij onze volledige steun aan de door de rapporteur voorgestelde conclusies. Hij wil dat doorzichtigheid bestaat in het doen en laten van de Commissie. Gebleken is immers dat men verwoede pogingen heeft gedaan om de zogenaamde gekkekoeienziekte in de doofpot te stoppen en wij weten allen waarom. Men wilde strubbelingen voorkomen niet alleen bij de verwezenlijking van de binnenmarkt en de ratificatie van het Verdrag, maar ook helaas bij de behartiging van bepaalde, niet nader te specificeren belangen.
Wat de follow-up commissie betreft, betreuren wij dat het Parlement geen efficiëntere procedure heeft gekozen. Het had deze commissie het statuut van een regelrechte enquêtecommissie moeten geven. Ik vrees dan ook dat onze conclusies in juridisch opzicht niet voldoende gewicht in de schaal zullen leggen om de Commissie te dwingen het over een andere boeg te gooien.
In paragraaf 3 van onze ontwerp-resolutie hekelen wij de veranderingen die met het Verdrag van Amsterdam, dat zoals u weet momenteel aan ratificatie is onderworpen, zijn aangebracht in artikel 100 A. In de nieuwe formulering wordt de gezondheid van de Europese consumenten duidelijk ondergeschikt gemaakt aan het belang van de binnenmarkt. Ik wilde u er overigens aan herinneren dat toentertijd dankzij de actie van de Franse minister van landbouw, de heer Vasseur, een embargo werd uitgeroepen op het Britse rundvlees. Met de nieuwe formulering van artikel 100 A, lid 4, is iets dergelijks niet meer mogelijk, als wij ons tenminste niet de woede van de Commissie en het Europese Hof van Justitie op de hals willen halen.
In paragraaf 5 van onze ontwerp-resolutie staat dat wij willen vernemen welke gevolgen voor de landbouwproducten en de levensmiddelen zullen voortvloeien uit de nieuwe ontwikkelingen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid, zoals beschreven in Agenda 2000 en uit de internationale overeenkomsten en met name de overeenkomsten in het kader van de WHO.
De Europese landbouwers worden op alle mogelijke manieren aangezet tot verbetering van hun productiviteit, misschien zelfs tegen beter weten in. Zij hebben echter een onderneming die moet blijven draaien en meestal is deze de enige bron van inkomsten voor henzelf en hun gezinnen.
Tot slot wil ik nog verduidelijken dat mijn fractie zich het recht voorbehoudt een motie van afkeuring in te dienen tijdens de vergaderperiode van november 1998, dat wil zeggen over een jaar, indien zou blijken dat de Commissie de conclusies van onze twee verslagen, van de enquêtecommissie en de follow-up commissie, niet ter harte heeft genomen.
Aan het begin van deze zaak had onze ex-collega, de heer de Villiers, de Commissie al gedreigd met indiening van een motie van afkeuring. Zoals u enkele maanden later hebt kunnen vaststellen, werd deze ook ingediend. Wij houden ons woord. Onze geloofwaardigheid en natuurlijk ook uw geloofwaardigheid, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, staat hier op het spel.

Boden
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, Luxemburg is zich altijd bewust geweest van de belangrijke rol die het Europees Parlement speelt in het reilen en zeilen van de Gemeenschap en heeft dan ook nooit, bij het waarnemen van het voorzitterschap van de Raad, enige moeite gespaard om met het Parlement een intensieve en opbouwende dialoog te voeren. Een dergelijke dialoog is ons inziens zeker vandaag, bij de bespreking van een dermate belangrijk vraagstuk, absoluut noodzakelijk.
Ik zal proberen in mijn redevoering een korte, maar desalniettemin volledig balans op te maken van de beraadslagingen die in de Raad over de BSE-zaak hebben plaatsgevonden sedert met name de resolutie van het Parlement van 19 februari jongstleden waarmee de werkzaamheden van de enquêtecommissie werden afgesloten. Ik zal tevens van deze gelegenheid gebruik maken om in te gaan op de verschillende mondelinge vragen aan de Raad.
Algemeen gesproken moet ik duidelijk maken dat de Raad, ofschoon hij geconfronteerd is met de legitieme, economische en sociale zorgen van al degenen die afhankelijk zijn van de rundveefokkerij, altijd heeft gehandeld en zal handelen overeenkomstig zijn wetgevende bevoegdheden en met inachtneming van twee principes. Ten eerste moeten wij de volksgezondheid beschermen en derhalve zorgen voor regels inzake de kwaliteit en de veiligheid van levensmiddelen en ten tweede moet elke actie gegrondvest zijn op de meest recente wetenschappelijke gegevens.
De Raad is het met het Parlement en de rapporteur, de heer Böge, eens dat enkel met een doorzichtig en verantwoord optreden het vertrouwen van de Europese burgers in onze instellingen kan worden verbeterd en de consumenten in de Unie en de derde landen kunnen worden overtuigd van de ernst waarmee men zich op Europees niveau inzet voor de bescherming van hun gezondheid.
De Raad beseft dat het niet volstaat wetgevende maatregelen uit te vaardigen voor het garanderen van de kwaliteit en de veiligheid van de levensmiddelen. Ook moet worden gezorgd voor een efficiënt controlestelsel en voor met name een efficiënte fraudebestrijding.
Het is overigens duidelijk dat wij, afgezien van onze inspanningen voor de uitwerking van goede veterinaire en fytosanitaire voorschriften, onze strijd tegen de BSE-ziekte in zijn verschillende vormen moeten voortzetten met research en preventie.
Sedert het verschijnen van deze ziekte en met name sedert uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat een band tussen BSE en Creutzfeldt-Jakob niet is uitgesloten, heeft de Raad geprobeerd in zijn besluiten rekening te houden met alle aspecten van het probleem.
Om te beginnen heeft de Landbouwraad een reeks maatregelen getroffen op veterinair en fytosanitair gebied en op dat van de levensmiddelen. Ook heeft hij voorschriften uitgevaardigd voor de dieren.
Twee besluiten verdienen mijns inziens hier bijzondere vermelding. Het eerste besluit betreft de aanneming door de Raad van een verordening inzake de identificatie en de registratie van runderen en het etiketteringsstelsel voor rundvlees en rundvleesproducten. Daarmee hebben wij de mogelijkheid gekregen de herkomst van de producten te achterhalen en de controle sterk te verbeteren. Het tweede besluit betreft het verbod dat de Commissie in juli jongstleden na beraadslagingen in de Raad heeft uitgevaardigd op het gebruik van risicomateriaal in voedingsproducten voor mensen en dieren. In dit besluit heeft het voorzorgsaspect een rol van doorslaggevend belang gespeeld.
Alhoewel ik niet in staat ben een volledig overzicht te geven van alle genomen maatregelen, wil ik toch nog de volgende noemen: het verbod op het gebruik van hormonen en derivaten in de veefokkerij, het certificeren van dieren en producten van dierlijke oorsprong, de bescherming van de kalveren en de gezondheidspolitie voor de intracommunautaire runderhandel. Met deze regelingen is de Raad in grote mate tegemoetgekomen aan het standpunt van het Europees Parlement.
U kent de besluiten die de Europese Raad van Florence heeft genomen met betrekking tot het embargo op de export van Brits rundvlees. In de Landbouwraad worden wij regelmatig op de hoogte gehouden van de gang van zaken en de werkzaamheden in het kader van het Brits programma inzake de certificering van de veestapel.
De Raad is van mening dat het moment voor een uitspraak over een mogelijke versoepeling van dit embargo nog niet is gekomen. Wij zullen moeten afwachten totdat naar oordeel van de Commissie aan de voorwaarden is voldaan en formele voorstellen kunnen worden gedaan. Ik kan u echter wel bevestigen dat de door de Europese Raad van Florence genomen besluiten inzake de criteria en procedures volledig zullen worden gerespecteerd.
De publieke opinie, het Europees Parlement, maar ook de ministers van Landbouw zijn zeer bezorgd over het controlevraagstuk en met name over de recent aan het licht gekomen gevallen van fraude. De ministers hebben zich onder mijn voorzitterschap met dit vraagstuk beziggehouden. Natuurlijk zou het een illusie zijn te geloven dat de misdaad op dit gebied volledig uitgeroeid kan worden. De bestrijding daarvan is in eerste instantie een taak van de gerechtelijke instanties. Desalniettemin hebben de ministers van Landbouw unaniem hun vastberadenheid tot uitdrukking gebracht om de fraude met alle daartoe beschikbare middelen op zowel communautair als nationaal niveau te bestrijden. Daarom hebben wij, ongeacht de besluiten van de lidstaten tot verscherping van de maatregelen, onze volledige steun gegeven aan de plannen van de Commissie om het controlestelsel te verbeteren.
De Raad ondersteunt tevens de activiteiten van de Commissie in de WHO met betrekking tot hormonen. Wij zijn namelijk van mening dat de Gemeenschap het recht heeft voor de bescherming van de volksgezondheid het niveau vast te stellen dat zij noodzakelijk acht en daarvan uitgaand een verbod uit te vaardigen op het gebruik van voor de menselijke gezondheid gevaarlijk geachte stoffen.
Met het gemeenschappelijk besluit van de Raad en het Parlement inzake het BSE-onderzoek zijn de samenwerking en de coördinatie van de onderzoeksactviteiten aanzienlijk verbeterd. Met dit besluit, waarin rekening is gehouden met het deskundigenrapport van professor Weissmann, wordt een extra bedrag van 35 miljoen ecu beschikbaar gesteld voor het onderzoek naar BSE, vaccins en virusziekten in het kader van het vierde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling. Met dit besluit is het totale bedrag voor onderzoek aldus opgetrokken tot 50 miljoen ecu.
Wat de Raad volksgezondheid betreft, wil ik alleen vermelden dat in zijn conclusies inzake BSE de Raad wijst op de noodzaak de bescherming van de volksgezondheid als absolute prioriteit te beschouwen en alle maatregelen te treffen om overdracht van de ziekte te voorkomen. Verder heeft deze Raad afgesproken de ontwikkelingen op het gebied van de Creutzfeldt-Jakob-ziekte op de voet te volgen en de gegevens over de gevallen van deze ziekte aan een nauwkeurig onderzoek op Europees vlak te onderwerpen. De Raad zal erop toezien dat alle gevallen naar behoren worden gemeld. Tijdens zijn vergadering van 4 december aanstaande zal de Raad op dit vraagstuk terugkomen.
Dames en heren, wij hebben met grote belangstelling kennis genomen van de mededeling van de Commissie inzake de gezondheid van de consumenten en de veiligheid van de voedingsmiddelen, evenals van het Groenboek over de algemene beginselen van de communautaire wetgeving. Het Luxemburgse voorzitterschap heeft in zijn programma duidelijk aangegeven dat het groot belang hecht aan de veiligheid van de voedingsmiddelen. Daarom heeft het voorzitterschap de Raad verzocht intensief deel te nemen aan het enorme debat dat met de documenten van de Commissie op gang wordt gebracht. Voor het einde van dit jaar zullen de voor landbouw, binnenmarkt, volksgezondheid en consumentenbescherming bevoegde ministers een gemeenschappelijk onderzoek hieraan wijden. De ministers van landbouw en consumentenbescherming hebben reeds een debat hierover gevoerd en zijn tot de slotsom gekomen dat de bescherming van de volksgezondheid en een optimale veiligheid op het gebied van de levensmiddelen de hoogste prioriteit moeten blijven in de Europese wetgeving.
De gekkekoeiencrisis is een gebeurtenis die niet alleen diepe sporen heeft nagelaten in de publieke opinie, maar ook bij degenen die geroepen zijn de noodzakelijke besluiten te nemen. Het is immers niet uitgesloten dat wij op een gegeven ogenblik gedwongen worden allerlei stellingen en gedragingen grondig in twijfel te trekken. Als wij een les kunnen leren uit deze crisis, dan is het wel dat een doeltreffende bescherming van de menselijke gezondheid en de ontwikkeling van een duurzame landbouw niet mogelijk is indien men niet permanent streeft naar een harmonieus samenspel tussen landbouw en natuur. Als men probeert de natuur naar zijn hand te zetten, brengt men de landbouw in groot gevaar.
Dit bewustzijn groeit met de dag en vormt de leidraad voor de besprekingen van de landbouwministers over Agenda 2000. Wij zullen vandaag of morgen gemeenschappelijke richtsnoeren afspreken voor de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Wij zijn van plan ons in te zetten voor een identiteit van de Europese landbouw waarin rekening wordt gehouden met enerzijds de noodzaak van instandhouding van het landschap en de natuurlijke ruimte en anderzijds de zorgen en de eisen van de consumenten inzake kwaliteit en veiligheid van levensmiddelen, milieubescherming en dierenwelzijn. Wij willen een duurzame landbouwproductie en veilige en gezonde levensmiddelen. Dat is ons doel.
Dat moet volgens de Raad de identiteit van de Europese landbouw zijn. Onze hervormingen moeten dan ook de ontwikkeling en de consolidering van een dergelijke landbouw tot doel hebben. Ook wil de Raad de kandidaatlanden een duidelijke en niet mis te verstane boodschap meegeven voor de oriëntatie die hun landbouw dient te hebben, indien zij hun toetreding willen vergemakkelijken. Verder heeft de Raad duidelijk gemaakt dat met het oog op de toekomstige multilaterale onderhandelingen in het kader van de WHO een offensieve strategie dient te worden uitgestippeld. Deze moet Europa de mogelijkheid bieden een landbouw te ontwikkelen die beantwoordt aan onze hoge eisen inzake kwaliteit en veiligheid.
Tot slot wil ik nog ingaan op de mondelinge vragen van de verschillende fracties. U begrijpt wel dat het mij niet mogelijk is vandaag een uitspraak te doen over de conclusies van het verslag van de Tijdelijke commissie followup BSE-aanbevelingen. Dit verslag is door gebrek aan tijd nog geen onderwerp van gesprek geweest in de Raad.
Algemeen kan ik vaststellen dat het Europees Parlement en de Commissie uitstekend werk hebben verricht en dat de Raad, tijdens de besprekingen van de voorstellen die de Commissie heeft gedaan in aansluiting op uw aanbevelingen van februari jongstleden, in grote mate rekening heeft gehouden met uw standpunt. Ik twijfel er niet aan dat de voorstellen die de Commissie zal doen uitgaande van de aanbevelingen van vandaag hetzelfde lot zal zijn beschoren.
Ik heb nota genomen van de aanbevelingen die de geachte afgevaardigden hebben gedaan in het kader van het BSE-onderzoek en zal tevens nota nemen van de opmerkingen in dit debat. U kunt ervan op aan dat ik uw aanbevelingen en uw conclusies zal voorleggen aan de Raad.
Voordat ik afsluit, wil ik nog twee aspecten noemen in verband met de relatie tussen het Parlement en de Raad. Aan het einde van de werkzaamheden van de Enquêtecommissie BSE heeft het Parlement gevraagd om een versterking van zijn bevoegdheden voor met name de landbouwvraagstukken die aspecten van volksgezondheid en levensmiddelenkwaliteit behelzen. Ook hier hebben wij, zoals u trouwens zelf hebt kunnen vaststellen, aanzienlijke vooruitgang geboekt. Met het Verdrag van Amsterdam is diepgaande verandering aangebracht aan de wetgevende rol van het Europees Parlement en deze verandering bestrijkt ook de sector die u nauw aan hart ligt. Zo houdt het gewijzigd artikel 129 rekening met uw wensen. In afwijking van artikel 43 is nu de medebeslissingsprocedure voorzien voor de goedkeuring van veterinaire en fytosanitaire maatregelen die rechtstreeks de bescherming van de volksgezondheid beogen. Het Luxemburgse voorzitterschap is bijzonder verheugd over deze zeer gunstige ontwikkeling en wij zijn ervan overtuigd dat deze zal bijdragen aan de verbetering en de uitbreiding van de communautaire wetgeving op het gebied van de bescherming van de volksgezondheid.
Verder wil ik erop wijzen dat, wat de deelneming van de Raad en de lidstaten aan de werkzaamheden van de Enquêtecommissie BSE en de zorgen inzake de onderlinge samenwerking tussen de regeringen van de lidstaten betreft, de Raad en de lidstaten hun best hebben gedaan om bij te dragen tot de werkzaamheden van deze commissie. De Raad heeft de enquêtecommissie alle gevraagde informatie over de BSE-beraadslagingen in de Raad verschaft. Bovendien heeft de heer Yates, de fungerend voorzitter van de Raad, de uitnodiging van de enquêtecommissie om persoonlijk deel te nemen aan haar werkzaamheden aangenomen en volledige en gedetailleerde inlichtingen verschaft over de aanpak van de Raad en zijn reeds genomen maatregelen. Ook ben ik zelf verschenen voor de Tijdelijke Commissie follow-up BSE-aanbevelingen om u op de hoogte te brengen van de sedert februari 1997 genomen maatregelen. Bovendien heeft de Raad in toepassing van artikel 3 van het interinstitutioneel besluit van 19 april 1995 een hoge ambtenaar van het secretariaat aangewezen als zijn vertegenwoordiger in de enquêtecommissie. Deze ambtenaar heeft regelmatig deelgenomen aan de werkzaamheden van deze commissie.
Verder moet ik nog opmerken dat, uit hoofde van artikel 3, lid 2, van het besluit van 19 april 1995, het niet de taak van de Raad is zich uit te spreken over het gevolg dat de lidstaten geven aan tot hen gerichte uitnodigingen tot deelneming aan werkzaamheden van een enquêtecommissie. Bovendien wilde ik u eraan herinneren dat in artikel 6 van dit interinstitutioneel besluit uitdrukkelijk de mogelijkheid van herziening aan de hand van de opgedane ervaringen is vermeld.
Tijdens mijn deelneming aan de Tijdelijke Commissie follow-up BSE-aanbevelingen meende ik te hebben begrepen dat de afgevaardigden deze problematiek in het kader van de triloog ter sprake wilden brengen. Ik heb reeds de voorzitter van de Raad Algemene Zaken op de hoogte gebracht van deze wens. Mijns inziens is dit een mogelijkheid om dit vraagstuk op te helderen en de verstandhouding tussen de instellingen te verbeteren.
Mijnheer de Voorzitter, uit het debat van vandaag blijkt nogmaals duidelijk dat het Europees Parlement, de Commissie en de Raad gemeenschappelijke verantwoordelijkheden en gemeenschappelijke plichten hebben. Daarom moeten wij onze krachten bundelen en nauw samenwerken. Ik wil nogmaals duidelijk onderstrepen dat de Raad van plan is een dergelijke samenwerking van harte te ondersteunen.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, u zult zich tijdens de vergadering van vandaag uitspreken over het verslag van de Tijdelijke Commissie follow-up BSEaanbevelingen. Precies tien maanden geleden, op 18 februari jongstleden, was ik hier om deel te nemen aan het debat over het verslag van de Enquêtecommissie BSE. Ik heb u toen uitgelegd welke lering de Commissie van plan was te trekken uit de crisis. Wij hebben prompt gereageerd op uw verslag en geprobeerd de daarin gewraakte tekortkomingen goed te maken.
U zult zich herinneren dat de Commissie in de afgelopen maand februari besloten heeft de met de bescherming van de volksgezondheid belaste diensten grondig te herstructureren. Deze herstructurering is geen eenvoudige administratieve aangelegenheid, maar veronderstelt een geheel nieuwe aanpak van ons beleid. In de Gemeenschap is iedereen ervan doordrongen dat de bescherming van de gezondheid en de veiligheid van levensmiddelen onze allerhoogste prioriteit moeten zijn. Dit is dan ook het kernpunt van het werkprogramma van de Commissie voor 1998. Tevens heeft de Raad in vier verschillende instanties een debat hierover op touw gezet.
Ik wil bij deze gelegenheid de leden van de follow-up commissie en met name de voorzitter, mevrouw RothBehrendt, en de rapporteur, de heer Böge, van harte bedanken. Wij hebben grote waardering voor hun intensieve werk dat veel vruchten heeft afgeworpen. Tussen de follow-up commissie en onze diensten bestond een nauwe samenwerking en ik ben ervan overtuigd dat, dankzij de betrekkingen die zich tijdens de werkzaamheden over dit moeilijke dossier hebben ontwikkeld, de dialoog tussen onze instellingen aanzienlijk kon worden verbeterd.
Het verslag van de heer Böge legt nauwgezet getuigenis af van het werk van de afgelopen maanden. Nu is het uw taak een oordeel te vellen over de gemaakte vooruitgang. Als voorzitter van de Commissie stel ik echter tot mijn voldoening vast dat het ambitieuze doel dat bereikt moest worden, is bereikt. Wie het verslag heeft gelezen, zal hebben kunnen constateren dat de Commissie gevolg heeft gegeven aan bijna alle aanbevelingen, en dat waren er meer dan zeventig, en heeft beloofd de nog resterende taken, die door gebrek aan tijd niet waren vervuld, binnen de gestelde termijnen ten uitvoer te leggen.
Ik zal niet alle door de Commissie genomen of geplande maatregelen opsommen. Zij staan gedetailleerd vermeld in het op 8 oktober jongstleden door de Commissie goedgekeurde eindverslag over het aan de BSEaanbevelingen gegeven gevolg. Al onze maatregelen worden gekenmerkt door de bereidheid transparantie te garanderen. Dit is iets nieuws. Dit is van essentieel belang voor het herstel van het vertrouwen van de burgers en de consumenten. De consumenten willen immers geïnformeerd worden, zij willen begrijpen en met kennis van zaken kunnen kiezen.
Mijnheer de Voorzitter, meer dan twintig mensen zijn het slachtoffer geworden van de nieuwe variant van de Creutzfeldt-Jakob-ziekte. Wij zijn hun gezinnen solidariteit verschuldigd. De Commissie heeft dan ook besloten deel te nemen aan de concrete steunbetuiging van het Parlement.
Onze burgers verwachten nu het een en ander van ons. Hun zorgen betreffen niet alleen BSE, maar ook andere vraagstukken. Daar moeten wij een duidelijk antwoord op geven. De Commissie heeft, zoals ik u reeds zei, gekozen voor een nieuwe aanpak wat de gezondheid van de consumenten en de veiligheid van de voedingsmiddelen betreft. Op grond daarvan zijn al onze betrokken diensten een diepgaand onderzoek begonnen naar de mogelijkheden tot verbetering van de werkzaamheden.
Ik zal u de meest markante voorbeelden noemen. Wij hebben het stelsel van wetenschappelijke adviezen grondig herzien om transparantie, onafhankelijkheid en een hoog niveau te kunnen garanderen. Ook hebben wij wetgevende maatregelen uitgevaardigd voor de bestrijding van BSE en de nieuwe Creutzfeldt-Jakob-variant. De controle op de eerbiediging van de BSE-wetgeving is versterkt en na inspectiebezoeken in de lidstaten hebben wij een groot aantal inbreukprocedures geopend. Tevens is besloten de doeltreffendheid van het controlestelsel te verbeteren. Ik heb beloofd dat voor februari 1998 voorstellen daarvoor zullen worden gedaan.
In de onderzoeksprogramma's van de Commissie wordt de klemtoon gelegd op de overdraagbare BSE-ziekte. Daartoe zijn in samenwerking met het Parlement twee grote conferenties belegd, over dierlijke meelproducten en over het levensmiddelenrecht. De resultaten daarvan hebben hun beslag gevonden in concrete initiatieven en onmiddellijke maatregelen. Zo hebben wij besloten de landbouwgrondstoffen op te nemen in de aansprakelijkheidsrichtlijn. In de voorstellen van Agenda 2000 is onder meer sprake van belangrijke hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ons doel daarbij is te zorgen voor een landbouw waarmee de menselijke gezondheid en het milieu worden gerespecteerd.
Vandaag zijn wij aan het einde van de eerste etappe. Vandaag maken wij een balans op en richten wij onze blik op de toekomst. U wilt van de Commissie horen wat zij van plan is te doen met de aanbevelingen van de follow-up commissie en met name met die aanbevelingen die volgens u niet, of niet in voldoende mate zijn opgevolgd. Volgens de follow-up commissie zijn vijf specifieke taken niet uitgevoerd. Dat zijn er vijf van meer dan zeventig. Ik zal op elk van deze vijf kort ingaan.
De Commissie heeft geen maatregelen genomen die het mogelijk maken de financiële kosten te verhalen op de instanties die hebben toegelaten dat de ziekte uitbrak en zich kon verspreiden. Ik hoop dat u begrijpt waarom dergelijke maatregelen niet zijn genomen.
De crisis heeft de Commissie en de Raad genoopt tot het nemen van een reeks wetgevende maatregelen ter financiële ondersteuning van de uitroeiing van de BSE-ziekte en de gevolgen daarvan voor de producenten. Tijdens de Europese Raad van Florence was solidariteit het motto van de staatshoofden en regeringsleiders. Deze solidariteit moet intact blijven, zeer zeker wanneer wij geconfronteerd zijn met dergelijke grote, ingewikkelde crises.
Moeten wij nu vandaag boekhouder gaan spelen om de verantwoordelijken aansprakelijk te stellen voor de kosten? Dan laat ik nog terzijde of de Commissie daar wel de juridische mogelijkheden toe zou hebben. Ik vraag mij af of het überhaupt mogelijk is de verantwoordelijken aan te wijzen. Zou iets dergelijks niet haaks staan op de solidariteit die onze Gemeenschap kenmerkt en die tot uitdrukking is gebracht in de conclusies van de Europese Raad van Florence?
Een andere aanbeveling van de enquêtecommissie betrof de terugvordering van de door het Verenigd Koninkrijk geïnde bedragen voor het uitroeien van BSE. U heeft de Commissie aanbevolen onmiddellijk een administratieve maatregel te starten. Deze maatregel moet zich echter beperken tot controle op de juiste toepassing van de door de Raad genomen wetgevende maatregelen. Bij de goedkeuring van de EOGFL-rekeningen zal de Commissie echter niet nalaten de geijkte conclusies te trekken, indien zou blijken dat het Verenigd Koninkrijk de communautaire wetgeving terzake niet heeft gerespecteerd. Dit zal geschieden overeenkomstig de voor alle lidstaten geldende regels. Wij zullen nauwgezet nagaan of de programma's voor uitroeiing van de ziekte zijn toegepast.
Dan ga ik nu over tot een andere vraag. Hoe is het gesteld met de boetes voor de bedrijven die betrokken waren bij de illegale handel in Brits rundvlees?
Ik wil u eraan herinneren dat de lidstaten verantwoordelijk zijn voor de kennisgeving van degenen die onregelmatigheden ten koste van de communautaire begroting begaan. In de meeste gevallen van fraude ging het om transacties met Brits rundvlees dat voor derde landen bestemd was. Voor deze transacties zijn exportrestituties betaald. In september hebben wij de lidstaten gevraagd om hun reacties met betrekking tot de bedrijven die volgens de inlichtingen van de Commissie betrokken waren bij deze handel. Wij zullen daar de noodzakelijke conclusies uit trekken.
Verder heeft het Parlement de Commissie, uit hoofde van het interinstitutioneel besluit van 19 april 1995, gevraagd het niet verschijnen van minister Hogg voor de enquêtecommissie bij het Hof van Justitie aanhangig te maken.
U weet dat de Commissie deze weg niet heeft willen volgen. Volgens ons zou een dergelijk beroep juridisch geen kans van slagen hebben. Inhoudelijk zijn wij het echter met u eens. Met mijn brief van 5 november jongstleden aan uw Voorzitter heb ik concreet uitdrukking gegeven aan onze steun. Ik heb gezegd dat de Commissie het volkomen met u eens is dat de verschijning van regeringsleden van lidstaten en ook van leden van de Commissie voor enquêtecommissies van het Europees Parlement verplicht gesteld dient te worden en dat het interinstitutioneel besluit van 1995 dienovereenkomstig veranderd moet worden.
Het gaat mijns inziens hierbij niet zozeer om een juridische, als wel politieke plicht. Ik kan overigens vaststellen dat de betrekkingen tussen de Raad en het Parlement klaarblijkelijk zijn verbeterd. De Britse minister van landbouw, de heer Cunningham is in uw commissie geweest en tot mijn genoegen is vandaag in dit debat ook de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Boden, aanwezig. Dat was in februari jongstleden niet het geval.
Dan wil ik nu ingaan op het functioneren van de diensten van de Commissie. De enquêtecommissie heeft voorgesteld tuchtmaatregelen te treffen tegen bepaalde ambtenaren van de Commissie.
In eerste instantie wil ik opmerken dat de Commissie sedert 1995 bezig is met een algemene hervorming en modernisering van haar administratie. Ik noem wat dit betreft met name de programma's SEM 2000 en de MAP 2000. De Commissie zal overigens vanmiddag hier in Straatsburg een nieuw, zeer belangrijk document goedkeuren met betrekking tot het goede en gezonde administratieve en financiële beheer. In dit document wordt uiteengezet welke mogelijkheden wij hebben om de middelen te verbeteren voor optreden in gevallen van beroepsmatige tekortkomingen, financiële onregelmatigheden, fraude en corruptie. De Commissie overweegt tevens de mogelijkheid de statuten dienovereenkomstig te wijzigen.
Zoals ik reeds heb gezegd, hebben wij de diensten die belast zijn met de bestrijding van BSE aan een diepgaande herstructurering onderworpen. Deze herstructurering was absoluut nodig, daar, door de wijze waarop de BSE-zaak was behandeld, een reeks structurele leemtes en tekortkomingen aan het daglicht waren gekomen.
Wat de tuchtmaatregelen tegen bepaalde ambtenaren betreft, kan ik u zeggen dat de Commissie de situatie nauwkeurig heeft onderzocht. U weet overigens dat ik nooit geweigerd heb tuchtmaatregelen te treffen daar waar zij nodig waren. Uiteindelijk is zij echter tot de slotsom gekomen dat er geen voldoende gefundeerde redenen waren om tuchtprocedures te starten. Het lijdt geen twijfel dat er fouten zijn gemaakt bij de inschatting van de situatie, maar de taak van onze ambtenaren was niet gemakkelijk. Niet alleen ging het om een zeer ingewikkelde materie, maar was bovendien het stelsel waar zij mee moesten werken volledig ongeschikt.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over de aanbeveling van de enquêtecommissie volgens welke het mogelijk moet worden een motie van afkeuring in te dienen tegen een individueel lid van de Commissie.
Ik denk niet dat mijn antwoord u zal verbazen. Wij hebben dit trouwens ook aan de orde gesteld vóór de Intergouvernementele Conferentie. De Commissie is een college. Van dit absoluut essentiële beginsel kunnen wij niet afstappen. Bovendien is dit de garantie voor een onafhankelijke uitoefening van onze taken en verantwoordelijkheden en dient dit derhalve het algemeen belang. De Commissie heeft een verantwoordelijkheid als college en een eventuele sanctiemaatregel kan derhalve slechts de Commissie als dusdanig treffen. De Intergouvernementele Conferentie heeft trouwens steun betuigd aan dit standpunt van de Commissie.
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben gemeenschappelijk een belangrijk stuk weg afgelegd. De werkzaamheden van de follow-up commissie zijn hiermee beëindigd. Nogmaals wil ik u duidelijk maken dat de Commissie van plan is de vruchtbare samenwerking voort te zetten in de gespecialiseerde commissies van het Europees Parlement. Ik verheugt mij dan ook ten zeerste dat van meet af aan de medebeslissingsprocedure van toepassing is op die veterinaire en fytosanitaire vraagstukken die de bescherming van de volksgezondheid tot doel hebben.
Veel is gedaan. Wij hebben een nieuwe, gezonde grondslag gelegd. Het echte werk begint echter nu pas. De Commissie zal twee keer per jaar een BSE-activiteitenverslag uitbrengen aan het Parlement en de Raad.
Bovendien zal eind 1998 een grote conferentie plaatsvinden over de gezondheid van de consumenten. Deze wordt in samenwerking met u georganiseerd. Dan zullen wij de gelegenheid hebben na te gaan welke vooruitgang gemeenschappelijk geboekt is. Ik moet u zeggen dat ik, evenals de Raad, vol goede hoop ben. Wij zijn er namelijk van overtuigd dat een nauwe samenwerking tussen de instellingen niet alleen goed is voor de bescherming van de gezondheid, maar de enige manier is om het vertrouwen van de burgers en de consumenten te herstellen.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Santer, ik dank u. Wat u vandaag heeft gezegd stemt grotendeels overeen met wat wij hebben gezegd. Ik vind het niet nodig vandaag nog over meningsverschillen tussen u en ons of tussen u en de commissie te spreken. Ik wil bij wat u heeft gezegd alleen kort het volgende opmerken: dat de heer Cunningham als Brits minister van landbouw en de heer Boden als voorzitter van de Raad voor de commissie zijn verschenen zou ik, hoe aangenaam dat ook was, niet als opmerkelijk willen bestempelen. Mijnheer Santer, dat ministers voor een parlementaire commissie verschijnen is niet meer dan normaal.
Ik zou mij dan ook meteen tot de Raad willen richten. Met de Commissie heb ik de voorbije maanden immers al vaak genoeg kunnen spreken. Ik spreek hier niet meer als voorzitter van de commissie maar namens mijn fractie, namens de sociaal-democraten in Europa.
Mijnheer Boden, ik heb goed naar uw woorden geluisterd en ben ervan overtuigd dat u meent wat u zegt. Het probleem is alleen dat u slechts één van de vijftien ministers van landbouw is en dat ik niet met zekerheid weet of u voor uw goede voornemens ook een meerderheid in de Raad zou vinden. Ik heb u horen zeggen dat de Raad nog geen tijd heeft gehad om zich te beraden over de vele kwesties die wij bijvoorbeeld ook in onze mondelinge vragen hebben behandeld. Mij verbaast dat enigszins daar wij in de follow-up commissie niets anders hebben gezegd dan wat wij vroeger ook in de enquêtecommissie hebben gezegd. Ik had verwacht dat de Raad op elke zitting die u of een andere Raadsvoorzitter belegt, als allereerste agendapunt BSE, de bestrijding daarvan, de gevolgen en de vraag wat verkeerd is gegaan zou behandelen.
Mijnheer Boden - ik richt mij nu tot u als vertegenwoordiger van alle anderen - u vraagt zich niet af wat u verkeerd heeft gedaan. U zegt dat men met de consumenten- en gezondheidsbescherming rekening moet houden. Dat is juist, maar waarom zegt u niet dat u met de consumenten- en gezondheidsbescherming geen rekening heeft gehouden en dat u dat voortaan wel zult doen? Mijnheer Boden, zo zou u het moeten formuleren. Nogmaals, ik zeg dat tot u als vertegenwoordiger van alle leden van de Landbouwraad, omdat u die Raad op dit ogenblik voorzit, maar zou dit veel liever tot bijvoorbeeld de Duitse minister van Landbouw zeggen.
Waarom heb ik bijvoorbeeld het gevoel dat zij die hiervoor verantwoordelijkheid dragen nog altijd niets hebben begrepen? Mijnheer Boden, u heeft gezegd dat de etikettering van rundvleesproducten een nieuw bewijs is dat men het vertrouwen wil herstellen. Als u daarmee echt opnieuw vertrouwen wil wekken - ik hoop dat u meent wat u zegt, want van de andere ministers geloof ik dat niet - waarom heeft u dan niet kunnen instemmen met de wijziging van de rechtsgrondslag waartoe het Parlement en de Commissie samen hadden besloten? Waarom moest u van ons besluit afwijken en opnieuw de zwakke formulering van artikel 43 kiezen die u de grootste macht geeft en u een vrijbrief geeft? Mijnheer Boden, waarom heeft u dat gedaan? Ik zou graag hebben dat u ons dat zegt en ook uitlegt waarom ik nog steeds het gevoel heb dat de Raad aan het kraaiensyndroom lijdt. Kraaien pikken elkaar de ogen niet uit. U heeft gezegd dat men de mensen, ook zij die van het rundvee leven, moet beschermen. Ik begrijp dat men de boeren beschermt, maar zou ook willen dat men de grote meerderheid van de mensen in de Europese Unie beschermt. Dat zijn veel meer mensen dan alleen de boeren. Dat heeft u in de Landbouwraad niet gedaan. Waarom heeft men meer belang gehecht aan de instandhouding van de vleesmarkt dan aan de gezondheidsbescherming en waarom zouden wij nu moeten geloven dat daarin verandering is gekomen? Kunt u ons dat zeggen?
Waarom heeft u bijvoorbeeld niet juichend ingestemd met de bescheiden poging van de heer Santer en de Commissie om in de Agenda 2000 de landbouwprijzen op een andere manier vast te stellen en de subsidieregeling te herzien? Waarom heb ik van de ministers van landbouw alleen maar gemopper, gemor en angstkreten gehoord? Wij weten allen dat de subsidies aan de basis liggen van alle problemen waarmee wij op dit ogenblik in verband met BSE, maar ook met criminaliteit worden geconfronteerd. Waarom heeft u niet gezegd dat u de knoop nu maar eens moet doorhakken en alles veranderen. Waarom heeft u, als ministers van Landbouw, niet laten zien dat u het eindelijk heeft begrepen?
Mijnheer Boden, ik vind het jammer dat ik dit zo scherp moet zeggen. De Commissie heeft beslist een en ander begrepen. Hoeveel u begrepen heeft, zullen wij in de nabije toekomst kunnen vaststellen. Ik heb niet het gevoel dat de Landbouwraad en de ministers van Landbouw, behalve u, ook maar iets hebben begrepen. Wij moeten met nog veel meer aandacht toezien op wat zij doen.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, ten behoeve van de transparantie wil ik te kennen geven dat ik hierbij belangen heb, omdat ik veehouder ben.
Weinig mensen in dit Parlement zullen er ook maar enig idee van hebben hoe enorm veel materiaal deze tijdelijke commissie tot in de details heeft doorgespit in de afgelopen maanden, en rapporteur Böge en de voorzitter verdienen alle lof voor de manier waarop zij dit hebben gedaan.
Bij het onder de loep nemen van commissarissen, veterinaire inspecteurs, wetenschappers, functionarissen van ministeries en vele anderen die hebben getuigd, is duidelijk aangetoond dat in de begindagen van deze afschuwelijke BSE-epidemie op alle niveaus vergissingen zijn begaan, zowel op Commissie- als op Europees niveau. Ik leg de nadruk op Europees omdat, hoewel dit probleem vooral het Verenigd Koninkrijk heeft getroffen, er duidelijk ook problemen zijn geweest in andere Europese landen.
Het is jammer dat wij niet van meet af aan een uniform Europees standaardbeleid ten aanzien van BSE hadden. Gezien de tonnen besmet materiaal die werden uitgevoerd naar het vasteland van Europa vanuit het Verenigd Koninkrijk, was het vrij voor de hand liggend dat er een paar gevallen aan het licht zouden komen. Het verheugt mij dat commissaris Fischler zich sterk heeft gemaakt om een Europees beleid in het leven te roepen en ervoor te zorgen dat in andere Europese landen dezelfde strenge normen zullen gelden als voor ons in het Verenigd Koninkrijk. Tevens mogen we de enorme kosten niet vergeten die daaruit voortvloeien voor transporteurs, verwerkingsbedrijven en slachthuizen, die nu ernstige schade ondervinden doordat de markt voor rundvee en rundvleesproducten een vreselijk dieptepunt heeft bereikt.
Dat is terugblikken. Wanneer we vooruitblikken, blijkt uit de statistieken - drie jaar geleden een hoogtepunt van 37.000 gevallen tegen dit jaar slechts 3.000 gevallen in het Verenigd Koninkrijk - heel duidelijk dat de inspanningen van de vorige en de huidige regering deze ziekte in sterke mate hebben teruggedrongen. Maar de Britse boeren wordt de das omgedaan en wij dienen zo spoedig mogelijk een certificaatregeling in te voeren voor de gezondverklaring van veestapels, op grond waarvan veehouderijen veilig kunnen worden verklaard, en er vervolgens voor te zorgen dat het spoor van vlees kan worden gevolgd van het dier tot de slagerij, aan de hand van een merk- en identificatieregeling.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou zowel het verslag van de heer Böge als de resolutie willen steunen.

Martin, Philippe-Armand
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte collega's. Als lid van zowel de tijdelijke enquêtecommissie als de Tijdelijke Commissie follow-up BSEaanbevelingen, zou ik graag onze collega, mijnheer Böge, willen complimenteren met al het werk dat hij heeft verricht.
Voorzitter, het feit dat we vandaag een punt zetten achter het werk van de Tijdelijke Commissie follow-up BSEaanbevelingen wil helaas nog niet zeggen dat we het in de toekomst niet meer over de BSE-affaire zullen hebben.
Graag zou ik het belang van de begrippen informatie en doorzichtigheid willen onderstrepen. Gedurende de hele periode dat we aan deze zaak werken, hebben we kunnen constateren dat geruime tijd alles in het werk is gesteld om deze zaak in de doofpot te stoppen.
De Europese instellingen zullen alleen hun geloofwaardigheid behouden wanneer deze doorzichtigheid regel is. Het Europees Parlement moet op dit punt oplettend blijven. Immers, de BSE-crisis is nog niet afgelopen. Bovendien is het geenszins uitgesloten dat zich morgen andere, soortgelijke problemen voor zullen doen, dat wil zeggen problemen met hormonen, met GGO's, of met een andere nieuwe technologie die niet voldoende beheersbaar blijkt.
Ik moet u bekennen, mijnheer de Voorzitter, dat ik uiteraard niet tegen de technologische evolutie ben, maar wel geloof dat de burgers van de lidstaten van de Europese Unie vertrouwen moeten hebben in deze evolutie. Dit vertrouwen wordt bevorderd als ze weten dat er sprake is van een daadwerkelijke doorzichtigheid in het besluitvormingsproces.
Ik heb met genoegen geconstateerd, zowel wat betreft de ontwikkeling van de structuren van de Commissie als wat betreft hun onderlinge samenhang, hoe het DG XXIV, onder de verantwoordelijkheid van mevrouw Bonino, is opgericht en zich verder heeft ontwikkeld. Toch zou ik er u op willen wijzen dat het noodzakelijk is een zeker evenwicht tussen de verschillende directoraten-generaal te behouden. We moeten het ene directoraat niet aankleden ten koste van het andere; hierbij denk ik in het bijzonder aan het DG VI. Ik wil u eraan herinneren dat dit DG een belangrijke en veelomvattende taak heeft. De noodzakelijke middelen moeten hiervoor beschikbaar blijven, zodat het DG zijn taak naar behoren kan vervullen.
Ten slotte wil ik u eraan herinneren, mijnheer de Voorzitter, dat ik één van de ondertekenaars was van de motie van afkeuring die door dit Parlement verworpen werd. Daarom wil ik benadrukken dat ik met betrekking tot dit dossier de manier waarop de Commissie met mijn aanbeveling zal omgaan, goed in het oog zal houden. Als ik merk dat het dossier in de la wordt gelegd, zonder dat er verder over wordt gesproken, zal ik te zijner tijd zo vrij zijn uw geheugen op te frissen.

Mulder
Voorzitter, ook ik wil mij scharen onder diegenen die de leden van de Tijdelijke Commissie follow-up BSE-aanbevelingen gelukwensen, de voorzitter, de rapporteur en de leden daarvan, met de arbeid die ze gedaan hebben. Het is een goed voorbeeld van het Parlement hoe het moet in een enquêtecommissie.
De Europese Commissie heeft gelukkig de meeste aanbevelingen opgevolgd en dat betekent dat wat ons betreft de angel uit het debat is gehaald. We zijn verheugd over het feit dat de Commissie iedere zes maanden een verslag zal uitbrengen over de situatie in verband met dit dossier. Dat zal betekenen dat wij ons iedere zes maanden kunnen buigen over de toestand van de kwaliteit van het voedsel. Wij vinden dat van uitermate groot belang. Wij vinden het ook belangrijk dat de Commissie dat aankaart in internationale organen, want ik vind het steeds moeilijker om aan de Europese boeren uit te leggen wat ze wel of niet mogen doen om die en die redenen, terwijl hetzelfde niet geldt voor boeren buiten Europa. Het is nodig dat er in internationaal kader over dit soort punten overeenstemming wordt bereikt.
Over het verschijnen van ministers voor enquêtecommissies in dit Europees Parlement heb ik begrepen van de heer Santer dat het juridisch onmogelijk is om ministers te dwingen. Ik vind dat alle mogelijke middelen politiek moeten worden gebruikt om dat wel te doen. Het is onacceptabel dat een bepaald parlement een Verdrag van Maastricht ratificeert dat dit soort enquêtecommissies mogelijk maakt en dat vervolgens hetzelfde parlement het goedkeurt dat bepaalde ministers niet verschijnen. Dat is een logica die in mijn ogen niet door de beugel kan.
Een van de punten die nog zo snel mogelijk moeten worden opgelost is wat wel en niet mogelijk is met diermeel in het gebruik van veevoeders. Zieke dieren kan men waarschijnlijk niet gebruiken, maar wat kan men doen met ander diermeel? Dat is een punt wat, denk ik, zo snel mogelijk moet worden opgelost.
Een laatste punt. De deelname als waarnemer van leden van dit Parlement aan de wetenschappelijke comités is een goede zaak, want openheid is goed. Ik ben echter sterk voor een scheiding van de machten. Het Parlement kan nooit van tevoren de verantwoording nemen voor de besluiten van die comités.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, eerst heeft de enquêtecommissie over BSE, en in het kielzog daarvan ook de controlecommissie over de follow-up van de conclusies van de vorige enquêtecommissie, ernstige tekortkomingen opgespoord op het vlak van risicobeoordeling, controle en toepassing van de communautaire voorschriften zowel door de lidstaten als door de Commissie. Het Europees Parlement heeft de voorwaardelijke motie van afkeuring gekozen als middel om een nieuwe samenwerkingsrelatie tussen het Parlement en de Commissie tot stand te brengen. Deze keuze heeft in ieder geval een paar vruchten afgeworpen, zoals reeds door de vorige sprekers naar voren is gebracht.
Maar er zijn nog veel problemen die op een oplossing wachten en ik heb niet de indruk gekregen dat de verklaringen van de fungerend voorzitter van de Raad of die van de voorzitter van de Commissie alle twijfels van tafel hebben geveegd. Daarom willen wij, groenen, heel nadrukkelijk wijzen op de noodzaak dat voldaan wordt aan al de eisen die de twee BSE-commissies naar voren hebben geschoven om de consumentenbescherming te garanderen en de gezondheid van burgers en fokvee te beschermen.
Thans wil ik heel kort wijzen op een paar aspecten waar naar ons gevoel meer aandacht aan besteed moet worden en waarvoor meer samenwerking nodig is tussen de lidstaten en alle instellingen van de Europese Unie nodig is, dus het Europees Parlement, de Commissie en de Raad. Allereerst wijzen wij erop dat door allerlei slordigheden in het beleid van BSE-bestrijding nog meer gevallen van die ziekte zullen opduiken. Iedereen moet dus paraat staan om bijtijds in te grijpen, maar daarbij moet wel gegarandeerd worden dat wat in België is gebeurd niet nog eens een keer zal voorkomen, namelijk dat karkassen van geïnfecteerde dieren tot beendermeel worden verwerkt.
Zoals er zich nieuwe gevallen van BSE zullen voordoen, zo zullen er ook nieuwe gevallen van Creutzfeldt-Jakob komen, die momenteel nog in incubatiefase verkeren. Wetenschappelijk is immers bewezen dat er een verband bestaat tussen de BSE-ziekteverwekker en de nieuwe Creutzfeldt-Jakobvariant. Vandaar dat onze monitoringacties aangepast moeten worden, evenals trouwens onze acties voor controle en bescherming van de burgers. Nu even inhakend op wat de heer Santer gezegd heeft: er zijn ook middelen nodig voor een financiële solidariteitsbijdrage ten behoeve van de getroffen gezinnen en voor een echte schadevergoeding van de zieken en hun familieleden, en daaraan moeten ook andere lidstaten meewerken.
Als we de nodige conclusies uit dit hele gebeuren mogen trekken, dan kunnen we zeggen dat er behoefte is aan een nieuw controlebeleid voor de gehele keten, dus van het bedrijf tot op het bord, en ook moet er een deugdelijke toepassing komen van het beginsel van geijkte voorzorgsmaatregelen. In dit verband zij erop gewezen dat de BSE-kwestie een schoolvoorbeeld kan worden en de doorslag kan geven om het hele beleid van consumentenbescherming op te krikken en een milieuvriendelijke landbouw van de grond te krijgen. We moeten de koe bij de horens vatten en nieuwe problemen ter hand nemen: de herziening van de voedselwetgeving - waarover een Groenboek bestaat, maar blijkens een hoorzitting zijn er nog heel veel vraagtekens, vooral op het vlak van hormonenbeleid - antibiotica in diervoeding, novel food , gebruik van genetisch gemodificeerde organismen in voedingsmiddelen, de toekomst van veterinaire salmonella. Om al die redenen hopen wij van harte dat de verschillende instellingen van de Europese Unie er dit jaar nog in slagen, via de halfjaarlijkse verslagen van de Commissie en via de gezamenlijke conferentie, om de juiste antwoorden aan te dragen, waarbij dan in de eerste plaats tegemoet wordt gekomen aan de eisen en behoeften van de consumenten van de Unie.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, geachte voorzitter van de Commissie, geachte collega's, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie zou ik tegelijkertijd uiting willen geven aan mijn voldoening en aan mijn teleurstelling over de situatie rondom de BSE-kwestie en de manier waarop daarmee is omgesprongen. Mijn voldoening allereerst als parlementslid vanwege de cruciale rol die het Parlement heeft vervuld bij de behandeling van dit dossier en het stimuleren van de Commissie. Ook doet het mij genoegen te kunnen constateren dat de Commissie in menig opzicht opgewassen is gebleken tegen de eisen die dit Parlement terecht, als vertegenwoordiger van de Europese publieke opinie, had gesteld om de risico's in te dammen, om controles te verrichten en voortaan niet meer de fouten te maken die in het verleden en tot op heden zijn begaan in de manier waarop met de gekkekoeienziekte is omgegaan.
Maar ik voel me ook een beetje mismoedig, want de Commissie heeft niet aan al onze aanbevelingen gevolg gegeven. Neemt u het me niet kwalijk, mijnheer Santer, maar misschien was de Commissie te schuchter op het vlak van de begeleidingsmaatregelen. De herstructurering was goed, het werk dat tot nu toe is verricht is zelfs heel goed, met name datgene wat de bevoegde commissaris en de hele Commissie hebben gedaan, maar het is jammer dat men niet de moed heeft gehad om door te tasten. Toch had het Parlement daar wel om gevraagd, zowel op intern vlak als wat betreft de maatregelen tegen het land dat ontegenzeggelijk aan de bron van deze crisis stond. Ik ben anderzijds ook enigszins teleurgesteld in die collega's van het Parlement die de kans te baat hebben genomen om in het wilde weg tegen iedereen van leer te trekken, waardoor ze een vertekend beeld hebben gegeven van ons reilen en zeilen en van dat van de Commissie. Maar goed dat bepaalde dreigementen niet zijn uitgevoerd, dat de censuur waarmee gedreigd was niet is doorgegaan! Het Parlement zal heel serieus zijn stem uitbrengen over een kritische tekst, maar natuurlijk zal het daarbij niet vergeten dat er tot nu toe ook veel goed werk is verricht.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij willen aansluiten bij diegenen die de voorzitter van de commissie en de rapporteur gelukgewenst hebben met hun uitstekende werk.
Ik juich dit verslag zeer zeker toe als een garantiebasis dat we nimmer meer zullen worden geconfronteerd met zo'n ernstig of moeilijk probleem als BSE voor ons is geweest. Rundveehouders in het Verenigd Koninkrijk kregen het het zwaarst te verduren omdat de vlees- en beendermeelsector het niet zo nauw heeft genomen. Wij moeten leren van de fouten uit het verleden en ervoor zorgen dat die zich nooit meer voordoen. Ja, wij hebben behoefte aan transparantie en meer openheid, en wij moeten de consument weer de zekerheid geven dat het voedsel dat hij in de winkel koopt aan de hoogste kwaliteitsnormen voldoet.
Wij moeten ons nu op de toekomst richten. Ik juich de huidige aanpak van de heer Cunningham toe, omdat hij sinds hij in de regering zetelt, de betrekkingen tussen de tijdelijke commissie en de regering van het Verenigd Koninkrijk ingrijpend heeft veranderd.
Ik was verheugd dat het verslag bepaalde extremere standpunten van een kleine groep mensen heeft weten te vermijden. Zoals ik zeg, we moeten nu vooruitgaan. Ook ben ik van mening dat we een einde moeten maken aan de hetze tegen ambtenaren van de Commissie waarvan sprake was, en, zelfs in sterke mate, tegen de regering van het Verenigd Koninkrijk.
Het is belangrijk het vertrouwen op te bouwen en terug te keren naar de hoogste productienormen voor al ons voedsel, en te garanderen dat het voedsel dat in de Europese Unie wordt geïmporteerd, aan dezelfde hoge kwaliteitsnormen beantwoordt als dat wat door landbouwers binnen de Europese Unie wordt geproduceerd.
In de toekomst moeten wij onze beslissingen op zuiver wetenschappelijke feiten baseren en niet op de opgeklopte desinformatie die door de media en de pers wordt gepresenteerd.
Ik wil de Commissie complimenteren met de positieve manier waarop zij ingaat op de aanbevelingen van de tijdelijke commissie en ik wil graag hulde brengen aan de commissarissen Fischler en Bonino en aan hun personeel voor de hulp, de bijstand en de degelijke manier waarop zij dit probleem hebben aangepakt en waarop zij hun verantwoordelijkheden onder ogen hebben gezien.
Daar ik afkomstig ben uit Noord-Ierland, waar onze veehouders enorm hebben geleden onder het uitvoerverbod op Brits vlees, hoop ik dat zowel de Commissie als de Raad hun verantwoordelijkheden op zich zullen nemen. Ik hoop dat wanneer men de verplichtingen van Florence is nagekomen, waarbij ik meen dat dat in Noord-Ierland reeds het geval is, het verbod onmiddellijk zal worden opgeheven, en dat er niet zal worden getreuzeld of teruggekrabbeld en dat er tegemoet zal worden gekomen aan de scherpere eisen die wij stellen. Daar zie ik naar uit. Ik wens u alle goeds voor de toekomst. Ik hoop dat wij in deze Vergadering nooit meer op een dergelijk probleem zullen stuiten.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, de heer Böge heeft ons het verslag van de Tijdelijke Commissie follow-up BSE-aanbevelingen overhandigd. Alle collega's waren vol bewondering over dit verslag.
De koeien gaan nog steeds dood in België, Frankrijk en Groot-Brittannië, maar verder gaat alles goed. Zelfs wanneer het gaat om koeien die geboren zijn na het beendermeelverbod of wanneer resten van een Belgische koe worden teruggevonden in 1.200 ton beendermeel, is er niets aan de hand. Er zijn 21 officiële gevallen van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob. Zolang de Commissie hier maar niet door getroffen wordt, is het niet erg. Het wetenschappelijk bewijs dat de ziekte van dier op mens kan worden overgedragen is geleverd, maar verontrustend is dat niet. Terwijl men doorgaat met het distribueren en consumeren van het beendermeel, praten wij hier over doorzichtigheid als belangrijkste item. Maar zelfs als mevrouw Green, ten behoeve van deze doorzichtigheid, de Niet-ingeschrevenen en de Fractie Europese Radicale Alliantie uit de Tijdelijke Commissie follow-up BSEaanbevelingen verwijderd heeft, hebben 10 miljoen kiezers nog altijd geen recht op doorzichtigheid: blijkbaar kunnen ze doodvallen!
De Commissie heeft ons daarentegen wel iets geboden; wat kruimels voor de interne reorganisatie, een verordening betreffende terugtrekking van risicomateriaal uit de voedselketen, een fooi van 50 miljoen ecu voor onderzoek en een kleine verbetering in de verwerking van beendermeel uit dierresten. Maar het belangrijkste moet nog gedaan worden, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris. Er zijn nog geen disciplinaire maatregelen genomen tegen hen die verantwoordelijk zijn voor de ernstige fouten die zijn begaan: alleen de beklagenswaardige Mansito is gedwongen met pensioen gegaan; de Deen Hoelgaard is gepromoveerd tot directeur plantaardige producten. Nu hij de dieren heeft vergiftigd, kan hij zich bezighouden met plantaardig voedsel. De enige strafmaatregel tegen de heer Meldrum is dat hij met pensioen gestuurd is. Voor de heer Marchant zijn er helemaal geen gevolgen. En wat betreft de gewetenloze zakenman McSharry, die komt er uiteraard zonder kleerscheuren van af.
De verantwoordelijkheid van de Britse regering of die van de gebroeders De Mulder is niet ter sprake gekomen. De Britse regering heeft geen verontschuldigingen aangeboden, behalve dan voor de misdaad tegen de runderen, waarvan ik niet weet of die nog strafbaar is. Er is echter ook sprake van menselijke slachtoffers van deze misdaad. Voor de veehouders is de vernietiging van de veestapel een niet te onderschatten drama. Verder is er sprake van een misdaad tegen de belastingbetaler, tenminste als we de heer Tillich mogen geloven. In zijn algemeen verslag over het budget voor 1998 geeft hij aan wat de kosten zijn van deze maatregelen: 1, 5 miljard ecu voor 1996, 2, 2 miljard voor 1997, plus nog eens 1 miljard ecu aan indirecte kosten. Ik zou verwachten dat de Europese Commissie geïnteresseerd was in de verdediging van de financiële belangen van de Europese Unie.
Er is bovendien ook sprake van onsamenhangend beleid. De karkassen worden nog steeds verwerkt in beendermeel voor niet-herkauwers; het risicomateriaal dat in de Europese Unie verboden is, wordt nog wel vanuit de Verenigde Staten van Amerika geïmporteerd, net als het vlees dat met hormonen is bewerkt. Zeker, alle runderen zullen worden gemerkt, maar pas in het jaar 2000! Twee jaar lang geen merken dus; geen controle in Dover en geen controle op het embargo. Erger nog: Noord-Ierland, dat wil zeggen de laatste Britse kolonie samen met Gibraltar, sinds Groot-Brittannië Hongkong kwijt is, zal dienst doen als de "koe" van Troje.
Men heeft tot nu toe dus niet veel méér gedaan dan het aanleggen van een rookgordijn, of liever gezegd een technisch rookgordijn. De enige efficiënte maatregel, mijnheer de voorzitter van de Commissie, was het verbod op het vrije handelsverkeer, maar hiermee werd de grondslag van de Europese gemeenschap aangetast. Om maar aan te geven waar deze enige efficiënte maatregel toe heeft geleid.

Bonino
, lid van de Commissie. (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik zou in enkele woorden willen aangeven wat mijn gedachten zijn in dit stadium van het debat. Allereerst zou ik willen benadrukken dat ons gezamenlijke werk van de afgelopen zes maanden deel uitmaakt van een proces. Het eindpunt van dit proces hebben we vandaag nog niet bereikt. Het gaat slechts om een etappe in een proces. Het was overduidelijk dat niet alles in zes maanden geregeld zou kunnen worden. Daarom hebben we u kennis laten nemen van een hele serie maatregelen die binnen een bepaalde tijdsperiode genomen moesten worden. Laten we ons geen illusies maken. We zijn aangekomen bij een belangrijke fase, maar dit is niet het eindpunt.
Er is geen sprake van dat we vandaag al de druk van de ketel kunnen nemen. De wederzijdse controle en de dialoog tussen het Parlement en de Commissie mogen nog niet worden beëindigd. Hoewel de Tijdelijke Commissie follow-up BSE-aanbevelingen niet langer de gesprekspartner is denk ik dat we, net als de afgelopen zes maanden, de commissie milieubeheer, de gezondheidssector en de consument moeten blijven informeren en in de zaak moeten blijven betrekken. De consument moet immers beschermd worden. Dus de zaken mogen zich niet beperken, geachte afgevaardigden, tot twee verslagen en een conferentie die voor eind 1998 op het programma staat om het debat verder op gang te brengen. Er moet sprake zijn van een permanente relatie met de commissie die moet waken over de veiligheid van de consument.
Ik ben overigens van mening dat deze periode ons heeft laten zien dat in deze zeer ingewikkelde dossiers er geen kant en klare antwoorden bestonden, dat niet alles duidelijk was. We hadden graag volledige duidelijkheid gehad, maar het heeft niet zo mogen zijn. Bijna elke dag, elke week worden er nieuwe wetenschappelijke ontdekkingen gedaan inzake ditzelfde dossier. Dat hebben we met elkaar kunnen zien toen we, nadat we wetsvoorstellen hadden uitgewerkt, deze vervolgens hebben moeten veranderen omdat de wetenschap een andere richting opging.
Dit laat het dynamische karakter van onze wereld zien. Ik denk dat gedurende de afgelopen zes maanden het positieve element in deze zeer complexe zaak de samenwerking is geweest tussen de Commissie en het Parlement. Hiermee werd aangetoond dat het mogelijk was vooruitgang te boeken. Toegegeven, deze vooruitgang werd vaak bereikt in een klimaat van confrontatie; het ging er weliswaar niet altijd even vreedzaam aan toe, maar er was in ieder geval wel sprake van een dialoog die ons vooruit heeft geholpen.
We denken zelf dat we op korte termijn de opzet van een controlestructuur kunnen afronden. De wetenschappelijke adviseurs staan klaar om aan het werk te gaan. Het wetenschappelijk comité heeft een procedure opgesteld waarvan iedereen op de hoogte is. We denken dat de controlestructuur, met zo'n 100 inspecteurs, eind 1998 operationeel zal zijn.
Er is een derde element dat ik hier zou willen benadrukken. Iedereen was erg ingenomen met de scheiding die tot stand is gebracht tussen de wetgevende en de controlerende macht. Ik zou u er echter wel op willen wijzen dat dit niet de methodologie is die door alle lidstaten wordt gevolgd. Dit is een ander, overigens zeer complex, aspect van een situatie waarin wetgeving, controle en wetenschappelijke mening weliswaar wel op communautair maar niet op nationaal niveau worden gescheiden. Dit betekent dat wij ons de nodige moeite moeten getroosten de dialoog met de verschillende lidstaten te versterken en hen ertoe te bewegen hun manier van werken te verbeteren. De noodzaak hiertoe is evident, want de lidstaten blijven zelf verantwoordelijk voor de controles.
Misschien komt er nog een mogelijkheid om over al deze elementen te praten voordat het debat wordt afgerond. In dat geval zullen we constateren dat het hier om de drie elementen gaat die mijns inziens het duidelijkst in dit dossier naar voren komen. Dit dossier is overigens geen zuiver zwart-witdossier, het bevat, helaas, ook veel grijs - hoe zou het ook anders kunnen met al die grijze cellen? - en dat moet voor ons een aansporing zijn om het voorzorgbeginsel te hanteren. Daarbij mogen we natuurlijk niet uit het oog verliezen dat zelfs dit beginsel aspecten vertoont die nader onderzoek behoeven.
Ik zou de geachte afgevaardigden willen danken voor hun bijdrage aan het debat. Ik ben ervan overtuigd dat de Raad zich voortaan coöperatiever zal opstellen. Laten we het in ieder geval hopen. Of men ook luistert is uiteraard een andere zaak. Ik dank u voor uw aanwezigheid. Enkele maanden geleden stonden we er vrijwel alleen voor. Net als de voorzitter zou ook willen benadrukken hoe belangrijk het is dat u aan onze zijde staat. Hieruit blijkt dat u uw verantwoordelijkheden niet uit de weg gaat. Dit is wat ik denk dat ik u in dit stadium kan zeggen. Ik hoop dat ik u later meer antwoorden kan geven.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zal mij beperken tot een aantal punten in het verslag van de heer Böge die rechtstreeks onder mijn bevoegdheid vallen.
Een eerste punt is de voedselveiligheid en voedselkwaliteit en de versterking van het concurrentievermogen van de Europese landbouw. Zoals u weet, zijn dat de belangrijkste doelstellingen van het onderdeel van Agenda 2000 over de landbouw. Ik ben ingenomen met de desbetreffende duidelijke opmerkingen in het verslag en dank het Europees Parlement voor zijn steun voor onze inspanningen om in het toekomstige gemeenschappelijk landbouwbeleid bij de steunverlening ook sociale en milieucriteria te hanteren, zoals ik dat in Agenda 2000 heb voorgesteld. Wij zullen ons echter nog hard moeten inspannen om de lidstaten daartoe te overreden.
Voorts steun ik de wens van het Parlement om aan de productiegebieden aangepaste maatregelen te nemen en om tot een regionale, respectievelijk aan het productiegebied aangepaste inachtneming van de optimale specifieke intensiteit te komen. Ik vind die eis zeer zinvol en vind het goed dat het Parlement dat standpunt verder heeft uitgewerkt. Een flexibeler toepassing van verordening 2078/92 is daarvan het logische gevolg.
Ik heb veel sympathie voor de aanbeveling om de compenserende betalingen te koppelen aan een code voor goede landbouwpraktijken om tot een duurzame landbouw te komen. Ik hoop dat de voorzitter van de Raad mij vanmiddag, als de Landbouwraad zijn standpunt tegenover Agenda 2000 bepaalt, op dat punt zal steunen. Ik zie evenwel een zekere tegenspraak met de hoger geformuleerde eis van het Europees Parlement om het areaal uit te breiden en de extensieve landbouw te stimuleren. Op dat punt zullen wij in de landbouwcommissie van het Parlement bij gelegenheid beslist nog nader ingaan.
Zoals u weet, heeft de Commissie tegen de uitspraak van het WHO-panel over hormonenvlees beroep ingesteld. Op dat punt zijn wij het volkomen eens. Het lijkt mij evenwel belangrijk dat u ook gebruik maakt van uw parlementaire contacten met de Verenigde Staten om onze handelspartners duidelijk te maken dat wij in de hormonenkwestie niet zullen toegeven.
Ik zou het nog over enkele punten in het verslag willen hebben. Dat men voor de bescherming van de gezondheid van de consumenten strenge normen wil hanteren moet zowel in de wetgeving als in de toepassing en controle door de lidstaten en de toepassing ter plaatse tot uiting komen. Wij zullen dus stelselmatig moeten controleren of onze wetgeving aan die eis voldoet en waar nodig wijzigingen en aanpassingen moeten aanbrengen.
Voorts zullen wij de regelmatige aanpassingen van de bestaande wetgeving aan de technische ontwikkeling elke keer aangrijpen om de regelingen grondig door te lichten. Wij moeten goed weten dat de uitvoering van ons werkprogramma, zoals mevrouw Bonino al heeft gezegd, een continu proces is waaraan wij voortdurend moeten werken en waarvan de doeltreffendheid ook van de beschikbare middelen afhangt.
Het eerste punt van dat programma is de verbetering van het gemeenschappelijk systeem van veterinaire controles waaraan mijn diensten nu werken. Een tweede terrein, waarop tal van vragen nog op een antwoord wachten, is het gebruik van dier- en beendermeel in dierenvoeding. De Commissie bewandelt op dat terrein de enig mogelijke weg en steunt haar beleid op de beginselen van veilige bronnen, veilige verwerking en veilig gebruik. In dit verslag van het Parlement wijst u op twee bijzondere problemen in dat verband, namelijk de vraag wat men met gestorven dieren moet doen en de vraag of men planteneters wel dierlijke eiwitten mag voeren.
Over beide vragen moeten wij een ernstig debat houden. Zoals ik op de conferentie over vlees- en beendermeel al heb aangekondigd, zullen die problemen in het kader van een openbaar onderzoek worden besproken. Het desbetreffende document is opgesteld, is aan het Parlement toegezonden en staat sedert 14 november ook op het Internet. Ook het onderzoek gaat voort en de lijst van onderzoeksprioriteiten wordt almaar langer. Het gaat nu eenmaal om een nieuwsoortige ziekte die reusachtig veel onderzoek vergt.
De Commissie tracht de onderzoeksactiviteiten van de lidstaten te coördineren en voor de onderzoeksprojecten geld beschikbaar te stellen. Om ook bij de wetenschappers voldoende belangstelling voor in het bijzonder het toegepast BSE-onderzoek te wekken moeten wij samen met het Parlement nagaan of wij ook daar geen nieuwe wegen moeten bewandelen.
U zegt in uw verslag dat de Commissie voortaan tijdig en zo snel mogelijk maatregelen op het gebied van de gezondheid moet nemen. Ik ben het daarmee volkomen eens. Ik wijs er evenwel op dat dit alleen mogelijk is als daarvoor ook de nodige middelen beschikbaar zijn. BSE heeft de Europese instellingen geconfronteerd met de grote uitdaging dat wij voor het eerst een crisis van Europese afmetingen moeten aanpakken. De Enquêtecommissie en de follow-up commissie hebben nieuwe wegen aangewezen om ons beleid inzake gezondheid- en consumentenbescherming, maar ook ons landbouwbeleid, samen uit te stippelen.
Die samenwerking tussen Commissie en Parlement zou ik graag voortzetten. Ik dank u.

Boden
, fungerend voorzitter van de Raad. (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik dank u ervoor dat ik hier in de gelegenheid word gesteld om kort een antwoord te geven op de opmerkingen die zijn gemaakt en de vragen die zijn gesteld, voor zover deze de Raad betreffen. Ik heb gemerkt dat u de aanwezigheid van de Raad op deze vergadering op prijs stelde en dat u vertrouwen heeft in haar voorzitter. Ik constateer echter een zeker gebrek aan vertrouwen ten opzichte van de Landbouwraad.
Ik zou mevrouw Roth-Behrendt willen zeggen dat zij ongelijk heeft en dat dit wantrouwen jegens de Landbouwraad niet gerechtvaardigd is. Deze laatste heeft zijn debatten met betrekking tot Agenda 2000 trouwens stopgezet, ook al moet hij over dit onderwerp vóór morgenavond een besluit nemen, om aan te geven hoeveel waarde hij hecht aan het BSE-debat en aan de problematiek rondom voeding en veiligheid. Daarnaast zal ik tijdens mijn interventie proberen aan te tonen dat de Raad, en de Landbouwraad in het bijzonder, daadwerkelijke pogingen heeft ondernomen om de situatie rondom voeding en veiligheid te verbeteren. Bovendien heeft de Landbouwraad geprobeerd de aanbevelingen en voorstellen die op dit gebied door de Commissie zijn gemaakt op te volgen.
Ik zou tevens willen zeggen dat wij ons in onze debatten niet in eerste instantie hebben laten leiden door economische of sociale overwegingen, ook al zijn deze voor vele landbouwers van groot belang. Ik heb benadrukt dat de Raad altijd de bescherming van de volksgezondheid voorop heeft gesteld.
Mevrouw Roth-Behrendt heeft de Raad verder verweten dat deze heeft verzuimd het door het Europees Parlement voorgestelde artikel als rechtsgrondslag te gebruiken voor de verordening inzake het merken van rundvlees en het registreren van runderen. Ik zou hierover willen opmerken dat de keuze voor de meest geschikte rechtsgrondslag, conform een constante jurisprudentie van het Hof van Justitie, niet moet afhangen van politieke overwegingen, maar gebaseerd moet zijn op de inhoud van de aan te nemen wet.
Uitgaande van deze verordening met betrekking tot identificatie en etikettering was de Raad van mening dat artikel 43, in het licht van de huidige bepalingen van het Verdrag, een passende rechtsgrondslag vormde. Deze verordening gaat immers over de productie en het op de markt brengen van landbouwproducten die worden vermeld in bijlage II van het Verdrag. Bovendien draagt de verordening bij aan het realiseren van bepaalde doelen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zoals genoemd in artikel 39. De Raad was deze mening toegedaan nadat hij zich opnieuw had gebogen over de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie.
Het voorstel van de Commissie was overigens op het allerlaatste moment gewijzigd, en wel na het debat van het Europees Parlement over deze rechtsgrondslag. En ook al heeft de Raad het voorstel van de Commissie niet opgevolgd, toch zou men moeten toegeven dat de Raad duidelijk en zeer snel werk heeft geleverd en geprobeerd heeft een heel belangrijke verordening in werking te laten treden. We weten namelijk dat de registratie van dieren en de feilloze traceerbaarheid van diertransport van essentieel belang zijn om ziekten efficiënt en snel te kunnen uitroeien. Dat is een voorwaarde voor iedere betrouwbare en controleerbare etikettering van vlees en vleesproducten.
Mevrouw Roth-Behrendt heeft de Raad tevens verweten de voorstellen van de Commissie inzake prijsvermindering af te keuren. Hierover zou ik willen zeggen dat het inkomen van de landbouwers in de opvatting van de Landbouwraad geen nieuwe verlaging van de prijzen toestaat. De Raad is van mening dat er nu, gezien de voorstellen van Agenda 2000, meer aandacht moet worden besteed aan het definiëren en het bevestigen van de Europese landbouwidentiteit. Deze identiteit zou moeten beantwoorden aan het imago dat het Europees Parlement wil geven aan de Europese landbouw: een multifunctionele, duurzame landbouw, verspreid over het gehele Europese grondgebied, waarin het milieu en het welzijn van de dieren worden gerespecteerd en gezonde en veilige kwaliteitsproducten worden aangeboden.
Ik hoop dat mijn collega's vanmiddag, bij de hervatting van de werkzaamheden van de Landbouwraad, zich eensgezind achter de identiteit van de Europese landbouw zullen scharen en haar zullen verdedigen, zowel binnen als buiten de Gemeenschap. We zouden daarmee een belangrijke stap zetten in de richting die ook het Europees Parlement wenst te gaan: verdere ontwikkeling van de landbouw met respect voor gezondheid en veiligheid.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, ook ik stel op prijs wat mijn collega's in de commissie hebben bewerkstelligd en ik huldig de ware helden van dit verslag - de heren Medina en Böge en mevrouw Roth-Behrendt - voor het cruciale werk dat zij hebben verricht, alsook diegenen in de Commissie waarmee wij de voorbije zes maanden een uiterst positieve wisselwerking hebben gehad.
BSE en CJD zijn sedert enkele jaren een nachtmerrie voor Europa. Velen hebben hun broodwinning verloren en sommigen hebben het leven gelaten. Het verslag-Medina en de follow-up daarvan hebben uitgewezen dat het Europees Parlement uit zichzelf een gepast initiatief kan nemen in deze kwestie. Het is ook een vorm van medebeslissing, met dat verschil dat wij hier niet reageerden op voorstellen die ons vanuit de Commissie of de Raad bereikten, maar dat wij een standpunt innamen omdat dergelijke voorstellen in een eerder stadium ontbraken. De kritiek op de Commissie tijdens de beraadslaging over het verslag-Medina werd in die geest geuit.
Wij zouden geheel terecht moeten erkennen dat de Commissie de afgelopen zes maanden behoorlijk wat vooruitgang heeft geboekt, met name via DG XIV. Daarom is veruit de meerderheid in mijn fractie en ook in andere fracties de mening toegedaan dat een motie van afkeuring misplaatst zou zijn. Er zijn vele zaken die ons nog steeds verontrusten. Een daarvan is de ietwat schoorvoetende houding ten aanzien van disciplinaire procedures binnen de Commissie zelf, maar dat is geen reden tot een motie van afkeuring. Wij hebben vanaf het begin gezegd dat, hoewel wij betrokken zijn bij volksgezondheids- en veiligheidskwesties, wij geen commissie openbare veiligheid zijn in de zin van de Franse revolutie, dat er koppen zouden moeten rollen of dat er showprocessen moeten komen. Wij willen er gewoon voor zorgen dat de lessen met betrekking tot interne discipline net zo effectief worden geleerd als bepaalde andere.
Wij zijn ook van mening dat de Raad aanvankelijk lethargisch was in zijn reactie op de zeer noodzakelijke voorstellen van de Commissie inzake gezondheid en veiligheid en de verwerking van risicomateriaal in de hele Gemeenschap. Onze hele commissie, met name tijdens haar bezoek aan het Verenigd Koninkrijk, was geroerd door de benarde toestand van CJD-slachtoffers en hun gezinnen, die voor ons zeer beeldend onder woorden werd gebracht door de heer en mevrouw Churchill. De hele commissie wilde haar solidariteit betuigen aan de slachtoffers van deze verschrikkelijke ziekte alsook aan hun familie. Wij weten dat dit zowel materiële deelneming en steun als zuiver morele steun moet inhouden. Daarbij moeten zowel de lidstaten als de Commissie betrokken zijn en in dat opzicht zien wij uit naar initiatieven van beide kanten.
Zelf vind ik dat er allang een onderzoek naar de herkomst van CJD in het VK had moeten worden ingesteld, en ik zal alles op alles zetten om dat te bewerkstelligen. Het pleit is in beginsel beslecht en er mag nu niet onnodig worden getalmd omwille van details. De Britse regering juicht dit verslag toe. Deze keer is er geenszins sprake van de boosaardige kritiek waarmee het vorige verslag van de heer Medina werd bestookt. Toen hij voor de commissie verscheen, maakte de minister, de heer Cunningham, zeer duidelijk dat de commissie terecht een beroep op hem mocht doen en dat hij altijd zou komen. Het is beter om de positieve aspecten daarvan te benadrukken, dan in te gaan op de juridische haarkloverijen over wat al dan niet vereist, toegelaten of verzocht wordt uit hoofde van het Interinstitutioneel Akkoord.
Het Verenigd Koninkrijk heeft vanaf het begin in het middelpunt gestaan van de BSE-epidemie maar, met de voorzorgsmaatregelen die nu in voege zijn, verdient het te worden gezien als een land dat een voorbeeld stelt op het vlak van gezondheids- en veiligheidsnormen, met inbegrip van de veilige opslag van vernietigde karkassen. Een aantal mensen heeft hiernaar verwezen. Ik zou gewoon duidelijk willen stellen dat, hoewel alles in het werk is gesteld om aan de voorwaarden van het besluit van Florence te voldoen, het voor de veiligheid en de volksgezondheid van essentieel belang is dat de verwerkte karkassen - in de vorm van vlees- en beendermeel waarin zij worden opgeslagen - worden bewaard in omstandigheden die absolute zekerheid en bescherming bieden totdat zij veilig kunnen worden verbrand. Wij mogen niet eisen dat de hele voorraad in één keer door de schoorsteen wordt gejaagd.
Wij zijn van mening dat alle lidstaten nu bereid zouden moeten zijn om mee te doen aan exact dezelfde preventieve maatregelen als de reeds in het Verenigd Koninkrijk ten uitvoer gelegde maatregelen. Recente gebeurtenissen in België hebben aangetoond dat BSE kan voorkomen in landen die dachten dat zij er vrij van waren en dat er fouten kunnen worden gemaakt in de analyse en uiteindelijke bestemming van de karkassen in kwestie. Ik zeg dat beslist uit medegevoel en - om het woord te gebruiken dat de Voorzitter vandaag zelf gebruikte - solidariteit met elk land dat door BSE getroffen wordt op de manier waarop ons dat in het Verenigd Koninkrijk is overkomen.
Het antwoord is niet dat we moeten vechten voor BSE-vrije regio's of zones, maar dat we erkennen dat de hele Europese Unie één enkele zone is die volstrekte zekerheid, veiligheid, naspeurbaarheid en waakzaamheid behoeft als de meest gezonde basis van vertrouwen voor de consument, opdat rundvlees in de hele Gemeenschap weer kan worden verhandeld op grond van zijn verdiensten op een markt waar dat vertrouwen is hersteld.
Tot besluit wil ik alleen nog opmerken dat dit nauwkeurige controleproces in de toekomst moet worden voortgezet, en ik zie uit naar de voorlichtingscampagne inzake voedselveiligheid die DG XXIV voor 1998 heeft gepland. Ik hoop dat die campagne zal worden gelanceerd tijdens het Britse voorzitterschap met de volledige steun van de lidstaten en de consumentenbonden. Na zoveel ellende kan dit alles tot veel goeds leiden voor zowel consumenten als producenten in de Gemeenschap. Wederzijds vertrouwen tussen hen en een correct volksgezondheids- en veiligheidsbeleid moeten het resultaat zijn van de BSE-crisis.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, men verwijt dit Parlement vaak dat het met weinig verantwoordelijkheidszin handelt. Tegen dat niet altijd ongerechtvaardigde verwijt kan men evenwel aanvoeren dat het Parlement wel verantwoordelijkheidszin toont waar het echte macht heeft en dat het daardoor ook een en ander bereikt. In deze commissie hebben wij iets bereikt. Wij hebben de belofte gekregen dat aan de gezondheid, het milieu en de consumentenbescherming voortaan een hogere prioriteit zal worden gegeven dan aan de overige doelstellingen van de interne markt. Wij hebben de belofte gekregen dat men ons landbouwbeleid zo zal herzien dat de belangrijkste criteria niet langer omvang, hoeveelheden en oppervlakte, maar kwaliteit, klasse, gezondheid en duurzaamheid zijn. Ook uit democratisch oogpunt hebben wij resultaten geboekt. De werkzaamheden van de Commissie zijn nu anders georganiseerd dan kortgeleden nog het geval was. De voorbije dagen en weken is transparantie een realiteit geworden.
De desbetreffende wetgeving wordt voortaan met de medewerking van het Parlement geformuleerd. Dat hopen wij in elk geval. Wij hopen dat dit meteen zal gebeuren na de herziening van de bevoegdheden die het Verdrag van Amsterdam met zich mee zal brengen. Wij hebben echter niet alles bereikt. Zo hebben wij individuele verantwoordelijken niet echt kunnen straffen. De voorzitter van de Commissie heeft ons evenwel beloofd het tuchtrecht zo te wijzigen dat wij in de toekomst over een passende rechtsgrondslag zullen beschikken als mensen verkeerd handelen. Wij hebben ook niet voor een echte schadeloosstelling van de slachtoffers kunnen zorgen, maar er zijn wel aanzetten in de goede richting. Wij verwachten dat het Parlement, de Commissie en de Raad samen oplossingen zullen vinden. Aangezien wij niet alles hebben bereikt, moeten wij ook in de komende maanden onze inspanningen voortzetten om de gevolgen van het BSE-schandaal op te vangen en om samen de vruchten van het werk van de twee BSE-commissies te kunnen plukken.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, voor de voedselsector dienen veiligheid en kwaliteit van het voedsel voorop te staan. Rendabiliteit mag niet ten koste gaan van de rechten van de consument en het welzijn. BSE is een dure les voor Europa geweest en een die nooit herhaald mag worden. De menselijke tragedie mag men nooit vergeten. Ik waardeer het ten zeerste dat voorzitter Santer deze menselijke tragedie vanmorgen heeft erkend. Hij heeft dit op een gevoelige manier behandeld.
De Commissie heeft het verslag van het Parlement gesteund. Het strekt haar tot eer dat er snel verordeningen werden opgesteld met het oog op de uitroeiing van BSE, evenals, en dat is nog belangrijker, maatregelen om herhaling te voorkomen. In dit opzicht moet ik zeggen dat het werk van de speciale commissie en de standpunten van het Parlement eveneens belangrijk waren. Ik stel met genoegen vast dat de Commissie er daar een groot aantal van heeft overgenomen. In verband met BSE moet ik zeggen dat landbouwers de onschuldige slachtoffers zijn geworden van omstandigheden waarin zij zelf niet de hand hadden. Landbouwers zijn normaliter niet betrokken bij het mengen van voeders en op het moment dat zij hun diervoeders kochten, waren zij niet altijd op de hoogte van het feitelijke proteïnegehalte.
Wat betreft het vraagstuk van de voedselveiligheid en voedselkwaliteit moeten wij ervoor zorgen dat, en ik denk dat dit van belang is in het kader van de volgende wereldhandelsdebatten, de verplichting van de Europese Unie om de consument te beschermen, de consument niet in gevaar brengt of de sector een concurrentienadeel oplevert. Wij hebben het belang van de voedselveiligheid en voedselkwaliteit onderkend en wij moeten er tevens zorg voor dragen dat de consument ten volle beschermd wordt in de ruimere wereldhandel.

Frischenschlager
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het hebben over het gebrek aan politieke verantwoordelijkheid dat in deze kwestie zo duidelijk is gebleken. Het is volkomen duidelijk dat op het raakpunt van economische belangen en massale subsidies wantoestanden vrijwel onvermijdelijk zijn. Wij moeten de institutionele leemten opvullen. In de eerste plaats moet het Parlement mee bevoegd worden voor het Europees landbouwbeleid. Daarop zullen wij blijven hameren.
Een tweede probleem is de politieke verantwoordelijkheid tegenover ambtenaren. De Commissie heeft op dat gebied bepaalde beloften gedaan. Wij zullen zien wat daarvan in huis komt. Wij hebben de Commissie politiek verantwoordelijk gesteld. Dat heeft resultaat opgeleverd en wij zullen dat dan ook blijven doen. De politieke verantwoordelijkheid van de nationale regeringen blijft echter niet buiten schot. Het is schandelijk dat een regering het Gemeenschapsrecht kan schenden zonder daarvoor politiek te worden gestraft. Als Europees Parlement zullen wij op dat terrein hechter met de nationale parlementen, en dan vooral met de oppositie aldaar, moeten samenwerken.
Ten slotte moeten zulke tekortkomingen ook financiële gevolgen hebben. Wij moeten eisen dat, als een regering of een land de andere regeringen zo massaal op kosten jaagt, die uitgaven van die regering kunnen worden teruggevorderd. Die belangrijke eis zullen wij blijven stellen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, ik tracht kort te zijn. Ik wil nader ingaan op wat de voorzitter van de Raad hier heeft gezegd. Dat strookt volgens mij niet met de werkelijkheid. Mijnheer Boden, u houdt er volstrekt geen rekening mee dat de lidstaten zich van het Gemeenschapsrecht, vooral in deze BSEkwestie, weinig aantrekken. Landen kunnen zomaar verklaren dat ze de regels voor bijvoorbeeld dierenmeel niet willen toepassen. In dat geval kan de Commissie alleen maar een tijdrovende procedure wegens schending van het Verdrag openen. Als Parlement moeten wij de Commissie in staat stellen sneller te reageren om de nodige maatregelen voor de volksgezondheid te nemen.
Bovendien moeten de veterinaire controles in de lidstaten, waarover u ook niets heeft gezegd, doeltreffender worden. In Duitsland moeten die controles bijvoorbeeld onafhankelijk worden. In Duitsland zijn de keurders immers afhankelijk van de slachthuizen doordat ze er in dienstverband werken of door de slachthuizen worden bezoldigd. De veterinair inspecteurs moeten onafhankelijk worden. Ook daarvoor moeten het Europees Parlement en de Commissie zich inspannen.
Als ik uw uiteenzetting niet had gehoord, zou ik ook op de Commissie nog veel kritiek hebben geleverd. U heeft het bijvoorbeeld over de etikettering gehad. U was het echter alleen maar eens om het Parlement en de Commissie wandelen te sturen.
In deze aangelegenheid heeft u het ene compromis na het andere gesloten. Het resultaat daarvan is juist wat de Commissie heeft voorgesteld en wat het Parlement aan verbeteringen heeft aangebracht. Dit is een schande! Mijnheer de Voorzitter, ik verontschuldig mij, maar had graag nog tien minuten langer kunnen spreken om de Raad eindelijk eens flink op zijn nummer te zetten!

Vandemeulebroucke
Mijnheer de Voorzitter, heel kort natuurlijk. In verband met het hele BSE-dossier is er nog een bijkomend probleem, namelijk dat het gehele onderzoek nu dreigt dood te lopen op een bijkomende situatie en daarom vind ik het verslag relatief onvolledig. We hebben inderdaad naast het BSE-dossier de georganiseerde criminaliteit die van dit dossier heeft gebruik gemaakt om illegaal, massaal voedselproducten over te hevelen van Groot-Brittannië naar landen binnen Europa en ook naar andere landen buiten de Europese Unie. Dat is een geval van fraude dat wij in de andere tijdelijke onderzoekscommissie herhaaldelijk hebben aangekaart en ik zou vragen dat dit dossier in elk geval zou opgevolgd worden door de Commissie begrotingscontrole. Vandaar dat wij terzake een aantal amendementen hebben ingediend opdat dit dossier, dat naast het gewone BSE-dossier aanhangig is, ook zou kunnen aan bod komen.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, toen vanmorgen om 9.15 uur de Voorzitter de leden verzocht om de zaal zo snel mogelijk te verlaten, gebeurde dat ook massaal, niettemin ben ik heel blij dat de meeste collega's inmiddels terug zijn.
Wat betreft de BSE, de rapporteur toont aan dat de Europese Commissie de meeste aanbevelingen van de enquêtecommissie heeft opgevolgd, tenminste daarmee is begonnen. Het vertrouwen in de Europese Commissie acht ik dan ook niet in het geding.
De bestrijding van BSE en van de Creutzfeldt-Jakob-ziekte vereist gegarandeerde veiligheid van dierlijke materialen die voor consumptie zijn bestemd. Terecht heeft de Europese Commissie daarom per 1 april jongstleden nieuwe normen voor de verwerking van vlees- en beendermeel ingesteld. Dat zelfs tien lidstaten die nog niet in praktijk hebben gebracht, is een ernstige nalatigheid.
Ik wil graag het standpunt van de Commissie vernemen inzake de verwerking van riskante runderorganen in gelatine en talg. De beschikking van juni jongstleden streefde naar een nihil-risico. Daar is ook alle reden toe gezien het recent aangetoonde verband tussen BSE en Creutzfeldt-Jakob. Toch lijkt de Commissie het verbod op de verwerking van risico-organen in gelatine en talg los te laten. Dat zo'n verbod de beschikbaarheid van geneesmiddelen in gevaar brengt, waag ik te betwijfelen. Australië, Nieuw-Zeeland en ook Europese bedrijven kunnen gelatine volgens Europese normen produceren, dus zonder die organen. Geeft de Commissie niet te snel toe aan handelspolitieke druk van de Verenigde Staten?
Hoewel de Britse minister Hogg er beter aan had gedaan voor de enquêtecommissie te verschijnen, acht ik het een overreactie de leden van de lidstaatregeringen te willen verplichten voor een enquêtecommissie van het Europees Parlement op te draven. Regeringen verantwoorden zich voor hun nationale parlementen, het Europees Parlement overspeelt hier zijn hand.
Verbetering van de veterinaire controles volgens het werkprogramma is een goede zaak. De Europese Commissie kan evenwel nooit de nationale controlesystemen vervangen. De Europese diensten vervullen een aanvullende functie. Samenwerking en coördinatie met de nationale controle-instellingen blijft dan ook geboden.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ingenomen met dit verslag, waaruit duidelijk blijkt welke maatregelen de Commissie ten aanzien van de BSE-crisis - zij het laat - heeft genomen en welke maatregelen ze heeft nagelaten. Vele eisen van het Parlement zijn ingewilligd. Voor sommige is dat nog niet gebeurd. De heer Böge had het over een wissel op de toekomst.
Ik zou echter ook willen weten of de Commissie van haar politieke verantwoordelijkheid mag worden ontslagen. Ik zou de volgende vergelijking willen maken. In het Oostenrijkse strafrecht kan het herstel van de schade bij kleine misdrijven tot de vrijspraak van de beschuldigde leiden. Welnu, ik zou het nu over het herstel van de schade door de Commissie willen hebben. Uit het verslag blijkt duidelijk dat de Commissie zich daarvoor heeft ingespannen. Zo heeft men het over een nieuwe openheid, zijn de taken van het Directoraat-generaal consumentenbeleid en gezondheidsbescherming uitgebreid en zijn maatregelen genomen om de werking van de markt te herstellen.
De Commissie heeft dus een inspanning gedaan om de schade te herstellen. Dat heeft ze echter pas onder sterke druk van het Parlement en wegens de verontwaardiging van de publieke opinie en dan nog veel te laat gedaan. Het Parlement heeft al in 1990 op het BSE-probleem gewezen. De Commissie heeft zich bij de vervulling van haar controleplicht door verschillende lidstaten al te lang bij de neus laten nemen zonder daartegen iets te doen. Ik weet dat de Commissie zelf niet rechtstreeks verantwoordelijk is voor het feit dat bepaalde lidstaten geen controles willen uitvoeren, maar toch had zij al lang haar rol als hoedster van de Verdragen moeten spelen. Daarin ligt de schuldige politieke nalatigheid van de Commissie.
Ik kom terug tot mijn beeldspraak. Mag het Parlement de Commissie vrijspreken? Jammer genoeg is volgens artikel 144 van het Verdrag alleen een motie van afkeuring tegen de gehele Commissie mogelijk. Zolang dat het geval is, zal men de politiek verantwoordelijken moeilijk op het matje kunnen roepen. Ik vind dat jammer en de Europese burgers zullen dat beslist niet begrijpen.

De Voorzitter
Het debat wordt voortgezet om 15.00 uur.

Stemming
De Voorzitter
Ik zou het Parlement willen mededelen dat als gevolg van een technische fout bij het indienen van de amendementen op het verslag-Linkohr, waarover de stemming voor vandaag was gepland, een door de groenen ingediend amendement niet vertaald en verspreid is.
De stemming over het verslag-Linkohr wordt daarom uitgesteld tot morgen, woensdag 12.00 uur. De rapporteur en de leden hebben op deze manier de tijd om kennis van de tekst te nemen.
Ik wil u er overigens aan herinneren dat de stemming betreffende de resoluties over de Conferentie van Kyoto inzake klimaatsverandering, ook morgen om 12.00 uur zal plaatsvinden.

Vandemeulebroucke
Mijnheer de Voorzitter, ik wil bij ordemotie een beroep doen op het Reglement, namelijk op artikel 28, lid 2, dat stelt dat men op een schriftelijke vraag binnen de dertig dagen een antwoord moet hebben. Welnu, mijnheer de Voorzitter, in december van vorig jaar heb ik een schriftelijke vraag gesteld aan de voorzitter van dit Parlement. Het is vraag 3/97 die ging over het rapport van de ondervoorzitter van het Parlement, een rapport van 18 november 1996, over het installeren van 128 bijkomende douchecellen voor parlementsleden in Brussel voor een bedrag van 90 miljoen. Iedereen die kan rekenen weet dat 90 miljoen gedeeld door 128 neerkomt op 703.125 Belgische frank per douchecel. Het antwoord moet normaal goedgekeurd worden door het Bureau. Dit antwoord lag al in mei in de dossiers van het Bureau van het Parlement. Twee keer heb ik schriftelijk om uitleg gevraagd. Tot op vandaag heb ik nog altijd geen antwoord gehad, wij zijn nu elf maanden na datum van de indiening van de vraag. Het Bureau komt vandaag bijeen en ik vraag dat dit vandaag op de agenda zou staan opdat ik na elf maanden een antwoord zou krijgen.

De Voorzitter
Mijnheer Vandemeulebroucke, weest u gerust, het Bureau gaat zich deze middag nog over uw vraag buigen en u zult dus alle uitleg krijgen die nodig is.

Killilea
Mijnheer de Voorzitter, een voorstel van orde. Ik wil een kwestie ter sprake brengen in verband met een verklaring die vandaag in een van de Ierse kranten, namelijk The Star verscheen. Deze verklaring wordt toegeschreven aan een lid van het Europees Parlement, mevrouw McKenna, en luidt als volgt: " In verband met het nieuwe gebouw in België zijn er mensen in Brussel die forse smeergelden ontvangen voor de gebouwen. Er zijn hiervoor ernstige gangsterpraktijken gaande" . Daar komt nog bij dat zij een valse beschuldiging uit...

De Voorzitter
Dit is geen voorstel van orde. Ik zou u dus willen verzoeken te stoppen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Kunt u bevestigen dat achter deze verordening de zogenaamde Herodespremie schuilgaat? Het gaat om het afslachten van pasgeboren kalveren. Daartegen wordt terecht geprotesteerd. Ook de dierenbeschermingsorganisaties verzetten zich daartegen terecht. Wij hebben een amendement ingediend om dat te verduidelijken, zodat iedereen weet waarover wij stemmen.

De Voorzitter
Mijnheer Graefe zu Baringdorf, alle leden hebben dit document met belangstelling gelezen. Hierover vindt geen debat plaats.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Eriksson, Sjöstedt en Svensson (GUE/NGL)
Ondergetekenden stemmen tegen alle verslagen inzake de slacht van kalveren, zolang deze geen verbod of restricties bevatten met betrekking tot de productie van zogenaamd wit kalfsvlees.
Verslag-Colino Salamanca (A4-0330/97)
Novo
In het licht van de kenmerken van de Portugese suikerindustrie en haar levensvatbaarheid zijn wij van oordeel dat de nationale steun aan de Portugese producenten van suikerbieten zeker en vast behouden moet blijven naast het door de Commissie vastgelegde kader.
Suikerbieten kunnen een economisch levensvatbaar landbouwgewas vormen dat de teeltwisseling bevordert en in een aantal regio's bijdraagt tot een stijging van het inkomen van de landbouwers.
Wij kunnen in dit verband dan ook alleen maar aan herinneren aan de recente quotaverhoging met het oog op de levensvatbaarheid van de bestaande verwerkingsinstallatie voor suikerbieten in Portugal. Anderzijds voorzag het verslag-Sturdy inzake de landbouwprijzen al in afnemende steun aan de Portugese suikerbietentelers tot het jaar 2001 en het voorstel dat nu door de Commissie wordt ingediend, gaat in dezelfde richting.
Wij kunnen de afschaffing van de nationale steun na 2001, zoals voorgesteld door de Commissie, dan ook niet aanvaarden. Ons inziens is het tevens voorbarig ter zake een oordeel te vellen vóór de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor suiker, die voor het verkoopseizoen 2000-2001 moet plaatsvinden. Bovendien moet deze steun in het licht van de specifieke kenmerken van deze teelt in Portugal behouden blijven, teneinde een rendabele teelt te steunen in één van de landen die het ergst door het gemeenschappelijk landbouwbeleid getroffen worden.
Wij steunen dan ook het voorstel van collega Colino Salamanca om artikel 2 van het Commissievoorstel te wijzigen en stemmen voor het verslag.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, ik zou u willen verzoeken mijn stemapparaat te doen controleren. Ik verzoek u ook in de notulen te doen vermelden dat ik voor het amendement van de groenen over de Herodespremie had willen stemmen.
Verslag-Heinisch (A4-0358/97)
Seillier
Mijnheer de Voorzitter, het is betreurenswaardig dat de tekst van de Commissie, zoals gepresenteerd door de Raad, de term "garantie" bevat. Wie zou zich kunnen verzetten tegen een Europese samenwerking die ons helpt de kwaliteit van het hoger onderwijs in Europa beter te evalueren? Niemand. Daarom betreuren wij het gebruik van de term "kwaliteitsgarantie" . Immers, het gebruik van deze term, ondanks de vele verklaringen in de tekst dat de subsidiariteit gerespecteerd zal worden, brengt het risico met zich mee dat er door de oprichting van een Europees evaluatienetwerk afwijkingen geconstateerd zouden kunnen worden. Natuurlijk scharen wij ons achter het idee van wederzijdse hulp bij de ontwikkeling van evaluatiemethodes en de uitwisseling van positieve ervaringen tussen de verschillende lidstaten. Maar als de term "kwaliteitsgarantie" gebruikt wordt, vinden wij de tekst als geheel niet nauwkeurig genoeg om het Parlement op dit gebied te kunnen volgen.
Er blijven inderdaad veel onduidelijkheden over. Er heeft zelfs geen enkele serieuze gedachtewisseling plaatsgevonden over het concept 'kwaliteit'. Het cruciale vraagstuk betreffende de lerarenopleidingen, die in de diverse lidstaten behoorlijk van elkaar verschillen, wordt geheel buiten beschouwing gelaten. Dit geldt overigens ook voor de totstandkoming van de algemene cultuur in de verschillende Europese landen. Ook dit is ons inziens een fundamentele bron van zorg.
Laat ik u een voorbeeld geven. Het is frappant dat in de gehele tekst van de Commissie en de Raad niet of nauwelijks wordt gesproken over de functie van het hoger onderwijs. Ik heb het hier over de instellingen die zich richten tot studenten die hun middelbare school hebben afgerond. Slechts éénmaal wordt zijdelings naar deze functie verwezen. Er wordt met geen woord gerept over de algemene cultuur die, in een wereld van toenemende mobiliteit, steeds belangrijker wordt. Het verontrust mij echter dat het accent wordt gelegd op aanpassing aan de markt. Dit getuigt wel van een zeer sterke preoccupatie met economische factoren.
Vanuit dit gezichtspunt moet ik zeggen dat ik het enorm betreur dat amendement 5 aangenomen is. Hiermee wordt de algemene cultuur ernstig veronachtzaamd. En deze algemene cultuur is meer dan ooit nodig om ervoor te zorgen dat de noodzakelijke aanpassingen niet zullen leiden tot een "ontmenselijking" van onze samenlevingen.
Verslag-Kittelmann (A4-0276/97)
Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Wij stemmen niet tegen het verslag, aangezien het hierin gaat om een technische wijziging van de rechtsgrondslag, maar wij vinden het op zijn plaats hier te benadrukken dat Turkije ernstig tekortschiet op het gebied van de mensenrechten.
Wij eisen dat Turkije de mensenrechten respecteert en verbetert, de democratie versterkt, en zorgt voor een niet-militaire oplossing van het Koerdische vraagstuk en voor een vreedzame oplossing van de kwestieCyprus.

Blak en Sindal
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het voorstel over Turkije en de vaststelling van het standpunt van de Gemeenschap in het Gemengd Comité van de douaneunie. Het voorstel is zuiver technisch van aard en betreft de procedure om het standpunt van de Gemeenschap vast te stellen.
Voor ons lijdt het geen twijfel dat de inspraak van het Europees Parlement in eerste instantie de democratische krachten in Turkije ten goede zal komen. De Deense sociaal-democraten zijn van oordeel dat de situatie in Turkije op dit ogenblik geen economische steun van de EU aan dit land toelaat. Om steun te kunnen krijgen, zou Turkije eerst de mensenrechten moeten eerbiedigen en de spelregels van de democratie kennen en naleven. De ontwikkeling in het land moet door een controle-orgaan worden opgevolgd.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.10 uur gesloten)

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag toestemming vragen om, overeenkomstig artikel 108 van het Reglement, een korte persoonlijke verklaring af te leggen.
Tijdens de lunchpauze vandaag kreeg ik een telefoontje van een prominente radiozender in mijn kiesdistrict, die mij als lid van dit Parlement in verband met ons nieuwe gebouw in Brussel zijdelings van standpunten en een gedrag betichtte in de volgende trant: " Er zijn mensen in Brussel die forse smeergelden ontvangen, er zijn ernstige gangsterpraktijken gaande, de regels van het Parlement zijn niet correct gevolgd en het Parlement heeft inbreuk gemaakt op zijn eigen Reglement in het geval van zijn gebouwenbeleid" .
Dit is niet alleen een smet op mijn eigen naam - en het werd mij in deze beledigende bewoordingen voor de voeten geworpen - maar ook een bezoedeling van het werk en de functie van het Bureau en bovendien een bezoedeling van de ambtenaren van het Parlement die hier niet kunnen komen om voor zichzelf te spreken. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u om het voorzitterschap te vragen contact op te nemen met het lid dat de beschuldigingen heeft geuit en dat is geciteerd - mevrouw Patricia McKenna, van de groene fractie - en haar te vragen om de aantijgingen hard te maken of zo fatsoenlijk te zijn om ze te herroepen.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij van harte willen aansluiten bij de vragen die net zijn opgebracht. Hedenmiddag hebben wij in elk geval met de leden van de EVP-Fractie die tot het Bureau van het Parlement horen, afgesproken dat al deze voorliggende beschuldigingen ingebracht moeten worden in het Bureau van het Parlement en dat wij als leden van het Parlement zo snel mogelijk een antwoord moeten krijgen op dit soort zaken. Wanneer het gaat om fraudes, wanneer het gaat om het onjuist gebruik van onkostenvergoedingen, van reiskostenvergoedingen, enzovoort, dan hechten de leden van dit Parlement - en ik zeg, mijnheer de Voorzitter, dat is 95 % van dit Parlement - eraan dat zo snel mogelijk duidelijkheid komt, opdat niet zomaar beschuldigingen geuit kunnen worden die andere mensen ook kunnen regarderen en waar wij part noch deel aan hebben. Ik vraag u, Voorzitter, om morgenvroeg het Parlement mede te delen wat op vragen over douchecabines, reiskostenvergoedingen, fraudes, et cetera geantwoord zou moeten worden.

De Voorzitter
Wij kunnen nu geen debat over deze vraagstukken aansnijden. Deze thema's staan trouwens al wel op de agenda van de vergadering die het Bureau vanmiddag nog zal houden. Ik verzoek daarom de heer Cox datgene wat hij zojuist heeft gezegd even te noteren en dit via mij of anders rechtstreeks aan de Voorzitter te doen toekomen. Het Bureau zal vandaag om 17.00 uur bijeenkomen. Op zijn agenda staat ook al dat het een evaluatie moet geven over een Nederlandse televisie-uitzending, waarvan de makers hebben toegegeven dat ze minstens twee fouten hebben gemaakt tijdens hun reportage over de gedragswijze van twee collega's van ons. Het Bureau zal vast en zeker in zijn bespreking het probleem kunnen opnemen dat de heer Cox aan de orde heeft gesteld.

BSE (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het gecombineerd debat over BSE.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, de BSE-affaire heeft het vertrouwen van de consument geschaad. Bovendien heeft deze affaire de tekortkomingen aangetoond van een interne markt waarin geen serieuze regelgeving bestaat ter bescherming van de consument. De BSE-affaire heeft ook laten zien dat deze markt slechts kan functioneren als de Commissie en de lidstaten nauw samenwerken. Het parlementaire onderzoek en de politieke druk die op de Commissie is uitgeoefend hebben de Commissie wakker geschud en heel wat beroering teweeggebracht op communautair gebied. Het Europees Parlement erkent dat in het verslag-Böge en heeft zich met vrijwel algemene stemmen achter de follow-up commissie geschaard. Het bleek onmogelijk voldoende steun te vinden voor een motie van afkeuring. Dat is een politiek feit.
Ik zou hier echter met name de houding van de lidstaten aan de kaak willen stellen, want zij zetten er geen vaart achter. Tien lidstaten zijn in staat van beschuldiging gesteld voor het overtreden van de verordening inzake diermeel. Ik vraag me af hoe de verschillende nationale parlementen hun ministers van Landbouw en de bescherming van de consument aanpakken. Net als de nationale parlementen hebben ook de beroepsorganisaties op nationaal niveau een enorme verantwoordelijkheid op dit gebied. Ze zouden er bijvoorbeeld goed aan doen te onderzoeken hoe in hun eigen land de veterinaire controles in de praktijk functioneren.
Ik ben van mening dat op dit gebied in heel Europa zowel een versterking van de veterinaire controles nodig is als een standaardaanpak van deze controles, zowel kwalitatief als kwantitatief. Het is niet acceptabel dat er in twee landen van zeer verschillende omvang eenzelfde aantal dierenartsen werkzaam is. Daar ligt dus één van de grootste verantwoordelijkheden van de lidstaten. Alles moet in het werk gesteld worden om de volksgezondheid te respecteren en de consument te beschermen.
Ik ben het geheel eens met mevrouw Bonino, die vanochtend heeft gezegd dat het werk van de enquête- en follow-up commissie van het Europees Parlement, net als het werk van de Commissie, gezien kan worden als een langdurig opvoedingsproces, dat door ons Parlement in samenwerking met de Commissie en de Raad moet worden uitgevoerd.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, de BSE-crisis kent verliezers en winnaars. Tot de verliezers wil ik zeker rekenen degenen die zijn geconfronteerd met de ziekte Creutzfeldt-Jakob, maar ik wil zeker ook noemen alle landbouwers en degenen die daarvan afhankelijk zijn en die in financiële zin grote risico's hebben gelopen en ook in het afgelopen jaar hun bedrijfsresultaten zeer terug zagen gaan.
Winnaars zijn de consumenten, hoop ik, Voorzitter, op de lange termijn. Winnaars, waarom zeg ik dat? Omdat bij het Verdrag van Amsterdam wij in elk geval de consument en ook de volksgezondheid een grotere prioriteit hebben kunnen geven. Ook omdat de bestrijding van de BSE-crisis, iets wat in een aantal lidstaten al het geval was, namelijk het integrale ketenbeheer van producent tot en met consument, steeds meer aandacht heeft gekregen. Dat betekent dus dat de consument in Europa winnaar is geworden in deze BSE-crisis, al neem ik de verliezers er direct bij.
Het verslag dat opgesteld is door de enquêtecommissie en de opvolgingscommissie van de enquêtecommissie is een uitstekend verslag. Het is heel systematisch aangepakt. Alle punten uit de enquêtecommissie zelf zijn opgepakt. Ik denk ook dat ik hier van onze plaats uit zeker de rapporteur, de heer Böge, maar zeker ook de voorzitter van deze commissie, mevrouw Roth-Behrendt, zeer moet danken voor de wijze waarop zij zo systematisch alle zaken op een rijtje hebben gezet en aangepakt.
Ook de Commissie, mevrouw Bonino, de heer Fischler, maar zeker ook de heer Reichenbach is dank verschuldigd. Er is veel geleerd, ook door het Parlement. Ik vraag mij echter af of wij met deze grotere kennis ook niet meer zorgen hebben gekregen. De zorgen die ik persoonlijk heb, zijn zorgen op internationaal vlak. Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat de Europese zorgen straks ook internationaal vertaald worden? Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat de lidstaten ook met de Europese zorgen internationaal meegaan?
Een hele korte vraag die ik u nog zou willen stellen is: wat gaan wij doen met gelatine en de medicijnen? Ik heb afgelopen week begrepen dat op dat punt een besluit van de Europese Commissie ingetrokken zou worden op verzoek van Nederland. Wat is er nu precies aan de hand? Gelatine en medicijnen, kunt u mij daarover nadere opheldering geven?

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mevrouw Bonino, ik zou enkele woorden in het Duits willen richten aan mijn collega, de heer Böge, ...
Mijnheer Boden, ik dank u voor uw grondig verslag. Het is wel erg Germaans, maar zeer uitvoerig. ...Ik zou ook enkele opmerkingen willen maken over het probleem van de gekke koeien. Om eerlijk te zijn - en niet transparant, want dat is een metafoor - maar dus om eerlijk te zijn, ik kweek zelf ook runderen. Ik weet dan ook wat de gekkekoeienziekte betekent en ik heb het hele proces vrij goed gevolgd.
Wij kennen allemaal de institutionele tekortkomingen van de Commissie en van Europa en de vrij grote onverschilligheid waarmee de lidstaten vele levensbelangrijke zaken voor Europa aanpakken. Vaak volstaat zelfs de buitengewone moed van commissaris Bonino niet om de lidstaten in beweging te brengen. Ik wil een voorbeeld geven en ik wil het hebben over het verslag van het veterinair comité, dat onlangs een bezoek gebracht heeft aan mijn land, en dat ik echt graag zou inzien. Ik weet dat de orde van veeartsen gekant was tegen het optreden van de minister, ik weet dat er geen gecoördineerd optreden geweest is in Portugal, ik weet dat wij reden tot klagen hebben over de goederen die onze landen binnenkomen via onbestaande grenzen en die vaak van slechte kwaliteit zijn. Dit gaat niet alleen de Commissie maar ook de lidstaten aan.
Maar ik wil eigenlijk de volgende vraag stellen: wat gebeurt er wanneer iemand betrapt wordt op de invoer van verboden meel? Vindt er enige harmonisatie van het strafrecht in Europa plaats of zijn de lidstaten nog altijd van oordeel dat dit een brutale aanslag op hun soevereiniteit is?

Boogerd-Quaak
Voorzitter, collega's, ik zou mij willen aansluiten bij collega Roth-Behrendt toen zij namens de socialistische fractie sprak en kritiek uitoefende op de Raad. Ik heb zeer veel waardering voor wat de Commissie tot op dit moment gedaan heeft, ook dat men hier weer in dit late deel van het debat aanwezig is, maar ik denk dat de Raad nog wat flinker van start moet. Ik ben ook niet zo tevreden over wat er tussen het eindverslag van de enquêtecommissie en nu gebeurd is. Ik wil u wijzen, en anderen hebben dat voor mij gedaan, op het ongeoorloofd doorvoeren van vlees, bijvoorbeeld in de haven van Vlissingen, en ik wil u wijzen op de besmette koe in België die zo weer in het beendermeel verdwenen is.
Ik denk dat het cruciaal zal zijn wat in de halfjaarlijkse rapportage verschijnt, ook om dit soort zaken te voorkomen. Ik wil ook een dringende oproep doen dat volgend jaar onder het Engels voorzitterschap de Engelse minister hier persoonlijk over komt rapporteren.
Ten slotte wil ik mij aansluiten bij de vraag van mevrouw Oomen-Ruijten ten aanzien van het gebruik van medicijnen.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur van het door de enquêtecommissie van het Europees Parlement goedgekeurde verslag wil ik op de eerste plaats mevrouw Dagmar Roth-Behrendt en de heer Böge, respectievelijk voorzitster en rapporteur van de Tijdelijke Commissie follow-up BSEaanbevelingen, complimenteren met hun voortreffelijke werkstuk, waarmee zij het werk hebben voltooid dat was aangevangen met mijn eerder reeds door het Parlement goedgekeurde verslag.
Op dit moment kan gerust gesteld worden dat de kwestie van de gekkekoeienziekte een voorbeeld is van de chaos-theorie. Dat wil zeggen dat een klein detail - een omissie of een te soepel beleid met betrekking tot de verwerking van slachtafval tot proteïnen voor veevoeder - heeft geleid tot een grote tragedie voor de veeteeltsector en tot vooralsnog onduidelijke gevolgen voor de volksgezondheid.
Deze crisis heeft volgens mij geleid tot een reactie van de Gemeenschap, een gezonde reactie van met name de Commissie, maar ook van een enkele lidstaat, zoals het Verenigd Koninkrijk, en van communautaire instellingen zoals de Raad.
Toch zal dit niet het laatste voorbeeld zijn van wat de gevolgen kunnen zijn van een interne markt die geheel wordt gedomineerd door economische overwegingen. Er zijn grenzen aan het economisch handelen: je kunt niet het hele functioneren van de interne markt aan de vrije krachten van de markt overlaten. Als de Europese Unie niet meer is dan een instrument voor economische harmonisatie, dan zullen wij voortdurend op dit soort problemen blijven stuiten. De Europese Unie moet meer zijn dan een soort van arbiter op het speelveld van de markt en hoewel er in Amsterdam wat dit betreft een zekere vooruitgang is geboekt, is het toch ondenkbaar dat deze Unie kan blijven functioneren op basis van de gedachte van de soevereiniteit van de lidstaten, waarbij alles wordt overgelaten aan het vrije spel van de markt, zonder een Commissie met echte bevoegdheden op het gebied van de volksgezondheid en van andere thema's die van belang zijn voor het welzijn van de Europese burger.

Thyssen
Voorzitter, waar de voedselveiligheid in het gedrang komt, daar moet hard opgetreden worden, ongeacht of de oorzaak ligt in het disfunctioneren van instellingen, in laksheid of in het streven naar geldgewin ten koste van alles. Met voedsel kan men niet voorzichtig genoeg zijn. Laat dit de les zijn die de BSE-crisis ons leert. De BSE-kwestie heeft ons ook bijgebracht dat de kortste weg naar de oplossing van een probleem niet altijd de meest negatieve is. Indien wij in februari de Commissie naar huis gestuurd hadden, dan konden wij vandaag niet hetzelfde resultaat presenteren. Het is maar door zelf aan te geven wat moest gebeuren en door gebruik te maken van de motie van afkeuring als stok achter de deur, dat we erin geslaagd zijn fundamentele veranderingen, inclusief een nieuwe beleidscultuur op gang te brengen.
De BSE-crisis heeft de noodzaak van parlementaire controle bevestigd. Zonder het werk van dit Parlement met als kernspelers ongetwijfeld de collega's Reimer Böge en Roth-Behrendt hadden we nooit dit resultaat op deze termijn bereikt. We moeten ons wel afvragen of wij als Parlement over voldoende instrumenten beschikken om onze controletaak continu op dit niveau uit te voeren.
Voorzitter, de stand van zaken van vandaag toont aan dat de democratie gewonnen heeft, dat we tevreden mogen zijn over het eigen werk en over de constructieve en coöperatieve reactie van de Commissie. Maar het Europees Parlement mag dan al de Europese match beheerd hebben, we zijn er toch lang nog niet. Er staat namelijk ook nog een wereldkampioenschap voor de deur. En op het veld van de WHO en de Codex Alimentarius zal het geen simpele match worden. We mogen tevreden zijn maar niet triomferen. De ziekte is niet uitgeroeid, het leed van de gezinnen en de boeren kunnen we niet wegnemen, ook niet met veel geld. Niet alle aanbevelingen zijn omgezet, niet alle maatregelen zijn al uitgevoerd, en tot slot, Voorzitter, moeten we ons ook afvragen of het niet goed zou zijn alle dierlijke producten die niet voor menselijke consumptie geschikt zijn, ook uit het veevoedercircuit te houden.

Kaklamanis
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, uw constante aanwezigheid in dit Parlement strekt u tot eer en vormt een bevestiging van de ernst van het onderhavig vraagstuk.
Ik heb echter geluisterd naar het debat en ik moet u bekennen dat ik nog steeds niet heb begrepen wie de schuld heeft, wie de verantwoordelijkheid zal dragen voor de ontstane situatie. De Raad heeft op elegante wijze elke verantwoordelijkheid van zich afgeschud en u in de schoenen geschoven. U hebt gezegd dat u geen bewijzen hebt voor de aansprakelijkheid van uw ambtenaren en dat u ze derhalve niet hebt gestraft. Verder zei u dat wij in het Parlement hebben geweigerd een flinke verhoging toe te kennen aan de begrotingskredieten 1998 voor onderzoek, controle en infrastructuur op veterinair gebied.
Wij hebben echter ook met grote belangstelling vernomen dat de illegale handel met landen uit de derde wereld voortduurt. Misschien kunt u straks in uw antwoord zeggen of deze handel wellicht niet alleen richting derde wereld gaat, alhoewel daar natuurlijk net zo goed mensen wonen, maar ook richting Europese Unie.
Vijf weken geleden hebben ik een schriftelijke vraag gericht aan de Commissie en ik heb daar nog steeds geen antwoord op gekregen. Ik wil weten of deze illegale handel in besmet vlees ook naar landen van de Europese Unie is gegaan en zo ja, naar welke landen.

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, wat hebben wij uit het BSE-schandaal geleerd? Tot onze schade hebben wij moeten vaststellen dat wie de markt boven de gezondheidsbescherming stelt, aan het kortste eind trekt. Wij hebben geleerd dat politiek achter gesloten deuren en het niet erkennen van tekortkomingen tot gevolg hebben dat de mensen het vertrouwen verliezen en dat grote schade wordt aangericht. De omvang daarvan kunnen wij vandaag nog niet juist bepalen en wij kunnen evenmin zeggen hoeveel tijd het herstel ervan zal vergen.
Wij hebben echter ook geleerd dat verandering vooruitgang kan betekenen en dat transparantie, zoals wij die nu bijvoorbeeld op het terrein van het wetenschappelijk advies hebben en die wij bij het ontwerpen en goedkeuren van wetgeving nog willen versterken, de mensen opnieuw vertrouwen kan geven. Wij hebben geleerd dat wij, als wij prioriteit verlenen aan de preventieve gezondheids- en consumentenbescherming en als wij niet alleen in woorden maar ook in daden aan duurzame landbouw doen, met die veranderingen het vertrouwen van de mensen kunnen terugwinnen.
Ik dank hier in het bijzonder mevrouw Bonino en haar medewerkers. Mevrouw Bonino, u heeft laten zien wat de juiste vrouw op de juiste plaats tot stand kan brengen. Wij hebben zeer veel geleerd. Wij zullen nu zien wat er verder gebeurt. Wij zullen de zesmaandelijkse voortgangsverslagen, die wij in de commissies bespreken, zeer zorgvuldig onderzoeken. Mijnheer Santer, wij zullen ook zorgvuldig nagaan wat de inhoud is van het belangrijke voorstel voor een nieuwe interinstitutionele overeenkomst dat ons in de lente van volgend jaar wordt voorgelegd en waarover wij zullen moeten debatteren.
Wie volgens mij te weinig hebben geleerd, zijn de lidstaten. De voorzitter van de Raad heeft dat ook vandaag jammer genoeg opnieuw bewezen. Meer dan vijfentwintig jaar geleden heeft Willy Brandt de verkiezingen gewonnen met de slogan "meer democratie riskeren" . Ook wij moeten hier in dit Parlement meer democratie durven riskeren.

Gillis
Mijnheer de Voorzitter, samen met al mijn collega's wil ik de rapporteur bedanken voor al het werk in zowel de follow-up commissie - waarover wij het zojuist hebben gehad - als de vroegere commissie. Ik was lid van beide.
Het is nu voor iedereen duidelijk dat er in het verleden vele fouten zijn gemaakt. Sommige vergissingen werden begaan uit onwetendheid rond de ziekte, die, naar wij allen moeten toegeven, op dat moment zeer nieuw was. Sommige fouten werden ook omwille van politieke redenen gemaakt. Veel van de kritiek over de aanpak van de BSE-crisis die binnen de beide enquêtecommissies werd geuit, concentreerde zich op het falen van het betrokken personeel van de Commissie. Ik sta niet achter die kritiek. De ervaring die ik heb opgedaan met Commissie-ambtenaren, en ik heb het over een periode van vele jaren, is zeer bevredigend. Zij hebben zich altijd behulpzaam en bekwaam betoond en vaak hadden zij veel verder willen gaan en veel meer willen doen dan zij mochten.
Als er al kritiek nodig is, vind ik dat wij die moeten toespitsen op degenen die verantwoordelijk zijn, met andere woorden de politieke superieuren van de betrokken ambtenaren. De ambtenaren handelden of handelden niet als gevolg van de directe instructies van de toentertijd verantwoordelijke commissarissen en de toenmalige Raad. Dit dienen wij allen ten volle onder ogen te zien. Ik geloof niet dat dat goed genoeg is onderkend.
Het grootste schandaal dat deze tragedie omringt, was de Britse beslissing om het gebruik van besmet vleesen beendermeel in het Verenigd Koninkrijk terecht te verbieden, maar tegelijkertijd toe te staan dat besmet voer, nota bene in grotere hoeveelheden, werd uitgevoerd naar andere lidstaten; met desastreuze gevolgen voor onschuldige boeren, met inbegrip van met name mijn eigen land, Ierland.
Beide commissies hebben uitstekend werk geleverd. De huidige Commissie is verantwoord en tot aller tevredenheid opgetreden aan de hand van de aanbevelingen van de enquêtecommissie. Eindelijk boeken we echt vooruitgang onder leiding van de commissarissen Fischler en Bonino. Dus wat staat ons verder nog te doen?
Het onderzoek moet zo spoedig mogelijk worden geïntensiveerd. Het gevaar voor de gezondheid van de mens dient wetenschappelijk te worden bewezen. Hoe groot of klein het risico ook moge zijn, het kan alleen worden uitgesloten door de ziekte uit te roeien. Dat moeten we er met grote vaart doordrukken.

Willockx
Voorzitter, wij zijn terecht geschokt geweest door het falen zowel van de lidstaten als van de Europese Commissie bij het beheersen van de volksgezondheid en ingevolge het uitbreken van die verschrikkelijke gekkekoeienziekte. De schok is gehoord hier in dit Huis met de onderzoekscommissie, in een aantal lidstaten, in het bijzonder in het Verenigd Koninkrijk is er een en ander veranderd en ook in de Europese Commissie. Dit is het werk van de rapporteur en de voorzitter van de commissie en de leden, dat zij de Europese Commissie permanent onder druk hebben gezet en gedwongen tot meer transparantie, tot meer duidelijkheid.
Een en ander is in beweging gekomen op diverse domeinen. Er blijft, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte commissaris, één grote schaduwzijde: het gebrek aan disciplinaire maatregelen. Er zijn fouten gebeurd en de Europese Commissie slaagt er niet in de nodige disciplinaire maatregelen te nemen. Dit kan ik alleen maar betreuren. Wat ons betreft als Parlement is er geen enkele reden voor zelfgenoegzaamheid. Enkel voor waakzaamheid en permanente parlementaire druk tot het concretiseren van de in gang gezette maatregelen.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mevrouw de Commissaris, geachte afgevaardigden, door de vorige sprekers is het belangrijkste over BSE reeds gezegd. Toch wil ik hier nog eens de nadruk leggen op het werk van de heer Böge, die ik samen met mevrouw Roth-Behrendt wil complimenteren voor hun voortreffelijke werk, voor de nauwgezetheid, de ernst, en de sereniteit waarmee zij zich van hun voorwaar niet eenvoudige taak hebben gekweten.
Door de indringende wijze waarop bepaalde aspecten van de kwestie - beendermeel, inspectie, het niet verschijnen van ministers - aan bod zijn gekomen, zal de Commissie ervan doordrongen zijn dat de gezondheid van de consument boven alles gaat en dat deze kwestie noopt tot openheid, snelheid en verantwoordelijkheid: dat is de enig mogelijke aanpak en dat is ook wat de burgers van ons eisen. De Commissie is laat in actie gekomen, maar er is actie gekomen. En dit is de eerste stap op een lange weg.
Wat betreft de reorganisatie van de diensten ben ik van mening dat voortvarendheid geboden is, er moet nu actie komen. Het valt aan de mensen op straat niet uit te leggen dat de inspectiediensten wegens personeelstekort niet op volle capaciteit draaien. De indienstneming van personeel moet sneller gebeuren. Er zijn veel vacatures in de Commissie, terwijl er wel middelen gereserveerd zijn. Er is dus geen excuus mogelijk. Het kan en het moet gebeuren. Laat het dan meteen gebeuren.
Ten aanzien van het onderzoek: de aanzet is gegeven, er zijn middelen beschikbaar gesteld, er is coördinatie geweest. Maar nogmaals: laat er dan ook wat gebeuren. Deze ziekte wordt niet uitgeroeid als niet eerst de ontbrekende schakel gevonden is, en dat is een taak voor specialisten en onderzoekers, die daarvoor over voldoende gedoteerde onderzoeksprogramma's kunnen beschikken.
En wat betreft de verantwoordelijkheden kan ik het kort houden: als rekenschap wordt geëist, moet dat van boven naar beneden gebeuren. En op dit punt zijn we nog niet veel verder.
Tot slot zou ik nog een klemmend beroep willen doen op alle Europese instellingen: laat het niet zo ver komen dat er nog een BSE nodig is om wakker te worden, om bewogen te worden tot samenwerking met het Europees Parlement. Deze handelwijze moet de norm zijn in dit Parlement. De interinstitutionele samenwerking moet het keurmerk worden van het Europese huis waaraan wij samen bouwen en dat wij samen willen.

Lambraki
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde de heer Böge en mevrouw Roth-Behrendt van harte bedanken voor hun inspanningen. Negen maanden hebben deze geduurd en nu kunnen wij in een aangename sfeer een debat voeren over hun werk. Deze aangename sfeer, die is ontstaan dankzij onze eendracht, heerst echter niet in de rundvleessector. De consumenten blijven wantrouwig. Zij vertrouwen de rundvleesmarkt niet. Dus moeten wij de voorzichtige stappen in de richting van meer transparantie in de toekomst intensiveren en versnellen.
Mijnheer de voorzitter van de commissie, het zou goed geweest zijn indien u meer vastberadenheid aan de dag had gelegd wat uw ambtenaren, hun bevoegdheden en hun verantwoordelijkheden betreft. Er is meer moed nodig, want er is heel veel goed te maken. Ik wil echter niet onrechtvaardig zijn. Het gebrek aan geloofwaardigheid van de rundvleesmarkt is niet alleen te wijten aan de Commissie. Deze is ook te wijten aan de Raad en helaas heeft de Raad, ondanks zijn goede wil, nog steeds niet geantwoord op de vragen van de voorzitter van onze commissie en van de collega's. Als wij eerlijk willen zijn jegens de consumenten, moeten wij met de waarheid voor de dag komen. Wij hebben een begin gemaakt met een moeilijke taak, maar de weg is nog lang.
Ons werk zal echter tot niets leiden, als wij er niet in slagen de activiteiten van het Parlement, de Commissie en met name de Raad te coördineren. Inderdaad zijn wij niet gul met het toekennen van begrotingskredieten aan het BSE-onderzoek. Ik leg echter de klemtoon op de Raad, omdat de controle op de markt geen aangelegenheid van de Commissie is. De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de grensoverschrijdende controle en wij stellen vast dat de logica van de markt daar nog hoogtij viert. Zij hebben de les nog niet geleerd. En als de waarheid eenmaal tot hen doordringt, zullen naar ik vrees niet de lidstaten, maar de producenten het kind van de rekening worden. Ik raad u derhalve aan, mijnheer de voorzitter, gevolg te geven aan alle maatregelen tegen Groot-Brittannië waar wij in het verslag Böge om vragen.

Funk
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, al wat hier vandaag is gezegd is belangrijk en juist. Daarover is iedereen het eens. Voor deze grote stap van het Parlement moeten wij mevrouw RothBehrendt en de heer Böge erkentelijk zijn. Zij hebben voortreffelijk werk verricht. Bovendien hebben wij dat, zoals mevrouw Roth-Behrendt vanochtend opmerkte, in goede verstandhouding gedaan. Als boer vind ik het bijzonder fijn goed met een Berlijnse juriste te kunnen opschieten. Dat is niet vanzelfsprekend.
Welke conclusie kunnen wij uit heel die geschiedenis trekken? Mijnheer Santer, kan ook vandaag nog een dergelijke epidemie uitbreken? Volgens mij wel. Dat is het grote probleem. Wat bevalt mij in deze gehele kwestie niet? Ik vind het bijvoorbeeld goed dat wij nu een strategie hebben, dat de Commissie in beweging is gekomen en dat het Parlement reusachtige inspanningen heeft gedaan. Mij bevalt evenwel niet dat wij geen enkele garantie hebben dat dit alles in de vijftien lidstaten binnen afzienbare tijd ook min of meer zal worden toegepast. Dat is mijn probleem. Als wij zeggen dat men geen dierenmeel meer aan herkauwers mag voeren, zal dat min of meer lukken omdat de boeren zelf dom zouden zijn als zij dat toch zouden doen. Als ik evenwel hoor dat vlees moet worden geëtiketteerd zodat de consument weet waar het vandaan komt, kan ik evenwel niet garanderen dat men dat in de vijftien lidstaten ook zal doen. Ik kan ook niet garanderen dat de vijftien lidstaten ervoor zullen zorgen dat het risicomateriaal wordt afgescheiden en dat vooral de bepalingen over de temperaturen, die wij belangrijk achten, worden nageleefd. Dat zijn de wissels waarover de heer Böge het vanochtend had en die de Raad moet trekken. Eigenlijk zouden de vijftien ministers van landbouw hier deze belangrijke vergaderingen moeten bijwonen en is het niet ernstig dat één van hen ook de voor de anderen bestemde verwijten moet incasseren. Die ene gaat vanmiddag naar zijn veertien collega's. Misschien zullen die zeggen dat de heer Böge niet goed snik is en zich in de luren heeft laten leggen. Dat is het probleem. Wij moeten ervoor zorgen dat wij er in de Gemeenschap op kunnen rekenen dat maatregelen ook worden uitgevoerd. Pas dan zullen wij succes boeken.

Baldarelli
Mijnheer de Voorzitter, ik persoonlijk hou er niet van dat de mensen zich zo op de borst kloppen: er is gewoon nog veel werk te verrichten, er moet nog veel aangedrongen worden op de bescherming van de gezondheid en vooral moet getracht worden manipulaties te voorkomen.
Volgens mij is het ons wel volledig gelukt het kaf van het koren te scheiden. Er bestaan in het verslag-Böge een paar zorgwekkende punten en er zijn ook een aantal onzekere situaties die nog aangepakt dienen te worden. Dit zullen de Commissie en de lidstaten op zich moeten nemen, maar ze mogen daarbij onderlinge verschillen tussen de lidstaten niet over het hoofd zien. Niet alle landen zijn gelijk en binnen de Raad worden er uiteenlopende standpunten op nagehouden: een paar lidstaten zijn al bezig hun bijdrage te leveren, maar andere laten het afweten. Wij kunnen dus niet gaan generaliseren.
Volgens mij zijn de maatregelen die in Italië worden genomen heel belangrijk. Dit land heeft naar mijn inzicht een heel zinvolle actie opgezet. Waar ik me verder zorgen over maak, is het probleem van verwijdering van diermeel, omdat er vijftien jaar nodig zijn om die producten daadwerkelijk te elimineren. Ook vind ik het zorgwekkend dat er een gerede kans bestaat dat dit diermeel op transport wordt gezet naar derde landen om daar verwerkt en verbrand te worden. Ik hoop van harte dat in die derde landen bepaalde partijen diermeel niet ergens anders weer op de markt worden gedumpt. We moeten dus op dit terrein onze ogen heel goed de kost geven.
Er is inderdaad behoefte aan wetenschappelijk onderzoek, maar ik ben er tevens van overtuigd dat dit onafhankelijk moet geschieden. Wat mij in het verslag-Böge dus niet overtuigt, is het voorstel dat de leden samen met wetenschappers de situatie gaan controleren. Ik vind dat je rollen en functies gewoon goed van elkaar gescheiden moet houden.
In ieder geval is er nog veel werk aan de winkel. Ik begrijp dan ook niet waarom men niet alle wettige middelen heeft aangewend om maatregelen te nemen tegen de vorige Britse regering, want die is toch duidelijk verantwoordelijk. Ik vind dat hier nog veel meer op gehamerd moet worden, er moeten in dit opzicht meer spijkers met koppen geslagen worden, en ook andere landen dienen op het matje te worden geroepen, vanwege de verantwoordelijkheid die zij ten overstaan van de internationale publieke opinie hebben genomen.

Campos
Mijnheer de Commissievoorzitter, persoonlijk deel ik het optimisme van dit debat niet omdat mijns inziens het leven van de mens en ook het leven van het dier zelf op het spel staan. Dit probleem is veroorzaakt door twee politieke vergissingen, door fundamentele beleidslijnen maar deze twee aspecten blijven onbespreekbaar. Wij weten om te beginnen dat de ziekte verspreid wordt via meel - en we proberen momenteel de slachtoffers te vergoeden - maar we hebben nog niet de moed gehad om in te gaan tegen de gevestigde belangen en het gebruik van beendermeel als voedsel voor andere dieren te verbieden. Mijnheer de Voorzitter, het is onaanvaardbaar dat wij een situatie bespreken maar het niet hebben over de kern van de zaak en de oorzaak van de verspreiding van de ziekte.
De andere kwestie, de andere beleidslijn waar het hier om gaat, is het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Mijnheer de voorzitter, u weet dat in het kader van dit beleid betaald wordt voor de geproduceerde hoeveelheid. De methode of de productiewijze doet er niet toe: er wordt alleen rekening gehouden met de geproduceerde hoeveelheid. Welnu, dit is een schending van alle regels ter bescherming van de volksgezondheid en de gezondheid van het dier. Mijnheer de voorzitter, zolang de Commissie ons geen absolute garanties biedt dat zij het gebruik van dierlijke resten voor de voeding van andere dieren zal verbieden en ons geen absolute garanties biedt dat zij het gemeenschappelijk landbouwbeleid zal hervormen - hetgeen overigens niet voorzien is in Agenda 2000 - en het zal afstemmen op kwaliteit, de bescherming van de gezondheid en het welzijn van het dier en het milieu, zal ik hier blijven protesteren en gebruik blijven maken van het enige wapen waarover ik beschik: mijn neen-stem tegen deze situatie.

Pollack
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur, de voorzitter van de commissie en commissaris Bonino willen bedanken voor het werk dat zij hebben verricht. Belangrijk in het kader van de follow-up enquêtecommissie is de grootschaligheid van de veranderingen die ten uitvoer zijn gelegd door de Commissie. In een vrij kort tijdsbestek is de wijze waarop de voedselveiligheid wordt aangepakt volledig gereorganiseerd, en ik ben er zeker van dat dit het vertrouwen van de consument zal verhogen en de voedselveiligheid dankzij strengere normen zal verbeteren.
De voornaamste punten zijn reorganisatie van DG XXIV en doorzichtigheid in het werk van de wetenschappelijke comités, samen met verscherpte toezichtsmaatregelen en uitgebreide gegevensverspreiding. Hoewel het leeuwendeel van de aanbevelingen van het Parlement is doorgevoerd, dient er nog een heleboel te worden ondernomen. Het gebrek aan politieke wil bij de Raad betekent dat we druk moeten blijven uitoefenen om het publiek volledig op de hoogte te blijven houden van alle aspecten in verband met de voeding die van belang zijn voor de volksgezondheid. Het vertrouwen van het publiek terugwinnen vormt de wezenlijke factor in deze affaire, en wij zijn al goed op weg om dat te bereiken.

Hulthén
Mijnheer de Voorzitter, net als zoveel anderen vind ook ik dat de gevolgen van de BSE verschrikkelijk en tragisch zijn. Tegelijkertijd kunnen wij echter zien dat BSE tot gevolg heeft gehad dat wij het proces een impuls hebben gegeven, vooral in de Commissie. Er is meer openheid gekomen. Wij zien bovendien dat wij nu de mogelijkheid hebben tot grotere veiligheid op het gebied van levensmiddelen en dat de positie van de consument versterkt is. Ik vind dat een goede zaak en ik juich de door de Commissie genomen maatregelen dan ook toe.
Voor mij is dit slechts het begin van een proces, dat alleen maar verder kan gaan. Voor mij gaat het niet alleen om de ziekte BSE, maar ook om andere ziektes en andere aspecten van ons landbouwbeleid die de menselijke gezondheid reëel bedreigen. Daarom moet er levensmiddelenwetgeving komen die alle gezondheidsaspecten dekt. Er moet een registratiesysteem voor runderen komen en een controlesysteem dat ervoor zorgt dat de wetgeving wordt nageleefd. Het allerbelangrijkste is echter dat het landbouwbeleid zo gewijzigd wordt dat wij in de hele EU gezond voedsel krijgen.

Happart
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, van harte gefeliciteerd. U heeft goed gemanoeuvreerd. U bent erin geslaagd de illusie te wekken dat u dit serieus aanpakt en dit heeft het geweten van het merendeel van de leden gesust. Immers, dat was precies waar ze om vroegen. Verder reiken mijn felicitaties niet. Ondanks het koor van loftuigingen door het merendeel van mijn collega's, zou ik persoonlijk graag een relativerende toon willen aanslaan.
U heeft gezorgd voor grootschalige overplaatsing van personeel van het DG VI naar het DG XXIV. In de praktijk is er echter niets veranderd. Laten we het laatste voorval in België eens in ogenschouw nemen. De overdracht van informatie is nog altijd even traag en het gebrek aan controle zonneklaar. Moeten we bang zijn voor de waarheid? Ja zeker, en ik geloof dat u zich verschuilt achter de rechtspositie van de functionarissen, zodat u geen sancties hoeft uit te voeren. Ik ben van mening dat u niet wilde zien wie de echte verantwoordelijken waren en dat u dat nog steeds niet wilt zien: zij die op een cruciaal moment tussen 1985 en 1989 hun verantwoordelijkheden op zich hadden moeten nemen en zo de gezondheid van de burgers in Europa en de rest van de wereld hadden moeten beschermen.
U beschikt over eigen interne onderzoeksdiensten die de activiteiten van de verschillende instanties van de Commissie behoren te controleren en u maakt er geen gebruik van. Moest, en moet nog steeds omwille van de handel voorkomen worden dat Groot-Brittannië als verantwoordelijke wordt aangewezen? Bestaat er dan geen respect voor het leed van de menselijke slachtoffers en hun familie, voor alle Europese burgers? Men is van mening dat de huidige Britse regering niet verplicht moet worden te boeten voor de fouten van de vorige regering. Dat is een gevaarlijke redenering voor het principe van machtscontinuïteit.
Britse regering, Commissie, Raad, Europees Parlement, dezelfde strijd. Waarom? Vanwege de volksgezondheid? Nee. Tegen de fraude? Nee. Deze houding, waarmee u weigert verantwoordelijken aan te wijzen en waarmee u op de knieën gaat voor het geld, is funest voor de geloofwaardigheid van de politiek bij de jeugd. Dit is betreurenswaardig, mijnheer de voorzitter, maar wellicht dat met 50 doden meer...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren hier in de zaal en voor uw schermen in uw bureaus, het verslag van de heer Böge verdient onze steun. Ik had echter gewild dat men meer had gedaan voor de consumenten en de rundveehouders, wier voortbestaan door tekortkomingen van mensen op sleutelposities in gevaar is. Het is onvoldoende dat wij in punt 7 van onze ontwerpresolutie met klem op tuchtmaatregelen aandringen. Wij moeten man en paard noemen.
Met betrekking tot BSE betekent dat het volgende. De schuld ligt niet alleen bij de hoogste ambtenaren die, zoals de Commissie dat wil, ongestraft zullen blijven. Voor de BSE-crisis hebben de Commissie en de Raad ten minste evenveel schuld. Ik zou willen dat wij over instrumenten beschikken die niet alleen de door de Commissie beloofde soepeler uitvoering van tuchtmaatregelen mogelijk maken. Ook ministers in de Raad moeten ter verantwoording worden geroepen, want anders worden wij weldra met een nieuwe epidemie zoals BSE geconfronteerd.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag iets willen zeggen alvorens ik aan mevrouw Bonino de zorg overlaat antwoord te geven op een aantal vragen die zojuist aan de orde zijn gekomen en die betrekking hebben op haar eigen portefeuilles binnen de Commissie. Van mijn kant zou ik iedereen willen danken voor zijn of haar bijdrage, die soms terecht genuanceerd was, dat geef ik graag toe, aangezien ook wij niet dat gevoel van zekerheid hebben, waarnaar zojuist door enkelen onder u is verwezen omtrent een eventuele toekomstige crisis.
Voor het moment moet ik toegeven dat ik niet meer dan bescheiden kan zijn. Ik weet ook niet hoe ik gereageerd zou hebben in 1985 of in 1989, toen de crisis uitbrak. De crisis was toen in een beginfase en de onderzoekers waren het nog niet eens over de oorzaken. Ik voel me altijd erg bescheiden en nederig als het gaat om de BSE-crisis. Ik zou niet durven zeggen waar we op dit moment in deze crisis staan. En al zouden we inmiddels ver gevorderd zijn, dan nog is het zeker nog niet het eind van alle moeite die we ons zullen moeten getroosten.
We zijn er ons terdege van bewust dat in sommige lidstaten helaas illegale handel plaatsvindt. In de allerlaatste interventies is dit door sommigen reeds aangehaald. Deze illegale handel is zowel een zware aanslag op ons eigen vertrouwen als op dat van de consument. Al deze handelaren, deze misdadigers hebben zich overigens al aan andere frauduleuze handelspraktijken vuilgemaakt. De illegale handel besmeurt onze Gemeenschap, of het nu gaat om handel in hormonen of om andere vormen van illegale handel. We zullen er nooit in slagen dit soort criminaliteit volledig te doen verdwijnen.
Ik herhaal het nogmaals, ik voel me altijd erg nederig ten opzichte van het probleem dat ons hier bezighoudt. Al bij de eerste zitting van de enquêtecommissie hebben we toegegeven dat binnen onze diensten niet alles naar behoren functioneert. Ik heb hiermee niet de verantwoordelijkheid willen afschuiven op mijn voorgangers. Ik heb evenwel de politieke verantwoordelijkheid van de Commissie als instituut op mij genomen.
In deze optiek te mogen zeggen dat wij allen constructief moeten samenwerken op dit gebied. We moeten verzekerd zijn van een vorm van samenwerking die de situatie zo goed en slecht als het gaat moet herstellen, zonder ons illusies te maken of elkaar onjuiste garanties te geven. Immers, garanties kan niemand hier geven.
Ik heb zojuist in het vooraanstaande wetenschappelijke Franse blad La recherche scientifique gelezen dat wetenschappers het begin van deze crisis anders zijn gaan bekijken. Laten we ons dus bescheiden opstellen inzake deze kwestie en ervoor zorgen dat de consument zijn vertrouwen terugkrijgt; dat wij hem de veiligheid van onze voedingsmiddelen kunnen garanderen.
In die richting moeten we te werk gaan. Ik ben verheugd over de mentaliteitsverandering die heeft plaatsgevonden in de samenwerking tussen de Commissie en het Parlement inzake de BSE-crisis. Ik hoop dat er ook een dergelijk vertrouwensklimaat tussen ons en de Raad zal ontstaan. We moeten er ons immers terdege van bewust zijn dat er op de lidstaten een zeer grote verantwoordelijkheid rust. In dit opzicht denk ik dat het van groot belang is dat we daarnaast een basis voor overeenstemming proberen te vinden tussen onze verschillende instellingen en de Raad.
Dit is wat ik u wilde mededelen. Ik wil u nogmaals danken voor de samenwerkingszin die u heeft getoond, maar ook voor de waarlijk doorslaggevende actie die uw opvolgingscommissie heeft ondernomen om de perspectieven te verruimen ten aanzien van het toekomstige beleid in deze crisis. Aan dit doel wil ik mij binden en daarom hebben we een aantal maatregelen getroffen. Toen ik zojuist de balans opmaakte van de vijf nog openstaande vragen, volgend op de verslagen van de enquêtecommissie en de opvolgingscommissie, was dat in het kader van de competentie van de Commissie. En ik ben ervan overtuigd dat we, als we ons werk voortzetten zoals we er vandaag mee begonnen zijn, een proces op gang zullen brengen dat nieuwe perspectieven opent en waarvan we mogen hopen dat het het vertrouwen van de consument in de veiligheid van voedingsmiddelen zal herstellen.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, na de interventie van voorzitter Santer hoef ik alleen nog maar antwoord te geven op enkele specifieke vraagstukken die tijdens dit debat naar voren zijn gekomen.
Ik heb ze in verschillende categorieën ondergebracht. Allereerst de verhouding met de lidstaten. Er bestaat geen twijfel over dat daar een probleem zit. Er bestaat evenmin enige twijfel over de noodzaak om hetgeen we geleerd hebben, de conclusies die we getrokken hebben, over te brengen op de lidstaten. Wat dit betreft deel ik de mening van bijvoorbeeld de heer Baldarelli, dat ten aanzien van een bepaald dossier niet alle lidstaten gelijk zijn. Sommige lidstaten werken op bepaalde gebieden veel efficiënter dan andere, of juist minder efficiënt. De situatie is dus niet bepaald eenduidig en zelfs erg complex. Dit komt niet alleen door de scheiding der machten waarin door het Verdrag van Maastricht is voorzien, of nu dus door het Verdrag van Amsterdam. Er moet ook rekening worden gehouden met de verschillende structuren, culturen en de interne organisatie van de verschillende diensten. Er is dus zonder twijfel sprake van een probleem.
Zal er ooit een dag komen waarop we de controles kunnen harmoniseren, meneer Fayot? Misschien laat die dag nog wel tien jaar op zich wachten. Ik hoop dat u ons kunt helpen, maar het gaat hier echt om een taak waarvoor een lange adem nodig is. Op dit moment proberen we ons coördinatieteam te installeren dat belast is met de controles. Het team gebruikt een handboek waarin een zo homogeen en coherent mogelijke procedure staat beschreven. Maar het klopt dat hier zowel kleine als grote aanpassingen voor zijn vereist. Ik heb bijvoorbeeld zojuist van uw minister, de heer Le Pensec, een brief ontvangen waarin hij aangeeft dat hij nu de procedure "meel" die we hebben opgesteld, gaat toepassen. Dit had hij zes maanden lang geweigerd te doen. U ziet dus dat het soms tijd in beslag neemt, maar de zaken gaan beetje bij beetje vooruit.
Kunnen we de loftrompet afsteken? Nee dus. Er is misschien zelfs nauwelijks aanleiding voor voorzichtig optimisme. Er is gedeeltelijk sprake van een illusie, maar dat we de zaak serieus onder handen nemen is geen illusie, zoals u beweert, mijnheer Happart! U bent niet de enige die serieus heeft willen zijn, weet u; u bent niet de enige.
(Interruptie van de heer Happart) ... ik wilde alleen maar zeggen dat u niet de enige bent die de zaak serieus neemt, en evenmin de enige die gevoelig is voor het leed van de mensen en de slachtoffers. Ik ben er trots op dat ik deze gevoeligheid deel en minstens even goed als u probeer deze in dienst van de slachtoffers te stellen.
Wat betreft de vragen inzake de farmaceutische producten en de gelatine kan ik u het volgende mededelen. De Commissie gaat, om precies te zijn nu, om 17.30 uur, debatteren over een voorstel een uitzondering te maken voor life-saving farmaceutische producten. Dit is een vraagstuk dat goed onderzocht moet worden, want het staat in verband met de kosten-batenverhouding. De kosten-batenverhouding moet in ogenschouw genomen worden.
Een ander aspect waarop ik graag wil ingaan, is de vraag of de Gemeenschap niet té, misschien zelfs uitsluitend, gevoelig is voor de werking van de markt en ongevoelig voor de volksgezondheid. Hierover zou ik twee dingen willen opmerken. Allereerst heeft er een grote culturele verandering plaatsgevonden waar het publiek en de lidstaten op de hoogte van moeten worden gebracht. Er zijn nu namelijk twee partijen op de markt: niet alleen de producent, maar ook de consument. Dit betekent dat het vertrouwen van de consument een doorslaggevende rol heeft gekregen in de logica van de markt, zelfs voor de producent. Zou dit niet het geval zijn, dan zou de markt niet functioneren. We zijn dus niet bezig een jungle te creëren, maar een markt waarin deze twee hoofdrolspelers een duidelijke plaats krijgen. Ik ben van mening dat er tot op heden niet voldoende rekening is gehouden met de consument als hoofdrolspeler. We zijn ermee begonnen hier verandering in te brengen.
Mijnheer Kaklamanis, u vraagt zich in deze fraudezaak af waar al het vlees heen gegaan is. Naar de derdewereldlanden of naar Europa? We hebben aan de Tijdelijke Commissie follow-op BSE-aanbevelingen geschreven verslagen overhandigd, waarin zelfs een lijst voorkomt van bedrijven en industriële ondernemingen, alles wat we gevonden hebben. We zijn zelfs door de lidstaten op de vingers getikt omdat we te transparant te werk wilden gaan. Ik kan u het desbetreffende verslag overhandigen, hoewel het al ter beschikking is gesteld aan uw collega's. Het is dus geen slechte wil van de kant van de Commissie; we dachten dat u van deze informatie inmiddels op de hoogte was gesteld.
Ik denk dat ik in grote lijnen de gestelde vragen heb beantwoord. Als conclusie zou ik willen zeggen dat risico's nooit volledig kunnen worden uitgesloten. Onafhankelijk daarvan dient de vraag gesteld of wij onszelf in staat hebben gesteld nog voorzichtiger en oplettender te zijn.
Mijnheer Campos, ik ken uw argumenten met betrekking tot het meel, namelijk dat het niet gebruikt moet worden. We moeten blijven nadenken, zelfs na de conferentie over het dier- en beendermeel. Wat kunnen we doen, hoe kunnen we omgaan met dit zeer complexe dossier, waarin niet alles in "zwart' en "wit' kan worden onderverdeeld?
Dit gezegd hebbende, geachte afgevaardigden, zou ik nog datgene willen benadrukken wat ik vanochtend reeds gezegd heb en wat de voorzitter zojuist herhaald heeft. Wij bevinden ons in een fase van een proces. Laten we dit proces voortzetten met het oog op de lidstaten en de publieke opinie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

European Systems of Worker Involvement
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0354/97) van de heer Menrad, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het eindverslag van de deskundigengroep "European Systems of Worker Involvement" (verslag-Davignon) (C4-0455/97).

Menrad
Mijnheer de Voorzitter, zoals u heeft gezegd gaat het bij dit agendapunt om het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken inzake het eindverslag van de deskundigengroep "European Systems of Worker Involvement" , een door de Commissie opgerichte groep van wetenschappers en sociale partners onder het voorzitterschap van de heer Davignon. De belangrijkste opdracht van de groep was voorstellen te formuleren met betrekking tot de positie van de werknemer in het statuut van de toekomstige Europese vennootschap. Al sedert vijfentwintig jaar wordt tevergeefs getracht het Europese ondernemingsrecht meer te harmoniseren en te coördineren. De jongste tijd is het debat over de rechtsvorm van de Europese vennootschap in een stroomversnelling gekomen.
De Raad heeft nog altijd geen verordening betreffende die vennootschapsvormen kunnen vaststellen, omdat men het niet eens kan worden over de met dit instrument samenhangende richtlijnen betreffende de positie van de werknemers. De opvattingen over participatie en medezeggenschap van de werknemers zijn in de lidstaten van de Europese Unie en bij de sociale partners zeer verschillend. Die ingewikkelde knoop van uiteenlopende standpunten kan alleen worden ontward als alle betrokkenen tot een compromis willen komen.
Ik ben ervan overtuigd dat medezeggenschap en participatie het vennootschapsrecht democratiseren. Tegelijkertijd bevorderen ze ook de economische productiviteit. De heer Davignon heeft gelijk: alleen geïnformeerde, gekwalificeerde, geëngageerde, gemotiveerde en verantwoordelijke arbeidskrachten die in staat zijn te participeren, kunnen moderne organisatievormen en technologieën ontwikkelen en daarmee zo omgaan dat alle mogelijkheden voor een duurzame ontwikkeling worden benut.
Naar aanleiding van een mededeling van de Commissie over voorlichting en raadpleging is in het Parlement een ontwerpresolutie ingediend die op een aantal belangrijke punten tot ongeveer dezelfde conclusies kwam als het verslag van de heer Davignon. Op basis van het verslag-Davignon heeft de Luxemburgse voorzitter van de Raad de Raad van ministers van Sociale Zaken in oktober een compromisvoorstel voorgelegd. Het verslag van de Commissie sociale zaken, dat wij nu bespreken, beschouwt die twee documenten als een voortreffelijk uitgangspunt voor de discussie. Het verslag waarschuwt ervoor dat men een bepaald participatiemodel van een klein aantal lidstaten niet aan de andere landen mag trachten op te dringen. Participatie is geen exportartikel, maar een uitbreiding van participatie van de werknemers in landen als Duitsland, Oostenrijk, Nederland of de Noordse landen mag ook niet met behulp van een Europese rechtsinstrument worden omzeild. Dat zou een anti-Europees effect kunnen hebben. Het vaak geciteerde gevaar van een vlucht uit de participatie mag niet zonder meer van tafel worden geveegd. Dat gevaar kan immers rijzen als de vennootschap van een nationale in een Europese rechtsvorm met minder participatiemogelijkheden wordt gegoten. Die vluchtweg sluit de heer Davignon uitdrukkelijk af. Dat doet ons genoegen.
Vaak wordt gevraagd waarom de richtlijn betreffende de Europese ondernemingsraad zoveel succes heeft. Hoe men het ook draait of keert, het succes van de Europese ondernemingsraad is toe te schrijven aan bepaalde procedurebeginselen die ook bij de opstelling van een participatiemodel van een Europese vennootschap een belangrijke rol kunnen spelen: flexibiliteit, oplossingen via onderhandelingen en minimumnormen. Als de oprichters en de onderhandelingsorganen van de werknemers het niet eens kunnen worden, moet een Europese richtlijn de werknemers wettelijke minimumrechten verlenen. De twee documenten, zowel het verslag-Davignon als het compromis van Luxemburg, voorzien ook in economische participatie van de werknemers, bij twijfel door een kleine vertegenwoordiging van volledig gerechtigde werknemers in de raad van bestuur en de raad van toezicht.
De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken hoopt dat nog onder het Luxemburgse voorzitterschap van de Raad een politiek akkoord in de Raad van ministers van Sociale Zaken kan worden bereikt dat met onze standpunten strookt. Ik vat die nog eens kort samen. Bij de uitwerking van de participatieregels moeten de sociale partners een beslissende rol spelen. Hun medewerking is een basisvoorwaarde. Daarom is het belangrijkste in het verslag-Davignon volgens mij misschien wel de handtekening van de vertegenwoordigers van de Europese vakbonden en van de werkgevers. Er mag geen Europese vennootschap zonder participatie van de werknemers komen. Het Europees model is niet de markteconomie zonder meer, maar de sociale markteconomie, die op participatie van de werknemers en partnerschap steunt. Ik verzoek u dan ook dit verslag aan te nemen en ik dank tegelijkertijd de leden van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken voor hun steun.

Cot
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de juridische commissie is van mening dat de heer Davignon en zijn medewerkers goed werk hebben geleverd in deze moeilijke zaak. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger stemt dan ook goeddeels in met de conclusie die de heer Menrad zojuist namens de bevoegde commissie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, heeft gepresenteerd.
Het probleem van de Europese samenleving, zoals u weet, hangt samen met de plaats van de werknemers in deze maatschappij. Dit is overigens al een erg oud probleem. De impasse waarin de Europese samenleving zich bevindt, leidt overigens op haar beurt tot een impasse in tal van andere kwesties: de vijfde richtlijn inzake het vennootschapsrecht, de zesde richtlijn inzake grensoverschrijdende fusies, en het statuut van coöperatieve vennootschappen, onderlinge maatschappijen en verenigingen.
De heer Davignon en zijn medewerkers stellen dan ook een oplossing voor waarmee het probleem kan worden omzeild. Zij raden een flexibel, optioneel systeem aan met twee niveaus. In eerste instantie gaat het om de keuze van de formule voor de Europese vennootschap. Niemand is immers verplicht een Europese vennootschap op te richten. Hier hebben we al te maken met een eerste optie. Wanneer deze keuze eenmaal gemaakt is, wordt de voorrang gegeven aan een oplossing die voortkomt uit de onderhandelingen tussen de sociale partners, die de vrijheid zullen hebben te besluiten wat ze willen. Mochten zij niet tot overeenstemming komen, dan worden de referentiebepalingen die de groep van Davignon voorstelt, doorslaggevend. Deze bepalingen hebben enerzijds betrekking op voorlichting en raadpleging van de werknemers en anderzijds op de participatie van personeel in ondernemingsraden en toezichtsraden.
Het gaat hier dus om een zeer soepel systeem dat de sociale partners veel bewegingsvrijheid geeft en hen nader tot elkaar moet brengen. Het systeem moet dus zodanig zijn ingericht, dat de juridische structuur kan worden aangepast aan de wens van de partners. Ten slotte moet het systeem bepalen wat in alle lidstaten als norm moet gelden, en dus aangeven welke vorm van betrokkenheid van de werknemers bij de onderneming vereist is.
Wij zijn van mening, en dan heb ik het over een zeer ruime meerderheid van de leden van de juridische commissie, dat het met deze oplossing mogelijk moet zijn een grote meerderheid in het Parlement te verkrijgen. Deze oplossing zal echter vooral de voedingsbodem voor tegenstand bij de Raad wegnemen.

Cabezón Alonso
Mijnheer de Voorzitter, velen onder ons zijn ervan overtuigd dat de dialoog tussen de sociale partners het beste instrument is om de arbeidsverhoudingen te reguleren, met name wanneer die dialoog zich vertaalt in akkoorden. Op Europees niveau is weliswaar vooruitgang geboekt met het leggen van het primaat bij de sociale partners, maar het gaat allemaal te traag sinds de eerste pogingen, begin jaren "70.
De achtergrond van het thans voorliggende verslag is een voorbeeld van de obstakels die we op ons pad vinden bij onze pogingen om de bestaande nationale praktijken naar een Europees plan te tillen. Er zijn moeilijkheden bij het vinden van een eenduidige interpretatie van het begrip participatie van de werknemers, zowel inhoudelijk als ten aanzien van de vorm waarin die participatie gegoten moet worden.
De totstandkoming van de interne markt en de gevolgen van de globalisering van onze economieën vragen om het verleggen van de vertegenwoordiging en participatie van de werknemers naar een supranationaal niveau. Op dit moment zoeken wij naar wegen om te bereiken dat voorstellen op dit gebied binnen de Raad gedeblokkeerd worden. Het is belangrijk dat alle kwesties met betrekking tot de participatie van de werknemers realistisch worden benaderd, dat we een formule vinden die verder gaat dan het simpelweg informeren en consulteren, dat we inhoud geven aan het werk van de werknemersvertegenwoordigers, in de zin van echte participatie, die verder gaat dan het louter doorgeven van informatie.
Het verslag van de heer Menrad is een poging om de discussie over dit soort fundamentele kwesties aan te moedigen en in een stroomversnelling te brengen, zodat het statuut van de Europese vennootschap op korte termijn zijn volle wettelijke beslag kan krijgen. In het eindverslag van de deskundigengroep, beter bekend als het verslag-Davignon, werd een formule gevonden om vorm te geven aan een Europees systeem van werknemersparticipatie. In die lijn moet naar een compromis worden gezocht binnen de Raad, zodat bestaande obstakels uit de weg kunnen worden geruimd. Met de regeling van de Europese ondernemingsraad was destijds een formule gevonden om de verschillende modellen arbeidsverhoudingen verenigbaar te maken. Op het punt van de Europese vennootschap wordt, zoals afgevaardigde Cot zojuist al heeft opgemerkt, gestreefd naar een compromis dat even flexibel en evenwichtig is, zodat voorlichting, raadpleging en participatie van de werknemers gewaarborgd worden, niet door een concreet model op te leggen, maar door gebruik te maken van een model dat verenigbaar is met de thans in de diverse lidstaten bestaande modellen.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik onze rapporteur, de heer Menrad, hartelijk danken. Zijn verslag bewijst zijn deskundigheid en doorzicht. Hij heeft voortreffelijke aanvullende voorstellen geformuleerd. Dat blijkt uit het feit dat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ze heeft goedgekeurd. Het bedrijfsleven in de Europese Unie dringt op een statuut voor een Europese vennootschap of Europese onderneming aan. Het lijdt geen enkele twijfel dat de groep-Davignon voortreffelijk voorbereidend werk heeft verricht.
Hoewel de structuren voor de participatie van de werknemers in de lidstaten verschillend zijn, kunnen de lidstaten de geformuleerde voorstellen aanvaarden, omdat omvorming in een Europese vennootschap om medezeggenschap te omzeilen onmogelijk is en omdat voor de lidstaten waar de werknemers zelf geen participatie wensen, zelfs een nuloplossing mogelijk is. In de derde plaats wordt, als de werknemers en werkgevers geen akkoord bereiken, na afloop van de onderhandelingstermijn een minimumaantal vertegenwoordigers van de arbeidskrachten opgelegd. Daarbij wordt ook de voorlichting en raadpleging van de werknemers gegarandeerd.
De rapporteur vindt terecht dat het minimumaantal te laag is. Op dat punt ben ik het uitdrukkelijk met hem eens. Voorts merkt hij na tientallen jaren discussies terecht op dat spoed geboden is. Ook ik vind dat de Europese coöperatieve vennootschappen in het voorstel moeten worden opgenomen. Mijnheer Flynn, op basis van deze voorstellen, die met alle bezwaren rekening houden, zou de Commissie de Raad moeten kunnen overtuigen. Ik wens u daarbij veel succes, ook in ons belang, en dank u bij voorbaat.

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, men heeft al geconstateerd dat het dossier over het statuut van de Europese vennootschap al 25 jaar vastzit, terwijl onze bedrijven enorm om zo'n statuut verlegen zitten. In Frankrijk heeft bijvoorbeeld een bedrijf als Airbus als gevolg van deze stagnatie onvoldoende juridische instrumenten voorhanden.
Om deze reden zou ik vandaag de heer Menrad willen bedanken voor zijn inspanningen in dezen. Ook zou ik hem willen bedanken voor zijn werk tot bevordering van de werknemersparticipatie. Ik geloof dat het belangrijk is dat een aantal leden de motivatie hebben om het vraagstuk van de participatie tot een goed einde te brengen. Het is namelijk één van de manieren om vooruitgang te boeken in het werkgelegenheidsbeleid.
Ondanks alles zou ik graag twee opmerkingen willen maken die naar mijn mening van belang zijn. Hoewel ik het geheel eens ben met het verslag, denk ik in eerste instantie dat er rekening moet worden gehouden met de grote diversiteit van nationale tradities op het gebied van informatie, overleg en participatie van de werknemers, vergeleken met het verslag-Davignon, waar we een consensus gevonden lijken te hebben, en dat er in de opzet van het medezeggenschapssysteem niet te veel de Duitse kant mag worden opgegaan.
Om deze reden, mijnheer de rapporteur, lijkt het ons verstandig dat het Parlement punt 9 van het verslag zoals dat ons is voorgesteld niet aanneemt. Dit geldt in het bijzonder voor het laatste gedeelte, waarin, met betrekking tot de vertegenwoordiging van werknemers binnen de raad van toezicht, wordt gepleit voor een hogere drempel dan die waarin het verslag van de deskundigengroep en het compromisvoorstel van het Luxemburgse voorzitterschap voorzien. Dit pleidooi is mijns inziens niet realistisch en ik vrees dat de procedure in dat geval opnieuw geblokkeerd zou worden, een probleem waar het verslag-Davignon vandaag juist een oplossing voor probeert te vinden. Mijnheer de Voorzitter, dit is wat ik in het kort over dit dossier wilde zeggen.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, collega's, mijnheer de commissaris, wij hoeven hier elkaar vandaag niet ervan te overtuigen dat de Europese vennootschapsvorm een uitgelezen kans is om het grensoverschrijdend zakendoen in Europa te bevorderen wat uiteindelijk goed is voor de werkgelegenheid. Ook de betrokkenheid van werknemers bij de onderneming kan niet het probleem vormen, want dat is juist bevorderlijk voor een goede bedrijfsvoering en een goede productiviteit. Wat is dan wel het probleem? Het probleem is dat de lidstaten niet overeen willen komen en daar wellicht een doekje voor het bloeden zoeken. Mijn vraag aan u is, is het soms zo dat ook fiscale motieven een rol spelen en niet alleen de medezeggenschap van de werknemers?
Ik doe een laatste oproep, zowel aan de lidstaten als aan commissaris Flynn, om nu, donderdag en vrijdag als de staatshoofden en regeringsleiders in Luxemburg bij elkaar zijn, de zaak, formeel, en als dat niet mogelijk is, informeel op de agenda te zetten en ervoor te zorgen dat het Luxemburgse voorzitterschap hier resultaat boekt.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag allereerst de heer Menrad gelukwensen met zijn verslag en hem danken voor zijn grote inzet voor deze kwestie. Ik kan niet anders dan het eens zijn met de standpunten van de parlementaire commissie en de rapporteur over het verslag van de deskundigengroep en ook met de naar voren gebrachte standpunten over het Luxemburgse compromisvoorstel, dat immers inhoudt dat eventuele voorschriften voor een Europese vennootschap er onder geen beding toe mogen leiden dat het medezeggenschapsrecht van de werknemers in de ondernemingen wordt ontdoken. Evenmin moet men Europese rechtsinstrumenten kunnen gebruiken voor het ontduiken van het medezeggenschapsrecht.
Verder moet er rekening worden gehouden met de verschillende modellen voor oplossingen via onderhandelingen tussen de sociale partners, zoals die in de verschillende lidstaten bestaan. Bovendien moeten de rechten waarover de vakbonden op grond van nationale wetgeving of traditie beschikken, ook gelden voor de eventuele Europese vennootschappen.

Weiler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de heer Menrad voor zijn voorstel, dat ook de steun van de sociaal-democraten krijgt. Mijnheer Menrad, dat dit een minimale consensus is geworden, is niet uw schuld maar die van de Raad. Toch dank ik ook de heer Juncker voor zijn inspanningen om na vele jaren eindelijk tot een compromis te komen. In het voorstel staat overigens ook dat men gebruik wil maken van de ervaringen die men met het debat en de resultaten van de Europese ondernemingsraad heeft opgedaan. Mijnheer Flynn en mijnheer Juncker, dat betekent echter dat wij ook gebruik moeten maken van de negatieve ervaringen die wij met de richtlijn betreffende de ondernemingsraad, bijvoorbeeld in Vilvoorde, hebben opgedaan.
In Europa heerst een grote wanverhouding tussen de mogelijkheden van de werknemers en die van het kapitaal. Wij wachten al vijfentwintig jaar op dit medezeggenschap. De omzetting van de richtlijnen betreffende de interne markt vergt echter slechts vijfentwintig maanden. Het is ook onvoldoende dat men de werknemers de mogelijkheid biedt meer in het aandelenkapitaal te participeren. Mijnheer Menrad, ook ik vind dat wij hen mee moeten laten beslissen.
Het Europa van de interne markt en het vrije verkeer van diensten en van - ook speculatief - kapitaal zijn inmiddels iets vanzelfsprekends geworden. Nu moeten wij werken aan de participatie van de werknemers en de vakbonden, een verdere ontwikkeling en een eventuele harmonisering.
Dat wij vandaag nog niet verder staan, ligt volgens mij niet aan de complexe verbanden, uiteenlopende belangen of verschillende tradities, maar alleen aan de overmacht van het kapitaal.
Ik wil nog opmerken dat wij ingenomen zijn met het feit dat deze richtlijn en deze consensus samen met de vakbonden zijn bereikt. Ik meen dat het verslag-Davignon de betekenis daarvan niet correct beoordeelt.
Tot besluit onderstreep ik nog de volgende twee principes: de vakbonden moeten vertegenwoordigd zijn en wij moeten nu naar een echte medezeggenschap evolueren.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, het is belangrijk dat op alle niveaus van alle soorten ondernemingen participatie van de werknemers kan worden gegarandeerd. Het hier voorgestelde model met een vrijwillig systeem voor de Europese vennootschap is wellicht het meest praktisch. Dat maakt het voor de werkgevers en werknemers mogelijk om in iedere onderneming via een vrijwillig systeem geschikte vormen van werknemersparticipatie af te spreken, onafhankelijk van het land waar de onderneming is gevestigd. Dit is een gedecentraliseerd systeem, waarin de lokale invloed groot is, en dat is een goede zaak.
Het zwakke punt in het systeem is dat de werknemers, wier onderhandelingspositie vaak zwak is, in een nadelige positie kunnen komen. De overeenkomsten kunnen dan volkomen inhoudsloos worden, waardoor de Europese vennootschappen in werkelijkheid het hele proces kunnen ontduiken. Dat mag niet gebeuren. Voorstellen voor minimumbepalingen kunnen dan een manier zijn om invloed te krijgen en kunnen een goed middel zijn als de onderhandelingen zijn mislukt. In de eerste plaats moeten er echter nationale maatregelen worden genomen, en zijn er nationale maatregelen nodig om dit op te lossen. In eventueel in te voeren minimumnormen moet rekening worden gehouden met lokale bepalingen en lokale wetten inzake onderhandelingen in elke lidstaat.

Oddy
 Ik zou de heer Menrad geluk willen wensen met zijn buitengewone verslag. Ik spreek als rapporteur over een statuut van de Europese vennootschap en met name over de richtlijn inzake participatie van werknemers. Dit vennootschapsstatuut is een vrijwillige maatregel en geen enkel bedrijf zal, wanneer dit voorstel uiteindelijk wordt aangenomen, gedwongen worden tegen zijn zin een vennootschapsstatuut op te stellen. Andere vormen om filialen op te zetten in andere landen, zoals door middel van dochterondernemingen, zullen blijven bestaan, dus er is geen reden voor de lidstaten om dit voorstel te vrezen.
Als quid pro quo voor het opzetten van een vennootschap overeenkomstig het model van de Europese vennootschap, moet er een element van werknemersparticipatie zijn. De Commissie eist dit en het Parlement eveneens. De keuze van de wijze van participatie van werknemers is flexibel en eerbiedigt nationale culturen en tradities. Vele bedrijven willen de mogelijkheid hebben om de Europese vennootschapsstatuten op te stellen.
Ik wil de lidstaten die moeilijk doen over dit voorstel graag wakkerschudden. Niet alleen ondermijnen zij de positie van bedrijven die dit voorstel actief bepleiten, maar zij ondermijnen tevens het goede werk dat de afgelopen negen of tien jaar in dit Parlement verricht is. Wij hebben een Europees vennootschapsstatuut nodig. Wij willen dat, de werknemers willen dat en de Europese zakenlieden willen dat. Zij moeten nota nemen van het werk van de deskundigen van het verslag-Davignon en tevens van het werk van de heer Menrad. Laat ons opschieten en dit regelen.

Skinner
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Menrad feliciteren; hij heeft een zeer evenwichtig verslag opgesteld. Wij hebben altijd genoten van de charme waarmee hij al zijn verslagen inleidt, en dat heeft hij wederom gedaan!
Maar aangezien ik dit verslag graag met succes bekroond zou zien, moet ik tegenspreken wat sommige collega's reeds hebben gezegd over een eerlijke balans van tradities en culturen in de industriële verhoudingen in de gehele Europese Unie. Ik moet onze collega's en kameraden evenzeer duidelijk maken, daarin ben ik het eens met mevrouw Hermange, dat wij inderdaad niet één enkel model kunnen opdringen aan alle landen van de Europese Unie. Veel van deze culturen en tradities worden niet op dezelfde manier ervaren, als bijvoorbeeld in Duitsland of Oostenrijk.
Ik ben er vrijwel zeker van dat dit is waar de schoen wringt - het zit hem in het dwingende element. Het is dat wat dit mechanisme zal deblokkeren en betrokkenheid van de werknemer tot gevolg zal hebben, en niet participatie of medezeggenschap, waarop alle argumenten zich lijken toe te spitsen. Als wij ons ten aanzien hiervan iets progressiever en behoorlijk wat flexibeler kunnen opstellen, maken wij kans op een vrijwillig akkoord tussen bedrijven en vakbonden, waardoor zij de vruchten kunnen plukken van de betrokkenheid van werknemers, al naargelang de mate waarin zij die willen invoeren.
Ik ben het eens met mevrouw Oddy over het vrijwillige aspect. We hopen toch wel dat de mensen in staat zijn om een onderscheid te maken tussen dit en andere ideeën over dwang.
Een ander aspect dat wij onder ogen moeten zien, is: indien mensen niet voor het Europees statuut kiezen, zullen zij dan op een bepaald moment in de toekomst geen concurrentienadeel ondervinden? Dit houdt vele mensen momenteel bezig. Dit zijn de zorgen en angsten die bepaalde mensen trachten aan te kaarten. Dit zijn punten waaraan aandacht dient te worden besteed en ze worden niet grondig genoeg aangepakt. Wij hebben de tijd om daar iets aan te doen, en het verslag van de heer Menrad heeft korte metten weten te maken met een aantal van die angsten en twijfels. Ik denk en ik hoop dat het zeer geslaagd zal zijn als compromisregeling.

Flynn
Mijnheer de Voorzitter, sta mij toe in de allereerste plaats het Europees Parlement te bedanken voor het initiatief om een advies uit te brengen over het verslag-Davignon en verdere ontwikkelingen in de zaak van het Europees vennootschapsstatuut waarmee de Raad zich bezighoudt.
Zoals wij allemaal weten, was er een duidelijk mandaat van de Europese Raad in Amsterdam om al de nodige inspanningen te doen teneinde te garanderen dat het vennootschapsstatuut eind dit jaar definitief wordt goedgekeurd. Wij weten allen dat de Raad Sociale Zaken snel een politiek akkoord moet bereiken over de nog niet afgeronde kwestie van werknemersparticipatie, zodat de Raad Interne Markt de gelegenheid krijgt om het hele dossier binnen afzienbare tijd af te wikkelen.
De bijdrage die het Europees Parlement weldra zal leveren aan de geslaagde afwikkeling van het dossier is natuurlijk uiterst belangrijk en ik zou de rapporteur, de heer Menrad, willen bedanken voor het feit dat hij opnieuw heeft weten te doorgronden dat wij met een zeer lastig probleem worden geconfronteerd en dat er passende oplossingen moeten worden nagestreefd in het verslag-Davignon en in het compromisvoorstel dat door het Luxemburgse voorzitterschap is ingediend. Wij weten allemaal dat deze teksten ons voor de allereerste keer in vele jaren de kans geven om wezenlijke vooruitgang te boeken in dit dossier. Laat ons die gelegenheid optimaal benutten.
Zoals in de ontwerptekst door de heer Menrad werd benadrukt, dient elke oplossing waarvoor voldoende steun binnen de Raad kan worden gevonden, de autonomie van de sociale partners te handhaven door een model van worker involvement tot stand te brengen dat van toepassing zal zijn op iedere Europese onderneming. Tegelijkertijd hebben wij behoefte aan een referentiekader dat kan worden toegepast voor het geval de onderhandelingen stuklopen. Om de consensus onder de lidstaten te bevorderen, dient dit referentiekader zowel voorlichting en raadpleging als bepalingen inzake participatie te omvatten. Het is niet ontworpen om nationale wetten en praktijken aangaande participatie van werknemers, die wezenlijk verschillen, van land tot land te harmoniseren. Mevrouw Oddy heeft groot gelijk: dit is vrijwillig, het is een optie, en het moet als zodanig worden gezien ten voordele van bedrijven en werknemers.
Het werkelijke doel bestaat erin gehoor te geven aan de gegronde zorgen van bepaalde lidstaten die vrezen dat het Europees vennootschapsstatuut zal worden aangegrepen om de nationale regelgeving inzake participatie van werknemers te omzeilen, met name met betrekking tot de participatiesystemen. Maar anderzijds erkennen wij ook de minstens even gerechtvaardigde bezorgdheid van degenen die er niets voor voelen om buitenlandse modellen van werknemersparticipatie opgedrongen te krijgen. Door voorrang te geven aan onderhandelingen en het feit dat ondernemingen binnen deze context louter met opties te maken krijgen, zal dit risico volgens de Commissie in hoge mate worden beperkt. Dus ben ik blij om te zien dat deze wezenlijke elementen van het potentiële compromis hier ten volle worden onderschreven door het Europees Parlement.
Ik zou u allen nogmaals willen bedanken voor uw steun en de hoop willen uitspreken dat wij met uw hulp en met een hoop goede wil - en er zal een hoop politieke goede wil en compromiszin van alle betrokken partijen nodig zijn - erin zullen slagen daadwerkelijke en afdoende vooruitgang in dezen te boeken en het mandaat te volbrengen dat ons door de Europese Raad werd gegeven. Ik richt mij nogmaals tot u persoonlijk, mijnheer Menrad. Ik zou u en uw collega's willen bedanken, alsook de heer Schiedermeier voor zijn goede wensen. Er zal immers heel wat politieke goodwill nodig zal zijn om dit tot een goed einde te brengen. Mevrouw BoogerdQuaak, ik weet dat een gedeelte van uw tijd u is ontzegd, maar uw opmerking dat deze kwestie centraal zou moeten staan, was zeer waardevol. Wij hopen dat er op 15 december in de Raad Sociale Zaken schot in de zaak komt, zoals u hebt gevraagd, en dat deze zaak eindelijk kan worden afgehandeld. Ik wil iedereen nogmaals bedanken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Deeltijdarbeid - Werkgelegenheid
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0352/97 van mevrouw Jöns, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van de Raad betreffende de door de UNICE, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid (COM(97)0392 - C4-0551/97-97/0221(SYN)); -A4-0353/97 van de heer Hernandez Mollar, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het verslag van de Commissie "Werkgelegenheid in Europa - 1997" (COM(97)0479 - C4-0549/97).
Jöns
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij behandelen vandaag de overeenkomst inzake deeltijdarbeid die de sociale partners hebben bereikt nadat de Raad het gedurende veertien jaar niet eens was kunnen worden. Toch hebben wij geen reden om te vieren. De overeenkomst blijft ver achter bij wat het Parlement in 1990 heeft gevraagd, namelijk dat men alle atypische werknemers, zowel op het gebied van het arbeidsrecht als op dat van de sociale zekerheid, tegen discriminatie zou beschermen.
De sociale partners hebben een overeenkomst gesloten die uitsluitend op deeltijdarbeid betrekking heeft. Miljoenen atypische werknemers worden dus uitgesloten en blijven benadeeld. Ik denk daarbij aan de 14 miljoen werknemers voor bepaalde duur en de 10 miljoen thuis- en telewerkers. Wij weten bovendien allen dat het telewerk op dit ogenblik spectaculair toeneemt. Dat is echter nog niet alles. Zelfs in deze tot de deeltijdarbeid beperkte overeenkomst worden alle problemen rond de wettelijke socialezekerheidsregelingen buiten beschouwing gelaten.
De overeenkomst heeft dus geen betrekking op het fundamentele probleem dat atypische arbeid ook financieel wordt gediscrimineerd. Het is wel begrijpelijk dat de sociale partners zo kort voor Amsterdam de lidstaten niet met socialezekerheidsregelingen willen provoceren om de invoeging van het sociaal protocol in het Verdrag zeker niet in het gedrang te brengen.
De overeenkomst over deeltijdarbeid vertoont echter nog meer leemten. Ook al beperkt deze overeenkomst zich tot deeltijdarbeid en laat ze de socialezekerheidsregelingen volledig buiten beschouwing, toch zou men verwachten dat tenminste het arbeidsrecht en de sociale voorzieningen van de bedrijven duidelijk worden omschreven en door middel van Europese minimumnormen worden geregeld. Dat is echter niet het geval.
Elke lidstaat kan op het prijzenswaardige beginsel van niet-discriminatie naar eigen inzicht nationale uitzonderingen maken. Daarvoor moeten weliswaar objectieve redenen worden opgegeven, maar de manoeuvreerruimte is reusachtig groot. Zo kan men een gehele categorie werknemers van het nietdiscriminatiebeginsel uitsluiten. Ik denk daarbij aan de deeltijdwerkers die, zoals het zo mooi in de raamovereenkomst staat, "slechts incidenteel werkzaamheden verrichten" .
Bovendien kunnen op grond van anciënniteit in het bedrijf, arbeidsduur of beloning nog andere nationale uitzonderingen voor alle deeltijdwerkers worden ingevoerd. Dat wil zeggen dat de lidstaten naar eigen inzicht drempels kunnen vaststellen beneden welke men vlijtig kan blijven discrimineren. Het Europees nietdiscriminatiebeginsel bestaat dus alleen op papier. Het recht van de lidstaten om uitzonderingen te maken, is echter concreet. Alle andere regelingen zijn niet-afdwingbare aanbevelingen.
Nu wij allen meer werkgelegenheid willen creëren, niet in de laatste plaats ook door middel van flexibele arbeidsvormen en kortere werktijden, maakt deze overeenkomst deeltijdarbeid beslist niet aantrekkelijker. Wij stemmen met dit voorstel tot uitvoering van de raamovereenkomst eigenlijk alleen in omdat het tenminste geen schade aanricht: het belet geen enkele lidstaat betere regels uit te vaardigen.
Dat neemt evenwel niet weg dat de Commissie nu zo snel mogelijk een voorstel moet voorleggen om een einde te maken aan de discriminatie van deeltijdarbeid op het gebied van de sociale zekerheid. Dat is voor mij bijzonder belangrijk omdat 80 % van de deeltijdwerkers vrouwen zijn.
De Commissie moet echt ook voorstellen formuleren om een einde te maken aan de discriminatie van andere vormen van atypische arbeid, zowel op het gebied van het arbeidsrecht als op dat van de sociale zekerheid. Tot de sociale partners zou ik hier het volgende willen zeggen: als het Parlement met deze overeenkomst over deeltijdarbeid instemt, wil dat nog niet zeggen dat het voortaan met alle soortgelijke zwakke overeenkomsten zonder minimumnormen zal instemmen. De sociale dialoog is een teer plantje. Ik hoop dat toekomstige overeenkomsten meer inhoud zullen hebben. Uiteindelijk is dit pas de tweede overeenkomst sedert het sociaal protocol.

Hernandez Mollar
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, we zijn nog maar een paar dagen verwijderd van de top van Luxemburg en dit is mogelijk het laatste debat voordat de staatshoofden en regeringsleiders de uitdaging aan zullen gaan waar de Europese publieke opinie al zo lang op heeft zitten wachten.
De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft met slechts twee onthoudingen haar goedkeuring gehecht aan het verslag dat ik thans aan het Parlement voorleg. Hoewel er tekenen van verbetering zijn, vormt de werkloosheid in de Europese Unie nog steeds een zeer ernstig probleem. Het is noodzakelijk dat de hele Europese samenleving zich bewust wordt van de omvang van het probleem waar wij ons voor gesteld zien - een probleem dat de fundamenten van de Unie direct raakt.
Wanneer wij het hebben over de aanpak van de werkloosheid is het strik noodzakelijk dat wij het over één ding volstrekt eens zijn: er is slechts één realistische formule om de werkloosheid in een economie als de onze terug te dringen, namelijk banen scheppen. De rest is, zoals wij in Spanje zeggen, " brood voor vandaag, honger voor morgen" . Banen worden door het bedrijfsleven geschapen en met name door het midden- en kleinbedrijf. Er moet dus een klimaat ontstaan dat gunstig is voor het voortbestaan en voor het concurrentievermogen van het MKB. Iedere regering kan per decreet banen creëren, door meer ambtenaren aan te stellen, door arbeidsduurverkorting, maar dit zijn slechts kortetermijnoplossingen. Op de lange termijn zijn deze oplossingen schadelijk voor de economie en bij voortschrijdende openheid en globalisering van de markt zullen zij uitmonden in een werkloosheid die nog hoger is dan die welke zij beoogden te bestrijden.
Het Verdrag van Amsterdam vertegenwoordigt de wil om het beleid van de diverse lidstaten te coördineren om zo te komen tot meer banen. De gemeenschappelijke doelstellingen zijn lovenswaardig en in sommige opzichten zelfs noodzakelijk. Maar laten wij ons geen rad voor de ogen draaien: werkgelegenheid komt er niet met doelstellingen. Sinds Essen tot op de dag van vandaag zijn er talloze doelstellingen geformuleerd en plannen gemaakt, maar de realiteit is dat de werkloosheid nog heel hardnekkig is. Waar behoefte aan is, is dat de doelstellingen die de lidstaten zichzelf stellen in hun werkgelegenheidsprogramma's ook daadwerkelijk gehaald worden. En dit hoeft helemaal niet onverenigbaar te zijn met een verdere aanpassing van het beleid van die lidstaten.
Ik zal nu, mijnheer de Voorzitter, uiteenzetten wat, in mijn optiek, de tien geboden kunnen zijn voor de werkgelegenheid.
Ten eerste, met succes de Monetaire Unie afronden, niet als doel op zich, maar als een onmisbaar instrument om een gezond macro-economisch klimaat te scheppen. Ten tweede, in het beleid van de nationale regeringen prioriteit geven aan onderwijs en opleiding van jongeren en langdurig werklozen, zodat dezen zich goed opgeleid op de arbeidsmarkt kunnen begeven. Ten derde, de belastingstelsels van de lidstaten hervormen, zodat deze beter zijn toegesneden op het creëren van werkgelegenheid. Ten vierde, zorgen voor goede financieringsmogelijkheden voor het midden- en kleinbedrijf, minder administratieve en bureaucratische rompslomp en een gunstig klimaat voor de vrije en zelfstandige beroepsuitoefening. Ten vijfde, streven naar een beter en vollediger functioneren van de interne markt, meer mobiliteit van werknemers, minder obstakels op het gebied van taal en cultuur en minder protectionisme. Ten zesde, op alle niveaus, zowel op sectoraal, als op nationaal en Europees niveau, een discussie op gang brengen om de werknemers en de werkgevers voorstellen te kunnen doen inzake het arbeidsbestel en de arbeidsvoorwaarden, uiteraard met inbegrip van arbeidsduurverkorting, nieuwe vormen van arbeidscontracten en bescherming van de gezondheid van de werknemers. Ten zevende, lokale autoriteiten een actievere rol laten spelen bij het zoeken naar oplossingen waarin wordt gestreefd naar een nauwere betrokkenheid van de particuliere sector en die het maximale halen uit het banenpotentieel dat opgesloten ligt in maatschappelijk werk, vrijwilligerswerk, culturele herintegratie, zelfs in de vrije tijdsbesteding en in allerlei nieuwe vormen van werk; haast maken bij het opstarten van regionale banenplannen. Ten achtste, ruimere financiële middelen ter beschikking stellen voor infrastructuur, innovatie bij de bedrijven en toepassing van nieuwe technologie.
Negende gebod: werken aan een klimaat waarin de discriminatie van de vrouw ophoudt realiteit te zijn, waarin geen ruimte meer is voor de nog maar al te vaak gehoorde klacht dat vrouwen de mannen hun werk afpakken. Werk is een erfgoed van het hele mensdom, niet alleen van de man, niet alleen van de vrouw, maar van man en vrouw samen, en samen moeten zij - met de hulp van de regeringen - werken aan een zodanige organisatie van gezin en samenleving dat er voor beiden ruimte is om te werken. En zonder enige twijfel is het werken in deeltijd daar een goed instrument voor.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het tiende gebod: het sociale zekerheidsstelsel moderniseren. Geen enkele Europese burger is bereid om afstand te doen van een verkregen sociaal recht, maar de sociale lasten mogen onze ondernemingen niet in een wurggreep houden, en het betaalbaar houden van de pensioenen mag niet uitsluitend blijven drukken op de schouders van een steeds kleiner wordende actieve bevolking. Dit probleem vereist een moedige aanpak.
Mijnheer de Voorzitter, dit is mijn laatste overpeinzing aan de vooravond van een top waarvan alle burgers realisme verwachten en concrete politieke afspraken. 30 miljoen burgers willen een baan: een man of vrouw zonder werk haakt af van de samenleving waartoe hij of zij behoort. Economisch en sociaal isolement maakt mensen wanhopig en knaagt aan de wortels van de samenleving. Wij moeten niet alleen wedijveren op het vlak van de economie en de markt, maar we moeten ook alles op alles zetten om te kunnen blijven hopen op en vertrouwen in het Europa dat wij allen willen voor de 21ste eeuw.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de werkgelegenheidstop zal het sociale profiel van Europa bepalen. Uit dit verslag over de werkgelegenheid blijkt duidelijk welke problemen wij nog moeten oplossen. De grote successen bij het creëren van werkgelegenheid zullen immers niet alleen aan maatregelen op het gebied van de arbeidsmarkt te danken zijn. Wij hebben tegelijkertijd ook nood aan een macroeconomisch beleid dat de economische groei bevordert en niet afremt. Op dat gebied moeten wij nog een en ander doen. Wij mogen het niet altijd over de deregulering, modernisering en structurering van de arbeidsmarkt of over de beroepskwalificaties van de mensen hebben. Wij moeten de nodige economische voorwaarden creëren om het aantal werkenden in de Europese Unie eindelijk, zoals in Japan en de Verenigde Staten, op ongeveer 70 % te brengen. Pas dan zullen wij aan onze sociale verplichtingen voldoen.
Daarom moeten wij met de Monetaire Unie zeker volgens tijdschema van start gaan zodat het monetair beleid op Europees niveau zijn constructieve rol kan spelen. Daarnaast moet ook het economisch beleid worden gecoördineerd en moet op de Europese top in Luxemburg een einde worden gemaakt aan de onvoorstelbaar neutrale houding van de ministers van Financiën.
Wij moeten doelstellingen formuleren: de terugdringing van de werkloosheid en de omschakeling op een actief arbeidsmarktbeleid. Vooral echter moeten wij meer doen op het gebied van de investeringen. Investeringen zijn de sleutel. Als ik bedenk dat de werkgelegenheidscheppende investeringen in het productieapparaat in de Verenigde Staten van 1989 tot 1996 met 30 % en in Europa met slechts 5 % zijn gestegen, kunnen wij het verschil in de ontwikkeling van de werkgelegenheid goed begrijpen. Benchmarking voor werkgelegenheid en voor investeringen moet ook in ons vocabularium worden opgenomen. Wij moeten daarbij niet alleen de particuliere investeringen bevorderen, maar er ook voor zorgen dat bij overheidsinvesteringen in infrastructuur geen subsidies worden verspild maar dat de overheidsuitgaven op de werkgelegenheid worden gericht.

Pérez Royo
Mijnheer de Voorzitter, in mijn interventie wil ik de mening verwoorden van de Commissie visserij met betrekking tot dit belangrijke verslag over de werkgelegenheid. Ten eerste wil ik de aandacht vestigen op het feit dat de visserijsector zich op het vlak van de werkgelegenheid op een aantal punten onderscheidt van andere sectoren.
De kwesties van de werkgelegenheid en de arbeidsomstandigheden in de visserijsector vormen op dit moment wellicht de minst ontwikkelde aspecten van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Dit is des te meer opmerkelijk, omdat deze sector sinds de jaren "70 het toneel is van voortdurend verlies van werkgelegenheid, verslechterende arbeidsomstandigheden en voortschrijdende onzekerheid.
Daarmee heeft het beroep zoveel van zijn aantrekkelijkheid verloren, dat er sprake is van een permanente vergrijzing, zonder dat zich nieuwe generaties vissers aandienen.
Zoals ons allen bekend is, heeft de erkenning van de 200-mijlszone in het internationaal zeerecht geleid tot overcapaciteit van de communautaire vloot, en deze overcapaciteit is weer debet aan de voortdurende noodzaak tot inkrimping, zowel van de zeevisserij als van de ambachtelijke kustvisserij, met alle gevolgen van dien voor de werkgelegenheid, die schrikbarend is gedaald. Ik zal u slechts een voorbeeld noemen: Spanje, het land met de grootste vissersvloot van de Gemeenschap, heeft de afgelopen tien jaar de werkgelegenheid in deze sector met 20 % zien dalen.
Het verlies aan banen in de visserijsector kan soms dramatische vormen aannemen omdat de hardste klappen vallen in de ambachtelijke kustvisserij, die buitengewoon arbeidsintensief is, niet alleen op het water en bij de verwerking, maar ook in de aanverwante activiteiten, zoals scheepsbouw, handel enzovoorts. Het gaat om werkgelegenheid in perifere regio's die in hoge mate afhankelijk zijn van de visvangst en waar vooralsnog niet veel mogelijkheden bestaan voor omschakeling naar andere activiteiten. Het gaat om een verschijnsel dat de periferie van de Gemeenschap treft met alle gevolgen van dien voor de versterking van de omstandigheden waarover ik het zo-even had.
Dit is de reden - en daarmee rond ik af - dat de Commissie visserij de Europese Commissie vraagt met een gedetailleerd verslag te komen aangaande werkgelegenheid en arbeidsomstandigheden in de visserijsector. De Commissie visserij nodigt de Commissie tegelijkertijd uit om de richtlijn betreffende de werkgelegenheid rekening houdend met dit probleem aan te passen.

Van Velzen, Wim
Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de heer Mollar bedanken voor zijn, naar mijn mening, voortreffelijke verslag. Vooral voortreffelijk overigens omdat er ook twee zaken in zitten die een correctie kunnen geven op besluiten van de vorige keer bij het verslag aan de top over de werkgelegenheid. In paragraaf 10 een duidelijke verduidelijking ten aanzien van de verschuiving die wij noodzakelijk achten van de last op arbeid naar andere factoren en ook een duidelijk verzoek in paragraaf 15 om serieus onderzoek te doen naar de mogelijkheden van het systeem dat Michel Rocard heeft voorgesteld om een last te beperken boven een baan van 32 uur.
Andere sprekers hebben het al gezegd: dit verslag moet je vooral bekijken in het licht van de top in Luxemburg en ik denk ook dat dat in feite het eerste onderwerp van gesprek hier in dit debat is. Die top is een eerste stap, hoor je vaak de laatste weken. Dat is op zich waar, maar het wordt vaak gezegd op een manier alsof het ook een alibi is om dan vooral een kleine stap te zetten. Naar mijn mening moet nu juist die eerste stap een hele duidelijke zijn. Duidelijk genoeg om vertrouwen te scheppen, het vertrouwen bij de burger dat er nou eindelijk na al die enorme bolle verhalen, na die grote hoeveelheid literatuur, ook daden komen.
Ik wil mij concentreren op wat die daden naar mijn mening minimaal zouden moeten zijn. Er zouden concrete doelen moeten komen op zowel Europees als nationaal niveau. Er is weerstand omdat men bang is dat men die doelen wel eens niet zou kunnen halen. Ik wil wel opmerken dat die vrees niet bestond toen men ze formuleerde bij de EMU. Toen konden de criteria niet hard genoeg zijn en niet hoog genoeg gesteld. Ik concludeer daaruit dat het in feite vooral gaat om de politieke wil. Een politieke wil om werkgelegenheidspolitiek te betrachten en de politieke wil om te erkennen dat het oude verhaal dat de EMU leidt tot economische groei en economische groei automatisch tot werk leidt, niet klopt en dat we een veel actievere arbeidsmarktpolitiek moeten voeren.
In de tweede plaats is een belangrijk doel benchmarking: ons beleid, onze doelen oriënteren op de prestaties van de drie best presterende landen. Als je die doelen pakt, kan niemand meer zeggen dat ze irreëel zijn want je hebt minstens drie landen die die doelen ook bereiken. En je bent voor het eerst eindelijk eens bezig met niet dat naargeestig harmoniseren op het laagste niveau, maar je bent aan het harmoniseren op het niveau van de beste. Dat lijkt mij voor de burgers vele malen meer hoop te geven.
Ten slotte zou je verschillende daden moeten stellen, maar vooral als eerste een beleid dat jongeren onder de 25 garandeert dat ze nooit werkloos zullen zijn - ze hebben of een baan of een opleiding - en dat alle langdurig werklozen een tweede kans krijgen om weer toe te treden tot het arbeidsproces.
En last but not least, naar mijn mening de kern van het Witboek van Delors, neem eindelijk eens een keer een serieus besluit over de lastenverlichting, de verschuiving van lasten van arbeid naar milieu, naar grondstoffen en naar kapitaal.

Pronk
Voorzitter, ik wil de heer Hernandez Mollar van harte bedanken voor het voortreffelijke verslag dat hij heeft uitgebracht en ook eigenlijk voor de tien geboden voor werkgelegenheid die hij net nog heeft uitgesproken. Er is heel veel gezegd over de top in Luxemburg, maar wij moeten ons realiseren dat wij nu bezig zijn met een exercitie die daar ook boven uitgaat, die voortdurend probeert de nog altijd treurige werkgelegenheidssituatie in de Europese Unie te verbeteren.
Het verwondert mij soms, als we het dan over Luxemburg hebben, hoe treurig men nu al is. Ik denk dat wij op de top zelf moeten wachten. Als dan met name van de zijde van de socialisten de treurnis komt dan zeg ik: kijk naar de aantallen; kijk naar de twaalf van de vijftien regeringen dat de socialisten daarin vertegenwoordigd zijn. Als deze top mislukt is dat een mislukking van de socialistische regeringsleiders, dus pas daar voor op. Ik geloof dat er nog steeds hoop is voor de top en ik hoop dat wij dat boven water moeten houden. Maar nu zijn wij bezig met het verslag van de heer Hernandez Mollar die een buitengewoon goede analyse heeft gegeven van de situatie en ook datgene wat wij in het verleden al hebben gedaan en waar wij mee voort moeten gaan. Ik kan daar eigenlijk wat dat betreft weinig aan toevoegen.
Het tweede punt dat hier op de agenda staat, is het verslag-Jöns over parttimearbeid. Ook dat verslag heeft heel wat stof doen opwaaien. Ik had mij eerst afgevraagd hoe het nu toch mogelijk was om deze twee toch wat verschillende verslagen in één debat te nemen, maar eigenlijk is het heel logisch. Parttimearbeid heeft in een aantal landen, waaronder het mijne, meer bijgedragen tot het terugdringen van de werkloosheid dan welke andere maatregel dan ook, en op een marktconforme wijze. Maar dan moet men natuurlijk die parttimearbeid ook op dezelfde manier belonen en op dezelfde manier behandelen als fulltimearbeid, zodanig dat men afkomt van het oude idee dat parttimearbeid iets is voor een soort secundaire arbeid, een arbeid die niet meetelt. Daar moeten wij van af.
Het was geen makkelijk verslag. Dat weten wij. Wij hebben er heel hard over gevochten en dan gaat het met name hier om dat voor ons het belangrijkste punt is dat wij als de sociale partners een akkoord stellen dat wij ons niet mengen in de inhoud van het akkoord. Wij kunnen het akkoord afwijzen. Wij kunnen het aanvaarden, maar wij moeten niet iets er tussenin doen. Ik geloof dat nu in de amendementen die ter tafel liggen wij een soort tussenweg hebben gevonden. Terecht zegt het verslag-Jöns dat dit nog niet volledig is, dat wij meer moeten doen aan atypische arbeidsverhoudingen dan alleen dit verslag, dat dit misschien een steentje is. Maar het is dan toch de eerste bijdrage in dit debat en het is meer dan wij tot nog toe gehad hebben.
Vandaar dat ik het belangrijk vind om de overeenkomst te ondersteunen. Daarnaast vraag ik aan de Commissie, aan u mijnheer Flynn, om de nodige extra maatregelen te nemen zodanig dat wij tot een goed afgewogen pakket komen, want dan helpen wij de werkloosheid verder.

Killilea
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw Jöns willen bedanken voor haar verslag, dat de aandacht vestigt op de aard van de arbeidsovereenkomst tussen deeltijdwerknemers en hun werkgevers en de vele manieren waarop deze werknemers gediscrimineerd worden. Er komt een aantal andere ernstige implicaties om de hoek kijken bij deeltijdarbeid, dat onder de aandacht van de Commissie zou moeten worden gebracht.
De voornaamste is de uitsluiting van bepaalde door de EU gesponsorde programma's van veel van de minstbedeelden in onze samenleving. Tot mijn spijt moet ik zeggen dat deze situatie voornamelijk van toepassing is op mijn eigen land, Ierland. Ik verwijs bijvoorbeeld naar het programma van de Commissie voor plattelandsontwikkeling of begeleidende maatregelen uit hoofde van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
In dit verslag, alsook in het document van de Commissie, wordt veel belang gehecht aan de noodzaak van de juiste voorziening voor sociale zekerheid en pensioenen voor deeltijdwerkers. Toch is het Ierse Ministerie van Landbouw momenteel bezig met het weren van gegadigden voor de EU-regeling voor vervroegde uittreding van landbouwers, zodra blijkt dat zij deeltijdarbeid hebben verricht in de periode vóór hun aanvraag werd ingediend.
Ik heb het hier niet over landbouwers met grote bedrijven die commercieel levensvatbaar zijn. Ik heb het over de landbouwers met bedrijven van 15 of 16 hectare die hun inkomen gewoon moeten aanvullen met werk buiten de boerderij om te kunnen overleven. Natuurlijk waren programma's als de pensioenregeling in eerste instantie bedoeld voor deze landbouwers. En daar houdt het verhaal niet mee op. De kleinschalige landbouwers, die de tegenslag hadden dat zij niet eens een of andere vorm van deeltijdarbeid konden krijgen, kregen de mogelijkheid om mee te doen aan door de staat gesponsorde programma's. Maar wat zien we? We zien dat het bescheiden bedrag dat zij in deze kortetermijnprogramma's hebben verdiend, tevens wordt aangewend om hen buiten het pensioenfonds te houden. Nog voordat zij dit stadium hebben bereikt, heeft ons ministerie van Landbouw al kans gezien om hen van bepaalde premiebetalingen uit te sluiten door hen te belasten op deze extra inkomsten.
Ik heb altijd gedacht dat het belastingstelsel van onze lidstaat er was om de hoeveelheid geld te reguleren die een individu verdiende. Als zijn inkomen boven een bepaald bedrag kwam te liggen, werd hij op dat bedrag belast en daarmee was de kous dan af. De meerderheid van de landbouwers zit in dat netwerk. Toch dunkt mij dat we hier te maken hebben met de meest schaamteloze vorm van discriminatie. De zwaksten en traditioneel meest kwetsbaren van onze plattelandsgemeenschap, wat sociaal welzijn betreft, en kleinere landbouwers worden door onze staat op de wreedste en meest onrechtvaardige manier behandeld.
Ik hoop en geloof zeker dat dit indruist tegen ieder doel en beginsel van de richtlijn van de commissaris dat het een lidstaat geoorloofd zou zijn om wat in wezen sociale steun van de Europese Unie is, op deze manier te manipuleren.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, ook ik wil de beide rapporteurs gelukwensen met hun verslag. Veel van de zaken die in het verslag-Mollar aan de orde zijn, zijn hier aan de orde geweest naar aanleiding van het verslag-Van Velzen. Ik wil nog slechts één punt onder de aandacht brengen van de commissaris en dat is dat de lasten op arbeid ondanks mooie woorden over lastenverlichting wederom gestegen zijn van 43, 5 % tot 51 % op dit moment. Ik denk dat de grootste inspanning donderdag en vrijdag moet liggen op het verschuiven van lasten op arbeid naar andere doelen, zoals ook in het verslag-Mollar wordt voorgesteld.
Voorzitter, ook het verslag-Jöns is aan de orde. Hier kun je je afvragen in welke mate wij dit moeten overlaten aan de sociale partners. Ik mis nog steeds het midden- en kleinbedrijf in de sociale dialoog. Maar nu wij de zaak in hoofdzaak hebben overgelaten aan de sociale partners, ligt daar ook de grootste verantwoordelijkheid. Zij zullen in cao's en overeenkomsten per bedrijf handen en voeten moeten geven aan deze overeenkomst, want wij doen dit niet nu. En daarom vraag ik mij af of wij op deze manier dit soort voorstellen moeten blijven behandelen.
Voorzitter, ik zou commissaris Flynn willen vragen welke voorstellen hij haalbaar acht op de top in Luxemburg als het gaat om het verschuiven van lasten op arbeid naar andere doelen. Misschien dat hij kan aangeven of energieheffing of andere taksen inderdaad nu een kans maken.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats mevrouw Jöns complimenteren met de uitstekende bekwaamheid die ze aan de dag heeft gelegd bij de behandeling van deze moeilijke kwestie, de kaderovereenkomst over de deeltijdarbeid. Voor ons ligt immers het door de sociale partners overeengekomen onderhandelingsresultaat. In deze situatie zou het dus zeer moeilijk zijn de overeenkomst af te wijzen, ook al zijn de tekortkomingen overduidelijk. Naar mijn mening heeft de rapporteur voor de juiste oplossing gekozen door de tekortkomingen van het onderhandelingsresultaat krachtig te bekritiseren en toch de aanvaarding ervan aan te bevelen.
Het grootste probleem van de kaderovereenkomst is de beperkte reikwijdte. De overeenkomst heeft alleen betrekking op deeltijdarbeiders en negeert volledig degenen die andere vormen van atypische arbeid verrichten. Toch zijn juist de problemen van deze groepen werknemers vaak, zoals ook de rapporteur beaamt, veel groter dan van mensen die regelmatig deeltijdarbeid verrichten. De Commissie moet dan ook onmiddellijk beginnen met het opstellen van een voorstel waarmee degenen in atypische arbeidsverhoudingen die buiten de ontwerprichtlijn zijn gehouden een gelijkwaardige behandeling krijgen.
Bovendien vrees ik dat het gevaar bestaat dat de werkgelegenheidstop in Luxemburg net zo'n verwaterd eindresultaat oplevert als deze overeenkomst over de deeltijdarbeid. Berichten over de marathonvergadering van de Ministerraad van gisteren hebben in ieder geval wat mij betreft het optimisme niet vergroot over het bereiken van zeer duidelijke en concrete resultaten waarmee we op grote schaal de Europese werkgelegenheid kunnen verbeteren. Hopelijk is mijn vrees ongegrond, maar de Ministerraad van gisteren belooft niet veel goeds. De Commissie is zelfs duidelijk initiatiefrijker en actiever geweest dan de Ministerraad en de afzonderlijke lidstaten.
Ik verbaas me ook over het standpunt van de regering van mijn eigen land dat ze niet enthousiast is over het voorstel van de Commissie om de BTW op diensten te verlagen. Dit zou de mogelijkheid bieden de benodigde arbeidsplaatsen in de dienstensector te scheppen.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, net als vele anderen hebben ook wij grote verwachtingen van de komende top in Luxemburg. Het duurt nu niet meer lang voor die plaatsvindt. Vooral de 30 miljoen werklozen hopen op grootse daden tijdens deze top. Ik ben er niet zo zeker van dat die er komen, maar laten wij de hoop niet verliezen.
Veel mensen denken dat groei het enige is dat ons van de werkloosheid af kan helpen, onder wie de heer Hernandez Mollar in zijn verslag. Volgens mij zullen wij falen als wij denken dat de groei ons uit deze netelige positie zal halen. Volgens mij bestaat er namelijk geen unieke remedie, maar moeten wij ons vertrouwen stellen in allerlei remedies. Deze verschillen sterk van elkaar, afhankelijk van de vraag over welk land, welke regio en welke lokale omstandigheden we het hebben.
Een van de oplossingen die wij een kans moeten geven is dat wij ons richten op ons grootste probleem, namelijk de jeugdwerkloosheid. Wij 'groenen' vinden dat aan de jeugd een opleidingsplaats in een onderneming moet worden gegarandeerd zodat zij ergens ooit voet aan de grond krijgen. Anders zullen zij lang buiten de arbeidsmarkt blijven staan. Zij moeten een betaalde opleidingsplaats kunnen krijgen en wel gedurende een langere periode, misschien zelfs wel twee jaar.
Wij moeten verder onze steun geven aan de zogenaamde derde sector of sociale economie of hoe wij deze ook noemen, waaronder de coöperatieve, ideële verenigingen, kleine ondernemingen die zich bezig houden met culturele activiteiten, zorg, hulpverlening en dat soort zaken. In Zweden zijn er concrete voorbeelden dat deze sector, dat wil zeggen de kleine coöperaties en de derde sector, het meest expandeert. Bovendien is het absoluut noodzakelijk op milieugebied de belasting te hervormen, gekoppeld aan een verlaging van de belasting op arbeid.
Ik ben het volstrekt niet met de heer Hernandez Mollar eens dat de EMU zo voortreffelijk is en dat zij voor de werkgelegenheid het belangrijkste is. Er bestaan bekende economen, mijnheer Hernandez Mollar, die precies het tegenovergestelde beweren, en wij hebben al kunnen zien welke gevolgen de bezuinigingen op grond van de EMU hebben gehad.

Scarbonchi
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Hernandez Mollar willen bedanken voor de kwaliteit van zijn verslag over de werkgelegenheid in Europa in 1997. 18 miljoen werklozen, enorme verschillen in sociale wetgeving van land tot land, een te nationalistisch economisch beleid, een groeipercentage dat nog onvoldoende is om op substantiële wijze banen mee te scheppen en een halt toe te roepen aan de plaag van de werkloosheid die Europa teistert. De voorstellen van de Europese Commissie en de Europese top van Luxemburg die over 48 uur wordt gehouden moeten tegen deze achtergrond worden geplaatst.
Mijn fractie, de Europese Radicale Alliantie, heeft de voorstellen van de Commissie toegejuicht. Waarom zouden we deze voorstellen niet steunen als duidelijk is dat het nationale werkgelegenheidsbeleid gefaald heeft, tenminste tot nu toe? Waarom zouden we geen kwantificeerbare doelen mogen stellen aan Europa om de werkloosheid efficiënter te kunnen bestrijden? Het is dan ook onacceptabel dat Duitsland en Spanje het proces blokkeren dat over enkele dagen in Luxemburg begint.
Volgens de richtlijnen van deze voorstellen zouden voor 2003 bijna 12 miljoen banen gecreëerd kunnen worden, wat neerkomt op een vermindering van het werkloosheidspercentage van 10, 6 % naar 7 %.
Ik noem u de sterke punten van dit plan: het plan midden- en kleinbedrijf, de beroepsopleiding voor 25 % van de werklozen, technologische innovaties en lastenverlichting. De voordelen zijn duidelijk. Maar we zouden veel verder kunnen gaan, wat meer durf en ambitie kunnen tonen. Als straks de Europese top over werkgelegenheid in Luxemburg van start gaat, zullen de Europese burgers niet kunnen begrijpen waarom het ons niet lukt met een sterk werkgelegenheidsvoorstel te komen of deze zaak als een urgent probleem te behandelen, en waarom we er niet in slagen deze Europese plaag op Europees niveau op te lossen.
Nu de Europese Unie al tientallen jaren garant staat voor de vrede en veiligheid binnen haar grenzen, is de werkgelegenheid de eerste zorg van onze burgers geworden. Zij is ook de belangrijkste maatstaf waarmee de gezondheid van onze samenleving en de waardigheid van haar werknemers worden gemeten.
In Frankrijk steun ik een socialistische regering die de werkgelegenheid binnen de Europese Unie centraal heeft gesteld. En om antwoord te geven op de vragen van één van mijn collega's: aangezien de meerderheid van onze lidstaten een socialistische regering heeft, zou de bijeenkomst in Luxemburg wellicht kunnen uitmonden in een substantieel Europees werkgelegenheidsbeleid. Dat is iets om verheugd over te zijn.
Ik noem u een aantal elementen waarmee een volgende stap gezet kan worden: hulp aan het midden- en kleinbedrijf voor een bedrag van 800 miljoen ecu, een Europees statuut voor werkgever en werknemer, lagere rente voor nieuwe bedrijven, de ontwikkeling van zeer kleine thuisbedrijfjes en belastingverlaging. Als we Europa richting willen geven en geloofwaardig en nuttig willen laten overkomen bij onze burgers, zullen we moedig moeten zijn. Wat we nodig hebben is een geharmoniseerd werkgelegenheidsbeleid, een Europa dat zich hier in het Parlement, net als in Luxemburg, inzet voor modernisering van de sociale verhoudingen.
Laten we na de mislukking van het sociaal Europa de boot niet missen wat betreft de werkgelegenheid in Europa. De Europese burgers zouden ons dat niet vergeven.

Papakyriazis
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Hernandez Mollar is een zeer belangrijk document. Dit werd in de Commissie sociale zaken met bijna eenparigheid van stemmen goedgekeurd. Daarvoor wil ik de Heer Hernandez Mollar dan ook van harte bedanken. Bij dit verslag is men uitgegaan van een uitstekend werkdocument van de Commissie, mijnheer Flynn. Over een paar dagen vindt de buitengewone topconferentie voor de werkgelegenheid plaats en wij spreken vandaag in het Parlement over hetzelfde thema. Dit is geen toeval. Ook wij willen een eigen, niet mis te verstane politieke boodschap de wereld insturen, zonder politieke woorden, maar met politieke daden. Ik ben niet pessimistisch wat de uitkomst van de buitengewone topconferentie betreft, alhoewel het alom verspreide en in velerlei opzicht intentionele pessimisme mij wel zorgen baart. Desalniettemin geloof ik dat de top van overmorgen een historisch - vergeeft u mij dit grote woord - gebeuren kan zijn. Onze medeburgers, het schrikbarend hoge aantal mensen dat verstrikt is geraakt in de vicieuze cirkel van de werkloosheid, vragen zich uiteindelijk niet af wie de schuldige is en hoe het allemaal zover is kunnen komen. Zij eisen oplossingen, concrete resultaten, en terecht. En dat betekent dat eenieder de verantwoordelijkheid op zich moet nemen en zijn plichten en bevoegdheden moet nakomen.

Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, graag wil ik de heer Hernandez Mollar met zijn uitstekende verslag gelukwensen. Ik wil er enkel nog eens aan toevoegen dat banen enkel kunnen worden geschapen door meer en succesrijkere, groeiende ondernemingen.
Wat vooral opvalt in het werkgelegenheidsdebat, is dat politici zich blind staren op maatregelen die niet de kwaal, maar de symptomen bestrijden. Verscheidenen van ons lijken wat meer te willen reguleren. Ik vind feitelijk dat uit het verslag-Jöns de vrees spreekt dat ook maar iets ongereguleerd blijft.
Wij moeten met vertrouwen naar de toekomst kijken. Ik vind dat de werknemers en werkgevers meer ruimte moeten krijgen voor individuele overeenkomsten. Voor de arbeidsmarkten moeten bovendien duidelijk minder regels gelden. Het blijkt immers dat landen met minder regelingen het beste geslaagd zijn in de strijd tegen de werkloosheid. Het Groot-Brittannië van onder de conservatieve regering is hiervan een bekend en duidelijk voorbeeld.
In de aanwijzingen van de Commissie voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten voor 1998 worden vier gezonde beginselen benadrukt. Ik juich de discussie over de inzetbaarheid en het aanpassingsvermogen van individuen toe. Maar ondernemerschap is het sleutelwoord. In de jaren 1988 tot 1995 heeft het midden- en kleinbedrijf in Europa gezorgd voor 250.000 nieuwe banen, terwijl de grote ondernemingen met meer dan 100 werknemers 200.000 banen verloren hebben. Deze 250 000 nieuwe banen zijn een goede zaak, maar dit aantal is niet voldoende. Daarom moet het beleid erop gericht zijn om hindernissen voor nieuwe banen via meer, groeiende ondernemingen uit de weg te ruimen. Wij moeten de belasting dan niet verschuiven, maar verlagen. Bovendien moeten de arbeidstijden dan flexibel zijn. Ik herhaal het in dit Parlement nogmaals: de lidstaten van de EU mogen hun welstand en groei niet teniet laten gaan door arbeidstijdverkorting.

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, ik zou beide rapporteurs willen bedanken voor hun inspanningen voor verbetering van het werkgelegenheidsbeleid aan de vooravond van de Europese top. Ik geloof dat onze inspanningen aantonen dat we in het zicht van deze top een beeld van vertrouwen en vastberadenheid hebben gecreëerd. Dit is immers wat onze burgers van ons verlangen. Deze inspanningen getuigen tevens van de politieke wil van het Europees Parlement om op dit gebied vooruitgang te boeken. Mijn fractie heeft deze wil overigens aangetoond met haar voorstel de overschotten van de EGKS vervroegd aan te wenden voor leningen van de Europese Investeringsbank, waarmee banen worden gecreëerd in het middenen kleinbedrijf. Dit voorstel behelst dus concrete maatregelen teneinde in dezen vooruitgang te boeken.
Ik zou van mijn kant wensen dat er verdergaande maatregelen worden genomen en dat op de top over de werkgelegenheid sociale indicatoren gedefinieerd worden. Ik ben namelijk van mening dat onze burgers niet goed begrijpen waarom er wel criteria bestaan voor Maastricht en niet voor het sociale beleid.
Mijnheer de commissaris, ik zou u een concreet voorstel willen doen: aangezien deze top twee dagen duurt, zou ik willen voorstellen dat de staatshoofden de eerste dag nadenken en de tweede dag vijftien jonge werklozen uit Europa uitnodigen om hun uit te leggen welke voorstellen ze zouden kunnen doen om hen aan een baan te helpen. Geef dit voorstel door aan de staatshoofden en regeringshoofden. Ze zouden op deze manier en bewijs kunnen leveren van hun voornemen om in dezen werkelijk vooruit te helpen.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, volgens mij ziet het grote publiek het als onze belangrijkste taak dat wij zorgen voor werkgelegenheid in Europa. Daarom hebben veel mensen, en ook ik, grote verwachtingen van de top in Luxemburg; die mag eigenlijk niet mislukken.
Wij hebben een positief ondernemersklimaat nodig. Het is nodig dat de belasting op arbeid wordt verlaagd en dat die op het milieu en op natuurlijke hulpbronnen wordt verhoogd, zoals al door velen is gezegd. Het is nodig dat zich nieuwe ondernemingen ontwikkelen, die hun voordeel doen met de toekomstige kringloopsamenleving met nieuwe milieutechnologie en dergelijke. Er zijn eenvoudigere en goedkopere diensten nodig. Het is nodig dat wij vrouwelijke ondernemers steunen - en niet alleen banen voor vrouwen. Er zijn bovendien veel lokale oplossingen nodig.
Ik geloof niet in een belastingbeleid of financieel beleid. Ik geloof evenmin dat de EMU een soort "Sesam, open u" is die alle werkloosheidsproblemen in de EU zal oplossen. Zo werkt dat niet. Maar als er nu voorstellen gedaan worden voor convergentiecriteria voor de begroting en voor de inflatie, dan moeten er ook convergentiecriteria komen voor werkgelegenheid, om de begroting en de inflatie in evenwicht te brengen. Daarom zijn zulke convergentiecriteria met dezelfde maatstaven, eisen en niveaus als voor de begroting en de inflatie noodzakelijk om te komen tot de oplossing van de werkgelegenheidsproblemen. Dit moet echter op nationaal niveau geschieden.

Sornosa Martínez
Mijnheer de Voorzitter, voordat ik zal gaan spreken over de raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid, wil ik mijn landgenoot, de heer Hernandez Mollar, complimenteren met zijn werkstuk en zijn uiteenzetting.
Van de twee bestaande vormen van deeltijdarbeid dient de ene, de zogenaamde corporatieve bedrijfsstrategie, de belangen van de onderneming, en de andere, de zogenaamde individuele strategie, die van de werknemers. Het spreekt voor zich dat de eerste vorm de meest voorkomende is en dat de werknemers die binnen deze categorie vallen - en dat zijn voor 80 % vrouwen - niet gelukkig zijn met deze situatie.
Mevrouw Jöns, mijn felicitaties met uw verslag. Ik ben het eens met de overwegingen en met de resolutie. Met name ben ik het eens met de overweging dat de overeenkomst moet bijdragen tot opheffing van de geslachtsspecifieke segregatie van de arbeidsmarkt en geen directe of indirecte discriminatie op grond van geslacht kan rechtvaardigen.
Ik hoop dat u mijn amendement zult steunen waarin gevraagd wordt om in het jaarlijkse verslag dat de Commissie over deeltijdwerken moet uitbrengen een speciale paragraaf op te nemen over de positie van de vrouw. In die paragraaf zou een antwoord gegeven moeten worden op de vraag of deeltijdarbeid bijdraagt tot de emancipatie van de vrouw en een vooruitgang betekent voor het beginsel van gelijke kansen, of dat het de traditionele rolpatronen bevestigt en dus op geen enkele wijze gunstig is voor de vrouw. Ik hoop dat een paragraaf van die strekking uitgewerkt kan worden.

Van Dijk
Voorzitter, de overeenkomst tussen de sociale partners over de deeltijdarbeid is, eerlijk gezegd, nog beroerder dan de eerste overeenkomst, die ging over het ouderschapsverlof en de behandeling van deeltijdwerkers en die in deze overeenkomst wordt ondergraven door talloze uitzonderingen. De flexwerkers zijn eenvoudigweg het bos in gestuurd. Hoe is het mogelijk dat het Europees verbond van vakverenigingen daarmee heeft ingestemd?
Collega Jöns heeft in haar verslag een ernstige beschuldiging geuit. Het is niet toevallig dat de overeenkomst tien dagen voor de Top van Amsterdam werd gesloten en de sociale partners hebben daarmee het belang van deeltijd- en flexwerkers opgeofferd aan het behoud van hun machtspositie in het nieuwe Verdrag. Ik vrees dat mevrouw Jöns daarin gelijk heeft. Misschien speelt ook een rol dat meer dan 80 % van de deeltijdwerkers en de meeste flexwerkers vrouwen zijn. Of moet ik misschien zeggen: het zijn toch maar vrouwen, heren van de vakbond?
Wij staan aan de vooravond van de werkgelegenheidstop die een flop dreigt te worden, hoewel mijnheer Pronk nog vertrouwen heeft in de socialistische leiders, begreep ik. Ook deze overeenkomst is een gemiste kans om deeltijdwerk te bevorderen en daarmee nieuwe banen te scheppen. Wij moeten echt af van deze corporatistische procedure die het Europees sociaal beleid uitbesteedt aan de sociale partners zonder dat er een parlementaire stok achter de deur is.
Mevrouw Jöns was in haar oorspronkelijke ontwerpresolutie nog van mening dat de overeenkomst, en ik citeer haar oorspronkelijke resolutie, "niet door een richtlijn van de Raad dient te worden omgezet omdat zij noch tot uniforme minimumnormen noch tot meer rechtszekerheid bijdraagt" . Dat was een moedige en een terechte conclusie. Maar helaas is die er dus niet meer ingebleven in het huidige verslag. Toch blijf ik het met die oorspronkelijke visie van harte eens.
Ik wil graag van commissaris Flynn weten of hij nog van plan is iets te doen met de amendementen die het Parlement gaat aannemen en wanneer de Commissie komt, zoals in paragraaf 14 wordt gevraagd, met de aanvullende richtlijn voor het atypische werk, want dat is wel van zeer groot belang in dit geval.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verslag over de werkgelegenheid voor 1997 bevestigt dat de situatie op de arbeidsmarkt op tal van punten verslechtert. De vrouwenwerkloosheid is nog gestegen, de jeugdwerkloosheid bedraagt ongeveer 20 % en het ziet er niet naar uit dat de toestand zal verbeteren. De oorzaken van de hoge werkloosheid zijn, enerzijds, de aanhoudend slechte conjunctuur, maar ook de verstarde structuren die een soepele reactie op de internationale mededinging steeds moeilijker maken. Het bestaan van verschillende sociale en milieunormen in de EU-lidstaten maakt ook een eerlijke mededinging in de Europese Unie zelf onmogelijk. Dat heeft tot gevolg dat de nettotoename van de werkgelegenheid in 1996 uitsluitend uit deeltijdbanen bestaat. Dat is een bedenkelijke ontwikkeling die geen echte oplossing biedt, vooral niet voor sociaal zwakke groepen, in de eerste plaats de vrouwen. Een laag inkomen, een slechte sociale zekerheid en geringe promotiekansen zijn het begin van de sociale achteruitgang.
Tegen die achtergrond wordt in Luxemburg de bijzondere top over de werkgelegenheid gehouden. Die top wekt hoge verwachtingen omdat de Commissie de ambitieuze doelstelling heeft geformuleerd 12 miljoen banen te willen creëren.
Het is volkomen normaal dat men veel verwacht van wie veel belooft. Als men niet slaagt, zal de teleurstelling groot zijn.

Waddington
Mijnheer de Voorzitter, ik wil Karin Jöns gelukwensen met haar voortreffelijke verslag en het grondige werk dat zij heeft verricht met betrekking tot de kwestie van deeltijdarbeid. Ten tweede wil ik de commissaris feliciteren en bedanken, alsook de sociale partners, omdat zij na vele problematische jaren enige vooruitgang hebben geboekt. Het is evenwel een dankbetuiging onder voorbehoud en het zijn voorwaardelijke gelukwensen.
Ik wil met name verwijzen naar de positie van vrouwen, die ruim 80 % van de deeltijdwerkers in de Europese Unie vertegenwoordigen. In vele lidstaten genieten deze deeltijdwerkers niet dezelfde rechten als voltijdwerkers. Dit komt tot uiting in het salaris en het pensioen dat zij krijgen. Zo krijgen vrouwen die voltijds werken bijvoorbeeld gemiddeld 80 % van het voltijdsalaris van mannen. Maar in het Verenigd Koninkrijk ontvangen vrouwen die deeltijds werken gemiddeld slechts 58 % van het gemiddelde uurloon van mannen met een voltijdse baan. Deze loonkloof tussen vrouwen die deeltijds werken en mannen die voltijds werken, is de afgelopen 20 jaar niet verkleind.
Het lage loon van vrouwen die deeltijds werken wordt weerspiegeld in de sociale zekerheidsuitkeringen die zij momenteel krijgen. Wederom een voorbeeld uit het Verenigd Koninkrijk: 2, 25 miljoen vrouwelijke werknemers - waarvan het merendeel deeltijds werkt - worden uitgesloten van sociale zekerheidsregelingen omdat hun lonen te laag zijn. Deze ongelijkheid tussen deeltijd- en voltijdwerkers werkt meer en meer de snelst groeiende groep armen in Europa in de hand. Die groep bestaat uit oudere vrouwen. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat twee derde van de oudere vrouwen een minimumpensioen ontvangt in vergelijking tot een derde van de oudere mannen.
De raamovereenkomst is een kleine, maar naar ik hoop belangrijke, stap in een proces dat tot grotere gelijkheid kan leiden. Het geeft deeltijdwerkers namelijk de kans om hun positie met voltijdwerkers te vergelijken en van werkgevers te eisen dat zij de vraagstukken van gelijke behandeling en gelijke betaling aanpakken. Niettemin is de reikwijdte van de overeenkomst, zoals het verslag van Karin Jöns nauwkeurig aantoont, zeer beperkt en is het noodzakelijk dat de Commissie een nieuwe ontwerprichtlijn opstelt die alle atypische werknemers tegen discriminatie zal beschermen.
Als de voorstellen van de Commissie voor haar werkgelegenheidsrichtsnoeren voor 1998 effect willen sorteren, dan is het belangrijk dat de Commissie een stuk wetgeving opstelt en dit aan de instellingen voorlegt, zodat het ten uitvoer kan worden gelegd. Wij moeten ervoor zorgen dat al onze werknemers dezelfde bescherming krijgen op zowel sociaal vlak als in termen van werkgelegenheid, salaris en voorwaarden.

Hadzidakis
Mijnheer de Voorzitter, het moeilijke probleem van de werkloosheid vereist duidelijk meer dan één antwoord.
Tijdens de Intergouvernementele Conferentie van Amsterdam werd besloten in het Verdrag een speciaal hoofdstuk inzake de werkgelegenheid op te nemen. Daarmee wordt de coördinatie van de nationale beleidsvormen vergemakkelijkt. Alhoewel dit een belangrijke stap, is dit niet voldoende. Evenmin zijn extra financiële middelen voor werkgelegenheidsprogramma's voldoende, alhoewel geld natuurlijk altijd welkom is. Goede ideeën zijn verder de euro-obligatie, de ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf en de intensivering van de activiteiten van de Europese Investeringsbank. Ook deze zullen echter niet veel zoden aan de dijk zetten, als daar niet meer bijkomt.
Twee sectoren verdienen mijns inziens bijzondere aandacht: de economische ontwikkeling en de voor de werkgelegenheid noodzakelijke structurele veranderingen.
Ik denk dat niemand zal betwijfelen dat de economische groei een fundamentele voorwaarde is voor de werkgelegenheid. Voor de economische groei is echter het mededingingsvermogen een absolute voorwaarde, zeer zeker in de huidige globalisering van de economie. Daarom moeten wij, daar wij nu eenmaal in deze context leven, in eerste instantie de structuren van de vrije economie versterken. Dat betekent onder meer dat, zoals ook andere sprekers reeds zeiden, wij het ondernemersinitiatief en met name jonge ondernemers moeten steunen.
Dan wil ik ter afsluiting nog kort iets zeggen over de noodzakelijke structurele veranderingen. De werkloosheid in Europa is immers voor een groot deel van structurele aard. Mijns inziens moeten wij hierbij de volgende doelstellingen nastreven.
Ten eerste dienen wij de flexibiliteit op de arbeidsmarkt te bevorderen.
Ten tweede moet de klemtoon worden gelegd op arbeidsovereenkomsten per sector en op plaatselijke werkgelegenheidspacten.
Ten derde dienen wij te zorgen voor vermindering van de niet aan lonen gebonden arbeidskosten.
Ten vierde moeten wij de werkgelegenheid op actieve wijze bevorderen, hetgeen betekent dat wij geen nadruk moeten leggen op de werkloosheidsuitkeringen, maar op de subsidiëring van de indienstneming van werklozen. Verder moeten wij zorgen voor een beter gebruik van het geld van het Europees Sociaal Fonds voor scholing.
Dan wil ik nog de rapporteur, de heer Hernandez Mollar van harte bedanken voor zijn werkelijk uitstekende verslag.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou mevrouw Jöns en de heer Hernandez Mollar willen feliciteren met hun verslagen. Ik wil mij concentreren op het verslag-Hernandez Mollar. Zoals vele sprekers reeds hebben gezegd, is het aan de vooravond van de werkgelegenheidstop één van de sleuteldomeinen waarover het Parlement eindelijk zijn mening te kennen kan geven aan de Raad en de regeringsleiders.
In weerwil van wat andere mensen wellicht denken, zijn er enkele briljante ideeën aan dit Parlement ontsproten. Ik weet dat er een hoop nonsens bijzit, maar er zitten ook een paar zeer goede ideeën tussen. Met name in het verslag van de heer Hernandez Mollar zien wij de basis voor het scheppen van werkgelegenheid en, wat nog veel belangrijker is, het handhaven van de werkgelegenheid - waarbij gekeken wordt naar manieren om banen te handhaven alsook om nieuwe banen te scheppen. Als ik op één ding hoop in verband met de werkgelegenheidstop, dan is het dat de commissaris met drie voorstellen komt.
Ten eerste dat het toerisme wordt erkend als een sector waarin de werkgelegenheid kan stijgen. Ten tweede dat kleine en middelgrote ondernemingen, waarover andere collega's gesproken hebben, vrijheid van handelen krijgen om nieuwe banen te scheppen en voor een nieuwe economische groei in de gehele Europese Unie te zorgen. Ten derde zouden eerdere foute beslissingen van de Raad, de Commissie en het Europees Parlement teniet moeten worden gedaan. Met name het vraagstuk van de afschaffing van de belastingvrije verkoop in 1999, die ons meer dan 400.000 banen zal kosten. Dit zijn praktische maatregelen die kunnen meewerken aan de stijging en handhaving van de werkgelegenheid.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Jöns van harte gelukwensen met haar verslag. Daarin beschrijft zij op uitstekende wijze de problemen die direct en indirect voortvloeien uit de door de Europese werknemers- en werkgeversorganisaties gesloten raamovereenkomst. Deze overeenkomst blijft helaas ver achter bij de regelingen van de Internationale Arbeidsorganisatie en bij die van bepaalde lidstaten.
Wij zijn geconfronteerd met twee kanten van eenzelfde medaille. Beide hebben een enorme weerslag op de leef- en werkomstandigheden van de werknemers. Ten eerste wil men deeltijdwerk en allerlei atypische arbeidsbetrekkingen algemeen ingang doen vinden. Dit is noodzakelijk om de algemene doelstellingen van het economisch en sociaal beleid van de Unie te bereiken. Ten tweede tornt men op provocerende wijze aan de rechten van de deeltijdwerkers en de werknemers met atypische arbeidsrelaties. Miljoenen mensen zijn op die manier een prooi geworden van hun werkgevers. Dezen beknibbelen op hun lonen, verlof, toeslagen, werktijden en sociale voorzieningen. De werknemers moeten dus uiteindelijk het gelag betalen voor de versterking van het mededingingsvermogen van het Europees kapitaal. Zij zijn immers het slachtoffer van deze absoluut oneerlijke behandeling en van de steeds groter wordende armoede.
De Europese vakbonden hebben met het tekenen van deze overeenkomst een enorme verantwoordelijkheid jegens de werknemers op zich genomen. Deze overeenkomst geeft de werkgevers in praktijk immers nog meer vrijheid en garandeert in geen enkel opzicht de rechten van de deeltijdwerkers. Ook kunnen wij de Europese Unie niet vrijspreken van haar verantwoordelijkheid. Zij zorgt immers voor de rechtsgrondslag waarmee het tornen aan de rechten van de werknemers inzake lonen, arbeidsvoorwaarden en sociale voorzieningen mogelijk wordt. Daarom moeten wij zorgen voor maatregelen ter bescherming van deze werknemers met deeltijdwerk of atypische arbeidsrelaties. Nog belangrijker is echter dat wij een eind maken aan de logica volgens welke de flexibele werkgelegenheid dient te worden bevorderd. Deze logica houdt absoluut geen rekening met de rechten van de werknemers.

Andersson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag allereerst de heer Hernandez Mollar bedanken voor zijn meer dan uitstekende verslag. Bij twee eerdere gelegenheden heb ik over de situatie van de werkgelegenheid gesproken. Nu wij de situatie wederom bespreken, moeten wij constateren dat deze geen grein beter is geworden. Maar desondanks is de situatie nu anders. Nu hebben wij een nieuw Verdrag met een deels nieuwe inhoud. Bovendien komt er deze week een top over de werkgelegenheid.
Ik hoop niet dat deze top weer een van die vergaderingen van regeringsleiders wordt, waar men vandaan komt met een bundel vol fraaie woorden, die in de kast wordt gezet en die er alleen bij plechtige gelegenheden wordt uitgehaald. Nu moet het komen tot concrete doelstellingen, en wel concrete doelstellingen op het gebied van de jeugdwerkloosheid, concrete doelstellingen op het gebied van de langdurige werkloosheid en concrete doelstellingen met betrekking tot een actief arbeidsmarktbeleid. Bovendien moeten wij ons sterk richten op opleidingsactiviteiten en op het midden- en kleinbedrijf.
Ik wil graag bij een paar zaken kanttekeningen maken. Welke invloed de EMU op de werkgelegenheid heeft, is een omstreden kwestie. Ik wil hier zeggen: op zichzelf is het niet nadelig voor groei van de duurzame werkgelegenheid dat er een begrotingsevenwicht, een lage inflatie en een lage rente is. Op de lange termijn is dat alleen maar goed. Die situatie hebben wij nu in Europa, dus nu zou de gelegenheid moeten zijn voor een duurzame werkgelegenheidsgroei.
Ten tweede: mevrouw Carlsson uit Zweden, die hier op het ogenblik niet is, heeft gezegd dat er een duidelijk verband bestaat tussen dereguleringen en grotere werkgelegenheid. Dat is niet waar! Voordat mevrouw Carlsson lid werd van de sociale commissie hebben wij het rapport-Molitor behandeld, waarin dit werd onderzocht. Wij hebben daaraan in de commissie een vervolg gegeven. Zo'n verband bestaat niet. Wij kunnen dat zien in de landen van Europa die het hoogste werkgelegenheidsniveau kennen - dat zijn niet de landen met de meest gedereguleerde arbeidsmarkt.
Tot slot zou ik graag het volgende tegen de heer Pronk willen zeggen: het is waar dat er 12 sociaaldemocratische regeringen bestaan. Wij moeten proberen met het oog op de Top invloed op hen uit te oefenen. Ik denk echter dat de belangrijkste man met wie gesproken moet worden, Helmut Kohl is. Daarom vind ik dat de heer Pronk dat moet doen, nu dit de grootste sta-in-de-weg is aan de vooravond van deze werkgelegenheidstop.

De Voorzitter
Het woord is aan mevrouw Lulling voor een voorstel van orde.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik constateer met verbazing dat dit debat onderbroken wordt vanwege het vragenuur, en dat het pas om 21.00 uur hervat wordt. Ik weet dat we vertraging hebben opgelopen, maar waarom kunnen we het debat over de BSE-affaire wel uitstellen en het vragenuur niet?
Ik zou het Parlement daarom willen vragen dit debat toch voort te zetten. We kunnen het snel afronden en bovendien zou een belangrijk debat als dit niet onderbroken moeten worden door vragen waarvan het nut mij in ieder geval niet duidelijk is.

De Voorzitter
Mevrouw Lulling, met alle respect voor uw mening, maar ik moet u eraan herinneren dat de agenda op voorstel van de fractievoorzitters aan het begin van de vergaderperiode wordt vastgesteld. Wij moeten respecteren wat wij zelf hebben goedgekeurd, en wij hebben onze goedkeuring gehecht aan een agenda waarop staat vermeld dat om 17.30 uur het vragenuur voor vragen aan de Commissie begint. Los daarvan, mevrouw Lulling, hebben wij met de commissarissen afgesproken dat zij hier op strikt vastgestelde tijdstippen aanwezig zullen zijn. Indien u van oordeel bent dat deze wijze van handelen veranderd moet worden, dient u zich daarvoor tot de fractievoorzitters te wenden. Maar als voorzitter van deze vergadering moet ik de goedgekeurde agenda respecteren. En tot mijn spijt, mevrouw Lulling, staat op de agenda dat vandaag om klokke 17.30 uur - dus we lopen al 5 minuten achter op schema - het vragenuur voor vragen aan de Commissie begint.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0901/97).

Monti
Het besluit dat de Raad in 1991 heeft genomen inzake afschaffing van duty-free verkoop binnen de landen van de Gemeenschap had een bijzonder lange overgangsperiode in aanmerking genomen, namelijk tot aan 1999. Tijdens die periode mocht dus nog duty-free verkocht worden, al was dat in het kader van de ene markt.
Dit was een belangrijke uitzondering, en de bedoeling was dat de bevoegde autoriteiten en alle belanghebbenden ruimschoots de kans zouden krijgen om de nodige maatregelen te nemen en zich aan te passen aan een nieuwe situatie waarin dergelijke specifieke belastingvoordelen niet langer geoorloofd zouden worden.
Het is de plicht van de Commissie te wijzen op iets wat men eigenlijk al weet, namelijk dat duty-free handel concurrentievervalsend werkt, vooral op het vlak van het vervoerswezen. In het algemeen is er in Unieverband sprake van rivaliteit tussen treinen en bussen en scheeps- en luchtvervoer, want laatstgenoemde profiteren wel van de mogelijkheid om duty-free te verkopen.
Niet uit te sluiten valt dat bepaalde vervoerstarieven omhooggaan ten gevolge van de afschaffing van het dutyfree stelsel. Feit is dat de voordelen van belastingvrije verkoop - bijvoorbeeld op veerboten - ook een specifieke bedoeling hebben, zoals tegemoetkoming in exploitatiekosten. De Commissie is van mening dat, als deze sector in aanmerking moet komen voor communautaire steun - en het doet er hierbij niet toe of we het nu hebben over Ierland of andere, gelijksoortige gevallen - het dan beter is een specifieke oplossing te zoeken die volkomen losstaat van het systeem van indirecte belastingen.

Collins, Gerard
Ierland heeft de toeristische sector aangewezen als een domein waarin economische groei in de hand kan worden gewerkt en waar nieuwe werkgelegenheidskansen liggen voor onze jongeren. Met behulp van investeringen uit de structuurfondsen van de Europese Unie in toeristische projecten heeft de toeristische sector de afgelopen paar jaar aanzienlijke vooruitgang weten te boeken. Minstens even cruciale ingrediënten voor een geslaagd toerismebeleid voor een eilandnatie als Ierland, zijn goedkope lucht- en autoveerbootverbindingen. De tarieven voor zowel luchtvervoer als veerbootverbindingen zijn laag gehouden, ten dele wegens de door de EU opgelegde concurrentie tussen luchtvaartmaatschappijen en autoveerboten en ten dele door het zijdelings subsidiëren van vervoerskosten via belastingvrije verkopen.
Waarom blijft de Commissie de oproepen van leden van het Parlement, regeringen van lidstaten en de toeristische sector negeren en weigert zij voorstellen in te dienen om de belastingvrije verkoop voor tien jaar te verlengen of voort te zetten totdat alle indirecte belastingen geharmoniseerd zijn?

Monti
Ik wilde graag benadrukken, mijnheer Collins, dat ook in de ogen van de Commissie het toerisme een belangrijke functie bekleedt vanwege de groei en werkgelegenheid die deze sector mee kan brengen. De Commissie is tevens van mening dat de situatie van de eilanden zeker de nodige aandacht verdient.
Anderzijds vinden wij het ook van essentieel belang dat de ene markt volledig in werking wordt gezet, onder andere om in het kader daarvan ernstige gevallen van concurrentievervalsing uit de weg te kunnen ruimen. Daarom geloven wij dat die zorg, die eventueel kan rijzen in verband met de specifieke gevallen waar de heer Collins op gewezen heeft, heel goed opgevangen kan worden met doelgerichte middelen die niet concurrentievervalsend voor de ene markt zijn en ook niet werkgelegenheid afsnoepen van andere sectoren van de economie, zoals de duty-free verkoop daarentegen wel doet.

McIntosh
Is de commissaris niet met mij van mening dat er onvermijdelijk scheeftrekkingen komen voor lucht- en veerbootverbindingen, wat neerkomt op ernstige verstoringen voor het binnenlands vervoer in een interne markt, ten gevolge van de afschaffing van de belastingvrije verkopen, gewoon omdat het veel meer kost om vanuit Dublin, Schotland of Milaan naar Brussel te vliegen dan om de trein te nemen vanuit een van de Benelux-landen? Vindt hij niet dat het gepaster is de afschaffing tien jaar uit te stellen, niet alleen met het oog op de banen in de belastingvrije verkoopsector, maar ook met het oog op het feit dat u een speciale conferentie bijeenroept om de werkgelegenheid in de Europese Unie op te vijzelen, terwijl u er in feite voor zorgt dat er zo'n 13.000 mensen in één klap op straat komen te staan?

Monti
Wat wij zeker weten, is dat het huidige systeem concurrentieverstoring in de hand werkt. Indien de afschaffing van intra-EU belasting bepaalde gevolgen heeft, dan kunnen, zoals ik zojuist al heb gezegd in antwoord op de vraag van de heer Collins, bepaalde instrumenten beslist in overweging worden genomen - en de Commissie is bereid om dat te doen - om mogelijke nadelige gevolgen te verlichten. Maar wij mogen onze ogen niet sluiten voor het feit dat het huidige systeem wel degelijk en jarenlang verborgen, nadelige neveneffecten heeft gehad op andere middelen van vervoer en andere manieren van het bedrijven van detailhandel. Tevens is er sprake van het subtielere en meer ongewenste effect, dat middelen van de belastingbetalers worden overgedragen naar diegenen die van het gebruik van belastingvrije verkoop genieten. Normaliter is de gemiddelde belastingbetaler minder welgesteld dan de gebruiker van belastingvrije verkoop.
Dit gezegd zijnde, wil ik herhalen dat, hoewel de Commissie beslist niet bereid is om een verlenging van het belastingvrije verkoopsysteem in overweging te nemen, zij wel bereid is om zich te buigen over transparante, duidelijke instrumenten die ingezet kunnen worden om bepaalde specifieke nadelige gevolgen te compenseren, mochten die zich voordoen.

De Voorzitter
Vraag nr. 25 van Jan Bertens (H-0820/97):
Betreft: EU-beleid inzake antipersoonsmijnen na de conferentie van Ottawa
In december aanstaande zal het "Verdrag van Ottawa" over een verbod op antipersoonsmijnen worden ondertekend. In dat verband is het van groot belang dat de Unie een signaal geeft ter ondersteuning van de wereldwijde campagne die tot een verbod op antipersoonsmijnen moet leiden.
Welke concrete stappen zal de Commissie nemen om de deelname aan het Verdrag van Ottawaen de activiteiten voor het ruimen van mijnen in derde landen te verhogen?
Welke concrete voorstellen zal de Commissie doen op de conferentie van Ottawa in december? Zijn er kredieten op de ontwerpbegroting voor 1998 opgenomen om het juiste signaal van betrokkenheid aan de conferentie te Ottawa van december te geven?

Monti
Zoals u allen weet, levert de Europese Commissie een beslissende bijdrage aan het internationale streven om het drama van antipersoonsmijnen te overwinnen. In de afgelopen twee jaar heeft men ongeveer 52 miljoen ecu uitgetrokken voor ontmijningsacties in de zwaarst getroffen landen. Vandaar dat de Commissie een uitnodiging heeft gekregen voor de Conferentie van Ottawa, waar zij vertegenwoordigd zal worden door de commissaris die verantwoordelijk is voor humanitaire hulp. Het signaal dat onderhand afgegeven wordt, is dat de Commissie steun verdient in haar strijd tegen landmijnen. Aan de andere kant moge ook duidelijk zijn dat de ondertekening van het verdrag door de deelnemende staten geen einde maakt aan de stand van zaken, maar op deze manier worden alle betrokken partijen tenminste aangespoord om hun inspanningen op te voeren.
Om deze reden kijkt de Commissie met bijzondere aandacht naar het Actieforum dat zich in de marge van de ondertekeningsceremonie zal afspelen. De Commissie gaat actief meedoen aan alle verschillende werkgroepen en ze zal er daar sterk op hameren dat de internationale coördinatie opgevijzeld moet worden, dat de gegevensbanken en beheersinstrumenten verbeterd dienen te worden, en ze zal eveneens de capaciteiten beschrijven waar zij zelf over beschikt. Praktisch gesproken wil de Commissie in 1998 vier soorten steunacties op het vlak van landmijnen uitvoeren.
In de eerste plaats gaat de Europese Commissie door met steun verlenen in de hele wereld aan alle acties tegen antipersoonsmijnen. Hiervoor zal zij alle beschikbare middelen aanspreken, onder meer de 7 miljoen ecu van de begrotingslijn "antipersoonsmijnen" en de projecten die in alle getroffen landen worden uitgevoerd, via de begrotingslijnen voor wederopbouw, ontwikkelingssamenwerking en humanitaire bijstand.
In de tweede plaats zal de Gemeenschap de eerste sponsor van de programma's van het Internationaal Comité van het Rode Kruis worden. Doel van deze programma's is de slachtoffers van landmijnen te hulp schieten en bewustwording kweken bij de publieke opinie.
In de derde plaats zullen internationale en regionale acties worden gesteund door middel van projecten die worden verwezenlijkt door organisaties als de Verenigde Naties en de Southern African Development Community.
In de vierde en laatste plaats zullen de technische programma's worden opgevoerd, onafhankelijk van het soort actie. Dus, mijnheer de Voorzitter, de Commissie zal, profiterend van de constante ruggensteun van het Parlement, een enorme bijdrage kunnen leveren om de objectieven van Ottawa te bereiken.

Bertens
Mag ik de commissaris heel hartelijk danken en in hem de hele Commissie voor de wijze waarop ze zich teweer hebben gesteld tegen die plaag, de landmijnen? We zijn ook zeer verheugd dat commissaris Bonino in Ottawa aanwezig zal zijn. Mijnheer Cunningham en ik zullen het Parlement vertegenwoordigen. Het is overbodig om het Parlement hier op te roepen om straks een leidende rol te spelen met de Commissie in het tweede leven van het Ottawa-proces. Financiële inspanningen, u weet het mijnheer de commissaris, honderden miljoenen zijn zelfs te weinig, maar ik ben zeer verheugd dat in ieder geval de eerste stap is gedaan. Ik heb twee vragen. Zal de Commissie de landmijnen, de antipersoonsmijnen ter sprake brengen bij de transatlantische top die wordt gehouden daags na de top van Ottawa? En welke pogingen zal de Commissie doen om China, Vietnam, Iran en zelfs de Verenigde Staten zover te brengen om zich ook te scharen bij de ondertekenaars? En verder, op welke wijze hoopt de Commissie de bestaande technologie te verbeteren, omdat ik begrepen heb dat op dit moment de ontmijning nog steeds gebeurt met technologie die ontsproten is in de eerste wereldoorlog?

Monti
Allereerst wilde ik preciseren, zoals de geachte vraagsteller ook al duidelijk heeft gemaakt, dat het Europees Parlement en de Commissie op dezelfde golflengte zitten wat deze belangrijke materie aangaat. Ik kan geen gedetailleerd antwoord op uw tweede vraag geven, maar wel kan ik nogmaals herinneren aan ons standpunt, namelijk dat met de conferentie van Ottawa zeker niet een bepaald proces wordt afgerond, want na deze topontmoeting zal er nog heel veel te doen zijn. In ieder geval kan ik u verzekeren dat we terdege rekening zullen houden met de verschillende facetten van een nog ruimere internationale participatie, zoals de heer Bertens in zijn tweede vraag heeft benadrukt. In die zin kan het Actieforum, dat zich in de marge van de ondertekeningsceremonie zal afspelen, een goede rol vervullen.
Bij wijze van aanvulling op mijn antwoord kan ik nog zeggen dat de Verenigde Staten hebben aangekondigd dat zij een speciale vertegenwoordiger hebben benoemd om de actie Demining 2010 te leiden en meer leven in te blazen. Dit duidt dus ook wel op de interesse van de Verenigde Staten voor deze materie.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Monti, in uw voortreffelijk antwoord ontbreekt volgens mij iets. Ooit heeft een Aziatisch politicus - ik weet niet meer wie - gezegd dat landmijnen de atoombommen van de arme volkeren zijn. Daarin schuilt enige waarheid. Ik meen dat dit erop wijst dat het moeilijk op te lossen probleem van de landmijnen het gevolg is van het feit dat de twee grote kernmachten, Rusland en de Verenigde Staten, ondanks hun beloften, niets hebben gedaan om hun kernwapenarsenaal zelf te verminderen.
Ik zou van de Commissie willen weten of ze bereid is in samenhang met de landmijnen ook die kwestie aan de orde te stellen. Zolang de twee grootmachten een nucleair monopolie hebben, komt van ontwapening immers niets in huis.

Monti
Ik verzeker u in de eerste plaats dat ik die punten zal voorleggen aan mijn collega, commissaris Van den Broek, die dit dossier in zijn portefeuille heeft. Persoonlijk twijfel ik er niet aan dat het verband dat u zojuist gelegd hebt met het wereldkader, terdege in aanmerking zal worden genomen, anders kan er naar mijn inzicht niet eens sprake zijn van doelmatig optreden van de Europese Unie. Bovendien ken ik de vastbeslotenheid waarmee de Commissie tot nu toe op dit terrein heeft gehandeld en zal blijven handelen, en ik kan u dus wel verzekeren dat wij terdege rekening zullen houden met de factoren die u zojuist hebt geïllustreerd.

De Voorzitter
Vraag nr. 26 van David Martin (H-0798/97):
Betreft: Primaten als proefdieren
Kan de Commissie mededelen of zij voornemens is het Parlement te betrekken bij de opstelling van "De verklaring over het communautaire beleid inzake het gebruik van primaten als proefdieren in laboratoria" , welke thans wordt opgesteld op de vergadering van de nationale autoriteiten die bevoegd zijn voor de tenuitvoerlegging van richtlijn 86/609?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, het eerste ontwerp van de verklaring over het communautaire beleid inzake het gebruik van primaten als proefdieren dateert van 1994. De bedoeling van dit initiatief is de controle op de aankoop en het gebruik van primaten als proefdieren in laboratoria te verbeteren. De verdere behandeling van deze verklaring werd uitgesteld tot een later tijdstip in 1997, omdat wij eerst het belangrijke probleem betreffende de statistieken over het gebruik van proefdieren moesten oplossen. De bevoegde autoriteiten in de lidstaten zijn het in april 1997 eindelijk eens geworden over het gebruik van een gemeenschappelijke statistiek. De eerste besprekingen over het ontwerp van de verklaring zijn net begonnen. Op 4 december 1997 komen de diensten van de Commissie en de nationale autoriteiten, die verantwoordelijk zijn voor de bescherming van proefdieren in laboratoria, voor het eerst bijeen.
Een volgende bijeenkomst is reeds voor de lente van 1998 gepland. Wij hopen ten zeerste dat de diensten van de Commissie op de bijeenkomst in december de situatie van primaten en wilde dieren in de lidstaten zullen kunnen beoordelen. Daarna kunnen de noodzakelijke conclusies voor de EU getrokken worden. Op dat ogenblik kan bepaald worden welk instrument we het beste gebruiken: een politieke verklaring, een aanbeveling van de Commissie of een effectief wetgevend initiatief. Pas wanneer het voorbereidend werk afgesloten is en de juridische aard van de verklaring nader bepaald is, zal de Commissie het Europees Parlement bij de besprekingen betrekken. Ik voeg er nog aan toe dat we naar mijn mening een formule moeten kiezen die het Parlement een vrij belangrijke invloed toekent in de beslissingen rond dit uiterst gevoelige en zeer belangrijke onderwerp.

Martin, David
Allereerst wil ik de commissaris bedanken voor dit zeer bruikbare antwoord. Ik vraag me af of zij mijn mening deelt dat primaten het meest verwant zijn aan de mens en dat al het bewijsmateriaal erop duidt dat zij op dezelfde manier als de mens pijn voelen en lijden. Daarom moet het werk van de Commissie - dat ik beslist toejuich - erop gericht zijn om te garanderen dat wij zo min mogelijk gebruik maken van primaten en, ten tweede, dat hun vervoer en behuizing zo goed mogelijk zijn en dat optimale welzijnsnormen worden nagestreefd. Ik zie ernaar uit deze kwestie aan het Europees Parlement voor te leggen, zodat we een politiek antwoord kunnen geven op het technische werk van de Commissie.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, ik kan alleen maar zeggen dat ik het volledig eens ben met uw aanvullende opmerkingen. Ook ik ben van mening dat we een formule moeten vinden die het gebruik van dieren zo veel mogelijk beperkt en die een goede behandeling tijdens het vervoer garandeert. Ik heb dit bij een vorige gelegenheid reeds met de Animal Welfare-groep in het Parlement kunnen bespreken en ik vind het hoog tijd dat wij op dit gebied concrete resultaten beginnen te boeken.

De Voorzitter
Vraag nr. 27 van Ivar Virgin (H-0786/97):
Betreft: Milieuevaluatie
Op 1 januari 1995 is Zweden lid geworden van de EU. Daarvóór was een begin gemaakt met de aanleg van de spoorwegtunnel door de Hallandsås. Op het project waren toentertijd de Zweedse regels voor milieu-effectbeoordeling van toepassing. In verband met moeilijkheden bij de bouw en milieuproblemen is het werk in mei 1995 stilgelegd, en in februari 1996 hervat. Zou het op dat moment niet voor de hand hebben gelegen pas verder te gaan met de uitvoering als het project was getoetst aan de strengere milieuvoorschriften in richtlijn 85/337?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, als Deense en als commissaris voor milieu heb ik het nieuws rond het ernstige milieuongeluk dat zich bij de aanleg van de spoorwegtunnel door de Hallandsås voordeed, aandachtig en met grote belangstelling gevolgd. Na een dergelijk ongeluk is het normaal dat men zich afvraagt hoe dit ongeluk vermeden had kunnen worden. De vraag is of de Commissie, toen het werk in 1995 werd stilgelegd, had kunnen ingrijpen om ervoor te zorgen dat de milieuproblemen op de beste manier opgelost zouden worden vóór de werken hervat werden. Ik zal u het antwoord meteen geven: neen, de Commissie kon niet ingrijpen. Zij is alleen bevoegd om te controleren of de communautaire milieuwetgeving wordt nageleefd. De betreffende wetgeving, richtlijn 85/337/EG over milieueffectbeoordeling (MER-richtlijn), werd voor Zweden bindend op het ogenblik van toetreding tot de EU, met andere woorden op 1 januari 1995.
Uit hoofde van de richtlijn is Zweden verplicht nieuwe projecten aan een milieueffectbeoordeling te onderwerpen, indien deze projecten na 1 januari 1995 zijn goedgekeurd. Deze verplichting is niet van toepassing op het project in kwestie, de Hallandsåstunnel, die een deel vormt van de spoorlijn langs de westkust, omdat het project vóór deze datum was goedgekeurd en opgestart. In de betreffende richtlijn 85/337/EG over de milieueffectbeoordeling is niet voorgeschreven dat een nieuwe MER moet plaatsvinden indien een goedgekeurd bouw- of infrastructuurproject dat reeds van start is gegaan, tijdelijk stilgelegd wordt en later weer hervat wordt. De Commissie kan daarom in zo'n geval niet ingrijpen. Zoals ik reeds zei, is de Commissie verantwoordelijk voor de naleving van de EU-wetgeving. Technische beslissingen of beslissingen die door ingenieurs genomen worden, zijn echter de zaak van de opdrachtgevende autoriteiten.

Virgin
Ik wil u graag danken voor uw antwoord. Het milieuschandaal bij de Hallandsåsheuvelrug, waarbij gevaarlijke chemische stoffen in de natuur terecht zijn gekomen, heeft grote schade aangericht. Dat had zeer waarschijnlijk voorkomen kunnen worden. Men kan met zekerheid stellen dat als bij het project de eisen inzake milieu-effectrapportages uit richtlijn 337 van 1985 waren gevolgd, het ongeluk nooit gebeurd was. In de richtlijn worden verregaande eisen gesteld inzake onderzoek naar alle gevolgen van verschillende arbeidsmethoden en daarnaast inzake onderzoek door de overheid naar het gevaar van uitstoot.
Volgens mij toont dit aan hoe belangrijk het is dat de Commissie er werkelijk op toeziet dat de richtlijn zo snel mogelijk wordt ingevoerd, en werkelijk kracht zet achter de besluiten van de Unie. Zweden heeft lang de tijd gehad om zijn wetgeving aan te scherpen. Ik zou verder nog willen vragen of het voor dit soort investeringen niet logisch geweest was dat er met het oog op de eisen van de EU een strengere milieucontrole had plaatsgevonden.

Bjerregaard
Neen, de Commissie beschikte over geen enkele mogelijkheid om in deze zaak tussenbeide te komen. Ik weet dat de Zweedse autoriteiten in een vroeg stadium van het project zelf een milieu-effectbeoordeling hebben gedaan en ter informatie van de heer Virgin kan ik eraan toevoegen dat wij de betreffende richtlijn nu hebben gewijzigd in richtlijn 97/11/EG, die uiterlijk op 14 maart 1999 in de nationale wetgevingen moet zijn omgezet. Indien deze richtlijn inzake milieu-effectbeoordeling van kracht was geweest, zouden we de mogelijkheid hebben gehad om een nieuwe beoordeling te doen, maar dat konden we met de bestaande richtlijn dus niet.

Gahrton
Ik zou graag willen vragen of het onlangs door de Commissie gepresenteerde voorstel voor een richtlijn ter beoordeling van bepaalde plannen, bijvoorbeeld de invloed van een programma op het milieu, invloed zou kunnen hebben gehad als het van kracht was geweest. Een groot deel van de ontstane schade is namelijk niet direct gekoppeld, om het zo uit te drukken, aan het project, maar houdt verband met de verkeersplanning die al lang geleden geschied is en die de aanleg van een tunnel nodig maakte. Die aanleg heeft geleid tot lekkage, wat op zijn beurt weer heeft geleid tot uitstoot van giftige stoffen.
Ik zou graag van de Commissaris willen horen, welke invloed dit voorstel van de Commissie, dat wij in het Parlement ook in een resolutie van 22 oktober hebben vermeld, volgens haar had kunnen hebben op de ontwikkelingen rond de Hallands-heuvelrug - en natuurlijk op vergelijkbare gevallen.

Bjerregaard
Zoals ik tot de heer Virgin heb gezegd, is het uiteraard altijd interessant om zich na een ongeluk af te vragen hoe men het had kunnen vermijden en of het beter was geweest indien er andere richtlijnen waren geweest. Er waren nu eenmaal geen andere richtlijnen en daarom moesten wij ons houden aan de richtlijn die van toepassing was, maar die de Commissie helaas geen mogelijkheid bood om in deze zaak in te grijpen. In mijn antwoord op de aanvullende vraag van de heer Virgin, zei ik dat de zaak er helemaal anders zou hebben uitgezien, indien richtlijn 97/11/EG van toepassing was geweest, maar deze richtlijn moet pas in maart 1999 door de lidstaten in hun wetgeving zijn omgezet. Voor het zover is, hebben wij uiteraard geen mogelijkheid om de bepalingen van deze richtlijn te laten gelden.

De Voorzitter
Vraag nr. 28 van Robert Evans (H-0773/97):
Betreft: Politiebegeleiding bij internationale voetbalwedstrijden
Is de Commissie, naar aanleiding van de gebeurtenissen die zich op 11 oktober jongstleden in het Olympisch stadion van Rome hebben afgespeeld tijdens de voetbalwedstrijd tussen Engeland en Italië, van plan een eigen onderzoek te starten naar de organisatie en politiebegeleiding van deze wedstrijd?
Is de Commissie, gelet op de resoluties en verslagen die door het Parlement in het verleden zijn aangenomen, van mening dat het beginsel van het vrije verkeer van personen, met inbegrip van voetbalsupporters, geweld is aangedaan?
Kiezers die de wedstrijd hebben bijgewoond of geschokt hebben zitten kijken naar de stuitende televisiebeelden, hebben mij gevraagd deze kwestie op Europees niveau aan te kaarten. Voetbal is een sport met miljoenen liefhebbers; negatieve beeldvorming en het mishandelen van onvervalste supporters fnuiken in ernstige mate de inspanningen die de Europese Unie zich getroost om sport te promoten als essentieel onderdeel van de Europese cultuur. Bij talloze soortgelijke sportevenementen is een probleemloos verloop mogelijk gebleken dankzij goede planning en coördinatie, gecombineerd met een gedoseerd maar doelmatig politieoptreden.
Welke stappen overweegt de Commissie om Europese wetgeving op dit terrein af te dwingen en een herhaling van dergelijke gebeurtenissen te voorkomen?

Gradin
Met de tenuitvoerlegging van gepaste beleidsmaatregelen ter voorkoming van vandalisme en geweld in het algemeen tijdens sportevenementen of andere gelegenheden die door grote mensenmassa's worden bijgewoond, wordt voornamelijk gestreefd naar de handhaving van de openbare orde. Derhalve heeft de Commissie geen bevoegdheid en is zij derhalve niet in staat zich te mengen op de manier waarop de politiekorpsen in de lidstaten de publieke orde handhaven op het eigen grondgebied.
In de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken pakt de werkgroep politiesamenwerking deze kwestie vanuit een operationele invalshoek aan, met verbindingsambtenaren en een jaarlijkse bijeenkomst van deze contactpunten. In het kader hiervan keurde de Raad in 1996 een aanbeveling goed over richtsnoeren ter voorkoming en beteugeling van ordeverstoring in verband met voetbalwedstrijden. Korter geleden, in 1997, hechtte de Raad goedkeuring aan een gezamenlijk optreden in verband met samenwerking op het vlak van openbare orde en veiligheid en aan een resolutie ter voorkoming en beteugeling van voetbalhooliganisme.
De Commissie is vanzelfsprekend vóór de bevordering en tenuitvoerlegging van nauwere internationale politiesamenwerking. Maar het is aan de lidstaten om zorg te dragen voor de tenuitvoerlegging van gepaste maatregelen voor het voorkomen en beteugelen van ordeverstoringen, in overeenstemming met hun eigen nationale wetten en de communautaire wetgeving. Bovendien wordt er momenteel op technisch niveau beraadslaagd over een ontwerpaanbeveling van de Raad inzake de verantwoordelijkheid van de organisatoren van sportevenementen. De Commissie is niet betrokken bij de toepassing van UEFAvoorschriften in stadions, maar zij werkt samen met organisaties die een specifieke rol vervullen op dit gebied, zoals de Raad van Europa, waar een permanente commissie in het leven is geroepen.

Evans
Ik dank de commissaris voor haar reacties, hoewel het geen antwoorden zijn op de vragen die ik heb gesteld. Zij maakte enkele malen melding van voetbalhooligans. Als zij zou kijken naar het grote aantal krantenartikelen in verband met dit specifieke evenement, zou zij zien dat veel van de mensen die erbij betrokken waren - en daar heb ik bewijzen voor - beslist geen mensen zijn die gestereotypeerd kunnen worden als "hooligans" . Velen van hen zijn advocaten, leidinggevenden, bedrijfsmanagers, verkopers en mensen met een totaal andere levenswandel dan die waarop wordt gezinspeeld.
Wat ik eigenlijk met mijn vraag bedoelde, was of de commissaris het gevoel heeft dat er inbreuk is gemaakt op de beginselen van vrij verkeer van personen? Wij krijgen te horen dat mensen tot 3 uur 's morgens in het voetbalstadion zijn vastgehouden, en tegen die tijd was er geen openbaar vervoer meer en moesten zij naar huis lopen. Velen van hen moesten kledingstukken afgeven die zij nooit meer hebben teruggekregen. Ik spreek over een ruimere kwestie dan degene die in het antwoord van de commissaris werd aangekaart. Zou zij op mijn specifieke opmerkingen kunnen reageren?

Gradin
Ik zou de geachte afgevaardigde nogmaals willen herinneren aan het feit dat de Commissie geen bevoegdheid heeft en derhalve niet in een positie is om zich te mengen in de wijze waarop de politie in de lidstaten op haar eigen grondgebied de openbare orde handhaaft. Dat moeten wij eerbiedigen.

Tomlinson
Ik wil mevrouw Gradin alleen vragen of zij weet dat een aantal leden van dit Parlement haar verklaring ten zeerste op prijs zou stellen? De Commissie staat al voor genoeg moeilijke taken en hoeft niet ook nog eens de verantwoordelijkheid van de nationale politie en de nationale ordediensten op haar schouders te nemen. Zou zij in haar antwoord wellicht een of twee zinnen willen inlassen, met name om de voetbalautoriteiten van de lidstaten te huldigen, die getracht hebben om de vele klachten te bundelen van de oprechte voetbalsupporters, die veel ongemak ondervonden tijdens die wedstrijd, en die het klaarspeelden om deze klachten zeer duidelijk kenbaar te maken aan de Italiaanse voetbalautoriteiten? Wellicht is zij het met mij eens dat het zaak is dat we de les die we daaruit hebben geleerd, niet nog eens hoeven te leren tijdens de Wereldcup volgend jaar.

Gradin
 Een ieder van ons met belangstelling voor voetbal, hoopt van harte dat de evenementen die op stapel staan op gepaste wijze zullen worden aangepakt. Zoals ik zei, is de Commissie niet betrokken in de wijze waarop de UEFA en de desbetreffende organisaties met stadions werken. Wij werken samen met organisaties die een specifieke rol vervullen op dat gebied. Wij moeten allemaal onze best doen voor goede voetbalwedstrijden, waarvan wij kunnen genieten.

De Voorzitter
Vraag nr. 29 van María Izquierdo Rojo (H-0756/97):
Betreft: Beroepsonderwijs in de Maghreb-landen
Welke maatregelen worden er getroffen om te helpen bij de ontwikkeling van het beroepsonderwijs in de Maghreb-landen? Welke resultaten worden daarvan verwacht?

Marín
Mevrouw Rojo, zoals u weet, vormt het communautaire beleid op het gebied van het beroepsonderwijs een essentieel onderdeel van het euro-mediterrane beleid als vastgelegd op de Conferentie van Barcelona. Doel van dit beleid is het versterken van het concurrentievermogen van de industrie en de dienstensector in deze landen door hulp te bieden bij de overgang naar een economie die in sterkere mate gebaseerd is op geschoolde arbeid. Het accent ligt daarbij op de hervorming van het technisch en het beroepsonderwijs, dit in nauwe samenwerking met andere bilaterale en multilaterale geldschieters.
Wat is er concreet gedaan met de tot nu toe getekende associatieovereenkomsten, waarin zo'n belangrijke plaats wordt ingeruimd voor het beroepsonderwijs? Ten eerste moet ik u zeggen - ik meen dat u daarover al bent geïnformeerd - dat een van de projecten in het kader van het MEDA-programma, met de uitvoering waarvan in oktober een aanvang is gemaakt, juist het Manform-project is waaraan 40 miljoen ecu is toegewezen en dat wordt uitgevoerd in Tunesië. In overleg met de Tunesische autoriteiten hebben wij een voor dit land omvangrijk en belangrijk - 40 miljoen ecu - project opgezet dat is gericht op het verhogen van het concurrentievermogen van het Tunesische midden- en kleinbedrijf, en met name op de verbetering van het op die sector gerichte beroepsonderwijs.
Met de Marokkaanse autoriteiten wordt er op dit moment onderhandeld over een soortgelijk project in Marokko. Een beslissing daarover zal nog voor de jaarwisseling worden genomen. Ook dit project zal zijn gericht op het verhogen van het concurrentievermogen van het particuliere bedrijfsleven. De Europese Unie heeft de Marokkaanse autoriteiten een bijdrage aangeboden van 38 miljoen ecu. In onze onderhandelingen met de Marokkaanse autoriteiten willen wij trachten een formule te vinden waarin zowel de regering, verantwoordelijk voor het beroepsonderwijs, als de werkgevers, als vertegenwoordigers van de particuliere sector, een rol spelen.
Ook wil ik het in het kader van onze betrekkingen met Egypte ingestelde Sociaal Fonds noemen. Voor dit fonds, opgericht in het kader van de onderhandelingen met de Bretton-Woods-instellingen over de economische opening van Egypte, is, naar ik mij meen te herinneren, 70 miljoen ecu uitgetrokken en het is precies bedoeld om de Egyptische autoriteiten te helpen bij de hervorming van het beroepsonderwijs.
Antwoordend op uw vraag, kan ik u dus bevestigen dat de hervorming van het onderwijs, en met name van het beroepsonderwijs, onze steun heeft. De aandacht richt zich daarbij met name op de productiesector van het particuliere midden- en kleinbedrijf, want juist daar bestaan goede mogelijkheden, gezien het voordeel op het gebied van de kosten. Maar het grote knelpunt van het midden- en kleinbedrijf in het MiddellandseZeegebied is het gebrek aan geschoolde arbeid. Wij blijven dus in deze lijn doorgaan, en ook naarmate andere landen toe zullen treden, zal de Commissie haar beleid in dezen voortzetten, want goed beroepsonderwijs blijft een hele specifieke behoefte van deze landen in het proces van economische aanpassing en opening.

Izquierdo Rojo
Dank u wel, mijnheer González, voor uw uitvoerige, ik zou zeggen voorbeeldige, antwoord. En mijn erkentelijkheid voor de besluitvaardigheid van de Commissie op dit terrein: dit beleid heeft het mogelijk gemaakt dat de Europese Stichting voor de Beroepsopleiding zich ook is gaan richten op de mediterrane landen, zoals wij hadden gevraagd.
In het veld heb ik kunnen zien waar de Europese Unie - naar ik meen met succes - mee bezig is in de Maghreb-landen. Maar dat neemt niet weg dat ik ook heb geconstateerd dat er tevens problemen zijn.
In Tunesië doen die problemen zich met name voor bij het vinden van een goede aansluiting van het beroepsonderwijs op het bedrijfsleven. Ook is het niet overal even makkelijk om te bereiken dat het onderwijs zich instelt op hervorming, op een positief beleid ten opzichte van de vrouw.
Wat ik mij verder afvraag, is of dit beleid zal worden versterkt in de specifieke emigratiegebieden, zoals het noorden van Marokko? Wordt het beroepsonderwijs hervormd op het terrein van de menselijke hulpbronnen? Wordt er rekening gehouden (dit is heel belangrijk) met de specifieke kenmerken van de Maghreb-landen, zodanig, dat deze programma's geen slaafse imitaties worden van TACIS en PHARE?
Nogmaals mijn dank aan de vice-voorzitter van de Commissie, de heer González.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Izquierdo Rojo, maar staat u mijn toe dat ik u twee dingen zeg.
Ten eerste hebt u de u toegemeten tijd met één minuut overschreden. Als voorzitter moet ik u erop wijzen dat dit van de tijd van de andere vragenstellers afgaat. Daarom vraag ik u om u strikt aan de tijd te houden.
Ten tweede ben ik even verrast door uw woorden aan het adres van de heer González: ik weet niet precies welke heer González u bedoelt. Ach, natuurlijk! de heer Marín González, dank u. Nee, nee, het was alleen maar even om, voor het geval u een andere heer González bedoelde, mij aan te bieden de boodschap over te brengen. Mijnheer Marín González, het woord is aan u.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, González is mijn tweede achternaam. Ik ben tweede garnituur, mijnheer de Voorzitter.
Dat is dus de lijn die wij volgen en u hebt volkomen gelijk: wij hebben geen enkel probleem met de Wereldbank, in feite werken wij heel intensief samen met de Wereldbank op het gebied van de formulering van doelstellingen. Wat er aan de hand is, is dat iets wat in Europa heel normaal is op het gebied van het beroepsonderwijs, namelijk het dualistische systeem, waarbij het onderwijs, het beroepsonderwijs, aansluit op het bedrijfsleven - een systeem dat in Europa heel gewoon is, u verwees reeds naar de ervaring van het ECOB in Berlijn - in deze landen aanpassing kost. Het zijn landen met nog niet zo'n lange politieke, democratische geschiedenis en het is niet zo eenvoudig om het in deze landen zo ver te krijgen dat vakbonden, ondernemers en bestuurders om één tafel gaan zitten. Ik zal u niet verhullen dat dit het probleem is dat wij ondervinden, en dat heeft natuurlijk alles te maken met onderhandelingen over cao's, met onderhandelingen over zaken die te maken hebben met de binnenlandse politiek.
Zijn er specifieke programma's voor de vrouw? Ja, er zijn specifieke programma's voor de vrouw. Wordt er rekening gehouden met de specifieke problematiek van de allerarmste regio's? Ja, voor wat betreft Marokko is aan de Marokkaanse overheid het voorstel gedaan om in het noorden bedrijvenparken op te zetten voor het midden- en kleinbedrijf. Daar moeten dan ook voorzieningen komen voor beroepsonderwijs, zodat de mensen die nu op zo treurige wijze de Straat van Gibraltar oversteken een opleiding krijgen die enig toekomstperspectief biedt. Hoe het ook zij, alles kost tijd.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Marín González.
Vraag nr. 30 van Bernd Posselt (H-0812/97):
Betreft: Fundamentele vrijheden op Cuba
Hoe beoordeelt de Commissie, tegen de achtergrond van het aanstaande bezoek van de paus aan Cuba, de vrijheid van godsdienst in dat land en hoe tracht zij in het kader van de steeds uitgebreider wordende economische betrekkingen invloed uit te oefenen op de Cubaanse regering om te zorgen dat op Cuba fundamentele vrijheden en mensenrechten tot stand komen?

Marín
Ik heb een probleem met deze vraag. Het betreft een vraag over de fundamentele vrijheden in Cuba, tegen de achtergrond van het bezoek van de paus, de vrijheid van godsdienst en de rol die de katholieke kerk in principe moet spelen. Ik denk dat dit een vraag is die u aan de woordvoerder van het Vaticaan moet stellen. Het heeft weinig zin dat de Commissie oordeelt over iets wat de paus gaat doen namens een volstrekt soevereine staat als het Vaticaan. Ik ben dus van mening dat de Commissie zich hierover niet moet uitlaten.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Marín, privé kunt u, zoals elk van ons, geloven wat u wil, maar u mag ons niet bespotten. U vertegenwoordigt de Commissie. Het gaat erom dat wij in onze betrekkingen met derde landen op de mensenrechten moeten letten. Dat is geen taak van de paus, maar van de Europese Unie. Die moet haar betrekkingen met derde landen en haar ontwikkelingssamenwerking in dienst van de mensenrechten stellen. Godsdienstvrijheid is een elementair mensenrecht, op de eerbiediging waarvan u moet aandringen. Wat u heeft gezegd, beschouw ik als een belediging voor allen die in Cuba voor hun geloof zijn gestorven of opgesloten!

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, als voorzitter moet ik vragen, ik zou haast zeggen eisen, dat alle afgevaardigden de commissarissen, die hier uw vragen komen beantwoorden, met het vereiste respect bejegenen. Als voorzitter heb ik op geen enkel moment de indruk gekregen dat de vice-voorzitter van de Commissie zich minachtend heeft uitgelaten. Waarvan akte.
Het woord is aan de heer Marín, om de vraag van de heer Posselt te beantwoorden, zo hij wil.

Marín
Dank u wel voor uw interventie, mijnheer de Voorzitter. Mijnheer Posselt, ik heb mij op geen enkele wijze minachtend of beledigend uitgelaten over katholieken of christenen in dit Parlement. Over absoluut niemand. Uw woorden zijn ronduit tendentieus en demagogisch, en ik werp ze dan ook verre van mij. Mijn antwoord heeft een institutioneel karakter, aangezien de Commissie helemaal niets te oordelen heeft over de door u naar voren gebrachte achtergrond van het bezoek van de paus.
En opdat er bij u geen zweem van twijfel blijft bestaan kan ik u mededelen dat ik persoonlijk door het Vaticaan ben uitgenodigd om mijn oordeel te geven over dit bezoek. Maar dat heb ik op strikt persoonlijke titel, als burger, gedaan. Ik verzoek u daarom niet deze toon aan te slaan, want ik pleeg dit soort situaties met het grootst mogelijke respect te behandelen.
De besprekingen die het Vaticaan met de Cubaanse autoriteiten voert over de vrijheid van godsdienst, over de rol van de Kerk, uitgedrukt in aantallen nieuwe kerken en geestelijken, is een strikt bilaterale kwestie tussen het Vaticaan en de Cubaanse Regering.
Maar laat u de Vaticaanse autoriteiten rustig hun gang gaan, want zij doen het heel goed. En dat is het enige wat ik hierover kwijt wil. Maar ik accepteer niet dat men mij publiekelijk het verwijt voor de voeten werpt niet respectvol om te gaan met de katholieken. Dat accepteer ik niet.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de commissaris, dit is inderdaad een zeer gevoelig thema waarmee naar mijn mening met de grootst mogelijke omzichtigheid moet worden omgegaan. Ik geloof, mijnheer de commissaris, dat hier sprake is van een misverstand. Ik geloof dat waar de heer Posselt op doelde, de mensenrechten waren, en ik geloof dat de houding van Cuba op dat vlak niet altijd even respectvol is.
Mijn vraag in dit verband is: recentelijk heb ik een richtlijn in handen gekregen aangaande het respecteren van de mensenrechten in het kader van de rechtsgrond van artikel 130 W, dat wil zeggen ontwikkelingshulp. Mijnheer Marín, met alle respect, en zonder olie op het vuur te willen gooien - want ik begrijp dat we hier uitermate voorzichtig moeten zijn, en wat u hebt gezegd is in principe juist - wil ik toch een lans breken voor deze zaak. De Commissie moet met betrekking tot Cuba rekening houden met genoemd voorstel en dienovereenkomstig handelen.

Marín
Ik dank u, mevrouw Palacio, voor uw evenwichtige interventie, maar er is geen sprake geweest van een misverstand: net als u heb ik de Spaanse vertaling gehoord, en men heeft mij gebrek aan respect jegens de katholieke kerk verweten, en daar is geen sprake van. Ik heb getracht heel behoedzaam te zijn. En mijn verstandhouding met de katholieke kerk en de nuntius is uitstekend. Dit soort besprekingen moeten met een grote mate van gematigdheid, met intelligentie gevoerd worden, en men moet zich niet mengen in de onderhandelingen van het Vaticaan. Ik kan u verzekeren dat het uitstekende en zeer bekwame onderhandelaars zijn. Meer kan ik u niet zeggen. En ik houd contact met ze.
Ten tweede stelt u mij een algemene vraag. Maar, mevrouw Palacio, ik heb mijzelf niets te verwijten. Ik was als commissaris verantwoordelijk voor het afbreken van de onderhandelingen over het samenwerkingsakkoord omdat ik meende dat de omstandigheden op dat moment niet in overeenstemming waren met het mandaat van de Europese Raad. Hoe kunt u nu aan mij vragen of ik mij bewust ben van de kwestie van de vrijheden. Natuurlijk ben ik dat! Waar het om gaat, is dat er verschillende manieren zijn om dit soort kwesties aan de orde te stellen, en ik zal u zeggen dat ik het prima vind - ook al ben ik zelf niet godsdienstig, ik ben agnost, dat mag u gerust weten - dat de kwestie van de godsdienstvrijheid onderdeel uitmaakt van de onderhandelingen met Cuba - of met willekeurig welke andere staat - als de Cubaanse regering inderdaad wil dat de paus volgend jaar naar Havanna komt. Het lijkt mij getuigen van gezond verstand om daarover te onderhandelen, en wij vinden het prima als dat gebeurt, maar u stelt mij uw vraag in een ander, veel breder kader.
Kortom, laat het Vaticaan onderhandelen met de Cubaanse autoriteiten over de bestaande problemen met de katholieke kerk. Maar u moet niet vergeten, mevrouw Palacio, dat er in Cuba niet alleen een katholieke kerk is, maar dat er ook nog andere gezindten zijn, en andere problemen, waardoor de discussie veel breder wordt. Laten we bezien, nu er weer contact is met de Cubaanse autoriteiten, nu we gebruik hebben gemaakt van de gelegenheid dat zich een nieuwe opening voordoet naar een lidstaat - u weet dat er beweging is, dat de Cubaanse autoriteiten weer contact hebben gezocht, en het ziet ernaar uit dat er, juist dankzij de reis van de paus, weer afspraken gemaakt kunnen worden over de toekomst - of we van daaruit in staat zijn om de zaak weer in goed vaarwater te brengen, om iets tot stand te brengen wat we allemaal graag zien, namelijk brede besprekingen, aangepast aan de Cubaanse realiteit, van waaruit nieuwe, geprivilegieerde, betrekkingen met de Europese Unie kunnen ontstaan.
Maar nogmaals: met dit soort kwesties moet met grote omzichtigheid en zeer behoedzaam worden omgegaan.

De Voorzitter
Aangezien de tijd voor vragen aan de heer Marín is verstreken, zullen de vragen nrs. 31 en 32 schriftelijk worden beantwoord.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft zich al tweemaal beziggehouden met het probleem dat hier in deze vraag nogmaals aan de orde wordt gesteld. Ik heb daarover een brief aan de Spaanse regering geschreven en heb de kwestie ook tijdens het debat over het Groenboek over de nummering hier in het Parlement al besproken. Ik herhaal met genoegen wat ik toen heb gezegd.
Ik moet evenwel eerst iets rechtzetten wat in de vraag wordt beweerd. Het nummer voor Gibraltar in de bijlage bij het Groenboek over de nummering staat niet in de kolom "landen" , maar in een kolom zonder opschrift waarin uitleg wordt gegeven over het gebruik van bepaalde nummers, waaronder verkorte nummers voor Europese diensten en inlichtingen.
Ook bij de nummers met geografische betekenis gaat het niet alleen om nummers van landen, maar ook om regionale nummers. Dat het regionale nummer van Gibraltar, dat trouwens niet wij, maar de ITU heeft gekozen, toevallig tussen dat van Duitsland en Luxemburg ligt, heeft volstrekt geen politieke betekenis, maar is het gevolg van de volgorde van de nummers in de tabel. Daarom was het belangrijk te verwijzen naar het nummer 350, dat nu voor Gibraltar wordt gebruikt. De tabel biedt, zoals ik tijdens het debat al heb gezegd, alleen maar een op feiten steunend overzicht van technische bijzonderheden. In de tabel wordt geen enkel politiek standpunt ingenomen. Ik heb tijdens het debat al gezegd dat wij, als wij hierin nu verandering zouden brengen door bijvoorbeeld het nummer uit de tabel te halen, een politiek standpunt zouden innemen, wat nooit de bedoeling van de Commissie is geweest. Wij kiezen in deze politieke kwestie voor niemand partij. Dat is niet de opzet van de tabel. Ik hoop dat dit nu duidelijk is. Wij doen al het mogelijke om in deze kwestie een politiek neutrale houding aan te nemen.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Commissaris, u verwijst in uw antwoord naar een antwoord aan de Spaanse regering dat ons in dit Parlement niet aangaat. Bovendien zegt u dat de betreffende kolom een kolom zonder kop is. Maar ik lees een opschrift waar staat "landnummer" . Daar had ook kunnen staan "grondgebiednummer" of "kengetal van lidstaten en gebieden waarvan de buitenlandse betrekkingen van een lidstaat afhankelijk zijn" , wat u maar wilt. Maar land betekent land, of dat nu in een politiek document staat of in een bijlage daarbij, en dit is een bijlage. Ik zou u daarom willen verzoeken, mijnheer Bangemann, om deze zaak nog eens te willen bekijken, want er ligt een resolutie van het Parlement waarin u daarom wordt verzocht.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, dit is alleen maar een herhaling van dezelfde vraag. Ik heb al gezegd dat in de linkerkolom het nummer van het land staat. Daar staat inderdaad 350. In de rechterkolom, waar u de voorstellen vindt, staat duidelijk "nummer van de regio" . Wij hebben dat niet veranderd omdat wij anders een politiek standpunt hadden ingenomen. Ik verzoek u rekening te houden met wat ik heb gezegd. Hetzelfde staat in de brief. Ik geef toe dat die brief niet aan u is gericht, maar wellicht is het ook voor u interessant dat wij in een brief aan de Spaanse regering duidelijk hebben gezegd dat wij geen politiek standpunt innemen. Dit wil niet zeggen dat wij Gibraltar als een onafhankelijk land beschouwen.
Niet wij, maar de ITU heeft het nummer aan Gibraltar toegekend. Ik heb tijdens het debat al gezegd dat wij daaraan geen politieke overwegingen koppelen. In antwoord op uw vraag herhaal ik dat nogmaals: wij nemen hiermee geen standpunt ten aanzien van de aanspraken van twee landen in die het niet eens kunnen worden. Dat moet volgens mij voldoende zijn.

De Voorzitter
Vraag nr. 34 van Robin Teverson (H-0779/97):
Betreft: De millennium" bug"
Iedere computereigenaar ziet zich geconfronteerd met de mogelijke instorting van zijn/haar computer na het jaar 2000, eenvoudigweg omdat de computerindustrie te kortzichtig is geweest om haar producten te programmeren met de noodzakelijke informatie om deze nog te laten functioneren na de aanvang van het nieuwe millennium.
Welke maatregelen heeft de Commissie genomen om het hoofd te bieden aan de potentieel catastrofale gevolgen van de "millennium-bug" , zoals deze thans bekendstaat, niet alleen in de gehele Europese Unie, maar ook binnen de Commissie zelf?

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, dit is werkelijk een probleem. De heer Teverson brengt dat terecht in herinnering. De voorbije tweeënhalf of drie jaar hebben wij ons op aandringen van de toenmalige Britse minister van telecommunicatie intensief met de kwestie beziggehouden. In de eerste plaats hebben wij in een groep van deskundigen de omvang van het probleem bepaald. Vervolgens hebben wij de lidstaten daarover geïnformeerd en hebben wij vooral ook de betrokkenen op verschillende conferenties op de hoogte gebracht. Nu weet iedereen wat het probleem inhoudt.
Over de oorsprong van het probleem kan men lang nadenken. Misschien is de huidige situatie het gevolg van de kortzichtigheid van sommigen. Waarschijnlijker is dat alle gegevens in de computergeheugens op te slaan, wat toen al mogelijk was, voor velen te duur scheen omdat het jaar 2000 nog betrekkelijk veraf was. Men heeft dus op de kosten bespaard. Nu moet men geld uitgeven om de nodige aanpassingen te doen. Dat is niet goedkoop. In hoever men, als men beide met elkaar vergelijkt, kosten bespaart, hangt zeker af van de vraag hoelang men al met de oude systemen werkt.
Wij hebben dus tijdig al het nodige gedaan. Ondertussen is software ontwikkeld om een aantal van de nodige correcties aan te brengen. De gebruikers en aanbieders van software en hardware zullen dan ook zelf het best weten hoe zij het probleem moeten oplossen. Wij weten dat zij daarmee bezig zijn. Wij hebben altijd op het probleem van het jaar 2000 gewezen. Wij hebben onder meer werkgroepen opgericht en kunnen niets meer doen dan wat wij al hebben gedaan. Ik meen dat nu de betrokkenen zelf moeten doen wat zij vroeger hebben nagelaten. Men kan natuurlijk zeggen dat het beter zou zijn geweest dat zij vooraf aan het jaar 2000 hadden gedacht, maar soms denkt men nu eenmaal niet aan de toekomst.

Teverson
Dank u voor dat antwoord. Ik zou heel in het kort bij u willen terugkomen op drie dingen: ten eerste, heeft de Commissie er zelf alle vertrouwen in dat haar eigen systemen het zullen overleven tussen 31 december 1999 en 1 januari 2000? Zullen de systemen van de Commissie daadwerkelijk goed functioneren? Gezien al het onderzoek en het werk dat verricht is in het comité van deskundigen, zou ik van u willen weten hoe goed volgens u het bedrijfsleven in Europa, in de Europese Unie, eigenlijk wel voorbereid is. Weet u zeker dat de handel op 1 januari 2000 niet volkomen stil zal komen te liggen?
Tot besluit maak ik mij zorgen over berichten dat er in de computerhandel zelf nog steeds systemen worden verkocht die onvoldoende rekening houden met de "millennium-bug" . Heeft de Commissie eveneens dat idee, en welke stappen onderneemt zij op de interne markt om ervoor te zorgen dat daar een einde aan komt?

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, op de eerste vraag kan ook ik alleen maar zeggen dat ik dat hoop. Ik weet ook niet met zekerheid hoe het bij ons zal aflopen. Ik denk echter dat de bevoegde personen daarover evengoed hebben nagedacht als wij. Wellicht liggen de zaken bij ons wat eenvoudiger. Dat is, als men wil, het voordeel van een verzuim. Elke medaille heeft twee kanten. In het verleden hebben wij verzuimd - nu trachten wij daarin verandering te brengen - de mogelijkheden van de elektronische gegevensverwerking voor 100 % te gebruiken. Daardoor zitten wij nu niet in de val daar wij zeker over data beschikken die men ook op een andere manier tot na het jaar 2000 kan bewaren.
Dit is slechts een voorlopig antwoord. Als het de heer Teverson interesseert, zullen wij hem graag laten weten wat wij bij de Commissie zelf hebben gedaan om het probleem op te lossen. De anderen zijn op het probleem opmerkzaam gemaakt. Wij hebben trouwens ook zelf bepaalde onderzoeksprogramma's op touw gezet om te helpen oplossingen te vinden. Die oplossingen bestaan nu. Daarbij rijzen twee problemen. In de eerste plaats zijn ze duur. De softwareproducenten vragen veel geld voor wat ze aanbieden. Voorts moet bij de toepassing van software ook een beroep worden gedaan op experts. Er zijn niet zoveel experts en daardoor ontstaan flessenhalzen. Ik kan niet uitsluiten dat bepaalde ondernemingen ondanks onze en hun inspanningen het probleem niet zullen kunnen oplossen. Dan is er een derde groep, waarnaar u in uw tweede vraag verwijst. Sommige bedrijven zeggen inderdaad dat alles ook nu nog goed gaat, dat dit alles hen niet aangaat en dat ze de zaak wel zullen regelen. Er zijn inderdaad nog altijd bedrijven die zich van de problemen niet bewust zijn. Dat is alarmerend.

De Voorzitter
Vraag nr. 35 van Marianne Eriksson (H-0783/97):
Betreft: Bouw van een tunnel door de Hallandheuvelrug in Zweden
Tijdens de bouw van een spoorwegtunnel door de Hallandheuvelrug in Zweden zijn grote hoeveelheden acrylamide in het milieu terechtgekomen, die het grondwater nog vele jaren zullen verontreinigen. Bij de werkzaamheden hebben verschillende arbeiders die met het dichtingsmateriaal Rhoca-Gil werkten, schade aan de zenuwen opgelopen, en het risico op kanker is bij deze personen toegenomen. De landbouwers in de regio mogen hun producten niet verkopen omdat er acrylamide in het grondwater is gelekt. Naar het zich momenteel laat aanzien, komen alleen degenen die kunnen aantonen dat er acrylamide in hun grondwater voorkomt, in aanmerking voor schadevergoeding, hoewel álle landbouwers op Bjärehalvö nu de grootste moeite hebben om hun producten te verkopen.
Het Franse chemiebedrijf Rhône-Poulenc, die de producent van het dichtingsmateriaal Rhoca-Gil is, gaf vóór het ongeval aan dat het acrylamidegehalte in het materiaal 1, 5 % bedroeg, maar inmiddels is gebleken dat dit cijfer veel hoger ligt.
Welke maatregelen neemt de Commissie tegen grote Europese ondernemingen die meewerken aan milieucriminaliteit?
Is de Commissie voornemens de verkoopmethodes van Rhône-Poulenc te onderzoeken?
Is de Commissie voornemens de toepassing van het dichtingsmateriaal Rhoca-Gil te onderzoeken?

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een zeer lang antwoord en vraag mij af of ik dat, ook in het belang van de andere vraagstellers, niet beter inkort.
Het antwoord komt hierop neer: in de eerste plaats beschikken wij over alle richtlijnen die nodig zijn om ook het gebruik van deze gevaarlijke stof, die trouwens ingedeeld wordt als giftig, kankerverwekkend klasse 2 en mutageen klasse 3, aan banden te leggen. Het gaat dus niet om een stof waarmee men zorgeloos kan omspringen. De omgang met die stof is wettelijk geregeld. Dat is het eerste punt en daarom worden hier al die wettelijke bepalingen aangehaald.
In de tweede plaats komt het de nationale overheden toe de stoffen die in onze richtlijnen als giftig en gevaarlijk zijn ingedeeld volledig te verbieden of, als ze worden gebruikt, ervoor te zorgen dat de desbetreffende voorschriften in acht worden genomen om milieurisico's te voorkomen. Wij wachten op wat de Zweedse regering ons zal meedelen. Vervolgens kunnen wij dan beslissen of wijzelf een besluit moeten nemen. Op dit ogenblik zien wij geen reden om iets te ondernemen, maar zodra de Zweedse regering ons laat weten welke overtredingen zijn begaan en hoe men daarop heeft gereageerd, zullen wij nagaan of wij nog iets anders moeten doen.
Mijnheer de Voorzitter, dat is de korte inhoud van een lang antwoord. Ik kan dat antwoord voorlezen of het aan mevrouw Eriksson bezorgen. Het beslaat zes bladzijden en het zou dus heel wat tijd vergen het voor te lezen.

Eriksson
Ik wil Commissaris Bangemann graag danken voor zijn antwoord. Ik zie ernaar uit deze zes bladzijden te ontvangen, aangezien het hier, precies zoals de Commissaris zegt, om zeer gevaarlijk materiaal gaat.
Toch vind ik dat ik niet echt antwoord om mijn vragen heb gekregen. Onder andere vraag ik mij nu af of de Commissie van plan is om de toepassing van het middel in de lidstaten van de EU te onderzoeken. Het wordt immers al ruim 20 jaar gebruikt, niet alleen bij de aanleg van tunnels, maar ook op vliegvelden, in mijnen enzovoort. Is men hier helemaal niet op voorbereid? Tenslotte is het materiaal immers verboden in Japan en wordt het in de VS slechts beperkt toegepast. De EU zal toch hopelijk niet op deze manier op de wereldmarkt opereren?

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, zoals gezegd zullen wij dat nagaan zodra wij over het verslag van de Zweedse regering beschikken. Op dit ogenblik onderzoeken wij deze stof trouwens ook in het kader van onze regelmatige risicobeoordelingen en gaan wij na of ze niet in een andere klasse moet worden ondergebracht en of het gebruik ervan eventueel volledig moet worden verboden. Dat kan het resultaat van het lopende onderzoek zijn.

De Voorzitter
Aangezien de tijd voor vragen aan de heer Bangemann verstreken is, wordt vraag nr. 36 schriftelijk beantwoord.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Hansen, deze vraag heeft betrekking op een van de subsidies die voor het programma-PACTE 1993 zijn toegekend. De financiering van het programma gebeurt in de vorm van een algemene subsidie aan de Vergadering van de Regio's van Europa, die met de begeleiding van het beheer van het programma is belast. Op basis van de ingediende verslagen heeft de Commissie die organisatie begin 1997 de Gemeenschapsgelden die haar in 1993 waren toegezegd volledig uitbetaald. Het administratiekantoor van de Vergadering van de Regio's van Europa onderwerpt elk project aan een controle achteraf. Daarbij zijn enkele subsidieerbare uitgaven aangetroffen die verschillen van het bedrag dat de projectleider in zijn eindverslag had genoemd.
Voor de uitbetaling van de laatste tranche heeft de Vergadering van de Regio's van Europa de projectleiders verzocht voor alle uitgaven bewijsstukken voor te leggen. De Vergadering heeft de Commissie laten weten dat de meeste projectleiders aan dat verzoek hebben voldaan en dat het resterende bedrag hun was uitbetaald. Als projectleiders de gevraagde bewijsstukken niet binnen de gestelde termijn konden voorleggen, werden voor de afwerking van de nog lopende projecten uitsluitend de als subsidieerbaar beschouwde uitgaven uitbetaald.

Kjer Hansen
Ik dank de commissaris voor haar antwoord. Het verheugt mij dat de betalingen nu in orde zijn. Ik vind het ergerlijk dat er problemen geweest zijn met de administratie van het PACTEprogramma, want als de mensen hun tegoeden niet uitbetaald krijgen, komt de EU in een slecht daglicht te staan. Ik wil van de commissaris dan ook graag weten, of zij in de toekomst een bepaalde termijn kan beloven binnen dewelke de beloofde bedragen uitbetaald zullen worden, om te vermijden dat het weer jaren duurt vooraleer de projectdeelnemers de door de Commissie toegezegde tegoeden ontvangen. Kan de commissaris een vaste termijn bepalen voor de uitbetalingen?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Kjer Hansen, bij de uitvoering van het programmaPACTE zijn er inderdaad veel problemen geweest. Wij kunnen onmogelijk tevreden zijn over wat er is gebeurd temeer daar, zoals u weet, tijdens de uitvoering van het programma de voorwaarden om voor steun in aanmerking te komen wegens de gerechtvaardigde kritiek van onder meer de Rekenkamer moesten worden verscherpt. Ik meen dat dit nooit meer mag gebeuren. Daarom onderzoekt DG XVI grondig hoe men de samenwerking verder kan bevorderen, maar ook hoe men zoiets kan voorkomen. Ik kan u alleen maar zeggen dat wij uit de problemen in het verleden lering hebben getrokken.

Howitt
Dat antwoord stel ik op prijs. Ik zou de commissaris willen vragen om iets meer te zeggen over het PACTE-programma. Ik weet dat zij in de komende weken tot een besluit zal komen over de toekomst van het PACTE-programma. Ik weet dat zij dat vandaag niet bekend zal maken. Ik begrijp dat zij verontrust is over bepaalde tekortkomingen in het beheer van het programma. Is zij vandaag bereid om te aanvaarden dat bepaalde kritische opmerkingen aan het adres van het PACTE-programma te maken hebben met het feit dat een aantal van haar ambtenaren weinig ophebben met het grote aantal kleine projecten dat PACTE met zich brengt? Zij geven de voorkeur aan de grotere cijfers in het programma volgens artikel 10. Gaat zij ermee akkoord dat er iets te zeggen valt voor het principe om een programma liever te laten uitvoeren door verenigingen van de plaatselijke overheden zelf, die goede contacten hebben, dan door particuliere consultants? Is zij bereid om aan te nemen dat er in dit zeer fragmentarische, perifere gedeelte van de structuurfondsen iets te zeggen valt voor de handhaving van een programma dat zeer kleine hoeveelheden geld toekent aan een groot aantal autoriteiten, die anders gewoon niet aan de bak zouden komen?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Howitt, ik kan het met dat beginsel eens zijn. Ik weet ook dat dit programma een aantal positieve gevolgen heeft gehad, vooral in de gemeenten in die landen. Ik weet echter ook dat, als wij zulke programma's niet behoorlijk kunnen beheren, de frustratie achteraf groter is dan de bereikte resultaten. Het gaat niet om de vraag of deze programma's een aantal ambtenaren misschien niet zo bevallen, maar om de vraag waartoe de Commissie in staat is. Ik meen ook dat wij niet alleen met betrekking tot het programma-PACTE, maar tot alle artikel 10-maatregelen moeten nagaan hoe wij het mobiliserende effect, ook van kleine projecten, veilig kunnen stellen en tegelijkertijd beheersvormen kunnen vinden die van ons niet buitensporig veel eisen. Het heeft immers geen zin dat wij met veel moed beginnen, maar uiteindelijk falen omdat wij niet voor het passende beheer kunnen zorgen. Daarom onderzoeken wij dat alles. Zoals u echter weet, heeft dat niets te maken met het feit dat wij wegens de interinstitutionele onderhandelingen programma's moeten schorsen waarvoor de begrotingslijnen geen rechtsgrondslag hebben en daarom nogmaals moeten onderzoeken hoe wij die programma's in de proefprojecten kunnen integreren. Ik verzoek u in te zien dat de Commissie niet alleen verbintenissen aangaat, maar ook inspanningen doet om een systeem te vinden dat een verantwoordelijke uitvoering van die projecten op alle niveaus mogelijk maakt, zowel op dat van de Commissie als op dat van de instanties die het programma uitvoeren.

De Voorzitter
Vraag nr. 38 van Luis Marinho (H-0772/97):
Betreft: Verklaringen van de heer Santer
Tijdens zijn recente bezoek aan Portugal verklaarde Commissievoorzitter Santer dat "Portugal in de periode 2000-2006 meer structurele hulp moet ontvangen dan in de periode 1994-1999" .
Kan de Commissie meedelen waarop deze zo belangrijke verklaring van de Voorzitter is gebaseerd?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Marinho, de verklaringen van de heer Santer steunen op de in juli voorgestelde Agenda 2000. Hij had het over de verhoging van de middelen voor doelstelling 1 in het algemeen, doordat het Commissievoorstel vasthoudt aan de huidige weging van doelstelling 1, namelijk twee derde van de totale kredieten. Behalve in de regio Lissabon, waar de drempel van 75 % van het bruto binnenlands product per capita ruimschoots wordt overschreden, ligt het niveau van de welvaart in de Portugese regio's duidelijk beneden die drempel, zodat ze in het kader van doelstelling 1 voor subsidiëring in aanmerking blijven komen.
Regio's die niet langer voor steun in aanmerking zullen komen, wat waarschijnlijk het geval zal zijn voor Lissabon, krijgen een gulle uitloopregeling. Ten slotte brengt het voorstel om het Cohesiefonds in zijn huidige vorm te handhaven de subsidiabiliteit van Portugal in het kader van dat fonds evenmin in gevaar, zodat Portugal ook in de toekomst over aanzienlijke middelen uit de structuurfondsen en het Cohesiefonds zal kunnen beschikken.

Marinho
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde mevrouw Wulf-Mathies vragen of de Commissie in haar berekeningen rekening houdt met het Cohesiefonds en het bestaan van een Cohesiefonds, ongeacht de vraag of een land dat steun uit dit fonds ontvangt, deel zal uitmaken van de eerste groep landen die tot de economische en monetaire unie zullen toetreden. Ik was heel tevreden met haar antwoord aangezien de commissaris mij, nog voor ik mijn vraag kon stellen, al waarborgen gegeven heeft dat de landen die als eerste deel zouden uitmaken van de economische en monetaire unie en de euro invoeren, niet benadeeld zullen worden in het kader van het Cohesiefonds en dat dit fonds behouden zal worden. Dit was een schitterend en uiterst positief antwoord voor ons Portugezen.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, Agenda 2000 maakt inderdaad een onderscheid tussen de voortzetting van het structuurbeleid voor de vijftien lidstaten, de voorbereiding van de toetreding en de structurele steun aan de nieuwe lidstaten na hun toetreding. Wat ik heb gezegd en wat ook de Agenda 2000 garandeert, is dat de steun aan de regio's van doelstelling 1 als gevolg van de toetreding niet zal worden teruggeschroefd, maar dat het voorstel bepaalt dat ook in de toekomst twee derde van de stijgende totale kredieten daarvoor zullen worden gebruikt. Voorts blijft het Cohesiefonds ook openstaan voor de lidstaten die 90 % van het bruto binnenlands product niet overschrijden. De tussentijdse controle heeft betrekking op die 90 % en niet op de landen die tussen 2000 en 2006 tot de Gemeenschap toetreden.

Corbett
Is de commissaris het ermee eens dat wanneer bepaald wordt welke regio's onder de 75 %-regeling vallen voor financiering krachtens doelstelling 1 na 1999, het niet op zijn plaats zou zijn om deze regel op een rigide, statistische manier toe te passen, gezien het feit dat bepaalde regio's net boven of net onder de 75 % vallen volgens bepaalde, eerlijk gezegd niet zo betrouwbare statistieken. Als het gaat om regio's op de grenslijn, dient er dan ook niet rekening te worden gehouden met factoren zoals de vraag of ze de status van doelstelling 1 pas tijdens de laatste herziening hebben bereikt - met andere woorden of het regio's zijn die de status van doelstelling 1 nog maar net bereikt hebben en nog maar net de infrastructuur en de procedures hebben opgestart om baat bij te hebben? Net op het moment dat de steun begint te lopen en zij resultaten kunnen behalen, zou het absoluut geen nut hebben om de kraan dicht te draaien, en dat aspect is een overweging waard.

De Voorzitter
Mijnheer Corbett, ik moet u er op wijzen dat uw vraag buiten het kader van de vraag van de heer Marinho valt. Aan de orde is een vraag die betrekking had op Portugal, en u treedt aanzienlijk buiten het kader van deze vraag. Ik weet niet of mevrouw Wulf-Mathies op uw vraag wil ingaan, maar hoe het ook zij, het gaat er om dat we niet buiten het kader van een vraag treden.
Mevrouw Wulf-Mathies, het woord is aan u, zo u op de vraag wilt ingaan.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, ik zal straks nader op de vraag van de heer Corbett ingaan en kan nu dus kort zijn. Voor de berekening van de subsidiabiliteit van de regio's gaat men telkens uit van de laatste drie jaar waarvoor regionale gegevens beschikbaar zijn. Ons probleem bestaat er nu eenmaal in dat wij vaste verbintenissen moeten aangaan. Hoeveel begrip ik ook voor de fantastische argumenten van iedereen heb, toch meen ik dat wij in een lastig parket zouden komen als wij niet aan vooraf bepaalde criteria zouden vasthouden. Voor zover ik kan zien geldt het 75 %-criterium in de gehele Gemeenschap en wordt dat niet betwist.

De Voorzitter
Vraag nr. 39 van Hugh McMahon (H-0777/97):
Betreft: Agenda 2000
Over de nieuwe doelstelling 2 staat in Agenda 2000 dat een beperkt aantal belangrijke gebieden moet worden vastgesteld ter vergemakkelijking van een geïntegreerde strategie voor economische ontwikkeling.
Hoe meent de Commissie dat deze "belangrijke gebieden" moeten worden vastgesteld? Zal hiertoe de NUTS 1 of NUTS 2 indeling worden gebruikt en zal het aan de lidstaten worden overgelaten het definitieve besluit hierover te nemen?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer McMahon, de Commissie heeft in de Agenda 2000 voorgesteld voor de verschillende soorten gebieden onder de nieuwe doelstelling 2 eenvoudige, transparante en specifieke gemeenschappelijke subsidiabiliteitscriteria vast te stellen. Die criteria moeten met de regionale prioriteiten van de lidstaten rekening houden. De betrokken gebieden moeten daarom in het kader van het partnerschap tussen de Commissie en de nationale autoriteiten worden afgebakend, zodat de steun op de meest benadeelde gebieden wordt geconcentreerd.
De tenuitvoerlegging van een geïntegreerde strategie van regionale ontwikkeling, waarin maatregelen inzake de uitbouw van de infrastructuur, de menselijke hulpbronnen en het bedrijfsleven aan elkaar worden gekoppeld, vergt evenwel een zekere grootte. De ervaring met doelstelling 2 en doelstelling 5 b toont aan dat NUTS 3-regio's of -gebieden met een samenhangende plaatselijke economie die bestuurstechnisch kunnen worden afgebakend, als ruimtelijk concept het meest geschikt zijn. De Commissie streeft daarbij evenwel ook naar enige flexibiliteit om met de nationale en regionale criteria rekening te kunnen houden.

McMahon
Ik dank de commissaris voor haar antwoord. Wie zal het besluit nemen over de criteria? Zal het een gezamenlijke beslissing worden? Zal het een beslissing van de Commissie zijn? Zullen de lidstaten de beslissing nemen?
Ten tweede, op welk niveau zal het worden gebaseerd? Zal het NUTS 1, NUTS 2 of NUTS 3 zijn? Het is van belang dat we de een of andere aanwijzing krijgen over het niveau waaraan de Commissie denkt. Wanneer zal de beslissing naar alle waarschijnlijkheid genomen worden?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, ik heb in mijn antwoord gezegd dat de NUTS 3-regio's, met andere woorden het NUTS 3-niveau, het meest geschikte niveau is. Wie beslist daarover? In de eerste plaats worden in de nieuwe structuurfondsverordeningen de criteria voor de subsidiabiliteit vastgesteld en stelt de Commissie dus Europese criteria voor waarmee de lidstaten uiteraard moeten instemmen. De nationale criteria, waarmee wij daarnaast ook rekening willen houden, zullen door de lidstaten worden voorgesteld. De Commissie zal dan samen met de lidstaten nagaan in hoever die met de nagestreefde doelstellingen en effecten stroken.
De derde vraag is wanneer dat zal gebeuren. De Commissie is voornemens de nieuwe structuurfondsverordeningen omstreeks Pasen van volgend jaar voor te leggen. Daarna hangt alles af van de besluiten van de Raad, niet alleen over de financiële vooruitzichten, maar ook over de structuurfondsverordeningen. De Commissie is niet alleen meester van de procedure.

Imaz San Miguel
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw de commissaris danken voor haar antwoord, en tevens zou ik haar willen vragen, als dat mogelijk is, of zij een paar toelichtingen zou kunnen geven op de criteria die een rol zullen spelen bij de keuze van deze belangrijke gebieden voor doelstelling 2. Ik doel met name op de industriegebieden waarnaar in Agenda 2000 wordt verwezen. Ik zou graag weten of de commissaris van oordeel is dat de hoge werkloosheid een van de selectiecriteria van deze belangrijke gebieden voor doelstelling 2 zal zijn, of het belang van de industrie in de economische structuur van die gebieden een selectiecriterium zal zijn, of het percentage verloren gegane banen in oudere sectoren van de industrie een selectiecriterium zal zijn, of bijkomende problemen zoals de sociale uitsluiting een van de selectiecriteria zal zijn, en ten slotte, of het grensoverschrijdende karakter van deze gebieden met structurele problemen, in de mate waarin dit een verergering betekent van de bijkomende structurele problemen van deze regio's van doelstelling 2, ook een extra selectiecriterium zou kunnen vormen voor de gebieden van doelstelling 2.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, op dit ogenblik werken wij aan de criteria. Ik kan daarover dus geen definitief antwoord geven. Alle criteria die u heeft vermeld moeten echter inderdaad zeker in acht worden genomen: voor industriegebieden bijvoorbeeld de afhankelijkheid van een bepaalde bedrijfstak en de daarmee verband houdende bijzonder hoge werkloosheid, voor de stedelijke gebieden bijvoorbeeld de graad van sociale uitsluiting en voor de landelijke gebieden niet alleen de afhankelijkheid van de landbouw, maar ook het met de achteruitgang van de landbouw verbonden gevaar van plattelandsvlucht.
Wij zullen dus subsidiabiliteitscriteria formuleren die rekening houden met de oorsprong van de problemen - industriegebieden, plattelandsgebieden, stadswijken. Wij willen echter dat de maatregelen op basis van een programma en een geïntegreerd ontwikkelingsconcept worden genomen. Wij mogen immers niet altijd naar het verleden kijken maar moeten toekomstperspectieven openen.
In de structuurfondsverordeningen zullen wij daarvoor voorstellen doen. Op dat ogenblik zullen wij ook nog over de criteria kunnen debatteren.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Wulf-Mathies, voor uw aanwezigheid hier in het Parlement.
Aangezien de tijd voor vragen aan de Commissie verstreken is, zullen de vragen 40 tot en met 79 schriftelijk worden beantwoord.

De Voorzitter
Het vragenuur is gesloten.

De Voorzitter
Het woord is aan de heer Howitt voor een voorstel van orde.

Howitt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u gelukwensen met het feit dat u de integriteit van het Vragenuur intact heeft weten te houden door vast te houden aan de tijd en zelfs iets uit te lopen. Ik sta volledig achter uw beslissing. Kunt u in het kort zeggen wat de gevolgen zijn voor de agenda voor vanavond? Momenteel is er een debat gepland tussen middernacht en 0.30 uur. Als dat uitloopt, kan het zelfs later worden. Kunt u de leden wat houvast geven omtrent de implicaties voor de vergadering van vanavond? Zal de agenda worden afgewerkt of zullen bepaalde verslagen worden uitgesteld?

De Voorzitter
De diensten van het Parlement hebben mij geïnformeerd dat vanavond naar verwachting het geplande programma volledig afgewerkt zal kunnen worden binnen een tijdschema dat rond 24.30 uur zal eindigen. Dit is wat men mij heeft meegedeeld. Een en ander zal ook een beetje afhangen van de discipline die de afgevaardigden bij hun interventies kunnen opbrengen om zich aan de toegemeten tijd te houden, wat niet altijd even stipt gebeurt als wenselijk zou zijn.
(De vergadering wordt om 19.10 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Deeltijdarbeid - Werkgelegenheid (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het gecombineerd debat over de verslagen:
A4-0352/97 van mevrouw Jöns, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel van de Commissie voor een richtlijn van de Raad betreffende de door de UNICE, het CEEP en het EVV gesloten raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid (COM(97)0392 - C4-0551/97-97/0221(SYN)) en-A4-0353/97 van de heer Hernandez Mollar, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, betreffende het verslag van de Commissie over "Werkgelegenheid in Europa - 1997" (COM(97)0479 - C40336/97).
Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag iets willen toevoegen zodat een en ander juist in de handelingen komt. Net werd door een Zweeds parlementslid beweerd dat ik niet aanwezig was tijdens zijn eerdere betoog. Dat was ik wel , en ik heb zijn kritiek op mij meegekregen. Er is nu geen reden om deze te beantwoorden, aangezien hij zelf nu niet aanwezig is.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Carlsson. Hoe kon hij u toch vergeten?

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, ik wens de twee rapporteurs geluk - en niet zomaar voor de vorm - omdat ze werkelijk het beste hebben gedaan wat er op dit terrein gedaan kan worden. Ook zou de commissaris met deze argumenten of met die van de Commissie de vijftien jongeren kunnen overtuigen die voor de tweede dag van de top in Luxemburg zijn uitgenodigd.
Mijnheer de Voorzitter, misschien moeten we er, tenminste in dit Parlement, aan gewend raken te erkennen dat we het op het gebied van werkgelegenheid al heel lang zonder een theoretisch model moeten stellen, dat de lessen over "benchmarking" - het vergelijken van de Europese industrie met de Amerikaanse en Japanse industrie, die marktaandelen in de geïndustrialiseerde landen bij ons vandaan hebben gehaald, en die het op het gebied van het scheppen van arbeidsplaatsen aanmerkelijk beter hebben gedaan dan wij - ons iets wijzer hebben gemaakt, maar uiteraard niet in die mate dat we het probleem kunnen oplossen.
Op grond van die ervaring - en niet op grond van het theoretisch model - weten wij dat de diensten die het concurrentievermogen van bedrijven beïnvloeden hier duurder zijn dan aan de andere kant van de Atlantische Oceaan en dat tot liberalisatie moet worden overgegaan of op die weg verder moet worden gegaan.
Wij weten dat onze infrastructuur minder goed is, maar wij weten ook dat de Europese Unie nooit voldoende fondsen vindt om te voorzien in de infrastructuur die voor het scheppen van werk nodig is.
Wij weten ook dat de arbeidsmarkt flexibeler moet worden.
Wij weten ook dat onze bijdrage aan onderzoek en ontwikkeling hier lager is dan in de Verenigde Staten, dat de rol van het particulier initiatief geringer is en dat de door ons gekozen methode, rechtstreekse hulp, slechter functioneert dan fiscale vergoedingen die aan de winst zijn gekoppeld.
En wij herhalen dat de lasten op de factor arbeid enorm zijn gestegen, terwijl de lasten op de factor kapitaal zijn gedaald.
Wat niet meer met deze diagnose in overeenstemming is, zijn de oplossingen die hier worden overwogen. Het is duidelijk dat een energieheffing het probleem niet oplost. Het is duidelijk dat men, om te komen tot verlaging van de sociale premies - en dat is het concrete idee, mijnheer de Voorzitter - eerst moet bedenken of in deze werkgelegenheidssituatie de nu gehanteerde belasting op de toegevoegde waarde met onmiddellijke aftrek van investeringsgoederen de meest voor de hand liggende is. Bij de invoering ervan was dat het geval. We moeten misschien gaan denken aan een BTW waarbij de belasting over investeringsgoederen niet onmiddellijk aftrekbaar is om de factor kapitaal relatief duurder te maken ten opzichte van de factor arbeid en te bevorderen dat kapitaalintensieve methoden worden vervangen door arbeidsintensieve methoden.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, allereerst maar mijn felicitaties aan de twee rapporteurs voor het uitstekende werk dat zij hebben afgeleverd. Verder wilde ik vooral het woord voeren over het verslag van mevrouw Jöns met betrekking tot het akkoord dat binnen het sociaal protocol over deeltijdarbeid is gesloten. Al een tijd lang komen we in alle documenten een magisch woord tegen: flexibiliteit. De Raad smijt ermee, de Commissie doorspekt haar richtsnoeren ermee, de sociale partners gebruiken het te pas en te onpas en het Europees Parlement laat in zijn resoluties blijken dat het in flexibiliteit een van de middelen ziet om het probleem van de werkloosheid aan te pakken.
Wil men echter van flexibiliteit een echt doelmatig instrument maken, dan moet dit begrip in ieders straatje kunnen passen en interessant worden voor alle partijen, dus werknemers en werkgevers; dan moet het tevens uitwegen bieden voor de problemen, het moet uitbreiding van de werkgelegenheid kunnen garanderen en er tevens voor zorgen dat het werk buitenshuis en de gezinsactiviteiten met elkaar gerijmd kunnen worden zowel voor de man als voor de vrouw; flexibiliteit mag voorts niet discriminerend werken op arbeidsomstandigheden, beloning en sociale zekerheid, en mag bepaalde beroepstrajecten niet tekort doen. Van dit oogpunt uit zit er een grote tegenstrijdigheid in het standpunt van de Raad. Enerzijds beroept de Raad zich namelijk op flexibiliteit als het middel bij uitstek, anderzijds is hij niet bereid toezeggingen te doen of regels te bepalen om een en ander in goede banen te leiden en ervoor te zorgen dat flexibiliteit doorgang kan vinden.
De eerste documenten van de Commissie waarin de reglementering van atypisch werk ter hand werd genomen, gaan terug tot de jaren "80. Vandaag de dag, eind 1997, buigen wij ons over een aspect van reglementering van atypische arbeid, namelijk deeltijdwerk, een en ander in het kader van een akkoord tussen sociale partners waar wij weliswaar positief tegenaan kijken - omdat wij nu eenmaal vinden dat de sociale dialoog bevorderd moet worden - maar dat in onze optiek hoe dan ook slechts gedeeltelijk is. Wij gaan akkoord met het verslag van mevrouw Jöns, maar merken ook wel dat haar woorden boekdelen spreken. Wij zullen dus onze goedkeuring aan het verslag hechten, omdat het uiteindelijk een onschuldig akkoord is, maar het ontgaat ons niet dat we hiermee bepaald geen zevenmijlspassen zetten. Nog tegenstrijdiger zijn overigens de ondernemers, die volgens mij een beslissende rol hebben gespeeld, waardoor het akkoord zo timide is bij het aanvatten van het probleem. Maar al te vaak zien de ondernemers flexibiliteit als een eenrichtingsverkeer, zoals dat onder meer in mijn land gebeurt: ze beschouwen het als een manier om de vrije hand krijgen, om te doen en laten wat ze willen in hun bedrijf, zonder zich te storen aan bepaalde rechten.
Dit is dus maar een gedeeltelijk akkoord, want het pakt slechts een deel van de problemen aan. Samen met mevrouw Jöns doe ik een oproep aan de Commissie om eindelijk echt positie te nemen, en ik stel een richtlijn over atypisch werk voor waarin alle elementen van dit soort arbeid geregeld worden, omdat flexibiliteit anders een lege huls blijft of, nog erger, gevaarlijk kan worden.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, traditiegetrouw moeten wij in de Europese Gemeenschap jammer genoeg heel wat geduld oefenen wanneer het problemen betreft die hoofdzakelijk de vrouw aangaan. Het duurt dan minstens enkele decennia voor wij erin slagen een wetgevende tekst te laten goedkeuren. Dat was zo voor de toepassing van artikel 119 inzake gelijke beloning, voor gelijke behandeling op het gebied van de sociale zekerheid, voor de aanpassing van de bewijslast enzovoort. En al te vaak baart de berg een muis.
Dat is inderdaad nog altijd zo voor deeltijdarbeid. Om een einde te maken aan de discriminatie van mensen die deeltijds werken, hoofdzakelijk - meer dan 80 % - vrouwen, heeft de Commissie nu al bijna twintig jaar geleden een goed voorstel voor een richtlijn inzake vrijwillige deeltijdarbeid ingediend. Overigens hebben wij in mijn land, het Groothertogdom Luxemburg, enkele jaren geleden een wet opgesteld op grond van dit voorstel, nadat wij ten einde raad besloten hadden niet langer op de Europese richtlijn te wachten.
Wij beschikken momenteel over een kaderakkoord inzake deeltijdarbeid dat een aantal sociale partners gesloten hebben, maar de kleine en middelgrote ondernemingen zijn niet vertegenwoordigd. Ik zou deze overeenkomst bestempelen als "cafeïnevrije koffie" en een flauw afkooksel van het oorspronkelijke voorstel voor een richtlijn en zelfs van de gewijzigde versie uit 1983.
Allereerst ontbreekt een belangrijk woord in de titel: " vrijwillig" . We moeten immers "vrijwillige" deeltijdarbeid regelen op Europees vlak. Deze arbeid is niet atypisch, wel integendeel. Dit soort werk zal overigens steeds minder atypisch zijn en de logische en niet-discriminerende oplossing zou er heel eenvoudig in bestaan deeltijdse werknemers dezelfde voorwaarden te bieden inzake beloning, arbeid, bevordering en sociale zekerheid als werknemers die voltijds werken. Natuurlijk zouden zij slechts betaald worden en verzekerd zijn in verhouding tot het aantal gepresteerde uren. Dit logische, niet-discriminerende en eenvoudig toe te passen principe lijkt echter niet gemakkelijk te begrijpen voor iedereen.
Ik begrijp dat men op het gebied van de sociale zekerheid en bijvoorbeeld voor het pensioen een zekere tijd gewerkt moet hebben voor men van het recht op een gewaarborgd minimumpensioen kan genieten. Ik begrijp dat het op het vlak van de ziekteverzekering onrechtvaardig kan lijken dat iemand bijvoorbeeld één uur per week werkt en een belachelijk lage bijdrage betaalt maar toch verzekerd is, hoewel een ziekte of operatie het ziekenfonds evenveel kost als wanneer iemand voltijds werkt.
Wij zijn ons bewust van deze problemen en ik hoop, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ...
(De Voorzitter verzoekt spreekster te besluiten) Ik wilde zeggen dat wij van plan waren de intrekking van het voorstel te vragen. Ik zal niettemin voor stemmen, in de hoop dat het voorstel er toch voor zorgt dat de discriminatie verdwijnt.

Van Lancker
Voorzitter, ik zou eerst aan de commissaris willen zeggen dat het mij heel veel plezier doet om hem hier op dit late uur nog te zien. Er moet één ding gezegd zijn: er wordt hier heel veel over flexibiliteit gesproken, maar het Parlement heeft daarnet weer een demonstratie gegeven van hoe weinig flexibel wij soms durven omgaan met ons eigen Reglement. Hoe dan ook, ik zou collega Hernandez Mollar toch nog eens willen feliciteren met zijn verslag, vooral omdat ik vind, collega's, dat het een zeer nuttige aanvulling vormt op wat Van Velzen in zijn verslag op tafel gelegd heeft. Dit verslag bevat een aantal aandachtspunten die stilaan van de tafel van de top van Luxemburg dreigen te verdwijnen. Ik zou graag drie punten willen aanhalen. Eerst en vooral het belang dat in dit verslag gehecht wordt aan inkomenspolitiek en aan sociale bescherming, ook in het kader van werkgelegenheidsbeleid. Dat was trouwens, mijnheer de commissaris, één van de belangrijke thema's op the employment week vorige week. Recentelijk heb ik een studie in handen gekregen, waarvan ik de collega's de lectuur kan aanbevelen, die glashelder nog eens aangeeft dat de Europese Unielanden absoluut geen boodschap hebben aan klassieke OESO-recepten. Een grotere loonwaaier, meer loonflexibiliteit, minder genereuze uitkeringen hebben nauwelijks invloed op de werkgelegenheidsgraad, collega Carlsson, en zeker niet op de werkloosheid. Dergelijke politiek leidt wel tot erosie van de lage lonen en zeker en vast tot een ondermijning van de levensstandaard van de burgers. En dat is dus een keuze die de top van Luxemburg niet mag maken. Het is niet of sociale bescherming of werkgelegenheid. Ze moeten manieren zoeken om beide te combineren. Lokale werkgelegenheid, buurtdiensten, oké. Wij zijn daar voor, maar met respect voor behoorlijke loonvoorwaarden en niet in de vorm van verplichte workfare .
Collega Pronk, wij zijn wel als socialisten voor het stimuleren van deeltijdwerk en loopbaanonderbreking, voor mannen en vrouwen als het even kan, maar dan wel met een goede sociale zekerheidsdekking zodat mensen niet in de precariteit kunnen geduwd worden.
Voorzitter, een tweede punt dat ik had willen aanhalen, is dat in dit verslag ook een ander doodgezwegen thema terug op tafel komt, namelijk dat van werktijdverkorting. Daar ben ik bijzonder blij om. Wij als Europees Parlement, mijnheer de commissaris, hebben aan de Commissie reeds in 1996 gevraagd om een studie op tafel te leggen, een vergelijkend onderzoek naar goede voorbeelden van hoe de werktijd kan verkort worden, naar hoe vermindering van de sociale zekerheidsbijdragen een nieuwe impuls kan geven aan werktijdverkorting. Jammer genoeg heb ik in het nieuwe verslag van de Commissie, een werkgelegenheidsagenda voor het jaar 2000, hiervan geen spoor teruggevonden. Ik weet dat die problematiek zeer verschillend ligt in de diverse landen van de Europese Unie en ik besef ook maar al te goed dat de werkgeversorganisatie UNICE absoluut niet happig is op dit thema. Maar een reden te meer, mijnheer de commissaris, voor de Europese Commissie om het debat over werktijdverkorting opnieuw op de agenda te zetten. Ik weet dat al deze thema's niet zullen behandeld worden of onvoldoende zullen behandeld worden op de top van Luxemburg, maar ik hoop op zijn minst dat de ministers een aanvang zullen maken met deze belangrijke debatten.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank aan collega Jöns voor haar verslag. Ik kan me geheel vinden in haar beoordeling, zelfs in de oorspronkelijke redactie van het verslag. Staat u mij daarom toe, enkele algemene opmerkingen te maken over de sociale dialoog. Deze is zeker waardevol, alleen de huidige resultaten van de sociale partners in Europa - of studieverlof, of deeltijdarbeid - zijn minimalisme in de waarste zin van het woord. Daar kunnen wij niet tevreden mee zijn. Daarom kan ik, mijnheer de commissaris, de euforie niet delen over de resultaten die de sociale dialoog tot nu toe heeft opgeleverd. Wij hebben niet meer dan een voet tussen de deur. Die deur moeten we verder openduwen, en daarbij hoop ik nu op uw steun. Ik ben er echter niet helemaal zeker van of uw steun krachtig genoeg zal zijn.
Indien ons evenwel voor de derde maal een overeenkomst van zo weinig waarde wordt gepresenteerd, vind ik dat we die dan helaas moeten afwijzen. Ik dank ook collega Hernandez Mollar. Hij heeft belangrijke aanzetten gegeven voor de topconferentie over werkgelegenheid, die ik ruimschoots steun. Ik ben alleen bang, geachte collega, dat de Raad in Luxemburg de sociale partners zal prijzen om hun minimalisme, en het resultaat zal dan zijn dat wij er van de burgers van langs krijgen omdat wij vooraf misschien meer hoop hadden gewekt dan de Raad wil waarmaken. Ik hoop maar dat mijn voorspellingen niet uitkomen.

Flynn
Al degenen die een bijdrage hebben geleverd en alle leden die zijn teruggekomen voor het einde van het debat wil ik graag danken. Het gaat hier over twee verschillende onderwerpen en ik wil de twee verslagen erover graag apart behandelen.
Ten eerste maakt het verslag "Werkgelegenheid in Europa - 1977" deel uit van een pakket over de werkgelegenheid dat de Commissie op 1 oktober heeft goedgekeurd, samen met het gezamenlijk verslag en het Commissievoorstel voor richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid. De geachte afgevaardigden herinneren zich ongetwijfeld dat we een uitstekend debat hebben gevoerd over de richtsnoeren tijdens de laatste vergadering hier, tijdens de bespreking van het verslag-Van Velzen. Mevrouw Lancker heeft ook tijdens dat debat een zeer goede bijdrage geleverd. Wat betreft het thema waarover u het nu heeft, wil ik u alleen mededelen dat deze zaak aan bod komt in het Groenboek over het arbeidsbestel en de indieningstermijn is 30 november. Het is een debat dat nog wordt voortgezet en we zullen er zeker meer over horen.
In het verslag over de werkgelegenheid in Europa analyseert de Commissie de werkgelegenheidssituatie en presenteert zij de beleidsboodschappen die uit die analyse naar voren komen. Op vergelijkbare wijze brengt het verslag van de heer Hernandez Mollar het standpunt van het Parlement over al deze zaken naar voren. Het is wel zeer geruststellend te weten dat beide standpunten grote parallellen vertonen.
We zijn het allemaal eens over het belang van de algehele economische situatie. Het bereiken en behouden van een flinke groeivoet is van fundamenteel belang om tegemoet te kunnen komen aan de doelstellingen die in onze richtsnoeren geformuleerd worden. Verscheidene sprekers hebben hier veel nadruk op gelegd. Ook zijn wij het erover eens dat de belasting- en socialezekerheidsstelsels werkgelegenheidsvriendelijk moeten zijn en de nodige stimuli moeten verschaffen voor het scheppen van arbeidsplaatsen, maar tegelijkertijd de inkomenssteun moeten blijven geven die kenmerkend is voor het Europees sociaal model.
Van de vele interessante punten die in het verslag van de heer Hernandez Mollar naar voren worden gebracht, denk ik dat er twee gebieden zijn waarop de heer Hernandez Mollar wat meer nadruk wil leggen. Ik zou op deze punten even willen ingaan, omdat de Commissie het naar mijn gevoel met die nadruk eens is.
Ten eerste moet er iets gedaan worden aan de kloof tussen gevraagde en aangeboden kwalificaties en de strategie voor onderwijs en opleiding die voor het opvullen van die kloof noodzakelijk is. In de ontwerprichtsnoeren die aan de Europese Raad zijn voorgelegd, heeft de Commissie drie gebieden aangewezen waarop wij onze aanpak moeten verbeteren: het basisonderwijs van jonge mensen die beginnen te werken, omdat dat onderwijs de basis legt voor het soepele en inzetbare arbeidspotentieel van de toekomst. We moeten zorgen voor permanente opleiding gedurende het gehele beroepsleven, om mensen in staat te stellen hun kwalificaties te verbeteren zolang zij werken. We moeten het probleem aanpakken in verband met de vaardigheden en kwalificaties van werklozen, om deze mensen weer in een situatie te krijgen waar ze weer kunnen concurreren op de arbeidsmarkt. Het Parlement en de Commissie zijn het roerend met elkaar eens. We hopen dat de lidstaten zich hierbij aansluiten.
Het andere punt betreft de gender-problematiek, waar eveneens veel nadruk op gelegd is. We moeten vrouwen helpen om deel te nemen aan de arbeidsmarkt. Ondanks het feit dat de voorbije tien jaar het aantal banen voor vrouwen gestegen is - en er zijn echt veel banen bijgekomen - is er nog steeds een groot verschil tussen de werkgelegenheidscijfers van mannen en vrouwen en een wat kleiner tussen de werkloosheidscijfers. Ervoor zorgen dat thuis en werk wat beter verenigbaar zijn, vormt slechts een eerste stap in de oplossing van dit probleem. Het interesseert u ongetwijfeld dat de bijeenkomst gisterenavond van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën en van de ministers van Werkgelegenheid zeer geslaagd was. Na de hele dag geluisterd te hebben, had ik de indruk dat er veel punten van overeenkomst zijn. Ook hebben we heel wat misverstanden uit de wereld geholpen. Het peil van vertegenwoordiging in de gezamenlijke bijeenkomst was bijzonder hoog en het hoogste dat ik in de vier en een half jaar die ik hier ben, ooit heb meegemaakt. Dit betekent dus wel iets en het is een goede voorbode voor een geslaagde top over de werkgelegenheid. Onze richtsnoeren - degene die we pas besproken hebben - en het gezamenlijk verslag verschaffen de belangrijkste discussiebasis wat betreft de voorbereidingen voor deze top.
Ik denk dat men het op de belangrijke Raadsvergadering roerend eens was over de te volgen procedure, dat wil zeggen, inzake de actieplannen van de Commissie, het gezamenlijk toezicht en de aanbevelingen en de substantie, de vier pijlers die ik hier de laatste keer uiteengezet heb en waar iedereen het mee eens is. Net zo is men het er ook over eens dat er zowel kwantitatieve als kwalitatieve doelstellingen nodig zijn. De Europese Unie richt haar aandacht vooral op de langdurig werklozen - we hebben het allemaal gehad over jongeren en werkgelegenheid - en ook op de opleiding, waarmee het allemaal nog niet rond is. Er zullen heel wat voorstellen komen op de tekst. Ik denk dat de hele zaak nu een keerpunt heeft bereikt ten gevolge van Amsterdam. En dat is wat er nu anders is. Ik denk dat we nu voor een belangrijke doorbraak staan in de vooruitgang en de ontwikkeling van de Europese werkgelegenheidsstrategie. Alles is aanwezig om er een succes van te maken. Zo zie ik de gebeurtenissen van gisteren. Ik hoop dat dit zal uitkomen. Zo ja, dan kom ik hier terug om krachtige en gunstige dingen te zeggen over wat u heeft aanbevolen en wat de Commissie heeft voorgesteld om van dat alles een succes te maken.
Over het verslag van mevrouw Jöns wil ik het volgende zeggen. Het belang van de nieuwe vormen van flexibele arbeidsbetrekkingen, vooral deeltijdwerk, heeft in de voorbije jaren enorm aan betekenis gewonnen en deze tendens zet zich voort op de nationale arbeidsmarkten. Zoals u weet, hebben in juni 1996 UNICE, CEEP en EVV hun gemeenschappelijke wens te kennen gegeven om onderhandelingen te starten over de deeltijdaspecten van deze zaak. Na langdurige en uitvoerige besprekingen hebben deze drie organisaties op 6 juni 1997 overeenstemming bereikt over de raamovereenkomst inzake deeltijdarbeid. Bij diezelfde gelegenheid hebben zij gevraagd om de overeenkomst ten uitvoer te leggen via een instrument van de Raad. Dat weten wij allemaal. De Commissie brengt dit voorstel voor de Raad, overeenkomstig artikel 4, lid 2, van de overeenkomst over het sociaal beleid. Beiden betreuren wij het dat volgens dit artikel geen rol is weggelegd voor het Europees Parlement. Maar de Commissie heeft haar belofte aan het Parlement gehouden en het Parlement op de hoogte gesteld van de diverse stadia van overleg met de sociale partners. Ook heeft de Commissie aan het Parlement het voorstel doen toekomen, zodat het Parlement zijn advies te kennen kan geven. Ik wil graag van de gelegenheid gebruik maken om de rapporteur, mevrouw Jöns, te danken voor haar verslag en voor al haar inspanningen om hier een algemene consensus te bereiken. Ik stel dat persoonlijk op prijs. Maar dat gezegd zijnde, wil ik graag benadrukken dat ik het niet eens ben met de algemene kritiek die in het verslag geuit wordt op de overeenkomst met de sociale partners en wel om de volgende reden. Ik zal niet verhullen dat de Commissie zich in een lastige situatie bevindt ten overstaan van één amendement dat van invloed is op de materiële inhoud van de overeenkomst. Teneinde de autonomie van de sociale partners onder de procedure van het sociaal protocol te respecteren, heeft de Commissie het in haar mededeling op 14 december 1993 over de toepassing van de overeenkomst over het sociaal beleid duidelijk gemaakt dat de Raad de overeenkomst van de sociale partners niet kon wijzigen. En dat is er de reden van dat elk amendement dat de voorwaarden en bepalingen van de overeenkomst wijzigt, en met name de bepalingen betreffende de objectieve redenen en tijdelijk werk, onaanvaardbaar is. In deze context kan het compromisamendement 3 van de heren Pronk en Van Velzen niet worden goedgekeurd, omdat het een definitie betreft van bovengenoemde bepalingen.
Wat de Commissie wel zal doen is de tenuitvoerlegging van de richtlijn in de gaten houden om met name te zorgen dat afwijkingen betreffende objectieve redenen en tijdelijk werk strikt beperkt blijven tot die begrippen. De Commissie is er niet voor om een dergelijk voorstel, dat de lidstaten en de sociale partners nieuwe verplichtingen oplegt krachtens de amendementen 1 en 2, op te nemen. Maar de Commissie zal toezicht houden op de tenuitvoerlegging van deze richtlijn en derhalve de kwesties behandelen waarnaar in de amendementen 1 en 2 wordt verwezen.
Betreffende de meer algemene kwestie van de rol van het Parlement gedurende deze specifieke procedure, hebben de debatten in zowel de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken als de Commissie rechten van de vrouw aangetoond dat dit een van de grootste zorgenkinderen is. De Commissie buigt zich momenteel over de mogelijkheid dat het Europees Parlement in dit proces een wat actievere rol speelt, natuurlijk met inachtneming van zowel de bepalingen van het Verdrag als de autonomie van de sociale partners, zoals ook van ons verwacht wordt. Deeltijdarbeid is slechts één aspect van de ruimere kwestie betreffende de bescherming en bevordering van andere flexibele vormen van arbeid. Inderdaad heeft de Commissie de sociale partners geraadpleegd in een ruimere context waarbij het ook ging om andere vormen van nietstandaard werkgelegenheidscontracten. Daarom moet deze overeenkomst worden gezien als een zeer belangrijke eerste stap vooruit.
In de inleiding bij de raamovereenkomst hebben de sociale partners reeds hun voornemen te kennen gegeven de behoefte aan soortgelijke overeenkomsten bij andere flexibele vormen van arbeid te onderzoeken. In hun gezamenlijke bijdrage aan de top over de werkgelegenheid die afgelopen donderdag, 13 november, is goedgekeurd, zeggen de partners dat zij de mogelijkheid van nieuwe onderhandelingen overwegen. De Commissie hoopt dus dat de sociale partners spoedig in staat zullen zijn de desbetreffende onderhandelingen te starten en zou blij zijn met een spoedige aankondiging ervan.
Tot slot, aangezien de kwestie van de sociale zekerheid door enkele sprekers genoemd is, wil ik opmerken dat de aanpassing van de socialezekerheidsregels ter stimulering van meer innovatieve vormen van werkorganisatie, een van de onderwerpen is die aan bod komen in het Groenboek van de Commissie over het arbeidsbestel. We kunnen niet van te voren beoordelen wat het resultaat zal zijn van het debat dat nog wordt voortgezet, door in dit stadium al actievoorstellen te formuleren, maar de kwestie zal ongetwijfeld aan de orde komen in het sociaal actieplan voor de Commissie dat we volgend jaar zullen goedkeuren.

Pronk
Mijnheer de Voorzitter, begrijpt de commissaris mijn amendement 3 niet verkeerd? In dat amendement vragen wij niet om daar in deze richtlijn voor te zorgen. We vragen om er in het algemeen voor te zorgen. Dit is het essentiële verschil tussen het amendement en de oorspronkelijke tekst van de resolutie, zoals deze is goedgekeurd door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Heeft de commissaris in zijn antwoord met dit verschil rekening gehouden?

Flynn
 Het antwoord is ja. Ik heb gezegd dat we ons zouden buigen over de kwestie waaraan hij refereerde.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Flynn.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Veiligheid van luchtvaartuigen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Triviño (A4-0335/97), namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad houdende invoering van een veiligheidsbeoordeling van luchtvaartuigen uit derde landen die gebruik maken van luchthavens in de Gemeenschap (COM(97)0055 - C4-0140/97-97/0039(SYN)).

González Triviño
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur van dit verslag over de veiligheid van luchtvaartuigen uit derde landen die gebruik maken van luchthavens in de Europese Unie, ben ik bijzonder tevreden over het verloop van de werkzaamheden in de Commissie vervoer en toerisme. Binnen deze Commissie is eenstemmigheid bereikt ten aanzien van de verbeteringen die in de tekst van de door de Raad voorgestelde richtlijn kunnen worden aangebracht.
Het trieste vliegtuigongeval dat in februari 1996 in de Dominicaanse Republiek plaatsvond en waarbij bijna 200 mensen het leven lieten, heeft ons gewezen op de noodzaak de inspectie van luchtvaartuigen uit derde landen die gebruik maken van onze luchthavens, te verbeteren. De tekst van de richtlijn, die lijkt te kunnen rekenen op de eenstemmige steun van de lidstaten, betekent een belangrijke stap voorwaarts op de weg van verbetering van de veiligheid door middel van het inspecteren van vliegtuigen en het opleggen van een vliegverbod indien er sprake is van redelijke twijfels ten aanzien van de door de toestellen geboden veiligheid.
Van de veertien amendementen die in de Commissie vervoer en toerisme zijn goedgekeurd, zijn er drie die een bijzondere vermelding verdienen.
In de eerste plaats wil ik het amendement bij artikel 3 noemen, waardoor het mogelijk wordt het toepassingsgebied van deze richtlijn uit te breiden tot vliegtuigen die, ook al opereren zij met een maatschappij uit de Europese Unie, in feite vliegtuigen uit derde landen zijn die - soms zelfs met bemanning en al - zijn gehuurd om diensten op luchthavens van de Unie te verrichten. Dit was het geval bij het reeds eerder genoemde betreurenswaardige ongeluk in de Dominicaanse Republiek.
In de tweede plaats verwijs ik naar het amendement dat in de Commissie vervoer en toerisme is goedgekeurd opdat de inspectiewerkzaamheden kunnen worden verricht bij de grote meerderheid van de vliegtuigen die tekenen van onvoldoende veiligheid vertonen, en niet alleen bij een klein percentage van slechts 10 %, overeenkomstig de oorspronkelijke tekst van artikel 5.
En in de derde plaats vind ik het belangrijk het amendement te noemen dat het mogelijk maakt de namen bekend te maken van de maatschappijen waaraan om veiligheidsredenen een vliegverbod voor hun toestellen is opgelegd. Wij zijn van mening dat openbaarmaking een noodzakelijke maatregel is om de maatschappijen die met gebrekkig onderhouden toestellen opereren, duidelijker af te schrikken.
Ten slotte wil ik de bedoeling toelichten van een amendement dat ik in de plenaire vergadering in stemming breng. Het enige doel daarvan is te benadrukken dat in deze richtlijn, als het gaat over de veiligheid van mensen op de grond, niet alleen het personeel van de luchthavens wordt bedoeld maar ook, en heel in het bijzonder, degenen die in de buurt van een luchthaven wonen.
De komende maanden zal er gelegenheid zijn de tekst van deze richtlijn nog te verbeteren, maar het belangrijkste op dit moment is de termijn waarop deze in werking treedt zoveel mogelijk te bespoedigen en de technische, financiële en administratieve middelen te waarborgen die nodig zijn om de richtlijn nauwgezet en effectief uit te voeren.
Met het bestaan van deze richtlijn zal tevens een stap voorwaarts gezet kunnen worden bij het verwezenlijken van de interne markt, want de richtlijn maakt het onmogelijk dat er situaties blijven bestaan zoals die zich op het ogenblik voordoen, waarbij een luchtvaartmaatschappij waarvan de vluchtvergunning in een lidstaat om redenen van veiligheid is ingetrokken, in een buurland kan blijven opereren zonder de gebreken te verhelpen die in de eerste lidstaat tot de sanctie hadden geleid.
Ten slotte wil ik als mijn persoonlijke mening uiten dat de toepassing van strafmaatregelen voor maatschappijen waarvan de toestellen gebreken vertonen, waarschijnlijk doeltreffender zal zijn indien de bevoegdheid daartoe wordt toegekend aan de diensten van de Europese Commissie, in plaats van aan de lidstaten afzonderlijk.
Als we een richtlijn moeten hebben voor alle luchthavens van de Europese Unie aangaande een zo delicaat onderwerp als veiligheid, zou het wenselijk zijn dat er een team van deskundigen komt dat de desbetreffende regels homogeen en nauwgezet toepast.
En ik besluit, mijnheer de Voorzitter, met mijn dank te betuigen aan commissaris Kinnock en zijn gehele technisch team van de Europese Commissie, die het wederom, arm in arm met dit Parlement, mogelijk heeft gemaakt de oorspronkelijke tekst van de Raad te wijzigen. Ik ben van oordeel dat wij met elkaar - samen met de collega's van de Commissie vervoer en toerisme - een goede richtlijn hebben gemaakt die de veiligheid van luchtvaartuigen substantieel zal verbeteren.

Schmidbauer
Mijnheer de Voorzitter, over de inhoud van de richtlijn en van het verslag over de invoering van een veiligheidsbeoordeling van vliegtuigen uit derde landen bestond geen onenigheid in de Commissie vervoer en toerisme. Het ziet eruit als een puur technische bestuurlijke procedure, maar het lot en het leven van mensen hangt af van het besluit over een dergelijke regeling. In februari 1996 stortte een Boeing 757 van de Turkse maatschappij Birgen Air neer voor de Dominicaanse Republiek. Alle 189 inzittenden, bijna allemaal vakantiegangers op de terugweg naar Duitsland, kwamen bij dit ongeluk om het leven. Dit vliegtuig was gemaakt door een fabrikant uit een derde land, de luchthaven van vertrek lag in een derde land, de luchtvaartmaatschappij was gevestigd in een derde land, en de piloot kwam uit een derde land. Het onderzoek naderhand was al even complex.
Bij ons in de Bondsrepubliek barstte er toen in de publieke opinie een heftige discussie los over veiligheidsnormen, het al dan niet verlenen van toestemming om te landen of te starten, zwarte lijsten enzovoort. Bij het zoeken naar de oorzaak van het ongeluk en naar eventuele schuldigen leek het wel dat men elkaar de zwarte piet probeerde toe te spelen; de verantwoordelijkheid werd heen en weer geschoven van de touroperator naar de luchtvaartmaatschappij, vandaar naar de technici van de luchthaven, vandaar naar de fabrikant en ten slotte naar de Duitse regering. Uiteindelijk bleek dat er, als gevolg van de concurrentiedruk en de liberalisering in het luchtverkeer, bij alle betrokkenen nonchalant was gewerkt en dat de praktisch vrijwillige controles op wereldschaal onvoldoende zijn.
Als vandaag in Europa een vliegtuig uit een derde land in EU-lidstaat A wegens incidenten niet mag landen, wijkt het heel simpel uit naar EU-lidstaat B. Alleen al dit gegeven maakt het naar mijn mening noodzakelijk dat we een gezamenlijk voorschrift afkondigen om de veiligheid van passagiers en bemanning te waarborgen.
Met deze richtlijn kan dan gezamenlijk informatie over de vooraf gehouden inspecties op een centrale plaats worden verzameld; op deze plaats worden de inspectievoorwaarden bepaald en de Commissie kan voor bepaalde vliegtuigen een vliegverbod afkondigen of ook bepaalde luchtvaartmaatschappijen de toestemming onthouden om te landen of te starten vanaf alle luchthavens in de EU. Als Parlement eisen wij dat alle vliegtuigen waarover incidenten zijn gemeld of die verdacht zijn, worden gecontroleerd, niet alleen die 10 %. En wij verlangen dat de lijst van vliegverboden elk kwartaal openbaar wordt gemaakt.
Deze richtlijn zal zeker bijdragen aan meer veiligheid in het luchtverkeer. Er zijn evenwel nog geen bindende voorschriften over de werktijd van het cabinepersoneel, om het risico van menselijke fouten door oververmoeidheid te verkleinen, en over de uniforme goede scholing van het onderhoudspersoneel, teneinde ook het risico van technische gebreken consequenter uit te sluiten. Er blijft dus voor de Commissie, de Raad en voor ons als Parlement nog heel wat te doen om deze levensnoodzakelijke voorschriften te realiseren.

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, het is niet pas sinds het neerstorten van een Turks vliegtuig voor de Dominicaanse Republiek in februari 1996, waarover wij al veel hebben gehoord van collega Schmidbauer, dat wij ons in het Europees Parlement bezighouden met de veiligheid van vliegtuigen; met name de veiligheid van vliegtuigen uit derde landen ligt ons na aan het hart. Voor vliegtuigen die uit de EU komen, zijn wij immers bevoegd tot het stellen van regels waarbij, zoals ik uit eigen ervaring mag opmerken, zeker nog wel het een en ander zou kunnen worden verbeterd.
Net als bij de richtlijn over havenstaatcontrole op schepen moet het ons voor de vliegtuigen uit derde landen ook lukken onze normen voor te schrijven als voorwaarde voor een landingsvergunning op een Europese luchthaven. Daarom steunen wij als Fractie van de Europese Volkspartij het voorstel van de rapporteur, dat op veel punten een grote verbetering inhoudt.
Met één punt hebben wij als EVP-fractie echter problemen. Kan het werkelijk zinvol zijn ook organisaties te raadplegen die van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten onafhankelijk zijn? Passagiers, omwonenden van luchthavens, piloten, onderhoudsorganisaties, rapporten over bijzondere incidenten: ja, maar organisaties, andere dan de bevoegde autoriteiten van de lidstaten, wat dat dan ook voor organisaties mogen zijn, daar gaan wij als EVP-fractie niet in mee! Ik wil dit heel duidelijk stellen.
Platforminspecties zijn zeker de goede manier om te komen tot meer veiligheid. Uitwisseling van informatie en samenwerking zijn ook belangrijke punten. Bovendien moeten er natuurlijk sanctiemogelijkheden zijn, anders sorteren onze overwegingen geen effect. Het verslag bevat tevens prima voorstellen. Vooral openbaarmaking is een uitstekende manier om te zorgen voor meer transparantie op dit punt.
Ik verzoek de Commissie, de voorstellen van het Parlement serieus op te pakken en niet onder het motto "dit is een samenwerkingsprocedure" gewoon van tafel te vegen. In het belang van de veiligheid van de passagiers in heel Europa en daarbuiten zou dat natuurlijk een belangrijke zaak zijn.

Kestelijn-Sierens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, graag wil ik de Commissie feliciteren met dit waardevolle voorstel en de rapporteur met zijn uitstekende verslag. Terecht wijst de rapporteur in zijn toelichting op het feit dat minder belangrijke luchthavens vlugger geneigd zijn om, onder commerciële druk, een oogje dicht te knijpen voor een vliegtuig dat niet perfect in orde is.
De inertie van de regionale overheid ten overstaan van de regelmatige risico's die niet enkel figuurlijk maar vooral letterlijk boven het hoofd hangen van de omwonenden van de Oostendse luchthaven is voor mij onaanvaardbaar. Ik reken dan ook ten volle op dit wetgevend initiatief om de houding van de overheid en de luchthaven zelf te zien veranderen. Niet enkel de reizigers kunnen het slachtoffer zijn van een toestel dat niet compleet in orde is, maar ook de buurtbewoners. Wanneer het om vrachtvliegtuigen gaat die schaars bemand zijn, zijn het vooral de burgers op de grond die kwetsbaar zijn.
Ik diende namens de vervoerscommissie twee amendementen in om de omwonenden expliciet onder de risicocategorieën te brengen. Tegelijk vind ik ook dat zij, en niet enkel de passagiers, klacht moeten kunnen neerleggen indien zij een onregelmatigheid vaststellen. Ik hoop dan ook op een vlugge goedkeuring van deze richtlijn.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, iedereen heeft het over de taken van de Unie. Dit is nu werkelijk een gebied waarmee de Unie zich absoluut zou moeten bezighouden. Het is nodig aandacht te besteden aan de veiligheid aan boord van vliegtuigen uit derde landen die naar de Unie komen. Dit is een grensoverschrijdend onderwerp in de ware zin van het woord. Sommige vliegtuigen vliegen voor maatschappijen die aan de communautaire wetgeving onderworpen zijn, maar zijn in feite in handen van buiten de Unie gevestigde maatschappijen. Er zijn vliegtuigen die door derde landen worden geëxploiteerd, maar in het Europese luchtruim vliegen. Dit is een zeer belangrijk probleem en ik ben blij dat er zo'n ruime politieke eensgezindheid heerst. Het luchtverkeer neemt toe, enerzijds door de dalende prijzen, anderzijds door de toenemende vraag. Door de toenemende concurrentie hebben de exploitanten meer vliegtuigen nodig. Er worden een aantal nieuwe vliegtuigen gebouwd, maar er zijn er ook veel die "uit de mottenzak" te voorschijn worden gehaald. De vliegtuigen die vervangen worden, gaan niet altijd uit dienst, maar worden soms herschilderd en overgenomen door een andere maatschappij.
Elk jaar zijn wij getuige van een aantal ongelukken. Het is noodzakelijk dat ook het Europees Parlement meehelpt om de vliegtuigen die niet aan de geldende veiligheidsvoorschriften voldoen, te verbieden, uiteraard in samenwerking met de Commissie en de Raad. De mensen moeten zich gerust kunnen voelen wanneer ze het vliegtuig nemen. Het mag niet zo zijn dat ze beven van schrik vóór ze een bus of een vliegtuig instappen, of zelfs een schip. Helaas zien we dat de veiligheid van luchtvaartuigen, vooral die uit derde landen, niet voldoet aan de door ons gestelde eisen. Daarom moet van deze richtlijn werk worden gemaakt. De lidstaten mogen gerust eigen voorstellen en initiatieven nemen, maar het is niet efficiënt om zo te werken. Wat we nodig hebben, is een gecoördineerde inspanning en uitwisseling van gegevens, die een snelle opsporing van vliegtuigen en maatschappijen die niet aan de normen voldoen, mogelijk maken. Met dit voorstel voor een richtlijn hebben we een grote stap gezet, waarmee we de veiligheid van de reizende bevolking kunnen verbeteren.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, een schrijnende illustratie van het probleem dat vandaag voor ons ligt was het neerstorten in februari 1996 in de Dominicaanse Republiek van een Turks vliegtuig dat gecharterd was door een Duitse touroperator en waarbij alle 176 inzittenden om het leven kwamen. De oorzaak van het ongeluk was een klein technisch probleem, dat uitliep op een grote ramp als gevolg van onvoldoende platformcontrole en een fout van de piloot.
Ik feliciteer de Commissie met dit voorstel voor een richtlijn en ik feliciteer de rapporteur voor zijn uitstekend werk bij de opstelling van dit verslag. Het onderhavige voorstel is een eerste van een reeks maatregelen, aanbevolen door een groep van deskundigen op hoog niveau, die belast was met het vaststellen van een strategie van de Gemeenschap ter verbetering van de veiligheid van de luchtvaart, welke het voorwerp uitmaakte van een eerder verslag op mijn naam. In dat advies wilde het Europees Parlement een stelsel van veiligheidscontroles invoeren voor luchtvaartuigen uit derde landen die gebruik maken van luchthavens in de Europese Unie dat vergelijkbaar is met de havenstaatcontrole voor het maritieme vervoer. Dat betekent dat de veiligheidsnormen van de Internationale Organisatie voor de Burgerluchtvaart (ICAO) op alle vliegtuigen uit derde landen moeten worden toegepast, zodat er een "zwarte lijst" kan worden opgesteld van luchtvaartmaatschappijen uit derde landen die niet voldoen aan de veiligheidsnormen van de Europese Unie.
Het is duidelijk dat de ICAO-normen opgelegd dienen te worden aan de luchtvaartmaatschappijen uit derde landen die passagiers van de Europese Unie vervoeren of die luchthavens in de Europese Unie aandoen. Het is in dit verband een goede zaak dat de JAA voor het eerst alle informatie gaat centraliseren met betrekking tot platforminspecties, de specifieke voorwaarden waaronder de platforminspecties moeten worden uitgevoerd en deze ook gaat vastleggen in specifieke EU-maatregelen met het oog op een actie om ervoor te zorgen dat deze normen worden toegepast. Dit is een zeer welkome eerste stap die naar ik hoop zal leiden tot een nog grotere veiligheid in de gehele Europese Unie.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, allereerst dank ik de rapporteur voor zijn uitstekende verslag over ons voorstel om de luchtveiligheid te verbeteren met een stelsel voor de inspectie van luchtvaartuigen uit derde landen waarvan men vermoedt dat zij niet voldoen aan de internationaal overeengekomen veiligheidsnormen. Het doet mij natuurlijk genoegen dat de rapporteur en andere leden die vanavond het woord hebben gevoerd ons in deze zeer belangrijke kwestie steunen, alsook dat een groot deel van de 15 voorgestelde amendementen een nuttige toevoeging zijn op of suggestie bij het Commissievoorstel.
Zoals de heer Gonzalez Triviño en andere leden al gezegd hebben, herinnert de Vergadering zich ongetwijfeld dat na het tragische ongeluk vorig jaar februari in Puerto Plata, waarbij 176 burgers uit de Europese Unie het leven lieten, zowel het Europees Parlement als de Raad de Commissie gevraagd hebben om zich te buigen over mogelijke maatregelen ter verbetering van de veiligheid. Naar aanleiding daarvan heeft de Commissie vorig jaar juni haar mededeling gepubliceerd over een strategie van de Gemeenschap ter verbetering van de veiligheid in de luchtvaart, dat ook een actieprogramma omvatte. Het eerste element van dit programma, dat zal worden ingediend als een formeel voorstel, is het voorstel dat vanavond voor de Vergadering ligt en het werd in februari laatstleden uitgebracht.
Het doet de Commissie genoegen alle amendementen van de commissie in de huidige vorm te kunnen overnemen, met uitzondering van twee, alsmede het nieuwe amendement 15, dat over soortgelijke zaken gaat als amendement 2. Over amendement 14, waarin de Commissie wordt verzocht een verslag op te stellen over de toepassing van de richtlijn, uiterlijk twee jaar na de inwerkingtreding ervan, zou ik willen zeggen dat als het voorstel wordt overgenomen in de lijn van het advies van de rapporteur, ik niet vind dat er dan nog behoefte is aan een ander voorstel in de nabije toekomst. Maar ik ben bereid te aanvaarden dat de omstandigheden kunnen veranderen en dan zou een nieuw voorstel wellicht zijn verdiensten kunnen hebben. Derhalve zal de Commissie de essentie van amendement 14 in een gewijzigd voorstel opnemen.
Tot slot is er één amendement dat de Commissie niet kan steunen. In amendement 13 op het voorstel, zoals het er nu uitziet, wordt gevraagd om schrapping van artikel 12 waarin staat dat de lidstaten het stelsel van straffen vaststellen dat van toepassing is op overtredingen van de nationale bepalingen die uit hoofde van deze richtlijn zijn vastgesteld. Wij zijn van mening dat artikel 12 een noodzakelijk instrument is om de juiste toepassing van een wettelijk instrument van de Gemeenschap in de lidstaten te garanderen. Daarom willen wij het in de tekst behouden. Vooral omdat er duidelijk grote steun is voor ons voorstel, hoop ik dat de Vergadering bij nader inzien onze mening zal delen dat artikel 12 een noodzakelijk instrument is om toe te zien op de tenuitvoerlegging.
Ik heb met genoegen vastgesteld dat er sprake is van een positieve gemeenschappelijke inspanning in het streven naar verbetering van de veiligheid in de luchtvaart. Die gemeenschappelijke houding sluit volledig aan bij de benadering die dit Parlement al vele jaren hanteert. Ik zie uit naar de goedkeuring van dit voorstel, dat zal bijdragen tot een grotere veiligheid van de Europese burgers en van vele andere luchtreizigers, en voor extra bescherming zal zorgen voor de mensen die in de buurt van een luchthaven wonen. Daarom ben ik de heer Gonzalez Triviño bijzonder dankbaar voor zijn inspanningen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Kinnock.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Economische en sociale cohesie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Izquierdo Collado (A4-0329/97), namens de Commissie regionaal beleid, over het eerste driejaarlijkse verslag van de Commissie over de economische en sociale cohesie. (COM(96)0542 - C4-0016/97).

Izquierdo Collado
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dit verslag is door de Commissie verstuurd voordat de parlementariërs ook maar van enig document over Agenda 2000 hadden kennisgenomen, ook niet in de vorm van een concept. Veel van de begrippen en criteria van Agenda 2000 zijn vandaag echter aan de orde van de dag, want de tijd heeft ervoor gezorgd dat het verslag over de cohesie andere belangrijke verslagen vrijwel overlapt, waaronder Agenda 2000.
In het verslag over de cohesie dat door het Parlement wordt voorgelegd, wordt begonnen met een bezwaar ten aanzien van de cohesiefilosofie. Cohesie is niet het Rode Kruis, cohesie is een bestanddeel van het recht in de Unie, cohesie is de keerzijde van de interne markt en cohesie staat niet voor onbestemde of ongedifferentieerde subsidies, maar voor inspanningen die worden verricht om in de verschillende regio's van de Europese Unie concurrentievermogen te verkrijgen. Het verslag van de Commissie heeft ons iets heel duidelijk voor ogen gehouden: dat zich een onregelmatige vooruitgang op het gebied van de cohesie had voorgedaan. De staten waren in dit verband nader tot elkaar gekomen, maar de cohesie had niet voor alle regio's dezelfde uitwerking.
De verschillen in werkgelegenheid, de verschillen in onderzoek en vele andere verschillen lieten tevens zien dat men nog ver verwijderd was van de cohesie-doelstellingen die de Europese Unie nastreeft. In het verslag stellen wij heel duidelijk dat het Parlement ingenomen is met het structuurbeleid van de Europese Unie. Niet alleen is het ingenomen met haar beleid, maar ook met haar verantwoordelijke politici en het verheugt mij dat mevrouw de commissaris vandaag hier bij ons is. Ik heb haar in Duitsland en in andere landen van de Europese Unie in dezelfde bewoordingen horen spreken en ik moet u zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat de Commissie regionaal beleid er trots op was met haar te kunnen werken. Ongetwijfeld zijn de positieve elementen die het verslag van het Parlement mogelijk bevat, voor een groot deel te danken aan de hulp en de inzichten van mevrouw de commissaris en het debat dat wij met haar hebben gevoerd.
Wij zijn het er derhalve mee eens dat er met het structuurbeleid veel dingen moeten worden veranderd. Maar wij zeggen duidelijk, en dat moet voor dit Parlement en voor de instellingen en de publieke opinie in de Unie uitdrukkelijk worden vastgelegd, dat wij zeer kritisch staan tegenover de overige Europese beleidsmaatregelen met betrekking tot de cohesie. Artikel 130 B van het Verdrag eist van de lidstaten dat zij meewerken en ertoe bijdragen dat de cohesie wordt verwezenlijkt. Wij kunnen 's nachts niet datgene ongedaan maken wat wij overdag doen. Men kan niet met één hand iets bij sommige regio's wegnemen wat men hun met de andere hand heeft gegeven. Derhalve kunnen de doelstellingen van cohesie, zoals deze door het Parlement en door de Europese Unie worden nagestreefd, alleen worden bereikt door een totaalpakket van Europese beleidsmaatregelen.
Wij zijn derhalve van oordeel dat er een substantiële verbetering moet komen ten aanzien van het aanpassen van alle communautaire beleidsmaatregelen, met als doelstelling de cohesie. Wij willen dat het onderzoek zich niet beperkt tot de meest welvarende regio's, wij willen dat de transeuropese netwerken op logische wijze worden verdeeld en op een manier die de cohesie bevordert, wij willen dat er daadwerkelijk vorm wordt gegeven aan het mededingingsbeleid en dat dit zich steeds meer richt op aspecten die de cohesie bevorderen, wij willen dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid vooruit blijft gaan en voor samenhang blijft zorgen. Dit is de boodschap.
Mijnheer de Voorzitter, we hebben lang gedebatteerd over de vraag of 1, 27 % van het BNP in de Unie al dan niet voldoende voor de cohesie is, of het herhalen van de doelstellingen die in Edinburgh al zijn bereikt misschien een negatief beeld voor de Europese Unie zou opleveren, omdat het de indruk zou kunnen wekken dat we zijn vastgelopen. En we kiezen voor realisme. Een realisme dat zegt: dit is niet het moment waarop we van de lidstaten een grotere bijdrage kunnen vragen, omdat dit het moment van de monetaire unie is, maar voordat de Unie wordt uitgebreid, mijnheer de Voorzitter, zijn er nieuwe financiële vooruitzichten nodig om werkelijk en in alle ernst een begin te maken met het proces van uitbreiding.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle collega's bedanken voor de geweldige medewerking die zij aan dit verslag en aan mij persoonlijk hebben verleend, en u bedank ik voor de extra seconden die u mij heeft toegestaan.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie heeft met belangstelling het eerste verslag van de Commissie over de cohesie besproken. Onze conclusies - uiteraard beknopter en minder omvangrijk dan die van de heer Izquierdo Collado in zijn uitstekende en diepgaande verslag - komen wat betreft de bevoegdheidssfeer overeen met die van de heer Izquierdo Collado. Naar onze mening wordt in het verslag van de Commissie waardevol onderzoek met betrekking tot de cohesie gedaan, maar ontbreken er ook een aantal zaken, zowel wat de gebruikte methodologie als wat het onderzoeksveld betreft. Deze tekortkomingen zullen in volgende edities van het verslag rechtgezet moeten worden.
De belangrijkste punten waarop de kritiek en de aanbevelingen van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie zijn gericht, en die overeenkomen met hetgeen ook door de heer Izquierdo Collado is aangegeven, hebben betrekking op: ten eerste, het in overweging nemen van de gevolgen van de uitbreiding bij het definiëren van de toekomstige cohesie-instrumenten; ten tweede, het verhogen van de fondsen en het verbeteren van de doeltreffendheid van de uitvoering ervan; ten derde, het bestemmen van specifieke lijnen van de fondsen voor het verkrijgen van een homogene Europese onderzoeks- en ontwikkelingsstructuur, waardoor het voor deze zaken bedoelde percentage van het BBP dicht bij dat van onze concurrenten kan komen te liggen, alsmede aanpassing van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek met bijzondere aandacht voor investeringen, technologische innovatie en het creëren van arbeidsplaatsen; ten vierde, gezien het belang van de informatiemaatschappij, ook op consequente wijze met deze fondsen omgaan; ten vijfde, de toekomstige uitbreiding van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het definiëren daarvan eveneens aan deze doelstellingen ondergeschikt maken; ten zesde, gezien de rol die de levering en toegankelijkheid van energie speelt bij de verwezenlijking van sociale cohesie, een substantieel deel van deze fondsen toekennen aan de infrastructuur voor de energieverzorging; en ten zevende, ten slotte, de contradictie aantonen waarvan in het huidige model van economische groei sprake is, welk model leidt tot vergroting van de ongelijkheid, en er daarom voor zorgen dat er in de toekomst geen restrictieve voorwaarden gesteld worden om het economisch model te wijzigen en rechtvaardiger te maken.

McCarthy
Mijnheer de Voorzitter, zelfs op dit zeer late tijdstip doet het mij veel genoegen dat wij vanavond in de gelegenheid zijn het cohesiebeleid te bespreken. Het eerste driejaarlijkse verslag van de Commissie over de economische en sociale cohesie en de invloed ervan, was een essentieel onderdeel van de evaluatiegedachte betreffende toekomstige prioriteiten voor het cohesiebeleid. Het vindt plaats op een belangrijk keerpunt, gezien de hervorming van het structuur- en regionaal beleid en Agenda 2000.
We kunnen beginnen met de balans op te maken, met te kijken naar de successen, naar wat er is bereikt en, zoals onze rapporteur zeer efficiënt heeft gedaan in zijn uitgebreide analyse van de samenhang, bakens uitzetten voor de toekomst die we als referentie kunnen gebruiken. Maar over ons engagement ten aanzien van de samenhang mag geen enkele twijfel bestaan. De samenhang staat in elk verdrag, ook in het Verdrag van Amsterdam. Iedereen is het erover eens dat dit uitermate belangrijk is. De test is natuurlijk in hoeverre we die verplichtingen omzetten in praktische beleidsmaatregelen. De rapporteur legt er de nadruk op - en ik ben het met hem eens - dat het cohesiebeleid van even grote waarde is als de voltooiing van de interne Europese markt en het verwezenlijken van de economische en monetaire unie. Soms zou je de indruk kunnen krijgen dat economische en sociale samenhang op de tweede plaats komt. Dat is niet zo. Het is een hoofdprioriteit van de Europese Unie om van de Europese Unie meer te maken dan een interne markt, een vrijhandelszone of een muntzone.
Het cohesiebeleid is van vitaal belang om een Europa van de burger tot stand te brengen en om concrete steun te verlenen aan regio's en gemeenschappen, om de mogelijkheden die de interne markt biedt op het vlak van banen en onderwijs toegankelijk te maken. De zichtbare projecten in mijn kiesdistrict, zoals de computeropleiding die ik gisteren lanceerde, vormen de menselijke en pro-actieve kant van de EUbeleidsmaatregelen. Steun voor de steenkoolgemeenschappen, leerprojecten enzovoort zijn een essentieel onderdeel voor het bereiken van economische en sociale samenhang. De lidstaten en de buitengewone top deze week over de werkgelegenheid zouden er goed aan doen daaraan te denken. Heel vaak vergeten ze de rol van het cohesiebeleid.
We weten dat er nog steeds ongelijkheden bestaan en het is het doel van de cohesie om te blijven proberen deze ongelijkheden uit de wereld te helpen. Ik moet zeggen dat mijn opmerkingen niet zijn gericht tot commissaris Wulf-Mathies, omdat wij weten hoe na het cohesiebeleid haar aan het hart ligt, maar tot het hele college van commissarissen. We moeten meer tastbare bewijzen zien van andere beleidsmaatregelen die bijdragen tot of gericht zijn op de verplichting cohesie tot stand te brengen. Ik zou de commissaris willen vragen of zij het voor ons zinvol acht een cohesiecontrole op jaarbasis te laten verrichten en om te trachten dat in het werkprogramma van de Commissie in te bouwen. De andere commissarissen zouden er goed aan doen hun eigen beleidsmaatregelen eens onder de loep te nemen en te bekijken welke bijdrage zij aan de cohesie leveren.
Een van de weinige kritische kanttekeningen die ik heb bij dit uitstekende verslag, is dat de Commissie niet erg efficiënt met de EMU is omgesprongen. De toekomst komt steeds dichterbij en er is nog steeds geen heldere analyse van de invloed van de EMU op onze regio's. Het is hoog tijd om die aspecten te bekijken. En tot slot moeten we de middelen hebben om aan onze ambities voor ons cohesiebeleid tegemoet te kunnen komen, zoals Jacques Santer gezegd heeft. Het regionaal en cohesiebeleid kan succesvol zijn als iedereen samenwerkt - lidstaten, regio's en plaatselijke overheden. De hoofdprioriteiten zijn: efficiënt zijn, een eerlijke en gelijke verdeling, een haalbaar beleid, omdat minder soms ook wel eens meer kan betekenen, en een duurzaam cohesiebeleid dat ons naar het volgende millennium kan brengen.

Berend
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, zeer geachte dames en heren, het voor ons liggende verslag van de heer Izquierdo Collado is een buitengewoon lijvig verslag dat veel verder reikt dan het kader, zoals bedoeld, van een kritische driejaarlijkse analyse van de resultaten van de structuurfondsen voor de economische en sociale cohesie en de daaruit voortvloeiende conclusies.
Wij zijn het op veel punten met de rapporteur eens als het gaat om de noodzaak van een sterkere concentratie van de middelen, betere coördinatie van de communautaire beleidsmaatregelen, verbetering van de concurrentiepositie van de economie, duurzame ontwikkeling, het scheppen van concurrerende arbeidsplaatsen, want dit zijn werkelijk prioriteiten in het structuurbeleid van de Unie. Maar gedetailleerde regelingen op het gebied van de landbouw, op het terrein van de financiering van de Unie in de gehele komende programmeringsperiode en de in die periode plaatsvindende uitbreiding, horen niet direct thuis in de ontwerpresolutie van het verslag-Izquierdo.
Daar deze er nu eenmaal wel in staan, voor een deel ondanks aanzienlijke tegenstemmen in de EPcommissie, moeten we ons er nu in de plenaire vergadering mee bezighouden, waarbij het schrappen van deze artikelen nog steeds de beste oplossing zou zijn. De rapporteur raakt daardoor verstrikt in tegenstrijdigheden. Enerzijds wordt terecht gesteld dat de beperkte instrumenten en middelen weloverwogen, doelgericht en vooral daar moeten worden ingezet, waar dit wordt vereist om verschillen in het niveau van ontwikkeling te verkleinen. Tegelijkertijd krijgt, door vast te houden aan verworvenheden, cohesiefondsen, of de terdiscussiestelling van de bovengrens van de eigen middelen en van eventuele profylactische correcties naar boven, één van de principes van de cohesie te weinig aandacht: bevordering van de ontwikkeling van achtergebleven regio's, opdat zij zo snel mogelijk zonder deze steun kunnen. Uit de opvatting aangaande het Europese structuurbeleid blijkt dus dat het bij de ter beschikking gestelde hulp steeds gaat om steun van voorbijgaande aard om de ontvangers ervan op middellange of lange termijn daarvan onafhankelijk te maken. Overgangsregelingen vormen daarbij een goede brug om de steunfase te kunnen verlaten.
Economische en sociale samenhang mag geen eenrichtingsverkeer zijn! Geven en ontvangen, dat kan niet naar één kant worden overtrokken, want dan slaat solidariteit gemakkelijk om in het tegendeel. Anders gezegd, financiële overeenkomsten worden terecht steeds aangegaan voor slechts een bepaalde programmeringsperiode. Daarna worden de kaarten opnieuw geschud, en wel op grond van de dan geldende economische situatie in de landen van de Europese Unie, zowel wat de gevers als ook wat de ontvangers betreft.
Terecht vraagt de rapporteur om criteria voor de doelstellingen voor steunverlening, maar dat moeten objectieve, duidelijk te berekenen criteria zijn, zoals bijvoorbeeld terecht het geval is bij de gebieden van doelstelling 1 op basis van 75 % van het communautair BBP-gemiddelde binnen het kader van NUTS II. Het verslag blijft weliswaar omstreden, hoewel vooraf al menig compromis werd gevonden. Of het de meerderheid van dit Huis achter zich krijgt, hangt af van de vraag of belangrijke amendementen worden aangenomen.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, de structuurfondsen hebben een positieve rol gespeeld bij het helpen van de minder ontwikkelde regio's in de perifere gebieden van de Europese Unie, om hun economieën dichter bij hun volle potentieel te brengen en om de kloof te dichten met de rijkere regio's die een centralere ligging hebben.
Dit geldt vooral voor Ierland, waar men de structuurfondsen vooral heeft gebruikt voor de aanleg van nieuwe, betere wegen, luchthavenfaciliteiten, voor industriële modernisering en voor beroepsopleidingen voor jonge mensen. De resultaten van deze concentratie van middelen beginnen vruchten af te werpen, aangezien de Ierse economie een grote economische groei te zien blijft geven en er overal in het land nieuwe werkgelegenheid wordt gecreëerd. De doelstelling om de gemiddelde levensstandaard in Ierland op te voeren naar het niveau van de rijkere regio's in het centrum van de Europese Unie, is echter nog lang niet verwezenlijkt. Er zijn aanhoudende structurele problemen in de economie die uit de wereld moeten worden geholpen, als onze economie tot volle wasdom moet komen en een BNP-peil moet halen dat vergelijkbaar is met dat van de rijkere regio's van de Unie.
De structuurfondsen hebben een centrale rol gespeeld bij de vooruitgang van de laatste jaren. Ik denk dat de manier waarop Ierland deze fondsen heeft gebruikt, model kan staan voor andere regio's en landen van de Unie.
Het is van essentieel belang dat het programma van kapitaalinvesteringen dat nu aan de gang is, wordt voortgezet, niet alleen om de vele belangrijke projecten af te werken die reeds zijn begonnen, maar ook om de stimulans te behouden die ertoe geleid heeft dat de economie de laatste jaren steeds sterke groeicijfers te zien heeft gegeven. Deze sterke groeicijfers hebben ertoe geleid dat vele commentatoren gesuggereerd hebben dat Ierlands behoefte aan investeringen uit de structuurfondsen nu afneemt. Ik ben het met dat standpunt grondig oneens. De criteria om te beoordelen of een land of regio al dan niet in aanmerking komt voor maximale steun uit de structuurfondsen, kunnen aanhoudende, onderliggende problemen verhullen.
Het gebruik van het BBP-peil suggereert bijvoorbeeld dat de economische ontwikkelingen in Ierland een grotere vooruitgang gemaakt hebben dan het geval is als men het BNP-peil hanteert. En ten gevolge daarvan is ons ontwikkelingspeil vergeleken met dat van de rijkere regio's van de Unie, ook overschat. Dat komt door de buitenlandse investeringen in onze economie, die de situatie in ons voordeel scheeftrekken.
Deze kwestie moet aan bod komen als het volgende gedeelte van de structuurfondsen verdeeld wordt onder de in aanmerking komende regio's. Ten tweede moet het werkloosheidspeil een prominente plaats krijgen onder de criteria die gehanteerd worden om te beslissen of regio's in aanmerking komen voor de status van doelstelling 1.
Net als de autoriteiten van vele minder ontwikkelde regio's van de Unie, hebben de Ierse overheden een bijzonder ernstig probleem om werkgelegenheidskansen te vinden voor de langdurig werklozen. Vaak beschikken deze mensen niet eens over fundamentele vaardigheden die zij potentiële werkgevers kunnen aanbieden. Met dit probleem moet rekening worden gehouden als men beslist welke regio's in aanmerking komen voor steun.

Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in de eerste plaats wil ik de heer Izquierdo Collado lof toezwaaien voor zijn bijdrage over het driejaarlijkse verslag over de economische en sociale cohesie. Het is duidelijk dat dit verslag is gemaakt op een moment waarop we ook de eerste informatie over Agenda 2000 kregen. Ik ben van mening dat de rapporteur er goed aan heeft gedaan zijn verslag te baseren op alle informatie waarover hij op dat ogenblik beschikte, want de verslagen die in het Parlement tot stand komen, zijn actuele verslagen in overeenstemming met de werkelijkheid en wij moeten ons niet beperken tot een paar waterdichte compartimenten. Als het nodig is, is er nog tijd genoeg om de opvattingen die de heer Izquierdo Collado ons vandaag in zijn verslag voorlegt, te herzien.
Economische en sociale cohesie is het grondbeginsel van de Europese Unie. Ik wil eraan herinneren dat het in het Verdrag van Rome niet een van de behandelde onderwerpen was, maar iemand, en wel minister Spaak, voorzag reeds dat er in de toekomst behoefte zou zijn aan instrumenten die de economische en sociale cohesie in verschillende regio's en in verschillende Europese gebieden zouden bevorderen. En ik ben van oordeel dat de Europese Unie ter zake vooruitgang heeft geboekt met de instrumenten ter versterking van deze economische en sociale cohesie: de structuurfondsen, het Cohesiefonds en in een aantal opzichten ook het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Het is duidelijk - en het is hier al eerder door een spreker gezegd - dat er bij deze versterking van de economische en sociale cohesie, bij de hulp die wordt toegekend, geen sprake kan zijn van onbeperkte steun, dat het geen steun voor onbepaalde tijd kan zijn, maar dat die steun voldoende gecontroleerd moet worden, en dat is het geval. Ik durf te stellen dat dat het geval is, omdat de steun wordt toegekend naargelang de hoogte van het binnenlands product van de regio's die door de structuurfondsen worden ondersteund. Hoewel de steun voor bepaalde tijd is, durf ik ook te stellen dat hij voor lange tijd wordt gegeven, want de ontwikkeling van een regio, de verbetering van de omstandigheden in een regio, kan nu eenmaal niet in een kort tijdsbestek worden verwezenlijkt. Deze steun moet derhalve beschouwd worden als lange-termijnhulp.
Ik ben het daarom eens met de rapporteur als deze verzoekt om meer coördinatie bij de uitvoering van deze beleidsmaatregelen. Ik zou zeggen dat het subsidiariteitsbeginsel vaker toegepast zou moeten worden, waarbij de regionale en plaatselijke instellingen een eigen rol krijgen toebedeeld, alsook een grotere verantwoordelijkheid in deelname aan de uitvoering van deze fondsen. Ik ben van oordeel dat onze wetgeving in dit verband niet voldoende adequaat is om het beginsel dat de regionale instellingen verantwoordelijk zijn voor het beheren van de cohesiefondsen en de structuurfondsen, te kunnen toepassen.
Ik ben derhalve van oordeel dat het een goed verslag is en dat dit beleid van structuurfondsen dient te worden voortgezet.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, niemand kan tevreden zijn over of gerustgesteld door het verslag van de Commissie over de evolutie van de economische en sociale cohesie.
De heel beperkte stijging van het BBP van een aantal lidstaten in de richting van het communautaire gemiddelde kan niet verhullen dat deze vooruitgang op zich duidelijk onvoldoende is en als zodanig dan ook niet verenigbaar of in overeenstemming is met de fundamentele doelstellingen die het Verdrag betreffende de Europese Unie in dit verband vooropstelt.
We stellen bovendien vast dat de asymmetrieën tussen de armste en rijkste gebieden duidelijk toenemen en dat tal van beleidslijnen, en met name het gemeenschappelijk landbouwbeleid, zonder enige twijfel reële en ernstige tekortkomingen vertonen met het oog op cohesie. Als gevolg van het structurele en regionale onevenwicht van dit beleid gaat meer dan 80 % van de steun naar de rijkste landbouwers en is bijvoorbeeld een cohesieland als Portugal een nettobetaler van dit gemeenschappelijke beleid.
Deze duidelijke beperkingen en tekortkomingen waren toch goed te voorzien. Uiteraard allereerst omdat de begrotingsmiddelen die voor de periode 1994 tot 1999 uitgetrokken zijn, ontoereikend waren en zijn. Hieruit blijkt duidelijk hoe nuttig het plafond is dat Commissievoorzitter Delors in Edinburgh voor de communautaire begroting in 1999 heeft voorgesteld of dat veel meer middelen nodig zijn, zoals door tal van studies voor economisch onderzoek gesteld werd. Dit alles toont aan dat beide aspecten onontbeerlijk zijn om een waarlijk adequaat convergentietempo te halen en tot echte interne cohesie te komen.
Dit was ook te voorzien omdat de nationale financiële absorptiemogelijkheden beperkt waren en zijn en de middelen al schaars waren van bij het begin. Het ontbreekt ons niet aan projecten en de behoeften zijn enorm, maar we kampen met restrictieve begrotingsvoorwaarden om de doelstellingen van de eenheidsmunt te halen. Dit toont bijgevolg aan dat deze doelstellingen volledig in tegenspraak zijn met de cohesiedoelstellingen.
Nu binnenkort een besluit moet worden genomen over het toekomstige financiële kader van een Unie met meer leden en meer en nieuwe behoeften aan structurele en andere steun, wordt het steeds duidelijker hoe pertinent een aantal aspecten in het verslag van de heer Izquierdo Collado wel zijn. De heer Berend heeft zopas wel het tegendeel beweerd maar wij kennen nu de voorstellen van Agenda 2000 en wijzelf en de rapporteur doen liever niet aan struisvogelpolitiek en steken het hoofd liever niet in het zand. Het Cohesiefonds moet gehandhaafd worden voor de huidige begunstigden met een BBP van minder dan 90 % van het communautaire gemiddelde, de steun voor de huidige lidstaten moet op hetzelfde peil behouden blijven, alle beleidslijnen moeten in overeenstemming zijn met de principes en praktische uitvoering van echte cohesie en de financiële middelen moeten verhoogd worden om de nieuwe problemen als gevolg van de uitbreiding aan te kunnen.
Wanneer wij het over deze essentiële kwesties eens zijn, dienen wij noodzakelijkerwijs de bedragen die de Commissie voor de toekomstige financiële vooruitzichten voorstelt (1, 27 % van het communautaire BBP of hetzelfde en duidelijk onvoldoende plafond voor 1999) opnieuw in overweging te nemen. De voorgestelde bedragen moeten gewijzigd worden of alvast afdoende herzien worden vóór de volgende uitbreiding.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, de Europese interne markt heeft gezorgd voor opmerkelijke voordelen voor de gezamenlijke economie, maar de kloof tussen arme en rijke regio's kon nog niet worden gedicht. De werkeloosheid in de tien armste regio's is bijna zeven maal zo groot als in de tien rijkste regio's. Door het feit dat de interne markt concentrerend werkt, komen de dichtbevolkte gebieden tot nog meer welstand, maar dat gaat dan wel ten koste van probleemregio's. Tot nu toe is het ondanks royale middelen in het kader van het structuurbeleid niet gelukt, deze ongelijkheid te overwinnen. Moet dat zo doorgaan?
Nadat de tendens aanvankelijk was de economische en sociale samenhang als op zichzelf staand solidariteitsbeleid van de Europese Unie af te schaffen, wordt het cohesieverslag een belangrijk getuigenis voor het behoud van het Europese maatschappijmodel. Maar in sommige lidstaten zijn er ministers van Financiën die last hebben van fantasieën over de nettobetalerstatus, met fictieve cijfers. De laatste tijd ziet de Duitse minister van Financiën steeds vaker over het hoofd dat het bij het structuurbeleid niet gaat om een eenvoudige overdracht van financiële middelen tussen lidstaten, maar om een optimale benutting van het economische potentieel van de EU ten bate van het geheel.
Is het dan werkelijk zo dat de Commissie haar aankondiging in het cohesieverslag wil omzetten en dat zij het structuurbeleid sterker wil gebruiken voor een harmonische ontwikkeling van de Gemeenschap? Dan mis ik de inhoudelijke verankering van de duurzame ontwikkeling in Agenda 2000. Duurzaamheid wil zeggen dat evenwicht tot stand wordt gebracht tussen ecologie, economie en sociale zekerheid, en niet alleen voor de dichtbevolkte gebieden, maar ook voor de probleemgebieden. Dat zijn en blijven in de nabije toekomst de plattelandsgebieden. Een doelmatig cohesiebeleid kan echter alleen maar samen met de mensen ter plaatse worden uitgevoerd. Zij hebben het recht op een ontwikkeling die aansluit bij hun behoeften, en zij mogen geen van bovenaf opgelegde centralistische projecten opgedrongen krijgen, zoals de transeuropese netwerken nog steeds moeten worden gezien.

Novo Belenguer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in de eerste plaats wil ik, zoals de rest van de collega's, de heer Izquierdo geluk wensen met het tot stand brengen van dit ingewikkelde, moeilijke, belangrijke en interessante verslag. Een verslag dat wij bovendien in verschillende lange vergaderingen van de Commissie regionaal beleid hebben besproken en waarin het resultaat van het communautair cohesiebeleid in de laatste jaren wordt geëvalueerd als wezenlijk element van de opbouw en de toekomst van de Europese Unie. Op het moment dat wij dit verslag bespreken en erover gaan stemmen, dienen wij een aantal punten in overweging te nemen die niet alleen in het meest recente verleden van essentieel belang zijn gebleken, maar dit ook in de nabije toekomst met het oog op de uitbreiding zullen zijn. Met betrekking tot het cohesiebeleid dient als positief resultaat genoemd te worden het feit dat de ongelijkheden tussen de cohesie-staten en de rest zijn verminderd. Maar helaas is er nog wel sprake van regionale inkomensverschillen en zijn de verschillen in werkloosheidscijfers toegenomen.
Dit feit toont aan dat er onvoldoende coördinatie is tussen de verschillende communautaire beleidsmaatregelen. Het geeft ook aan dat er behoefte is aan een globale aanpak teneinde de garantie te kunnen geven dat het beleid in overeenstemming is met het doel van de economische en sociale cohesie. Mijnheer de Voorzitter, een andere verontrustende factor die tijdens de bespreking van dit verslag naar voren is gekomen, is de gedachte om de landen die toetreden tot de eerste fase van de Economische en Monetaire Unie, uit te sluiten van het Cohesiefonds. Dit idee, dat van zichzelf onsolidair is, gaat in tegen de geest en de letter van het Verdrag, waarin uitdrukkelijk melding wordt gemaakt van het Cohesiefonds en de wijze van toepassing ervan. De behoeften aan projecten op milieugebied en aan vervoersinfrastructuur zijn voor deze staten van essentieel belang, strekken zich uit in de tijd en voor de financiering ervan is heel veel geld nodig. De toegang tot de Economische en Monetaire Unie is echter volstrekt conjunctureel en is in het geheel niet in strijd of onverenigbaar met het voorgaande. Zo is het door de Europese Commissie in Agenda 2000 verwoord, onder andere omdat haar Juridische Dienst een rapport heeft uitgebracht, waarin het aanwenden van het Cohesiefonds geheel los wordt gezien van de vraag of al dan niet wordt voldaan aan de convergentiecriteria, of al dan niet tot de Europese munt wordt toegetreden.
Het dient nergens toe, en dat staat ook in het verslag van de heer Izquierdo, een land dat pogingen heeft gedaan om toe te treden tot de derde fase van de Economische en Monetaire Unie onmiddellijk daarna te bestraffen met uitsluiting uit het Cohesiefonds, dat tijdens dit gehele proces van essentieel belang is geweest en ook nog zal zijn. Daarom, mevrouw de commissaris, zijn wij van mening dat het goed zou zijn als u het door de Juridische Dienst over deze kwestie uitgebrachte rapport aan deze vergadering doet toekomen, opdat de leden van dit Parlement kennis kunnen nemen van de inhoud ervan en deze in hun overwegingen kunnen betrekken.
Het is onze taak om vanuit het Europees Parlement inhoud te geven aan de reden waarom de cohesie in het Verdrag is opgenomen, namelijk het verwezenlijken van een solidair Europa, van een rechtvaardig Europa en van sociaal engagement.

Walter
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Europese Unie is meer dan een gemeenschappelijke interne markt. Zij is meer dan een gemeenschappelijk muntstelsel zoals we dat spoedig zullen hebben, zij is vanuit haar constitutie, vanuit haar structuur, een Gemeenschap die door samenhang wordt gedragen. Voor degenen die zich er niet dagelijks mee bezighouden, moet het begrip samenhang of cohesie misschien nog een keer nader worden verklaard. Cohesie of samenhang is een eigenschap, dat wil zeggen dat wij zorg hebben voor elkaar en met elkaar vooruitgang tot stand trachten te brengen in deze Europese Unie, de sterke broeders samen met de zwakke, en de zwakke broeders samen met de sterke.
Hiervoor beschikken wij over een belangrijk instrument op Europees vlak, namelijk de structuurfondsen. Daar wil ik zo meteen nog iets over zeggen. Maar in de samenhang, in het cohesiebeleid, speelt ook het beleid van de afzonderlijke lidstaten een rol. Wij zijn onze vriend Izquierdo dankbaar dat hij ons daar met het cohesieverslag op heeft gewezen en ons daarvan heeft doordrongen. De beleidsmaatregelen van de individuele lidstaten mogen niet met elkaar in strijd zijn en elkaar niet tegenwerken. Dat begint ermee dat de nationale staten geen beleid mogen opstellen dat onze doelstellingen op Europees niveau in de weg staat, want anders raken alle beleidsmaatregelen die wij hier nemen, kant noch wal.
Dit houdt echter ook in dat wij ons beleid op elkaar moeten afstemmen en het niet zo kan gaan dat wij alles onderwerpen aan een absoluut dictaat en we geen zicht houden op de afzonderlijke doeleinden waarnaar wordt gestreefd, bijvoorbeeld op het gebied van onderzoek, waar kwaliteit het belangrijkste is en ook hoog gehouden moet worden.
Eigenlijk ben ik de heer Izquierdo dankbaar, dit in tegenstelling tot hetgeen collega Rolf Berend heeft gezegd, dat hij reeds het brede palet dat zich aandient langs is gelopen. Dit heeft ook te maken met de structuurfondsen. Bij de discussie moesten we erop letten, dat er op dit tijdstip niets wordt vastgelegd. Volgend jaar vindt de discussie plaats over de structuurfondsen. Dat we ons voor deze discussie moeten oriënteren, is ongetwijfeld juist, en dat er lering kan worden getrokken uit het cohesieverslag, is ongetwijfeld ook juist.
We hebben in onze commissie en ook later in de discussies moeite gehad om het Cohesiefonds voor de komende jaren bindend vast te leggen. Ik zeg dat als laatste opmerking. Wij hebben geen bindende beslissingen willen nemen waar het ging om de komende debatten over de structuurfondsen. Wij willen geen fonds introduceren, dat uiteindelijk op een gegeven tijdstip ook alleen maar zou kunnen leiden tot financiële compensatie. Daarom hebben wij duidelijk gemaakt dat het nu gevonden compromis voor ons qua formulering bindend is en ook door ons kan worden gedragen. Ik dank hiervoor collega Izquierdo, die ontzettend veel werk hierin heeft geïnvesteerd. Hij heeft zich inzake het onderwerp cohesie werkelijk zeer verdienstelijk gemaakt, en ik wil hem met zijn verslag feliciteren!

Hadzidakis
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, samenhang en mededingingsvermogen zijn twee elkander aanvullende concepten. De samenhang kan het mededingingsvermogen versterken en het mededingingsvermogen kan de samenhang, de economische groei en de werkgelegenheid bevorderen.
In het verslag over de samenhang worden de bereikte resultaten aan een onderzoek onderworpen en men komt tot de slotsom dat deze beter hadden kunnen zijn. Weliswaar is vooruitgang geboekt in de convergentie van de lidstaten, maar in veel gebieden van doelstelling 1 is de afstand tot het gemiddelde inkomen van de Gemeenschap nog groter geworden en is de werkloosheid van met name jongeren en vrouwen evenals het aantal langdurig werklozen toegenomen. Nu wij toch een balans opmaken, wilde ik de Commissie aanraden zorg te dragen voor een verbetering van haar methodes voor de beoordeling van de resultaten die met de activiteiten in het kader van de structuurfondsen worden behaald. Indien wij juiste berekeningen willen maken voor de toekomst, moeten wij precies weten wat de weerslag van deze activiteiten is.
Mijns inziens moeten wij bij het opmaken van deze balans het oog gericht houden op hetgeen met de verordeningen van de structuurfondsen na 1999 zal gebeuren. Er zijn hier verschillende doelstellingen.
Ten eerste moet ons optreden in het teken staan van drie beginselen: vereenvoudiging, transparantie en efficiëntie.
Ten tweede moet het aantal programma's en communautaire initiatieven worden verminderd.
Ten derde moeten de huidige zes doelstellingen van de structuurfondsen worden teruggebracht tot drie.
Ten vierde moeten de structuren worden verbeterd, opdat de geloofwaardigheid en de juiste uitvoering van de programma's op efficiënte wijze getoetst kunnen worden.
Ten vijfde moeten de procedures en de mechanismen van de structuurfondsen worden geharmoniseerd.
Ten zesde moet de particuliere sector nauwer worden betrokken bij de activiteiten van de Structuurfondsen en moet de voorlichting van de burgers en hun participatie aan de programma's worden verbeterd.
Verder wilde ik nog opmerken dat de uitbreiding weliswaar noodzakelijk is, maar problemen opwerpt voor de financiering van de programma's. De Commissie is van mening dat 1, 27 % van het communautair BNP voldoende is. Bij haar prognose gaat zij uit van bepaalde groeicijfers. Niemand weet echter of deze groeicijfers ook inderdaad zullen worden bereikt. Daarom dient vóór de uitbreiding een herziening van de financiële vooruitzichten van de Europese Unie plaats te vinden.
Tot slot wilde ik de heer Izquierdo Collado van harte bedanken voor zijn verslag.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het tot stand komen van cohesie wordt in grote mate beïnvloed door de huidige globalisering van de economie en om hier tegenwicht aan te bieden moet de EU effectief optreden.
De activiteiten van de EU zijn wat het essentiële interne beleid betreft echter niet in overeenstemming met artikel 130 B. Bijvoorbeeld het Europese vervoersbeleid, mededingingsbeleid, alsmede het wetenschappelijk en onderzoeksbeleid zijn meer van invloed op de integratie van de economie dan op het bevorderen van de cohesie. Ook wat het energiebeleid betreft zijn er alternatieven te vinden die in plaats van de integratie de cohesie kunnen vergroten. Een voorbeeld hiervan zijn de bio-energiereserves in de noordse gebieden en de efficiënte exploitatie ervan.
Het lijkt er momenteel op dat het in de EU belangrijker is het economisch beleid en de monetaire stelsels te harmoniseren dan de levensvoorwaarden in afgelegen gebieden te garanderen. Dit is zowel te merken aan de bezuinigingen op de begrotingen van de lidstaten als aan de karige verdeling van de EU-begroting in de toekomst. De EU moet er in het kader van het cohesiebeleid dan ook op toezien dat het subsidiariteitsbeginsel in de lidstaten wordt verwezenlijkt. De huidige communautaire middelen vervangen vaak de voorheen nationale middelen voor het regionaal beleid.
Van grote betekenis voor de cohesie in Europa is ook de levensvatbaarheid van de landbouw in de hele EU. Het huidige stelsel van landbouwsubsidies houdt onvoldoende rekening met de door klimatologische en andere natuurlijke factoren veroorzaakte problemen bij de productie in zowel de noordse als de zuidelijke perifere regio's. Koude of droogte, schaarse bewoning en lange afstanden naar de centrale markten zijn factoren waarvan de nadelen gecompenseerd moeten worden. Dat is één van de belangrijkste kwesties in het cohesiebeleid, maar het is in het verslag veel te gebrekkig behandeld. Een goed functionerend en effectief cohesiebeleid vereist dat de EU de ontwikkeling van de regio's op hun eigen voorwaarden ondersteunt en dat de werkwijze veel flexibeler wordt.

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, het cohesiebeleid zal binnenkort met twee uitdagingen worden geconfronteerd: de Economische en Monetaire Unie en de uitbreiding.
Zowel de monetaire unie als de uitbreiding kunnen leiden tot grotere regionale verschillen, zoals ook in voorgaande interventies al is benadrukt. Het feit dat de verschillen groter kunnen worden, toont aan dat de toepassing van het Cohesiefonds in zeker opzicht is mislukt.
Het erkennen van deze mislukking zou het uitgangspunt moeten zijn van iedere reflectie over de toekomst van het fonds, onder andere omdat het stringente begrotingsbeleid op grond van het stabiliteitspact zelfs de bereikte doelstellingen in gevaar kan brengen. De dreigende gevaren laten duidelijk zien dat het Cohesiefonds een grotere herverdelende inhoud moet krijgen dan het momenteel heeft.
Ten slotte wil ik opmerken dat wij de in dit verslag voorgestelde maatregelen ondersteunen met betrekking tot het coördineren van communautaire beleidsmaatregelen, transparantie in het beheer, het scheppen van werkgelegenheid, enzovoort. Maar al deze maatregelen hebben geen enkele betekenis indien het Cohesiefonds niet wordt ondersteund als een doel op zichzelf. Het moet niet worden opgevat als een middel dat ondergeschikt is aan andere beleidsmaatregelen.

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, gezien de krappe spreektijd zijn we gedwongen keuzen te maken en moeten we contextuele opmerkingen en eventuele constructieve aanmerkingen op het verslag van de Commissie noodgedwongen achterwege laten. Het verslag toont hoe gevaarlijk het is om bij cohesiebeleid te redeneren dat iedereen voldoende terug moet krijgen voor zijn inspanningen, zoals een paar lidstaten zo sterk bepleiten, en tevens toont het verslag aan dat de andere beleidssegmenten maar relatief bijdragen tot het bereiken van het doel van cohesie.
Ik wens me te beperken tot de kernboodschap die het Parlement via het verslag-Collado wil overbrengen, aangezien we aan de vooravond van een hervorming van de fondsen, het uitbreidingsproces, de voltooiing van de Monetaire Unie en de speciale top van Luxemburg over werkgelegenheid staan. Dit zijn allemaal gegevens en termijnen die naar ons gevoel beïnvloed moeten worden door de follow-up van dit verslag en vooral door de elementen die in het verslag van het Parlement vervat staan: de moeilijkheid om de regionale verschillen weg te werken, het feit dat de resterende beleidsvoering van de Unie en een groot deel van het nationale beleid amper bijdragen tot cohesie, en het feit dat het verslag een aantal lacunes heeft, omdat het bijvoorbeeld niet ten volle de consequenties van de uitbreiding, de voltooiing van de Monetaire Unie en vooral de situatie van na de Monetaire Unie verdisconteert.
Ik sluit af met een verzoek aan de Commissie: kan zij ons in haar antwoord vertellen welke waarde zij aan haar eigen verslag zal hechten en eveneens aan het advies van het Parlement, zodat we inzicht krijgen in de keuzen die hierna gedaan zullen worden?

Arias Cañete
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het eerste driejaarlijkse verslag over de cohesie was al een goed onderzoeksverslag dat uitnodigde tot reflectie, waarvoor de Commissie, en in het bijzonder Directoraat-generaal XVI, een applaus verdienden, het verslag dat onze collega Juan de Dios Izquierdo ons hierover voorlegt, is een evenwichtig, goed gestructureerd stuk dat een nauwgezette en diepgaande analyse bevat. Alleen al de lectuur ervan maakt duidelijk hoeveel inspanning die de opstelling van dit verslag heeft gekost.
Ik wil twee beweringen uit het betoog van dit verslag met name noemen: ten eerste, dat de verschillen binnen de Unie, ondanks de geboekte vooruitgang en de door het structuurbeleid aangetoonde doelmatigheid, de laatste tien jaar nauwelijks kleiner zijn geworden; ten tweede, dat bijna alle communautaire beleidsmaatregelen duidelijk contraproductieve gevolgen voor de cohesie hebben. Deze beweringen duiden erop dat zowel artikel 130 A als artikel 130 B van het Verdrag niet stringent worden toegepast. Het structuurbeleid heeft niet voldoende financiële draagkracht om een snelle vermindering van de regionale verschillen op de middellange termijn te verwezenlijken, en bij het uitstippelen van het communautaire beleid wordt geen rekening gehouden met het fundamentele doel de regionale verschillen te verkleinen.
Agenda 2000 kan dit niet-functioneren corrigeren. De hervorming van het regionale beleid kan - door de werking van de structuurfondsen te concentreren, de regionale programma's te stroomlijnen, het Cohesiefonds in zijn huidige vorm te handhaven en aan de relatieve positie van de regio's van doelstelling 1, die wél aan de hand van strikte criteria zijn vastgelegd, vast te houden - een gelegenheid bij uitstek zijn om vooruitgang te boeken bij het verminderen van regionale ongelijkheden, met name indien tegen de achtergrond van de uitbreiding een herziening van de financiële vooruitzichten zou kunnen worden verwezenlijkt die de Europese Unie van aanvullende fondsen, boven de 1, 27 % van het BNP, voorziet.
Door de hervorming van het GLB kan de landbouw in de Europese Unie weer in evenwicht worden gebracht, indien niet het beleid van continuïteit van de Commissie wordt gevoerd en er een evenwicht tussen continentale en mediterrane landbouw wordt bereikt, zodat het beleid waaraan in de communautaire begroting de hoogste financiële bijdrage wordt gegeven eveneens aan criteria van economische en sociale cohesie moet voldoen.
Ik sluit af met onze rapporteur nogmaals lof toe te zwaaien voor het uitstekende werk dat door hem is verricht.

Ephremidis
Mevrouw de Voorzitter, wij gaan in grote lijnen akkoord met het verslag van de heer Collado. De rapporteur pakt het belangrijke thema van de economische en sociale samenhang grondig aan.
Ik wilde enkele opmerkingen maken over bepaalde leemten en tegenstrijdigheden in het verslag. Nergens staat in het verslag dat problemen in het buitenlands beleid of conflicten in bepaalde gebieden van de Gemeenschap een ongunstige invloed kunnen uitoefenen op de samenhang, de economische groei en dus op het proces van toenadering tot de andere gebieden.
Ten eerste citeer ik hier het voorbeeld van Griekenland. De situatie in de Egeïsche Zee, de Turkse agressie en de absurde en gevaarlijke bewapeningswedloop hebben zeer ongunstige gevolgen voor bepaalde regio's en met name voor de eilanden in de Egeïsche Zee.
Ten tweede wordt in het verslag geen gewag gemaakt van de oneerlijke verdeling van de toch al beperkte, financiële middelen. Voor de periode 1994-1999 zijn de middelen voor Duitsland en Spanje verhoogd en daarentegen voor Griekenland en Portugal verlaagd, alhoewel zij de armste landen van de Europese Unie zijn.
Ten derde staat tot mijn grote verbazing in het verslag nergens waar het geld naartoe gaat. Ik weet wat er in Griekenland gebeurt en dat weet ook mevrouw de commissaris. Daar wordt het geld gebruikt voor zinloze zaken, voor het bouwen van concertzalen en dergelijke. Op die manier worden noch de economische groei, noch de werkgelegenheid, noch de productie-investeringen bevorderd.
Daarom moet dit verslag worden aangevuld, nu, door middel van amendementen, of later bij een volgende gelegenheid. Met name moet echter iets worden gedaan aan datgene wat hier staat, dat namelijk de financiële middelen niet overeenkomen met de werkelijke behoeften van de economische en sociale samenhang.

Lage
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik wil er allereerst op wijzen dat de cohesie van levensbelang is voor een steeds meer geïntegreerde Unie die heel binnenkort tot monetair federalisme zal overgaan. De historische ervaringen in federale of protofederale staten tonen duidelijk aan dat federale begrotingen een herverdelende taak hebben en voor billijkheid en rechtvaardigheid moeten zorgen. De begroting van de Europese Unie moet niet alleen beantwoorden aan de uitbreiding, maar moet ook oog hebben voor deze essentiële kwestie.
Het verslag van de heer Izquierdo Collado behandelt het driejaarlijkse verslag van de Commissie, dat zelf technisch gezien uitstekend is en een grondige analyse maakt, op een uitstekende en kritische manier. De heer Izquierdo Collado wil echter geen kopiist zijn die voortdurend herhaalt wat al gezegd is. Hij legt dan ook terecht het verband met Agenda 2000 en loopt zodoende vooruit op een essentiële denkoefening over de toekomst van de Unie.
Mijns inziens zijn drie opmerkingen op hun plaats. Ten eerste moet het plafond van 1, 27 % dat voor de financiële vooruitzichten wordt voorgesteld, verworpen worden. Dit is een gevaarlijk keurslijf. In het pakketDelors II vormde het een stimulans, maar nu is het een rem. Ten tweede moet het Cohesiefonds gezien zijn doeltreffendheid en zijn actuele karakter behouden blijven. Ten derde mogen de huidige cohesielanden en - regio's principieel niet de rekening van de uitbreiding betalen, zelfs niet gedeeltelijk. Het zou betreurenswaardig zijn als de steun voor de cohesielanden verminderd wordt. Zo mag bijvoorbeeld Portugal niet bestraft worden omdat het een goede Europese leerling is en goede resultaten behaald heeft.
Portugal is erin geslaagd te voldoen aan de voorwaarden voor toetreding tot de muntunie en als mijn land de lijn van reële convergentie kan doortrekken - in 1995 bedroeg het Portugese BNP 67, 4 % van het communautaire gemiddelde, in 1996 68, 3 % en in 1997 kan het, dankzij een groeipeil dat op 4 % geraamd wordt, tot zo'n 70 % toenemen, waarbij de werkloosheid overigens onder controle is - zou het erg, onrechtvaardig en paradoxaal zijn als Portugal voor deze schitterende prestatie bestraft zou worden. Het zou zijn alsof de deugd bestraft wordt.

Schröder
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, volgens de vorige spreker, collega Lage, gaat het bij economische en sociale samenhang om herverdeling. Ik denk precies het tegenovergestelde en vind dat we dit onderwerp ook in de toekomst moeten oppakken en uitvoerig bespreken. Het zal ons nog lange tijd bezighouden. Wat betekent economische en sociale samenhang? Zoals ik het begrijp, is de betekenis niet het scheppen van gelijke levensomstandigheden, want dit model van socialistische herverdeling blijkt in de praktijk niet te werken. Het kan niet worden verwezenlijkt. Waar wij naar kunnen en moeten streven, is het scheppen van vergelijkbare levensomstandigheden, en dit is meer dan alleen maar een semantisch spelletje. Hiermee wordt bedoeld dat wij zonder meer verschillen in de Europese Unie kunnen accepteren, waardoor zeker ook concurrentie mogelijk en noodzakelijk wordt.
De tweede opmerking is dat de economische en sociale samenhang niet alleen, en al helemaal niet in eerste instantie, een taak is van de Europese Unie, maar een zaak van de lidstaten, want de instrumenten en middelen van de Europese Unie kunnen slechts begeleidend en aanvullend van aard zijn.

Myller
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van de Commissie is een belangrijke analyse van wat er in Europa op het gebied van cohesie is gebeurd. Ook het verslag-Collado is in dit verband een zeer goede analyse. Maar even zo belangrijk als analyseren, is te weten wat er na deze analyse gebeurt. Hoe kunnen we de gelijkheid tussen de regio's bevorderen? Hoe kunnen de minder ontwikkelde gebieden het niveau van de meer ontwikkelde gebieden bereiken, zodat hun eigen ressources kunnen worden benut?
We moeten over een strategie beschikken om te weten hoe dit allemaal gaat gebeuren. Zonder zo'n achterliggende gedachte over de krachten die van invloed zijn op de regionale ontwikkeling komen we niet verder dan een situatie waarin we slechts onsamenhangende projecten hebben waaraan we grote sommen geld besteden. Dit moet ook op de achtergrond meespelen als we gaan bedenken wat er in de toekomst met het Cohesiefonds moet gebeuren. Voor dit strategische gezichtspunt kan de door Arlene McCarthy voorgestelde gedachte van nut zijn dat we regelmatig onderzoeken in hoeverre de cohesie is gevorderd. Dan worden we ook gedwongen over de concrete resultaten na te denken.
Men kan ook de invloed van het nationale economische beleid, het nationale structuurbeleid en de EMU niet bagatelliseren. Het is namelijk zo dat de structuurfondsen en het Cohesiefonds slechts een fractie vormen van het nationale economische beleid en wat de EMU met zich mee zal brengen.

Varela Suanzes-Carpegna
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, de Europese economische en sociale cohesie is basisbeginsel en prioritaire doelstelling van de opbouw van Europa naast de monetaire unie of de interne markt. De doelstellingen van de artikelen 130 A en B van het Verdrag zijn echter niet bereikt. In het verslag over de cohesie van de Commissie wordt dit aangetoond. De verschillen tussen staten zijn kleiner geworden, maar er is nog steeds sprake van een kloof tussen arme en rijke regio's. Het inkomen per capita in de 25 meest welvarende regio's is driemaal zo groot als in de 25 armste regio's. Derhalve moeten we komen tot versterking van het cohesiebeleid, de Europese solidariteit die, dat moeten we niet vergeten, iedereen ten goede komt en niet slechts aan hen voor wie het beleid rechtstreeks is bedoeld.
We zijn niet bezig met het ontwerpen van verschillende beleidsvormen per sector. We zijn een continent aan het opbouwen. Tegen de achtergrond van de historische uitdagingen die de Europese munt en de verwezenlijking van het grote Europa vormen, zorgen wij voor regionale cohesie in Europa. Wij moeten dus op de hoogte zijn van de omstandigheden waaronder wij leven en de uitdagingen waarvoor wij ons gesteld zien financieel goed voorbereiden door de middelen voor onze ambities aan te dragen.
De onontkoombare uitbreiding kan niet ten koste van de huidige cohesie in Europa worden bereikt. Programma's moeten vereenvoudigd worden en de steun moet geconcentreerd worden in de meest achtergebleven en perifere regio's van de Unie, met handhaving van, zoals tot nu toe, twee derde van de structuurfondsen voor doelstelling 1 - zoals de Commissie heeft voorgesteld - en wij moeten het Verdrag nakomen en ervoor zorgen dat alle beleidsvormen - en niet alleen het structuurbeleid - gericht zijn op economische en sociale cohesie: het landbouwbeleid, het visserijbeleid, het onderzoeks- en ontwikkelingsbeleid, het vervoersbeleid, de mededinging, de overheidssteun, waaruit de rijke regio's uiteindelijk meer voordeel trekken dan de arme.
In het verslag-Izquierdo Collado komen deze kwesties allemaal, of bijna allemaal, aan de orde. We komen in het verslag natuurlijk niet altijd al die zaken tegen die we zouden willen, maar consensus op dit gebied is nodig, hoewel ik goed weet dat het moeilijk is om deze te bereiken, want ik ben rapporteur geweest - de heer Izquierdo Collado weet dat - bij het eerste verslag van de Commissie regionaal beleid over de toekomst van de economische en sociale cohesie.
Om al deze redenen, om al hetgeen in dit verslag tot stand is gebracht, vanwege de volledigheid en de nauwkeurigheid ervan, wil ik deze interventie echter besluiten, mevrouw de Voorzitter, dames en heren, met de heer Izquierdo Collado van harte geluk te wensen met het uitstekende werk dat door hem is verricht.

Karamanou
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ik stem volledig in met hetgeen in het onderhavige verslag staat. Het feit dat na tien jaar activiteiten van de structuurfondsen de economische en sociale verschillen tussen de regio's van de Europese Unie nog steeds enorm groot zijn, betekent inderdaad dat de verbetering van de economische en sociale samenhang een langademig en moeizaam proces is. Het beleid voor de bevordering van de convergentie en de samenhang is een van de belangrijkste beleidsvormen van de Europese Unie. Zonder dit beleid zou de Europese integratie onmogelijk zijn. Dit beleid dient dan ook te worden voortgezet. Hetgeen werd bereikt, moet immers worden geconsolideerd en bovendien moet men in de komende jaren zorgen voor meer economische groei, een sterker mededingingsvermogen en meer convergentie. De door het pact voor de stabiliteit en de werkgelegenheid aan de begroting opgelegde beperkingen, de op til zijnde uitbreiding en de daaruit voortvloeiende veranderingen en gevolgen voor de Europese markt en voor met name de minst ontwikkelde gebieden, zoals Griekenland, dwingen de Unie tot een intensivering van haar inspanningen en een versterking van het beleid ter bevordering van de samenhang. Daarvoor zullen in de nieuwe periode dan ook voldoende middelen moeten worden uitgetrokken.

Rack
Mevrouw de Voorzitter, het is onomstreden dat de economische en sociale samenhang een essentieel onderdeel is van het beleid van de Europese Unie. Dit cohesiebeleid is bedoeld om de ongelijkheid tussen de regio's van de Europese Unie te verkleinen. Zo gezien betekent Europa ook solidariteit, maar er zijn natuurlijk ook grenzen aan de solidariteit, en ook rijke landen hebben te maken met armoede en structurele problemen binnen hun nationale grenzen. Zo gezien willen nettobetalers niet alleen betalen. Daarom hechten zij eraan dat de absolute grenzen van het percentage van 1, 27 % van het BBP en 0, 46 %, wat betreft het begrotings- en structuurbeleid, ook daadwerkelijk grenzen blijven.
In dit verband rijst voor mij - en waarschijnlijk niet alleen voor mij maar ook voor anderen - de vraag of een verslag over de jaren 1994-1996 eigenlijk wel onderwerpen moet aansnijden die de toekomst van het Cohesiefonds respectievelijk de toekomstige financiering van de Unie betreffen. Op dit punt hebben we dus nog wel enkele vraagtekens.
Op andere punten kunnen we volledig instemmen met dit verslag en de inhoud ervan. De ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf en de sterkere integratie van het particulier initiatief in structuur- en hervormingsbeleid in het kader van de Unie moeten worden gezien als noodzakelijk, vooral wanneer het gaat om het scheppen respectievelijk het behoud van arbeidsplaatsen en derhalve de bestrijding van de werkeloosheid. Op dit punt is de Europese solidariteit beslist niet alleen abstract, maar van concreet belang voor individuele mensen die werk zoeken.
Over het onderwerp "uitbreiding" , dat terecht wordt aangesneden in het verslag-Izquierdo Collado, kan slechts worden benadrukt dat steun moet worden gegeven aan de voorbereidingsfase door middel van een bijzonder financieel instrument, opdat deze landen ook werkelijk naar de Gemeenschap van het gemeenschappelijk Europa kunnen toegroeien.

García-Margallo y Marfil
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van mijn landgenoot en politieke tegenstander, Izquierdo Collado, is niet goed. Het is uitstekend. En het is uitstekend omdat hij het onderwerp heeft weten te belichten vanuit een niet-nationale optiek, vanuit een niet-partijgebonden optiek, vanuit een strikt Europese optiek. Vanuit de optiek van de filosofie en het sociale model waardoor het proces van de Europese opbouw moet worden geleid.
De fractie van de heer Izquierdo Collado en die van mijzelf, die de twee belangrijkste fracties zijn als het gaat om de opbouw van Europa, zijn het met elkaar eens dat Europa alleen mogelijk is met twee elementen als grondslag: een functionerende markt en een strikte toepassing van het beginsel van sociale compensatie. Iedereen heeft derhalve herhaald dat het proces van de Europese opbouw door drie pilaren wordt gedragen, die alle drie even belangrijk zijn: de interne markt, de Economische en Monetaire Unie en de economische en sociale cohesie.
Hoe heeft de cohesie gefunctioneerd in de periode waarover het hier gaat? De conclusies zijn duidelijk: als we de resultaten van de nationale steun - de overheidssteun -, van het niet-structurele communautaire beleid - in het bijzonder het onderzoeks- en ontwikkelingsbeleid - en van het eigenlijke structuurbeleid bij elkaar optellen, is de cohesie mislukt. Mislukt omdat de afstand tussen de 25 rijkste en armste regio's aan het begin van de periode even groot is als aan het eind van die periode. Mislukt omdat de verschillen tussen de staten zijn toegenomen. En mislukt omdat, bij optelling van de drie beleidsvormen, de steun per inwoner veel groter is in de landen zonder cohesiebeleid dan in de landen met cohesiebeleid.
Wat staat ons te doen? Niet verslappen in onze poging tot cohesie, omdat deze ontoereikend is geweest, omdat de culminatie van de interne markt en de Economische en Monetaire Unie het centraliseren van activiteiten in de rijkste landen zal versterken en, in de derde plaats - iets waar in het verslag geen rekening mee wordt gehouden - omdat, als we het moeten stellen zonder wisselkoers en zonder monetair beleid om de asymmetrische crises het hoofd te bieden, we meer dan ooit behoefte zullen hebben aan fondsen waarmee het cohesiebeginsel verwezenlijkt kan worden.
Gelukgewenst, rapporteur, en het enige wat ik betreur is dat je niet tot mijn fractie behoort.

Klaß
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, zeer geachte dames en heren, ik zie dat vooral in dit verslag en bij hetgeen waarover wij discussiëren, de gebieden "structuur- en landbouwbeleid" op de proefbank staan. Ik ben het niet eens met de heer Rack. Wat is het nut van een beoordeling van het verleden als daaruit geen conclusies worden getrokken voor de komende jaren? De heer Izquierdo Collado tracht toekomstgericht te argumenteren, in het besef dat de EU voortdurend in beweging is en dat wij juist nu voor grote veranderingen staan, als wij de uitbreidingen in onze overwegingen willen betrekken. Het is goed dat te doen, want er komt een uitbreiding, en die is politiek noodzakelijk en gewenst.
We mogen ook vragen naar de kosten. Kan een Europees gezin, als het voor meer gezinsleden moet instaan, zijn huishouding blijven voeren als vroeger? Moet er misschien ook het een en ander worden gereorganiseerd? Moet er misschien ook aan beperkingen worden gedacht? Denken in termen van verworvenheden is hier niet op z'n plaats. De structuurfondsen zijn opgezet om de armere regio's van de EU te helpen, zich aan te passen. Ik ga ervan uit dat deze regio's zich bij een doelmatig gebruik van de middelen in de loop der jaren ook zullen kunnen aanpassen. We kunnen nu ook al successen zien.
Als dat niet het geval was, dan waren deze middelen niet goed gebruikt. Daarom komt de discussie van vandaag over hogere eigen middelen gewoon te vroeg. Over vijf jaar moeten wij hier zeker weer over nadenken, dit opnieuw overdenken, daar verklaar ik mij, daar verklaart ook mijn fractie zich voor.
Voor het Cohesiefonds geldt naar mijn mening hetzelfde. Het is in het leven geroepen om de lidstaten te helpen op weg naar de monetaire unie. Wanneer dat doel is bereikt, heeft het Cohesiefonds naar mijn idee zijn taak volbracht. Als er meer hulp nodig is, moet er worden gedacht over een andere mogelijkheid, misschien ook in het kader van een structurele stimulering.
Economische en sociale samenhang kan niet alleen in financiële middelen worden gemeten. Het gaat om de samenhang, en die moet ook van binnenuit komen. Helaas hebben we vandaag zo weinig positiefs kunnen zeggen, ook mij ontbreekt de tijd. Eén zin nog: het structuurbeleid, het regionale beleid heeft ook tot positieve successen geleid, laten we die ook noemen!

Wulf-Mathies
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Izquierdo Collado, danken voor zijn uitstekende verslag, en bovendien wil ik hem danken omdat hij heeft gezegd dat het Europees Parlement tevreden is over het structuurbeleid. Ik denk dat hier ook zeker een kritische ondertoon bij zit, maar het doet nu eenmaal goed om ook eens iets positiefs te horen. Wat dat betreft, ook aan u, mevrouw Klaß, nogmaals mijn hartelijke dank voor het feit dat u ook de successen van het structuurbeleid erkent!
Ik wil echter ook namens mijn collega's in de Commissie met nadruk stellen dat het cohesieverslag wordt gekenmerkt door de gemeenschappelijke overtuiging van de Commissie dat het cohesiebeleid een grondpijler voor het draagvermogen van het Europese integratiemodel is. Dit komt naar mijn mening tot uitdrukking in vele beslissingen, en niet alleen in verband met het cohesiebeleid. De economische en sociale samenhang als leidend principe van communautair beleid reikt daarom ook veel verder dan de economische dimensie.
De doelstellingen van het structuurbeleid en de omzetting ervan in de praktijk ter plaatse leveren een belangrijke bijdrage aan het inzicht in en de acceptatie van de Europese Unie, alsmede aan de versterking van de basis van de sociale dimensie in Europa. Ik denk dat dit eveneens duidelijk tot uiting komt in het cohesieverslag.
Enkelen van u hebben het gehad over de voor de eerste maal in samenhang met de cohesie onderzochte andere beleidsterreinen van de Unie. Ik wil nog eens duidelijk stellen dat men de primaire doelstellingen van deze communautaire beleidslijnen daarbij natuurlijk niet uit het oog mag verliezen. De bijdrage daarvan aan de cohesiedoelstelling moet naar onze mening dan ook niet zo negatief als in het verslag zelf en in enkele bijdragen aan de discussie worden beoordeeld. Zo heeft bijvoorbeeld de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid sinds 1992 een positieve invloed gehad op de cohesie, omdat ze heeft gezorgd voor ruimere overdrachten van middelen ten gunste van de armste lidstaten en regio's. Daarop wijst ook de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling in haar advies.
Ik vind het belangrijk dat wij met Agenda 2000 op deze weg kunnen voortgaan. De hoofddoelstelling van het onderzoeksbeleid - ook dat wil nog graag kort opmerken - is een versterking van het concurrentievermogen van de Europese Unie op het gebied van geavanceerde technologieën, vooral ten opzichte van de Verenigde Staten en Japan. Maar de O&TO-kaderprogramma's leveren ook een belangrijke bijdrage aan de verspreiding van onderzoeksresultaten en projecten voor technologieoverdracht om aldus nieuwe inzichten aan iedereen ten goede te laten komen. U kunt daar heel wat van terugvinden in de O&TO-kaderprogramma's. De Commissie beseft echter dat ze ook in de toekomst moet streven naar een betere benutting van synergieeffecten en een nog betere coördinatie van alle communautaire beleidsmaatregelen.
De Commissie is blij met de steun voor haar hervormingsvoorstellen. En als ik het goed begrijp, schijnt er uiteindelijk toch een consensus te zijn, als men tussen de regels leest, zowel wat betreft de begroting als wat betreft de prioriteiten en de vereisten voor de herziening van de verordening betreffende de structuurfondsen.
De Commissie is ervan overtuigd dat de voorstellen van Agenda 2000 ook in de toekomst alle ruimte zullen bieden voor de solidariteit met de zwakste regio's van de Unie en een stapsgewijze opening voor nieuwe lidstaten. Daarom vinden wij wijzigingen in de begroting of zelfs wijziging van de financiële vooruitzichten niet noodzakelijk.
Overeenstemming kan, denk ik, ook worden vastgesteld met het oog op de noodzaak van concentratie van doelstellingen en programma's. Ik denk dat we het ook eens zijn op het punt van essentiële doelstellingen, zoals vermindering van ontwikkelingsverschillen, bestrijding van de werkeloosheid en vanzelfsprekend ook duurzame ontwikkeling.
Dan wil ik nu, omdat er in de discussie kritiek was op dit punt, het Commissievoorstel inzake het Cohesiefonds uiteenzetten. Het moet garanderen dat lidstaten met een BNP van minder dan 90 % steun blijven ontvangen, als zij toetreden tot de monetaire unie, en wel omdat wij nog steeds aanzienlijke achterstanden zien op het punt van de infrastructuur, ook in de meest succesvolle cohesielanden. Het criterium van 90 % dient overigens wel halverwege de looptijd te worden getoetst, en wanneer het niet meer juist is, kan dit ertoe leiden dat wij conclusies trekken uit het succes van ons tot dan toe gevoerde beleid.
Ik kan niet meegaan met de roep om een extra steuninstrument van het structuurbeleid met het oog op de Economische en Monetaire Unie. Volgens hun doelstelling zijn de structuurfondsen niet bedoeld als middel dat op korte termijn werkt tegen regionale economische schokken, maar ook niet als permanent instrument voor financiële compensatie. De instandhouding van het Cohesiefonds is volgens mij geschikt om permanente uitbreiding van de infrastructuur te vergemakkelijken, ook onder de verzwaarde voorwaarden van het stabiliteitspact.
Bovendien mag niet worden vergeten, dat juist de lidstaten en regio's met een zwakkere structuur het meest zullen profiteren zowel van toenemende groei als van dalende rentevoeten, die nu al optreden als gevolg van de inspanningen op het gebied van de stabiliteit. Toch vind ik de eis terecht dat wij de ontwikkeling op de voet volgen en hierover ook regelmatig verslag uitbrengen. Ik denk dat ik dat in de Commissie regionaal beleid toch al zeer regelmatig en frequent doe.
Tot slot juicht de Commissie ook de vergaande consensus toe over de belangrijkste principes aangaande de herziening van de verordening betreffende de structuurfondsen. Het welslagen van decentralisatie hangt af van vereenvoudiging en transparantie. De Commissie wil echter niet alleen decentraliseren, maar ook ervoor zorgen dat lokale en regionale actoren en sociale partners meer worden betrokken bij het opstellen van de programma's en de uitvoering daarvan, anders kan decentralisatie namelijk snel veranderen in hernationalisering. Dit willen wij toch samen voorkomen.
Afsluitend wil ik nog graag een keer mijn dank uitspreken voor de buitengewoon constructieve dialoog tussen Parlement en Commissie. U kunt ervan uitgaan dat wij het Parlement blijven zien als een belangrijke bondgenoot, wanneer het gaat om het waarborgen van de economische en sociale samenhang in de Unie.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Financiële bijdragen voor het Internationaal Fonds voor Ierland
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0317/97) van de heer Gutiérrez Díaz, namens de Commissie regionaal beleid, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de financiële bijdragen van de Gemeenschap voor het Internationaal Fonds voor Ierland (COM(97)0130 - C4-0233/97-97/0116 (CNS)).

Gutiérrez Díaz
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, bij de aanvang van de presentatie van dit verslag wil ik nog eens wijzen op het belang dat onze instelling hecht aan ieder initiatief tot solidariteit met het proces van vrede en verzoening in Noord-Ierland, zowel uit respect voor het feit dat het land in staat is om eigen oplossingen aan te dragen, als uit onze sterke wil om mee te werken aan de verwezenlijking ervan. Er is in het Europees Parlement een eensgezind gevoel voor vrede, verzoening, herstel en ontwikkeling op een grondgebied waar wij ons, omdat het deel uitmaakt van de Europese Unie, allemaal verwant mee voelen. De Commissie regionaal beleid heeft bij herhaling met concrete voorstellen uitdrukking gegeven aan deze gemeenschappelijke wens. Vandaag doet zij dat opnieuw ten overstaan van de plenaire vergadering van het Europees Parlement met dit verslag, dat ik de eer heb te presenteren en waaraan de vertegenwoordigers van alle in de commissie aanwezige fracties met hun adviezen en hun stem hebben bijgedragen. Het zou niet juist zijn om hier vandaag niet de belangrijke rol te vermelden van de europarlementariërs die rechtstreeks bij Noord-Ierland zijn betrokken. Hun namen zijn ons allemaal bekend en wij danken hen nogmaals voor hun inspanningen.
Het voorstel voor een verordening dat ons door de Commissie is voorgelegd, volgt de algemene lijnen van de geldende verordening uit 1994, aan de totstandkoming waarvan het Europees Parlement heeft bijgedragen in zeer goede samenwerking met de Raad, die toen alle door onze Vergadering voorgestelde amendementen in de tekst heeft opgenomen. Het nieuwe van het huidige voorstel is gelegen in de verwijzing naar het communautaire vredesinitiatief PEACE, waarmee vergelijkbare doelstellingen worden nagestreefd. De Commissie verlangt logischerwijs dat de samenhang tussen de door het Fonds gefinancierde projecten en de door het PEACE-initiatief gesteunde projecten wordt gewaarborgd. Deze samenhang is onontbeerlijk, maar het is bovendien nodig te zorgen voor een adequate coördinatie tussen de maatregelen van het fonds en die welke uit hoofde van alle vormen van structuurbeleid worden gefinancierd.
Hierin voorzien de door ons voorgestelde amendementen 1, 3 en 5. Voorts vinden wij het belangrijk, mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het uitsluitend additionele karakter te onderstrepen van de financiering uit het Fonds, dat bedoeld is voor het subsidiëren van doelstellingen die het endogene potentieel vergroten. Dat hebben we in amendement 2 willen verwoorden.
Ten slotte, gezien het feit dat de bijdrage van de Europese Unie aan het Internationaal Fonds voor Ierland verreweg de grootste is, is het naar onze mening juist en noodzakelijk dat deze inspanning door de burgers wordt gekend en gewaardeerd als een solidaire bijdrage van de gemeenschap van Europese burgers die wij zijn. Dat trachten wij te bereiken met amendement 4.
De hernieuwde hoop op vrede, die het Europees Parlement door alle moeilijkheden heen wil zien, en de blijvende wil van het Parlement om ertoe bij te dragen dat de spiraal geweld/financiële problemen/uitsluiting die een negatief stempel op het vredesproces drukt, wordt doorbroken, brengen ons ertoe ons uit te spreken voor continuering van het Fonds. Met onze amendementen trachten wij ertoe bij te dragen dat het Fonds zo goed mogelijk wordt gecoördineerd, dat het additioneel en ter vergroting van het eigen potentieel wordt aangewend en dat de publieke opinie er kennis van neemt en het op zijn waarde kan schatten.

Crowley
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur danken voor het enorme werk dat hij in dit verslag heeft gestopt en voor zijn medewerking. De toekomst van de sociale cohesie in de twee politieke gemeenschappen in Noord-Ierland is onlosmakelijk verbonden met de toekomst van het Internationaal Fonds voor Ierland, want zo belangrijk is het Fonds als instrument voor verzoening en ontwikkeling wel. De sleutel tot duurzame vrede in Ierland ligt in het verzoeningsproces bij de basis in gemeenschappen en buurten. Dit is werk dat verricht wordt zonder dat iedereen daar direct weet van heeft, ver weg van de vredesbesprekingen die momenteel plaatsvinden. Maar juist dit werk in de gemeenschappen zal de mensen dichter bij elkaar brengen en ze doen beseffen wat ze gemeenschappelijk hebben, in plaats van wat ze verdeelt. Het is van essentieel belang dat dit werk het ononderbroken streven naar een duurzame en rechtvaardige vrede in mijn land ondersteunt.
Het Internationaal Fonds heeft een bijzonder waardevolle rol gespeeld in het bevorderen van het proces op het niveau van de gemeenschappen. Maar dit is wel werk voor de lange termijn; het zal vele jaren duren voordat de littekens uit het verleden geheeld zijn en voordat het wantrouwen en de achterdocht de wereld uit zijn. Daarom is het van essentieel belang dat het Fonds blijft groeien en vrucht afwerpen. De nadruk die het Fonds legt op gemeenschapsoverschrijdende projecten is zeer belangrijk en moet alle steun krijgen. Ik ben blij met de grote bijdrage en aanhoudende steun van de Europese Unie en met name van dit Parlement bij het streven naar verzoening en vrede.
Als in Noord-Ierland en in de grensgraafschappen armoede en achterstand blijven bestaan, dan maakt dat de problematiek van het vredesproces alleen maar erger. Dat het Fonds zich concentreert op achtergestelde gebieden is in dit opzicht van bijzonder groot belang. Als de mensen het gevoel hebben gediscrimineerd te worden, dan voelen zij zich veel minder een deel van die gemeenschap of van dat proces. Daarbij komt dat het zeer belangrijke werk en de samenwerking die op grensoverschrijdend niveau gecreëerd kunnen worden, veel te lang veronachtzaamd zijn en het Fonds heeft aan beide zijden van de grens gemeenschappen bijeengebracht om een groter begrip en een groter vertrouwen te creëren in wat ze voor zichzelf kunnen doen.

McCarthy
Mevrouw de Voorzitter, namens mijn fractie, onze premier en de Britse regering wil ik opmerken dat ik de bijdrage van de Europese Unie op dit gebied toejuich. Ik wil in het bijzonder een woord van dank richten tot de heer Gutiérrez Díaz voor zijn betrokkenheid bij deze zaak, zowel als voormalig voorzitter van de Commissie regionaal beleid en ondervoorzitter van ons Parlement, als als persoon die deze kwestie vanaf het begin van het vredesproces van zeer nabij gevolgd heeft. Hij heeft een grote openheid en belangstelling aan de dag gelegd en daarvoor dank ik hem.
Ik vind dat het Internationaal Fonds voor Ierland een essentieel onderdeel is in het proces voor de opbouw van vertrouwen tussen de gemeenschappen, samen met het vredes- en verzoeningsprogramma. Het is zeer belangrijk plaatselijke gemeenschappen te betrekken in groepen, buiten het institutionele niveau van de huidige vredesbesprekingen om. Dit zijn hun kanalen en hun programma's en zij zijn de eigenaars van dit vredesprogramma.
Mijn regering is verheugd over de niet-aflatende inspanningen van de commissaris en over het programma dat zij heeft gelanceerd. Het is in deze kritische fase van de besprekingen uitermate belangrijk dat de Europese Unie haar engagement voortzet en dat het Internationaal Fonds een signaal uitstuurt naar onze internationale partners dat wij het vredesproces nog steeds moeten blijven ondersteunen met projecten die aan de basis worden uitgevoerd. Ik ben het met de rapporteur eens dat wij als grootste donor graag zouden zien dat de Commissie zich wat vaker laat zien. We zouden graag zien dat commissaris Wulf-Mathies deze projecten daar steunt en ze lanceert.
Ook dient er zuinig met het geld te worden omgegaan. We willen dat de fondsen efficiënter worden gebruikt en niet dat ze gebruikt worden voor zaken waarvoor al mainstreamfondsen of het programma voor vrede en verzoening worden ingezet. Ze moeten juist zorgen voor een toegevoegde waarde.
Tot slot zou ik willen dat alle leden van de Vergadering konden komen kijken om te zien hoeveel verschil dit maakt voor de gemeenschappen aan de basis. Onze collega's uit Noord-Ierland die met de plaatselijke gemeenschappen werken, weten dit maar al te goed. Zij zien de inspanningen die de groepen doen om in partnerschap te werken, om de gemeenschappen weer op te bouwen. Ik breng hulde aan de inspanningen van die mensen, die soms in werkelijk onmogelijke omstandigheden moeten werken. Vooral vorig jaar, toen het misliep met het vredesproces, waren deze projecten van het allergrootste belang. Ik zou u graag een anekdote vertellen. We hebben hoorzittingen georganiseerd over de manier waarop deze fondsen werken. Ik was zeer onder de indruk toen een van de mensen die in zo'n plaatselijke gemeenschap werkte, naar me toe kwam en zei hoe verschrikkelijk dankbaar en blij hij was met de steun van de Europese Unie. Ik had het gevoel alsof ik zelf een hele kist geld voor hem meegebracht had. Hij zei: " De mensen, de gebieden, de buurtgroepen die de kern van het probleem vormen, moeten de kern van de oplossing worden" . Wondermiddeltjes bestaan niet en we kunnen er niet genoeg op hameren hoe belangrijk het is onderlinge banden tot stand te brengen, wat tot dusverre ook gebeurt met de steun van het Internationaal Fonds voor Ierland.

Chicester
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Gutiérrez Díaz, gelukwensen met zijn verslag en hem vooral complimenteren met de van betrokkenheid getuigende beoordeling van de situatie in Noord-Ierland die uit deze toelichting naar voren komt. Ik voeg hier direct aan toe dat ik blij ben met het voorstel van de Commissie om de steun van de Europese Gemeenschap voor het Internationaal Fonds voor Ierland met twee jaar te verlengen. Hoewel het voorgestelde niveau van de fondsen lager ligt dan de voorbije twee jaar, moeten we toch ook erkennen dat het een verhoging is vergeleken met het oorspronkelijke bedrag waartoe voor 1995 was besloten.
Ik steun de strekking van de amendementen van de heer Gutiérrez Díaz, met name de oproep voor een adequate coördinatie van de steunmaatregelen van het Fonds en de maatregelen die gefinancierd worden uit hoofde van het communautaire structuurbeleid; de overweging dat de steun van het Fonds een aanvulling moet vormen op en niet in de plaats mag komen van andere uitgaven van de overheid; het nastreven van doelstellingen die sporen met het steunprogramma voor vrede en verzoening en de verzekering dat de Commissie de nodige maatregelen zal treffen voor openbaarmaking teneinde ruchtbaarheid te geven aan de communautaire bijdrage aan de uit het Fonds gefinancierde projecten. Laat ons maar wat lof vergaren voor de steun die wij geven, en als we tijdens het aantrekken van publiciteit tegelijk ook het functioneren van het Fonds en het bestuursorgaan aan een strengere controle onderwerpen, dan komt dat de doorzichtigheid alleen maar ten goede.
Dit Fonds, dat werd opgericht bij de Engels-Ierse overeenkomst - en niet het verdrag zoals in de toelichting staat -, heeft tot doel de economische en sociale vooruitgang te bevorderen en contact, dialoog en verzoening tussen nationalisten en unionisten in Ierland te bevorderen. Dat kan alleen maar worden toegejuicht en het is de moeite waard erop te wijzen dat het niet alleen de steun geniet van de lidstaten van de Europese Unie, maar ook van landen van het Gemenebest en de Verenigde Staten.
We mogen echter niet vergeten dat het niet eenvoudig is om de van consensus getuigende en verzoenende benadering die dit Parlement kenmerken, toe te passen op de diepe historische verdeeldheid in de NoordIerse samenleving. Ik hoop van harte dat de nieuwe regering in mijn land de wensen van de unionisten niet met voeten zal treden in haar streven een regeling te bewerkstelligen, maar dat zij zal beseffen dat politieke oplossingen alleen maar kunnen functioneren als er sprake is van algemene instemming.

Gallagher
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil hulde brengen aan de rapporteur, alsook aan de Commissie en aan het Parlement voor het feit dat zij het Internationaal Fonds voor Ierland blijven steunen. We bevinden ons nu op een cruciaal punt in het vredesproces, en ik hoop dat wij in de maanden die voor ons liggen, getuige zullen zijn van de totstandkoming van duurzame vrede en van een historische verzoening tussen de gemeenschappen op het eiland Ierland.
Het vredeswerk verloopt traag en een groot deel van het echte werk zal achter de coulissen worden verricht, om gemeenschappen samen te brengen in een geest van openheid en vriendschap, nadat er generaties lang sprake is geweest van conflicten en van achterdocht. Het Fonds speelt in dit proces een essentiële rol en doel van het Fonds is de economische en sociale vooruitgang te bevorderen en contact, dialoog en verzoening tussen nationalisten en unionisten op het hele eiland te bevorderen.
Het Fonds heeft grote vooruitgang geboekt op weg naar de verwezenlijking van deze doelstelling en er is al veel bereikt. Natuurlijk hebben de Verenigde Staten tot op heden 270 miljoen ecu bijgedragen en de Europese Unie 150 miljoen. Dit is een belangrijke bijdrage van de Europese Unie aan het tot stand brengen van vrede. Toen het Fonds er in 1986 kwam, had het bedrijfsleven in vele gebieden in Noord-Ierland en de zes grensgraafschappen het heel moeilijk en hoge werkloosheid was de norm. De dingen gaan sedertdien een stuk beter. De werkloosheid is gedaald, hoewel deze nog steeds onaanvaardbaar hoog is. Het aantal arbeidsplaatsen dat voortvloeit uit het Fonds wordt geraamd op het indrukwekkende cijfer van 27.800. En het belangrijkste is dat 639 organisaties die zich bezighouden met het bevorderen van de sociale en economische ontwikkeling, steun hebben gekregen uit het Fonds, waarbij 7.600 personen regelmatig waren betrokken.
Ik zou graag hulde brengen aan de voorzitter van het Fonds, die zijn taak op zeer ervaren wijze verricht en die met name veel succes heeft geboekt bij het creëren van de zo hard nodige werkgelegenheid in Noord-Ierland en in de grensgraafschappen. Het Internationaal Fonds voor Ierland heeft een belangrijke rol bij de ondersteuning van de ontwikkeling en als katalysator bij de exploitatie van de economische mogelijkheden van de grensgraafschappen. Al degenen die betrokken zijn bij het vredesproces hebben een verantwoordelijkheid om voor duurzame vrede te zorgen. Het Internationaal Fonds, samen met het speciale steunprogramma voor vrede en verzoening en INTERREG spelen allemaal een belangrijke rol en ik hoop dat wij in de jaren die voor ons liggen, getuige zullen zijn van enorme ontwikkelingen in Noord-Ierland en in de grensgraafschappen, als een rechtvaardige en duurzame vrede zal heersen.

Ahern
Mevrouw de Voorzitter, de doelstelling van het Internationaal Fonds voor Ierland, die erin bestaat de vicieuze cirkel van geweld in Noord-Ierland te doorbreken door bij te dragen tot vrede en verzoening, is op dit moment belangrijker dan ooit. De Europese Unie is nu een belangrijke bron van financiering voor het Fonds. Ik ben het eens met de rapporteur, die ik hulde wil brengen voor zijn betrokkenheid, dat het van essentieel belang is om te zorgen voor een goede coördinatie van de steunmaatregelen van het Fonds en de maatregelen die worden gefinancierd uit hoofde van het communautair structuurbeleid.
Ik heb bewondering voor de manier waarop commissaris Wulf-Mathies zich heeft ingezet voor Noord-Ierland. Ik weet hoeveel ze heeft gedaan voor een directe deelname van de burgers. Om dit in deze zeer moeilijke situatie op een bevredigende wijze te verwezenlijken, is een zorgvuldig toezicht op de fondsen en op de manier waarop ze worden uitbetaald van het grootste belang. De doelstellingen van vrede en verzoening, het tot stand brengen van contacten tussen de twee gemeenschappen en van onderlinge banden, hebben in het Fonds een smetteloze reputatie. Het aantal groepen met een intercommunautair of grensoverschrijdend karakter dat betrokken is bij door het Fonds gefinancierde projecten, loopt in de honderden. We hopen dit aantal nog op te voeren.

Nicholson
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur graag gelukwensen met zijn verslag. Ik denk dat hij precies de man was die we nodig hadden, want hij beschikt over een grondige kennis van Noord-Ierland. Ook doet het mij veel genoegen dat de commissaris hier vanavond aanwezig is, omdat zij sinds haar ambtsaanvaarding eveneens een grote kennis heeft verworven.
Sedert de opzet ervan in 1986, heeft het IFI een geloofwaardigheidsprobleem in de gemeenschap die ik vertegenwoordig. Als ik dit Fonds qua efficiëntie vergelijk met het fonds van het speciale steunprogramma voor vrede en verzoening, dan vrees ik te moeten zeggen dat het IFI totaal naar de achtergrond verdwijnt. Voor mij en voor de mensen die ik vertegenwoordig, is dit totaal onaanvaardbaar.
De rapporteur heeft een oproep gedaan voor een grotere doorzichtigheid. Er moet meer rekenschap worden afgelegd. Daarover bestaat inderdaad weinig twijfel. Het IFI gaat gewoon verder, alsof er niets aan de hand is. Ik heb de indruk dat elk protest dat wordt aangetekend, van de hand wordt gewezen, over het hoofd wordt gezien of ongeloofwaardig geacht. Men is schijnbaar in staat om naar Brussel te gaan en de mensen daar te overtuigen. Ze kijken niet naar waar de problemen nu eigenlijk zitten in het Fonds. Ze hebben geen moeite gedaan om het Fonds acceptabeler te maken voor de grote unionistengemeenschap. De zaken moeten de komende twee jaar grondig veranderen. In plaats van zich te verbergen achter antwoordnummers, zoals momenteel in Belfast gebeurt, moeten ze naar voren treden, in het openbaar. We willen dat er echte doorzichtigheid komt.
Ik zou graag wat positiever zijn, maar ik zou deze Vergadering en de commissaris misleiden als ik niet duidelijk zou wijzen op de zwakke punten die ik op dit moment in het Fonds zie. Ik hoop dat wij zullen onderzoeken waarom de voorzitter en het secretariaat niet pro-actiever zijn geweest en waarom ze er niet voor hebben gezorgd dat het IFI datgene kon verwezenlijken waarvoor het is opgezet, namelijk steun verlenen. Jammer genoeg kan ik niet dezelfde hoop koesteren voor de voorzitter van het Fonds en het secretariaat. Sommige mensen die daar momenteel werken, moeten gewoon vertrekken. Dat moet nu gebeuren en het Fonds moet datgene verwezenlijken waarvoor het oorspronkelijk is opgericht.

Malone
Mevrouw de Voorzitter, mijn dank gaat naar de rapporteur, de commissaris en naar andere collega's die hier vanavond aanwezig zijn. Ik denk dat het een teken is van de inzet waarvan men blijk heeft gegeven voor het vredesproces in Noord-Ierland.
Zoals hier is opgemerkt, heeft het Internationaal Fonds voor Ierland een zeer positieve rol gespeeld in het streven naar een duurzame en vreedzame regeling van het conflict in Noord-Ierland. Sinds de oprichting ervan heeft het Fonds steun verleend aan meer dan 3.400 afzonderlijke projecten en zijn er zo'n 28.000 banen uit voortgevloeid.
Men zou kunnen denken dat het IFI een Amerikaans programma is, terwijl het speciale steunprogramma voor vrede en verzoening Europees is. Ik denk dat het tijd is dat we deze opvatting laten varen, omdat Europa nu het meeste bijdraagt aan beide programma's. We stellen vandaag vast dat wij hier in Europa bijna de helft van het jaarlijkse budget van het IFI betalen. Zoals het bestuur van het Fonds zelf erkent, is de bijdrage van de Europese Unie een belangrijke internationale erkenning van de inspanningen van zowel de Ierse als de Britse regering om een vreedzame oplossing van het conflict in Noord-Ierland tot stand te brengen.
Ik weet, in verband met hetgeen de heer Nicholson gezegd heeft, dat men in het verleden vond dat de nationalisten wat meer van het Fonds profiteerden dan de unionisten, maar ik denk dat die kritiek er nu niet meer is. Ik hoop dat het Fonds beide zijden eerlijk blijft behandelen en dat men dit ook kan vaststellen. Dat is bijzonder belangrijk. Ook moet de informatie over wat er daar precies gebeurt, gemakkelijk toegankelijk zijn voor de parlementsleden en voor het publiek in het algemeen. Toezicht is zeer belangrijk. Daar is reeds op gewezen en ik wil mij daarbij aansluiten.
Tot slot moeten de financiële middelen van het Fonds een aanvullend karakter hebben en mogen zij niet in de plaats komen van andere uitgaven van overheid of particuliere sector.

McCartin
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mij aansluiten bij de opmerking van de rapporteur dat de communautaire bijdrage aan dit Fonds zichtbaarder zou kunnen zijn. Het pakket-Delors bestaat nog niet zo lang. Dankzij de inspanningen van Commissie en Parlement, is er in Noord-Ierland meer algemene bekendheid aan gegeven. Zoals reeds is gezegd, heeft de Europese Unie tot op heden 150 miljoen ecu gegeven, en heeft zij steun verleend aan meer dan 3.000 projecten.
Gezien het feit dat Noord-Ierland en de grensgraafschappen betrekkelijk klein zijn, heeft men een groot deel van de bevolking kunnen bereiken. Wat het meeste opvalt, is dat het Fonds vrijwilligersorganisaties heeft samengebracht en dat deze organisaties op hun beurt hun vertegenwoordigers in nauwer contact met elkaar hebben gebracht, die meer met elkaar zijn gaan samenwerken.
Uit dit fonds, dat samenloopt met het pakket-Delors, kunnen we één belangrijke les leren, namelijk dat kleine sommen geld heel vaak meer politieke invloed kunnen hebben dat de investering zou doen vermoeden. En dat is wat hier is gebeurd.
Als vertegenwoordiger van het grensgebied van Ierland wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om de rapporteur, het Parlement, de diverse groepen en de Commissie te danken voor de aandacht en betrokkenheid die zij steeds aan de dag hebben gelegd ten overstaan van de problematiek in Noord-Ierland. Ook dank ik de commissaris, wier naam bekendheid geniet in de grensgebieden en in Noord-Ierland, en die een belangrijke bijdrage heeft geleverd om die verdeelde gemeenschap te helpen zich de geest van Europese goodwill en samenwerking eigen te maken.
De goodwill is in drie pakketten vertaald: Noord-Ierland heeft de status van prioriteit 1 gekregen, ook al werd dit door het ontwikkelingsniveau niet gerechtvaardigd. Het pakket-Delors en het Internationaal Fonds voor Ierland hebben een opmerkelijke bijdrage geleverd om vrijwilligers zover te krijgen samen te werken. Ik vind het jammer als er mensen zijn in Noord-Ierland die het gevoel hebben dat de ene gemeenschap meer geprofiteerd heeft dan de andere, of dat het ontbreekt aan de nodige doorzichtigheid. Het duurt een tijdje om vooroordelen de wereld uit te krijgen, maar als unionisten of nationalisten met een zaak bij mij komen en aantonen dat zij hun deel van het geld niet hebben gekregen, dan zal ik daar zeker al mijn steun aan geven. Ik ben er zeker van dat de commissaris hetzelfde zal doen.

Wulf-Mathies
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik graag de heer Gutiérrez Díaz heel hartelijk danken voor dit zeer belangrijke verslag. De Commissie dankt ook het Parlement voor zijn betrokkenheid bij het vredesproces in Noord-Ierland en vooral bij de ondersteuning van het Internationaal Fonds voor Ierland. Het IFI vormt een belangrijke bijdrage aan de bevordering van dialoog en verzoening tussen nationalisten en unionisten en is dus een aanvulling van maatregelen van de structuurfondsen voor het gehele Ierse eiland en van de belangrijke inspanningen van de Commissie met haar steunprogramma voor vrede en verzoening in Noord-Ierland.
Ik denk dat het heel belangrijk is dat de actoren die voor het IFI actief zijn, verankerd zijn in beide bevolkingsgroepen en zich er ook sterk voor maken, deze erbij te betrekken. Uit de aan u gepresenteerde ontwerpverordening blijkt duidelijk dat de Europese middelen met grote prioriteit dienen te worden gebruikt voor projecten die in overeenstemming zijn met het PEACE-programma, en dat grens- of gemeenschapsoverschrijdende plannen in dit kader prioriteit moeten krijgen. De Commissie neemt daarom ook graag de door de rapporteur namens de Commissie regionaal beleid gedane voorstellen over inzake coördinatie tussen het IFI, de structuurfondsen en het PEACE-programma.
Hetzelfde geldt voor voorstellen om de publieke opinie beter te informeren over het werk van het IFI. Misschien kan dit ook bijdragen aan een vermindering van het wantrouwen. Ik denk dat het ons gemeenschappelijk belang is dat we alle projecten, niet slechts deze maar ook de Europese, beschouwen als maatregelen die beide partijen helpen, en vooral diegenen die het zwaarst hebben geleden onder het geweld van de afgelopen jaren en maanden.
De Commissie is reeds met het IFI overeengekomen, meer nadruk te geven aan de participatie van de Europese Unie in projecten die samen door PEACE en IFI of door één der structuurfondsen en het IFI worden gesteund. Als eerste stap in deze richting worden de "vlaggenschip" -projecten, die een hoge mate van medefinanciering uit middelen van de Unie vertonen, voortaan IFI/EU" vlaggenschip" -projecten genoemd. Ik hoop dat dit dan ook duidelijk zal blijken uit de voorlichting aan het publiek.
Dan wil ik het Parlement nogmaals danken voor zijn steun aan het proces van vrede en verzoening in NoordIerland en Ierland. Er is niets wat wij allemaal vuriger wensen dan een duurzame vrede, waaruit zou blijken dat het mogelijk was dat ook Europa een bijdrage levert, waarbij de Unie haar principe heeft kunnen volgen, namelijk vrede en verzoening tot stand brengen en daaraan duurzaam steun verlenen door samenwerking vanuit gezamenlijk belang.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Wulf-Mathies.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Uitoefening van het beroep van advocaat
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0337/97) van mevrouw Fontaine, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad ter vergemakkelijking van de permanente uitoefening van het beroep van advocaat in een andere lidstaat dan die waar de beroepskwalificatie is verworven (C4-0440/97-94/0299(COD).

Fontaine
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, tot onze tevredenheid zijn wij aan het einde gekomen van een lange weg want, naar ik vernomen heb, verlangen de advocaten al meer dan twintig jaar naar deze richtlijn inzake vrijheid van vestiging. Met uitzondering van onze Luxemburgse vrienden, en dit om redenen die verband houden met de specifieke situatie van het Groothertogdom Luxemburg, was iedereen het wel eens over het principe maar over de inhoud kwamen twee filosofieën, ik zou zelfs zeggen, twee culturen fel met elkaar in botsing.
Kort samengevat zou ik kunnen zeggen dat de liberalistische opvatting botste met de integrationistische opvatting en de standpunten van beide partijen leken zo ver uit elkaar te liggen dat sommigen al zeiden dat ze onmogelijk verzoend zouden kunnen worden.
De Commissie legde in mei 1995 een eerste voorstel voor een richtlijn aan onze Commissie juridische zaken en rechten van de burger voor. Mijnheer de commissaris, dit voorstel was het resultaat van een aantal verdienstelijke inspanningen die, het dient gezegd, de kwadratuur van de cirkel poogden op te lossen. Deze poging om een compromis te bereiken kende echter zijn beperkingen. De enen konden niet aanvaarden dat een advocaat nog altijd een bekwaamheidsproef diende af te leggen voor hij kon toetreden tot de advocatuur van het land van ontvangst, zelfs niet in een afgezwakte vorm. Een proef vormt immers een mogelijke "grendel" , zonder mogelijkheid om in beroep te gaan. De anderen konden dan weer niet aanvaarden dat een advocaat die vijf jaar zijn beroep had uitgeoefend in een land van de Europese Unie en dit verder wilde doen onder zijn oorspronkelijke titel, ineens werd teruggestuurd naar zijn land van herkomst.
Welnu, onze Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft haar best gedaan om deze uitdaging aan te nemen. Wij zijn hierbij duidelijk uitgegaan van het voorstel waarover de Adviesraad van de Europese balies het uiteindelijk eens geworden was door toedoen van zijn voorzitter, meester Weil, die ik feliciteer met zijn geduld en talent. Wij hebben een ambitieuze benadering voorgesteld die gebaseerd is op het vertrouwen dat de Europese advocaten al lang in elkaar stellen bij de uitoefening van hun beroep. Wij hebben in deze benadering de bekwaamheidsproef vervangen door een procedure die nauwgezet nagaat of de betrokken advocaat tijdens de drie referentiejaren daadwerkelijk een regelmatige activiteit heeft uitgeoefend. Bij weigering krijgt hij tevens de mogelijkheid om beroep aan te tekenen op grond van het interne recht. Daarnaast bieden wij eveneens waarborgen opdat advocaten die dat wensen, zich permanent in een lidstaat kunnen vestigen onder hun oorspronkelijke titel.
De reikwijdte van deze tekst moet duidelijk gepreciseerd worden. Wij willen in geen geval afbreuk doen aan de nationale regelgevingen die in elk van onze lidstaten de toegang tot het beroep van advocaat regelen of aan de modaliteiten voor de individuele of gezamenlijke uitoefening van het beroep. De subsidiariteit verplicht ons terecht tot inachtneming van deze voorschriften. Wij willen enkel de communautaire mobiliteit van de advocaten bevorderen en hun de kans bieden hun beroep individueel of collectief uit te oefenen in een andere lidstaat. Ik betreur overigens dat het belang van dit tweede aspect, de collectieve uitoefening van het beroep van advocaat, dat zo veelbelovend is voor de toekomst, enigszins op de achtergrond geraakt is door het levendige debat over de individuele uitoefening.
Dit was geen gemakkelijke taak voor mij als rapporteur of voor de leden van onze Commissie juridische zaken en rechten van de burger. Ik wil mijn collega's dan ook zeggen dat hun volledige betrokkenheid bij deze moeilijke maar boeiende kwestie, hun openheid, hun streven naar een juist evenwicht en de wil om een oplossing te vinden een enorme aanmoediging geweest zijn voor mij.
Ik wil hier vandaag ook de Commissie en de Raad danken omdat zij ermee ingestemd hebben onze nieuwe benadering te volgen. Mijnheer de commissaris, dit lijkt mij een schitterend voorbeeld van de vruchtbare samenwerking tussen onze instellingen.
Onze Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft het voorstel voor een gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 24 juli jongstleden grondig bestudeerd. Zij heeft met tevredenheid vastgesteld dat de Commissie de meeste van de amendementen die wij in eerste lezing aangenomen hadden, overgenomen heeft en dat de enige punten van verschil enkel bedoeld zijn om de tekst op een aantal punten te verduidelijken en te preciseren.
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, wij stellen de plenaire vergadering dan ook voor het gemeenschappelijk standpunt goed te keuren zoals het ons wordt voorgelegd, zodat deze zaak snel kan worden afgerond en onze advocaten nog verder kunnen gaan in deze Europese openheid die zij al zo lang vurig verlangen.

Cot
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in juni jongstleden heb ik mevrouw Fontaine ook al gefeliciteerd tijdens de eerste lezing en ik wil haar vanavond andermaal feliciteren met het behaalde resultaat. Ik heb de Raad toen ook opgeroepen, zonder hier overigens al te zeer in te geloven, om dit resultaat zo snel mogelijk te concretiseren. Ik was er immers net als mijn collega's van overtuigd dat wij het, als we deze kans niet grepen, misschien wel erg moeilijk zouden kunnen hebben om een nieuwe start te nemen en een aanvaardbaar resultaat te boeken voor onze richtlijn inzake de uitoefening van het beroep van advocaat. En dat is hier vandaag gebeurd. De Raad heeft deze kans inderdaad benut. Hij heeft het delicate evenwicht overgenomen dat het Parlement voorstelde en heeft een aantal aanvaardbare nuances en nuttige verduidelijkingen aangebracht. Onze rapporteur stelt ons voor het gemeenschappelijk standpunt ongewijzigd goed te keuren. Zij wordt hierin gevolgd door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en zal hierin morgen ongetwijfeld ook gevolgd worden door de plenaire vergadering. Ik feliciteer haar hiermee en juich dit toe.
Mijnheer de commissaris, wij moeten nu ook al verder kijken en ons verzekeren van de loyale toepassing van de toekomstige richtlijn. Ik richt mij dan ook tot u, mijnheer Monti, om uiting te geven aan enige bezorgdheid van de advocaten en u een aantal waarborgen te vragen. Ik herinner aan de voorwaarden voor de ruil, als ik het zo mag uitdrukken, namelijk enerzijds vrijheid van permanente vestiging onder de oorspronkelijke beroepstitel, anderzijds inschrijving in de advocatuur van het land van ontvangst zonder proeve van bekwaamheid.
Wij hopen dat dankzij de vrijheid van vestiging het beroep van advocaat op Europees niveau kan worden ontwikkeld, maar vrezen tegelijk dat een aantal hindernissen zullen blijven bestaan wanneer de bepalingen van de richtlijn heel strikt worden toegepast en de bevoegde autoriteiten streng controleren of een advocaat daadwerkelijk een regelmatige activiteit uitgeoefend heeft. Het geplande onderhoud mag geen examen, geen filter, geen nieuwe hindernis worden.
Mijnheer Monti, ik vraag u dan ook dat u ons namens de Commissie verzekert dat u zal waken over de loyale toepassing van de richtlijn en niet zal aarzelen om de aandacht te vestigen op tekortkomingen bij de toepassing en deze zo nodig zal laten bestraffen. Wij moeten de, vaak jonge, advocaten er immers nog van overtuigen dat deze richtlijn kansen biedt voor hen en ook voor Europa. Dat is alvast mijn mening maar deze richtlijn moet natuurlijk nog altijd daadwerkelijk toegepast worden en dat hangt in grote mate van u af, mijnheer de commissaris.

Lehne
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren collega's, al heel lang waarborgen de Europese Verdragen de vrijheid van vestiging. Er zijn echter ook beroepsgroepen waar bepaalde feitelijke voorwaarden de verwezenlijking van dit recht nog in de weg stonden. Daartoe behoren onder andere de Europese advocaten. De oorzaak hiervan ligt in het feit dat per lidstaat de opleiding tot jurist sterk verschillend is en verder dat de wetten per lidstaat anders zijn en er, tenminste wat de systematiek betreft, nog steeds grote verschillen bestaan. Anderzijds, en dat wil ik hier direct tegenin brengen, blijkt uit wetenschappelijk onderzoek dat tegenwoordig bijvoorbeeld bijna 60 % van de geldige wetten hun oorsprong vindt in Europese wetgeving. Wat dat betreft is de harmonisatie van de wetgeving op de interne markt al zo ver gevorderd, dat de grote verschillen, die in de beleving van veel juristen nog steeds bestaan, er in werkelijkheid helemaal niet meer zijn. Soms verschillen alleen nog maar de nummers van de paragrafen en de systematiek, hoewel de inhoud van de bepalingen in Europa deels al aanzienlijk is geharmoniseerd.
Daarom is het absoluut zinvol dat men nu ook het thema vrijheid van vestiging voor advocaten in Europa heeft opgepakt en ook eindelijk dit grondrecht van de Europese Verdragen voor deze beroepsgroep heeft geconcretiseerd. Vanaf deze plaats wil ik de rapporteur, collega mevrouw Fontaine, heel hartelijk feliciteren met haar succes op dit punt. Het is in feite aan haar te danken dat dit compromis is bereikt. Er was een grote tegenstelling tussen de verschillende nationale belangen. Ik herinner mij bijvoorbeeld nog de discussies in mijn eigen land, toen aanvankelijk de bevoegde gespecialiseerde commissies van de Duitse Bondsdag elke instemming met deze richtlijn afwezen. Er is intussen een compromis tot stand gekomen dat zoveel draagkracht heeft dat bijna iedereen - de uitzondering is genoemd, namelijk het kleine land Luxemburg - het nu eens is met deze oplossing. Met name gaan ook de beroepsgroepen, voorop de CCBE, de organisatie van alle Europese advocaten, akkoord met deze oplossing en staan zij er volledig achter.
Dit is voor mij een goed voorbeeld hoe het Parlement uit eigen initiatief stappen heeft kunnen nemen om een dergelijk compromis te bereiken, en hoe wij ook de Raad eigenlijk ertoe hebben gebracht dit compromis over te nemen. Ik geloof dat dit inderdaad kan worden gezien als een groot succes van dit Huis, ook in relatie tot de Raad en in zijn rol als wetgever, en dat mag zeker niet worden onderschat.
Dit biedt mijn beroepsgroep - ik ben zelf advocaat - voortaan de mogelijkheid op de interne markt van Europa volledig gebruik te maken van alle rechten en mogelijkheden die in het Verdrag zijn gegeven, natuurlijk onder bepaalde voorwaarden. Datzelfde geldt voor alle andere beroepen en voor alle andere sectoren, waarvoor de wetgeving moest worden aangepast. Vanavond verlaat ik dit Parlement, deze zaal, met een gevoel van grote tevredenheid, omdat ik van mening ben dat we een concrete stap vooruit hebben gedaan in het kader van de Europese integratie en bij de verwezenlijking van de interne markt, al gaat het dan om een kleine sector!

Florio
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het Parlement buigt zich wederom over de ontwerprichtlijn inzake het recht op vestiging van advocaten, een richtlijn die van buitengewoon belang is, niet alleen voor de Europese advocaten, maar voor alle burgers van Europa, voor alle potentiële klanten van justitie.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft zich onlangs unaniem uitgesproken voor goedkeuring zonder amendering van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, die immers een groot deel van de door het Parlement indertijd voorgestelde amendementen had overgenomen en daar ook de strekking van had geaccepteerd. Namens de Fractie Unie voor Europa hoop ik dat onze plenaire vergadering dus nog deze week akkoord kan gaan met het standpunt.
De rapporteur, mevrouw Fontaine, is heel vasthoudend te werk gegaan en de resultaten zijn er dan ook naar. Zij heeft een paar verstandige compromissen in de wacht weten te slepen tussen standpunten die dikwijls volkomen haaks op elkaar leken te staan. Als deze Vergadering het voorstel aanneemt van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, dat onder meer gehoor heeft gegeven aan verzoeken van de Raad van de Europese Orden voor advocaten, dan krijgen de Europese advocaten twee prachtige kansen in de schoot geworpen. In de eerste plaats krijgen ze de kans dat ze zich voortaan voor onbepaalde tijd in een andere staat mogen vestigen, met behoud van hun oorspronkelijke kwalificatie en met de mogelijkheid consultancy te bieden in alle Europese rechtsstelsels waaronder dat van de staat van vestiging. De tweede kans die hun wordt geboden is ze in alle opzichten gelijkgesteld worden aan de collega's van het land van vestiging, mits de bevoegde autoriteiten van het gastland een positief oordeel over hun juridische capaciteiten verstrekken.
Met deze richtlijn wordt dus een belangrijke stap vooruit gezet op de weg naar een daadwerkelijke realisering van de binnenmarkt ten behoeve van een belangrijke beroepsgroep. Niet alleen als Europees volksvertegenwoordiger, maar ook als advocaat ben ik mevrouw Fontaine hier heel dankbaar voor. Het doet me genoegen er in dit bestek aan te mogen herinneren dat precies twintig jaar geleden de eerste richtlijn over vrije dienstverlening van Europese advocaten is uitgekomen, die later met weinig resultaten in 1989 is verbeterd.
De aanneming van de nieuwe richtlijn en de daadwerkelijke toepassing ervan, waarvoor ik een warm beroep doe op commissaris Monti, zullen een uitgelezen manier zijn om dit feit te gedenken.

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, ik zou de argumenten kunnen herhalen die ik tijdens de eerste lezing aangevoerd heb maar ik wil zeggen dat mijn fractie zich hier nu bij neerlegt. Wij hebben niettemin een aantal amendementen ingediend op het compromis van onze rapporteur, waarmee wij haar overigens feliciteren.
Mijnheer de commissaris, mevrouw de rapporteur, ik vraag u uitdrukkelijk waarom wij een proefperiode of een bekwaamheidsproef eisen voor een beroep dat net hetzelfde is als vele andere, zoals bijvoorbeeld het beroep van arts. Inderdaad, omdat de beroepsorganisaties in onze lidstaten zich willen beschermen en dit al van bij het begin, toen wij vrijheid van vestiging voor advocaten eisten, zoals voor om het even welk ander beroep. Men legt zich nu neer bij een, ik zou zeggen, vrij zwak compromis, dat zeker en vast een aantal mogelijkheden biedt. Het biedt echter slechts een beperkt aantal mogelijkheden voor een beroep dat zoveel gedaan heeft om de Europese gedachte te bevorderen bij het Hof van Justitie en de nationale rechtbanken. Nu beschermt dit beroep zich net als alle andere met een aantal vrij strenge voorwaarden en eisen.
Ik deel de algemene tevredenheid omdat nu eindelijk enige ruimte voor vrijheid van vestiging gevonden is maar ik vraag mij nog altijd af waarom een advocaat zou willen toetreden tot de advocatuur van een andere lidstaat wanneer hij het recht van die lidstaat niet kent. Hij doet dit omdat hij van mening is dat dit land toekomstmogelijkheden biedt en omdat hij over de nodige kennis denkt te beschikken.
Het is dan ook een soort nederlaag dat we nu erkennen dat de nationale balies toch een aantal voorwaarden moeten opleggen. Ik ben hier zeker niet trots op of tevreden over maar ik feliciteer mevrouw Fontaine niettemin omdat zij dit compromis bereikt heeft.

Anastassopoulos
Mevrouw de Voorzitter, deze procedure heeft inderdaad jaren geduurd en kan, naar ik aanneem, met het debat van vanavond en de stemming van morgen worden afgesloten. Met onze aanbeveling voor de tweede lezing wordt aan de ontwerp-richtlijn een definitieve vorm gegeven. De aanneming daarvan biedt advocaten de mogelijkheid hun beroep uit te oefenen in een andere lidstaat dan waar zij hun titel hebben gehaald.
Van de achtentwintig amendementen die het Europees Parlement in eerste lezing had ingediend, zijn er vierentwintig opgenomen in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Ook de Europese Commissie had reeds haar instemming met deze amendementen betuigd. Het Parlement heeft de richting van deze regelgeving bepaald en voor de meeste problemen oplossingen voorgesteld. Dit werk was echter nooit tot stand gekomen, indien de rapporteur, mevrouw Fontaine, zich hier niet volledig voor had ingezet en niet met vakkennis, geduld en vastberadenheid had gezocht naar compromissen daar waar compromissen aanvankelijk onmogelijk leken. De collega's van de Commissie juridische zaken hebben haar met raad en daad bijgestaan en haar geholpen de problemen te overwinnen. Ook heeft zij veel steun ondervonden van de orden der advocaten uit de lidstaten. Dankzij deze bundeling van krachten zijn wij vanavond in staat een tekst te bespreken waar de meesten mee akkoord kunnen gaan. Toch heeft mevrouw Fontaine de grootste last op haar schouders genomen en daar verdient zij onze volle waardering voor.
De beroepsorganisaties hadden om deze richtlijn verzocht. Zij waren immers absoluut niet voldaan over het algemeen stelsel van richtlijn 89/48/EEG. De vandaag voorgestelde oplossing behelst drie belangrijke innovaties: het permanent karakter van de vestiging met de titel van het land van herkomst, de faciliteiten voor het verwerven van deze titel en voor de uitoefening van het beroep in de lidstaat van ontvangst en tot slot de voorschriften betreffende de collectieve beroepsuitoefening. Met deze richtlijn wordt echter ook gegarandeerd dat advocaten die zich in een andere lidstaat vestigen, met de noodzakelijke waardigheid worden behandeld. De onderdanen van middelgrote en kleine landen, zoals Griekenland - waar ik vertegenwoordiger in dit Parlement van mag zijn - maar ook van grote landen, zoals Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, kunnen verwachten dat zij in andere landen op voet van gelijkheid zullen staan met hun collega's. Het vrije verkeer van personen en de vrijheid van vestiging verkrijgen op deze manier een concrete inhoud. Aldus krijgt ook de Europese Unie een bevestiging van haar bestaansrecht. De stap die wij vandaag zetten, is dan ook niet gering.
Wij beseffen evenwel dat met deze richtlijn niet automatisch alle hinderpalen worden overwonnen die nog steeds door bepaalde advocatenbureaus worden opgeworpen. Ook weten wij heel goed dat op het moment waarop wij een algemeen aanvaardbare, Europese oplossing presenteren, het vraagstuk een nieuwe dimensie verwerft door de globalisering van de economie en de richtsnoeren van de Wereldhandelsorganisatie, uit hoofde waarvan in bijna alle landen vrije vestiging wordt gegarandeerd van aanverwante beroepen, zoals accountants.
Desalniettemin mag in geen enkel opzicht afbreuk worden gedaan aan de enorme prestatie van mevrouw Fontaine. Zij geeft de weg aan langs welke ook andere, gelijksoortige problemen kunnen worden opgelost. Het Parlement, de Raad en de Commissie hebben hun plicht gedaan. Morgen bevindt zich de bal in het kamp van de lidstaten. Zij moeten immers met de hulp van de orden der advocaten en onder het waakzame oog van de Commissie zorg dragen voor een volledige toepassing van deze baanbrekende richtlijn.

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, op dit nachtelijke tijdstip en in een al haast intieme sfeer, gezellig onder elkaar, mag ik misschien met een anekdote beginnen: toen ik in 1994 bij dit Parlement kwam, kende ik van het interne deel van de communautaire wetgeving slechts één richtlijn, die eigenlijk een vruchteloze richtlijn was. Het was precies deze richtlijn over de vrije vestiging van advocaten. Ik was op de hoogte van de besprekingen die de advocatuur in Lissabon en in Bremen had gevoerd en van de slechte vooruitzichten die deze kwestie had.
En ik herinner mij dat wij, in het voorjaar van 1995, eindelijk de tekst van het voorstel van de Commissie in handen kregen, en toen in oktober of november van datzelfde jaar het debat over genoemd voorstel begon in de Commissie juridische zaken, heb ik mij tot mijn collega's van de Algemene Raad Europese Advocatuur gewend en tegen hen gezegd: ik denk dat het wel lukt en dat het binnen twee jaar wordt goedgekeurd. En ze glimlachten wat naar me alsof ze dachten: haar eurofantasie gaat wel heel erg ver. En toch, mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de rapporteur, hebben we het voor elkaar gekregen dankzij het heel bijzondere werk van degenen die ik heb genoemd - met name dat van u, mijnheer de commissaris, en van uw hele team - en ik zie de heer de Visee met zijn kalme blik die heel vaak van doorslaggevende betekenis is geweest. En mevrouw de rapporteur heeft de naam genoemd van Hans Weil, aan wie wij allen veel te danken hebben. Hans Weil, die dat symbool van de Europese advocaat werkelijk vertegenwoordigt, van Duitse afkomst, in Frankrijk gevestigd en het recht uitoefenend met een voortreffelijkheid en oprechtheid die ons allemaal met trots vervult.
We hebben het dus voor elkaar gekregen en dit resultaat vandaag hier heeft voor mij een dubbele waarde: in de eerste plaats hebben we duidelijk gemaakt wat meebeslissen kan betekenen, het geeft het beste in de samenwerking tussen de instellingen, het feit dat de Commissie moedig genoeg was om met een voorstel te komen op een moment dat iedereen dacht dat het een voorstel was dat tot mislukking was gedoemd, het feit dat dit Parlement zijn verantwoordelijkheden op zich nam en de leden ervan, vaak het hoofd biedend aan hun advocatencollectieven in de lidstaten - en ik kijk naar de heer Cot en de heer Lehne en denk aan anderen die hier vandaag niet zijn, maar die ons tijdens dit hele traject hebben begeleid - de rede over de angst hebben laten zegevieren. Want ik ben het er niet mee eens, mevrouw de rapporteur, dat dit moet worden uitgelegd als een confrontatie tussen een liberale en een protectionistische visie. We hebben het hoofd geboden aan de angsten in de verschillende lidstaten die door iedereen op een andere manier werden gehanteerd, in Spanje op de ene manier, in Frankrijk op een andere, in Duitsland weer anders.
Maar, mevrouw de Voorzitter, we zullen geen grote stroom immigranten van het ene naar het andere land krijgen. Dat is niet de politieke waarde van deze richtlijn. De politieke waarde van deze richtlijn is een symbolische. Wij bevinden ons bij de kern van de opbouw van Europa, want speelgoedmerken en de financiële steun van het GLB mogen van groot belang zijn, maar nog belangrijker is dat degenen die het recht hanteren, degenen die dat instrument hanteren, dat uiteindelijk het belangrijkste instrument voor de integratie is, zich betrokken voelen, zich Europees voelen, en, de woorden van Alfons X de Wijze nog maar eens in herinnering brengend, daadwerkelijk de spreekbuis worden van dat Europese recht dat wij met zijn allen aan het opbouwen zijn.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie verheugt zich over de steun die het Europees Parlement aan het gemeenschappelijk standpunt van de Raad heeft gegeven en zij is tevens ingenomen met de uitslag van de stemming over de tekst die binnen de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft plaatsgehad. Uw commissie heeft immers het ontwerp goedgekeurd zonder verder nog amendementen in te lassen. Ik wil in het bijzonder rapporteur Fontaine gelukwensen, die het voor elkaar heeft gekregen om een compromistekst te formuleren die niet alleen voor Commissie en Raad aanvaardbaar is, maar ook nog voor bijna alle orden van advocaten. Dat was bepaald geen gemakkelijke opgave, aangezien men aanvankelijk helemaal niet de noodzaak van het voorstel in wilde zien. Mevrouw Fontaine verdient dus werkelijk een pluim voor haar grote vastberadenheid en evenwichtige aanpak, waar zij wederom een staaltje van heeft laten zien.
De richtlijn is niet alleen belangrijk voor de advocaten, die een beslissende rol spelen bij de uitvoering van het communautaire recht en het waarmaken van deze rechtsgemeenschap, maar ook voor hun cliënten, zowel bedrijven die actief zijn op de binnenmarkt als afzonderlijke burgers. De richtlijn betekent ook een vooruitgang op het niveau van erkenning gebaseerd op wederzijds vertrouwen tussen lidstaten. Dat staat trouwens met zoveel woorden aangegeven in het verslag over vrij personenverkeer van de groep op hoog niveau die onder leiding van mevrouw Veil staat. De richtlijn waar wij ons hedenavond over buigen is de eerste die toestemming verleent aan personen om zich ergens voor beroepsdoeleinden te vestigen zonder dat diploma's of opgedane ervaring worden gecontroleerd.
Ik vind dit een voorbeeldig geval van samenwerking tussen de instellingen. Om een kroon te zetten op deze samenwerking, geachte heren Cot en Florio, om u te verzekeren dat de wil van de wetgever ook daadwerkelijk in de praktijk wordt uitgevoerd, zeg ik nu namens de Commissie toe dat ik zal doen waar u om gevraagd hebt. Ik ben er nu eenmaal van overtuigd dat toepassing van de voorschriften op de ene markt, het zogeheten enforcement , even belangrijk is als het opstellen van die wetgevingsvoorschriften. Ik leg er dus hier nog even de nadruk op dat de Commissie precies de richting uitgaat die u bepleit. De Commissie zal nauwlettend toezien op een correcte uitvoering van de richtlijn. Met het oog hierop hebben mijn diensten al ontmoetingen gehad met nationale delegaties voor allerlei ophelderingen, en we zijn beschikbaar voor verdere ontmoetingen. De Commissie zal voorts rekening houden met alle eventuele aanmerkingen die van de advocatuur komt.
Nogmaals, mijn complimenten voor dit Parlement, de Commissie juridische zaken en rechten van de burger en voor u, mevrouw Fontaine.

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, ik heb de commissaris een heel duidelijke vraag gesteld, maar hij acht het beneden zijn waardigheid mijn vraag te beantwoorden. Ik vraag mij inderdaad nog altijd af waarom een advocaat zich in een ander land zou vestigen als hij niet over een grondige kennis van het gerechtelijk systeem van dit land beschikt. Welnu, de commissaris steunt eenvoudigweg de ordes van advocaten, die een bekwaamheidsproef of een proefperiode vragen, en kan mij geen antwoord geven. Het is misschien zijn goed recht te zeggen dat hij mij geen antwoord kan geven, maar hij kan het zich niet veroorloven de nochtans terechte vragen van het Parlement te negeren. Dat kan niet!

Monti
Ik ben blij dat ik nog even mag trachten u een antwoord te geven, mijnheer Wijsenbeek. Zoals u zeker wel weet, is er in het geval van de opleiding voor medici sprake van een zekere coördinatie van programma's. Voor advocaten bestaat zoiets niet. Het probleem ontstaat dus op volkomen andere wijze. In het geval van de advocaten stonden we voor een uitgangssituatie die noopte tot een richtlijn, en gelukkig bevindt deze richtlijn zich vandaag heel dicht bij de eindstreep.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Gender-problematiek in de ontwikkelingssamenwerking
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0318/97) van mevrouw Junker, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad betreffende integratie van de gender -problematiek in de ontwikkelingssamenwerking (COM(97)0265 - C4-0424/97-97/0151(SYN)).

Junker
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, de Commissie heeft niet in de laatste plaats als consequentie van de uitkomsten van de vierde Wereldvrouwenconferentie in 1995 te Peking een verordening betreffende de integratie van de gender -problematiek in de ontwikkelingssamenwerking gepresenteerd. Dat is een verdienste, al is het niet voldoende. Om het concept van de mainstreaming ook te verwezenlijken in de ontwikkelingssamenwerking, is meer nodig dan een verordening die zich in hoge mate beperkt tot bewustmakingsmaatregelen en slechts een zeer bescheiden begroting bevat.
Natuurlijk is het uitgangspunt toe te juichen dat doelgerichte projecten met een groot multiplicatie-effect worden gestimuleerd. Maar het idee heeft pas echt succes, als deze aanpak wordt gevolgd door maatregelen waarmee de huidige tekortkomingen in de praktische ontwikkelingssamenwerking ten gunste van de vrouwen worden weggenomen. In de praktijk gaat het erom referentiepunten aan te geven voor criteria, hoe door integratie van het gender -aspect met name de leefsituatie van vrouwen in de armste landen kan worden verbeterd.
Al met al is de situatie van vrouwen de laatste jaren zeker verbeterd, ook in de ontwikkelingslanden, waarbij het niveau echter per regio sterk verschilt. In de afstand tussen mannen en vrouwen is echter nauwelijks verandering gekomen. Vooral op het gebied van de deelneming aan de politieke macht in het algemeen en aan de regeringsleiding in het bijzonder mankeert er nog heel wat.
Bij de gelijke rechten van vrouwen gaat het ook in de ontwikkelingslanden om de herverdeling van werk, geld en macht. De veranderingsprocessen die over de gehele wereld plaatsvinden en ook in de ontwikkelingslanden voor flinke onrust hebben gezorgd, en de globalisering hebben twee ontwikkelingen meegebracht, waar de Europese ontwikkelingssamenwerking te weinig rekening mee houdt maar die toch op de agenda moeten komen, namelijk de feminisering van de arbeid aan de ene kant en de feminisering van de armoede aan de andere kant.
De feminisering van de arbeid is een gevolg van de toenemende flexibilisering van de arbeid en van het overbrengen van arbeidsplaatsen naar ontwikkelingslanden, die steeds vaker door vrouwen worden bezet. Dat betekent niet zelden uitbuiting onder de erbarmelijkste omstandigheden, maar toch ook nieuwe kansen voor vrouwen. Hun prestatievermogen is een steeds belangrijker factor voor de economische groei, en daarmee moet rekening worden gehouden.
De feminisering van de armoede is een gevolg van het gegeven dat, onder moeilijke materiële omstandigheden, de zorg voor het overleven van het gezin met name rust op de vrouw terwijl zij afhankelijk is van het inkomen van de man of heel vaak zelfs zonder inkomen moet zien uit te komen. Dit moge blijken uit enkele cijfers. In 1970 waren er wereldwijd op elke 100 werkende mannen slechts 37 werkende vrouwen. In 1990 waren dat er al 62.
In ontwikkelingslanden bestaat vooral vraag naar goedkope, flexibele en ongeschoolde arbeidskrachten die niet bij een vakbond zijn aangesloten. Dat zijn meestal vrouwen. Als de welstand toeneemt, zie Hongkong of Korea, dreigen ze weer werkeloos te worden, namelijk wanneer er scholing en technische vaardigheden worden gevraagd, waar men vrouwen vaak geen toegang toe geeft. Een duurzame ontwikkeling onder gender -specifieke aspecten houdt daarom ook in dat aan vrouwen vaardigheden en kennis moeten worden overgedragen die zijn gericht op de toekomst en een duurzaam dienstverband mogelijk maken.
De uitbreiding van de dienstverlenende sector over de gehele wereld biedt vrouwen mogelijkheden om te gaan werken, evenwel vaak onder arbeidsomstandigheden zonder sociale bescherming, en daar moeten wij ons tegen verzetten. Hoe ver vrouwen in ontwikkelingslanden nog zijn verwijderd van gelijke kansen, blijkt wel op indringende wijze uit een voorbeeld over de productie van en de handel in voedingsmiddelen. In de ontwikkelingslanden produceren vrouwen ruim 55 % van de verbouwde voedingsmiddelen, in Afrika zelfs ruim 70 %. Maar slechts 5 % van de landbouwvoorlichting in het kader van de internationale ontwikkelingshulp is op vrouwen gericht. Slechts 13 % van de in ontwikkelingslanden werkzame landbouwvoorlichters bestaat uit vrouwen, in Latijns-Amerika zelfs slechts 8, 5 %, in Afrika maar 7 % en in het Midden-Oosten zelfs niet meer dan 1 %.
Zonder moeite kunnen meer van deze ongunstige cijfers worden genoemd. Die cijfers moeten we in de gaten blijven houden om een einde te maken aan verkeerde ontwikkelingen, niet om te gaan zitten klagen. De internationale vrouwenbewegingen hebben de levens van vrouwen zichtbaar gemaakt en een flinke bijdrage geleverd aan de totstandkoming van een wereldwijde maatschappij van burgers. Empowerment is het parool, dat betekent dat de vrouwen zich gaan bemoeien met de politiek, de economie en de samenleving om te bereiken dat er structurele wijzigingen in economie en samenleving plaatsvinden.
De voor ons liggende verordening, waarin naar mijn mening nog een aantal verbeteringen moeten worden aangebracht, waarvoor ik hier om steun vraag, kan daaraan ook bijdragen, al is het dan op bescheiden schaal. Ik hoop dat daaruit een algemeen stimuleringsprogramma voor de ontwikkeling van vrouwen kan ontstaan dat ons echt verder helpt. Het hoeft dan helemaal niet te gaan om grote bedragen, er zou al heel wat zijn bereikt als gender -gerichte doelstellingen en eisen tot maatstaf zouden worden gemaakt voor alle maatregelen in het kader van het ontwikkelingsbeleid. Ook voor ontwikkelingslanden geldt dat er zonder juridische, economische en politieke respectievelijk maatschappelijke gelijkstelling van vrouwen geen democratie mogelijk is.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, in haar verslag zegt mevrouw Junker dat mannen meer verantwoordelijkheid op zich moeten nemen voor sociaal en reproductief gedrag, als we de doelstelling van gelijkheid voor vrouwen in de ontwikkelingslanden daadwerkelijk willen bevorderen. Daarom is het goed dat de mannelijke leden van het Europees Parlement aan dit debat deelnemen en het uitstekende verslag van mevrouw Junker steunen, als protest tegen het feit dat vrouwen overal ter wereld vrouwen adequate faciliteiten worden onthouden voor de reproductieve gezondheid. In de ontwikkelingslanden wordt een derde van de ziekten bij vrouwen die een leeftijd hebben van 15 tot 44 jaar veroorzaakt door seksueel overgedragen aandoeningen, illegale abortussen of zwangerschap. Zo'n 350 miljoen vrouwen hebben nog steeds geen toegang tot veilige vormen van gezinsplanning. We moeten protest aantekenen tegen de gevolgen van armoede, die onevenredig zwaar weegt op vrouwen. Zeventig procent van de 1, 3 miljard armen in de wereld zijn vrouwen en het aantal vrouwen als hoofd van het gezin stijgt overal ter wereld enorm.
We moeten protest aantekenen tegen alle vormen van discriminatie tegen vrouwen, wat in de meest extreme vorm seksueel geweld betekent en het doden van pasgeboren meisjes in bijvoorbeeld India en China. Deze praktijken vervormen niet alleen de gender -verhoudingen, maar creëren bovendien een sociale omgeving waarin meisjes beschouwd worden als een vloek. Twee jaar na de goedkeuring van de Raadsverordening is er volgens mij nog steeds geen mainstreaming van gender -kwesties in het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie. Als dat wel zo is, commissaris, waarom schittert de gender -analyse dan door afwezigheid in het Groenboek van Lomé? Hopelijk doen we het in de toekomst beter.

Glase
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, aan vrouwen wordt niets gevraagd, maar zij zijn het antwoord. NGO's en uitvoerende organisaties weten dat allang en handelen daar ook naar, als ze de kans krijgen. Als de vrouwen er niet bij worden betrokken, is een doelmatig ontwikkelingsbeleid niet mogelijk. Zij zijn niet alleen de drijvende kracht van het gezin, maar ook de motor van mogelijke ontwikkeling. Dat de Commissie dit nu honoreert in een verordening en daarmee een soort gedragsregels voor het ontwikkelingsbeleid in de praktijk beschrijft, is principieel toe te juichen.
Ik wil graag op dit late, respectievelijk vroege uur ook de rapporteur van het Parlement, mevrouw Karin Junker, zeer hartelijk danken. Zij heeft in de beoordeling van de gepresenteerde verordening heel duidelijk de gender -gerichte doelstellingen van en eisen aan de ontwikkelingssamenwerking naar voren gebracht. Onze fractie is het eens met het verslag. Daarbij hopen wij natuurlijk dat er van de verheven doelstellingen zoveel mogelijk kan worden verwezenlijkt. Dit vraagt natuurlijk niet alleen om politieke wil op alle niveaus, maar ook om betrouwbare partners in Europa en de ontvangende landen.
Vrouwen, met name in de armste landen, dragen de last van het leven en verdragen de druk van hun omgeving. Het geven van gerichte hulp om hen te leren voor zichzelf te zorgen, betekent meer dan alleen maar hulp geven aan individuele vrouwen en hun gezin. De stimulans aan vrouwen en hun participatie in het economische, politieke en maatschappelijke proces betekent de toekomst in de ontwikkelingslanden een kans geven. Daarom moeten wij veel aandacht schenken aan het verslag en de te behandelen verordening van de Raad en deze met goede wensen op de rails zetten.
Staat u mij in de laatste seconden nog een enkel woord toe over het kader van dit debat hier. Dit is immers geen debat meer, maar een schandelijke vertoning voor de paar sprekers en de rapporteur die hier aanwezig moeten zijn, en ik dank op deze plaats ook eens nadrukkelijk de tolken en gedienstige geesten die het hier tot de laatste minuut met ons moeten uithouden. Behalve de notulen en de geluidsband luistert er niemand naar ons. Het is schandelijk, te meer daar het om zo'n belangrijk onderwerp gaat waarvoor al onze aandacht vereist is, als wij het willen oplossen of althans het begin van een oplossing willen vinden!
Ik wil graag voorstellen zulke bijeenkomsten voortaan achterwege te laten. We zouden bijvoorbeeld vanaf 22.00 uur kunnen zeggen dat we onze bijdrage schriftelijk in de notulen laten opnemen. Wie luistert er nu nog? De wereld niet, Europa al helemaal niet, onze collega's evenmin. Wij zitten hier onder elkaar. Wij kennen elkaars mening. Het is schandelijk tegenover onszelf en al helemaal tegenover het onderwerp!

Sandbæk
Mevrouw de Voorzitter, het voorstel van de Commissie om de gender-problematiek als belangrijk element in de ontwikkelingssamenwerking te integreren is een goede doelstelling. Van de verwezenlijking van deze doelstelling is helaas niet veel in huis gekomen. Mevrouw Junker had het over gelijke rechten, maar het bestaande, traditionele rollenpatroon in de ontwikkelingslanden is een reden om vrouwen eerder positief te discrimineren. Dit wil zeggen dat we onze hulp direct op de specifieke behoeften van de vrouw moeten afstemmen, opdat onze hulp daar het nuttigst is. Wij moeten de vrouwen rechtstreekse hulp bieden door hun een stuk grond, kredieten, beter gereedschap en betere technologie te verschaffen. De vrouwen moeten bij alle aspecten van de ontwikkelingssamenwerking en alle beleidstakken betrokken worden. De algemene mainstream-aanpak van de Commissie zou deel kunnen uitmaken van deze strategie, als het principe tenminste concreet wordt toegepast en geen dode letter blijft. Voor de evaluatie van de ontwikkelingssamenwerking zou men ook altijd gebruik moeten maken van statistieken die volgens het geslacht ingedeeld zijn. Zonder dergelijke statistieken kan men de gevolgen voor mannen, respectievelijk vrouwen niet meten. Het EU-beleid inzake de gelijke behandeling van mannen en vrouwen lijkt niet ernstig. Dat kwam tot uiting in het Groenboek over Lomé en in het gebrek aan personeel op dit gebied. De huidige drie personen volstaan niet. Er moet personeel bijkomen en wel ambtenaren op hoog niveau, die hun stem voldoende kunnen laten gelden.

Günther
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, allereerst mijn hartelijke dank aan de rapporteur voor het feit dat zij dit document aan ons heeft gepresenteerd en wij hiermee misschien ook een stuk verder komen.
Toen wij in de vorige plenaire vergaderperiode discussieerden over de manier waarop vrouwen in de reclame worden weergegeven en over geweld tegen vrouwen, ging de gedachte door mij heen dat veel vrouwen in ontwikkelingslanden blij zouden zijn als zij de zorgen hadden die wij hebben, in plaats van de last die zij daar moeten dragen. Zij daarginds moeten nog een heel lange weg gaan. Als wij hier de eis stellen dat hun een rechtvaardig aandeel aan macht, aan inkomen en dergelijke wordt gegeven, dan zijn dat zonder twijfel doelstellingen die in de verre toekomst liggen.
Ik zou graag van de Commissie vernemen of zij van plan is, op korte termijn stappen te ondernemen die gaan in de richting van deze doelstellingen, zodat bijvoorbeeld de inkomenssituatie van vrouwen kan worden verbeterd, zodat bijvoorbeeld in de projecten aandacht wordt geschonken aan het verlichten van de dagelijkse zorg en arbeid van vrouwen die hun gezin te eten moeten geven en die zich zeker niet van de ene dag op de andere kunnen losmaken uit deze traditionele situatie.
In het verslag hebben we weer de vraag van een stuurgroep opgeworpen. Ik verzoek de Commissie, ervoor te zorgen dat deze stuurgroep, in nauwe samenwerking met de Commissie ontwikkelingssamenwerking van het Parlement, deze hier door mevrouw Junker aangestipte punten verder oppakt. Ik durf namelijk niet te hopen dat ons amendement, om ook het Parlement te laten deelnemen in deze stuurgroep, zal kunnen worden verwezenlijkt. Vandaar mijn verzoek een zo nauw mogelijke samenwerking tot stand te brengen teneinde de situatie te verbeteren en een stap in de goede richting te doen. Het zou me vooral ook interesseren te vernemen welke mogelijkheden de Commissie ziet om de belanghebbenden er werkelijk bij te betrekken, om te zorgen dat wij niet de modellen van onze samenleving gebruiken als maatstaf voor wat goed is voor de vrouwen in de ontwikkelingslanden.

Gröner
Mevrouw de Voorzitter, twee jaar na de Wereldvrouwenconferentie van Peking is er toch het een en ander gebeurd, maar het is gewoon niet genoeg. Ik zie dat het voorstel van de Commissie en het voorstel voor een verordening de goede kant op gaan, namelijk in de richting van mainstreaming , en de nadruk leggen op integratie van het gender -aspect in de ontwikkelingssamenwerking. Ik zie echter ook dat wij veel uitgangspunten en weinig concrete maatregelen hebben. De personeelsbezetting van de diensten van de Commissie is zwak. Er is op dit punt te weinig concrete ondersteuning voor de NGO's in ontwikkelingslanden die de vrouwen rechtstreeks helpen.
Tradities zijn ingeburgerd geraakt, de bestrijding van geweld komt nauwelijks in de verordening voor. Wij hebben de vrouwenhandel, die dramatische afmetingen heeft aangenomen en een nieuw verschijnsel is in onze samenleving, nauwelijks behandeld. Ik wil nogmaals beklemtonen dat het voor een duurzame ontwikkeling absoluut noodzakelijk is, de vrouwen meer te betrekken bij de conceptie, planning, uitvoering en evaluatie van de projecten.
Als wij de uitkomsten van de Wereldvrouwenconferentie serieus willen nemen, moeten er hier concrete resultaten op tafel komen.
Tot slot wil ik nog benadrukken dat vrouwen de sleutel zijn tot ontwikkeling. Wij hebben dat ook zo uitgewerkt in het advies van de Commissie rechten van de vrouw. Vrouwen zijn de sleutel tot duurzame ontwikkeling, want met vrouwen hebt u steeds ook de volgende generatie aan boord. Uit alle beschikbare resultaten, bijvoorbeeld de ervaring met kleinschalige kredieten, blijkt dat wij de vrouwen moeten zien als sleutel tot ontwikkeling.

Pinheiro
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie juicht het ontwerpverslag van het Parlement toe en geeft haar waardering te kennen voor de steun van het Parlement aan de creatie van deze begrotingslijn in 1990 en aan de beleidsontwikkelingen sedert de conferentie te Peking in 1995.
Het standpunt van de Commissie inzake de 18 amendementen die men ter overweging en stemming heeft ingediend, is als volgt. 7 amendementen kunnen wij volledig overnemen, namelijk 1, 2, 4 (wat artikel 1, lid 2, betreft), 5, 7, 8 en 11.
Met name de steun van het Parlement voor de totaalaanpak in de verordening werd door de Commissie op prijs gesteld. Deze totaalaanpak wil prioriteit geven aan strategische bewustmakingsfuncties, die de algehele kwaliteit van de ontwikkelingssamenwerking van de Gemeenschap betreffende de gender -problematiek kunnen verbeteren, en is in het bijzonder gericht op de belangrijke begrotingslijnen voor ontwikkeling, en niet zozeer op de financiering van op zichzelf staande kleinschalige initiatieven voor vrouwen, omdat de impact daarvan niet groot genoeg is.
Voorts kunnen wij de amendementen 3 en 9 ten dele overnemen. In beide gevallen is men het blijkbaar in grote mate eens met de doelstelling van het amendement, maar wij stellen een andere formulering voor ter verduidelijking van de tekst.
De volgende amendementen kunnen wij niet overnemen: amendement 4 (betreffende artikel 1, lid 1) en de amendementen 12 tot en met 18. Het gedetailleerde commentaar van de Commissie over de amendementen die wij niet kunnen overnemen of waarvoor wij een andere formulering voorstellen, luidt als volgt. In amendement 3 op overweging 17, moet de formulering van het amendement herzien worden ter behoeve van duidelijke criteria voor de begrotingslijn. Wij stellen voor het woord "kleinschalige" uit de geamendeerde tekst te schrappen en de laatste zin als volgt te formuleren: " dat de middelen van de Europese Unie voor operationele projecten op het vlak van ontwikkelingssamenwerking in sterkere mate moeten worden gebruikt voor maatregelen die gender-kwesties integreren of die specifiek gericht zijn op ongelijke behandeling van vrouwen en mannen" .
In amendement 4 op artikel 1, lid 1, vereisen de consequentie met het bestaande beleid en het resultaat van de conferentie van Peking het behoud van de verwijzing naar mainstreaming, hulpmaatregelen en beleidslijnen.
In amendement 6 willen wij de verwijzing behouden naar de noodzaak voor acties die gericht zijn op het wegwerken van gender -ongelijkheden "op voldoende grootschalige wijze" . Op de conferentie van Peking bleek duidelijk hoe groot de gender -kloof is op fundamentele gebieden als geletterdheid, toegang tot gezondheidszorg en voeding, en ook werd daar de nadruk gelegd op grootschalige actie. Dit impliceert niet noodzakelijkerwijze extra fondsen, maar eerder een andere allocatie van de bestaande middelen.
Het voornemen in amendement 9 juichen wij toe, maar wij vinden de uitbreiding van de reikwijdte te groot voor de tot dusverre beschikbare menselijke en financiële hulpmiddelen. Een verwijzing naar beleidsmakers zou wel aanvaardbaar zijn en als alternatief stel ik voor "binnen de Commissie en in de ontwikkelingslanden" .
Betreffende amendement 10 merk ik op dat de verordening over ontwikkelingssamenwerking gaat en daarom moeilijk over handel, tenminste internationale handel, kan gaan.
In amendement 12 geven wij er de voorkeur aan om de flexibiliteit van de verwijzing naar dienstverlening te behouden. Dit is een standaardtekst die is goedgekeurd in vele andere recente verordeningen. Beperking van de dekking voor bedrijfskosten zou problemen opleveren voor bepaalde projecten die met deze middelen gefinancierd worden, vooral steun voor structuuropbouw wat vaak enige steun vereist voor deze onderdelen gedurende het hele project voordat het levensvatbaar wordt. Het voorstel voor een nieuw subartikel over de bevoegdheden van de begrotingsautoriteit vinden wij wat prematuur. Deze kwestie dient te worden overwogen bij een tweede lezing, omdat deze normaliter alleen behandeld wordt in antwoord op specifieke Raadsvoorstellen voor indicatieve begrotingscijfers.
In amendement 13 en 14 geven wij er omwille van de consequentie en juridische duidelijkheid de voorkeur aan het kader te behouden dat is vastgelegd in een reeks recente verordeningen van dit type.
Met betrekking tot amendement 15 steunen wij de wens van het Parlement om de kosten voor de EGbegroting te verlagen. Wij denken evenwel dat de lidstaten misschien toch wel de mogelijkheid willen behouden om extra middelen te vragen voor belangrijke of gespecialiseerde projecten. De extra rapporteringsplicht vinden wij onnodig, aangezien in artikel 9, lid 1, al is bepaald dat het Parlement een volledig jaarverslag krijgt.
Het voorstel dat binnen het comité coördinatie plaatsvindt tussen de communautaire samenwerkingsacties en de acties die op bilaterale grondslag worden uitgevoerd, is te ambitieus en gaat de bevoegdheid van de commissie te buiten. Betreffende de verklaringen inzake persoonlijke belangen, is de Commissie niet van mening dat het opnemen van verwijzingen in de wetgeving de meest efficiënte of geschikte benadering is.
Betreffende de comitologie in het algemeen, en met name in de amendementen 12, 15 en 18, zijn wij voor het behoud van de overeengekomen comitologie om redenen van consequentie, uitvoerbaarheid en duidelijkheid. Minder belangrijke veranderingen in de organisatie en bevoegdheden in elke verordening zijn niet haalbaar, vooral omdat deze comités in de praktijk te maken krijgen met projecten onder tal van verschillende verordeningen op elke vergadering.
In de amendementen 16 en 17 hebben wij begrip voor de bedoelingen van het Parlement, maar dit gaat over interne, administratieve kwesties die in de wetgeving niet naar behoren kunnen worden behandeld.
Mag ik hieraan toevoegen dat de Commissievoorstellen voor het beleidskader voor de toekomstige Overeenkomst van Lomé, die een week geleden aan Parlement en Raad zijn voorgelegd, heel duidelijk de strategische benadering in de toekomstige Overeenkomst van Lomé aangeven? Ik deel u met genoegen mede dat de mainstreaming van de gender -problematiek is aangemerkt als topprioriteit, alsmede het feit dat daarmee rekening gehouden wordt in de strategische benadering voor ontwikkeling die de Unie volgens de voorstellen van de Commissie moet aannemen.
Tot slot wil ik opmerken dat dit maar een eenvoudige verordening is, maar dat het onderwerp een uitvoerig debat verdient. Ik ben het volledig eens met de geachte afgevaardigde die het jammer vond dat er zo weinig leden aanwezig zijn. Dit is namelijk belangrijk en verdient de volle aandacht van de Vergadering.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 0.25 uur gesloten)

