Routekaart voor duurzame energie in Europa (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van mevrouw Thomsen, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, over een routekaart voor duurzame energie in Europa.
Britta Thomsen  
rapporteur. - (DA) Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, in de eerste plaats wil ik graag de commissieleden bedanken voor hun uitmuntende en opbouwende samenwerking in verband met het verslag. Het verheugt me dat hernieuwbare energie nu hoog op de agenda staat, aangezien hernieuwbare energie een cruciale hoeksteen voor Europa zal zijn om aan de rest van de wereld te laten zien dat we klimaatverandering daadwerkelijk kunnen bestrijden en de energielevering voor onze burgers veilig kunnen stellen. Ik beschouw mijn verslag als een kans voor het Parlement om de vormgeving van toekomstige wetgeving betreffende hernieuwbare energie te beïnvloeden en er tegelijkertijd voor te zorgen dat de staatshoofden en regeringsleiders en de Commissie zich ervan bewust zijn dat de ambitieuze doelen die zijn aangenomen aanzienlijke en oprechte inspanningen vergen om te voorkomen dat ze niet meer dan loze beloftes worden.
Allereerst wil ik graag benadrukken dat een centrale boodschap in mijn verslag is dat we de juiste voorwaarden hebben geschapen voor de ontwikkeling van hernieuwbare energie. Dat houdt in dat we al onze beleidsmaatregelen in de energiesector integreren. Hernieuwbare energie kan niet los worden gezien van de andere doelstellingen in de energiesector, met name de totstandbrenging van een interne elektriciteitsmarkt, een toename van de energie-efficiëntie met twintig procent en de herziening van de regeling voor de handel in CO2-emissierechten. Al deze doelstellingen houden verband met elkaar en onze belangrijkste zorg is dus het scheppen van het juiste wetgevingskader.
Wij moeten de lidstaten ertoe verplichten de reeds goedgekeurde wetgeving en besluiten uit te voeren en te zorgen voor een perspectief op de lange termijn dat investeerders aanmoedigt om bij deze enorme uitdaging betrokken te raken. Dat zijn de eerste vereisten waaraan moet worden voldaan als we onze politieke doelstellingen van een meer continue energievoorziening, minder CO2-uitstoot en meer nieuwe banen in de EU willen realiseren. Tegelijkertijd moeten we een energiebeleid ontwikkelen dat is gebaseerd op solidariteit met de ontwikkelingslanden waar meer dan een miljoen mensen geen toegang hebben tot energie. De energiesector moet niet langer worden beschouwd als een technisch onderdeel van ons dagelijks leven, maar als een gezamenlijke speler bij het oplossen van de problemen op het gebied van milieu, klimaat en continuïteit van de voorziening.
Ik heb de Europese structuurfondsen en het cohesiefonds aangehaald als een duidelijk voorbeeld van de noodzaak om geïntegreerde beleidsmaatregelen te ontwikkelen. Deze fondsen bieden de mogelijkheid voor investeringen in hernieuwbare energie, energiebesparingen en andere klimaatbevorderende maatregelen. Uit de bestedingsplannen van de lidstaten blijkt echter dat de nieuwe lidstaten het geld liever zouden gebruiken om snelwegen aan te leggen dan om te investeren in hernieuwbare energie. Slechts één procent van de fondsen is bestemd voor hernieuwbare energie en energiebesparingen. Ik wil er daarom bij de Commissie op aandringen de richtsnoeren te herzien om een systematische ondersteuning te bieden aan groene energieprojecten in de EU, zodat er een verband bestaat tussen wat wij goedkeuren en de manier waarop wij fondsen toewijzen.
In het verslag heb ik tevens de noodzaak onderstreept om energie-efficiëntie in de nationale actieplannen op te nemen. Diverse personen hebben mij erop gewezen dat hun afzonderlijke actieplannen voor energie-efficiëntie niet in dit verslag thuis horen. Ik ben echter van mening dat juist dit verband cruciaal is, omdat we anders niet meer doen dan het vat der Danaïden vullen, als we onze energieconsumptie blijven opvoeren en tegelijkertijd proberen een relatief streefcijfer van twintig procent hernieuwbare energie te bereiken. Deze twee dingen moeten en zullen samensmelten.
We moeten vasthouden aan het beginsel dat investeringen in hernieuwbare energie een voordeel zijn voor Europa. Het bevorderen van een markt voor hernieuwbare energie zal bijdragen aan de verwezenlijking van de Lissabon-doelstellingen door een toename van de werkgelegenheid in de lidstaten en door een toename van de initiatieven van de lidstaten en de EU op het gebied van onderzoek en innovatie.
Het laatste onderwerp dat ik vandaag wil benadrukken is natuurlijk de kwestie van biobrandstoffen en hernieuwbare energie in de vervoersector. Ik wil ons allen aansporen om binnen het Parlement werkelijk een stap voorwaarts te nemen en een brede aanpak te hanteren met betrekking tot de vervoersector, die ook politieke doelstellingen omvat op het gebied van de uitbreiding van het openbaar vervoer en de overgang van wegvervoer naar transport via het spoor en over water. Hoewel ik over het algemeen vind dat de vervoersector ook een deel van de verantwoordelijk voor hernieuwbare energie op zich moet nemen, zijn er enkele valkuilen waar we voor op moeten passen. In de eerste plaats mag de invoering van biobrandstoffen niet tot gevolg hebben dat wij de eisen voor zuiniger auto's verlagen. We mogen de auto-industrie niet het idee geven dat zij zich moeten richten op biobrandstoffen in plaats van op zuiniger auto's.
In de tweede plaats moeten we voorwaarden opstellen inzake duurzaamheidscriteria die tot een aanzienlijke terugdringing van de uitstoot van broeikasgassen leiden, en voorwaarden betreffende het idee dat een toenemende vraag naar biomassa verenigd kan worden met de instandhouding van de biodiversiteit. Bovendien mag een focus op biobrandstoffen niet leiden tot een duidelijke toename van de voedselprijzen. Ten slotte moeten we benadrukken dat hernieuwbare energie in de vervoersector meer is dan alleen biobrandstoffen. Verwacht wordt dat elektrische auto's in de toekomst een grotere rol gaan spelen.
Ik hoop dat we vandaag een vruchtbaar debat zullen voeren en dat het Parlement een collectief signaal kan afgeven aan de Commissie en de lidstaten over het belang van het verwezenlijken van de Europese doelstellingen voor hernieuwbare energie.
Andris Piebalgs
lid van de Commissie. - (EN) Voorzitter, allereerst wil ik me bedanken bij mevrouw Thomsen voor haar uitstekende verslag. Hernieuwbare energie had altijd al een hoge prioriteit voor het Europees Parlement. Intussen zijn de lidstaten zich eveneens in toenemende mate bewust van de noodzaak om hun inspanningen op dit gebied te vergroten.
Te komen tot een steeds groter aandeel van hernieuwbare energie in het verbruik is een van de hoekstenen van het Europese beleid voor een duurzame, concurrerende en zekere energievoorziening. Daarom zal het verslag van mevrouw Thomsen een cruciale rol gaan spelen in het voorstel van de Commissie voor een richtlijn betreffende de bevordering van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen, dat ik eind van dit jaar wil voorleggen aan het Parlement. Ik wil er nog even aan herinneren dat het verslag van de heer Vidal-Quadras een grote rol speelde in ons pakket interne energiemarkt.
Ik ben blij om te zien dat mijn aanpak ter voorbereiding van het voorstel in belangrijke in het verlengde ligt van de meeste verzoeken van het Parlement. Ik wil er nog aan toevoegen dat het voorstel samen met dat inzake de verlaging van broeikasgassen en de regeling voor de handel in emissierechten zal worden aangenomen. We zullen deze geïntegreerde aanpak van januari voortzetten om te zorgen voor een samenhangend beleid tussen hernieuwbare energie enerzijds en klimaatverandering anderzijds en om synergieën tussen deze twee tot stand te brengen.
Nu wil ik even ingaan op en aantal concrete punten van dit verslag om hierover met u van gedachten te wisselen.
Ik deel de opvatting dat de voltooiing van de interne energiemarkt van cruciaal belang is in ons energiebeleid en hernieuwbare energie zo snel mogelijk moet worden geïntegreerd in de interne energiemarkt. Dit is een van de redenen waarom de Commissie afgelopen woensdag het derde pakket interne energiemarkt heeft aangenomen. Toegang tot de netwerken is een essentiële voorwaarde voor de succesvolle integratie en uitbreiding van de elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare bronnen. Dit geldt ook voor open, transparante en niet-discriminerende procedures voor het verkrijgen van deze toegang.
U wees er terecht op dat het van belang is snel een akkoord te bereiken over de bijdrage van de afzonderlijke lidstaten aan de bindende doelstelling van twintig procent hernieuwbare energie voor de gehele EU in 2020. Zoals te verwachten viel, is de toe te passen methodologie een politiek gevoelig onderwerp. We werken momenteel aan het voorstel en de Commissie voert overleg met de lidstaten over deze kwestie. Het is van essentieel belang dat de nationale streefcijfers op een eerlijke en transparante wijze worden vastgesteld. Niet minder belangrijk is het een regeling voor de handel in emissierechten in te voeren die de nodige flexibiliteit biedt, en om te waarborgen dat een dergelijke regeling werkt in een EU-brede markt. Dit alles zal zeker ook bijdragen aan onze doelstelling van rendabele productie van hernieuwbare energie.
Ik ben met u eens dat het opstellen en implementeren van nationale actieplannen eveneens van belang is. Naast de sectorale doelstellingen dienen deze door de lidstaten ingediende en door de Commissie goedgekeurde nationale actieplannen ook de ontwikkelingstrajecten voor elke sector te bevatten en de maatregelen die zullen worden genomen om deze doelstellingen te realiseren. De Commissie zal de nationale actieplannen toetsen aan specifieke voorwaarden en criteria die zij in een nieuwe richtlijn zal vaststellen.
Ik sluit me erbij aan dat het gebruik van hernieuwbare energie in de sector verwarming en koeling nog aanzienlijk moet toenemen. Om ervoor te zorgen dat dit gebeurt, dient een speciaal wetgevingskader in het leven te worden geroepen. Het is de bedoeling ook deze kwestie op te nemen in de richtlijn. Tal van moderne verwarmings- en koelsystemen op basis van hernieuwbare energie zijn al uitermate energie-efficiënt, maar het potentieel is nog lang niet ten volle ontwikkeld.
Het verheugt mij dat uw verslag het bindende streefcijfer van tien procent biobrandstof steunt, en ik ben het met u eens dat we erop moeten toezien dat biobrandstoffen duurzaam worden geproduceerd. Daarom zal het voorstel van de Commissie duurzaamheidscriteria bevatten. Deze criteria hebben niet tot doel de invoer van biobrandstoffen in te dammen, maar om gelijke voorwaarden te creëren voor in de EU geproduceerde en geïmporteerde biobrandstoffen.
Kortom, het nieuwe wetgevingskader inzake hernieuwbare energie dient ervoor te zorgen dat we het EU-brede streefcijfer van twintig procent hernieuwbare energie in 2020 halen. Hiervoor zijn behalve aanzienlijke investeringen ook een regelgevingskader en bovenal een sterke politieke wil nodig. Ik geloof dat dit verslag het vertrouwen in het welslagen heeft vergroot.
Tot slot nog mijn laatste punt. De vraag rees of Commissie voornemens is om kernenergie te rekenen tot hernieuwbare energie. Ik kan hier en nu verklaren dat dit niet het geval is en ook nooit is geweest. Het aandeel van twintig procent hernieuwbare energie in het Europese energieverbruik mag alleen worden bereikt met hernieuwbare energie. Niets in het pakket interne energiemarkt dat vorige week werd aangenomen, of de komende richtlijn inzake hernieuwbare energie zal daar verandering in brengen.
Geachte leden, u hebt ons zeer goed ondersteund bij het ontwikkelen van een Europees antwoord op de wereldwijde klimaatuitdaging. Ik reken ook op de steun van het Europees Parlement voor het voorstel van de Commissie. Ik hoor ook steeds meer bemoedigende signalen uit de lidstaten. Vandaag zei Gordon Brown op het congres van de Labour Party: "Door te investeren in energie-efficiëntie, hernieuwbare energie, koolstofvoorraden, schone brandstoffen en nieuwe milieutechnologieën, kan Groot-Brittannië een leidende rol gaan spelen op weg naar koolstofvrije auto's, koolstofvrije huizen en een koolstofvrije industrie. Ik wil nieuwe groene, toekomstgerichte technologieën als bron van nieuwe Britse banen in Britse bedrijven.” Het enige verschil is dat ik dit graag zie gebeuren in heel Europa.
Vittorio Prodi  
rapporteur voor advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid. - (IT) Voorzitter, dames en heren, ik wil mevrouw Thomsen graag bedanken voor haar verslag, evenals commissaris Piebalgs, omdat ik denk dat er echt een alliantie kan worden gesloten tussen het Parlement en de Commissie. In dit verband ben ik van mening dat het Parlement al een fundamentele bijdrage heeft geleverd aan het bevorderen van hernieuwbare energie, met een visie op de toekomst en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, om de enorme problemen die voor ons liggen aan te pakken.
Er moet algemene consensus bestaan over zo'n belangrijke onderneming en we moeten uitgaan van een geleidelijke aanpak, omdat ik denk dat een systematisch beleid nodig is als we de verschillende hernieuwbare energiebronnen op het gehele systeem willen toepassen.
In de eerste plaats wil ik graag benadrukken dat er ook in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid uitgebreid is gesproken over biomassa, evenals over het belang van een geleidelijke aanpak, met name wat het gebruik van landbouw- en bosbouwresten en stedelijk afval in vaste vorm betreft, aangezien de exploitatie daarvan aanzienlijke voordelen biedt, zonder het evenwicht tussen het gebruik van energie, voedsel en grondstoffen te verstoren.
Om die reden is wat voor ons ligt een enorm belangrijke taak en geen onmogelijke uitdaging. In het systeem zelf moet ook vooruitgang worden geboekt. Ik verwijs hierbij in het bijzonder naar verwarming, warmtekrachtkoppeling en drievoudige koppeling, zodat de energie-inhoud van hulpbronnen optimaal kan worden benut. We hebben tevens een algemeen beleid nodig dat steun biedt en voorrang geeft aan voorzieningen voor elektrische energie, zodat tevens stimulansen kunnen worden geboden voor de omzetting van biomassa in gas, wat bijdraagt aan een veel grotere rationalisatie en efficiëntie.
Willem Schuth  
rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. - (DE) Voorzitter, commissaris, collega's, ik wil graag eerst mevrouw Thomsen even bedanken voor haar evenwichtige verslag. Vervolgens wil ik kort de hoekstenen schetsen van het advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.
De door de Commissie voorgelegde routekaart voor hernieuwbare energie in Europa wordt door onze commissie uitdrukkelijk toegejuicht als belangrijke bijdrage aan de duurzame ontwikkeling van Europa. Het is absoluut noodzakelijk om het aandeel hernieuwbare energie te verhogen. Enerzijds moet Europa ervoor zorgen dat haar energievoorziening niet in gevaar komt en dat de afhankelijkheid van energie-import wordt verminderd; anderzijds moeten we onze verplichtingen ten aanzien van klimaatbescherming nakomen.
Ook voor de werkgelegenheid en de economie in de landelijke gebieden in de EU zal hernieuwbare energie in de toekomstige energiemix een cruciale rol gaan spelen. De bevordering van hernieuwbare energie mag echter niet leiden tot verstoring van de concurrentieverhoudingen. De regeling inzake het uit productie nemen van landbouwgrond past niet meer in het systeem en dient te worden afgeschaft - mede vanwege het tekort aan landbouwgrond door de concurrentie van de productie van voedsel enerzijds en energiegewassen anderzijds.
In haar advies inzake het verslag van collega Lang over de EU-strategie voor biomassa en biobrandstoffen hecht onze commissie groot belang aan de invoering van een Europees certificeringssysteem. Het is van belang administratieve meerkosten te voorkomen voor producenten in de EU. Dit kan worden bereikt door koppeling met bestaande regelingen, zoals cross compliance. Tevens dienen ook uit derde landen geïmporteerde biobrandstoffen te worden gecertificeerd op basis van strenge ecologische criteria, om ervoor te zorgen dat deze dezelfde goede milieuprestaties hebben.
Bij de bevordering van biobrandstoffen mogen de beschikbare middelen niet prioritair worden gereserveerd voor onderzoek naar biobrandstoffen van de tweede generatie. Ook op het gebied van biobrandstoffen van de eerste generatie is nog verder onderzoek nodig. Daarom moet bij de programma's voor onderzoek en ontwikkeling ook rekening worden gehouden met de voordelen van decentrale productie van biobrandstoffen.
Pilar Ayuso
namens de PPE-DE-Fractie. - (ES) De Europese Raad van maart 2007 heeft een overeenkomst aangenomen waarin is bepaald dat de Europese Unie een deel van haar totale energiemix uit hernieuwbare energiebronnen moet genereren.
Morgen stemt het Europees Parlement over het bijbehorende verslag, waarin wij onze steun geven aan de voorstellen van de Raad en de Commissie voor toekomstige wetgeving over dit thema. Ik wil de rapporteur, mevrouw Thomsen, feliciteren met een uitmuntend verslag, gebaseerd op brede discussies met alle partijen.
In het verslag wordt de Commissie opgeroepen een voorstel in te dienen voor kaderwetgeving inzake hernieuwbare energie en wordt het belang van het opstellen en ten uitvoer leggen van actieplannen op het gebied van hernieuwbare energie op communautair en nationaal niveau benadrukt. Die plannen moeten in alle sectoren investeringen, innovatie en onderzoek bevorderen op het gebied van schone, emissie-arme energiebronnen. Daarvoor moet er meer worden geïnvesteerd in onderzoek, ontwikkeling en innovatie, om ervoor te zorgen dat hernieuwbare energiebronnen een vergelijkbaar concurrentieniveau bereiken als dat van conventionele energiebronnen.
Wij van de EPP-ED-Fractie pleiten niet voor bindende streefcijfers; wij zijn van mening dat verplichtingen, evenals het vaststellen van sectorale streefcijfers voor hernieuwbare energiebronnen, aan het subsidiariteitsbeginsel moeten worden onderworpen.
We pleiten wel voor een oproep aan de lidstaten voor meer inspanningen op het gebied van onderzoek, steun, het verminderen van administratieve lasten en het vereenvoudigen van vergunningsprocedures, teneinde de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen te vergemakkelijken. Ter verdediging van de interne markt zijn wij voorts van mening dat een daadwerkelijk en efficiënt geharmoniseerd stelsel van steunmaatregelen het langetermijndoel van Europe moet zijn, teneinde een zo efficiënt mogelijk gebruik van hernieuwbare energietechnologieën te waarborgen.
Wij verzoeken de Commissie ervoor te zorgen dat iedere kaderrichtlijn over hernieuwbare energie maatregelen bevat om verwarming en koeling door middel van hernieuwbare energie te bevorderen, aangezien dat tot op heden de minst ontwikkelde technologieën zijn.
Wij juichen ook het voorstel van de Commissie toe om biobrandstoffen en andere hernieuwbare energiebronnen in de vervoersector te bevorderen, en we verzoeken de Commissie en de lidstaten hun inspanningen op het gebied van de ontwikkeling van tweede-generatiebiobrandstoffen op te voeren, om de vele spanningen die voortvloeien uit een tekort aan grondstoffen te vermijden. Dat tekort is niet ontstaan door de ontwikkeling van biobrandstoffen. Het wordt veroorzaakt door diverse factoren, waaronder het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Reino Paasilinna
namens de PSE-Fractie. - (FI) Voorzitter, ik wil mijn collega Britta Thomsen bedanken voor dit verslag, waarin het energiedebat wederom op Europees niveau aan de orde wordt gesteld.
Onze energie-industrie wordt niet alleen door buitenstaanders beïnvloed, maar ook door onze eigen fouten. Die mogen we niet vergeten. We hebben onze reservecapaciteit bijvoorbeeld laten dalen met ongeveer een procent per jaar, en dat veroorzaakt onzekerheid.
Ik wil uw aandacht in de eerste plaats vestigen op het standpunt inzake energie die wordt gewonnen uit hernieuwbare energiebronnen. Mevrouw Thomsen en ik hebben over dit onderwerp een amendement op het verslag opgesteld. Het is belangrijk dat er voldoende steun is voor elektriciteit die wordt gewonnen uit hernieuwbare energiebronnen. Hernieuwbare energie moet ook worden gebruikt om de schaarste aan brandstoffen op te vangen. De geïndustrialiseerde landen moeten technieken en methodes ontwikkelen die ertoe bijdragen dat de energielevering aan arme landen wordt gewaarborgd. Economische armoede, informatiearmoede en energiearmoede treffen nu allemaal dezelfde mensen.
Tegelijkertijd kan er in Europa geen sprake zijn van een levensvatbare interne energiemarkt zolang de meeste lidstaten zich niet houden aan gezamenlijk gesloten overeenkomsten. Het lijkt er daarom op dat het de Europese solidariteit ontbreekt aan solidariteit.
Het is altijd lastig om streefcijfers vast te stellen voor de productie en het gebruik van energie. Bovendien moeten deze cijfers gebaseerd zijn op betrouwbaar wetenschappelijk onderzoek. Sectorspecifieke streefcijfers voor hernieuwbare energie op nationaal niveau moeten daarom heel zorgvuldig worden vastgesteld. De omstandigheden op het gebied van energie variëren enorm. We moeten daarom bij de berekening van streefcijfers voor hernieuwbare energie overleg voeren met de lidstaten over controlemechanismen, over een classificatie van biobrandstoffen voor het vervoer en over de stand van zaken op het gebied van kernenergie. Kernenergie, als emissievrije vorm van energie, mag het streefcijfer voor hernieuwbare energie niet verhogen.
De Commissie heeft turf als fossiele brandstof geclassificeerd, hoewel de Intergouvernementele Werkgroep inzake klimaatverandering van de Verenigde Naties turf onder een eigen categorie heeft geschaard, tussen fossiele brandstoffen en biobrandstoffen. We beschikken inmiddels over nieuwe en positieve resultaten van onderzoek naar de gevolgen van turf voor het klimaat, onder verwijzing naar het levenscyclusmodel. Wanneer een moeras eerst wordt gebruikt voor de productie van turf en daarna voor bebossing of de teelt van rietgras, heeft dit minder gevolgen voor het klimaat. Op dit moment heeft turf in de regeling voor de emissiehandel een emissiefactor van 106, terwijl steenkool een factor heeft van slechts 94,6, omdat bij de berekeningen geen rekening is gehouden met de hele levenscyclus van turf. Dit moet snel worden rechtgezet, mijnheer de commissaris.
Fiona Hall
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Voorzitter, ik zou graag eerst de rapporteur willen danken voor haar uitstekende verslag. Hernieuwbare energiebronnen vormen al sinds enkele jaren een onderdeel van de Europese energiemix en van het Europese energiebeleid. In dit verslag wordt heel duidelijk uiteengezet waarom hun mogelijkheden nog steeds niet volledig worden benut.
Een van de problemen betreft de toegang tot de netwerken. De huidige distributienetwerken voor elektriciteit zijn gebaseerd op het principe van eenrichtingsverkeer. Nu moeten er technische aanpassingen plaatsvinden om ze geschikt te maken voor tweerichtingsverkeer en een gedecentraliseerde stroomproductie. De lidstaten zouden meer moeten doen om de technische en administratieve barrières op te heffen die de uitbreiding van elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energie nog steeds belemmeren.
Het grootste potentieel voor hernieuwbare energie vinden we aan de twee uiteinden van de keten. Enerzijds hebben we nieuwe investeringen nodig in grootschalige projecten voor elektriciteitsopwekking uit hernieuwbare energiebronnen, zoals offshore-windparken in Noord-Europa, zonnepanelen rondom de Middellandse Zee en getijdencentrales. Anderzijds, aan het andere eind van de keten, moeten we het gebruik van hernieuwbare energie in gebouwen met behulp van technologieën zoals thermodynamische zonnecollectoren, zonnecellen, warmtepompen en biomassaverwarming opvoeren tot een maximum. Daarom juich ik met name paragraaf 38 toe, waarin wordt benadrukt dat het noodzakelijk is het gebruik van hernieuwbare energie in nieuwe en gerenoveerde gebouwen verplicht te stellen.
Het is tijd voor een uitgebreide herziening van de Richtlijn betreffende de energieprestatie van gebouwen, niet in de laatste plaats vanwege het feit dat de routekaart voor hernieuwbare energie in Europa in samenhang moet worden gezien met het Europees actieplan voor energie-efficiëntie. Het bindende streefcijfer van twintig procent hernieuwbare energie in het Europese energieverbruik in 2020 is eerder haalbaar als we erin slagen het energieverbruik in de EU verder te verlagen. Het gebruik van steeds meer hernieuwbare energie bij een gelijktijdig dalend energieverbruik is de beste manier om de koolstofemissies te verminderen.
Wat het vraagstuk van biobrandstoffen betreft wil ik benadrukken dat alle biobrandstoffen, hetzij geïmporteerd of in Europa geproduceerd, moeten voldoen aan duurzaamheidscriteria ten aanzien van de reductie van koolstofemissies, de bescherming van biodiversiteit en watervoorraden en de gevolgen voor de voedselproductie. Ik denk dat we de geruststelling van de commissaris moeten accepteren en het streefcijfer van tien procent biobrandstof moeten blijven steunen. Laten we in december een kritische blik werpen op de voorstellen van de Commissie om ons ervan te vergewissen dat deze stroken met de strenge duurzaamheidscriteria waarom ons Parlement vraagt.
Deze routekaart voor hernieuwbare energie mag niet alleen een routekaart zijn voor Europa. Door het bevorderen van investeringen in hernieuwbare-energietechnologieën in ontwikkelingslanden kunnen we twee cruciale doelstellingen verwezenlijken: een dringend noodzakelijke economische groei die niet ten koste gaat van onze planeet door meer koolstofemissies, en minder afhankelijkheid van energie-import én meer energiezekerheid. Zo kunnen deze landen worden behoed voor de enorme prijsstijgingen van fossiele brandstoffen, wat in het verleden al tal van ontwikkelingslanden de kop heeft gekost.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
namens de UEN-Fractie. - (PL) Voorzitter, mijnheer de commissaris, uit naam van de UEN-Fractie wil ik in dit debat over hernieuwbare energie in Europa mevrouw Thomsen graag bedanken voor het opstellen van een uitgebreid verslag over dit onderwerp.
In de eerste plaats heeft de auteur van het verslag gelijk wanneer zij zegt dat de belangrijkste kwestie, ook met het oog op de toekomst van hernieuwbare energie in Europa, het ontwikkelen van een gemeenschappelijk Europees energiebeleid is. Helaas lijkt er wat dit betreft geen enkele vooruitgang te worden geboekt, ondanks enkele vage beloftes over het opnemen van dit beleid in het Hervormingsverdrag van de EU.
Het is bijna twee jaar geleden sinds Polen, dat de gevolgen van de verschillende belangen op het gebied van energiebeleid in de lidstaten al heeft ondervonden, bijvoorbeeld met betrekking tot de aanleg van de Russisch-Duitse gaspijpleiding in de Oostzee, tijdens een vergadering van de Raad van de Europese Unie leidende beginselen heeft voorgesteld voor het opstellen van een dergelijk gemeenschappelijk energiebeleid. Helaas was er op dat moment weinig interesse voor dat voorstel, aangezien het strijdig was met de belangen van het belangrijkste EU-land, te weten Duitsland.
Ik spreek hierbij de hoop uit dat de Europese Commissie de taak van het opstellen van een gemeenschappelijk energiebeleid deze keer serieuzer benadert.
In de tweede plaats is het van cruciaal belang beheerders van distributienetwerken te scheiden van energieproducenten, zodat producenten van verschillende soorten hernieuwbare energie betere toegang hebben tot het distributienetwerk in de verschillende landen. Als we dit niet doen, zullen elektriciteitsproducenten die gebruik maken van traditionele energiebronnen en tevens de eigenaren of beheerders van transmissienetwerken zijn, deze netwerken niet beschikbaar willen stellen voor producenten van energie uit duurzame bronnen.
Op de uiteindelijke voorstellen hierover van de Europese Commissie kwam felle tegenstand van grote spelers op het gebied van energie, met name in Frankrijk en Duitsland. Het zal voor ons als leden van het Europees Parlement interessant zijn om te zien hoe de Europese Commissie met deze tegenstand omgaat.
In de derde plaats verdienen de strategische doelstellingen voor hernieuwbare energie, namelijk de opwekking van twintig procent van alle energie uit hernieuwbare bronnen en een verbetering van de energie-efficiëntie met twintig procent in 2020, aandacht en steun. Ik wil de hoop uitspreken dat de Europese Commissie, om deze ambitieuze doelstellingen te verwezenlijken, zal voorstellen om niet alleen op EU-niveau, maar ook in de lidstaten passende steunmaatregelen in te voeren.
Ik wil bijzondere aandacht vestigen op de productie van biobrandstoffen, aangezien zij er niet alleen voor zorgen dat het aantal gebruikte hernieuwbare energiebronnen toeneemt, maar ook dat landbouwgrondstoffen niet slechts voor de productie van voedsel worden gebruikt, waardoor de overproductie afneemt. Ik ben het dan ook niet eens met het argument van de rapporteur van het verslag dat de productie van biobrandstoffen een stijging van de voedselprijzen tot gevolg zou kunnen hebben en dat de EU-markt daarom moet worden opengesteld voor voedsel uit derde landen.
David Hammerstein
namens de Verts/ALE-Fractie. - (ES) Voorzitter, de toekomst heeft ons al ingehaald. Het tijdperk van hernieuwbare energiebronnen is aangebroken. Alleen met een enorme toename van het gebruik van duurzame energie en een veel grotere energie-efficiëntie kunnen wij de klimaatcrisis en de crisis op het gebied van energievoorziening te lijf gaan. Ik ben dankbaar voor dit uitstekende verslag. We kunnen voor de middellange en lange termijn plannen maken voor het bevorderen van hernieuwbare energie en het motiveren van de terughoudende partijen, waarvan ik heb gezien dat er nog een aanzienlijk aantal zijn.
In het verslag wordt van de Commissie verlangd dat zij kaderwetgeving opstelt voor het bevorderen van verwarming en airconditioning door middel van hernieuwbare energie. Verder wordt er opgeroepen tot gelijke voorwaarden voor hernieuwbare energiebronnen op de energiemarkt en een verbeterde regeling voor de handel in emissierechten, waarin de kosten van vervuilende energiebronnen worden doorberekend en de enorme, perverse subsidies voor fossiele brandstoffen worden geschrapt. In het verslag wordt gepleit voor de bevordering van offshore-windenergie, wordt een stevig standpunt ingenomen ten opzichte van thermische zonne-energie, en opgeroepen tot meer financiële ondersteuning voor onderzoek naar de opslag van uit hernieuwbare bronnen gewonnen energie en tot de aanpassing van nationale netwerken. Ten slotte wordt de Commissie verzocht een actieplan op te stellen ter bevordering van bioconstructie, aangezien veertig procent van alle energie in de EU wordt gebruikt in gebouwen.
En nu komen we bij een twistpunt. Het debat over biobrandstoffen roept een moreel vraagstuk en een principevraagstuk op: eten of rijden? Als wij in dit verslag een bindend streefcijfer van tien procent voor biobrandstoffen goedkeuren, dan moeten we ons realiseren dat wij een conflict doen oplaaien tussen 800 miljoen autorijders enerzijds en de twee miljard armste mensen ter wereld anderzijds, die vechten om dezelfde graankorrels.
De euforie die biobrandstoffen hebben veroorzaakt dreigt nu de voedselvoorziening van Europa en de rest van de wereld in gevaar te brengen. En we weten niet eens of de energiebalans positief uitslaat. Door de stijgende olieprijzen wordt het elke dag goedkoper om graan te verbranden in plaats er brood van te bakken of melkvee mee te voeren. We moeten daarom heel voorzichtig zijn en geen bindende streefcijfers aannemen, temeer omdat deze al eerder door grote internationale instellingen en vele wetenschappers ter discussie zijn gesteld. Het middel mag niet erger zijn dan de kwaal. Inzake deze cruciale kwestie moeten we ons gezond verstand gebruiken en het voorzorgsbeginsel toepassen.
Esko Seppänen
namens de GUE/NGL-Fractie. - (FI) Voorzitter, commissaris, volgens een voorspelling van het Internationaal Energie Agentschap zal olie over vijf jaar een extreem zeldzame grondstof zijn. Gas zal aan het eind van het decennium nog schaarser zijn.
Op dit moment wordt tachtig procent van de energie in de EU geproduceerd door middel van fossiele brandstoffen, met name aardolie en gas. Daarom is het Commissievoorstel voor een richtlijn ter bevordering van het gebruik van energie uit hernieuwbare bronnen broodnodig.
Iets meer dan zes procent van de in de EU geconsumeerde energie is op dit moment afkomstig van hernieuwbare energiebronnen. Daarvan vertegenwoordigen biomassa en de verbranding van afval 4,2 procent, hydro-elektrische energie 1,5 procent, windenergie 0,3 procent en geothermische energie 0,3 procent. Het percentage voor zonne-energie is verwaarloosbaar.
Het doel om het aandeel hernieuwbare energiebronnen in 2020 te verhogen tot twintig procent, met andere woorden een verdriedubbeling, lijkt veel te ambitieus. Anderzijds had het Europees Parlement al eerder besloten om nog meer te vragen: vijfentwintig procent in 2020 en maar liefst vijftig procent in 2040.
Het Commissievoorstel van twintig procent verwijst naar een EU-gemiddelde. Alleen Letland, Zweden, Finland en Oostenrijk liggen op dit moment boven dat cijfer. Maar deze landen ontsnappen niet aan de richtlijn: voor hen gelden hogere streefcijfers. De grootste landen van de EU hebben de laagste percentages: het Verenigd Koninkrijk twee procent, Duitsland vier procent, Polen vijf procent en Frankrijk, Spanje en Italië zes procent.
Of het streefcijfer van twintig procent uit de richtlijn wordt gehaald is afhankelijk van de vraag of de grote lidstaten bereid en in staat zijn om het gebruik van hernieuwbare energie te vergroten. Ik ben benieuwd hoe ze dat gaan doen. Als zij de richtlijn alleen met de mond belijden, kan de Commissie ze niet dwingen deze ten uitvoer te leggen. Ze kunnen echter wel door omstandigheden buiten de EU, die het gevolg zijn van de stijgende prijzen voor olie en gas en van onze "wegwerpcultuur”, gedwongen worden zich aan te passen.
Bastiaan Belder
Mijnheer de Voorzitter, terecht bepleit het verslag-Thomsen een voortvarende aanpak om te komen tot een groot aandeel van duurzame energiebronnen in ons totale energiegebruik. Fossiele brandstoffen zijn immers eindig en het gebruik van duurzame energie vermindert de uitstoot van broeikasgassen. Bovendien zorgt dit voor de nodige diversificatie waardoor we minder afhankelijk worden van straks enkele energiebronnen. De rapporteur krijgt van harte mijn steun wanneer ze biobrandstoffen uitsluitend op een verantwoorde wijze wil inzetten. De EU moet zich inspannen om internationale afspraken te maken zodat duurzaamheidscriteria voor biobrandstoffen in WTO-verband gebruikt kunnen worden. Het maakt veel uit welk type biobrandstof we gebruiken en hoe deze wordt verbouwd en aangewend. Biobrandstof is pas duurzaam als de gehele cyclus van producent tot gebruiker een optimale milieuprestatie laat zien. Dit betekent dat zowel de productie als de verbranding van biomassa op duurzame wijze plaatshebben. Bij de productie gaat het bijvoorbeeld om herplant van geoogste gewassen. Bij de verbranding mag de uitstootnorm niet minder streng zijn dan bij andere brandstoffen.
Daarnaast zijn meer verregaande strategische keuzes nodig vanwege ongewenste effecten, zoals de aantasting van oerbossen voor productiedoeleinden en de concurrentie met de voedselvoorziening. Vooral in arme landen namelijk leidt de productie van biomassa zowel tot druk op de landbouwgrond als tot hogere voedselprijzen. Welk beleid voert de Commissie om deze ongewenste effecten concreet te ondervangen?
Tot slot: de rapporteur beoogt recht te doen aan de verschillende situaties waarin de lidstaten verkeren. De ene lidstaat heeft nu eenmaal meer potentie tot bijvoorbeeld zonne-energie, terwijl een andere vooral mogelijkheden heeft op het gebied van windenergie. Een geharmoniseerd steunstelsel, zoals het rapport voor de lange termijn voorziet, is dan ook niet voor de hand liggend. Een steunstelsel is het meest doelmatig wanneer het is toegesneden op de duurzame energiebronnen met de grootste potentie en dat verschilt, mijnheer de Voorzitter, per lidstaat.
Giles Chichester
(EN) Voorzitter, ik zou graag eerst mijn lof willen uitspreken aan mevrouw Thomsen voor haar werk en haar geëngageerde verslag. Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk dat ik u eraan herinner dat wij van een partij zijn die "groen” denkt maar "blauw” stemt. Dit brengt mij bij een algemene constatering dat we allemaal voor hernieuwbare energie als algemeen beginsel zijn. Wij steunen echter alleen een realistische en haalbare productie van hernieuwbare energie en zien niets in peperdure subsidies voor onhaalbare doelstellingen. En het moet worden gezegd dat de Commissie en de Raad dit jaar een aantal zeer ambitieuze doelstellingen hebben gelanceerd.
Ik zou graag mijn gedachten laten gaan over het dilemma van grootschalige waterkracht- of getijdenprojecten en een grootschalige omschakeling naar de verbouw van energiegewassen. Naast voordelen brengen deze ook gevolgen voor het milieu en kosten met zich mee. In mijn kiesdistrict bijvoorbeeld biedt het voorstel voor een getijdencentrale, de Severn Tidal Power, een enorm potentieel voor de stroomproductie, maar de kosten liegen er niet om. De laatste schatting ging uit van twintig miljard euro, wat objectief gezien een enorm bedrag is. Deze kosten worden echter deels gerechtvaardigd door de CO2-reductie en deels doordat er overstromingsschade mee wordt voorkomen, en slechts in geringe mate door de waarde van de opgewekte elektriciteit. Laten we niet vergeten dat een dergelijk project enorme milieugevolgen heeft voor het kanaal van Bristol en aanverwante natuurverschijnselen, zoals de bijzondere getijdengolf van de rivier de Severn en de omliggende wetlands. Mijns inziens is hier dus sprake van een dilemma, een conflict tussen twee belangen. Dat lijkt ook het geval te zijn voor de omschakeling van grote landbouwarealen naar de verbouw van miscanthus of andere energiegewassen.
We moeten ons afvragen of het wettelijk vastleggen van bindende streefcijfers en doelstellingen die we niet kunnen of willen halen, zinvol is. We hebben als Europese Unie een lange lijst van ambitieuze, wettelijk vastgelegde doelstellingen die we vervolgens niet hebben verwezenlijkt. Gaan we hiermee door, dan brengen we het wetgevingsproces wellicht in diskrediet. Als we regels invoeren die vereisen dat de mens zijn gedrag verandert, dan moeten we deze doelstellingen doorzetten, hetzij door toereikende overgangsperiodes of door fiscale prikkels in combinatie met een regulerende stok.
Laten we afsluitend niet het enorme potentieel van energie-efficiëntie vergeten, maar dat is een onderwerp voor een ander debat.
De Voorzitter
Collega Chichester, ik geloof dat u is ontgaan dat de commissaris de toespraak van Gordon Brown voor het congres van de Labour Party uitgebreid aanhaalde of misschien was u net ergens anders, maar wij waren zeer gefascineerd door deze bijdrage.
Mechtild Rothe
(DE) Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, ik wil me graag eerst bedanken bij onze rapporteur, mevrouw Thomsen, voor haar goede verslag! Ik hoop dat het verslag woensdag met een even grote meerderheid van stemmen zal worden aangenomen als in onze commissie. Ondanks de kritiek van collega Chichester werd het verslag door een brede meerderheid, ja bijna unaniem, aangenomen. Met andere woorden: dit verslag is goed en tevens belangrijk en noodzakelijk. Zoals u weet stelt de Commissie momenteel een kaderrichtlijn op ter uitvoering van de besluiten van de voorjaarstop - het bereiken van een aandeel van twintig procent hernieuwbare energie in 2020. De commissaris deed dit al uit de doeken. Het was goed hem luid en duidelijk te horen zeggen dat het verslag-Thomsen daarin een relevante rol zal spelen.
Waar gaat het nu eigenlijk om en wat is echt van belang? We hebben succesvolle richtlijnen, met name betreffende elektriciteit, maar ook betreffende biobrandstoffen. Dus gaat het er nu om dat deze succesvolle richtlijnen worden opgepakt en indien nodig worden aangevuld en verbeterd, zoals voorgesteld in het verslag-Thomsen.
Ten tweede moeten we ons verbinden aan datgene wat de commissaris ons afgelopen jaar in de plenaire zitting reeds beloofde, namelijk het opnemen van de sector verwarming en koeling, om de achterstand op dit gebied te verminderen en om te komen tot een betere marktpenetratie. Tot dusver bestaat er een duidelijk sectorale aanpak, die we mijns inziens niet mogen opgeven. Het is ook van groot belang dat de nationale actieplannen echte en duidelijke sectorale doelstellingen bevatten, dus bindende streefcijfers, zodat de verschillende technologieën verder worden ontwikkeld.
De vraag hoe die twintig procent moeten worden verdeeld over de lidstaten is van het grootste belang. Dit betekent dat er een eerlijke lastenverdeling, of beter gezegd kansenverdeling, moet plaatsvinden. Een verdeling die is gebaseerd op het potentieel van de lidstaten en op hetgeen reeds is bereikt, op datgene waarover de lidstaten reeds beschikken. Met andere woorden, hier moet een transparant beleid worden gevoerd.
Ik ben blij dat in het verslag zeer duidelijk wordt aangegeven dat het hier alleen om hernieuwbare energie gaat en niet om koolstofarme energie. Ik wil hier ook nogmaals commissaris Piebalgs bedanken voor diens bevestiging dat het hier echt alleen om hernieuwbare energie gaat.
Ik meen dat op u een grote verantwoordelijkheid rust binnen de Commissie, mijnheer de commissaris. We hebben vastgesteld dat de elektriciteitsrichtlijn het een en ander op gang heeft gebracht. Ik spreek de hoop uit dat ook de nieuwe kaderrichtlijn, die hopelijk nog dit jaar komt, hetzelfde positieve effect zal hebben.
Lena Ek
(EN) Voorzitter, Churchill zei ooit dat opschorten de beste manier is om een taak moeilijk te laten lijken. Zo kunnen we mijns inziens ook het huidige energiedebat in Europa omschrijven. Als reactie op collega Chichester, die aangaf dat hij "groen” denkt, maar "blauw” stemt, kan ik alleen maar zeggen: wat nog rest, is wellicht tevens "groen” te handelen.
Het voorstel van de Commissie en de huidige besluiten over twintig procent hernieuwbare energie in het totale energieverbruik in Europa in 2020 zijn heel goed. Het is ook goed dat de kiezers, de industrie en de Europese burgers zien dat het Parlement er dankzij het verslag-Thomsen van overtuigd is dat dit de juiste werkwijze is en dat we zo te werk moeten gaan.
Maar is het mogelijk? Aangezien mensen vragen stellen wordt hier nog over getwijfeld. Ik persoonlijk denk dat het zeer goed mogelijk is. Als we zien wat er vandaag de dag mogelijk is dankzij trigeneratie en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen, moeten we concluderen dat het mogelijk is. Het is ook mogelijk in huishoudens, op het gebied van verwarming en koeling, en ook in de vervoersector. Ik ben erg blij dat, naast hetgeen we hier doen op het gebied van hernieuwbare energie, ook andere vigerende Europese regels worden aangepast. Het is hoog tijd dat we meer ethanol toevoegen aan benzine; op basis van de nieuwe besluiten komen we op zijn minst uit op vijftig procent van Brazilië. Ik ben van mening dat het tijd is voor een discussie over het gebruik van biogas en natuurlijk gas, om de benodigde hoeveelheden te verkrijgen. Als we hierin slagen, brengen we een markt tot stand en dan zal de ontwikkeling vanzelf doorgaan.
Uiteraard brengt dit alles een aantal verantwoordelijkheden met zich mee. Zowel op Europees als nationaal niveau hebben we een goed actieplan voor hernieuwbare energie nodig, dat snel wordt geïmplementeerd.
Het tweede punt waar ik op wil wijzen betreft belastingen. Ik begrijp niet waarom we mensen via belastingen gedrag afleren dat we juist graag zien ten aanzien van verschillende soorten brandstoffen.
Mijn derde punt is regelgeving. Ook op dit gebied kunnen we nog veel doen en kan het Europese systeem ook wel een schoonmaakbeurt gebruiken.
Ik denk dat we ons midden in een technische revolutie bevinden die dezelfde gevolgen heeft als die van destijds, toen we overstapten van stoom naar elektriciteit. Nu stappen we over van elektriciteit naar intelligente energie, en dat is een flinke stap vooruit.
Leopold Józef Rutowicz
(PL) Voorzitter, de routekaart voor hernieuwbare energie is een belangrijk document, dat het mogelijk zal maken hernieuwbare energie te verkrijgen.
De constant stijgende prijzen van olie en gas kunnen bijdragen aan de verwezenlijking van de genoemde doelstellingen. De Europese Unie beschikt slechts over circa twee procent van de gas- en oliereserves van de wereld. Haar economie is en blijft afhankelijk van de prijs van grondstoffen en van politieke stabiliteit in olieproducerende regio's.
Daarom lijkt de doelstelling van twintig procent energie uit hernieuwbare bronnen onvoldoende. De Europese Unie dient met betrekking tot de opwekking van elektriciteit een diversificatiebeleid te voeren, dat rekening houdt met de diverse mogelijkheden om in de verschillende landen en regio's hernieuwbare energie te genereren. Er moeten lokale en regionale actieplannen worden opgesteld voor de productie van hernieuwbare energie en voor energiebesparing, en deze moeten worden gesteund door lokale overheden, nationale overheden en de Europese Unie.
Onderzoeksprogramma's op het gebied van energieproductie moeten prioriteit krijgen. Ook dient waar nodig rekening te worden gehouden met de mogelijkheid van het opwekken van kernenergie, dat de uitstoot van CO2 vermindert. Ik wil de rapporteur, mevrouw Thomsen, bedanken voor een zeer uitgebreid verslag.
Claude Turmes
(DE) Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Thomsen van harte feliciteren met haar uitstekende en uitgebreide verslag! Dit verslag, dat hopelijk door een ruime meerderheid zal worden gesteund, volgt de traditie van dit Parlement door de Raad en de Commissie aan te sporen zich sterk te maken voor hernieuwbare energie.
Ik wil kort ingaan op het centrale thema dat in de komende paar weken aan de orde zal komen als de Commissie haar ontwerprichtlijn presenteert. De cruciale kwestie betreft de investeringszekerheid. We hebben investeringen nodig om het streefcijfer van twintig procent te halen. We moeten bekijken wanneer en waar investeringen de afgelopen zes tot acht jaar succesvol zijn geweest. Er bestaan twee systemen in Europa: het systeem van gegarandeerde feed-in-tarieven en het systeem van groenestroomcertificaten. Negentig procent van alle hernieuwbare energie, met uitzondering van waterkracht, werd geproduceerd onder het systeem van gegarandeerde feed-in-tarieven. Deze energie werd goedkoper geproduceerd dan de energie die werd geproduceerd onder het systeem van groenestroomcertificaten. Bovendien heeft dit het mogelijk gemaakt om nieuwe spelers te introduceren op de elektriciteitsmarkt.
Deze cijfers zijn afkomstig uit het laatste verslag van de Commissie van december 2006. Ik sta echt te kijken van hetgeen ik nu hoor. Naar verluidt is een meerderheid in de Commissie voorstander van de afschaffing van dit goede systeem en van de introductie van een handelssysteem met groenestroomcertificaten.
Mijnheer de commissaris, ik wil u uitdrukkelijk oproepen af te zien van deze strategie, die uitsluitend en alleen koren op de molen is van grote, marktbeheersende energieconcerns zoals E.ON, RWE, EDF enzovoort. Deze strategie zou leiden tot investeringsonzekerheid en andere spelers ervan weerhouden investeringen te doen. U zult beoordeeld worden op basis van de vraag of investeringen ter plaatse gedaan werden; investeringen op basis van een gegarandeerde zekerheid en niet op basis van een toevalsprincipe, zoals dat van de groenestroomcertificaten.
Vladimír Remek
(CS) Dames en heren, het lijdt geen twijfel dat Europa harder moet werken aan de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen, of dat nu is omdat andere bronnen snel uitgeput raken of omdat hernieuwbare energiebronnen in de hele energiemix een belangrijk instrument vormen voor het verlagen van emissies. Ik spreek met opzet van de hele energiemix, omdat ik denk dat dát de fundamentele factor in deze kwestie is.
Ik ben van mening dat we, bij de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen, en met name bij het vaststellen van de regels voor die ontwikkeling, goed moeten bedenken hoe we te werk gaan. Ons doel is niet om het streefcijfer voor hernieuwbare energiebronnen te halen, maar om de uitstoot te verlagen en de afhankelijkheid van andere bronnen te verminderen. Daarom mogen wij de energiemix niet vergeten. Zoals uit de praktische toepassing van andere waardevolle doelen en verklaringen is gebleken, onder meer hier in het Europees Parlement, bereiken we niets door alleen eenvoudig verdeelquota vast te stellen zonder rekening te houden met de specifieke geografische, economische en overige omstandigheden van de verschillende landen en regio's. We moeten voorzichtig handelen, zodat we concurrerend blijven in vergelijking met andere landen. We mogen ook niet vergeten dat voor sommige hernieuwbare energiebronnen, zoals zonne- of windenergie, aanzienlijke financiële middelen nodig zijn.
Daarom zeg ik "ja” tegen hernieuwbare energiebronnen, maar "nee” tegen een militante aanval zonder feitelijk debat en argumenten. Energie uit hernieuwbare bronnen is inderdaad nog steeds niet goedkoop; veel landen of consumenten kunnen het simpelweg niet betalen.
Anja Weisgerber
(DE) Voorzitter, in maart 2007 heeft de Europese Raad onder leiding van onze bondskanselier, Angela Merkel, besloten dat twintig procent van het energieverbruik in 2020 gedekt moet worden met hernieuwbare energie. De voordelen liggen voor de hand: lagere koolstofemissies, minder afhankelijkheid van energie-import uit zwakke staten, groeiperspectieven en nieuwe banen, met name ook in plattelandsgebieden.
Na het besluit van de voorjaarstop gaat het nu om de verwezenlijking van deze doelstellingen. Daarbij zijn met name de volgende punten van groot belang: de Commissie moet worden voorzien van bevoegdheden en middelen die zij nodig heeft om erop toe te kunnen zien dat de lidstaten voldoen aan de doelstellingen van de top. Willen we komen tot een aandeel van twintig procent hernieuwbare energie in het totale energieverbruik, dan moet elke lidstaat zijn steentje bijdragen. Daarbij moet het - zoals vermeld in paragraaf 9 van het verslag- elke lidstaat vrij staan de meest geschikte hernieuwbare energiebronnen te kiezen overeenkomstig zijn eigen potentieel om hernieuwbare energiebronnen te ontwikkelen. Eveneens van groot belang is een verbetering in de energie-efficiëntie. Een aandeel van twintig procent hernieuwbare energie is alleen haalbaar wanneer de energie-efficiëntie wordt verbeterd. Met name op het gebied van de isolatie van gebouwen en bij elektrische apparaten zijn de energiebesparingsmogelijkheden nog enorm en zijn er al tal van marktrijpe innovatieve technologieën beschikbaar.
Ook het gebruik van hernieuwbare energie voor verwarming en koeling moet in veel sterkere mate worden bevorderd. Veertig procent van alle energie in de EU wordt in gebouwen gebruikt. Ook hier bestaat een enorm potentieel voor hernieuwbare energiebronnen. Moderne bouwkundige planvorming en energiebesparende nieuwbouw kunnen eraan bijdragen dat de totale energiebehoefte van gebouwen wordt gedekt met hernieuwbare energie.
Ook biomassa is een hernieuwbare energiebron, waarvan het aandeel vanwege zijn veelzijdigheid en basiscapaciteit vergroot dient te worden. Wel moet erop worden toegezien dat de productie van biomassa duurzaam is en geen concurrentie gaat voeren met de productie van voedsel. In dit verband moeten - zoals opgemerkt in paragraaf 57 van het verslag - internationaal erkende duurzaamheidsnormen worden ontwikkeld voor de productie van energiegewassen. Ook moet de klimaat- en energiebalans van energiegewassen over de gehele levenscyclus positief zijn.
Tevens is het van belang een blik te werpen op de bijdrage van kernenergie aan de bescherming van het klimaat. We kunnen het momenteel niet stellen zonder kernenergie als emissiearme technologie. Het onderzoek naar hernieuwbare energie dient in de EU hoge prioriteit te krijgen. Technologische ontwikkelingen op dit gebied zijn van doorslaggevend belang voor een duurzame energievoorziening. Met name de ontwikkeling op het gebied van de opslag van energie uit hernieuwbare bronnen, zoals gebeurt in de waterstoftechnologie, moet worden bevorderd en voortgezet.
Ik kijk met spanning uit naar de voorstellen van de Commissie aan het eind van dit jaar. Ik hoop dat zij veel eisen van het Parlement zal overnemen.
Teresa Riera Madurell
(ES) Allereerst wil ik de rapporteur graag bedanken voor haar grondige en serieuze werk. Mevrouw Thomsen heeft wederom bewezen extreem veel kennis van dit onderwerp te hebben.
Het verslag biedt een zowel correcte als evenwichtige analyse van de situatie. Fossiele brandstoffen raken op, ze komen uit politiek onstabiele regio's en blijven een belangrijke bron van CO2-emissies. Bovendien blijft onze behoefte aan energie alsmaar groeien. Om die behoefte te bevredigen en de energievoorziening veilig te stellen zullen we enorme energiebronnen moeten vinden die niet vervuilen en waarmee we minder afhankelijk worden van de buitenwereld.
In dit verband is vooruitgang op het gebied van hernieuwbare energiebronnen bijzonder relevant. Dankzij investeringen in onderzoek bezetten energiebedrijven uit de Europese Unie een leidende positie op de wereldmarkt en dragen zij in belangrijke mate bij aan het creëren van werkgelegenheid en meer concurrentie - twee belangrijke doelstellingen van de Lissabonstrategie.
De situatie met betrekking tot hernieuwbare energiebronnen verschilt aanzienlijk per lidstaat, evenals de - meestal ontoereikende - politieke en wettelijke kaders in de verschillende landen. Toch is de beperkte bestaande wetgeving efficiënt gebleken in het stimuleren van meer duurzame ontwikkeling in vele lidstaten, ondanks het feit dat er voor belangrijke zaken als verwarming en koeling nog geen enkele wetgeving is.
Als we vooruitgang willen boeken, moet de door de Commissie voorgestelde kaderwetgeving ambitieus zijn. Die wetgeving dient de bestaande regels te verbeteren en te versterken en bindende streefcijfers te bevatten voor de opwekking van elektriciteit, vervoer, verwarming en koeling. Ook moeten de lidstaten die overeenkomsten zo spoedig mogelijk ten uitvoer leggen.
Om het bindende streefcijfer van twintig procent te bereiken is het tevens van groot belang, zoals in het verslag terecht wordt benadrukt, dat elektriciteit die uit hernieuwbare bronnen is opgewekt betere toegangsmogelijkheden krijgt tot het net. Hernieuwbare energie moet een open, niet-discriminatoire en feitelijke toegang hebben tot netwerken die voldoende ontwikkeld zijn om grote hoeveelheden elektriciteit uit duuzame energiebronnen aan te kunnen.
Ik ben het met de rapporteur eens dat het scheiden van het eigendom van de transmissiesysteembeheerder en de commerciële activiteiten de beste garantie is dat producenten van hernieuwbare energie niet worden gediscrimineerd bij de toegang tot het netwerk.
Het tempo van de tenuitvoerlegging van projecten van Europees belang voor trans-Europese energienetwerken moet ook worden opgevoerd. De recente benoeming van coördinatoren voor projecten met technische, politieke of financiële problemen is een stap in de juiste richting.
Ten slotte moeten zowel de Commissie als de lidstaten doorgaan met het bevorderen van investeringen, innovatie en onderzoek in deze sectoren. Tevens moeten zij er alles aan doen om ervoor te zorgen dat energie uit hernieuwbare bronnen tegen toegankelijke prijzen geproduceerd wordt. Het is niet de bedoeling dat het behalen van de in de kaderwetgeving vastgelegde streefcijfers een last op consumenten of bedrijven legt vanwege een exorbitante stijging van de energiekosten.
Marios Matsakis
(EN) Voorzitter, ik zou mevrouw Thomsen graag willen feliciteren met haar uitstekende verslag. Daarnaast wil ik de vier rapporteurs voor advies willen bedanken voor de nuttige, aanvullende punten en hun advies.
Zelfs de mensen die het moeilijkst te overtuigen zijn, waartoe vermoedelijk ook collega Chichester gerekend moet worden - die overigens niet meer aanwezig is - zijn er intussen van doordrongen dat onze planeet gevaarlijk warm begint te worden en dat de klimaatverandering een echte bedreiging vormt voor het huidige leven op aarde. In hoeverre dit het gevolg is van natuurlijke klimaatvariatie of van de accumulatie van klimaatveranderende gassen in onze atmosfeer is nog steeds omstreden onder wetenschappers en politici. Wel is het men het eens over het feit dat de accumulatie van gassen zoals CO2 de klimaatverandering bevordert, ja sterk bevordert. En zelfs nu, in dit late stadium waarin de rampzalige gevolgen van de klimaatverandering al zichtbaar zijn, reageert de wereld maar traag, misschien wel te traag, op de dringende noodzaak om er iets tegen te doen.
De EU is een van de gangmakers in de race tegen de klok. De routekaart voor hernieuwbare energie in Europa is ongetwijfeld een belangrijke stap in de juiste richting en ik ben er zeker van dat de meeste collega's erachter staan. Zodra er een adequaat wetgevingskader bestaat, moeten de lidstaten dit omzetten en moeten er effectieve controlesystemen in het leven worden geroepen.
Om de klimaatverandering als gevolg van de uitstoot van broeikasgassen te vertragen, moeten we nog twee andere doelstellingen verwezenlijken. Ten eerste moet de routekaart voor hernieuwbare energie ook buiten de Europese grenzen worden toegepast om een zo groot mogelijk deel van de wereld af te dekken; dit wordt een enorme krachttoer. Daarnaast moeten we begrijpen dat we onze burgers ervan moeten overtuigen dat we naast actieplannen en hernieuwbare energie meer aan energiebesparing moeten doen. Als we maar doorgaan met lukraak en kennelijk ongebreideld energie verbruiken, dan kunnen we nog zoveel mooie routekaarten voor hernieuwbare energie opstellen, maar dan heeft het allemaal geen enkel nut.
Marie Anne Isler Béguin
(FR) Voorzitter, als wij werkelijk iets willen doen aan de opwarming van de aarde en deze ambitieuze routekaart in de praktijk willen brengen, dan is het absoluut essentieel dat we een verband leggen tussen energie en milieu. We hebben meermalen gewaarschuwd dat de lidstaten het streefcijfer van een aandeel van twaalf procent hernieuwbare energie in 2010 niet zullen halen. Hoe kunnen we dan van ze verwachten twintig procent te halen in 2020?
De methode van de Commissie om de ontwikkeling te berekenen houdt geen rekening met de milieukosten van energieproductie en wij blijven bij stukjes en beetjes energiebeleidsmaatregelen opstellen, terwijl we juist een geïntegreerde, alomvattende aanpak nodig hebben.
Energie is een beleidsterrein waarop we veel beter kunnen presteren en snelle resultaten kunnen behalen. Energie-efficiëntie moet bijvoorbeeld worden bevorderd, zodat wij allemaal geen onnodige energie-uitgaven meer doen. Ook moeten bestuurlijke procedures worden vereenvoudigd. In Frankrijk moet je bijvoorbeeld door een bureaucratische molen voordat je een zonnepaneel kunt aanbrengen: er gaan maar liefst zeven procedures overheen voordat een energieconsument een energieproducent kan worden.
Wat we doen moet echter wel consistent zijn met ontwikkelingssamenwerking. Wat zijn de voorstellen van de Unie voor de ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen uit hoofde van de partnerschapsovereenkomsten met de ACS-landen? Wanneer we het bijvoorbeeld over zonne-energie hebben, vertellen de armste landen ons dat ze de technologie simpelweg niet kunnen betalen. En hoe zit het met de lidstaten die de teelt van biobrandstoffen in landen in het Zuiden financieren? In Afrika en Azië worden nu zelfs in regio's die last hebben van droogte en waar de voedselveiligheid onder druk staat jatrophaplantages aangelegd.
En dat niet alleen. De Unie heeft ook bepaalde verantwoordelijkheden ten opzichte van de derde landen die de grondstoffen voor onze energieproductie leveren. Europese investeringen in de uraniummijnen van Niger of in de oliepijpleiding tussen Tsjaad en Kameroen moeten vergezeld gaan van de overdracht van technologie voor de productie van schone energie, op basis van microprojecten.
Voorzitter, de energiecrisis is een milieucrisis, die vraagt om noodmaatregelen en bindende politieke maatregelen. We moeten ruim baan geven aan hernieuwbare energie.
Paul Rübig
(DE) Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, op dit moment wordt in Washington gediscussieerd over de doelstellingen van Kyoto. Ik ben van mening dat de Verenigde Naties er goed aan doen zich bezig te houden met deze mondiale doelstellingen en streefdoelen te stellen als onderdeel van een top-down-strategie, en daarnaast de instrumenten te ontwikkelen die noodzakelijk zijn.
Wij moeten onze aandacht vestigen op de bottom-up-strategie, te weten de Lissabon-agenda, en er voor zorgen dat een betere energie-efficiëntie tot meer werkgelegenheid en economische groei leidt. Hier liggen nieuwe taken te wachten voor het MKB. Met isolatie en tal van andere energiebesparende maatregelen kunnen we een echte impuls geven aan de economie en een win-winsituatie creëren. Ik ben van mening dat het met name voor wat betreft de energiezekerheid van belang is dat hernieuwbare energie een hoofdrol gaat spelen. Energie uit inheemse gewassen is altijd beschikbaar. We moeten erop toezien dat het streefcijfer van twintig procent hernieuwbare energie in 2020 daadwerkelijk wordt gehaald.
Wat we nodig hebben zijn EU-brede criteria voor steunmaatregelen, voor financiële stimulansen, voor subsidies, voor belastingen, voor het gehele financiële kader dat in dit verband moet worden ontwikkeld. Dat is een uitdaging. Ik ben van mening dat ook commissaris Kovács hierin een actieve rol moet gaan spelen.
Verder is de tijd rijp voor een transparante en eerlijke toegang tot de distributienetwerken. We hebben het must carry-principle nodig en wellicht moeten we overwegen om geldboetes in te voeren voor niet-levering. We hebben geharmoniseerde planningprocedures nodig met een one-stop-mechanisme op basis waarvan goedkeuringsprocedures binnen een bepaalde tijd - maximaal drie jaar - kunnen worden voltooid, zodat de energieproductie op het juiste moment voorhanden is. Daarnaast moeten we het recht van consumenten om bij hun energieleverancier honderd procent hernieuwbare energie te bestellen beschermen, zodat zij nog tientallen jaren zeker zijn van elektriciteit.
Kernenergie is geen hernieuwbare energiebron. Derhalve wil ik u verzoeken deze energiebron in een apart verslag te behandelen.
Dorette Corbey
(NL) Voorzitter, collega Thomsen heeft een uitstekend verslag over duurzame energie geschreven en ik steun haar inzet en ambitie van 25 procent van harte.
Klimaatverandering is een enorme uitdaging, maar het gevecht tegen klimaatverandering biedt ook grote kansen. Kansen op het gebied van nieuwe technologieën en schone en duurzame energie. Naast al gevestigde technieken als windmolens en zonnepanelen, zullen waarschijnlijk ook energiebronnen komen als windenergie op één kilometer hoogte, zonnespiegels, getijdenenergie, golfslagenergie, aardwarmte en brandstoffen op basis van algen. Het is een spannende ontwikkeling die ik van harte toejuich. Investeren in duurzame energie heeft behalve vermindering van CO2 nog meer voordelen. Het vermindert de afhankelijkheid van derde landen, het doorbreekt de machtspositie van grote energiereuzen en het leidt niet alleen tot enorme innovatie, maar ook tot nieuwe werkgelegenheid, zo'n 1 miljoen banen.
Dat, collega's, is allemaal prachtig natuurlijk, maar er is wel goed beleid nodig. Drie punten zijn van belang. Ten eerste de noodzaak van ontkoppeling; volledige ontkoppeling is een absolute prioriteit voor een snelle ontwikkeling van duurzame energie. Het kan nu nog heel lang duren voordat een windmolenpark kan worden aangesloten op een elektriciteitsnet en dat is onaanvaardbaar. Ik hoop dat de voorstellen die de Europese Commissie deze week op dit punt heeft gedaan, nog wat versterkt kunnen worden, dat de druk van de energiemonopolisten wordt weerstaan en dat wordt voorkomen dat de voorstellen verwateren.
Ten tweede, de biobrandstoffen. Er zijn goede en slechte biobrandstoffen. Tegenwoordig lijkt iedereen zich te richten op de slechte biobrandstoffen. Met reden, want er is reden om te twijfelen over het nut van sommige biobrandstoffen die nauwelijks tot milieuwinst leiden. Sommige biobrandstoffen hebben een zeer negatief effect op de biodiversiteit en de voedselprijzen. Maar onder strikte voorwaarden kunnen biobrandstoffen wel een goede bijdrage leveren aan een meer duurzame energievoorziening, maar dan moeten er garanties komen dat er geen tropische bossen worden gekapt om onze auto's te vullen. Ik steun de paragraaf in het verslag van Britta waarin zij stelt dat tien procent bijmenging van biobrandstoffen gekoppeld moet worden aan duidelijke criteria. In mijn verslag over de brandstofkwaliteitsrichtlijn heb ik hiertoe voorstellen gedaan en ik ben benieuwd naar uw reacties hierop.
Tenslotte, subsidies. Helaas worden nog steeds subsidies verstrekt voor de productie van fossiele energie. De Europese kolensector kreeg de afgelopen tien jaar zo'n vijftig miljard euro aan productgerelateerde steun. Kerosine is vrijgesteld van accijnzen, een verkapte subsidie. De neiging is groot om nu duurzame energie ook maar ruimhartig te voorzien van subsidies. Dat is niet de goede weg. We moeten zo snel mogelijk een eind maken aan de subsidies voor fossiele brandstoffen. In plaats van subsidies te verstrekken, moeten we energiebedrijven verplichten een fors deel van hun productie duurzaam te maken. Dan zijn geen subsidies nodig. We moeten oppassen dat we de olieverslaving niet inruilen voor een nieuwe subsidieverslaving.
Herbert Reul
(DE) Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, ik wil eerst de rapporteur bedanken voor het voorleggen van dit verslag. Ik ben van mening dat het goed is om er in dit verband aan te herinneren dat we het energiebeleid vanuit het perspectief van verschillende doelstellingen moeten bekijken. Deze doelstellingen luiden: energiezekerheid, een gezond milieu en lage energieprijzen.
Als we bij deze debatten rekening houden met deze drie factoren, zullen we spoedig vaststellen dat hernieuwbare energie heel vanzelfsprekend hoort bij de toekomstige energievoorziening en een rol, ja wellicht zelfs een belangrijke rol, zal gaan spelen. We zullen echter ook vaststellen dat hernieuwbare energie alleen niet het probleem van de energievoorziening kan oplossen, en dat geldt zowel voor wat betreft de prijsvorming, het milieu als de energiezekerheid.
Daarom is het van belang dat er ook vragen worden gesteld die vandaag al in andere bijdragen aan de orde zijn geweest, zoals de vraag hoe en waar we hernieuwbare energie het meest efficiënt kunnen gebruiken. Vragen over het efficiënte gebruik van grondstoffen zijn zinvol. We moeten erover nadenken waar het geïnvesteerde geld de meeste vruchten afwerpt. Daarom heeft het geen zin om geld te stoppen in zonne-energie op plaatsen met ongunstige voorwaarden voor deze hernieuwbare energiebron.
Verder moeten we erover nadenken of we met besluiten en cijferwerk, met bindende streefdoelen wel echt iets bereiken. Wellicht is het zinvoller de subsidiariteit te verbeteren en initiatieven te steunen, die ondanks de verschillen in aanpak in de diverse sectoren en al naargelang de lidstaat vrijwel dezelfde doelstellingen nastreven.
Ook mogen we niet nalaten in te gaan op de nadelen van hernieuwbare energie. We hebben vandaag ook al een debat gevoerd over biobrandstoffen, wat een halfjaar geleden nog ondenkbaar was. We hebben debatten gevoerd over windenergie en over de schade die deze energiebron veroorzaakt. In mijn land hebben we het probleem dat er niet voldoende ruimte beschikbaar is voor windturbines. Dat betekent niet automatisch het einde van deze hernieuwbare energiebron, maar wel dat we een genuanceerde discussie moeten voeren en moeten zoeken naar een genuanceerde oplossing. Een verstandig energiebeleid mag geen beloftes doen die het niet kan nakomen, maar moet zich beperken tot beloftes die het stap voor stap kan nakomen. Ik wil de Commissie bedanken voor haar zeer open en genuanceerde aanpak!
Riitta Myller
(FI) Voorzitter, we kunnen de uitstoot van koolstofdioxide niet overeenkomstig onze streefcijfers verlagen, tenzij we de strategieën voor energie-efficiëntie en hernieuwbare energiebronnen gezamenlijk toepassen. Wat het gebruik van hernieuwbare energiebronnen betreft zijn er op dit moment grote verschillen tussen de lidstaten. We hebben bindende landenspecifieke streefcijfers nodig voor energie-efficiëntie en voor hernieuwbare energie.
De rapporteur heeft absoluut gelijk dat zij de aandacht vestigt op twee zeer praktische zaken met betrekking tot de vraag hoe wij deze streefcijfers binnen de Europese Unie kunnen realiseren. Wij moeten erop staan dat lidstaten met veel inwoners die momenteel een heel klein deel van hun energie met hernieuwbare energiebronnen produceren deze kloof dichten. De inspanningen van de kleine landen alleen zijn niet genoeg om het probleem op te lossen. De andere belangrijke opmerking, die hier al eerder aan de orde is geweest, is dat wij natuurverschijnselen moeten uitbuiten. We hebben zonlicht, we hebben het potentieel van biobrandstoffen en op verschillende plaatsen hebben we wind. In de nationale programma's moet hiermee rekening worden gehouden.
Het is van cruciaal belang dat het beleid van de lidstaten consistent is en wordt volgehouden. Alleen op deze manier kunnen wij investeerders, sponsors en de industrie erbij betrekken. Tenzij de steunmaatregelen en steunregelingen op de juiste weg zijn, en we een duurzaam energiebeleid kunnen bereiken, zullen we geen echte en noodzakelijke revolutie in het energiebeleid realiseren.
Wat biobrandstoffen betreft moeten wij pleiten voor biobrandstoffen van de tweede generatie. Het mag niet lijken alsof wij concurrentie tussen voedsel en brandstof bevorderen.
Alejo Vidal-Quadras
(ES) Voorzitter, het besluit van de staatshoofden en regeringsleiders om een bindend streefcijfer goed te keuren van twintig procent hernieuwbare energiebronnen in onze energiemix in 2020 heeft in de hele wereld een grote impact gehad en vormt een mijlpaal in het Gemeenschapsbeleid inzake klimaatverandering en energiegebruik.
Morgen stemt het Parlement over het bijbehorende verslag, waarin wij onze steun uitspreken voor de voorstellen van de Raad en de Commissie voor toekomstige wetgeving op dit vlak.
Als medewetgevers zijn wij verplicht levensvatbaar economisch beleid op te stellen dat tegemoet komt aan de werkelijke behoeftes van de maatschappij, rekening houdend met het beschikbare technologische kader. De doelstelling om twintig procent van onze energiemix uit hernieuwbare bronnen te onttrekken kan alleen economisch levensvatbaar zijn als aan twee voorwaarden wordt voldaan: de prijs van een vat ruwe olie blijft hoog en de prijs van een ton CO2 is eveneens afschrikwekkend.
De effectbeoordelingen van de Commissie zijn gebaseerd op een prijs van ongeveer twintig euro voor een ton CO2. De huidige prijs fluctueert tussen de twaalf en vijftien cent. Met deze cijfers zijn de berekeningen van de kosten en baten niet zo aantrekkelijk als we zouden willen, en hier moet rekening mee worden gehouden bij de volgende herziening van de regeling voor de emissiehandel als we de industrie en de consumenten de juiste signalen willen geven.
Het lijdt geen twijfel dat de diversificatie van schone energiebronnen de belangrijkste prioriteit moet blijven in het energiebeleid. Dankzij de moedige actie van de Raad in maart is het nu tijd voor de lidstaten om te onderhandelen over de verdeling van lasten en verplichtingen. Voorzitter, afsluitend verzoek ik de Raad dan ook om ervoor te zorgen dat de verdeling zo spoedig mogelijk plaatsvindt, op basis van een degelijk compromis, waarbij geen enkele partij zich als winnaar of verliezer beschouwt.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Ik feliciteer mevrouw Thomsen met haar uitstekende verslag. Ik ben het met mijn collega's eens, en met name met collega Paasilinna, dat we op het gebied van energie niet te dogmatisch kunnen zijn en dat we hernieuwbare energie niet als een panacee moeten beschouwen. Hernieuwbare energie is niet dé oplossing voor Europa's problemen, maar het is wel een heel belangrijke stap in de goede richting. Hierover zijn we het allemaal eens, en dit punt wordt uitstekend onderstreept in het verslag van mevrouw Thomsen.
Tegelijkertijd hebben sommige leden echter benadrukt dat technologische vooruitgang noodzakelijk is, omdat de nieuwe lidstaten en de armere lidstaten met name het gebruik van zonne-energie, windenergie of, in het geval van mijn land, dat vol zit met thermale bronnen, geothermische energie, extreem duur vinden.
Ik zou commissaris Piebalgs willen verzoeken er bij de Commissie op aan te dringen goed na te denken over hoe deze technologieën in Europa gestimuleerd kunnen worden, wellicht ook door middel van aanbestedingen. Ik heb het niet over eenvoudige technologieën zoals mijn collega's en ik recentelijk in Tibet hebben gezien, toen ons werd verteld dat huishoudens daar voorzien zijn van zonne-energie. We konden het haast niet geloven, maar later bleek dat ze het hadden over een heel eenvoudig, klein paneeltje dat in een half uur een jerrycan met water kan verwarmen. Ik heb het hier nu over serieuzere technologieën.
Wat de landbouwsector betreft zijn biobrandstoffen heel belangrijk, en ik ben het met mevrouw Myller eens dat we moeten voorkomen dat de productie van biobrandstoffen tegenover de voedselindustrie en voedselproductie komt te staan. Ook wat de productie van bio-ethanol betreft moeten we goed opletten, want voor de productie van bio-ethanol zijn soms meer fossiele brandstoffen nodig dan we ermee kunnen besparen. Ik denk daarom dat we op dit punt een gedifferentieerde houding moeten innemen.
Romana Jordan Cizelj
(SL) Mijnheer de commissaris, dames en heren, hernieuwbare energiebronnen lossen twee grote problemen op: in de eerste plaats het probleem van het waarborgen van een betrouwbare energielevering, doordat ze diversiteit bieden en de afhankelijkheid van importen verminderen, en in de tweede plaats het probleem van de klimaatverandering, aangezien ze geen rechtstreekse uitstoot van broeikasgassen veroorzaken.
Hernieuwbare energiebronnen zijn al enige tijd populair in Europa. Hernieuwbare energie is een onderwerp waar je politieke punten mee kunt scoren. Het belang ervan voor verdere maatschappelijke ontwikkeling wordt bepleit door ons politici, economen, wetenschappers en energieproducenten, en tevens door huiseigenaren die normaliter niet professioneel betrokken zijn bij energieopwekking of milieubescherming.
Toch groeit het aandeel hernieuwbare bronnen in de totale energiemix maar langzaam. Hoe komt dat? Zijn politici misschien niet betrokken genoeg? Ik denk niet dat dit het geval is, aangezien het grootste deel van de Europese wetgeving op het gebied van energie betrekking heeft op hernieuwbare energiebronnen. Maar ik denk wel dat we de technische en toezichtaspecten hebben benadrukt en het economische aspect en een algemene beoordeling hebben verwaarloosd.
Ik ben van mening dat we hernieuwbare bronnen niet los moeten zien. We moeten de voor- en nadelen ervan in vergelijking andere energiebronnen beoordelen. We moeten evalueren wat hun bijdrage is aan de diversiteit van de energiemix, aan een betrouwbare energielevering, aan de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en aan de oprichting van een kennismaatschappij. We moeten nagaan aan welk extra onderzoek en ontwikkeling nog behoefte is.
Wij moeten een macro-economische beoordeling uitvoeren om te kunnen vertrouwen op onze eerdere technische aanpak. Een belangrijke factor bij het besluit om te investeren zijn de financiële kosten van de uitstoot van bijvoorbeeld één ton minder CO2 in de atmosfeer.
Zolang wij geen passende vergelijkende kostenanalyse uitvoeren om te kunnen vertrouwen op onze conventionele manier van beleidsvorming, zullen wij de gewenste resultaten in ons energie- en milieubeleid niet behalen. Als we echter wel een algemene analyse uitvoeren, zullen de barrières tussen de verschillende energiebronnen verdwijnen, aangezien alleen een heterogene, duurzame energiemix belangrijk is.
Joan Calabuig Rull
(ES) Voorzitter, bijna iedereen is het er wel over eens dat wij in de Europese Unie voor drie basisproblemen staan: het eerste is de schaarste en de stijgende prijzen van conventionele energiebronnen. Het tweede is de noodzaak onze groeiende afhankelijkheid van energie-importen te verminderen. Het derde is het tegenhouden van klimaatverandering. Uiteraard kunnen hernieuwbare energiebronnen een enorme bijdrage leveren aan het oplossen van deze problemen.
We hebben nu afgesproken in 2020 twintig procent van onze totale energie uit hernieuwbare bronnen op te wekken. Uiteraard zijn de lidstaten vrij om de hernieuwbare energiebronnen te kiezen die het beste aansluiten bij hun eigen situaties. Maar zij moeten er alles aan doen - er moet een ondubbelzinnige politieke verbintenis zijn - om de streefcijfers die wij zelf, gezamenlijk, hebben vastgesteld te halen.
Ik wil graag vier punten benadrukken. In de eerste plaats zijn hernieuwbare energiebronnen niet onverenigbaar met andere energiebronnen die kunnen helpen de energielevering te stabiliseren, maar moeten zij wel de voorkeur krijgen. Andere energiebronnen, zoals kernenergie, moeten niet worden afgedankt, maar de hardnekkige problemen met afvalbeheer en hoge constructiekosten moeten nog wel worden opgelost.
Met het gebruik van biobrandstoffen moeten we uiterst behoedzaam omgaan. Bovendien moet het gebaseerd zijn op duurzaamheidscriteria. Anders zouden ze ernstige milieuschade kunnen opleveren en negatieve maatschappelijke gevolgen kunnen hebben.
Anderzijds zijn er geweldige mogelijkheden om het gebruik van hernieuwbare energiebronnen bij de bouw van nieuwe huizen en infrastructuren te ontwikkelen.
Ten slotte noem ik de sociale dimensie van het energiebeleid: de invoering van duurzame energiebronnen mag niet leiden tot prijsstijgingen die verwarming of elektriciteit onbereikbaar maken voor consumenten, met name de meest kwetsbaren in de maatschappij, die het meest te lijden hebben van de stijgende energieprijzen.
Alexander Stubb
(EN) Voorzitter, ik vind het heel leuk om een levendig publiek in de zaal te hebben. We krijgen niet vaak applaus en toejuichingen. Ik weet dat het verboden is, maar ik vind het eerlijk gezegd best leuk. We zouden het moeten toestaan.
Ik zou graag drie punten ter berde willen brengen. Het eerste punt betreft in feite een reactie op hetgeen de commissaris zo-even zei. Ik denk dat we een communautair energiebeleid nodig hebben. We mogen natuurlijk niet de nationale doelstellingen uit het oog verliezen, maar voor een globale aanpak is het noodzakelijk om dingen uit het perspectief van de Gemeenschap te bezien. Dit betekent dat we tal van regels die nog op stapel staan, moeten herzien en - zoals collega Paasilinna het zo-even verwoordde - we ons moeten gaan richten op een energiemix die geschikt is voor de gehele EU.
Het tweede punt waarop ik graag wil ingaan betreft de lastenverdeling. Op dat punt ben ik eerlijk gezegd heel blij met de streefdoelen voor 2020; ze zijn goed en ambitieus. Ik heb wel wat twijfels over de haalbaarheid, met name voor wat betreft de hernieuwbare energie, maar dat neemt niet weg dat de doelstelling goed is. Tegelijkertijd moeten we ons bezighouden met de lastenverdeling. Ik wil niet graag dat we de situatie krijgen dat kleine landen zoals Finland, die nu al een aandeel hebben van 25 procent hernieuwbare energie, hun aandeel verder moeten vergroten naar zeg 45 procent, terwijl de vijf grootste lidstaten, die momenteel zestig procent van het Europese energieverbruik voor hun rekening nemen, duidelijk kleinere bijdragen moeten gaan leveren. Kortom, laten we eerlijk zijn op dit punt. Daar komt nog bij dat een land als Finland bijvoorbeeld helaas niet veel zonne-energie zal kunnen produceren.
Mijn derde opmerking heeft betrekking op de berekeningsmethode. Volgens de huidige methode komt elektriciteit uit wind- en zonne-energie er slecht vanaf ten opzichte van biomassa. Het zij zo, daar moeten we maar mee leven. Met het oog op de nationale actieplannen hoop ik wel dat het DG TREN voldoende personeel heeft of in staat is voldoende personeel aan te werven, om deze enorme taak het hoofd te kunnen bieden, toezicht te kunnen houden en ervoor te zorgen dat deze zaken worden omgezet.
Samenvattend zijn dit mijn punten: ten eerste hebben we een communautair energiebeleid nodig, ten tweede een eerlijke lastenverdeling en ten derde moeten we een eerlijke berekeningsmethode maken.
Gábor Harangozó
(HU) Dank u, Voorzitter. Allereerst wil ik mevrouw Thomsen graag feliciteren met haar uitstekende verslag. Gezien de problemen die klimaatverandering met zich meebrengt, onze sterke afhankelijkheid van fossiele brandstoffen en het groeiende probleem van het creëren van werkgelegenheid op het platteland, heeft de Europese Unie een duidelijk en eenvoudig regelgevingsysteem nodig, waarmee zij efficiënt kan opereren op het gebied van de productie van duurzame energie, en met name de productie van biomassa.
We moeten een juridisch kader voor producenten opstellen, waarin activiteiten en exploitatiekaders op het gebied van hernieuwbare energiebronnen duidelijk zijn omschreven. Het heeft weinig zin om richtlijnen op te stellen om het aandeel hernieuwbare energie te vergroten als de bijbehorende voorwaarden ontbreken. De betrokkenen zullen het risico dan niet willen nemen om deze nieuwe soort productie op te zetten.
We moeten voorkomen dat wij boeren misleiden door ze op het niveau van de Europese Unie aan te moedigen de grondstoffen voor de productie van bio-energie te produceren, als het nationale regelgevingskader hier in sommige landen geen optimaal klimaat voor biedt. We hebben een goed uitgedacht programma voor de lange termijn nodig, omdat producenten deze nieuwe soort productie anders als een te groot risico zullen zien.
We moeten productiezekerheid garanderen, maar we kunnen niet van consumenten verwachten dat zij de hogere detailhandelsprijzen betalen. Producenten hebben stimulansen nodig en in sommige gevallen zullen belastingvoordelen moeten worden verleend, om er zeker van te zijn dat de overgang voor hen geen operationele moeilijkheden met zich mee brengt. We moeten passende stimulansen bieden om te voorkomen dat de productie van biobrandstoffen voor een stijging van de voedselprijzen zorgt, omdat dit het hele programma zou ondermijnen. Dank u voor uw aandacht.
Ivo Belet
(NL) Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, sta me toe om even in te zoomen op twee domeinen uit het prima verslag van collega Thomsen, te weten de bouwsector en de automobielsector.
Om de CO2-doelstellingen, beste collega's, voor de automobielsector tijdig te halen, moeten we meer investeren in research en development. Dat is heel duidelijk. De herziening van de meerjarenbegroting, commissaris, biedt ons de kans om dat te doen. Onderzoeksinspanningen voor nieuwe technologie, voor hernieuwbare brandstoffen voor transport; die inspanningen moeten drastisch omhoog. Ook binnen het kersverse European Institute of Technology moet dat een van de prioriteiten worden. De Europese automobielsector, collega's, kan het voortouw nemen in deze sector. Er zijn Japanse autoconstructeurs die nu adverteren met zero-emission als doelstelling. Ik denk dat wij in de Europese Unie perfect in staat zijn om die doelstelling als eerste in de wereld in de praktijk om te zetten.
Dan die andere sector die om nieuwe milieutechnologie schreeuwt: de bouwsector. Er is hier al herhaaldelijk naar verwezen. De sector die volgens de Europese Commissie zelf naar voren wordt geschoven als degene met het grootste potentieel op het vlak van CO2-reductie. De bouw van nieuwe energiezuinige woningen, de zogenaamde passiefwoningen, staat nog in de kinderschoenen en die huizen zijn bovendien relatief duur. Het is hoog tijd dat we ook daar in een hogere versnelling gaan, zowel op het vlak van research en development, als op het vlak van fiscale stimuli. We kunnen perfect de BTW op energiezuinige materialen en hernieuwbare energie in de bouw verder verlagen, eventueel zelfs tot het nultarief. De Europese Commissie - mijnheer de commissaris, u weet dat beter dan ik - wil tegen 2009 sowieso nieuwe voorstellen op tafel leggen over die verlaagde BTW en deze voorstellen voor energiezuinige maatregelen in de bouwsector kunnen daar natuurlijk perfect in thuishoren. Dus we staan voor grote opdrachten de komende maanden en jaren. Dat vraagt om gedurfde ingrepen.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Het diepgravende verslag van collega Thomsen zal ons helpen in een schonere omgeving te leven en klimaatverandering tegen te gaan. Ambitieuze actieplannen over duurzame energie op Europees en nationaal niveau, evenals toezicht op de tenuitvoerlegging daarvan, zullen in het gemeenschappelijke Europese energiebeleid worden opgenomen en de afhankelijkheid van energieleveringen uit derde landen verminderen.
Sommige landen hebben echter een aanzienlijk potentieel voor water-, zonne- of windenergie, terwijl dat in andere landen veel minder is. De actieplannen voor de verschillende landen moeten daarom afzonderlijk worden opgesteld, met berekeningen op basis van reële situaties.
Het zou nuttig zijn als de Europese Commissie rechtstreekse steun uit de structuurfondsen zou bestemmen voor de productie van hernieuwbare energie, en voor de isolatie en verwarming van appartementen. Het gebruik van duurzame energie moet ook in het fiscale beleid worden bevorderd. In Europa zien we een stijging van de voedselprijzen in verband met de stijgende vraag naar biobrandstoffen. Dat mag niet.
Wat kan een gewone EU-burger, die van salaris naar salaris leeft, zeggen als de noodzaak om het gebruik van hernieuwbare energiebronnen uit te breiden tot hogere elektriciteits- en huizenprijzen leidt? De markt kan niet alles reguleren. Mensen die in financiële nood zitten moeten worden gesteund, vooral degenen die het meest lijden onder de stijgende energieprijzen.
In het algemeen weet ik zeker dat we onze levensstijl in de toekomst zullen moeten aanpassen en onze uitbundige consumptie moeten beperken. De mens heeft de planeet schade toegebracht en daarom is het onze verantwoordelijkheid deze te helpen te herstellen.
Agnes Schierhuber
(DE) Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, de energievoorziening wordt een steeds grotere uitdaging - niet alleen EU-breed, maar ook mondiaal. Daarbij staat het gebruik van hernieuwbare energie centraal, zowel om de toekomstige energiezekerheid te waarborgen alsook om een grote bijdrage te kunnen leveren aan de vermindering van de emissies van broeikasgassen. We moeten innovaties op dit gebied ondersteunen en bevorderen. Ook moet meer worden geïnvesteerd in onderzoek en ontwikkeling van nieuwe technologieën. Dit geldt niet alleen voor de vervoersector - zoals onderzoek naar nieuwe brandstoffen of het ontwikkelen van nieuwe motoren -, maar ook voor het thermisch of energetisch gebruik van grondstoffen voor verwarming, energieproductie, isolatiemateriaal en dergelijke.
De gecombineerde productie van warmte en stroom uit biomassa door warmtekrachtkoppeling, die tegenwoordig ook in Oostenrijk steeds meer wordt toegepast, is hiervan een goed voorbeeld. Van fundamenteel belang echter is energiebesparing. Ook de regionale en gedecentraliseerde productie van energie is erg belangrijk.
We moeten de kans aangrijpen om energie en biobrandstoffen uit hernieuwbare grondstoffen decentraal te produceren. Hierdoor is niet alleen de duurzaamheid van de productie gewaarborgd, maar kunnen ook ter plaatse beschikbare grondstoffen worden gebruikt. Het gebruik van landbouwproducten voor de productie van energie gaat zeker niet ten koste van de productie van voedsel, aangezien er voldoende landbouwgrond beschikbaar is voor productiedoeleinden. Daarom juich ik de opschorting van de regeling inzake het uit de productie nemen van landbouwgrond in 2008 zeer toe.
Bovendien kan hernieuwbare energie een belangrijke bijdrage leveren aan de economische ontwikkeling van de plattelandsgebieden, door een normaal gebruik van de landbouwgrond, dus met een normale gewasrotatie, en door het positieve effect op de werkgelegenheid en het ontstaan van nieuwe banen.
Antonio De Blasio
(HU) Dank u, Voorzitter. Allereerst wil ik de rapporteur graag feliciteren met het geweldige werk dat ze heeft verricht. We mogen niet vergeten dat de ambitieuze doelen die de Europese Unie zich heeft gesteld om de uitstoot van broeikasgassen te beperken en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen en de energie-efficiëntie te vergroten, alleen gehaald kunnen worden als we deze ten uitvoer leggen in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel, te beginnen met sociale en economische actoren op lokaal en regionaal niveau.
Een gedecentraliseerd energiebeleid in combinatie met onderzoeksprogramma's en campagnes om gewoonten van consumenten te veranderen, kan tastbare resultaten opleveren, niet alleen wat het gebruik van hernieuwbare energiebronnen betreft, maar ook op het gebied van werkgelegenheid en regionale ontwikkeling.
De lokale productie en mogelijk ook de conversie en consumptie van hernieuwbare energiebronnen levert nieuwe banen op, en door de energielevering te diversifiëren en efficiënter te maken neemt de regionale economische stabiliteit toe. Ik wil graag de uiterst belangrijke rol van financiële stimulansen benadrukken, zowel wat het verbinden van hernieuwbare energiebronnen aan bestaande netwerken betreft als ten aanzien van het op de markt brengen van hernieuwbare energiebronnen.
Het is voor lokale autoriteiten en regionale organisaties van groot belang (de Voorzitter onderbreekt de spreker en verzoekt hem iets langzamer te spreken) om activiteiten van ondernemingen op het gebied van innovatie en onderzoek en ontwikkeling te ondersteunen.
Door partnerschappen tussen de publieke en private sectoren te steunen kan de Europese Unie spelers uit de overheids- en particuliere sector helpen samen te werken en een economische impuls te geven aan regio's waarvan zij de ontwikkeling zouden willen stimuleren. Om een dergelijke samenwerking te laten slagen moeten lokale bedrijven worden geïnformeerd over ontwikkelingsmogelijkheden en moet er een beoordeling worden gemaakt van de kenmerken en de specifieke behoeftes van de betreffende regio.
Ik raad de Europese Unie aan goed in de gaten te houden in hoeverre de lidstaten zich houden aan wat er van hen verwacht wordt, aangezien regionale en lokale initiatieven niet tot wasdom kunnen komen als de lidstaten geen eigen kaders opstellen die verenigbaar zijn met EU-wetgeving. De lidstaten zijn verplicht een wettelijk kader te scheppen dat niet alleen zorgt voor een verhoogde energie-efficiëntie en een toename van het gebruik van duurzame energie, maar dat ook alle mogelijke economische steun en stimulansen biedt om lokale en regionale ontwikkelingsinitiatieven te bevorderen.
Valdis Dombrovskis
(LV) Voorzitter, dames en heren, een van de doelstellingen van de Europese energiestrategie is het vergroten van het percentage hernieuwbare energie van de totale energieconsumptie tot twintig procent in 2020. Letland is koploper op dit gebied, aangezien het percentage hernieuwbare energie in Letland al 37 procent bedraagt. Bij het toewijzen van de percentages duurzame energie voor de verschillende lidstaten is het lastig dit eerlijk te doen en ervoor te zorgen dat elke lidstaat actief betrokken is bij het gebruik van hernieuwbare energie. Ik ben het met de rapporteur eens dat we ervoor moeten zorgen dat de grotere lidstaten geen kortingen en streefcijfers voor hernieuwbare energie krijgen die lager zijn dan twintig procent. Gezien het feit dat de vijf grootste lidstaten verantwoordelijk zijn voor ten minste zestig procent van de energieconsumptie in de EU, zouden kortingen voor de grote lidstaten een buitenproportioneel grote last voor de andere staten betekenen. We moeten erkennen dat de EU al eerder negatieve ervaringen heeft gehad met een vergelijkbare kwestie. De aanpak van de Europese Commissie bij het toewijzen van CO2-emissiequota was op zijn minst vreemd.
Volgens de eigen informatie van de Commissie bestaat het doel van de regeling voor de emissiehandel erin de lidstaten te helpen aan hun Kyoto-verplichtingen te voldoen. De nieuwe lidstaten voldoen aan hun Kyoto-verplichtingen, maar hun emissiequota worden aanzienlijk beperkt. Letland bijvoorbeeld, dat de laagste CO2-uitstoot per inwoner van de Europese Unie heeft, ontvangt slechts 55 procent van de emissiequota waar het om heeft verzocht. Estland en Litouwen ontvangen respectievelijk 52 en 53 procent. De quota voor andere nieuwe lidstaten zijn ook aanzienlijk verlaagd. En dat terwijl alle oude lidstaten, die niet aan hun collectieve Kyoto-verplichtingen voldoen, meer dan negentig procent van de door hen gevraagde emissiequota toegewezen hebben gekregen. Het zal niemand verbazen dat vijf nieuwe lidstaten gedwongen waren deze beslissing bij de rechter aan te vechten. Ik ben blij met het standpunt van de rapporteur over de toewijzing van aanvullende EU-begrotingsmiddelen om de streefcijfers van de Europese energiestrategie te behalen, door dit thema als prioriteit aan te wijzen en het financiële kader van de EU voor 2007-2013 te herzien. De in de Europese energiestrategie genoemde streefcijfers zijn toe te juichen vanuit economisch en ecologisch oogpunt. De Europese Commissie moet er nu alleen voor zorgen niet dezelfde fouten te maken als in het verleden en deze streefcijfers op eerlijke wijze toe te wijzen en ervoor te zorgen dat elke lidstaat actief betrokken wordt bij de verwezenlijking van de streefcijfers. Dank u voor uw aandacht.
Péter Olajos
(HU) Voorzitter, allereerst wil ik er op wijzen hoe betreurenswaardig het is dat het eerdere streefcijfer van de EU om het aandeel hernieuwbare energie van de totale Europese energiemix in 2020 te verhogen tot twaalf procent zeer waarschijnlijk niet wordt gehaald. Ondanks deze mislukking heeft het Duitse voorzitterschap de lidstaten op de lentetop van 2007 een nog ambitieuzer doel voorgesteld, namelijk om het aandeel hernieuwbare energie tegen 2020 te verhogen tot twintig procent.
Ik denk dat we eerlijk moeten zijn: ik ben bang dat het huidige streefcijfer, net als het vorige, gevaar loopt. Het loopt met name gevaar om door de lidstaten te worden gesaboteerd. Daarom dring ik er bij de Commissie en de lidstaten sterk op aan om zo spoedig mogelijk tot een overeenkomst te komen over de praktische tenuitvoerlegging van het streefcijfer van twintig procent hernieuwbare energiebronnen.
De lidstaten hebben hun strategieën voor hernieuwbare energie al moeten opstellen en indienen, rekening houdend met de kosteneffectiviteit en een sectorale analyse van het potentieel in elk land. Daarom moeten de in de routekaart voor hernieuwbare energie vastgestelde streefcijfers worden gevolgd door gedetailleerde uitvoeringsplannen met nationale streefcijfers en bindende substreefcijfers voor elke energiesector, evenals sancties indien de streefcijfers niet worden gehaald.
We hebben sancties nodig omdat landen die de gemeenschappelijke streefcijfers niet willen toepassen tenslotte het internationale vertrouwen in het engagement en de betrouwbaarheid van Europa als het gaat om de bestrijding van klimaatverandering in gevaar brengen. Omdat de kans om wereldwijde overeenstemming te bereiken al zo klein is, moeten we dat hoe dan ook voorkomen.
Europa heeft een historische verplichting en moet door zelf het goede voorbeeld te geven laten zien dat er meer is dan fossiele brandstoffen, dat er concurrerende technologieën bestaan en dat een veilige zelfvoorziening mogelijk is.
Petr Duchoň
(CS) Voorzitter, dames en heren, ik wil graag over twee punten uit mevrouw Thomsens verslag een opmerking maken. Meteen aan het begin van de toelichting wordt gezegd dat: a) conventionele energiebronnen bijna uitgeput zijn; b) we steeds meer afhankelijk worden van invoer; en c) klimaatveranderingen vreselijke gevolgen zullen hebben voor de inwoners.
Het eerste punt dat ik wil maken is dat de toenemende afhankelijkheid van de EU-landen van de import van energiegrondstoffen het enige onbetwiste feit is waarover geen twijfel bestaat. Dit is inderdaad een ernstig politiek probleem. Het kan alleen niet worden opgelost door eenzijdig de voorkeur te geven aan zogenoemde hernieuwbare energiebronnen. De oplossing is veel complexer. Daarom wil ik enkele aspecten benadrukken die, naar mijn mening althans, ontbreken in het betreffende verslag.
In de eerste plaats zijn de verschillende lidstaten verantwoordelijk voor hun eigen energiebeleid en hebben zij het recht op hun eigen energiemix. In de tweede plaats wordt nergens in het verslag benadrukt dat een zuinige besteding van de beperkte middelen die wij tot onze beschikking hebben noodzakelijk is, en ik benadruk het woord "zuinig” wanneer ik het heb over het besteden van die middelen. Ik acht het ook noodzakelijk dat de Europese Unie samenwerkt met de VS, inclusief het coördineren van hun beleid ten opzichte van landen die energiegrondstoffen exporteren. Ten slotte wordt in het verslag het belang van kernenergie niet genoemd.
Mijn tweede punt is dat de voorspellingen waarop het verslag is gebaseerd, namelijk dat conventionele energiebronnen binnenkort uitgeput zullen zijn en dat klimaatverandering een verwoestend effect zal hebben op de mens, discutabel zijn. We moeten ze niet als onomkeerbare feiten behandelen.
Andris Piebalgs
lid van de Commissie. - (EN) Voorzitter, ik zou mijn laatste bijdrage aan dit debat graag willen afsluiten met hetgeen de heer Vidal-Quadras voorheen zei: het zou in dit beleidsgebied niet om winnaars of verliezers moeten gaan, omdat een beleid van hernieuwbare energie absoluut iets is wat we nodig hebben, om drie eenvoudige redenen.
Ten eerste klimaatverandering: het is naïef te geloven dat we het klimaatprobleem kunnen oplossen zonder hernieuwbare energie. Ten tweede de concurrentieslag om energiebronnen: de wereldbevolking groeit, de welvaart neemt toe en energiebronnen worden alsmaar schaarser. Uit geopolitiek oogpunt kan de wedloop om energiebronnen zelfs gevaarlijk worden. Ten derde: we mogen ons niet laten misleiden door de kosten. We hebben een nogal prettige situatie vanwege de hoge koers van de euro, wat bij een olieprijs van tachtig dollarcent per barrel een wisselkoers betekent van 1,4. Bijgevolg zijn we de dans van de gestegen olieprijs ontsprongen. Natuurlijk is dit puur toeval en zijn dit geen gestuurde ontwikkelingen. Bij de invoering van de euro werd algemeen aangenomen dat de wisselkoers bij een op een zou komen te liggen. Bij deze wisselkoers zouden we vandaag de dag vijftig procent meer betalen voor energie en zouden tal van nationale parlementen nu debatteren over noodhulp. Daarom hebben we hernieuwbare energie uit economisch oogpunt nodig.
Is deze technologische doorbraak te veel gevraagd? We hebben het hier tenslotte niet over subsidies, maar over investeringssteun. Het gaat immers om slechts twintig procent van het energieverbruik, niet om honderd of vijftig procent: het is maar eenvijfde, en we hebben deze technologie nodig.
Waarom hebben we Europa daarvoor nodig? Omdat het de grootte en reikwijdte heeft, en ook omdat erom werd gevraagd. Er is potentieel in de niet-rijke lidstaten, in termen van BBP per hoofd van de bevolking. Er zijn lidstaten met minder potentieel, en daarom moeten we een manier vinden om het gehele potentieel van de Europese Unie te gebruiken. De rijkere landen zouden in landen met meer potentieel kunnen investeren, aangezien we tenslotte allemaal profijt zullen trekken van de nieuwe technologie die ons voorziet van elektriciteit uit schone energiebronnen.
Ik haalde Gordon Brown niet om redenen van politieke verwantschap aan. Ik citeerde dat zelfs in het Verenigd Koninkrijk, waar hernieuwbare energie nog altijd een ondergeschikte rol speelt, stemmen opgaan voor dit nieuwe beleid - voor deze opvatting - en dat we bindende streefcijfers nodig hebben om duurzame doelstellingen te realiseren. Met vage richtcijfers halen we misschien net de volgende verkiezingen. Bindende streefcijfers impliceren een langetermijnbeleid. Alleen zo'n beleid kan het doen van investeringen stimuleren, die op hun beurt de wijze van toepassing vergemakkelijken.
Een aantal sprekers opperde de vraag hoe het met de duurzaamheid staat van de productie van energiegewassen. Ik betwijfel of de productie van energiegewassen momenteel van enige invloed is op de voedselprijzen. Het is juist dat de welvaart in de wereld sterker groeit en dat de mensen meer en beter eten, bijvoorbeeld in India en China, maar ook in tal van ontwikkelingslanden. Kortom, overal ter wereld neemt de vraag van de mensen naar grondstoffen toe en daar hebben ze het recht ook toe. Hogere wereldmarktprijzen betekenen ook hogere consumentenprijzen, dat klopt. de productie zal toenemen, maar het zal in beginsel niet tot gevolg hebben dat de olieprijs of voedselprijzen weer zullen dalen. ze zullen op een tamelijk hoog niveau blijven. Met andere woorden, deze uitdaging is niet het gevolg van hernieuwbare energiebronnen.
Tegelijkertijd behoor ik tot degenen die vinden dat we wettelijke duurzaamheidscriteria nodig hebben en daarom nemen we die op in deze richtlijn. Het tegenargument zou kunnen zijn dat er toch al wettelijke bepalingen bestaan ten aanzien van water, afval en bodem. "Waarom hebben we nog een bron van administratieve rompslomp nodig?” vragen sommige mensen. Ik ben van mening dat we een antwoord paraat moeten hebben zodra we ons op omstreden beleidsterreinen begeven. Certificeringen, die soms erg hinderlijk kunnen zijn, zijn noodzakelijk om te kunnen zeggen dat alle energiebronnen op duurzame wijze worden geproduceerd. Het onderhavige verslag is mijns inziens uitermate evenwichtig. Evenwichtig tussen deze uitdagingen. Ik hoop dat het verslag de goedkeuring zal wegdragen van een brede meerderheid in dit Huis, aangezien een brede steun voor dit verslag ook meer steun betekent voor het voorstel van de Commissie aan het eind van dit jaar.
Kortom, het is een uitstekend verslag en daarom zou ik me graag nog eens willen bedanken bij de rapporteur en al de rapporteurs in de fracties en diverse commissies. Het is precies het evenwicht dat we nodig hebben - nu de brede steun nog.
Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag 25 september 2007 plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142 van het Reglement)
Ján Hudacký  
schriftelijk. - (SK) De actuele situatie met betrekking tot energieopwekking en klimaatverandering leidt niet alleen tot positieve oplossingen, maar ook tot overhaaste beslissingen, die uiteindelijk veel negatieve gevolgen kunnen hebben.
Ik denk aan hernieuwbare energiebronnen die in de eerste plaats nieuwe oplossingen bieden als aanvulling op conventionele energiebronnen, die steeds meer uitgeput raken, en die het aantal schadelijke emissies terugdringen.
Anderzijds zijn we getuige en zelfs aanjager van gezamenlijke beslissingen over de ondoordachte en overhaast invoering van hernieuwbare brandstoffen, door excessieve, bindende streefcijfers vast te stellen die tegen elke prijs gehaald moeten worden. Het is geen toeval dat een onderzoek van de OESO en waarschuwingen van vele deskundigen erop wijzen dat de ondoordachte bevordering van bepaalde hernieuwbare energiebronnen (zoals biobrandstof, biomassa, etc.) onherstelbare schade aanricht op andere gebieden, zoals landbouw en waterbeheer, en daarmee het algemene evenwicht in de natuur verstoort. Het doet me denken aan het schieten van mussen in China tijdens de "culturele revolutie”. Daarmee wil ik niet zeggen dat ik tegen hernieuwbare energiebronnen ben. We moeten echter wel natuurlijke energiebronnen gebruiken, voor weldoordachte toepassingen en in zodanige hoeveelheden dat de energiebronnen zich op natuurlijke wijze kunnen vernieuwen, zonder de productie ervan op kunstmatige wijze op te voeren in een poging de bindende streefcijfers zo snel mogelijk te behalen.
Met de huidige kennis en technische oplossingen kunnen wij hernieuwbare bronnen, nu en in de toekomst, alleen als aanvulling gebruiken. We moeten daarom naar oplossingen zoeken die op de middellange termijn redelijker en effectiever zijn. Kernenergie is hier een goed voorbeeld van.
Piia-Noora Kauppi  
schriftelijk. - (EN) Finland is een van de toonaangevende landen in de wereld wat betreft het gebruik van hernieuwbare energie, meer bepaald bio-energie. Het huidige aandeel van hernieuwbare energie ligt in Finland bij circa 25 procent.
De doelstellingen voor wat betreft hernieuwbare energie moeten realistisch zijn. In de strijd tegen de klimaatverandering is de beschikbaarheid van niet te dure biomassa, die van vitaal belang is voor onze bosbouw, gewaarborgd zijn.
In Finland wordt turf gedefinieerd als een langzaam hernieuwende biobrandstof. Als inheemse brandstof heeft turf positieve gevolgen voor het regionaal beleid en leidt het tot meer banen en meer energiezekerheid.
Geen enkele emissievrije, emissiearme of andere vorm van productie die emissieneutraal, duurzaam en rendabel is, mag worden uitgesloten. Ook kernenergie niet. Elke energiebron moet worden beoordeeld in het licht van de globale belangen van de samenleving.
Het aandeel van koolstofvrije energiebronnen, kernenergie incluis, moet worden verhoogd om de klimaatverandering met succes te bestrijden. Kernenergie vergroot de onafhankelijkheid van energie-import, is schoner dan andere opties en bovendien rendabel.
Daarom vind ik het van groot belang dat de lidstaten vrij zijn in het kiezen van de meest geschikte hernieuwbare energiebron gezien de verschillen in geologische, hydrologische en klimatologische voorwaarden tussen de lidstaten.
Eija-Riitta Korhola  
schriftelijk. - (FI) Voorzitter, als wij hernieuwbare energiebronnen gaan promoten moeten we precies weten welke behoefte we willen bevredigen door deze bronnen te gebruiken. Tegen elke prijs een pionier willen zijn en streefcijfers en percentages halen is één ding, maar multisectorale, duurzame energieoplossingen vinden die verstrekkende gevolgen hebben is een ander. Het is al duidelijk dat de vastgestelde streefcijfers en de milieu- en klimaatdoelstellingen van de EU wat haalbaarheid betreft helaas niet verenigbaar zijn. Desondanks hebben we besloten te proberen de streefcijfers te halen, met als gevolg dat we nu een energiemarkt hebben die ten koste van de consumenten kunstmatig wordt gemanipuleerd, en energieoplossingen die met betrekking tot het klimaatevenwicht niet duurzaam zijn en moeten worden herzien. Voldoen aan een minimaal streefcijfer van tien procent biobrandstoffen in de vervoersector zou hier een ongelukkig voorbeeld van zijn.
Als het gaat om het bestrijden van klimaatverandering, is omschakelen naar biobrandstoffen niet de oplossing. Dat kan toch niet de juiste manier zijn in een wereld waarin voedselschaarste, gezien het broeikaseffect, een heel waarschijnlijk scenario is? De zorg die de OESO heeft geuit in een door haar gepubliceerde studie dat staatssubsidies voor biobrandstoffen zouden kunnen leiden tot een stijging van de voedselprijzen en schade aan bossen is een reële zorg, gezien het feit dat hun bijdrage aan het voorkomen van klimaatverandering kleiner zou kunnen zijn dan voorspeld. In een artikel in het tijdschrift "Science”, waarin de voordelen van biobrandstoffen worden vergeleken met bebossing over een periode van dertig jaar, wordt dezelfde zorg geuit. De conclusies variëren naar gelang de grondstof en de productietechnologie, maar in alle gevallen blijkt dat bebossing in een bepaald teeltgebied twee tot negen keer meer koolstof absorbeert dan de emissievermindering die het gebruik van biobrandstoffen met zich mee zou brengen.
Wat we nu nodig hebben is gezond verstand, als het aankomt op het behalen van streefcijfers. Anders zullen we er snel achterkomen dat het besluit om het aandeel hernieuwbare energiebronnen scherp te laten stijgen tot eenvijfde van de energieproductie een overhaaste beslissing was en een besluit dat op een dag een bedreiging voor het milieu zal betekenen vanwege het overmatig kappen van bossen.
Richard Seeber  
schriftelijk. - (DE) Hernieuwbare energie moet een cruciale rol gaan spelen in ons toekomstige energiebeleid. Kernenergie mag in dit scenario geen rol meer spelen, gezien de vele onopgeloste problemen op het gebied van de veiligheid.
Hernieuwbare energie is onze toekomst. Daarom moet de innovatie en ontwikkeling van nieuwe technologieën worden voortgezet. Er moet nog veel meer worden geïnvesteerd in onderzoek om te komen tot innovatieve, marktrijpe oplossingen voor alle sectoren.
In maart is de Europese Raad overeengekomen om twintig procent van alle energieverbruik in de EU tot 2020 te dekken met hernieuwbare energie. Daarmee hebben de staatshoofden en regeringsleiders een grote stap vooruit gezet en zich duidelijk uitgesproken voor een sterkere bevordering van hernieuwbare energiebronnen. Daarom verzoek ik de Commissie een toekomstgericht voorstel voor te leggen voor een rechtskader voor hernieuwbare energie. We hebben adequate instrumenten nodig op Europees niveau om de doelstellingen van de Raad snel en efficiënt te kunnen verwezenlijken.
Silvia-Adriana Ţicău  
schriftelijk. - (RO) Op dit moment is de EU voor 57 procent afhankelijk van de invoer van gas en voor 82 procent van de invoer van olie. Men schat dat de EU in 2030 voor 84 procent afhankelijk zal zijn van de invoer van gas en voor meer dan 93 procent van de invoer van olie.
De EU heeft een energiebeleid nodig dat economische en sociale ontwikkeling toestaat, maar dat, door daadkrachtige maatregelen tegen klimaatverandering, tevens zorgt voor milieubescherming. Ik denk dat de komende vijf jaar cruciaal zijn voor de planning en de goedkeuring van "projecten van Europees belang” voor TEN-E, om de energievoorziening te diversifiëren en de energie-efficiëntie op communautair niveau te verhogen.
Om klimaatveranderingen te beperken heeft de EU gepland dat hernieuwbare energiebronnen in 2020 twintig procent van de Europese energieconsumptie vertegenwoordigen. Zowel de lidstaten als de Commissie moeten dus een inventarisatie maken van de duurzame energiebronnen op hun grondgebied en actieplannen opstellen voor een efficiënt gebruik van deze energiebronnen. Wij verzoeken de Commissie om actief bij deze inventarisatie betrokken te zijn. Structuurfondsen en het Europees fonds voor mededingen en innovatie, evenals het zevende Kaderprogramma onderzoek en ontwikkeling kunnen en moeten door de lidstaten worden gebruikt voor investeringen in energietechnologie.
