2. Doodstraf in Nigeria
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties over de doodstraf in Nigeria.
Marios Matsakis
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het justitieel systeem in Nigeria barst van de gebreken, verwaarlozing en corruptie. Wat deze dramatische situatie nog erger maakt is het feit dat de anachronistische islamitische Sharia-rechtbanken in één derde van de staten in Nigeria bevoegd zijn in strafzaken. Zulke religieuze rechtbanken die worden gerund door zieke fanatici, terroriseren de bevolking tot op de dag van vandaag door het uitspreken van doodvonnissen en het opleggen van straffen als geseling en amputatie.
Wij in Europa veroordelen de werkwijze van dergelijke anachronistische religieuze rechtbanken natuurlijk, maar hoe zit het met de islamitische wereld zelf? Waarom nemen islamitische politieke figuren en islamitische staten, waarvan enkelen mondiaal en regionaal erg machtig en invloedrijk zijn, en een paar een handelspartnerschap met ons heeft, geen verantwoordelijkheid en voeren ze geen krachtige strijd tegen de shariawetgeving, islamitische rechtbanken en ander kwaad? Waarom veroordelen islamitische leiders in de wat meer ontwikkelde islamitische landen een dergelijk gebruik van het islamitische geloof niet? Ik denk dat hun zwijgen of koele reactie betekent dat ze zulke activiteiten stilzwijgend steunen en een dergelijke houding is voor mij net zo crimineel als degenen die de shariawetgeving daadwerkelijk uitvoeren.
Laat onze boodschap van afschuw over dit aspect van het islamitische fundamentalisme, diegenen in de islamitische wereld bereiken die drastische maatregelen zouden moeten nemen om dingen ten goede te veranderen, wat ze helaas niet doen.
Paulo Casaca
auteur. - (PT) Voorzitter, ik vrees dat er een ernstig risico bestaat dat de situatie in Nigeria, hoewel niet vanzelfsprekend vergelijkbaar met die in Somalië, kan afglijden naar een soortgelijke situatie. Zoals reeds gezegd wordt de sharia al in een derde deel van het land toegepast en is de mensenrechtensituatie duidelijk aan het verslechteren.
Ik wil hierbij graag zeggen dat we, voordat we het over iemand hebben of wie dan ook veroordelen - religieuze leiders van bepaalde religies en met name Islamitische religieuze leiders - ons er goed van moeten laten doordringen dat onze fundamentele rol er een is van dialoog met en ondersteuning van de moslimleiders die niet achter deze fanatieke visie staan.
Ik garandeer u dat dat er veel zijn, en ik ken er vele van. Het probleem is dat we vaak zien dat de Europese instellingen zich niet wenden tot het land, tot de islam, die onze waarden en visie deelt, maar juist het tegenovergestelde doen. De Europese instellingen lijken zich meer bezig te houden met het tot bedaren brengen van de fanatiekste groepen, de ergste groepen, de mensen die overigens de mensenrechten schenden van alle moslims, want we moeten niet vergeten dat moslims de belangrijkste slachtoffers van deze situatie zijn. Zij zijn onze belangrijkste medestanders. Met hen moeten we samenwerken. Met hen zullen wij, socialisten, deze uitdagingen zeker het hoofd kunnen bieden.
Ryszard Czarnecki
auteur. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, dit debat is in bepaalde opzichten natuurlijk een debat over de doodstraf als zodanig, maar ik wil niet dat het debat die richting uit gaat, want we moeten eigenlijk deze specifieke situatie bespreken.
We zijn natuurlijk bekend met de rapporten die ons vertellen dat de recente daling van het aantal doodvonnissen het misdaadcijfer in het land niet heeft doen dalen. Dit brengt de voorstanders van de doodstraf in de verleiding om om de doodstraf te blijven vragen. In het afgelopen jaar hebben echter maar zeven van de 53 landen van de Afrikaanse Unie doodvonnissen uitgevoerd, terwijl de doodstraf in dertien landen is opgeschort en de doodstraf in nog eens 22 landen gewoonweg niet wordt opgelegd.
Ik denk dat Nigeria deze weg voorwaarts moet bewandelen, misschien onder druk van de Europese Unie. We zouden kunnen wijzen op het feit dat doodsvonnissen worden voltrokken op zeer jonge en jonge mensen. Er zijn heel veel van dit soort mensen, in Nigeria tenminste veertig. Het is een bijzonder schokkende situatie, wanneer zulke jonge mensen in afwachting zijn van hun executie.
Dit probleem is natuurlijk veel breder. Dit is een land waar het heel gemakkelijk is om iemand de doodstraf te geven, vooral doordat een kwart van de staten van Nigeria wordt bestuurd door de sharia, een islamitische wetgeving die in feite toestaat dat handen en voeten worden afgehakt en die ook gebruikmaakt van geselingen. Dit is een onaanvaardbare situatie. Wij moeten ons hiertegen uitspreken.
Michael Gahler
indiener. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, Nigeria is één van de grootste en politiek belangrijkste landen in Afrika, en daarom is dit land voor ons een belangrijke partner. Helaas moeten we vaststellen dat de rechtsstaat daar veel te wensen over laat, met name op het gebied van de rechtspraak. In dit debat concentreren we ons op de doodstraf. In Nigeria zitten heel veel mensen in de dodencel. Een kwart daarvan wacht al vijf jaar op de hervatting van hun proces, zes procent wacht al twintig jaar. Dat zijn natuurlijk onaanvaardbare toestanden, en daarom doen we een beroep op de Europese Commissie om de Nigeriaanse overheid te helpen op weg naar meer rechtsstaat, en aanbevelingen te doen. In Nigeria hebben commissies die door de President in het leven zijn geroepen al aanbevelingen gedaan, die de goede kant op gaan. Ik denk echter dat we hieraan meer politieke steun moeten geven.
Ewa Tomaszewska
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het komt in Nigeria werkelijk voor dat mensen ter dood worden veroordeeld omdat ze arm zijn. Ik roep de Nigeriaanse autoriteiten op om een verbod op executies in te stellen en doodvonnissen om te zetten in mildere straffen.
Honderden mensen die ter dood zijn veroordeeld, zijn mensen die zich geen eerlijk proces kunnen veroorloven. Veroordeeld op basis van verklaringen die zijn verkregen onder foltering, zonder de middelen om een gediplomeerde raadsman in te huren, zonder een kans om dossiers terug te vinden die vijf of vijftien jaar geleden zijn zoekgeraakt, wachten zij onder onmenselijke omstandigheden op hun executie. De ramen van hun cellen kijken vaak uit op de executieplaats. Circa veertig van deze ter dood veroordeelden zijn jongeren. Hun vermeende misdrijven zijn gepleegd toen zij tussen de dertien en zeventien jaar oud waren. Een hoger beroep duurt gemiddeld vijf jaar, maar soms wel twintig jaar. Van de veroordeelden is 41 procent niet in hoger beroep gegaan. De dossiers van hun zaken zijn zoekgeraakt, of ze weten niet hoe ze zelf de aanvraag moeten invullen, en ze kunnen zich geen advocaat veroorloven. De Nigeriaanse wet staat foltering niet toe. Zij erkent bewijsmateriaal dat op deze manier is verkregen, niet als geldig. Desondanks maakt de politie gebruik van foltering. Rechtszaken duren lang. De verklaringen van slachtoffers van foltering zijn vaak het enige bewijs in een zaak. Het is vrijwel onmogelijk voor de armen om een eerlijke behandeling te krijgen.
Erik Meijer
namens de GUE/NGL-Fractie. - Voorzitter, de doodstraf is op zich al een verschrikkelijke zaak. In plaats van te proberen om diegenen die zijn medemensen of de samenleving als geheel schade heeft toegebracht, te helpen om voortaan als een beter mens te functioneren, neemt men wraak door de veroordeelde te laten sterven. Dat is een onherstelbare beslissing die soms zelfs berust op een gerechtelijke dwaling. Het wordt nog veel verschrikkelijker als het hier niet gaat om de bestraffing van uitzonderlijke misdaden. In Nigeria gaat het meer om een mengsel van slechte organisatie van de rechtspraak en bestuurlijke chaos.
Daarnaast gaat het in de noordelijke deelstaten in toenemende mate ook om het doorzetten van primitieve fundamentalistische opvattingen. Daarin wordt verondersteld dat de mens van God de opdracht heeft gekregen om zijn zondige medemensen op te ruimen. Anders dan in Somalië, waarvan de uitwassen in het vorige agendapunt werden besproken, is Nigeria een functionerende staat. Maar het is een staat vol los van elkaar functionerende deelstaten, overkoepeld door een centraal gezag dat vaak door middel van staatsgrepen in militaire handen terechtgekomen is. Op dit ogenblik lijkt het beter te gaan in Nigeria, zonder dictatuur en zonder gewelddadige conflicten zoals die in het verleden bestonden. Een aantal gebieden in het noorden vormt, net als Iran, delen van Somalië en het noordwesten van Pakistan, het proefgebied voor een terugkeer naar de middeleeuwen. Het is ook een vorm van klassejustitie. De veroordeelden zijn vooral arme mensen zonder rechtsbijstand. Wij moeten alles doen om deze mensen te redden van chaos, willekeur en fanatisme.
Laima Liucija Andrikien
(LT) De belangrijkste boodschap van het Europees Parlement vandaag aan de federale regering van Nigeria en de deelstaatregeringen is dat deze onmiddellijk alle executies dienen te staken, een moratorium op de doodstraf dienen af te kondigen en over dienen te gaan tot volledige afschaffing van de doodstraf.
Per slot van rekening hebben 137 van de 192 leden van de Verenigde Naties de doodstraf reeds afgeschaft. Zelfs onder de 53 leden van de Afrikaanse Unie is Nigeria één van nog maar weinigen die de doodstraf uitvoeren.
Zowel de nationale studiegroep als de presidentiële commissie in Nigeria zelf hebben gepleit voor afschaffing van de doodstraf, aangezien deze niet leidt tot vermindering van de criminaliteit.
Ik vraag de Raad, de Commissie en de lidstaten dringend om alle kansen en contacten met de Nigeriaanse staatsinstanties aan te grijpen voor ons pleidooi. Wat we willen is een eind aan het vermoorden van mensen, met name van minderjarigen, in naam van de Nigeriaanse wet.
Zdzisław Zbigniew Podkański
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de doodstraf heeft altijd aanleiding gegeven tot reflectie en veel vragen. In de eerste plaats: heeft een mens het recht om te beslissen over het leven van een ander mens? En in de tweede plaats: kan deze beslissing worden genomen als een bekentenis is afgedwongen onder foltering? Moeten jonge, minderjarige criminelen worden geëxecuteerd of een opleiding krijgen? Je kunt nog veel meer van zulke vragen stellen, maar het antwoord zal altijd hetzelfde zijn: niemand heeft dat recht gekregen. Mensen hebben zich dat recht toegeëigend. Omdat dit zo is, kunnen mensen dat recht echter ook weer afschaffen, ervan afzien en deze daden niet meer begaan. Ik richt deze woorden tot de Nigeriaanse autoriteiten, maar ook tot al diegenen die zich heer en meester wanen over het leven en de dood van een ander mens.
Siim Kallas
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, Nigeria heeft vanaf zijn onafhankelijkheid slechts drie perioden gekend met een burgerbestuur en heeft 29 jaar geleden onder een militair bewind.
Negen jaar geleden heeft Nigeria een stap richting democratie gezet en is het teruggegaan naar een burgerrechtstaat, al zijn alle verkiezingen vanaf die tijd sterk bekritiseerd om onregelmatigheden, fraude en geweld. De verkiezingen van april 2007 hadden een goed voorbeeld kunnen zijn voor andere landen, maar het werd een gemiste kans, en de nieuwe regering installeerde zich te midden van twijfels over de rechtmatigheid. Het is in dit kader, met in het achterhoofd het belang van een stabiel Nigeria voor Afrika, dat er een geschikte strategie moet worden gevonden om een constructieve dialoog over mensenrechten aan te gaan met de regering daar.
De Commissie deelt de zorg die de geachte afgevaardigden hebben geuit met betrekking tot de doodstrafkwestie, en is het eens over de noodzaak om, in afwachting van een gehele afschaffing van de doodstraf, een onmiddellijk moratorium op alle terechtstellingen af te kondigen.
Tegelijkertijd moet worden erkend dat de mensenrechtensituatie in Nigeria over het algemeen is verbeterd sinds de terugkeer naar een burgerregering. Er is zelfs actie ondernomen om in het land een discussie op gang te brengen over het nut van de doodstraf als afschrikmiddel bij gruwelijke misdaden. Er is dit jaar aan verschillende ter dood veroordeelde gevangenen gratie verleend en Nigeria heeft zich toegelegd op een politieke dialoog met de EU op hoog niveau, die onder andere over mensenrechtenkwesties zal gaan.
De Commissie heeft flink bijgedragen aan het opstarten van dit proces, dat tot een mondiale politieke EU-strategie tegenover Nigeria zou kunnen leiden en dat al tot een belangrijke ministeriële trojka heeft geleid en tot een veelomvattend gezamenlijk communiqué.
In het kader van deze dialoog wordt het mogelijk om op een constructieve manier over mensenrechtenkwesties te praten en om een aantal samenwerkingsinitiatieven te ondernemen op heel belangrijke gebieden zoals vrede en veiligheid, bestuur en mensenrechten. Voorbeelden van overwogen samenwerkingsinitiatieven zijn: steun voor de verbetering van de onderzoekscapaciteit van de Nigeriaanse politie; toegang tot de rechter en steun voor de hervorming van de gevangenissen; steun voor pogingen om corruptie tegen te gaan; steun voor het democratische proces; en steun voor federale instellingen die zich bezighouden met mensenhandel, illegale drugs, mensenrechten en namaakmedicijnen.
Willen deze maatregelen doeltreffend zijn, dan zullen ze bekend moeten worden gemaakt aan het maatschappelijk middenveld en de gewone burger. De Commissie zal een strategie ontwikkelen, gebaseerd op een combinatie van steun voor de lokale massamedia en culturele initiatieven, om gevoelige samenwerkingsinitiatieven te steunen en om de publieke educatieve boodschappen over de eerbiediging van de mensenrechten en grondvrijheden, de grondwaarden van de democratie, goed bestuur, aandacht voor het milieu enzovoorts, te verspreiden.
De Voorzitter
Het debat wordt gesloten.
De stemming vindt na afloop van de debatten plaats.
Schriftelijke verklatingen (artikel 142)
Sebastian Valentin Bodu  
schriftelijk. - (RO) De mensenrechtenkwestie vraagt nog altijd al onze aandacht, zelfs nu de wereld in een economische crisis gedompeld is. Armoede en gebrek aan politieke en economische vooruitzichten hebben altijd verslechtering van de levensomstandigheden van mensen tot gevolg. De naleving van de mensenrechten staat lager op de lijst van urgente problemen en het is heel makkelijk voor ons om, verblind door onze eigen economische problemen, over het hoofd te zien dat er nog altijd plaatsen zijn in deze wereld waar mensen de doodstraf krijgen.. Ik verwijs wat dit betreft naar Nigeria, een land met een bevolking van 140 miljoen zielen, waar volgens Amnesty International sinds februari dit jaar 725 mannen en 11 vrouwen geëxecuteerd zijn voor zaken als gewapende roofovervallen, doodslag of hoogverraad. Bovendien zijn er alarmerende berichten dat veel van deze mensen niet eens een behoorlijk proces gekregen hadden en dat er zelfs bewijslast is gekregen door marteling. Deze mensen worden opgehangen voor dingen die zij misschien niet eens begaan hebben, omdat de armen in Nigeria geen enkele bescherming genieten van het rechtsstelsel, ook al hebben we het hier over een lidstaat van het Internationaal Strafhof. Het is de plicht van de internationale gemeenschap om alles in het werk te stellen om de Nigeriaanse regering een onmiddellijk moratorium op alle executies te doen afkondigen en alle doodstraffen om te zetten in gevangenisstraf.
