Europese Groepering voor territoriale samenwerking (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag van Gerardo Galeote, namens de Commissie regionale ontwikkeling aan de Commissie, betreffende de Europese Groepering voor territoriale samenwerking (Ο-0076/2007/rev.1 - Β6-0008/2008).
Gerardo Galeote
auteur. - (ES) Mevrouw de Voorzitter, een essentieel aspect van de herziening van de regels voor de structuurfondsen, die de Commissie regionale ontwikkeling met succes heeft uitgevoerd, lag in het feit dat het bevorderen van territoriale samenwerking tot voornaamste doelstelling van ons cohesiebeleid werd gemaakt; ik merk op dat het budget voor dit beleid door het Europees Parlement is verhoogd als onderdeel van de onderhandelingen over het financiële perspectief. Om deze reden kan het aanvragen van dit debat voor niemand een verrassing zijn: het is unaniem door de fracties aangevraagd en ik open het nu namens de Commissie regionale ontwikkeling. Ik dank de commissaris voor haar aanwezigheid en betreur het dat de Raad niet in de gelegenheid is zich bij ons te voegen voor een debat dat directe gevolgen voor de Raad heeft.
Afgaand op de ervaring die we hebben opgedaan tijdens de jaren van de INTERREG-programma's, kunnen we concluderen dat de afwezigheid van een initiatieven nemende structuur met een eigen rechtspersoonlijkheid de effectiviteit ervan gehinderd heeft en we verwelkomen het voorstel van de Commissie om Europese groeperingen voor territoriale samenwerking in te stellen als instrumenten met hun eigen rechtspersoonlijkheid.
In een verenigd Europa van staten en burgers vinden regio's, zoals het Verdrag van Lissabon zegt, hun hoogste uitdrukkingsvorm in deze lichamen.
Toegegeven, zelfs bij ondervraging door de Raad sprak een aantal lidstaten twijfels uit over het nut van Europese groeperingen voor territoriale samenwerking.
Er moet gedebatteerd worden over de vraag of de aard en inhoud van de verordening zoals die is aangenomen, te vaag zijn en of er een zekere wettelijke onzekerheid door is ontstaan doordat de toepassing ervan in te veel gevallen onder de nationale wetgeving valt.
Men zou kunnen zeggen dat de manier waarop sommige lidstaten met een complexe situatie omgaan, afhangt van hun mate van decentralisering, waardoor ze op zoek moeten gaan naar strategieën op het terrein van territoriale samenwerking.
Het moet echter worden opgemerkt dat Verordening 1082/2006 is aangenomen in juli 2006, een jaar nadat ze unaniem door het Europees Parlement was aangenomen op voorstel van onze collega Jan Olbrycht, en dat ze in alle lidstaten bindend is sinds 1 augustus 2007.
De lidstaten hebben dus zes maanden gehad om de nodige wetgevingsmaatregelen te treffen.
Volgens de beschikbare informatie echter - en de commissaris zal mij corrigeren als ik het verkeerd heb - hebben nog geen tien lidstaten de noodzakelijke maatregelen getroffen om ervoor te zorgen dat de verordening nu geheel van kracht is.
Het is algemeen bekend dat het de plicht en verantwoordelijkheid van de Europese Commissie is, zorg te dragen voor de effectieve invoering van Europees recht en in te grijpen om obstakels te verwijderen die invoering in de weg kunnen staan.
Informeel gegeven verklaringen dat het subsidiariteitsprincipe voorkomt dat er maatregelen worden genomen tegen lidstaten die hun plicht verzaken, zullen geen gehoor vinden: als dat zo was, konden de lidstaten de invoering van alle Gemeenschapswetgeving uitstellen of weigeren waar ze het niet mee eens zouden zijn.
Daarom, mevrouw Hübner, eisen wij door middel van onze vraag aan de Europese Commissie dat het Parlement duidelijk wordt geïnformeerd over de problemen die de lidstaten tegenkomen bij het invoeren van deze verordening.
Welke lidstaten zijn niet bezig met het nemen van de maatregelen die nodig zijn om deze verordening op gepaste wijze in te voeren, en welke maatregelen heeft de Europese Commissie genomen of overweegt zij te nemen, in het bijzonder het in gang zetten van inbreukprocedures bij het Europese Hof van Justitie, om ervoor te zorgen dat alle lidstaten zich aan de verordening houden en om te voorkomen dat de toegewezen budgetten in gevaar komen doordat sommige lidstaten niet in staat zijn zich aan de vastgestelde regels te houden?
Danuta Hübner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag beginnen met te zeggen dat de deadline van één jaar voor het ten uitvoer leggen van nationale regelingen in feite heel ambitieus was. Als we naar andere verordeningen kijken die wetspersonen instellen, kunnen we zien dat de deadlines die voorzien worden, gewoonlijk tussen de drie en vier jaar liggen. Dus dit is iets waar we ook rekening mee moeten houden.
Om de hele procedure te versnellen, heeft het Directoraat-generaal Regionaal Beleid een enquête samengesteld die de elementen beslaat van de regelingen waarmee rekening moet worden gehouden bij de nationale verordeningen. Deze enquête is in maart 2007 naar alle lidstaten gestuurd via de netwerken van de leden van het Coördinatiecomité voor de Fondsen (COCOF). De enquête was vorig jaar ook twee keer onderwerp van discussies met de lidstaten tijdens de COCOF-vergaderingen: een keer in april en daarna midden juli.
Dus waar staan we op dit moment met de aanneming? We hebben zes lidstaten die de juiste nationale regelingen hebben aangenomen: Hongarije, het Verenigd Koninkrijk, Bulgarije, Portugal, Roemenië en Spanje. In nog eens vier lidstaten moet de afronding van het proces van aanneming van nationale regelingen zeer spoedig plaats vinden: Frankrijk, Luxemburg, Duitsland en België. Van de resterende zeventien lidstaten hebben er al vijftien de aannemingsprocedure door of het parlement of de regering opgestart. We hebben echter twee lidstaten - Denemarken en Estland - waar we geen enkele informatie over het proces hebben. Van hen wordt verwacht dat zij de deadline van midden februari respecteren zoals vastgelegd in de brief van de Directeur-generaal, die naar alle lidstaten is gestuurd, waarin wij verzoeken om informatie met betrekking tot de communicatie over de aanneming van de procedures van de regelingen voor de deadline van 14 februari. In dezelfde brief, waarin wij deze deadline van midden februari aan de lidstaten hebben gegeven die ons nog steeds moeten informeren of ze regelingen hebben aangenomen of wat het tijdpad van aanneming is, informeren we de lidstaten over het voorbereidingsproces voor het interinstitutioneel EGTS (Europese Groepering voor territoriale samenwerking)seminar, dat, samen met het Parlement en het Comité van de Regio's, op 19 juni in Brussel onder Sloveens voorzitterschap wordt gehouden. We hebben hen ook aangemoedigd deel te nemen aan de EGTS-deskundigengroep, die is opgezet door het Comité van de Regio's.
Wat betreft de mogelijke inbreukprocedure, laat ik eerst zeggen dat dit een zeer specifieke verordening is: het is geen richtlijn. Dit is een verordening van directe inwerkingtreding in alle 27 lidstaten, wat enige extra actie vraagt van de lidstaten en niet louter de aanneming van de uitvoeringsvoorschriften. Na 14 februari, wanneer we de reacties van de individuele lidstaten hebben ontvangen - vooral van degenen wier agenda voor het aannemen van de noodzakelijke verordeningen we niet kennen - waarop elk besluit van de Commissie om inbreukprocedures te starten zal afhangen, zullen wij onze positie opnieuw bekijken en zien waar de inbreukprocedure zal starten. In elk geval zullen we natuurlijk ook zorgvuldig toezicht houden op de toepassing van de verordeningen wanneer ze zijn ingevoerd. Maar laat ik zeggen - en ik denk dat dit een heel belangrijk deel van dit hele proces is - dat intussen de eerste EGTS afgelopen maandag tussen Frankrijk en België is opgericht, ofschoon de nationale regelingen nog niet zijn aangenomen, omdat deze verordening direct toepasbaar is en regionale en lokale overheden het recht hebben de groeperingen op te zetten. Nationale regelingen moeten de ex ante controleprocedure vaststellen, waaronder de aanwijzing van een bevoegde autoriteit die het verzoek zou ontvangen van de regionale of lokale autoriteit om deel te nemen aan een EGTS. Op dit moment hebben we ongeveer dertig voorbeelden van programma's van projecten in heel Europa waar de optie voor EGTS al wordt voorzien. Er zijn ook regio's die de intentieverklaring al hebben getekend. Heel wat voorbereidend werk is nu bezig, dus wij verwachten dat het proces meer momentum zal krijgen wanneer eenmaal de afronding van de nationale invoeringsvoorschriften wordt voltooid.
Jan Olbrycht
namens de PPE-DE-Fractie. - (PL) Mevrouw de commissaris, ik had de eer de rapporteur te zijn van de verordening inzake de invoering van de Europese Groepering voor territoriale samenwerking in het Europese rechtsysteem. In die hoedanigheid was ik aanwezig en betrokken bij een groot aantal debatten over de nieuwe mogelijkheden die de territoriale samenwerking op basis van dit nieuwe juridische instrument met zich meebrengt.
Daarin was niet alleen ruimte voor argumenten die de nieuwe mogelijkheden onder de aandacht brachten, maar werd ook bezorgdheid te kennen gegeven over aspecten van organisatorische en politieke aard, vooral door de vertegenwoordigers van de lidstaten. Uiteindelijk is het ons gelukt om een verordening op te stellen waarin zowel de voorstanders als de sceptici zich konden vinden. De lidstaten, die zich ervan bewust waren dat de invoering van deze nieuwe soort rechtspersoon in de nationale systemen moeilijkheden kon opleveren, gingen akkoord met een termijn waarbinnen de werkzaamheden aan de overeenkomstige nationale wetgeving dienden te worden afgerond. De overeengekomen termijn werd echter niet nageleefd. Tot dusver hebben slechts enkele lidstaten deze opdracht tot een goed einde gebracht, waaronder Bulgarije en Roemenië, die verplicht waren om de verordening als een onderdeel van het acquis communautaire te aanvaarden.
Rosa Miguélez Ramos
namens de PSE-fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, het INTERREG-initiatief was vanaf het begin de kiem van een waarlijk polycentrische idee van de Europese ruimte door grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerking.
De instelling van dit nieuwe wettelijke instrument, de EGTS, is voortgekomen uit moeilijkheden die dit soort actie tegenkwam ten gevolge van de verschillende systemen en verschillende procedures die van kracht zijn.
De oplossing die het Europees Parlement na bijna twee jaar wetgevingswerk heeft bereikt, maakt het overheden en publiekrechtelijke lichamen mogelijk zich te registreren als lichamen met een rechtspersoonlijkheid die in de hele Unie worden erkend.
Zoals is opgemerkt, werd van de lidstaten geëist dat zij voor 1 augustus 2007 een aantal maatregelen namen. Gezien de zeer evidente vertraging heeft het Comité van de regio's vorig jaar juli een seminar georganiseerd om de situatie te bestuderen, waar ik als rapporteur was uitgenodigd; tijdens het seminar heb ik, als teken van de bereidheid van het Europees Parlement om samen te werken bij het zoeken naar een oplossing, een vraag ter tafel gebracht die mevrouw Krehl met mij ondertekende en die de kiem legde voor het debat dat we vandaag voeren.
Commissaris, ik kan vandaag met trots zeggen dat mijn land, Spanje, en mijn regio, Galicië, samen met de noordelijke regio van Portugal hierin pioniers zijn en een blauwdruk vormen die andere Europese regio's kunnen volgen.
Om die reden zou ik u willen vragen hoe het Europees Parlement met de Commissie kan samenwerken om landen die dit nog niet hebben gedaan, aan te moedigen hun nationale wetgevingssystemen aan te passen en zich aan te sluiten bij territoriale groeperingen van deze soort en die te vormen.
Mojca Drčar Murko
namens de ALDE-Fractie. - (SL) Tijdens het debat over deze verordening hebben we gehoord dat het belangrijkste punt de kwestie van de rechtskeuze is, die zal worden aangewend voor aktes die in het kader van territoriale samenwerking zijn goedgekeurd. Het doel van de verordening was dat de deelnemende partners kunnen gebruik maken van dat recht dat in alle landen dezelfde gevolgen heeft, aangezien de wijze waarop tot nog toe tegelijkertijd twee rechtssystemen werden gebruikt, geen succes kende. In dat opzicht is de verordening duidelijker dan alle voorgaande documenten. Er wordt bepaald dat het recht toegepast wordt waar de geregistreerde zetel van de groepering met als taak grensoverschrijdende samenwerking - indien die werd opgericht - zich bevindt.
We weten nu dat de verordening niet als nieuw rechtsinstrument is bedoeld, maar als middel dat samen met andere, reeds bestaande structuren zal worden aangewend. Nu is het duidelijk dat de verordening niet dezelfde gevolgen zal hebben in de hele Europese Unie en dat er omwille van de verschillende voorwaarden, die door de lidstaten zullen worden gesteld, heel waarschijnlijk uiteenlopende vormen van groeperingen voor territoriale samenwerking zullen ontstaan. Opdat met de verordening efficiënt wordt omgegaan, dient de nationale wetgeving passend te worden bijgewerkt zoals in artikel 16 van de lidstaten wordt verlangd. Enkel in dat geval kunnen we in de praktijk op langere termijn de gevolgen van geharmoniseerde praktijken verwachten.
De lidstaten worden dus opgeroepen om hun goedkeuring te geven aan de rechtsakten, groeperingen
Lambert van Nistelrooij
(NL) Voorzitter, waar gaat het hier eigenlijk om vanavond? Het gaat erom dat we de balans willen opmaken in heel duidelijke besluitvorming van het Europees Parlement en tussen de drie instellingen. We hebben daarin aangegeven dat er met betrekking tot de territoriale samenwerking nieuwe instrumenten zijn om de grensoverschrijdende samenwerking te verbeteren.
Nog steeds zijn de nationale grenzen littekens van het verleden. Ze lopen soms dwars door leefgemeenschappen heen, dwars door nieuwe ontwikkelingsgebieden; samenwerking tussen universiteiten, ziekenhuizen, enz. in Europa is geboden. We hebben behoefte aan nieuwe instrumenten en als we de regelgeving analyseren die tot stand gekomen is, dan zijn de vrijheidgraden voor de nationale lidstaten bijzonder groot, en daarom is het ook - gezien de noodzaak om grensoverschrijdende territoriale samenwerking te versnellen - zo teleurstellend dat maar zo weinig lidstaten - die toch al zoveel vrijheden hebben bedongen - die nu toepassen.
Het beroep nu vanuit het Parlement is dan ook terecht. Wij zeggen nu: Commissie en vooral Raad, die hier vanavond ontbreekt, neem uw verantwoordelijkheid om snel met invulling te komen. Het doet me goed dat er juist van onderuit - het Comité van de regio's werd zojuist genoemd - goede voorbeelden zijn van de wijze waarop versnelling kan worden gebracht in het proces van integratie zonder dat rechtssystemen van de nationale overheden ter discussie worden gesteld. Ik heb er stellig vertrouwen in dat het in die richting ook verder moet gaan.
Er is sprake van koudwatervrees. Het blijkt te moeilijk te zijn. We hebben net vanavond hier gediscussieerd in deze zaal over de energie-efficiency in de bebouwde omgeving. Dat heeft vijf jaar geduurd voordat de nationale staten met de implementatie kwamen. Ik zeg op dit punt is het noodzakelijk dat we een gemeenschappelijk initiatief nemen en bijvoorbeeld over een jaar de zeven staten die nu tot implementatie zijn overgegaan tot 25 of 27 weten op te plussen. Dat moet kunnen. Daarom wil ik een antwoord van de Raad en de Raad ontbreekt vanavond en dat vind ik een buitengemeen gemis.
Gábor Harangozó
(HU) Dank u zeer, mijnheer de Voorzitter. Commissaris, dames en heren, vanwege de bijzondere situatie van Hongarije is het voor ons bijzonder belangrijk de praktische toepassing van grensoverschrijdende samenwerking te bevorderen. Juist om deze reden was Hongarije een van de eerste landen die een nationale verordening formuleerden en invoerden die correspondeert met de Gemeenschapsverordening waarin de EGTS wordt geschapen. De toepassing van het nieuwe instrument in de praktijk stuit echter op moeilijkheden, dus we zouden graag een werkgroep oprichten om een handboek te schrijven, in samenwerking met onze partners in het programma.
Ik zou de commissaris willen vragen of zij een EGTS-werkgroep zou steunen binnen het kader van technische assistentie van INTERACT en zo ja, hoe dit kan worden gerealiseerd. Bovendien zijn niet alleen interne grensoverschrijdende programma's, maar ook externe IPA- en ENPI-programma's van belang voor EGTS-samenwerking. Onze interne grensoverschrijdende programma's zijn al goedgekeurd door de Europese Commissie en de door het IPA ondersteunde programma's zullen waarschijnlijk in februari worden goedgekeurd. We moeten echter wachten op de indexcijfers, op te stellen door de Commissie, voordat we de planning kunnen voltooien van het grensoverschrijdende programma tussen Hongarije, Roemenië, Slowakije en Oekraïne, gefinancierd door ENPA.
Ik zou ook willen vragen wanneer we de publicatie kunnen verwachten van de indexcijfers van de Commissie met betrekking tot de nabuurschapsprogramma's. Ik dank u zeer.
Jean Marie Beaupuy
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil u zeggen dat het mij een groot genoegen is om vanavond over dit onderwerp te spreken, want toen wij deze door de heer Olbrycht voorgelegde aanvulling hebben bestudeerd, heb ik mijn vertrouwen in het verslag uitgesproken.
Dit onderwerp is toevallig gisteren in het Franse parlement besproken, en alle fracties waren eensgezind - hetgeen wel eens mag worden onderstreept, want dat gebeurt niet zo vaak - in hun bijval voor de oprichting van deze EGTS. Er werden tal van voorbeelden genoemd om uit te leggen waarom er - in het noorden en in het zuiden van Frankrijk, in de Alpen en in Lorraine - aanleiding was om deze EGTS op zeer korte termijn in te stellen. Zoals de commissaris al zei, was dit met name gebaseerd op het voorbeeld van Lille, dat afgelopen maandag een EGTS-samenwerkingsovereenkomst ondertekende voor twee miljoen inwoners in België en Frankrijk.
Waarom heeft dit zulke grote verwachtingen gewekt? Dat is omdat onze collega's gedurende drie à vier jaar tevergeefs naar juridische mogelijkheden hebben gezocht. Met de EGTS hebben zij de oplossing gevonden. Nu verwachten wij dat de 70 000 Fransen die dagelijks in Luxemburg werken, de 30 000 Fransen die in Monaco en Italië werken, net als in Spanje, enz., dankzij de EGTS daadwerkelijk nieuwe vormen van samenwerking kunnen bevorderen.
Mevrouw de commissaris, mijn collega's en ik zouden graag zien dat u de lidstaten die achterstand hebben opgelopen bij de omzetting, gaat aansporen. Afgezien van het feit dat zij zich aan de voorschriften van de verordening dienen te houden, kunt u hun zeggen dat sommige landen dit systeem al tot volle tevredenheid ten uitvoer leggen.
Rolf Berend
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's! De Europese Groepering voor territoriale samenwerking moet grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerkingsmaatregelen doorvoeren en toepassen. Ja, de groepering moet de kwaliteit van het dagelijkse leven van onze burgers verbeteren, het concurrentievermogen van onze bedrijven doen toenemen, de reikwijdte van onze onderzoeks- en opleidingscentra vergroten en last but not least ook het milieu sparen.
Voor steun aan deze maatregelen is financiële deelname van de EU niet dwingend nodig. De regionale en lokale autoriteiten kunnen met dit instrument een grensoverschrijdend verbond met een eigen rechtspersoonlijkheid oprichten - een aanzienlijke innovatie als het gaat om de mogelijkheid territoriale samenwerking van de grond te krijgen. De EGTS biedt een eenmalige gelegenheid synergetische effecten te genereren die uitstijgen boven het institutionele kader en om betere, gecoördineerde investeringen en uniform en efficiënt gebruik van resources te garanderen.
Op 5 juli 2006 werd, zoals u weet, dit instrument door een besluit van het Europees Parlement en de Raad in het leven geroepen. Per 1 augustus 2007 moeten in alle lidstaten aanvullende juridische, resp. administratieve regelingen van kracht zijn geworden. Het feit dat slechts vijf of zes lidstaten nationale regels hebben uitgevaardigd, geeft ons reden tot bezorgdheid. De verliezers zijn de potentieel betrokken deelnemers die met goede ideeën en innovatieve projecten grensoverschrijdende samenwerking nastreven. In zoverre is de vraag terecht, en wij wachten hier gespannen op informatie van de kant van de Raad.
Stavros Arnaoutakis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, territoriale samenwerking is de derde doelstelling van het cohesiebeleid voor de nieuwe programmeringsperiode. Volgens deze doelstelling is samenwerking van vitaal belang bij het bevorderen van evenwichtige, harmonieuze ontwikkeling binnen Europese regio's.
De Europese Groepering voor territoriale samenwerking is een nieuw middel om teams voor de samenwerking tussen regionale en lokale overheden van verschillende EU-lidstaten toe te rusten met een rechtspersoonlijkheid. Het besluit dit middel te creëren is niet lichtzinnig genomen; het was het antwoord op technische en wetgevingsproblemen waar samenwerkingsprogramma's op stuitten. Nu, zes maanden na de deadline, zijn lokale en regionale lichamen er helaas niet in geslaagd een groepering voor territoriale samenwerking op te zetten, doordat lidstaten op niet te rechtvaardigen wijze het nemen van de gepaste maatregelen om de verordening in te voeren hebben nagelaten of uitgesteld. We moeten nu een kristalheldere boodschap naar de lidstaten doen uitgaan over het belang dat de instellingen hechten aan de correcte invoering van de verordening in de nieuwe programmeringsperiode en aan samenwerking als een middel om economische, sociale en territoriale cohesie tot stand te brengen.
Miroslav Mikolášik
(SK) Vijftig jaar zijn verstreken sinds de eerste Euroregio ontstond langs de Duits-Nederlandse grens. Sindsdien zijn veel meer regio's met een wederzijdse samenwerking begonnen. Ze helpen elkaar bij het oplossen van op elkaar lijkende of identieke problemen die vaak in grensstreken voorkomen. Ze creëren nieuwe werkgelegenheid en delen hun cultuur.
De Verordening waarin een Europese groepering voor territoriale samenwerking wordt ingesteld, die in juli 2006 is goedgekeurd, lijkt een heel goed instrument voor regionale samenwerking en een stap in de goede richting. Ze biedt de regio's flexibiliteit in samenwerking en heeft een gunstige invloed op de bevolking van de lidstaten, de economie en de zakelijke omgeving. Het is dus des te spijtiger dat de lidstaten deze nuttige verordening niet hebben overgenomen in hun wetgeving, ondanks het feit dat dit voor 1 augustus 2007 had moeten gebeuren.
Veel regio's hebben grote belangstelling voor de Europese groepering voor territoriale samenwerking omdat deze hun de gelegenheid geeft met andere regio's samen te werken en tegelijkertijd een significante mate van autonomie biedt in hun relatie tot regeringen en centrale overheden. Ze heeft ook een gunstig effect op de levens van de bevolking in individuele regio's: een van de doelen van regionale samenwerking is het vergemakkelijken van een efficiëntere ontwikkeling van human resources en daarmee het creëren van evenwicht in de ontwikkeling van vraag en aanbod op de regionale arbeidsmarkten.
We moeten ook niet vergeten dat de EGTS ook gunstig zal zijn voor de zakenwereld, namelijk door de ontwikkeling van de economie te ondersteunen met als doel het verbeteren van haar productiviteit en structuur, door nieuwe werkgelegenheid te creëren en banen die op de tocht staan, veilig te stellen. Individuele groeperingen voor territoriale samenwerking zullen in staat zijn een stijging van de werkgelegenheid en sociale integratie actief te bevorderen.
De Verordening vereenvoudigt en ondersteunt regionale samenwerking in de lidstaten van de Unie en vergemakkelijkt zo de economische en sociale cohesie. Dit is een goede zaak en daarom dring ik er bij de Raad en de Commissie op aan de nodige maatregelen te nemen om invoering van deze Verordening in de individuele lidstaten veilig te stellen.
Antolín Sánchez Presedo
(ES) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de Europese Groepering voor territoriale samenwerking is een nieuw instrument om de economische en sociale cohesie in de Unie te verstevigen.
Het is een instrument voor geavanceerde, gestructureerde samenwerking met een eigen rechtspersoonlijkheid die toegang zal hebben tot Gemeenschapsgelden en hulpmiddelen uit andere bronnen.
De climax van de 23e Portugees-Spaanse Top in Braga, tien dagen geleden, was een beslissende mijlpaal. Beide landen horen bij de zes die reeds de voorzieningen hebben getroffen die nodig zijn om de Europese Verordening van juli 2006 effectief in te voeren.
De Raad van Galicië en de autoriteiten in de noordelijke regio van Portugal, die in november 2006 klaar waren met het opstellen van de ontwerpovereenkomst en -statuten, zullen binnenkort een groepering vormen die 6.400.000 inwoners zal omvatten en gevestigd zal zijn in Vigo.
Zij zullen het voortouw nemen bij het instellen van een Euro-regio met regeringslichamen die ambitieuze Europese samenwerking zal bevorderen door te dienen als voorbeeld van verjonging.
Hun inspanningen verdienen erkenning van het Europees Parlement.
Ivo Belet
(NL) Voorzitter, de EGTS - het is hier al verschillende keren gezegd - is een uitermate interessant instrument, met name voor de grensregio's. Het doet me veel genoegen, commissaris, dat u verwezen hebt naar het Eurodistrict-project aan de grens van Frankrijk en België. Meneer Beaupuy heeft er ook al naar verwezen. De steden Kortrijk, Doornik en ook Lille - hebben namelijk uitgerekend deze week een samenwerkingsovereenkomst gesloten met de bedoeling concreet te gaan samenwerken rond projecten waar de mensen mee bezig zijn. En dan heb ik het over grensarbeid, openbaar vervoer, samenwerking tussen ziekenhuizen, misdaadbestrijding. Dat zijn de dingen waarvan de mensen verwachten dat wij er concreet werk van maken.
Ook in een andere grensregio - aan de grens van België en Nederland - zijn verschillende concrete initiatieven genomen om op het vlak van de universitaire samenwerking heel concreet samen te werken aan de hand van een EGTS. Het gaat hier over Belgisch Limburg, Nederlands Limburg en ook de regio Aken. De bedoeling is zelfs om op termijn met behulp van de EGTS één grensoverschrijdende gefuseerde universiteit uit de grond te stampen. De bedoeling is om heel veel thans nog bestaande administratieve hinderpalen als het ware te overstijgen, te omzeilen, aan de hand van dit instrument.
Commissaris, Voorzitter, EGTS lost natuurlijk niet alle problemen op en ik besef heel goed - dat hebben we nu gehoord - dat heel wat lidstaten er nog aan moeten beginnen. Toch zouden we nu al, op basis van de eerste ervaringen met dit instrument, verder moeten kijken en als het ware op basis van de eerste prille evaluatie oog moeten hebben voor bepaalde verbeteringen. En bepaalde bestaande lacunes zouden we uit de wereld moeten helpen. Ik heb het dan bijvoorbeeld over de verschillende sociale statuten waar de werknemers mee worden geconfronteerd die in het kader van een dergelijke EGTS samenwerken.
Commissaris, ik kan alleen maar zeggen dat het van het allergrootste belang is dat u als Commissie de regeringen op de huid zit die tot dusverre hebben nagelaten om hiervan een operationeel instrument te maken.
Zita Pleštinská
(SK) Commissaris, het aantal projecten in grensregio's, zowel succesvol afgeronde projecten als nieuwe projecten die nu in ontwikkeling zijn onder auspiciën van Euroregionale groeperingen, bewijst dat er veel ontwikkelingsactiviteiten met een groot potentieel zijn en dat deze activiteiten niet zouden kunnen worden gerealiseerd zonder Europese hulp.
Er moeten echter duidelijke regels zijn, want anders wordt het geld niet uitgegeven. Ik vertrouw erop dat dit debat belangstellende partijen in grensgebieden zal aanmoedigen deel te nemen aan de EGTS.
Alle partijen die hun verplichtingen niet zijn nagekomen, moeten aangewezen worden in de lidstaten. De Commissie moet haar inspanningen verdubbelen om ervoor te zorgen dat de grensoverschrijdende samenwerking geen schade oploopt. De Euroregio's zijn grensoverschrijdende structuren die al lang bestaan en onder INTERREG taken vervuld hebben in de vorige programmeringsperiode, met name in het geval van kleine "van mensen voor mensen”-projecten.
Ik geloof niet dat de Euroregio's hebben gefaald. Ik ben ervan overtuigd dat zij, met de actieve steun van de Commissie, de lidstaten, de regionale en lokale overheden, de kamers van koophandel en alle mensen die in grensstreken wonen, hun ervaring zullen gebruiken om dit nieuwe EGTS-instrument te benutten.
Danuta Hübner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de leden zeer voor hun opmerkingen en ook voor al hun steun voor dit instrument en voor hun betrokkenheid.
Ik wil u er nog maar even aan herinneren dat niet één lidstaat heeft geweigerd dit instrument te implementeren en dit is, denk ik, heel belangrijk. Het is absoluut duidelijk dat ze alle moeten implementeren. Zoals ik probeerde te zeggen bij mijn inleidende opmerkingen, hebben wij geprobeerd te komen tot voltooiing en het hele proces te versnellen door middel van zeer verschillende instrumenten. Ongetwijfeld kunnen wij op dit moment nog steeds direct aanmoediging geven via uw actieve aanwezigheid in uw lidstaten en regio's, wat we het afgelopen jaar steeds gedaan hebben. Tijdens al mijn bezoeken, al mijn vergaderingen, alle conferenties - niet alleen met betrekking tot territoriale samenwerking maar ook met betrekking tot de kern van het beleid - hebben wij aanmoedigingen gegeven, hebben wij gesproken en aanwijzingen gegeven. We hebben veel met de regio's gewerkt om hen te helpen bij de implementatie van dit nieuwe instrument voor samenwerking.
Maar op dit moment denk ik dat het proces loopt. Ik denk dat de bewustheid onder de lidstaten sterk is gegroeid. Ik hoop dat we, met de recente impuls van de acties van de Directeur-generaal, de meeste van de nationale aanpassingen voor de implementatieregelingen in juni op orde hebben.
We moeten echter niet vergeten dat elk programma op elk moment van zijn bestaan zijn beheer kan overdragen aan de EGTS, zodat er geen potentiële schade aan het beleid voortkomt uit het feit dat de lidstaten nog niet de vereiste aanpassingen ten uitvoer hebben gelegd. Ook kan elk project dit instrument gebruiken voor de implementatie van het project en, zoals we weten, kunnen we nieuwe projecten krijgen tot eind 2013. Dus hier bestaat ook geen dreiging.
Dit is geen troost, maar ik wil graag dat u ziet dat het feit dat we nog niet alle implementatieprocedures hebben voltooid, in deze zin geen schade veroorzaakt.
Wat we vandaag zien is de grote belangstelling van andere directoraat-generaals in de Commissie die heel graag dit instrument willen gebruiken binnen het zevende Kaderprogramma, maar ook binnen het CIT-programma en eveneens bij ander beleid.
Het is belangrijk dat u bij uw vergaderingen op regionaal en lokaal niveau de regio's eraan herinnert dat, ook al is er nog niet gezorgd voor uitvoeringsvoorschriften, het recente voorbeeld van Frankrijk en België duidelijk aantoont dat de EGTS tot stand kan worden gebracht en dat een lidstaat kan implementeren en een ad hoc-autoriteit kan aanwijzen om de rol te spelen van de autoriteit waartoe de regionale en lokale lichamen zich zouden wenden voor informatie over het tot standbrengen van de EGTS.
Wat betreft het handboek over EGTS, INTERACT werkt op het ogenblik aan het handboek. In maart is er een conferentie in Brussel en iedereen wordt voor dit seminar over de voorbereiding van het handboek uitgenodigd.
Wat betreft de Conventie van Madrid, we moeten niet vergeten dat het tot nu toe twintig jaar heeft geduurd om dit verdrag te ratificeren en dat, als ik het me juist herinner, niet al onze lidstaten de Conventie al geratificeerd hebben. Over deze verordening is minder dan twee jaar geleden opnieuw onderhandeld en we bevinden ons nu in het eerste jaar van haar tenuitvoerlegging.
Dat, denk ik, zou het antwoord zijn op wat u gezegd hebt. Ik wil u graag ervan verzekeren dat wij ons zeer sterk voor deze zaak inzetten, omdat wij de toegevoegde waarde zien en met de regio's werken. Daarom zijn zoveel ervan ook zo goed voorbereid. We zien allemaal de toegevoegde waarde die u genoemd hebt van dit instrument.
Natuurlijk moeten we echter niet vergeten dat het geen garantie is voor het geld. Het is geen project, het is een instrument dat we willen gebruiken voor de samenwerking. Maar natuurlijk kan de EGTS een financiële bijdrage van de Gemeenschap krijgen volgens de normale regels van het Europese cohesiebeleid. Het is ook belangrijk dit in gedachten te houden.
Nogmaals, dank voor uw belangstelling. We zetten ons er volledig voor in dit proces zo snel mogelijk te voltooien.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Bairbre de Brún 
schriftelijk. - (GA) Ik stel voor dat de Commissie regionale ontwikkeling initiatieven neemt en druk uitoefent voor concrete actie om de krachten te bundelen in een Europese Groepering voor territoriale samenwerking, zodat er beleidsmaatregelen tot stand komen.
De nieuwe EGTS'en zullen helpen om wetgeving in de lidstaten te bevorderen, een nieuwe dynamiek in grensoverschrijdende samenwerking te creëren en ervoor te zorgen dat er meer vertrouwen ontstaat en meer wordt samengewerkt over grenzen heen.
In mijn verdeelde land zou er een sleutelrol kunnen zijn weggelegd voor dit soort initiatieven en andere EU-maatregelen die erop zijn gericht om de kwalijke gevolgen van de verdeeldheid voor Ierland af te zwakken. Ik sta volledig achter de gezonde gedachtegang die schuilgaat achter grensoverschrijdende samenwerking, aangezien dit een Europees ideaal is.
Het is erg belangrijk dat Ierland alle mogelijkheden voor grensoverschrijdende samenwerking verkent, aangezien onze grensgebieden zich in arme graafschappen bevinden en het ontwikkelingsniveau laag is. We hebben veel tijd verspild met getreuzel en excuses. De lidstaten hebben de plicht om grensgebieden zo snel mogelijk te helpen met de tenuitvoerlegging van de EGTS-wetgeving.
Andrzej Jan Szejna 
schriftelijk. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het probleem van de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht door de lidstaten van de Europese Unie is niet nieuw. Ik vermoed dat deze kwestie op het merendeel van de communautaire beleidsterreinen van toepassing is.
Het uitwerken van een gemeenschappelijk standpunt met 27 landen op Europees niveau is eigenlijk pas de eerste stap in het moeilijke proces van de harmonisatie en de tenuitvoerlegging van de aangenomen bepalingen. Het is de hoogste tijd dat de lidstaten zelf de verantwoordelijkheid voor dit proces op zich nemen. De doeltreffendheid van onze gezamenlijke inspanningen op Europees niveau hangt immers in aanzienlijke mate af van de inzet en van de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen door de nationale overheidsdiensten van de lidstaten.
We hebben dringend nood aan samenwerking tussen de verschillende niveaus van onze overheidsinstellingen. Ik zou zelfs durven zeggen dat wij, als leden van het Europees Parlement die rechtstreeks door de burgers van de afzonderlijke lidstaten zijn verkozen, bereid zijn tot en open staan voor elke vorm van samenwerking met onze nationale en regionale overheidsdiensten, teneinde de tenuitvoerlegging van het Gemeenschapsrecht te bevorderen en te versnellen.
We mogen niet toelaten dat kwesties als de versterking van de economische en sociale cohesie - één van de basisbeginselen van de Verdragen - stiefmoederlijk worden behandeld. Dat is wel het geval voor het probleem dat we vandaag behandelen. Er bestaat al sinds juli 2006 goede EU-regelgeving aangaande de Groeperingen voor territoriale samenwerking. Helaas kan deze door het ontbreken van overeenkomstige wetgeving in de lidstaten tot dusver niet worden gebruikt.
