Wzmocnienie zdolności reakcji Unii Europejskiej w przypadku katastrof Wzmocnienie odzewu Unii Europejskiej (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest oświadczenie Komisji dotyczące wzmocnienia zdolności reakcji Unii Europejskiej w przypadku katastrof.
Stavros Dimas
komisarz. - (EL) Panie przewodniczący! W ubiegłym roku UE, za sprawą wspólnotowego mechanizmu ochrony ludności, zmobilizowała się en masse, aby pomóc państwom członkowskim dotkniętym przez katastrofalne pożary lasów.
Zidentyfikowaliśmy pewnie kwestie, które wymagają natychmiastowej reakcji w celu zapobieżenia podobnym tragediom w przyszłości.
Po pierwsze, musimy poradzić sobie z brakiem zasobów technicznych umożliwiającym dostarczenie pomocy w następstwie katastrofy. Zwrócono na to uwagę podczas działań podejmowanych w roku 2007.
Po drugie, musi istnieć zintegrowana strategia, dzięki której zorganizuje się pomoc w przypadku pożarów lasów, jak również strategia prewencyjna, strategia reagowania oraz gotowość operacyjna.
Po trzecie, zdolność operacyjna powołanego przez Komisję Centrum Monitorowania i Informacji musi zostać zwiększona.
Komisja przyjęła już pewne praktyczne środki operacyjne, z których najważniejsze to:
utworzenie grupy eksperckiej ds. walki z pożarami i jej szkolenie;
szkolenie interoperacyjne dla krajowych jednostek straży pożarnej;
ćwiczenia zakrojone na dużą skalę, zorganizowane w kwietniu w Sardynii, przy udziale jednostek z pięciu państw członkowskich;
utworzenie trzech jednostek ochrony cywilnej przeznaczonej do lotniczych akcji przeciwpożarowych.
Udało się już zgromadzić odpowiednie fundusze na transport wyposażenia ratowniczego. Co więcej, współpracujemy z państwami członkowskimi w ramach pilotażowego programu szkoleń w zakresie walki z pożarami lasów z roku 2008, aby utworzyć taktyczne jednostki rezerwy, będące w pogotowiu w razie wystąpienia sytuacji kryzysowej na terenie Europy.
Ponadto około 5,8 mld euro zapewnią nam programy polityki spójności w latach 2007 do 2013, umożliwiające ograniczenie ryzyka i odpowiednią zdolność reagowania na różnego rodzaju wypadki, w tym pożary lasów.
Kolejne 1,6 mld euro zapewnią fundusze rozwoju obszarów wiejskich, dzięki czemu możliwa będzie przywrócenie zasobów leśnych i organizacja działań prewencyjnych.
Wreszcie, w celu zapobieżenia najbardziej niszczącym katastrofom środowiskowym podtrzymane zostało wsparcie ze strony Europejskiego Funduszu Solidarności.
W komunikacie wystosowanym w marcu Komisja podkreśliła konieczność opracowania zintegrowanej strategii na rzecz zarządzania katastrofami, która musi obejmować działania prewencyjne, gotowość operacyjną, strategię reagowania i przywracania zasobów. Komisja zbadała wszelkie rodzaje naturalnych i powodowanych przez działalność człowieka klęsk, zarówno w UE, jak i poza jej granicami, a także wszystkie dostępne środki umożliwiające odpowiednie reagowanie w takich sytuacjach.
Oprócz ochrony cywilnej komunikat zawierał trzy inne obszary działania Wspólnoty:
zwiększanie zakresu europejskiej pomocy humanitarnej;
doskonalenie koordynacji zdolności interwencyjnej potrzebnej do reagowania w przypadku katastrof;
usprawnienie współpracy na szczeblu instytucjonalnym, tj. współpracy pomiędzy europejskimi agencjami i instytucjami;
Trwają także prace nad planem działania. Plan ten zostanie opracowany do lata, a dzięki niemu wyznaczony zostanie zakres poszczególnych działań obok tych wspomnianych powyżej w komunikacie, czyli:
analiza ograniczonych możliwości dotyczących środków materiałowych oraz wsparcia technicznego, zarówno dla działań humanitarnych, jak i ochrony cywilnej; To pozwoli nam dokładnie określić, które narzędzia są dostępne, które są szczególnie potrzebne i które są najbardziej ekonomiczne w użyciu;
wsparcie dla działań na rzecz ograniczenia ryzyka katastrof w państwach trzecich;
bliższa współpraca z ONZ, Bankiem Międzynarodowym oraz różnymi organizacjami pozarządowymi w celu zwiększenia zdolności reagowania na katastrofy na szczeblu globalnym;
lepsze wykorzystanie nauki, technologii oraz innowacji technicznych;
zwiększenie roli w reagowaniu naszych agencji na katastrofy na całym świecie;
bardziej efektywna ocena zniszczeń wskutek katastrof;
Jeśli chodzi o zapobieganie katastrofom, to nie istnieje w tym zakresie żadna zintegrowana strategia europejska. Aby zająć się tą sprawą, Komisja przygotowuje komunikat, który pozwoli ocenić wartość dodaną wynikającą z utworzenia wspólnotowego mechanizmu na rzecz zapobiegania katastrofom. Komisja przedstawi możliwe rozwiązania, mając na celu:
udoskonalenie naszej wiedzy na temat katastrof i ich konsekwencji;
udoskonalenie stopnia zależności związanych ze sobą strategii, np. zależności pomiędzy planami użytkowania terenu i zapobieganiem katastrofom;
udoskonalenie sposobów wykorzystania zasobów Wspólnoty.
Oprócz tej inicjatywy, skupiającej się na UE, Komisja opracowuje strategię ograniczenia ryzyka katastrof w państwach rozwijających się.
Wreszcie, Komisja podjęła środki na rzecz wzmocnienia zdolności interwencyjnej UE w przypadkach katastrof, które mogą mieć miejsce w Europie. W szczególności powiększane są kompetencje powołanego przez Komisję Centrum Monitorowania i Informacji. Ponieważ nie dysponujemy szczegółową analizą luk i ograniczeń w zdolności reagowania w razie poważnych katastrof, analizy scenariuszy katastrof właśnie trwają; testowane są również nowoczesne rozwiązania. Dzięki temu możliwe będzie korzystanie ze środków ochrony cywilnej i zdolności operacyjnej w skali europejskiej. Do połowy 2009 roku Komisja zamierza również przedstawić wniosek w celu utworzenia europejskiej sieci szkoleń dotyczącej reagowania w przypadku katastrof.
Na koniec chciałbym podziękować Parlamentowi za nieustanne i niezachwiane wsparcie, którego udziela na rzecz zwiększenia zdolności Wspólnoty do reagowania w przypadku katastrof. Wsparcie to zostało potwierdzone w projekcie rezolucji, który ma zostać poddany głosowaniu w sesji plenarnej.
Antonios Trakatellis
w imieniu grupy PPE-DE. - (EL) Panie przewodniczący! Przez ostatnie lata wiele państw członkowskich UE doświadczało klęsk żywiołowych, takich jak pożary, powodzenie i trzęsienia ziemi. Wiele osób straciło życie, zniszczone zostały obiekty prywatne, gospodarstwa i domy, środowisko odniosło straszliwe zniszczenia, których naprawa potrwa wiele lat.
Jedną z kluczowych zasad, na których opiera się UE, jest zasada solidarności. To oznacza, że w przypadku klęsk żywiołowych, niesłychanie ważne jest, aby UE miała możliwość zapewnienia nie tylko skoordynowanego wsparcia technicznego, ale również dostarczenia środków finansowych do obszarów dotkniętych tragedią, za sprawą Europejskiego Funduszu Solidarności. Słuchałem z zainteresowaniem analizy pana komisarza, dotyczącej elementów prewencyjnych i skoordynowanej interwencji. W związku z tym oczekujemy, że zostaną podjęte odpowiednie działania ze strony Komisji Europejskiej.
Pozwolą państwo, że skoncentruje się na zagadnieniu dotyczącym Europejskiego Funduszu Solidarności. Uważam to za niesprawiedliwe, że Rada zadecydowała o nieprzyjęciu rozporządzenia w sprawie Europejskiego Funduszu Solidarności. Decyzję te należałoby ponownie rozpatrzyć.
Restrukturyzacja Funduszu Europejskiego pomoże nam w dużym stopniu. Po pierwsze, UE znajdzie się w lepszej pozycji do reagowania na klęski żywiołowe w sposób efektywny i elastyczny. Po drugie, obywatele pozbawieni dachu nad głową i środków do życia wskutek katastrofy dowiedzą się natychmiast o solidarności europejskiej. Zrozumieją dzięki temu, jak ważne jest to, że nie tylko są obywatelami danego kraju, ale również UE.
Takich właśnie strategii i działań oczekują od nas obywatele Europy, dlatego mam nadzieję, że rozporządzenie w sprawie Europejskiego Funduszu Solidarności zostanie przyjęte bezzwłocznie.
Edite Estrela
w imieniu grupy PSE. - (PT) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Stało się pewnego rodzaju corocznym rytuałem, że przed lub po okresie letnim na naszej agendzie znajduje się temat pożaru lasów. Jest to jednak coraz bardziej poważny problem, ponieważ klęski żywiołowe związane są ze zmianami klimatycznymi. I z powodu tego, że sytuacja związana ze zjawiskami pogodowymi jest coraz trudniejsza, naukowcy ostrzegają, że klęski żywiołowe będą coraz częstsze i coraz bardziej intensywne, co doprowadzi do powtarzających się okresów coraz bardziej dotkliwej suszy, większych i bardziej niszczących powodzi, częstszych upałów i coraz trudniejszych do opanowania i bardziej rozległych pożarów lasów.
W roku 2006 Parlament Europejski przyjął trzy sprawozdania na ten temat. W jednym z nich sprawozdawca Komisji Ochrony Środowiska zasugerował, aby Komisja przedstawiła dyrektywę w sprawie pożarów. Moje pytanie do Komisji jest więc następujące: czy w świetle tych okoliczności i biorąc pod uwagę, że strategia zintegrowana dotycząca tej sprawy jest konieczna - innymi słowy, strategia na rzecz zapobiegania zmianom klimatycznym nie może zostać odłączona od strategii ochrony cywilnej - Komisja nie uważa, że w tej sytuacji dyrektywa w sprawie pożarów jest uzasadniona?
Debata ta się odbywa w szczególnie istotnym momencie: gdy mamy do czynienia z kryzysem energetycznym, kryzysem żywnościowym itd. Wszystko to jest ze sobą powiązane. Na przykład biomasa powinna być wykorzystana w celu oczyszczenia lasów, co pozwoli uniknąć pożarów, oraz w celu produkowania energii. Kolejną zaletą tego rozwiązania będzie to, że zboża nie będą więcej wykorzystywane do produkcji biopaliw.
Marios Matsakis
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Punkty A i D preambuły oraz ust. 4 przedmiotowej rezolucji jasno podkreślają wagę działań prewencyjnych. Jest to bardzo mądre rozwiązanie, ponieważ lepiej - dużo lepiej - jest zapobiegać szkodom niż je naprawiać. W związku z tym chciałbym powiedzieć o szczególnym rodzaju katastrofy, której można uniknąć - jest nią zawalenie się budynku. Zachęciło mnie do tego zdarzenie, które miało miejsce całkiem niedawno na Cyprze. W ubiegłą środę, zupełnie nagle i bez ostrzeżenia, zawalił się stalowy dach miejskiego teatru na Nikozji, mogącego pomieścić 1 100 widzów. Siła spadających stalowych bali i innych elementów konstrukcji przygniotła siedzenia znajdujące się poniżej. Na szczęście teatr był pusty w tym czasie; w przeciwnym razie setki osób straciłyby życie lub odniosło rany. Kilka dni przez zdarzeniem teatr był wypełniony po brzegi dziećmi, które przyszły obejrzeć szkolne przedstawienia. W tym samym teatrze dwa tygodnie temu, przed liczną widownią, miał swój występ Bolshoi Ballet, a jeszcze kilka miesięcy wcześniej pan przewodniczący Barroso - wraz z wieloma przedstawicielami UE, posłami do PE, prezydentem Cypru, ministrami, posłami parlamentu cypryjskiego i innymi osobami - uczestniczył w ceremonii uświetniającej przyjęcie Cypru do strefy euro. To cud, że nie doszło do katastrofy na wielką skalę.
Podano do informacji, że główne prace konstrukcyjne, kosztujące około 6 milionów euro, zostały tam przeprowadzone zaledwie trzy lata temu. Mimo to wydaje się, że żaden z odpowiedzialnych, wysoko cenionych i wysoko opłacanych architektów, inżynierów czy urzędników państwowych nie zdołał przewidzieć, że 50-letni stalowy dach nie był bezpiecznym rozwiązaniem. Podejrzewa się, że również inne budynki użyteczności publicznej na Cyprze mogą stanowić zagrożenie konstrukcyjne, ale najwyraźniej w wyniku zaniedbań, lekceważenia lub korupcji dotyczącej odpowiednich władz, wydziałów czy prywatnych przedsiębiorstw nie wdrożono środków korygujących. Podobna sytuacja może tak naprawdę dotyczyć również innych państw członkowskich UE. Co ciekawe, w przeciwieństwie do budynków prywatnych, budynki użyteczności publicznej na Cyprze nie podlegają ustawodawstwu dotyczącemu norm antysejsmicznych. Wzywam Komisję, aby zadbała o to, aby za sprawą tej rezolucji były dokonywane kontrole bezpieczeństwa budynków w UE.
Dimitrios Papadimoulis
w imieniu grupy GUE/NGL. - (EL) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Wszyscy widzimy, że wzrasta liczba klęsk żywiołowych, ponieważ są one skutkiem zmian zarówno w klimacie, jak i w użytkowaniu terenu.
W rezolucji, którą opracowałem - a mam nadzieję, że na sesji plenarnej w czwartek zostanie ona przyjęta niemal jednogłośnie, podobnie jak to miało miejsce w Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności - wzywam Komisję do zaniechania działań opóźniających, przekładania terminów i mówienia na próżno.
Pytanie do pana, panie komisarzu: czy zamierza pan podjąć działania w ramach Komisji, aby zapewnić, że wniosek pana komisarza Barniera zostanie przyjęty, do czego nieustannie nawołuje Parlament Europejski w swoim rozporządzeniu?
Czy zamierza pan podjąć działania, dzięki którym Fundusz Solidarności stanie się bardziej elastyczny i mniej biurokratyczny?
Czy zamierza pan podjąć działania w celu wypełnienia poważnych luk w ustawodawstwie oraz stosowanych strategiach, tak aby zapewnić Europie większe i bardziej skuteczne możliwości wspierania działań podejmowanych przez państwa członkowskie tam, gdzie klęski żywiołowe niszczą własność prywatną i odbierają życie?
W Komisji Ochrony Środowiska przyjęliśmy zestaw pytań skierowanych do Komisji, a pan mówi nam dzisiaj, że za rok, czyli w połowie 2009 roku, przedstawi pan wnioski. Pytanie jest, kiedy Komisja zdecyduje, aby zbadać te kwestie na poważnie, i udzielić odpowiedzi na wniosek przedstawiony przez Parlament Europejski?
Z którymi wnioskami pan się zgadza i kiedy zostaną one poddane dalszej realizacji? Z którymi się pan nie zgadza i dlaczego? Jeśli Rada wstrzymuje się z decyzją i odmawia zapewnienia koniecznych funduszy lub jeśli pewne osoby z Komisji uniemożliwiają panu działania, panie komisarzu Dimas, powinien pan nam o tym powiedzieć, tak abyśmy mogli panu pomóc. Nie potrzebujemy samych pięknych słów: chcemy działania, aby tego lata nie musieć opłakiwać ofiar wielkich klęsk ekologicznych.
Dimitar Stoyanov
(BG) Wcześniej tego ranka przedstawiłem Parlamentowi oblicze korupcji na najwyższych szczeblach władzy w Bułgarii - Ahmeda Dogana oraz partię, której przewodniczy - Ruch na rzecz Praw i Wolności. Teraz chciałbym omówić pewne szczegóły dotyczące pożarów lasów.
Jest tajemnicą poliszynela, że w Bułgarii od ośmiu lat ma miejsce wycinka lasów organizowana przez, jak je sam pan Dogan nazywa, "grupę przedsiębiorstw” stowarzyszonych z jego partią. Najprostszym ich sposobem ukrywania tej przestępczej działalności jest podpalanie lasów, wskutek czego każdego lata płoną tysiące hektarów bułgarskich lasów. I chociaż do niedawna problem ten dotyczył wyłącznie Bułgarii, dzisiaj jawi się również jako problem ogólnoeuropejski, ponieważ Bułgaria jest uprawniona do dość pokaźnych dotacji, dzięki którym może reagować na katastrofy mające miejsce w lasach. Ale w jaki sposób miałyby takie dotacje trafiać do rządu bułgarskiego? Dotacje te miałyby być przekazywane do Ministerstwa Sytuacji Kryzysowych, którym kieruje zastępca pana Dogana, pani Emel Etem. W tym właśnie ministerstwie przepadły dziesiątki milionów euro z Europejskiego Funduszu Solidarności, które miały służyć jako pomoc w wyniku powodzi nawiedzających Bułgarię. Dlatego wzywam pana, panie komisarzu, i wszystkich państwa, aby zechcieli państwo odwiedzić Bułgarię i zobaczyć, jaką solidarność żywią pani Emel Etem i ruch RPW wobec swojego okręgu wyborczego, a także wobec muzułmańskich Bułgarów, którzy mieszkają w tymczasowym obozie, w wozach nienadających się do mieszkania, podczas gdy pieniądze z Europejskiego Funduszu Solidarności toną w otchłani ministerstwa zarządzanego przez RPW.
Z tego właśnie powodu podnoszę tę kwestię. Jest to poważne przestępstwo przeciwko bułgarskiej naturze oraz przeciwko Unii Europejskiej, wirtualnemu złodziejowi własnych funduszy. Bez względu na rozmiar katastrof, które się jeszcze wydarzą w Bułgarii w przyszłości, żadna z nich nie może się równać tej, która nosi nazwę Ruch na rzecz Praw i Wolności.
Gerardo Galeote
(ES) Panie przewodniczący! Z zadowoleniem przyjmuję wiadomość o inicjatywie Komisji Ochrony Środowiska, którą możemy dodać do szeregu innych wydanych przez Komisję Rozwoju Regionalnego w obecnym okresie legislacyjnym, pomimo że inicjatywy te nie są zawsze właściwie rozumiane. Prawdą jest, że niektóre rozwiązania, w tym także niektóre decyzje prawne, pokazują, że nasze obawy były uzasadnione.
Pomimo to przykro jest widzieć, jak nieczuła i obojętna jest Rada. Paradoksalne jest również to, że kwestie dotyczące środowiska, polityki regionalnej i rolnictwa podlegają Ministerstwu Finansów.
Rządy krajowe powinny zastanowić się nad swoją niezłomną niechęcią wobec zreformowania nieaktualnego już Funduszu Solidarności pomimo wysiłków Parlamentu i Komisji oraz otwartego żądania opinii publicznej w tej sprawie. Mam nadzieję, że tego lata nie będziemy świadkami zniszczeń powodowanych przez pożary, susze i powodzie, takich jak w ubiegłych latach. Mam nadzieję, że Rada nie będzie zmuszana, po raz kolejny, do wydawania pustych komunikatów mówiących o solidarności, powodujących, że skarżymy się na to, jak nasi obywatele wykazują obojętność i brak zainteresowania tym, co czynią naszej instytucje, ale zapewni skoordynowane mechanizmy ochrony cywilnej oraz fundusze, aby pomóc ludziom.
Niektórzy członkowie Komisji Rozwoju Regionalnego przedstawili poprawki, aby zwrócić uwagę Komisji na potrzebę reform i działania. Zobaczymy, czy Rada, której nieobecność na dzisiejszym posiedzeniu rzuca się w oczy, będzie w stanie udzielić jakiejkolwiek odpowiedzi.
Iratxe García Pérez
(ES) Panie przewodniczący! Chciałabym zacząć od wyrażenia mojego zadowolenia z inicjatywy Parlamentu mającej na celu zwiększenie zdolności Unii Europejskiej do reagowania w przypadku katastrof, biorąc pod uwagę fakt, że, niestety, katastrofy są coraz częstsze i że będzie to z pewnością stanowić podstawowe wyzwanie dla naszej inicjatywy politycznej i zdolności do reagowania w sposób natychmiastowy.
Musimy opracować dalekosiężną strategię, która obejmie sposób postępowania z katastrofami, działania prewencyjne i działania naprawcze. Dlatego ważne jest, abyśmy poprosili Komisję do jak najpilniejszego przedstawienia wniosków, tak aby móc zapobiegać katastrofom w Unii Europejskiej.
Podobnie musimy wziąć pod uwagę konieczność rozpoznawania określonych rodzajów klęsk żywiołowych, wywoływanych suszą i pożarami w regionie śródziemnomorskim, oraz dostosować we właściwy sposób nasze mechanizmy prewencji, dochodzenia przyczyn wypadków, zarządzania ryzykiem oraz ochrony cywilnej i solidarności.
Wiemy o tym, że środki dostępne w państwach członkowskich, pozwalające na walkę z pożarami lasów, w szczególności te lotnicze, są czasem ograniczone. Dlatego też prosimy Komisję, aby przedstawiła sposób finansowania grup zadaniowych w celu zwiększenia zdolności reagowania i uzupełnienia środków krajowych.
Rezolucja ta musi także wpłynąć na stanowisko Rady, aby ta podjęła decyzję odnośnie do przedstawionego rozporządzenia w sprawie Funduszu Solidarności, co umożliwi szybszą i bardziej skuteczną reakcję na katastrofy, z którymi państwa członkowskie nie mogą sobie same poradzić. Nie możemy także zapominać o ofiarach tych katastrof, które potrzebują natychmiastowej pomocy i wsparcia.
Nie możemy pozostawać obojętni wobec tej sytuacji, która co roku i każdego kolejne lata dotyka wiele miejsc Unii Europejskiej. Musimy być w stanie skutecznie reagować na te nieszczęśliwe wypadki i pomagać ludziom, którzy są ich ofiarami. Przyszłość jest niepewna, dlatego społeczność Unii Europejskiej powinna się angażować w odpowiednie działania.
Françoise Grossetête
(FR) Panie przewodniczący! Jest bez wątpienia przykrym fakt, że na samym początku wakacji spotkamy się, aby dyskutować nad tym samym problemem. Sprawia to wrażenie, że z roku na rok sytuacja wcale się nie poprawia. W chwili, gdy większość naszych obywateli ma wątpliwości co do skuteczności działań Europy, jest naprawdę koniecznym, aby pokazać im, że kiedy katastrofy - czy to pożary, czy powodzie czy nowe epidemie - zagrażają ludziom i ich własności, Europa jest w stanie zareagować i że gdy mają kłopoty i potrzebują Europy, to mogą na nią liczyć.
Na jakim etapie jesteśmy obecnie? Po raz kolejny rozmawiamy o potrzebie solidarności i oczywiście o potrzebie nowego, wiążącego programu ramowego. Musimy koniecznie przekonać państwa członkowskie o potrzebie stworzenia prawdziwej operacyjnej jednostki ochrony cywilnej, zaopatrzonej w rezerwy finansowe, mechanizmy wsparcia oraz dodatkowe zasoby europejskie. Oczywiście musimy zwiększyć zakres pomocy humanitarnej, wypełniając istniejące luki w zakresie dostarczania tej pomocy i zwiększając globalną zdolność reagowania. Musimy utworzyć sieć szkoleń. Jak powiedział pan komisarz, ważne jest wyszkolenie ekspertów ds. pomocy w przypadku katastrof, korzystając z doświadczenia zdobytego przez państwa członkowskie w dziedzinie szkoleń w zakresie ochrony cywilnej. Przede wszystkim jednak powinniśmy podjąć działania zapobiegawcze, i aby tego dokonać, potrzebujemy prawdziwej strategii dotyczącej użytkowania gruntów i lasów. Musimy podjąć działania zapobiegawcze, bo tylko wówczas będziemy mogli przygotować się do katastrof, realizując działania naprawcze i tworząc systemy wczesnego ostrzegania, ponieważ to jest absolutnie najważniejsze.
Jak się rozwija sytuacja wokół wniosku pana komisarza Barniera? Chciałabym zobaczyć realne skutki wynikające z opracowania tego wniosku.
Stavros Lambrinidis
(EL) Panie przewodniczący, panie komisarzu! We wrześniu ubiegłego roku wielu polityków wyrażało ubolewanie w związku z ofiarami pożarów, ale niewielu mówiło o odpowiedzialności, którą powinni odczuwać, ponieważ pozwolono na te pożary, i to dlatego skutki były tak opłakane. Teraz już politycy powinni się czuć odpowiedzialni. Z tego powodu, jeszcze przed początkiem lata i wybuchami pożarów, Grupa Socjalistyczna Parlamentu Europejskiego wyraziła prośbę w ramach pytania ustnego, abyśmy w tej Izbie przeprowadzili wraz z Komisją debatę na temat podjętych środków zapobiegających pożarom.
Panie komisarzu! Powiedział pan, że w latach 2009-2013 zapewniona zostania kwota 5,8 mld euro na rzecz zapobiegania pożarom. Ile pieniędzy zostało przeznaczonych na ten cel w roku 2008? Jak wiele rządów i które z nich skorzystały z tych funduszy?
Niestety w ubiegłym roku, kiedy miały miejsce najgorsze pożary, rząd Grecji przyznał w swoim sprawozdaniu dla Komisji, że brakowało koordynacji pomiędzy zainteresowanymi agencjami, jak również planów prewencyjnych. Czy sprawdził pan w międzyczasie, co zostało uczynione w Grecji, aby załagodzić te problemy, czy też przydziela pan fundusze tym rządom, które je prawdopodobnie marnują?
Rolf Berend
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Jako sygnatariusz niektórych poprawek w imieniu grupy PPE-DE oraz jako członek i wiceprzewodniczący Komisji Rozwoju Regionalnego, chciałbym skorzystać z okazji do przedstawienia mojego zdania na temat Funduszu Solidarności oraz jego przeglądu, będąc sprawozdawcą Parlamentu Europejskiego.
Ponieważ sprawozdanie dotyczące projektu aktu prawnego Komisji odnoszącego się do nowego Funduszu Solidarności zostało przyjęte w Parlamencie znaczną większością głosów w maju 2006 roku, projekt ten pozostał w Radzie, gdzie większość państw członkowskich odrzuciło nową postać Funduszu. Żadna z interweniujących prezydencji Rady nie uwzględniła nowego Funduszu Solidarności w swoim programie prac. Wprost przeciwnie - wersja poprawiona jest blokowana w Radzie przez ministrów finansów. Tak więc nowy Fundusz, przewidziany na okres 2007-2013, nie został przyjęty. Niestety, do czasu kolejnego zgłoszenia, będzie obowiązywał stary Fundusz, który w obecnej formie funkcjonuje od września 2002 roku, a który został sporządzony w tamtym czasie naprędce. W wyniku trudnych negocjacji i potyczek słownych udało się nam w Parlamencie w roku 2006 wypracować rozwiązania kompromisowe, mające zapewnić, że Fundusz Solidarności będzie sprawniejszym i skuteczniejszym, a przede wszystkim jaśniej zdefiniowanym aktem prawnym z zakresu pomocy w sytuacjach kryzysowych. Teraz Rada chce pozbyć się tej poprawionej wersji raz na zawsze.
Nie potrafię zrozumieć, dlaczego, jako społeczność opierająca się na solidarności, możemy postępować tak lekceważąco - ze względu na niedoskonałości pewnych państw członkowskich - wobec aktu prawnego, którego tytuł odnosi się do idei solidarności. Udoskonaliliśmy ten dokument. Poszerzyliśmy jego zakres. Nie mogę pojąć, dlaczego osoby, które już skorzystały z tego funduszu, teraz wstrzymują swoje poparcie dla niego. Z uwagi na to usilnie wzywam Radę do ponownego rozpatrzenia swojej decyzji i ostatecznego przyjęcia wersji poprawionej. Jesteśmy społecznością, która opiera się na solidarności, panie przewodniczący, i nikt nie wie, kiedy i gdzie nastąpi kolejna katastrofa. Będzie to zatem pańską odpowiedzialnością...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Margaritis Schinas
(EL) Panie przewodniczący! Jest to oczywiste, że jakakolwiek poważna akcja ratownicza skierowana w miejsce klęski żywiołowej przez UE musi być skuteczna pod względem zapobiegania, reagowania i przywracania do stanu pierwotnego. Natomiast to, z czym mamy tu do czynienia, jest reakcją przeciwko zaangażowaniu się UE w działania prewencyjne, co niewątpliwie wynika z jakiegoś przesądu czy fiksacji. W samej Komisji można dostrzec oczywistą reakcję, podobnie jak ma to miejsce w tej Izbie, ponieważ niektórzy ludzie sądzą, że UE nie ma żadnej roli do odegrania w tej kwestii.
Zdecydowanie sprzeciwiam się takiej postawie. Bez działań prewencyjnych nic nie możemy osiągnąć. Widok pana przewodniczącego Barroso lecącego do nas na koniec w helikopterze z czekiem na środki z Funduszu Solidarności nie określa tego, czym jest praktyka solidarności według UE. Praktyka solidarności oznacza wszechstronny program reagowania na katastrofy. Pan Barnier opracował podobny program, który niestety nadal gnije gdzieś w czeluściach biurokracji. Przedstawiliśmy swoją diagnozę w sposób jasny i wypisujemy teraz receptę.
Gyula Hegyi
(HU) W poprzednim punkcie porządku obrad wspomniana była kwestia tego, że większość klęsk żywiołowych w Europie związanych jest z wodą: susze, powodzie, pożary lasów. Jedna z głównych przyczyn tego problemu leży w tradycyjnych sposobach walki z powodziami; mówiąc dokładniej, chodzi o fakt, że jeśli następuje powódź, naszym priorytetem jest usunięcie wody w jak najkrótszym czasie, ale potem, kilka miesięcy później, kiedy wystąpią susze czy pożary lasów, jesteśmy zaskoczeni, gdy odkryjemy, że przydatne byłoby posiadanie odpowiedniego zbiornika z wodą deszczową zebraną podczas powodzi lub obfitych opadów. Byłoby to zatem bardzo istotne, a mogłoby także w pewnym stopniu rozwiązać - innymi słowy, pomóc zapobiec - problemom wyżej wspomnianym, jeśli udałoby się nam przekształcić koncentrowanie się na gospodarce wodnej jako takiej na myślenie zgodnie z zasadą, że każda kropla świeżej wody jest cennym zasobem, który należy zachować na trudniejszy czas, gdy będzie sucho. Promowanie takiego sposobu myślenia na poziomie polityki Wspólnoty byłoby szczególnie ważne w nowych państwach członkowskich. Dzięki temu polityka ta mogłaby zostać rozwinięta z wykorzystaniem funduszy wspólnotowych w celu zmniejszenia strat wynikających z powodzi, suszy i pożarów lasów.
Zuzana Roithová
(CS) Pomimo że przemawiam jako poseł do PE reprezentujący państwo, które raczej nie doświadczy problemów związanych z pożarami, dopóki nie odczuje wyraźnych konsekwencji efektu cieplarnianego, to rozumiem wagę solidarności wśród państw europejskich. Wysłuchawszy już kilka razy wcześniej podobnych rozmów, jestem mocno przekonana, jako były kierownik, że nadszedł czas, abyśmy opracowali wspólną strategią koncentrującą się na działaniach zapobiegawczych, na tym, jak pomóc krajom, kiedy tej pomocy potrzebują. Nie jest to kwestia pieniędzy. Jest to kwestia zdolności operacyjnej oraz odpowiednio ukierunkowanego zarządzania i środków pomocy, które nie będą zależeć wyłącznie od środków finansowych. Wzywam również Radę, wszystkie prezydencje i oczywiście Komisję do podjęcia wszelkich możliwych działań i zadbania o to, abyśmy nie czekali tu bezradni i mogli zagłosować w sprawie tego, czy pomagamy już dzisiaj, czy dopiero za tydzień, bez względu na rozmiar katastrofy.
Zbigniew Zaleski
Panie Przewodniczący! W ramach tych pięciu też jestem. Chciałem powiedzieć, że w sprawach klęsk żywiołowych mamy dwa działania. Jedno to zapobiegać im, na ile się da, np. powodziom, ale kiedy już do nich dojdzie, musimy się głównie zająć ludźmi, których te klęski dotyczą. Jednym z aspektów działania jest pomoc psychologiczna. Możemy sobie wyobrazić kogoś, kto przez powódź traci cały swój majątek, dom, cokolwiek to jest, żyje nadal, ale żyje w nędzy, z poczuciem ogromnej straty. Z doświadczeń wiem, że praca psychologów jest wtedy bardzo potrzebna, więc uważam, iż w takich grupach kryzysowych trzeba przewidzieć i na to przygotować fundusze, aby psycholodzy od razu mogli wkroczyć do akcji celem pomocy tym ludziom.
Stavros Dimas
komisarz. - (EL) Panie przewodniczący! Dziękuję wszystkim mówcom za ich bardzo pozytywny wkład w tę debatę.
Komisja czuje się zobowiązana do udzielania znacznego wsparcia na rzecz zwiększania zdolności UE do reagowania w przypadku katastrof. W komunikacie wystosowanym w marcu tego roku oraz za sprawą środków, które są teraz przygotowywane, Komisja przyjmuje zintegrowaną strategię.
Po pierwsze, badamy wszystkie aspekty katastrof: działania prewencyjne, przygotowanie, gotowość, natychmiastową reakcję i długoterminową odbudowę.
Po drugie, badamy wszelkie rodzaje katastrof, zarówno naturalnych, jak i spowodowanych przez człowieka, wewnątrz UE i poza jej granicami.
Po trzecie, zamierzamy zintegrować wszystkie zasoby Wspólnoty, udoskonalając koordynację pomiędzy agencjami UE.
Jeśli chodzi o podniesione kwestie, to przede wszystkim Parlament i Komisja Europejska zgodziły się na zreformowanie Funduszu Solidarności. Niestety, Rada odrzuca tę reformę. Komisja jednak nie zamierza wycofywać swojego wniosku i ma dużą nadzieję, że Rada da się w końcu przekonać.
W odniesieniu do dyrektywy w sprawie pożarów lasów moje wydziały pracują nad komunikatem dotyczącym zapobiegania katastrofom, a jednym z rozwiązań wymagającym oceny jest wprowadzenie ustawodawstwa właśnie w odniesieniu do pożarów lasów.
Komisja była główną siłą napędową w procesie przyjmowania Eurokodów w odniesieniu do bezpieczeństwa konstrukcji budowlanych. Są to europejskie normy stabilności budynków na czas trzęsienia ziemi. Włączane są teraz do krajowego prawodawstwa, a następnie zostaną wprowadzone w życie.
Jestem wielkim zwolennikiem wniosków pana Barniera. Pozwolę sobie jednak przypomnieć państwu, że potrzebna jest jednogłośna zgoda Rady. Wiemy, że nie ma w tej chwili jednomyślności wśród państw członkowskich. Z tego względu przygotowanie naszych wniosków zabiera więcej czasu, niż byśmy tego chcieli. Za pozwoleniem przypominam państwu, że w ramach traktatu lizbońskiego kwalifikowana większość głosów w Radzie będzie wystarczająca.
Finansowaliśmy już programy Czerwonego Krzyża na rzecz pomocy psychologicznej, a dalsze programy są przygotowywanie pod względem szczegółów technicznych.
Komisja stwierdza również silne zainteresowanie i wzrastającą rolę Parlamentu Europejskiego w dziedzinie zarządzania katastrofami. Oczekuję doskonałej współpracy z Parlamentem i Radą nad określeniem ograniczeń dla pomocniczości, tak aby móc promować i dalej rozwijać europejski wymiar zarządzania katastrofami.
Przewodniczący
Otrzymałem jeden projekt rezolucji złożony zgodnie z art. 103 ust. 2 Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 19 czerwca 2008 r.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Daciana Octavia Sârbu  
Pożary lasów w Grecji, we Włoszech oraz w Hiszpanii w letnich miesiącach 2007 roku oraz powodzie w Rumunii i Wielkiej Brytanii doprowadziły do wzrostu zgłoszeń o zwiększenie skuteczności UE w zakresie reagowania w przypadku katastrof. Częstotliwość katastrof związanych ze zmianami klimatycznymi wzrasta, dlatego konieczne są skoordynowane działania wielostronne, mające na celu zmobilizowanie wszystkim dostępnych środków, przy uwzględnieniu takich aspektów, jak prędkość działania, skuteczność i wsparcie finansowe.
Działania zaproponowane przez Komisje, które znacznie przyczynią się do szerszej reakcji ze strony UE wobec katastrof, obejmują zwiększenie roli Centrum Monitorowania i Informacji, zwiększenie zdolności europejskich sił ochrony ludności do reagowania oraz lepszą koordynację pomiędzy ONZ i Czerwonym Krzyżem w zakresie udzielania pomocy humanitarnej. Planuje się również utworzenie europejskiej sieci szkoleń dotyczących reagowania w przypadku katastrof, systemów wczesnego ostrzegania i wykorzystanie europejskiego numeru alarmowego "112”, który nie jest tak dobrze znany w państwach członkowskich. W Rumunii tylko 30% obywateli wie, że można skorzystać z tego numeru w razie wypadku, dzwoniąc z każdego państwa UE, dlatego władze krajowe muszą kontynuować swoje działania na rzecz promowania tego numeru, tak aby móc szybko reagować na problemy związane ze zmianami klimatycznymi lub inne.
