Inicjatywa obywatelska (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie pani poseł Zity Gurmai i pana posła Alaina Lamassoure'a w imieniu Komisji Spraw Konstytucyjnych w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie inicjatywy obywatelskiej - C7-0089/2010 -.
Zita Gurmai
sprawozdawczyni - Pani Przewodnicząca! Europejska inicjatywa obywatelska jest sposobnością jedyną w swoim rodzaju. Obywatele europejscy mogą po raz pierwszy wystąpić razem i jednogłośnie, w stanowczy sposób dać nam znać, jeżeli stwierdzą, że my, decydenci europejscy, nie wykonujemy swojej pracy należycie lub pomijamy ważne sprawy.
Bardzo tego potrzebujemy. W czasie, gdy zaledwie 42% osób uprawnionych do udziału w wyborach europejskich rzeczywiście fatyguje się do urn, każdy nowy instrument europejski - zwłaszcza taki jak europejska inicjatywa obywatelska - ma wielkie znaczenie. Zdajemy sobie jednak sprawę, że wysokie oczekiwania wiązane z europejską inicjatywą obywatelską mogą prowadzić do rozczarowania i frustracji. Możemy tego uniknąć dzięki rozporządzeniu zapewniającemu jej bezpieczne i efektywne wykorzystanie i możemy pomóc zmniejszyć słynną przepaść między nami a obywatelami Europy. Pragnę gorąco powitać obecnych tu obywateli.
Pan poseł Lamassoure, pani poseł Wallis, pan poseł Häfner oraz ja byliśmy wszyscy świadomi spoczywającej na nas wielkiej odpowiedzialności. Podczas dyskusji poruszono wiele kwestii, a nasze prace musiały opierać się na daleko idących kompromisach ze wszystkich stron. Na szczęście towarzyszyli nam w tym sprawdzeni partnerzy, którzy wykazali sporą elastyczność i kierowali się tym samym celem, co sprawozdawcy Parlamentu, a mianowicie pragnęli jak najszybciej osiągnąć porozumienie, dbając zarazem o jakość naszej pracy i dokładając wysiłków, abyśmy zyskali - rok po traktacie lizbońskim - rozporządzenie dotyczące najściślej związanego z obywatelami postanowienia traktatu.
Pragnę podziękować panu komisarzowi Šefčoviciowi oraz prezydencji belgijskiej, a zwłaszcza panu urzędującemu przewodniczącemu Chastelowi, jak też ich zespołom. Należy również pamiętać o prezydencji hiszpańskiej, która wniosła wkład w skierowanie dokumentacji do dalszych prac na samym początku procesu.
Dziś przedstawiamy Państwu kompromisowy dokument, który zyskał poparcie Komisji i został również przyjęty przez Coreper. Jeżeli zdecydujemy się go poprzeć i przyjmie go - na co mamy nadzieję - Rada, rozporządzenie może wejść w życie 1 stycznia i znaleźć zastosowanie 12 miesięcy później, w 2012 r.
Z radością stwierdzamy, że w dyskusji przyjęto najważniejsze postulaty Parlamentu. Sprawdzenie dopuszczalności inicjatywy będzie oparte na jasnych kryteriach i nastąpi w chwili jej rejestracji, a nie już po zebraniu licznych podpisów. Aby zapewnić należyte umotywowanie inicjatyw i ich wymiar europejski, w celu zarejestrowania inicjatywy powinien powstać komitet obywatelski liczący co najmniej siedmiu członków z siedmiu państw członkowskich.
Oprócz ograniczenia ryzyka niepoważnych inicjatyw, komitet obywatelski daje też bezsporne korzyści organizatorom. Zakładając, że inicjatorzy są początkowo niezorganizowani, zyskają oni tym samym sieć oraz wiele wersji językowych swojej inicjatywy, będą zatem mieli znacznie mniej trudności z zebraniem miliona podpisów.
Jest oczywiste, że chociaż wymóg komitetu obywatelskiego wydaje się początkowo ograniczeniem, w rzeczywistości usprawni on dalszy przebieg procedury. Komisja wspomoże organizatorów inicjatywy, dostarczając przyjazny dla użytkowników przewodnik oraz ustanawiając punkt kontaktowy. Jeżeli inicjatywa zbierze milion podpisów, zagwarantowane będą właściwe dalsze działania, w tym wysłuchanie publiczne w Parlamencie.
Przegląd rozporządzenia jest szczególnie ważny, gdyż jest to pierwsze narzędzie tego rodzaju. Zgodnie z naszymi sugestiami bardzo dobrze poradzono sobie z trudnym zagadnieniem weryfikacji podpisów. Sposób jej dokonania należy do państw członkowskich, wezwaliśmy je jednak, aby wymagały w miarę możliwości jak najmniej danych osobowych. Państwa członkowskie będą dysponować pewną elastycznością przy określaniu informacji niezbędnych w poszczególnych krajach, z radością stwierdzam jednak, że wiele z nich zadowoli się mniejszą ilością danych, niż pierwotnie planowano. Naszym zdaniem rozporządzenie zawarte w tekście kompromisowym jest przyjazne dla obywateli, nie nakłada na organizatorów skomplikowanych obowiązków ani nie wywoła u nich frustracji.
Alain Lamassoure
Pani Przewodnicząca! Dziś Unia Europejska otwiera się na demokrację uczestniczącą. Nie jest to jeszcze demokracja bezpośrednia, gdyż obywatele nie będą samodzielnie podejmować decyzji, zyskują jednak prawo bezpośredniego, publicznego i masowego zadawania pytań tym, którzy podejmują decyzje w Europie ponad ich rządami oraz wybranymi przedstawicielami.
Od teraz obywatelom będą przysługiwać takie same prawa podejmowania inicjatyw politycznych, jak Radzie Ministrów i Parlamentowi Europejskiemu. Jak powiedziała pani poseł Gurmai, skorzystaliśmy z prac przygotowawczych wykonanych we wzorcowy sposób przez pana komisarza Šefčovicia i jego zespoły oraz z inteligentnego i efektywnego wsparcia prezydencji belgijskiej.
Ze strony Parlamentu dokument jest wynikiem pracy czwórki sprawozdawców - bandy czworga, w tym Pani, Pani Przewodnicząca. Jesteśmy zaszczyceni Pani obecnością.
Pragnęliśmy stworzyć jak najprostszą i najprzyjaźniejszą dla obywateli procedurę na użytek społeczny. Kto może wziąć udział? Obywatele, czyli osoby fizyczne, wszyscy obywatele, w tym potencjalnie również wybrani przedstawiciele - ale wyłącznie obywatele europejscy. Traktat nie pozostawia tu wątpliwości.
Prawo do udziału w inicjatywie obywatelskiej staje się kolejnym przywilejem obywateli z całej Europy. Kto może uruchomić inicjatywę? Wystarczy zaledwie siedmiu obywateli w komitecie organizacyjnym, a nie 300 tysięcy, jak wnioskowała Komisja, ani 100 tysięcy, jak proponowała Rada - siedmiu obywateli z siedmiu różnych krajów, czyli z jednej czwartej państw członkowskich.
Do kogo należy zwrócić się po informacje, jeżeli pragniemy uruchomić inicjatywę? Sama Komisja opublikuje przewodnik po inicjatywach obywatelskich i ustanowi wyspecjalizowany punkt kontaktowy. Jaka jest procedura? Nadzwyczaj prosta. Jeden wniosek o zarejestrowanie inicjatywy i sprawdzenie jej dopuszczalności. Kryteria dopuszczalności? Traktat, cały traktat i tylko traktat, włączając w to kartę praw podstawowych. Jakim wsparciem może się posłużyć inicjatywa? Dowolnym: politycznym, finansowym, lokalnym, ogólnokrajowym, europejskim, międzynarodowym, lobby, organizacji pozarządowych, Kościołów i tak dalej.
Jest tylko jeden warunek: całkowitej przejrzystości. Ludzie proszeni o podpis muszą wiedzieć, co kryje się za inicjatywą. Tak więc odpowiedzialność muszą przyjąć sami obywatele. Jakie są formalności związane ze zbieraniem przepisów? Niewiarygodnie proste. Podpisy na papierze, ale także przez Internet. Oczywiście monitorować je mogą tylko państwa członkowskie, ale - jak powiedziała pani poseł Gurmai - dołożyliśmy starań, aby zapewnić jak największą harmonizację formularzy.
Na dłuższą metę jest to prawdziwie jednolity system europejski, który będzie musiał zostać przyjęty we wszystkich 27 krajach; jedna trzecia państw członkowskich jest już na to przygotowana.
Jakie będą wreszcie rezultaty polityczne? W tej kwestii Parlament naciskał szczególnie wytrwale. W zgodzie z traktatem jedyną instancją decydującą o tym, czy podjąć dalsze działania ustawodawcze w związku z zakończoną powodzeniem inicjatywą, będzie Komisja. Dlatego też trzeba ją chronić przed presją polityczną na tworzenie nowego prawodawstwa w sytuacji, gdy Unia reguluje już zbyt wiele spraw. Trzeba wszakże też chronić obywateli przed ryzykiem braku dalszych działań politycznych w przypadkach, w których Komisja uzna, że dodatkowe prawodawstwo nie byłoby właściwe. Dlatego też stworzono dwa nowe prawa przysługujące autorom zakończonych powodzeniem inicjatyw: prawo do przyjęcia przez Komisję i przedstawienia wniosku oraz prawo do wysłuchania publicznego, które może mieć miejsce przed samym Parlamentem Europejskim.
Krótko mówiąc, mamy prostą, innowacyjną i demokratyczną procedurę. Czas, aby zabrali głos obywatele.
(Oklaski)
Gerald Häfner
Pani Przewodnicząca! Podobnie jak każda inna polityka, polityka europejska nie może wykluczać obywateli, toczyć się nad ich głowami czy za ich plecami. Polityka europejska musi być formułowana przez obywateli, dla obywateli i za pośrednictwem obywateli. Pragniemy zasypać przepaść między obywatelami a polityką oraz między obywatelami a instytucjami. Aby to uczynić, potrzebujemy procedur, które pozwolą obywatelom wziąć udział w podejmowaniu decyzji oraz wyrazić swoją opinię. Udało nam się doprowadzić do demokratyzacji Unii Europejskiej, ale nie zrobiliśmy wystarczająco wiele, by umożliwić obywatelom skuteczniejszy udział w decydowaniu oraz debatach europejskich. Pozwoli na to dzisiejsza decyzja o wprowadzeniu europejskiej inicjatywy obywatelskiej. Twardo negocjowaliśmy i wywalczyliśmy wiele znaczących udoskonaleń.
Panie i Panowie! Jeżeli spojrzycie na dokument, nad którym będziemy dzisiaj głosować, zobaczycie, że wszelkie wytłuszczenia - o tym mówił również pan poseł Lamassoure - to tekst, który zaproponowaliśmy i zastąpił on wyniki negocjacji, pierwotny projekt Komisji. Zauważycie, ze przepisaliśmy około dwóch trzecich tekstu, wprowadzając znaczące ulepszenia do dokumentu przedłożonego nam z entuzjazmem przez Komisję. Wspomnę tylko o sprawach najważniejszych. Znacząco obniżyliśmy bariery. W szczególności podpisy trzeba będzie zebrać tylko w co najmniej jednej czwartej, a nie w jednej trzeciej państw członkowskich. Oczywiście wolelibyśmy, aby były one zbierane w całej Europie, ale rozmawiamy tu o wymaganiach minimalnych. Co najważniejsze, udało nam się niemal całkowicie usunąć przeszkodę, która groziła od samego początku bardzo poważnymi problemami - chodziło o wymóg sprawdzenia dopuszczalności po zebraniu 300 tysięcy podpisów, zanim obywatele mogliby zbierać kolejne podpisy. "Niemal całkowicie” oznacza, że zaproponowaliśmy utworzenie na początku komitetu inicjatorów, co zagwarantuje, że nie każdy e-mail otrzymany przez Komisję, w temacie którego znajdą się słowa "inicjatywa obywatelska”, przejdzie pełną procedurę administracyjną. Inicjatywy muszą być wystarczająco poważne. Innymi słowy, każdy, kto pragnie zebrać milion podpisów, musi najpierw zaangażować w swój wniosek co najmniej siedem krajów.
Wprowadziliśmy większą przejrzystość i obowiązkowe wysłuchania na koniec procesu. Wysłuchania te odbędą się w Parlamencie Europejskim w obecności Parlamentu i Komisji. Da to obywatelom możliwość przedstawienia swoich obaw. Stanowi to wielki krok naprzód. Walczyliśmy o to nie we własnym imieniu, ale - i nie wolno o tym nigdy zapominać - w imieniu obywateli Europy, ich praw oraz skuteczniejszej i prostszej procedury dla obywateli, którzy pragną się angażować w sprawy europejskie.
Pewnych rzeczy nie udało nam się osiągnąć i wiele z nich znalazło się teraz w poprawkach złożonych przez lewicę. W każdym razie negocjacje zakończyły się. Osiągnęliśmy porozumienie z Radą i Komisją. Musieliśmy ustąpić w pewnych kwestiach, ale druga strona również poczyniła ogromne ustępstwa; wiemy, że poprawki dotyczyły bardziej spraw kosmetycznych niż merytorycznych. Oznacza to, że nie będzie już możliwości zmiany rezultatów. Będziemy to mogli jednak uczynić w trakcie przeglądu za trzy lata.
Pragnę podziękować wszystkim, którzy wzięli udział, w tym pracownikom, sekretariatom, współsprawozdawcom, Komisji oraz Radzie, za tak skuteczną współpracę. Uważam, że ten rodzaj współpracy między komisjami i grupami mógłby stanowić wzorzec na przyszłość. Ogólnie chciałbym ujrzeć Europę dla obywateli, w której obywatele uważają siebie za część Europy i angażują się w jej sprawy aktywniej niż w przeszłości.
Przewodnicząca
Pragnę powiedzieć tylko, że wielkim zaszczytem dla mnie było uczestniczenie w pracach zespołu parlamentarnego nad dokumentem, który uważam za imponujące osiągnięcie dokonane w imieniu obywateli Europy.
Olivier Chastel
Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu, Panie i Panowie, a zwłaszcza Sprawozdawczynie i Sprawozdawcy! Jedną z najważniejszych obietnic traktatu lizbońskiego było zbliżenie Europy do obywateli.
Sądzę, że nie muszę tutaj wymieniać przykładów, które udowodniły nam - przed podpisaniem i po podpisaniu traktatu lizbońskiego w grudniu 2009 roku - jak bardzo potrzebne jest takie zbliżenie. Nie zaskakuje zatem, że każdy środek służący zainteresowaniu obywateli integracją europejską i zaangażowaniu ich w nią stanowi priorytet dla wszystkich instytucji, w tym Rady.
Szczególnie cieszy mnie zatem możliwość wystąpienia przed Państwem w związku z rozporządzeniem wdrażającym inicjatywę obywatelską - najważniejszą nowość wprowadzoną przez traktat lizboński w dziedzinie udziału obywateli w podejmowaniu decyzji na szczeblu europejskim.
Rozporządzenie to było oczywiście jednym z priorytetów prezydencji belgijskiej Rady, gdyż może się okazać, że inicjatywa obywatelska stanie się najtrafniejszym symbolem nowej polizbońskiej roli obywateli w Unii. Dzięki inicjatywie obywatelskiej, jak powiedzieli już sprawozdawcy, milion obywateli Europy będzie mógł przedłożyć Komisji wniosek ustawodawczy, przy czym Komisja będzie miała obowiązek go przeanalizować i wyrazić swoją opinię na jego temat.
Powinniśmy na moment zatrzymać się, aby docenić tę innowację, którą dziś wdrażamy - a jest to zaledwie pierwszy element, jak ujął to pan poseł Lamassoure, demokracji uczestniczącej na szczeblu ponadnarodowym. Jest to zatem nie tylko nowość europejska, ale również i światowa.
Powróćmy do zagadnienia ustawodawczego, nad którym dziś debatujemy. Z zadowoleniem przyjmuję kompromis osiągnięty w odniesieniu do tego rozporządzenia podczas negocjacji między wszystkimi trzema instytucjami; cieszy mnie też oczywiście duch współpracy i wola kompromisu, która przeważała ze wszystkich stron na wszystkich etapach negocjacji.
Pragnę oczywiście podziękować osobiście sprawozdawcom Komisji Spraw Konstytucyjnych (AFCO) oraz Komisji Petycji (PETI), jak też rzecz jasna pani poseł Gurmai, panu posłowi Lamassoure'owi, pani przewodniczącej Wallis oraz panu posłowi Häfnerowi za ich wysiłki oraz konstruktywny wkład w opracowywanie projektu rozporządzenia.
Szczególnie cieszy mnie więc wynik poniedziałkowego głosowania w Komisji AFCO, w którym przyjęto tekst zatwierdzony przez instytucje. Jeżeli w zbliżającym się głosowaniu zostanie przyjęty dokument zaakceptowany przez Komisję AFCO, będziemy mogli uznać to porozumienie w pierwszym czytaniu za model szybkiego i efektywnego prawodawstwa na szczeblu europejskim. Nie możemy w tym kontekście zapomnieć o pochwałach dla pana komisarza Šefčovicia za jego obecność i aktywność.
Krótko mówiąc, uważam, że w tej kwestii wszyscy zyskaliśmy dzięki mnogości opinii wyrażanych przy stole negocjacyjnym. Z tych rozmów trójstronnych i z tego porozumienia zwycięsko wyszli obywatele Europy.
Jestem przekonany, że kompromis osiągnięty przez instytucje jest korzystny nie tylko pod tym względem, że każdej z nich udało się uzgodnić ważne dla niej kwestie, o czym już mówiliśmy, ale także pod tym względem, że poskutkuje on dobrym rozporządzeniem, które pozwoli na elastyczną i efektywną organizację inicjatyw obywatelskich.
W imieniu Rady z zadowoleniem przyjmuję widoczną po stronie pozostałych dwóch instytucji wolę uwzględnienia ograniczeń wiążących państwa członkowskie w związku z zadaniem, jakie im przypadło - zadaniem weryfikacji podpisów, które muszą oczywiście być autentyczne, oraz zagwarantowania, że podczas ich zbierania nie doszło do nadużyć ani manipulacji.
Ponadto państwa członkowskie musiały otrzymać wystarczająco dużo czasu, by przyjąć środki prawa krajowego niezbędne w celu wdrożenia rozporządzenia. Rozumiem oczywiście pragnienie Parlamentu, by jak najszybciej wdrożyć inicjatywę obywatelską - ja również je podzielam. Z drugiej strony oczywiste jest, że potrzebujemy środków krajowych, jeżeli inicjatywa ta ma rozwijać się we właściwy sposób, a zatem państwom trzeba dać wystarczająco dużo czasu, by przyjęły takie środki w zgodzie z obowiązującymi ramami regulacyjnymi.
W istocie Rada uważa od samego początku, że inicjatywa obywatelska jako element udziału obywateli w decyzjach europejskich powinna towarzyszyć drugiemu elementowi temu procesu, a mianowicie wyborom do Parlamentu Europejskiego.
Wreszcie - aby podsumować - cieszy mnie kompromis osiągnięty podczas negocjacji i mogę jedynie zarekomendować jego przyjęcie podczas dzisiejszego głosowania. Mam nadzieję, że inicjatywa obywatelska odniesie taki sukces, jaki się jej wróży. Wiem, że są już przygotowywane pierwsze inicjatywy, i mam nadzieję, że wielka ich liczba nada ponownie impet integracji europejskiej, wnosząc nowe idee.
Pragnę jeszcze raz gorąco podziękować wszystkim za współpracę nad tym przedsięwzięciem.
(Oklaski)
Przewodnicząca
Dziękujemy bardzo za Pańskie przywództwo, które pozwoliło osiągnąć ten cel za kadencji Pańskiej prezydencji.
Maroš Šefčovič
wiceprzewodniczący Komisji - Pani Przewodnicząca! Również bardzo się cieszę, że jestem dziś tutaj obecny, ponieważ razem osiągnęliśmy bardzo pozytywny wynik. Zaledwie rok po wejściu w życie traktatu lizbońskiego dyskutujemy o zbliżającym się przyjęciu rozporządzenia w sprawie inicjatywy obywatelskiej. Jak powiedział pan poseł Lamassoure, wprowadzamy zupełnie nową warstwę demokracji uczestniczącej, która uzupełni obowiązujący w Unii Europejskiej model demokracji przedstawicielskiej.
Po raz pierwszy udostępniamy obywatelom nowy sposób wyrażania życzeń, interakcji z instytucjami oraz kształtowania programu Unii Europejskiej. Uważam, że jest to bardzo ważny sposób poszerzenia przestrzeni europejskiej. Jest to ogromnie znaczące wydarzenie - przybliżenie tematów europejskich stolicom krajów i doprowadzenie do ogólnoeuropejskiej debaty. Wszyscy wiemy, jak bardzo potrzebuje tego Unia Europejska.
Aby zrealizować potencjalne korzyści, które mogą nam dać traktat lizboński i inicjatywa obywatelska, musimy ustanowić jednoznaczną procedurę. Z konsultacji społecznej oraz konsultacji z Parlamentem Europejskim wynikało jednoznacznie, że potrzebujemy procedury łatwej w stosowaniu, zrozumiałej, przyjaznej dla użytkownika i wyważonej. Sądzę, że osiągnęliśmy ten cel. Nastąpiło to w istocie dzięki dogłębnym dyskusjom, jakie prowadziliśmy - bardzo często tutaj w Parlamencie Europejskim. Pragnę podziękować wszystkim z Państwa za zorganizowanie licznych przesłuchań - nie tylko w Komisji Spraw Konstytucyjnych (AFCO) i Komisji Petycji (PETI), ale też w większości grup politycznych - te przesłuchania były bowiem dla nas wszystkich bardzo ważne. Mogę Państwa zapewnić, że posłużyły one jako podstawowe źródło inspiracji i nowych twórczych koncepcji, które ostatecznie pomogły nam poprawić pierwotny wniosek Komisji.
Doceniam także nowatorski sposób, w jaki inicjatywą tą zajął się Parlament Europejski. Mieliśmy czwórkę sprawozdawców z dwóch różnych komisji. Pan poseł Lamassoure nazwał ich bandą czworga; muszę powiedzieć, że była to bardzo miła banda. Przyjemnie się z wszystkimi Państwem pracowało. Z radością przyjmowałem Państwa twórczy wkład w nasze wspólne myślenie, ponieważ każde z Państwa podchodziło do tematu z innej strony oraz wykorzystywało własne doświadczenia, by udoskonalić pierwotny wniosek Komisji. Doceniam to.
Dzięki temu nowatorskiemu podejściu osiągnęliśmy szeroki konsensus w Parlamencie Europejskim. Cieszy mnie zwłaszcza bardzo jednoznaczny wynik głosowania w AFCO.
Jedną z ważnych kwestii poruszonych przez sprawozdawców było to, jakie dalsze działania powinniśmy podejmować w związku z inicjatywą obywatelską. Wydaje mi się, że pomysł, aby stosownie wysokiego szczebla przedstawiciel Komisji przyjął organizatorów inicjatywy po jej pomyślnym zakończeniu, wyszedł od Parlamentu Europejskiego. Pomysł organizacji wysłuchań jako obowiązkowego etapu, podczas którego moglibyśmy szerzej omówić cele inicjatywy, również narodził się w Parlamencie.
Pragnę podkreślić, że jesteśmy bardzo zadowoleni, iż te wysłuchania publiczne będą organizowane na gruncie neutralnym, a więc w Parlamencie Europejskim, gdyż zagwarantuje to, że Komisja nie znajdzie się w niewygodnym położeniu związanym z jednoczesnym pełnieniem roli sędziego i ławy przysięgłych. Komisja będzie reprezentowana podczas tych wysłuchań na odpowiednio wysokim szczeblu - w miarę możliwości w osobie komisarza lub dyrektora generalnego zajmującego się daną dziedziną - i będzie uważnie śledzić debatę.
Pragnę zapewnić Państwa, a za Państwa pośrednictwem również wszystkich obywateli Europy, że Komisja ma pełną świadomość znaczenia i wartości poparcia miliona obywateli dla konkretnego wniosku. Potraktujemy je z szacunkiem i wielką uwagą.
Jedyną rzeczą, nad którą ubolewam, jest fakt, że będziemy musieli poczekać, zanim inicjatywę obywatelską uda się w pełni wykorzystać. Musimy jednak wziąć pod uwagę, że jeżeli pragniemy zaoferować obywatelom lepszą usługę, trzeba zmienić pewne reguły wewnętrzne w państwach członkowskich i trzeba opracować oprogramowanie dla systemu zbierania podpisów w Internecie. Jestem niemniej pewien, że uda się to uczynić w wyznaczonym czasie, a obywatele Europy zyskają jak najszybciej sposobność, by skorzystać ze swojej inicjatywy.
Bardzo cieszy mnie zatem fakt, że zmierzamy w stronę porozumienia w pierwszym czytaniu, gdyż pozwoli to naszym obywatelom skorzystać z nowego instrumentu znacznie szybciej, niż pierwotnie oczekiwano.
Pragnę ponownie podziękować za doskonałą współpracę wszystkim sprawozdawcom: pani poseł Gurmai, naszej przewodniczącej pani poseł Wallis, panu posłowi Häfnerowi i panu posłowi Lamassoure'owi. Jak powiedziałem, każde z nich wniosło nowe i ważne pomysły, czyniąc obecny wniosek lepszym od pierwotnej propozycji Komisji.
Pragnę również podziękować osobiście panu urzędującemu przewodniczącemu Chastelowi, gdyż dowiódł on swojej ogromnej zdolności budowania konsensusu. Wiem, jak trudno było działać w Radzie i jak wiele rozbieżności musiał pogodzić, a dzięki jego wysiłkom i doskonałej pracy prezydencji belgijskiej uzyskaliśmy szerokie porozumienie również w Radzie.
Róża Gräfin von Thun und Hohenstein
Dziękuję gorąco posłom sprawozdawcom za przygotowanie tekstu, nad którym będziemy dziś głosować. Mam nadzieję, że dziś oddamy ten mechanizm w ręce obywateli do dalszej obróbki przez Komisję. Zgadzam się oczywiście. Jest on tak prosty, jak tylko było to możliwe. To, nad czym będziemy dziś głosować, to wynik kompromisu, czasem trudnego kompromisu, i rozumiem, że Alain Lamassoure i inni sprawozdawcy osiągnęli w naszym imieniu to, co jest realne i to, co jest możliwe. Ja osobiście z żalem rezygnuję z zapisu dającego szesnastolatkom prawo do podpisywania się pod inicjatywą, ale poprę ten tekst w wynegocjowanej formie , bo jestem przekonana, że już nie należy dłużej zwlekać, należy oddać inicjatywę w ręce obywateli.
Wierzę, że dzisiaj tworzymy kolejny element właśnie po to, aby zrealizować to, o czym nie raz na tej sali mówił śp. Bronisław Geremek - Europa jest zjednoczona, czas na aktywnych Europejczyków. I dziś robimy dobry krok w tym kierunku. Nie piszemy tu Biblii. Za 3 lata dziś proponowane procedury można przejrzeć, poprawić, pod warunkiem, że będą wykorzystywane, i do tego wykorzystywania gorąco zachęcam.
Kinga Göncz
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych - (HU) Pani Przewodnicząca! Jako przedstawicielka Komisji LIBE pragnę przyłączyć się do gratulacji dla sprawozdawców i chciałabym podziękować Komisji za jej pracę, jak również panu komisarzowi Šefčoviciowi i panu urzędującemu przewodniczącemu Chastelowi za ich pracę w Radzie, gdyż przyczynili się oni wydatnie do opracowania solidnego oraz możliwego do wdrożenia dokumentu, który naprawdę stanowi krok w kierunku uproszczenia procedur, i który zyska moim zdaniem szerokie poparcie. Prowadzono gorące debaty i przedstawiono bardzo wiele dobrych propozycji. Ta mnogość trafnych sugestii oznaczała również konieczność połączenia ich w jedno, aby uczynić ostateczny wniosek jak najprzyjaźniejszym dla użytkownika. Zebranie miliona podpisów to ogromne osiągnięcie wymagające olbrzymiej pracy. Pragniemy również wyciągnąć rękę do tych, którzy nie mogą wziąć udziału za pośrednictwem Internetu, a chcą wyrazić swoją opinię na papierze. Będziemy bardzo zadowoleni ze wszelkich informacji zwrotnych i ucieszy nas możliwość jak najwcześniejszego rozwiązywania ewentualnych pojawiających się problemów. Jestem pewna, że Europa bardzo zyska dzięki temu instrumentowi.
Cecilia Wikström
Pani Przewodnicząca! Przed decyzją o przyjęciu traktatu lizbońskiego politycy z entuzjazmem wskazywali możliwości, jakie otworzą inicjatywy obywatelskie. Teraz musimy zadbać, by stały się one ważnym środkiem reformowania demokracji, a nie papierowym tygrysem.
Jako sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych chętnie przedstawiałam wnioski służące ułatwieniu życia obywatelom. Pragnęliśmy na przykład zaangażować młodych ludzi, w związku z czym zaproponowaliśmy limit wiekowy 16 lat dla zgłaszających inicjatywy. Zadecydowano, by wynosił on 18 lat, nad czym mogę ubolewać, ale to wciąż młody wiek. Wydłużyliśmy też ramy czasowe do 24 miesięcy. Obecnie jest to 12 miesięcy, niemniej cieszę się z kompromisu, gdyż mam skłonność do dostrzegania aspektów pozytywnych.
Z drugiej strony należy zauważyć, że przedkładający inicjatywy będą musieli wykonać wiele pracy, mam jednak nadzieję, że podejmiemy wyzwanie w celu zapewnienia, aby inicjatywy obywateli były przyjmowane z szacunkiem oraz w konstruktywnym i pozytywnym duchu przez instytucje UE.
Wreszcie pragnę podziękować wszystkim koleżankom i kolegom za doskonałą współpracę nad tą ważną inicjatywą.
Íñigo Méndez de Vigo
Pani Przewodnicząca! Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) zagłosuje z entuzjazmem za przyjęciem przedmiotowego sprawozdania, a ja pragnę pogratulować sprawozdawcom, Komisji i Radzie osiągniętego porozumienia.
Panie i Panowie! W latach osiemdziesiątych ubiegłego wieku ukuliśmy frazę "deficyt demokracji”. Chodziło nam o to, że decyzje w Unii Europejskiej były podejmowane tylko przez Radę Ministrów w oparciu o wnioski Komisji, a Parlament uczestniczył jedynie w konsultacjach.
Od lat osiemdziesiątych XX wieku Parlament starał się - poprzez traktaty z Maastricht, Amsterdamu i Nicei, traktat konstytucyjny i traktat lizboński - zaradzić temu deficytowi demokracji, i sądzę, że dzięki traktatowi lizbońskiemu, który przyznaje Parlamentowi nowe uprawnienia oraz przewiduje udział parlamentów krajowych, osiągnęliśmy ten cel.
To osiągnięcie staje się dzisiaj jeszcze większe dzięki inicjatywie obywatelskiej, która zawdzięcza powodzenie w konwencie pomyślnej współpracy między parlamentami krajowymi i Parlamentem Europejskim. Pragnę przypomnieć tutaj dwa nazwiska: naszego kolegi z niemieckiej socjaldemokracji Jürgena Meyera oraz pana posła Alaina Lamassoure'a, którzy byli odpowiedzialni za przedstawienie tej inicjatywy na posiedzeniu plenarnym konwentu i uzyskanie dla niej aprobaty.
Sądzę więc, Pani Przewodnicząca, że doszliśmy do kresu tej drogi. Myślę, że dziś, przyjmując tę inicjatywę, podpiszemy wyrok śmierci na "deficyt demokracji”.
Teraz nasza kolej, aby zachować się odpowiedzialnie, Panie i Panowie - i dzisiaj mamy sposobność, by tak uczynić. Przyjmując budżet Unii, wypełnimy rolę, jakiej się od nas oczekuje: odpowiedzialnego Parlamentu z uprawnieniami współdecyzji.
Panie i Panowie! Moim zdaniem to dobry dzień dla Europy.
Enrique Guerrero Salom
Pani Przewodnicząca! Democracy: The Unfinished Journey ("Demokracja: niedokończona podróż”) to tytuł książki uznanego analityka traktującej o zmianach teoretycznych i praktycznych w obrębie współczesnych demokracji.
W istocie znajdujemy się pośrodku niedokończonej podróży - wiele etapów już przebyliśmy, ale obecny okres pełen jest ryzyka, niepewności i wątpliwości. Wśród tych wątpliwości znajdujemy jednak kilka pewników.
Pierwszym jest to, że strukturą, która przetrwała, okazała się demokracja przedstawicielska, czyli nasze instytucje; demokracja nigdzie nie oparła się czasowi bez wolnych parlamentów działających w oparciu o wolę ludzi.
Prawdą jest jednak również, że demokracja potrzebuje dziś innowacji, reform i zmian służących poprawie jej jakości, przy zachowaniu struktur, które służyły nam do tej pory, oraz siły ich fundamentów.
Jakiego rodzaju zmian potrzebujemy? Musimy podążać w kierunku demokracji w większym stopniu uczestniczącej, aby obywatele byli czymś więcej niż wyborcami raz na cztery czy pięć lat. Potrzebujemy demokracji poszerzającej przestrzeń debaty, w której obywatele dyskutują, argumentują i wymieniają poglądy, oraz takiej, która powiększa kapitał społeczny, w której obywatele nie są izolowani i mogą integrować się ze społecznością. Potrzebujemy też europejskiego wymiaru dla takiej demokracji.
Myślę, że osiągnęliśmy to, formułując prawodawstwo w sprawie inicjatywy obywatelskiej. Teraz nie będzie już dwóch rodzajów legitymacji, lecz dwa rodzaje głosów dla obywateli: jeden tutaj w Parlamencie i drugi za pośrednictwem inicjatywy obywatelskiej. Da nam to silniejszą, w większym stopniu opartą na uczestnictwie i dysponującą większą legitymacją demokrację.
Anneli Jäätteenmäki
Pani Przewodnicząca! Pragnę podziękować wszystkim za współpracę. Był to niezwykle owocny i bardzo prosty proces. Inicjatywa obywatelska jest wartościowym uzupełnieniem aktywności obywatelskiej. Mam nadzieję, że okaże się ważnym czynnikiem prowokującym debatę polityczną. Nie wszystkie inicjatywy zyskują wystarczające poparcie, ale mogą wnieść do debaty nowe perspektywy.
Parlament pragnął uczynić inicjatywę obywatelską jak najbardziej przyjazną dla obywateli, i w znacznej mierze udało mu się to. Szczególnie cieszy mnie fakt, że Komisja i Parlament będą musiały organizować wysłuchanie publiczne po zebraniu miliona podpisów. Zmusi to instytucje UE do zwrócenia uwagi na to, co mają do zaproponowania sygnatariusze. Jednocześnie Komisja będzie musiała wyczerpująco uzasadnić swoje ewentualne negatywne nastawienie.
Cieszyłoby mnie, gdyby pod inicjatywą obywatelską mogli podpisywać się nie tylko obywatele, lecz również osoby mieszkające w danym kraju, ale dla tej koncepcji zabrakło wystarczającego poparcia.
Rzeczywistego znaczenia inicjatywy obywatelskiej nie poznamy, póki nie wejdzie ona w życie. Mam nadzieję, że pewnego dnia sprowokuje ona debatę na temat spraw europejskich szerszą, niż ma to miejsce dzisiaj.
Indrek Tarand
Pani Przewodnicząca! Cieszę się bardzo, że ten spór, który jeszcze niedawno wydawał się niekończącą się opowieścią, znalazł teraz rozwiązanie. Podobnie jak fokstrot z naszą ukochaną Europejską Służbą Działań Zewnętrznych, trwało to zbyt długo. Od powolnego fokstrota bolą plecy, a druga strona może być rozczarowana. Drugą stroną są jednak w tym przypadku nasi obywatele. Mam nadzieję, że ta nowa forma demokracji odniesie sukces i nie zawiedziemy oczekiwań obywateli. Dla mnie najsmutniejszym aspektem całej debaty był fakt, że zbyt często dostrzegaliśmy brak zaufania do obywateli, obawę, iż przedstawią oni bezsensowne pomysły. Strach ten jest nieuzasadniony, o czym się przekonamy.
Panie Komisarzu Šefčovič! Chciałbym również, aby Komisja zaczęła bardziej ufać swoim obywatelom. Jako przedstawiciel Estonii pragnę też podziękować Radzie, która utrzymała możliwość użycia podpisu elektronicznego, gdyż jest to bardzo ważne dla moich rodaków. Europa niecierpliwie oczekuje twórczych pomysłów swoich obywateli. Dziękuję bardzo.
Emma McClarkin
w imieniu grupy ECR - Pani Przewodnicząca! Europejska inicjatywa obywatelska jest bardzo potrzebnym objawem zaangażowania UE oraz doskonałą sposobnością, by zwiększyć demokratyczne uczestnictwo w sprawach europejskich i zacieśnić związki między obywatelami a politykami.
Chociaż przeszkoda w postaci obowiązku podania numeru paszportu nadal istnieje w dwóch trzecich państw członkowskich, mnie oraz innym członkom grupy ECR udało się uczynić inicjatywę obywatelską bardziej przyjazną użytkownikom - wyeliminowaliśmy straszliwą biurokrację związaną z proponowanym przez Komisję podwójnym sprawdzeniem dopuszczalności oraz zapewniliśmy, aby inicjatywa stała się dostępna dla ruchów oddolnych, a nie tylko dużych, zorganizowanych grup interesu.
Teraz prawdziwie oddolne inicjatywy mają szansę powodzenia, nawet jeżeli nie są zgodne z duchem europejskiego federalizmu. Co najważniejsze, Komisja będzie miała obowiązek podania szczegółowych powodów odrzucenia inicjatywy obywatelskiej oraz dokładnego wskazania, jakie dalsze działania zamierza podjąć w związku z zakończoną powodzeniem inicjatywą. Kluczową sprawą jest przejrzystość tego procesu.
Najwyższa pora, aby Unia Europejska zaczęła rzeczywiście uwzględniać poglądy obywateli Europy i słuchać głosu ludzi. Mam nadzieję, że to rozwiązanie wzmocni kulturę demokracji i odpowiedzialności demokratycznej w Komisji Europejskiej, inspirując dyskusję na temat przyszłego kierunku UE.
Helmut Scholz
Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu Šefčovič, Panie i Panowie! Już dziś rano, podczas debaty na temat zbliżającego się szczytu Rady Europejskiej, stało się oczywiste, że zmagamy się w UE z problemem legitymacji. Wynika on przede wszystkim z tego, że polityka zbyt często pomija interesy zwykłych obywateli, którzy słusznie domagają się większego udziału w jej stanowieniu. Wyraźnym tego przejawem są protesty, do których dochodzi w licznych krajach UE. Wdrożenie inicjatywy obywatelskiej, nad którą będziemy dziś głosować, oznacza, że po raz pierwszy w historii UE powstanie instrument pozwalający obywatelom Europy bezpośrednio wyrażać swoje oczekiwania i wymagania, niezwłocznie uruchamiać inicjatywy, podejmować dalsze działania w związku z nimi i brać bezpośredni udział w formułowaniu polityki.
Obecne rozporządzenie jest dobre, ale moja grupa jest zdania, że może i powinno być lepsze. To, czy obywatele i mieszkańcy Europy będą rzeczywiście korzystać z inicjatywy obywatelskiej, zależy w ostatecznym rozrachunku od naszej postawy w Parlamencie. Jak poważnie traktujemy podjęte przez nas samych zobowiązanie do przyjęcia niezbędnego w tym przypadku otwartego podejścia? Czy za trzy lata będziemy przygotowani i zdolni przedstawić Radzie oraz Komisji zdecydowane stanowisko w sprawie dalszego rozwoju inicjatywy? Te kwestie zawarto już w obecnym rozporządzeniu i pragniemy ponownie głosować nad nimi dzisiaj. O wartości inicjatywy obywatelskiej nie będzie stanowić międzyinstytucjonalny kompromis wypracowany między Radą a Komisją, lecz to, czy będzie ona rzeczywiście wykorzystywana. Fakt, że dzisiejszy wynik jest znacząco lepszy - i pragnę tu podziękować w szczególności pani poseł Gurmai, pani poseł Wallis, panu posłowi Lamassoure'owi i panu posłowi Häfnerowi - wynika też z faktu, iż wielu członków społeczeństwa obywatelskiego wielokrotnie weryfikowało realizm i praktyczną wartość naszych rozważań oraz debat. Pragnę tutaj skorzystać ze sposobności, by im też podziękować.
Wzywam obywateli Europy, by przejęli inicjatywę.
Morten Messerschmidt
Pani Przewodnicząca! Od chwili wejścia w życie rok temu traktatu lizbońskiego instytucje UE otrzymały bezprecedensowe uprawnienia kosztem odebrania ich państwom członkowskim, na czym, jak widzieliśmy w zeszłym roku, zyskał w szczególności Parlament Europejski.
Gdy traktat lizboński wchodził w życie, dawało się dostrzec dwa promyki nadziei. Jednym z nich była inicjatywa obywatelska. Dlatego też - w imieniu zarówno mojej partii w Danii, jak i mojej grupy w Parlamencie Europejskim - przystąpiłem do tych negocjacji właśnie po to, by doprowadzić do wdrożenia inicjatywy obywatelskiej, która była mimo wszystko promyczkiem nadziei w mrocznej i sfederalizowanej UE.
Były obszary, co do których się nie zgadzaliśmy. Kilku sprawozdawców wspomniało już, że ktoś chciał rozszerzyć prawo do przedkładania inicjatywy obywatelskiej na osoby, które nie są obywatelami, ktoś inny chciał decydować o wieku wyborców w innych państwach członkowskich i tak dalej - co do tego nie byliśmy w stanie osiągnąć zgody. Wypracowane teraz ramy zawierają niemniej elementy pozytywne i dlatego, w duchu demokracji i aby wesprzeć korzystne rozwiązania, które mimo wszystko zawarto w traktacie lizbońskim, moja grupa również poprze tę inicjatywę.
Bruno Gollnisch
(FR) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Inicjatywa obywatelska w postaci zaproponowanej w traktatach i skodyfikowanej w przedmiotowym rozporządzeniu jest parodią demokracji. Po pierwsze, każe ona obywatelom wierzyć, że eurokracja naprawdę usłyszy ich głos pomimo tego, że systematycznie odmawiała wysłuchania ich, gdy jasno stwierdzali w referendum, iż nie życzą sobie budowy europejskiego superpaństwa. Dlatego należy zacząć od słuchania społeczeństwa, gdy mówi ono "nie” lub nakazuje nam się zatrzymać.
To również parodia demokracji, jeżeli chodzi o ograniczenia dopuszczalności. Inicjatywy obywatelskie muszą być zgodne z traktatami i tak zwanymi zasadami leżącymi u ich podstaw. W związku z tym w imię traktatowych zasad swobody przemieszczania się z bezlitosną odmową spotka się każdy wniosek o obronę naszych gospodarek - będzie to odmowa przyhamowania finansowej globalizacji, które rujnujące skutki teraz odczuwamy, odmowa jakiegokolwiek odwrócenia przepływów migracyjnych. Wszelkie inicjatywy zmierzające do zatrzymania negocjacji z Turcją spotka zapewne taki sam los, gdyż możemy wezwać Komisję do działania, ale nie możemy jej wezwać do wstrzymania działań. Jeżeli inicjatywa zbierze wystarczająco wiele głosów, Komisja nie jest zobowiązana wcielić jej w życie, a tylko uzasadnić swoją decyzję. To prawdziwa parodia demokracji.
Mariya Nedelcheva
- (FR) Pani Przewodnicząca! Po pierwsze, chciałabym wyrazić tutaj szacunek dla ogromnej pracy wykonanej przez sprawozdawców. Panie i Panowie! W Parlamencie Europejskim zdarzają się chwile bez precedensu. Taka chwila ma miejsce dzisiaj. Pragnęliśmy dać obywatelom jasny, prosty i skuteczny instrument, by zbliżyć ich do instytucji.
Po pierwsze, musimy podkreślić wysiłki, jakich dołożono, by uprościć procedurę. Faza rejestracji jest obecnie szybka i jasna. Naszym obowiązkiem jest informować o kryteriach, jakie musi spełniać inicjatywa, by zostać zarejestrowaną: poszanowanie wartości Unii i poszanowanie uprawnień Komisji w zakresie zastosowania traktatów.
Po drugie, pragnę zwrócić Państwa uwagę na roczny termin dla państw członkowskich. Spełnienie go i zagwarantowanie ochrony danych będzie wyraźnym sygnałem dla obywateli.
Po trzecie, pragnę wyrazić swoje zadowolenie związane z trzymiesięcznym terminem, przedstawionymi argumentami politycznymi i prawnymi oraz procedurą, której musi przestrzegać Komisja w odniesieniu do organizacji wysłuchań publicznych wspólnie z Parlamentem. W związku z tymi trzema aspektami można z pewnością stwierdzić, że w rękach obywateli Europy znajdzie się wkrótce instrument prostszy od oczekiwanego, jaśniejszy, niż wydaje się na pierwszy rzut oka, i przypuszczalnie skuteczniejszy.
Wreszcie, należy zachować czujność wobec możliwych patologicznych zjawisk związanych z finansowaniem inicjatywy przez partie polityczne - ciągle uważam, że obywatele mogą nam z tego powodu robić wyrzuty. Mimo to liczę, iż wszyscy podniesiemy alarm w obliczu pierwszych objawów wykorzystywania tego narzędzia dla politycznych celów partii, gdyż do tego właśnie się zobowiązaliśmy, i zagłosujemy za instrumentem demokracji uczestniczącej, który należy wyłącznie do obywateli.
Victor Boştinaru
Pani Przewodnicząca! Pragnę zacząć od pogratulowania Pani wkładu wniesionego w roli współsprawozdawczyni naszej Komisji Petycji.
Jak Pani zapewne wie, inicjatywa obywatelska stanowiła priorytet grupy S&D. Po pierwsze, pragnę pogratulować wszystkim czterem współsprawozdawcom z Komisji Spraw Konstytucyjnych i Komisji Petycji wspólnej pracy nad tym godnym uznania sprawozdaniem, jak też sposobu prowadzenia negocjacji z Radą i Komisją, które przyniosły tak dobre wyniki. Pragnę również wspomnieć o bardzo szczególnej roli odegranej przez wiceprzewodniczącego Komisji Europejskiej pana komisarza Šefčovicia oraz o jego gotowości, otwartości i zaangażowaniu w negocjacje zarówno z Radą, jak i z Parlamentem.
Cieszę się, że zaledwie kilka miesięcy po rozpoczęciu procedury mogę dziś oddać głos za tym jedynym w swoim rodzaju instrumentem stanowiącym podstawę demokracji uczestniczącej w Unii Europejskiej. Parlament Europejski wniósł w ten dokument olbrzymi wkład. Dwie trzecie tekstu pochodzi od posłów, co ponownie dowodzi ich nieustannych wysiłków na rzecz zaangażowania obywateli Europy w debatę polityczną i przybliżenia ich do Unii Europejskiej.
Uważam, iż jest to dokument wyważony i przybliża on nas do wspólnego celu, którym jest przyznanie inicjatywie obywatelskiej ważnej roli w praktyce europejskiej demokracji oraz zwiększenie zdolności obywateli Europy do wywierania wpływu na politykę europejską. Instrument ten ma w istocie sprowokować dogłębną debatę w całym społeczeństwie obywatelskim. Jak od początku podkreśla nasza grupa, jest on przystępny i prosty, jak również jednoznaczny i szczegółowy, co ma zapobiec frustracji.
W związku z tym pragnę podziękować i życzyć dalszych sukcesów po tym obiecującym początku.
Andrew Duff
Pani Przewodnicząca! Wbrew temu, co sądzi część mówców, moim zdaniem inicjatywa obywatelska miała od początku w zamyśle być wykorzystywana przez obywateli, aby przedstawiać Komisji wnioski dotyczące zmian traktatów.
Bardzo cieszy mnie fakt, że w swoim ostatecznym brzmieniu art. 2 rozporządzenia wiernie powtarza sformułowania art. 11 ust. 4 traktatu. Składając wniosek dotyczący zmiany traktatów, Komisja działa z pewnością w ramach swoich uprawnień, a wszyscy wiemy z doświadczenia, że zmiana traktatów często bywa potrzebna, aby w pełni osiągnąć ich cele.
Obywatele powinni zatem śmiało i w pełni wykorzystywać ten wielki nowy eksperyment w dziedzinie demokracji postnarodowej.
Marek Henryk Migalski
(PL) Jak powiedziała Emma McClarkin, nasza grupa polityczna poprze ten projekt, dlatego, że jest on dobry i warto go poprzeć w tym głosowaniu. Cieszę się, że w czasie prac nad nim wyeliminowano kilka rzeczy, które budziły niepokój, m.in. zaostrzono ochronę danych osobowych, zrezygnowano z wieku 16 lat na rzecz 18 lat. To dobra rzecz.
Natomiast kilka uwag krytycznych. Pierwsza to, jak powiedziała moja koleżanka Emma McClarkin, że to rzeczywiście Komisja będzie decydować, który projekt jest akceptowany, a który nie, a więc znowu głos ludzi będzie uzależniany od urzędników, nawet jeśli mają bardzo dobrą wolę. Druga rzecz to, że należałoby się zastanowić, czy 300 tysięcy głosów potrzebnych do tej inicjatywy i jedna czwarta krajów, które mają być reprezentowane - czy to nie jest za niski próg? W Polsce do takiej inicjatywy potrzebne są podpisy 100 tysięcy osób. W skali całej Unii Europejskiej, która jest o wiele większa - Polacy stanowią tylko 8% w tej grupie - wydaje się, że to jest dyskusyjne. Ale pomimo tych wątpliwości inicjatywę warto poprzeć i ECR na pewno zagłosuje za nią.
Bairbre de Brún
(GA) Pani Przewodnicząca! Na początku pragnę podziękować Pani, jak również sprawozdawcom. Dzięki ich pracy udało się znacząco poprawić wniosek Komisji.
Jestem jednak rozczarowana faktem, że niektóre aspekty wniosku doprowadzą do wykluczenia tych, których należy angażować. Parlament powinien wnikliwie rozważyć poprawki przyjęte znaczną większością w Komisji Petycji, które ponownie przedłożyliśmy na posiedzeniu plenarnym, a mianowicie poprawki 71, 72, 73 oraz 74. Należy zwłaszcza zadbać o to, by nie sugerować mieszkańcom UE, którzy nie posiadają obywatelstwa, że ich poglądy są niepotrzebne lub niepożądane. Do angażowania się w kwestie polityki UE należy także zachęcać ludzi młodych.
W obecnej sytuacji nie wszyscy rezydenci UE - również długoletni - będą mogli podpisać się pod inicjatywą obywatelską. Udział będą mogli wziąć tylko obywatele UE.
Celem poprawek 72 i 73, które przedłożyliśmy ponownie zgromadzeniu plenarnemu, jest zagwarantowanie, że podpisy rezydentów zostaną uwzględnione wśród miliona podpisów pod wnioskami kierowanymi do Komisji.
Daniël van der Stoep
(NL) Pani Przewodnicząca! Nie wiem, co sądzić o omawianej inicjatywie obywatelskiej. Większe zaangażowanie obywateli w podejmowanie decyzji brzmi zachęcająco, choć oczywiście lepiej byłoby pozwolić tym samym obywatelom na głosowanie w referendum w sprawie traktatu lizbońskiego.
Nazwanie traktatu, który wciśnięto na siłę naszym obywatelom, dialogiem z nimi, jest z mojego punktu widzenia cyniczne i ironiczne zarazem. Pani Przewodnicząca! Obawiam się, że inicjatywa obywatelska okaże się zaledwie wielkim mydleniem oczu. Komisja ma carte blanche, by nie uwzględniać wniosków. Przyjęte zostaną oczywiście projekty będące oczkiem w głowie lewicowych elit eurofilskich, które z pewnością reprezentują stanowisko proeuropejskie.
A może pan komisarz ukoi moje obawy? Załóżmy, że pojawi się inicjatywa obywatelska, aby wstrzymać negocjacje z Turcją lub znieść ten Parlament, co byłoby oczywiście fantastyczne. Czy Komisja weźmie ją poważnie? Chciałbym usłyszeć Pańskie przemyślenia na ten temat.
Pani Przewodnicząca! Zaufanie obywateli do Unii Europejskiej osiągnęło już dno. Podejrzewam, że ta inicjatywa obywatelska bardzo niewiele zmieni, co w sumie mnie nie martwi, ponieważ im więcej ludzi dostrzega zapaść Unii Europejskiej, tym lepiej.
Anna Maria Corazza Bildt
Pani Przewodnicząca! Jako kontrsprawozdawczyni Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych zaangażowałam się w pełni w stworzenie tego nowego prawa obywateli Europy do inicjatywy politycznej, by rzeczywiście umożliwić im wywieranie wpływu na wydarzenia.
Popieram ostateczny kompromis i gratuluję panu posłowi Lamassoure'owi. Inicjatywa stała się przyjazna dla obywateli, prosta i dostępna. Szczególnie cieszy mnie przejrzystość, jeżeli chodzi o wsparcie polityczne i finansowe. Ubolewam jednak nad faktem, że dozwolone jest finansowanie ze strony partii politycznych i grup, a inicjatorami mogą być politycy krajowi.
Nie chcę tutaj psuć nastroju, Panie i Panowie, ale potrzeba odrobiny realizmu. Istnieje zagrożenie, że proces demokratyczny w Europie może zostać nie tyle ożywiony, co wykolejony, a inicjatywę obywatelską mogą wykorzystać lub wręcz przejąć do własnych celów ekstremiści i populiści.
Sądzę, że wszyscy musimy teraz wziąć na siebie wspólną odpowiedzialność za to, by naprawdę korzystano z niej dla dobra obywateli. Wzywam obieralnych polityków z państw członkowskich, by szanowali fakt, iż dysponują mechanizmami demokracji przedstawicielskiej w celu wyrażania swoich poglądów, a ta inicjatywa jest dla obywateli. Wzywam też Komisję do należytego informowania obywateli, aby nie budzić fałszywych oczekiwań, oraz do przyjęcia ostrych kryteriów dopuszczalności.
Wzywam także media, by odegrały swoją rolę w rzetelnym informowaniu, oraz państwa członkowskie, aby szanowały dane osobowe, dzięki czemu obywatele będą ufać całej procedurze na tyle, żeby wziąć w niej udział. Mam naprawdę nadzieję, że uda nam się dać obywatelom szansę wzięcia udziału w tej debacie i zachęcić ich do korzystania z tego instrumentu.
Hannes Swoboda
(DE) Pani Przewodnicząca! Nie jestem członkiem żadnej z komisji bezpośrednio biorących udział w pracach, zaoferowałem jednak naszej sprawozdawczyni pani poseł Gurmai pełne wsparcie i pragnę podziękować wszystkim sprawozdawcom. Uważam, że uczyniliśmy znaczący krok naprzód w procesie demokratyzacji Unii Europejskiej.
Wiem, że wiele osób żywi obawy związane z możliwością niewłaściwego wykorzystania tego instrumentu. Naszym zadaniem jest jednak uwzględnić zmartwienia i obawy obywateli w kształtowaniu polityki, dzięki czemu inicjatywa obywatelska nie będzie nadużywana. To naszym zadaniem jest przeciwstawić się politycznie inicjatywom obywateli, jeżeli w naszej opinii będą one zmierzać w niewłaściwym kierunku. Sprzeciw jest z pewnością lepszy niż ignorowanie ich.
W przeciwieństwie do pani poseł Corazzy Bildt sądzę, że osiągnęliśmy dobry kompromis. Uważam, że partie polityczne nie powinny korzystać z instrumentu inicjatywy, gdyż dysponują systemem partyjnym i Parlamentem. Polityków nie należy natomiast wykluczać z debaty. Dlatego też sądzę, iż instrument ten stanowi krok we właściwym kierunku.
Zadaniem partii politycznych jest teraz wdrażanie właściwej polityki pod czujnym okiem obywateli i inicjatywy obywatelskiej, śledzenie życzeń i trosk obywateli, dyskusja o nich w Parlamencie oraz znacznie szerszy dialog z obywatelami. Instrument ten zmusza również polityków do sensowniejszych działań oraz kształtowania Europy tak, aby naprawdę była bliska obywatelom, nie zaś odległa, za co słusznie krytykuje ją wielu ludzi.
Pragnę ponownie podziękować sprawozdawcom za ich ciężką pracę. Moim zdaniem to wielki krok naprzód dla demokracji w Europie, a o to właśnie walczymy w końcu w Parlamencie: o demokratyczną Europę.
Tadeusz Cymański
(PL) Chciałbym się przyłączyć do głosów poparcia i pochwały tej inicjatywy. Natomiast wyrażanie pewnych wątpliwości i uwag nie jest przejawem braku poparcia, a jedynie troski o to, żeby ta inicjatywa znalazła właściwy sens. Chciałbym tu zwrócić uwagę, że wiele szans i nadziei, ale także obaw, o których się mówi - m.in. kolega poseł Migalski o tym wspomniał - dotyczy tego, aby ten instrument, tak bardzo potrzebny, tak bardzo wzbogacający i uzupełniający demokrację, nie był właśnie w praktyce nadużywany.
Paradoksalnie instrumentu tego mogą w praktyce łatwo nadużywać nie tylko ekstremiści, ale również bardzo silne, potężne lobby interesów, bo uważamy, że próg miliona głosów nie jest progiem wielkim, biorąc pod uwagę potencjał demograficzny Unii. Jeśli zwrócimy uwagę na to, że decyzja o przyjęciu bądź nie inicjatywy będzie jednak w dużym stopniu uzależniona od arbitralnej oceny, może to być również przedmiotem poważnej krytyki ze strony samych obywateli. Reasumując, uważam, że powinniśmy przyśpieszyć prace, nadać im priorytet, ale jednocześnie potrzebna jest bardzo dokładna, roztropna, mądra analiza tego projektu.
Diane Dodds
Pani Przewodnicząca! Stoję tutaj jako demokratka i osoba wierząca w potrzebę zachęcania do szerszego udziału w procesie demokratycznym. Bądźmy szczerze - między decydentami a obywatelami brakuje komunikacji. Dlatego bardzo ważne jest, aby słyszeć głos zwykłych obywateli.
W teorii inicjatywa obywatelska jest koncepcją słuszną, ale mój entuzjazm chłodzi nieco fakt, że Komisja nadal dysponuje wielką władzą. Nie możemy również zignorować faktu, że proces zbierania podpisów w związku z inicjatywą, nawet po ograniczeniu wymogu uczestnictwa do jednej czwartej państw członkowskich, może doprowadzić do tego, że uzyskanie niezbędnej ich liczby okaże się trudne dla wszystkich z wyjątkiem wielkich organizacji zajmujących się lobbingiem, które działają już w całej Europie. To powinno być narzędzie dla obywateli, a nie organizacji pozarządowych.
Paulo Rangel
- (PT) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu, Panie i Panowie, Członkowie Rady! Pragnę powiedzieć, że inicjatywa obywatelska stanowi bardzo ważny krok w kierunku uznania konstytucyjnego charakteru Unii Europejskiej. Tylko byt konstytucyjny - niezależnie od tego, czy posiada spisaną konstytucję - może dać swoim obywatelom instrument o takich możliwościach, a w naszych działaniach widzę coś bardzo wartościowego: chodzi tu o nadanie Unii Europejskiej konstytucyjnego charakteru.
Chciałbym też powiedzieć, że to bardzo ważny krok z punktu widzenia obywateli oraz solidarności między obywatelami. Wymagając dla uruchomienia inicjatywy udziału co najmniej jednej czwartej krajów, tworzymy również ruch transeuropejski i paneuropejski, znacznie trudniejszy do przejęcia przez lobby czy interesy partyjne. Wbrew temu, co tutaj powiedziano, jest to znacznie trudniejsze, gdy wymagamy, aby udział w inicjatywie wzięli obywatele siedmiu czy ośmiu krajów, w związku z czym jestem przekonany, że będzie to także sposób umocnienia solidarności między państwami europejskimi i solidarności między obywatelami państw europejskich - solidarności, której teraz, dwa dni przed tak decydującym grudniowym szczytem Rady Europejskiej, potrzebujemy bardziej niż kiedykolwiek.
Roberto Gualtieri
(IT) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Procedury tworzą tkankę demokracji, dlatego też wdrożenie inicjatywy obywatelskiej nie było zaledwie zadaniem technicznym - wymusiło ono kluczowe wybory umożliwiające przekształcenie inicjatywy obywatelskiej w instrument, który może nam pomóc zbudować prawdziwą europejską przestrzeń polityczną.
Parlament bez wątpienia skorzystał ze swoich uprawnień we wzorcowy sposób, znacząco ulepszając pierwotny wniosek. O najważniejszych rezultatach już wspomniano i nie muszę o nich przypominać. Pragnę jednak położyć nacisk na inną kwestię, w którą nasza grupa wniosła znaczący wkład: europejskie partie polityczne również będą mogły działać na rzecz inicjatyw obywatelskich. To wynik niezwykle ważki, gdyż mający wpływ na los demokracji w Europie - prawdziwa międzynarodowa demokracja nie może bowiem zaistnieć do chwili, gdy europejskie partie polityczne odegrają skutecznie swoją rolę w procesie demokratycznym. Dziś czynimy krok w tym kierunku i dlatego też jest to wielki dzień europejskiej demokracji.
Erminia Mazzoni
(IT) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu, Panie Urzędujący Przewodniczący Rady, Panie i Panowie! Pragnę podziękować wszystkim sprawozdawcom za sprawne wykonanie pracy i osiągnięty korzystny kompromis. Jako przewodnicząca Komisji Petycji chciałabym szczególnie podziękować pani poseł Wallis i panu posłowi Häfnerowi oraz kontrsprawozdawcom, którzy, tworząc liczny zespół, trafnie wyrażali wszystkie poglądy, jakie pojawiały się w dyskusjach prowadzonych w Komisji Petycji.
Sądzę, że pracowaliśmy z pełną świadomością znaczenia naszego zadania. Inicjatywa obywatelska jest ważnym celem w procesie budowy Europy ludzi, Europy demokratycznej i Europy opartej na prawdziwym uczestnictwie.
Członkowie Komisji Petycji mieli te cele na uwadze, współpracując z Komisją Spraw Konstytucyjnych zgodnie z procedurą określoną w art. 50 Regulaminu. Jak podkreśliło wielu posłów oraz sprawozdawców, staraliśmy się uczynić procedurę jak najbardziej użyteczną, bezproblemową, przejrzystą i skuteczną.
W związku z tym chcieliśmy nałożyć na Komisję pewne obowiązki oraz ograniczyć zakres oceny wprowadzonych przez nas kryteriów dopuszczalności. Pragnę uspokoić posłów i posłanki, którzy zgłaszali uzasadnione i zrozumiałe obawy - zajmowaliśmy się nimi podczas debaty i staraliśmy się zaradzić wielu z nich.
Wreszcie, jako że jest to temat szczególnie mi bliski, pragnę podkreślić znaczenie wprowadzenia wysłuchania publicznego dla przedstawicieli inicjatywy obywatelskiej, które będzie organizowane przez Komisję wraz z Parlamentem Europejskim. Jako przewodnicząca Komisji Petycji pragnę wyrazić tu satysfakcję, ponieważ na mocy porozumienia między zaangażowanymi stronami zadanie to zostanie prawdopodobnie powierzone w Parlamencie komisji, której przewodniczę.
Matthias Groote
(DE) Pani Przewodnicząca! Po pierwsze, pragnę podziękować wszystkim, którzy uczynili ten wynik możliwym, a w szczególności byłej pani wiceprzewodniczącej Sylvii-Yvonne Kaufmann, która wykonała znaczną część prac wstępnych podczas poprzedniej kadencji parlamentu, aby zagwarantować, że nadejdzie dzień, gdy europejska inicjatywa obywatelska stanie się rzeczywistością.
Obywatele UE uważają czasem, że Europa i jej instytucje są bardzo daleko. Ten instrument - europejska inicjatywa obywatelska - przybliży instytucje do ludzi. To doskonałe narzędzie, które umocni demokrację, silniej zaangażuje ludzi i pozwoli im przejąć inicjatywę. Sądzę, iż w następnych kilku miesiącach bardzo ważne staną się dwie rzeczy. Jedną jest umożliwienie dostępu - w tym cyfrowego - do inicjatywy obywatelskiej przez Internet w sposób, który uczyni ją łatwą w użyciu, a zarazem będzie bezpieczny. Drugą jest zasada, że jeżeli inicjatywa obywatelska zakończy się powodzeniem, powinien iść za nią akt prawny. Moje pytanie do Komisji brzmi zatem następująco: W jaki sposób będziemy w przyszłości decydować, które inicjatywy poskutkują aktami prawnymi, a które tylko wysłuchaniem? Być może wyjaśni Pan to, Panie Komisarzu Šefčovič. Pragnę ponadto jeszcze raz podziękować Panu za Pańską pracę oraz pracę wykonaną przez Radę.
György Schöpflin
Pani Przewodnicząca! Wdrożenie inicjatywy obywatelskiej jest bez wątpienia jednym z najważniejszych wydarzeń procesu integracji europejskiej. Stanowi ono jakościową zmianę podziału władzy w UE i ma potencjał wprowadzenia znaczących nowości do polityki europejskiej.
Umieszczenie obywateli na tej samej płaszczyźnie co Parlamentu i Rady - poprzez danie im prawa do wzywania Komisji, by przedstawiła prawodawstwo - ma daleko idące implikacje. Po pierwsze, nowa instytucja daje możliwość zakwestionowania jednej z fundamentalnych cech całego procesu integracji - był on mianowicie od samego początku napędzany przez elity. Pod wieloma względami osiągnął wielki sukces, nie ma jednak teraz również wątpliwości, że bez aktywnego wsparcia obywateli proces integracji napotyka przeszkody. Obywatele coraz częściej twierdzą, że UE jest odległa, złożona i nieprzenikniona. Nie mają żadnego powodu angażować się w dialog z nią, gdyż do tej pory brakowało środków na to pozwalających.
Tym problemom zaradzi inicjatywa obywatelska. Ustanawia ona instrument zdolny zasypać przepaść między UE a demos. W interesie wszystkich leży, by instrument ten zadziałał teraz i to jak najskuteczniej.
Sylvie Guillaume
- (FR) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Chciałabym zacząć od gratulacji dla wszystkich sprawozdawców, a szczególnie dla mojej koleżanki i sąsiadki pani poseł Gurmai za doskonałe wyniki ich pracy.
Stworzenie inicjatywy obywatelskiej jest jedną z najciekawszych innowacji, jakie wprowadził traktat lizboński. Moim zdaniem ustanawia ono nową władzę prawodawczą w instytucjach europejskich, oddając ją w ręce obywateli.
W sytuacji, w której poczucie przynależności do Unii pozostaje zbyt słabe, a szczególnie niepokojący jest odsetek obywateli, którzy nie biorą udziału w wyborach europejskich, to nowe narzędzie pozwoli obywatelom Europy stać się pełnowartościowymi uczestnikami demokracji europejskiej. Ta kwestia budzi ponadto ogromną ciekawość i niekłamane zainteresowanie.
Dlatego też podkreślanie wyłącznie ryzyka stwarzanego potencjalnie przez inicjatywy obywatelskie wysyłałoby niewłaściwy sygnał. Choć musimy oczywiście w należyty sposób uporać się z takimi kwestiami, nie wolno nam się obawiać możliwych dyskusji.
Kompromis między Parlamentem a Radą jest doskonale wyważony, a kwestią będzie zapewnienie -po wejściu omawianego dokumentu w życie - aby narzędzie to zaczęło jak najszybciej funkcjonować, gdyż tego oczekują od nas obywatele i jest to ważna sposobność.
(Oklaski)
Carlo Casini
(IT) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Jako przewodniczący Komisji Spraw Konstytucyjnych pragnę przede wszystkim podziękować wszystkim członkom mojej komisji za doskonałą pracę - zwłaszcza panu posłowi Lamassoure'owi i pani poseł Gurmai, którym udało się osiągnąć cel: wdrożyć jedną z najważniejszych zmian wprowadzonych traktatem lizbońskim.
Komisja wysłuchała również opinii wszystkich parlamentów krajowych i ekspertów, współpracując ściśle z Komisją - za co gorąco dziękuję panu komisarzowi Šefčoviciowi. Należy też podkreślić gotowość Rady do dialogu, za co pragnę podziękować panu urzędującemu przewodniczącemu Chastelowi.
Udało się też bardzo sprawnie zastosować art. 50 Regulaminu, co pozwoliło na skuteczną współpracę z Komisją Petycji.
Osobiście popierałem odsunięcie wejścia rozporządzenia w życie o rok - nie po to, aby opóźnić jego stosowanie, ale wręcz przeciwnie: zagwarantować od samego początku jego wszechstronne i sumienne wdrożenie tak, aby wszystkie państwa członkowskie bez wyjątku mogły spełnić wymóg przygotowania instrumentów umożliwiających uczestnictwo oraz weryfikację.
Uważam, że największym pozytywnym efektem nowego systemu jest zwiększenie świadomości obywateli UE, którzy zyskali teraz możliwość uczestnictwa w procesie ustawodawczym oraz dania mu bodźca. Jestem też przekonany, że udostępnione mechanizmy zagwarantują obywatelom możliwość łatwego wzięcia udziału, zapobiegając zarazem nadużyciom.
Wreszcie sądzę, że teraz, gdy zaledwie kilka dni dzieli nas od świąt Bożego Narodzenia, przyjęcie tego rozporządzenia stanowi miły prezent dla obywateli i samej Europy.
Jo Leinen
(DE) Pani Przewodnicząca! Cieszę się, że mogę tutaj przemawiać po moim następcy w Komisji Spraw Konstytucyjnych, gdyż wspierałem ten projekt od 10 lat, a europejska inicjatywa obywatelska znalazła się w tekście traktatu niemal w ostatniej chwili. Wówczas było to wynikiem inicjatywy podjętej w konwencie przez posłów do tego Parlamentu oraz parlamentów krajowych. Otwieramy nowy rozdział w stosunkach między obywatelami a instytucjami europejskimi. Wszyscy mamy nadzieję, że zredukujemy dystans między ludźmi a polityką w Europie. Inicjatywa obywatelska nie zaradzi wszystkim naszym bolączkom, ale może być ogromnie pomocna. Przede wszystkim chciałbym zobaczyć w Europie większą otwartość w postaci transgranicznej debaty na temat bieżących kwestii zajmujących obywateli. W moim obszarze - środowiska naturalnego - przychodzi mi na myśl kilka tematów, które można byłoby wprowadzić przy użyciu tego instrumentu do programu Unii Europejskiej, a zwłaszcza do programu Komisji jako europejskiego rządu lub władzy wykonawczej. Pragnę także zapytać Komisję, w jaki sposób przygotowuje się na przyszłe inicjatywy. Nie wolno nam rozczarować ludzi.
Pragnę podziękować wszystkim, a zwłaszcza sprawozdawcom pani poseł Gurmai i panu posłowi Lamassoure'owi za ich doskonałą pracę.
RadvilMorkūnaitė-Mikulėnien
(LT) Pani Przewodnicząca! To naprawdę pomyślny i ważny dzień dla Parlamentu Europejskiego. Mam wielką nadzieję, że zatwierdzimy ten mechanizm, który umożliwi naszym obywatelom udział w budowaniu przyszłości Unii Europejskiej - nie tylko w wyborach do Parlamentu Europejskiego, ale także aktywne uczestnictwo w procesie jej tworzenia. Bardzo ważne jest, aby słyszeć głos obywateli. Kilka lat temu sama miałam sposobność reprezentować dziesiątki tysięcy obywateli Unii Europejskiej, przedstawiając petycję Parlamentowi Europejskiemu, i bardzo cieszy mnie fakt, że Parlament Europejski przyjął wówczas rezolucję w oparciu o tę petycję. To wspaniałe uczucie, gdy nasz głos - głos obywateli - zostaje usłyszany w instytucjach Unii Europejskiej. Konieczny jest dialog między Komisją Europejską a obywatelami i nie może dochodzić do sytuacji, które odbierałyby im motywację. To krok w kierunku ściślejszej współpracy nie tylko między instytucjami a obywatelami, ale także między samymi obywatelami. Chodzi tu o dostrzeżenie i wskazanie pewnych problemów oraz znalezienie dla nich wspólnego rozwiązania, ale proces ten musi być bezpieczny i przejrzysty, a poza tym musimy stosować zasadę pomocniczości.
Ioan Enciu
Pani Przewodnicząca! Po pierwsze chciałbym pogratulować sprawozdania pani poseł Gurmai i panu posłowi Lamassoure'owi. Cieszy mnie opracowanie mechanizmu inicjatywy obywatelskiej. To bardzo pozytywna inicjatywa oddolna. Przyczyni się ona wydatnie do zmniejszenia deficytu demokratycznego między ludźmi a instytucjami Unii Europejskiej. Udostępni ona, co ważne, platformę dla obywateli, która pozwoli im wyrażać i proponować koncepcje związane z prawodawstwem europejskim. Wymaganie, aby podpisy za inicjatywą zebrano w co najmniej jednej czwartej państw członkowskich, zagwarantuje, że będzie ona reprezentować zapotrzebowanie na wniosek ustawodawczy ze strony pewnego przekroju społeczeństwa.
Wreszcie, pragnę podkreślić, że ważne jest zapewnienie pełnej przejrzystości w odniesieniu do finansowania inicjatywy oraz źródeł wsparcia finansowego dla jej organizatorów.
Izaskun Bilbao Barandica
(ES) Pani Przewodnicząca! Pragnę pogratulować sprawozdawcom, gdyż dzięki ich pracy mieszkańcy Europy zyskają sposobność, by przełożyć swoje obawy na inicjatywy w Parlamencie Europejskim.
Dziś usprawniamy demokrację, przybliżamy procesy decyzyjne obywatelom oraz czynimy je bardziej otwartymi i przemyślanymi, zawsze mając wzgląd na ludzi.
To rozporządzenie jest częścią strategii Europa 2020 i stanowi podstawowe narzędzie zarządzania wiedzą oraz talentem w społeczeństwie. Będzie wymagać też od nas nowych umiejętności, abyśmy stali się dostrzegalni jako przywódcy polityczni w społecznościach wirtualnych i społeczeństwie cyfrowym, obejmując przywództwo w inny - bliższy ludziom i bardziej ludzki sposób. To nowość polityczna, która musi nam pomóc w zwiększeniu przejrzystości oraz przywróceniu zaufania ludzi do polityki.
Wreszcie, inicjatywa obywatelska stanie się sposobnością dla regionów, aby naprawić błąd nieuwzględnienia ich w obecnej strukturze instytucjonalnej Unii. Jestem przekonana, że dzięki determinacji i wyobraźni regiony również skorzystają z tego mechanizmu, aby przedstawiać swoje wnioski bezpośrednio Parlamentowi.
Oreste Rossi
(IT) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Do chwili podpisania traktatu lizbońskiego Unia Europejska nie była otwarta na wnioski obywateli, po części dlatego, że dwie spośród jej głównych instytucji - Komisja i Rada - są mianowane, a nie wybierane jak Parlament, a także dlatego, że nie było postanowień przewidujących uczestnictwo społeczeństwa.
Wraz z wejściem w życie nowego traktatu obywatele europejscy mogą przedkładać propozycje inicjatyw, zbierając wystarczającą liczbę podpisów. W pewnej mierze popieramy rozporządzenie, gdyż ulepszono je w stosunku do pierwotnego tekstu Komisji. Procedura badania dopuszczalności wniosku łączy się z procedurą rejestracyjną, po czym następuje zbieranie i weryfikacja podpisów.
Sprawozdanie ma jednak niestety braki - nie przewidziano żadnego mechanizmu weryfikacji autentyczności podpisów. Może to doprowadzić do przedkładania fałszywych podpisów, a tym samym zmniejszyć wartość inicjatywy z punktu widzenia powszechnej demokracji.
Andrew Henry William Brons
Pani Przewodnicząca! Inicjatywa obywatelska ma wiele obliczy. Czy jest ona petycją? Tak, ale nie można jej sporządzić w dowolny sposób. Autorowi mówi się z góry, o co może prosić - o coś, co leży w kompetencjach Komisji, i o co prosić nie może - o coś, co Komisja uznaje za niewystarczająco poważne lub sprzeczne z tak zwanymi wartościami europejskimi.
Czy jest ona referendum? W żadnym razie. Błędnie opisano ją jako przykład demokracji bezpośredniej. Nie będzie jednak powszechnego głosowania z udziałem wszystkich obywateli. Nawet jeżeli zostanie zebrany milion podpisów, Komisja nie musi podjąć działań.
To nawet nie jest tak naprawdę inicjatywa obywatelska. Zwykli obywatele raczej nie zorganizują się samodzielnie. Tylko silnym grupom interesu uda się zmobilizować opinię publiczną. Przede wszystkim będzie to quasi-demokratyczna fasada niedemokratycznej instytucji.
Czy to znaczy, że sprzeciwiamy się jej? Nie. Jestem przekonany, że zdeterminowani przeciwnicy wykorzystają ją, by zniweczyć projekt europejski.
Jarosław Leszek Wałęsa
(PL) Europejska inicjatywa obywatelska ma być narzędziem umożliwiającym obywatelom bardziej intensywne uczestniczenie w życiu Unii, które ma wzmocnić wyraźnie nadszarpniętą łączność miedzy Unią Europejską a obywatelami. Nazwisko, adres, narodowość i podpis - zgadzam się w pełni, że to powinno wystarczyć w celu zapewnienia, że osoba podpisująca się istnieje i nie podpisywała się dwa razy. Brak wymogu identyfikacji dowodem tożsamości, na czym niestety nie stanęło, mógłby realnie wpłynąć na stworzenie instrumentu przyjaznego obywatelom.
W czasach, kiedy ochrona danych osobowych rodzi szczególne obawy, zbieranie poufnych danych osobowych, takich jak numery identyfikacyjne może zniechęcić wielu obywateli do podpisywania się pod inicjatywą. Urzędnicy, którzy promują obowiązek okazywania dowodu tożsamości wyraźnie nie docenili tej kwestii. Umożliwienie obywatelom europejskim zgłaszania propozycji nowych przepisów w społecznie ważnej kwestii jest bezcenną częścią demokracji i czuję się zaszczycony, że mogę być częścią procesu dostarczania tego instrumentu mieszkańcom Europy.
Kriton Arsenis
(EL) Pani Przewodnicząca! Pragnę pogratulować sprawozdawcom doskonałej pracy. W naszej konstytucji europejskiej - traktacie lizbońskim - zdecydowaliśmy się uwzględnić prawo obywateli do żądania inicjatyw ustawodawczych ze strony Komisji. Nasi obywatele są tego świadomi i uruchomili już pierwszą inicjatywę, zebrawszy ponad milion podpisów. Wybrali kwestię, która naprawdę dotyczy nas wszystkich - zagadnienie, którym Komisja powinna się zająć nawet bez podpisów. Podnieśli mianowicie kwestię niezależności EFSA od interesów firm biotechnologicznych, którą za znaczącą uznał już komisarz Dalli, i zażądali moratorium na uprawy do chwili ustanowienia wiarygodnych mechanizmów kontrolnych służących określeniu skutków organizmów zmodyfikowanych dla zdrowia ludzkiego, bioróżnorodności oraz bezpieczeństwa żywności. Wzywam Komisję do zajęcia się tą inicjatywą.
Constance Le Grip
(FR) Pani Przewodnicząca! Również pragnę podziękować czwórce sprawozdawców, którzy doskonale wykonali swoją pracę i wnieśli w tekst zaproponowany pierwotnie przez Komisję znaczną wartość dodaną - wkład Parlamentu Europejskiego.
Ta inicjatywa obywatelska, którą my, jako Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci), poprzemy z entuzjazmem, jest wielkim krokiem naprzód wynikającym z traktatu lizbońskiego. Nie ma wątpliwości - ten instrument może naprawdę odmienić europejski pejzaż polityczny, jeżeli skorzystamy z niego rozsądnie, a zarazem odważnie. Może on pomóc obywatelom Europy w bezpośrednim uczestnictwie w europejskiej debacie politycznej. Może też pomóc w uzyskaniu informacji na temat nastrojów wśród europejskiej opinii publicznej - wśród mieszkańców Europy, którzy zbierają się, by debatować, którzy przyjmują wspólne stanowisko i którzy razem orędują za prawdziwie europejskimi sprawami. Nie wolno nam jednak zawieść naszych obywateli.
Wzywajmy państwa członkowskie, by sprawnie podejmowały niezbędne środki w celu wdrożenia inicjatywy. Nie zawiedźmy naszych obywateli, gdyż od tego zależy wzmocnienie demokracji europejskiej.
Judith A. Merkies
(NL) Pani Przewodnicząca! Ja również chciałabym pogratulować wszystkim, a zwłaszcza naszym obywatelom, w oczekiwaniu na konstruktywną współpracę.
Prawdą jest, iż potrzebne jest zwłaszcza utrzymanie niskiego progu, a to oznacza umożliwienie wszystkim wzięcia udziału w inicjatywie obywatelskiej. Należy zatem ubolewać, iż możliwości tej odmówiono osobom w wieku poniżej 18 lat, gdyż to są właśnie ludzie, których tak bardzo pragniemy zaangażować w politykę.
Niedobrze stało się również, że decyzję o tym, czy inicjatywy będą organizowane w Internecie, pozostawiono państwom członkowskim. Nie można oczekiwać, że będziemy nadal posługiwać się papierem w epoce, gdy obecność w Internecie okazuje się bardzo efektywnym narzędziem organizacji ludzi - zarówno pod względem politycznym, jak i zainteresowań.
Czego dokładnie oczekujemy od inicjatywy obywatelskiej? Sądzę, że Komisja powinna być w stanie określić na bardzo wczesnym etapie, czy pewne wnioski, na przykład te wysunięte tutaj, jak likwidacja Parlamentu, będą rzeczywiście stanowić inicjatywy obywatelskie, czy też nie. Co można z tym zrobić? Kto opracuje te mechanizmy i kiedy możemy się spodziewać wniosku ustawodawczego?
My, politycy, żyjemy w szklanych domach. Ludzie mogą zaglądać z zewnątrz, a teraz dodatkowo będą mogli wejść do środka i wziąć udział w tym, co robimy. Mam nadzieję na konstruktywną współpracę.
Przewodnicząca
Koleżanki i Koledzy, którzy chcieli wziąć udział w debacie, zabierając głos z sali! Nie mam możliwości dopuszczenia do głosu kolejnych mówców, przypominam jednak, że na mocy Regulaminu mogą Państwo złożyć pisemne oświadczenie, które zostanie załączone do pełnego sprawozdania z debaty, zachęcam więc do tego.
Maroš Šefčovič
wiceprzewodniczący Komisji - Pani Przewodnicząca! Po pierwsze, pragnę podziękować posłom i posłankom za szerokie poparcie dla przedmiotowego rozporządzenia. Pragnę również podziękować za bardzo pozytywną energię europejską, jaką promieniował w czasie debaty Parlament. Jak dowiedzieliśmy się rano, jest to z punktu widzenia Europy rok pełen wyzwań, ale sądzę, że ta debata pokazuje, iż dzień dzisiejszy jest bardzo dobrym dniem dla obywateli europejskich, jak również dla Europy. Pragnę podkreślić, że Komisji Europejskiej zależy na powodzeniu tej ważnej inicjatywy i podejdziemy do niej w bardzo konstruktywny sposób.
W odpowiedzi na pewne pytania podniesione przez posłów i posłanki pragnę zapewnić, że będziemy pomagać organizatorom. Zorganizujemy punkty kontaktowe, stworzymy stanowisko pomocy, które będzie udzielać organizatorom porad, co jest możliwe, a co nie, jakie rozporządzenia czekają na uchwalenie, jakie inicjatywy są organizowane oraz jakie konkurencyjne lub przeciwne wnioski wpłynęły od innych komitetów organizacyjnych. Będziemy starali się zaprezentować jak najprzyjaźniejsze oblicze wobec inicjatyw obywatelskich.
Kwestie poruszone przez panią poseł Corazzę Bildt i pana posła Casiniego traktujemy bardzo poważnie. Dlatego też w całym procesie będziemy nalegać na zachowanie równowagi między instytucjami w przedmiotowym rozporządzeniu oraz przyznanie Komisji wyłącznego prawa inicjatywy, gdyż Komisja jest odpowiedzialna wobec wszystkich obywateli - nie tylko organizatorów inicjatywy, ale i szerszych interesów europejskich. Tym również będziemy się musieli zająć w związku z omawianym procesem.
Odpowiadając panu posłowi Grootemu, pragnę go zapewnić, że w przypadku powodzenia europejskiej inicjatywy obywatelskiej wdrożymy procedurę określoną w rozporządzeniu. Przyjmiemy organizatorów na stosownym szczeblu - komisarza lub dyrektora generalnego - a następnie wyślemy przedstawicieli jak najwyższego szczebla na wysłuchania organizowane przez Parlament Europejski. W ciągu trzech miesięcy określimy w komunikacie bardzo precyzyjne powody: dlaczego chcemy przedstawić wniosek ustawodawczy w związku z inicjatywą, dlaczego chcemy bardziej wnikliwie zbadać sprawę lub - jeżeli inicjatywa okazałaby się zbyt kontrowersyjna - dlaczego nie przedstawimy wniosku.
Mam nadzieję, że ten nowy instrument pomoże nam usprawnić debatę na szczeblu europejskim i zwiększy liczbę europejskich tematów poruszanych w stolicach państw. Mam też nadzieję, że europejska inicjatywa obywatelska odniesie sukces, o czym przekonamy się przy jej pierwszym przeglądzie. Dziękuję za Państwa wsparcie.
(Oklaski)
Olivier Chastel
Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Pragnę powiedzieć kilka słów po panu komisarzu Šefčoviciu.
Jak pokazała debata, jest to temat fascynujący. Niektóre pytania pozostają bez odpowiedzi, nie wszystkie obawy udało się rozwiać. To prawdziwy kompromis.
Teraz powinniśmy tchnąć życie w inicjatywę obywatelską. Rozporządzenie trzeba oceniać w długim horyzoncie czasowym, gdyż to pozwoli nam usprawnić jego mechanizm.
Ponownie dziękuję za współpracę. Życzę inicjatywie obywatelskiej wszystkiego najlepszego.
Zita Gurmai
sprawozdawczyni - Pani Przewodnicząca! Pragnę podziękować kolegom i koleżankom za wszystkie uwagi. Bardzo się cieszę, że większość z nas przychylnie zapatruje się na dodanie nowej warstwy do naszej demokracji europejskiej.
Jest zupełnie naturalne, że pojawiły się obawy - tego należało się spodziewać - jeżeli jednak próbujemy czegoś zupełnie nowego, nie da się z góry odpowiedzieć na wszystkie pytania i zażegnać wszelkich trosk. Jestem jednak pewna, że przedstawione dzisiaj rozporządzenie podoła wielu wyzwaniom, które mogliśmy sobie wyobrazić podczas jego opracowywania.
Nie powinniśmy bać się tego nowego oblicza demokracji. Musimy uważniej wsłuchiwać się w głosy obywateli Europy i nie powinniśmy się tego bać. To wszakże jeden z długoterminowych celów. Należy tylko się obawiać, że inicjatywa będzie wykorzystywana nie w duchu traktatu, a więc nie w zamierzonym celu, lecz w sprzeczności z nim lub też w ogóle.
Uczyniliśmy, co w naszej mocy, by ograniczyć to ryzyko w rozporządzeniu z pomocą Sylvii Kaufmann, która przedstawiła w Parlamencie pierwsze sprawozdanie dotyczące europejskiej inicjatywy obywatelskiej. Pragnę także podziękować zespołom pana komisarza Šefčovicia i pana posła Lamassoure'a oraz innym naszym kolegom i koleżankom. Dziękuję również za współpracę zespołowi obsługującemu prezydencję węgierską Unii Europejskiej.
Pragnę podkreślić, że wdrożenie tego rozporządzenia jest kwestią pierwszorzędną oraz pragnę w tej dziedzinie zaoferować pomoc i współpracę zbliżającej się prezydencji węgierskiej.
Jestem przekonana, że za godzinę poprzemy w głosowaniu kompromis wypracowany między instytucjami europejskimi. To jedyny sposób, aby dać obywatelom Europy miły prezent bożonarodzeniowy: solidne rozporządzenie w sprawie europejskiej inicjatywy obywatelskiej. Nie każmy im czekać dłużej.
Dziękuję bardzo za uwagę i pragnę życzyć wszystkim Państwu, jak też wszystkim obywatelom, którzy byli tutaj świadkami tej debaty, wesołych Świąt i szczęśliwego Nowego Roku.
Alain Lamassoure
sprawozdawca - Pani Przewodnicząca, jest późno i wszystko zostało już powiedziane, więc zostawiam Pani ostatnie słowo w tej sprawie, którą zna Pani równie dobrze, jak ja.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się wkrótce.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Elena Băsescu
Pragnę pogratulować autorom sprawozdania wyniku głosowania w komisji. Inicjatywa obywatelska ma wielką wartość symboliczną i daje nam jeden z najskuteczniejszych sposobów wzmocnienia demokracji w UE. Obywatele muszą przekonać się, że nowy instrument jest łatwy w użyciu, dostępny i wiarygodny. Pragnę tutaj wspomnieć, że podczas negocjacji z Radą Rumunii udało się wypracować równowagę między dostępnością inicjatywy a przepisami zapobiegającymi jej nadużywaniu. Ostatnie poprawki dotyczą szybszego sprawdzania dopuszczalności propozycji, obniżenia progu liczby uczestniczących krajów oraz ułatwienia podpisywania petycji. Pragnę podkreślić wagę uregulowania tego instrumentu w całej Europie. Musimy znaleźć rozwiązanie, które zachęci społeczeństwo do udziału. Tak więc ważną rolę odegrają działania komunikacyjne i kampanie informacyjne.
Dominique Baudis
Inicjatywa obywatelska ujrzy wreszcie światło dzienne. Ta niewiarygodna innowacja demokratyczna położy podwaliny pod nową koncepcję obywatelstwa europejskiego. Stanie się ona instrumentem pozwalającym społeczeństwu Europy bezpośrednio wyrazić swoje obawy w kwestiach, które mogą być kluczowe dla naszej wspólnej przyszłości. Zakres interwencji jest tu równie ważny, jak poszerzenie mandatu Unii. Parlament Europejski wzywa do szybkiego i skutecznego wdrożenia rozporządzenia. Inicjatywę tę wprowadził traktat lizboński, natomiast wypracowanie praktycznych rozwiązań pozostawiono instytucjom europejskim. Warunki organizacji inicjatywy, które zgodnie z zamiarem Parlamentu uczyniono elastycznymi (milion osób z co najmniej jednej czwartej państw członkowskich, co równa się dzisiaj siedmiu krajom), dadzą obywatelom wszystko, co niezbędne, by żądać od Komisji propozycji nowych aktów prawnych. Stanie się to możliwe już w przyszłym roku.
Piotr Borys
Traktatem z Lizbony nadaliśmy obywatelstwo mieszkańcom UE. Drugim krokiem jest przyznanie obywatelom UE inicjatywy obywatelskiej. To rzadka chwila, gdy władza legislacyjna lub egzekutywa przekazuje część swoich uprawnień obywatelom. To wielka dojrzałość. W ten sposób odpowiemy na deficyt demokracji.
Opieramy się nie tylko na demokracji przedstawicielskiej, ale również na demokracji partycypacyjnej. Wcześniejsza polityka rozwojowa, konsultacje z obywatelami w procesie podejmowania decyzji nie zawsze spełniały oczekiwania mieszkańców Unii Europejskiej. Inicjatywa obywatelska wypracowana w trudnym kompromisie po pierwsze zapewniła pełną transparentność. Po drugie uprościliśmy cały system. Dokonaliśmy również innowacyjności w postaci możliwości składania podpisów drogą elektroniczną. Dziś czeka nas również wielka promocja inicjatywy obywatelskiej, zarówno przez Komisję, Parlament Europejski, jak również przez państwa członkowskie. Należy zastanowić się, czy otwartość na inicjatywę obywatelską może być zagrożona propozycjami demagogicznymi czy populistycznymi. Myślę, że nie. Każda z inicjatyw obywatelskich będzie wymagała zwiększonej odpowiedzialności Komisji i Parlamentu Europejskiego.
Zuzana Brzobohatá
Traktat lizboński położył fundamenty pod nową europejską inicjatywę obywatelską, której dotychczas brakowało w procesie decyzyjnym w Unii Europejskiej. Osobiście cieszę się z tej nowej możliwości, która stanowi odpowiedź na częstą krytykę, że UE wykazuje deficyt demokracji w podejmowaniu decyzji. Nowe narzędzie umożliwia obywatelom UE dotarcie bezpośrednio do Komisji i żądanie, aby przedstawiła ona wniosek ustawodawczy w związku z konkretną kwestią. Pogłębia to związki między obywatelami i instytucjami UE, eliminując krytykowany często deficyt demokracji w procesach decyzyjnych, oraz bezpośrednio angażując obywateli w podejmowanie decyzji. Moim zdaniem inicjatywa obywatelska zbliża instytucje europejskie do obywateli, a więc jest zgodna z zasadą pomocniczości jako podstawą mechanizmów decyzyjnych w Unii Europejskiej. Pragnę również wspomnieć, że zdaniem Komitetu Regionów europejską inicjatywą obywatelską interesują się władze lokalne i regionalne. Ciała te mogłyby zaangażować się w cały proces jako organizatorzy lub podmioty udzielające wsparcia - ostatecznie to one są najbliżej obywateli UE. To tylko jeden z wielu powodów, dla których popieram wprowadzenie europejskiej inicjatywy obywatelskiej.
Jim Higgins
na piśmie - Chciałem, aby obywatele Europy mogli jak najszybciej skorzystać z tego potężnego instrumentu, i cieszę się, że procedura legislacyjna zakończyła się w rok po wejściu w życie traktatu lizbońskiego. Inicjatywa obywatelska jest wielką innowacją wprowadzaną przez traktat. Przyznaje ona obywatelom nowe prawo - milion osób może poprosić Komisję Europejską o przedstawienie nowego prawa UE, co przybliża Europę obywatelom. Inicjatywa obywatelska stanowi wartościowe narzędzie, dzięki któremu obywatele mogą realizować ambitne cele przez pracę zespołową, a to istota projektu europejskiego. Inicjatywa ta zagwarantuje, że instytucje będą nadal pracować nad kwestiami najbliższymi sercom obywateli, zachęcając jednocześnie do transgranicznej debaty nad kwestiami europejskimi. Praca wciąż trwa i Komisja będzie co trzy lata przedstawiać sprawozdania dotyczące wdrożenia inicjatywy.
Martin Kastler
Dzisiejsze głosowanie nad europejską inicjatywą obywatelską stanowi kamień milowy dla demokracji w Europie. Cieszę się z kompromisu i poprę go, gdyż sprawozdanie autorstwa pana posła Lamassoure'a i pani poseł Gurmai jest pierwszym krokiem we właściwym kierunku. Panie i Panowie, nie możemy bać się tego, że obywatele zyskają nowe sposobności do wyrażania swojej woli. Musimy dać obywatelom Europy większe prawo do współdecydowania - nie tylko co pięć lat z okazji wyborów europejskich. Wymaga to odwagi, wytrwałości i siły. Odwagi, by kolejny raz powracać do dialogu. Wytrwałości, ponieważ decyzje nie zawsze da się podejmować szybciej, a siły, gdyż nasza demokracja przedstawicielska będzie w końcu zawierać - moim zdaniem - więcej elementów demokracji uczestniczącej. Naszym celem musi być usprawnienie europejskiego dialogu między obywatelami a politykami. Cieszę się, że czynimy dziś krok w kierunku Europy obywateli dzięki europejskiej inicjatywie obywatelskiej. Jestem przekonany, że pewnego dnia my, Europejczycy, będziemy podejmować wspólne europejskie decyzje w formie decyzji obywatelskich.
Tunne Kelam
na piśmie - To, jak zbliżyć Europę do obywateli, a obywateli do Europy, jest jedną z najważniejszych kwestii omawianych chyba od zarania Wspólnoty Europejskiej. Konwent ds. przyszłości Europy wypracował podstawy obecnego traktatu lizbońskiego, kładąc też podwaliny pod mechanizm inicjatywy obywatelskiej. Dziś widzimy go przed sobą w konkretnej postaci, a w najbliższej przyszłości wszyscy obywatele UE będą mogli przedstawiać ważne dla nich kwestie europejskim decydentom. Inicjatywa ta jest jednym z najskuteczniejszych sposobów jednoczenia obywateli Europy - jest to inicjatywa wymagająca wspólnego działania, współpracy, koordynacji oraz woli, by pracować razem na rzecz wspólnego europejskiego celu. Każdy głos w społeczeństwie liczy się, ale tylko wspólny głos może coś zmienić. Wzywam Komisję i państwa członkowskie do działania na rzecz tej inicjatywy oraz zapewnienia, aby była ona łatwo dostępna dla wszystkich. Szczególnie cieszy mnie propozycja wspólnych wysłuchań z udziałem Komisji i Parlamentu. Jest bardzo ważne, aby wyłoniony w bezpośrednich wyborach Parlament Europejski był ściśle zaangażowany i śledził troski oraz kwestie nurtujące obywateli.
Ádám Kósa
Jest bardzo ważne, aby obywatele mieli sposobność podejmowania inicjatyw w związku z kwestiami, które wywierają największy wpływ na ich życie - jak najszybciej, w z góry określony sposób i w stosownych ramach. Jak dobrze wiadomo, stoję na czele jednej z najdłużej działających grup reprezentujących osoby niepełnosprawne na Węgrzech - istniejącego od ponad stu lat Węgierskiego Związku Głuchych i Słabosłyszących. W oparciu o doświadczenie, jakie zyskałem podczas mojej pracy w związku, pragnę stwierdzić już teraz, że praca pana posła Lamassoure'a i pani poseł Gurmai przyniesie wymierne rezultaty w formie inicjatyw obywatelskich. Ze szczególnym ubolewaniem stwierdzam, że inicjatywa "million4disability” zapoczątkowana w 2007 roku przez osiemdziesięciomilionową społeczność osób niepełnosprawnych żyjących w Unii Europejskiej, w ramach której zebrano 1,35 miliona autentycznych podpisów, nie zakończyła się powodzeniem. Obecnie taka inicjatywa przyniosłaby konsekwencje i skutki - dziękuję zatem wszystkim za pracę nad tym zagadnieniem.
Sirpa Pietikäinen
Inicjatywa obywatelska jest wartościowym uzupełnieniem aktywności obywatelskiej. Mam nadzieję, że obok inicjatyw prawnych okaże się ona ważnym czynnikiem prowokującym debatę polityczną.
Zakres inicjatywy europejskiej nie został jednak jeszcze ostatecznie określony. Europejska inicjatywa obywatelska powinna być sposobem dążenia do zmiany traktatów UE. Na mocy traktatu lizbońskiego wnioski w tej sprawie może zgłaszać nawet Komisja. Dlatego też inicjatywa obywatelska powinna również dysponować takim potencjałem. Można na przykład wyobrazić sobie inicjatywy w dziedzinie społecznej, uzasadnienie dla których może znaleźć się w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej. W związku z tym debata na temat potrzeby zmiany traktatów nie powinna zakończyć się wąską interpretacją inicjatywy obywatelskiej: musi ona być elastyczniejsza i brać pod uwagę punkt widzenia społeczeństwa.
Cristian Dan Preda
Wdrożenie europejskiej inicjatywy obywatelskiej dowodzi, że zbliżenie Unii Europejskiej do obywateli, które było jednym z najważniejszych celów procesu przeglądu traktatów skutkującego przyjęciem traktatu lizbońskiego, jest czymś więcej niż abstrakcyjnym pojęciem. Europejska inicjatywa obywatelska wniesie znaczący wkład w demokratyzację europejskiego ustroju politycznego, ustanawia ona bowiem bezpośredni związek między obywatelami państw członkowskich i instytucjami UE. Dokument przedstawiony przez Parlament spełnia kryteria udostępnienia obywatelom prostego, łatwo dostępnego instrumentu, a możliwość zbierania podpisów w Internecie dowodzi zdolności dostosowania się do realiów nowoczesnych społeczeństw. Inicjatywa da europejskim partiom politycznym szansę ewolucji od struktur łączących krajowe partie polityczne do organizacji mobilizujących obywateli w imię wspólnych projektów. Efekty wprowadzenia europejskiej inicjatywy obywatelskiej trzeba jednak mierzyć w skali nie tylko europejskiej, ale i krajowej. W istocie faktu, że od teraz co najmniej 24 750 obywateli rumuńskich będzie mogło połączyć siły z innymi obywatelami z co najmniej jednej czwartej państw członkowskich, aby proponować takie inicjatywy, nie da się rozdzielić od faktu, że zgodnie z konstytucją Rumunii, aby przedłożyć inicjatywę ustawodawczą w kontekście stricte krajowym, wymagane są podpisy co najmniej 100 tysięcy obywateli rumuńskich.
Algirdas Saudargas
Cieszy mnie fakt, że zaledwie rok po wejściu w życie traktatu lizbońskiego osiągnęliśmy porozumienie co do rozporządzenia w sprawie inicjatywy obywatelskiej. Rozporządzenie to jest wielkim osiągnięciem umacniającym demokrację w Unii Europejskiej. Przyznanie prawa do inicjowania procesu legislacyjnego milionowi obywateli zwiększy zainteresowanie polityką UE oraz zaangażowanie w nią. Bardzo ważne jest, że Parlamentowi udało się uprościć procedury przedkładania i organizacji inicjatyw. Inicjatywa osiągnie sukces tylko wtedy, gdy będzie łatwa do wdrożenia i dostępna dla wszystkich. Procedura musi być jasna oraz zrozumiała, a obywatele muszą móc i chcieć w niej uczestniczyć. Z drugiej strony konieczne jest zapewnienie przejrzystości organizacji i finansowania inicjatywy, która musi pozostać wyrazem woli obywateli, a nie grup politycznych lub innych. Moim zdaniem ostateczny tekst rozporządzenia, nad którym będziemy dziś głosować, pomoże zagwarantować taką równowagę. Jednym z celów traktatu lizbońskiego jest przybliżenie obywateli do Europy, a inicjatywa obywatelska pomoże to osiągnąć, wprowadzając tę nową, jedyną w swoim rodzaju formę udziału w polityce.
Olga Sehnalová
Ustanowienie warunków funkcjonowania europejskiej inicjatywy obywatelskiej wymagało złożonych negocjacji i kompromisu, jak też wielu debat w Parlamencie Europejskim, Komisji oraz Radzie. Uczestniczył w tym także sektor organizacji non-profit. Podczas debat wyłoniły się pewne problemy, na przykład sposób utrzymania wymiaru europejskiego inicjatywy, kwestia przejrzystości, metoda zbierania przepisów i inne kwestie proceduralne. Najważniejszą kwestią jest jednak ogólne podejście do inicjatywy obywatelskiej. Jeżeli mamy w pełni wykorzystać to nowe narzędzie, nie możemy się bać zakończenia debaty i wdrożenia go. Oczywiście pojawią się populiści i kłopotliwe zagadnienia, ale właśnie dlatego ważne jest, aby proces rejestracji inicjatywy poprzedzał zbieranie podpisów. W ramach tego procesu można ocenić, czy wnioski są zgodne z podstawowymi wartościami Unii Europejskiej, czy też nie. Jako kontrsprawozdawca Komisji Kultury i Edukacji z radością przyjmuję wypracowany kompromis, zwłaszcza zmniejszenie minimalnej liczby krajów wymaganej w celu zarejestrowania inicjatywy do jednej czwartej państw członkowskich, oraz fakt, że Parlament Europejski odegra aktywną rolę w wysłuchaniu publicznym dotyczącym zakończonych powodzeniem inicjatyw. Sądzę oczywiście, że wybrani przedstawiciele powinni również mieć możliwość angażowania się w organizację inicjatyw. Jestem przekonana, iż europejska inicjatywa obywatelska stanie się w przyszłości prawdziwym wyrazem obywatelstwa europejskiego.
