Presentatie van het jaarverslag van de Europese Rekenkamer - Jaar 2008 (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de presentatie van het jaarverslag van de Europese Rekenkamer.
Vítor Manuel da Silva Caldeira
voorzitter van de Rekenkamer. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, geachte Parlementsleden, dames en heren, ik ben vereerd dat ik vandaag de gelegenheid heb om deel te nemen aan uw debat over het jaarverslag van de Europese Rekenkamer over de tenuitvoerlegging van de begroting voor het financiële jaar 2008, dat ik op 10 november al aan u, mijnheer de Voorzitter, en aan de Commissie begrotingscontrole heb gepresenteerd.
Het jaarverslag van dit jaar bevat vier belangrijke boodschappen.
Ten eerste geeft de Rekenkamer voor het tweede achtereenvolgende jaar een verklaring zonder beperking over de boekhouding. Hij concludeert dat de boekhouding in alle materiële opzichten een betrouwbaar beeld geeft van de financiële situatie, resultaten en geldstromen van de Europese Unie aan het eind van het jaar. Met andere woorden: het financieel eindoverzicht voor 2008 geeft een juist en eerlijk beeld, hoewel er de nodig aandacht moet worden besteed aan het aanpakken van de zwakke punten in de systemen van een aantal directoraten-generaal van de Commissie.
Met betrekking tot de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen is de tweede belangrijke boodschap dat er de afgelopen jaren een algemene afname is geconstateerd in de mate van onregelmatigheid. De mate van onregelmatigheid blijft echter op een aantal gebieden te hoog.
Evenals in de voorgaande jaren geeft de Rekenkamer voor 2008 een verklaring zonder beperking over de ontvangsten en de betalingsverplichtingen. Het beeld voor de betalingen blijft echter wisselend.
Voor administratieve en overige uitgaven geeft de Rekenkamer net als in de voorgaande jaren een verklaring zonder beperking. De Rekenkamer geeft ook een verklaring zonder beperking over onderwijs en burgerschap en schat dat de foutenfrequentie is gedaald tot minder dan 2 procent. Dit resultaat is vooral te danken aan een hoog percentage vooruitbetalingen in 2008, die een kleiner foutenrisico hebben dan tussentijdse betalingen en betalingen achteraf. De systemen op dit gebied worden echter nog steeds beoordeeld als slechts gedeeltelijk effectief.
Voor landbouw en natuurlijke hulpbronnen concludeert de Rekenkamer dat, behalve voor plattelandsontwikkeling, de betalingen in alle materiële opzichten wettig en regelmatig waren. Dit is de eerste keer dat de Rekenkamer een verklaring met beperking geeft en geen afwijzend advies. De algemene foutenfrequentie voor deze beleidsgroep is minder dan 2 procent, een afname ten opzichte van de eerdere jaren. Tekortkomingen in toezicht- en controlesystemen met betrekking tot plattelandsontwikkeling hebben in hoge mate bijgedragen tot het algemene oordeel van de Rekenkamer dat de systemen slechts gedeeltelijk effectief zijn.
De Rekenkamer geeft ook een verklaring met beperking over de beleidsgroep economische en financiële zaken als gevolg van fouten die zijn aangetroffen in transacties met betrekking tot het zesde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling.
Voor de beleidsgroepen cohesie, onderzoek, energie en vervoer en hulp aan derde landen, ontwikkeling en uitbreiding blijft de Rekenkamer afwijzende adviezen geven, omdat hij concludeert dat ze materiële fouten bevatten, zij het op verschillende niveaus.
Cohesie blijft het gebied met de meeste fouten. De Rekenkamer schat dat ten minste 11 procent van het totale bedrag van 24,8 miljard euro dat gedurende 2008 is terugbetaald met betrekking tot de programmeringsperiode 2000-2006, niet terugbetaald had moeten worden.
De Commissie heeft beweerd dat de correctie- en terugvorderingsmechanismen het effect van de fouten verminderen. De Rekenkamer is echter van mening dat de lidstaten niet voldoende volledige en betrouwbare informatie over financiële correcties verstrekken om deze bewering te ondersteunen. Ook heeft de Rekenkamer gevallen gezien van lidstaten die door de Commissie afgewezen niet-subsidiabele kosten hebben vervangen door andere kosten die evenmin subsidiabel waren.
Met betrekking tot de programmeringsperiode 2007-2013 zijn bijna alle betalingen voorfinanciering, waarvoor relatief weinig voorwaarden gelden. Het is daarom nog te vroeg om te kunnen zeggen of wijzigingen in de regels of systemen het aantal fouten hebben verminderd. Vertragingen in de goedkeuring van beschrijvingen van de systemen van de lidstaten, nalevingsbeoordelingen en controlestrategieën hebben echter de tenuitvoerlegging van de begroting vertraagd en kunnen het risico dat controlesystemen fouten in de opstartfase niet voorkomen of signaleren, vergroten.
Hoewel er een materiële foutenfrequentie blijft bestaan in onderzoek, energie en vervoer, hebben door de Commissie genomen herstelmaatregelen deze wel verlaagd. Desondanks blijven de wettelijke vereisten complex en de controlesystemen slechts gedeeltelijk effectief.
De betalingen voor buitenlandse hulp, ontwikkeling en uitbreiding bevatten ook nog altijd materiële fouten, waarbij de zwakheden in de systemen voor hulp aan het buitenland en ontwikkelingshulp zich vooral bevinden op het niveau van de uitvoeringsorganen en de delegaties.
In het algemeen lijken de foutenfrequenties af te nemen, maar de rechtskaders blijven complex en er blijven problemen bestaan in bepaalde controlesystemen. Om het aantal onregelmatige betalingen verder te verlagen, is daarom verdere verbetering van de toezicht- en controlesystemen en waar mogelijk de vereenvoudiging van regels en voorschriften nodig.
De derde belangrijke boodschap van het jaarverslag is dat de aanbevelingen van de Rekenkamer uit eerdere jaren met betrekking tot het verbeteren van de toezicht- en controlesystemen nog steeds gelden, omdat de betreffende maatregelen deel uitmaken van een voortdurend proces, waardoor ze pas na verloop van tijd effectief worden.
De prioriteit blijft het aanpakken van de specifieke zwakke punten die de Rekenkamer heeft gevonden op de gebieden waar de meeste problemen zijn gesignaleerd, waarvan ik er zojuist veel heb beschreven.
Bijzondere aandacht blijft nodig voor het verbeteren van de financiële correctie- en terugvorderingsmechanismen, vooruitlopend op de afsluiting van de programmeringsperiode 2000-2006.
Daarnaast moet de Commissie toezicht blijven houden op de effectiviteit van de systemen en vaststellen waar meer resultaat zou kunnen worden behaald met de bestaande uitgavencontroles, of waar het gepast zou zijn de programma's of regelingen te herzien.
In de context van dergelijke herzieningen zouden de wetgevende autoriteiten en de Commissie moeten overwegen te proberen een mate van restrisico van onregelmatigheid vast te stellen die het systeem moet bereiken, dat wil zeggen het aanvaardbare foutenrisico, in plaats van het aantal uitgevoerde controles op te geven, zoals nu gebeurt.
Maar er zijn grenzen aan de beperking van de mate van onregelmatigheid die kan worden bereikt door de effectiviteit van toezicht- en controlesystemen te verbeteren.
Dat brengt me bij de vierde en laatste belangrijke boodschap van dit jaarverslag. Vereenvoudiging blijft een prioriteit om verdere significante en duurzame verminderingen van het aantal onregelmatige betalingen te bereiken. De gebieden waar de Rekenkamer te hoge foutenfrequenties heeft aangetroffen, zijn de gebieden met ingewikkelde of onduidelijke wettelijke vereisten, zoals de regels voor subsidiabiliteit. Een voorbeeld van een gebied waar al serieuze pogingen zijn gedaan om de uitgavenregelingen te vereenvoudigen, is landbouw, waar de Rekenkamer de belangrijkste verbeteringen heeft geconstateerd.
De Rekenkamer blijft ook bij zijn standpunt dat goed geformuleerde regels en voorschriften die duidelijk te interpreteren en eenvoudig toe te passen zijn, niet alleen het risico van fouten verminderen, maar ook de kosten van controles kunnen verlagen.
Vereenvoudiging moet echter voorzichtig worden toegepast om het juiste evenwicht te vinden tussen vereenvoudiging en vaststelling van beleidsdoelen, waarbij onbedoelde neveneffecten zoals minder gerichte uitgaven moeten worden voorkomen.
Daarnaast moet vereenvoudiging, zoals de Rekenkamer ook heeft benadrukt, worden toegepast in combinatie met de beginselen van helderheid van doelstellingen, realisme, transparantie en verantwoordingsplicht bij het herzien of hervormen van de regelingen voor de uitgaven van de Europese Unie. De voorgenomen voorstellen voor een herziening van het Financieel Reglement, een nieuw financieel kader en een hervormde begroting zullen hiervoor mogelijkheden bieden tijdens het mandaat van de nieuwe Commissie.
De inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon zal ook veranderingen teweegbrengen in het beheer van de fondsen van de Europese Unie en het toezicht op het gebruik daarvan, wat de rol van dit Parlement zal versterken. Deze wijzigingen hebben belangrijke gevolgen voor het werk van de Rekenkamer en moeten dienen voor het versterken van de verantwoordingsplicht en de transparantie en zo een bijdrage leveren aan het opbouwen van het vertrouwen van de burgers in de instellingen van de Europese Unie.
Mijnheer de Voorzitter, geachte Parlementsleden, dit is een belangrijk moment van vernieuwing voor de Europese Unie en de voorgenomen hervormingen bieden een geweldige kans voor verdere verbetering van het financieel beheer van de Europese Unie. In tijden van vernieuwing en hervorming is het echter ook belangrijk om de lessen uit het verleden te onthouden. Ik ben van mening dat de Rekenkamer hierbij een essentiële rol speelt, door verslagen en adviezen te leveren die niet alleen bestaande problemen signaleren, maar ook aanbevelingen doen voor de toekomst. De Rekenkamer kijkt daarom uit naar voortzetting van de samenwerking met zijn partnerinstellingen om de huidige kansen voor verdere verbetering van het financieel beheer van de Europese Unie ten volle te benutten.
Siim Kallas
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie verwelkomt het jaarverslag van de Rekenkamer voor 2008. Ik had al eerder de gelegenheid om de Rekenkamer te bedanken voor de zeer goede samenwerking die wij dit jaar wederom hebben ervaren. We hebben een zeer vruchtbare dialoog gevoerd en het verslag is zeer constructief.
Zoals u voorzitter Caldeira zojuist hebt horen zeggen, is de mate van onregelmatigheid in het algemeen gedaald in de afgelopen jaren. Vijf jaar geleden begonnen de zaken echt te verbeteren en sinds 2004 is het ”rode gebied” waar de Rekenkamer de meeste fouten vindt en waarvoor hij een ”rode kaart” geeft, gehalveerd.
Voor 2008 is het accountantsverslag over de boekhouding voor het tweede achtereenvolgende jaar volledig ”zonder bezwaar”, dankzij het grote resultaat van de grondige hervorming en de overgang naar baten-lastenadministratie.
Ten tweede is, voor de eerste keer, landbouw als geheel genomen nu ”schoon en groen”. Dit is zeker te danken aan de aanzienlijke inspanningen voor vereenvoudiging in de afgelopen jaren. Ten derde is de beleidsgroep ”onderwijs en burgerschap” eveneens groen geworden.
Voor onderzoek in het algemeen verbeteren de zaken en de Rekenkamer wijst erop dat de onregelmatigheden vooral verband houden met het zesde kaderprogramma, wat hoop biedt dat de verbeterde en vereenvoudigde regels van het zevende kaderprogramma betere resultaten zullen opleveren.
Net als vorig jaar heeft de Rekenkamer geen ”rood licht” gegeven voor de beheer- en controlesystemen. Bovendien heeft de Rekenkamer geoordeeld dat alle jaarlijkse activiteitenverslagen van de diensten van de Commissie een redelijke zekerheid geven, met of zonder beperkingen, dat de interne controlesystemen de wettigheid en regelmatigheid van de onderliggende verrichtingen garanderen. Dit gezegd zijnde, geeft het verslag ook een duidelijk overzicht van het werk dat nog gedaan moet worden.
Het ”rode gebied” is nu zo'n 30 procent, wat overeenkomst met de uitgaven voor cohesie, het enige gebied waar de Rekenkamer nog niet voldoende vooruitgang heeft geconstateerd als het gaat om de hoeveelheid onregelmatigheden. Dit was misschien te verwachten, gezien het feit dat de Rekenkamer in 2008 geen controle heeft uitgevoerd van de betalingen die zijn gedaan op grond van de verbeterde systemen die zijn ingesteld voor de nieuwe programmeringsperiode 2007-2013. In dat verband merkt de Commissie op dat de bevindingen van de Rekenkamer op het gebied van cohesie grotendeels samenvallen met ons eigen algemene oordeel.
Voor de structuurfondsen had de Commissie in 2008 voorbehoud vanwege tekortkomingen in de controlesystemen voor België, Duitsland, Italië, Spanje, Bulgarije, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Polen en Luxemburg. De Commissie schuwt transparantie niet als het gaat om waar de problemen van het systeem liggen. De namen van deze lidstaten zijn in juni gepubliceerd in het samenvattend verslag van de Commissie.
De Rekenkamer herinnert ons ook aan de essentiële rol van volledige en betrouwbare informatie van alle lidstaten over financiële correcties. We hebben die nodig om te bewijzen dat meerjarige controlesystemen werken en om de effecten van de gevonden fouten te verminderen.
De Rekenkamer beveelt verder aan dat de Commissie moet blijven streven naar het verkrijgen van zekerheid uit de jaarlijkse samenvattingen van alle lidstaten en uit vrijwillige initiatieven van sommige lidstaten, in de vorm van nationale verklaringen, of van hoge controle-instanties.
De Commissie is het ermee eens dat we vanzelfsprekend moeten kunnen rekenen op hoogwaardige gegevens van de lidstaten. We zien verbeteringen, maar we overwegen ook de rechtsgrond te versterken om het proces te versnellen.
Tot slot benadrukt de Rekenkamer het belang van heldere doelstellingen, transparante en eenvoudig te begrijpen regels en effectief toezicht. Dit vermindert het risico van fouten en de kosten van controle. Zoiets kunnen we echter niet van de ene op de andere dag bereiken en de komende herzieningen van de begroting, het financiële kader en het Financieel Reglement vormen natuurlijk kansen die we moeten aangrijpen.
Wat we nu moeten doen is de garanties die we van de lidstaten krijgen voor de structuurfondsen verbeteren en streven naar meer vereenvoudiging, waarvoor in toenemende mate wijzigingen nodig zullen zijn in de wetgeving met betrekking tot de verschillende programma's. De herziening van het Financieel Reglement wordt op dit moment besproken en de Commissie zal in het voorjaar van 2010 voorstellen presenteren. We moeten ook samen een aanvaardbare verhouding tussen kosten en risico's vaststellen - het zogenoemde ”aanvaardbare foutenrisico”.
Het Europees Parlement heeft in het verleden de inspanningen van de Commissie om een positieve betrouwbaarheidsverklaring te bereiken krachtig gesteund. Nu onze inspanningen meetbaar worden, hoop ik te kunnen rekenen op blijvende steun om dit werk voort te zetten.
De kwijtingsprocedure voor 2008 begint in de laatste dagen van deze Commissie en zal naar verwachting worden afgerond in de eerste maanden van de volgende Commissie. Laten we er, hoewel het de begroting van vorig jaar betreft, een toekomstgerichte procedure van maken.
Ingeborg Gräßle
Mijnheer de Voorzitter, voorzitter van de Rekenkamer, commissaris, vandaag is het een succesvolle dag voor de Rekenkamer, maar ook voor de Commissie begrotingscontrole en voor de Commissie en vooral voor u, mijnheer Kallas. U kunt zich beroepen op een indrukwekkende staat van dienst en niet al uw collega's kunnen dat.
We hebben in de afgelopen jaren een duidelijke verbetering in het begrotings- en financieel beheer gezien en deze verbetering is te danken aan de raadgeving door de Rekenkamer. Daarom wil ik de Rekenkamer hartelijk bedanken, ook omdat zijn verslagen steeds beter te begrijpen zijn. Het verkeerslichtsysteem is een goede zaak omdat hier sterke signalen van uitgaan. Met het verkeerslichtsysteem hebben we de ambitie van alle betrokkenen gewekt. Ik wil echter ook de desbetreffende diensten van de Commissie bedanken, omdat die allemaal goed werk hebben verricht en hebben ingezien dat er op dit gebied iets gedaan moet worden. Nog steeds staat 31 procent van de begroting in het rood. Daar zullen we de komende jaren zeker onze aandacht op richten.
Er zijn gebieden die er na de classificatie van de Rekenkamer beter voor staan, zoals de buitenlandse hulp. Maar we weten natuurlijk ook dat de buitenlandse hulp er alleen beter voor staat, omdat de begrotingshulp niet te controleren is en omdat de desbetreffende directeur-generaal wel klaagt over het gebruik van de middelen, maar deze niet eens in zijn jaarverslag benoemt. De komende kwijting voor 2008 voor de structuurfondsen en de buitenlandse hulp zal voor ons een zwaartepunt vormen. We hebben in de buitenlandse hulp ruim vijfduizend posten in de delegaties en ruim tweeduizend posten in het DG Buitenlandse betrekkingen en het departement voor ontwikkelingssamenwerking in Brussel. Dat is goed materiaal voor de discussie met de nieuwe commissaris voor buitenlandse betrekkingen.
Bij de structuurfondsen hebben we door naming-and- shaming goede vorderingen gemaakt, maar we weten ook zeker dat we nog niet klaar zijn. Waar problemen bestaan, moeten we ze benoemen. U hebt enkele van onze lidstaten genoemd, en ik vind dat de Commissie zich veel meer moet inspannen voor onze twee meest recente lidstaten, namelijk Roemenië en Bulgarije, anders zullen we daar blijvende problemen hebben. De Commissie vertoont een zorgwekkend gebrek aan strategie voor deze twee landen. Ze hebben meer steun nodig, anders bestaat het gevaar dat de EU als rechtsgemeenschap niet meer kan bestaan.
Ik wil u graag feliciteren en zeggen dat u in de kwijtingsprocedure voor de begroting op de solidariteit en zeer constructieve medewerking van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) kunt rekenen.
(Applaus)
Bogusław Liberadzki
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag op dezelfde manier beginnen als mevrouw Gräßle, door mijn grote waardering uit te spreken voor de heer Kallas en de Rekenkamer voor hun voortdurende samenwerking, die ervoor heeft gezorgd dat we elk jaar, wanneer we naar de statistieken kijken, een duidelijke verbetering zien in het beheer van de begroting, de verslaglegging, de jaarverslagen en de evaluaties. We zien ook de inspanningen die op deze gebieden worden verricht om ervoor te zorgen dat onze begrotingsprocedures in alle opzichten correct zijn. Ten tweede zien we de inspanningen die worden gedaan om overeenstemming te bereiken op gebieden die nog verbeterd moeten worden en we zien dat deze gebieden vervolgens worden verbeterd, van de procedures tot het beheer, het toezicht, de controle en de vorm van het uiteindelijke verslag.
We maken ons grote zorgen over die gebieden waar geen significante verbetering is geconstateerd. De heer Caldeira noemde die gebieden in zijn toespraak. Ik wil nog even terugkomen op twee daarvan, die in het bijzonder significant lijken. Het eerste gebied is dat van de cohesiefondsen en de fondsen met betrekking tot regionaal beleid. Naar onze mening is het uiterst belangrijk dat we antwoord krijgen op twee vragen. Ten eerste, waarom hebben de programma's die de Commissie heeft gepland en aangekondigd voor de terugvordering van onjuist bestede fondsen, of ten minste voor de verklaring van deze situaties, geen enkele vooruitgang geboekt? Ten tweede is verklaard dat het jaar 2008 zeker beter zou zijn. Maar 2008 was precies hetzelfde als 2007, dus van die verklaringen is niets terechtgekomen.
Wij hebben een vraag die we willen stellen tijdens de hoorzitting van de commissarissen: zijn de overwogen maatregelen goed overwogen en waren de afgelegde verklaringen juist en zijn ze nog steeds geldig?
We zijn blij met elke vorm van vereenvoudiging, maar niet als dat betekent dat we primitieve voorwaarden moeten accepteren. We zijn blij met de formule van vooruitbetaling, want daardoor kunnen de ontvangende landen de fondsen gemakkelijker gebruiken. De doelstelling was tenslotte vrij eenvoudig - zorgen dat de fondsen bij de gebruiker komen, de beoogde voordelen behalen en dit alles op tijd. Het lijkt er echter op dat, misschien vooral in de afgelopen twee jaar, sommige van de fondsen door de ontvangende landen zijn gebruikt om het courante resultaat aan de begrotingszijde te verbeteren, maar niet voor tenuitvoerlegging op het gebied waarvoor de financiële steun was bedoeld.
Daarom hebben wij, hoewel we zeer te spreken zijn over de richting die we op gaan, zeker onze bedenkingen met betrekking tot bepaalde gebieden, die we erg graag willen bespreken tijdens de hoorzitting van de commissarissen.
Luigi de Magistris
namens de ALDE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil de voorzitter van de Rekenkamer, waarmee wij in deze periode zo goed hebben samengewerkt, verwelkomen en bedanken.
Als voorzitter van de Commissie begrotingscontrole, heb ik vanaf het begin gezegd dat de Rekenkamer een fundamentele rol speelt, omdat hij in een gevoelige sector optreedt, die iedereen in de Europese Unie met veel belangstelling en een kritische blik ten aanzien van transparantie en de juistheid en de rechtmatigheid van de uitgaven en het beheer van publieke middelen in de gaten houdt.
Ik denk dat we vandaag moeten benadrukken dat de Rekenkamer altijd onafhankelijk en autonoom moet kunnen optreden, aangezien dat essentieel is voor goede beoordelingen en een goede besluitvorming. Evenzo verzoeken wij de Rekenkamer het Parlement en de Commissie begrotingscontrole de mogelijkheid te bieden hun taken zo efficiënt mogelijk uit te voeren.
Er moet een evenwicht worden gevonden waarbij publieke middelen op daadkrachtige en efficiënte wijze besteed kunnen worden, aangezien ze bestemd zijn voor belangrijke zaken als economische ontwikkeling en werkgelegenheid. Tegelijkertijd moeten de ernstige fouten en onregelmatigheden die de Rekenkamer ook in het laatste begrotingsjaar heeft vastgesteld, streng worden aangepakt, zonder daarbij te vervallen in onnodige bureaucratische handelingen en formaliteiten. Zoals commissaris Kallas al aangaf, dient het Parlement ervoor te zorgen dat een evenwicht wordt gevonden in het aanvaardbare risico op fouten.
Het verslag, dat wij aandachtig hebben gelezen, bevat positieve, maar ook vele negatieve berichten. We moeten er alles aan doen om die negatieve punten op te lossen.
Zoals mijn collega's al hebben aangegeven, hebben de belangrijkste problemen met name betrekking op de structuurfondsen en het Cohesiefonds. De Rekenkamer geeft weliswaar aan wat de fouten en onregelmatigheden zijn met betrekking tot die fondsen, maar als men goed kijkt, kan men zien - zoals in de afgelopen jaren ook uit de gerechtelijke ervaring van een aantal landen is gebleken - dat achter deze foutpercentages nog ernstiger feiten liggen. Er kan sprake zijn van oplichting en bedrog. Ik verwijs hierbij in het bijzonder naar een of twee specifieke fouten die zijn onthuld, zoals schendingen van de regelgeving inzake overheidsopdrachten, te hoge facturering, enzovoorts. Dit zijn met name de zaken die we moeten verbeteren.
Ik ben van mening dat de Commissie de lidstaten die zich goed gedragen moet belonen en de lidstaten die de regels niet naleven moet bestraffen en sancties moet opleggen. Voorts denk ik dat het van groot belang is dat OLAF werk maakt van de aanbevelingen van de Rekenkamer en de uitvoering van zijn taken nog meer verbetert, aangezien dat in ieders belang is. Ik denk dat het beschermen van de financiële belangen van alle burgers van de Unie alleen lukt door middel van samenwerking tussen de verschillende organen, dat wil zeggen het Parlement, de Rekenkamer en OLAF.
Bart Staes
namens de Verts/ALE-Fractie. - Er zijn zeker heel veel positieve zaken te zeggen vandaag. Voor de tweede keer achtereen kunnen wij zeggen dat er een goedkeurende verklaring inzake de rekening is. Het niveau van de onregelmatigheden daalt. Het verkeerslichtensysteem, dat vroeger allemaal rode lichtjes gaf, is stilaan geëvolueerd naar een systeem waar meer en meer oranje, geel en vooral ook groen verschijnt. Dit zijn allemaal positieve zaken.
Een andere positieve zaak is de landbouw. Vroeger een echt zorgenkind. Wij hebben jaren achtereen het GBCS-systeem, het is het systeem dat zorgt voor een gemeenschappelijk beheer van de landbouwuitgaven, als een goed systeem gezien. Wij hebben gezien dat een lidstaat als Griekenland daar eigenlijk niet aan meedeed. Dit zijn blijkbaar allemaal zaken die in de goede richting gaan.
Toch zijn er zorgenkinderen. Cohesie. Onderzoek en ontwikkeling. Energie. Vervoer. Het hele hoofdstuk externe steun, ontwikkeling, uitbreiding. Dus moeten wij, denk ik, proberen een aantal aandachtspunten van die kwijting die wij vandaag aanpakken, eruit te pikken. Cohesie zal er één zijn. Die befaamde opmerking in paragraaf 6.17, waarin gesteld wordt dat tot 11 procent van de uitgaven inzake structuurfondsen, Regionaal Fonds, Sociaal Fonds, eigenlijk niet hadden moeten worden uitbetaald. Ik denk dat wij daar de bevoegde commissarissen veel vragen over moeten stellen en kijken hoe dat juist zit.
Externe steun, ontwikkeling, uitbreiding, het hele pakket geld dat wij doorsluizen naar de Verenigde Naties. Ik lees weer eens in het verslag van de Rekenkamer dat zij, maar ook andere organisaties, onvoldoende of zelfs geen toegang hebben tot de rekeningen van de Verenigde Naties, zodat een groot deel van Europees geld dat wordt doorgesluisd naar deze organisatie, eigenlijk niet op een correcte manier kan worden gecontroleerd.
Een derde aandachtspunt is het hele systeem van het medebeheer. De algemeen rapporteur heeft erop gewezen dat 80 procent van al het Europese geld eigenlijk in medebeheer wordt uitgegeven, door lidstaten en Commissie. Nu moeten wij komen om weer eens druk uit te oefenen op vooral de ministers van Financiën van de lidstaten om ervoor te zorgen dat zij hun verantwoordelijkheid nemen en een verklaring afleggen waarin zij zeggen dat zij hun werk goed hebben gedaan, dat hun administratie op een correcte manier geld heeft uitgegeven, dat daar controle op is geweest.
Zelf ben ik in de Commissie begrotingscontrole verantwoordelijk voor de eigen middelen. Het hele btw-dossier, het blijft mij zorgen baren. Wij hebben daar verschillende verslagen over gepubliceerd, ook in de vorige legislatuur. Er wordt geschat dat de totale btw-fraude Europawijd tussen de 80 en 100 miljard euro bedraagt. Ook hier zijn een aantal opmerkingen gemaakt door de Rekenkamer. Ik zou daar dus bijzondere aandacht aan willen geven in de kwijting.
Ten slotte, de kwijting van de andere instellingen. Zelf ben ik rapporteur voor de kwijting van het Parlement. Ik denk dat daar de openbare aanbestedingsprocedures een van de kernpunten zullen worden. Daar blijken moeilijkheden te zijn. En ten slotte de kwijting van de Raad. Wij hebben eerder deze week kwijting verleend aan de Raad. Ook in dit Rekenkamerverslag staan zeer erge dingen ten aanzien van de Raad. Ik denk dat wij blijvend druk moeten uitoefenen op de Raad om ervoor te zorgen dat zij inzage geven in hun rekeningen, zodanig dat het Parlement ook op een goede manier dit soort (spreker verwijdert zich van de microfoon) kan controleren.
Ryszard Czarnecki
Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag is een van de belangrijkste debatten in het Europees Parlement, want onze kiezers, de belastingbetalers en burgers van de EU-lidstaten, zijn zeer geïnteresseerd in transparantie in de werking van de Europese instellingen en in het bijzonder van de Europese Commissie. Aan de ene kant is dat een argument voor de eurosceptici, terwijl we aan de andere kant weten dat er in de afgelopen jaren veel onregelmatigheden hebben plaatsgevonden op dit gebied. Ik herinner u aan de situatie van eind 1999 en begin 2000, toen de Rekenkamer vernietigende kritiek op de Europese Commissie publiceerde, die op dat moment volledig gerechtvaardigd was. Nu zien we duidelijk vooruitgang op dat gebied, maar ik vraag uw aandacht voor het belang van dit debat, want als we zoeken naar bronnen van grotere autoriteit voor de Europese Unie en de instellingen van de EU, dan zijn deze beginselen van transparantie van zeer groot belang. Als die autoriteit afgelopen week was verzwakt door de manier waarop de hoogste leiders van de Europese Unie zijn gekozen, kan dat worden hersteld door debatten zoals dat van vandaag.
Ik wil benadrukken dat het zeker goed zou zijn als de heer Caldeira ergens een beetje over zou kunnen uitweiden. Hij had het over zes landen die op de verkeerde manier informatie terugsturen en hij noemde daarbij twee grote landen, Polen en Groot-Brittannië. U neemt het ons vast niet kwalijk dat we de details van deze fouten willen weten.
Ik wil benadrukken dat vooruitbetalingen een zeer positieve ontwikkeling zijn, maar ze hebben ook een nadeel, want regeringen gebruiken dit geld in werkelijkheid vaak voor verkiezingsdoeleinden.
Søren Bo Søndergaard
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik zeggen dat het mij verheugt dat er, naar het zich laat aanzien, vooruitgang is bereikt wat betreft de onregelmatige betalingen uit de EU-begroting. Dat is natuurlijk goed, maar tegelijkertijd hebben we geconstateerd dat er enorme problemen zijn op het gebied van cohesie, waarbij cohesie het op een na grootste gebied binnen de begroting is, dat in 2008 in totaal 36,6 miljard euro bedroeg. Het is een enorm probleem voor de gewone belastingbetalers in de EU dat minstens 11 procent van het totale uitgekeerde bedrag niet uitbetaald had moeten worden. Dat is een reusachtig probleem! Hoe worden we geacht uit te leggen dat er jaar na jaar - want op dit gebied is het werkelijk jaar na jaar - miljarden kronen worden betaald op een manier die in strijd is met de regels of zelfs neerkomt op regelrechte fraude?
De aanbevelingen van de Europese Rekenkamer zijn met name gericht op verbetering van de controlemechanismen en vereenvoudiging van de regels en dat is ook goed. Echter, de vraag is of deze grootschalige verspilling werkelijk kan worden verminderd door alleen controle en vereenvoudiging van de regels of dat er sprake is van fundamentele structurele gebreken. Onze fractie gelooft in solidariteit. Wij steunen de herverdeling van geld van de rijkste naar de armste gebieden en landen binnen en buiten de EU, maar wie het verslag leest, vraagt zich af of de EU de juiste manier heeft gevonden om dit te doen. Is het een doeltreffende methode wanneer alle landen gelden in een systeem storten, dat vervolgens subsidies uitbetaalt aan de onderste gelederen in de individuele landen, met daarnaast het feit dat deze worden gefinancierd door de allerrijkste landen? Iedereen weet toch dat hoe langer de lijnen zijn, des te groter het risico is dat er onderweg wat verdwijnt. Om deze reden is er behoefte aan een diepgaand debat over de gehele kwestie van de geldstromen in de EU.
Marta Andreasen
namens de EFD-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het spijt me dat ik een andere mening verkondig, maar als ervaren accountant deel ik het optimisme van mijn collega's over het advies van de Rekenkamer niet.
Het jaarverslag van de Rekenkamer over de boekhouding van 2008 laat geen significante verbetering zien. Tien jaar na het aftreden van de Commissie-Santer en vele beloften voor hervormingen later, blijven de fondsen van de EU onbeheersbaar. De accountants stellen dat de boekhouding eerlijk is, maar niet dat zij betrouwbaar is en het is moeilijk te zeggen of zij betrouwbaar is als er zorgen worden geuit over de kwaliteit van de financiële informatie.
Het verslag laat zien dat de Europese Commissie, tien jaar na het in gang zetten van de administratieve hervorming, geen geïntegreerd boekhoudsysteem hanteert en dat directoraten transacties invoeren in hun lokale systemen, waarvan sommige niet eens zijn goedgekeurd door de hoofdaccountant van de Europese Commissie. Bovendien hebben de accountants, als het gaat om de wettigheid en regelmatigheid van de uitgaven van de EU, slechts 9 procent van de uitgaven voor het jaar 2008 foutenvrij verklaard, eenzelfde percentage als in het verleden. Ze geven een afwijzend advies over 43 procent van de begroting, het deel dat betrekking heeft op de cohesiefondsen, onderzoek, energie en vervoer, buitenlandse hulp, ontwikkeling en uitbreiding. Voor de overige 48 procent geven ze een verklaring met beperking.
Een dergelijk verslag zou bij elk bedrijf reden zijn voor ontslag van de accountantscommissie en daaropvolgend liquidatie, maar hier maakt niemand zich zorgen. De accountants hebben zelfs een bedrag genoemd van 1,5 miljard euro dat, in hun eigen woorden, niet betaald had mogen worden.
Het eerste argument dat u zult horen is dat de accountants niet zeggen dat het fraude is, maar alleen fouten. Ze zullen zeggen dat voor fraude criminele opzet nodig is en dat we dat moeten bewijzen en dan de politie moeten bellen.
Het tweede argument dat u zult horen is dat de regels te ingewikkeld zijn. Dat zeggen ze al jaren, maar de regels zijn niet veranderd, dus moeten we dan de Europese Commissie de schuld geven omdat zij ingewikkelde regels handhaaft die aanzetten tot fouten?
Het derde argument is dat de fouten de schuld zijn van de lidstaten. Maar de Verdragen stellen duidelijk dat de Europese Commissie verantwoordelijk is voor het beheer van de fondsen van de Europese Unie en zij is zelfs het enige orgaan dat bevoegd is om betalingen stop te zetten als onvoldoende bewezen is dat het geld correct wordt besteed.
Het feit is dat deze fouten betekenen dat het geld van de belastingbetalers is misbruikt. Maar om eerlijk te zijn maakt niemand zich daar druk om. Het is toch maar het geld van de belastingbetalers. Het is toch maar het geld van de mensen die op dit moment moeite hebben om hun hypotheek te betalen en hun kinderen naar school te sturen. Maar dat is allemaal niet genoeg. Boven op de 116 miljard euro aan betalingen voor het jaar 2008 die zijn gecontroleerd door de Rekenkamer, is er nog eens 40 miljard euro verdwenen uit de schatkist van de Europese Unie. 35 procent van de begroting is nu verstopt op een balansrekening onder de naam ”voorfinanciering”, waarvan de accountants de Europese belastingbetalers niet kunnen vertellen of het goed is besteed.
Deze extra vooruitbetalingen zijn nu juist gedaan op de gebieden waar de Rekenkamer het grootste aantal fouten heeft aangetroffen. Hoe lang blijft dit Parlement toestaan dat het geld van de belastingbetalers wordt misbruikt?
Daniël van der Stoep
Voorzitter, namens de Partij voor de Vrijheid wil ik de president van de Rekenkamer danken voor het verslag van de Rekenkamer over 2008.
Dankzij dat jaarverslag weten we namelijk dat van het Cohesiefonds over 2008 zo'n 11 procent nooit had mogen worden uitgegeven. Vier miljard die in de doofpot is verdwenen. De Raad, de Commissie en trouwens ook dit Parlement, op een paar uitzonderingen na, blijven angstvallig stil. Mijn partij vindt dat onverkwikkelijk.
Graag zou ik van de Commissie willen horen wat zij van plan is hieraan te doen. Hoe gaat de Commissie ervoor zorgen dat die vier miljard terugkomt? Is de Commissie bijvoorbeeld bereid om de landen die dat geld nooit hadden mogen uitgeven, te verzoeken om het geld terug te storten? En zo nee, waarom niet?
Tevens zou ik graag van de Europese Rekenkamer willen weten of die instelling ook onderzoek doet naar alle declaraties door leden van de Europese Commissie, dit met het oog op transparantie van de uitgaven van de Commissie. Zo ja, kan de Rekenkamer die declaraties aan het Parlement zenden? En zo nee, waarom niet? Graag een reactie van de Europese Rekenkamer.
Jan Olbrycht
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het debat over de stemming ter goedkeuring wordt elk jaar interessanter, doordat de leden van het Parlement steeds dieper in de details graven. In dit debat is het belangrijk om als eerste de feiten vast te stellen, als tweede de oorzaken van die feiten te verklaren en als derde conclusies te trekken.
Wat de feiten betreft, is het voor ons als leden van het Parlement zeer interessant om te zien welke werkwijzen de Rekenkamer toepast. Het is echter nog interessanter dat de Europese Commissie het in het onderdeel resultaten niet eens is met de diagnose van de Rekenkamer. Tijdens het debat willen we graag meer duidelijkheid krijgen over de meningsverschillen tussen de Commissie en de Rekenkamer. Ten tweede is het erg belangrijk om vast te stellen of we te maken hebben met vergissingen, met onjuistheden of met misdaden. Als we alles op één hoop gooien, wordt het beeld vertroebeld en weten we tijdens de bespreking van het onderwerp niet meer of we nu de vergissingen moeten rechtzetten of de politie moeten bellen.
Als het gaat om het verklaren van de oorzaken, wil ik ieders aandacht vragen voor het feit dat het document dat we voor ons hebben laat zien dat er een aantal zaken ernstig mis zijn in het systeem voor overheidsopdrachten. Met betrekking daartoe is het probleem niet alleen een kwestie van financiële bewegingen, maar ook van het verklaren en vereenvoudigen van zaken met betrekking tot overheidsopdrachten.
De laatste kwestie houdt verband met de conclusies. Er zijn verschillende soorten conclusies mogelijk. Conclusies met betrekking tot controlemethoden, conclusies over verantwoordelijkheid, maar ook conclusies met betrekking tot het toekomstige beleid. Die zijn het makkelijkst. Het is heel eenvoudig om te concluderen dat het, aangezien het geld verkeerd wordt besteed en we nog steeds twijfels hebben op dit gebied, het beste is om minder uit te geven op dat beleidsterrein. We moeten heel voorzichtig zijn met zulke conclusies, want financieel toezicht is één ding, maar toezicht op de effectiviteit van beleid is iets anders en een besluit over de toekomstige richting van de activiteiten van de EU is weer een andere kwestie.
Inés Ayala Sender
(ES) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik in het bijzonder de heer da Silva Caldeira bedanken voor het voorleggen van dit verslag van de Rekenkamer, dat van een gelegenheid om schandalen aan te kaarten en op te roepen tot eurofobie, veranderd is in een echt opbouwende exercitie, met duidelijk motiverende boodschappen over het vermogen tot verbetering van zowel de Europese instellingen als de lidstaten, waarbij de instrumenten worden voorgesteld om die verbeteringen te verwezenlijken.
Dit is gebeurd zonder dat het iets afdoet aan de toenemende striktheid en professionaliteit van de Rekenkamer, die bovendien als eerste alle principes op zichzelf heeft toegepast die genoemd zijn door de heer da Silva Caldeira. Toevallig was ik lid van de Commissie begrotingscontrole op een cruciaal moment, en ik dank u voor de veranderingen die u heeft ingevoerd, want zij zijn ons tot grote steun.
Verder wil ik natuurlijk de heer Kallas bedanken, omdat hij heeft weten te luisteren naar de eisen van het Europees Parlement zoals verwoord door de Commissie begrotingscontrole, wat geen gemakkelijke taak was. Het systeem voor controle van het beheer krijgt steeds meer gestalte, en we kunnen alleen maar hopen dat het wordt uitgebreid en uitgediept.
Ik steun de verklaring van onlangs dat hiermee de beste betrouwbaarheidsverklaring uit de geschiedenis geleverd is, maar ook al is dit een succesverhaal voor de drie instellingen die hier vertegenwoordigd zijn, de Rekenkamer, de Commissie en het Europees Parlement, dan nog is er een lange weg te gaan.
Zo zijn wij nog steeds verontrust over de overduidelijke tegenstellingen in het verslag tussen de Rekenkamer en de Commissie, op het belangrijke gebied van de begrotingssteun en de aanpassing aan de nationale hervormingsplannen.
Wat dit jaar ook heel verontrustend is, is het toezicht op de derde pijler van het Europees Ontwikkelingsfonds, het gemeenschappelijk beheer met organisaties. Mijn collega's van de Verenigde Naties, de Afrikaanse Unie en andere organisaties hebben dit ook al aan de orde gesteld. Het gaat om 6 of 7 procent van het Europees Ontwikkelingsfonds, en het spreekt vanzelf dat er efficiënte formules moeten worden gebruikt of ontwikkeld om een einde te maken aan deze onaanvaardbare ondoorzichtigheid.
Wat betreft het personeel zien we weer een buitensporig hoog percentage roulerend en tijdelijk personeel, met als gevolg dat er historisch geheugen verloren gaat dat bij dit soort programma's juist zo essentieel is. Verder schiet de systematisering tekort van de controles afkomstig van de delegaties. Naar de Rekenkamer zegt, is er sprake van significante fouten en van een hoog percentage niet-kwantificeerbare fouten, een situatie waarin verbetering zou moeten worden gebracht.
Overigens zijn wij blij met de weg die de Commissie en de Rekenkamer samen zijn ingeslagen om te komen tot de vaststelling van een aanvaardbare foutmarge, want deze weg lijkt ons de juiste weg.
Jorgo Chatzimarkakis
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Kallas, mijnheer Caldeira, ik zie positieve en negatieve aspecten bij de presentatie van het jaarverslag van de Rekenkamer over het financieel beheer van de EU. Ik wil de Rekenkamer allereerst bedanken voor het feit dat het verslag duidelijker, moediger, meer politiek gericht en voor ons beter te begrijpen is.
Het begrotingsbeheer in zijn totaliteit is positief. Dit is ten opzichte van de afgelopen jaren verbeterd. Dit is vooral te danken aan een beter beheer van fondsen op het gebied van de landbouw en natuurlijke hulpbronnen, het zorgenkind van de afgelopen jaren.
Voor het eerst geeft u, mijnheer Caldeira, in uw verslag geen negatief oordeel en dat is goed nieuws. In het verslag wordt benadrukt dat er overal waar de EU zelf de middelen controleert en beheert, sprake is van een behoorlijk financieel beheer. Of dat ook efficiënt is, is een andere vraag. Ik wil mijnheer Kallas op dit punt hartelijk danken. Het is uw verdienste dat er tijdens uw ambtstermijn een duidelijk zichtbare verbetering is opgetreden. Hartelijk gefeliciteerd daarmee!
Het is nu echter vooral de verantwoordelijkheid van de lidstaten om hun controlesysteem te verbeteren. Wanneer het financieel beheer van de EU steeds opnieuw aanleiding geeft tot kritiek, ligt dat niet aan wat er gebeurt op het niveau van de EU - dat hebben we nu wel gezien - maar aan wat er gebeurt op het niveau van de lidstaten. Dáár liggen de problemen. Het cohesiebeleid bijvoorbeeld, dat door de lidstaten wordt uitgevoerd en waaraan ongeveer een derde van de middelen wordt besteed, vormt momenteel het grootste probleem. U zegt dat 11 procent hiervan niet deugt en de collega van de niet-ingeschrevenen heeft gezegd dat dit 4 miljard betreft. Nee, dat klopt niet, het is ruim 2,5 miljard euro, waarvan u duidelijk hebt gezegd dat dit belastinggeld is dat eigenlijk niet had mogen worden uitgegeven. Dat moeten we heel duidelijk zeggen en dat moeten we heel duidelijk controleren.
Het gevolg hiervan is echter dat de Europese Commissie druk op de lidstaten moet blijven uitoefenen en wij zullen u daarin steunen, mijnheer Kallas. We moeten een beleid van naming-and-shaming voeren. We moeten de verkwistende lidstaten die er nog altijd zijn, aan de schandpaal nagelen en we moeten daar heel duidelijk in zijn.
Al met al komt u tot de conclusie dat de regels vereenvoudigd moeten worden. Daarin willen we u steunen en we voegen hier nog een verzoek aan toe. Er moet niet alleen meer aandacht worden geschonken aan de rechtmatigheid, maar ook aan de doeltreffendheid, om ervoor te zorgen dat het belastinggeld ook correct wordt uitgegeven.
Reinhard Bütikofer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil het graag hebben over hoofdstuk 7 van het verslag van de Rekenkamer, dat over onderzoek, energie en vervoer gaat.
Allereerst wil ik zeggen dat ik de Rekenkamer zeer dankbaar ben voor zijn gedegen werk. Uit dit hoofdstuk blijkt echter duidelijk dat de Rekenkamer dit gebied in zijn jaarverslag geen goede cijfers kan geven. Het gaat om een gebied waarvoor meer dan 9 miljard euro wordt uitgegeven. Volgens een schatting van de Rekenkamer ligt het foutenpercentage tussen de 2 en 5 procent, dat wil zeggen dat volgens deze berekening tussen 180 en 450 miljard euro verkeerd is besteed. Wanneer de Rekenkamer het resultaat partially effective noemt, lijkt mij dat als schoolcijfer hoogstens een vier-min. Ik vind het vreemd dat de Commissie het niet nodig acht hier haar oordeel over uit te spreken. Haar zwijgen acht ik veelzeggend.
In zijn aanbeveling zegt de Rekenkamer dat de Commissie door moet gaan met de vereenvoudiging van de financieringsregels. Daar ben ik het mee eens. De desbetreffende commissie is tot dezelfde conclusie gekomen. Ik ben het er echter niet mee eens dat de Commissie in haar oordeel over de aanbeveling van de Rekenkamer deze aanbeveling gewoonweg omdraait. De Rekenkamer zegt in zijn aanbeveling dat het doel van de vereenvoudiging moet worden gekoppeld aan het doel van een kostenefficiënte controle, waarmee voldoende wordt gegarandeerd dat het geld correct wordt uitgegeven. De Commissie zegt daarentegen dat zij een kostenefficiënte controle wil en stelt voor om van tevoren rekening te houden met een aanvaardbaar foutenrisico. Op die manier gaat men niet verstandig om met het geld van de belastingbetaler! De Commissie moet hier anders over gaan denken en dit Parlement moet de Rekenkamer steunen in zijn kritische werk.
Kay Swinburne
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom het verslag van de Rekenkamer en ik ben blij met een schone EU-boekhouding zonder afwijzend advies, voor de eerste keer, vooral na zoveel jaren van problemen met dit belangrijke proces en een missie die voor elk particulier bedrijf een overtreding van diverse EU-richtlijnen zou hebben betekend.
Ik wil me echter concentreren op het gebied dat nog steeds significante zwakheden vertoont, namelijk het gebied van de structuur- en cohesiefondsen. De Commissie mag dan van mening zijn dat het een hele prestatie is dat slechts 11 procent van het grootste deel van de begroting - de uitgaven aan cohesie - fouten bevat, ik vind het schokkend dat is vastgesteld dat bijna 5 miljard euro van een begroting van 46 miljard euro nooit betaald had mogen worden, zoals de Rekenkamer heeft verklaard.
Ik moet zeggen dat mijn regio Wales die al structuurfondsen ontvangt uit die pot van 46 miljard euro, die overige 5 miljard euro prima had kunnen besteden en die besteding ook had kunnen verantwoorden. Wales heeft geen fondsen hoeven terugbetalen wegens verkeerde besteding, ondanks het feit dat het Verenigd Koninkrijk als geheel niet foutenvrij is verklaard.
De fouten lijken zich voor te doen op het niveau van de uitvoeringsinstanties en daarom vraag ik het Europees Parlement en de Commissie de afzonderlijke lidstaten op te roepen een grondige accountantscontrole te verstrekken voor de ontvangen fondsen. In Wales wijst de Welshe Assemblee via de verschillende instellingen de structuur- en cohesiefondsen van de EU toe en het uitvoeren van een formele accountantscontrole kan dus niet al te moeilijk zijn.
Projecten die zo'n zeven jaar geleden zijn gefinancierd door de EU worden echter nu pas onderworpen aan een financiële controle door de Rekenkamer. Ik weet niet wat dat kan opleveren. We hebben een jaarlijkse actuele toetsing nodig die fouten aan het licht kan brengen en de hoogste mate van naleving kan garanderen.
Als het geld van de belastingbetalers op het spel staat, zoals overal in de EU het geval is als het gaat om de regionale begroting, kan de verantwoordelijkheid niet groot genoeg zijn.
Cornelis de Jong
Enkele woorden over de uitgaven van de Europese Commissie in het kader van de externe betrekkingen. Er werden volgens de Rekenkamer op dit gebied in 2008 meer fouten gemaakt dan in 2007. En de fouten doen zich voor op alle gebieden van het externe beleid.
Stuitend vind ik het dat veel fouten voorkomen bij de aanbesteding van projecten. De Commissie ziet scherp toe op aanbestedingsprocedures in de lidstaten, en ik krijg dan ook regelmatig noodkreten van onze vertegenwoordigers bij gemeenten en bij provincies over ingewikkelde en onduidelijke procedures.
De angst om het in de ogen van de Commissie fout te doen is groot. Maar wie is de Commissie om onze lokale overheden te controleren als zijzelf keer op keer fouten maakt bij aanbestedingen van haar eigen projecten? Wat vindt de commissaris hier eigenlijk zelf van?
De Commissie stelt zich graag op als 28e donor. Ik heb mijn vraagtekens bij de effectiviteit hiervan en ik vind het op zich jammer dat het overigens zeer goede verslag van de Rekenkamer niet ook gedetailleerde gegevens bevat over effectiviteit en dat dit onderwerp slechts incidenteel aan de orde komt in aparte rapporten. Zouden in de toekomst gegevens over effectiviteit van beleid kunnen worden toegevoegd?
Een voorbeeld. Ik lees in het verslag dat er bij begrotingssteun onvoldoende wordt gecontroleerd of aan de betalingsvoorwaarden is voldaan. Met andere woorden: de Commissie geeft een zak met geld aan landen, zonder voldoende controle uit te oefenen. Maar welke voorwaarden stelt de Commissie eigenlijk? En in hoeverre meet zij of begrotingssteun ook daadwerkelijk de ontwikkeling van landen helpt? Daar lees ik niets over in dit verslag, en dat kan ook niet gelet op de opzet.
Meer in het algemeen: als ik lees hoe slordig de Commissie omgaat met de besteding van de haar toegekende gelden, vraag ik mij werkelijk af of wij ontwikkelingsuitgaven niet beter aan de lidstaten zelf kunnen overlaten. Het is duidelijk dat de Commissie zich weinig van de aanbevelingen van de Rekenkamer heeft aangetrokken, en ik wil de voorzitter van de Rekenkamer dan ook vragen of hij niet moedeloos wordt van het feit dat hij jaar na jaar moet constateren dat de Commissie er op dit gebied niet in slaagt haar zaken op orde te krijgen.
Bastiaan Belder
De Europese Rekenkamer constateert over het begrotingsjaar 2008 veel fouten bij de structuurfondsen, plattelandsontwikkeling en het onderzoeksprogramma. Te veel en te ingewikkelde subsidieregels zijn hier debet aan.
Terecht onderstreept de Europese Rekenkamer het belang van de vereenvoudiging van de regels. In oktober hebben instanties uit vier lidstaten een standpunt afgegeven over vermindering van de EU-regeldruk bij de voorzitter van de Europese Commissie. Zij adviseren de instelling van een externe, onafhankelijke commissie om te komen tot vermindering van de regeldruk op EU-niveau. In het kader van de strategie voor betere regelgeving betekent dit een stap in de goede richting. Hoe staat de Europese Commissie hierin?
Het streven naar beter financieel beheer mag zich echter niet beperken tot vereenvoudiging van de regels. Versterking van toezicht en controle is evenzeer nodig. Hiertoe moeten de Europese Commissie en de lidstaten een actieplan opstellen. Om te beginnen dus, nationale beheerverklaringen, waaruit dan later van Europese zijde een positieve betrouwbaarheidsverklaring moet voortvloeien. Beschouwt de Europese Rekenkamer een dergelijk actieplan als een nuttig instrument voor een beter financieel beheer? Ik vind dat zo'n actieplan ertoe bijdraagt dat het financieel beheer de zo nodige politieke prioriteit krijgt. Het gaat immers, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, om het waarborgen dat EU-uitgaven tijdig op de juiste plaats terechtkomen.
Philip Claeys
Het meest recente jaarverslag van de Europese Rekenkamer is alweer verbijsterend vanwege de wijze waarop de Europese Unie omgaat met het geld van de Europese belastingbetaler. De Rekenkamer stelde vast op basis van realistische steekproeven dat in de periode tussen 2000 en 2006 naar schatting 11 procent van het globale bedrag van 36,6 miljard euro in het kader van de cohesiefondsen niet had mogen worden uitbetaald. Dat betekent dat meer dan 4 miljard euro aan subsidies ten onrechte werden uitgedeeld.
Als wij dan de Belgische situatie nemen stellen wij vast dat ook de Rekenkamer zegt dat een groot deel van het geld dat besteed werd in Wallonië, en dan meer bepaald in Henegouwen, slecht is besteed. Daarmee wordt eigenlijk bevestigd wat een collega hier enkele maanden vóór de jongste Europese verkiezingen heeft gezegd, namelijk dat de Europese subsidies in Wallonië niet het verhoopte resultaat hebben gebracht, zeker in vergelijking met andere Europese regio's, en dat niet alleen Wallonië zelf, maar de Europese Unie daarvoor verantwoordelijk is, dat zij tenslotte die projecten goedkeurt.
De meeste financiële transfers zijn voorlopig heel onrechtstreeks en via vele tussenstations. Dat moet prioritair worden aangepakt, en tegelijk is natuurlijk een verbetering van de bestaande controlemechanismen nodig.
Jean-Pierre Audy
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Rekenkamer, mijnheer de vicevoorzitter van de Commissie, ik dank de voorzitter, de heer Caldeira, voor dit kwalitatief uitstekende verslag en ik dank de heer Kallas voor al het werk dat hij heeft verzet en ik feliciteer u met uw nieuwe benoeming binnen de Europese Commissie. Wij zijn er zeer blij mee.
Nu over de jaarrekening. De Rekenkamer heeft, evenals voor het vorige boekjaar, een goedkeurende verklaring zonder voorbehoud afgegeven. Ik feliciteer de rekenplichtige, de heer Taverne, en zijn voorganger, Brian Gray, maar wil daarbij herhalen dat ik het onbegrijpelijk vind dat er een negatief eigen vermogen van 47 miljard euro is, dat voornamelijk te wijten is aan het feit dat wij de vorderingen op de lidstaten, die zijn gebaseerd op de door hen aangegane pensioenverplichtingen voor het personeel, niet opnemen in de boeken. Ik wil u er graag aan herinneren dat deze op 31 december 2008 38 miljard euro bedroegen; dat is een stijging van 4 miljard per jaar.
Kunt u, voorzitter Caldeira, met betrekking tot de onderliggende verrichtingen duidelijk maken aan het Parlement of de Rekenkamer daarvoor nu een afkeurende of goedkeurende verklaring afgeeft? Het oordeel van de Rekenkamer is namelijk onderverdeeld in vijf paragrafen, waarin per beleidsgroep een oordeel wordt gegeven, en ik heb moeite te begrijpen wat het verschil is met de betrouwbaarheidsverklaring, voorzien in artikel 248 van het Verdrag, waarin eveneens is bepaald dat de Rekenkamer specifieke beoordelingen kan toevoegen voor ieder belangrijk werkterrein van de Gemeenschap.
Wat betreft de inhoud zijn de bevindingen positief, afgezien van de beleidsgroep cohesie. Het foutpercentage voor cohesie is veel te hoog. Ik wil u tevens vragen of het aantal steekproeven - 49 bijvoorbeeld voor het Sociaal Fonds dat voor duizenden verrichtingen staat - volgens u voldoende is om uw oordeel te kunnen geven. Het belangrijkste probleem zit hem echter nog steeds in het gedeeld beheer met de lidstaten en in het feit dat te veel fouten te wijten zijn aan de complexe werking van ons Europese financiële systeem.
Ik wil besluiten met het gedeeld beheer en de controleketen om nogmaals mijn voorstel te herhalen om de nationale controle-instanties meer bij de procedure te betrekken, aangezien we conform het besluit van de Raad nooit nationale verklaringen van de overheden zullen ontvangen. Volgens artikel 287, lid 3, van het Verdrag van Lissabon heeft u, voorzitter Caldeira, deze bevoegdheid om zich te wenden tot de nationale controle-instanties. Ik wil dit voorstel nogmaals onder de aandacht brengen.
Jens Geier
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Kallas, mijnheer Caldeira, dames en heren, allereerst wil ik u, mijnheer Caldeira, bedanken voor uw inleiding en u en de leden van de Rekenkamer voor uw verslag. Het Parlement zal deze informatie nauwkeurig bestuderen en er in de komende maanden gevolg aan geven. Het heeft mij verheugd dat het tot nu toe onacceptabele foutenpercentage bij het gemeenschappelijk landbouwbeleid is gedaald. Ik heb na lezing van het verslag van de Rekenkamer echter de indruk dat er één lidstaat verantwoordelijk is voor een zeer groot deel van de nog bestaande onregelmatigheden, namelijk Roemenië. Blijkbaar moet in de toekomst meer de nadruk worden gelegd op scholing van personeel en de correcte uitvoering van controlesystemen in de nieuwe lidstaten, en wel, zo mogelijk, nog vóór hun toetreding.
Een andere reden tot zorg zijn de Europese structuurfondsen - veel collega's hebben hier al op gewezen. Het aantal onregelmatige betalingen is vergeleken met het vorige jaar weliswaar gedaald, maar er bestaan nog enorme problemen in de foutloze omgang met subsidiegelden. Tegen het eurosceptische deel van dit Parlement wil ik zeggen dat het om 11 procent van alle betalingen gaat, en niet om 11 procent van de begroting, dat wil zeggen om 2,7 miljard euro in plaats van 5 miljard. Dat is nog altijd 2,7 miljard te veel, maar we moeten eerlijkheidshalve wel precies zijn op dit punt.
Deze onregelmatigheden zijn voornamelijk te wijten aan te hoge betalingen en een verkeerd gebruik van middelen. Wanneer bijvoorbeeld het salaris van een administratief medewerker met ESF-gelden wordt betaald of wanneer EFRO-middelen worden gebruikt voor de aankoop van grond, duidt dat op een gebrek aan informatie over de juiste toepassing van subsidiegelden of het duidt erop dat de lidstaten niet de wil of het vermogen hebben om deze middelen correct te beheren. Misschien gelden hier echter wel al deze redenen.
Bij de herziening van de aanvraagprocedure moeten we duidelijke, eenvoudigere en transparante regels opstellen. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat de aanvraag al op nationaal niveau nauwkeuriger wordt gecontroleerd.
Iedere verspilling en iedere onregelmatigheid met betrekking tot belastinggelden van Europese burgers is er natuurlijk een te veel. Wie echter eerlijk naar de EU en naar dit verslag kijkt, zal weinig aanleiding vinden om hier aanstoot aan te nemen. Het biedt veel uitgangspunten voor ons werk, dat erop neerkomt dat we Europa iedere dag een beetje beter en efficiënter maken. In die zin zullen we de kwijtingsprocedure voor de Europese Commissie consequent uitvoeren.
Gerben-Jan Gerbrandy
Ik wil de Rekenkamer danken voor het uitermate heldere jaarverslag dat zij geschreven heeft en ik wil met name ook commissaris Kallas danken voor zijn inspanningen van de afgelopen jaren. Ik denk dat hij met recht kan zeggen dat hij de afgelopen jaren veel vooruitgang heeft geboekt.
Ik wil graag drie elementen uit dit jaarverslag lichten: het eerste is dat de grootste problemen nog altijd liggen bij de lidstaten. Velen van u hebben al het voorbeeld van het regionaal beleid genoemd, dat kan ik alleen maar benadrukken. Ik zou dus ook de Commissie willen vragen met betrekking tot de nationale verklaringen van lidstaten die in enkele lidstaten bestaan: kunt u niet met een concreet voorstel komen om deze verplicht te maken voor alle lidstaten van de Europese Unie?
Het tweede element dat ik wil benadrukken is de hoeveelheid en de complexiteit van de Europese regelgeving. Dat is ook al door vele collega's naar voren gebracht. Kunnen wij niet een fundamenteel debat starten over de wijze waarop wij ons geld willen uitgeven en de regels die daaraan ten grondslag liggen? Ik denk dat het nu te veel gebaseerd is op wantrouwen en te weinig op vertrouwen, en dat dat uiteindelijk alleen maar meer onregelmatigheden in de hand werkt.
Tot slot de landbouw, Voorzitter. Natuurlijk, het is prachtig dat voor het eerst de hele landbouwsector een groen licht krijgt. Maar laten wij onszelf niet te hard op de borst kloppen. Het is de plattelandsontwikkeling waar het grote probleem zit, en laat dat nu net het beleidsterrein binnen de landbouw zijn waar wij de komende jaren grote uitbreidingen zien. En dan gaat het niet alleen maar om de rechtmatigheid, maar ook om de doelmatigheid, want met betrekking tot de landbouwgelden bereiken wij de doelen op natuur- en milieugebied nog in veel mindere mate.
Vicky Ford
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de Europese financiën baren mijn kiezers en de mensen in Groot-Brittannië veel zorgen. Het Verenigd Koninkrijk is tenslotte de op een na grootste nettobetaler aan de Europese begroting, dus het zou goed zijn als de andere lidstaten bij het bespreken van dit geld in gedachten zouden houden dat een groot deel ervan afkomstig is uit de zak van de Britse belastingbetalers.
Als er één kwestie is die een wig drijft tussen de Britse burgers en Brussel, is het wel de perceptie dat er binnen de EU achteloos met hun geld wordt omgesprongen. Hetzelfde geldt ook voor andere landen. Dit debat gaat niet alleen over een boekhouding, maar over een fundamentele vertrouwensbreuk tussen de instellingen die hier zijn vertegenwoordigd en de mensen in ons eigen land die we vertegenwoordigen.
We moeten notie nemen van deze accountantsverklaring. Ja, hij is beter dan voorgaande jaren, maar net zoals een zakenman zich wel twee keer bedenkt voordat hij zaken doet met een bedrijf dat een accountantsverklaring met enige beperking heeft, zo zullen onze burgers hun bedenkingen hebben bij hun relatie met de EU zolang er beperkingen blijven bestaan.
We kunnen niet doen alsof dit de schuld is van de accountants. Accountants geven het geld niet uit: dat doen bureaucratieën en regeringen, zowel hier als in onze eigen landen. Wij moeten zorgen dat zij zich aan de regels houden.
Maar een schone accountantsverklaring is op zichzelf nog niet genoeg. Sinds ik achttien was, ontvang ik elke maand een afschrift van mijn bank. De cijfers kloppen. De accountantsverklaring zou schoon zijn. Maar ik weet dat ik mijn geld niet altijd verstandig heb besteed.
Als we zelfs maar een flintertje respect willen van onze belastingbetalers thuis, dan moeten we in deze economisch moeilijke tijden hun geld met respect behandelen. Mijn boodschap aan politici in onze eigen landen in de EU en in deze onnodige, dure tweede kamer in Straatsburg is dat we op moeten houden met het verspillen van het geld van de belastingbetalers.
Hans-Peter Martin
(DE) We hebben een revolutie in de democratie nodig! Mijnheer de Voorzitter, commissaris, welkom in deze nieuwe wereld van het Verdrag van Lissabon! Dit is een kans voor u. Sinds elf jaar volg ik in dit Parlement uw verslagen - daarvoor als journalist - en uiteindelijk lijken ze allemaal erg op elkaar. U hebt nu echter de mogelijkheid om vooruit te zien. Maak alstublieft gebruik van de deskundigheid van dit Parlement - het is niet helemaal toevallig nu bij elkaar gekomen. Ik zie de heren Søndergaard en Chatzimarkakis, mijnheer Staes is aanwezig en van onze kant mijn medestander de heer Ehrenhauser - en doet u het werk van de Rekenkamer nog een keer over. U kunt zien hoe het ergens anders functioneert - in Duitsland, waar de kostenefficiëntie en het nut van uitgaven kunnen worden gecontroleerd, in Oostenrijk - en maak een concept, misschien in het kader van een initiatiefverslag van het Parlement, waarin staat hoe men dat wat u doet, echt beter kan doen, zodat u daadwerkelijk uw taken kunt vervullen.
Tamás Deutsch
(HU) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, naar mijn mening zijn wij, Europese Parlementsleden, verantwoording verschuldigd aan alle Europese belastingbetalers om de correcte, gerechtvaardigde en legitieme besteding van hun belastinggeld in de Europese Unie met de juiste aandacht te volgen. We zijn alle Europese belastingbetalers verantwoording verschuldigd, ongeacht hun nationaliteit.
Collega's, naar mijn mening heeft de Europese Rekenkamer grondig en deskundig werk afgeleverd met de vervaardiging van het verslag over 2008. Daarvoor wil ik voorzitter Caldeira en alle leden van de Rekenkamer bedanken. Tevens ben ik van mening dat er een goede samenwerking tot stand is gekomen tussen de Europese Rekenkamer en de Commissie begrotingscontrole van het Europees Parlement, waardoor het Parlement zijn controlerende taak op adequate wijze kan uitvoeren. Tevens komt commissaris Kallas erkenning toe voor het feit dat er de afgelopen jaren een duidelijke verbetering kan worden ervaren in de activiteiten van de Europese Commissie op het gebied van financieel beheer.
Tegelijkertijd ben ik het eens met de collega's die zeggen dat het verslag van de Rekenkamer niet alleen melding maakt van gunstige, maar ook van expliciet ongunstige, verontrustende ontwikkelingen. Van deze zaken moeten we in ieder geval vermelden dat de Rekenkamer in verband met de besteding van de gelden uit de cohesiefondsen een foutenpercentage van 11 procent heeft moeten vaststellen. In mijn optiek is het onontbeerlijk voor de correctie van de fouten dat we precies aangeven wie wanneer en waar verantwoordelijk was voor welke nalatigheden, want alleen dan kunnen we deze fouten in de komende periode corrigeren.
Edit Herczog
(EN) Mijnheer de Voorzitter, als ik mijn kiezers ontmoet, beschrijf ik deze instelling vaak als een computer, waarvoor de lidstaten de hardware leveren en de Commissie de software, waarbij het Parlement waarschijnlijk het toetsenbord is dat interactie mogelijk maakt, en in die zin is de controle door de Rekenkamer zeker het configuratiescherm van de computer. We kopen nooit een computer op basis van het configuratiescherm, maar geen van onze computers zou lang werken zonder een goed configuratiescherm erin.
Ik wil de Rekenkamer feliciteren met het feit dat hij een geschikt configuratiescherm is voor deze instelling en met het feit dat hij elk jaar zijn eigen werk verbetert, maar ook ons eraan herinnert dat we ons huiswerk moeten doen op het gebied van verbetering.
Wat ik in de zes jaar dat ik hier ben heb geleerd van de verslagen van de Rekenkamer, is dat we vaak fouten maken en dat we moeten proberen onze collega's in de lidstaten eraan te herinneren wat zij moeten doen. Maar de belangrijkste boodschap voor mij is dat we, als het Verdrag van Lissabon van kracht wordt, de complexiteit moeten verminderen om betere voorwaarden te leveren voor onze uitgaven op lokaal niveau en om te zorgen dat het geld op tijd bij de aanvragers komt, of dat nu kleine of middelgrote ondernemingen, onderzoekers of landbouwers zijn, in onze landen.
De boodschap voor ons is dat we de vaardigheden op lokaal niveau moeten verbeteren. We moeten de complexiteit op Europees niveau verder verminderen. We moeten ons inzetten voor betere samenwerking tussen de controlesystemen van de lidstaten en we moeten in de toekomst samenwerken.
Dank u voor de afgelopen vijf jaar van samenwerking.
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Olle Schmidt
(SV) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Rekenkamer bedanken voor zijn goede werk, en ook de heer Kallas - het is goed dat u aan de slag blijft. Dat de Britse collega's kritiek uiten is allemaal goed en wel, maar afgaande op wat ik in de kranten heb gelezen, zijn veel Britse politici allesbehalve eerlijk geweest met hun geld. Dat betekent vanzelfsprekend niet dat we het niet beter kunnen doen, maar het valt nog te bezien of de situatie in de lidstaten echt zo aanzienlijk veel beter is dan in de EU.
Op de gebieden waarvoor de EU rechtstreeks verantwoordelijk is voor de begroting zijn de fouten klein. De tekortkomingen doen zich voor in de lidstaten. 2,7 miljard euro is natuurlijk een erg groot bedrag. Het is een onredelijk groot bedrag en het is volkomen onaanvaardbaar. Het is een groot deel van de communautaire begroting en de lidstaten hebben in dit opzicht een duidelijke verantwoordelijkheid. Zoals veel collega's al hebben gezegd, vind ik dat de Commissie ervoor zou moeten zorgen dat de landen die weigeren om hun financiële balansen te publiceren en om accountantsverslagen ter beschikking te stellen, dit toch doen. Als commissaris of Commissie - u weet immers niet welke bevoegdheid u in de toekomst zal hebben - zou u moeten verzekeren dat die landen het beter doen, zodat de informatie verzameld wordt en de uitvoering gecontroleerd kan worden. De belastingbetalers in de EU eisen dat. Er is ook een beter en efficiënter controlesysteem nodig waarmee goede voorbeelden in de verf kunnen worden gezet.
De heer Søndergaard stelde aan het einde van zijn betoog iets voor wat misschien toch de weg is die we in zouden moeten slaan, namelijk een volledig nieuw begrotingsstelsel dat de lidstaten in staat stelt om de geldstromen beter te controleren.
(Applaus)
Esther de Lange
Mijnheer de Voorzitter, kent u de film Groundhog day, over die man die één en dezelfde dag elke keer opnieuw beleeft? Nu, ik bevind mij pas in mijn derde jaar als europarlementariër, maar ik voel mij nu al als de hoofdpersoon in die film. Elk jaar komt de Rekenkamer hier om te vertellen dat zij helaas geen betrouwbaarheidsverklaring kan afgeven. En elk jaar doet de Europese Commissie heel erg haar best om de lichtpuntjes die er zijn te onderstrepen.
Toegegeven, de vooruitgang is er, bijvoorbeeld op het gebied van landbouw. Maar de onderliggende problemen blijven bestaan. En dan kun je natuurlijk, zoals de Europese Commissie voorstelt, de toegelaten foutenmarges verhogen. Maar dat heeft toch iets van het verzetten van de doelpalen. Als je spelers niet scoren, ga je als coach ook niet de goal groter maken, maar je zorgt ervoor dat er beter gespeeld wordt. Dat vraagt om teamwork. Een positieve verklaring krijgen wij ook alleen maar hier met teamwork voor elkaar, tussen de Europese en de nationale controleurs en met die nationale managementsverklaringen, dat is al gezegd.
Helaas is het nu eenmaal zo dat sommigen met Europees geld nog net iets gemakkelijker omgaan dan met eigen nationaal geld. Je gaat nu eenmaal met een creditcard van iemand anders ook wat gemakkelijker shoppen dan met je eigen. Maar u krijgt de rekening gepresenteerd, mijnheer de commissaris. Lukt het u en uw opvolger niet om de controle sluitend te krijgen, dan is dat niet alleen slecht voor de begrotingscontrole in de Europese Unie en voor u als Europese Commissie, maar voor de legitimiteit van ons allemaal en van ons werk.
U kunt er dus zeker van zijn, mijnheer de commissaris, dat wij als Parlement u en uw opvolger wat dit betreft zeer nauwlettend in de gaten zullen houden.
Barbara Weiler
(DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, voorzitter van de Rekenkamer, dames en heren, ik wil ook graag allereerst de heer Caldeira en zijn team bedanken. Dit verslag komt ons zeer goed van pas bij onze besprekingen, die tot het verlenen van kwijting gaan leiden.
Ik had ook even een déjà vu, want voor zover ik dat kan zien, schittert de Raad weer eens door afwezigheid, net zoals vorig jaar. Ik ben daar zo kritisch over, omdat de Raad zich als een van onze belangrijkste communautaire instellingen niet buiten dit debat kan en mag plaatsen.
We verwachten terecht controle en transparantie van alle lidstaten, maar ook van de eigen instellingen, en de Raad is medeverantwoordelijk voor wat er in de lidstaten gebeurt en niet gebeurt.
Natuurlijk heeft de Raad niet met zulke ernstige onregelmatigheden in de begroting te maken als de landbouwsector, maar toch hebben wij ook vragen over de regels voor openbare aanbestedingen, over betalingsachterstanden of over vervaldata en herhaaldelijk te hoge ramingen. Dit alles zullen wij de komende week met de Raad bespreken.
Het is waar dat fouten niet altijd bedrog hoeven te zijn, en de terugvorderingen zijn een goed instrument. Een ander goed instrument is het proces van naming-and-shaming in de landbouwpolitiek, dat zich in Beieren en in de rest van Duitsland heeft bewezen. Ik denk dat we deze methode moeten blijven gebruiken, en de lidstaten en de betrokken bedrijven blijken hier ook op te reageren.
Wij verwachten dat het Zweedse voorzitterschap nog in de komende dagen bereid is tot een gesprek en ook....
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Anneli Jäätteenmäki
(FI) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Caldeira, mijnheer de commissaris, ik wil de Europese Rekenkamer bedanken voor zijn waardevolle werk ten behoeve van de Europese belastingbetaler.
In de rekeningen van de Europese Unie wordt een foutmarge van 2 procent toegestaan. Ik ben van mening dat vooral salarissen en andere administratieve kosten nauwkeuriger moeten worden berekend. Wij mogen wat deze zaken betreft geen enkele onduidelijkheden toestaan.
Er zijn echter andere kostenposten waarbij het moeilijk, zo niet onmogelijk, lijkt te zijn een foutmarge van 2 procent te halen. Volgens de Rekenkamer bestaat maar liefst 11 procent van de totale bedragen die aan het cohesiebeleid worden besteed uit bedragen die helemaal niet besteed hadden mogen worden. Deze situatie deed zich ook in de twee voorafgaande jaren voor.
Wanneer het zo is dat de grens van 2 procent niet kan worden gehaald, wil ik vragen of de Commissie of de Rekenkamer hebben overwogen om de grens van 2 procent aan te passen, zodat wij niet jaar in jaar uit hoeven zeggen dat wij dit jaar en volgend jaar in geen geval binnen de grens blijven. In de toekomst moeten wij voorzichtiger zijn en kosteneffectiever te werk gaan dan nu. Bovendien moet de aanvraagprocedure worden vereenvoudigd.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, een analyse van het jaarverslag van de Rekenkamer over de uitvoering van de begroting voor 2008 leert ons dat de situatie beter is dan in voorgaande jaren. Het is vooral prettig dat het mogelijk is gebleken het correcte beheer van de begroting aanzienlijk uit te breiden. We hebben een bijzonder duidelijke verbetering gezien op het gebied van de uitgaven aan landbouw en plattelandsontwikkeling, die meer dan 40 procent van de EU-begroting uitmaken. Dit is een cruciale verandering in vergelijking met eerdere verslagen. Die is het gevolg van de hervorming en vereenvoudiging van het GLB. We betalen fondsen nu uit op basis van eenvoudige technische vereisten.
Aan de andere kant wijzen de accountants op een aantal discutabele gebieden, want ze hebben geconstateerd dat 11 procent van de financieringsaanvragen door de lidstaten op het gebied van cohesiebeleid fouten bevatte. Ik benadruk dat ik heb over aanvragen. Voor veel mensen lijkt het misschien of deze ongunstige gegevens het gevolg zijn van slordigheid door de Commissie of de lidstaten. Daar zit misschien een kern van waarheid in, maar ik denk dat het probleem ergens anders ligt. De belangrijkste reden voor dit grote aantal financiële tekortkomingen op het gebied van cohesie- en regionaal ontwikkelingsbeleid is het bestaan van te gecompliceerde en complexe juridische regels, zoals de Rekenkamer in zijn verslag ook toegeeft.
Ik moedig de Rekenkamer aan de samenwerking met zijn tegenhangers in de lidstaten verder te intensiveren. Tot slot wil ik zeggen dat we meer aandacht moeten besteden aan het probleem van scholing en betere informatie moeten verstrekken aan de begunstigden van EU- en institutioneel beleid voor de tenuitvoerlegging en het beheer van specifieke programma's.
Samenvattend is mijn mening dat de Commissie vooral al het mogelijke moet doen om de financiële regels te vereenvoudigen en tegelijk de basistoezichtinstrumenten die misbruik voorkomen, in stand te houden. Heel vaak worstelen de ontvangers van bepaalde Europese financieringen echter met een woud aan regelgevingen die niet volledig duidelijk zijn en die het praktisch onmogelijk maken een boekhouding te produceren die de Rekenkamer volledig tevreden stelt. Dit moet veranderen en ik benadruk: vereenvoudigen en informeren, maar ook controleren.
Georgios Stavrakakis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de Rekenkamer gelukwensen met zijn uitstekende werk. Tevens wil ik de Europese Commissie feliciteren en uiting geven aan mijn voldoening over het feit dat, naar ik heb kunnen vaststellen, de situatie nu over het geheel genomen is verbeterd. Daarbij wil ik vooral onderstrepen dat de landbouwuitgaven voor het eerst niet meer in het "rood” staan. Algemeen gesproken is de situatie verbeterd maar, zoals de collega's al zeiden, doen zich nog vrij veel problemen voor bij de uitgaven voor het cohesiebeleid. Toch ben ik optimistisch over de toekomst.
Wij mogen ook het goede nieuws niet vergeten. Het systeem voor de terugvordering van financiële middelen van de Europese Unie werkt goed: in 2008 is 1,6 miljard euro terugbetaald en er lopen nog meer terugvorderingen. Dit is een bewijs dat het systeem goed werkt. Het percentage vastgestelde fraude is uitermate laag en slechts in een klein aantal losse gevallen is men fraude op het spoor gekomen. De vastgestelde problemen beperken zich tot een aantal lidstaten, hetgeen eveneens een bewijs is dat het systeem in zijn geheel goed werkt en de doelstellingen van het cohesiebeleid worden bereikt.
Op lange termijn zal het systeem van gedeeld beheer heroverwogen moeten worden. Een groter deel van de uiteindelijke verantwoordelijkheid zal bij de lidstaten neergelegd moeten worden om de regels te helpen vereenvoudigen. Dit is ook voorzien in het Verdrag van Lissabon, dat met artikel 310 de mogelijkheid biedt om bij de uitvoering van de begroting samenwerking tot stand te brengen tussen de Europese Unie en de lidstaten. Nu ligt de verantwoordelijkheid nog uitsluitend bij de Commissie.
Tot slot wil ik er vooral nog op wijzen dat de boodschap van de Rekenkamer met betrekking tot de noodzaak de regels te vereenvoudigen ook bij de Raad en de Commissie is aangekomen en ik hoop oprecht dat de veranderingen....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Lambert van Nistelrooij
Het verslag 2008 geeft opnieuw aanleiding tot scherpe analyse en tot actie, ook van de kant van het Europees Parlement, dank voor het verslag. Deze aanpak, deze samenwerking heeft in de afgelopen jaren tot aantoonbare verbeteringen geleid.
Toch wil ik als coördinator EVP een paar opmerkingen maken over met name het regionaal beleid. Klopt het dat die foutenmarge van 11 procent in het regionaal beleid is gebaseerd op die drie lidstaten, en hoe verhoudt dat zich tot uw extrapolatie? Klopt het dat het merendeel van de tekortkomingen in de aanbestedingsprocedures hebben gezeten? Klopt het dat het verslag de verbeteringen in de uitgaven binnen de nieuwe huidige verordening 2007-2013 nog niet in beeld heeft kunnen brengen? U weet, daar is in het afgelopen jaar veel aan verbeterd. En als dat zo is, dan kunnen wij, gelet op die veranderingen, die verbeteringen in de lopende wetgeving, verder werken in die opgaande lijn van de verbeteringen in de periode tot 2013.
Dan is het ook belangrijk dat die verbeteringen in de omzetting van Europese wetgeving veel nadrukkelijker worden doorgevoerd in de aanbestedingsregels, dat die doorzettingsmacht daarvoor en handhaving worden verbeterd, juist in de lidstaten. Want de verhouding tussen Europees en nationaal wringt hier ten stelligste. Wij moeten dan inderdaad landen met naam noemen.
Dan kan dat percentage van 11 procent van onaanvaardbaar rood naar geel en uiteindelijk naar groen. Daarvoor hebben de burgers ons gekozen, voor meer uitkomst en helderheid op dit terrein. Suggesties voor vereenvoudiging, ook die neem ik graag uit uw verslag over.
Christel Schaldemose
(DA) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Europese Rekenkamer van harte danken voor een goed en nuttig verslag. Terwijl ik naar het debat van vandaag luisterde, moest ik denken aan een Deens spreekwoord waarbij we ons afvragen of het glas halfvol of halfleeg is, dat wil zeggen of we optimistisch of pessimistisch zijn. Naar mijn mening zijn er hier te veel sprekers geweest die veel te optimistisch zijn. Ook de commissaris is te optimistisch. Ik ben van mening dat dit simpelweg niet goed genoeg is. Als een Deense minister verantwoordelijk zou zijn geweest voor deze begroting, die slechts voor minder dan de helft als correct kan worden goedgekeurd en die voor minder dan de helft, slechts 47 procent, groen is, zou de minister in kwestie zijn ontslagen.
Ik vind het zwaar teleurstellend dat er nog zoveel dingen gedaan moeten worden en ik vind het zwaar teleurstellend dat het allemaal zo langzaam gaat. Ik erken dat het moeilijk is en ik erken dat de regels zeer gecompliceerd kunnen zijn. Ik erken natuurlijk ook dat er vooruitgang is bereikt, maar dat is niet goed genoeg! Als we kijken naar de snelheid waarmee we het groene deel van de begroting hebben verbeterd, blijkt dat het te langzaam gaat. Commissie, ik roep u op om uw verantwoordelijkheid te nemen. U hebt de instrumenten en u moet dan ook sneller reageren.
Monika Hohlmeier
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, nadat hier - op grond van de omvang van de begroting natuurlijk terecht - het cohesiefonds steeds centraal heeft gestaan, wil ik toch de aandacht richten op een sector waar de laatste jaren weliswaar slechts 2,7 miljard is uitgegeven, maar die toch aanzienlijke problemen veroorzaakt.
De Europese Rekenkamer - en ik wil deze hiervoor bijzonder danken - heeft werkelijk bijna een meesterwerk verricht, omdat hij erin is geslaagd het versnipperde beheer op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking transparant te maken en ook de problemen die hier nog steeds bestaan duidelijk te benoemen. Ik zou niet willen beweren dat op dit terrein geen algemene principes en geen transparante structuren bestaan, maar er zijn wel aanzienlijke problemen op dat gebied.
Er zijn verbeteringen te zien, bijvoorbeeld bij de betalingen voor projecten, maar desondanks komt het ook nog voor dat er bij een deel van de projecten niet eens een controle kan plaatsvinden, omdat er bewijsstukken ontbreken - als er al bewijsstukken worden overhandigd of overeenkomstige mogelijkheden voor controle achteraf zijn. Juist het thema begrotingssteun zorgt weer voor speciale problemen, omdat uiteindelijk niet te controleren en te traceren is waar de desbetreffende middelen heen gaan en waarvoor ze gebruikt worden. We zouden naar mijn mening toch moeten overwegen of we het Europees Ontwikkelingsfonds omwille van de transparantie en ook van de traceerbaarheid en controleerbaarheid niet in de totale begroting zouden moeten integreren, om het dan met de andere gebieden - de ontwikkelingssamenwerking, het buitenlandse beleid, het nabuurschapbeleid en overig beleid op hetzelfde terrein - te kunnen verbinden en te kunnen coördineren, opdat we werkelijk een transparant en volledig overzicht krijgen. Dat zou mijn voorstel zijn.
Andrea Cozzolino
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verslag van de Europese Rekenkamer over 2008 brengt ons in de eerste plaats, zoals al gezegd, positief nieuws: het percentage communautaire uitgaven met een groot aantal onregelmatigheden is gezakt van 60 procent in 2005 naar 31 procent in 2008. Dit is een belangrijk resultaat en een teken dat we op de goede weg zijn.
Wat de structuurfondsen en met name het cohesiebeleid betreft, zijn er echter nog steeds problemen. Ik denk dat wij onze aandacht in de komende maanden en de komende jaren hierop moeten richten.
Wat de structuurfondsen betreft, geven de systemen voor beheer en toezicht voor de periode 2007-2013, ten opzichte van de door de Rekenkamer bestudeerde periode 2000-2006, aanleiding tot strengere regels en meer betrouwbaarheid en transparantie met betrekking tot de uitgaven, evenals meer verantwoordelijkheid voor de lidstaten.
De Rekenkamer benadrukt het feit dat er meer vereenvoudiging nodig is. Er moet dan ook nog veel worden gedaan om de regels te vereenvoudigen.
Een kwalitatief hoogwaardige economische groei en transparantie in het gebruik van communautaire middelen zijn twee doelstellingen die we moeten proberen te verwezenlijken. Ik denk dat we dat onder meer moeten doen door meer openheid in onze debatten onderling en meer openheid in onze relatie met de burgers van de Gemeenschap.
Het cohesiebeleid, de structuurfondsen en het regionaal beleid zijn en blijven een cruciaal onderdeel van het Europese project. Zij hebben inhoud gegeven aan de fundamentele waarden van de EU. We moeten samenwerken om in de komende jaren efficiëntie en transparantie te waarborgen.
Mairead McGuinness
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de Rekenkamer in het bijzonder voor de zeer heldere presentatie vanochtend van de inhoud van een omvangrijk verslag met daarin het goede en het slechte - maar gelukkig niet het lelijke, want we hebben tot op zekere hoogte de slechtste aspecten van onze boekhoudpraktijken verbeterd.
Ik wil me in het bijzonder richten op de landbouw, die relatief schoon is verklaard en daardoor vrijwel is genegeerd in dit debat. Ik richt me hierop omdat ik u wil waarschuwen dat we mogelijk teruggaan in de toekomst.
Het is goed als we ons vanochtend bedenken dat de landbouw is verbeterd doordat we de betalingen grotendeels hebben losgekoppeld van de productie. We geven de betalingen rechtstreeks aan actieve landbouwers, actieve producenten, en daardoor is de kans op fouten sterk afgenomen.
Via het middel van modulatie nemen we dat geld nu echter terug en gebruiken we het op het gebied van plattelandsontwikkeling, waarover ernstige zorgen zijn geuit. Vandaar mijn opmerking over de mogelijkheid dat we teruggaan in de toekomst.
Ik maak me ook zorgen over hoe we zaken als waterbeheer, klimaatverandering en biodiversiteit kunnen verantwoorden. Denk eens aan de complexiteit van de regels die voor deze zaken zullen gaan gelden - en terecht - als overheidsgeld op dat gebied wordt uitgegeven en aan de moeilijkheden en kosten van de naleving van die betreffende regels.
We werken aan een herziening van de begroting van de Europese Unie dankzij de voormalige Britse premier Tony Blair, wiens regering niet bepaald een goede naam heeft als het gaat om haar eigen boekhouding.
Nogmaals, bij die herziening zullen we het hebben over het uitgeven van geld op beleidsterreinen waarover de Rekenkamer zich duidelijk zorgen maakt, in het bijzonder op het gebied van onderzoek en innovatie. Laten we daarom heel voorzichtig zijn om te voorkomen dat het goede werk dat we hebben gedaan, teniet wordt gedaan door wat we nu gaan doen.
Peter Jahr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in mijn schooltijd zeiden de leraren vaak: vertrouwen is goed, controle is beter.
(Spreker verklaart zich overeenkomstig artikel 149, lid 8, van het Reglement bereid de vraag van een ander lid te beantwoorden.)
Ingeborg Gräßle
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wilde u vragen of het u tijdens dit belangrijke debat ook is opgevallen dat de heer Martin, die ons allen veel advies heeft gegeven, om 10.00 uur de zaal is binnengekomen, om 10.09 uur heeft gesproken en om 10.12 de zaal weer heeft verlaten?
Peter Jahr
(DE) Er schieten mij twee basisregels uit mijn jeugd te binnen. Ik heb ooit het volgende geleerd: ”Als iemand tegen je spreekt, moet je hem laten uitspreken. Als je een vraag stelt, moet je in elk geval het antwoord afwachten.” Het zou dus beter zijn geweest als hij hier was gebleven en het debat in het Parlement had kunnen volgen. Zo denk ik erover.
De voorstellen voor controle en verbetering van de Rekenkamer dragen in belangrijke mate bij aan een beter en zuiniger gebruik van de EU-middelen. Als landbouwpoliticus ben ik bijzonder blij dat er positief is geoordeeld over het gebruik van middelen in de landbouw en dat er gemiddeld genomen geen ernstige onregelmatigheden vastgesteld konden worden. Het gaat hier echter om een gemiddelde, en daar ligt nu juist het probleem. In de landbouw bestaat het gezegde: gemiddeld was het meer een halve meter diep, en toch is de koe verdronken. Met andere woorden, juist als het gemiddelde klopt, juist als een grote meerderheid van de landen in staat is om de beheervoorschriften juist uit te voeren, juist dan moeten we ons om de uitzonderingen, om de bad guys bekommeren. Hier moeten we man en paard noemen. Mijnheer de Voorzitter, u moet daarop letten en u kunt best wat concreter worden. Het Parlement zal u hierin steunen.
De situatie bij het foutenpercentage in de plattelandsontwikkeling is enigszins anders. Hoewel dit iets lager is geworden dan vorig jaar, ligt dit percentage toch nog steeds aanzienlijk hoger dan bij de landbouwuitgaven. Ik moet hier echter bij aantekenen dat een groot deel van de vastgestelde problemen kan worden verklaard door een verkeerd gebruik en het niet goed begrijpen van de gecompliceerde EU-regels en dat er niet direct sprake hoeft te zijn van een verspilling van financiële middelen. We moeten op dit punt gezamenlijk de voorschriften, de EU-regels, veranderen en verbeteren, zodat de lidstaten ze ook eenvoudiger kunnen toepassen.
Sophie Briard Auconie
(FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de Rekenkamer concludeert in haar verslag over het jaar 2008 dat er een algehele verbetering is waargenomen voor wat betreft de wettigheid en regelmatigheid van de begrotingsverrichtingen van de Europese Unie. Het verslag benadrukt echter dat de uitgaven voor het cohesiebeleid problematisch blijven, aangezien dat beleidsterrein de meeste fouten vertoont.
De middelen die beschikbaar zijn voor het cohesiebeleid zijn goed voor bijna een derde van de Europese begroting. Het is dus een van Europa's belangrijkste en tevens meest symbolische beleidsgroepen van de opbouw van Europa en het solidariteitsbeginsel dat daaraan ten grondslag ligt.
Daarom moeten we veeleisend zijn en ervoor zorgen dat de procedures goed worden toegepast. We moeten niettemin rekening houden met de specifieke kenmerken van het cohesiebeleid dat grotendeels gedecentraliseerd is en derhalve beheerd wordt door de regionale autoriteiten van de lidstaten. De fouten die de Europese Rekenkamer heeft vastgesteld vloeien niet voort uit pogingen tot fraude door de projectpromotors, maar zijn het gevolg van de complexe subsidiabiliteitsregels.
Ik ben van mening dat wij de oplossing dan ook niet moeten zoeken in het verzwaren van de procedures, maar juist in een vereenvoudiging ervan, zowel op Europees niveau als in de lidstaten. Op Europees niveau wordt er momenteel in de Raad en het Europees Parlement gesproken over een vereenvoudiging van de maatregelen. Op nationaal niveau werk ik persoonlijk aan een vereenvoudiging van de Franse procedures, in nauwe samenwerking met de vertegenwoordigers en de nationale en lokale beleidsmakers.
Het zou in deze tijden van economische neergang bijzonder jammer zijn wanneer projectpromotors, waarvan er nog steeds velen zijn, moeite hebben toegang te krijgen tot de beschikbare Europese fondsen.
Ville Itälä
(FI) Mevrouw de Voorzitter, wij behandelen een belangrijke zaak en ik wil allereerst zeggen dat het begrotingsbeheer een stuk beter is geworden. Er zijn echter nog problemen en enkele daarvan wil ik hier naar voren brengen.
Het eerste is het beleid van de instellingen inzake gebouwen en onroerend goed. Toen ik de begroting voor 2008 opstelde voor het Parlement en de andere instellingen, merkte ik dat de zaken op dit gebied niet in orde zijn. Ik hoop dan ook dat er een grondig onderzoek wordt gedaan naar de vraag waarom de prijzen van de gebouwen en onroerende goederen van de instellingen hoger zijn dan de gemiddelde marktprijzen. Wanneer het onderzoek is uitgevoerd, dan weten wij of er iets niet aan schort of dat alles in orde is.
Het tweede probleem waar ik de aandacht op wil vestigen is de situatie in Roemenië en Bulgarije, die al in eerdere toespraken naar voren is gebracht. Wij weten wat de problemen zijn en wij moeten manieren vinden om Roemenië en Bulgarije te helpen om die problemen op te lossen. Dit is ook een politieke kwestie. Wat is immers het nut van uitbreiding als wij nieuwe lidstaten opnemen die niet in staat zijn het beheer van hun begroting op adequate wijze uit te voeren?
Het derde probleem heeft specifiek te maken met externe acties in het kader van de Verenigde Naties, maar wij moeten überhaupt zodanige controles kunnen uitvoeren dat de burgers weten dat alles in orde is.
Bovenal moeten wij beseffen dat het aantal terreinen zonder fouten is toegenomen en daarvoor zijn wij commissaris Kallas en de Europese Rekenkamer dank verschuldigd. Ze hebben allebei uitstekend werk verricht.
(Applaus)
Seán Kelly
(EN) Mevrouw de Voorzitter, een eenvoudige vraag. Men heeft gesteld dat veel van de overtredingen het gevolg zijn van onbegrip van de procedures en voorschriften.
Accepteert u dat in dit geval? En zo ja, welk percentage overtredingen zou het gevolg zijn van deze ongelukkige situatie en niet van opzettelijk overtreden van de regels?
Ivaylo Kalfin
(BG) Ook ik wil allereerst de vertegenwoordigers van de Europese Rekenkamer bedanken voor het verslag dat zij hebben gepresenteerd, en commissaris Kallas voor de klaarblijkelijk sterk verbeterde inbreng van de Europese Commissie met betrekking tot de uitgaven van Europese fondsen. Als inwoner van Bulgarije zie ik duidelijk dat de Commissie bijzonder strikt omgaat met de besteding van fondsen, en dat haar optreden vruchten heeft afgeworpen. Ik wil één punt aan de orde stellen in verband met het feit dat dit het laatste verslag van de Europese Rekenkamer is dat nog onder de huidige Verdragen is opgesteld. Het verslag van volgend jaar zal worden gebaseerd op het Verdrag van Lissabon. Hierover bestaan nog tal van vragen die nog niet duidelijk zijn beantwoord, zoals met betrekking tot het vaststellen van de begroting en de procedures voor het besteden daarvan. Ik vind dat alle instellingen, waaronder ook het Europees Parlement, de Raad en de Europese Commissie, met natuurlijk de actieve inbreng van de Europese Rekenkamer, alles in het werk moeten stellen om deze vragen te beantwoorden zodat de zaken voor iedereen duidelijk zijn.
Jean-Pierre Audy
(FR) Mevrouw de Voorzitter, ik wil hier niet het woord voeren in het kader van de catch-the-eye-procedure, ik wil alleen aangeven dat het betreurenswaardig is dat de bank van de Raad helemaal leeg is. De Raad is een begrotingsautoriteit en bovendien moeten wij constateren dat er in de lidstaten grote problemen zijn. Ik wilde graag aangeven dat ik dit betreur, mevrouw de Voorzitter.
Bart Staes
Ik heb het hele debat bijgewoond. Een van meest cruciale vragen die ik nu gehoord heb - en ik vraag expliciet aan de heer Caldeira om dat eens goed uit te leggen - : hoe zit het met die 11 procent onder het cohesiebeleid die niet had mogen worden uitbetaald. Er worden verschillende verklaringen voor gegeven in het debat. Er wordt gezegd 4 miljard, er wordt gezegd 2 miljard, enzovoorts. Ik denk dat het voor de start van de kwijtingsoefening van uitzonderlijk groot belang is dat u hier even klaar en duidelijk uitlegt waar het echt om gaat. Daarnaast wil ik de heer Kallas uitdrukkelijk bedanken voor het werk dat hij de voorbije jaren heeft geleverd. Ik denk dat het altijd vanuit de Commissie begrotingscontrole een heel prettige samenwerking was. Wij waren het niet altijd met elkaar eens, maar straks krijgt u waarschijnlijk in de nieuwe Commissie een nieuw mandaat, een nieuwe post, en ik wens u daar het allerbeste in.
De Voorzitter
Ik wil de heer Martin erop wijzen dat ik gezien heb dat hij het woord wil voeren voor een persoonlijk feit en dat ik hem het woord ook zal geven. Dat zal echter conform het Reglement aan het einde van het debat zijn, na de Commissie.
Edit Herczog
(HU) Mevrouw de Voorzitter, ik ben het volledig eens met de heer Audy. Het is een groot gemis dat de Raad er niet is en ook dat de leiders van de fracties afwezig zijn. Als vicevoorzitter van de Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten in het Europees Parlement heb ik de conclusie getrokken dat de voorzitters van de andere fracties dit debat niet belangrijk vonden. Het meest schrijnend is echter toch wel de afwezigheid van de Raad.
Vítor Manuel da Silva Caldeira
voorzitter van de Europese Rekenkamer. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik alle Parlementsleden bedanken die hier het woord hebben gevoerd. Dit wordt zeer zeker gewaardeerd door al diegenen die bij de Rekenkamer werken en die aan de basis staan van het verslag dat vandaag is gepresenteerd.
Het is moeilijk voor mij om binnen de tijd die mij in dit intensieve en interessante debat is gegeven, alle vragen te beantwoorden die aan mij persoonlijk werden gesteld. Allereerst wil ik ingaan op de vraag van de heer De Jong die mij vroeg of ik er niet moedeloos van word dat ik, als voorzitter van de Rekenkamer, geen positieve DAS kan afgeven. Mijn antwoord luidt dat ik, als controleur, zeer verheugd zou zijn als ik op het gepaste moment een dergelijk oordeel zou kunnen geven, maar het is niet aan controleurs om blij te zijn met het oordeel dat zij geven. Controleurs moeten een goed gefundeerd oordeel geven op basis van relevant bewijsmateriaal.
Als ik heel eerlijk ben, dan geef ik er als controleur de voorkeur aan eenzelfde oordeel te geven als dit jaar. Ik zou tegen de heer Audy willen zeggen dat dit een positief noch negatief oordeel is, maar een realistisch oordeel dat benadrukt dat er op bepaalde punten vooruitgang is waargenomen. In bepaalde beleidsgroepen is een significante afname van de foutpercentages geconstateerd, met name in de landbouw, maar er zijn ook beleidsgroepen waar beter toezicht nodig is. Daarom wil ik, als controleur, in plaats van optimistisch of pessimistisch liever realistisch zijn.
Ik denk dat onze boodschap voor wat betreft de toekomstperspectieven op die manier moet worden geïnterpreteerd. Verschillende leden van dit Parlement hebben gevraagd hoe we deze problemen kunnen oplossen. De Rekenkamer heeft in dit en voorgaande verslagen zijn bijdrage geleverd door erop te wijzen dat zijn aanbevelingen ten aanzien van de verbetering van het toezicht- en controlesysteem in de lidstaten belangrijk zijn en door aan te geven dat, op het niveau van de Commissie, het eveneens belangrijk is de regelgeving te vereenvoudigen. Dat wil zeggen dat de zaken niet moeilijker gemaakt moeten worden dan ze zijn. We kunnen niet van een fase waarin we alles willen doen en controleren - hetgeen overdreven controles met zich meebrengt - overgaan naar een fase waarin er geen enkel toezicht is. Anders kunnen we niet het juiste evenwicht vinden op basis waarvan we de beleidsdoelstellingen kunnen halen.
Een aantal van u heeft gezegd dat er in dit verslag niet wordt gesproken over het efficiënte gebruik van de middelen. Hebben de paar opgespoorde fouten of onregelmatigheden ertoe geleid dat de projecten niet konden worden uitgevoerd? De Rekenkamer wordt uiteraard geacht in zijn verslagen een verklaring af te geven over de financiële staten - en dat is een duidelijk goedkeurende verklaring - en over de onderliggende verrichtingen bij deze rekeningen. Het gaat er dus om of de verrichtingen in overeenstemming zijn met de te volgen regels.
De Rekenkamer geeft u echter ook, en dan met name aan de bevoegde commissies van het Parlement, de Commissie begrotingscontrole, al zijn verslagen inzake de effectiviteit van het beleid en de juiste besteding van de middelen op de verschillende terreinen. Ik hoop dat u in die verslagen belangrijke informatie vindt over hetgeen er in het kader van deze beleidsterreinen kan worden verbeterd. Maar zoals in ons verslag reeds is opgemerkt - en dat heb ik tijdens mijn toespraak benadrukt - is het belangrijk de mogelijkheid die de herziening van het Financieel Reglement, het nieuwe financiële kader en de hervormde begroting ons voor de toekomst bieden, te benutten om fundamentele vraagstukken aan te pakken.
Mevrouw de Voorzitter, graag zou ik wil besluiten met te zeggen dat onze methode overeenkomt met de internationale controlestandaarden. Wij voeren steekproeven uit die naar onze mening geschikt zijn om onze conclusies te trekken. Dat was een vraag van de heer Audy: zijn uw steekproeven toereikend? Het antwoord daarop is ja. Natuurlijk, als wij over meer middelen zouden beschikken, zouden wij eventueel meer werk kunnen verzetten, maar onze middelen zijn beperkt en wij worden geacht onze middelen zorgvuldig te beheren.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over de rol die de Europese Rekenkamer en de controle-instanties van de lidstaten in de toekomst kunnen spelen. Wij werken voortdurend samen met de controle-instanties van de lidstaten en met de nationale controleurs door met elkaar te werken en elkaar te vertrouwen. Deze aanpak is bepaald in het Verdrag - en opnieuw bevestigd door het Verdrag van Lissabon - en door deze te volgen doen we al het mogelijke om ervoor te zorgen dat de externe controle binnen de Europese Unie over het geheel genomen een toegevoegde waarde krijgt.
Dat waren heel in het kort mijn slotopmerkingen, mevrouw de Voorzitter, aangezien ik niet teveel van uw tijd wilde gebruiken.
(Applaus)
Siim Kallas
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, dank u voor dit debat en voor uw goede woorden aan de Commissie. Ik wil twee dingen zeggen met betrekking tot het verleden, over 2008 en de afgelopen jaren. Ten eerste is één belangrijke zaak onderstreept: transparantie. Ik wil u eraan herinneren dat we samen een grote doorbraak hebben bereikt. Alle informatie over ontvangers van EU-financiering is nu openbaar en dat is een van de grote veranderingen geweest in de afgelopen periode.
Het tweede feit uit het verleden is dat we onder andere hebben gesproken over hoeveel geld er is verloren en hoeveel geld moet worden teruggevorderd. Ik wil dit illustreren met een getal, afkomstig uit een zeer gecompliceerde titel. Het staat in bijlage VI van ons syntheseverslag en het is de summary of waivers of recoveries, wat zoveel betekent als het bedrag dat volledig en onomkeerbaar verloren is. In het syntheseverslag van 2008 was dit 18 380 363,22 euro, oftewel minder dan 0,01 procent van de EU-begroting. Dat is verloren. We hebben gesproken over al die miljarden die niet goed zijn beheerd in de structuurfondsen, maar uiteindelijk wordt er iets teruggevorderd. De procedure is niet perfect en we moeten hier hard aan werken en soms worden er fouten gecorrigeerd. Het is een lang proces en we moeten het heel serieus nemen.
Nu enkele punten voor de toekomst. In de zeer nabije toekomst zullen we beginnen met de besprekingen over het nieuwe Financieel Reglement en de nieuwe begrotingsvooruitzichten. Met dit proces hangen heel veel dingen samen. Nationale verklaringen en de deelname van de lidstaten moeten een sterkere rechtsgrond krijgen. We kunnen zeker verder gaan met de vereenvoudiging die hier zoveel en zo vaak is besproken. Zoals voorzitter Caldeira al heeft gezegd, worden de doelstellingen gedefinieerd door meer dan vijfhonderd programma's, die zijn goedgekeurd door de Commissie, het Parlement en de Raad. Elk programma heeft zijn eigen rechtsgrond, zijn eigen doelstellingen, en alles moet worden gemeten, ook het geld dat in overeenstemming met deze doelstellingen is besteed. Dat is essentieel.
Tijdens de laatste plenaire vergadering, toen we de kwijting voor 2007 bespraken, was een van de ideeën het verkleinen van het aantal programma's en het instellen van grotere projecten en programma's die veel eenvoudiger te overzien zijn. Dit is een belangrijke kwestie en, zoals volgens een van de Parlementsleden het geval is met plattelandsontwikkeling, je kunt doelstellingen niet meten - vooral niet als het gaat om externe maatregelen, die zeer politieke doelstellingen hebben - en vervolgens zeggen dat de doelstellingen zijn bereikt. Dit is een belangrijke kwestie, maar wel een kwestie binnen het kader van de toekomstige besprekingen over het Financieel Reglement.
Als het gaat om de dialoog, waarvan het belang hier werd onderstreept, moet ik zeggen dat we ons best hebben gedaan om een goede dialoog te voeren met het Parlement, met de Commissie begrotingscontrole en met de Rekenkamer. Ikzelf debatteer graag over alles met mensen met verschillende meningen, verschillende houdingen en verschillende inschattingen. Dat is het normale leven. Waar ik niet van houd, is dat sommige mensen moedwillig en voortdurend onjuiste feiten gebruiken. Je kunt geen dialoog voeren als de feiten niet kloppen. We kunnen een verschillend oordeel hebben, verschillende interpretaties en verschillende meningen, maar de feiten moeten kloppen. Ik hoop echt dat dit beginsel in onze toekomstige dialoog zal worden gerespecteerd.
(Applaus)
De Voorzitter
Mijnheer Martin, wilt u aan het einde van dit debat het woord voeren?
Hans-Peter Martin
(DE) Mevrouw de Voorzitter, het spijt me dat ik van deze gelegenheid gebruik moet maken om een persoonlijke opmerking te maken, waarvoor ik volgens de agenda zelfs drie minuten krijg toebedeeld. Zoveel tijd heb ik echter niet nodig.
In mijn bijdrage heb ik me zeer constructief opgesteld en in het debat heb ik zeer constructief gewezen op alles wat men nu op de nieuwe basis zou kunnen doen. Om tot dit oordeel te komen, heb ik het debat vanmorgen intensief gevolgd. Ik was hier aanmerkelijk vroeger dan mijn collega beweerde, ik ben later weggegaan en ik ben nu ook weer hier. Ik vind het erg jammer dat mevrouw Gräßle het kennelijk nodig acht om over te gaan tot persoonlijke aanvallen van een zeer laag niveau. Ik zou willen dat zij zelf wat constructiever was, dat men niet zoveel onwaarheden van haar in de Bild-Zeitung hoefde te lezen. Ik zou liever constructieve voorstellen horen voor een oplossing op dit punt, over hoe men de Rekenkamer werkelijk de mogelijkheden hiervoor kan bieden. Bovendien is het heel jammer dat het uitgerekend mevrouw Gräßle is die het werk voor de niet-ingeschrevenen onnodig moeilijk maakt, die ons discrimineert, ons de toegang tot informatie en ook de mogelijkheid om met medewerkers te werken ontzegt, en dan meent dat ze ons moet aanvallen op grond van onwaarheden. U moet leren wat democratie is, mevrouw Gräßle!
De Voorzitter
Daarmee zijn we aan het einde gekomen. Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Elisabeth Köstinger  
Weliswaar bestaan er op bepaalde terreinen, vooral in het cohesiebeleid, nog grote gebreken, maar door de daling van het foutenpercentage op het gebied van de ”landbouw en natuurlijke hulpbronnen” naar minder dan 2 procent, zie ik de toekomst optimistisch tegemoet. Dit is vooral omdat dit terrein het grootste deel van de uitgaven van de Europese Unie vormt, en met het relatief lage foutenpercentage van 2 procent kan men zeer tevreden zijn. Voor de toekomst moeten wij onze inspanningen op twee gebieden richten. Enerzijds op het gebied van de samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie. Hier moeten foute en incorrecte gegevens in alle mogelijke uitgavengebieden worden benoemd en fouten worden gecorrigeerd. Anderzijds moeten de methoden worden verbeterd voor de betaling van EU-gelden aan de lidstaten en de terugvordering ervan.
Véronique Mathieu  
schriftelijk. - (FR) Ik feliciteer de Rekenkamer met zijn jaarverslag over de uitvoering van de EU-begroting 2008. Graag wil ik uw aandacht vestigen op de paragrafen over de agentschappen van de Europese Unie, waarin de Rekenkamer aangeeft dat hij een goedkeurende verklaring zonder voorbehoud afgeeft voor alle gecontroleerde agentschappen, behalve voor de Europese Politieacademie (EPA).
Het is in dit stadium relevant u eraan te herinneren dat wij voor de kwijting 2007 voor dezelfde situatie gesteld stonden. De Rekenkamer had namelijk een verslag gepubliceerd over de betrouwbaarheidsverklaring met voorbehoud voor de rekeningen en onderliggende verrichtingen van de EPA, waarin met name was aangegeven dat er geld is gebruikt om privé-uitgaven mee te financieren. De rapporteur deed een verzoek tot uitstel voor het verlenen van kwijting voor de EPA, waaraan de Commissie Begrotingscontrole gehoor gaf. Bij de stemming in de plenaire vergadering van 23 april 2009 is dit voorstel echter verworpen met 226 stemmen voor en 230 stemmen tegen, waarbij de Socialisten in het Europees Parlement en de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie massaal van zich hebben laten horen.
Nu de Rekenkamer vandaag stelt dat er nog steeds problemen zijn met betrekking tot de EPA, is het zeer belangrijk dat wij erkennen dat wij in april vorig jaar een fout hebben gemaakt door voor de kwijtingverlening te stemmen, tegen het advies van de rapporteur en de daartoe bevoegde commissie in.
