Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Janssen van Raay
Ter verduidelijking van de Notulen: mijn fractie verzoekt u minister Sorgdrager uit te nodigen als voorzitter van de ministers van Justitie om in ons Parlement opening van zaken te geven over de 368 nietige voorschriften. Die uitnodiging is een punt van orde. Komt die nalatigheid van met name het vorige Nederlandse kabinet alleen in Nederland voor of ook in andere lidstaten?

Miller
Mijnheer de Voorzitter, in de Notulen van gisteren staat mijn naam niet op de presentielijst. Dat is niet de schuld van het secretariaat maar ligt jammer genoeg aan mijzelf. Ik ben om omstreeks 20.30 uur komen tekenen, maar de vergadering was toen al gesloten. Kunt u mij gisteren als aanwezig aanmerken?

De Voorzitter
Dat kan, op voorwaarde dat de quaestoren daarmee instemmen.

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, dit is geen motie van orde maar betreft de Notulen. Ik kom terug op de opmerking van de heer Macartney over Noorse zalm op bladzijde 1 van de Notulen.
Op de vergadering van 29 mei hebben de heer Macartney en ikzelf gevraagd of de Commissie bereid was een verklaring af te leggen over de overeenkomst waarover ze toen onderhandelde en waarin het Parlement geen inzage had gekregen. Wij hebben die vraag gisteren opnieuw gesteld. De Voorzitter heeft verklaard dat hij dat aan de Commissie zou vragen. Ik zou willen weten of Sir Leon Brittan, die zich in deze aangelegenheid niet in het Parlement heeft laten zien, zijn diensten of de Commissie de Voorzitter hebben laten weten of de Commissie bereid is over de kwestie van de Noorse zalm een verklaring af te leggen.
Dit is voor Schotland, Ierland en vele andere landen van de Europese Unie een ernstige aangelegenheid. Het gaat om het feit dat Noorwegen, dat geen lid van de Europese Unie is, beter wordt behandeld dan de landen van de Unie zelf.

De Voorzitter
Bij mijn weten heeft de Commissie nog geen antwoord gegeven.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het willen hebben over punt 4 op bladzijde 6 van de Notulen, dat aan de samenstelling van het Parlement is gewijd. Ik lees daar dat de Voorzitter heeft meegedeeld dat vier van onze collega's als leden van de Franse regering zijn benoemd en dat het Parlement, overeenkomstig artikel 12 van de Akte betreffende de verkiezing van de vertegenwoordigers in het Europees Parlement door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, heeft geconstateerd dat deze zetels vacant zijn.
Ik zou willen onderstrepen dat dit niet de juiste procedure is. Krachtens de Franse grondwet hebben de in de regering gevraagde parlementsleden - en dit geldt ook voor Europese parlementsleden - een termijn van dertig dagen tijdens welke zij de mogelijkheid hebben te kiezen tussen een ministerspost en hun mandaat van parlementslid. Het is dus niet aan ons om deze zetels vacant te verklaren, maar wij moeten integendeel overeenkomstig de Franse grondwet wachten tot de betrokken leden binnen de vastgestelde termijn van dertig dagen hun keuze hebben gedaan.

De Voorzitter
Zoals u weet, staat het Europees recht boven het nationaal recht. De Europese wetgeving over de rechtstreekse verkiezingen zegt dat iemand die in een van de andere instellingen is gekozen ophoudt lid te zijn van de instelling waartoe hij behoort. Wat de Franse wetgeving ook mag bepalen, dient hun ontslag te worden aanvaard. De Europese wetgeving is op dat punt duidelijk.

Ford
Mijnheer de Voorzitter, ik kan over de Notulen geen opmerkingen maken omdat ik geen exemplaar heb kunnen bemachtigen. De oplage was te klein. Kunt u de diensten verzoeken voortaan meer exemplaren te maken, zodat niet alleen de eersten in de rij, maar iedereen ze kan bekijken?

De Voorzitter
Wij zullen dat doen, maar een van de middelen om opmerkingen over de Notulen te voorkomen is ze niet rond te delen.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, aansluitend bij wat de heer Macartney en de heer McMahon respectievelijk gisteren en vandaag hebben gezegd verzoek ik u persoonlijk Sir Leon Brittan naar het Parlement uit te nodigen. Blijkbaar heeft hij, tegen de wens van het voor de visserij bevoegde lid van de Commissie, de Commissie visserij en de Commissie zelf, zijn zin doorgedreven. Bovendien is een uiterst kwetsbare bedrijfstak in Schotland en Ierland, zelf zeer kwetsbare gebieden, in zijn geheel in gevaar.

De Voorzitter
De opstelling van de agenda valt onder de bevoegdheid van de Conferentie van voorzitters.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, het gaat om de mondelinge vragen. Ik heb in de vorige vergaderperiode een vraag gesteld, die schriftelijk werd beantwoord, omdat ze niet meer aan de beurt was gekomen. De vraag had betrekking op de toen op til zijnde Raad van 26 mei. Ik heb gisteren het 4 juni gedateerde antwoord gekregen. Ik zou daartegen willen protesteren en vragen dat de antwoorden voortaan weer onmiddellijk worden gegeven.

De Voorzitter
U heeft geprotesteerd, maar in feite gaat het hier om de Notulen.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gisteren weliswaar aan de stemming deelgenomen, maar de presentielijst niet ondertekend en dus mijn tweede belangrijkste taak als parlementslid vergeten te vervullen. Mag ik u vragen de presentielijst met mijn naam aan te vullen?

De Voorzitter
Nogmaals, op voorwaarde dat de quaestoren daarmee instemmen.

Sturdy
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de presentielijst wel getekend. Ik heb een opmerking over bladzijde 17 van de Notulen. Gisteren bespraken wij de vraag of mijn verslag al dan niet moest worden verdaagd. Ik heb de Voorzitter om het woord gevraagd. Ik heb daartoe de daarvoor bestemde knop ingedrukt. Vandaag schijnt die te werken, gisteren deed hij dat niet. Wij hebben elektronische apparatuur en ik vind dan ook dat wij die moeten gebruiken. Het zou niet nodig mogen zijn dat wij opstaan en met onze armen zwaaien. Ik had over dat onderwerp gisteren graag het woord gevoerd.

De Voorzitter
Men zegt mij dat u ook op de knop moet drukken. Dat is nuttig omdat wij dan, hoewel de leden niet langer op vaste plaatsen zitten, hun naam kennen. Het is echter ook goed de hand op te steken.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, ik neem niet graag het woord maar wil reageren op iets wat u heeft gezegd...
... in antwoord op een vroegere vraag. U heeft gezegd dat de opstelling van de agenda onder de bevoegdheid van de Conferentie van voorzitters valt. Wij mogen niet toestaan dat dit een onderdeel van de mythologie van dit Parlement wordt. De Conferentie van voorzitters stelt de agenda op, maar het Parlement stelt de agenda vast.

De Voorzitter
U heeft gelijk, maar de Conferentie van voorzitters heeft de oorspronkelijke agenda opgesteld en het Parlement heeft de agenda op maandag te 17.00 uur vastgesteld. Het is vandaag dinsdag.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, twee weken geleden hebben drie leden van dit Parlement, namelijk mevrouw Billingham, de heer McMillan-Scott en ikzelf, aan de Voorzitter een brief gezonden waarin wij aandrongen op stappen ten behoeve van burgers op wier eigendommen in Spanje ten onrechte door de banken beslag was gelegd. Een van die burgers is iemand uit mijn eigen kiesdistrict, de heer Frank Clark. Wij hebben op die brief, ongetwijfeld als gevolg van onoplettendheid, nog geen antwoord gekregen. Ik verzoek u dringend stappen te ondernemen en te laten zien dat het Parlement opkomt voor de rechten van onze burgers als zij onrechtvaardig worden behandeld, vooral in een gebied dat tot de interne markt behoort en waar het Europese burgerschap geldt. Wij vragen u in deze zaak om hulp.

Billingham
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij wat de heer Teverson heeft gezegd. Ik vind het jammer dat de heer McMillan-Scott hier vanochtend niet aanwezig is. Hij houdt zich immers al vijftien jaar met deze kwestie bezig. Die gebrekkige situatie is nu wanhopig geworden. Er worden bezittingen verkocht. Wij hebben gevraagd stappen te ondernemen. Het ziet ernaar uit dat de Spaanse autoriteiten de wetgeving omzeilen. Dat is schandelijk. Ik vraag de hulp van de Voorzitter en alle collega's in dit Parlement.

De Voorzitter
Ik zal de Voorzitter van het Parlement vragen de aandacht van de Spaanse autoriteiten op deze kwestie te vestigen .

Urgentverklaring
Aelvoet
Voorzitter, collega's, wij worden nu geconfronteerd met een dringende vraag om macroeconomische hulp te geven aan Bulgarije en aan de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië. Het punt is dat de Commissie externe economische betrekkingen die ten gronde verantwoordelijk is voor dit dossier de zaak nog niet heeft kunnen behandelen en dat het uiteraard ook betekent dat de commissie buitenlandse zaken geen advies kan uitbrengen. Dat zijn politiek delicate situaties waar wij ook, als wij het hebben over macroeconomische hulp, normaal een aantal condinationaliteiten verwoorden. Ik zou het dus jammer vinden als dit nu deze week heel vlug afgehandeld wordt in de Commissie externe economische betrekkingen zonder verder een debat in de plenaire en dan zonder meer gestemd. Ik denk dat het perfect mogelijk is om de zaak te behandelen in de vergaderperiode van juli en dat daarmee ten gronde niets wordt gewijzigd tenzij een goede input vanuit het Europees Parlement en dat lijkt mij nodig.

De Voorzitter
Het woord is aan de Commissie om, als ze dat wenst, het voorstel te verdedigen.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is zo vrij nader in te gaan op het verzoek om urgentverklaring. Wat namelijk de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië betreft zijn het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank momenteel overeengekomen hun volledige steun aan het economisch beleid van de regering te geven. Het is van belang dat de Europese Unie hieraan kan deelnemen. Ik voeg daaraan toe dat er in dit land een dringende behoefte aan buitenlandse financiering bestaat en dat het, gelet op de instabiliteit in de regio en het lage niveau van de reserves, nodig is dat wij, als wij in staat willen zijn dit land bij de aanpassing van zijn economisch beleid te steunen, aan de zijde van het Monetair Fonds en van de Wereldbank "present!" antwoorden.
Voor Bulgarije geldt hetzelfde: sta mij toe u in herinnering te brengen dat dit land zich, met name door de omvang van zijn reserves, in een uiterst kwetsbare positie bevindt. Ook dit land heeft een zeer hoge buitenlandse schuld ten aanzien van de Europese Unie. Ten slotte was het het Parlement zelf dat de Commissie, alsook de Raad in zijn resolutie van 10 april jongstleden verzocht de nodige maatregelen te nemen om de Bulgaarse regering te helpen in haar strijd tegen de ernstige economische crisis waarmee het land heeft te kampen.
Daarom is het belangrijk voor de Commissie dat uw Vergadering het verzoek om urgentverklaring over deze beide onderwerpen nu inwilligt.

Christodoulou
Mijnheer de Voorzitter, zij die Bulgarije hebben bezocht, weten dat de toestand er van die aard is dat de Unie de verstrekking van macrofinanciële bijstand aan het land niet om bureaucratische of procedurele redenen mag uitstellen. Het lijdt geen twijfel dat Bulgarije niet in staat zonder die steun het juiste economisch beleid te voeren.
Daarom betreur ik dat de Commissie externe economische betrekkingen dit onderwerp nog niet heeft besproken. Aangezien Bulgarije niet met bureaucratische maar met echte problemen te kampen heeft, stel ik voor dat de commissie ten spoedigste bijeenkomt om zich over die kwestie te buigen. Als we de financiële steun aan het land niet vlug goedkeuren en toekennen, bestaat trouwens het gevaar dat onze interventies bij het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank op niets uitlopen.
Mijnheer de Voorzitter, het is onverantwoord dat we de Bulgaren laten wachten op bijstand die voor het voortbestaan van hun land van vitaal belang is, alleen omdat de Commissie externe economische betrekkingen nog niet is bijeengekomen om dit probleem te behandelen.

Castellina
Mijnheer de Voorzitter, Ik wilde alleen maar vertellen dat de Commissie externe economische betrekkingen dit probleem niet heeft besproken, omdat wij gewoon veel te laat geraadpleegd zijn, en eigenlijk zijn wij helemaal niet geraadpleegd. Ik vind dit een uiterst serieuze aangelegenheid die trouwens de hele materie van deze akkoorden betreft. Dit is dus de eenvoudige reden waarom wij niets besproken hebben. Voor ons is dit een gênante situatie en we hopen van harte dat er iets aan gedaan wordt.

De Voorzitter
Vele leden vragen het woord, maar het Reglement is duidelijk. Er mag slechts een spreker voor en een spreker tegen het voorstel het woord voeren, en daarnaast de Commissie of eventueel de voorzitter van de commissie.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

Bourlanges
Mijn excuses, mijnheer de Voorzitter, omdat ik wat laat aankom. Als ik de presentielijst bekijk, moet ik evenwel vaststellen dat mijn naam er niet op voorkomt, terwijl ik gisteren toch aanwezig was. Ik heb in verschillende commissies mijn handtekening geplaatst en ik zou willen dat deze omissie, die in mijn nadeel speelt, wordt weggewerkt.

De Voorzitter
Wij zullen dat nagaan.

Europees Monetair Instituut (Jaarverslag -
Monetair beleid) - Budgettair en fiscaal beleid - BTW
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0194/97 van de heer Mezzaroma, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het jaarverslag van het Europees Monetair Instituut (C4-0175/97) over 1996; -A4-0185/97 van de heer Ettl, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het verslag van het Europees Monetair Instituut (C4-0043/97) over een uniform monetair beleid in fase 3 - specificatie van het operationele kader; -A4-0192/97 van de heer Fourçans, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de coördinatie van het budgettaire en fiscale beleid in de Monetaire Unie; -A4-0164/97 van mevrouw Randzio-Plath, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(96)0328 - C4-0458/96) over "een gemeenschappelijk BTW-stelsel - een programma voor de interne markt" .
Lamfalussy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik kom u het verslag van het Europees Monetair Instituut met gemengde gevoelens voorleggen. Enerzijds doet het mij plezier bij u te zijn, anderzijds spijt het mij een beetje dat het voor de laatste keer is.
Ik ga mijn uiteenzetting betrekkelijk kort houden. U zult in uw commentaar wel meer op details ingaan en ik krijg dan aan het eind van het debat nog de gelegenheid om op uw vragen te antwoorden.
Ons verslag valt uiteen in twee grote delen. In het eerste deel wordt de economische ontwikkeling beschreven, die ik hier in enkele woorden zal samenvatten. Wij denken dat de groei inderdaad weer op gang is gekomen en dit wordt ook bevestigd door de laatste informatie over het eerste kwartaal. Het is nogal duidelijk dat de groei in Duitsland aan het versnellen is en in de andere landen vrij krachtig wordt. Wat wij uiteraard niet weten, is op welke wijze de verschillende elementen van deze groei zich in de komende maanden zullen ontwikkelen, en met name in welke mate het binnenlandse verbruik, en vooral de investeringen, zich zullen ontwikkelen, aangezien deze groei hoofdzakelijk door de export wordt aangetrokken. De berichten op dit gebied zijn goed.
Voorts wijs ik erop - hoewel dat de laatste tijd een gemeenplaats wordt - dat de inflatie geen problemen stelt. Ik kom daar zo dadelijk nog op terug. Ik stel een zeer behoorlijke stabiliteit van de wisselkoersen, de afwezigheid van onrust op de wisselmarkten vast, wat heden ten dage toch niet niks is. Ik neem tevens een aanhoudende - geleidelijke, maar aanhoudende - convergentie van de rentevoeten waar. Dus ook op dat gebied niets dan goeds.
Waar maken wij ons dan zorgen over? Het grootste voorwerp van zorgen is de werkloosheid. Dat staat buiten kijf. Wij hebben op het gebied van de werkloosheid geen gunstige ontwikkeling kunnen vaststellen en ik denk dat dit voor de regeringen de grootste uitdaging blijft en zal blijven.
De tweede bron van zorgen - en op dit punt zou ik wat nauwkeuriger willen zijn - is de ontwikkeling van de overheidstekorten. Hier moeten we zeer genuanceerd zijn. Ik geloof dat we een zekere convergentie naar beneden toe hebben kunnen verwezenlijken. Als ik eraan denk dat twee of drie jaar geleden het saldo van de overheidstekorten nog rondom de 6, 2 % lag, dat het vorig jaar tot 4, 4 % is gedaald en dat we dit jaar naar tekorten gaan die in de buurt van de 3 % - tussen 3 % en 4 % en ik hoop dichter bij 3 % dan bij 4 % - liggen, dan is het duidelijk dat er op dat gebied een proces in de goede richting op gang is gekomen.
Mijn bezorgdheid heeft een andere oorzaak. Inderdaad, een zeer groot deel van deze verbeteringen, die onbetwistbaar zijn, is verwezenlijkt hetzij door een verhoging van de ontvangsten, met andere woorden van de belastingdruk, hetzij door in het wilde weg in de uitgaven te snoeien. Maar zeer weinig verbeteringen zijn het resultaat van een begin van een echte hervorming van onze overheidsfinanciën en van een hervorming van de sectoren die aan de basis liggen van de moeilijkheden waarmee wij te kampen hebben: pensioenstelsels, sociale zekerheid, gezondheidszorg. Dat is een echt voorwerp van zorgen, waarvan wij ons naar mijn mening nog niet hebben kunnen ontdoen.
Het tweede deel van ons verslag heeft betrekking op de werkzaamheden van onze instelling en daar kan ik wat geruster in zijn. U kent het werkprogramma waar wij nu meer dan drie jaar geleden aan zijn begonnen. Ik kan u zeggen dat dit programma volledig volgens het tijdschema verloopt en dat de ons door het Verdrag toevertrouwde taak heel vervuld zal zijn. Daarmee bedoel ik de voorbereiding van een centrale bank die werkelijk in staat zal zijn begin 1999 met het ene monetair beleid van start te gaan.
Dit werk is goed opgeschoten op alle belangrijke gebieden die onder de bevoegdheid van de centrale banken vallen. Dit is heel duidelijk zo wat betreft het operationele kader van het monetair beleid, het echte dagelijkse werk van de centrale banken. Dat is zo op het gebied van de betalings- en vereveningssystemen. Dat is zo voor alle aspecten van het leven van de centrale banken, die naar buiten toe een niet zo vanzelfsprekende zichtbaarheid hebben, maar die intern van wezenlijk belang zijn, ongeacht of het om de coördinatie of de harmonisatie van de boekhoudsystemen, de aanpassing van de statuten van de centrale banken aan de vereisten van het Verdrag of de harmonisatie van de statistieken gaat. Ik geloof dat de grote beslissingen overal zijn genomen. Dat is ook zo op wat meer bekende gebieden, zoals bijvoorbeeld dat van de bankbiljetten.
Wat ik u dus wilde zeggen, is dat alle grote principiële beslissingen op elk van deze gebieden zijn genomen. Dat is nu achter de rug. Wij zijn nu in het stadium van de uitvoering beland. Het is niet mijn bedoeling de moeilijkheden te onderschatten die mijn opvolger en mijn collega's het hoofd zullen moeten bieden. Er zullen zeker moeilijkheden zijn, maar het zullen moeilijkheden bij de uitvoering van die beslissingen zijn. Ik zie geen enkel gebied waar er zich een blokkering van dit praktische werk zou kunnen voordoen. Ik zie wel veel gebieden waar er zich praktische moeilijkheden zouden kunnen voordoen en ook zullen voordoen. Dat is het leven en deze moeilijkheden zullen doeltreffend kunnen worden aangepakt, zodat ik u kan verzekeren dat, mocht er zich ooit een vertraging bij de tenuitvoerlegging van het Verdrag voordoen, wat ik niet verwacht en niet wens, dit zeker niet te wijten zal zijn aan een gebrek aan voorbereiding van de centrale banken.
Dat gezegd zijnde zou ik nog een paar woorden willen wijden aan de redenen waarom ik mijn vertrouwen volledig bewaar in de start van de monetaire unie. Ik heb die redenen al uiteengezet in een tekst die u eens rustig kunt doornemen. Ik heb er, uiteraard, vertrouwen in omdat ik voel dat er politieke wil aanwezig is, maar het is niet aan mij daar een oordeel over te vellen. Ik heb er vertrouwen in omdat er, als je de ontwikkeling die we de laatste tijd hebben vastgesteld van op een zekere afstand bekijkt, een echt convergentieproces is vast te stellen. Dit proces is duidelijk wat betreft de inflatie, waarvan het communautaire gemiddelde tot minder dan 2 % is gedaald. Er is slechts één land dat op dat gebied nog zorgen baart. Alle andere hebben vrijwel monetaire stabiliteit bereikt. Dat is een concrete verwezenlijking en niet langer een met het oog op de toekomst geformuleerde wens. Dit is echt een feit. Op dit gebied heerst niet langer het idee dat er landen zijn die zich goed gedragen en landen die zich slecht gedragen. Wij zijn allen smetteloos witte engelen geworden. Er zijn enkele wat jongere, en bijgevolg wat meer kwetsbare engelen bij, anderen zijn al op rijpere leeftijd en zijn zeer sterk, maar dit is slechts een kwestie van gradatie in de witheid van de engelen.
Ook op het gebied van de begroting is er, zoals ik zoëven heb gezegd, een echt convergentieproces vast te stellen, maar daar bevinden wij ons veeleer in een grijze zone. Het is niet wit, noch zwart, maar grijs dat hier overheerst. Hier zitten er helaas vrij velen in de grijstinten, hoewel het gemiddeld toch naar minder grijs evolueert. Er zijn er die grijzer zijn en er zijn er die minder grijs zijn, maar er is niettemin een echt convergentieproces op gang gekomen. Ik geloof dat niemand zich twee, drie jaar geleden - om niet te spreken van vijf jaar geleden - had kunnen voorstellen dat wij vandaag zover zouden staan. Dat betekent absoluut niet dat alle problemen zijn opgelost.
Ik heb uiting gegeven aan mijn bezorgdheid over de overheidstekorten, alsook over reële probleemgebieden als de werkloosheid, maar we moeten niettemin toegeven dat er al een aanzienlijk eind weegs is afgelegd en ik geloof dat ik daarom zoveel vertrouwen heb in de toekomstige vooruitgang van de Europese monetaire opbouw.

Mezzaroma
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, allereerst wil ik een woord van dank uiten aan het adres van degenen die mij hebben bijgestaan bij het opstellen van dit verslag. Bovendien wil ik de heer Lamfalussy feliciteren, omdat hij het Europees Monetair Instituut zo snel operationeel heeft gemaakt. Hij heeft de taken die hem door het Verdrag zijn toebedeeld zo goed mogelijk vervuld en tijdens zijn mandaat heeft hij blijk gegeven van onafhankelijk optreden, van een open mentaliteit en grote bereidheid tot overleg. Dankzij dit alles waren de betrekkingen met onze instelling heel goed, ondanks dus de beperkingen die aan het Verdrag kleven.
De bedoeling van het jaarverslag van het EMI is dat alle aspecten de revue worden gepasseerd die verband houden met de taakstelling die deze instelling uit hoofde van het Verdrag heeft meegekregen. Vandaar dat de economische, monetaire en financiële situatie in de Europese Unie volledig is doorgelicht. Daarbij zijn punten aan de orde gekomen als de mate van economische en institutionele convergentie van de afzonderlijke lidstaten, het voorbereidende werk voor de derde fase, alsmede de overige activiteiten van het EMI, vooral de onderlinge samenwerking van de centrale banken, en tot slot de jaarverslagen op grond van artikel 11 van het statuut.
Voor zover de technische kant van de zaak. In dit Huis is het echter naar mijn gevoel vooral belangrijk dat er politieke beoordelingen worden geuit. De ene munt gaat ervan uit dat de afzonderlijke nationale schulden op gemeenschappelijke leest worden geschoeid, en tevens wordt uitgegaan van een zeker evenwicht tussen de betalingsbalansen van de afzonderlijke lidstaten. Maar hoe kun je een monetaire unie opzetten als er niet eerst een politieke unie komt? Ik heb niet de indruk dat de geschiedenis ook maar één voorbeeld geeft van een monetaire unie die zich staande wist te houden zonder politieke unie. In de zesde eeuw voor Christus begonnen de Griekse stadstaten een monetaire unie, maar die hield het maar drie of vier jaar uit, daarna zakte ze als een pudding in. Meer in het recente verleden is de latijnse monetaire unie tussen Frankrijk, Italië, Zwitserland en België mislukt, evenals de Scandinavische unie, omdat er geen politiek verbond was. De Verenigde Staten hebben de dollar tot ene munt uitgeroepen, maar ze hadden daarvoor al een politieke unie opgezet via de Onafhankelijkheidsverklaring. Bismarck heeft een gouden mark gecreëerd, maar had wel eerst gezorgd voor een politieke vereniging van de Duitse staten, pas daarna kwamen de monetaire wetten.
Het verenigd Europa gaat uit van één staat, dus met een Parlement voorzien van wetgevende macht en een regering met uitvoerende macht. Dan pas kan de munt functioneren! Vandaar dat in Amsterdam de nodige inspanningen geleverd moeten worden om de politieke grondslag van de Europese Unie gestalte te geven, er moet toegewerkt worden naar de nodige economische, fiscale, financiële en vooral maatschappelijke convergentie, er dienen kwalitatieve en niet kwantitatieve convergentiecriteria te komen, dus onder meer evenwicht van de betalingsbalansen en convergentie van de rentestand.
De Commissie heeft onlangs een balans opgemaakt van de convergentiecriteria, waardoor die van het IME achterhaald zijn. Deze nieuwe gegevens hebben de hele boel op stelten gezet in de lidstaten. Sommigen klopten zich op de borst als de besten van de klas, anderen voelden zich het zwarte schaap, weer anderen werkten zich uit de voegen om niet nog voor de finish het loodje te moeten leggen. Wie kan vandaag zeggen wie er wel in komt en wie niet? Europa verandert voortdurend, de economische, financiële en politieke situaties van de afzonderlijke landen veranderen, zelfs de meest solide ogende situatie kan veranderen.
Een ding is wel zeker: Europa lijdt vandaag de dag aan metaalmoeheid. De burgers willen niet geloven in een Europa dat hun niet de nodige informatie verstrekt en hun niet heel snel concrete en tastbare voordelen weet te bieden. De burgers willen vooral niets weten van Europa als ze, om daar deel uit van te mogen maken, nieuwe lasten op hun schouders krijgen of als ze daarvoor in financieel en economisch opzicht halsbrekende toeren moeten verrichten. Want hoe zit het nu precies? Om de ene munt te krijgen, heeft Europa structurele hervormingen nodig, maar daarbij moet wel de solidariteit jegens de zwakkere burger in acht genomen worden. Je kunt niet meer klakkeloos aannemen dat de vrije markt alles wel in het reine trekt. Kijk maar naar de crisis van de jaren twintig en dertig! Momenteel heeft Europa behoefte aan ontwikkeling en werk. Momenteel is ons grote probleem de werkloosheid, er is namelijk geen werk. Het welzijn van de wereld hangt af van de aanwezigheid van werk en van de hoop op een ontwikkeling waar de mens zich in kan vinden. Als de technologische vernieuwing en de revolutie van de informatica steeds meer arbeidsplaatsen weghaalt, dan zal Europa haar pijlen elders moeten richten: op cultuur, onderwijs, sport, toerisme, milieu, het beroepswezen, dienstverlening, ruimtelijke ordening, alsook openbare en particuliere werken voor infrastructuur op het vlak van vervoer, energie en telecommunicatie. Laten we onze steden mooier maken en de dorpen op het platteland leefbaarder! We moeten daarom ook het cohesieproces de nodige ruimte geven. Cohesie is hard nodig, zowel om de burgers bij elkaar te krijgen over alle verschillende tradities, talen en hartstochten heen, als om onze Europese cultuur aan de rest van de wereld over te brengen. Dit is dan ook het moment bij uitstek om op het hart van de ontwikkeling te mikken via onderzoek, om op economisch en maatschappelijk vlak te investeren, zodat wij de wereld kunnen binnendringen met de ervaring die wij in honderden jaren hebben opgedaan, een ervaring waar geen enkel ander continent op kan bogen.
Vast staat dat de munt uitgevonden is door de mens en dat de mens daar de slaaf van is geworden. Europa zal zich grote inspanningen moeten getroosten om dit middel alleen te gebruiken voor het welzijn van de mensen zonder in de maalstroom van de munt te worden meegesleurd. Het EMI zal plaats moeten maken voor de Centrale Bank. Ik hoop dat wij allemaal beseffen dat we bij het jaar 1999 moeten aanbelanden met duidelijke ideeën in ons hoofd, zodat we niet overrompeld worden door een instelling die in feite ten dienste van de burgers moet staan, maar die, als ze even alleen gelaten wordt, een staat binnen de staat wordt en de Europese burgers kan gaan beschouwen als een middel om Europa te ontwikkelen. Dit is het draaiboek dat vandaag voor ons ligt, zoals ook op te maken valt uit gestelde tijdschema's, geschetste situaties en uit het verslag van het EMI. Mijn beste wensen aan president Lamfalussy en ook voor de nieuwe president, ook al heeft deze helaas nog een lange en onzekere weg te gaan.

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik zou er nadrukkelijk op willen wijzen dat in al de voor ons liggende verslagen over de invoering van de euro één eis wordt geformuleerd, namelijk dat er in belangrijke mate rekening wordt gehouden met het werkgelegenheidsbeleid en de democratische inspraak- en controlerechten van het Europees Parlement. Ik dank tevens voor het voorbereidende werk dat daarvoor door het Europees Monetair Instituut en zijn president, de heer Lamfalussy, werd verricht en dat een goede basis voor ons verdere werk zou kunnen zijn. Hoe kritiek de situatie echter is, blijkt uit de jongste ontwikkeling. Het standpunt van Frankrijk maakt het een en ander duidelijk en waarschuwt ons bijzonder voorzichtig door te gaan, want iedere economische en monetaire beleidsmaatregel moet op de mens zijn afgestemd. Wij hebben een sociaal georiënteerd Europa nodig en niet een Europa van het zuivere kapitaal, dat uitsluitend op zichzelf beschouwd een gevaar voor een positieve integratie inhoudt - nogmaals, uitsluitend op zichzelf beschouwd, versta mij alstublieft niet verkeerd. Tot zover de zuiver politieke overwegingen.
Het verslag van het Europees Monetair Instituut over de vaststelling van het operationele kader, over het uniforme monetair beleid in fase drie tot invoering van de euro moet slechts als een voorstel worden gezien; het is pas bij de invoering van de Europese Centrale Bank dat er definitieve besluiten moeten worden genomen. Maar nu - en dat is van beslissend belang - gaat het om het aangeven van de richting van de strategie die de ECB voor haar monetair beleid moet ontwikkelen en volgen.
Daarnaast is juist in fase drie een bijzondere sensibiliteit en transparantie op zijn plaats. Er moet niet alleen een onafgebroken en vlotte werking worden gewaarborgd, maar er moeten ook innerlijke barrières worden overwonnen, die gewoon in alle lidstaten tegen de gemeenschappelijke munt bestaan. Voor alle maatregelen met het oog op het uniforme monetair beleid van het ESCB moet op een brede acceptatie kunnen worden gerekend. Het gaat ten slotte om de geloofwaardigheid, ook in brede lagen van de bevolking.
Heel terloops een zeer persoonlijke opmerking over de convergentiecriteria: het feit dat er ook nog een stabiliteitspact moest worden uitgedokterd, getuigt reeds van het gebrekkige integratiebesef voor het Europees ontwikkelingsproces. Maar het is nu eenmaal gebeurd. De oude schooldirecteurenmentaliteit waarbij slechts één de leraar of de baas van de anderen wil zijn, is heel zeker wat wij hier niet nodig hebben. Sanctiemechanismen die aan de oude straffen met stokslagen doen denken, zullen financieel zwakkere landen niet helpen en het integratieproces zeker alleen maar bemoeilijken.
De manier waarop de gemeenschappelijke munt wordt ingevoerd, is niet alleen een kwestie van economische rijpheid, maar van een - ver daarboven uitstijgend - positief democratisch vooruitgangsbesef. Om de randvoorwaarden goed te kunnen ontwikkelen, is het nodig een combinatie van monetair beproefde strategieën voor alle lidstaten toepasbaar te maken. In de fase van omschakeling van het monetair beleid is het noodzakelijk mede gebruik te maken van verschillende informatie en vroegtijdige indicatoren, zoals bij het inflatiedoel bepaald. Daaruit vloeit de noodzaak voort dat in het monetair beleid handelend wordt opgetreden. Juist in een overgangstijd is het zinvol het inflatiedoel als een van de strategieën te gebruiken, omdat er ook rekening moet worden gehouden met onzekere elementen vooral bij de onvoorspelbare beslissingen over portefeuilles van de deelnemers aan de financiële markt. Voor de overgangsfase naar de euro is het daarom aanbevelenswaardig een zeer pragmatische aanpak te volgen in het kader waarvan de volledige transparantie van het geldhoeveelheidsdoel enerzijds en de verschillende informaties die het inflatiedoel levert anderzijds met elkaar worden gecombineerd.
Heel belangrijk lijkt mij ook dat het wisselkoersdoel, waarvoor de ministers van Financiën bevoegd zijn, onderling zo goed mogelijk via permanente consultatiemechanismen - eventueel in het toekomstige economisch en financieel comité of op welke andere wijze ook - met de Europese Centrale Bank wordt afgestemd.
Juist in dit verband vind ik het niet goed alles altijd zwart-wit voor te stellen, altijd over sterke en zwakke munten te spreken, terwijl wij op de achtergrond over wisselkoersmechanismen nadenken en ze vastleggen. Het gaat er eerder gewoon om voor onze behoeften in het mondiale monetaire verband een stabiele munt te creëren. Dat is toch ons doel.
Naast de strategieën voor het monetair beleid zijn omzettingsinstrumenten en hun doeltreffendheid een wezenlijke voorwaarde voor een vlotte implementatie of invoering van het hele systeem. Een gedecentraliseerd gebruik van monetaire instrumenten is nodig en daarvoor is een decentrale omzetting van het monetair beleid uitsluitend op basis van de ervaringen van de centrale banken vereist.
Omdat ik in mijn verslag bijzonder de nadruk wil leggen op transparantie, moet ik er nogmaals op wijzen dat er ook een bijzondere verplichting moet bestaan om tegenover de communautaire Europese instellingen en het Europees Parlement rekenschap af te leggen.
Een economische dialoog met de ECB moet worden geïnstitutionaliseerd. Daarbij gaat het geenszins om een politieke interventie, maar in de eerste plaats om vroegtijdige uitwisseling van informatie. Alleen daardoor kan tijdig reageren in het monetair beleid gewaarborgd zijn.

Fourçans
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het onderwerp van het verslag dat ik u vandaag voorleg is van zeer groot belang voor de goede werking van de economische en monetaire unie, en dit vanaf 1 januari 1999. Het is jammer dat er zo weinig over is nagedacht en zo weinig besluiten over zijn genomen, terwijl het welslagen of de mislukking van de ene munt er toch tot op grote hoogte van zal afhangen. Tegen deze achtergrond worden in dit verslag een aantal vragen gesteld en een aantal antwoorden naar voren geschoven om ervoor te zorgen dat de monetaire unie de groei en de werkgelegenheid ten goede zal komen.
De wezenlijke vragen die in het verslag worden gesteld, zijn: ten eerste, in welk opzicht zal de rol van het begrotings- en belastingbeleid veranderen als de euro eenmaal is ingevoerd; ten tweede, hoe zullen wij er in deze volkomen nieuwe situatie, deze première in de economische en politieke geschiedenis van een gecentraliseerd monetair beleid met gedecentraliseerde vormen van begrotingsbeleid voor zorgen dat deze beleidsvormen elkaar op evenwichtige en doeltreffende wijze aanvullen om groei en werkgelegenheid voor de hele Europese Unie te waarborgen?
Ten derde, hoe moeten wij het begrotings- en belastingbeleid en, meer in het algemeen het economisch beleid aanpakken om een optimale werking van de ene markt te bereiken? Ten vierde, hoe kunnen wij zo goed mogelijk het subsidiariteitsbeginsel eerbiedigen en tegelijkertijd de samenhang van de budgettaire en fiscale beleidsvormen en van het economisch beleid in zijn geheel verzekeren? Ten vijfde, moeten wij het begrotings- en belastingbeleid onder de volledige verantwoordelijkheid van de lidstaten in het kader van het pact voor stabiliteit en groei, dat natuurlijk niet ter discussie mag worden gesteld, laten of moeten wij dit begrotings- en belastingbeleid coördineren, respectievelijk de communautaire begroting optrekken als wij een evenwichtige economische en sociale ontwikkeling willen waarborgen? Ten zesde, tot op welke hoogte moeten wij het eigenlijke belastingbeleid (taxation policy ) harmoniseren ter voorkoming van elke onduidelijkheid en van alle economische distorsies, die schadelijk zijn voor de allocatie van de middelen binnen de Europese ruimte en die tot zeer sterke politieke spanningen tussen de lidstaten zouden kunnen leiden? Ten zevende, en ik zal het daarbij laten wat de vragen betreft, hoe zullen wij deze economische en politieke graal vinden en tegelijkertijd de democratische controle op de besluiten kunnen waarborgen waarbij het Europees Parlement de rol moet worden toegekend die het toekomt?
Tot zover enkele fundamentele vragen waarop in dit verslag naar een antwoord wordt gezocht, waarde collega's. Het zijn ambitieuze vragen, het zijn moeilijke vragen, maar ze zijn van cruciaal belang voor de toekomst van de economische en monetaire unie en ik denk dat alle belangrijke personen die hier vanavond aanwezig zijn, dat zullen toegeven.
In het verslag worden dus verschillende opties aangegeven om zo goed mogelijk op deze vragen te antwoorden, ik vermeld er hier vier, die mij van wezenlijk belang lijken. Ten eerste, om het hoofd te bieden aan asymmetrische economische crises, dat wil zeggen crises die één enkel land of één enkele regio zouden treffen, of zelfs aan symmetrische crises, die de hele eurozone zouden treffen, zal het nodig zijn ten minste het begrotings- en belastingbeleid te coördineren en, op lange termijn, ongetwijfeld ook de communautaire begroting op te trekken. Ook al is dit tegenwoordig nog taboe, toch denk ik dat we op lange termijn die richting uit zullen gaan. Waarom? Om te voorkomen dat er zich externe factoren en situaties voordoen die al spoedig verre van optimaal voor de werking van de interne markt zouden blijken te zijn.
De tweede optie op het gebied van het begrotings- en belastingbeleid - weer op het terrein van het economisch beleid in het algemeen om in de juiste aangegeven richting te gaan - bestaat erin middelen voor te stellen om deze coördinatie in te voeren via een aanpassing van de economische besluitvorming door een nog vast te stellen politiek orgaan, dat aan een degelijke democratische controle moet worden onderworpen. Deze optie komt trouwens ongeveer neer op de voorstellen die hier eerder door de heer Lamfalussy en zelfs door de heer de Silguy zijn gedaan.
Ik zou willen beklemtonen dat het er ons helemaal niet om te doen is hierdoor de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank of haar eerste doelstelling, prijsstabiliteit, ter discussie te stellen, geenszins. Het is integendeel de bedoeling aldus te zorgen voor een goede policy mix van de twee grote economische beleidsinstrumenten, te weten het monetair beleid en het budgettair en fiscaal beleid.
De derde optie heeft meer in het bijzonder betrekking op de eigenlijke fiscaliteit, mijnheer Monti, en met name de invoering van minimale gemeenschappelijke regels voor de belasting op het sparen, de bedrijfsbelasting en de grensoverschrijdende belastingheffing.
De vierde grote optie bestaat ten slotte in een versterking van de mogelijkheid tot goede analyse van de economische situatie door het Europees Parlement teneinde onze instelling beter in staat te stellen deel te nemen aan de vaststelling van het Europees economisch beleid en onze budgettaire en fiscale beleidskeuzes geloofwaardiger te maken. Daartoe stellen wij de instelling voor van een comité van economische adviseurs van het Europees Parlement, waarvan algemeen erkende deskundigen deel uit zouden maken, die, laten we zeggen, twee keer per jaar verslag aan het Parlement zouden uitbrengen over de economische situatie en over de aanbevelingen die zij inzake het economisch beleid en met name het budgettair en fiscaal beleid zouden menen te moeten doen.
Ziedaar, waarde collega's, wat ons van fundamenteel belang lijkt als wij willen zorgen voor een optimale werking van de economische en monetaire unie, en zodoende voor een sterke groei en werkgelegenheid - het einddoel - in het kader van een evenwichtige economische en sociale samenhang.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, de belastingharmonisatie valt net als de monetaire unie onder het thema: hoe kunnen wij de interne markt zodanig doen functioneren dat investeringen en groei met positieve werkgelegenheidseffecten worden bevorderd? Als ik hier in het kader van de strategische overwegingen over de belastingen enkel op de BTW inga, dan is dat mede omdat wij op dat gebied een brengschuld ten opzichte van de economische krachten in de Europese Unie, in de Europese interne markt hebben, want er bestaan momenteel 130 toegestane ontheffingsregelingen, 66 keuzemogelijkheden en speciale regelingen voor de plaatsbepaling van de omzet. Wie heeft daar nog echt zicht op?
Ondernemingen die grensoverschrijdend actief zijn, moeten de BTW-voorschriften van de andere 14 lidstaten tot in bijzonderheden kennen en zich vertrouwd maken met de verschillende wijzen van toepassing. Dat is de realiteit van de sinds 1 januari 1993 geldende overgangsregeling voor de BTW. Het is de allerhoogste tijd dat wij niet alleen deze overgangsregeling verbeteren, maar ook een definitieve regeling op basis van het beginsel van het land van oorsprong tot stand brengen.
Van een vereenvoudiging door de interne markt kunnen we momenteel, gezien de veelvuldige problemen, nog niet spreken. Gecompliceerdheid, omslachtigheid, kostenintensiteit en bureaucratie zijn allemaal gevolgen van de overgangsregeling, die vooral door de economische actoren worden gedragen. Kleine en middelgrote ondernemingen kunnen daarom helemaal niet profiteren van de voordelen die de interne markt op dit gebied biedt. We hebben dus minder administratieve rompslomp en vrijwaring van de belastingontvangsten van de lidstaten nodig, we moeten het risico van belastingontwijking verkleinen en het neutrale karakter in mededingingsopzicht van de BTW bewaren. Dat moeten we bereiken door een verbetering van het huidige systeem waarbij wij ons wel al op het definitieve stelsel moeten oriënteren.
Maar er moet ook verder rekening worden gehouden met het subsidiariteitsbeginsel. Harmonisatie hoeft slechts te worden bevorderd waar ze echt nodig is. Het opperste gebod voor het definitieve BTW-stelsel moet een gelijke behandeling van intracommunautaire omzetten en binnenlandse omzetten zijn. Dit kan alleen maar worden bereikt als van het beginsel van het oorsprongsland de basis van de belastingheffing op alle omzetten wordt gemaakt. Het beginsel van het oorsprongsland leidt tot een verschuiving van BTW-ontvangsten die inherent is aan het systeem. Lidstaten die veel exporteren zouden van meerinkomsten profiteren, lidstaten die veel importeren zouden aanzienlijke minderontvangsten te verwerken krijgen.
Een goed doordacht macro-economisch clearingsysteem is derhalve onmisbaar, omdat de belastinginkomsten die de verschillende lidstaten tot dusver hadden alleen op die manier kunnen worden gevrijwaard. Een dergelijke clearingprocedure zal echter alleen dan voor iedereen aanvaardbaar zijn, als ze eenvoudig, duidelijk en vlot uitvoerbaar is en als de compenserende betalingen vlot verlopen. Uit de hoorzittingen die hierover tot dusver in het Europees Parlement zijn gehouden, hebben wij de conclusie getrokken dat de tijd eigenlijk nog niet rijp is om het beginsel van het oorsprongsland daadwerkelijk in te voeren.
Dezelfde en bindend vastgestelde regels voor iedereen zijn de alfa en de omega van een rechtvaardige compensatie. Absoluut noodzakelijk voor de clearingprocedure is de toepassing van macro-economische criteria. Anders zou de differentiatie tussen binnenlandse en intracommunautaire omzetten door een achterdeur weer worden ingevoerd. In dit verband zou ik er nogmaals op willen wijzen dat het vraagstuk van de uitholling van de nationale soevereiniteit op belastinggebied niet alleen een kwestie van directe belastingen is, waarvoor er op de duur ook een bevoegdheid van de Europese Unie moet komen, maar ook op het gebied van de indirecte belastingen speelt. Daarom moet er werkelijk een definitief BTW-stelsel in het leven worden geroepen dat alle omzetten omvat en dezelfde omzetten in alle lidstaten ook op dezelfde wijze behandelt.
De vrijstellingen moeten door toepassing van het nultarief worden vervangen. Dat zal vooral voor nonprofitorganisaties een hele vooruitgang zijn. De definitieve BTW-regeling moet echter ook worden aangegrepen als een kans om doelstellingen van het werkgelegenheidsbeleid te dienen.
Een verdere belangrijke bijdrage tot vereenvoudiging en doorzichtigheid van de belastingen is ongetwijfeld de instelling van nog maar twee belastingtarieven: een normaal tarief en een laag tarief. Omdat de BTW in beginsel mededingingsneutraal is, is het niet nodig de normale belastingtarieven volledig te harmoniseren. Voor de verlaagde belastingtarieven is er echter nog heel wat werk aan de winkel.
De definitieve BTW-regeling moet worden aangevuld met de invoering van het beginsel van één enkele plaats van heffing voor de plaatselijke bevoegdheid inzake omzetbelastingheffing. Zowel de ondernemingen, die nog maar op één enkele plaats hun plichten moeten vervullen, als de belastingdiensten zullen van deze regeling profiteren. Voor de belastingdiensten wordt de controle van de belastingplichtigen eenvoudiger en doeltreffender. Hierdoor worden de lidstaten zekerder van hun belastinginkomsten en wordt het voor de ondernemingen eenvoudiger hun plichten te vervullen.
Het verzoek om vaststelling van minimumeisen voor controle op de heffingsbevoegdheden van de lidstaten is in dit verband van groot belang om te voorkomen dat de toepassing van het beginsel "één enkele heffingsplaats" wordt misbruikt om belasting te ontduiken. Daarom is er mede voor een gelijke behandeling van alle belastingplichtigen, onafhankelijk van de in het gegeven geval bevoegde lidstaat, een regeling nodig waardoor de BTW overal in de EU op vastgestelde vervaldagen moet worden betaald. De totstandbrenging van de definitieve BTW-regeling zal ongetwijfeld nog veel inspanningen kosten en is bijgevolg nog niet voor morgen. Daarom moeten wij er in elk geval voor zorgen dat de overgangsregeling wordt verbeterd en vereenvoudigd. Alle mogelijkheden moeten worden benut om voor verdere vereenvoudigingen en mogelijkheden tot kostenbesparing te zorgen. De Europese economie en bijgevolg ook, en niet in laatste plaats, de arbeidsmarkt kunnen daar alleen maar baat bij vinden.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie breng ik hulde aan de heer Alexandre Lamfalussy voor het voortreffelijke werk dat hij als voorzitter van het Europees Monetair Instituut heeft verricht en voor zijn goede verstandhouding met het Europees Parlement.
Hoewel hij die post weldra verlaat, hoop ik dat hij het Europees Parlement zal blijven bezoeken om ons met zijn uitgebreide kennis bij te staan.
Ik verzoek de voorzitter van het Europees Monetair Instituut de opmerkingen te beantwoorden die ik zal formuleren. Ik werkte vroeger voor Dennis Healey, gewezen minister van financiën van Groot-Brittannië, die u wellicht kent. Een van de regels van de heer Healey was die van de putten. Volgens die regel moet men stoppen met graven als men in een put zit. Meent u niet dat, gelet op de stand van het debat over de Economische en Monetaire Unie en de duidelijke ommezwaai bij de Europese publieke opinie, de tijd is gekomen om de Economische en Monetaire Unie een nieuw uitzicht te geven zodat wij de burgers van de Europese Unie kunnen laten zien dat wij een succesvolle Economische en Monetaire Unie met een krachtige aanpak van de werkloosheid kunnen combineren?
Ik herinner mij dat u tijdens de hoorzitting voor uw benoeming tot voorzitter van het EMI op een vraag van een van de leden antwoordde dat het volgens u met de werkloosheidscijfers van toen zeer moeilijk zou zijn de EMU tot stand te brengen. Sedertdien is de werkloosheid nog gestegen. Wij hebben niets aan de werkloosheid kunnen doen. Het is duidelijk dat wij nu moeten luisteren naar de politieke signalen van de bevolking in Groot-Brittannië en Frankrijk en naar de dringende wens van de bevolking van landen die grote voorstanders van de monetaire Unie waren en die nu zeggen dat die Economische en Monetaire Unie geen doel op zich is maar een middel om een evenwicht tot stand te brengen dat het scheppen van nieuwe banen mogelijk maakt.
Ik denk hier in het bijzonder aan de wijze waarop wij de kwestie van de EMU in de toekomst moeten aanpakken. Negen van de vijftien premiers behoren nu tot de socialisten of sociaal-democraten. Dat bewijst dat men in Europa voor een evenwichtiger beleid kiest. Is het dan niet hoog tijd dat het EMI en de Commissie erkennen dat ze hun eigen beleid moeten herzien? Is voor ons de tijd niet gekomen om in de Europese Unie een nieuw ontwikkelingsmodel te zoeken? Ik verwijs daarbij in het bijzonder naar twee beleidsterreinen. Het eerste is het stabiliteitspact, waarvoor de Fransen terecht uitstel hebben gevraagd. Het wordt tijd dat wij in dat pact ook iets over de groei opnemen zodat het niet alleen in naam een pact voor stabiliteit en groei wordt. Wordt het geen tijd wat wij artikel 103 van het Verdrag activeren zodat wij tot een echte economische coördinatie kunnen komen?
Mijnheer Lamfalussy, het belangrijkste wat u vandaag in uw afsluitende opmerkingen als voorzitter van het EMI tegenover ons kunt doen is een sterk signaal sturen naar de ministers van financiën en de regeringsleiders in Amsterdam, zodat zij erkennen dat de bevolking op ons druk uitoefent om een EMU tot stand te brengen waarin de bevolking vertrouwen kan stellen en die werkgelegenheid creëert. Dat kunt u vandaag voor ons doen.

Herman
Mijnheer Lamfalussy, zeer velen onder ons betreuren dat dit de laatste keer is dat u ons verslag komt uitbrengen. U had in de omgang met ons, parlementsleden, inderdaad de juiste toon gevonden. U was zeker genoeg van uzelf, van uw theorieën en van uw ervaring om een open dialoog met ons aan te gaan, iets waar sommige technocraten van allure zich nog niet aan durven te wagen met parlementsleden. U bent op een wetenschappelijke wijze heel onpartijdig en streng en tegelijkertijd toch heel charmant geweest. Iedereen was het daarover eens. Daarom richten wij vandaag met gemengde gevoelens het woord tot u.
Terwijl alle economische indicatoren langzaam maar zeker evolueerden naar de convergentie die nodig is voor de start van de Europese monetaire unie conform het overeengekomen tijdschema en de voorwaarden van het Verdrag van Maastricht - zoals u zojuist nog duidelijk in herinnering hebt gebracht - hebben twee onvoorziene gebeurtenissen van zuiver politieke aard een proces doorkruist dat de financiële markten van de hele wereld al hadden aanvaard en waar die markten zelfs al op vooruit waren gelopen.
Deze beide gebeurtenissen, die zich hebben voorgedaan in Frankrijk en Duitsland, de twee landen die het span voor de kar van de Unie vormen, dreigen het al hortende proces op de weg naar de ene munt ernstig te verstoren. De eerste gebeurtenis was de gok van president Chirac, die zich de politieke middelen wilde verschaffen om de impopulaire maatregelen te nemen die Frankrijk in staat moeten stellen de criteria van Maastricht te halen - iedereen weet wat daar is gebeurd. De andere die bedrogen is uitgekomen, is minister Waigel, die in een poging om zijn landgenoten ervan te overtuigen dat de euro zo sterk zal zijn als de mark, er met een soms storende nadruk telkens weer op had gehamerd dat de 3 %-norm - 3 % en niets anders dan 3 %, dus geen 3, 2 % noch 3, 3 % - absoluut moest worden gehaald. Hij dreigt nu zelf in de val te raken die hij voor anderen heeft opgezet.
Zover staan we vandaag dus. Moeten we, zoals mijn vriend Donnelly, naar de stem van het volk luisteren? Moeten we ons afschermen in de beschermende cocon van de verzorgingsstaat en zo de maatregelen uit de weg gaan die nodig zijn om ons aan te passen aan de onvermijdelijke mundialisering? Moeten we het beleid volgen van degenen die de realiteit niet onder de ogen durven zien, die wakende blijvende dromen, die hun hoofd in het zand steken en blijven denken dat wij het probleem kunnen oplossen door werktijdverkorting zonder loonverlies, door een verhoging van het aantal ambtenaren, door het optrekken van het gegarandeerde minimumloon, door het stopzetten van de liberalisering? Dat is de oplossing die sommigen voorstellen. Ik vrees helaas dat hun een enorme teleurstelling te wachten staat.
De wereld is veranderd, of wij dat nu graag willen of niet. Europa heeft niet langer het monopolie dat het eeuwenlang heeft gehad: het monopolie van de wetenschap, de techniek, de financiën, de munt en de militaire macht! Dat is allemaal voorbij! Om ons aan deze nieuwe situatie aan te passen, moeten we inspanningen doen. Het is niet door te luisteren naar degenen die zeggen: " Mijnheer de beul, nog heel even!" dat wij daarin zullen slagen. Dat is ook wat de Franse kiezers hebben gezegd: " Nu nog niet, laten wij nog maar een tijdje van de vrijgevigheid van de staat genieten!" . Dat is dus de oplossing die sommigen verdedigen.
Volgens mij is het echter tijd dat wij ons vermannen. Europa zal alleen maar tot stand komen als het erin slaagt een eind te maken aan zijn meningsverschillen! Dat zou goed moeten doordringen tot alle verantwoordelijken, tot al degenen die niet het excuus hebben dat zij niet weten wat er in de wereld rondom hen gebeurt. De heer Donnelly gaat vaak naar de Verenigde Staten. Hij weet hoe de situatie in de wereld momenteel is. Als hij niet ziet dat we ons aan de mondialisering moeten aanpassen, dan heeft hij geen enkel excuus voor die onwetendheid. Daarom hoop ik dat alle verantwoordelijken van alle partijen zonder onderscheid rekening zullen houden met deze realiteit en de koers zullen aanhouden die wij tot dusver met succes, dunkt mij, hebben gevolgd!

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, ook onze fractie feliciteert van harte de heer Lamfalussy voor het werk dat hij in deze periode allemaal heeft verzet. Een en ander kwam natuurlijk ook doordat er een tijdelijke en kwantitatieve inzet was die geen precedenten kent in de geschiedenis van de communautaire instellingen. Onze dank gaat eveneens uit naar de rapporteurs voor hun vier verslagen: ze hebben uitstekend werk afgeleverd op een moment dat Europa, dat grootse antwoorden op het vlak van de economie verwacht, heen en weer geslingerd wordt tussen hoop en vrees.
Wij moeten echter de dingen wel zeggen zoals ze ervoor staan en niet zoals we willen dat ze zijn. In deze jaren, in deze maanden, moeten de lidstaten, het verenigd Europa, definitieve keuzen treffen, waarbij zowel het economische als het sociale belang op de voorgrond komen te staan, maar het is heel moeilijk de twee dingen samen te nemen. Europa is geboren op economische gronden - op kolen en staal met de EGKS - en heeft zich daarna op sociaal vlak ontwikkeld, maar tegenwoordig heeft Europa er de grootste moeite mee een juiste verhouding te vinden, een correct evenwicht tussen economische en sociale belangen. Voor dit lastige dilemma hebben wij vandaag vier antwoorden via de onderhavige verslagen. Het is de bedoeling dat deze verslagen ons een definitieve aanpak aanreiken, hetgeen uiteraard niet betekent dat de inspanningen van de afzonderlijke lidstaten bij voorbaat al op een zijspoor worden gezet. Afgezien van de situatie waarin elk van de landen momenteel verkeert, weten wij dat ons continent momenteel een hoge mate van mobiliteit op politiek, economisch en maatschappelijk vlak doormaakt. Vandaar dat het momenteel zo moeilijk is definitieve keuzen te treffen, ook omdat dit landen aan banden kan leggen die juist dankzij hun grote inzet in heden en verleden zoveel garanties bieden op continuïteit van ons continent.
Meer concreet, in het verslag van de heer Mezzaroma over het Europees Monetair Instituut is er een belangrijk aspect dat de rapporteur zojuist ook nog aangekaart heeft, namelijk dat een politieke unie niet zonder monetaire unie kan en omgekeerd. Onze minister van Buitenlandse Zaken Dini, die fungerend voorzitter van de Raad is geweest en die ik wel eens op de korrel heb genomen in vroegere verslagen, heeft net een paar dagen geleden het volgende gesteld: " Wij hebben een waarschuwing gelanceerd om het politieke Europa niet te verwaarlozen. Er moet voor gezorgd worden dat het politieke Europa niet volledig wordt overschaduwd door de grote race naar de ene munt, hetgeen absoluut niet wil zeggen dat wij iets af te dingen hebben op het grote belang van de munt" . Wij hebben deze uitlatingen precies zo doorgeseind naar de huidige voorzitter van de Raad, de Nederlandse premier Kok, en aan de Commissie institutionele zaken van het Europees Parlement. Dit is een belangrijk facet, dat ook nieuw vertrouwen kan geven aan onze instelling en ervoor kan zorgen dat wij het nodige gewicht in de schaal kunnen leggen bij toekomstige besluitvorming.
Minister Dini ging voort: " De overgang naar de fase van de ene munt betekent geen geleidelijke, maar radicale verandering, en, zoals wel te begrijpen valt, brengt dat de nodige herschikkingen met zich mee. Wij staan in feite voor een revolutie, maar die is wel van tevoren aangekondigd" . En als je voor een revolutie staat, kun je nooit voldoende op je hoede zijn. Daarom moeten wij ons voortdurend inzetten, daarom moet de kwaliteit voorrang krijgen boven kwantiteit en moet bijzondere aandacht worden geschonken aan die deelsectoren die de verandering ten positieve kunnen keren. Ik denk hierbij vooral aan het midden- en kleinbedrijf, waar trouwens alle vier verslagen aandacht aan hebben besteed. Ik denk aan fiscale tegemoetkomingen, ambtelijke stroomlijning en vormen van ontregeling om het MKB in de gelegenheid te stellen beter te functioneren.
Wat ten slotte de BTW betreft, wij kijken positief aan tegen de gekozen aanpak en wij zijn commissaris Monti dankbaar voor het intensieve werk, vooral wat de Monti-werkgroep heeft gedaan. Wij moeten consequent streven naar harmonisatie van het BTW-stelsel. Wat wij dus echt willen, is de handen aan de ploeg slaan, om steeds nauwer de logica van de ene markt te omschrijven in de ontwikkeling van een echte binnenmarkt.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de gecombineerde behandeling van vandaag, die van start gaat met de toespraak van de voorzitter van het Europees Monetair Instituut, de heer Lamfalussy, vindt echt op een cruciaal ogenblik plaats. Ik wil mij overigens aansluiten bij de woorden van erkenning voor het uitstekende werk dat de heer Lamfalussy verricht heeft en voor de goede relatie die hij met name met dit Parlement onderhoudt. Vorig jaar genoot ik zelf de eer het verslag over het eerste verslag van het Europees Monetair Instituut op te stellen.
Wij worden geconfronteerd met een nieuw element van onzekerheid als gevolg van het standpunt dat Frankrijk gisteren in de Ecofin heeft ingenomen en dit op een week voor de Top van Amsterdam, die een nieuw verdrag moet opleveren. Mijns inziens zou een belangrijke conclusie van dit debat zijn dat wordt vastgesteld dat het Europees Parlement bevestigt, benadrukt en klaar en duidelijk stelt dat de Economische en Monetaire Unie en de euro verwezenlijkt moeten worden overeenkomstig de voorziene voorwaarden en termijnen.
Ik ben van oordeel dat elk element van onzekerheid op dit ogenblik tot meer moeilijkheden kan leiden, net nu we zien dat de economische situatie geleidelijk verbetert, zoals zowel uit de evolutie van de Europese economie in het jongste kwartaal als uit de vooruitzichten van de Commissie blijkt. We hebben deze vooruitzichten voor dit en volgend jaar besproken en ze zouden een adequaat economisch kader moeten bieden om met name dit project te verwezenlijken. Zoals jullie weten, vertoont dit project bovendien een heel belangrijke politieke dimensie voor de verwezenlijking van de Europese Unie.
Ik zou willen beklemtonen dat dit niet het meest geschikte moment is om instellingen als het Europees Monetair Instituut of de toekomstige Europese Centrale Bank te vragen dat zij een beleid voeren dat hen niet toekomt. Het Instituut en naderhand de Bank moeten een aantal voorwaarden voor stabiliteit en solvabiliteit waarborgen, met lage inflatieniveaus en lage interestvoeten, die op internationaal vlak een geloofwaardig, zeker en kredietwaardig kader bieden. Hoe dan ook zullen wij pas dan, als de regeringen en administraties een economisch beleid voeren in een kader van mededinging, het ergste probleem kunnen oplossen dat de Europese samenleving kent: het probleem van de werkloosheid. Maar wij mogen niet van deze instellingen eisen dat zij dit probleem oplossen en doen wat andere administraties en regeringen moeten doen, ook al zijn hun verkiezingsbeloftes op heel korte termijn gunstiger vanuit electoraal oogpunt.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, in naam van mijn fractie schaar ik mij achter de felicitaties aan de heer Lamfalussy, los van de bestaande verschillen die er tussen ons blijven zijn. De gecombineerde behandeling van deze vier verslagen op dit moment, na de laatste Raad economische en financiële zaken, roept bezinningen op waar men niet onderuit kan, ook al hebben wij vaak het onaangename gevoel dat men probeert na te denken over iets waarvan men dacht dat het besloten was en dat alleen maar zo spoedig mogelijk in de praktijk moest worden gebracht.
Iets is er veranderd onder druk van de sociale gevolgen en wij zijn verheugd over het feit dat men, weliswaar schoorvoetend, erkent dat er nagedacht dient te worden, ook al is het over iets dat al is besloten. Deze verslagen sluiten volkomen aan bij de in praktijk gebrachte algemene richtsnoer, waartegen wij protesteren, maar hierin zitten ook positieve punten van degenen die in dit nieuwe kader kunnen bijdragen aan de dringend noodzakelijke bezinning.
Wanneer wij in het verslag van collega Mezzaroma lezen dat de rigiditeit op de arbeidsmarkt, de oorzaak van alle kwaden volgens het Europees Monetair Instituut, ontoereikende investeringen verbergt, evenals het gebrek aan koopkracht en vraag, die vooral te wijten is aan de hoge werkloosheid, alsook aan tal van andere bepalende structurele oorzaken, hebben wij geen materie tot nadenken en kunnen wij niet nalaten onze bezorgdheid te onderstrepen over het feit dat de aanval op de zogenaamde rigiditeit op de arbeidsmarkt zich inspireert op het voorbeeld van de Verenigde Staten, op een neerwaartse flexibiliteit die in bepaalde landen zoals Portugal rampzalig zou zijn, waar de loondifferentiatie al enorm en de sociale bescherming gering en zwak is.
Wanneer in het verslag van collega Ettl de nadruk wordt gelegd op de noodzaak van betere begeleidingsmaatregelen voor de reële economie verwijst men naar de werkloosheid, zoals zo vaak is gebeurd maar zonder praktische gevolgen, maar men dient ook te verwijzen naar de reële toenadering van de levensstandaard zoals bedoeld in artikel 117 over de economische en sociale cohesie.
Wanneer het in het verslag van collega Fourçans dienstig wordt geacht vooruit te lopen op situaties waarin lidstaten kunnen komen te verkeren in geval van asymmetrische of symmetrische schokken, moet dit dan niet worden omgezet in punten van de resolutie? Ik onderstreep wat wordt erkend in punt 13 aangaande de ongeschiktheid van de opheffing van de unanimiteitsregel voor de fiscale harmonisatie door te wijzen op de erg belangrijke kwestie van het gevoel van fiscale soevereiniteit en dat niet alleen.
Wanneer collega Randzio-Plath in diverse punten van haar verslag haar bekommernis uit over de fiscale rechtvaardigheid en zij de instrumentele aard van het fiscaal beleid versterkt om het hoofd te bieden aan dermate verschillende nationale situaties, legt zij dan niet de vinger op bepaalde wonden die men liever niet wil zien? Maar hoe dan aanvaarden dat zij in punt 19 van haar verslag aandringt op de onverwijlde invoering van het beginsel van een meerderheidsbesluit bij fiscale kwesties als een manier om situaties te overkomen waarin lidstaten dat afwijzen wat op termijn wellicht juist is, maar dat vandaag nadelig is voor hen?
Het is jammer dat er in deze verslagen weinig punten te vinden zijn, waarop wij ons kunnen stoelen om na te denken over de gevolgen van wat er aan de gang is. Desalniettemin beschouwen wij deze als echte oproepen tot een debat dat men niet wil houden, maar waartoe de sociale werkelijkheid ons verplicht.

Wolf
Heren voorzitters, mijnheer de commissaris, beste collega's, de kiezers hebben ons, zoals de heer Donnelly al heel juist heeft gezegd, nog een laatste kans gegeven om nu het neoliberale en toeristische concept van de euro en de overeenkomstige strategie te corrigeren, niet terug naar de jaren "50, mijnheer Herman, maar voorwaarts met de blik naar de 21e eeuw.
Wij moeten en kunnen nu de weg vrijmaken voor een monetaire unie in het kader waarvan de grote structurele problemen tenminste oplosbaar zouden worden die tot dusver alleen maar aan het gezicht werden onttrokken door de vuurwerkpolitiek van het casinokapitalisme: het werkloosheidsprobleem, het probleem van de ecologische crisis - wie spreekt er immers nog van de criteria en de verbintenissen van Rio, de beloften van Delors? - maar ook het probleem van de reële, niet uitsluitend monetaire convergentie van onze lidstaten. Wij zouden deze kans werkelijk moeten aangrijpen om ons te bevrijden uit de situatie van het verwoestende "terug naar Brüning" , niet terug naar een klassiek Keynesianisme, maar over Keynes heen naar een selectieve sociale en ecologische herstructurering van onze economieën. Daar hoort ook flankering door een gemeenschappelijk en gecoördineerd werkgelegenheidsbeleid bij, want op de rug van alsmaar meer werklozen zal er geen stabiele euro tot stand kunnen worden gebracht.
Het Parlement heeft sinds 1994 telkens weer voorstellen uitgewerkt die door de regeringen consequent werden genegeerd. Daarbij hoort onder meer de inbedding van de centrale bank - de Franse socialisten hebben weer het woord "economische regering" in de mond genomen - maar ook de koppeling aan doelstellingen en procedures van de Gemeenschap. Daarbij hoort de aanpassing van het stabiliteitspact tot een pact dat een gemeenschappelijk optreden van de lidstaten voor solidariteit en werkgelegenheid mogelijk maakt en versnelt. Daarbij hoort ook een andere interpretatie van de convergentiecriteria, die als uitgangspunten voor een echt convergentiebeleid moeten worden geïnterpreteerd en inderdaad niet tot aritmetisch fetisjisme van 3, 0 of 3, 00 % mogen worden gedegradeerd. Op dat punt heeft de heer Herman volkomen gelijk. Daarbij hoort last but not least - en het is de verdienste van commissaris Monti daar telkens weer op te hebben gewezen - het einde van de fiscale dumping. Wij moeten een weg uit deze helse spiraal vinden, dat wil zeggen wij moeten verhinderen dat we zo gemakkelijk opnieuw schulden kunnen maken - wat inderdaad een probleem is - en dat we maar lukraak belastingen kunnen heffen. Want het heffen van belasting op vermogens en bedrijfswinsten wordt in toenemende mate door fiscale dumping ondermijnd en een gemeenschap die haar infrastructuurkosten uit de kas van de loontrekkenden betaalt en dit terug naar de ondernemingen overhevelt, kan misschien op korte termijn concurrentievoordelen genieten, maar lang zal dit niet duren.
Wij hebben nu de kans dit bij te sturen. Wij moeten die kans aangrijpen en de regeringen van de lidstaten hebben in Amsterdam de kans op dit gebied een inspanning te doen. Als zij dat niet doen, gaan wij inderdaad interessante, want moeilijke tijden tegemoet waarin ons veel beslissingen wachten.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Randzio-Plath voor haar radicaal nieuwe visie op het BTW-stelsel, dat op dit ogenblik zeer ingewikkeld is en kennelijk niet voor de interne markt is gemaakt.
De overgang naar een definitief BTW-stelsel op basis van het oorsprongsbeginsel wordt beslist een langdurig proces. Wij mogen echter niet vergeten dat wij de situatie ook op korte termijn al kunnen verbeteren. De BTW is een vaste verbruiksbelasting die ongeacht het inkomensniveau wordt toegepast. Nu een spreker het al over de sociale rechtvaardigheid heeft gehad, vind ik het belangrijk dat wij deze kwestie op een sociaal rechtvaardige manier aanpakken.
Mevrouw Randzio-Plath zegt in haar toelichting dat de thans toegestane belastingvrijstellingen om sociale redenen door een nultarief zouden moeten worden vervangen. Ik zie hier echter een knipperlicht branden omdat die stap de wettelijke belastinggrondslag voor vrijgestelde organisaties zou wijzigen en de toepassing van een beperkt tarief of een standaardtarief mogelijk zou maken.
Voorts merk ik op dat het BTW-tarief op kranten, boeken en tijdschriften zonder enige logica van 0 tot 25 % varieert. Nieuwe educatie- en informatiemiddelen vallen vaak onder het hoogste tarief. Nu wij het tijdperk van de technologie binnentreden, moet elektronische informatie op dezelfde manier als gedrukte informatie worden behandeld.
Ik heb amendementen ingediend en vraag uw steun voor de amendementen 13 en 14 en voor amendement 1 van de heer Miller, waarin het nultarief wordt gevraagd voor sommige goederen en diensten, zoals kinderkleding, schoenen, levensmiddelen, medische uitrusting, boeken en sociale diensten. Wij willen het analfabetisme bestrijden en de vrijheid van informatie, de culturele verscheidenheid, de vorming van de burgers en een eerlijke samenleving bevorderen. Ik verzoek u allen de amendementen goed te keuren.

Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, de vier verslagen waarover wij hier discussiëren hebben mij getroffen door hun gebrek aan oprechtheid wat de kern van de zaak betreft. De rapporteurs hebben natuurlijk een inspanning gedaan om de stand van de economische convergentie in de Europese Unie, de belangrijke verschillen tussen de fiscale en budgettaire structuren van de lidstaten of de mogelijke strategieën van de toekomstige Europese centrale bank te beschrijven.
De heer Fourçans probeert zelfs een beetje de sociale toer op te gaan met een voorstel om de voorwaarden van het stabiliteitspact te versoepelen door de overheidstekorten niet eenmaal per jaar maar in het kader van de hele conjuncturele cyclus te beoordelen, terwijl de heer Mezzaroma er zich bewust van wordt dat de rigiditeiten van de arbeidsmarkt niet de enige oorzaak en zelfs niet de hoofdoorzaak van de werkloosheid zijn. Maar de echte redenen die aan de basis liggen van de geforceerde mars naar de economische en monetaire unie worden nergens duidelijk aangegeven. Geef toe dat de ene munt geen noodzakelijke voorwaarde voor de goede werking van de interne markt is. Hij dient slechts één doel: de oprichting van een federale superstaat, waarvan onze regeringen de structuren op de Intergouvernementele Conferentie aan het uitstippelen zijn.
In werkelijkheid creëert de ene munt meer problemen dan hij er oplost en iedereen is zich daar goed van bewust. Zo maakt hij een aanzienlijke verhoging van de Europese begroting nodig om ons in staat te stellen asymmetrische economische crises het hoofd te bieden. De heer Fourçans heeft het daarstraks gezegd. Door die ene munt zal een fiscale uniformisering, zowel op het vlak van de tarieven als van de structuren, om fiscale dumping te voorkomen zo goed als onvermijdelijk worden. Hierdoor zal de vrijheid van handelen van de verschillende landen dan weer aanzienlijk worden beperkt. Voorts zal de ene munt onvermijdelijk leiden tot de oprichting van een Europese economische regering als tegenhanger van de overdreven bevoegdheden die door de Verdragen zijn toevertrouwd aan de handvol ambtenaren die de centrale bank zullen leiden. Kortom, de ene munt kan alleen maar tot een volledige overdracht van economische, budgettaire en fiscale soevereiniteit ten voordele van Brussel leiden om te voorkomen dat er een toestand van volslagen onbestuurbaarheid ontstaat.
De ene munt is door het begrotingsbeleid dat hij de lidstaten oplegt nu al een economische ramp, één van de belangrijke bronnen van werkloosheid in Europa. Dat zal nog verergeren als hij er eenmaal is - als het ooit zover komt - omdat hij niet in goede omstandigheden tot stand zal komen. Om de datum van de invoering niet uit te stellen, overweegt men nu de eerder als dogma's afgekondigde beginselen, de onaantastbare criteria van Maastricht, met voeten te treden. Noch Frankrijk, noch Duitsland zullen die normen in 1997 en 1998 halen, maar noch Frankrijk noch Duitsland wensen er verantwoordelijk voor gesteld te worden het economische misbaksel dat de economische en monetaire unie is te hebben begraven. Als de datum van verkiezingen nadert, beloven de bestuurders onveranderlijk zich in te spannen voor het algemeen welzijn, het algemeen belang, de welvaart van het land. Deze welvaart en dit belang kunnen vandaag alleen maar worden gediend door de ene munt definitief op te geven.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, de Europese monetaire unie wordt telkens weer nadelig beïnvloed door discussies over uitstel, die natuurlijk ook telkens weer tot onzekerheid bij de bevolking leiden. Dat is heel zeker niet de geschikte weg om de voorbereidende werkzaamheden te ondersteunen die door het Europees Monetair Instituut, door de Europese Commissie, door ons, alsook door de Europese Raad, en met name de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, worden verricht. Daarom denk ik dat het zeer belangrijk is dat de politieke elite in de Europese Unie eindelijk duidelijke taal spreekt, duidelijke signalen geeft en vooral onderstreept wat u, mijnheer Lamfalussy, vanochtend nog eens hebt gezegd. Wij hebben grote - groter dan dan tot dusver voor mogelijk gehouden - vorderingen in de richting van de convergentiecriteria gemaakt, en wel in het bijzonder op het gebied van de voor de werking van de monetaire unie belangrijke convergentiecriteria laag inflatiepercentage, lage langetermijnrente, wisselkoersstabiliteit en ook de wettelijke convergentie in verband met de onafhankelijkheid van de centrale banken.
Wij weten allen - en, mijnheer Lamfalussy, ik zou u zeer dankbaar zijn als u in uw bijdrage aan het eind van het debat nog uw standpunt daartegenover zoudt willen bepalen - dat de fiscale criteria slechts een ondersteunend element voor het bereiken van de geldwaardestabiliteit zijn en dat de toekomstige Europese centrale bank er niet door ondeugdelijke vormen van begrotingsbeleid toe mag worden gebracht een rigide monetair beleid te voeren, dat wij ook in de monetaire unie niet kunnen gebruiken als wij een door investeringen ondersteunde groei met een positief werkgelegenheidseffect willen bereiken.
Daarom is het belangrijk dit te onderstrepen en tevens erop te wijzen dat wie in de monetaire unie wil, ook ervoor is dat er werkgelegenheid wordt geschapen en ook voor werkgelegenheid dient te zorgen. Het Europees Parlement heeft daarom sinds 1993, als voorbereiding op de monetaire unie, steevast aangedrongen op investeringsprogramma's voor de modernisering van infrastructuur, die tegelijkertijd een impuls voor particuliere investeringen in Europa kunnen zijn. Ik ben dan ook zeer blij dat het nu duidelijk is dat de noodzakelijke consolidatie van de overheidsbegrotingen van de lidstaten in geen geval ten koste van de overheidsinvesteringen mag gaan. Daar moet telkens weer op worden gewezen en het is ook volgens de geest van het Verdrag.
Tot slot zou ik u, mijnheer Lamfalussy, nog willen verzoeken eens te zeggen hoe volgens u de democratische plicht om verantwoording af te leggen van monetaire instellingen kan worden verbeterd. Wij danken u - en dat zeg ik namens de Subcommissie monetaire zaken met grote nadruk - voor de vertrouwensvolle, competente samenwerking, voor uw begrip voor al te brutale en van geringschatting getuigende vragen van afgevaardigden, maar ook omdat u ons telkens weer rekenschap hebt gegeven. Ik denk dat u zich niet alleen verdienstelijk hebt gemaakt voor de voorbereiding van de monetaire unie, maar ook voor de toekomst van Europa in het algemeen en daarom zouden wij er bijzonder prijs op stellen als u ons tot besluit zoudt kunnen aangeven welke richting de toekomstige samenwerking tussen het Europees Parlement en de Europese centrale bank volgens u moet uitgaan.

Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, collega Ettl heeft een zeer goed verslag opgesteld over het verslag van het EMI inzake een uniform monetair beleid in fase drie. Ik wil de rapporteur graag uit naam van mijn fractie onze gelukwensen overbrengen. Het verslag is zonder onenigheden door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid aangenomen, en vormt een uitstekende samenvatting van een op zijn beurt uitstekend verslag van de EMI over de voorbereidende werkzaamheden teneinde de ECB in fase drie zijn taken te laten vervullen.
Er zijn nog steeds voorbereidende werkzaamheden aan de gang in verband met monetaire procedures. De EMI schetst verschillende strategieën voor het monetair beleid. Het is van belang voor de geloofwaardigheid en goodwill van de nieuwe munt, dat men over de strategie kan communiceren. De EMI bepleit dat de strategie van de ECB uitgaat van de geldhoeveelheidsdoelstelling en de inflatiedoelstelling, iets waarmee wij het van harte eens zijn.
Als men aarzelt en niet vasthoudt aan de gekozen strategieën, kan dat aan een zo uitgebreid project als de EMU grote schade berokkenen. Daarom is het zo urgent dat de ECB duurzaam en onafhankelijk is, met als eerste taak om de monetaire stabiliteit te waarborgen. Het gevaar dat men gaat aarzelen wordt actueler nu de socialistische leiders met de EMU of het stabiliteitspact willen wachten, of deze zelfs helemaal willen wijzigen. Het stabiliteitspact is van cruciaal belang om te zorgen voor het noodzakelijke vertrouwen in de nieuwe munt.
Mijn fractie streeft naar een Europa waarin verder wordt gebouwd aan vrijheid en vrede, gebaseerd op een Europa van de burgers, waar handel en uitwisseling over en weer zorgen voor saamhorigheid en dynamiek. Wij willen de verwezenlijking van de interne markt zeer actief aanmoedigen, nu deze onze gemeenschappelijke concurrentiepositie versterkt en daardoor de groei kan bevorderen en kan zorgen voor nieuwe banen in Europa. Juist daarom is het zo belangrijk om belemmeringen voor de internationale handel uit de weg te ruimen. Het verslag van collega Randzio-Plath over een gemeenschappelijk BTW-systeem is hiervan een zeer goed voorbeeld.
De interne markt en de gemeenschappelijke munt zijn de instellingen die de EU nodig heeft voor de versterking van haar concurrentiepositie. Andere, afwijkende stelsels die in onze verschillende landen zijn ontstaan, vormen een verrijkende verscheidenheid, die het niet verdient om te worden gelijkgeschakeld. Onze gemeenschappelijke instellingen vormen het raamwerk voor de voorwaarden op lange termijn. De inhoud moet door de burgers en de ondernemers worden vormgegeven. Gezonde mededinging tussen de verschillende nationale stelsels en oplossingen maken het ons gemakkelijker om het beste voorbeeld te vinden. Daarom maak ik mij ongerust over degenen die concurrentie en veranderingen willen weren, aangezien ons dat enkel armer zou maken. Een verregaand belastingharmonisatiebeleid heeft geen invloed op het groeiprobleem in Europa. Daarentegen bestendigen wij een situatie met te hoge kosten en een voortdurende hoge werkloosheid.
Ik ben voor een rijk geschakeerd Europa, dat samenwerkt aan gemeenschappelijke oplossingen waar die nodig zijn. Ik ben ook voor politieke leiders die zich houden aan gemaakte afspraken, en die in staat zijn om naar de lange termijn te kijken en die niet alleen streven naar trucs en populisme.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het gecombineerd debat van vandaag over de EMU, de euro, de BTW en de coördinatie van het begrotingsbeleid raakt het wezenlijke vraagstuk van de munt en de overheidsfinanciën van de lidstaten in het perspectief van de economische en monetaire unie.
Onze fractie is het wat de kern van de zaak betreft eens met al deze verslagen, maar maakt een uitzondering voor paragraaf 19 van het verslag van mevrouw Randzio-Plath, waarin het unanimiteitsbeginsel voor de besluitvorming over fiscale aangelegenheden op de korrel wordt genomen.
Wat de BTW betreft is de overgang naar het definitieve BTW-stelsel, die op 1 januari 1997 had moeten plaatsvinden, voor onbepaalde tijd uitgesteld. We moeten toegeven dat de huidige regeling de deur openzet voor talrijke en belangrijke vormen van belastingfraude en -ontduiking. Wij zijn ons bewust van de gebreken van het overgangsstelsel en de Europese Unie moet zich drie doeleinden stellen: enerzijds beter controleren of leveranties in het buitenland werkelijk plaatsvinden; anderzijds de informatie waarover de douanediensten en de algemene directies van de belastingen beschikken beter vergelijken; ten slotte van de lidstaten een betere uitwisseling van informatie verkrijgen. Één zaak is zeker: voor de overgang naar de definitieve regeling die belastingheffing in het land van oorsprong van het product mogelijk zou moeten maken, is het nodig dat het huidige stelsel wordt verbeterd.
Ik zou nu een meer politieke en meer algemene opmerking willen maken: als ik de kranten van vandaag moet geloven, vraagt de nieuwe Franse minister van Europese aangelegenheden zes maanden extra tijd om inzicht te krijgen in de inhoud van al zijn dossiers. Heeft hij zich daar dan niet mee beziggehouden toen hij hier met ons, tot vorige vrijdag, in het Europees Parlement zetelde? Ik uit niet graag kritiek op collega's, maar dit is toch wel kras! Een afgevaardigde die hier drie jaar heeft gezeteld, die wij nooit hebben gezien, noch in de Commissie economische en monetaire zaken, noch in de Subcommissie monetaire zaken, en wiens meest opmerkelijke schriftelijke vraag betrekking had op een vergelijking van de verdiensten van twee soorten aalscholvers, de phallacrocorax carbo sinensis en de phalacrocorax carbo carbo, komt, nu hij minister is geworden, schijnheilig om zes maanden uitstel vragen, ongetwijfeld om de tijd te hebben een dossier te onderzoeken waar hij zich toen hij parlementslid was geen steek aan gelegen heeft laten liggen.
Er zijn een aantal parlementsleden die hier al verschillende jaren werken die bereid zijn hem inhaallessen te geven, als hij misschien vóór de top te Amsterdam hulp nodig heeft. De heer Pierre Moscovici - hij is immers de persoon over wie we het hier hebben - en zijn helper Dominique Strauss-Kahn nemen de ene munt als gijzelaar en laden zodoende de enorme verantwoordelijkheid op zich het geduldige en nauwgezette werk van de Commissie, de Raad, het Parlement en het Europees Monetair Instituut te doen mislukken. Ik ben er zeker van dat de geschiedenis hun nog rekenschap zal vragen.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, is het de lopende aalscholver of de EMU die wij van de grond trachten te krijgen?

Berès
Ik heb de indruk uit de mond van de heer Giansily meer persoonlijke aanvallen te hebben gehoord dan een werkelijk politiek oordeel over de door de Franse socialisten tijdens de verkiezingscampagne aangegane verbintenissen die hen naar de overwinning hebben geleid.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het in de eerste plaats over het netelige probleem van het gebrek aan consensus willen hebben dat met betrekking tot het fiscaal beleid, het centrale punt in het EMU-debat, opnieuw is gerezen. Dat probleem moet dringend worden opgelost. Als dat niet gebeurt, dreigt het zowel uit politiek als economisch oogpunt de voorbereidende werkzaamheden voor een goede start van de EMU ernstig in het gedrang te brengen.
De werkgelegenheid maakt vandaag in Europa een diepe crisis door. Wij mogen onszelf echter geen begoochelingen maken over de vraag wat wij daaraan moeten doen. Wij moeten beseffen dat wij in een wereldeconomie een flexibeler arbeidsmarkt in Europa nodig hebben. Wij moeten begrijpen dat wij in die context en binnen de EMU een loon- en inkomensbeleid nodig hebben dat rekening houdt met de groei van de productiviteit van de arbeid en met de eisen van de concurrentie. Wij moeten de arbeidsmobiliteit in de Unie zoveel mogelijk vergroten via de overdraagbaarheid van de pensioenen en een aantal andere praktische maatregelen. Wij moeten meer aandacht hebben voor het onderzoek en de ontwikkeling in Europa. Wij moeten onze concurrentiepositie voortdurend trachten te verbeteren en voor onze sociale uitgaven van passieve op meer actieve modellen overschakelen.
Dat alles en nog veel meer hebben wij nodig. Wij mogen niet denken dat budgettaire maatregelen op korte termijn een oplossing bieden. Wij hebben dat geprobeerd maar niets bereikt. Als wij dat opnieuw proberen, creëren wij een illusie die tot een zwakke, inflatiegevoelige Eurozone met hoge rentevoeten leidt. Ook dat moeten wij voorkomen. Wij moeten het daarover dus nu meteen eens worden, mogen onszelf niets voorhouden en moeten beseffen dat een solide EMU een solide belastinggrondslag vergt. Wie dat niet begrijpt zal daarvoor de prijs betalen in de vorm van hogere rentevoeten en een inflatiegevoelige Eurozone.
Wat de BTW betreft, ben ik het in wezen eens met wat de rapporteur heeft gezegd. De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij verwacht van de Commissie dat ze op korte tot middellange termijn iets tracht te doen aan de problemen en tekortkomingen van het huidige stelsel en dat ze blijft ijveren voor een nieuw stelsel op basis van het oorsprongsbeginsel. Wij mogen de lidstaten niet vragen een sprong in het duister te doen. Wij moeten de implicaties voor de inkomsten van de landen kennen. Voor de macro-economische verdeelsleutel moet zo snel mogelijk een oplossing worden gevonden. Met dat voorbehoud stemt de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij met het door de Commissie opgestelde tijdschema in.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat dit debat al te lang op een te laag pitje doorsuddert. Er moet namelijk gesproken worden over de veel te onafhankelijke positie van de toekomstige Europese Centrale Bank en over het feit dat na de invoering van de EMU een hechtere samenwerking op het gebied van economisch beleid onontkoombaar is, in de eerste plaats op het gebied van de belastingheffing, omdat de EMU zal leiden tot een verhevigde belastingconcurrentie tussen de verschillende lidstaten. Dit resulteert in concurrentievervalsing en bemoeilijkt ook het streven van de lidstaten om voldoende belastinginkomsten te ontvangen.
We zijn redelijk tevreden over deze verslagen. Er worden een groot aantal standpunten in naar voren gebracht over de wijze waarop er als tegenwicht voor de toekomstige Europese Centrale Bank een vorm van democratische controle ingevoerd zou moeten worden. Een idee dat in mijn eigen partij in Finland naar voren is gebracht, is dat er aan de Europese Centrale Bank een vertrouwensorgaan verbonden zou moeten worden, bestaande uit leden van het Europees Parlement. De Finse Bank kent natuurlijk een dergelijke uit parlementariërs bestaande groep afgevaardigden. Dit is misschien een soortgelijk idee, of in ieder geval met dezelfde doelstelling, als het idee dat de Zweden naar voren hebben gebracht met betrekking tot een stabiliteitsraad. Maar ons idee zou de parlementaire dimensie vormen bij dit probleem op het gebied van democratische controle.
Het is ook duidelijk dat het Europees Parlement om advies gevraagd moet worden wanneer er vragen rijzen over de directie van de ECB. De consultatie moet betrekking hebben op de hele directie, want er heeft nog nooit een zo onafhankelijk orgaan van deskundigen bestaan dat op een zo radicale wijze de mogelijkheden van democratisch gekozen organen om economisch beleid te voeren kan beperken.

Castagnède
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, deze vier verslagen zijn voor ons een gelegenheid om onze steun uit te spreken voor allen die wensen dat Europa meer is dan alleen maar een markt en een munt, maar ook om tegelijkertijd aan dezen te vragen wat zij eigenlijk bedoelen met een "Europese economische regering" , die volgens ons duidelijk gescheiden moet worden gehouden van de monetaire kwestie.
Wat deze monetaire kwestie betreft zeggen wij samenvattend dat het hele Verdrag, en niets dan het Verdrag, moet worden toegepast. Het hele Verdrag, met andere woorden onafhankelijkheid van de toekomstige monetaire instelling, maar ook verbod van buitensporige overheidstekorten. Niets anders dan het Verdrag, met andere woorden wij betreuren de te Dublin vastgestelde verschuiving van de doelstelling van het Verdrag, het verbod van buitensporige tekorten, naar de nu wel duidelijke zinspeling op een systematisch evenwicht, respectievelijk begrotingsoverschotten. Dit is volgens ons een dogmatische verschuiving die berust op de volslagen foutieve bewering dat groei en werkgelegenheid alleen maar door monetaire en budgettaire stabiliteit kunnen ontstaan.
De hele economische geschiedenis van deze eeuw vormt een bewijs van het tegendeel. De ene munt heeft geen behoefte aan zo'n economische rechtvaardiging. Als hij een voor de verwezenlijking van de Europese Unie noodzakelijke doelstelling is, is hij een politieke doelstelling, en wij weten goed dat het is omdat hij niet zonder budgettaire stabiliteit tot stand kan komen dat deze stabiliteit nodig is. Dat zijn dus politieke doelstellingen.
Wat de economische regering betreft, deze moet inderdaad werk maken van het vraagstuk van de groei en de werkgelegenheid, maar wel onafhankelijk van de monetaire doelstelling. Men mag zich niet van onderhandelingen, noch van tijdschema vergissen. Wat er bijvoorbeeld nodig zou zijn om tot deze evenwichtige Europese economische opbouw te komen, is een versterking van de middelen van het communautaire overheidsoptreden via een versterking van de budgettaire en de fiscale middelen. Daarvoor is onder meer de invoering van stemming bij gekwalificeerde meerderheid, ten minste al voor een deel van de belastingsector, nodig. Wat er op het spel staat, is de IGC en niet het stabiliteitspact.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, vorige week lag de zogenaamde euroboot afgemeerd aan de Rotterdamse Westerkade. Aan boord bevond zich een tentoonstelling over de monetaire geschiedenis van Europa. Deze week is het schip begonnen aan de vaartocht langs verschillende steden in Nederland, België, Duitsland en Frankrijk. Volgens planning komt de drijvende euro-tentoonstelling de volgende maand hier in Straatsburg aan.
In vergelijking met de introductie van de echte euro, is de stroomopwaartse vaartocht van de euroboot een makkie. De Waal en de Rijn zijn niet van die wilde rivieren en 's zomers zijn meestal geen zware stormen te verwachten.
In economisch en monetair opzicht is in Europa wel een stevige storm opgestoken. Het vertrouwen in de EMU slinkt met de dag. De nieuwe Franse regering wil dat Spanje en Italië ook meedoen aan de euro. Zelfs al zouden deze lidstaten formeel aan de criteria voldoen - wat Italië van geen kant lukt - eenieder weet dat de markt dan nog géén vertrouwen heeft in een brede EMU. Dat leidt onherroepelijk tot een slappe euro. En die is onwenselijk, zoals rapporteur Ettl terecht opmerkt.
De consequentie van dit standpunt is een pleidooi voor uitstel van de EMU. Deze conclusie wordt gesterkt door het feit dat de werkloosheid in Duitsland onverminderd hoog blijft. Toch zal en moet de EMU doorgaan, zo stelt Bondskanselier Kohl. Dat betekent dat een correcte hantering van de Verdragscriteria er voor 1998 niet in zit.
Ook de Europese Commissie zegt dat uitstel onmogelijk is. Een uitspraak die het gevolg is van onverantwoord gedrag. Eerst de EMU promoten en als blijkt dat ze niet haalbaar is, zeggen dat er geen andere keus rest dan toch door te gaan. Als in beide gevallen een ramp dreigt, heeft het openbaar bestuur klaarblijkelijk een scheve schaats gereden.
Een punt waar ik me over verbaas, is dat in de ontwerpresoluties de onafhankelijkheid van de centrale banken wordt gesteund, maar tegelijk de verantwoordingsplicht van de bank tegenover het Parlement wordt onderstreept en een nieuw politiek orgaan wordt bepleit dat de economische tegenhanger van de ECB moet zijn.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat de monetaire unie, zoals het zich momenteel laat aanzien en zoals de zaken thans evolueren, een economische ruimte zou zijn die weliswaar wat haar munt betreft met een nationale staat vergelijkbaar is, maar die op veel andere gebieden, die ook van groot belang zijn voor het welslagen van de monetaire unie, structuren vertoont die in de lidstaten afzonderlijk zeer gefragmenteerd zijn, is op zichzelf al een bron van vele problemen. Het gaat om problemencomplexen waarvoor nog vóór het begin van de monetaire unie een deugdelijke oplossing zou moeten worden gevonden. Als er bij de belastingharmonisatie en de stabiliteitskwestie alleen maar op een halfhartig begin van oplossingen wordt aangestuurd, zal deze monetaire unie zeer wankel op haar benen staan. De gemeenschappelijke munt moet de werking van de interne markt verbeteren. Om echter tegelijkertijd groei en werkgelegenheid te bevorderen, zou de Unie zich ook bezig moeten houden met het begrotings- en belastingbeleid van de lidstaten afzonderlijk, omdat de economische situatie van de Unie in haar geheel daar natuurlijk ook in aanzienlijke mate door wordt beïnvloed.
Vervolgens is er de kwestie van de coördinatie van de nationale begrotingen of zelfs van een significante verhoging van de begroting van de Unie. Zoals de rapporteur, de heer Fourçans zelf heeft gezegd, is dit een zeer netelige kwestie, zowel in economisch als in politiek opzicht, en ik vrees dat deze problemen in de praktijk niet op middellange termijn op te lossen zullen zijn, omdat Europa daar nog niet rijp voor is. Wat de belastingkwestie betreft wijst de rapporteur zeer duidelijk op de oneerlijke fiscale concurrentie die op verschillende gebieden tussen lidstaten, respectievelijk regio's zou kunnen ontstaan.
Ook in dit geval gaat het om politiek zeer netelige kwesties, omdat de desbetreffende structuren, tradities en culturen in de lidstaten afzonderlijk sterk van elkaar afwijken. Wat de rapporteur ons niet kan vertellen, is hoe de door de uiteenlopende belastingen te verwachten distorsies moeten worden voorkomen. Het unanimiteitsbeginsel op dit gebied is immers voorlopig voor vele lidstaten nog een heilige koe. Dat verschillende belastingen en sociale lasten door de nauwkeurige vergelijkbaarheid van lonen en loonkosten later tot een sterkere mobiliteit van de werknemers enerzijds en tot het benutten van de voordelen van bepaalde vestigingsplaatsen door ondernemingen anderzijds zullen leiden, is zeker te verwachten.
Commissaris de Silguy heeft gezegd dat hij bereid is over alles te praten behalve over het tijdstip van het begin van de monetaire unie. Naar mijn mening moet hij juist wel nadenken over een nieuw, realistisch tijdschema dat het mogelijk maakt een echte convergentie tot stand te brengen, als hij althans wil dat monetaire unie een zegen voor Europa wordt en niet een permanent probleem. Wie, zoals ik, de economische unie wil, kan ze ook op een later tijdstip willen en ik geloof dat iemand die ze wil, er ook voor moet zijn dat de burgers meer bij deze kwestie worden betrokken.

Thyssen
Voorzitter, werkgelegenheid en dus ook concurrentievermogen en groei verdienen onze prioritaire aandacht. Dat is hier al meer dan eens gezegd deze morgen. Laat ons goed beseffen dat ze allen worden beïnvloed door de wijze waarop men zijn indirecte belastingen organiseert en dat het verslag van mevrouw Randzio-Plath dus een belasting betreft waar we niet lichtzinnig mogen mee omspringen, ook niet om de vier volgende supplementaire redenen.
BTW is uiteraard van belang voor het nationaal inkomen van elke lidstaat. Het is verder een consumentenbelasting waardoor iedereen ermee te maken heeft. BTW is ook een bijzonder relevant dossier voor de administratieve lastendruk op de ondernemingen en ten slotte kan de BTW een verschuiving teweegbrengen in de intracommunautaire handelsstromen en in de aantrekkingskracht van bepaalde diensten die wij aanbieden aan consumenten van buiten de Europese Unie.
BTW volgens het oorsprongsbeginsel is een idee die van in het begin deel uitmaakt van het interne marktproject en nog steeds beoogt de intracommunautaire handel met evenveel gemak te laten plaatsvinden als de handel binnen één lidstaat. Met het huidige stelsel is dat uitgesloten. Het overgangsregime herdopen tot het definitieve stelsel is dan ook onaanvaardbaar. Sommigen beweren dat dit overgangsregime, dat we nu al veel te lang meeslepen, dat het goed is ingeburgerd en dat de ondernemers de continuïteit van het bestaande verkiezen boven de onzekerheid van het nieuwe. Dit is echter in het bedrijfsleven niet de overheersende mening. Wie overigens op iets langere termijn denkt, Voorzitter, kan alleen de logica van de Commissie volgen en verkiest de bijkomende korte pijn van de omschakeling boven de blijvende administratieve lasten die het huidige stelsel om meer dan een reden veroorzaakt.
Laat ons ook niet vergeten dat de invoering van de euro de markt meer transparant zal maken en dat verschillen in tarieven, in interpretatie, in toepassing van de BTW-regels meer dan ooit concurrentieverstorende elementen worden. De voltooiing van de interne markt vereist, naast de invoering van de euro, ook beslissende stappen om de BTW-verkaveling ongedaan te maken. Dit betekent een stelsel dat gebaseerd is op het oorsprongsbeginsel waarbij de tarieven dicht bij mekaar liggen, waarbij een BTW-plichtige zich slechts op één plaats hoeft te identificeren, waarbij hij op één plaats zijn aftrekken kan regelen, op één plaats zijn betalingen kan verrichten en dat aangevuld is met een clearing -stelsel dat op een macro-economische basis steunt. Maar een dergelijke oplossing kan blijkbaar niet bereikt worden zolang deze materie de unanimiteitsregel moet volgen. Ik hoop dan ook, misschien tegen beter weten in, dat de top van Amsterdam, toch nog soelaas brengt.
Voorzitter, de tijd dringt. Door de reeds opgelopen vertragingen riskeren de Europese ondernemingen met meerdere omwentelingen tegelijk geconfronteerd te worden. Als men de euro en de nieuwe BTW-regels laat samenvallen zou het wel eens van het goede teveel kunnen worden en daarom moeten wij als overheid aantonen dat het ons menens is met de verlichting van de administratieve lastendruk. Heldere wetgeving is de boodschap en daar wachten wij op.

Van Bladel
Voorzitter, dit belangrijke debat vindt plaats op het ogenblik dat het Europese politieke landschap indringend is veranderd en de situaties op dit ogenblik te onevenwichtig lijken om een harmonieuze euro te garanderen. Dat is bijzonder zorgelijk ondanks de goede stappen vooruit die gezet zijn, zoals bevestigd door de heer Lamfalussy. Hoewel de rapporten en verslagen een technisch karakter hebben weten we natuurlijk allemaal dat het hier gaat om een politieke zaak, veel politieker dan vele andere aspecten van de Intergouvernementele Conferentie, want het is de euro die de eenheid in Europa kan creëren.
Niet alleen de eenheid voor Europa, maar ook haar concurrentiepositie als zodanig is ermee gemoeid. Mevrouw Randzio-Plath pleitte vanmorgen in de Financial Times voor openheid van de Europese Centrale Bank naar voorbeeld van de federale commissies. Ik vind het opmerkelijk dat een belangrijk rapporteur verwijst naar een Amerikaanse attitude, terwijl over het algemeen dit Parlement lijdt onder frustraties waar het het Amerikaanse optreden betreft.
De burger is inmiddels anti-Europees geworden en daarom hebben de politici van álle politieke partijen, van elke politieke signatuur maar één opdracht. Want het gaat hier, en ik ben dat met de heer Garosci eens, om een revolutie. Politici hebben de opdracht: uitleggen, uitleggen, uitleggen dat één Europa zware hervormingen eist van álle burgers, want dán creëren we een vitaal, financieel economisch en sociaal Europa.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, aansluitend bij wat de heer Cox daarstraks namens onze fractie over het debat over de monetaire en de fiscale unie heeft gezegd zou ik nog het volgende willen opmerken. Ik vind het wat vreemd dat wij zulke uiteenlopende verslagen tezamen behandelen. Ik denk daarbij vooral aan het verslag van mevrouw Randzio-Plath over de indirecte belastingen, dat moeilijk in dit debat kan worden ingepast. Toch is dit een belangrijk verslag omdat het debat over de monetaire unie onvermijdelijk moet worden gevolgd door een grondig debat over de fiscale unie die er daarna zeker moet komen.
Ik wil het hebben over het probleem van ons gebrek aan inzicht in en onderzoek naar een aantal beginselen van de indirecte belastingen. Voor de indirecte belastingen moeten een aantal duidelijke beginselen worden vastgelegd. Hoewel de Commissie op dat gebied waardevol werk verricht, schijnt ze geen rekening te houden met de ruimere context van het gebrek aan consensus over de BTW-grondslag. Het gevaar is dat die belastinggrondslag verdwijnt. In mijn eigen land verleent de regering steeds meer BTW-vrijstellingen voor diensten die vroeger door de overheid en nu door de privésector worden geleverd. Dezelfde problemen doen zich ook in Frankrijk en Italië voor. De Commissie heeft enkele van die kwesties aan het Hof van Justitie voorgelegd.
Mijn fractie en ikzelf stellen in amendementen op de verslagen van de heer Fourçans en mevrouw Randzio-Plath de oprichting voor van een onafhankelijke organisatie die academici, mensen uit de industrie en ambtenaren van de Commissie en van de nationale regeringen verenigt om in een ruimere en informele context de verschillen in de toepassing van de BTW te bespreken en om daarover een consensus te bereiken. Ik hoop dat het Parlement die amendementen zal aannemen zodat een breder debat over de beginselen van de indirecte belasting zelf op gang kan komen voor wij nader op de details ingaan.

de Rose
Mijnheer de Voorzitter, in tegensprak met de geest van het oorspronkelijk ingestelde economische vrijhandelsgebied heeft de honger naar alsmaar meer communautaire regelgeving eens te meer de bovenhand gehaald en tot een triomf van de supranationale wil geleid.
Sinds de tweede helft van de jaren "80 heeft de toenemende algemene harmonisatiewens de invoering van een, zogenaamd voorlopig, BTW-stelsel met zich gebracht, waarvan iedereen wist dat het niet op zijn taak was berekend. Voorlopig, maar tot wanneer? De definitieve regeling moest door de Commissie uiterlijk op 31 december 1994 worden aangenomen. Welnu, het is juni 1997 en het vraagstuk van de belastingharmonisatie staat nog altijd op de agenda. Vertraging? Natuurlijk, maar ook erkenning van onmacht. Deze mislukking is des te schrijnender omdat de belangrijkste communautaire instellingen, namelijk de Raad en de Commissie, erbij betrokken zijn.
Vandaag wordt deze vertraging gesymboliseerd door twee eenvoudige vaststellingen: ten eerste, deze inadequate overgangsregeling moet worden vervangen; ten tweede, het blijkt verre van gemakkelijk de definitieve regeling in te voeren. Er worden daartoe een aantal ideeën naar voren geschoven waaronder, in de eerste plaats, de vervanging van de zogenaamde regel van het bestemmingsland door die van het oorsprongsland. Wij zijn het eens over het beginsel van deze regel, die de administratieve formaliteiten voor de ondernemingen zou vereenvoudigen.
Anderzijds betekent minder declaratieverplichtingen ook minder risico van vergissingen. Één enkele declaratie in één enkele plaats van belastingheffing, minder mogelijkheden tot fraude en, bijgevolg, kostenbesparing. Waar wij niet mee akkoord gaan, is het voorstel nationale vrijstellingen doodgewoon te vervangen door het nultarief.
Dit betekent een bijkomende afstand van nationale soevereiniteit, aangezien de communautaire instellingen hierover zouden beslissen. Zoals de nationale - zowel directe als indirecte -belastingen in hun geheel is ook de BTW een prioritair instrument van het begrotingsbeleid. Een mooi bewijs daarvan is dat het concept van deze belasting sinds de invoering in Frankrijk wereldwijd werd gekopieerd.
Wij zeggen ja tegen de wil om het huidige systeem te wijzigen, maar niet tegen elke prijs. Wij zeggen neen tegen een bijkomende overdracht van soevereiniteit. Wij willen onze autonomie op belastinggebied bewaren, wat niet noodzakelijk onverenigbaar is met een nieuwe BTW-regeling in de Europese Gemeenschappen.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, zoals verschillende vorige sprekers zou ik de heer Lamfalussy willen danken voor zijn werk aan het hoofd van het Europees Monetair Instituut en voor zijn betrekkingen met onze instelling, in het besef dat wij niet altijd een gemakkelijke instelling zijn. Wij danken hem voor de goede betrekkingen die hij met ons tot stand heeft weten te brengen en hopen dat wij soortgelijke betrekkingen met zijn opvolger zullen kunnen ontwikkelen.
Hij verlaat ons op een moment waarop er duidelijk beweging in het debat komt. Hoe dichter wij de monetaire unie naderen, hoe meer de belangrijkste consequentie ervan, eindelijk, tot ons doordringt: de dringende noodzaak van de economische unie. In dat verband is het verslag van de heer Fourçans, zoals gewijzigd door onze Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, een nuttig document. Ja, wij moeten de coördinatie van het begrotingsbeleid van de lidstaten intensiveren en tot een onderlinge aanpassing van het belastingbeleid van de lidstaten overgaan, ongeacht of het om indirecte dan wel directe belastingen, belastingen op vermogen of bedrijfswinsten gaat, aangezien die van invloed zijn op het delokalisatieproces. Tenslotte moeten wij een democratisch gecontroleerd politiek orgaan instellen dat verantwoordelijk is voor de coördinatie van het economisch beleid.
Dat zijn allemaal dingen waar wij ook naar streven, hoewel wij destijds niet bij de belangrijkste initiatiefnemers behoorden. Maar wij moeten verder gaan, ambitieuzer zijn. Op het budgettaire deel van het verslag zijn volgens mij verschillende opmerkingen te maken. Zoals uit de afloop van de vergadering van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën van gisteren is gebleken, is het stabiliteitspact slechts verantwoord als het in dienst van meer groei staat.
Op belastinggebied moeten wij in de richting van een minimale harmonisatie van de bedrijfsbelasting, de belasting op het sparen en de grensoverschrijdende belastingheffing gaan. Maar wij moeten ook de gekwalificeerde meerderheid invoeren voor bepaalde directe belastingen, anders zullen we niet in staat zijn de fiscale dumping te bestrijden, opnieuw een evenwicht tussen de belasting op vermogen en de belasting op arbeid tot stand te brengen, speculatieve kapitaalbewegingen te belasten.
En dan is er het politieke orgaan waarover in het verslag van de heer Fourçans wordt gesproken. Waarom zouden we het niet gewoon "economische regering" noemen en het - artikel 103 van het Verdrag van Maastricht vormt daar trouwens een uitnodiging toe - duidelijke bevoegdheden geven op het gebied van de coördinatie van het begrotingsbeleid, het belastingbeleid en het structurele economisch beleid?
Het verslag van de heer Fourçans gaat in de goede richting, maar lijkt mij te voorzichtig wat de doelstellingen betreft. Gezien de recente meerderheidswijzigingen in de regeringen van de Vijftien moeten wij op Europees niveau onverwijld alternatieven naar voren schuiven voor de in de afgelopen jaren voorgestelde oplossingen en mechanismen.
Wij moeten ons allen inspannen om de ene munt binnen de gestelde termijnen in te voeren. Maar het moet de lidstaten desgewenst vrijstaan een groot beleid van overheidsinvesteringen ten uitvoer te leggen om het herstel van de groei niet aan een absolute prioriteit van de monetaire doelstelling op te offeren.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, moeten we vermijden een mechanisme in te voeren dat van de werkgelegenheid de belangrijkste aanpassingsvariabele zou maken, waardoor wij onze politieke prioriteit - het scheppen van banen - de rug zouden toekeren. Om dat te bereiken, moeten wij alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de overgang naar de ene munt op de geplande datum plaatsvindt, maar wel met een economische unie die harerzijds ook goed op dreef is en in dienst van de groei en de werkgelegenheid staat. Daarvoor moeten wij in een eerste fase, en vanaf vandaag, het stabiliteitspact aanvullen, dat momenteel alleen maar in naam iets met groei heeft te maken, en er via een waarachtige coördinatie van het economisch beleid een echt groei- en werkgelegenheidspact van maken. Waar het op aankomt, is niet of het stabiliteitspact ja dan neen te Amsterdam wordt aangenomen, maar of de ene munt in dienst van de werkgelegenheid er op 1 januari 1999 komt.

Peijs
Voorzitter, in het kader van het verslag-Fourçans zal het heel belangrijk zijn uit te maken hoe sterk men zich tijdens de derde fase moet gaan richten op de economische samenwerking. Bovendien zal het probleem van de harmonisatie van de belastingstelsels binnen de euro-zone niet langer ontweken kunnen worden.
Met betrekking tot de economische samenwerking gaan er de laatste tijd stemmen op. Ik herinner u aan de ECOFIN-vergadering van gisteravond in Luxemburg om de bestrijding van de werkloosheid een grotere prioriteit te geven binnen Europa. In socialistische ogen zijn grote overheidstekorten kennelijk synoniem met sociaal beleid. Het op degelijke wijze op orde brengen van overheidsfinanciën wordt zo naar het tweede plan geschoven. In naam van alle mensen zonder werk in de Europese Unie betreur ik dat.
Nog niet zo lang geleden is op Frans verzoek een Stabiliteitsraad gevormd. In het verslag, ook van een Fransman, Fourçans, wordt een economische regering voorgesteld met vergaande bevoegdheden. Duidelijk heeft men voor ogen een tegenwicht te bieden aan de Europese Centrale Bank met name met het oog op het punt van de werkgelegenheid. Het lijkt erop dat men een klassieke afruil wil tussen inflatie en werkgelegenheid. Naar mijn vaste overtuiging ligt de oplossing van dit belangrijke werkloosheidsprobleem zeker niet in een aantasting van de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank. Het beleid dat de toekomstige Europese Centrale Bank voorstaat, namelijk prijsstabiliteit en daardoor lage inflatie, betekent een lage rente waardoor investeringen gestimuleerd worden. Groei en werkgelegenheid zullen op die wijze juist worden gestimuleerd.
Dan de harmonisatie van de belastingen. Een moordende concurrentie op dit vlak tussen de lidstaten moet worden vermeden. Aan de andere kant mogen lidstaten die hun overheidsfinanciën op orde hebben en daardoor hun burgers niet hoeven lastig te vallen met hoge belastingen niet gestraft worden voor hun inspanningen.
Ook het BTW-stelsel zal door de euro onder druk komen te staan. Voor het bedrijfsleven, en vooral voor het midden- en kleinbedrijf, is het huidige BTW-stelsel de belangrijkste verstoring van de interne markt. Ook de burger zal de oorsprong van de overblijvende verschillen onmiddellijk door hebben. Commissaris Monti baseert zijn definitieve BTW-stelsel op het oorsprongsprincipe. Theoretisch zal dat inderdaad de meeste bezwaren van het huidige stelsel wegnemen. Maar het is vooral de uitwerking, bijvoorbeeld de clearingsystemen, die tot grote bezorgdheid leiden bij de netto-exporterende landen en met name bij de landen die een mainport binnen hun landsgrenzen hebben. Ook voor het midden- en kleinbedrijf zijn er bezwaren. Zolang BTW-verrekeningen op basis van nationale statistieken plaats heeft en de statistische gegevens binnen de Europese Unie niet geharmoniseerd zijn, ligt ook dat risico bij de netto-exporterende landen. Het midden- en kleinbedrijf nu is bevreesd dat van zijn kant het gebrekkige statistische cijfermateriaal aangevuld moet worden. Dat zou één van de belangrijkste voordelen van het definitieve systeem, namelijk minder administratieve lasten voor het bedrijfsleven, in één klap wegvagen. In principe verlegt het clearingsysteem de administratieve lasten van het midden- en kleinbedrijf naar de overheden waar het thuis hoort. Voor mij is het definitief systeem alleen aanvaardbaar als de administratieve lasten gelegd worden waar ze horen, bij de overheid en als er een oplossing wordt gevonden voor de gigantische risico's die de clearing inhoudt.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, hoewel we al heel wat tijd hebben besteed aan debatten over de Economische en Monetaire Unie, blijft ze voor ons een grote onbekende. We weten niet wanneer ze precies van start gaat en wordt voltooid en welke gevolgen ze heeft voor de Europese volken en de sociale samenhang in Europa.
Geen enkel lid van de Commissie heeft er ons tot dusver van overtuigd dat de offers van de Europese burgers, die tot hoge werkloosheid en grote wanhoop hebben geleid, in de toekomst een positieve invloed op het leven van onze burgers zullen hebben. Het lijdt evenwel geen twijfel dat de EMU - die, volgens mij, niet inwerkt op de internationale rentevoeten en energieprijzen - samen met het democratisch deficit in de Unie zal resulteren in een duale maatschappij. Ik vraag me dan ook af waarom we ons blijven inzetten om die unie tot stand te brengen.
Het is hoog tijd om het tijdschema en de criteria van de Economische en Monetaire Unie te wijzigen, de doorzichtigheid terzake te versterken en de waarheid erover aan het licht te brengen. Als we nog langer de spot drijven met de Europese burgers, komen ze zeker in opstand en dreigt een maatschappelijke explosie waarvoor de Commissie, die vergeet dat het in de eerste plaats gaat om mensen en niet om cijfers, verantwoordelijk is.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, geachte collega's, we buigen ons thans over enkele verslagen die bijdragen tot de invoering van de Europese eenheidsmunt - een proces waarin de hier aanwezige president van het Europees Monetair Instituut tot dusver een voortrekkersrol heeft vervuld. We betreuren dan ook dat de heer Lamfalussy, die het EMI op heel bekwame, intelligente en tactvolle wijze heeft geleid, vandaag voor het laatst als president van het instituut in het Parlement tussenbeide komt.
Mijnheer Lamfalussy, collega Donnelly heeft zo-even verwezen naar wat u tijdens de hoorzittingen van het Parlement gezegd heeft over het gevaar dat uitgaat van de hoge werkloosheidsgraad in Europa voor de voltooiing van de Economische Monetaire Unie. Als ik me goed herinner, was u toen van oordeel dat de hoge werkloosheid er enkele regeringen zou toe nopen de begrotingsdiscipline te versoepelen. De gebeurtenissen in Frankrijk - die onder de druk van het Franse volk hebben plaatsgevonden - bewijzen dat u gelijk had. Aan de leden die zich ironisch uitlaten over de stem van het volk, wil ik zeggen dat parlementen eerbied moeten hebben voor degenen door wie ze worden verkozen. Ik veronderstel trouwens dat niemand hier van oordeel is dat we de rollen kunnen omkeren en het Franse volk moeten ontbinden en een ander verkiezen.
Hoewel ik alle respect heb voor de standpunten van de president van het EMI, ga ik niet volledig akkoord met zijn eenzijdige opvattingen over de begrotingsdiscipline. Ik ben het met hem eens dat overdreven besnoeiingen op de overheidsuitgaven tot een onredelijke - en onnodige - werkloosheidsgraad kunnen leiden en hoge werkloosheid er de regeringen kan toe aanzetten de budgettaire discipline te versoepelen. Ik begrijp echter niet hoe een beleid dat de werkloosheid aanwakkert en de economische groei vertraagt, onze internationale concurrentiepositie ten goede komt.
Ik wil dan ook vragen of het al dan niet juist is dat de kosten dalen, technologische ontwikkelingen gedijen, de productiviteit en het concurrentievermogen stijgen en de werkgelegenheid toeneemt, als de economie bloeit. We willen de werkloosheid in geen geval bestrijden met overdreven consumptie, maar het verbod van overheidsinvesteringen in het kader van het stabiliteitspact - zulks in een tijd dat investeringen uit de particuliere sector uitblijven - is een grote dwaasheid. We verheugen ons dan ook over het optreden van de Franse regering die de zaken wil aanpakken op de wijze waarop het Parlement al vaak heeft aangedrongen. Daar intussen vaststaat dat we met begrotingen in evenwicht kunnen - en moeten - leven, is het ogenblik trouwens slecht gekozen voor de voortzetting van het beleid van overdreven begrotingsdiscipline, dat - ik herhaal - aan de hoge werkloosheid ten grondslag ligt en voor onvoldoende dynamisme zorgt om vooruit te komen. We mogen de put waarin we ons bevinden niet dieper maken en moeten - daarom - pogen uit de impasse van de werkgelegenheid te geraken. Pas als we daarin slagen, kunnen we het probleem van de monetaire stabiliteit aanpakken zoals het hoort.

Secchi
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde vooral het woord voeren over kwesties die te maken hebben met de verslagen van Randzio-Plath en Fourçans, dus fiscale kwesties.
Voor wat het verslag van collega Randzio-Plath betreft, waar ik me ruimschoots in kan vinden: ik heb namens de PPE-fractie samen met collega Herman twee amendementen ingediend, allereerst om erop te wijzen dat wij duidelijk instemmen met de definitieve keuze van het beginsel van land van oorsprong. Wij zijn er namelijk van overtuigd dat dit een optimaal mechanisme is voor het definitieve BTW-stelsel, en wel op grond van een aantal overwegingen. Ten eerste is het allemaal veel eenvoudiger, en dat geeft de nodige voordelen voor het bedrijfsleven maar ook voor de consumenten, die namelijk meer transparante berichtgeving en informatie krijgen over de relatieve voordelen in de verschillende landen en op de verschillende markten. Bovendien komt er dan een betere functionering van de binnenmarkt, die onder meer gestimuleerd wordt door een meer transparant BTW-stelsel. Vooral zou met zo'n soort stelsel de fraudebestrijding verbeterd worden en wij allen weten dat dit een heel belangrijke zaak is. We zijn er dan ook van overtuigd dat dit het juiste systeem is, ondanks dat hier en daar twijfels rijzen, mits het gebaseerd wordt op een zo simpel mogelijk mechanisme, zowel voor wat betreft de overheidsadministratie, dus de compensatiemechanismes, waar andere collega's al over gesproken hebben, als uiteraard voor wat betreft de verplichtingen die bedrijven worden opgelegd.
Onze twee amendementen, 9 en 10, die hopelijk op kamerbrede consensus stuiten, zetten deze gedachte kracht bij, en tevens is het de bedoeling van die amendementen dat ze de Commissie prikkelen om in de huidige overgangsfase al die maatregelen te nemen die het terrein voor de overgang naar het definitieve stelsel effenen. Weliswaar staan wij voor allerlei obstakels, met name het overbekende unanimiteitsprobleem. Het doet me genoegen dat het verslag-Fourçans daar in de paragrafen 11 en 12 op inhaakt en pleit voor een fiscale gedragscode. Wij hebben hier al over gesproken in de laatste vergaderperiode in Brussel naar aanleiding van een verslag waarvoor ik rapporteur was en dat op een heel ruime meerderheid van het Parlement mocht rekenen. Ik wijs hier speciaal op, niet alleen om te zeggen dat wij achter dit aspect van het verslag-Fourçans staan, maar ook om u eraan te herinneren dat deze Vergadering zich al heel positief over deze kwestie had uitgelaten.
Ik beperk me tot deze overwegingen, maar wil nogmaals zeggen dat ik heel veel waardering heb voor het werk van beide collega's, op wie ik hier kort commentaar mocht leveren.

Torres Marques
Voorzitter, ook ik wil president Lamfalussy en al onze collega's die ontwerpverslagen hebben opgesteld feliciteren, maar uit tijdsgebrek zal ik mijn betoog toespitsen op het verslagFourçans.
De coördinatie van het budgettaire en fiscale beleid in de Monetaire Unie begint bij een initiatiefverslag van het Europees Parlement, dat al heel vroeg heeft erkend dat het fundamenteel is niet alleen de gevolgen van de derde fase van de EMU te bestuderen, maar vooral de nieuwe rol die deze beleidsvormen dienen te spelen voor de monetaire stabiliteit, de economische groei en de arbeidsmarkt. Het was tevens fundamenteel het Verdrag van Maastricht grondig te analyseren om de mechanismen te vinden die de definitie, de begeleiding en de controle van het door de Raad, door de Commissie en tot slot door het Europees Parlement en de nationale parlementen te voeren beleid ter zake mogelijk maken.
De hoofddoelstellingen van de eenheidsmunt zijn de optimalisering van de interne markt en het mogelijk maken van een duurzame economische ontwikkeling, meer en betere werkgelegenheid, evenals de verbetering van de levensstandaard in de Unie. Binnen deze beginselen, welke maatregelen treffen?
Uit begrotingsoogpunt denk ik dat de hoodideeën de volgende moeten zijn: het nationaal begrotingsbeleid blijft een fundamenteel instrument, hoewel het tekort niet jaarlijks moet worden beoordeeld maar op grond van een globale cyclus. Bijgevolg mag het stabiliteits- en groeipact, indien het ingevoerd wordt, in geen geval automatisch en onafhankelijk van een politiek oordeel worden toegepast. Het begrotingsbeleid moet zich dan ook toespitsen op de herbesteding van de uitgaven, zodat deze bijdragen aan het scheppen van werkgelegenheid en de verbetering van de welvaart en de veiligheid van de burgers, en niet aan de vermindering daarvan. Op communautair vlak dient op termijn een groei van de begroting met betrekking tot het BBP te worden overwogen, zodat men van de geplande 1, 27 % voor 1999 tot hogere cijfers komt die het mogelijk maken situaties van asymmetrische crises te bestrijden.
Wat het fiscaal beleid in het kader van de eenheidsmunt betreft, dienen er harmonisatiemaatregelen te worden genomen, teneinde economisch gezien dure distorsies te voorkomen, maatregelen die vooral van toepassing moeten zijn op het gebied van de belasting op spaargelden, de vennootschapsbelasting en de benadering van de indirecte belastingtarieven.
De grote lijnen worden geschetst in dit verslag van de heer Fourçans, die ik feliciteer met het moeilijke werk dat hij heeft verricht. Het is nu aan de nationale en Europese instellingen om de middelen en het tijdrooster te bepalen, zodat de hoop die is gesteld op de interne markt en de eenheidsmunt het mogelijk maken de doelstellingen inzake groei, welzijn en economische en sociale cohesie waarnaar de Europese burgers streven te verwezenlijken.

Ilaskivi
Mijnheer de Voorzitter, op dit moment lijkt het duidelijk dat de derde fase van de EMU volgens het tijdschema ingevoerd zal worden, hoewel slechts twee landen, Finland en Luxemburg, naar de inschatting van de Commissie en het IMF aan de convergentiecriteria zullen voldoen. Deze criteria zullen dan ook waarschijnlijk worden geïnterpreteerd en verruimd. Mede daarom zullen de komende jaren in verschillende landen de werkgelegenheid en de economische groei profiteren dan wel te lijden hebben van de zogeheten asymmetrische schokken.
In het onderhavige verslag van collega Fourçans wordt op uitstekende wijze geanalyseerd hoe de keuze van economische beleidsinstrumenten onder de nieuwe omstandigheden beperkt zal worden. De Commissie economische zaken koos echter met de goedkeuring van drie amendementen voor een zachtere benadering, waarbij de nadruk werd gelegd op de werkgelegenheid en het vermijden van ernstige economische verstoringen, daarbij instemmend met de grote lijnen van de analyse in het verslag. Wat zou deze benadering in de praktijk betekenen, wanneer het beleid zou worden? Een grotere nationale handelingsbevoegdheid op het gebied van begrotingsbeleid. Het belang ervan wordt benadrukt wanneer het voeren van een wisselkoersbeleid onmogelijk wordt en de ECB de mogelijkheid tot het voeren van een nationaal monetair beleid wegneemt. Hoe dan wel? Het plafond van drie procent voor het tekort op de begroting moet niet op de korte termijn worden beoordeeld maar moet worden bezien tegen de achtergrond van de gehele conjuncturele cyclus. Zo kan een tekort worden weggewerkt en een overschot worden gebruikt als contractief politiek instrument. Om dezelfde reden moeten ook de boeterentes worden bepaald op grond van het gemiddelde over de hele conjuncturele cyclus en niet op grond van een momentopname. Het laatstgenoemde is mede daarom van belang, dat een afwijking van de andere criteria niet tot boetes leidt. Lidstaten kunnen zonder problemen een staatsschuld hebben van honderd procent van het BNP en een inflatie en rentestand die de criteria ver overschrijden, zonder dat dit boetes tot gevolg heeft.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het Europese economische beleid heeft een gezonde en volgens velen zelfs dramatische wending genomen. De sociaal-democratische verkiezingszeges hebben eindelijk de deur geopend naar het doorvoeren van een beleid dat de nadruk legt op werkgelegenheid. We kunnen geen gezamenlijke valuta tot stand brengen wanneer er massale werkloosheid heerst en dat hebben de kiezers nu ook duidelijk gemaakt. Een gemeenschappelijk BTW-stelsel kan niet hals over kop worden ingevoerd op een zuiver mechanistische grondslag zonder aandacht te besteden aan het scheppen van werkgelegenheid. Collega Randzio-Plath brengt gelukkig bij de bespreking van de zwaartepunten voor belastingheffing het sociale aspect naar voren.
We moeten echter verder gaan. We mogen niet toelaten dat de Commissie het alleenrecht krijgt om de opbouw en de richting van het fiscale beleid te bepalen. We moeten in het Europees Parlement onze verantwoordelijkheid nemen en nieuwe structuren en zwaartepunten invoeren, waardoor het creëren van werkgelegenheid wordt gestimuleerd.
De huidige BTW-richtlijn die in de jaren '70 is ingevoerd moet vernieuwd worden. In alle lidstaten zijn belastinginkomsten gederfd na het wegvallen van de douaneformaliteiten en na de door grote ondernemingen doorgevoerde goedkope afschrijvingen. De grote ondernemingen zijn nog wel in staat om hun weg te vinden in de jungle van BTW-regels, maar voor het MKB valt het niet mee om wijs te worden uit de uiteenlopende praktijken in de verschillende lidstaten. Nu hebben echter de grote ondernemingen geen behoefte aan een vernieuwing van het BTW-stelsel, hoewel dit voor het MKB van levensbelang is.
Bij een algemeen BTW-stelsel kunnen problemen optreden wanneer we ervan uitgaan dat ook openbare dienstverlening BTW-plichtig wordt. Worden scholen, crèches en ziekenhuizen als zodanig belastingplichtig en beschouwd als in eenheden verkoopbare waar? En wat te denken van organisaties die het algemeen belang dienen of ideële organisaties, die geld inzamelen voor bijvoorbeeld ontwikkelingslanden of voor de gemarginaliseerden in de samenleving. Moet de humanitaire hulp fiscaal belast worden, terwijl we de ogen sluiten voor grote ondernemingen die de belasting ontduiken? Het gelijktrekken van de BTW-percentages zou echter ook problemen opleveren, aangezien dit concurrentievervalsing tot gevolg zou hebben.

Cornelissen
Voorzitter, ik wil me beperken tot een opmerking over het verslag van collega Christa Randzio-Plath. In paragraaf 14 vraagt zij terecht bijzondere aandacht voor het toerisme. Zoals bekend is toerisme uitermate belangrijk voor de werkgelegenheid. In de Europese Unie verdienen bijna 10 miljoen mensen hun boterham in het toerisme. In een aantal lidstaten betekent de BTW een belangrijke post in de kosten voor de toerist. Zo betaalt men in Denemarken bijna 25 % BTW op de vakantie-uitgaven. Het effect daarvan moet men niet onderschatten. De marges in deze sector zijn meestal klein. In Ierland heeft men in het begin van de jaren '80 het BTW-tarief voor hotels verhoogd van 10 % tot 23 %. Meer dan 10 % van de Ierse hotels moest binnen vier jaar na deze maatregel sluiten. Voor Raad, Commissie en Parlement is bestrijding van de werkloosheid prioriteit nummer één en terecht! 18 miljoen mensen zonder werk is onaanvaardbaar. Deskundigen zijn van mening dat de sector "reizen en toerisme" de komende 10 jaar de beste kansen biedt voor het scheppen van nieuwe arbeidsplaatsen met name ook voor vrouwen en jongeren. Tegelijkertijd komen zij tot de conclusie dat van de wereldwijd te verwachten tientallen miljoenen nieuwe arbeidsplaatsen in het toerisme minder dan 5 % in de landen van de Europese Unie zal worden gerealiseerd. Dit leidt mij tot twee concrete vragen: één, wat is het oordeel van de Commissie over deze studies en is de Commissie bereid zich ervoor in te zetten dat het lage BTW-tarief uniform kan worden toegepast op activiteiten die verband houden met het toerisme? Mijn tweede vraag aan de Commissie luidt: wanneer de resultaten van de zes jaar geleden toegezegde studie naar de werkgelegenheidsgevolgen van eventuele afschaffing van duty - en taxfree -verkopen in het intra Europees verkeer in 1999 mogen worden verwacht? Er verschijnen steeds meer studies dat tienduizenden mensen hun job dreigen te verliezen onder meer in de veerbootsector.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met wat de heer Cornelissen over het toerisme heeft gezegd. Zijn opmerkingen gelden zowel voor de BTW als voor de enige munt. De werkgelegenheid zou het leidmotief van dit debat kunnen zijn. Velen van ons ijveren al jaren voor de enige munt in de overtuiging dat de EMU Europa zal helpen om voor de bevolking werkgelegenheid te creëren.
Niemand heeft zich voor de enige munt meer ingespannen dan de heer Lamfalussy. Voor Europa was hij op het juiste ogenblik de juiste man op de juiste plaats. Nu hij het voorzitterschap van het Europees Monetair Instituut overdraagt, wensen wij hem het allerbeste toe. Ik herinner mij zeer goed hoe hij tijdens de hoorzitting voor zijn benoeming verklaarde dat de EMU niet zou slagen als miljoenen Europeanen geen behoorlijke baan zouden krijgen. In zijn jaarverslag over de EMI berispt de voorzitter de EU en haar leiders omdat zij niet de voorwaarden hebben gecreëerd waarin nieuwe werkgelegenheid kan ontstaan. Nu een aantal sceptici de EMU voor het banenverlies aansprakelijk stellen, is de tijd gekomen om een aantal fundamentele waarheden over de EMU te formuleren.
In de eerste plaats mag het ons niet verbazen dat rechtse regeringen in Europa door de bevolking worden weggestemd omdat ze de werkgelegenheidscrisis niet hebben aangepakt. Het kortzichtig deflatoir beleid van Alain Juppé was niet alleen op zichzelf verkeerd maar was ook in strijd met de opzet van het Verdrag van Maastricht. De heer Delors heeft er ons onlangs nog aan herinnerd dat de tenuitvoerlegging van alle beleidsmaatregelen waarin het Verdrag voorziet een Europa van de mensen tot stand had gebracht. Economische criteria zoals het investeringsniveau, de werkgelegenheid en de productiviteit zijn veronachtzaamd maar zijn altijd even belangrijk geweest als de vijf monetaire criteria.
Die criteria, in het bijzonder de lakmoestest voor de overheidsschuld en het begrotingstekort, zijn zelf ook bewust verkeerd geïnterpreteerd. Wanneer zullen sommige commentatoren eindelijk inzien dat een flexibele interpretatie terecht reeds in de bestaande criteria zelf is ingebouwd. Men kan die in het Verdrag zelf ingebouwde flexibiliteit niet ontkennen. Wij kunnen niet aansprakelijk zijn voor de Theo Waigels in de wereld die zeggen dat 3 % juist 3, 000 % is en daarvan vervolgens zelf het slachtoffer worden als hun tekort 0, 2 % hoger wordt geraamd.
Zo moet ook het stabiliteitspact zijn volledige naam krijgen. Het gaat om een pact voor groei en stabiliteit , dat een passende beleidsmix van fiscale en monetaire instrumenten vergt om de werkgelegenheid genererende krachten van de EU te versterken. Een krachtige en doelgerichte uitvoering van het Witboek van de heer Delors zou voor een groei en een elan hebben gezorgd die een tegenwicht hadden gevormd voor het streven naar een voorzichtig schuldbeleid. Het wekt geen verbazing dat de nieuwelingen in de EMU zich bij die visie van de heer Delors aansluiten. De nieuwe Franse regering wil een groei- en stabiliteitspact en een federale bank die de politieke doelstellingen van hoge werkgelegenheid en toenemende welvaart voor de Europese bevolking verwezenlijkt. Dat doet ook Gordon Braun, de nieuwe Britse minister van financiën, die het er met ons beslist over eens zou zijn dat meer werkgelegenheid in Europa ons motto moet zijn.

Rübig
Heren voorzitters, meer uitgeven dan er binnenkomt, is op lange termijn niet houdbaar. Dat geldt voor gezinnen, die als ze voortdurend meer uitgeven dan ze verdienen, aan koopkracht verliezen; dat geldt voor ondernemingen, waar als er voortdurend meer wordt uitgegeven dan verdiend, arbeidsplaatsen in gevaar komen en verloren gaan; en dat geldt natuurlijk ook voor de staat als die voortdurend op te grote voet leeft. Iedereen kan zo aan geloofwaardigheid inboeten en er hebben zich in de geschiedenis al crises voorgedaan die hebben aangetoond dat dan alle burgers hun vermogen verliezen en arbeidsplaatsen massaal verloren gaan.
Daarom is het stabiliteitspact van bijzonder groot belang. Wij moeten ons best doen om gezonde financiën te hebben, want die zijn uiteindelijk het beste fundament voor de interne markt. Het dak is de ene munt. De financiën zijn uiteindelijk een heel doorslaggevend criterium voor het concurrentievermogen, ook ten aanzien van landen buiten de Europese Gemeenschap.
Daarom is het nodig dat de geharmoniseerde belastingen grondig onder de loep worden genomen. Het Parlement heeft al een ontwerp van raming van de financiële gevolgen daarvan aangenomen. Bij de belastingharmonisatie, ook op het gebied van de BTW, is het heel belangrijk dat we nagaan: wat kost het de staat, wat kost het de burger en wat kost het de bedrijven?
Het tweede terrein is dat van het lean management . Volgens mij is het volstrekt noodzakelijk ook de betrokkenen bij de harmonisatie te betrekken. 99, 8 % van de ondernemingen in de Europese Unie hebben minder dan 250 werknemers. Ik geloof dat wij erop moeten toezien dat het belastingstelsel voor de enkeling zo eenvoudig en zo gemakkelijk te begrijpen mogelijk wordt.
Het derde en laatste punt is benchmarking . De convergentiecriteria vormen al een goed instrumentarium voor benchmarking . We hebben dit systeem ook nodig op het gebied van de belastingen, en wel in een duidelijk verbeterde vorm en ook beschikbaar voor toekomstige beslissingen.

Hendrick
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats dank ik de rapporteurs voor het voortreffelijke werk dat zij op dit uiterst belangrijke terrein hebben verricht. Ik stel vooral met genoegen vast dat de rol van het Europees Monetair Instituut vaste vorm krijgt en kijk ernaar uit dat het instituut onze centrale bank wordt.
Ik zou nader willen ingaan op de duidelijke problemen die de economische en politieke ontwikkeling in Duitsland en Frankrijk doet rijzen. In beide landen maken de kiezers zich duidelijk zorgen over de budgettaire maatregelen en de stappen die hun respectieve regeringen ondernemen om aan de criteria van Maastricht voor de Europese Monetaire Unie te voldoen. In Frankrijk is die bezorgdheid tot uiting gekomen in een regeringswisseling en zal de klemtoon nu worden gelegd op werkgelegenheid en welvaart in plaats van op budgettaire besparingen zoals die welke wij daar tot nu toe hebben gezien.
In Duitsland zijn er problemen en heeft de economie het moeilijk om het land te helpen de norm van 3 % te halen. Gelet op de veranderende houding van de kiezers in Frankrijk, Duitsland en, sedert de verkiezingen, ook in GrootBrittannië, en gelet op het feit dat de klemtoon voortaan op groei en werkgelegenheid in plaats van op budgettaire besparingen wordt gelegd, is de situatie zodanig veranderd dat het tijdschema van Maastricht moet worden herzien. Ik ben een groot voorstander van de monetaire unie en zou graag hebben dat op dat gebied vooruitgang wordt geboekt, maar de positie van de Duitse en de Franse regering is van die aard dat de euro, als hij op 1 januari 1999 tot stand wordt gebracht, een zwakke munt zal zijn die op de monetaire markten zeer snel zal worden aangevallen. Ik wens dat men de klemtoon legt op groei en echte stabiliteit. Als wij op 1 januari van start gaan, meen ik echter dat van stabiliteit geen sprake kan zijn en dat de groei dreigt te worden afgeremd.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Fourçans voor zijn verslag. Ik beschouw dat vooral als een goede basis voor een strategie voor de harmonisatie van de belastingen, uiteraard in overeenstemming met de economische convergentie in de komende jaren.
Wij moeten goed beseffen dat de interne markt nog maar kort geleden tot stand is gebracht. Wij moeten erkennen dat reeds een grote mate van economische convergentie tussen de rijkere en armere gebieden van de Europese Unie is gerealiseerd. Toch zijn er nog grote verschillen tussen de economische prestaties van de lidstaten en inzake de wijze waarop de regeringen de economie traditioneel beheren. Wij mogen niet overhaast de conclusie trekken dat een belastingharmonisatie noodzakelijk is om gelijke mededingingsvoorwaarden te creëren.
Wij moeten ook bedenken dat alle wetten en regels die wij opstellen van toepassing zullen zijn in een uitgebreide Gemeenschap, waar de economische convergentie veel kleiner zal zijn dan nu. Het verslag is dan ook een goede basis voor ons beraad, maar wij mogen niet overhaast te werk gaan. Wij moeten wachten en zien hoe de interne markt met zijn vrij verkeer van personen en kapitaal het belastingbeleid en de eerlijke concurrentie beïnvloedt.
Met betrekking tot een aantal landen heb ik horen zeggen dat de belasting op bedrijfswinsten die de Ierse regering de industrie oplegt de mededinging scheeftrekt. Als men kijkt naar de hoge personenbelasting, de sociale voorzieningen en de hoge belasting op vervoer, stelt men evenwel vast dat de regering met bepaalde beleidsmaatregelen sommige concessies compenseert en dat ze de mededinging dus niet vervalst. Wij zullen pas over een aantal jaren weten wat er eigenlijk gebeurt.

Willockx
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ook wat mij betreft een felicitatie aan de heer Lamfalussy, de commissie en de rapporteurs. We moeten vaststellen aan de hand van deze verslagen dat wij op een indrukwekkende wijze in vooruitgang zijn op de weg naar de verwezenlijking van de Economische en Monetaire unie. De laatste fase van de voorbereiding ervan wordt nu doorkruist daar een aantal recente belangrijke politieke gebeurtenissen. In een democratie is het logisch en goed dat met deze belangrijke signalen van de bevolking effectief wordt rekening gehouden. Als we dat niet doen dan wordt Europa nog minder geloofwaardig bij de gewone mensen. Wat we nu meemaken vandaag inzake het Stabiliteitspact is gedragen door veel meer landen dan Frankrijk. Het is ook gedragen door het Parlement, is gedragen door de grootste fractie van dit Parlement. En het is niet zo, mevrouw Peijs, dat diegenen die pleiten om een voluntaristische groeicomponent toe te voegen aan het Stabiliteitspact, dat die pleiten voor ontsporing of herhaling van de ontsporing van openbare financiën. Voor ons is dit niet tegenstrijdig. Wij willen het Stabiliteitspact en de budgetaire critaria naleven, maar wij willen dat naast de titel. Pact voor stabiliteit en groei. Die titel van groei moet ook een inhoud krijgen. Dat voluntarisme kan gebeuren langs verschillende wegen. De monetaire politiek strictu sensu naast inflatie ook richten op tewerkstelling. Het Witboek volledig toepassen, samen met het arbeidsmarktbeleid van de lidstaten, samen met een andere fiscaliteit door een alternatieve fiscaliteit voor lagere sociale taksen. We zeggen dus 'ja' aan de timing van de euro, we zeggen 'ja' aan de convergentiecriteria volgens de letter en de geest. En dat is niet 3.0 voor een land als Frankrijk met minder dan 60 procent schuldratio, daar moet deliberatie mogelijk zijn. We zeggen 'ja' aan een autonome Europese centrale bank, maar met daarnaast een democratische controle in het Parlement en een soort van economische regering op het vlak van de Raad.
Wij pleiten dus voor een dubbel pad, mijnheer de Voorzitter. Ten eeste, bevestigen van ons vertrouwen in de exacte timing in de invoering van de EMU. Ten tweede, het inzetten van een procedure voor aanvulling van het Stabiliteitspact.

Miller
Mijnheer de Voorzitter, de heer Lamfalussy en de Commissie hebben hier vanochtend al genoeg felicitaties gekregen en daarom zal ik daaraan niets meer toevoegen.
Ik wil het over het verslag over de BTW hebben. De belasting over de toegevoegde waarde is waarschijnlijk de enige echte Europese belasting. Het is ook de belasting waarmee elke Europese burger te maken heeft. Toch rijzen ook in verband daarmee problemen. Ik denk daarbij aan de verschillende tarieven in de lidstaten, de toepassing van de belasting en de problemen met betrekking tot de inning ervan. Door al die problemen en verschillen ontstaan vele achterpoortjes. Het gebruik van die achterpoortjes verklaart de massale fraude die wij vandaag in de Europese Unie vaststellen. Daarom moet het BTW-stelsel dat wij overeenkomen, hoe dat er ook mag uitzien, in staat zijn het probleem van de fraude aan te pakken. Daarom pleit de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten voor een gemeenschappelijk, eenvoudig, doorzichtig en vooral gemakkelijk te controleren BTW-stelsel. Een BTW-stelsel met belasting in het land van oorsprong is volgens ons het meest geschikt om fraude uit te schakelen.
De totstandbrenging van de Europese interne markt is een van de doelstellingen van het Europees Parlement, maar ook daar rijst het probleem van de harmonisatie van de belastingen. Op het gebied van de BTW stelt de interne markt ons voor talloze problemen. Culturele verschillen hebben tot gevolg dat op dezelfde goederen in de verschillende lidstaten uiteenlopende tarieven worden toegepast. Moeten wij dan alle BTW-tarieven harmoniseren? Volgens mij is dat niet nodig. Zoals mevrouw Randzio-Plath heeft gezegd moeten wij de tarieven alleen maar harmoniseren waar dat nodig is of nuttig kan zijn.
Zoals ik bij het begin van mijn betoog al heb gezegd hebben alle Europese burgers met de BTW te maken. Daarom moet het BTW-stelsel eenvoudig, eerlijk en doelmatig zijn. Anders lopen wij het gevaar de burgers van Europa te vervreemden. Zonder de steun van de bevolking zijn wij geen Unie meer.

Pérez Royo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil van de gelegenheid gebruik maken om een bijdrage te leveren tot dit uiterst interessante debat en het over een aantal kwesties te hebben. Ik wil onmiddellijk ter zake komen en het over één heel belangrijke kwestie hebben: de onzekerheid die momenteel op de Europese Unie weegt en weerspiegeld wordt in de publieke opinie en de voorpagina's van de kranten van vandaag.
Eerst en vooral bestaat onzekerheid over de naleving van de convergentiecriteria en met name door twee landen die een sleutelrol spelen: Duitsland en Frankrijk.
Als gevolg hiervan bestaat ten tweede ook onzekerheid over een eventueel uitstel van de inwerkingtreding van de muntunie.
Ten derde heerst ook onzekerheid over de goedkeuring, de werking en de daadwerkelijke toepassing van het stabiliteitspact.
Ten vierde bestaat ook onzekerheid over de vraag of de eigen logica van de muntunie verenigbaar is met de strategie om de groei en de werkgelegenheid te bevorderen. Deze vraag vormt een element van onzekerheid of wordt vanuit bepaalde hoeken als een argument gebruikt.
In het licht van al deze onzekerheden ben ik van oordeel, mijnheer de commissaris, mijnheer de voorzitter van het Europees Monetair Instituut, dat wij dringend een duidelijke politieke boodschap aan de Europese samenleving en publieke opinie moet geven.
Deze boodschap moet eerst en vooral stellen dat de muntunie er komt volgens het voorziene tijdschema. Zo nodig zal, om dit doel te bereiken, de naleving van de criteria van Maastricht inderdaad met de nodige soepelheid beoordeeld worden. Deze mogelijkheid is overigens in het Verdrag zelf voorzien. Dit alles moet nu al klaar en duidelijk gesteld worden.
Ten tweede moet ook duidelijk gesteld worden dat de muntunie gepaard gaan zal gaan met een coördinatie van het economische beleid van de lidstaten, die groei en het scheppen van werkgelegenheid als hoofddoel moet hebben. Deze strategie voor werk is niet alleen niet in strijd met de logica van de muntunie maar past integendeel precies in het kader van de eenheidsmunt, waar wij over de noodzakelijke autonomie zullen beschikken om een Europees relancebeleid voor groei en werkgelegenheid te ontwikkelen. Dit actieve groeibeleid, dat vandaag op ernstige beperkingen stuit in de verschillende lidstaten, kan daarentegen wel ontwikkeld worden in het kader van de Unie met behulp van een gemeenschappelijk monetair beleid. Wij moeten gebruik maken van het instrument van de stabiele eenheidsmunt om een Europees groei-initiatief te starten. Deze munt zal voor lage rentevoeten zorgen en zal minder afhankelijk zijn van de buitenwereld dan al onze munten van vandaag die zullen samensmelten tot de euro.
Tenslotte wil ik het nog even hebben over de kwestie van de flexibiliteit van de arbeidsmarkt en onze economie. Deze flexibiliteit wordt vaak -ook vanmorgen- beschouwd als de enige voorwaarde voor groei. Onze economieën hebben -het dient gezegd- onder druk van de interne markt en de fiscaliteit dit decennium een heel belangrijke mate van flexibiliteit bereikt. Wij staan nog veraf van de flexibiliteit in Singapore, Thailand of de Verenigde Staten maar we kennen een heel hoge mate van flexibiliteit naar Europese normen, naar de maatstaven die onze publieke opinie kan aanvaarden. Wij moeten de publieke opinie in onze landen, die de offers brengt die de flexibiliteit vraagt, dringend een positieve boodschap van hoop, groei en vertrouwen zenden en benadrukken dat de muntunie ook een sterkere groei van de economie en de werkgelegenheid mogelijk zal maken.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, staat u mij om te beginnen toe dat ik mij aansluit bij uw eerbetoon aan Alexandre Lamfalussy en hem, namens de Commissie, meedeel dat wij uitermate tevreden zijn over het werk dat wij gezamenlijk hebben verricht. Ik denk dat als ooit de geschiedenis van de geboorte van de euro wordt geschreven, onze samenwerking als een model van interinstitutionele samenwerking kan worden genoemd. Overigens, ook de samenwerking met het Parlement was in dit opzicht voorbeeldig, me dunkt.
Mijnheer Lamfalussy, één ding spijt mij echter, namelijk het feit dat u ons zult hebben verlaten op het moment dat wij, eind april-begin mei 1998, de lijst zullen opmaken van landen die op de gemeenschappelijke munt zullen overschakelen. U kunt er in ieder geval zeker van zijn dat u nooit uit onze gedachten zult zijn.
Ik zou een aantal sprekers, waaronder de heren Lukas, Kaklamanis, Hendrick, Pérez Royo en mevrouw Berès, onmiddellijk willen geruststellen: de gemeenschappelijke munt zal overeenkomstig het tijdschema en de voorwaarden die in het Verdrag zijn vastgelegd totstandkomen. Amsterdam moet een succes zijn en zal ook een succes zijn, aangezien niemand de verantwoordelijkheid op zich kan of wil nemen voor een eventuele stilstand van het verwezenlijkingsproces van de euro of van de voortgang van de Intergouvernementele Conferentie.
De resolutie van de heer Fourçans levert een zeer nuttige bijdrage aan wat ik "de vlucht op kruissnelheid van de Economische en Monetaire Unie" noem. De Commissie kan zich uiteraard vinden in het beginsel en de doelstellingen van uw resolutie. Alleen dankzij een doeltreffende coördinatie van het economisch beleid zullen alle voordelen van de komst van de euro kunnen worden benut. Deze coördinatie is overigens één van de doelstellingen van de Economische en Monetaire Unie.
Om commentaar te leveren op uw ontwerpresolutie in het licht van het debat waarvan ik vanochtend getuige ben geweest, zal ik trachten twee vragen te beantwoorden: ten eerste, over welke instrumenten beschikken wij om deze coördinatie van het economisch beleid te verwezenlijken en, ten tweede, hoe moet zij totstand worden gebracht?
Laten we het eerst hebben over de instrumenten. Het budgettair beleid is en blijft, zoals u heeft onderstreept, een nationale bevoegdheid, maar in het Verdrag worden nauwkeurig omschreven doelen gesteld aan de koers van de overheidsfinanciën. Ik breng in herinnering dat het Verdrag toch een kader biedt waarin het mogelijk zal zijn, in een context van stabiliteit, een voor groei en werkgelegenheid gunstige policy-mix te ontwikkelen. Nee, stabiliteit is niet in strijd met werkgelegenheid, ze is zelfs een noodzakelijke voorwaarde voor het scheppen van banen en de publieke opinie mag de waarheid niet worden onthouden. Ik ben het met de heer Rübig eens: alleen dankzij gezonde overheidsfinanciën zullen wij in staat zijn banen te creëren.
In dit opzicht verwijs ik u naar artikel 105, lid 1, van het Verdrag volgens hetwelk het hoofddoel van het monetair beleid prijsstabiliteit is. Voorts wordt daar gepreciseerd dat het monetair beleid, onverminderd het doel van prijsstabiliteit, moet bijdragen tot de verwezenlijking van de in artikel 2 omschreven doelstellingen van de Gemeenschap, te weten groei en werkgelegenheid.
Door de coördinatie van het economisch beleid zullen conflicten tussen monetair beleid en budgettair beleid en loonontwikkeling kunnen worden voorkomen. In dit opzicht wil ik het belang van de totale loonsom benadrukken, die met inbegrip van de sociale bijdragen 50 % van het BBP in Europa vormt. De loonontwikkeling is dus van doorslaggevend belang voor het evenwicht van de policy-mix . U bent overigens, net als ik, op de hoogte van de bepalingen van artikel 104, dat daadwerkelijk voorziet in een aantal procedures inzake de financiering van overheidstekorten, meer in het bijzonder ter voorkoming van de financiering van buitensporige tekorten. U kent deze procedures en ik zal er dus niet verder over uitweiden.
Zoals uw rapporteur echter aangeeft, moet ik inderdaad zeggen dat een grote toename van de communautaire begroting - hoewel die door een aantal afgevaardigden wordt gewenst - mij de komende jaren niet erg waarschijnlijk lijkt. Dit betekent echter niet dat wij over geen enkel budgettair wapen beschikken. Ook al bestaat er niet echt een communautair begrotingswapen, toch moeten de lidstaten echt gecoördineerd optreden en het Verdrag biedt hun de mogelijkheden daartoe. Ik verwijs u naar de artikelen 2, 3 A, 102 A en 103. Dit alles hangt samen, dit alles ligt vast en daarom, mevrouw Berès, zijn er drie instrumenten in het leven geroepen met het oog op de coördinatie van het economisch beleid: de globale economische richtsnoeren, de procedure betreffende de buitensporige tekorten en het pact voor stabiliteit en groei. Ik ga niet verder in op deze instrumenten - u kent ze.
Ik zou echter wel willen onderstrepen dat tijdens de gisteren gehouden Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën de laatste hand werd gelegd aan de tekst betreffende het juridische kader, het nieuwe Europees monetair stelsel en het pact voor stabiliteit en groei. Het pact voor stabiliteit en groei, mevrouw Berès, voegt niets toe aan het Verdrag. Het is, mijnheer Wolf, net zo belangrijk als het Verdrag. De bedoeling van het pact voor stabiliteit en groei, mijnheer Castagnède, is aan te tonen dat overheidstekorten nooit banen hebben opgeleverd.
Voorts constateer ik dat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën gisteren, in antwoord op uw resolutie van 30 mei, een groot deel van de amendementen van het Europees Parlement heeft aanvaard. Ik zou tevens willen benadrukken dat dezelfde Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën de globale economische richtsnoeren voor 1997 heeft goedgekeurd. Er is veel gesproken over het debat betreffende het pact voor stabiliteit en groei, maar het debat over de globale economische richtsnoeren is niet ter sprake gekomen, terwijl dit juist een coördinatieoefening van het economisch beleid is. Het document is overhandigd aan de staatshoofden en regeringsleiders. Ik wil u eraan herinneren dat de Commissie in dit document, zoals u overigens wenst, nieuwe ideeën op het gebied van werkgelegenheid en overheidsinvesteringen naar voren heeft geschoven.
Hoe moet, heel in het kort, deze coördinatie van het economisch beleid nu echt op gang worden gebracht, aangezien wij er de instrumenten voor hebben? Ik denk dat in de eerste plaats de politieke wil aanwezig moet zijn. Deze coördinatie van het economisch beleid is in Europa te lang een dode letter gebleven. Er is in de Raad van ministers van Financiën op dat gebied gelukkig beweging gekomen en ik denk dat de gisteren gehouden vergadering van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën ontegenzeggelijk een hele vooruitgang, ik zou zelfs zeggen een zeer grote stap in de goede richting is. Het feit dat 1999 niet meer veraf is, zet de regeringen er waarschijnlijk, ja ongetwijfeld toe aan de weg van de coördinatie in te slaan. Artikel 103 wordt meer en meer toegepast en hierdoor is, om zo te zeggen, een echte wedijver tussen de lidstaten ontstaan die tot een sanering van het financieel beleid van de lidstaten leidt.
Europa heeft recentelijk spectaculaire vorderingen gemaakt op het gebied van economische convergentie en de landen die hun tekort het sterkst hebben teruggebracht zijn tevens de landen die de meeste banen hebben gecreëerd en de grootste groei hebben gekend. Deze coördinatie van het economisch beleid begint dus vruchten af te werpen. De samenwerking breidt zich onmiskenbaar uit en de invoering van de euro zal haar nog versterken: op dit moment is samenwerking nuttig, in de toekomst zal ze echter noodzakelijk zijn.
Ik ben van mening dat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën gisteren, zonder het debat van vandaag af te wachten, voor een doorbraak heeft gezorgd met betrekking tot de plannen op het gebied van werkgelegenheid en coördinatie van het economisch beleid, aangezien de vijftien ministers van Financiën zich bereid hebben verklaard zich voortaan, op basis van de artikelen 2, 102 A en 103 van het Verdrag, actiever bezig te houden met de werkgelegenheid en een impuls te geven aan de coördinatie van het economisch beleid, met name het structuurbeleid.
Met het oog hierop zou de Europese Raad van Amsterdam een resolutie kunnen aannemen om de grote lijnen van deze nieuwe coördinatiewijze van het economisch beleid vast te leggen. De Commissie, mevrouw Berès, is verheugd over deze ontwikkeling die de inspanningen ondersteunt die zij zich reeds verscheidene jaren getroost om - mevrouw Randzio-Plath zal het hiermee eens zijn - van de werkgelegenheid opnieuw een van de prioriteiten van de Unie te maken. Kijkt u maar eens naar wat wij in het nieuwe Verdrag wat betreft werkgelegenheid hebben voorgesteld. Voorts verwijs ik u naar het door voorzitter Santer voorgestelde vertrouwenspact voor de werkgelegenheid. De Commissie verheugt zich erover dat ook in dit laatste geval haar inspanningen met het oog op een betere coördinatie van het economisch beleid, waarbij de mogelijkheden van de artikelen 102 A en 103 ten volle worden benut, nu effect beginnen te sorteren.
Tot zover de politieke wil, maar politieke wil alleen is niet voldoende. Er is tevens behoefte aan een kader voor de coördinatie. Uw rapporteur stelt een politiek orgaan voor. Volgens mij is het voor de uitvoering van deze coördinatie aangewezen politieke orgaan echter ontegenzeggelijk de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën. Er is, naar onze mening, geen reden om een nieuw institutioneel orgaan te creëren, hoewel ik moet toegeven dat er zich een probleem kan voordoen tijdens de overgangsperiode, wanneer de euro niet in alle landen van de Europese Unie zal zijn ingevoerd. Daarom steunt de Commissie het idee van de oprichting van een Raad voor stabiliteit en groei, voor zover het gaat om een informeel orgaan dat het institutionele evenwicht niet verstoort, dat zich afzijdig houdt van de uitvoering van het onder de bevoegdheid van de Europese Centrale Bank vallend monetair beleid en dat zich uiteraard baseert op de werkzaamheden van de Commissie.
Waarop moet deze coördinatie van het economisch beleid betrekking hebben? Mijn antwoord is: op alle kwesties van algemeen belang. Er is geen reden om de werkingssfeer ervan te beperken. Ik denk dan met name aan de versterking van het structuurbeleid, het beleid dat een verbetering van de werking van de arbeidsmarkt tot doel heeft. Zo interpreteer ik de gisteravond genomen beslissingen.
Mijn collega Mario Monti zal uw vragen op fiscaal gebied beantwoorden. Ik kan u meedelen dat ik uw verontrusting naar aanleiding van de sociale en fiscale dumping deel. Er zijn dan ook desbetreffende initiatieven gelanceerd in het kader van de globale economische richtsnoeren.
Staat u mij, tot slot, toe te onderstrepen dat de doeltreffendheid van de economische coördinatie af zal hangen van de politieke wil. Het noodzakelijke juridische kader is er, is in het leven geroepen. Nu moet het ook nog worden gebruikt. Dit is de taak van de verschillende instellingen. De gisteren door de ministers van Financiën tentoongespreide politieke wil om op deze weg voort te gaan, belooft veel goeds. Dit is een uitdaging op weg naar de verwezenlijking van de Economische en Monetaire Unie die wij nu moeten aannemen.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, een van de Parlementsleden vond het een beetje geforceerd dat in dit debat fiscale thema's en Monetaire Unie tezamen werden behandeld. Ik vind het daarentegen een heel interessante combinatie. De ene munt zet een kroon op de Economische en Monetaire Unie, de Economische Unie heeft als essentiële grondslag een goed functionerende ene markt, en een goed functionerende ene markt vergt een adequate coördinatie van de belastingen. Ik zal thans kort ingaan op deze aspecten van het belastingwezen, ook al is een en ander al gedetailleerd uiteengezet in de verslagen van de heer Fourçans en van mevrouw Randzio-Plath, die ik beiden dank voor het intelligente werk dat ze hebben afgeleverd.
Ik wilde van wal steken met een politieke overweging. Wij zitten in een fase waarin de lidstaten sterk hangen aan het idee van fiscale soevereiniteit, terwijl zij vanwege de toenemende mobiliteit die fiscale soevereiniteit grotendeels moeten inleveren ten bate van de markten. Een van de laatste nummers van de Economist had op de cover staan: " The disappearing taxpayer" , daarmee duidend op het verschijnsel van de mobiliteit, welke de belastbare basis weghaalt. Zoals de leden Giansily en De Rose hebben beklemtoond, is subsidiariteit van fundamenteel belang, evenals de nationale soevereiniteit. De Commissie vindt het echter wenselijk dat er een overgang van unanimiteit naar gekwalificeerde meerderheid komt, tenminste voor een aantal fiscale aangelegenheden. Ook als dit niet door mocht gaan, moeten wij toch ons best doen om meer coördinatie van de fiscaliteit te krijgen. Politiek gezien staat er immers teveel op het spel: zonder een coördinatie van de fiscaliteit, onder eerbiediging van subsidiariteit, kan er op Europees niveau geen sprake zijn van een goed functionerende markteconomie, laat staan een sociale markteconomie. Er kan namelijk geen sociale markteconomie komen als de landen door de fiscale mededinging steeds meer verhinderd worden om via hun belastingwezen een herverdeling van het inkomen door te voeren. Fiscale mededinging is wel gunstig voor het kapitaal, maar weinig positief voor de factor arbeid, zoals de heer Wolf terecht stelde, en de manier waarop die fiscale concurrentie in haar werk gaat draagt bij tot het scheppen van werkloosheid. Overigens kan er in Europa geen sprake zijn van goed functionerende markteconomie zonder coördinatie van de fiscaliteit, want zowel het bedrijfsleven als de werknemers komen allerlei obstakels op de grote markt tegen als er geen minimum aan fiscale harmonisatie is.
Vandaar dat de Commissie sedert ongeveer een jaar een nieuwe aanpak volgt en meer besef tracht te kweken bij de lidstaten voor de noodzaak vooruitgang te boeken, om de basis te leggen voor consensus en om concrete voorstellen aan te dragen.
De Commissie heeft het BTW-werkprogramma gepresenteerd waarop het verslag Randzio-Plath nader is ingegaan, evenals de ontwerprichtlijn voor belastingheffing op energieproducten en een fiscaal pakket waar momenteel het comité voor fiscaal beleid mee bezig is. Ik ben het eens met de heer Fourçans dat fiscale mededinging op zich geen negatief verschijnsel is maar dat alleen wordt wanneer het een zekere asymmetrie gaat vertonen en oneerlijk dreigt te worden, zoals in veel gevallen gebeurt.
Dankzij doorlopende contacten met het Europees Parlement, vooral met de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en met de groep van permanente vertegenwoordigers van de ministers van Financiën, is de Commissie momenteel bezig met het opstellen van een fiscaal pakket, dat op veel punten overeenkomsten vertoont met de voorstellen van de heer Fourçans, te weten: een gedragscode, vooral op het vlak van bedrijfsbelasting, maatregelen om distorsies in de belastingheffing op kapitaal weg te halen, maatregelen om de heffing op rentebetalingen en royalties tussen aaneengesloten ondernemingen af te schaffen en om de ergste distorsies op het vlak van indirecte belastingheffing weg te halen.
Dan ben ik aanbeland bij de BTW. Het nieuwe BTW-stelsel waar het verslag Randzio-Plath over gaat, is naar de mening van de Commissie een uiterst gewichtige zaak. Zoals u weet, zijn na de uitslag van de stemming in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid op 22 april nieuwe amendementen ingediend op het verslag van Randzio-Plath. Als deze amendementen uw goedkeuring wegdragen, worden daarmee wijzigingen ingevoerd die naar de mening van de Commissie heel goed zijn. Ik heb de hoogste waardering voor de constructieve houding van alle politieke fracties die besloten hebben een paar extreme standpunten te herzien. Ik dank de leden Donnelly, Thyssen, Secchi en de anderen die steun hebben betuigd aan de actie van de Commissie.
De Commissie heeft een precies werkprogramma gepresenteerd met een politiek tijdschema dat in drie etappes is georganiseerd. In de eerste fase moet het huidige BTW-stelsel verbeterd worden: dat gaat in de richting zoals aangeduid door de heer Cox. In de tweede fase wordt het BTW-stelsel gemoderniseerd voor wat betreft de telecommunicatiediensten. In de derde fase kan het BTW-stelsel dan echt vereenvoudigd worden door over te stappen tot een stelsel van belastingheffing in het land van oorsprong.
Zoals mevrouw Randzio-Plath heeft erkend, wordt momenteel gewerkt aan de voorbereiding van dit definitieve stelsel. Het stelsel moet kenmerken van eenvoud krijgen, hetgeen tegemoetkomt aan de eisen van het middenen kleinbedrijf, waar mevrouw Peijs en andere leden ook voor hebben gepleit. Ook wordt zodoende iets gedaan om het ernstige probleem van fraude terug te dringen. Voorts wil ik de leden Cox, Ewing, Cornelissen en anderen geruststellen dat dit geen sprong in het duister wordt, want het systeem wordt tot in de kleinste details voorbereid en ook het thema van de gereduceerde belastingtarieven wordt bestudeerd via de invalshoek van de maatschappelijke impact.
Ik ben er dus zeker van dat wij het over één essentieel punt roerend met elkaar eens zijn: voordat wordt overgegaan tot het systeem van belastingheffing in het land van oorsprong moet een en ander gemoderniseerd worden, moet het huidige stelsel op meer uniforme wijze toegepast worden en zo mogelijk vereenvoudigd. Maar ik hoop wel dat het goed duidelijk is dat het voorstel dat wij in beraad hebben niet beperkt blijft tot de overgangsbepalingen maar op de hele zesde BTW-richtlijn slaan waar die bepalingen dus bijhoren.
Ik sluit af, mijnheer de Voorzitter, met de opmerking dat ook het Europees Monetair Instituut in zijn convergentieverslag van een paar maanden geleden en in zijn jaarverslag benadrukt heeft dat men hoognodig vooruitgang moet boeken op het stuk van fiscale harmonisatie, met name voor wat betreft het inkomen uit kapitaal.
Tot slot wilde ik nog de twee rapporteurs danken en alle Parlementsleden die een steentje hebben bijgedragen. Wij zullen in nauwe samenwerking met het Europees Parlement blijven werken aan deze fiscale thema's. En dan echt ter afronding, sluit ik me namens de Commissie aan bij de woorden van hulde die mijn collega de Silguy aan het adres van de heer Lamfalussy heeft geuit.

Cornelissen
Voorzitter, ik wil de vergadering niet ophouden, vandaar mijn concrete vraag aan de commissaris of hij de twee concrete vragen die ik heb gesteld, schriftelijk wil beantwoorden.

Monti
, lid van de Commissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zal dat doen.

De Voorzitter
Alvorens het woord te geven aan president Lamfalussy om dit debat af te ronden, denk ik het gevoel van de meeste parlementsleden te vertolken, en ook omdat het de laatste keer is dat de heer Lamfalussy in deze hoedanigheid in dit parlement aanwezig zal zijn, wil ik hem oprecht en warm hulde brengen voor de manier waarop hij zich heeft opgesteld in dit Parlement, voor de manier waarop hij ons van zijn kennis heeft doen profiteren...
..., alsook van zijn nauwgezetheid en zijn persoonlijke capaciteiten. President Lamfalussy, namens het Europees Parlement wens ik u het allerbeste toe.

Lamfalussy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik kan niet op alle mij gestelde vragen antwoorden, maar ik zal trachten te antwoorden op de kernvraag, de vraag waar het eigenlijk om gaat en die ook de basis vormt van uw debatten. Hoe kan het monetair beleid aan de verwachtingen van de burgers beantwoorden? In welk opzicht kan het aan deze verwachtingen beantwoorden? Welke resultaten kan het niet bereiken en mogen we dus ook niet in het vooruitzicht stellen?
Het eerste doel dat het monetair beleid kan bereiken is het beteugelen van inflatie. Ziehier een lofwaardige directe doelstelling: we mogen niet vergeten dat inflatie altijd aan de basis heeft gelegen van de meeste onrechtvaardigheden en ongelijkheden. We beginnen dit nu te vergeten omdat de vorige inflatieperiode gelukkig achter de rug is. We moeten ons echter goed voor ogen houden dat de machtigen, de rijken zich in een inflatieperiode kunnen beschermen tegen de verwoestende gevolgen van de inflatie, maar dat de zwakken, die niet over de nodige middelen beschikken, zulks niet kunnen doen. Dit is een sociale doelstelling, die niettemin duidelijk naar voren moet worden gebracht.
Als de inflatie eenmaal is beteugeld, kan het monetair beleid bijdragen tot economische groei, bijvoorbeeld door de kortetermijnrente te beïnvloeden. Het beschikt daar over de middelen en de mogelijkheden voor, die het overigens reeds heeft gebruikt. De cijfers spreken voor zichzelf: in de landen waar de inflatie al meerdere jaren onder controle is, bedraagt de kortetermijnrente ongeveer 3 %; in de landen waar de beteugeling van de inflatie van recentere datum is, ligt de kortetermijnrente nog iets hoger, maar vertoont zij de neiging te dalen. Dit zal ongetwijfeld - na zes maanden, één jaar, twee jaar - gevolgen hebben voor de groei.
De langetermijnrente kan het monetair beleid daarentegen niet in de hand houden. Dit zij heel duidelijk gezegd. Hier baart één zaak mij zorgen: al constateer ik namelijk dat de langetermijnrente - zelfs in de landen waar de kortetermijnrente al heel laag is - historisch gezien betrekkelijk laag is, dat wil zeggen rond de 5, 75 %-6 % ligt, toch blijft de reële langetermijnrente hoog, namelijk om en nabij de 4 %. Dit is een echt probleem. Ik denk niet dat het monetair beleid dit niveau kan beïnvloeden. De oorzaken van deze situatie liggen, mijns inziens, elders. Sommigen vrezen misschien dat de euro niet goed zal worden beheerd, maar dat is niet de belangrijkste verklaring. De belangrijkste verklaring ligt, volgens mij, in twee cijfers: tussen 1991 en 1996 is de overheidsschuld in verhouding tot het bruto binnenlands product van 56 % tot 73, 5 % gestegen. Het lijdt geen twijfel dat deze zeer grote stijging van invloed is op de langetermijnrente, die dientengevolge een belemmering voor de groei vormt.
Het monetair beleid kan de groei dus beïnvloeden, echter niet zonder ruggensteun van het budgettair beleid.
Wat kan het monetair beleid doen op het gebied van werkloosheid? Voor zover werkloosheid het gevolg is van geringe groei kan het monetair beleid een bijdrage leveren binnen de zojuist door mij aangegeven grenzen. Voor zover werkloosheid het gevolg is van structurele factoren, die min of meer losstaan van de groei, kan het monetair beleid er geen rechtstreekse invloed op uitoefenen. Ik noem zelden landen, sta mij evenwel toe in dit geval mijn eigen land, België, te noemen. België en Nederland voeren sinds zes of zeven jaar een vrijwel identiek - en al veel langere tijd een nauw verwant - monetair beleid. Welnu, de werkloosheidscijfers in deze twee landen lopen sterk uiteen: 9, 5 % in België en rond de 6 % in Nederland. Het monetair beleid kan dus niet de oorzaak zijn van dit verschil, dat is duidelijk. Ik denk dat voor de bestrijding van dit deel van de werkloosheid - het deel dat losstaat van tegenvallende groeicijfers en dat tegelijk het grootste deel is - een ander soort beleid moet worden gevoerd, te weten een structureel beleid, een beleid van flexibilisering van de arbeidsmarkt en een beleid waarmee men probeert de indirecte lasten te beïnvloeden die de arbeidskosten doen stijgen.
Een dergelijk beleid kan op Europees vlak worden gevoerd. Ik denk dat de door commissaris de Silguy nauwkeurig en accuraat beschreven coördinatie van het beleid op Europees vlak ten uitvoer kan worden gelegd, maar laten we het monetair beleid niet opzadelen met verwachtingen waaraan het niet kan beantwoorden!
(Levendig applaus)

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dadelijk plaats.

Stemming
Díez de Rivera Icaza
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens moet mevrouw OomenRuijten eerst het woord voeren zodat ik haar daarna een antwoord kan geven, als u mij dit toestaat.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, er is in de commissievergadering afgesproken dat aan mijn oorspronkelijk amendement iets moet worden toegevoegd. Helaas is dat niet gebeurd. Het is gewoon vergeten. Daar moet komen te staan "verscherping van de wetgeving" . Anders heeft het amendement geen zin.

Díez de Rivera Icaza
Mijnheer de Voorzitter, ik kan het eens zijn met dit mondelinge amendement als ook de vergadering het hiermee eens is. Wij zijn in onze fractie altijd voorstander van elke maatregel die de gezondheid en het welzijn van de burger bevordert.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Friedrich
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag een verduidelijking krijgen. Door de Duitse tolken is nu al verschillende keren gezegd dat u bij een twijfelachtige uitslag hoofdelijk zou laten stemmen. Volgens mij moet de Duitse vertaling worden gecorrigeerd of hebt u zelf misschien verschillende keren in plaats van "elektronische" stemming "hoofdelijke" stemming gezegd. Ik verzoek u nauwkeurig te zijn, want bij een twijfelachtige uitslag houden wij geen hoofdelijke stemming. Als het echter om een hoofdelijke stemming gaat, moet u dat ook echt zeggen. Ik weet, zoals gezegd, niet of dit alleen in de Duitse cabine een probleem was dan of het een probleem in alle cabines was.

De Voorzitter
Mijnheer Friedrich, ik hoop dat dit probleem zich alleen in de Duitse vertolking van het verloop van de stemming heeft voorgedaan, want ik deel vóór elke stemming mee over welk onderdeel het precies gaat.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, er is met de stemming over paragraaf 15 nog een ander probleem: er bestond overeenstemming met de rapporteur dat niet noodzakelijk een nieuw orgaan in het leven moet worden geroepen, maar dat ook de bestaande organen deze taak op zich kunnen nemen. Daarover bestond overeenstemming, dat was ook het voorstel van de rapporteur. Eigenlijk hadden wij dus - sorry dat ik dat nu pas zie - afzonderlijk over het woord "nieuw" moeten stemmen.
Zoals de heer Friedrich heeft vastgesteld, wisten wij helemaal niet dat het een hoofdelijke stemming was. Ik moet zeggen dat ook ik bepaalde problemen met de vertaling uit het Grieks heb. Mijn Grieks is nog niet heel vloeiend, mijnheer de Voorzitter, maar ik doe mijn best.
Het gaat om een zeer belangrijke politieke kwestie. Mocht het niet mogelijk blijken hier overeenstemming over te bereiken, dan zou ik tegen het verslag stemmen. Ik zou ook mijn vrienden in dat geval aansporen tegen het verslag-Fourçans te stemmen, hoewel mijn hart zou bloeden als ik daarbij aan mijn vriend Fourçans denk. Daarom zou ik willen voorstellen de rapporteur nog eens aan het woord te laten.

De Voorzitter
Mijnheer von Wogau, het woord "nieuw" werd geschrapt, zodat paragraaf 15 van het verslag van de heer Fourçans zonder dit woord in stemming werd gebracht. Ik herinner er ook aan dat de rapporteur het eens is met alle wijzigingen die na overleg werden aangebracht. Voorts heb ik vóór de - hoofdelijke of elektronische - stemming over elk onderdeel van het verslag gewezen op eventuele toevoegingen of andere aanpassingen. Er is dus geen enkele reden waarom u niet zou weten waarover u stemt.

Fourçans
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer von Wogau gerust willen stellen en willen zeggen dat het woord "nieuw" niet in de tekst staat. Als het er momenteel in staat, is dat een vergissing van de diensten, want in de tekst die wij in de economische commissie hadden goedgekeurd, kwam het woord "nieuw" niet voor. De diensten hebben zich dus vergist bij het overschrijven van de tekst.
Het woord "nieuw" staat niet in de tekst.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, om de eer van de zittingsdienst te redden, zou ik het een en ander willen verduidelijken. Op grond van de onderhandelingen van gisteren hadden wij een corrigendum waarin het woord "nieuw" werd geschrapt. De meerderheid heeft echter tegen dit corrigendum gestemd. Ik weet niet waarom. Vervolgens werd over de oorspronkelijke tekst gestemd. Als u het in de documenten nakijkt, zult u zien dat in paragraaf 15 het woord "nieuw" staat. Als wij het erover eens kunnen worden dat het woord "nieuw" werd geschrapt en de tekst dienovereenkomstig wordt gecorrigeerd, dan is het voor ons in orde.

De Voorzitter
Mijnheer von Wogau, ik herhaal dat we gestemd hebben over een gewijzigde tekst waarin het woord "nieuw" niet voorkomt, zodat u zich niet ongerust hoeft te maken.
Vóór de eindstemming:

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, gelet op de opmerking van de heer von Wogau moeten volgens mij vóór de eindstemming de puntjes op de i moeten worden gezet. In paragraaf 15 van het verslag die aan de commissie werd voorgelegd, dat wil zeggen die op 22 mei werd goedgekeurd en die dus het voorwerp vormt van het schriftelijk verslag, stond het woord "nieuw" . Het woord staat in elk geval in het schriftelijk verslag.
Stond dit woord ja dan neen in de door de commissie goedgekeurde tekst?

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, zoals ik daarnet al heb gezegd, werd het woord "nieuw" weggelaten. Als het Parlement besluit de ontwerpresolutie aan te nemen, komt dit woord dus niet in de desbetreffende paragraaf voor.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Seillier
Mijnheer de Voorzitter, deze nieuwe, herziene richtlijn over televisie-omroepactiviteiten heeft positieve kanten, met name omdat ze, op het gebied van subsidiariteit, de fundamentele verantwoordelijkheid van de lidstaten en hun rechtsbevoegdheid erkent. Bovendien is er, wat de kwestie van de bescherming van minderjarigen betreft, sprake van een uitdrukkelijk vermeld voornemen om in overeenstemming met de ouders te werken, via hun vertegenwoordigers in verenigingen, alsmede met de verschillende opvoedkundigen en te bestuderen hoe zij de voor kinderen schadelijke programma's kunnen herkennen, met name dankzij technische hulpmiddelen. Er is nog een andere positieve kant aan, namelijk de veroordeling van pornografie.
Deze nieuwe richtlijn is desalniettemin onvolledig op een aantal essentiële punten. Het zet, met name, niet veel zoden aan de dijk het verlangen of het voornemen te onderstrepen Europese producties te bevorderen, indien niet de nodige maatregelen worden genomen om Europese producenten daadwerkelijk de mogelijkheid te geven producties voort te brengen en te verspreiden. Het feit dat een vrijheid nogal vrijblijvend wordt uitgeroepen, zonder dat er sprake is van toereikende middelen, met name van de nodige financiële en economische middelen om deze vrijheid uit te oefenen, doet namelijk vrij hypocriet aan. In wezen is niemand voorstander van quota's als absolute waarde. Het gaat hier, in wiskundige begrippen, om een noodzakelijke en niet-voldoende voorwaarde. Om goede Europese producties te verkrijgen zijn quota's alleen niet voldoende, maar het bestaan ervan is wel een absoluut noodzakelijke voorwaarde.
Deze herziene richtlijn "Televisie zonder grenzen" bevat helaas geen bepalingen ten aanzien van quota's, wat dus betekent dat de ideologie van een materialistische marktconcept overheerst. Er zijn evenwel nog andere marktconcepten mogelijk. Zo zijn wij allen voor de markt als een voor dynamiek noodzakelijk economisch verschijnsel, zonder dat wij hem daarom echter als een absolute waarde beschouwen. Hiermee is helaas ook in dit geval geen rekening gehouden.

Bernardini
Voor ons ligt de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst betreffende de actualisering van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" .
Tijdens onze eerdere stemmingen was onze Vergadering het mikpunt van onterechte kritiek van een aantal particuliere exploitanten die haar beschuldigden van protectionisme.
Zelf wil ik de werkzaamheden roemen van ons Parlement en zijn onderhandelaars, die, binnen het bemiddelingscomité, een voor alle partijen aanvaardbaar compromis tot stand hebben weten te brengen.
Van de drie als prioritair beschouwde delen (ongecodeerde toegang tot belangrijke evenementen, antigeweldchip en onafhankelijke producenten) wil ik even stilstaan bij het eerste, dat mij van cruciaal belang lijkt.
Wat zou namelijk, in het geval van uitzending van sportevenementen of andere zeer belangrijke gebeurtenissen, de logica zijn geweest in het toekennen van exclusieve uitzendrechten aan bepaalde exploitanten, waardoor het duizenden mensen onmogelijk wordt gemaakt getuige te zijn van dergelijke evenementen? Denkt u hierbij bijvoorbeeld aan de Olympische Spelen of het Wereldkampioenschap Voetbal, evenementen die miljoenen kijkers trekken. Ik ben ervan overtuigd dat het een slechte zaak zou zijn geweest een uitzendmonopolie toe te kennen, uit naam van het commerciële en financiële belang.
Ons Parlement heeft een wijs besluit genomen. De regeringen moeten dit nu overnemen.

Titley
Ik ondersteun met genoegen dit resultaat van de bemiddelingsprocedure. Als groot sportliefhebber ben ik opgelucht dat grote nationale sportevenementen door de bevolking ook in de toekomst op de gewone televisiezenders zullen kunnen worden gevolgd. In al onze landen zijn bepaalde sportevenementen meer dan alleen maar een wedstrijd tussen ploegen of atleten. Ze zijn een belangrijk onderdeel van de volkscultuur en daarom moet het gehele land ze kunnen volgen.
Hoewel de onderhandelingen met de Raad enige tijd hebben aangesleept is het resultaat een overwinning voor alle sportliefhebbers. Mijn eigen land zorgt ervoor dat onze voetbalbekerfinale, internationale cricketwedstrijden en het tennis in Wimbledon door de gehele bevolking kunnen worden bekeken. Ik zou de Raad graag vragen of hij mijn favoriete ploegen en spelers een plaats in die finales kan garanderen, maar op dit ogenblik neem ik genoegen met het kleinere wonder van dit compromis. Miljoenen sportliefhebbers mogen vandaag het gevoel hebben dat zij de beker hebben veroverd.

Ryynänen
Het Europees Parlement heeft vandaag na bemiddeling de zogeheten tvrichtlijn aangenomen. De richtlijn en met name de maatregelen die de bemiddeling heeft opgeleverd gaan over kwesties op het gebied van communautaire besluitvorming die op zeer directe wijze van invloed zijn op het dagelijks leven van de burgers. De richtlijn is bedoeld om te waarborgen dat belangrijke evenementen, zoals toernooien, worden uitgezonden op een door alle burgers te ontvangen tv-kanaal.
De lidstaten blijven verantwoordelijk voor de uitzending van belangrijke evenementen op een zodanige wijze dat alle burgers in gelijke mate in staat zijn om de programma's te zien. Alle lidstaten moeten deze mogelijkheid gebruiken in het belang van hun burgers en samen met de sportorganisaties vaststellen welke belangrijke evenementen voor iedereen te zien moeten zijn.
De in de bemiddeling overeengekomen aanbeveling inzake nationaal op te stellen lijsten heeft als doelstelling om de markten van tevoren te stabiliseren en een oververhitting te voorkomen. Dit maakt echter de concurrentie niet onmogelijk en evenmin houdt het in dat de sportorganisaties een belangrijke bron van inkomsten verliezen. Het is ook in het belang van de sportorganisaties en van de organisatoren van wedstrijden dat de belangrijke evenementen door zoveel mogelijk kijkers te volgen zijn.
In het Europees Parlement en met name in de Commissie cultuur is bezorgdheid uitgesproken over de ontwikkeling van het tv-aanbod voor kinderen. Ook de sterke publieke opinie noopt tot handelen ter bescherming van minderjarigen.
De voorgestelde technische oplossingen voor het filteren van programma's zijn echter niet zonder problemen. Er moet zeer voorzichtig worden omgesprongen met de invoering van een soort censuur vooraf, die toch niet het gewenste effect zal sorteren. Daarom moeten de Commissie en de overheden van de lidstaten samenwerken bij verder onderzoek naar de verschillende mogelijkheden voor regulering.
In de eerste plaats moet de bescherming van minderjarigen op nationaal niveau plaatsvinden. De verantwoordelijk voor de bescherming van minderjarigen moet bij de aanbieders van de programma's liggen.

Wolf
Het verslag zoals het thans voor ons ligt, is in het beste geval een onbevredigend compromis.
Er zijn geen instrumenten meer om de volledige onderwerping van cultureel scheppend werk aan commercialisering het hoofd te bieden (quota). De voor de nieuwe diensten, het Garantiefonds, de onafhankelijke producenten en de criteria voor het definiëren alsmede het bevorderen van Europese producties gevonden compromisregeling berust op veel te vage toezeggingen van de Commissie.
Aan de zijde van de uit cultureel- en maatschappijpolitiek oogpunt heel belangrijke inhoudsproductie gaat de informatiemaatschappij dus van start met een overwinning van de drang naar allesoverheersende productiviteit op de culturele verscheidenheid. Dat is een slecht voorteken voor de volgende stappen.
We moeten niettemin vaststellen dat zelfs dit resultaat beter is dan helemaal niets. Het omvat toch al de bescherming van minderjarigen en garandeert dat belangrijke sportevenementen worden uitgezonden... Wij hebben ons bijgevolg van stemming onthouden.
Verslag-Perry (A4-0190/97)
Blak
Het verheugt de Deense sociaal-democraten dat de Europese burgers met hun bij de Commissie verzoekschriften ingediende klachten hebben bijgedragen om belangrijke onderwerpen op de agenda van de EU te brengen. Wij zijn onder andere zeer tevreden dat het vervoer van dieren en de mensenrechten door de Commissie verzoekschriften is behandeld.
Voorts is het positief dat de EU-burgers in toenemende mate een beroep doen op de ombudsman, die de zaken bijzonder efficiënt behandelt.
Verslag-Díez de Rivera Icaza (A4-0183/97)
Elliott
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat het verslag van mevrouw Díez de Rivera Icaza is aangenomen. Ik denk dan in het bijzonder aan de paragrafen 29 tot 31 over het ernstige probleem van de geluidshinder door vliegtuigen. Als afgevaardigde van een van de grootste districten van Londen bij de luchthaven van Heathrow, waar die grote geluidshinder veroorzaakt, ben ik daarmee zeer ingenomen. Ik ben voorzitter van een consortium van gemeentebesturen die zich met het probleem van de geluidshinder bezighouden. Op dit ogenblik loopt een openbaar onderzoek over de uitbreiding van de luchthaven van Heathrow tot bijna twee keer zijn huidige grootte. De kwestie van de geluidshinder speelt daarbij een grote rol.
De Europese Commissie heeft in de loop van de jaren grote inspanningen gedaan om de vliegtuigen stiller te doen maken, maar het effect daarvan dreigt verloren te gaan als wij, vooral 's nachts, meer vliegbewegingen toestaan. Als er 's nachts weinig andere geluiden zijn en de mensen trachten te slapen, produceert zelfs het stilste vliegtuig een storende hoeveelheid lawaai. Nieuwe wetenschappelijke gegevens wijzen uit dat dit de volksgezondheid erg schaadt. Ik ben dan ook opgetogen dat die paragrafen zijn aangenomen.

Caudron
De Commissie had aanvankelijk gepland de bestrijding van geluidsoverlast via regelgeving te regelen. Zich bewust van de schadelijke gevolgen van geluidsoverlast voor de gezondheid van miljoenen Europeanen, leek zij nauwkeurige, concrete en ingrijpende maatregelen te willen nemen.
Het lijkt er nu echter op dat we ons tevreden zullen moeten stellen met een Groenboek dat de opening van een breed debat over geluidshinder mogelijk zou moeten maken: veel geblaat maar weinig wol. Dit is bijzonder betreurenswaardig. Ik ben van mening dat ieder politiek debat, hoe nuttig het op zich ook mag zijn, moet resulteren in de vaststelling van dwingende regelgevende bepalingen. Het is inderdaad niet langer aanvaardbaar dat in het communautair beleid geen aandacht wordt geschonken aan het beleid op het gebied van geluidshinder en ik ben ervan overtuigd dat de Commissie zich hiervan bewust is.
Onze samenleving is lawaaierig en het is de taak van de overheden de geluidsbronnen zoveel mogelijk weg te nemen, alsmede de intensiteit van het geluid dat zij produceren omlaag te brengen. Het gaat hier om een volksgezondheidsprobleem. Zoals de rapporteur onderstreept, moet met ingang van vandaag worden onderzocht welke de belangrijkste bronnen van geluidsoverlast zijn, moeten er doelstellingen en actiemethoden worden vastgesteld en moeten er gemeenschappelijke methoden worden vastgesteld voor de evaluatie en de vaststelling van gemeenschappelijke blootstellingsindexen, alvorens een gemeenschappelijke wetgeving wordt overwogen.
De Europese Unie mag niet langer accepteren dat 70 % van haar bevolking wordt blootgesteld aan onaanvaardbare geluidsoverlast. Hierover moet gediscussieerd worden; wij zijn er klaar voor! Er moeten met name snel doeltreffende maatregelen worden genomen die uitsluitend op bescherming van de volksgezondheid zijn gericht.
Ik zou willen eindigen met mevrouw Díez de Rivera Icaza een compliment te maken wegens haar serieuze en uitstekende werk.

Díez de Rivera Icaza
De overweldigende manier waarop deze Vergadering zopas voor een wetgeving tegen geluidshinder gestemd heeft, bevestigt wat in mijn verslag gesteld wordt en in het interne debat van maandag gezegd is.
Het is overduidelijk dat de burgers een duidelijk wetgevend beleid in die zin eisen, dat een aantal doelstellingen en prioritaire actiemogelijkheden vaststelt om de ondraaglijke geluidshinder te verminderen.
Bijlage III van mijn verslag bevat naar mijn mening twee schitterende brieven van Juan Ramón Jiménez tegen geluidshinder, die al in 1919 blijk geven van dezelfde bezorgdheid...
Ik betwijfel dan ook niet dat de Commissie er, gesterkt door deze stemming, in zal slagen het globale en gecoördineerde antwoord te geven dat wij allen vragen.
Tenslotte wil ik iedereen danken voor de medewerking en heel in het bijzonder mevrouw Graenitz, die erin geslaagd is mij perfect te vervangen tijdens mijn ziekte.

Porto
De geuite bekommernissen met betrekking tot het begrotingsbeleid zijn goed begrijpelijk wanneer de landen met de eenheidsmunt niet langer langs monetaire weg of via de wisselkoersen kunnen ingrijpen.
Maar ook dit beleid blijft erg beperkt, aangezien het nationale begrotingstekort niet meer dan 3 % van het BBP mag bedragen - laat ons hopen dat het stabiliteitspact gehandhaafd blijft - en aangezien het niet dienstig of gemakkelijk is de belastingdruk te verhogen.
In dit verband heeft de rapporteur, de heer Fourçans, gelijk dat hij de aandacht vestigt op de noodzaak van een grotere harmonisatie, in het bijzonder van de belasting op het spaargeld en op de ondernemingswinst, ten einde fiscale dumping te vermijden die bovendien het al relatief grote overwicht van de belasting op arbeid voor derden verergert. Daarnaast vereist de vermindering van de nationale budgettaire interventiecapaciteit dat, in tegenstelling tot wat diverse topfiguren blijven beweren, de begroting van de Unie meer dan 1, 27 % van het BBP bedraagt, zodat het in het bijzonder mogelijk wordt meer steun te verlenen aan de landen met een sterke structurele achterstand. Wij zullen strikte begrotingen nodig hebben, maar het is ontoelaatbaar dat een project waarvan onze gezamenlijke toekomst afhangt op de helling wordt gezet door kortzichtigheid.

Schörling
Het verslag bevat vele goede aanvullingen op en concretiseringen van het belangrijke Groenboek van de Commissie over de bestrijding van geluidshinder. Daarom steunen wij het verslag bij de eindstemming.
Wij kunnen echter geen steun verlenen aan de paragrafen E, 1, 11, 12, 15, 22, 23 en 30. Deze paragrafen pleiten voor een Europese kaderwetgeving op een gebied dat naar onze mening absoluut onder het subsidiariteitsbeginsel hoort te vallen.
Verslag-Mezzaroma (A4-0194/97)
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, in het jaarverslag van het Europees Monetair Instituut over 1996 wordt eens te meer geconstateerd dat de groei in Europa gering is en dat de werkloosheid op een onrustbarend hoog niveau blijft, verschijnselen die beide blijven drukken op de overheids- en sociale rekeningen, waarvan het evenwicht is verstoord. Geconfronteerd met deze situatie trachten de meeste landen helaas nog aan de convergentiecriteria te voldoen, niet door hun respectieve overheidsapparaten te hervormen, maar door hun belastingen te verhogen, wat de groei nog verder afremt. Hierdoor kunnen de betrokken regeringen te kampen krijgen met grote politieke tegenslagen, zoals we onlangs in Frankrijk hebben gezien.
Hier stuiten we op een tegenstrijdigheid. Hoewel de voorbereiding van de gemeenschappelijke munt, volgens haar verdedigers, een goede gelegenheid had moeten zijn voor een strikter overheidsbeleid waarin liberalisering en groei worden bevorderd, blijkt zij in werkelijkheid, gezien de blokkades waar onze samenlevingen onder lijden, een ontmoedigend raderwerk te zijn waardoor nog meer belastingen naar de openbare sector worden getrokken.
Naar deze situatie wordt helaas absoluut geen serieus onderzoek gedaan. De regeringen zullen de criteria binnenkort als tendensen interpreteren, wat erop neer zal komen dat het strikte beleid wordt losgelaten. Een aantal mensen wil dat er aan het stabiliteitspact een "werkgelegenheidshoofdstuk" wordt toegevoegd, een hoofdstuk dat, in het kader van het huidige Europa, niet meer dan een toneeldecor zal zijn. Door in deze omstandigheden over te gaan op de gemeenschappelijke munt zou slechts een zwakke en weinig geloofwaardige euro worden gecreëerd, die al spoedig een bron van spanningen tussen de deelnemers zou zijn en het merendeel van de in theorie van de monetaire eenwording verwachte voordelen zou wegnemen.
We moeten ons echter tevens afvragen waarom Europa tegenwoordig in een staat van verlamming lijkt te verkeren. Zelf denk ik dat hier twee redenen voor zijn: enerzijds het Europese beleid dat op de vorming van een superstaat is gericht en daartoe alles, met inbegrip van de munt, eenvormig wil maken door nieuwe starre regels in te voeren en anderzijds - we kunnen het niet vaak genoeg herhalen - het slecht gevoerde beleid van openstelling voor de internationale gemeenschap dat een grote toename van het aantal werklozen tot gevolg heeft gehad, waardoor de voorwaarden voor de invoering van de gemeenschappelijke munt in het gedrang komen. Zij die Europa naar de verdoemenis helpen, verbergen zich in Brussel zelf.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Aangezien dit verslag uitgaat van de verwezenlijking van de Economische en Monetaire Unie en aangezien het zich positief tegenover dit project opstelt, hebben wij ons bij de eindstemming over dit verslag van stemming onthouden.
Als de EMU een feit wordt, wensen wij vanzelfsprekend dat de democratische controle op de Europese Centrale Bank optimaal is. Het beste is echter dat de nationale parlementen via hun vertegenwoordigers democratische controle op het monetaire beleid kunnen uitoefenen.

Gallagher
De economische-convergentiecriteria zijn een belangrijk gespreksonderwerp in de Europese Unie, maar uiteindelijk moet er een politiek oordeel worden geveld. Het dispuut over de revaluatie van het goud en de verkiezingsuitslag in Frankrijk mogen er niet toe leiden dat de volgende fase van de EMU wordt uitgesteld. Uitstel omdat de Franse regering aandringt op een heronderhandeling of herziening van het stabiliteitspact kan het politieke klimaat doen omslaan. Dat zou voor Europa niet goed zijn en volgens mij tot onstabiliteit leiden.
Het Parlement moet de staatshoofden ertoe oproepen op de Top van Amsterdam een duidelijke verklaring af te leggen en aandringen op de naleving van het tijdschema voor de invoering van de enige munt op 1 januari 1999.
Europa zou te veel verliezen als het de in Maastricht gestelde voorwaarden en afgesproken werkwijze niet in acht neemt. De voordelen van de EMU zijn duidelijk.
Verslag-Ettl (A4-0185/97)
Ahlqvist, Theorin en Wibe
Aangezien ook dit verslag ervan uitgaat dat de Economische en Monetaire Unie wordt verwezenlijkt, en het verslag zich positief tegenover dit project opstelt, hebben wij ons bij de eindstemming over het verslag van stemming onthouden.
Als de EMU een feit wordt, wensen wij vanzelfsprekend dat de Europese Centrale Bank zo transparant mogelijk wordt. Wij wijzen er echter met nadruk op dat de subsidiariteit hier aan bod moet kunnen komen en dat de nationale parlementen democratische controle mogen uitoefenen op hun eigen respectieve nationale banken, zodat het monetaire beleid op democratische wijze tot stand komt.

Ojala
Het verslag bevat een aantal positieve punten inzake de Economische en Monetaire Unie, het Europees Monetair Instituut en Europese Centrale bank. Een voorbeeld daarvan is de zienswijze op het belang van de ontwikkeling van een democratische controle op de centrale bank.
Het verslag schiet echter tekort omdat er bijna geen aandacht wordt besteed aan de verbetering van de werkgelegenheid. Met alleen monetaire mechanismen is het onmogelijk om de huidige hoge werkloosheid aan te pakken. Wat nodig is, is een actief financieel beleid oftewel een effectievere toepassing van belastingheffing en overheidssteun ter ondersteuning van de werkgelegenheid. Ook het in het kader van de EMU gesloten pact voor stabiliteit en groei moet worden beoordeeld vanuit het oogpunt van steun voor de werkgelegenheid.
In de discussie over het communautaire economische beleid zou met name het Parlement de nadruk moeten leggen op de werkgelegenheid en het bestrijden van maatschappelijke marginalisering. De te geringe aandacht voor de werkgelegenheid blijkt ook weer uit de verslagen die tijdens deze zitting worden behandeld.
Om deze redenen heb ik tegen het onderhavige verslag gestemd.
Verslag-Fourçans (A4-0192/97)
Martinez
Mijnheer de Voorzitter, zouden de door de Europese commissarissen gemaakte overuren niet als zodanig moeten worden betaald, zodat de commissarissen kunnen blijven?
Mijnheer de Voorzitter, met ingang van het jaar 2002 zal als gevolg van de gemeenschappelijke munt de budgettaire buffer verdwijnen, zullen met andere woorden de monetaire sluizen verdwijnen waardoor de verschillende economieën op hetzelfde peil kunnen worden gebracht. Dit houdt automatisch in dat de enige aanpassingsvariabele de budgettaire variabele, en met name de fiscale variabele, zal zijn. Het geval wil echter dat een gemeenschappelijke munt de verschillen in belastingdruk tussen de lidstaten duidelijk zal maken en bedrijfsverplaatsingen in de hand zal werken.
Kijkt u bijvoorbeeld maar naar wat er is gebeurd met de nationale heffingen: in Spanje, bijvoorbeeld, heeft een aantal ondernemingen Madrid verruild voor Bilbao, toen Baskenland zijn bedrijfsbelasting had verlaagd. Hetzelfde is overigens in Frankrijk gebeurd met het automobielvignet voor het departement Marne. De enige manier om een eind te maken aan de onrechtvaardige verschillen tussen, bijvoorbeeld, de belasting op inkomsten uit verplaatsbaar kapitaal en de belasting op andere inkomsten zou het totstandbrengen van een Europese fiscale wetgeving zijn, waarin in ieder geval een vijfde criterium zou moeten worden opgenomen, namelijk een maximaal toegelaten heffingspercentage voor de vijftien lidstaten, dat bijvoorbeeld op het gemiddelde van 40 % van het BBP zou kunnen worden vastgesteld. Zodoende zouden te grote verschillen worden voorkomen.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Aangezien ook dit verslag ervan uitgaat dat de Economische en Monetaire Unie wordt verwezenlijkt, en het verslag zich positief tegenover dit project opstelt, hebben wij ons bij de eindstemming over het verslag van stemming onthouden.
Wij distantiëren ons vooral van paragraaf 15 van de ontwerp-resolutie. Daar wordt voorgesteld dat "een nieuw politiek orgaan met grote bevoegdheden op economisch gebied" , wordt opgericht o.a. voor "het uitwerken van een waarachtige 'policy-mix' en de instelling van regulerende mechanismen" . Een dergelijk centraliseringsbeleid kunnen wij onmogelijk steunen.
In paragraaf 16 van de ontwerp-resolutie wordt ook voorgesteld dat het Europese Parlement "een Comité van economische adviseurs" opricht. Het is uitstekend als er erkende deskundigen te raadplegen zijn aan wie de parlementsleden advies kunnen vragen zonder nieuwe comités en organen op te richten, waarvan er helaas al veel te veel zijn binnen de instellingen van de EU.

Andersson, Hulthén, Lööw en Waidelich
Wij willen de rapporteur dank zeggen voor zijn goed opgestelde verslag. Bij de stemming kunnen wij echter geen steun geven aan de paragrafen 7 en 15. Paragraaf 7 brengt met zich mee dat er volledig subjectieve criteria gebruikt zouden worden als basis voor de controle van de begrotingsdiscipline. Een verwezenlijking van een dergelijke gang van zaken zou de stabiliteit van de gemeenschappelijke munt ernstig kunnen bedreigen en daarmee ook de kansen op groei en werkgelegenheid. Wij vinden dat een gemeenschappelijke munt van grote betekenis is voor groei en werkgelegenheid, maar dat vereist dat de landen die zich verbinden tot monetaire samenwerking, ook meewerken aan een sterke en stabiele gemeenschappelijke munt.
Wat paragraaf 15 betreft, zijn wij van mening dat de rapporteur, gezien de behoefte om de democratische controle te vergroten, terecht uitgaat van een nieuw politiek orgaan in verband met de EMU. Wij denken echter dat het in paragraaf 15 voorgestelde model deze behoefte niet voldoende kan bevredigen.

Berthu
Uit het verslag-Fourçans over de coördinatie van het budgettair en het fiscaal beleid in het toekomstige stelsel van de gemeenschappelijke munt blijkt - ongewild - heel duidelijk in welke impasse Europa zich bevindt.
Zo zullen de lidstaten binnenkort, als ze worden geconfronteerd met economische tegenvallers, moeten vaststellen dat hun nationale vermogen om daar een conjunctureel antwoord op te geven sterk is afgenomen, terwijl er op Europees vlak niets voorhanden is om deze lacune aan te vullen. Het gevaar is dus groot dat de evenwichtsverstoringen overhand zullen toenemen De verschillen zullen dan dus snel groter kunnen worden. De Europese Unie zou dan, als ik het bij het rechte eind heb, zeer roerige tijden tegemoetgaan.
Laat ik mij nader verklaren. In iedere willekeurige economische ruimte kan het gebeuren dat een land een bepaalde economische tegenslag te verwerken krijgt, bijvoorbeeld het te gronde gaan van een voor dit land zeer belangrijke industrie, zeer ernstige sociale onlusten enzovoort. Economen noemen dit verschijnsel "asymmetrische crisis" . Om dit te bestrijden beschikt het bewuste land over verscheidene wapens, waaronder het monetair beleid, het wisselkoersbeleid, het budgettair beleid.
In het toekomstige stelsel van de gemeenschappelijke munt zullen deze nationale instrumenten echter verdwijnen of inboeten qua doeltreffendheid; de interne wisselkoersen zullen niet langer flexibel zijn, maar per definitie vastliggen; het beleid op het gebied van de rentevoeten zal één worden gemaakt; de budgettaire bewegingsvrijheid zal als gevolg van het stabiliteitspact zeer beperkt zijn; de belastingen zullen niet sterk kunnen worden verhoogd, aangezien er sprake zal zijn van een interne markt; het economisch beleid zal, meer in het algemeen, gecoördineerd moeten blijven en daarbij ondergeschikt gemaakt aan de communautaire doelstellingen, overeenkomstig de artikelen 102 A en 103 van het Verdrag.
In een dergelijke geval zou het uit zijn evenwicht gebrachte land geld moeten kunnen krijgen uit een centrale Europese begroting, althans in theorie want zo'n begroting bestaat tot op de dag van vandaag niet. In het verslagFourçans wordt overigens toegegeven dat een budgettair en fiscaal federalisme in Europa er voor de nabije toekomst niet inzit. Een dergelijk federalisme stuit namelijk niet alleen op verzet, maar zo'n ingrijpende verandering zijn dat het zelfs als niemand er bezwaar tegen zou hebben, niet op korte termijn zou kunnen worden ingevoerd, aangezien het gros van de fiscale hefbomen van de lidstaten er eerst voor geharmoniseerd zou moeten worden en er zeer aanzienlijke Europese heffingen voor ingevoerd zouden moeten worden.
Deze impasse is des te verontrustender omdat de "asymmetrische crises" geen uitzonderlijk en evenmin een marginaal verschijnsel zullen zijn, zoals sommigen in deze Vergadering hebben volgehouden. De realiteit is nu eenmaal dat verschillende landen, samenlevingen en economieën zich nooit op precies dezelfde manier ontwikkelen. Hun betrekkingen worden gekenmerkt door voortdurende "asymmetrische verschuivingen" die tot nu toe gemakkelijk recht konden worden gezet door verschuivingen van de monetaire pariteiten. Dit brengt ons bij de kern van de zaak: het nut van verschillende munteenheden bij verschillende volkeren.
Wij stellen nu vast dat de lidstaten van Europa zich, hiertoe aangespoord door ideologen, blindelings in het avontuur van de gemeenschappelijke munt hebben gestort, zonder van tevoren te hebben gecontroleerd of alle voorwaarden waren vervuld en of zij wel over alle noodzakelijke flankerende instrumenten beschikten. De zaak zit nu eigenlijk muurvast.
Is er een uitweg waardoor we kunnen voortgaan op dezelfde weg van versnelde eenwording? Ik denk het niet. Als we door willen gaan, zullen we de burgers in duidelijke bewoordingen radicale constitutionele veranderingen moeten voorstellen waar in feite niemand van wil weten. In het verslag-Fourçans wordt de mogelijkheid geopperd van de oprichting, op Europees niveau, van een "politiek orgaan [...] dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van alle lidstaten en waarop een sterke democratische controle wordt uitgeoefend" en dat een rol zou spelen bij de coördinatie van het economisch beleid van de lidstaten.
Hier tekent zich de beroemde "economische regering van Europa" af die, in de huidige toestand van ontreddering zowel door rechts als door links als een reddingsboei wordt aangegrepen. Deze idee levert helaas niets op, want deze "regering" moet, als zij meer wil zijn dan alleen een discussieplatform, grote en duidelijk omlijnde bevoegdheden krijgen. Welnu, deze bevoegdheden kunnen haar alleen worden verleend als er tot radicale constitutionele hervormingen wordt overgegaan, wat juist onmogelijk is, zoals we eerder hebben geconstateerd. We kunnen geen kant meer op.
De enige oplossing is af te zien van de eenheidsmunt en opnieuw te kiezen voor een progressievere, verstandigere en realistischere aanpak, bijvoorbeeld de invoering van een gemeenschappelijke munt die de nationale munteenheden overkoepelt en waar de burgers zich geleidelijk mee vertrouwd kunnen maken.

Cardona
Dit verslag behandelt onder meer de gevolgen op het gebied van het fiscaal beleid van de invoering van de eenheidsmunt. Uit dit gezichtspunt zijn de helderheid en de coherentie van dit stuk toe te juichen. Zoals evident is, heeft het bestaan van één enkele Europese economie, naast een monetair beleid, ook één enkel budgettair en fiscaal beleid nodig.
Zoals in dit verslag terecht wordt benadrukt, is het de vraag te weten wie de doelstellingen vaststelt en wie de fiscale beleidsmaatregelen in de Europese Unie treft. Volgens de opsteller van dit stuk kan dit alleen de economische regering van Europa zijn, voorgezeten door een onafhankelijk vooraanstaand figuur uit de lidstaten met een mandaat dat hoger is dan het voorzitterschap van de Unie. Naast deze regering is er natuurlijk de Europese politieke regering.
Gezien de twijfels die ik blijf hebben over de reële convergentie van de economie van elk van de lidstaten, kan ik niet achter de premissen en de voorstellen van het in behandeling zijnde verslag staan.
De fiscale soevereiniteit laten varen komt neer op het zeggen dat de kleine en perifere staten van de Unie niet langer beschikken over een belangrijk instrument ter verkrijging van investeringen, rijkdom, voor de oprichting van ondernemingen en het scheppen van werkgelegenheid. Het gebrek aan of de ontoereikendheid van infrastructuur, het niet-beschikbaar zijn van de verschillende factoren ter verkrijging van investeringen en de technologische onvoorbereidheid waaronder de kleine en arme economieën van bepaalde staten nog lijden, kunnen alleen worden overwonnen indien er fiscale soevereiniteit blijft bestaan. Eén enkel fiscaal beleid zal op dit moment en in deze context alleen de handhaving van de gebrekkige concurrentievoorwaarden tot gevolg hebben, zowel in de interne als de externe markt.
Dit is een gevolg dat ik niet gewenst vind in deze omstandigheden, zodat ik niet vóór dit verslag kan stemmen.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen tegen het verslag-Fourçans.
De Deense sociaal-democraten zijn het met de rapporteur eens dat een zekere coördinatie van het budgettair en fiscaal beleid in de EU noodzakelijk is. Wij zijn het ook volledig met hem eens dat de belastingvrijstelling en sociale dumping in sommige lidstaten een enorm groot probleem vormen. Wij verzoeken Ierland en eventueel de andere lidstaten die hetzelfde doen, om de fiscale gunstmaatregelen voor ondernemingen af te schaffen, omdat dit niet fair is ten opzichte van de andere lidstaten.
De Deense sociaal-democraten zijn voorstander van een uitgebreide uitwisseling van informatie en coördinatie van initiatieven tussen de lidstaten. In de eerste plaats om de werkgelegenheid te bevorderen. Wij zijn het echter niet met de rapporteur eens dat voor de goede werking van de Economische en Monetaire Unie de oprichting van een nieuw politiek orgaan met aanzienlijke economische bevoegdheden in de loop van de derde fase noodzakelijk is. Wij vinden dat ECOFIN als forum voor de noodzakelijke samenwerking uitstekend werkt en volstaat.

Jensen, Lis
De Deense Volksbeweging tegen de EU, die ik vertegenwoordig, kan dit verslag niet steunen. Aangezien de voorwaarden voor de invoering van de EMU niet aanwezig zijn, is het duidelijk dat de EMU in de eerste plaats een politiek project is. De harmonisatie van het budgettair en fiscaal beleid had op natuurlijke wijze tot stand moeten komen vóór de invoering van de EMU indien daarvoor de noodzaak en wenselijkheid zou hebben bestaan. In plaats daarvan wil men de harmonisatie op slinkse wijze doorvoeren en aldus het laatste greintje autonome economische bevoegdheid van de lidstaten ondermijnen.
Wanneer het verslag verwijst naar asymmetrische crises, zou het automatisch de waarschuwingen van de Amerikaanse economen moeten overwegen. Aangezien er op de arbeidsmarkten van de lidstaten geen flexibiliteit op gebied van lonen bestaat, zullen de moeilijkheden die bepaalde lidstaten eventueel ondervinden een buitengewoon grote druk op het EMU-beleid betekenen. Dit zal de geloofwaardigheid van de EMU ondermijnen en alle zogenaamde voordelen van een gemeenschappelijke munt en van een geharmoniseerd budgettair en fiscaal beleid van tafel vegen.

Lindqvist
Het verslag is op meerdere punten innerlijk tegenstrijdig. In de inleiding wordt vastgesteld dat de gemeenschappelijke munt als zodanig het belastingbeleid niet zal beïnvloeden. Verderop wordt echter gesteld dat fiscale mededinging en fiscale dumping een "gedragscode" noodzakelijk maken, dat wil zeggen dat de landen zich ertoe verplichten geen belastingbeleid te voeren dat in strijd is met de "belangen van de Unie" , of dat zij komen tot een fiscale harmonisatie. Gesproken wordt over gemeenschappelijke vermogensbelasting, vennootschapsbelasting en grensoverschrijdende belastingheffing. Centerpartiet is van mening dat het belastingbeleid ook in de toekomst een nationale aangelegenheid dient te zijn. Op grond hiervan heb ik tegen het verslag gestemd.

Sandbæk en Bonde
De anti-EU Junibeweging stemt tegen de monetaire dictatuur van het Verdrag van Maastricht en steunt daarom de amendementen die ruimte bieden voor een groter aantal economische instrumenten om de werkgelegenheid te stimuleren. Dit betekent echter niet dat wij willen meedoen aan de overheveling van economische beleidsinstrumenten van de lidstaten naar de EU.

Theonas
Het begin van de derde fase van de EMU houdt in dat de landen die de gemeenschappelijke munt invoeren, vitale bevoegdheden op het monetaire vlak afstaan aan de Europese Unie en het Europees Stelsel van Centrale Banken. De machtige financiële en economische belangen die de politieke keuzes in Brussel bepalen, zullen zich dan beroepen op de bepalingen van het stabiliteitspact - de grondslag van het financieel beleid - om hun eisen kracht bij te zetten. En de regeringen van de lidstaten zullen als uitvoerende macht zo goed als verdwijnen, terwijl de nationale parlementen elke bevoegdheid inzake financiële materies verliezen.
De toestand in de lidstaten "met een afwijking" zal weinig verschillen van die in de aan de Monetaire Unie deelnemende landen. Het lijdt immers geen twijfel dat de versterking van het multilateraal toezicht, de verdere verwezenlijking van de convergentiecriteria en de aanhoudende voorkoming van de overheidstekorten elk nationaal begrotingsbeleid onmogelijk maken.
Naarmate de aanvang van de derde fase nadert en de technische voorbereidingen vorderen, wordt het weerzinwekkend karakter van de EMU-constructie steeds duidelijker. Het is geen toeval dat de verontwaardiging over het Verdrag van Maastricht alsmaar toeneemt. De verbolgenheid van onze volken wordt zo hevig dat naast de communisten andere politieke partijen zich distantiëren van de EMU zoals die in Maastricht werd overeengekomen. Ze hebben het over aanpassingen aan de desbetreffende bepalingen van het Unie-Verdrag en over de inlassing van een sociale clausule in de convergentiecriteria en verdedigen de stelling dat we met nominale doelstellingen alleen - zonder steunmaatregelen ten gunste van de werknemers - geen ontwikkeling kunnen bewerkstelligen. Dat betekent evenwel niet dat ze het wezen van en de diepere logica achter het Verdrag van Maastricht in twijfel treffen en aan de Intergouvernementele Conferentie die weldra haar werkzaamheden afrondt, hebben voorgesteld de Verdragsbepalingen betreffende de EMU te wijzen.
Vandaag wordt duidelijk dat zij die op de verwerping van het Verdrag van Maastricht hebben aangedrongen, het bij het rechte eind hebben. Uit de realiteit blijkt namelijk dat de nominale convergentiecriteria de problemen van onze werknemers en maatschappij niet oplossen maar verergeren. Wij zijn trouwens van oordeel dat er op dit vlak geen deelproblemen en dus ook geen deeloplossingen bestaan. In die zin verzetten we ons tegen het voorstel van de rapporteur om bepaalde marges toe te staan teneinde het hoofd te bieden aan enkele buitengewone situaties, alsmede tegen zijn denkbeelden om bij gelegenheid van de richtsnoeren van Maastricht en het stabiliteitspact af te wijken en de fiscale beleidsvormen te coördineren op het ogenblik dat elk soeverein financieel beleid dat op de specifieke kenmerken en keuzes van de volken en regeringen van de lidstaten is gebaseerd, in wezen al is afgeschaft. Daar de Europese Unie geen nood heeft aan nieuwe politieke organen, zijn we het evenmin eens met zijn voorstel om een soort economische regering in te stellen. Bovendien volstaat het niet dat het Parlement over dit alles alleen maar beter wordt ingelicht. Het lijdt dan ook geen twijfel dat al die maatregelen er enkel op uit zijn het imago van de Unie op te smukken en de aandacht - en ongerustheid - van de burgers af te leiden van de acties die erop gericht zijn de economische en politieke macht te onderwerpen aan onduidelijke, oncontroleerbare, bureaucratische en voor de burger ontoegankelijke structuren en mechanismen.
Wij zijn van mening dat voor de Unie en haar volken alleen een betere toekomst is weggelegd als men een eind maakt aan het institutioneel kader van de EMU en het strenge monetaire beleid en streeft naar een ander soort ontwikkeling, met name een groei die het economisch herstel koppelt aan de verbetering van de situatie van de werknemers en de versterking van hun verworvenheden. De duidelijke boodschap van de recente Franse verkiezingen, de diepe verontwaardiging van onze volken en de aanhoudende strijd van de arbeiders- en vakbondsbeweging zullen niet alleen leiden tot de afschaffing van het Verdrag van Maastricht en de ontmanteling van de Economische en Monetaire Unie maar ook tot een ontwikkeling die op de mens en zijn noden is gebaseerd.
Verslag-Randzio-Plath (A4-0164/97)
Martinez
Mijnheer de Voorzitter, men heeft het BTW-stelsel willen harmoniseren en de gevolgen hiervan zijn, zoals mevrouw Randzio-Plath zelf toegeeft, rampzalig. Het is een normatieve ramp geworden, waarbij eenvoud in feite werd vervangen door complexiteit: zo bestaan er meer dan 130 ontheffingsregelingen en 66 keuzemogelijkheden, en dan laten we de verschillende regels voor plaatsbepaling van de omzet nog buiten beschouwing.
Het is ingevolge fraude ook een budgettaire ramp geworden. Sinds er geen grenscontroles meer worden verricht, is fraude via stromannen, dat wil zeggen door het opgeven van een vals adres in twee handeldrijvende landen, immers onmiskenbaar sterk toegenomen. Om dit probleem op te lossen, heeft men maar één mogelijkheid gezien: doorgaan op de verkeerde weg door de BTW in het land van oorsprong te heffen. Hiervoor zouden vereveningssystemen met op het BBP berustende macro-economische criteria nodig zijn.
Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, maar als we weten wat de Rekenkamer zegt over de berekening van het BBP in Griekenland of in Portugal, dan kunnen we ons voorstellen hoeveel geschillen hierover tussen de verschillende landen zouden rijzen. De enige mogelijke oplossing hiervoor is ligt op het gebied van het budgettair beleid: er moet op de Intergouvernementele Conferentie een ander convergentiecriterium worden vastgesteld.
Er is een algemene harmonisatie via de invoering van een maximaal heffingspercentage nodig. En de Europagezinden - waar ik niet bij hoor - moeten misschien eens nadenken over de vrije keus van de minst belaste geografische weg. Die keuzemogelijkheid bestaat al voor rijken en voor kapitaal, aangezien degenen die inkomsten hebben uit kapitaal het Europese normatieve aanbod kunnen bekijken en kunnen kiezen voor de plaats waar zij het minst worden belast. Dit geldt niet voor werknemers. Mijnheer de Voorzitter, u begrijpt waarom vooral de rijken voorstander zijn van Europa.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Wij zijn van mening dat de BTW absoluut niet hoeft te worden geharmoniseerd om de interne markt te laten functioneren, aangezien de BTW geen invloed heeft op de concurrentiepositie van binnenlandse respectievelijk ingevoerde goederen ten opzichte van elkaar.
Wij distantiëren ons ook zeer beslist van de twee voorstellen uit paragraaf 19 van de ontwerpresolutie. Wij zijn van mening dat binnen de Raad bij alle belastingkwesties het unanimiteitsbeginsel moet gelden. Evenmin mag er sprake zijn van meerderheidsbesluiten van de Raad inzake kwesties die indirect met belastingen te maken hebben. Voor de Zweedse begroting is de BTW van beslissende betekenis; Zweden behoort tot de EU-landen met de hoogste BTW. Wij kunnen er onmogelijk mee instemmen dat de belissingsbevoegdheid over een vraagstuk dat voor ons van zo beslissende betekenis is, aan de Raad wordt overgedragen.

Andersson, Hulthén, Lööw en Waidelich
Wij willen de rapporteur bedanken voor haar uitstekend opgestelde verslag. Wij hebben bij de stemming geen steun kunnen geven aan paragraaf 19 over meerderheidsbesluiten op belastinggebied. Wij zijn van mening dat de Raad bij haar besluiten over belastingkwesties ook in de toekomst als regel moet uitgaan van het unanimiteitsbeginsel. Wij zijn echter ook van mening dat er gemeenschappelijke minimumnormen met betrekking tot vermogens-, vennootschaps- en milieubelasting dienen te worden opgesteld, en dat de Raad hierover dient te beslissen met inachtneming van het beginsel van de gekwalificeerde meerderheid.

Berthu
Het verslag Randzio-Plath over het door de Commissie uitgedokterde gemeenschappelijk BTW-stelsel is een hart onder de riem voor al degenen die denken dat de waanzinnige ontwikkeling van bepaalde projecten in Europa nog tot staan kan worden gebracht.
Het nieuwe BTW-stelsel dat ons wordt voorgesteld, zou gebaseerd zijn op belastingheffing op goederen en diensten in het land van oorsprong en niet, zoals nu het geval is, in het land van bestemming. De lidstaten van Europa zouden in dit stelsel als één interne markt worden beschouwd, waarin de tarieven, de grondslagen en alle overige regels zouden moeten worden geharmoniseerd. Hierdoor zouden de nationale staten hun beslissingsbevoegdheid kwijtraken - is dit trouwens niet het hoofddoel van dit stelsel? - ten aanzien van een inkomstenbron die voor hen van vitaal belang is. Het feit dat de helft van de belastinginkomsten van de Franse staat uit BTW-opbrengsten bestaat, vormt daar een mooi bewijs van. Deze beperking van de autonomie zou gevolgen hebben voor de tarieven, die ongeacht de nationale behoeften geharmoniseerd zouden moeten worden - rampzalige bedrijfsverplaatsingen zouden we erbij moeten nemen - alsook voor de besteding van de inkomsten die de lidstaten niet langer in de hand zouden hebben. Er zou een zeer grove Europese verdeelsleutel moeten komen die niet op de werkelijke goederen- en dienstenstromen zou zijn gebaseerd, maar wel op de statistische gegevens over het BBP van de lidstaten.
Tot onze vreugde constateren wij dat de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid van ons Parlement, in een plotselinge opwelling van realiteitszin, de invoering van dit nieuwe stelsel "niet opportuun" acht en de Europese Commissie verzoekt "daarom al haar energie te besteden aan verbetering van het bestaande systeem" . Deze realistische reactie werd tevens ingegeven door het feit dat verscheidene lidstaten afwijzend stonden tegenover het nieuwe BTW-stelsel.
Deze resolutie bevat echter ook een paar onvolkomenheden. Zo eindigt zij bijvoorbeeld met een oproep tot invoering van het beginsel van meerderheidsbesluiten in de Raad bij fiscale kwesties, in plaats van het unanimiteitsbeginsel. Welnu, deze regel zou rampzalige gevolgen hebben, aangezien in dat geval de enige echte rem op het federalistische activisme van de Commissie zou wegvallen.
Een ander voorbeeld: de oproep van ons Parlement tot verbetering van het huidige BTW-stelsel gaat niet vergezeld van de redenen waarom dit systeem gebrekkig en zeer fraudegevoelig is. Toch geeft iedereen dit nu toe: het is omdat men, om aan het dogma van het verdwijnen van de binnengrenzen te voldoen, de douanecontroles heeft afgeschaft en vervangen door eenvoudige, vrijwillige verklaringen. Neemt u mij niet kwalijk, maar ik denk dat we, als we ons best hadden gedaan, een middenweg hadden kunnen vinden tussen de instandhouding van een aantal verouderde formaliteiten en de volledige afschaffing van controles, een weg waarlangs we zowel rekening hadden kunnen houden met de behoefte aan zekerheid van het belastingstelsel als met de gegronde roep om vereenvoudiging van de kant van de ondernemingen.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen vandaag voor het verslag-Randzio-Plath als geheel, maar tegen de voorstellen inzake een op het oorsprongsland gebaseerd berekeningssysteem voor de BTW, de differentiatie van de BTW-tarieven op EU-niveau en de invoering van meerderheidsbeslissingen voor fiscale kwesties.
De Deense sociaal-democraten zijn voorstander van een zekere harmonisatie van het fiscaal beleid op EU-niveau, maar met behoud van nationale bevoegdheid voor belangrijke BTW-kwesties. Het moet ook in de toekomst zo blijven dat de besluiten van de Raad op fiscaal gebied geen dwingend karakter hebben voor de lidstaten. Elke lidstaat moet bijvoorbeeld zelf over de BTW-tarieven en eventuele differentiatie kunnen beslissen.

Lindqvist
De Commissie stelt voor dat er vóór het jaar 1999 een volledig gemeenschappelijk BTW-stelsel wordt ingevoerd, waarbij alle omzetten belast moeten worden in het "land van oorsprong" en niet, zoals nu, in het "land van bestemming" . Er worden vijf verschillende wetsvoorstellen door de Commissie voorbereid om het gemeenschappelijke BTW-stelsel in te voeren. De parlementaire commissie steunt het voorstel in beginsel, maar vindt dat het te snel gaat.
Het voorstel zou leiden tot geheel geharmoniseerde, d.w.z. gemeenschappelijke belastingtarieven, wat zou leiden tot enorme veranderingen, en voor Zweden ook tot minder belastinginkomsten. Het belastingbeleid dient in beginsel een nationale aangelegenheid te zijn. Daarom heb ik tegen het verslag gestemd.

Theonas
Ik stem om de volgende redenen tegen het verslag van mevrouw Randzio-Plath over een gemeenschappelijk BTW-stelsel.
Ten eerste, de thans geldende BTW-overgangsregeling vertoont tal van gebreken en heeft ertoe geleid dat de BTW-fraude aanzienlijk is toegenomen. Het lijdt dan ook geen twijfel dat we onze inspanningen op de voorkoming van die verschijnselen moeten richten. Het verslag stelt echter geen maatregelen voor om de werking van de BTW-diensten efficiënter te maken, de BTW-corruptie en -ontwijking aan te pakken en te verzekeren dat de geïnde bedragen worden gestort. Het dringt evenmin aan op de invoering van een verlaagd of nultarief voor een reeks producten en diensten die in ruime mate worden verbruikt of aangewend, wat een middel is om de koopkracht van onze volken te versterken en de nadelige gevolgen van het soberheidsbeleid in de lidstaten te neutraliseren.
Ten tweede, we verzetten ons tegen een BTW-stelsel dat is gebaseerd op het beginsel van het oorsprongsland in plaats van dat van het land van bestemming, omdat dit voor veel lidstaten een belangrijk verlies aan inkomsten betekent - wat heel negatieve effecten kan sorteren. We vinden het niet meer dan logisch dat de BTW, die een verbruiksbelasting is, wordt geheven in - en overgemaakt aan - het land waar de consumptie plaatsvindt. We verwerpen ook het voorstel om met het oog op de voorkoming van belastinginkomstenverschuivingen tussen de lidstaten een clearingprocedure op macro-economische basis in te voeren, omdat dit het stelsel heel ingewikkeld zal maken en geen waarborgen biedt voor de toepassing van het beginsel van de fiscale neutraliteit.
Ten derde, een van de fundamentele voorstellen in de mededeling van de Commissie over het gemeenschappelijk BTW-stelsel is de uniforme belastingheffing op ondernemingen. Hoewel deze regeling een belangrijke vereenvoudiging inhoudt, heeft ze - volgens ons - ook betrekking op de directe fiscaliteit en druist ze in tegen de overeenkomsten inzake dubbele inkomstenbelasting die door de Unielanden werden goedgekeurd en ondertekend en welke zijn gebaseerd op de modelovereenkomst van de OESO betreffende dubbele belastingheffing, met name tegen artikel 5 van de modelovereenkomst waarin wordt aangedrongen op de toepassing van het beginsel van de permanente vestigingsplaats.
Ten vierde, we kanten ons tegen elke verhoging van de BTW-tarieven met het oog op de vermeerdering van fiscale inkomsten of ter compensatie van het verlies aan inkomsten ten gevolge van lagere sociale bijdragen door de werkgevers, en we stellen voor de BTW-tarieven van bepaalde sectoren te verlagen teneinde hun economische activiteit aan te zwengelen en aldus de werkgelegenheid te versterken, waarbij ik denk aan arbeidsintensieve industrieën en het midden- en kleinbedrijf.
We blijven van oordeel dat directe - progressieve - belastingen de basis moeten vormen van de fiscale inkomsten van de Unielanden. Elke maatregel die erop gericht is de consument zwaarder te belasten, betekent een aanslag op het inkomen van onze volken en is in strijd met het fundamentele doel van elk belastingstelsel, namelijk de rechtvaardige herverdeling van het inkomen.

De Voorzitter
Hiermee zijn de stemmingen beëindigd.
(De vergadering wordt te 13.15 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Telecommunicatie en ONP
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0171/97) van mevrouw Read, namens de Delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (C4-0185/97-95/0207(COD)) inzake interconnectie op telecommunicatiegebied, wat betreft de waarborging van de universele dienst en van de interoperabiliteit door toepassing van de beginselen van Open Network Provision (ONP).

Read
Mevrouw de Voorzitter, ik ben opgetogen dat ik het Parlement kan verzoeken de gemeenschappelijke ontwerptekst aan te nemen. De tekst is kort, maar heeft vele uren geduldige besprekingen en onderhandelingen gevergd.
Ik vestig uw aandacht in het bijzonder op de punten waarover wij overeenstemming hebben bereikt: de financiering van de universele dienstverlening, het onderzoek naar de oprichting van een Europese regelgevende instantie, de regeling van grensoverschrijdende geschillen, de nummerportabiliteit voor abonnees, de doorzichtige berekening van de bijdrage voor de interconnectie op basis van de reële kosten en de steun aan nieuwe exploitanten die toegang tot de markt willen krijgen. Ik weet dat de heer Fischler commentaar wil geven bij de twee verklaringen over de nummerportabiliteit en de ondersteuning van het standpunt van het Europees Parlement over de spraaktelefonierichtlijn in eerste lezing en over de vraag op wie de richtlijn van toepassing is. Ik hoop dat de heer Fischler het daarover in zijn antwoord zal hebben.
Ik vestig de aandacht van het Parlement op het feit dat de Raad hier niet vertegenwoordigd is. Dat moet in de Notulen worden vermeld. Op de bemiddelingsbijeenkomst heeft de Raad evenwel de volgende verklaring over de nummerportabiliteit opgesteld: " De Raad verklaart dat hij zorgvuldig zal nadenken en het advies van de Commissie in overweging zal nemen" . Ik weet dat de leden die deze zaak in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid hebben gevolgd weten dat vele punten logisch gezien beter in andere richtlijnen zouden kunnen worden geregeld. Wij kijken uit naar de voorstellen van de Commissie voor een algemene herziening van de telecommunicatiewetgeving in 1999.
Met betrekking tot de interconnectie, een scharnierelement voor de totstandbrenging van de interne markt en het liberaliseringsprogramma, dient te worden gezegd dat het aan het Parlement en zijn personeel - ik dank de leden die mij bij mijn werk zoveel steun hebben verleend - en aan de medewerking van de Raad en de Commissie te danken is dat wij hier nu een doordachte, samenhangende en, naar ik hoop, ook doeltreffende wetgeving hebben. Ik verzoek het Parlement de gemeenschappelijk ontwerptekst aan te nemen.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, ik zou iedereen willen feliciteren die aan dit succesvolle resultaat in het kader van de bemiddeling heeft bijgedragen, en met name de heer Imbeni, ondervoorzitter van het Europees Parlement en covoorzitter van het bemiddelingscomité, minister Jorritsma, covoorzitter van het bemiddelingscomité, de heer von Wogau, voorzitter van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, en u, mevrouw Read, de rapporteur.
Deze richtlijn is een wezenlijk bestanddeel van de nieuwe, op concurrentie afgestemde omgeving in de telecommunicatiesector. Nieuwe marktdeelnemers zullen in staat zijn bestaande eindgebruikers, op een basis die toenemende investeringen en marktgroei in de telecomsector zal bevorderen, in een voorzienbaar en stabiel regelgevingskader te bereiken. Organisaties met een dominante positie op de markt zullen nieuwe marktdeelnemers onder transparante, redelijke en niet-discriminerende voorwaarden toegang en interconnectie moeten bieden.
Door deze richtlijn zal ook de interconnectie en de interoperabiliteit van netwerken en diensten worden gewaarborgd om ervoor te zorgen dat de universele beschikbaarheid van telecommunicatiediensten voor de gebruikers in de hele Unie gegarandeerd blijft. Het resultaat van het bemiddelingscomité is zeer bevredigend en op aandringen van het Europees Parlement is tot wezenlijke verbeteringen van het gemeenschappelijk standpunt op sleutelgebieden overgegaan: ten eerste, onderzoek van de voordelen van een Europese regelgevende instantie; ten tweede, financiering van de universele dienstverlening; ten derde, grensoverschrijdende regeling van geschillen; ten vierde, kostenberekening en aan de hand van de kosten berekende prijzen; ten vijfde, redelijke prijzen voor nummerportabiliteit; ten zesde, aanbevelingen van de Commissie voor de ontwikkeling van een echte Europese markt.
Als bestanddeel van het uiteindelijk door het bemiddelingscomité bereikte compromis en ter verduidelijking dient de Commissie, voor opneming in de Notulen, twee bijkomende verklaringen met het oog op de definitieve aanneming van de interconnectierichtlijn in. Ten eerste, een verklaring over artikel 7, lid 1: de Commissie bevestigt dat artikel 7, lid 1, van de richtlijn inzake interconnectie uitsluitend van toepassing is op alle organisaties die openbare telecommunicatienetwerken exploiteren en/of algemeen beschikbare telecommunicatiediensten aanbieden, zoals bedoeld in deel 1 en deel 2 van bijlage I, en die door de nationale regelgevende instanties ervan in kennis zijn gesteld dat ze een aanmerkelijke macht op de markt hebben.
De tweede verklaring van de Commissie heeft betrekking op de herziene richtlijn "ONP-spraaktelefonie" . De Commissie heeft er zich toe verbonden bij de beoordeling van de amendementen van het Europees Parlement in tweede lezing in beginsel akkoord te gaan met amendement 25 op de richtlijn inzake interconnectie. Ze zal echter zorgvuldig nagaan hoe de desbetreffende bepalingen, met name de voor voor de gebruiker kosteloze aanduiding van het nieuwe nummer, ten uitvoer moeten worden gelegd.
Samenvattend juicht de Commissie de resultaten van het bemiddelingscomité, die het gemeenschappelijk standpunt verbeteren en die rekening houden met de belangrijkste wijzigingen van het Europees Parlement in tweede lezing, toe. De definitieve tekst versterkt de communautaire dimensie van de richtlijn en verbetert de bescherming van de consument. De Commissie beveelt het Europees Parlement dan ook met klem aan de compromistekst van het bemiddelingscomité aan te nemen, opdat deze belangrijke richtlijn eindelijk definitief kan worden aangenomen.

Read
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de heer Fischler, maar heb bij een enkel punt nog een vraag. In de verklaring van de Commissie over artikel 7(1) die hij heeft voorgelezen, is in de Engelse vertaling de laatste zinsnede weggevallen. Het gaat om een uiterst belangrijke zinsnede waarover wij vele uren hebben onderhandeld. Ze heeft betrekking op organisaties waarvan de nationale regelgevende instanties hebben laten weten dat zij op de markt een grote macht hebben. In de Engelse vertaling is de zinsnede "en alleen aan die organisaties" weggevallen.
Dit is een uiterst belangrijke zinsnede. Kan de heer Fischler mij verzekeren dat ze in de Notulen zal worden opgenomen zoals in het verslag dat wij in het bemiddelingscomité hebben aangenomen? Misschien is ze alleen in de vertaling weggevallen.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, gemakshalve zal ik de definitieve Engelse versie van de verklaring van de Commissie herhalen, dan zijn vertaalproblemen alvast uitgesloten.
De Commissie bevestigt dat artikel 7 van de interconnectierichtlijn uitsluitend van toepassing is op alle organisaties die openbare telecommunicatienetwerken exploiteren en/of algemeen beschikbare telecommunicatiediensten aanbieden zoals bedoeld in deel 1 en deel 2 van bijlage I die door de nationale regelgevende instanties ervan in kennis zijn gesteld dat zij een aanmerkelijke macht op de markt hebben.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Productie en afzet van honing
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0191/97) van mevrouw Lulling, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0596 - C4-0031/97-96/0282(CNS)) houdende algemene regels voor de uitvoering van de maatregelen tot verbetering van de productie en de afzet van honing.

Lulling
Mevrouw de Voorzitter, op 20 januari 1995 heeft het Parlement mijn verslag over de moeilijke situatie van de Europese bijentelers met eenparigheid van stemmen aangenomen en rechtstreekse steunmaatregelen ter bescherming van de bijenteelt in onze lidstaten voorgesteld.
Wij gaven het halfhartige discussiedocument van de Commissie van 1994 over de situatie van de bijenteelt in Europa destijds zeer kritisch een onvoldoende en deden concrete voorstellen onder meer voor een bestuivingspremie en compenserende betalingen voor de inkomensderving die aan het ontbreken van een communautaire preferentie is toe te schrijven. Bijna dag op dag twee jaar later werden wij geraadpleegd over een Commissievoorstel waarin onze voorstellen en bezorgdheid werden genegeerd en dat weer alleen maar halfhartige, geïsoleerde maatregelen ter verbetering van de productie en de afzet van honing op basis van nationale programma's omvatte. Deze programma's zouden slechts voor de helft door de EU worden gefinancierd. Hiervoor zou 15 miljoen ecu in de EU-begroting beschikbaar worden gesteld, waarvan het grootste deel - 11, 6 miljoen - bovendien nog voor de bestrijding van bijenziekten is bestemd.
Mijnheer Fischler, wij zijn teleurgesteld, ja boos over zoveel onbegrip voor de moeilijke situatie van de beroepsen deeltijdimkers en de ernstige gevolgen die voor de landbouw en de hele natuur zullen ontstaan als er niet meer voldoende bijen worden geteeld om voor de uit ecologisch en economisch oogpunt zo waardevolle bestuiving te zorgen.
De Commissie kan en mag toch niet over het hoofd zien dat de ontwikkeling van de bijenteelt in vele regio's rampzalig is. Ik zou dat aan de hand van cijfers uit mijn land, Luxemburg, willen illustreren. In één jaar, van 1995 tot 1996, is het aantal bijenvolken daar met ongeveer 10 % gedaald. Bijna de helft van de imkers is ouder dan 60 jaar, slechts 4, 75 % is jonger dan 30 jaar, en dat ondanks de talrijke en van veel creativiteit getuigende inspanningen van de Luxemburgse imkersbond, die zoals zijn tegenhangers in vele andere regio's, waarmee ik als rapporteur contact onderhoud, echt een vlijtige bij is!
De kortzichtigheid van degenen die weigeren in de Gemeenschapsbegroting 65 miljoen ecu beschikbaar te stellen - zoveel zouden onze voorstellen voor directe steun ongeveer kosten - is bijna crimineel, als je bedenkt dat de bijen door hun bestuivingswerk meer dan 80.000 verschillende plantensoorten in stand houden en dat het verlies van wilde vegetatie ook tot de verdwijning zou leiden van insecten-, vogel- en kleine zoogdiersoorten die voor hun voedsel en hun levensruimte op deze vegetatie zijn aangewezen.
Sinds 1985, dus al twaalf jaar, is dit Parlement echter een eenzame roepende in de woestijn van de Europese bureaucratie, die wel in de ontvreemding van 60 miljard ecu kan berusten, maar die ons wil wijsmaken dat de EUbegroting uit de voegen zal worden gerukt als er 65 miljoen ecu voor de instandhouding van de bijenteelt beschikbaar zou worden gesteld, terwijl de economische bijdrage van de bijen tot de landbouw ruim 5 miljard, en waarschijnlijk zelfs meer, bedraagt.
Wij hebben het halfhartige voorstel van de Commissie dan ook gewijzigd en aangevuld. Wij willen de bestuivingspremie, wij willen compenserende betalingen voor inkomensderving, maar wij willen ook de onderbrenging van de bijenteelt in het compensatiestelsel van de verordening tot verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstructuur. Wij hebben niets tegen nationale programma's ter verbetering van de productie en de afzet van bijenteeltproducten, maar wij wensen dat die uitsluitend door de Gemeenschap worden gefinancierd. Ter voorkoming van concurrentieverstoringen door de veel goedkopere importhoning eisen wij gemeenschappelijke afzetnormen voor honing uit de Gemeenschap en importhoning, want de consument moet vaststellen wat hij koopt.
Vanuit onze begrotingen hebben wij helaas geen steun gekregen. Deze kortzichtigheid inzake de bijdragen, die al bij al slechts peanuts en vliegendrek in de EU-begroting zouden zijn, is onbegrijpelijk voor de landbouwcommissie.
Wij willen geen marktordening volgens het oude patroon, maar de eerder genoemde rechtstreekse maatregelen, die des te dringender zijn, omdat de druk op de Europese imkers door de openstelling van de honingmarkt ingevolge de GATT-Overeenkomst verder toeneemt.
Daarom doen wij een dringend beroep op de Commissie, alsook op de Raad, om met onze voorstellen in te stemmen. Zoals de bijen zijn wij op zich vreedzaam, mijnheer de commissaris. Maar als men bijen provoceert, dan steken ze. Bij ons is het net eender. En dat kan erg pijn doen! Ik hoop dan ook dat Commissie en Raad een voorbeeld aan de levensstijl van de bijen zullen nemen. Bijen zijn productief, coöperatief, verstandig, betrouwbaar, gul en schrander. En al worden Raad en Commissie nog altijd niet zoals de bijen op intelligente wijze door een vrouw geleid, ze moeten toch bedenken dat de macht van de bijenkoningin niet in de stekel zit, maar erop berust dat de bijen te gronde gaan als ze niet voor elkaar en met elkaar werken. Ook dat zou voor u en voor ons een les moeten zijn.
Wij in de landbouwcommissie konden niet de minste sympathie voelen voor het slechte voorstel van de Commissie om de toch al halfhartige maatregelen bovendien tot 5 jaar te beperken en al evenmin voor de poging deze uitgaven bij de niet-verplichte uitgaven onder te brengen!

Rehder
Geachte commissaris, u moet deze steek van onze Europese bijenkoningin maar incasseren, want ze heeft geen ongelijk. Om te beginnen is het goed nieuws dat de Europese belastingbetaler per jaar 15 miljoen ecu beschikbaar wil stellen voor een zaak waaraan dat geld goed is besteed. Hier kunnen namelijk met weinig kosten zeer nuttige dingen worden gedaan, zoals de voortzetting van de bestrijding van de varroamijtziekte, een van de grootste kwaden in de Europese bijenteelt. Dit geld lekt niet weg en er kan ook geen fraude mee gebeuren, want schildluizen zijn geen Europese bijen en kunnen hier geen soortgelijke rampen veroorzaken.
Maar ik zou u en de Commissie dringend willen verzoeken een verdere stap te doen, die allang had moeten worden gedaan. De geachte vorige spreekster heeft met zeer veel klem duidelijk gemaakt dat het zaak is de ecologische dienstverlening van de imkerij in Europa eindelijk ook passend te honoreren. Vandaar mijn wens een premie over te nemen die al geruime tijd in een randgebied van de Europese Unie, de Canarische eilanden, bestaat, namelijk een premie per bijenkorf. Wat op de Canarische eilanden mogelijk is, moet volgens mij ook elders in de Europese Unie mogelijk zijn, hoewel natuurlijk de motivering die tot dusver voor deze speciale premie geldt, namelijk dat het om een klimatologisch bijzonder moeilijk gebied gaat, voor de rest van de Unie niet zo voor de hand liggend is.
Ik zou u dus uit de grond van mijn hart willen verzoeken deze vanzelfsprekende en bescheiden eisen, waar al zolang op wordt gewacht, over te nemen. Dit is een bijdrage tot de ecologische dienstverlening en betekent voor de Europese landbouw een verdere stap voorwaarts.

Filippi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik zat een beetje in dubio of ik wel of niet het woord zou voeren, want collega Lulling heeft al zo efficiënt en doelgericht haar verslag toegelicht, dat ik bang ben haar werk te verknoeien. Maar aangezien Italië met 1.350.000 bijenkorven een van de grootste honingproducenten is, voelde ik toch de plicht om de verzoeken die de collega naar voren heeft gebracht, kracht bij te zetten, vooral de economische eisen, omdat de situatie anders niet aangepakt kan worden volgens de lijnen die reeds duidelijk uitgestippeld zijn.
Ik wilde er eigenlijk alleen maar de nadruk op leggen dat deze sector in kwantitatieve termen misschien marginaal lijkt, maar dat ze in ieder geval een forse bijdrage levert aan de plattelandsontwikkeling, aan duurzame en milieuvriendelijke ontwikkeling, dus zaken die het Parlement altijd al na aan het hart liggen.
Collega Lulling heeft uitgelegd wat de structurele kenmerken van de bijenteelt in haar land zijn. Ik moet zeggen dat er in Italië sprake is van een veroudering van de beroepsbevolking in die sector, maar er is toch ook een nieuwe generatie die interesse aan de dag begint te leggen, vooral doordat de bijenteelt gekoppeld wordt aan het zogeheten agrotoerisme, wat een vorm van landbouw is die inkomen vergaart via allerlei activiteiten, waaronder de bijenteelt. Vooral in berggebieden moeten jongeren die hierin geïnteresseerd zijn een hart onder de riem krijgen. Wij weten onderhand wat voor soort hulp hierbij vereist is: bestrijding van de varroamijtziekte, het bestuivingsprobleem, de technische vernieuwing van de sector.
Ik nodig het Parlement uit om de verzoeken van collega Lulling te steunen en ik vraag de Commissie om positief in te gaan op deze eisen.

González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, in één minuut kan men weinig zeggen maar wij steunen de amendementen die mevrouw Lulling indient.
In 1994 was ik namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming rapporteur voor advies inzake de bijenteelt. Net als deze commissie ben ik van oordeel dat deze sector een belangrijke weerslag heeft op de economie en het milieu: er zijn zo'n half miljoen bijenhouders en 13.000 van hen zijn beroepsimkers. Spanje, Italië, Griekenland en Portugal tellen de meeste imkers en 90 % van alle bestuivingen zijn te danken aan bijen, die meer dan 80.000 plantensoorten bezoeken. Als er geen bijen zouden zijn, zouden meer dan 20.000 plantensoorten verdwijnen. Europa moet deze sector dan ook steunen.
Wij zijn het volledig eens met wat mevrouw Lulling zegt over de moeilijkheden die de imkers kennen. Ik woon in een gebied waar de industrie en de landbouw achteruitgaan en de bijenteelt is een activiteit die een aantal andere activiteiten in verval aanvult en de producenten veel helpt. Wij steunen dan ook deze bestuivingspremie, de hulp voor opleiding en steun voor de imkersverenigingen en zijn het er natuurlijk mee eens dat de consumptie van honing bevorderd wordt. Mijns inziens zijn wij het er allen over eens dat honing heel gezond is.

Macartney
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van mevrouw Lulling is voortreffelijk en verdient dan ook al onze steun. Andere sprekers hebben het belang van de bijenteelt in verschillende gebieden van de EU al onderstreept. Het verslag van mevrouw Lulling is bijzonder belangrijk met betrekking tot de verschillende klimaatomstandigheden in de regio's van de EU. In het noorden, onder meer in Schotland en Scandinavië, verschillen de omstandigheden qua daglicht en hoeveelheid zonneschijn zeer sterk van die in het zuiden. In het zuiden geeft de zon dan weer meer warmte. Dat betekent dat men voor de verstrekking van suiker voor de honingproductie met de klimaatverschillen rekening moet houden.
Ik wil een paar volgens mij belangrijke opmerkingen maken. In de eerste plaats ben ik het volkomen eens met het voorstel van mevrouw Lulling voor een 50/50 financiering door de EU. De regeringen van de lidstaten moeten dan bijpassen. Er is grote bezorgdheid over de uitbreiding van varroamijtziekte, die op de bijenvolken in verschillende delen van Europa een rampspoedig effect kan hebben.
In Schotland komt de ziekte op dit ogenblik niet voor, maar wij hebben elders gezien welke gevolgen ze heeft. Wij moeten al het nodige doen om de verspreiding ervan tegen te gaan. Ik hoop dat de nieuwe Britse regering in Schotland eindelijk een inspectiedienst voor de bijen zal oprichten. Schotland is een van de weinige gebieden in Europa waar een dergelijke inspectie nog niet bestaat.
Ik ben het in grote lijnen eens met de amendementen van mevrouw Lulling. Ik heb een goede raad voor de heer Fischler: als hij voornemens is een van die amendementen af te wijzen, geef ik hem de raad zijn beschermende kleding aan te trekken, anders zal dit Parlement hem steken.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, dit Parlement heeft zich twee jaar geleden - ik geloof in januari 1995 - met algemene stemmen uitgesproken voor een bestuivingspremie en de commissaris voor een compenserende premie wegens het niet-naleven van de communautaire preferentie. Onze stemmen waren echter, ook al waren het "algemene" stemmen, die van roependen in de woestijn. De Europese Commissie houdt, om raadselachtige redenen, niet van bijen. De Europese Commissie houdt niet van Europese honing, zij geeft de voorkeur aan Chinese honing. Misschien is er in de Europese Commissie een maoïstische lobby aan het werk, ik zou het niet weten. Hoe het ook zij, wij produceren slechts 123.000 ton honing. Gezien de wereldproductie van 1.000.000 tot 1.200.000 ton zouden we onze eigen bijenhouders toch moeten beschermen.
Wat u ons voorstelt is een schijnoplossing, ik zou bijna zeggen een schijntje, een peulschil: 15 miljoen ecu, fiftyfifty gefinancierd, een soort vergiftigd cadeau, want u zult zeggen: " ziet u wel, we hebben iets voor de afzet gedaan, wij hebben iets voor de kwaliteit gedaan" . Voor een land als het mijne betekent dit dat 3.000 beroepsimkers en een aantal deeltijdimkers zo'n 15 miljoen frank, met andere woorden een schamel bedrag, onder elkaar moeten verdelen.
Wij weten allen wat de problemen zijn en Astrid Lulling heeft herhaaldelijk gewezen op het belang van de sector. Denk maar aan het probleem van de door een insect, de varroamijt, veroorzaakte ziekte; het probleem van resistentie tegen de gebruikte producten; het probleem van fraude - dat hier niet ter sprake is gekomen - met rijsten maïsstroop die in de voederbakken wordt gedaan, waardoor bijen op basis van deze stroop onechte honing maken; het probleem van controle bij invoer in de Europese Gemeenschap; het probleem, in het geval van Frankrijk, van de zogenaamde biologische honing en het desbetreffende decreet uit 1996 - honing is echter per definitie biologisch - en men gaat nu pseudo-biologische honing in Mongolië halen; het probleem van de invoer uit China, Mexico en Latijns-Amerika - waarom weet geen mens - tegen een wereldmarktprijs van 12 of 13 frank per kilo, terwijl de productiekosten in Frankrijk, bijvoorbeeld, 14 tot 15 frank per kilo bedragen. Er is, geachte commissaris, ook sprake van een etiketteringsprobleem, want om te weten of honing nu uit Mongolië, uit China, uit de Canarische eilanden, uit de Alpen of uit mijn eigen Languedoc-Roussillon komt, zou hij moeten worden voorzien van een etiket.
Er is, tot slot, sprake van een meer algemeen probleem van het overleven van de plantensoorten, ja zelfs van het voortbestaan van het leven. Ik ga hier niet de les van Einstein herhalen waarin deze beweerde dat als de bijen zouden verdwijnen, de overlevingskansen van de mensheid zeer klein zouden zijn. Ik kom uit een land waar bijen, als teken van macht, op de keizerlijke mantel werden afgebeeld. Daarom, waarde commissaris, stelt u mij voor een raadsel. Ik begrijp niet waarom u niet van bijen houdt.

Colino Salamanca
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mevrouw Lulling feliciteren met haar verslag. Dit ligt in de lijn van wat wij gesteld hebben tijdens het debat over het reflectiedocument dat de Commissie ons heeft voorgelegd en van wat de heer Böge enige tijd geleden gesteld heeft toen wij het eerste verslag over de honingsector opstelden.
In het licht hiervan heb ik -zoals een aantal andere sprekers ook al gezegd heeft- de indruk dat het verslag van de Commissie vrij ver afstaat van de verwachtingen en de wensen van dit Parlement. Het document en de voorstellen voor een verordening gaan inderdaad in de goede richting maar ik ben van oordeel dat zij krenterig zijn en onder de verwachtingen blijven. In het licht van de toestand van de markt voor honing in de Gemeenschap, waarbij de Gemeenschap honing moet invoeren, en van het gebrek aan regelgeving geldt dit vooral voor twee kwesties die al vermeld zijn: de bestuivingspremies en de mogelijke premies ter compensatie voor inkomensverlies van de bijenhouders. Deze punten zijn precies zo belangrijk omwille van het enorme verschil tussen de kosten in de Gemeenschap en deze in landen die niet tot de Gemeenschap behoren. Ikzelf steun dan ook het voorstel van mevrouw Lulling opdat deze mogelijkheid om steun te verlenen overwogen zou worden.
Ten tweede wil ik beklemtonen dat de nationale programma's die de Commissie voorstelt of waarnaar haar voorstel verwijst, hoe dan ook voldoende soepel moeten worden toegepast zodat rekening kan worden gehouden met het verschillende aandeel en de verschillende realiteit in de verschillende honingproducerende landen van de Europese Unie. Mijns inziens moeten we soepel genoeg zijn en heel verschillende situaties aanvaarden op het gebied van de voeding en het onderhoud van de bijenkasten, het onderhoud van de kolonies, het verschillende technische en commerciële beheer en de steun voor de transhumance. Wij moeten in deze nationale programma's dus soepel genoeg tewerk gaan opdat hulp kan worden verleend.
Naar mijn mening moet ook een inspanning geleverd worden op commercieel vlak en moeten we de afzet van het product "honing" bevorderen (via marktonderzoek, studies naar nieuwe markten, reclame, gespecialiseerde publicaties, dierlijke voeding, dieetleer enz.) zodat in deze programma's alvast rekening kan worden gehouden met de realiteit in de verschillende honingproducerende landen in de Europese Unie.

Keppelhoff-Wiechert
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is nogal onwaarschijnlijk dat bijen en honing in de Europese media ooit vette koppen zullen halen. Wie zou het immers interesseren dat het deeltijd- en beroepsimkers financieel slecht gaat? Wie zou het immers interesseren dat de ontwikkeling van de bijenteelt in vele regio's rampzalig is? Wie zou het immers interesseren dat imkers nauwelijks opvolgers in hun beroep hebben? Wie zou immers weten dat er een voldoende aantal bijenvolken moet zijn om voor de ecologisch en economisch zo waardevolle bestuiving te zorgen?
Honing wordt in derde landen tegen zo lage kosten geproduceerd, dat de Europese producenten onder alsmaar grotere druk komen te staan. De Commissie wil slechts 15 miljoen aan financiële steun toezeggen. Het grootste deel daarvan, 11, 6 miljoen ecu, moet al voor de varroamijtziekte worden uitgegeven. Ik zou, zoals de rapporteur, de Commissie met klem willen verzoeken deze maatregel in het veterinair beleid van de Gemeenschap te integreren en ook in dat kader te financieren.
Het Commissievoorstel is volgens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling een halfhartig voorstel. Onze commissie heeft zich voor de bestuivingspremie, voor de compenserende betalingen voor inkomensderving, maar ook voor het betrekken van de bijenteelt in het compensatiestelsel van de verordening tot verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstructuur uitgesproken.
Honing wordt door sommigen ten onrechte gelijkgesteld met een industrieel product. Honing is een natuurlijk levensmiddel dat zonder verwerking op de tafel van de consument terechtkomt. Het gaat om een volwaardig landbouwproduct. Wij hebben in de EU een alomvattend totaalconcept nodig om ook de rentabiliteit van de sector te kunnen waarborgen.
De zogenaamde mondige consument in Europa, mijnheer Fischler, zou na de invoering van gemeenschappelijke afzetnormen voor honing uit de Gemeenschap en importhoning via zijn koopgedrag deze markt mee kunnen sturen. De consument moet precies kunnen vaststellen wat hij koopt. Daarom spreek ik mij voor een glasheldere etikettering uit.
Tot slot nog dit: ik heb vanmiddag wel niet zo'n mooie bijenjurk als mevrouw Lulling aangetrokken, maar u weet heel goed dat het embleem van de Duitse bond van plattelandsvrouwen een bij is. De Duitse plattelandsvrouwen vertonen ook alle kenmerken van deze bij. Ik denk dat wij niet erg spectaculair zijn. Maar misschien wordt het thema "bijen en honing" dat nog wel in de toekomst.
U kunt lid van onze vereniging worden, mijnheer Kindermann!
(Applaus)
Funk
Beste commissaris, mevrouw de Voorzitter, ik zou om te beginnen de rapporteur, mevrouw Lulling, die dankzij haar vasthoudendheid vandaag met een nieuwe bijenjurk deze discussie met de nodige luister heeft mogen openen, eens hulde willen brengen. Ik ben namelijk van mening dat het, als zij niet zo vasthoudend was geweest, waarschijnlijk helemaal niet tot deze bijendiscussie was gekomen.
Uit wat tot dusver is gezegd, kunnen we eigenlijk alleen maar de conclusie trekken dat de bijen het onderwerp van gesprek moeten worden. Anders wordt het niets met de bijenhouderij, want wat niet het onderwerp van gesprek is, wordt ook niet verder ontwikkeld. De bijen worden beoordeeld aan de hand van wat ze aan honing en was leveren en dat is veel te weinig. De bijdrage die de bijen voor de hele natuur - voor de vogels, voor de bestuiving van onze cultuurgewassen, voor de teelt van fruit, bessen en oliehoudende gewassen - leveren, kan niet hoog genoeg worden ingeschat. Ikzelf ben raapzaadteler en ik ben elk jaar blij als ik de imker zie die bij mijn raapzaadvelden zijn bijenkasten komt opstellen, want als hij niet zou komen of de bijen niet zouden vliegen, dan zou de raapzaadopbrengst misschien maar de helft bedragen van wat ze nu bedraagt, omdat er dan alleen de wilde insecten zouden zijn om het proces in gang te zetten.
Om deze reden zouden wij het belang van dit begeleidend verschijnsel voor de hele natuur hoger moeten inschatten en zouden wij vooral de bijenhouderij politiek meer moeten opwaarderen. En dan hebben wij natuurlijk niet alleen oude imkers met ervaring nodig, maar ook jonge mensen die enthousiast voor de bijenteelt kiezen. Wij worden allemaal een dagje ouder. Oude imkers hebben natuurlijk een enorme ervaring. Het is fantastisch zoveel ervaring te hebben, maar als er geen jonge mensen meer voor dit beroep kiezen, dan verdwijnt het beroep en verdwijnt ook de imkerij. Daarom moeten wij het hele systeem - bijen, honing, was en alles wat daarbij hoort - alsook de positieve begeleidende verschijnselen van de bijenteelt ondersteunen.
Bijen brengen ons veel voordelen, die niet uitsluitend in geld uit te drukken zijn.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, mijn dank aan allen die hier een pleidooi voor de bijen hebben gehouden en in het bijzonder aan de rapporteur, mevrouw Lulling, voor de zorgvuldige wijze waarop zij het Commissievoorstel heeft bestudeerd en voorstellen voor verder onderzoek heeft gedaan.
In 1994 heeft de Commissie in haar discussiedocument over de situatie van de bijenteelt in Europa prioritaire maatregelen ter verbetering van de honingproductie en -afzet voorgesteld. Deze maatregelen omvatten bestrijding van de varroamijtziekte, rationalisatie van de transhumance, technische bijstand en bevordering van honinganalyses. Het verheugt mij te horen dat het Parlement de Commissie op deze punten steunt. Ik kan natuurlijk begrijpen dat velen verder willen gaan en meer zouden willen doen, maar onze speelruimte is helaas zeer beperkt.
Zeker is echter dat er een toereikende gemeenschappelijke basis voor de invoering van een passende regeling ter ondersteuning van deze sector te vinden moet zijn. Daarom heb ik het standpunt van het Parlement aandachtig gelezen en alle aanbevelingen in een constructieve geest onderzocht. Ik moet helaas ook zeggen dat de meeste van deze aanbevelingen om de volgende, voor mij dwingende redenen niet volledig te verwezenlijken zijn. Sta mij toe dat ik u in het kort deze redenen uiteenzet.
Amendement 1, dat betrekking heeft op institutionele aspecten, kan in zijn huidige vorm niet worden aanvaard, omdat het geen rechtsgrondslag is en bijgevolg niet in een visum kan worden opgenomen. Amendement 1 zou echter als overweging kunnen worden aanvaard om aldus toch rekening te houden met de gezamenlijke verklaring van 1 maart 1995. Amendement 8 inzake comitologieaspecten moet worden verworpen, omdat een overweging moet dienen om een overeenkomstige bepaling in een juridische tekst te motiveren en er in dit geval in de bepalingen van de juridische tekst geen desbetreffend artikel voorkomt.
De bedoeling van de amendementen 5, 11 en 12 is een grotere flexibiliteit op het gebied van de nationale programma's en de prioritaire maatregelen. De Commissie heeft begrip voor de motivatie achter deze amendementen en zou de Raad hiervan op de hoogte kunnen brengen. Maar in hun huidige vorm zijn deze amendementen niet aanvaardbaar, omdat ze verder gaan dan de voorgestelde prioritaire maatregelen. In amendement 4 wordt gevraagd de bestrijding van de varroamijtziekte in het veterinair beleid op te nemen. Op dit verzoek kan niet worden ingegaan, omdat het niet om een verdelgingsmaatregel gaat. De maatregel is bedoeld om de imkers de aan de behandeling van de varroamijtziekte verbonden stijging van de productiekosten het hoofd te helpen bieden.
In de amendementen 6, 13 en 19 wordt voorgesteld voortaan verdere maatregelen op basis van regelmatig uit te voeren studies over de structuur van de sector, en met name de prijsvorming, te nemen. Deze amendementen zijn onaanvaardbaar, omdat door dit voorstel de cofinanciering van de nationale programma's aan de voorwaarde zou moeten worden gekoppeld dat de studies vóór de goedkeuring van de programma's dienen te worden verricht.
Amendement 14 voorziet in de invoering van een gecompliceerde regeling voor de vaststelling van de maximumpercentages van de cofinanciering voor de lidstaten afzonderlijk. Amendement 15 wijzigt de voorgestelde tekst, hoewel hij in een eenvoudige en vaak toegepaste begrotingstechnische procedure voorziet. Daarom kan ik ook deze beide amendementen niet aanvaarden.
Amendement 16 kan ik echter aannemen. Het is al bij al bij een bijdrage tot de duidelijkheid van de voorgestelde tekst. Amendement 17, dat betrekking heeft op aspecten van het structuurbeleid, kan niet worden aangenomen, omdat het de controle op de toepassing van de structuurprogramma's zou bemoeilijken en tot dubbele betaling van subsidies zou kunnen leiden. Over de amendementen die bedoeld zijn om nieuwe artikelen in te voeren, zou ik het volgende willen zeggen.
De amendementen 2, 9 en 10 voorzien in de invoering van een communautaire bestuivingspremie en een compenserende subsidie voor inkomensderving. Deze wijzigingen kunnen niet worden aanvaard, omdat het gezien de algemene situatie van de sector in de Europese Unie niet passend lijkt een globaal systeem van inkomenssubsidies of premies in te voeren. De Commissie zal echter steun blijven verlenen aan diepgaand onderzoek naar de economische toestand van de sector.
In de amendementen 3 en 7 wordt om afzetnormen voor honing verzocht. Het geschikte kader daarvoor is de geldende honingrichtlijn, die momenteel tezamen met een reeks andere voedingsmiddelenrichtlijnen in het kader van de geplande vereenvoudiging door het Parlement wordt bestudeerd. De amendementen 20 en 21, die voorzien in een uitbreiding van de compensatiepremieregeling voor landbouw in heuvelachtige en berggebieden tot andere diersoorten, moeten grondiger worden bestudeerd in het kader van de structuurverordeningen van de Raad. Daarom kan ik deze punten niet in het thans voor ons liggende voorstel overnemen. Wij zullen ze echter verder onderzoeken.
In amendement 18 wordt beklemtoond dat uitvoeringsbepalingen niet alleen voor controlemaatregelen, maar ook voor de artikelen 1, 2 en 3 van de verordening van de Raad nodig zijn. Ik geef de voorkeur aan de tekst in zijn huidige vorm, omdat uitvoeringsbepalingen voor de controlemaatregelen bijzonder belangrijk zijn, niet in de laatste plaats omdat de verordening van de Raad geen bijzondere controlevoorschriften omvat. Amendement 22 kan ik echter aannemen.
De Commissie is ervan overtuigd dat de aanneming van deze verordening toch een belangrijke erkenning van de sector betekent en daar tot een positieve ontwikkeling zal bijdragen.

Lulling
Mevrouw de Voorzitter, na het hele verhaal dat de commissaris ons heeft verteld, neemt hij twee amendementen aan! Dat zijn amendementen waarin wij zeggen dat er natuurlijk ook met de beroepsorganisaties en coöperaties van bijentelers rekening moet worden gehouden en dat het befaamde verslag dat de Commissie moet voorleggen, niet alleen aan de Raad, maar ook aan het Parlement moet worden voorgelegd. Over al de rest heeft de commissaris de staf gebroken met argumenten die wij in de landbouwcommissie natuurlijk nog eens zullen onderzoeken, maar die eigenlijk geen argumenten zijn, want het is heel goed mogelijk nu onmiddellijk te reageren op onze eisen. Wij hebben tenslotte precieze voorstellen gedaan.
Dit geldt in het bijzonder voor het betrekken van de bijenteelt in de structuurrichtlijn. Ik heb dat in mijn vijf minuten spreektijd niet allemaal uit de doeken kunnen doen, maar de commissaris moet mij eens uitleggen waarom in artikel 19 van de verordening niet kan worden gezegd dat een bijenkast evenveel waard is als een schaap of een geit en dat men daarom de bijenkasten in de structuurrichtlijn kan opnemen. U hebt toch al de tekst. Het is toch niet de eerste keer dat wij in de Europese Gemeenschap bij een bepaalde verordening ook dingen uit andere verordeningen veranderen. Of doet u een ander voorstel, als u denkt dat dit juridisch of beheerstechnisch niet correct is! U kunt toch niet zeggen dat dit niet gaat?! Het gaat heel goed, het ontbreekt alleen aan de wil om het te doen! Ook een bestuivingspremie kan worden ingevoerd.
U kunt mij toch niet wijsmaken dat er geen rechtsgrondslagen daarvoor bestaan! Natuurlijk gaat het niet vanzelf, maar het is toch doenbaar. Ik kan er geen genoegen mee nemen dat u beweert verschillende amendementen nog te willen onderzoeken en de zaak nog eens te willen bestuderen. U studeert en studeert maar, totdat er geen enkele imker in de Gemeenschap meer overblijft. Wij bestuderen deze zaak nu al sinds 1985 en ik ben van mening dat wij genoeg weten. De studies kunnen ongetwijfeld nog worden verdiept en de statistieken verbeterd, maar iedereen die zich met het probleem bezighoudt, weet toch dat het echt vijf voor twaalf, indien al niet vijf over twaalf, is om de bijenteelt in de Europese Gemeenschap te redden zoals alle sprekers dat hier hebben voorgesteld!
Ik ben het niet eens met uw zogenaamde argumenten en ik kan u ook zeggen dat wij dit niet accepteren en dat wij dus...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Mevrouw Lulling, ik kan u niet langer laten spreken. Iedereen in deze Vergadering voelt heel veel sympathie voor u. Dat geldt ook voor het voorzitterschap, maar ik kan niets veranderen aan de tijd die wij voor onze debatten hebben en ik vraag u daar begrip voor te hebben.
U bent al te lang lid van deze Vergadering om niet te weten dat wij een zeer bijzonder parlement met heel beperkte spreektijden zijn.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Zomertijd
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0180/97), namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad met het oog op de aanneming van de achtste richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bepalingen op het gebied van de zomertijd (C4-0169/97-96/0082(COD)) (Rapporteur: de heer Belleré).

Belleré
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, commissaris Kinnock, toen ik van de Commissie vervoer en toerisme opdracht kreeg een verslag te schrijven over het voorstel voor een achtste richtlijn betreffende de bepalingen inzake de zomertijd, kon ik niet bevroeden dat dit onderwerp zoveel interesse zou wekken bij de mensen. Een Franse krant kopte zelfs op een gegeven moment: " Belleré tegen Juppé" .
Zoals ik voorheen al heb gesteld in mijn verslag in eerste lezing, ben ik akkoord gegaan met de kerngedachten van het voorstel van de Commissie, namelijk dat harmonisatie van de begin- en einddata van de zomertijd de binnenmarkt beter helpt functioneren en voordelige gevolgen heeft voor speerpuntsectoren als het vervoer en de telecommunicatie. Maar wij weten dat over dit onderwerp verschillend kan worden gedacht, naar gelang van de diverse ervaringen die iedere lidstaat heeft. Met het oog hierop vond ik dat het al dan niet doorvoeren van de zomertijd zuiver een bevoegdheid van de afzonderlijke lidstaten hoorde te zijn. Ik ben er vast van overtuigd dat de overgrote meerderheid van de burgers voor behoud van de zomertijd is, omdat een uur meer licht nuttig is voor allerlei soorten werk, van sport en recreatie tot dienstverlening en toerisme, vooral in de landen van Zuid-Europa, waar de dagen korter zijn.
Dit neemt niet weg dat wij de plicht hebben om ook rekening te houden met gevallen waarin toepassing van de zomertijd, vooral in landen van Noord-Europa, andere effecten sorteert, of althans niet de voordelen met zich meebrengt die andere lidstaten genieten. Ik heb allereerst het aspect van energiebesparing onder de loep genomen. In sommige lidstaten wordt deze besparing als bescheiden aangemerkt, terwijl in andere landen, die niet zelf in hun energiebehoefte kunnen voorzien, bijvoorbeeld Italië, invoering van de zomertijd voor het afgelopen jaar een besparing van energieverbruik heeft opgeleverd van naar schatting 900 miljoen kilowattuur, hetgeen neerkomt op ruim 0, 4 % van de nationale energiebehoefte.
Ik heb eveneens het probleem van de volksgezondheid bestudeerd. Zo treedt bij de overgang van gewone tijd naar zomertijd en omgekeerd een wijziging van het levensritme in, hetgeen bijvoorbeeld kleine stoornissen in de slaapfase kan veroorzaken. Dit zijn echter overgangseffecten die beslist te verwaarlozen zijn. Voor wat de verkeersveiligheid aangaat, als je zuiver op je gezond verstand afgaat, zou je al een verband leggen tussen meer licht en meer veiligheid op de weg. Toch is het zaak dat er objectieve gegevens komen van alle lidstaten, zodat op grond daarvan een serieuze studie opgesteld kan worden. Ik had mijn eerste verslag dus beëindigd met een woord van lof voor het initiatief van de Commissie, aangezien het door haar gepresenteerde verslag een belangrijke bijdrage levert om de toepassing van de zomertijd te beoordelen, maar ik hamerde er daarbij al wel meteen op dat iedere lidstaat daar vrij over moest besluiten.
Wat was daarop het antwoord van de Commissie en de Raad? Die zijn in hun gemeenschappelijk standpunt oostindisch doof gebleven voor de stellingname van het Parlement, die in drie amendementen stond verwoord, met name het amendement waarin een beroep wordt gedaan op het subsidiariteitsbeginsel. Het argument dat de Commissie en de Raad voor hun houding aanvoerden, was dat aanvaarding van onze amendementen niet de invoering van de zomertijd als zodanig verplicht zou hebben gesteld. Tevens werd aangevoerd dat de amendementen in feite tegen de harmonisatie indruisen, terwijl dit laatste juist het fundamentele doel van de richtlijn is. Nu zou het op zijn minst zinvol zijn indien de Raad en Commissie onze Vergadering komen uitleggen in hoeverre zij rekening denken te houden met het subsidiariteitsbeginsel. Denken zij wellicht dat ze dat beginsel bij tijd en wijle kunnen opofferen, precies wanneer dat in hun kraam te pas komt, door voorwaarden verplicht te stellen die ten goede dan wel ten kwade van de Europese burgers uitvallen?
Bij dit laatste punt wilde ik nog heel kort verwijlen. Europa en de waarden die wij de burgers willen voorhouden komen niet tot stand door verplichtstelling of dwang, maar via dialoog, bemiddeling en respectering van verscheidenheid. De burger dient dichter bij Europa gebracht te worden en hij moet niet gedwongen worden de effecten ervan te ondergaan. Ook moeten wij Europa dichter bij de burger brengen, als ik dat zo mag stellen. Kortom en nogmaals, ik sta gunstig tegenover toepassing van de zomertijd en harmonisatie van begin- en einddata, maar ik nodig wederom de Commissie en de Raad uit om een gedetailleerd rapport op te stellen over de gevolgen van de toepassing van de zomertijd. Daarbij dienen ze profijt te trekken van de adviezen van vertegenwoordigers van de betrokken sectoren en nationale deskundigen van de lidstaten. Ook vraag ik de instellingen rekening te houden met het subsidiariteitsbeginsel en met de bevoegdheid van ieder lidstaat, en ten slotte om meer consideratie te hebben met de mening van het Parlement, want wij zijn een vrij gekozen volksvertegenwoordiging en geven uiting aan de wil van de Europese burgers.

Waidelich
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik graag uit naam van de sociaal-democratische fractie onze steun betuigen aan het gemeenschappelijke standpunt inzake de zomertijd.
Wij hebben eerder al de rapporteur verschillende goede argumenten voor de zomertijd horen geven, en nu gaat het om de harmonisatie van de begin- en einddatum van de zomertijd. Wij vinden dat een goede zaak, aangezien dit zorgt voor minder rompslomp, vooral binnen de vervoerssector, en het vrije verkeer makkelijker maakt, zowel dat van de Europese burgers als van goederen en diensten. Een meerderheid van de Europese burgers, meer dan 80 %, is dan ook vóór het behoud van de zomertijd. Dat geeft nog eens aan hoe verstandig het is om nu het gemeenschappelijke standpunt te steunen en goed te keuren. Ik wil daarom graag nog eens benadrukken dat wij het steunen.

Donnay
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, tijdens het debat in eerste lezing over het ontwerp voor de achtste richtlijn heb ik de gelegenheid gekregen de leden van de Commissie vervoer en toerisme mijn standpunt mee te delen ten aanzien van deze belangrijke kwestie van de zomertijd.
We kunnen thans alleen maar verheugd zijn over het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van deze op harmonisatie gerichte tekst en ik roep alle afgevaardigden op de door de heer Spalato Bellerè voorgelegde ontwerpaanbeveling goed te keuren.
In het begin van de jaren "80 werden, op initiatief van Frankrijk, de begin- en einddata op communautair vlak geharmoniseerd, zodra alle lidstaten de zomertijd toepasten. Deze aanpak was, ter herinnering, bedoeld om ieder gevaar voor belemmering van het vrije verkeer van personen, goederen en diensten uit te sluiten.
Tot mijn vreugde constateer ik dat er sinds vorig jaar sprake is van een volledige onderlinge aanpassing van de begin- en einddata. In de hele Europese Unie voltrekt de overgang op de zomertijd zich voortaan op de laatste zondag van maart en de overgang op de wintertijd eind oktober.
Als voorzitter van een grensoverschrijdende Franse lagere overheid, het departement Nord, ben ik een fervent voorstander van de aanneming van de achtste richtlijn die helemaal in de lijn zou liggen van vijftien jaar op harmonisatie gerichte wetgeving. Mijn departement deelt 370 kilometer grens met België. Wat zou, in deze omstandigheden, een uur tijdsverschil wel niet kunnen betekenen voor het dagelijks leven van de inwoners aan weerszijden van de grens, met name werknemers en leerlingen? Deze situatie doet zich overigens in alle grensoverschrijdende Franse regio's voor.
Uit dit plaatselijke voorbeeld blijkt duidelijk dat een eventuele herziening van het zomertijdstelsel onbetwistbaar instemming en coördinatie van alle lidstaten van de Unie behoeft. De aanneming van deze achtste richtlijn zal hiervoor zorgen, zeker tot in het jaar 2001.

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, staat u mij toe u eerst en vooral geluk te wensen met uw schitterende verkiezing, bij zo'n grote meerderheid van stemmen, in uw kiesdistrict, dat aan Spanje grenst en waar het niet veel heeft gescheeld of er was een uur tijdsverschil met dit land geweest.
Ik kan mij natuurlijk vinden in het idee van subsidiariteit, voor zover het tijdsverschil tussen een land en zijn buurland althans niet meer dan één uur bedraagt. Welnu, het tijdsverschil tussen Groot-Brittannië en Ierland enerzijds en tussen Finland en Griekenland anderzijds bedraagt twee uur.
Dit neemt niet weg dat het leven doorgaat en de zon blijft schijnen. Dit uur tijdsverschil tussen twee landen is in feite niet zo'n ernstige zaak, mits alle lidstaten maar op hetzelfde moment op een andere tijd overgaan. Het is nu eindelijk zover. We kunnen dus alleen maar verheugd zijn over het uitstekende voorstel en het verslag van de heer Bellerè en we moeten dit laatste steunen, ook al is het een beetje jammer dat het zo lang heeft geduurd voordat de Commissie de begin- en einddata van de zomertijd heeft geharmoniseerd.
Zouden we overigens niet eventueel een concessie kunnen doen, zodat het ritme van de Franse vrouwen en kinderen, die op dat punt heel gevoelig zijn, niet wordt verstoord?

Kinnock, Neil
Mevrouw de Voorzitter, zoals de heer Wijsenbeek feliciteer ook ik u van harte met uw verkiezing tot lid van de Franse nationale assemblee. Jammer genoeg heeft alles ook een keerzijde, in dit geval het feit dat u deze vergadering vandaag voor de laatste keer voorzit.
De andere leden van de Commissie zullen het er met mij beslist over eens zijn dat uw verkiezing voor het Franse parlement een pluspunt, maar voor het Europees Parlement een verlies is. Europa verliest daarbij echter niets. Wij zijn er immers zeker van dat u uw inspanningen zult voortzetten en uw progressieve visie zult blijven verdedigen. Uit mijn persoonlijke naam en namens mijn collega's wens ik u als afgevaardigde van uw kiesdistrict in de Franse nationale assemblee het allerbeste toe.
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de heer Belleré en zijn collega's voor hun grondige en snelle behandeling van deze aangelegenheid. Ik vind het uiteraard goed dat zij voorstellen het gemeenschappelijk standpunt over de zomertijd in de Europese Unie aan te nemen. Het Parlement weet dat de vervoerders op deze nieuwe richtlijn wachten om hun tijdschema's voor de vervoerdiensten op te stellen en dat vele andere sectoren die voor hun activiteiten met de data van de zomertijd rekening moeten houden naar een definitieve regeling uitkijken.
In zijn aanbeveling behandelt de heer Belleré de implicaties van de zomertijdregeling in de huidige en toekomstige lidstaten van de Unie. Daarbij onderstreept hij vaak nog krachtiger wat de Commissie en leden van dit Parlement al hebben opgemerkt. Vooruitlopend op de toekomstige uitbreiding van de Unie passen de meeste Europese landen binnen en buiten de Unie nu al een zomertijdregeling in overeenstemming met de communautaire richtlijn toe. Wij hebben ons voorstel aan alle betrokken landen voorgelegd. Dat geen enkel land negatief heeft gereageerd lijkt erop te wijzen dat iedereen een harmonisatie van de zomertijd wenst.
De Commissie onderstreept dat de Gemeenschap de nodige maatregelen moet nemen om de zomertijd te harmoniseren om hinderpalen voor het vrij verkeer van goederen en personen weg te nemen. Zoals de heer Belleré in zijn aanbevelingen vraagt, zijn wij evenwel bereid te luisteren naar de argumenten van hen die zeggen dat de verschillende aspecten en uiteenlopende situaties in de lidstaten grondig moeten worden onderzocht. De Commissie zal dan ook rekening houden met het advies van de nationale experts en de vertegenwoordigers van de betrokken economische en sociale kringen en zal het Europees Parlement en de Raad in 1999 een verslag voorleggen. Ik meen dat dit de wens is van het Europees Parlement en ga die verbintenis dan ook met genoegen aan.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Gecombineerd goederenvervoer
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0130/97) van de heer Stockmann, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0335 - C4-0028/97-96/0207(SYN)) betreffende de toekenning van communautaire financiële bijstand voor maatregelen ten behoeve van het gecombineerd goederenvervoer.

Stockmann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dat het gecombineerd vervoer hier niet, zoals gepland, net voor middernacht - of om vijf voor twaalf - wordt behandeld, is een goede zaak, want het is toch een van de dragers van onze hoop op een op lange termijn aanvaardbare mobiliteit, waarvoor het echt vijf voor twaalf is.
Wij, vervoerspolitici, hebben het gecombineerd vervoer in onze redevoeringen altijd een hoge prioriteit gegeven, meer dan het in werkelijkheid had. Wij hechten er zoveel belang aan, omdat we van het gecombineerd vervoer een combinatie van de voordelen van de verschillende vervoerstakken en een verlegging van de in snel tempo toenemende goederenbewegingen naar milieuvriendelijke vervoerswijzen verwachten. Deze kloof tussen wat is en wat moet komen, tussen de statistisch meetbare en prognosticeerbare vervoersontwikkeling enerzijds en onze vervoerspolitieke inzichten anderzijds te helpen verkleinen, was het doel van het oude en is het doel van het nieuwe PACT-programma. De 22, 7 miljoen ecu van het oude programma voor de periode 1992-1996 werden in elk geval goed besteed aan projecten op in totaal 16 internationale verkeersassen. Er zijn impulsen van uitgegaan, die de vraag hebben doen toenemen. Het thans voor ons liggende voorstel inzake het verlenen van communautaire steun voor acties ter bevordering van het gecombineerd goederenvervoer zal op een verordening stoelen. Er zal 53 miljoen ecu voor zes jaar beschikbaar worden gesteld. Dat is naar mijn mening nog altijd te weinig, maar het is toch al een stap en een wilsverklaring in de goede richting.
De vervoerscommissie juicht het toe dat in het nieuwe PACT-programma directe maatregelen op de voorgrond worden geplaatst. Innovatieve maatregelen - ongeacht of het om investeringen in intermodaal vervoermaterieel of in overslaginstallaties, dan wel om investeringen in de toegang tot spoorweg- of binnenscheepvaartinfrastructuur gaat - zijn een verstandige keuze en zijn belangrijk. De steun zou echter degressief, dat wil zeggen slechts voor drie jaar, moeten worden toegekend. Wij wensen geen permanente subsidiëring. De commerciële toepassing van nieuwe technieken die eerder in Europese onderzoeksprogramma's werden getest, en de maatregelen ter verbetering van de logistiek en de personeelsopleiding beloven dat het een toekomstgericht steunprogramma wordt. De vervoerscommissie heeft bij de behandeling van het wetgevingsvoorstel, en met name de conditionaliteit van de steunverlening, bijzonder veel belang gehecht aan vier aspecten.
Ten eerste, het is ook zaak dat gesteunde projecten de Europese netwerkstructuur voor het gecombineerd vervoer verder helpen uitbreiden. In de richtsnoeren voor de transeuropese netwerken stellen wij vast dat de netwerken van de diverse vervoerstakken en van het gecombineerd vervoer afzonderlijk weliswaar zinvol uitgewerkt, maar onderling niet gekoppeld zijn. Dit is een verprutste kans voor het intermodale vervoer. De overwegingen van de Commissie in verband met de totstandbrenging van freight freeways maken deze nalatigheid niet volledig goed. PACT-projecten die bestaande leemten in de netwerken helpen aanvullen, moeten daarom voorrang krijgen.
Ten tweede, in het oude programma werd al aangedrongen op projecten op drie assen die naar niet-EU-landen leidden. Het is de bedoeling dat ook het nieuwe programma openstaat voor projecten die het gecombineerd vervoer met Oost-Europa bevorderen. Met het oog op de politiek gewenste uitbreiding van de Europese Unie tot enkele Oost-Europese landen vinden wij het nu al nodig maatregelen ter verlegging van de exponentieel toenemende goederenstromen uit Oost-Europa naar het gecombineerd vervoer te nemen.
Wij zouden jaarlijks 4 miljoen ecu extra voor desbetreffende projecten moeten uittrekken of minstens over twee jaar opnieuw zorgvuldig daarover moeten discussiëren. Nu juiste maatregelen nemen, helpt toekomstige uitgaven besparen.
Ten derde, PACT-projecten met de Midden- en Oost-Europese landen kunnen zinvol worden gecombineerd met PHARE-projecten voor de totstandbrenging van de nodige infrastructuur. Dezelfde synergie-effecten zouden denkbaar zijn met het Cohesiefonds. Daarom verwachten wij in het kader van de Task force intermodaal vervoer een gestructureerde dialoog binnen de Commissie over het bereiken van mogelijke synergie- of aanvullingseffecten tussen alle in aanmerking komende fondsen en programma's.
Het is ongetwijfeld goed een grens te trekken tussen PACT-proefprojecten en onderzoeksprojecten. Maar wij wensen wel over een bepaald bedrag te beschikken om bijzondere aandacht te kunnen schenken aan projecten die onderzoeksresultaten toepassen, met name op het gebied van telematica en logistiek, want daar zullen de grootste effecten ontstaan.
Ik besluit met de volgende opmerking: wie het gecombineerd vervoer als een van de mogelijkheden beschouwt om de huidige verkeersproblemen op te lossen, kan niet anders dan de combinatie van alle politieke maatregelen ter bevordering van dit vervoer wensen. Daartoe is er naast dit goede steunprogramma een politieke inspanning nodig ter verbetering van de randvoorwaarden op het gebied van de regelgeving, zij het bij de controle op de rijen rusttijden, zij het bij de doorberekening van de externe kosten, waarover wij zopas een discussie hebben geopend.
Uit onze omgang met het gecombineerd vervoer of, ruimer, het intermodale vervoer zal blijken of wij, vervoerspolitici, gelet op de huidige en toekomstige uitdagingen politiek handelingsbekwaam zijn en blijven.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris en beste rapporteur, het is moeilijk het woord te nemen na een rapporteur die het onderwerp op voortreffelijke wijze heeft beschreven, maar ik zal in elk geval het verslag prijzen. Ook de Commissie verdient lof voor haar initiatief en ik hoop dat ik ook de Raad lof zal kunnen toezwaaien wanneer hij het Parlement en de Commissie steunt in deze poging om het gecombineerd goederenvervoer in ons vervoerspatroon op te nemen. Ik ben het met de rapporteur eens dat de mededeling van de Commissie niet genoeg politieke overtuigingskracht heeft, maar ik ben er zeker van dat dit met de steun van het Parlement ook wel zal lukken.
Dit gezegd zijnde, stemt het tot tevredenheid dat de aanzet van 1992 nu een reëel programma blijkt te worden. Het doel van het programma is zoals gezegd een zo goed mogelijk beheer van de transportmiddelen in de EU tot stand te brengen, waarbij rekening wordt gehouden met de belangen van het milieu. Vervoersgewoonten worden echter door de marktkrachten niet veranderd. Daarom is het doel van het programma zeer belangrijk in ons streven naar een duurzame ontwikkeling. Het was zo gemakkelijk een vrachtwagen te gebruiken toen er nog tijd en plaats was op onze wegen. Nu het just in time-principe on sleven beheerst en het vervoer enorm toeneemt, worden we geconfronteerd met de vraag: Hoe zorgen we voor een aanvaardbare ontwikkeling? Hoe brengen we het huidig potentiëel verkeer over van de weg naar meer milieuvriendelijke vervoersvormen zoals het spoor, de binnenvaart en de zeevaart? Mijn antwoord is zeer eenvoudig: met de zweep en het worteltje. Wij moeten ons gedrag ten opzichte van vervoer veranderen. We moeten alle kosten van het vervoer incalculeren in een eerlijke en efficiënte prijsstelling. Wij moeten regels invoeren voor grensoverschrijdend vervoer, voor rij- en rusttijden en vooral Oost-Europa niet vergeten. Daarover ben ik het met de rapporteur eens. De verordening besteedt echter geen bijzondere aandacht aan Oost-Europa, ook al zijn voor de routes naar de Centraal- en Oost-Europese landen expliciet subsidies voorzien.
Het is niet de eerste keer dat ik de Baltische staten vermeld, maar hier hebben we een goede gelegenheid om de toekomstige lidstaten te vertellen dat ze niet dezelfde fout als wij mogen maken. Wij moeten hen vertellen dat vervoer vandaag oneindig vele mogelijkheden inhoudt en dat we het ook zo willen. Voor mij is het vanzelfsprekend dat wanneer wij het over Via Baltika hebben, wij niet alleen aan een autosnelweg, maar ook aan het spoor en aan zeevaart denken. Ook wat de Middellandse en Adriatische Zee betreft, kan men deze idee ontwikkelen. Het is belangrijk dat we de gebieden in Europa niet geïsoleerd bekijken, maar dat we de ervaringen die we op een bepaald gebied hebben opgedaan, combineren en ook in een ander gebied gebruiken.
Zoals gezegd steun ik het verslag en het voorstel van de Commissie en hoop ik dat de Raad uiteindelijk ook meedoet.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, om te beginnen zou ik vooral de rapporteur voor het door hem verrichte werk en voor dit werkelijk goede verslag willen danken. De Europese Unie heeft een betrouwbaar en Europawijd vervoerssysteem nodig dat de handel en de mobiliteit efficiënt waarborgt. Juist als Oostenrijkse zou ik speciaal op het belang van het gecombineerd vervoer, met andere woorden goederenvervoer via ten minste twee vervoerstakken en tussentijdse overslag, willen wijzen.
Wegens de geografische ligging van Oostenrijk, als rechtstreekse buur van de landen van Midden- en OostEuropa, vind ik het bijzonder belangrijk op de verkeerssituatie te wijzen. Het wegverkeer heeft nu al een limiet bereikt en met het oog op de uitbreiding oostwaarts en het daardoor toenemende verkeer staan we voor een definitieve verkeerscollaps. Natuurlijk moet ook rekening worden gehouden met de toenemende milieubelasting door het wegverkeer. Als de milieubescherming au sérieux wordt genomen, moet deze ontwikkeling worden tegengestuurd en moet er naar een echt geregelde ontlasting van het verkeer worden gezocht.
Dit vervoerssysteem, dat verschillende vervoerstakken omvat, kan een sleutelrol in de toekomstige regeling van het Europese vervoer spelen. In de collectieve economische en sociale vereisten moet rekening worden gehouden met de bescherming van het milieu en de veiligheid van de gebruikers. Een ontlasting is alleen maar mogelijk, als men het vervoer over de weg met het vervoer per spoor en via waterwegen combineert, dat wil zeggen als de verschillende vervoerstakken met elkaar samenwerken en een zogenaamde intermodale transportketen ontstaat. Deze vervoersmodus wordt helaas nog altijd onderschat en er wordt veel te weinig gebruik gemaakt van de capaciteiten en de mogelijkheden ervan.
De Europese Unie heeft het gecombineerd vervoer bestudeerd en gesteund via haar PACT-programma, een modelactie van 1992 tot 1996, en heeft daar 22, 7 miljoen ecu beschikbaar voor gesteld. De actie heeft positieve resultaten opgeleverd en de Fractie van de Europese Volkspartij juicht de verlenging van het programma bijgevolg toe. Het zogenaamde PACT II-programma heeft een looptijd van 1997 tot 2001. Er wordt een budget van 35 miljoen ecu beschikbaar gesteld, wat naar mijn mening veel te weinig is. Ik hoop dan ook op meer financiële steun voor het PACT-programma en ik kom ook op voor de koppeling van PACT aan andere EU-programma's, zoals - met het oog op de uitbreiding oostwaarts - bijvoorbeeld PHARE.
Alle amendementen in het verslag krijgen de steun van de Fractie van de Europese Volkspartij. Het amendement van de Fractie van de Europese Volkspartij over de selectie van de projecten en het verlenen van financiële bijstand werd in de commissie met een meerderheid van slechts één stem verworpen. De Commissie zou bij de selectie van de projecten op evenwichtige wijze rekening moeten houden met de verschillende regio's en lidstaten en ervoor moeten zorgen dat door haar beslissingen geen concurrentieverstoringen tussen de regio's en de lidstaten ontstaan.
Ik hoop dat dit voorstel het in de plenaire vergadering haalt. De burgers van Europa zullen er alleen maar voordeel bij hebben.

Wijsenbeek
Wij weten allemaal dat wij het gecombineerd vervoer graag willen bevorderen. Wij hebben daar in het verleden, toen wij de voorloper behandelden van het verslag dat de heer Stockmann nu ingediend heeft, allemaal mee ingestemd. Toch merken wij dat het gecombineerd vervoer niet alleen in percentage, maar zelfs in totaalvolume niet echt stijgt. Misschien wil de commissaris eens met ons meedenken en ons antwoorden of in het project freight freeways dat hij thans heeft ingediend het gecombineerd vervoer zo kan worden bevorderd dat - en dat schijnt toch een voorname reden te zijn voor het achterblijven van het gecombineerd vervoer bij de verwachtingen - de expediteur zowel bij het inladen als bij het uitladen op de tussenliggende transportwijze - in de meeste gevallen de trein - de verantwoordelijkheid kan dragen. Want wat is het probleem? Wanneer men verantwoordelijk is voor het naar de trein brengen, dan wil dat meestal nog wel lukken, omdat de trein op een bepaalde plaats staat opgesteld en pas op een bepaald moment vertrekt; het uitladen is echter vaak het probleem omdat men met een zeer korte stoptijd van de trein moet plannen en vooral goederentreinen eigenlijk nooit op tijd aankomen waar zij verwacht worden.
Kortom, er zijn twee dingen noodzakelijk, de verantwoordelijkheid aan begin- en eindpunt, maar tegelijkertijd een betere samenwerking en een beter aanhouden van de dienstregelingen door de spoorwegen. En daar ligt weer het probleem dat de spoorwegen die verantwoordelijkheid niet gezamenlijk dragen, maar elke nationale maatschappij voor zich.

Linser
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de rapporteur van harte willen feliciteren met zijn uitstekende verslag. In het licht van de mislukking van de transitonderhandelingen met Zwitserland is dit verslag meer dan actueel. Als afgevaardigde uit een van de gevoeligste transitregio's van de EU, het Inndal in Tirol, respectievelijk de Brennerregio, verheug ik mij bijzonder over dit nieuwe, geëngageerde initiatief in de richting van het gecombineerd vervoer, want er is tot dusver al te veel gepraat en te weinig gerealiseerd.
De verdere inhoudelijke ontwikkeling van het PACT-programma is een heel belangrijke stap in de goede richting. Ik denk hier aan de investeringen in intermodaal vervoermaterieel, ik denk aan aangescherpte controlemodaliteiten en ik denk aan meer steun voor concrete projecten in plaats van voor zuivere haalbaarheidsstudies. Het voorgegeven financiële kader en het optrekken van het budget van 22, 7 tot 35 miljoen ecu moeten veeleer symbolisch worden genoemd en zijn gezien de enorme taken die de professionele combinatie van het Europese goederenvervoer in technisch en logistiek opzicht met zich brengt en gezien de voordelen die de mogelijke voorkoming van overbodig verkeer, meer op de consument afgestemd, sneller goederenvervoer en een duurzame ontlasting van het milieu zouden kunnen opleveren, helaas zeer onbevredigend!

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Stockmann - trouwens niet voor de eerste keer - en ook het Parlement van harte voor het werk dat zij hebben verricht met betrekking tot dit initiatief, dat voortbouwt op het succes van de proefprojecten ten behoeve van het gecombineerd vervoer. In de tweede plaats ben ik ingenomen met de blijvende steun voor het gecombineerd vervoer die hier vanmiddag tot uiting is gebracht. In de derde plaats stel ik met voldoening vast dat het Parlement het voorstel van de Commissie ondersteunt.
Ik kan u tot mijn genoegen zeggen dat ik verschillende amendementen van de Commissie vervoer en toerisme kan aanvaarden. Ik zal natuurlijk enige uitleg moeten verschaffen, in het bijzonder over de amendementen die wij niet kunnen aanvaarden. Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat u aan mijn kant zult staan en dat u nog steeds weet dat ik volgende maand naar uw kiesdistrict kom. Ik wil daarop niet rekenen, maar vertrouw erop dat u het mij niet kwalijk neemt als ik mijn spreektijd overschrijd.
In de eerste plaats staat de Commissie positief tegenover het eerste deel van amendement 4, dat prioriteit wil verlenen aan projecten op de assen van de Trans-Europese vervoersnetwerken en goederenfreeways. Dezelfde idee vindt men ook in artikel 2(2) van het voorstel van de Commissie. Het is zinvol die twee belangrijke aspecten van ons gemeenschappelijk vervoersbeleid uitdrukkelijker in artikel 6 te vermelden. Ik wil er echter op wijzen dat prioriteit altijd inhoudt dat het project het concurrentievermogen van het gecombineerd vervoer door middel van innovatie verhoogt. Een project op een freeway dat niet aan dat criterium voldoet, mag bijgevolg geen prioriteit krijgen boven een voortreffelijk project dat toevallig niet op een van beide netwerken ligt. Als projecten even goed zijn, moet evenwel prioriteit worden verleend aan voorstellen die op de Trans-Europese netwerken of goederenfreeways betrekking hebben.
Ik stem ook in met amendement 7. In zover het betrekking heeft op synergieën met het PHARE-programma sluit het volledig aan bij het streven van de Commissie naar een eenvoudig en doorzichtig programma dat het gecombineerd vervoer concurrerender maakt. Uiteraard moeten wij er wel voor zorgen dat de programma's PACT en PHARE op samenhangende wijze worden beheerd. Er mag geen discriminatie tussen vervoersmodi ontstaan. In die geest stem ik in met amendement 3, dat voorstelt dat de kosten van toegang tot de infrastructuur, in het bijzonder de binnenvaart, voor bijstand in aanmerking komen. Ik kan tot mijn genoegen ook instemmen met de betere formulering van artikel 4 die in het eerste deel van amendement 2 wordt voorgesteld.
Zoals ik heb gezegd zijn er een aantal amendementen die de Commissie niet kan aanvaarden. De amendementen 1, 6 en 9 stellen nieuwe selectiecriteria voor die geen verband houden met de innovatie en het concurrentievermogen die aan de basis van dit voorstel liggen. Ik begrijp waarom wordt voorgesteld ook selectiecriteria te hanteren die verband houden met regionale preferenties, met een combinatie van vervoersmodi en aanwending van de resultaten van onderzoek en ontwikkeling. Ik moet echter zeggen dat die amendementen in een streng selectieproces op basis van controleerbare economische en technische elementen nogal vage politieke begrippen zouden invoeren. Dat zou de door de Commissie nagestreefde transparantie van dit voorstel ondermijnen. Gelet op de beperkte PACT-middelen en de toenemende belangstelling voor de PACT-faciliteit moeten de aanvragers en de belastingbetalers op een zo groot mogelijke eerlijkheid en transparantie kunnen rekenen.
Het tweede deel van amendement 2, dat ertoe strekt het steunpercentage voor innoverende maatregelen te verhogen en dat voor uitvoerbaarheidsstudies te verlagen, zou de mededinging op de markt kunnen scheeftrekken. Niet alleen komt de bijstand voor operationele maatregelen aan bepaalde ondernemingen en niet aan hun concurrenten ten goede, maar bovendien neemt het concurrentievoordeel voor de geselecteerde ondernemingen ook recht evenredig met het bijstandsniveau toe. Daarom acht de Commissie bijstand ten belope van 50 % gevaarlijk.
Ik begrijp zeer goed dat men in het verslag voorzichtig wil zijn met uitvoerbaarheidsstudies, maar meen toch dat wij voor die studies tot 50 % bijstand moeten verlenen. In de eerste plaats hebben studies geen rechtstreekse invloed op de markt en trekt de bijstand daarvoor de mededinging dan ook niet scheef. In de tweede plaats moet de selectieprocedure ervoor zorgen dat alleen studies worden geselecteerd waarvan de aanvragers bevestigen dat ze, als de resultaten uitvoerbaar blijken, door concrete maatregelen zullen worden gevolgd. De grootste bezorgdheid van de leden van het Parlement met betrekking tot die uitvoerbaarheidsstudies is dat ze in de lade zullen blijven liggen. Ik deel die bezorgdheid, maar in dit geval zal de PACT-selectieprocedure dat voorkomen.
Amendement 5 zou rechtsonzekerheid veroorzaken en is moeilijk te verzoenen met de letter en de geest van richtlijn 95/18 over de vergunningen voor spoorwegondernemingen. Die richtlijn bepaalt dat de vergunning binnen drie maanden na de voorlegging van alle relevante informatie moet worden afgegeven. Die bepaling zorgt ervoor dat op passende wijze met de belangen van de aanvragers rekening wordt gehouden en in het bijzonder dat hun aanvraag snel wordt behandeld. PACT moet in dat opzicht zeker niet inschikkelijker zijn. Daarom kan ik amendement 5 niet aanvaarden.
Ook amendement 7 over de comitologie, dat een comité van raadgevende aard voorstelt, is onaanvaardbaar. Het door de Commissie voorgestelde tweewegscomité biedt de lidstaten de nodige garanties dat ze bij het proces zullen worden betrokken. Daarom houd ik vast aan het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Ik ben er zeker van dat de bezoekers hier vanmiddag opgelucht zullen zijn dat te horen.
Amendement 8 is strijdig met de financiële vooruitzichten van de Gemeenschap voor PACT. Met PHARE en TACIS beschikt de Gemeenschap over specifieke instrumenten om de Oost-Europese landen te helpen. PACT is voor de Europese Gemeenschap bedoeld. Wij mogen de opzet van het programma niet overmatig uitbreiden door er ook een instrument ter bevordering van de toetreding van te maken, hoezeer wij daarvoor ook gewonnen zijn. Wellicht moeten wij het later nog eens over dat punt hebben. Ondertussen kunnen wij amendement 8 echter niet aanvaarden.
Het verslag van de heer Stockmann is alweer een duidelijk bewijs van zijn aanhoudende en deskundige inspanningen ter bevordering van het gecombineerd vervoer. Ik ben daarmee ingenomen en dank het Parlement ook voor zijn voortdurende steun voor alle maatregelen om het gecombineerd vervoer te verbeteren.
De proefprojecten hebben hun deugdelijkheid bewezen. Deze nieuwe verordening zal ervoor zorgen dat de mogelijkheden van het gecombineerd vervoer verder worden ontwikkeld. Zoals de heer Wijsenbeek terecht heeft opgemerkt is dat beslist nodig. Het gecombineerd vervoer vertegenwoordigt op dit ogenblik slechts 4 % van de totale vervoersmarkt in de Europese Unie. Vele afgevaardigden hebben gewezen op de grote voordelen van een uitgebreider gebruik van goed ontwikkelde, moderne faciliteiten. Wij vertrouwen erop dat PACT het gebruik van het gecombineerd vervoer zal blijven bevorderen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Toerisme
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende vijf mondelinge vragen aan de Commissie:
B4-0162/97-0-0042/97 van de leden Bennasar Tous, Provan en Sarlis, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over toerisme; -B4-0167/97-0-0049/97 van de heer Wijsenbeek, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over toerisme; -B4-0171/97-0-0077/97 van de leden Azzolini, Pasty, Parodi, Danesin, Santini, Tajani, G. Collins, Donnay, Kaklamanis en Girão Pereira, namens de Fractie Unie voor Europa, over toerisme; -B4-0172/97-0-0078/97 van de heer Novo Belenguer, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over toerisme; -B4-0173/97-0-0079/97 van de leden Novo en Theonas, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links, over communautaire acties ten behoeve van het toerisme.
Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, we weten dat u graag snel tot de stemmingen overgaat. We vragen u echter het nodige respijt te verlenen als we van onderwerp veranderen en commissarissen elkaar de fakkel overdragen.
Geachte collega's, ik wil het hebben over de mondelinge vraag die mijn fractie heeft ingediend over het toerisme - een materie waarvoor alle fracties belangstelling hebben en die tal van aspecten behelst waarbij we grote vraagtekens plaatsen. Ik herinner eraan dat het Parlement een voorstel aan de Commissie en de Intergouvernementele Conferentie heeft overgemaakt waarin we aandringen op de opneming van het toerisme in het Verdrag, met name door wijziging van artikel 130, wat de Unie in staat moet stellen wetgevende acties ten gunste van het toerisme - een van de belangrijkste economische sectoren in de Unie - te ondernemen, waarbij ik denk aan het opzetten van programma's als het Philoxenia-programma en de vele andere initiatieven die eraan voorafgingen.
Tot ieders verbazing werd het voorstel van het Parlement om een afzonderlijk hoofdstuk en een specifieke rechtsgrondslag voor het beleid op het stuk van het toerisme in het herziene Verdrag in te lassen, niet gesteund door de Commissie en evenmin door het Nederlands voorzitterschap, dat eveneens van ons voorstel op de hoogte was. Ze zijn er zich blijkbaar niet van bewust dat het toerisme - ik herhaal - een heel belangrijke industrie is, die werk verschaft aan meer dan tien miljoen mensen in de Unie en in hoge mate bijdraagt tot de economische ontwikkeling in elk van de lidstaten. Ik geef toe dat het toerisme geen beleidsvorm is als het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, maar het is wel een sector die we allen beleven en die daarom - meer dan sommige industrietakken - recht heeft op een eigen hoofdstuk in het Verdrag. We betreuren dan ook dat de Commissie - en ik heb het niet over commissaris Papoutsis maar over de Commissie als geheel - niets heeft gedaan om het toerisme op de Intergouvernementele Conferentie te stimuleren.
Namens alle collega's wil ik de Commissie derhalve vragen wat haar standpunt over deze materie is. Waarom heeft ze het voorstel van het Parlement op de IGC niet verdedigd en wat ze wil ondernemen om dit onderwerp alsnog op de agenda ervan te plaatsen?

Wijsenbeek
Voorzitter, wij hebben aangedrongen op opneming van het toerisme in het Verdrag. Ik ben blij dat ik op dit moment tegen de heer Papoutsis aan kan praten in zijn capaciteit van commissaris, verantwoordelijk voor het toerisme en niet als invaller voor vervoer, maar beide bedrijfstakken zijn wel zeer nauw met elkaar verbonden. Uit dien hoofde hebben wij ook gezegd dat het misschien nuttig zou zijn de zaken wat verder uit mekaar te halen en ook het toerisme een eigen Titel in het Verdrag te geven. Daar schijnen de staatshoofden en regeringsleiders niet aan te willen. Misschien dat de heer Papoutsis straks nog even in wil gaan op de vraag hoe op dit moment de stand van zaken is. Maar het is wel noodzakelijk. Er is een aparte Titel nodig omdat wij anders de competentie van de Unie, die juist op dit terrein ten onrechte wordt aangevochten, in veel gevallen niet waar zouden kunnen maken. En daarom, wij gaan hier nu niet zo zeer in op dat specifieke programma-PHILOXENIA, hebben wij dat als Parlement in grote mate en in grote lijnen gesteund, waarbij het wel zo is natuurlijk dat wij blij zijn dat het toerisme ook weer binnen de Commissie op een nieuwe leest geschoeid wordt en dat er nieuwe energie in gestoken wordt om het gemeenschappelijk programma voor het toerisme iets meer body te geven.
Wij hebben gezien dat er in de afgelopen jaren toch niet alleen een, ik zou haast zeggen, belachelijk bedrag aan toerisme is besteed en dat dat nu voor de komende vijf jaar voor het programma aanzienlijk is toegenomen. Er was van 1993 tot 1995 20, 5 miljoen ecu en nu is dat 70, 3. Het is daarom belangrijk dat DG XXIII op een goede leest geschoeid wordt en dat daar een behoorlijk programma uitkomt. Maar het belangrijkste is, denk ik, dat de commissaris ons duidelijk maakt dat het toerisme in Europa vooral naar buiten toe als een eenheid naar voren wordt gebracht met gelijke normen, gelijke erkenningen en gelijke standaards. En daarom is het ook nodig dat het in het Verdrag verschijnt.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, als het toerisme ter sprake komt, lijkt het bijna altijd of dat iets toevalligs is - in dit Huis snijden wij dan ook zelden dit thema aan - of dat het een keuzeonderwerp is: je kunt erover praten, maar je kunt ook best zonder. De realiteit is toch wel wat anders en andere collega's hebben reeds de nadruk gelegd op de grote waarde die deze sector bekleedt. Toerisme is een industrie die welvaart produceert, die bruto binnenlands produkt creëert en vooral ook werkgelegenheid. Negen en een half miljoen personen verdienen hun boterham met het toerisme, blijkens statistieken van 1992, die dan ook waarschijnlijk al bijgesteld moeten worden. Al die mensen vormen een formidabel arbeidsplatform, temeer daar de toeristische bedrijvigheid dikwijls plaatsvindt in gebieden die verder weinig te bieden hebben.
Als je het hebt over toerisme, verval je gemakkelijk in misverstanden. Dan denk je al gauw aan Parijs, Rome of Amsterdam, dus aan het toerisme van de grote steden, een toerisme dat geen promotie of steuntje in de rug nodig heeft en al helemaal geen subsidie. Dit is een vorm van automatisch, vanzelfsprekend toerisme dat geen verdere investeringen nodig heeft. Daarentegen heeft het periferische toerisme van de achtergebleven gebieden wel behoefte aan een concrete inzet van de Commissie en dit Parlement. En hier moet dan nog een misverstand uit de weg geruimd worden: de fameuze subsidiariteit. Wat betekent het eigenlijk als je stelt dat aan de perifere gebieden de taak c.q. last overgelaten moet worden om hun eigen toerisme te organiseren en liefst ook te bekostigen? Dat lukt dat soort gebieden nooit! Daar is juist behoefte aan unitaire acties die geschraagd worden door een serieus programma dat niet alleen de juiste ideeën aandraagt, maar ook met fors geld komt aanzetten, om dus die gebieden te stimuleren waar toerisme zonder subsidiëring geen enkele kans maakt.
Als je de zaken vanuit die optiek beziet, ga je ook de logica doorgronden van bepaalde onrealistische standpunten die tot nu toe hier zijn geuit en slechts een staaltje van welbespraaktheid zijn, met toeristische acties die vijf à zes jaar geleden zijn gelanceerd, waarvan pas vorig jaar een en ander is uitgebreid, maar steeds bij wijze van experimenten, omdat het eigenlijke initiatief nog moest doorbreken.
Toen is het dan eindelijk zover gekomen dat het toerisme een programma kreeg met de welluidende naam PHILOXENIA. Allemaal koesterden wij toen de illusie dat met zo'n naam eindelijk voldoende geld en ideeën zouden loskomen om de Europese inzet voor het toerisme een concrete ondergrond te geven. In november kwam echter de koude douche: de Raad zei nee, en dat kwam des te kouder aan, omdat de argumenten die daarvoor werden aangevoerd niet echt steekhoudend waren en nota bene kwamen van slechts drie landen, terwijl alle anderen landen wel vonden dat er iets gedaan moest worden voor het toerisme.
Gelukkig komt dit programma nu met al zijn potentiële mogelijkheden en verse ideeën via het raam weer naar binnen, en het ziet ernaar uit dat er nu eindelijk ook een concreet plan van financiering komt. Ik vraag de commissaris dus om de oude voorstellen over een cultureel toerisme, een sociaal toerisme en een toerisme van de zwakkeren weer van stal te halen en deze voorstellen eindelijk in te kleuren met nieuwe ideeën, vooral dan in financieel opzicht.

Novo Belenguer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil niet in herhaling vallen maar wij hebben het hier mijns inziens over een belangrijke sector. Helaas zullen wij, zoals wij allen weten, slechts grote successen in deze sector boeken als wij daadwerkelijk aanzienlijke inspanningen leveren.
Het gaat hier om een sector die meer dan 9 miljoen directe arbeidsplaatsen vertegenwoordigt of een gemiddelde van 5 % van het BIP en een derde van de uitvoer van diensten in de Europese Unie. Deze sector helpt bovendien de minder begunstigde gebieden om een doelstelling te bereiken waarvoor wij in dit Parlement en de overige Europese instellingen allen ijveren: sociale samenhang. Dat is naar mijn mening ook een belangrijk kenmerk van deze sector.
Er is inderdaad verwezen naar het programma Philoxenia, dat vorig jaar bijna werd aangenomen maar uiteindelijk toch niet werd goedgekeurd. Wij zijn overtuigd van het belang van het toerisme voor de werkgelegenheid en de economie en wij vragen ons dan ook af hoe de Commissie de Raad zal trachten te overtuigen en te overreden of druk zal uitoefenen opdat dit programma dit jaar kan worden goedgekeurd. Wij stellen ons ook de vraag hoe groot de economische verliezen zijn voor deze sector, die van zo'n enorm belang is in de Europese Unie, als dit programma niet wordt goedgekeurd.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het Philoxenia-programma, dat een aantal maatregelen ten behoeve van het toerisme bestrijkt en dat wij in grote lijnen hebben gesteund, is jammer genoeg niet in de praktijk gebracht zoals nuttig en gewenst was geweest.
Daarom vinden wij dat het Europees Parlement een politiek standpunt moet innemen dat de noodzaak herhaald om de geplande acties in de praktijk te brengen ten behoeve van een bezigheid die veel werkgelegenheid schept en die een uiterst belangrijke rol speelt bij de ontwikkeling van bepaalde achtergestelde regio's en aldus bijdraagt aan de economische en sociale cohesie in Europa.
Dit parlementair standpunt is tevens gerechtvaardigd, omdat de acties ten behoeve van het toerisme ook het milieu en het cultureel en architectonisch erfgoed moeten beschermen, alsmede de beroepsopleiding en de duurzaamheid en stabiliteit van de werkgelegenheid moeten bevorderen, waarbij aldus wordt geëist dat de financiële middelen in het kader van het huidige en toekomstige structureel beleid worden gehandhaafd en uitgebreid.
Het lijkt ons dan ook niet nodig, noch nuttig te wedden op een gemeenschappelijk beleid voor het toerisme, dat mogelijk een centralisatie meebrengt die niet verenigbaar is met de diversiteit van de nationale kenmerken en leidt tot minder transparantie en participatie. Vandaar dat wij de gemeenschappelijke ontwerpresolutie ter afronding van dit debat niet onderschrijven.
Wat van belang is en wat in de ontwerpresolutie blijkbaar over het hoofd wordt gezien, is het bereiken van een zo groot mogelijke consensus om druk uit te oefenen, ten einde lang geleden goedgekeurde maatregelen in praktijk te brengen, maatregelen waarmee het Parlement al heeft ingestemd, maar die in wezen geblokkeerd blijven. Wij vinden het dus niet goed dat voorstellen van twijfelachtige doeltreffendheid en rechtvaardiging worden ingediend terwijl het slechts noodzakelijk is aan te dringen op de concretisering van wat al is bepaald en waaraan het toerisme in de Europese Unie dermate behoefte heeft.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dat de Commissie het eens is met het standpunt van het Parlement over het economisch en sociaal belang van het toerisme, met name de bijdrage ervan tot de versterking van de werkgelegenheid in de Unie, blijkt uit de algemene doelstellingen die ze voor het Philoxenia-programma, het eerste meerjarenprogramma van de Unie ten behoeve van het toerisme, heeft voorgesteld.
Het toerisme stimuleert niet alleen de schepping van nieuwe arbeidsplaatsen - vooral voor vrouwen en jongeren, de gevoeligste bevolkingsgroepen - maar bevordert ook de economische en sociale samenhang en de ontwikkeling van de perifere en insulaire regio's. Het Philoxenia-programma met zijn ambitieuze doelstellingen is vooral van belang omdat het de rechtsgrondslag verschaft voor een communautair beleid ten gunste van het toerisme, dat er vooral op afgestemd is de desbetreffende beleidsvormen van de lidstaten aan te vullen en te versterken - zodat het geenszins onze bedoeling is de nationale bevoegdheden terzake over te nemen en het subsidiariteitsbeginsel op dat vlak aan te vechten, wat ik in het Parlement en de Raad trouwens steeds heb benadrukt.
Daar het meerjarenprogramma streeft naar de stimulering van zowel de kwaliteit en concurrentiekracht als de duurzame ontwikkeling van het Europees toerisme, alsmede naar de bevrediging van de behoeften van de toeristen en de rationele aanwending van de toeristische infrastructuren en de natuurlijke en culturele bronnen, lijdt het geen twijfel dat de fundamentele doelstellingen en oriëntaties ervan uiterst concreet zijn en een evenwichtig geheel vormen.
Zoals ik reeds ter gelegenheid van de behandeling van het verslag van de heer Sarlis in de Commissie vervoer en toerisme en de Algemene Vergadering van het Parlement heb verklaard, is het meerjarenprogramma er gekomen na lange - en heel lastige - debatten binnen de Commissie en haar directoraten-generaal. De reden daarvan is dat de leden van de Commissie onderling van mening verschilden over de wijze waarop deze vitale economische sector op Europees niveau dient te worden benaderd.
Momenteel ligt het probleem evenwel bij de Raad die het niet over het voorgestelde meerjarenprogramma ter bevordering van het toerisme eens raakt. Hoewel sommigen bij de Commissie aandringen op de indiening van een nieuw voorstel terzake, zijn we van mening dat dit weinig zin heeft, niet alleen omdat de kans klein is dat de Raad een gewijzigd voorstel goedkeurt maar ook omdat het gevaar bestaat dat het nieuwe voorstel zal leiden tot bijkomende hindernissen die de besluitvorming nog meer vertragen. Ik wijs er in dit verband op dat enkele lidstaten wensen dat de doelstellingen van het programma - die ik zo-even heb aangehaald - worden beperkt.
De echte reden waarom het meerjarenprogramma door de Raad wordt afgewezen, is echter de vrees van één enkele lidstaat dat het subsidiariteitsbeginsel wordt aangetast. Uit gesprekken met vertegenwoordigers van die lidstaat - en de andere landen die bezwaar maken tegen het programma - blijkt evenwel dat er heel wat misvattingen over bestaan. Bovendien lijken degenen die de besluiten erover moeten nemen, onvoldoende op de hoogte van de ware toedracht van de oriëntaties en doelstellingen van het programma.
Ik wil de Parlementsleden dan ook vragen dat ze in hun landen - en waar ze bevoegd zijn - stappen ondernemen om de doelstellingen, de mogelijkheden en het werkingsveld van het meerjarenprogramma aan de lokale en regionale instanties te verduidelijken en ze ervan te overtuigen dat het programma geen afbreuk doet aan de subsidiariteit. Uit het uitvoerig gesprek dat ik vorige week met de fungerend voorzitter van de Raad - de voor toerisme bevoegde Nederlandse minister - over de bijzonderheden van het programma Philoxenia heb gevoerd en waarin we alternatieve voorstellen hebben overwogen die de Raad zou kunnen aannemen, is gebleken dat bepaalde landen - en hun leden in het Comité van permanente vertegenwoordigers - sommige voorstellen van het Parlement en de Commissie verwerpen, omdat ze niet inzien wat ze precies inhouden. Dat is de reden waarom ik de leden verzoek tot de oplossing van het probleem bij te dragen door het politieke debat erover gaande te houden en de nationale ministers en allen die in de lidstaten voor het toerisme verantwoordelijk zijn, ervan te overtuigen dat ze ons voorstel moeten aanvaarden, zodat het meerjarenprogramma ter bevordering van het toerisme in de Unie binnen de kortste keren van start kan gaan.
De Commissie heeft er bij dit en de vorige voorzitterschappen op aangedrongen het Coreper ertoe aan te zetten de besprekingen over het programma voort te zetten, en heeft de afgelopen maanden geen kans laten voorbijgaan om ons standpunt over het programma aan de politieke overheden en de sociale instanties van de lidstaten te verduidelijken. Ze heeft ook deelgenomen aan tal van debatten over het probleem die door de toeristische industrie en de regionale en plaatselijke autoriteiten op touw werden gezet. Het staat dan ook vast dat de Commissie - samen met veel Parlementsleden, die vandaag trouwens in de vergadering aanwezig zijn en die ik dank voor hun steun - al het mogelijke heeft gedaan en alle argumenten naar voren heeft geschoven om het programma door de lidstaten te laten aanvaarden. In die zin betreuren we dat de Raad nog geen besluit erover heeft genomen. We hopen evenwel dat het probleem onder het volgend voorzitterschap wordt opgelost. Ik wil er in dit verband op wijzen dat het Luxemburgs voorzitterschap de Commissie heeft verzocht bij te dragen tot de organisatie van een grote conferentie over toerisme en werkgelegenheid - een uiterst belangrijk initiatief dat met de steun van het Parlement ongetwijfeld effect zal sorteren.
Over de coördinatie van de beleidsterreinen op het stuk van het toerisme binnen de Commissie, herinner ik eraan dat de Commissie op de aanbevelingen van zowel de Rekenkamer als het Parlement is ingegaan en haar Directoraat-generaal XXIII heeft opgedragen de desbetreffende beleidsvormen te bundelen teneinde de precieze doelstellingen en prioriteiten van dit beleid vast te stellen, de doorzichtigheid ervan te versterken en de begrotingsmiddelen die ervoor worden uitgetrokken, optimaal aan te wenden. Ik merk dienaangaande nog op dat de directeur-generaal van DG XXIII de voorbije maanden zes bijeenkomsten heeft belegd waaraan de vertegenwoordigers van andere directoraten-generaal van de Commissie die bevoegd zijn voor sectoren welke onrechtstreeks met toerisme verband houden, hebben deelgenomen en waarop gepoogd werd alle beleidsvormen die met toerisme te maken hebben, te coördineren - waarbij ik denk aan de acties in het kader van de Structuurfondsen, de initiatieven ter stimulering van de werkgelegenheid, de opleiding en de ondernemingen en de maatregelen op het gebied van de interne markt. Het gaat om bijeenkomsten die op geregelde tijdstippen plaatsvinden en waarop - in samenwerking met vertegenwoordigers van de industrie en de lidstaten - tevens de prioriteiten voor 1997 worden vastgelegd.
Daar we er allen van overtuigd zijn dat een doelmatige coördinatie van de communautaire acties ten behoeve van het toerisme onontbeerlijk is, is ook het programma Philoxenia in de eerste plaats afgestemd op de bevordering van de samenhang - en complementariteit - tussen enerzijds de acties die in het kader ervan worden ondernomen en anderzijds de overige communautaire programma's en initiatieven die het toerisme beïnvloeden.
Wat de institutionele aspecten van deze materie betreft, is de Commissie zich bewust van het belang van de eis van het Parlement om een apart hoofdstuk voor het beleid op het vlak van het toerisme in het herziene Verdrag op te nemen.
Ik wil het Parlement daar het volgende over meedelen. De Commissie heeft er in haar verslag van 3 april 1996 aan de Raad op gewezen dat ze niet uit is op nieuwe bevoegdheden voor het toerisme of voor enig ander domein. Ze heeft het derhalve aan de Raad overgelaten om het toerisme al dan niet op de agenda van de Intergouvernementele Conferentie te plaatsen. Daar de heer Sarlis in zijn interventie op dit probleem heeft gezinspeeld, wil ik er dieper op ingaan en het standpunt terzake van de Commissie uitvoeriger uiteenzetten. Het Parlement weet dat de Commissie uit hoofde van de eerste verklaring gehecht aan het Verdrag betreffende de Europese Unie verplicht was vóór het begin van de Intergouvernementele Conferentie een verslag aan de Raad voor te leggen waarin ze de IGC adviseert drie beleidsterreinen die niet in het Verdrag van Maastricht werden opgenomen - civiele bescherming, energie en toerisme - al of niet in het kader van de herziening van het Verdrag te behandelen. De Commissie heeft dat verslag opgesteld, maar was - terecht - van oordeel dat het beter is geen nieuwe bevoegdheden voor het toerisme te vragen. Dat betekent niet dat ze in haar verslag niet heeft benadrukt dat het toerisme in Europa een belangrijke industrie is die tal van nieuwe arbeidsplaatsen schept, zodat het voor de Unie noodzakelijk is bepaalde initiatieven ter bevordering van de sector te nemen - waarvoor de toekomstige instelling van een rechtsgrondslag onontbeerlijk is.
De Commissie heeft in haar verslag dan ook gesteld dat het ontbreken van een wettelijke basis voor de Unie geen hinderpaal vormt om acties ten gunste van het toerisme te ondernemen, omdat de initiatieven die we voor de sector nemen, berusten op artikel 235 van het Verdrag of op Verdragsbepalingen voor andere beleidsterreinen. De Commissie heeft er wel aan herinnerd dat we ons wellicht niet op artikel 235 van het Verdrag kunnen blijven beroepen, als de Unie wordt uitgebreid en men zich houdt aan de besluitvorming met eenparigheid van stemmen. Ze heeft derhalve duidelijk geïnsinueerd dat de inlassing van een hoofdstuk over toerisme in het Verdrag wenselijk en - in de toekomst - onontbeerlijk is. Ik herhaal in dit verband dat we voor het toerisme steeds rekening hebben gehouden met het subsidiariteitsbeginsel en nooit hebben aangedrongen op een beleid dat vergelijkbaar is met het gemeenschappelijk landbouwbeleid, wat niet wil zeggen dat de Unie geen communautaire acties ter ondersteuning van het Europees toerisme moet ondernemen.
De Commissie, die - zoals ik daarnet al heb opgemerkt - in haar verslag heeft gewezen op het belang van het toerisme, heeft ook benadrukt dat de introductie van een afzonderlijk hoofdstuk voor toerisme in het Verdrag de continuïteit en samenhang van de communautaire acties voor de sector zal versterken. Het lijdt namelijk geen twijfel dat dit een waarborg is voor een samenhangende en gecoördineerde aanpak van het toerisme en zal bijdragen tot de doorzichtigheid en doeltreffendheid van de desbetreffende initiatieven.
Op de vraag van het Parlement wat de Commissie nog wil ondernemen om de problemen op te lossen die gerezen zijn op het vlak van het beleid voor het toerisme, met name inzake het meerjarenprogramma ten gunste van de sector, wil ik antwoorden dat ze druk zal blijven uitoefenen om de gesprekken erover voort te zetten. Hoewel we de indruk hebben dat er nog een zekere manoeuvreerruimte bestaat, blijkt uit de reacties van de lidstaten dat de kans klein is dat het programma vlug wordt aangenomen. Zolang de ene lidstaat die dwarsligt, zijn houding niet wijzigt, zullen de andere landen wellicht niet bereid zijn het door ons ingediende voorstel verder te bespreken.
Mijnheer de Voorzitter, ik dank nog de heer Wijsenbeek voor de mooie woorden die hij in zijn tussenkomst heeft gesproken, en verzeker hem dat Directoraat-generaal XXIII thans alles in het werk stelt om de verloren tijd goed te maken en de - geringe - communautaire middelen voor het toerisme optimaal te benutten. Zelfs als het programma Philoxenia niet door de Raad wordt goedgekeurd, zal DG XXIII de 4 miljoen ecu die het Parlement voor het toerisme in de begroting voor 1997 heeft voorzien, aanwenden om de toeristische industrie in de Unie te stimuleren, onder meer door acties op het gebied van de werkgelegenheid, de voorlichting, de informatiemaatschappij en - eventueel - de vergaring van statistische gegevens.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, ik ben opgetogen over het feit dat de heer Kinnock als toerist naar de Lothians gaat. Nog meer genoegen doet mij het feit dat de heer Papoutsis, bij de Commissie bevoegd voor toerisme, naar mijn kiesdistrict Cheshire and Wirral komt. Ik kan hen verzekeren dat ik de kwestie PHILOXENIA bij de heer Clark, de nieuwe minister van toerisme van de Labourregering, zal aankaarten.
Telkens als wij het met de Raad of de lidstaten over het toerisme willen hebben, schijnen die plots op vakantie te vertrekken. Zodra iemand het woord toerisme uitspreekt, trekt iedereen naar het strand. Zodra iemand het over de grootste industrietak in Europa wil hebben worden onze beslissers besluiteloos. Ze zakken dan verder weg in hun strandstoelen in de overtuiging dat Europa's meest succesvolle bedrijfstak geen hulp of begrip nodig heeft. De grootste zonneklopper is het Nederlandse voorzitterschap geweest. Dat heeft de Raad van ministers van toerisme niet eens bijeengeroepen. Het Nederlandse voorzitterschap is een grote teleurstelling geweest.
Ik zou het vandaag over vier pijnpunten willen hebben, waarvan de meeste ook in de ontwerpresolutie worden vermeld. Een eerste is de IGC van volgende week in Amsterdam. Het is ronduit krankzinnig dat men het onafgewerkte Verdrag van Maastricht niet aanvult door in het herziene Verdrag een titel over het toerisme op te nemen. Bovendien is dat een belediging voor de toeristische industrie. Die bestaat vooral uit kleine en middelgrote ondernemingen. Alle andere bedrijfstakken - scheepsbouw, automobielconstructie, chemische industrie - krijgen terecht aandacht van de Commissie, de Raad en de lidstaten. Het toerisme laat men echter aan zijn lot over. Over het toerisme moet een titel in het Verdrag worden opgenomen en het moet een rechtsgrondslag krijgen.
Een tweede pijnpunt is PHILOXENIA. Het is dwaas dat bepaalde lidstaten dit bescheiden meerjarenprogramma voor het toerisme tegenhouden. Het toerisme is een bedrijfstak die goed functioneert en waarvoor de interne markt uiterst belangrijk is. Het toerisme in een EU-context plaatsen creëert dan ook duidelijk een toegevoegde waarde. Dat is niet in strijd met het subsidiariteitsbeginsel. Het is dwaas te geloven dat dit wel het geval is.
Een derde pijnpunt is de relatie tussen het toerisme en de euro. Als de Raad en de lidstaten zouden ontwaken - ook de Commissie heeft daar lang over gedaan - zouden ze beseffen dat het toerisme de bedrijfstak is die het best de voordelen van de enige munt aan de gewone burger kan laten zien. De consument verliest elke keer 2 % van zijn vakantiebudget wanneer hij binnen de EU op vakantie gaat. Ook rijke Amerikanen geven hun geld niet graag in Europa uit omdat wij nog steeds nationale munten hanteren. De mensen die in de toeristische industrie werken, weten maar al te goed welke frustraties schommelende wisselkoersen veroorzaken. Twee derde van de toeristen in het Verenigd Koninkrijk komen uit de EU. Die toeristen zullen echter worden afgeschrikt door het feit dat het Britse pond de voorbije twaalf maanden met 19 % tegenover de Franse frank en de Duitse mark is gestegen.
Mijnheer de Voorzitter, ten slotte zou ik willen wijzen op iets wat eigenlijk voor de hand ligt maar wat de Raad niet schijnt te begrijpen. Toerisme betekent werkgelegenheid. In de Europese wandelgangen spreken wij urenlang over de werkloosheid. Waarom miskennen wij het toerisme dan als voor de hand liggende bron van werkgelegenheid? Het wordt tijd dat wij ermee ophouden het toerisme als vakantie te beschouwen. Het wordt tijd dat wij naar huis terugkeren en werkgelegenheid creëren.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, niemand hoeft tegen de heer Papoutsis te zeggen dat wij hier in het Parlement even aandachtig naar zijn woorden luisteren als hij naar de onze. Die samenwerking is belangrijk omdat de situatie in de Raad van ministers geblokkeerd is. Het Parlement neemt ten aanzien van het toerisme al een aantal jaren een duidelijk standpunt in. De situatie ergert ons echter steeds meer omdat velen in de Raad jammer genoeg niet naar de mogelijkheden willen kijken die het Europees Parlement aan de heer Papoutsis heeft voorgesteld om, zoals de heer Harrison heeft gezegd, de werkloosheid voor een stuk weg te werken.
Wij wijzen terecht op die mogelijkheden en de problemen in de Raad. Niemand zal ontkennen dat de subsidiariteit in het toerisme uiterst belangrijk is. Wij moeten naar een oplossing blijven zoeken. Het is onvoorstelbaar dat de Raad het PHILOXENIA-programma niet wil goedkeuren hoewel wij met hem over de budgettaire kredieten voor dat programma overeenstemming hebben bereikt. Hoe kan de Raad op budgettair en politiek gebied twee tegenstrijdige standpunten innemen?
Het belangrijkste punt waarop de heer Papoutsis terecht heeft gewezen - tevens het hoofdpunt in deze vraag - is hoe wij het toerisme in het Verdrag kunnen doen erkennen. Wij hebben nood aan een apart en goed gedifferentieerd gemeenschappelijk beleid met een eigen rechtsgrondslag en dus moet over het toerisme een hoofdstuk in het herziene Verdrag worden opgenomen. De heer Papoutsis moet daarop aandringen. Wij weten dat hij binnen de Commissie wellicht problemen heeft. Ook dat is een aspect van het probleem. Wij willen hem steunen. Elke goede raad over de wijze waarop wij hem kunnen helpen zal in dank worden aanvaard. De Commissie is duidelijk een belangrijke factor om de lidstaten met betrekking tot de herziening van het Verdrag onder druk te zetten en te bereiken wat wij moeten bereiken.
Ik kom nu terug tot het belangrijkste punt waarop de heer Papoutsis in zijn opmerkingen heeft gewezen, namelijk de gezamenlijke actie binnen de Commissie. Wij wensen allen meer coördinatie en hebben die ook nodig. Anders komt het toerisme nergens. De heer Papoutsis heeft gezegd dat zijn nieuwe directeur-generaal al zes vergaderingen heeft gehouden. Laten wij echter zien in welke maatregelen die vergaderingen uitmonden. Wij kijken uit naar wat de heer Papoutsis zal doen.

Aparicio Sánchez
Mijnheer de Voorzitter, ik ben er -net als een aantal collega's- van overtuigd dat de Commissie op het gebied van het toerisme in dezelfde richting werkt als het Parlement. Mijns inziens werken wij in dezelfde richting en stellen de problemen die met bezorgdheid worden aangeklaagd zich in de Raad. Ik heb hierover niet de minste twijfel en zeker niet sinds de heer Papoutsis, de hoofdverantwoordelijke voor het toeristische beleid, het belang van het toerisme met klem en vastberadenheid onderstreept heeft in de schoot van de Commissie.
Naar mijn mening - en ik zou willen weten of het juist is wat ik opgevangen heb - wordt de schuld voor de problemen die het programma Philoxenia gekend heeft en voor het feit dat de Raad van ministers niet bijeengeroepen is, al te zeer bij het huidige voorzitterschap van de Raad gelegd. Betekent de hoop, die altijd in het volgende voorzitterschap gesteld wordt, dat de problemen te wijten zijn aan het land dat momenteel de Europese Unie voorzit?
De vraag van de heer Papoutsis, opdat wij onze burgers, onze privé-ondernemingen, onze overheidsadministraties duidelijk maken dat het niet de bedoeling is de nationale beleidslijnen te vervangen maar ze aan te vullen, lijkt mij hoe dan ook een goed idee. Wij moeten uitleggen hoe positief het creëren van mogelijkheden voor communautaire steun wel zou zijn. Het is ongelooflijk dat men hier niet opteert voor een communautair beleid, dat met acties en middelen het concurrentievermogen van het Europese toerisme in zijn geheel tegenover andere toeristische bestemmingen kan verhogen aangezien het toerisme een enorme weerslag heeft op de werkgelegenheid, de samenhang, het milieu, het genereren van middelen enz.
Zoals tekenend gesteld is, en het is zinvol dit nogmaals te herhalen, is het toerisme veel belangrijker voor de economie en de werkgelegenheid van de vijftien lidstaten van vandaag dan kolen en staal waren voor de zes landen die de Europese Unie gesticht hebben.
Dit is dus een nuttige vraag van de heer Papoutsis en wij zullen hiermee rekening houden. Hij is echter ook pessimistisch over de mogelijkheid om het Verdrag betreffende de Europese Unie te hervormen. Wij zullen nog wachten tot de tweede helft van dit jaar voor het programma Philoxenia. Wij zijn allen pessimistisch over de mogelijkheid om de rechtsgrondslag, die de gezamenlijke ontwerpresolutie vraagt, in het nieuwe Verdrag op te nemen. Ik wil u dan ook de vraag stellen, mijnheer Papoutsis, of de Commissie in de huidige situatie en zonder enige hervorming van het Verdrag bereid is een wetsvoorstel voor te leggen op grond van het huidige Verdrag betreffende de Europese Unie en het toerisme bijvoorbeeld te benaderen vanuit het standpunt van de consument. Ik stel deze vraag niet zomaar want dit Parlement doet een verzoek in die zin. Tenslotte wil ik de heer Papoutsis nog danken voor zijn gulle hulp.

Bennasar Tous
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij hebben het in dit Parlement herhaaldelijk over het toerisme. In de loop der jaren is een hele reeks uitstekende verslagen opgesteld en hebben u en een aantal andere collega's, die mij voorafgegaan zijn in deze taak, veel inzet betoond en enorme inspanningen geleverd.
Wij hebben allemaal het belang van het toerisme als sociaal, economisch en cultureel verschijnsel beklemtoond. Elk jaar gaan zo'n 200 miljoen Europese burgers met vakantie en worden zij toeristen. Deze sector levert nu 9 miljoen banen op maar zou er veel meer kunnen opleveren.
Wij - u en wijzelf - moeten erin slagen eerst en vooral de sector zelf en ten tweede ook de meerderheid van de lidstaten ervan te overtuigen dat het toerisme een horizontale activiteit is en dat het programma Philoxenia geen inbreuk vormt op de subsidiariteit. Wij moeten hen ervan overtuigen dat, wanneer wij de aspecten aangeven die op Europees niveau kunnen geregeld worden, dit een meerwaarde vormt voor de sector en het beheer van de KMO's zal vergemakkelijken. Op die manier kunnen we ook de relatie tussen het toerisme en het milieu coördineren, de modernisering van de installaties, het behoud van het kunstpatrimonium en het plattelandstoerisme bevorderen, de opleiding herwaarderen en de zoektocht voortzetten naar nieuwe producten die het seizoensgebonden karakter kunnen doorbreken en zo vaste arbeidsplaatsen kunnen creëren. Hierbij moet de kwaliteit van het product en de dienstverlening het hoofddoel vormen.
Mijnheer de commissaris, u en ik weten dat dit precies de inhoud van Philoxenia is. De verwerping van dit programma door de Raad was een enorme ontgoocheling voor ons allemaal en in het bijzonder voor mij als rapporteur. Mijnheer de commissaris, ik ben mij bewust van de enorme inspanningen die u en uw medewerkers geleverd hebben om DG XXIII goed te organiseren maar wij vragen dat u deze inspanningen voortzet. Wij doen ook een beroep op uw enthousiasme om eerst en vooral het college van commissarissen en vervolgens ook de Raad te overtuigen van het belang van het toerisme, zodat hij zijn reserves laat varen en het licht op groen zet voor het volledige Philoxenia-programma. Wij vragen ook dat daarna de transparante en open dialoog wordt voortgezet over belangrijke kwesties als de BTW en de euro. Dit zijn prozaïsche maar heel dringende kwesties die, wanneer ze goed worden aangepakt, er kunnen voor zorgen dat Europa zijn leidersplaats als toeristische bestemming herovert.
Hiervoor zijn een rechtsgrondslag en een actie-instrument nodig en dat is precies Philoxenia. Philoxenia is het instrument dat wij nodig hebben opdat u, mijnheer de commissaris, en uw diensten de leiders zijn die, met hun enthousiasme en via een vlotte en transparante dialoog met de sector, de Raad en dit Parlement, deze Europese toeristische strategie uitwerken die zo noodzakelijk is voor ons allen. Wij zullen u alvast steunen, mijnheer de commissaris.

Torres Marques
Voorzitter, het toerisme is niets anders dan de sector die in de toekomst in Europa het meeste banen kan scheppen, dat is die het meest kan bijdragen aan de oplossing van ons grootste probleem. Anderzijds is het toerisme een erg gediversifieerde bezigheid met een groot multiplicatoreffect die aanzienlijk bijdraagt aan de economische en sociale cohesie in Europa. Daarom lijkt het ons fundamenteel dat het toerisme bij de herziening van het Verdrag betreffende de Europese Unie een rechtsgrondslag krijgt en dat de oplossing om de toeristische industrie op te nemen in artikel 130, ook al is het niet de ideale oplossing, het voordeel heeft eenvoudig en haalbaar te zijn en dat zij door de sector, met name de Otreca, wordt aanvaard.
Commissaris, ik weet dat u aan onze kant staat in verband met deze doelstelling. Ik hoop dat u erin slaagt het toerisme in het Verdrag op te nemen voor het welzijn van de economie en de burgers van Europa. Tot slot wilde ik u een voorstel doen: waarom laat de Commissie geen studie maken over de gevolgen van de liberalisering van het luchtverkeer voor het toerisme? Misschien doen de resultaten van deze studie de momenteel aarzelende lidstaten inzien hoe enorm voordelig het zou zijn een rechtsgrondslag voor toerisme in de Verdragen te hebben.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, het is boven alle twijfel verheven dat het toerisme een enorme economische factor, alsook een beslissende factor voor de werkgelegenheid is. In Oostenrijk wordt bijvoorbeeld 17 % van het BBP via het toerisme verwezenlijkt. Indien wij het toerisme als een dergelijke factor ook echt au sérieux willen nemen, dan moeten wij naar mijn mening ten minste drie prioriteiten stellen: ten eerste, wij moeten het toerisme tot de rang van zelfstandig communautair beleid verheffen, zoals ook de vorige sprekers hebben beklemtoond; ten tweede, wij moeten werkelijk alles doen, en met name de middelen beschikbaar stellen, om het programma Philoxenia mogelijk te maken, omdat daardoor eindelijk een communautair beleid, in zekere zin een toerismebeleid van de Unie, kan ontstaan; ten derde, wij moeten mogelijkheden scheppen om via mobiliteits- en opleidingsprogramma's van de Europese Unie voor een betere kwaliteit van het personeel te zorgen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, enkele dagen geleden hebben wij in het Europees Parlement een bijeenkomst met verantwoordelijken uit de sector toerisme gehad. Daar werd vastgesteld dat door de invoering van de euro een stijging met ongeveer 10 % van het toerisme te verwachten valt. Ik geloof dan ook dat de euro een van de belangrijke drijvende krachten voor een kwaliteitstoerisme in Europa kan zijn en als wij er daarenboven nog in slagen, bijvoorbeeld, bij de belastingharmonisatie, en met name de BTW-harmonisatie, vorderingen te maken, dan zorgen wij voor een goede uitgangssituatie.
Aangezien het toerisme zeer arbeidsintensief is, zouden we er ook over moeten nadenken of er in deze sector bijvoorbeeld geen lagere BTW-tarieven moeten worden ingevoerd. Over wat volgens mij het allerbelangrijkste is, heeft de heer Pirker het al gehad, namelijk opleiding en bijscholing, met name in het kader van het programma Leonardo. Ik geloof dat juist het Leonardo-programma veel kansen voor ons toerisme biedt en ik zou u willen verzoeken in het kader daarvan nog meer moeite voor deze sector te doen.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde namens de Groenen een standpunt verwoorden dat wij bij andere gelegenheden al met zoveel woorden te kennen hebben gegeven. Wij vinden het broodnodig dat het toerisme een eigen plaats in het Verdrag krijgt, zoals overigens het Europees Parlement al eerder bepleit had. Maar wij geloven niet dat het voldoende is om alleen de handels- en werkgelegenheidsaspecten van toerisme in aanmerking te nemen, hoe belangrijk die ook zijn. Wij denken dat het toerisme ook beoordeeld moet worden op grond van zijn culturele aspecten, op grond van de relaties die het teweegbrengt tussen verschillende mensen en culturen, omdat toerisme een manier om elkaar te leren kennen is en dus ook een sociaal middel. Wij achten het derhalve van het hoogste belang dat niet alleen de economische en handelsaspecten voor het voetlicht worden gehaald, maar ook en vooral de culturele en sociale aspecten, het feit dat toerisme een brug slaat tussen verschillende volkeren en de Europese opbouw in de hand werkt. Dit is een eerste belangrijk punt, dat dan ook meermalen binnen de cultuurcommissie aan de orde is gesteld.
Als Groenen willen wij voorts beklemtonen - en daarom hebben wij twijfels over de resoluties die ingediend zijn - dat toerisme ook milieueffecten en een sociaal impact met zich meebrengt. Het is dus niet mogelijk over toerisme te praten zonder te bezien welke ingrepen sommige vormen van toerisme op het milieu in Europa plegen. Men dient rekening te houden met het feit dat voor sommige soorten van massatoerisme hele gebieden en kuststroken zijn volgestort met beton. In dergelijke gevallen is er niet alleen sprake van milieu-effecten, maar ook van inkrimping op termijn van het banenpotentieel, aangezien daardoor andere meer milieuvriendelijke activiteiten zijn verhinderd.
Op het sociale vlak vinden wij voorts dat aandachtig moet worden gekeken naar de gevolgen van bepaalde soorten van toerisme. In sommige gevallen zijn immers de oorspronkelijke bewoners uit hun gebied gejaagd, en toeristische multinationals hebben vaak hun schema's en mensen opgelegd, waarbij de leefbaarheid van hele gebieden compleet op kop werd gezet. We kunnen dus niet zonder een nauwkeurige inschatting van het milieueffect en van de sociale consequenties, en het toerisme mag niet uitsluitend gezien worden als een positieve sector alleen omdat het in handelstermen wel goed zit. Wij zeggen daarom ja tegen opneming in het Verdrag, maar met de nodige behoedzaamheid en indien ook de milieutechnische, sociale en culturele aspecten worden opgenomen.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil kort antwoorden op de vragen die me werden gesteld door de leden die in het debat tussenbeide zijn gekomen.
Als de Raad het programma Philoxenia de komende maanden niet goedkeurt - en hiermee antwoord ik op de vraag van de heer Aparicio - zal de Commissie zich vooral inzetten om de concurrentiekracht en kwaliteit van het toerisme te verbeteren en de sector op de gemeenschappelijke munt - de euro - voor te bereiden. Ze wil ook bijdragen tot de versterking van de werkgelegenheid in de toeristische industrie, onder meer door de ondersteuning van plaatselijke initiatieven ter bevordering van de werkgelegenheid, de opleiding, de cultuur, de milieubescherming en de aanwending van nieuwe technologieën. Voorts wenst ze - onder meer met het oog op de uitbreiding van de Unie en in het kader van de euromediterrane samenwerking - de externe dimensie van het toerisme vooruit te helpen en de bescherming van de consument te stimuleren, vooral door innoverende activiteiten ter verbetering van de kwaliteit van de aangeboden producten en diensten.
Ik herhaal tevens dat de Commissie zich samen met het Parlement ergert over de vaststelling dat de Raad er niet in slaagt het programma Philoxenia goed te keuren. Ze begrijpt niet waarom de Raad en de lidstaten ons de rechtsgrondslag weigeren voor beleidsterreinen die echt onontbeerlijk zijn, zulks op een ogenblik dat we het er allen over eens zijn dat de Unie een samenhangender begrotingsbeleid moet voeren, haar financiële middelen efficiënter moet beheren, haar politieke prioriteiten strikter moet selecteren en de doorzichtigheid moet versterken.
Het zou me dan ook verheugen dat de Raad het programma Philoxenia goedkeurt - al was met maar met één enkele ecu aan middelen - en de rechtsgrondslag voor een Gemeenschapsbeleid op het stuk van het toerisme verschaft - wat ons in staat zal stellen samen met de lidstaten de politieke prioriteiten voor het beleid inzake toerisme te bepalen en wat tevens het voordeel inhoudt dat niet alleen de druk van de Rekenkamer en anderen op de Commissie zal afnemen maar ook de kans verkleint dat de Raad in de toekomst programma's blokkeert die voor de toeristische sector van bijzonder belang zijn. Tenslotte wil ik nog benadrukken dat ik persoonlijk alles in het werk zal blijven stellen om ervoor te zorgen dat een apart hoofdstuk voor toerisme in het Verdrag wordt opgenomen of andere - bestaande - artikelen van het Verdrag op het toerisme van toepassing worden. Ik ben namelijk van oordeel dat het Verdrag aandacht moet hebben voor een essentiële sector als het toerisme.

Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil er de aandacht op vestigen dat de problemen met het programma Philoxenia erop wijzen dat we van het herziene Verdrag weinig goeds van het toerisme moeten verwachten. En als het Verdrag er met geen woord over rept, kunnen we het communautair beleid ten behoeve van het toerisme vergeten.

Cornelissen
Voorzitter, de commissaris heeft een hartstochtelijk beroep op ons gedaan om de Raad onder druk te zetten. Mag ik van onze kant een klemmend beroep op de commissaris doen om aanstaande donderdagmiddag om half vier deel te nemen aan een vergadering van de toerismegroep, waar de voorzitter van de Raad verantwoording zal afleggen over het gevoerde beleid.
Commissaris, als het u ernst is, bent u daar aanstaande donderdag om half vier. Dan kunnen we gezamenlijk de discussie voeren met de voorzitter van de Raad. Zonodig kunt u dan opnieuw uw klemmende pleidooi houden. Kunnen we op u rekenen?

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik zal al het mogelijke doen om op die vergadering aanwezig te zijn. Als mijn beroepsbezigheden dat evenwel verhinderen, zal ik ervoor zorgen dat een vertegenwoordiger van de Commissie eraan deelneemt. Ik wil de heer Cornelissen hoe dan ook verzekeren dat we voortdurend contact hebben met het Nederlands voorzitterschap, zulks met het oog op zowel de voorbereiding van de Intergouvernementele Conferentie als de goedkeuring van het programma Philoxenia en de behandeling van andere materies die het toerisme betreffen. We hopen trouwens dat het Coreper het nog eens wordt over het meerjarenprogramma ten behoeve van het toerisme zodat het niet nodig is de Raad van ministers van Toerisme opnieuw bijeen te roepen.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement, zes ontwerpresoluties ontvangen .
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.
(De vergadering wordt te 17.25 uur onderbroken en te 17.30 uur hervat)

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0170/97).

De Voorzitter
Vraag nr. 32 van Juan Izquierdo Collado (H-0347/97):
Betreft: Blokkeren LEADER-programma
Neemt de Commissie de verantwoordelijkheid voor het feit dat de LEADER-programma's zijn geblokkeerd door een fax van de heer Logras, directeur-generaal van DG VI, die geen rechtsgrondslag heeft?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, met een schrijven van 15 juli 1996 heeft de Commissie de Spaanse autoriteiten meegedeeld dat een cumulatie van steunkredieten ten gunste van één en hetzelfde project uit een van de structuurfondsen niet toelaatbaar is. Er werd enerzijds een communautaire subsidie in het kader van het LEADER-programma aangevraagd en anderzijds een cofinanciering door de Gemeenschap in het kader van een communautair bestek.
Na deze zaak grondig met de Spaanse autoriteiten te hebben besproken, kan de Commissie toch instemmen met de gewenste cumulatie, op voorwaarde dat er wordt gezorgd voor een doeltreffend en betrouwbaar projectbeheer dat het mogelijk maakt de verschillende voor het betrokken project verleende subsidies heel goed uit elkaar te houden. Alleen op die manier kan de Commissie waarborgen dat de communautaire kredieten op doeltreffende en doorzichtige wijze worden gebruikt.
Meer in het algemeen zij daar nog aan toegevoegd dat cumulatie als zodanig geen voorwaarde voor de uitvoering van de LEADER-programma's is. In de meeste lidstaten gaan de LEADER-programma's ook zonder cumulatie heel normaal door.

Izquierdo Collado
Mijnheer de commissaris, het is en blijft een feit dat ik kan getuigen dat tal van LEADER-programma's in mijn land al een jaar in de lade liggen.
De uitvoering van deze programma's is geblokkeerd, net als het scheppen van arbeidsplaatsen en de innovatie die ze meebrengen. Waarom? Niet omdat een Raad of de Commissie zelf besloten zou hebben dat LEADER II op een andere manier beheerd moet worden dan LEADER I maar omdat een fax van een directeur-generaal zo'n opschudding veroorzaakt heeft. Dit is een perfect voorbeeld van bureaucratie en de enorm schadelijke gevolgen die zij kan hebben voor de meest geliefkoosde doelstellingen van de Unie, zoals doeltreffendheid en het scheppen van werk.
Mijnheer de commissaris, ik hoop dat u in uw antwoord voor de vele burgemeesters en schepenen, die uitkijken naar uw woorden, klaar en duidelijk stelt dat de continuïteit van het LEADER-programma verzekerd is -natuurlijk met volledige transparantie-en dat u zo nodig hoogdringendheid zal inroepen bij de Spaanse regering. Ik hoop dat uw woorden terzake klaar en duidelijk zullen zijn.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de afgevaardigde, om te beginnen zou ik u willen danken omdat u het met mij eens bent dat LEADER II op zich een goed communautair initiatief is. Als echter bij de uitvoering van een bepaalde maatregel onduidelijk is of het om één en dezelfde maatregel of, zoals in dit geval, om twee verschillende maatregelen gaat, dan moet er eerst een antwoord op die vraag komen. Dat is echter beslist geen reden om een dergelijke zaak gewoon in de lade te laten liggen.
Als u nog meer dergelijke problemen hebt, waarbij hetzij om soortgelijke redenen, hetzij om andere redenen de uitvoering van een LEADER-initiatief is vastgelopen, dan zou ik u willen verzoeken mij dat gewoon te laten weten. Ik zal dat dan gaarne voor u natrekken.

Redondo Jiménez
Mijnheer de commissaris, waarom kan machtsmisbruik door een directeurgeneraal van de Commissie LEADER II blokkeren, eenvoudigweg omdat LEADER I een aantal problemen gesteld heeft? Er zijn in het programma LEADER I inderdaad problemen geweest met de opeenstapeling van communautaire subsidies en door gebrek aan controle op het programma van de Commissie zelf. Beide hebben echter niets met elkaar te maken. Laten we LEADER II vrijmaken en LEADER I controleren. Mijns inziens gaan we in die richting aangezien in het kader van LEADER II al een betalingsinstantie is opgericht in elke lidstaat. Ik vraag de heer commissaris dan ook dat deze feiten zich niet meer voordoen en dat de Commissie van haar kant controle uitoefent op de overdreven macht van een aantal van haar ambtenaren.

Fischler
Zeer geachte mevrouw Redondo, nogmaals, het gaat hier om LEADER II en niet om een amalgaam van LEADER I en II. Één zaak is namelijk heel duidelijk: LEADER I is al afgelopen, wij bevinden ons nu in de fase van het communautair initiatief LEADER II.
Ik kan u verzekeren dat het niet mijn bedoeling, noch de bedoeling van mijn diensten is hier bijkomende bureaucratie in het leven te roepen. Het enige wat wij nodig hebben, is eigenlijk orde. Deze orde moeten wij scheppen, omdat wij anders achteraf problemen bij de afrekening van de steunprogramma's zouden kunnen krijgen. Nogmaals, als er zich hier om welke reden ook problemen voordoen, dan ben ik gaarne bereid tot een oplossing daarvan bij te dragen. Maar stelt u mij dan alstublieft ook in kennis van die problemen.

De Voorzitter
Vraag nr. 33 van Mary Banotti (H-0409/97):
Betreft: Afschaffing van de tax free shops
Weet de Commissie dat er bij de afschaffing van de tax free shops mogelijk 140.000 arbeidsplaatsen in de Europese Unie verloren gaan?
Is de Commissie, gezien de grote werkloosheid in de EU op dit moment, niet van mening dat de termijn voor de afschaffing van de tax free shops -juni 1999- moet worden verschoven, met name om rekening te houden met de gevolgen ervan voor regionale ontwikkeling en werkgelegenheid?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, bij het opstellen van de richtlijnen tot afschaffing van de belastingcontroles aan de grenzen heeft de Raad besloten vanaf juli 1999 geen duty-free verkoop meer toe te laten. Hij voorzag daarbij evenwel in een overgangsperiode voor de belastingheffing op het intracommunautaire handelsverkeer die moest worden gebruikt om de nodige maatregelen te treffen ter verzachting van de sociale gevolgen voor de betrokken sectoren, alsmede van de regionale moeilijkheden, met name in de grensgebieden.
De Commissie betreurt dat de betrokken sector de door de Raad geboden overgangsperiode niet heeft gebruikt om een strategie te ontwikkelen die de opheffing van het belastingvoordeel van de duty-free verkoop had kunnen opvangen. Het was immers van meet af aan duidelijk dat het besluit van de Raad, dat bovendien al vijf jaar geleden werd genomen, onherroepelijk zou zijn. De duty-free sector heeft integendeel zijn omzet tussen 1991 en 1995 nog met ongeveer 50 % verhoogd en daardoor natuurlijk ook een onaanvaardbaar pressiemiddel gecreëerd. Uit deze omzetstijging blijkt bovendien het grote belang van het belastingvoordeel, namelijk gemiddeld 35 % van de omzet, voor deze sector.
Met een dergelijke financiële steun had welke distributiesector ook minstens evenveel arbeidsplaatsen kunnen scheppen als in de vraag worden vermeld. Het is toch wel typisch dat de argumenten, met inbegrip van het arbeidsplaatsenargument, die hier voor een verlenging van de overgangsperiode worden aangevoerd, precies dezelfde zijn als de argumenten die in 1991 tot het besluit van de Raad hebben geleid. De Commissie is derhalve niet voornemens een verlenging van de overgangsperiode voor te stellen.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, het antwoord van de heer Fischler verbaast mij. De Commissie heeft nagelaten de door de afschaffing van de taxfree shops aan de scheepvaart en luchtvaart veroorzaakte schade te beoordelen. Ik denk daarbij aan de weerslag van de maatregel op de kosten en tarieven en, in de regio's, vooral op de werkgelegenheid. Geschat wordt nu al dat op de veerboten in Ierland ten minste 1.800 personen hun baan dreigen te verliezen.
Waarom kan men geen behoorlijk onderzoek op basis van de huidige situatie instellen? Het gaat om zeer vele banen en bovendien is het behoud van de taxfree shops bijzonder belangrijk voor de regionale ontwikkeling. U kunt aanvoeren dat de taxfree shops hun activiteiten niet meer mogen voortzetten om de eenvoudige reden dat ze een concurrentievoordeel hebben en dat elke zaak met een dergelijk voordeel kan blijven voortbestaan. Gelet op het dreigende massale banenverlies in de betrokken gebieden vind ik dat argument evenwel ontoereikend. Vindt u ook niet dat de Commissie nalatig is geweest door het effect van de afschaffing van de taxfree shops niet grondig te onderzoeken?

Fischler
Geachte afgevaardigde, ik moet u in alle openheid zeggen dat het, ten eerste, al vele jaren bekend was dat dit ophanden was en dat de betrokkenen, ten tweede, in plaats van zich op de nieuwe, onvermijdelijke situatie voor te bereiden precies het tegenovergestelde hebben gedaan en met gebruikmaking van het belastingvoordeel hun omzet hebben vergroot. Het gaat niet aan thans eenzijdig te beweren dat er nu arbeidsplaatsen verloren gaan, omdat er geen duty-free meer mogelijk is. Je zou evengoed kunnen vragen hoeveel arbeidsplaatsen er eerder verloren zijn gegaan in de normale handel, die ingevolge deze situatie met een duidelijk concurrentienadeel had te kampen.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij wat mevrouw Banotti heeft gezegd. Ook GrootBrittannië wordt met een probleem geconfronteerd. Zoals in Ierland zullen ook bij ons vele banen bij de ferrymaatschappijen en op de regionale en lokale luchthavens verloren gaan. Dat zal rampspoedige gevolgen hebben. De heer Fischler zegt wel dat men al enige tijd wist dat de maatregel zou worden genomen, maar de studies waaruit blijkt hoeveel banen zullen verdwijnen zijn in werkelijkheid van een vrij recente datum. In het licht van die studies zou de heer Fischler meer aandacht moeten hebben voor het aantal banen dat verloren zal gaan en voor de gevolgen van de maatregel voor de vervoersfaciliteiten in Groot-Brittannië, Ierland en de andere getroffen landen.

Fischler
Vanzelfsprekend zijn er aan herstructureringsmaatregelen, zoals de maatregel die in dit geval nodig is, ook problemen en moeilijkheden verbonden. Dat ontkennen wij geenszins. Ik geloof echter niet dat het met het principe van de interne markt overeenstemt, op lange termijn structuren toe te laten die heel duidelijk de normale handel benadelen, doordat er voor sommigen bijzondere bepalingen worden ingevoerd waardoor dezen een duidelijk concurrentievoordeel genieten. De Commissie is het in dezen dan ook eens met de lidstaten en de Raad en is niet van plan een wijzigingsvoorstel, zoals hier wordt voorgesteld, aan de Raad voor te leggen.

Blak
Dank u voor uw voorkomendheid, mijnheer de Voorzitter. Het verheugt mij ten zeerste.
Mijnheer Fischler, ik vind dat u een slecht antwoord heeft gegeven. Indien de werkloosheid niet zo hoog zou liggen, zou de afschaffing aanvaardbaar zijn, maar nu treffen we vele gebieden. Mijn gebied heeft het hoogste werkloosheidscijfer van heel Denemarken en er zullen 2900 arbeidsplaatsen verloren gaan. De bevolking krijgt werkelijk een bittere pil te slikken. Het kan toch niet de bedoeling zijn van de Commissie om werkloosheid te creëren. Zorg voor nieuwe arbeidsplaatsen vóór u er andere begint af te schaffen. Ik vind uw antwoord slecht en ik vind dat u zich wat beter had kunnen voorbereiden voor dit vragenuur.

De Voorzitter
Mijnheer Blak, ik dacht dat u het woord gevraagd had voor een punt van orde want eigenlijk komt het de heer Cassidy toe. Ik verleen het woord aan de heer Cassidy en de commissaris kan, als hij dat wil, vervolgens ook een antwoord geven op uw vraag.
De heer Cassidy heeft het woord voor één minuut.

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Fischler met zijn krachtige antwoorden aan mevrouw Banotti en de heer Truscott. In werkelijkheid is de Engelse benaming "duty-free" misleidend en zou men "tax-free" moeten zeggen. Bovendien heeft een van de operators in Groot-Brittannië toegegeven dat de afschaffing van de taxfree shops de chartervliegtuigtickets gemiddeld 15 pond, dus bijna 20 ecu, duurder zou maken. De Britse schatkist derft door de taxfree verkoop jaarlijks 100 miljoen pond. Voor taxfree shops is in de interne markt geen plaats. Zoals de heer Fischler heeft opgemerkt, hebben die een negatieve invloed op de rest van de kleinhandel. Ook de consumentenbond is tegen de taxfree verkoop. Zal de Commissie op haar standpunt blijven?

Fischler
Heren afgevaardigden, om te beginnen is het niet mijn persoonlijke taak voorstellen op dit gebied te doen. Dat is de taak van mijn collega Mario Monti. Maar voor zover ik het kan beoordelen, respectievelijk uit het oogpunt van de Commissie kan zien, blijven wij, ook als Commissie, bij wat ik zojuist heb gezegd.
Ten tweede, voor het geval er zich problemen met de vervoerkosten of het vervoer zouden voordoen, zou ik duidelijk willen stellen dat die moeten worden betaald uit de opbrengst van de luchthavenheffing, die in Europa, vergeleken bij de rest van de wereld, niet bepaald laag is.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Fischler. De heer Andersson vraagt het woord voor een punt van orde.

Andersson
Ik wil alleen maar zeggen dat het wat ongelukkig is dat er vandaag met betrekking tot deze belangrijke kwestie, die zoveel regio's aangaat, enkel gediscussieerd wordt over één regio. Ik wil even zeggen dat er vele regio's zijn die met het verdwijnen van de belastingvrije verkoop dezelfde problemen zullen krijgen, en dat wij ons ook graag tot spreekbuis maken van wat er in deze regio's gebeurt.

De Voorzitter
Mijnheer Andersson, dit is geen punt van orde. U heeft andere mogelijkheden om het debat voort te zetten.
Vraag nr. 34 van Francisco Sanz Fernández (H-0421/97):
Betreft: Aanvallen van Franse boeren op Spaanse vrachtwagens met tuinbouwproducten
De afgelopen week hebben groepen Franse boeren opnieuw vrachtwagens met Spaanse tuinbouwproducten aangevallen en vernield. De laatste keer, op maandag 19 mei, werden 7 Spaanse vrachtwagens met inhoud aangevallen en verbrand, waarbij bovendien ook nog eens een Spaanse vrachtwagenchauffeur zwaargewond raakte. Bij dit alles stelde de Franse politie zich als gewoonlijk passief op.
Deze vorm van vandalisme neemt hand over hand toe zonder dat de autoriteiten van dat land de noodzakelijke maatregelen hebben genomen om zulks te vermijden; deze aanvallen zijn in strijd met de beginselen van vrij verkeer van goederen en personen en concurrentie, en zij vormen derhalve een belemmering voor de totstandkoming van de interne markt; bovendien zijn de door de Franse boeren aangevoerde argumenten geenszins steekhoudend, vooral wanneer men bedenkt dat afgezien van groenten, fruit en olijfolie, Spanje voor alle andere voedingsproducten een land is waar de markt wordt beheerst door uit Frankrijk afkomstige exporten, waartegen Spanje nooit enigerlei actie heeft ondernomen.
Heeft de Commissie met het oog op deze situatie enigerlei maatregel genomen ter voorkoming van dergelijke aanvallen? Welke maatregelen heeft zij genomen of is zij van plan te nemen om er voor eens en altijd voor te zorgen dat de Franse autoriteiten de nodige maatregelen nemen om deze agressie te voorkomen en aldus het vrije verkeer van personen en goederen in de EU te waarborgen? Acht zij het in het kader van de hervorming van de Verdragen noodzakelijk dat wordt overwogen financiële sancties op te leggen aan lidstaten die de totstandkoming van de interne markt om één of andere reden belemmeren of dwarsbomen? Heeft zij plannen voor enigerlei hervorming in die richting?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, het standpunt dat de Commissie inneemt tegenover de uit hoofde van de artikelen 5 en 30 van het EG-Verdrag bestaande verplichting van de lidstaten acties van enkelingen te verhinderen die de vlotte werking van de interne markt en het vrije handelsverkeer verstoren, werd in het Europees Parlement al meer dan eens uiteengezet. Omdat de Franse autoriteiten nalaten de herhaalde aanvallen van Franse boeren op landbouwproducten van andere lidstaten te verhinderen, wijst de Commissie erop dat zij als hoedster van het Verdrag bij het Europees Hof van Justitie een procedure wegens schending van het Verdrag heeft ingesteld.
Het doel van deze procedure is de Franse regering ertoe te brengen haar verplichtingen uit hoofde van de artikelen 5 en 30 na te komen. Deze rechtszaak is bij het Europees Hof van Justitie onder nummer C2-65/95 aanhangig. Als termijn voor de mondelinge behandeling is 10 juni 1997 vastgesteld. Omdat de Commissie de gerechtelijke stappen heeft gedaan die zij krachtens het Verdrag mag doen om het Gemeenschapsrecht te handhaven, moet de uitspraak van het Hof nu ook zoals voorgeschreven worden afgewacht. Nadat het op 24 april jongstleden en ook daarna opnieuw tot herhaalde aanvallen is gekomen, heeft de Commissie op 24 april, dus na dit eerste incident, de Franse autoriteiten verzocht eindelijk gebruik te maken van haar volmachten en de binnenlandse veiligheid te waarborgen.
Daarnaast heeft commissaris Monti de voor de interne markt bevoegde Franse minister een brief gestuurd, waarin hij deze met klem wijst op zijn verplichting ervoor te zorgen dat de voor de werking van de interne markt noodzakelijke voorwaarden zijn vervuld. Wij hebben er ook in het openbaar op gewezen dat de Commissie niet bereid is dergelijke aanvallen gewoon over zich heen te laten gaan en wij zullen voorts nagaan of verdere gerechtelijke of bestuursrechtelijke stappen mogelijk zijn om van de zijde van de Commissie een einde te maken aan dit soort toestanden.

Sanz Fernández
Mijnheer de commissaris, zoals u ziet, is het probleem dat ik u voorleg inderdaad heel delicaat maar ook heel ernstig. Deze aanvallen op Spaanse tuinbouwproducten op Franse wegen -die, zoals u zelf erkent, vaak voorkomen- hebben verschrikkelijke gevolgen. Ze vormen niet alleen een inbreuk op de interne markt maar ook een aanslag op de veiligheid van personen. Het ergste van al, mijnheer de commissaris, is dat deze aanvallen het beoogde resultaat opleveren.
Volgens berichten die ik de afgelopen dagen ontvangen heb, is het overgrote deel van de uitvoer van Spaanse tuinbouwproducten naar Frankrijk stopgezet en gaan de producten naar andere markten, natuurlijk met een aanzienlijke daling van de prijzen. De schade ligt bijgevolg veel hoger dan de kwantiteit of de waarde van de vernielde goederen. Ik vraag u dan ook of het probleem volgens u kan worden opgelost met de huidige maatregelen of het optreden van het Hof van Justitie in Luxemburg of zullen nieuwe maatregelen of nieuwe bevoegdheden voor de Commissie nodig zijn om kordaat op te treden en deze onbeschaafde aanvallen te vermijden?

Fischler
Mijnheer de afgevaardigde, ik zou duidelijk willen stellen dat het antwoord op de vraag of schadevorderingen een kans op succes hebben, in de eerste plaats zal afhangen van de uitspraak van het Hof van Justitie. Afgezien daarvan zijn schadevorderingen echter in de eerste plaats een zaak voor de nationale rechtbanken. Daarom moeten zij ook bij de nationale rechtbanken worden ingediend.

Camisón Asensio
Mijnheer de commissaris, ik wil verder ingaan op de aanvallen tegen Spaanse landbouwers wanneer zij tuinbouwproducten vervoeren door Zuid-Frankrijk. Het gaat hier inderdaad om steeds terugkerend geweld. Het volstaat de resoluties van dit Parlement erop na te slaan waar dezelfde feiten en deze flagrante schending van artikel 5 van het Verdrag worden vastgesteld. Dit artikel verplicht de lidstaten ertoe alle passende algemene of bijzondere maatregelen te treffen die nodig zijn om de interne markt te waarborgen, die gekenmerkt wordt door de afschaffing van alle hindernissen voor het vrij verkeer van goederen tussen de lidstaten. Het gaat hier bovendien om buitensporig geweld als gevolg van het vandalisme dat wordt toegepast. Het volstaat dan ook niet langer de feiten te veroordelen. Natuurlijk moet schadevergoeding betaald worden voor de schade die aan de voertuigen en de goederen is toegebracht maar ook en vooral voor het verlies aan marktaandeel.
Mijnheer de commissaris, mijn vraag betreft met name de jongste maatregelen die naar aanleiding van deze feiten genomen zijn en waarnaar u en de vorige spreker ook al verwezen hebben. Welke maatregelen denkt de Commissie in de toekomst te nemen naar aanleiding van deze gebeurtenissen?

Fischler
Mijnheer de afgevaardigde, als u beweert dat het in dezen ook om gewelddadigheid en vandalisme gaat - wat heel goed mogelijk is - is het meteen ook duidelijk dat dergelijke aanvallen strafrechtelijk moeten worden vervolgd. Het strafrecht is in ieder geval nationaal recht. Strafprocessen moeten daarom in een dergelijk geval hoe dan ook in Frankrijk plaatsvinden.
Wat wij van de zijde van de Commissie telkens weer hebben bekritiseerd, is vooral dat met name de Franse politiediensten allesbehalve actief zijn geworden om als er zich zulke aanvallen voordoen, ter plaatse op te treden. Wij hebben deze verkeerde houding ook kunnen documenteren. Wij hebben ook vandaag - toevallig de dag waarop voor het Hof van Justitie de mondelinge behandeling plaatsvindt - video's en soortgelijk documentatiemateriaal voorgelegd, waarmee wij dat kunnen bewijzen.
Ik hoop dat er nu dus eindelijk iets wordt ondernomen en dat ook de nieuwe Franse regering deze zaak ter harte zal nemen.

Marset Campos
Mijnheer de commissaris, deze Vergadering weet dat ik, gezien het belang van de landbouw en de conservenindustrie voor de streek van Murcia en met de welwillendheid van de Voorzitter, al herhaaldelijk geprotesteerd heb tegen de aanvallen op vrachtwagenchauffeurs en producten uit Murcia op Frans grondgebied.
Ik wilde een vraag stellen maar ik heb gemerkt dat het antwoord ontwijkend was. Ik vraag mij af of de Commissie tussenbeide komt, of zij kan of wil optreden opdat compensatie en schadevergoeding betaald wordt voor de vernielde goederen en het verlies aan marktaandeel maar ik merk dat de Commissie niet geïnteresseerd is in deze vraag.
Mijn tweede, korte vraag is of de heer commissaris niet van oordeel is dat deze kwesties duidelijk aantonen dat de GMO voor groenten en fruit en de hervorming van het GLB van 1992 niet behoorlijk functioneren en dat bijgevolg rekening moet worden gehouden met deze gebeurtenissen om de nodige verbeteringen aan te brengen aan de gemeenschappelijke marktordening voor groenten en fruit en het gemeenschappelijk landbouwbeleid.

Fischler
Mijnheer de afgevaardigde, in antwoord op uw tweede vraag, vergeef mij de omgekeerde volgorde, zou ik u er toch duidelijk op willen wijzen dat deze aanvallen hebben plaatsgevonden vóór de inwerkingtreding van de nieuwe marktordening voor groenten en fruit, dus in het kader van de oude marktordening in de sector groenten en fruit. Ik verwacht integendeel dat juist de nieuwe marktordening voor groenten er mede toe zal leiden dat er een andere ontwikkeling plaatsvindt waarin wij de producentengroeperingen meer steun zullen verlenen.
In antwoord op uw eerste vraag in verband met de mogelijkheden van de Commissie om ter plaatse op te treden, moet ik helaas zeggen dat wij niet over eigen politiediensten van de Commissie of soortgelijke instrumenten beschikken en ik ga ervan uit dat de Intergouvernementele Conferentie te Amsterdam volgende week evenmin een dergelijke politiedienst van de Commissie zal invoeren. Wij zijn dus altijd - helaas, moet ik zeggen - op de politie- en ordediensten van de lidstaten aangewezen. Wij hebben helaas ook alleen maar de mogelijkheid ons tot de lidstaat te wenden en ervoor te zorgen dat deze zijn taak vervult. Als hij dat niet doet, rest ons nog het, om zo te zeggen, scherpste wapen: aanhangigmaking bij het Hof van Justitie. Dit scherpste wapen hebben wij gebruikt en er loopt nu bijgevolg een procedure bij het Hof. Daarbuiten biedt ook het Verdrag ons geen andere mogelijkheden.

De Voorzitter
Vraag nr. 35 van Roy Perry (H-0436/97):
Betreft: Regionaal beleid: eilanden
Steunt de Commissie het voorstel van Griekenland en Spanje op de IGC om in het nieuw verdrag een bepaling over de eilanden op te nemen?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is van mening dat er specifieke regels nodig zijn om aan de bijzondere territoriale situaties in bepaalde gebieden, zoals de eilanden, tegemoet te komen. Deze regels mogen uiteraard geen belemmering vormen voor de interne markt, het vrije handelsverkeer of de concurrentieregels. Griekenland heeft in het kader van de intergouvernementele conferentie bij het begin van de onderhandelingen een voorstel tot wijziging ingediend betreffende de artikelen 92, lid 3, 130 A en 130 F van het Verdrag zodat er expliciet rekening kan worden gehouden met de specifieke situatie van de eilanden. De Commissie was akkoord om in de slotverklaring van de conferentie een tekst in te voegen waarin melding wordt gemaakt van de specifieke situatie van de eilanden.
De Commissie is van mening dat deze politieke verklaring voldoende is, omdat het verdrag op die manier de mogelijkheid biedt om in de toekomst rekening te houden met de situatie op de eilanden. Tenslotte verschilt de situatie van de eilanden van die van de randgebieden van de Unie. De drie betroffen landen, Spanje, Frankrijk en Portugal, hebben in het kader van de conferentie hun steun toegezegd om deze gebieden in artikel 227, lid 2 te noemen en een protocol toe te voegen over de manier waarop dit artikel ten uitvoer moet worden gelegd.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ingenomen met het antwoord van mevrouw Bjerregaard. Ik was ietwat opgelucht dat de heer Fischler, die uit een land zonder uitweg naar zee komt, mijn vraag niet beantwoordde.
Ik hoop beslist dat de IGC de bijzondere behoeften van de eilanden zal erkennen. Als de IGC dat in haar conclusies vermeldt en als die behoeften ook in het nieuwe Verdrag worden opgenomen, kan mevrouw Bjerregaard mij dan enig idee geven van de aard van de voorstellen die de Commissie zou kunnen doen om de eilanden te helpen, in het bijzonder het eiland Wight, dat ik in dit Parlement vertegenwoordig?

Bjerregaard
We weten toch allemaal dat wij ons op dit ogenblik in een fase bevinden, waarin de laatste hand gelegd wordt aan de werkzaamheden van de intergouvernementele conferentie. Het zijn de laatste dagen voor bijeenkomsten met de afgevaardigden vóór de Top. Dit betekent dat ik niets kan toevoegen aan mijn eerste antwoord, namelijk dat de Commissie de naar voren gebrachte voorstellen steunt en dat zij voorstander is van een tekst in de slotverklaring die de mogelijkheid biedt om rekening te houden met de specifieke situatie van de eilanden. Ik zal er mij persoonlijk voor hoeden om geen voorstellen te doen voor de afzonderlijke eilanden. Dit zou helemaal onoverzichtelijk worden omdat vele leden van dit Parlement elk verschillende eilanden kennen, terwijl ik als commissaris de eilanden niet zo grondig kan kennen als de leden zelf.

Thors
Zoals bekend heeft Finland de langste scherenkust en de meeste wateren van heel Europa. Wij zingen in ons volkslied dat wij het land zijn van "de duizend meren" . Wij hebben wel 76 000 eilanden van meer dan 1, 5 hectare.
In het ontwerpartikel en in de ontwerpverklaring van de huidige Intergouvernementele Conferentie wordt desalniettemin geen acht geslagen op de behoefte van Zweden en Finland en mogelijk ook van Denemarken, aan een scherenkustbeleid. In de verklaring wordt gesproken over "island regions" . Ik zou wensen dat men in plaats daarvan kon spreken van "archipelago regions" , d.w.z. gebieden waar het water als het ware het land versnippert, waardoor behoefte is aan een heel ander soort maatschappelijke structuur. Ik hoop ook dat deze verklaring als concreet gevolg heeft dat men de vervoerssubsidie in deze streken met andere ogen beziet. Ik ben ervan overtuigd dat Commissaris Liikanen heel goed kan uitleggen hoe het is om in een land te wonen waar het land als het ware door de zee versnipperd wordt.

Bjerregaard
Wanneer we rondom ons in de Unie rondkijken, is het volkomen juist dat de eilanden in vele gebieden een belangrijke rol spelen en dat is ook duidelijk het geval in Finland, waarop de vraagsteller gewezen heeft. De vraag die in de eerste plaats gesteld wordt, is of wij er zullen voor zorgen en bewerkstelligen dat de slotverklaring van de intergouvernementele conferentie specifiek naar de problemen van de eilanden verwijst. Deze vraag heb ik positief beantwoord. Ook als Deense ken ik bepaalde problemen die er in ons gebied geweest zijn en ik denk dat de meeste problemen in alle landen met eilanden dezelfde zijn. Zoals de vraagsteller opmerkte, kunnen ze te maken hebben met transport, maar ook met onderwijs en alle andere mogelijke aspecten. Daarom vind ik het belangrijk dat het nieuwe verdrag op dit vlak mogelijkheden biedt.

Ephremidis
Het positieve antwoord van mevrouw Bjerregaard bewijst dat de Commissie begrip opbrengt voor de specifieke situatie van de eilanden, die ver van het centrum van de Gemeenschap zijn gelegen. Ik verzoek de commissaris echter nog op het volgende te antwoorden.
Ze heeft gezegd dat de Commissie voornemens is een mededeling over dit onderwerp af te leggen. Wij vragen evenwel of de Commissie bereid is op de Intergouvernementele Conferentie het voorstel te steunen om in het nieuwe Verdrag een bepaling over de eilanden op te nemen. Is de commissaris het derhalve met me eens dat haar bewering dat weldra een interessante - maar niet-bindende - mededeling over het onderwerp wordt afgelegd, alleen maar mooipraterij is?

Bjerregaard
Reeds in mijn eerste aanvullend antwoord heb ik gezegd dat de intergouvernementele conferentie zich in een fase bevindt waarin het resultaat in hoge mate afhangt van de lidstaten en van de prioriteit die zij bepaalde kwesties toekennen. Als commissaris kan ik geen garantie geven over het resultaat van de intergouvernementele conferentie. Wat ik als informatie heb kunnen geven, is dat de Commissie het door o.a. Griekenland, Spanje en Portugal ingediende voorstel steunt en dat zal blijven doen. Of dit voldoende is om het voorstel te doen aanvaarden en in welke vorm het aanvaard zou kunnen worden, daarover kan ik mij niet uitspreken. Ik kan echter wel zeggen dat de Commissie het voorstel de hele tijd gesteund heeft en dit ook in de laatste fase van de onderhandelingen zal doen.

De Voorzitter
Aangezien de voor het eerste deel van het Vragenuur voorziene tijd opgebruikt is, zal vraag nr. 36 schriftelijk beantwoord worden.

De Voorzitter
Vraag nr. 37 van Jonas Sjöstedt (H-0425/97):
Betreft: Vrijstelling van inkomstenbelasting van EU-ambtenaren
Het personeel in de lidstaten dat in dienst is van de EU, bijvoorbeeld bij de diensten van de Commissie of het Europees Parlement, is vrijgesteld van de betaling van inkomstenbelasting in het land waar het woont. Tevens hebben de personeelsleden en hun gezinnen voordeel van de met behulp van belastinggeld gefinancierde dienstverlening van de openbare sector, in de vorm van bijvoorbeeld gezondheidszorg, communicaties en opleiding. Is de Commissie voornemens te trachten iets aan deze situatie te veranderen, zodat ook EU-ambtenaren inkomstenbelasting moeten betalen in het land waar zij werken?

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, bij de vertegenwoordigingen van de Commissie in de lidstaten werken zowel ambtenaren van de Commissie als personeelsleden die worden betaald door de plaatselijke overheden. De vertegenwoordiging van de Commissie in Zweden bestaat bijvoorbeeld uit zes ambtenaren van de Commissie en 11 door de Zweedse overheid betaalde medewerkers. Dit komt erop neer dat tweederde van het personeel bestaat uit door de plaatselijke overheid betaalde medewerkers. Ze betalen inkomstenbelasting krachtens het nationale belastingstelsel.
Voor wat betreft de inkomstenbelasting voor de ambtenaren van de Commissie kan worden opgemerkt dat de Gemeenschap een eigen belastingstelsel kent. De ambtenaren van de EU betalen een progressieve belasting aan de Gemeenschap. De Unie heeft ook een eigen sociale zekerheids- en ziektekostenverzekeringsstelsel, waarvoor de EU-ambtenaren verzekeringspremies afdragen en dat de ambtenaar en zijn gezin verzekert.
Over de indirecte belastingen kan ik zeggen dat zowel de EU-ambtenaren als de plaatselijk betaalde ambtenaren indirecte belastingen betalen. Er zijn in de vertegenwoordigingen van de EU dus tot twee verschillende belastingstelsels behorende werknemers werkzaam. We kunnen ons natuurlijk afvragen of het ook in de toekomst nodig is om het aandeel aan plaatselijk betaalde ambtenaren die bij de vertegenwoordigingen in de lidstaten werkzaam zijn te verhogen.

Sjöstedt
Ik wil de Commissaris graag danken voor zijn antwoord. Ik wil graag opmerken dat het volgens mij redelijk is dat iedereen die in een lidstaat werkt en daar permanent gestationeerd is, ook in dat land inkomstenbelasting betaalt. Men heeft immers in dat land niet alleen een ziekteverzekering, maar men maakt daar ook gebruik van communicatiemiddelen, onderwijs etc. Het EU-personeel in Zweden moet bovendien door de Zweedse defensie worden verdedigd en door het Zweedse koningshuis worden opgevrolijkt en nog veel meer. Ik vind het redelijk dat men belasting betaalt in het land waar men van de overheidsdiensten profiteert, ongeacht wat voor arbeidsovereenkomst men heeft met de Europese Commissie.
Verder vind ik deze belastingvrijstelling provocerend, aangezien ze het beeld versterkt dat men als EU-ambtenaar onredelijke voordelen geniet. Ik zie geen enkele reden waarom bepaalde mensen geen belasting zouden betalen in het land waar ze wonen, leven en werken. Ik vraag mij af of u enige initiatieven zult ontplooien om deze situatie te wijzigen, zodat alle werknemers van de Commissie in dit opzicht op dezelfde manier worden behandeld.

Lindqvist
Ook ik kom uit Zweden, waar een debat is gevoerd over de arbeidsvoorwaarden van de EU-ambtenaren; er is ook gedebatteerd over de arbeidsvoorwaarden van Parlementsleden. Beide zijn natuurlijk even belangrijk. Volgens mij is het van het grootste belang dat er een zo goed mogelijke verhouding bestaat tussen het grote publiek en degenen die als hun vertegenwoordigers werkzaam zijn, hier in het Parlement of op het bureau van de Commissie in Zweden of in andere lidstaten.
Mijn vervolgvraag is: is Commissaris Liikanen van mening dat deze verhouding zou verbeteren als men actief schrapt in dit soort instrumenten en regels die maken dat veel mensen zich niet kunnen verenigen met wat er binnen de EU gebeurt? Ik zou deze vraag graag beantwoord zien.

Liikanen
Het is duidelijk dat wij onze relatie met de bevolking van de lidstaten moeten verbeteren. Uitgangspunt van de werknemerswetgeving voor EG-ambtenaren is dat alle ambtenaren in vaste dienst in alle EG-landen op dezelfde manier worden behandeld. Dat heeft geleid tot een situatie die inhoudt dat als iemand verbonden is aan een permanente Europese instelling, hij in alle EG-landen dezelfde rechten heeft.
Ik weet heel goed dat deze situatie in Zweden heel moeilijk uit te leggen was. In het algemeen is het probleem van de salarisrechten niet zo groot. Wij hebben dat heel nauwkeurig bestudeerd en wij hebben het netto loonniveau van de in Brussel gestationeerde buitenlandse diplomaten vergeleken met het netto loonniveau van de EGambtenaren die ook daar werkzaam zijn. Ik moet zeggen dat er meestal maar zeer kleine verschillen zijn. Deze discussie wordt vooral gevoerd als mensen in hun eigen land werkzaam zijn.

De Voorzitter
Vraag nr. 38 van Bryan Cassidy (H-0439/97):
Betreft: Leeftijdsgrens bij aanwerving voor de Europese Commissie en verwante organisaties
Weet de Commissie dat de Europese Stichting voor de verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden in haar werkaanbiedingen geen leeftijdsgrenzen vaststelt omdat ze een paar jaar geleden een einde aan die werkwijze gemaakt heeft?
Denkt de Commissie het uitstekende voorbeeld van de Europese Stichting te volgen en ermee op te houden om in haar eigen werkaanbiedingen leeftijdsgrenzen vast te stellen?

De Voorzitter
De heer McMahon vraagt het woord voor een punt van orde.

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een soortgelijke vraag ingediend, maar om een of andere reden werd die beneden op de lijst geplaatst. Mijn vraag betreft hetzelfde onderwerp als die van de heer Cassidy en had dan ook tezamen met die vraag moeten worden behandeld. Dit is de tweede maand dat dit gebeurt.

De Voorzitter
Mijnheer McMahon, het is niet de administratie van het Parlement die beslist welke commissaris de vragen beantwoordt maar de Commissie. De heer Liikanen vraagt hoe dan ook het woord om op uw vraag te antwoorden en ik verleen dan ook graag het woord aan de heer Liikanen.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, er is geen probleem. De heer McMahon heeft zijn vraag tegen de achtergrond van de Intergouvernementele Conferentie gesteld. Dat is de bevoegdheid van de heer Oreja. Ik antwoord met genoegen op de vraag over de leeftijdsgrens en meteen ook op de vraag van de heer Cassidy. Dit is niet de eerste keer dat die vragen worden gesteld.
De Commissie is zich ervan bewust dat de Europese Stichting voor de verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden sinds een paar jaar geen leeftijdsgrenzen meer aangeeft in haar werkaanbiedingen. De praktijk van de vaststelling van leeftijdsgrenzen vloeit voort uit het concept van een permanente en onafhankelijke Europese openbare dienst, naar het voorbeeld van de werkwijze die ook nu nog wordt gehanteerd door de diplomatieke diensten in de meeste lidstaten, alsmede door een aantal andere bestuurslichamen. Het doel dat daarbij wordt nagestreefd, is jonge ambtenaren in dienst te nemen die op lange termijn een carrière in het vooruitzicht wordt gesteld, om aldus voor een bepaalde continuïteit van de diensten en loyaliteit van de ambtenaren te zorgen. Dit beleid lijkt in de instellingen goed te hebben gewerkt en zijn doel te hebben bereikt. Bovendien brengt de vaststelling van leeftijdsgrenzen een aantal voordelen met zich. Ten eerste, de afwikkeling van vergelijkende onderzoeken met zeer veel deelnemers wordt eenvoudiger door een beperking van het aantal kandidaten. Ten tweede, de vaststelling van leeftijdsgrenzen draagt bij tot de instandhouding van een zeker evenwicht, met name een geografisch evenwicht en tevens een evenwicht tussen mannen en vrouwen.
Zo waren de resultaten van de vergelijkende onderzoeken A8-A7, voor onderdanen van de nieuwe lidstaten, waarvoor leeftijdsgrenzen van respectievelijk 32 en 35 jaar waren vastgesteld, bijvoorbeeld zeer bevredigend wat betreft het evenwicht tussen mannen en vrouwen. Voor de vergelijkende onderzoeken A van leidinggevend personeel voor de nieuwe lidstaten, met leeftijdsgrenzen van 50 en 55 jaar, hebben zich echter in verhouding minder vrouwen ingeschreven.
De aanpak van de Commissie is niet star. Gespecialiseerde vergelijkende onderzoeken van de niveaus A5 en A4 zijn opengesteld voor kandidaten met een bepaalde beroepservaring, met een leeftijdsgrens van 50 jaar, hetgeen bijdraagt tot diversificatie van het beleid van de Commissie. De Commissie verbindt de selectie van tijdelijke ambtenaren overigens niet meer aan leeftijdsgrenzen. De Commissie staat niet afwijzend tegenover een gedachtewisseling met betrekking tot een verruiming van de leeftijdsgrenzen. Een mogelijkheid zou bijvoorbeeld kunnen zijn de leeftijdsgrenzen voor bepaalde vergelijkende onderzoeken voor de basisrangen, bijvoorbeeld de vergelijkende onderzoeken A8, te handhaven, maar geen algemene regel toe te passen voor andere vergelijkende onderzoeken.
De Commissie zou hierover dus een dialoog kunnen voeren met de vakbonden en beroepsverenigingen en, uiteraard, met de andere instellingen. Het is evenwel, in de context van een nulgroei van het personeelsbestand van de instelling, van belang dat we jonge ambtenaren blijven aanwerven teneinde de vergrijzing van het personeel van de instelling tegen te gaan.

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat de Commissie een inspanning doet, vooral sedert de heer Liikanen voor dit dossier bevoegd is. Wij vinden het goed dat voor rang A nu een leeftijdsgrens van vijftig geldt. Toch blijft het zo dat een van onze belangrijke organen, de Europese stichting voor de verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden in Dublin, geen leeftijdsgrenzen vaststelt. Dankzij de inspanningen van de interfractiegroep over het ouder worden hanteren de parlementaire fracties geen leeftijdsgrenzen meer. Met alle respect leidt dat tot een soort heropstanding van de ouderen. Ik hoop dat de heer Liikanen de onderhandelingen met de vakbonden zal voortzetten. Is het juist dat zij in deze aangelegenheid de struikelsteen zijn?

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de vakbonden vinden dat een onafhankelijke administratie veronderstelt dat ambtenaren hun carrière op jonge leeftijd aanvatten en ambtenaar blijven. Wij hebben enige discussies over hogere leeftijdsgrenzen gevoerd waarbij de vakbonden zich aarzelender hebben opgesteld, maar die discussie moeten wij aangaan.
Mijn tweede opmerking is dat wij, ook als het personeel van de Commissie niet meer toeneemt en ondanks de uitgebreide indienstnemingen van de laatste tien jaar, verder jonge mensen in dienst moeten nemen omdat de personeelsstructuur van de Commissie anders topzwaar zou worden. Ik hoop wel dat wij in de toekomst een soepeler houding zullen kunnen aannemen.
In de derde plaats ben ik bereid in alle openheid oplossingen te zoeken waar dat mogelijk is. De enige uitzondering is wellicht dat wij een soort basisrang voor pas afgestudeerde academici zouden moeten hebben, hoewel wij praktischer oplossingen zouden moeten zoeken voor mensen met beroepservaring. Ik meen te weten dat de interfractiegroep dinsdag over de kwestie een klein seminarie houdt. Mijn directeur-generaal zal daar aanwezig zijn en met uitvoeriger details over de kwestie aan de discussie bijdragen.
Mijn laatste opmerking is dat het grote probleem het hoge aantal kandidaten is. Als wij van tienduizenden kandidaten slechts honderd of tweehonderd mensen in dienst kunnen nemen, zullen wij daarbij in de toekomst met vele praktische problemen worden geconfronteerd. Ik ben ervan overtuigd dat het goed is dat die kwestie in de loop van deze week grondiger wordt besproken.

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met enige belangstelling naar de uitleg van de heer Liikanen geluisterd. Vindt hij het niet ietwat hypocriet hier over een flexibele arbeidsmarkt te spreken terwijl politici overal in de wereld verkondigen dat niemand nog een baan voor het leven zal hebben en dat de mensen zich zullen moeten aanpassen en verschillende banen zullen hebben? In haar eigen diensten past de Commissie evenwel die baan-voor-het-leven-praktijk toe. Wie niet onderaan de ladder begint, komt er niet in. Is het niet hypocriet dat de Commissie de publieke opinie over de werkloosheid en het bedrijfsleven iets voorhoudt en in de praktijk het tegenovergestelde doet. Wanneer zal de Commissie haar daden bij de Commissiediensten zelf in overeenstemming met haar woorden brengen?
Is het, wat de IGC betreft, ook niet ongerijmd dat de heer Liikanen de IGC voorstelt discriminatie op basis van leeftijd te verbieden terwijl de Commissie en de instellingen dat in de praktijk wel doen?

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het jammer dat de heer McMahon mijn antwoord niet heeft kunnen horen. Ik heb immers gezegd dat vele van de ambtenaren van de Commissie boven deze leeftijdsgrens zijn. Er zijn geen leeftijdsgrenzen voor tijdelijke ambtenaren die wij bijvoorbeeld in verband met BSE in dienst nemen.
Wat in de tweede plaats de nieuwe landen betreft, waar wij de laatste twee jaar de meeste ambtenaren in dienst hebben genomen, hebben wij voor de helft jongeren voor de posten A6, A7 en A8 in dienst genomen, maar voor de helft ook ouderen, zelfs tot de leeftijd van zestig jaar. Als wij naar de indienstnemingen door de overheid in het algemeen kijken en nagaan hoe mensen als ambtenaren in dienst worden genomen, doet de Commissie het volgens mij nog niet zo slecht.
Ik ben nog steeds bereid na te gaan hoe wij tot een opener systeem kunnen komen voor de banen waarvoor wij mensen met beroepservaring nodig hebben. Lagere banen zijn, of wij nu al dan niet leeftijdsgrenzen hanteren, bestemd voor mensen zonder beroepservaring en moeten als eerste stap in de administratie worden beschouwd.

Stewart-Clark
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het schriftelijk antwoord van de heer Liikanen gelezen en gehoord wat hij heeft gezegd. Tussen de regels stel ik vast dat de heer Liikanen persoonlijk veel sympathie heeft voor wat wij willen bereiken. Mijnheer Liikanen, ik weet niet of u daarvan op de hoogte bent, maar in februari heeft het Parlement beslist de leeftijdsgrenzen in de bijlage bij het Statuut te schrappen. Ik hoop dat u bij de Commissie hetzelfde zult doen.
Ik vind het verbazend dat iemand het behoud van de leeftijdsgrenzen tracht te rechtvaardigen met het argument dat er te veel kandidaten zijn. Ik kan mij niet voorstellen dat ergens een onderneming dat criterium zou hanteren. Bent u het daarover met mij eens?

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, in Europa is het vandaag voor iedereen duidelijk dat werkloosheid voor mensen van vijfenveertig tot vijftig een groot probleem is. Dat komt doordat ze op de arbeidsmarkt moeilijk werk vinden. Dat is nu eenmaal een feit. Werkgevers verkiezen jonge mensen in dienst te nemen. Ook dat is jammer genoeg een feit. Ik hoop dat wij daaraan iets kunnen doen, maar in landen met een hoge werkloosheid is dat nu eenmaal zo.
De Commissie is bereid zich voortaan opener op te stellen. Ook wij willen jonge mensen. Wegens de budgettaire beperkingen zullen wij weinig mensen in dienst nemen. Wij kunnen een gehele generatie niet aan haar lot overlaten. Wij moeten jonge mensen in dienst nemen, maar ons soepel opstellen op terreinen waar wij mensen met beroepservaring nodig hebben. Daar zullen wij ook ouderen in dienst nemen en geen leeftijdsgrens hanteren.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, ook ik verbaas mij erover dat wij in onze contacten met de bevolking opscheppen over het EU-recht en zeggen dat de Unie niet discrimineert. Toch hebben wij hier verbazende en kurkdroge argumenten horen aanhalen ten gunste van een systeem dat vaak zeer ervaren mensen daadwerkelijk uitsluit.
Ik heb sommige van die argumenten genoteerd: jongere mensen zouden gelukkig en loyaal zijn en zouden een mooie carrière kunnen uitbouwen. Waarom zou dat echter ook niet voor iemand van meer dan vijftig gelden? Zo iemand zou wellicht nog gelukkiger en loyaler zijn omdat hij waarschijnlijk blij zou zijn dat hij werk heeft gevonden en bovendien zou zo iemand ook zijn ervaring meebrengen.
Wij vragen niet dat de Commissie geen jonge mensen meer in dienst neemt, maar dat ze oudere mensen niet uitsluit. Ik begrijp niet hoe de Commissie dat nog altijd kan doen. Kan ze zeggen wanneer ze daarmee zal ophouden?

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het jammer dat men mijn woorden niet correct heeft aangehaald. Ik zou het graag eens over het geluk in het leven hebben, maar heb daarover in mijn antwoord niet gesproken.
Wat de leeftijdsgrenzen betreft, heb ik gezegd dat ik hier een opening wens te maken. Ik hoop nog altijd dat ik voort kan gaan op de weg die ik hier vandaag heb aangegeven.

De Voorzitter
Aangezien de tijd, die voorzien was voor de vragen aan de heer Liikanen, is opgebruikt, zal vraag nr. 39 schriftelijk beantwoord worden.

De Voorzitter
Vraag nr. 40 van Josu Imaz San Miguel (H-0414/97):
Betreft: Drijfnetten
De voorzitter van de Raad van ministers van Visserij heeft de Commissie op de laatste raadsvergadering op 14 en 15 april ll. verzocht een nieuw voorstel uit te werken om het probleem van de drijfnetten aan te pakken. Dit voorstel zou rekening moeten houden met de nieuwste, meest recente gegevens op dit gebied.
Dankzij het gewijzigde Italiaanse standpunt, nu minister Pinto zich op 29 november 1996 in Venetië openlijk heeft uitgesproken voor een volledig verbod op deze netten, en gezien het specifieke karakter van de drijfnetvisserij in de Oostzee in vergelijking met andere wateren, bestaat de kans dat in de Raad een meerderheid wordt gevonden voor een volledig verbod in de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee.
Heeft de Commissie een voorstel in die zin uitgewerkt? Bevat dit voorstel een volledig verbod op drijfnetten, behalve voor de Oostzee?

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, zoals de geachte afgevaardigde goed weet, is het dossier drijfnetten een van die dossiers die de Commissie en mij persoonlijk als verantwoordelijke commissaris de grootste hoofdpijn heeft opgeleverd. Hoe dan ook, in de Raad zijn een aantal besluiten genomen, zowel rondom het herstructureringsplan van de Italiaanse vloot, als vooral voor wat betreft het standpunt van Duitsland ten opzichte van de eisen van de Spaanse minister. Een van die besluiten slaat op het feit dat de Commissie een reeks bilaterale en informele contacten zal opstarten met de lidstaten om de haalbaarheid te peilen van een nieuwe wijzigingsvoorstel dat verschillende vormen kan aannemen: bijvoorbeeld een splitsing van de Oostzee en de Atlantische Oceaan, of andere acties van die aard. De Commissie is dus bezig met de nodige voorbereidingen en heeft al een begin gemaakt met die bilaterale contacten.
Afgezien daarvan, moet ik nog tegen de geachte afgevaardigde zeggen dat de Commissie het drijfnettendossier absoluut niet wil verwarren met het dossier "technische maatregelen" . Het is de bedoeling van de Commissie om dit laatste dossier in de Visserijraad van 30 oktober definitief af te sluiten. Dit om te voorkomen, zoals u eigenlijk ook best kunt aanvoelen, dat er daarna allerlei kruisveto's komen of al dan niet verhulde pogingen om de dossiers door elkaar te halen. De Commissie wil dus eerst deze bespreking afronden en de balans opmaken om eventueel een nieuw voorstel vóór het eind van het jaar uit te brengen.

Imaz San Miguel
Dank u wel, mevrouw de commissaris, voor uw antwoord.
Hoewel deze kwestie u en de Commissie zorgen baart, ben ik ervan overtuigd dat de Commissie terzake ernstig werk levert en verder in de goede richting zal werken volgens het tijdschema dat u gegeven heeft.
Ik zou u twee vragen willen stellen. Eerst en vooral of de Commissie deze herfst en met name na oktober een concreet voorstel zal voorleggen? Zo zouden we met een hoge mate van waarschijnlijkheid kunnen stellen dat deze netten verboden kunnen worden voor het zomerseizoen 1998. Ten tweede wil ik u ook vragen of de Commissie in haar voorstel eventuele reconversieplannen zal overwegen. Dit zou mijns inziens positief zijn voor de Franse, Ierse en Britse vloot, die degelijk gefinancierd door het FIOV of een ander Europees fonds. Zo zouden deze vloten niet alleen de bijkomende investeringen voor deze netten kunnen betalen maar zouden we ook voor de nodige opleiding voor deze vloten kunnen zorgen opdat zij kunnen overschakelen op selectiever vistuig.

Bonino
Ik denk dat de Commissie een voorstel zal indienen tegen eind dit jaar. Zoals u heel goed weet, hangt daarna alles af van de procedures waaraan de Raad en dit Parlement meewerken. Aangezien de Commissie het niet alleen voor het zeggen heeft in deze procedure moeten we daarna afwachten en zien wat er gebeurt.
Wat uw tweede opmerking betreft, dit is inderdaad een van de onderwerpen die behandeld worden tijdens het bilaterale overleg dat wij met de lidstaten houden. Ik wil er echter op wijzen dat in Ierland nog slechts één schip met drijfnetten vist en dat hier dan ook geen omvangrijk reconversieplan nodig is. Bovendien moeten de lidstaten die schepen met drijfnetten in de Atlantische Oceaan hebben, controleschepen zenden als gevolg van deze verbintenis: u kan zich dan ook de economische balans van dit initiatief voorstellen.
Ook in Engeland waren er het afgelopen seizoen nog slechts vijf of zes schepen met drijfnetten onder Engelse vlag. Ook hier is dus geen groot reconversieplan nodig.
De vraag kan zich wel stellen voor Frankrijk. Dit land heeft nog zo'n 40, zij het oude, schepen in bedrijf. Deze mogelijkheid wordt dan ook overwogen in de bilaterale contacten, analoog aan de procedures die in het Italiaanse plan zijn toegepast. Ik herhaal het, zowel de procedures als de financiële aspecten zullen dezelfde zijn.

De Voorzitter
Vraag nr. 41 van Robin Teverson (H-0420/97):
Betreft: Task force voor de toekomst van het GVB
In het recente ronde-tafelgesprek over de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid heeft commissaris Bonino verklaard dat er in DG XIV een task force wordt samengesteld die zich met dit onderwerp moet bezighouden. Kan de Commissie meedelen of de task force inderdaad tot stand is gekomen, wat het tijdschema van haar werkzaamheden is, wie er zitting in hebben en hoe zij zal functioneren? Kan zij tevens aangeven wat de taakomschrijving van de task force inhoudt en wat de rol van het Europees Parlement in deze zal zijn?

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, geachte Parlementsleden, binnen DG XIV is reeds een werkgroep in het leven geroepen, belast met de voorbereiding van de herziening van het gemeenschappelijk visserijbeleid, zoals in de basisverordening gesteld staat, en wel door middel van een verslag dat vóór eind 2002 bij de Commissie moet worden neergelegd.
De eerste taak van die werkgroep wordt het bepalen van een werkmethode. Met het oog hierop wordt nog vóór het eind van het jaar een symposium met het Europees Parlement belegd, waar alle geïnteresseerde Parlementsleden aan deel kunnen nemen. Doel van het symposium is inhoudelijke afspraken te maken en vooral een methode op te zetten, zodat er een goed overleg opgestart kan worden alvorens in 2001 een voorstel naar buiten te brengen.
Volgens mijzelf moet het algehele uitgangspunt zijn dat er een breed overleg komt met alle betrokken personen en instanties, dus enerzijds een nauw contact met uw visserijcommissie gedurende het hele herzieningsproces, dat uiteraard een proces op de lange termijn is, en anderzijds natuurlijk het nodige overleg tussen de diverse lidstaten en de betrokken bedrijfstak.
Momenteel zijn wij binnen DG XIV bezig met de voorbereiding van een vragenlijst die naar zoveel mogelijk betrokkenen toegezonden gaat worden. Op die manier trachten wij om in de eerste fase van het proces een bottom-up aanpak tot stand te brengen, zodat tenminste een inventaris kan worden opgemaakt van alle problemen en van de suggesties die van verschillende zijden kunnen komen. Wij beseffen daarbij dat sommige thema's minder omstreden zijn dan andere, terwijl er wellicht ook ideeën zijn die nu nog niet aan de orde zijn gekomen maar heel goed in aanmerking genomen kunnen worden.
Dus de eerste belangrijke deadline van deze werkgroep wordt de organisatie van het symposium nog vóór het eind van het jaar, met deelname van het Europees Parlement.

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Bonino voor haar interessant antwoord. Ik ben ingenomen met de oprichting van de werkgroep en het feit dat die een brede basis krijgt.
De vraag die ik daarbij aansluitend zou willen stellen is hoever de vragen zullen gaan die de werkgroep volgens mevrouw Bonino kan stellen. Zal het alleen maar gaan om de vraag hoe het gemeenschappelijk visserijbeleid moet veranderen of zal de werkgroep het brede spectrum van alternatieven onderzoeken, gaande van volledige hernationalisatie - waarvoor ik niet pleit - over regionalisering naar een volledige eenmaking van de Europese vloot? Zal de werkgroep zich met al die alternatieven kunnen bezighouden of zal ze zich tot het nieuwe gemeenschappelijk visserijbeleid moeten beperken?

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, de bedoeling - althans voor hen die de vragen stellen - is dat de werkgroep zeer algemene vragen kan stellen. Dat betekent niet dat wij tijdens het verdere verloop van het proces alle voorstellen zullen kunnen aanvaarden. Als wij alleen maar willen vragen wat men in het huidige gemeenschappelijk visserijbeleid wil zien veranderen hoeven wij daarvoor geen vragenlijst te gebruiken. Daarvoor kunnen wij met andere instrumenten volstaan. Als wij een vragenlijst gebruiken, moeten de vragen zo ruim mogelijk zijn en betrekking hebben op wat u in uw vraag heeft aangestipt, onder meer de regionalisering. Een voorwaarde daartoe is uiteraard dat wij het eens zijn over wat wij met regionalisering bedoelen. Bij mijn weten hebben de lidstaten met betrekking tot de visserij vrij uiteenlopende visies op wat regionalisering betekent. Over deze kwestie is een enkele vraag dus niet genoeg. Wij moeten ruimere vragen stellen zodat wij een algemeen beeld krijgen van wat iedereen denkt.
Wij willen in 1997 starten om voldoende tijd voor een volledige herziening te hebben. Misschien zullen wij op het einde van het proces hetzelfde of een lichtjes anders gemeenschappelijk visserijbeleid hebben. Ik kan dat niet voorspellen. Een herziening is echter meer dan een wijziging. De naam zegt het zelf. Alles kan op de helling worden gezet.

Morris
Mijnheer de Voorzitter, aangezien wij op allerlei manieren met derdewereldlanden handel drijven en samenwerken en aangezien onze vloten in wateren van derdewereldlanden opereren, rijst de vraag of mevrouw Bonino bij de uitstippeling van het nieuwe gemeenschappelijke visserijbeleid met die landen rekening zal houden. Zullen wij ervoor zorgen dat de derdewereldlanden op een of andere manier vertegenwoordigd zijn zodat wij hun mening evengoed kennen als die van onze eigen vissers?

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, strikt procedureel is dat onmogelijk. Wij streven wel naar informeel overleg, vooral met landen waarvoor wij een ontwikkelingsbeleid voeren of waarmee wij visserijovereenkomsten hebben gesloten. Ik kan van de juridische dienst evenwel geen informatie krijgen. Wij kunnen alleen informeel overleg plegen, voornamelijk in verband met internationale overeenkomsten.

De Voorzitter
Mijnheer Morris, luistert u even naar mij. U heeft het woord als u een punt van orde wil formuleren. Als u echter vragen blijft stellen over deze kwestie zie ik mij spijtig genoeg verplicht het Reglement te doen naleven en u weet dat geen debat kan gestart worden. U heeft dan ook het woord als het echt om een punt van orde gaat.

Morris
Mijnheer de Voorzitter, ik wil behulpzaam zijn. Zoals u weet, hebben wij nu een vaste ACSwerkgroep voor de visserij. Ik vraag mij af of mevrouw Bonino via die werkgroep kan werken.

De Voorzitter
Ik dank u voor uw hulp. Dit is wel geen punt van orde maar het kan een hulp zijn. Mevrouw Bonino lijkt bereid een antwoord te geven op uw "hulp" .

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is voorstander dat die werkgroep haar inbreng heeft, niet in de vorm van bindende documenten maar van informeel overleg.

De Voorzitter
Aangezien de tijd voor de vragen aan mevrouw Bonino is opgebruikt, zullen vragen 42 tot en met 45 schriftelijk beantwoord worden.

De Voorzitter
Aangezien vragen 46, 47 en 48 over een soortgelijk onderwerp gaan, zullen ze gezamenlijk beantwoord worden.
Vraag nr. 46 van Felipe Camisón Asensio (H-0394/97):
Betreft: Nadelen van het simulcrypt-systeem voor digitale televisie
In het kader van het forum "Digital Video Broadcasting" zijn uiteindelijk twee interoperabiliteitssystemen voor de digitale TV-diensten ontwikkeld: simulcrypt en multicrypt. Kan de Commissie bevestigen dat het eerstgenoemde systeem ten opzichte van het tweede het grote nadeel heeft dat voorafgaande akkoorden tussen de marktdeelnemers noodzakelijk zijn? Vraag nr. 47 van Ludivina García Arias (H-0397/97):
Betreft: Gebruik van normen voor het uitzenden van televisiesignalen
Met het oog op de afsluiting van het debat in het Spaanse parlement over de zogenaamde wet op het gebruik van televisiesignalen wordt de Commissie verzocht mede te delen of zij van oordeel is dat deze wet strookt met de richtlijn 95/47 inzake het gebruik van normen voor het uitzenden van televisiesignalen en met name voor wat betreft de systemen simulcrypt en multicrypt en de goedkeuring en certificering van apparatuur?
Wanneer zal de Commissie zich hierover uitspreken? Is zij niet van mening dat het uitstellen van haar besluit koren op de molen is van de concurrende onderneming en haar bondgenoot, de Spaanse regering, die de commerciële activiteiten van het reeds bestaande concern willen afremmen en het ernstig economische schade berokkenen?Vraag nr. 48 van Manuela Frutos Gama (H-0430/97):
Betreft: Digitale communicatie in Spanje
Vindt de Commissie dat het aan het toeval moet worden toegeschreven dat het de telecommunicatiebedrijven die actief zijn op het gebied van het reeds operationele digitale systeem van de eerste generatie in Spanje op drie niveaus -wetgevend, bestuursrechtelijk en gerechtelijk- moeilijk wordt gemaakt?
Is de Commissie niet van oordeel dat een snelle beslissing omtrent de aanpassing van de Spaanse wetgeving aan de desbetreffende richtlijn duidelijkheid kan scheppen en ertoe kan bijdragen dat eens en voorgoed een einde wordt gemaakt aan de strijd in de telecommunicatiesector, met alle positieve gevolgen van dien voor de Spaanse samenleving en de Spaanse consument?
Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij alleen maar bezighouden met de objectieve vraag die betrekking heeft op richtlijn 95/47 en andere hier mogelijkerwijs verband mee houdende richtlijnen. Ik kan natuurlijk geen standpunt innemen tegenover de politieke discussies die in Spanje over dit probleem zijn geopend en nog altijd voortduren.
De richtlijn die de televisienormen regelt, schrijft genormaliseerde transmissiesystemen voor de digitale televisie voor en dat is een duidelijke technische vereiste om ervoor te zorgen dat alle televisiezenders in één en hetzelfde formaat uitzenden. Aldus willen wij voorkomen dat in het digitale tijdperk verschillende normen, zoals de PAL- en SECAM-varianten, naast elkaar bestaan. De richtlijn regelt dus de wijze van het verstrekken van diensten, zodat de omroepen de klanten de via abonnementstelevisie aangevraagde programma's kunnen aanrekenen. Dat zijn de diensten met toegangsrecht.
De klant kan deze diensten in het algemeen aanvragen met een chipkaart die hij daartoe in zijn decoder steekt. Overeenkomstig de richtlijn moeten deze diensten onder faire, passende en niet-discriminerende voorwaarden ter beschikking van alle televisiezenders staan, met andere woorden deze richtlijn legt geen technische middelen vast, omvat geen normen, spreekt zich niet uit ten gunste van het ene of het andere systeem. Wat voor een systeem de marktdeelnemer kiest, wordt aan hem overgelaten. De richtlijn kiest dus niet tussen simulcrypt en multicrypt. Beide concepten laten het gemeenschappelijk gebruik van systemen met toegangsrecht door de exploitanten toe. Het gemeenschappelijk gebruik, respectievelijk samen-werken van systemen met toegangsrecht stelt de kijker die zich vooreerst op de diensten van een omroep abonneert, in staat vervolgens die van een andere aanbieder aan te vragen zonder dat hij zich daar een extra decoder voor hoeft aan te schaffen. Dat is het belangrijkste.
In de richtlijn zelf wordt niet uitdrukkelijk ingegaan op afspraken en contractuele betrekkingen tussen de marktdeelnemers. Dat moeten de marktdeelnemers onder elkaar regelen. Wel wordt duidelijk gemaakt dat dergelijke afspraken tot faire, passende en niet-discriminerende voorwaarden moeten leiden, anders gezegd, als dergelijke onderhandelingen moeten plaatsvinden, dan gaat het niet om een ernstig nadeel, maar is dat gewoon een methode die bij bepaalde technische oplossingen kan worden toegepast en waarop de richtlijn ook betrekking heeft.
Nu weten wij natuurlijk dat dit alles zeer omstreden is. Wij hebben geprobeerd enerzijds door gesprekken met de Spaanse regering ervoor te zorgen dat deze haar wetgeving in overeenstemming brengt met deze richtlijn en anderzijds beide in dezen tegenover elkaar staande partijen samen met een technisch deskundige uitgenodigd, die voldoende duidelijk heeft gemaakt dat het bij de twee systemen die beide partijen gebruiken om open systemen gaat. De beide partijen zijn nu met elkaar in onderhandeling, zonder dat dit iets afdoet aan onze eigen verplichting - voor het geval dat deze onderhandelingen niets opleveren, en dat zullen wij volgende week weten - de juridische aspecten volledig te bestuderen en dan een antwoord te geven op de vraag of de Spaanse wetgeving verenigbaar is met de communautaire wetgeving.
Wij onderzoeken niet alleen of de richtlijn, maar ook of de artikelen 30 en 59 van het Verdrag en de richtlijnen 83/189/EEG en 95/47/EG worden geschonden, dat wil zeggen de andere voorschriften kunnen ook van toepassing zijn. Commissaris Monti is daar gedeeltelijk verantwoordelijk voor en wij werken samen. Ik heb minister Arias Salgado persoonlijk in kennis gesteld van deze onderzoeken en er tevens op gewezen dat in geval beide partijen niet tot een akkoord komen, wij de knoop zullen doorhakken. Onze beslissing zal natuurlijk ook moeten voorkomen dat een beslissing ten gunste van de ene of de andere partij wordt genomen. Mocht dat - tegen onze beslissing in - toch gebeuren, dan moeten wij gerechtelijke stappen doen en zal de Spaanse regering, als zij iets onwettigs heeft gedaan, eventueel de schade moeten vergoeden die door haar handelingen is ontstaan.

Camisón Asensio
Mijnheer de commissaris, het simulcrypt-systeem vereist inderdaad voorafgaande akkoorden. Dat is het grote nadeel van dit systeem omdat het volstaat dat de eigenaar zo'n akkoord bemoeilijkt opdat het akkoord niet doorgaat of geblokkeerd raakt. Zo zou een markt gecreëerd worden die volledig in handen is van de eigenaar, een monopolie de facto ten koste van het pluralisme op het gebied van informatie en de vrije mededinging.
Een lidstaat mag zulke misbruiken niet dulden omdat zij anders tekort zou schieten in haar verplichting om -zoals u gezegd heeft- de niet-discriminerende voorwaarden te scheppen waartoe de richtlijn, waarnaar u verwezen heeft, haar verplicht.
Maar ook al wordt het akkoord tussen de eerste twee marktdeelnemers gedeblokkeerd, het probleem blijft bestaan voor de volgende omdat ongewenste duopolies of oligopolies zouden ontstaan. We zouden m.a.w. te maken hebben met een nefaste situatie waarbij afspraken gemaakt worden inzake de verdeling van de markt. Heel deze nadelige situatie in Spanje wordt opgelost met de recente wet die voor het multicrypt-systeem opteert. Dit systeem maakt onmiddellijke compatibiliteit mogelijk als dit akkoord over twee maand nog niet gesloten is.

Bangemann
De Commissie deelt deze mening niet, want de Spaanse wetgeving voorziet tot dusver inderdaad in een monopolie, aangezien slechts één technische oplossing wordt aanvaard. Een andere technische oplossing, die in Spanje overigens al op de markt is, wordt daarentegen uitgesloten. Hoe iemand daar een prachtig voorbeeld van vrije concurrentie in kan zien, begrijp ik niet. Overeenkomstig onze eigen richtlijnen kan slechts één oplossing worden uitgesloten, namelijk de oplossing die toegang van een andere exploitant onmogelijk maakt. Wij hebben een technisch deskundige erbij gehaald, die door velen - neem me niet kwalijk als u het misschien wat overdreven vindt - de paus van de decoders wordt genoemd en deze technisch deskundige heeft in de gesprekken die wij ook met beide tegenover elkaar staande partijen hebben gevoerd, duidelijk verklaard dat beide systemen open zijn, ook al maken zij gebruik van verschillende technische oplossingen, dat de richtlijn beide systemen toelaat en dat het feit dat men bij het ene systeem moet onderhandelen, niet uitsluit dat men daarbij tot faire resultaten komt.
De richtlijn schrijft immers juist voor dat deze onderhandelingen fair en zonder discriminatie moeten worden gevoerd. Laten wij even veronderstellen dat de onderhandelingen die deze week hebben plaatsgevonden door één partner op unfaire en discriminerende wijze werden gevoerd. Dan zou deze partner zich ook niet overeenkomstig de richtlijn gedragen. Maar het is niet mogelijk één enkele technische oplossing, die bovendien nog niet op de markt is, voor te schrijven. Dat is niet in overeenstemming met de richtlijn. De situatie is toch een beetje bizar, als ik mij zo mag uitdrukken. Er is in Spanje een systeem dat al functioneert; duizenden kijkers werken met dit systeem en zijn uiterst tevreden. Het systeem is technisch open, zoals de deskundige ons heeft verzekerd, en dan wil men een ander systeem, dat nog niet eens op de markt is, als bindend voorschrijven. Dat is een juridische of feitelijke situatie die ons niet kan overtuigen.

García Arias
Ik begrijp dat de commissaris zich niet wil mengen in interne Spaanse aangelegenheden maar de situatie is heel bijzonder. U moet weten dat de dag nadat een van de vertegenwoordigers van de getroffen onderneming hem een bezoek gebracht had, de rechter bepaalde dat hij in de toekomst toestemming moest vragen aan de rechtbank voor reizen naar het buitenland. Maar ik begrijp dat u hier niet wil op ingaan.
Mijnheer Bangemann, er is inderdaad geen akkoord gesloten. De Commissie zal dan ook een besluit moeten nemen inzake de Spaanse wetgeving omdat deze onderneming, die het risico gelopen heeft om te vernieuwen, die het risico genomen heeft om zich op de markt te begeven, ernstige schade wordt toegebracht. Ik deel de interpretatie die u gegeven heeft. Ik kan het niet eens zijn met de interpretatie van de vertegenwoordigers van de Partido Popular , die samenvalt met de interpretatie van hun minister, die bij zijn terugkeer uit Brussel stelde dat u -of Brussel- het Verdrag van Rome schendt op het gebied van digitale televisie. Mijnheer de commissaris, bent u het eens met deze bijdrage en wanneer zal de Commissie zich eindelijk over deze kwestie uitspreken?

Bangemann
Mevrouw García Arias, ik ben toch heel duidelijk geweest. Wij hebben alleen maar geprobeerd een verzoening, overigens ook met de Spaanse regering, te bewerkstelligen, omdat het geen zin heeft dat wij elkaar binnenkort allemaal weer voor het Europees Hof van Justitie treffen. Ook in Duitsland hebben wij de tegenover elkaar staande partijen bijeengebracht en zij zijn tot overeenstemming gekomen. Daarom hebben wij in het geval van Spanje hetzelfde geprobeerd, maar dat betekent natuurlijk niet dat wij ons willen onttrekken aan onze plicht een beslissing te nemen.
Ik heb gezegd: als het niet tot een akkoord komt - en dat zullen wij volgende week weten - dan zullen wij een beslissing op basis van de door mij genoemde richtlijn, maar ook van de artikelen 30 en 59 van de Verdragen van Rome nemen. Ik weet niet of de Spaanse minister of wie dan ook heeft gezegd dat wij de Verdragen van Rome niet toepassen. Dat kan ik mij niet voorstellen, want wij passen juist de artikelen 30 en 59 van die Verdragen toe en dat betekent dat onze beslissing natuurlijk op de richtlijn en de Verdragen van Rome zal berusten.

Frutos Gama
Mijnheer de commissaris, ik begrijp ook dat u zich niet wil mengen in de politieke geschillen die in mijn land bestaan maar ik wil toch aandringen.
Deze zaak sleept al geruime tijd aan en dit dossier zou vandaag al moeten gesloten en afgerond zijn, de manier waarop in de Commissie gewerkt wordt kennende. Ik maak mij dan ook heel terecht zorgen, mijnheer de commissaris. Als het simulcrypt-systeem voldoet aan de voorwaarden, als het voldoet aan de richtlijn en de Spaanse wet verbiedt het, worden, naast de onderneming die het produceert, ook heel wat burgers -mogelijke consumenten of de facto consumenten- geschaad. Ik herhaal het, als dit geldt voor andere landen in Europa moet het ook gelden voor Spanje. Mijnheer de commissaris, ik herhaal dan ook mijn vraag opdat dit dossier zo snel mogelijk wordt opgelost en een aantal heel terechte belangen niet langer geschaad worden: deze van het telecommunicatiebedrijf dat het systeem aanprijst en die van de consumenten die al voor dit systeem gekozen hebben. Of ook van degenen die voor dit systeem gekozen zouden hebben als deze situatie zich niet had voorgedaan in mijn land. Ik kan u verzekeren dat de publieke opinie in Spanje niet meer weet of deze twee decoders wettelijk zijn en stilaan gaat denken dat het simulcrypt-systeem illegaal, bedrieglijk of zo is. Mijnheer de commissaris, dit misverstand en het hiermee gepaard gaande herstel van de rechten van deze onderneming en de consumenten kan enkel opgelost worden wanneer de Commissie dit dossier onmiddellijk regelt. Dit is een goed voorbeeld van de pesterijen waarover ik had.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, ik toch al gezegd dat wij volgende week een beslissing zullen nemen. Dat is voor de Commissie heel snel!

Redondo Jiménez
Naar mijn mening worden de feiten hier ietwat vertekend voorgesteld. De Spaanse wet stelt met name voor dat een akkoord bereikt wordt en legt een datum vast voor dit akkoord. Ze stelt tevens voor dat, wanneer na afloop van deze periode geen akkoord bereikt is, geopteerd wordt voor een universele decoder. Maar mijns inziens is dit niet de plaats om deze kwesties aan de orde te stellen.
Het Europees Parlement is niet de plaats om het te hebben over de meningsverschillen over een autoritaire beslissing van een vorige regering. Deze problemen moeten besproken worden in het nationale parlement. De heer commissaris kan enkel stellen, zoals hij heel terecht ook gezegd heeft, dat de communautaire regelgeving moet worden nageleefd. Wij zullen zien of dit akkoord al dan niet bereikt wordt. De heer commissaris zal zich hier volgende week over uitspreken.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, u brengt mij tot wanhoop, want als ik van enkele afgevaardigden van het Europees Parlement - drie, om precies te zijn - een vraag krijg die de Voorzitter toestaat, dan ben ik verplicht die vragen te beantwoorden. U zou die vragen misschien niet hebben gesteld; u hebt ze ook niet gesteld; maar als de dames en heren van de andere fractie ze stellen, moet de Commissie erop ingaan.
De vraagstellers hebben ook objectief gezien geen gelijk, want in onze richtlijn staan exacte voorschriften voor wat men in verband met de decoders wel en niet mag doen. Daarom heb ik mij ook tot deze kwestie beperkt. In de richtlijn staat bijvoorbeeld niet dat er maar één decoder mag zijn. Dat hebben wij heel bewust vermeden. Wij hebben ons weliswaar het recht voorbehouden in de richtlijn een norm voor één enkele decoder op te nemen. Mochten wij dat doen, dan zouden alle betrokken partijen zeer ontevreden zijn en zware economische nadelen ondervinden, want deze norm zou waarschijnlijk met geen enkele van de momenteel bestaande decoders overeenkomen.
Dit scherpe zwaard, om het eens op die manier te formuleren, hebben wij alleen maar achter de hand gehouden. Wij hebben het niet aan de nationale regeringen toegestaan. Wij zitten met andere woorden al met een Europees probleem, en niet uitsluitend met een Spaans probleem. Het Spaanse probleem is kleurrijker, dat geef ik toe, maar ons probleem is ook niet gemakkelijk. Het is echter oplosbaar.

De Voorzitter
Mijnheer Bangemann, wij gaan nog even verder over deze kwestie maar zullen de Spaanse dynamiek doorbreken en het debat verruimen tot op het Europese niveau. Wij verlenen dan ook het woord aan de heer Caudron voor een aanvullende vraag.

Caudron
Geachte commissaris, ik wou mij in dit debat mengen, omdat ik rapporteur voor deze richtlijn ben geweest en al uw opmerkingen onderschrijf. Ik heb dus geen gerichte technische vraag, maar als iemand die een klein deel van de verantwoordelijkheid heeft gedragen voor de keuzes die zijn gemaakt om de vorming van monopolies of oligopolies te beletten, blokkades te voorkomen en de lancering van het digitale systeem in Europa mogelijk te maken, zoals ook is gebeurd, moet ik zeggen dat ik het volledig met u eens ben.
Waarde commissaris, ik zou u één andere - echte - vraag willen stellen. U heeft immers over een tijdsbestek gesproken, toen u zei dat u en de Commissie uiterlijk binnen acht dagen een besluit zullen nemen. Kunt u ons ook vertellen hoe het tijdschema er verder uitziet? Welke gevolgen heeft het voor ons? Binnen welk tijdsbestek moet u schot in de situatie hebben gebracht?

Bangemann
Wij zullen onzerzijds de Spaanse regering volgende week meedelen wat in dezen onze rechtsopvatting is en op welke punten, naar onze mening, de Spaanse wetgeving niet overeenstemt met deze richtlijn en de genoemde Verdragsartikelen. De Spaanse regering kan zich daaraan houden, maar kan het ook verwerpen. Dan moeten wij naar het Europees Hof van Justitie en dat zal natuurlijk wat langer duren. De vraag die wij nog niet volledig hebben onderzocht, is of wij hetzij zelf een voorlopige maatregel kunnen nemen, hetzij bij het Hof van Justitie een verzoek tot verkrijging van een vordering in kort geding zullen moeten indienen, omdat de Spaanse wet in een termijn voorziet, namelijk 7 juli, met ingang waarvan geen andere decoder meer is toegelaten. Om economische nadelen te voorkomen, zou het misschien zinvol kunnen zijn een vordering in kort geding bij het Hof van Justitie aanhangig te maken, opdat deze termijn er in geen geval toe leidt dat een al bestaande decoder plots van de markt moet worden genomen.
Wij zullen dat onderzoeken. Meer kan ik u niet toezeggen. Als het Europees Hof van Justitie tot de conclusie komt dat wij gelijk hebben en de Spaanse regering geen gelijk heeft, dan moet de Spaanse regering natuurlijk schadevergoeding betalen aan de firma die zij door haar besluit heeft benadeeld. Dat is duidelijk. Maar het is niet bepaald productief.
Daarom hebben wij ook geprobeerd een verzoening te bewerkstellingen en proberen wij - voor het geval dat deze verzoeningspoging mislukt - nog altijd, ook met de Spaanse regering, te bereiken dat deze laatste de wet tenminste niet toepast, maar wacht tot het Hof van Justitie uitspraak heeft gedaan. Dan kunnen in Spanje beide systemen naast elkaar worden ontwikkeld. Maar ik kan u natuurlijk niet vertellen wat de Spaanse regering daarop zal zeggen.
Wij doen dus al het mogelijke om tot een evenwichtige en verstandige oplossing bij te dragen. Daarom kan ik echter nog niet garanderen dat alle deelnemers in dezelfde geest aan de discussie beginnen. Ik heb al gezegd dat het een kleurrijke bedoening is. In een stierengevecht zijn er immers ook stieren die niet tot kalmte te brengen zijn.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Bangemann. Wij gaan niet verder met de stieren maar met de Spaanse dynamiek in de laatste twee aanvullende vragen. De heer Hernández Mollar heeft eerst en vooral het woord.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, de Spaanse dynamiek is ook een Europese dynamiek. Een aantal leden van de socialistische fractie wil hier echter de algemene belangen van de Europese en Spaanse burgers dynamiteren in plaats van dynamiseren.
De Commissie weet in verband met de diensten voor digitale televisie waarschijnlijk dat het directiecomité van DVB beslist heeft de behandeling van het bronsysteem simulcrypt als Europese norm uit te stellen. Bijgevolg valt te verwachten dat er geen volledige Europese norm voor simulcrypt komt voor eind 1997 of begin 1998.
Anderzijds is de gemeenschappelijke interface voor digitale ontvangers in mei 1996 goedgekeurd door DVB, nadat deze in de loop van 1996 geratificeerd was door de nationale normalisatie-organisaties en door CENELEC in februari 1997 formeel aanvaard was als Europese norm.
In het licht van dit belangrijke nadeel op het gebied van de normalisatie van het simulcrypt-systeem wil ik de heer commissaris vragen wat hij over deze nadelige situatie denkt en welke negatieve gevolgen dit volgens hem kan hebben voor de doelstelling om alle burgers zo snel mogelijk een aantal digitale televisiediensten aan te bieden via een universele oplossing en dit met een maximum aan pluralisme inzake informatieverstrekking.

Bangemann
Als wij een universele oplossing voorschrijven - en op de een of andere dag zal het zover komen - dan zullen de beide systemen die momenteel in Spanje worden aangeboden, moeten verdwijnen. Dat is een moeilijk technisch probleem. Ik weet niet of u dat beseft.
Er zijn twee mogelijkheden: ofwel heb je slechts één, eenvormige decoder, via welke allen, dus ook degenen met conditional access , dus betaaltelevisie enzovoort, kunnen aanbieden. Dat is, om zo te zeggen, de ideale oplossing. Hiervoor heb je wel een technische standaard nodig. Het zal ooit wel zover komen, want in de industrie wordt aan deze mogelijkheid gewerkt. Wij willen dat echter niet uit eigen beweging voorschrijven, want als wij dat doen, dan zouden allen die vandaag een opdracht voor een decoder geven of al een decoder aanbieden, enorme economische nadelen ondervinden, omdat ze deze decoder van de markt zouden moeten nemen. Daarom hebben wij gezegd: wij schrijven slechts een minimum voor. Dit minimum betekent: iedereen die een decoder gebruikt, moet er een gebruiken die ook voor anderen toegankelijk is. Daar wordt geen speciaal technisch procédé voor voorgeschreven, de enige vereiste is dat er toegang moet zijn. En op dat punt volgt de Spaanse wetgeving de Europese dus niet: ze schrijft een decoder voor, overigens ook geen eenvormige decoder, maar een decoder met een common interface . Dat is een andere technische oplossing.
Dat is niet de ideale oplossing - slechts één decoder - maar een decoder die door een technische maatregel open is voor anderen. Het is dus niet de uniforme decoder. Andere decoders die ook open zijn, worden echter niet toegelaten. Dat is juist wat uit hoofde van de richtlijn niet mogelijk is. Begrijpt u? Als u de richtlijn nog eens doorneemt, zult u vaststellen - de heer Caudron heeft het zojuist bevestigd, en wat de heer Caudron heeft gezegd, klopt - dat wat ik u hier heb gezegd heersend recht is. Dat is het probleem met de Spaanse wet.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Bangemann. Tot slot volgt nog een laatste vraag in verband met hetzelfde onderwerp.
Mevrouw Izquierdo Rojo heeft het woord voor een laatste aanvullende vraag.

Izquierdo Rojo
Mijn vraag is niet dezelfde aangezien ik ze in een Europees kader en met een heel constructief doel voor ogen formuleer.
Mijnheer de commissaris, u bent vanmiddag klaar en duidelijk en precies geweest. U weet dat het aanreiken van een aantal sleutels voor een beslissing vaak tot een akkoord kan leiden voor een salomonsoordeel moet worden geveld.
U heeft gezegd dat de Commissie een besluit zal nemen en een standpunt zal innemen als volgende week geen akkoord bereikt is.
Kan u, met dit constructieve doel voor ogen en ten einde een salomonsoordeel te vermijden, niet stellen welk het standpunt van de Commissie zal zijn als geen akkoord bereikt wordt en de Commissie een besluit moet nemen? Ik beklemtoon dat, als u nu al het standpunt van de Commissie geeft, misschien een akkoord bereikt wordt en dat is precies het doel van mijn vraag.

Bangemann
Het verschil tussen Salomon en u is dat Salomon, neem mij niet kwalijk, veel wijzer was dan u. Als ik nu namelijk zou zeggen hoe onze beslissing eruitziet, dan zouden de beide partijen die momenteel onderhandelen, vermoedelijk hun onderhandelingen stopzetten. Dan zou de ene partij namelijk zo zeker zijn dat ze gelijk krijgt, dat ze zou zeggen: " Ik hoef helemaal niet meer te onderhandelen!" . Daarom is het Salomonischer, met andere woorden wijzer, u nu niet precies te zeggen wat wij volgende week zullen doen.

De Voorzitter
Aangezien de tijd voor de vragen aan de Commissie is opgebruikt, zullen vragen 49 tot en met 53 schriftelijk beantwoord worden.
(De vergadering wordt te 19.20 uur onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Vaststelling van de landbouwprijzen 1997-1998 -
Akkerbouwgewassen - Verbetering van de landbouwstructuur -
Bouwland in 1998
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
het verslag (A4-0173/97) van de heer Sturdy, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de voorstellen van de Raad voor verordeningen inzake de vaststelling van de landbouwprijzen en begeleidende maatregelen voor 1997-1998 (COM(97)0089 - C4-0114/97 t/m C4-0129/97-97/0087(CNS) t/m 97/0089(CNS), 97/0091(CNS) t/m 97/0094(CNS), 97/0096(CNS) t/m 97/0102(CNS), 97/0905(CNS) en 97/0906(CNS)); -het verslag (A4-0176/97) van de heer Funk, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over: I.het voorstel en het gewijzigd voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0422/COM(97)0022 - C40448/96-96/0212(CNS)) houdende wijziging van verordening (EEG) nr. 1765/92 tot instelling van een steunregeling voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen en houdende intrekking van verordening (EG) nr. 1872/94 enII.het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0422 - C4-0449/96-96/0213(CNS)) tot wijziging van verordening (EEG) nr. 2328/91 betreffende de verbetering van de doeltreffendheid van de landbouwstructuur; -het verslag (A4-0189/97) van de heer Baldarelli, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad (COM(96)0361 - C4-0496/96-96/0221(CNS)) houdende wijziging van verordening (EEG) nr. 1765/92 tot instelling van een steunregeling voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen; -de mondelinge vraag (B4-0174/97) van mevrouw Poisson en anderen, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het percentage uit de productie te nemen bouwland in 1998.
Sturdy
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de heer Fischler en de heer Van Aartsen, fungerend voorzitter van de Raad, hier hartelijk welkom heten. Het doet mij genoegen dat zij hier voor de behandeling van dit verslag aanwezig zijn. Dat bewijst hoe belangrijk dit verslag is.
Ik heb het genoegen u hier de voorstellen voor de vaststelling van de landbouwprijzen te mogen voorstellen zoals die door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zijn gewijzigd. Ik zal de amendementen in volgorde behandelen, ze kort toelichten, uitleggen waarom de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ze heeft voorgesteld en vervolgens nader op de kosten ingaan.
In de eerste plaats wil het over het vochtgehalte van granen hebben. Wij hebben voorgesteld het vochtgehalte van 15 % voor granen ook in de volgende jaren te handhaven. Dat vochtgehalte is een van de grote problemen van de noordelijke lidstaten. Het vochtgehalte van granen tot minder dan 15 % verlagen is zeer duur en bovendien maakt men daardoor misbruik van een waardevolle voedselbron. Ik hoop dan ook dat de Commissie de 15 % zal handhaven. Dat heeft voor de begroting geen enkel gevolg.
De hoeveelheid proteïnehoudende gewassen is de jongste twee jaar drastisch gedaald. Ik zou graag hebben dat de steunregeling wordt verbeterd om de proteïnehoudende gewassen te bevorderen. Nu al bijna achttien maanden over BSE en het probleem van de dierlijke eiwitten wordt gedebatteerd is dat uiterst belangrijk. De Europese Unie heeft hier een voortreffelijke gelegenheid om zelf meer plantaardige eiwitten te produceren. Volgens mij is het belangrijk dat wij de hier geboden mogelijkheden ernstig in overweging nemen.
De commissie stelt ook voor de padierijstsector te ondersteunen. Zo helpen wij sommige van onze zuidelijke lidstaten. Een van de dingen die ik, sedert ik lid van dit Parlement ben geworden, heb geleerd is dat wij met vijftien lidstaten zijn. Ik moet dus met alle regio's van alle lidstaten en hun problemen rekening houden. De rijstsector heeft het de jongste jaren erg moeilijk gehad. Ik stel een vereenvoudiging van de huidige wetgeving voor. Daardoor kan men de rijstsector zonder hoge of blijvende kosten snel helpen. De kostprijs van de voorstellen bedraagt ongeveer 60 miljoen ecu, alle begeleidende maatregelen inbegrepen.
Wat suikerbieten betreft, vragen wij dat de Commissie het vaste element voor de berekening van de opslagbijdrage voor suiker herziet. Dat is al meer dan tien jaar niet meer gebeurd. De regeling moet rekening houden met de veranderende kosten en zou, zo mogelijk, om de drie jaar moeten worden herzien. Ik stel ook voor de productiekosten in Spanje en Portugal te ondersteunen. Dat moet gebeuren uit de nationale en niet uit de Europese begroting.
Wat vezelvlas en hennep betreft, stel ik voor hennep opnieuw in lijn te brengen met vlas. Hennep is een nuttig alternatief en milieuvriendelijk gewas en de maatregel zou slechts één miljoen ecu kosten.
Wat wijn betreft, meen ik dat het verbod op distillatie de wijnbouwers in het zuiden in grote moeilijkheden zou brengen als het zo spoedig wordt ingesteld als de Commissie voorstelt. Wij stellen daarom voor het verbod met een jaar uit te stellen. Dat zou eveneens ongeveer een miljoen ecu kosten.
Jammer genoeg moet ik zeggen dat die maatregelen in mijn verslag 170 miljoen ecu kosten. Dat geld moet ergens worden gevonden. In deze tijd van budgettaire beperkingen moeten wij begrijpen dat wij in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling het budget niet kunnen blijven opdrijven. Toch zijn er een aantal mogelijkheden. Twee ervan zijn in dit pakket prijsvoorstellen vervat. Een ervan is een amendement over de maandelijkse verhogingen voor granen. Dat voorstel wordt in de amendementen opnieuw geformuleerd.
De afschaffing van de maandelijkse verhogingen zou het budget met 160 miljoen verminderen. Daar onze voorstellen 170 miljoen ecu kosten is dat een manier om het pakket budgettair vrijwel neutraal te maken. Ter verduidelijking kan ik zeggen dat maandelijkse verhogingen een verhoogde maandelijkse uitkering aan de boeren zijn die wachten om hun granen voor interventie aan te bieden. Ik vind dat in bepaalde opzichten een goede maatregel omdat ik interventie over het algemeen liever zo weinig mogelijk zie toepassen omdat ik dat een noodoplossing vind.
Ik ondersteun ook een ander voorstel om het budget in het algemeen neutraal te maken. Het is een van de voorstellen van de heer Böge. Het gaat erom geld op de begroting te vinden.
In mijn toelichting verzoek ik de Commissie het braakliggingspercentage uiterlijk in juli vast te leggen en stel ik 5 % voor. Ik zou daar nu willen aan toevoegen dat de braaklegging in het kader van de hervormingen van de heer MacSharry een voortreffelijke keuze was. Die maatregel heeft voor een nieuw evenwicht gezorgd en een einde aan de overproductie gemaakt. De maatregel heeft ook een einde gemaakt aan de interventie en is goed voor het milieu. Aanvankelijk beweerde men dat de maatregel milieuonvriendelijk zou zijn. Nu blijkt dat dit niet het geval is.
Op dit ogenblik past de Commissie een uitvoerbelasting op granen uit de Europese Unie toe omdat wij in theorie een graantekort hebben. De heffing bedraagt ongeveer 10 ecu per ton. Ik zie dan ook geen reden om de braaklegging volgend jaar op meer dan 5 % vast te stellen.
Welke maatregelen de Raad ook goedkeurt, de landbouw kan die toepassen op voorwaarde dat wij genoeg tijd hebben. Daarom heb ik voorgesteld dat de Commissie en de Raad het braakleggingspercentage zo snel mogelijk vastleggen, zo mogelijk tegen juli, zoals ik in mijn verslag vraag. Men heeft voorgesteld de prijs met 0, 45 % te verhogen. Een van de problemen waarmee men als rapporteur wordt geconfronteerd is dat men voor iedereen wat geld tracht te vinden maar tegelijk ook gezonde budgettaire beginselen wil hanteren. Als wij voor dit Parlement meer macht en respect willen, moeten wij ten aanzien van de begroting onze verantwoordelijkheid op ons nemen.
Ik hoop dat ik een aantal verantwoorde voorstellen heb geformuleerd en kijk uit naar het antwoord van de heer Fischler.

Funk
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, beste collega's, mijn verslag handelt over de opschorting van de voorschotbetalingen voor oliehoudende zaden en de verlaging van de subsidies per hectare in de akkerbouw.
Sta mij toe dat ik daarover de volgende opmerkingen maak: de landbouwhervorming-McSharry was bedoeld om een totale ommekeer in het landbouwbeleid teweeg te brengen. Het ging om het geleidelijk wegwerken van de overschotten en om een aanpassing aan de GATT-Overeenkomst door een drastische prijsverlaging voor graan, oliehoudende zaden en eiwithoudende gewassen. Tegelijkertijd werden de premies voor zoogkoeien en mannelijke runderen ingevoerd en de interventieprijzen sterk verlaagd. Op deze basis zijn de compensatiebetalingen per hectare ontstaan. Het was dus niet voor niets dat, bijvoorbeeld in Frankrijk en in enkele andere gebieden van de Europese Unie, de regio's met de hoogste opbrengsten ook de hoogste compensatiebedragen hebben gekregen, ditmaal echter niet op basis van een besluit van het Europees Parlement, dat zou ik heel duidelijk willen stellen. Dit was immers de stroop om de boeren en hun organisaties deze landbouwhervorming te doen aanvaarden.
Ook u, commissaris Fischler, hebt herhaaldelijk toegezegd dat de compenserende betalingen tot 1999 zouden worden betaald. In het huidige voorstel komt u nu met lineaire verlagingen. Als reden voerde u eerst de BSE-crisis en vervolgens de grote graanoogst aan. Uw argumenten zijn ondertussen als een kaartenhuisje ingestort, omdat de landbouwbegroting 1997 toereikend blijkt om de financiële verplichtingen volgens de voorschriften en binnen de gestelde termijnen na te komen. Een lineaire verlaging van subsidies getuigt altijd van een gebrek aan verbeeldingskracht en is meestal onrechtvaardig, dat staat vast. Bij lineaire verlagingen wordt geen rekening gehouden met de natuurlijke omstandigheden ter plaatse en de opbrengstmogelijkheden van de landbouwers; ook de ongunstige inkomensontwikkeling bij bedrijven met een bepaalde omvang wordt volledig buiten beschouwing gelaten.
Jonge landbouwers die pas in een gemengd bedrijf met rundermesterij en akkerbouw hebben geïnvesteerd, staan in de huidige situatie met de rug tegen de muur. Jonge landbouwers kunnen zich alleen maar via landpacht verder ontwikkelen. De pachttoezeggingen zijn in de regel gebaseerd op deze tot 1999 vast toegezegde steun per hectare.
Mijnheer Fischler, u beschikt ongetwijfeld over uitstekende deskundigen in de Commissie. Als dezen zich wat meer hadden verdiept in de gedifferentieerde problemen van de boeren in de Europese regio's, was het heel zeker niet tot dit voorstel volgens het principe van gelijkheid voor iedereen gekomen. Het voorstel is volslagen onevenwichtig en zal onvermijdelijk tot een vertrouwenscrisis bij de boeren leiden.
De door de Commissie geëiste grondige hervorming van de financiering van de graanmarkt wijs ik met klem af. Ikzelf kom uit een deelstaat waar de landbouwbedrijven - met gemiddeld 20 koeien - veel kleiner zijn dan in vele andere regio's van de Europese Unie. In de regel zijn het bedrijven van 20 tot 50 ha. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u ook daar eens rekening mee te houden.
Ik heb vandaag de cijfers van mijn deelstaatregering gekregen. Bij ons krijgen 49.143 bedrijven compensatiebetalingen, en wel gemiddeld 8.595 DM per jaar. Voor dit bedrag zou geen enkele ambtenaar van de Commissie zelfs maar één maand werken.
Beste commissaris, deze boerengezinnen hebben het moeilijk. Het zou voor hen een slag in het gelaat zijn, als u in deze gevallen van overcompensatie zou spreken. Een verlaging van de compensatie is vooral voor de gemengde bedrijven nadelig. De bijzonder noodlijdende bedrijven met mager grasland hebben er helemaal niets aan als wij de steun per hectare in de akkerbouw verlagen. Dit is het belangrijkste zwak punt van het Commissievoorstel. Als er werkelijk sprake is van overcompensatie, dan moet deze objectief worden vastgesteld aan de hand van de prijzen die de landbouwer op zijn markt en in zijn munt krijgt. Landen die van voortdurende devaluaties hebben geprofiteerd, halen fikse prijzen voor marktordeningsproducten. Er moet dus een gewijzigd voorstel voor de ontwikkeling van de compensatiebetalingen worden voorgelegd.
Ook de Begrotingscommissie steunt ons voorstel om de voorschotten voor oliehoudende zaden voor 1997 niet op te schorten, aangezien de benodigde begrotingskredieten voorhanden zijn. Wij blijven binnen het landbouwrichtsnoer.
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u mij te laten uitspreken. Men heeft ons al op dit weinig benijdenswaardige uur doen spreken. Normalerwijs had ik vanmiddag om 15.00 uur aan het woord moeten komen. De vorige spreker heeft acht minuten gesproken. Ook ik ben rapporteur. Ik denk dat ik nog het recht heb om drie zinnetjes te zeggen. Weest u zo goed mij te laten uitspreken. Dat is nodig. De voorzitter van de Raad is hierheen gekomen om naar mijn uiteenzetting te luisteren. Dat hoop ik althans!
Om verkeerde ontwikkelingen te voorkomen, is het volstrekt noodzakelijk dat er spoedig voorstellen voor de periode na 1999 worden voorgelegd, want de geloofwaardigheid van de beleidsbeslissingen en het vertrouwen in een gemeenschappelijk Europa staan op het spel. Ik verzoek de Commissie dringend haar voorstel tot opschorting van de voorschotbetalingen voor oliehoudende zaden in te trekken en de betaling van de steun per hectare, zoals in de landbouwhervorming gepland, ook voor 1998 en 1999 volledig te waarborgen.

Baldarelli
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik geloof dat het debat van vanavond er verder voor kan zorgen dat het Parlement de inhoud van een paar belangrijke voorstellen van de Commissie beter doorgrondt. Maar ik geloof tevens dat u, mijnheer de commissaris, van het debat kunt profiteren om de hoofdlijnen van de hervorming van het GLB voort te zetten. Ik heb aandachtig gezien wat u gedaan en gezegd hebt, ook in de recente conferentie, maar ik geloof toch dat er iets meer spijkers met koppen geslagen moeten worden. Kort en krachtig gezegd, wij moeten niet met de armen over elkaar zitten en wachten tot de markt geopend wordt voor de nieuwe landen - Polen, Hongarije - maar dienen juist nu al het gaspedaal van de hervorming in te trappen. Als deze debatten ook daar een steentje toe bijdragen, dan kunnen we al heel tevreden zijn. Dit was ook zo'n beetje de reden waarom ik als rapporteur het voorstel van de Commissie heb aangepakt in een optiek die niet alleen rekening houdt met het juridische gedeelte, maar ook met een algehele herijking van het communautaire stelsel van de landbouworganisatie.
Er zijn traditionele vormen van landbouw, vooral in het Middellandse-Zeegebied, die steeds meer gedwarsboomd worden. Deze traditionele producties zijn heel belangrijk, omdat ze de kans geven tot behoud van inkomen in moeilijke of marginale situaties, vooral in gebieden waar de economische en sociale samenhang zoveel gewicht heeft, gebieden van objectief I. Durumtarwe is een van die producties, olijfolie een andere, tabak nog een andere. Voor wat speciaal durumtarwe aangaat, ik geloof dat het terecht is, ook met het oog op rationalisatie van de voorstellen, om een maximumareaal voor durumtarwe vast te stellen voor de afzonderlijke landen, wat dan verdeeld wordt op basis van de bouwgrond. Ik vind dit een serieus en verstandig voorstel, waarmee tevens een poging wordt gedaan om een stokje te steken voor een reeks fraudegevallen die zich bij het beheer van deze vorm van landbouw heeft voorgedaan. Vooral biedt het voorstel mogelijkheden om iets te doen aan de marktafzet van durumtarwe, aangezien het dikwijls voorkomt dat landbouwers alleen produceren vanwege de premies. Het voordeel van dit voorstel is dus dat de productie gekoppeld wordt aan de bouwgrond.
Ook de voorstellen die de landbouwcommissie unaniem heeft goedgekeurd, zijn in mijn ogen belangrijk. Die voorstellen geven twee fundamentele richtingen aan. In de eerste plaats de mogelijkheid om het maximumareaal uit te breiden met vijf procent. Dit is in feite een doorbreking van het plafond van de quota's die op nationaal en dus ook regionaal niveau aan jongere boeren worden toegewezen. Quota's zijn nu eenmaal een veel te star middel. Wij geloven dat de jongere boeren de kans moeten krijgen om de markt op te komen en vooral om een turn over te compenseren die de landbouwsector onderhand niet meer kent. Dus jongere boeren krijgen hiermee in feite de beschikking over een extra areaal van maximaal 5 procent van het gegarandeerde maximumareaal. Wij beschouwen dit als een van die keuzen waar de Commissie en de Raad op in moeten gaan, ook omdat het Parlement en diens landbouwcommissie daar als één man achter staan.
Het andere voorstel betreft het verplicht gebruik van gecertificeerde zaden. Wij stemmen ermee in dat dit doorgaat, maar zijn er ook van overtuigd dat de biodiversiteit gehandhaafd moet worden. Voor de kleine boeren is behoud van de biodiversiteit en ook van bepaalde bijzondere zaadkenmerken, vooral durumtarwe, een heel belangrijke zaak. Bij de traditionele producties hebben wij ook Duitsland en Oostenrijk gevoegd, omdat wij vinden dat er een markteis is, en wij hebben tegelijkertijd de quota's van toewijzing van durumtarwe aan traditioneel producerende landen bijgeschroefd. Het lijkt me dat dit voorstel behoorlijk goed uitgebalanceerd is, dat het rekening houdt met de eensluidende mening van de commissie, en dat dit een goede basis kan zijn voor u, mijnheer de commissaris, voor verdere bespreking in de Raad.
Ik heb hier niets meer aan toe te voegen, doch wil nog de hoop uitspreken dat wat hier ter sprake is gebracht ook ingewilligd wordt.

Poisson
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, de op mijn initiatief gestelde en door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling gesteunde mondelinge vraag aan de Commissie is volstrekt gegrond, daar de Commissie absoluut een beslissing moet nemen met betrekking tot het uit de productie nemen van bouwland in het kader van het prijzenpakket 1997-1998. Het percentage uit de productie te nemen bouwland zou, wanneer dit afwijkt van het in de basisverordening vastgestelde percentage, op vrij korte termijn bekendgemaakt moeten worden, zodat de producenten in de Europese Unie weloverwogen hun wisselbouwplan kunnen opstellen en kunnen gaan inzaaien.
De Commissie zou dus, gezien de zaaiperiodes in bepaalde regio's van de Gemeenschap, zo snel mogelijk met een voorstel moeten komen. Sinds de hervorming van het GLB op 1 juli 1993 heeft de graanmarkt zijn evenwicht hervonden, niet alleen als gevolg van productievermindering, maar vooral dankzij de herovering van de interne markt, met name wat betreft voeder. Het gevolg hiervan was dat de graaninterventievoorraden in de Europese Unie aanzienlijk zijn gedaald. Dit betekent dus dat twee van de belangrijkste doelstellingen van de hervorming zijn verwezenlijkt. Deze resultaten moeten echter een blijvend karakter krijgen door de handhaving van een niveau van beschikbaarheid waardoor de intracommunautaire consumptie op hetzelfde peil kan worden gehouden, ja zelfs kan worden opgevoerd.
In een later stadium zijn we getuige geweest van het ontstaan van een Aziatische vraag, die een duurzaam karakter lijkt te krijgen. De Europese Unie moet trouwens zorgen voor een regelmatige voorziening van haar traditionele klanten in derde landen.
In het verkoopseizoen 1995-1996 hebben we geconstateerd dat de ontoereikendheid van onze graanproductie een belemmering vormde voor het nakomen van een aantal van onze verplichtingen, met name ten aanzien van het Midden-Oosten en Noord-Afrika. De Commissie heeft zelfs, met ingang van december 1995, een exportbelasting moeten invoeren teneinde de interne voorziening te beschermen. We hebben tevens geconstateerd dat de recordoogst van 1996-1997, van zo'n 202 miljoen ton, gemakkelijk is verwerkt door de interne markt en de uitvoer. Vóór de oogst van 1996-1997 werden de voorraden van de Gemeenschap op 24 miljoen ton geschat; momenteel omvatten zij maar net 28 miljoen ton, wat weinig is aangezien er 30 tot 35 miljoen ton nodig is om Europa twee maanden van voedsel te voorzien.
De daling van de wereldwijde graanvoorraad begint een betrouwbare voedselvoorziening van de planeet in gevaar te brengen. Deze voorraad is op dit moment, naar schatting, voldoende voor 55 dagen. In 1996 bedroeg dit aantal nauwelijks 51 dagen. Deskundigen vertellen ons dat de wereldwijde voedselvoorziening in het gedrang komt wanneer dit aantal onder de 70 zakt.
Ik verzoek de Commissie en de Raad, tot slot, het percentage uit de productie te nemen bouwland vóór 30 juni 1997 vast te stellen en rekening te houden met de meteorologische risico's, met de groeiende vraag van de markten en met de betrekkelijk kleine voorraden.

Van Aartsen
. Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de commissaris, het is met grote interesse en belangstelling dat ik het debat vandaag hier in het Europees Parlement over het prijzenpakket volg. Ik heb daardoor ook een goede indruk gekregen van de gedegenheid en de toewijding waarmee u, europarlementariërs, werkt aan de adviezen die u Commissie en Raad over de voorstellen geeft.
Voordat ik inhoudelijk op de voorstellen inga wil ik dat toch even benadrukt hebben en ook gezegd hebben. Trouwens, vorige week was ik te gast op een uitstekend symposium over de toekomst van het landbouwbeleid, voorbereid en geleid door uw collega Sturdy, en vandaag dit debat over de actuele politieke zaken. Ik wil u trouwens, Voorzitter, en u ook geachte afgevaardigden, bijzonder danken voor het feit dat u bereid was om uw vergadering speciaal op mijn verzoek uit te stellen naar dit late uur op de avond. Ik heb dat gevraagd omdat het Nederlandse parlement mij vanmiddag dringend nodig had en ik ben u zeer erkentelijk voor het feit dat we nu vanavond dit debat kunnen voeren.
Dit ter inleiding, laat ik nu kort een schets geven van hoe er in de Raad wordt gedacht over het prijzenpakket voor het volgend jaar. Dat kan uiteraard nog maar een voorlopige reactie zijn die nog geen garanties geeft voor de richting die de besluitvorming op zal gaan. Die vindt immers op zijn vroegst pas plaats in de Raad van juni. Toch hebben de debatten denk ik tot nu toe al wel een aardig beeld gegeven van de verschillende posities.
Allereerst de omvang van het prijzenpakket. Die is, zoals u weet, zeer bescheiden. Voor belangrijke prijs- en steunniveaus stelt de Commissie een roll over voor. Dat wil zeggen dat alles bij het oude blijft en ik denk dat daar ook zeer veel voor te zeggen is, want boeren zijn gebaat bij een zekere mate van stabiliteit, bij zekerheid in hun bedrijfsvoering en gezien het feit dat de inkomensontwikkeling ook redelijk stabiel is, is het denkelijk ook om die reden te verdedigen dat de Commissie voor het volgend jaar een pas op de plaats maakt. Uiteraard zijn er altijd lidstaten die liever een forser prijzenpakket hadden gezien, compleet met verdergaande voorstellen voor hervormingen en natuurlijk hebben ook alle lidstaten wel specifieke wensen en verzoeken neergelegd bij de Commissie. Maar in zijn algemeenheid denk ik dat je mag stellen dat er begrip is bij de delegaties voor het feit dat het prijzenpakket dit jaar bescheiden van omvang is. Mede omdat de Commissie heeft aangekondigd dit najaar met hervormingsvoorstellen te zullen komen voor granen, rundvlees en zuivel.
Als wij dit jaar spreken over een prijzenpakket dan kunnen we natuurlijk niet langs de budgettaire situatie heen, want u weet dat de landbouwuitgaven voor 1998 voorlopig zijn vastgesteld op een bedrag dat 0, 5 % hoger ligt dan de begroting voor 1997. De reden daarvoor is duidelijk: veel landen, het staat ook in het verslag van de heer Sturdy, moeten alles op alles zetten om hun nationale begroting op orde te krijgen om zodoende te kunnen voldoen aan de criteria van Maastricht en het is daarom goed te begrijpen dat ook de Commissie zichzelf een strakke budgetdiscipline oplegt. In de Raad is daar ook nauwelijks commentaar op gekomen en ook vanuit het Parlement, zo heb ik goed begrepen, kan men instemmen met de vaststelling van de landbouwuitgaven op ruwweg 41 miljard ecu.
Over de hoogte van de totale begroting mag dan niet zoveel discussie zijn, over de verdeling van de middelen ligt dat natuurlijk anders en zo is dat overal. In de voorstellen van de Commissie wordt uitgegaan van een korting van 7 % op de akkerbouwpremies. In de Landbouwraad bestond daar - en nu moet ik een wat diplomatieke terminologie kiezen, laat ik het dus maar wat zacht uitdrukken - niet zoveel enthousiasme voor. Dat weet u uiteraard ook. Ook uw Parlement ziet niets in dat voorstel, zo lees ik in het advies en zo heb ik zojuist ook van de heer Funk begrepen. De vraag is natuurlijk hoe we er dan wel voor zorgen dat de uitgaven binnen het afgesproken plafond blijven, want dat is toch de doelstelling van niet alleen de Commissie maar ook van het voorzitterschap, om dat voor elkaar te krijgen. Daar heb ik persoonlijk wel wat ideeën over, maar dat zijn dan min of meer persoonlijke gedachten die nog niet de mening van de Raad weerspiegelen.
Ik vind dat we het plafond voor de begroting zouden moeten fixeren. Dat we alle begrotingsposten generiek iets moeten verlagen, zodat het allemaal precies binnen het bedrag blijft passen. Via een flexibel marktbeheer moet de Commissie dan worden gevraagd alles op alles te zetten om binnen het plafond te blijven en gezien de onderschrijding van de afgelopen jaren moet dat naar mijn oordeel ook mogelijk zijn. Overigens hebben we altijd nog de mogelijkheid achter de hand om de voorschotten voor de oliehoudende zaden een jaar later uit te betalen, maar naar alle waarschijnlijkheid hebben we dat instrument in het begrotingsjaar 1997 helemaal niet nodig, gezien het verloop van de uitgaven. Dat betekent dat we voor het jaar 1998 nog altijd deze mogelijkheid hebben, mochten zich nog onvoorziene uitgaven voordoen. Daarmee denk ik dat er mogelijkheden genoeg zijn om voor 1998 de uitgaven binnen de afgesproken kaders te houden. Hoe de besluitvorming in de Raad zal verlopen is uiteraard zeer moeilijk te voorspellen, maar u weet nu wel hoe de voorzitter van de Raad er persoonlijk min of meer over denkt.
Dan nog een andere opmerking over de budgetaire situatie. Zoals gezegd zie ik wel mogelijkheden om via een flexibel marktbeheer binnen het plafond te blijven. Maar daarvoor is het wel noodzakelijk dat we met de waslijst van wensen en verzoeken van diverse lidstaten uiterst terughoudend omgaan. Ik denk dat dat zelfs een absolute voorwaarde is, want anders lukt het natuurlijk nooit om de 1, 4 miljard ecu te vinden die veel lidstaten uit het voorstel van de Commissie zouden willen schrappen. In dit verband heeft ook uw Parlement een verantwoordelijkheid en ik zou de heer Sturdy willen naspreken en willen zeggen dat uw Parlement die verantwoordelijkheid ook heeft genomen. U gaat binnen enkele dagen stemmen over dit pakket en ik heb het ontwerpadvies zojuist ontvangen. Ik denk dat het goed is om dat ontwerpadvies ook in de komende periode nog grondig te bestuderen. Belangrijk is dat de extra kosten van uw amendementen in totaal op ongeveer 170 mecu uitkomen en gelet op de budgettaire situtatie vind ik dat een zeer realistische manier van omgaan met het budget van de landbouwbegroting en ik zou wat dat betreft ook willen verwijzen naar zowel het betoog van de heer Sturdy hier vanavond als naar het begin van zijn verslag, waarin bij een aantal behartenswaardige opmerkingen maakt.
Ik denk niet dat het goed is te lang aan het woord te zijn en ik denk dat het ook niet nodig is in dit stadium van de besluitvorming, nu veel lidstaten zich ook nog voorbereiden op de Raad. Ik zal als voorzitter er alles aan doen, en ik hoop dat we dat ook gezamenlijk met de Commissie zullen kunnen doen, om ervoor te zorgen dat in de Raad van 23, 24 en 25 juni besluitvorming plaatsvindt over het prijzenpakket. Ik denk dat dat nodig is en ik denk dat de boeren er ook recht op hebben om tijdig te weten waar zij in het komende jaar aan toe zijn. En u heeft, wat dat betreft, veel en goed werk verricht en ik zou de heren Funk, Baldarelli en Sturdy willen bedanken voor het gedegen stuk werk dat is afgeleverd. Het Parlement heeft gesproken en het woord is nu aan de Raad.
Ik zou u nog willen meedelen dat ik voornemens ben om in de Raad van juni nog een dossier tot besluitvorming te laten komen, het zogeheten sanctiedossier. Ik herinner mij dat we in januari, toen ik bij de landbouwcommissie was, ook daarover hebben gesproken en dat mij daar van de zijde van het Parlement is gezegd: kom nu met besluitvorming in uw voorzitterschap. Ik hoop dat dat kan lukken.
Het voorstel is bijna een jaar oud en het behelst een element enerzijds om de sancties in geval van natuurrampen af te zwakken, zo belangrijk voor onze zuidelijke partners, en anderzijds het element van verevening tussen de regio's. Daarvoor hoeven de sancties minder snel te worden toegepast. Uw Parlement heeft over dit voorstel, als ik me goed herinner, in september vorig jaar al een advies uitgebracht. En ik hoop dat de tijd nu rijp is om over dit complexe systeem een besluit te nemen. Daarom is dat dossier ook op de agenda van juni gezet.
Niet op de agenda staat, ik wil daar in alle openheid hier over spreken, het voorstel met betrekking tot durumtarwe. Helaas is het zo, dat moet ik tot de heer Baldarelli zeggen, dat het stadium van de besluitvorming nog niet ver genoeg is om nu tot een besluit in de Raad te komen. Alle betrokken lidstaten hebben claims ingediend voor een verhoging van de maximum gegarandeerde arialen. En als ik alles optel zou het om, schrikt u niet, zo'n 600.000 hectare extra gaan en dat betekent honderden miljoenen ecu's extra. In het licht van het probleem waarvoor wij staan, en daar vraag ik u toch begrip voor, kan dat natuurlijk niet. Hoewel u binnenkort advies zult uitbrengen, zie ik in Raadskader nog onvoldoende voortgang om tot een besluit te komen. Maar er is dus ook doodeenvoudig dat budgettaire probleem. Bovendien denk ik dat het in juni sowieso al een hele toer zal worden om het prijzenpakket rond te krijgen. En dat is voor mij overigens reden om daar met extra energie aan te werken.
Een opmerking zou ik er overigens bij willen maken en dan zou ik ook met een oog naar commissaris Fischler willen kijken. Zowel een aantal lidstaten als de vertegenwoordigers vanr het Parlement hebben aangedrongen op een snelle besluitvorming rond het braakpercentage voor het volgend jaar. En zojuist is dat verzoek mondeling nog een keer toegelicht door mevrouw Poisson. Ik denk dat dat door haar is gebeurd met hetzelfde argument als ik ook zojuist heb gebruikt. Naast de andere argumenten die zij heeft genoemd, die te maken hebben met de ontwikkelingen in de wereldmarkt voor graan, denk ik dat het goed is om op korte termijn duidelijkheid te verschaffen aan de graanboeren. Rapporteur Sturdy heeft dat ook in zijn verslag geschreven, waarin hij ook aangeeft hoe zo'n besluit er ongeveer uit zou moeten zien. Ik dacht dat ook de resolutie van de heer Goepel, waar u donderdag over gaat spreken, tot een spoedig besluit maant.
Feitelijk betekent dit dat u zo snel mogelijk een voorstel van de zijde van de Commissie zou willen zien over dit onderwerp. Ik ondersteun dat en ik hoop dat de Commissie bereid zal zijn, want in staat is zij dat altijd, maar ook bereid zal zijn op korte termijn met een zodanig voorstel te komen, want ik denk dat het ook de besluitvorming rond het prijzenpakket misschien iets zou kunnen vereenvoudigen.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte voorzitter van de Raad, geachte dames en heren, het verheugt mij dat de voorzitter van de Raad, de heer Van Aartsen, hier tijdens dit belangrijke debat aanwezig is en ik hoop dat dit in de landbouwsector, onder de opeenvolgende Raadsvoorzitters, een goede gewoonte zal worden.
Aangezien ik tegenover drie verslagen, een mondelinge vraag en niet gering aantal amendementen een standpunt moet bepalen, verzoek ik u om begrip voor het feit dat mijn uiteenzetting enige tijd in beslag zal nemen. Om te beginnen zou ik nader willen ingaan op enkele verbanden die belangrijk zijn om het prijzenpakket van de Commissie voor het verkoopseizoen 1997-98 te begrijpen.
Om de Europese Unie op het volgende decennium voor te bereiden, moet een reeks marktordeningen worden herzien. Voor verschillende productiesectoren zijn er al concrete voorstellen van de Commissie, in de loop van het jaar zullen er nog meer volgen. De verslagen over de olijfoliesector en het verslag over tabak zijn momenteel het voorwerp van uitvoerige discussies zowel in het Europees Parlement als in de Raad. Om ervoor te zorgen dat het verdere hervormingswerk van start kan gaan, heeft de Commissie een reeks analyses gemaakt die inzicht geven in de huidige situatie, de structuur en vooral de vooruitzichten op lange termijn op de markten voor graan, melk en vlees. Soortgelijke documenten over de plattelandsontwikkeling zijn ook in voorbereiding.
Wij moeten er ons bewust van zijn dat we ons met de prijsvoorstellen voor volgend jaar in een soort overgangsfase bevinden. De prijsvoorstellen zijn daarom hoofdzakelijk afgestemd op verlenging van de bestaande regels. Maar waar het nodig lijkt, worden bepaalde regelingen wel aan de ontwikkelingen van de economische omgeving aangepast.
De vast te stellen verlaging van de rentevoeten leidt tot een aanpassing van de maandelijkse verhogingen op de interventieprijs voor graan en rijst, alsook van de bijdrage in de opslagkosten voor suiker. Omdat vorig jaar de steun voor vlas door de Raad met 7, 5 % werd verlaagd, zonder dat toen de steun voor hennep werd aangepast, dat vlas in de vruchtwisseling kan vervangen, stellen wij dit jaar voor de steun voor vlas op dezelfde wijze te verlagen. De subsidies voor aquacultuur die in 1992 ter compensatie van de prijsdalingen werden ingevoerd, moeten ook meer aan de werkelijke prijsontwikkeling worden aangepast.
Volgens een studie van het Britse ministerie van Landbouw is het de afgelopen vier jaar, sinds het begin van de hervorming, tot een overcompensatie ten bedrage van 14, 3 miljard ecu gekomen. Niet in Groot-Brittannië, mijnheer de afgevaardigde, maar in de Europese Unie! Ik had sterke twijfels omtrent de resultaten van deze studie en de erin toegepaste methode. Ik heb mijn diensten dan ook opgedragen deze kwestie aan een zorgvuldig onderzoek te onderwerpen. De conclusie van de diensten van de Commissie luidt: de overcompensatie bedraagt ongeveer 8 miljard ecu over de afgelopen vier jaar.
Ik wens daar in dit debat niet dieper op in te gaan, maar wijs alleen op het feit dat de door de Commissie voorgestelde inkrimping van de compensatiepremies met 1, 4 miljard ecu per jaar veeleer bescheiden is vergeleken bij de overcompensatie in de genoemde periode.
Ik kom dus tot het verslag van de heer Sturdy. De eigenlijke prijsvoorstellen omvatten zestien verordeningen, waarvan er negen in de voorgestelde vorm door de landbouwcommissie zijn aanvaard. De leden van de landbouwcommissie, maar vooral u, mijnheer Sturdy, als rapporteur, zou ik voor de constructieve samenwerking bij de opstelling van het verslag over het prijzenpakket van harte willen danken.
Sta mij toe dat ik nu inga op de amendementen op de zeven andere voorstellen voor een verordening. Ten eerste, in enkele amendementen verzoekt u om het huidige niveau van de maandelijkse verhogingen te handhaven. De landbouwsector profiteert echter net als andere sectoren van de rentedaling, die wij in onze prijsbesluiten niet over het hoofd mogen zien. De Commissie kan de amendementen 3, 7, 11, 15 en 17 derhalve niet aanvaarden.
In amendement 47 wordt anderzijds om de afschaffing van alle maandelijkse verhogingen voor de graansector verzocht. Dit zou uit ons oogpunt echter een belangrijke wijziging zijn, die niet bepaald in de lijn ligt van het motto "continuïteit van de prijsvoorstellen" .
Ten tweede, de amendementen 6, 8 en 9 hebben betrekking op de rijstsector en hebben een versnelde uitvoering van de het afgelopen jaar overeengekomen hervorming tot doel. Het momenteel grootste probleem in deze sector zijn de grote hoeveelheden rijst die vrij van invoerrechten uit de overzeese gebieden van de EU worden ingevoerd. Een oplossing voor dit probleem kan echter alleen in het kader van de discussie in de Raad worden gevonden. Het gevolg van zo'n wijziging zou een vermindering van de bescherming en van de begrotingskosten door middel van een verhoging van de subsidiëring zijn. Wat amendement 5 betreft, het is in de gegeven omstandigheden weinig zinvol de invoer door een voorafgaande vaststelling van de invoerquota te ondersteunen.
Ten derde, de amendementen 12, 13, 14 en 15 betreffende de suikersector doelen op een wederinvoering van overheidssteun in Spanje en Portugal. Deze kwestie werd in 1995, toen de marktordening voor suiker met zes jaar werd verlengd, al grondig onderzocht. De Commissie is er dan ook tegen dat dit vraagstuk weer op het tapijt wordt gebracht.
Ten vierde, de amendementen 18, 19 en 20 inzake vlas en hennep verwerpen wij om de eerder genoemde redenen. Ten vijfde, de amendementen 25 en 26 voor de sector tabak. Het klopt weliswaar dat het zaak is de productie op de behoefte van de markt af te stemmen; dit probleem kan echter alleen maar in het kader van een herziening van de bestaande regeling worden opgelost.
Ten zesde, amendement 2 betreffende proteïnehoudende gewassen heeft een verbetering van het concurrentievermogen van deze gewassen tegenover andere akkerbouwgewassen tot doel. De Commissie is het eens met het doel van dit voorstel, maar heeft in het kader van de hernieuwde vaststelling van de premies voor de akkerbouw al een positieverbetering voor deze gewassen voorgesteld.
Ten zevende, amendement 30 betreffende olijfolie. De voorgestelde fundamentele wijzigingen moeten volgens ons in het kader van de hervormingsvoorstellen worden besproken. Ten achtste, de amendementen 27 t/m 29 met betrekking tot de sector rundvlees. De premieregeling voor stieren voorziet slechts in een betaling op de leeftijd van 10 maanden. Op deze leeftijd kan echter geen onderscheid worden gemaakt tussen stieren voor stierengevechten en andere stieren. De tweede premie voor stieren op de leeftijd van 22 maanden is, zoals u weet, ondertussen afgeschaft.
Ten negende, de amendementen 1 en 4 ter verlenging van de uitzonderingsregeling betreffende het vochtgehalte van graan. De heer Sturdy heeft dit probleem aangesneden. Welnu, deze bepaling valt onder de bevoegdheid van de Commissie, zodat het amendement overbodig is. Ik geef echter toe dat een dergelijke uitzonderingsregeling in het verleden altijd werd verleend en wel in het totaalconcept van dit prijzenpakket zou passen.
Ten tiende, amendement 10. In dit geval kan ik weliswaar de formulering van het amendement niet aanvaarden, maar vind ik de idee die erachter zit, namelijk de opneming van rijstzaaigoed in de nieuwe gemeenschappelijke marktordening, wel het overwegen waard, voorzover althans alle voorzorgsmaatregelen worden getroffen om ernstige verstoringen van de zaaigoedmarkt te voorkomen.
Ten elfde, de amendementen 21 t/m 24 hebben betrekking op de wijnsector en hebben tot doel het in het kader van het prijzenpakket van vorig jaar genomen besluit tafeldruiven van distillatie uit te sluiten voor een jaar op te schorten. Deze amendementen zijn voor mij onaanvaardbaar. Er is een besluit genomen dat nu moet worden uitgevoerd. Ik heb er wel begrip voor dat deze verandering in het begin van de tenuitvoerlegging van het besluit plaatselijke marktproblemen kan veroorzaken. Daarom zal ik nadenken over dit idee en ik denk dat er in het kader van de gemeenschappelijke marktordening voor groenten en fruit misschien wel een zinvolle, tijdelijke oplossing kan worden gevonden. Ten twaalfde, de amendementen 48 t/m 50 hebben betrekking op de uitbreiding van de totale oppervlakte voor nieuwe aanplantingen voor de verkoopseizoenen 1997-98 en 1998-99.
Voor het eerstgenoemde verkoopseizoen zijn de nieuwe aanplantingen in het kader van verordening 15/92 al gepland en iedere verdere uitbreiding zou derhalve niet gerechtvaardigd zijn. In de amendementen 49 t/m 51 wordt de afschaffing van de verplichte distillatie geëist. Naar mijn mening zou het echter zinvoller zijn deze kwestie in het kader van de hervorming van de wijnsector te regelen.
Ik zou nu tot het verslag van de heer Funk willen komen, die ik eveneens dank. De heer Funk heeft zich beziggehouden met het probleem van de voorschotten voor oliehoudende zaden en het voorstel tot verlaging van de compensatiebetalingen voor landbouwgewassen. Wat het voorgestelde uitstel van de voorschotten voor oliehoudende zaden betreft, uit de meest recente informatie over de uitvoering van de begroting 1997 wordt duidelijk dat er waarschijnlijk voldoende besparingen zullen worden verwezenlijkt. Deze zullen zo hoog uitvallen, dat de mogelijkheid bestaat op basis van de bestaande voorschriften de komende voorschotten voor oliehoudende zaden uit de begrotingsmiddelen voor 1997 te betalen.
Daardoor is echter het probleem voor 1998, respectievelijk 1999 nog niet opgelost. In de veronderstelling dat het voorontwerp van begroting 1998 van de Commissie - en niet dat van DG VI - correct is, zullen wij op 1, 353 miljard ecu besparingen ingevolge verlaging van de steun voor akkerbouwgewassen zijn aangewezen. In het andere geval zouden wij de betalingen van de voorschotten voor oliehoudende zaden voor 1998 naar de begroting 1999 moeten overdragen. Zodoende zouden wij het probleem echter alleen maar naar de begroting 1999 verschuiven. Een andere mogelijkheid, waarnaar vandaag ook al werd verwezen, zou erin bestaan alle kredieten in de begroting 1998 in dezelfde mate te verlagen, wat zou betekenen dat er met name bij de kredieten waar de middelen zeer krap zijn, moeilijkheden zouden ontstaan, terwijl de overcompensatie in de graansector zou voortduren.
Hieruit blijkt duidelijk dat uitstel van de voorschotten slechts schijnbaar besparingen oplevert, omdat de besparingen in het ene begrotingsjaar in uitgaven in een ander jaar resulteren. Door een verlaging van de compensatiebetalingen voor akkerbouwgewassen verwezenlijken we daarentegen echte besparingen in alle toekomstige begrotingen.
Ik zou willen beklemtonen dat de EOGFL-begroting uit de aard der zaak aan schommelingen onderhevig is. Wie zou bijvoorbeeld nu al de opbrengst van de oogst in het najaar van 1998 kunnen voorspellen? Bij de uitvoering van de begroting moet de Commissie, overeenkomstig de - niet in de laatste plaats door het Europees Parlement herhaaldelijk geëiste - eerbiediging van het beginsel begrotingsdiscipline, overal waar het mogelijk is overbodige uitgaven vermijden.
Dit aspect wordt ook regelmatig door de Europese Rekenkamer beklemtoond. Bij overcompensatie in een bepaalde sector, zoals zich volgens de in het begin genoemde berekeningen in de sector akkerbouwgewassen heeft voorgedaan, moet de Commissie dus handelen. De Commissie kan dan ook niet anders dan haar voorstel tot verlaging van de compensatiebetalingen voor akkerbouwgewassen handhaven.
In verband met de amendementen tot differentiatie van de compensatiebetalingen voor de verschillende producenten door een vermindering van de braakleggingspremie, maar zonder wijziging van de graanpremie, zou ik willen zeggen dat dit idee ook al in het voorstel van de Commissie terug te vinden is. Een uitvoerige analyse van de verdeling van de compensatiebetalingen in de akkerbouw zal een van de belangrijkste punten van de volgende aan deze sector gewijde studie zijn. De ontwikkeling van de braaklegging heeft de laatste jaren een grote invloed op de graanproductie in de Gemeenschap. De vaststelling van het niveau van de compensatiebetalingen voor braaklegging op het niveau van de compensatiebetalingen voor graan zou een indirecte differentiatie zijn.
Sta mij toe dat ik nog enkele opmerkingen over het verslag van de heer Baldarelli maak. Om te beginnen zou ik de rapporteur en de leden van de landbouwcommissie willen danken voor hun positieve houding tegenover het voorstel van de Commissie tot wijziging van de speciale regeling voor durumtarwe. Het voorstel ligt in de lijn van het streven naar vereenvoudiging van de marktordening, dat ook door de Raad wordt gedeeld. Het ligt echter voor de hand dat de vereenvoudiging niet tot een verhoging van de begrotingsuitgaven mag leiden. In dit verband zou ik tevens in herinnering willen brengen dat durumtarwe al de sector is die in de begroting het best van alle akkerbouwsectoren aan zijn trekken komt. Ik moet zeggen dat minister Van Aartsen er terecht de aandacht op heeft gevestigd welke financiële consequenties het zou hebben als men aan alle hier naar voren gebrachte wensen tegemoet zou willen komen.
Wat betreft de amendementen 2, 7 en 10 tot verhoging van het gegarandeerde maximumareaal voor met name jonge landbouwers, de Commissie deelt weliswaar deze wens van de landbouwcommissie, maar vindt dat de overschakeling van de regeling van aanspraken van individuele bedrijven op de regeling van een gegarandeerd maximumareaal al aan deze wens tegemoetkomt. De invoering van een speciale regeling voor jonge landbouwers zou het beheer van de regeling niet alleen verder compliceren, maar is ook strijdig met het beginsel dat het gegarandeerde maximaalareaal in zijn geheel voor alle producenten openstaat.
De amendementen tot geleidelijke invoering van de plicht gecertificeerd zaak te gebruiken komen inhoudelijk helemaal overeen met de opvattingen van de Commissie. De Commissie beschouwt dit echter als een beheerskwestie die in het kader van haar bevoegdheid moet worden geregeld.
Tot slot zou ik nog iets willen zeggen over de mondelinge vraag betreffende het percentage uit de productie te nemen bouwland in 1998. Ik ben er mij terdege van bewust dat de landbouwers nog vóór de inzaaiing, dat wil zeggen vóór het najaar, duidelijkheid willen omtrent het aandeel van hun areaal dat ze voor de oogst 1998 uit de productie moeten nemen. Ik geef toe dat dit jaar een voor de uitvoer uitgesproken gunstig jaar is geweest, zodat wij aan het einde van het verkoopseizoen uitvoerheffingen voor graan en graanproducten hebben ingevoerd. De interventievoorraden zullen aan het eind van het verkoopseizoen waarschijnlijk niet meer dan 2 miljoen ton bedragen en vooral uit rogge en gerst bestaan. Dit is echter geen reden om overhaaste conclusies te trekken, want er is geen toezegging, noch een wettelijke verplichting om vóór 30 juni 1997 een voorstel te doen of een besluit te nemen. Ik breng evenwel in herinnering dat in het geval van het ontbreken van een Commissievoorstel, respectievelijk het niet tot stand komen van een Raadsbesluit over een dergelijk voorstel, het vaste percentage van 17, 5 % zou gelden.
Het spreekt daarom vanzelf dat ik een voorstel zal doen, maar op twee vragen moet ik u momenteel helaas het antwoord nog schuldig blijven, namelijk welk percentage wij concreet zullen voorstellen en wanneer wij dat zullen doen. De reden daarvoor is dat ik met volledige kennis van zaken zou willen handelen. Zodra er ter zake enige duidelijkheid bestaat, zal ik zo spoedig mogelijk een voorstel voorleggen.

Cunha
Voorzitter, mag ik u om een opheldering vragen? Ik geloof dat de commissaris een fout heeft begaan. Toen hij het had over voorstellen voor suiker zei de commissaris dat hij niet instemde met de amendementen nr. 12 tot 15 omdat zij zouden neerkomen op een herinvoering van nationale steun. Dit klopt niet, want in het geval van Portugal is er geen sprake van een herinvoering: deze invoering gebeurt voor het eerst, aangezien wij nu pas de quota zullen toepassen.

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, het vaststellen van de landbouwprijzen van dit jaar omvat een klein pakketje en een groot pakket. Het kleine pakketje is minuscuul en geeft de meest totale status quo van prijzen en aanverwante maatregelen te zien die wij ooit in dit Huis hebben meegemaakt: dit pakketje wordt in het verslag van de heer Sturdy tegen het licht gehouden. Het grote pakket is daarentegen zo zwaar als een molensteen, en slaat op de vermindering van de steun voor akkerbouwgewassen, ten bedrage van 1, 4 miljard ecu voor het jaar 1998: dat wordt onder de loep genomen in het verslag-Funk.
Ik begin met het kleine pakket. De heer Sturdy heeft goed gewerkt, heel realistisch en rigoureus, en hij heeft zich afzijdig gehouden van elke vorm van demagogie. Ik moet zeggen dat wij socialisten verder zullen gaan: wij zullen tegen iedere verhoging van de uitgaven stemmen, ook die verhogingen waar de landbouwcommissie mee had ingestemd. De verschillende problemen waar de landbouw mee kampt moeten via de hervormingen worden aangepakt en niet op dit moment dat we de prijzen vaststellen. Wat dit betreft zijn wij het met u eens, mijnheer Fischler. De enige uitzondering is echter de wijn, aangezien het hervormingsvoorstel voor wijn dat volgens u op tafel ligt, al heel lang niet meer op tafel ligt. Sedert 1994 is dit voorstel ergens in een la blijven liggen, en het Parlement kan daar echt niet de ogen voor sluiten. Wij vragen dus om de verplichte distillatie af te schaffen, zonder verdere verzwaring op de uitgavenpost, als duidelijk signaal om korte metten te maken met bepaalde middelen die totaal ongeschikt en door de feiten achterhaald zijn, om zodoende meer ruimte te laten aan de verantwoordelijkheid van de producent en de markt.
Dan het grote pakket. Collega Funk heeft een kans onbenut gelaten: door zich met hand en tand te verzetten tegen iedere bezuiniging die de Commissie voor akkerbouwgewassen heeft voorgesteld en door hier en daar wat boekhoudkundig geschuif, doet hij alsof hij de echte problemen niet ziet. De vooruitbetaling of vereffening achteraf van betalingen voor oliehoudende zaden zijn trucjes die het maar één ochtend uithouden, omdat je dan toch onvermijdelijk geconfronteerd wordt met het probleem hoe je dat allemaal moet verantwoorden op de begroting, of je dat nu leuk vindt of niet. En dan is het toch wel een beetje te gemakkelijk, mijnheer Funk, om dan maar weer te vertrouwen op de chronische gulheid van de door de Commissie geplande landbouwuitgaven, waar we kennelijk ook in 1997 voor in aanmerking komen, zodat uiteindelijk de zaken tevens voor 1998 weer zonder kleerscheuren rechtgebreid worden.
Zijn we nu wel of niet als Parlement de begrotingsautoriteit? Vragen wij nu wel of niet om stem in het kapittel te krijgen ook wat de verplichte uitgaven betreft? Collega Funk heeft met zijn gepantserde, onbeweeglijke verslag de kans laten schieten om het Europees Parlement meer zeggenschap te bezorgen bij de objectieve problemen van onze landbouwbegroting. Ik benijd de fungerende voorzitter van de Raad: hij weet al hoe de stemming donderdag afloopt. Toch wel jammer, want, als hij naar het debat had geluisterd en niet alleen naar de opinie van de rapporteurs, had hij begrepen dat wij niet allemaal de mening van de rapporteurs delen over deze gevoelig liggende verslagen, vooral niet de mening van collega Funk.
Onze fractie wil in de bres springen voor de rechten van de landbouwers, maar die rechten worden nu eenmaal niet goed verdedigd als je de kop in het zand steekt. Wij weten dat het gebrek aan evenwicht van het GLB ernstige problemen teweegbrengt, ook van financiële aard. Het cohesieverslag legt ons uit wat de herverdelingsproblemen van het GLB zijn, en die problemen worden nog verhoogd door de ramingen inzake de overcompensatie die de Commissie gisteren openbaar heeft gemaakt. Het nieuwe beleid voor plattelandsontwikkeling zit nog steeds te wachten en wij nemen niet langer genoegen met wat de Commissie allemaal aankondigt. Ook wil het er bij ons niet in dat alleen de Vijftien van de Raad van ministers van Financiën en Economische Zaken over de boeren en hun toekomst moeten besluiten. Het Parlement hoort absoluut een signaal af te geven en wij hebben als socialistische fractie dan ook voorstellen aangedragen. Ik doe een greep daaruit: laten we beginnen bepaalde distorsies in het steunstelsel aan te pakken, laten we de compensaties voor vrijwillige braaklegging terugbrengen, omdat die het algehele systeem van verplichte braaklegging steeds meer in het gedrang brengen, laten we niet langer het thema van de hermodulering van de steun uitstellen, en meteen ook een begin maken om de braakleggingspremie op hetzelfde peil als de inkomenssteun te trekken.
Ik ben het niet eens met de korting van zeven procent op de inkomenssteun, maar niet omdat dit een korting is, maar omdat het een voorbeeld van lineaire bezuiniging is, waardoor dus de ene onrechtvaardigheid op de andere wordt gestapeld.
Met onze voorstellen voor amendering denken wij als socialistische fractie 500 à 600 miljoen ecu te kunnen besparen op de begroting van 1998. Dit is niet alles, maar het is een eerste signaal, een eerste stap op weg naar verantwoordelijkheid. We zullen zien of andere fracties ons daarin kunnen volgen. Het zal ons moeite kosten te accepteren dat men uiterst rigoureus doet met het verslag-Sturdy en heel slapjes met het verslag-Funk. Het is veel te gemakkelijk om op je strepen te staan met een kleine pakket, en het grote pakket naar de afzender terug te sturen.
Wat de afzender betreft, ik heb niet begrepen, commissaris Fischler, waarom u tegen de landbouwministers hebt gezegd dat er geen begrotingsredenen meer zijn om te korten op akkerbouwgewassen. Dat was in mijn ogen bepaald niet slim. Wij hebben hier voor ons liggen het voorontwerp van begroting van 1998 zoals dat is goedgekeurd door de Commissie. De bezuiniging staat er, als ik me niet vergis, en wel om het evenwicht van de begroting van 1998 te verzekeren. Dus ook na de woorden van de fungerende voorzitter van de Raad te hebben gehoord, voel ik dat ik moet zeggen: als deze manoeuvre, mijnheer de commissaris, een mise-en-scène is, dan moet u ons dat gewoon eerlijk zeggen. Als u daarentegen zin hebt om strijd te leveren, dan vind ik dat u moet weten dat de socialistische fractie, zij het met de nodige nuanceringen, bereid is daar serieus over te praten.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, beste collega's, ik wil allereerst collega Sturdy bedanken voor zijn verslag, waarmee hij erg verstandig en erg verantwoordelijk werk heeft verricht in dit Parlement. Ik wil ook collega Baldarelli bedanken voor de inspanning die hij heeft ontplooid in zijn verslag over durumtarwe en vooral voor het begrip dat hij heeft getoond voor het specifieke geval van Portugal, dat vrij delicaat ligt en dat hij en de landbouwcommissie hebben begrepen. Ik hoop dat de Commissie en de Raad dit ook zullen begrijpen.
In de eerste plaats wil ik het meer in detail hebben over het verslag van collega Funk. Uit intellectuele eerlijkheid moeten wij toegeven dat wij inderdaad te maken hebben met een delicate materie en dat de Commissie gelijk heeft wanneer zij stelt dat de granensector overgecompenseerd wordt. Hier niet mee instemmen is, komt neer op het beweren dat het dag is terwijl het in werkelijkheid nacht is! Wij moeten vooral toegeven dat er, wat betreft het betalingspercentage voor braaklegging, geen reden meer is waarom deze niet gelijk zou zijn aan dat van de steun.
Maar er dient rekening te worden gehouden met evenzeer belangrijke factoren. In de eerste plaats, omdat deze gerichte steunvermindering op dit moment alleen gerechtvaardigd is indien er geen enkele manoeuvreerruimte bestaat in de begroting van het GLB. Dat is niet het geval. Dit blijkt niet uit de begrotingstendenzen. Bovendien weten wij dat wij sedert 1992 in het GLB systematisch ongeveer 5 % beneden de richtsnoer blijven en dit geld wordt aan de lidstaten gegeven. Welnu, ik verkies dat dit geld bij de landbouwers blijft, ook al is het slecht verdeeld, dan dat het aan de lidstaten wordt gegeven voor andere dan landbouwdoelstellingen.
In de tweede plaats dient opgemerkt te worden dat de problemen van de landbouwers in Europa niet opgelost worden door deze loutere gerichte vermindering, die los staat van de steun voor akkerbouwgewassen. Er bestaan heel diepgaande verstoringen in het GLB en het is noodzakelijk dat de Commissie, de Raad en wij allen de koe bij de hoorns vatten. Wij gaan uit van de vooronderstelling dat de GATT een zelfde weerslag zal hebben op de hele Europese landbouw, wat niet klopt! Er zijn achtergestelde regio's die heel erg zullen lijden! Bij de volgende hervorming van het GLB moet aangaande de steunregelingen dan ook heel serieus rekening worden gehouden met het probleem van de eerlijkheid van de inkomenssteun. Ik ben het eens met de commissaris. Het dient een steunregeling te zijn die los staat van de productie, de hoeveelheden en de productiviteit. Alleen op deze manier komen wij tegemoet aan de reële problemen van de andere landbouw in Europa, die heterogeen en niet homogeen is.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, geachte commissaris, de Commissie heeft het prijzenpakket voor het verkoopseizoen 1997/1998 goedgekeurd zonder enige vernieuwing te brengen in de bestaande situatie, zoals we al hebben opgemerkt. Ik wil in dit verband uiting geven aan mijn waardering voor rapporteur Sturdy, die zoveel moeite heeft gedaan om zo'n roerloos platform, dat zo vastgeklonken zit aan onwrikbare standpunten, enig nieuw leven in te blazen. Duidelijk is dat deze standpunten voorlopig onwrikbaar blijven, zoals eens te meer is gebleken uit wat de commissaris hier heeft verteld, die zoals altijd niet kieskeurig te werk is gegaan bij het van tafel vegen van onze amendementen.
Immers, een paar uitzonderingen daargelaten, grijpen de voorstellen terug naar de bepalingen inzake prijsbeleid en marktorganisatie zoals die geformuleerd staan in het meteen na de hervorming van 1992 ten uitvoer gelegde stabiliteitsbeleid. Zo'n weinig inspirerende houding kan gedeeltelijk worden goedgepraat met het argument dat men bezig is met de herziening van een paar belangrijke gemeenschappelijke marktordeningen, zoals die van tabak, olijfolie, vlees en binnenkort, hopelijk, ook van melk. Naast deze onveranderlijke basis zijn er een paar kleinere aanpassingen die vermelding verdienen. Ten eerste, de vermindering van de maandelijkse verhogingen inzake de interventieprijzen voor granen en rijst en terugbetaling van de uitgaven voor de opslag van suiker om rekening te houden met de verlaging van de rentevoet. Ten tweede, het geplande steunpercentage voor de promotie van vlas, dat zal moeten worden vastgesteld op nul, om rekening te houden met het feit dat hiervoor meer middelen waren uitgetrokken dan noodzakelijk is voor promotieacties; dus de totale hulp per hectare wordt verminderd met hetzelfde bedrag. Ten derde, de steun per hectare voor hennep, welke met 7, 5 % is teruggebracht, om te voorkomen dat hennep naar verhouding interessanter wordt vanwege de verminderde steun aan vlas.
Volgens de schattingen van de Commissie komen al deze voorstellen neer op een besparing op de begroting van 82 miljoen ecu voor het jaar 1998. Bovendien mag eraan herinnerd worden dat de Commissie zelf al heeft voorgesteld de steunverlening voor akkergewassen te verminderen, wat een bedrag van 1, 4 miljoen ecu moet vrijmaken, zoals andere collega's al hebben gezegd. Dit uiteraard om een helpende hand te bieden voor de herlancering van rundvlees. De conjuncturele schatting van de kredieteisen voor het begrotingsjaar 1997, dat in februari werd vastgesteld, bedraagt 41.050 miljoen ecu. Dat is meer dan de begrotingskredieten van 245 miljoen ecu en laat een marge over van 755 miljoen ecu met betrekking tot het landbouwrichtsnoer.
Het gaat om een heel belangrijke, door de begroting aangekondigde, vermindering van de kredietbehoeften in de sector rundvlees en geitevlees. Hoofdzakelijk komt dit doordat de marktprijzen te hoog zijn vergeleken met de prijzen die op de begroting staan. Er is eveneens sprake van een aanzienlijke vermindering in de sector melk en melkproducten, vooral in verhouding tot de extra heffing, welke enerzijds nog aangegeven moet worden in de titel voor de periode 1995/1996 en anderzijds al is geraamd voor de periode 1996/1997.
De vermindering van de behoeften voor akkergewassen is vooral te wijten aan de oliehoudende zaden. Eveneens voorziet men een vermindering van de behoeften in andere sectoren, met name suiker, gedroogde voedergewassen, groenten en fruit, tabak, eieren en pluimvee, naast de voedselhulp.
Zoals wij reeds in dit debat hebben opgetekend, heeft men een soort potpourri gemaakt van het traditionele verslag over de prijspakketten van de landbouw en twee andere verslagen, het ene van de heer Funk en het andere van collega Baldarelli, die in zekere zin het eerste verslag aanvullen, nader kracht bijzetten en op de toekomst projecteren.
Wat het verslag-Funk aangaat, ik vind dat in het stabilisatieplan voor rundvlees vooral steun gegeven moet worden aan het voorstel om de betalingen voor oliehoudende zaden niet uit te stellen, maar om vanaf 16 oktober alleen die delen van de voorschotten te betalen die niet door de begroting van 1997 gedekt kunnen worden.
Van het verslag-Baldarelli wil ik de nadruk leggen op het voorstel om het nationale areaal voor de verbouwing van durumtarwe uit te breiden, om op die manier jongere producenten te helpen en om meer evenwicht te brengen in bepaalde situatiebeoordelingen die helemaal niet meer door de feiten geschraagd worden.
Naar aanleiding van het bouwareaal, moet ik een boodschap overbrengen namens collega Rosado Fernandes, die vandaag helaas niet hier kan zijn: hij zit in Portugal waar de president hem een onderscheiding heeft uitgereikt. Hij heeft mij de volgende oproep achtergelaten: " Portugal heeft vandaag een gegarandeerd areaal van 35.000 hectare, in werkelijkheid beschikt het land over een areaal van 90.000 en heeft een potentieel vermogen van 100.000 hectare" . Dit is dus een uitnodiging om de cijfers een beetje bij te stellen op basis van de reële situatie, want dat is in het belang van alle Europese boeren.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, omdat het, dacht ik, de eerste keer is dat minister Van Aartsen hier in dit plenaire debat in Straatsburg verschijnt, een speciaal welkomstwoord voor hem.
Mijnheer de Voorzitter, het prijzenpakket dat wij vanavond bespreken, staat vooral in het teken van het strikte begrotingsbeleid dat op het ogenblik in de diverse lidstaten wordt gevoerd. De liberale fractie ondersteunt in overgrote meerderheid het voorstel van de Commissie om de landbouwbegroting met niet meer dan 0, 45 procent te doen stijgen en in het kader daarvan ondersteunt zij ook in het overgrote deel de voorstellen van de Commissie op het gebied van de prijzen. Wij willen benadrukken dat de verhoging van de landbouwbegroting toch nog bescheiden is. De totale begroting van de Europese Unie stijgt nog steeds met 3 procent en dat komt vooral omdat de regionale fondsen stijgen met 8 procent, terwijl er juist daar een geweldige onderbesteding is. Het zou, denk ik, erg moeilijk zijn om dat uit te leggen.
Wij zijn tegen het voorstel van de Commissie om de akkerbouwpremies te korten. We hebben daar een aantal argumenten voor. In de eerste plaats is het voorstel van de Commissie slecht onderbouwd. Eerst werd gezegd: het was om de BSE-crisis. Vervolgens kwam het argument, trouwens pas deze week in een grondige publicatie van de Commissie, dat het was omdat er ongeveer 6 miljard te veel zou zijn betaald. Hoe komt dat? Heeft de Commissie geanalyseerd wat het effect geweest is van de verandering in het agromonetaire systeem per 1 januari 1995? Is het niet zo dat de landen die devalueerden geweldig overbetaald werden, en is het niet zo dat wij op het ogenblik die landen nu nog compenseren omdat ze weer sterke munten hebben? Dat is allemaal aan de landen met sterke munten en de boeren aldaar erg moeilijk uit te leggen. Wij geloven vooral dat het een kwestie van geloofwaardigheid is. Er is in 1992 ongeveer gezegd: wij houden het vast voor 6 jaar. Wil de Commissie nu voor andere sectoren ook die inkomensondersteuning invoeren, dan verliest zij aan geloofwaardigheid wanneer zij nu een slecht onderbouwd systeem zomaar invoert. Wij delen overigens het argument van de Commissie dat als er ergens een verhoging is voor wat voor zaak ook, die ergens anders gecompenseerd moet worden.
Ten slotte denk ik dat het het beste is om de premies voor de oliehoudende zaden zo snel mogelijk te betalen en die voor '98 over te schrijven, zoals het Commissievoorstel is, naar '99.

Jové Peres
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Sturdy en dat van de heer Funk hebben één kenmerk gemeen. Beide verslagen -en in zekere zin ook het verslag van de heer Baldarelli- worden met dezelfde financiële voorwaarden geconfronteerd. In dit verband is het altijd nuttig eraan te herinneren dat de landbouwuitgaven de jongste jaren onder de maxima gebleven zijn die in het begrotingsrichtsnoer zijn vastgelegd.
Als men een financiële marge voor een aantal andere politieke doelstellingen wil bekomen, moeten de zaken in hun juiste context geplaatst worden. In het geval van het verslag van de heer Funk wordt de situatie nog heel wat ingewikkelder aangezien een heel delicate situatie aan de grond van dit probleem ligt. Deze is het voorwerp geweest van een enquêtecommissie en over de financiering zijn een aantal aanbevelingen geformuleerd. Naar mijn mening kent het verslag van de heer Funk een lange voorgeschiedenis en is het zijn verdienste dat hij er van bij het begin in geslaagd is dit uiterst moeilijke probleem op een evenwichtige manier te benaderen. Ik spreek dan ook de steun van mijn fractie uit voor het verslag van de heer Funk.
In verband met het verslag over het prijzenpakket moet ik zeggen dat mijn fractie heel wat voorbehoud maakte bij de oorspronkelijke voorstellen zoals die door de Commissie werden voorgelegd. Ik ben van oordeel dat na het debat in de commissie het uiteindelijke resultaat niet veel beter is.
Ik hoop dan ook dat mijn fractie na het eindresultaat van de stemmingen van oordeel kan zijn dat een aantal aspecten van het prijzenpakket aanzienlijk verbeterd is maar nu maken wij ernstig voorbehoud.
Tenslotte wil ik de heer Baldarelli feliciteren met zijn verslag en hem ook de volledige steun van mijn fractie toezeggen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de commissaris, ik geloof niet dat begrotingsproblemen uw beweegreden zijn. Dat was een half jaar geleden al zo. De argumenten zijn weliswaar veranderd. Maar zelfs als het begrotingsproblemen zouden zijn, dan zouden er nog andere mogelijkheden zijn om te besparen. In de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heb ik er al op gewezen dat een lineaire verlaging van weinig verbeeldingskracht getuigt. Ze is bovendien niet ecologisch. Ze is evenmin sociaal. U wilt de premies ecologisch en sociaal maken. Dat beweert u althans telkens weer in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Waarom begint u daar dan niet mee bij dit voorstel, waar het toch om verlagingen en besparingen gaat? Afgezien daarvan heeft u hier vandaag een heel speciale logica ontwikkeld, toen u zei: omdat we de steun voor vlas hebben verminderd, moeten we de steun voor hennep verminderen, anders wordt hennep bevoordeeld, en de oliehoudende zaden worden bevoordeeld, omdat we de premies voor graan verminderen. Wat daarachter steekt, is dat u ervan uitgaat dat prijsverlaging altijd de kaart is die u moet trekken.
Mijnheer Funk, tegen u moet ik natuurlijk zeggen dat wij als fractie uw verslag steunen. Alleen maakt u het ons niet gemakkelijk. Wij hebben via een amendement dat wij opnieuw hebben ingediend - en ik ben benieuwd hoe uw fractie het zal beoordelen en erover zal stemmen - immers geprobeerd deze zaak ten val te brengen, maar met dien verstande dat wij tot een hervorming van de compensatiebetalingen komen waarbij de sociaalecologische criteria in acht worden genomen, degressief te werk wordt gegaan en meer aandacht wordt besteed aan ecologische verbouwingsmethoden. Dit hebt u in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling altijd vierkant verworpen. Van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten zijn dezelfde amendementen gekomen. U maakt het ons moeilijk. U bent als fractie - niet u persoonlijk, maar u moet de mening van uw fractie vertegenwoordigen - net zo koppig als de Commissie. Die laatste zegt altijd: " verlaging" en u zegt altijd: " neen" ! Maar daartussen moeten mogelijkheden, althans voor de toekomst, worden gevonden.
Hetzelfde geldt voor de braaklegging. Mijnheer de commissaris, er is een amendement - waarop u niet bent ingegaan - om volgend jaar toe te laten dat braakliggend land dat met klavergras is begroeid, ook mag worden gebruikt. U weet dat het Europees Parlement dit voorstel vorig jaar al bij meerderheid heeft aangenomen, wat wel niet betekent dat de Commissie verplicht is het te volgen, maar het zou mij niettemin zeer aangenaam zijn als u zich over dit probleem zou buigen. Ook in dit geval ben ik benieuwd hoe uw fractie over ons huidige amendement zal stemmen. Mogelijk zullen wij in mijn fractie ons stemgedrag daarvan afhankelijk maken. Als de socialisten anders stemmen, hebt u ons nodig om de meerderheid te halen. Dat is misschien een mogelijkheid om tot een compromis te komen.
Maar al bij al denk ik dat wij aan de vooravond van de hervorming staan - dat hebt u duidelijk gemaakt, mijnheer de commissaris - en dan zouden onze uitgangspunten toch duidelijk moeten worden.
Ik vind dat wij duidelijk moeten maken dat wij van een wereldmarktoriëntatie naar een internemarktoriëntatie willen. Wij moeten duidelijk maken dat wij niet voor alle bouwland compensatiebetalingen geven. Wij moeten duidelijk maken dat wij geen subsidiëring van uitvoer meer willen en wij moeten duidelijk maken dat wij van wat de flankerende maatregelen waren het zwaartepunt van de plattelandsontwikkeling willen maken. Daar hebben wij natuurlijk geld voor nodig. Dat begrijp ik allemaal, maar anderzijds mag er natuurlijk geen kaalslag op de andere gebieden plaatsvinden, alleen maar om ons in staat te stellen dit te financieren.

Barthet-Mayer
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, ik heb de eigenaardige indruk dat dit debat gekenmerkt wordt door een totaal gebrek aan samenhang. Elke grondige bezinning over de vaststelling van echte politieke richtsnoeren wordt onmogelijk gemaakt door budgettaire en economische overwegingen, door de zogenaamde vereisten voor de werking van de vrijhandel en door de zogenaamde en onvermijdelijke mondialisering.
Er wordt sinds 1992 gesproken over de hervorming van het GLB, over integratie van de vereisten van milieubescherming, over beleid op het gebied van plattelandsontwikkeling, over het op peil houden van de bevolking en van de werkgelegenheid in plattelandsgebieden enzovoort. Wat is echter het nut van deze mooie principeverklaringen als er geen enkel concreet initiatief tot wijziging van de mechanismen van het GLB op volgt? Geachte commissaris Fischler, u heeft herhaaldelijk aangegeven hoezeer u hecht aan een evenwichtiger GLB dat de stuwende kracht zou moeten worden achter de plattelandsontwikkeling. In werkelijkheid laat u met het oog op de veiligstelling van de toekomst van het GLB slechts de keuze tussen prijsverlaging of braaklegging. Neemt u mij niet kwalijk, maar door u te beperken tot boekhoudkundige oplossingen, terwijl de LMOE van ons een duidelijk signaal verwachten met betrekking tot het volgende GLB en de eerstvolgende WTO-onderhandelingen met rasse schreden naderen, geeft u volgens mij blijk van een gebrek aan verbeeldingskracht.
De Unie komt onder steeds grotere druk te staan om de liberalisering van haar landbouwmarkten te bespoedigen. Om dit te kunnen verwezenlijken, moet het GLB nieuwe grondbeginselen krijgen. Het prijzenpakket lijkt aanvaardbaar in de huidige context van strikte begrotingsdiscipline. Wij moeten allen een inspanning leveren en in die geest steunt mijn fractie de voorstellen van de Commissie. Dit neemt niet weg dat het feit dat dit pakket geen enkel politiek richtsnoer bevat, onaanvaardbaar is. Het is zogenaamd neutraal, maar uit zijn boekhoudkundige neutraliteit blijkt ook dat er geen diepgaande politieke overwegingen aan ten grondslag liggen. Het beschikbare geld had beter kunnen worden besteed, namelijk door de communautaire steun toe te spitsen op de zo vaak aangekondigde beleidsprioriteiten.
Deze boekhoudkundige benadering heeft de Commissie er ook toe gebracht de in het kader van de BSE-crisis genomen maatregelen te financieren ten koste van de compensatiebedragen voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen. De steunregelingen voor de verschillende productiesectoren moeten inderdaad dringend opnieuw in evenwicht worden gebracht en de graansector heeft, dat is waar, lange tijd grote overcompensaties uit het EOGFL ontvangen. Ik verzet mij echter tegen de technieken die daar nu voor worden gebruikt, omdat alles zo op één hoop wordt geveegd en er mogelijk een precedent wordt geschapen waarop men zich later bij bepaalde begrotingstekorten zal kunnen beroepen. Zouden we niet hetzelfde resultaat kunnen bereiken door de algemene besparingen in hun geheel beter uit te balanceren en vooral door de niet volledig opgebruikte kredieten aan te spreken?
Ook wat de braaklegging betreft heeft deze boekhoudkundige hardnekkigheid de overhand. Mijn fractie heeft zich altijd tegen dit stelsel verzet. Ieder jaar wordt er zo in het algemeen vastgesteld hoeveel hectaren uit de productie moeten worden genomen. Ik vind dat verbijsterend. Er wordt alleen nog in termen van algemene marktregulering gedacht, met als enige prioriteit productievermindering. Wat te denken van productieverbetering? De productie kan ook worden geregeld door ze op kwaliteitsproducten af te stemmen of, om het niet uitsluitend over kwaliteit te hebben, door de uitvoer te bevorderen. Echte braakakkers zijn overigens niet onproductief. Braakliggend land heeft een ecologische vernieuwingsfunctie, terwijl het uit de productie nemen van bouwland niets anders is dan een van gebrek aan verbeeldingskracht getuigend beheer van de productie. Het lijkt mij, tot slot, absurd de kwestie van de prijzen los te koppelen van die van het uit de productie nemen van bouwland. Hoe kunnen de producenten in dergelijke omstandigheden hun activiteiten nog plannen?
Ook al keuren wij, tot slot, het merendeel van de voorstellen van de Commissie met betrekking tot de prijzen en de begeleidende maatregelen goed, toch betreuren wij het dat zij niet in de lijn liggen van een voluntaristische benadering van heroriëntatie van de steun, die nodig is om de doelstellingen van een duurzaam GLB te verwezenlijken. Alleen langs die weg is het immers mogelijk het voortbestaan en de rentabiliteit van de kleine bedrijven veilig te stellen en een gezonde sociale structuur in de plattelandsgebieden te behouden.
Geachte commissaris, als we geen uitsluitend op productie gericht GLB willen, zullen we toch ooit de instrumenten daarvan moeten laten varen.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats feliciteer ik de rapporteurs met de verslagen die zij hier vanavond hebben voorgesteld. Ik ben het eens met alles wat de heer Funk heeft gezegd. Hij heeft zijn argumenten duidelijk en bondig en op een voor iedereen begrijpelijke manier uiteengezet.
Deze begroting sluit aan bij de vorige en bevat weinig wijzigingen. In werkelijkheid heeft dit prijzenpakket weinig of geen gevolgen voor de boeren zelf. De rapporteur heeft ons gezegd dat het 170 miljoen ecu gaat kosten. Na de uiteenzetting van de heer Fischler vraag ik mij af hoeveel van de verslagen nog overblijft. Hij scheen immers alle voorstellen van de hand te wijzen. Wat blijft er nu nog over?
Wij kunnen in het Parlement vertellen wat wij willen, maar uiteindelijk telt wat op het landbouwbedrijf gebeurt. Ik kom uit een streek in Noord-Ierland. De heer Fischler weet dat maar al te goed. Hij is het beu te luisteren naar wat ik hem daarover almaar zeg. Een rundveehouder of graanboer in die streek heeft nog weinig vooruitzichten of toekomst.
De rundveeprijzen hebben als gevolg van de BSE-crisis een historisch dieptepunt bereikt. Dat heeft niets met Europa te maken. De Commissie heeft de boeren via de interventie voortreffelijk geholpen. Een graanboer of rundveehouder in die gebieden kan op dit ogenblik echter geen winst maken of zelfs maar het hoofd boven water houden. Dat moet men voor ogen houden. Dit jaar is er weinig hoop op herstel. Voor de boeren in dat gebied zie ik weinig hoop voor de toekomst. Zij betalen een verschrikkelijke tol voor de BSE-crisis. Dat doet pijn, vooral financieel.
Een van de andere problemen waarmee zij op dit ogenblik worden geconfronteerd is de hoge koers van het pond tegenover de ecu en het groene pond. Daarvoor is de Britse regering verantwoordelijk. Ik hoop dat de afgevaardigden aan de overzijde de nieuwe minister van landbouw onder druk zullen zetten om steun te vragen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, we beschikken over het - uitstekende - verslag van de heer Baldarelli over durumtarwe en het eveneens uitstekende verslag van de heer Funk; we zijn het in grote lijnen eens. Met de heer Sturdy hebben we het iets moeilijker, hij is namelijk een Engelsman, een sympathieke Engelsman - wat vrij uitzonderlijk is -, een hartelijke, menselijke Engelsman. De landbouwervijandige standpunten van de heer Sturdy komen helaas overeen met die van de Angelsaksische landheren, die zich als landsheren - met verbindings-s! - of bloedzuigers gedragen.
Technisch gesproken stelt hij ons natuurlijk, zoals gewoonlijk, het hele pakket voor: zestien verordeningen betreffende wijn, varkensvlees, vlasvezels enzovoort, met als kernpunt bevriezing van de prijzen, verlaging van de compensatiebedragen voor de belangrijkste culturen, te weten minder dan 7 % voor granen, 4 % voor oliehoudende zaden en 26 % voor de braakleggingspremie, stuk voor stuk voorstellen die erop gericht zijn de graanproducenten te laten opdraaien voor de gevolgen van de door de Britse industriëlen gemaakte fouten. De heer Sturdy heeft getracht de verlaging van de maandelijkse verhogingen goed te maken, maar, zoals altijd gebeurt in dit armetierige spel van pietluttige cijferaars, hij kreeg te maken met een nog kundigere boekhouder, te weten de heer McSharry, die alles van de hand heeft gewezen.
Achter dit armetierig ogende geheel van technische voorstellen gaan, in werkelijkheid, de belangrijkste politieke en ik zou zelfs zeggen filosofische keuzes schuil. Allereerst onderwerpt men zich aan de strenge soberheid van Maastricht, aan de rantsoenering - het plafond van 41 miljard ecu mag niet worden overschreden - en aan de prijzen. Welnu, de heer Cunha heeft ons vorig jaar al uitgelegd dat er in de begroting reserves van 5 % zijn opgenomen. Vervolgens wordt de uitbreiding tot de landen van Oost- en Midden-Europa voorbereid, wat verklaart waarom er bezuinigd moet worden. De landbouwbegroting en het landbouwbeleid worden opgeofferd aan de structuurfondsen. Wat het regionaal beleid betreft wordt er verwezen naar de Europese Conferentie over de ontwikkeling van het platteland in november eerstkomend.
Daarnaast wordt het pakket-Delors III of -Santer I voorbereid, dat wil zeggen dat in het vooruitzicht van de meerjarenplanning van de begroting in 1999 de landbouwkredieten telkenjare worden ingekrompen. Het prijzenpakket is echter vooral een voorbereiding op de package-deal van het jaar 2000, in de commerciële onderhandelingen met de Verenigde Staten en in het kader van Genève. De oudere afgevaardigden zullen zich herinneren dat de heer McSharry ons in 1990-1991 uitlegde dat de voorraden te groot waren, dat zij te veel kostten, dat de graanproducenten zich verrijkten en dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid bijgevolg grondig moest worden herzien.
Nu wordt ons verteld dat de voorraden groot zullen worden, dat ze duur zijn, dat de graanproducenten zich voortdurend verrijken en de heer Sturdy zegt bovendien dat de hervorming moet worden hervormd. Dit komt erop neer dat alle van 1990 tot 1992 genomen maatregelen als voorbereiding op Blair House hebben gediend en dat alle huidige maatregelen - met inbegrip van die van Sturdy, als ik zo vrij mag zijn - ertoe dienen de onderhandelingen voor te bereiden van het jaar 2000, wanneer er tevens een eind zal komen aan de zesjarige vrede. En wij beginnen al met het inwilligen van verzoeken van de Verenigde Staten, voordat deze die zelfs hebben gedaan.
De heer Sturdy, die intelligent en zeer schrander is, probeert het probleem te verdoezelen. Hij zegt: " Ja, maar met het oog op de zekerheid voor de landbouwers is er een vijfjarenplan nodig" . De heer Sturdy is vergeten dat Jozef de farao reeds uitlegde dat er klimaatschommelingen optreden en hij staat er niet bij stil dat het vaststellen van landbouwprijzen voor vijf jaar toch wel een zeer, zeer eigenaardige zaak is.
Mijnheer Sturdy, in feite hebben wij, en u weet dat ik bijzonder op u gesteld ben, een filosofisch meningsverschil. Er is het Angelsaksische model, met de bekende goede resultaten: 160.000 afgemaakte runderen. Dit Angelsaksische model is dat van de onzichtbare hand, die echter in werkelijkheid de herkenbare hand van het kapitalisme is. En dan is er in de landbouwsector ook het model van het gezinsbedrijf, van een evenwichtige, menselijke onderneming, dus niet die van Adam Smith. Dit verschil tekende zich al af tussen Keynes en Adam Smith, tussen Cambridge en Oxford. Mijnheer Sturdy, het enige wat tussen ons in staat is het feit dat wij absolute tegenpolen zijn.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement zeven ontwerpresoluties over dit onderwerp ontvangen.

Colino Salamanca
Mijnheer de Voorzitter, ik onderschrijf eerst en vooral hetgeen de heer Fantuzzi tijdens dit debat gezegd heeft. Ik ben het volledig eens met zijn woorden, die mijns inziens in de lijn liggen van de standpunten van de socialistische fractie.
Ten tweede wil ik erop wijzen dat er enige verwarring bestaat in het debat, vooral in verband met het verslag van de heer Funk. Aanvankelijk werden de voorstellen om te snoeien in de steun voor graangewassen gekoppeld aan de nood aan middelen om het probleem in de vleessector op te lossen. Dat was ook de reden van deze voorstellen van de Commissie. Momenteel ziet het er echter naar uit dat de Commissie deze voorstellen op zich voorlegt, zoals in het kader van een mogelijke hervorming van het landbouwbeleid. Zo heb ik menen te begrijpen dat, aangezien er teveel compensaties toegekend zijn in de graansector, de steun verminderd moet worden en volledig moet worden losgekoppeld van de kwestie van het rundvee. Indien dit inderdaad het uitgangspunt is, moet mijns inziens duidelijker gesteld worden of het om een hervorming of om het BSE-dossier gaat. Ik zeg dit omdat ik van oordeel ben dat men veel realistischer moet zijn als de ideeën van de Commissie momenteel al losstaan van het probleem in de vleessector, zoals de heer Fantuzzi overigens ook al gezegd heeft. Ik ben van oordeel dat men bij een hervorming van de compensatiesteun in de graansector niet iedereen over dezelfde kam mag scheren. Dit teveel aan compensaties waarover u het had, heeft zich immers niet in gelijke mate in alle regio's van de Gemeenschap voorgedaan. Het is mogelijk dat een aantal regio's teveel compensaties ontvangen hebben maar dat geldt niet in het algemeen voor de volledige Europese Unie. Mijns inziens moeten wij dan ook eerst en vooral een onderscheid maken.
De voorstellen die de socialistische fractie heeft ingediend gaan in die richting. Wij zijn het ermee eens dat een aantal correcties worden aangebracht maar dit mag niet op een lineaire manier voor iedereen gebeuren. We slepen dit probleem immers mee als gevolg van het feit dat de Raad indertijd de oorspronkelijke voorstellen van de heer McSharry niet heeft aanvaard. Wij pleiten voor een zekere strengheid maar willen wel een onderscheid maken opdat deze hervorming echt enig nut heeft, opdat bovendien ook rekening gehouden wordt met de sociale aspecten, zoals de heer Graefe zu Baringdorf ook al gezegd heeft, en opdat aandacht besteed wordt aan ecologische aspecten. Dit lijkt mij een goed kader om het debat te starten over een aantal ideeën.
Zoals de heer Fantuzzi ook al gezegd heeft, ben ik kortom van mening dat we de stap moeten zetten van toespraken en goede voornemens naar een aantal concrete daden. Wij zijn het eens met uw doelstelling, mijnheer de commissaris, maar zet u zich aan het werk opdat wij de komende maanden al over een aantal elementen beschikken en weten welke richting uw ideeën over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid uitgaan.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik spreek over de drie voor ons liggende verslagen uit het oogpunt van de rapporteur voor de begroting 1998. Ten eerste, het verslag-Funk. Gelet op de hoge bedragen uit de landbouwbegroting 1997 die niet konden worden gebruikt, heeft de Begrotingscommissie in haar advies met het voorstel van de heer Funk ingestemd en de heer Funk heeft het voorstel in het advies van de Begrotingscommissie tot op grote hoogte overgenomen, helaas met uitzondering van de delen die onder meer betrekking hebben op de wijziging van de verordening.
Met betrekking tot het uitstel van de betalingen voor oliehoudende zaden tot 1998-99, respectievelijk de opschorting daarvan in 1997, heeft de Commissie uitdrukkelijk verklaard dat ze daar, althans momenteel, niet toe bereid is. Ik geloof dat wij daar in het kader van de procedure ad hoc nog over zullen moeten beraadslagen. Ik voel mij veeleer aangetrokken tot het voorstel van de Commissie.
Ten tweede, het verslag van de heer Sturdy. Ik zou althans de heer Sturdy willen feliciteren. Hij is eigenlijk de juiste weg ingeslagen, ook al heeft de heer Martinez daar een andere mening over. Zijn voorstel is namelijk echt neutraal voor de begroting.
In verband met het huidige besluit van de landbouwcommissie kan misschien worden opgemerkt dat de Begrotingscommissie haar advies heeft uitgebracht over het voorstel van de Commissie en niet over het voor ons liggende voorstel in het verslag van de landbouwcommissie, dat in een verhoging met 170 miljoen ecu voorziet. Daarom zou het uit procedureel oogpunt juister zijn als het huidige verslag van de heer Sturdy terug naar de commissie werd verwezen, zodat de landbouwcommissie haar advies op basis van de nieuwe situatie kon uitbrengen.
Het voorstel om deze stijging via amendementen door andere besparingen in de landbouwbegroting te dekken, dat van de zijde van de landbouwcommissie komt, is een cosmetische oplossing, want is niet echt neutraal voor de begroting en komt uiteindelijk toch neer op een verhoging. Van het voorzitterschap van de Raad zou ik minstens twee uitspraken willen citeren. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik hoop dat u erin zult slagen een flexibele structuur voor de opstelling van de landbouwbegroting op te zetten. Ik wens u daar veel succes bij. Iets anders wat u hebt gezegd, stemt mij dan weer pessimistisch. U sprak namelijk indirect van horizontale inkrimpingen. Dat zou weliswaar doeltreffend en ongetwijfeld ook de eenvoudigste oplossing zijn, maar het zou in tegenspraak zijn met wat de leden hebben gezegd, namelijk dat men de begrotingslijnen afzonderlijk moet bekijken en daar moet snoeien waar er al jarenlang sprake is van overcompensatie.
Ik denk echter dat wij daar nog geruime tijd over kunnen en moeten onderhandelen. Al bij al zou de eenvoudigste oplossing, zowel voor ons als Parlement als voor de Raad, ongetwijfeld de aanvaarding van het voorstel van de Commissie zijn geweest. Dat was uit begrotingsoogpunt de meest logische oplossing geweest. Mijnheer de commissaris, ook u komt er niet helemaal zonder kleerscheuren af. Ik zou ook op u kritiek willen uitbrengen. Het is natuurlijk een beetje komisch als uw diensten ons twee weken na het voorstel inzake het voorontwerp van begroting al mondeling meedelen dat u 329 miljoen ernaast zat. Dat zal zeker ook nog in procedure ad hoc aan bod komen. Die zullen wij tegen het najaar op gang hebben gebracht en dan zal het aan ons allen zijn om ons voor de begrotingsdiscipline in te zetten, zoals wij in de punten 9 en 10 van de richtsnoeren hebben besloten.

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, ik wil er eerst op wijzen dat dit debat eens te meer aantoont dat de bevoegdheden van het Parlement voor de landbouwbeleid moeten worden versterkt - wat de Commissievoorzitter trouwens al heeft gesuggereerd - en de medebeslissingsprocedure op deze sector dient te worden toegepast.
Het spreekt vanzelf dat de begrotingsdiscipline en de beperking van de communautaire uitgaven ook gelden voor de landbouwprijzen. Als we het inflatiepercentage en de compensatiebedragen buiten beschouwing laten, komt het voorstel van de Commissie om de landbouwprijzen voor het handelsseizoen 1998 op het niveau van 1997 te bevriezen in de praktijk evenwel neer op het behoud van de prijzen op het peil van 1992 - zodat de producenten in de landbouwsectoren die na 1992 niet werden herzien, grotere inkomensverliezen lijden dan die in bijvoorbeeld de sector granen, welke sindsdien wel werd hervormd.
Het is merkwaardig dat de herziene marktregelingen uitsluitend landbouwproducten uit het noorden van de Unie betreffen, zodat alleen voor die producten compensatiebedragen worden voorzien. We stellen ons dan ook de vraag of het nodig is de prijzen voor de belangrijkste mediterrane landbouwproducten te bevriezen. Voorts zijn er ongeveer 15 soorten groenten en fruit waarvoor de markt wel werd herzien maar waarvoor geen compensatiemechanisme werd ingesteld. Ik vind het dan ook niet meer dan rechtvaardig dat in het seizoen 1998 aan die producten een prijsverhoging wordt toegekend die ten minste de inflatie evenaart. We willen namelijk vermijden dat de telers van deze - in hoofdzaak zuidelijke - producten de indruk krijgen dat de Unie het op hen heeft gemunt.
Ik voeg er nog aan toe dat we bij de vaststelling van de landbouwprijzen en begeleidende maatregelen bijzondere aandacht moeten hebben voor de producten waaraan in de Unie een tekort bestaat. We hebben begrip voor een beleid dat erop gericht is de prijzen van overschot afleverende producten te blokkeren, maar we begrijpen niet dat de Unie hetzelfde wil doen voor producten die ze voor 50 % moet invoeren om in haar behoeften te voldoen.

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, mijn felicitaties aan de opstellers van het verslag. Het prijzenpakket van de Commissie zou, wanneer het uitgevoerd zou worden, de steun per hectare graan en oliehoudende gewassen en de compensatie voor braaklegging sterk verlagen. De gevolgen van deze verlagingen zouden voor de economische haalbaarheid van de landbouw in de perifere gebieden van de Unie relatief ingrijpender zijn dan voor de gebieden met een hogere productie. Daarom kan ik niet instemmen met deze verlagingen. Een verlaging van de steun voor braaklegging met bijna een derde zou in strijd zijn met het streven naar vermindering van het overschot in de graansector. Bij de graanproductie vormt het overschot volgens de geschatte ontwikkeling van de markten immers een groeiend probleem. Het verminderen van de compensatie voor braaklegging is een ondoordachte maatregel onder de huidige omstandigheden op de graanmarkt. De vernieuwingen van het GLB zijn nu doorgevoerd en daar hebben de landbouwers in de gebieden met de hoogste opbrengsten relatief gezien het meeste van geprofiteerd. Als de Commissie in het kader van de bezuinigingen een verlaging van de steun voorstelt, moeten de verlagingen zodanig worden doorgevoerd dat er rekening wordt gehouden met de relatieve gevolgen van de verlagingen voor de economische haalbaarheid van de productie.
Binnen de Europese Unie streeft elke lidstaat ernaar zelf zoveel mogelijk voedsel te produceren. De consumenten geven de voorkeur aan levensmiddelen die dichtbij geproduceerd zijn, omdat aanvoer van ver de kwaliteit van de levensmiddelen nadelig beïnvloedt. Bij de industriële landbouwproductie zoals die in de VS plaatsvindt, waarbij de specialisatie tot het uiterste is doorgevoerd, moet het voedsel een duizenden kilometers lange weg afleggen voor het op de tafel van de consumenten terechtkomt. We moeten ons hoeden voor een dergelijke ontwikkeling, vooral nu er weer onderhandelingen inzake vrijhandel gevoerd gaan worden. Vrijhandel hoeft voor ons niet altijd het meest geschikt te zijn, omdat de nadelen ervan vaak groter zijn dan de voordelen.

Querbes
Mijnheer de Voorzitter, geachte fungerend voorzitter, waarde commissaris, het moet gezegd worden: de voorstellen van de Europese Commissie voor prijzen voor het verkoopseizoen 1997-1998 houden niet alleen een bevriezing van de prijzen en de steunbedragen in, maar zijn tevens een voorbereiding van nieuwe aanpassingen van het GLB in het vooruitzicht van de WTO-onderhandelingen en de uitbreiding van de Europese Unie tot de landen van Oost-Europa.
De voortzetting van de aanpassing van de communautaire prijzen aan de wereldprijzen heeft ten doel het GLB aan te passen aan het Amerikaanse model, met als gevolg een nieuwe daling van de inkomens, toename van concentraties en invoering van te intensieve productiewijzen. Dit prijsbeleid betekent de ondertekening van overeenkomsten met derde landen die de communautaire preferentie in het gedrang brengen.
Hoewel de landbouw in de betrekkingen met derde landen, alsmede in de interne markt, de rol van wisselgeld speelt, krijgt het beginsel van vrije mededinging voorrang. De producenten worden verplicht met elkaar te concurreren, uitsluitend in het belang van de grote distributeurs en de internationale handel. Dit is momenteel het geval in de groenten- en fruitsector.
Door middel van betogingen - waarbij geen sprake mag zijn van het plegen van geweld tegen zaken en personen, iets wat ik met klem veroordeel - luiden de producenten de noodklok met betrekking tot hun verslechterde situatie. De andere sectoren - melk, rundvlees - blijven evenmin buiten schot.
Het volstaat niet zich te verzetten tegen lagere verhogingen voor granen, zoals de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling - misschien wel terecht - voorstelt. Het GLB moet dringend worden vernieuwd en verbeterd. De regeringswissel in Frankrijk kan hiertoe bijdragen in het kader van de in de gemeenschappelijke verklaring van de socialistische en communistische partijen voorgestelde koerswijziging van de Europese opbouw. Bij deze hervorming van het GLB moet lering worden getrokken uit de gekke-koeiencrisis, die een bewijs vormt van de toepassing van een beleid dat de belangen van producenten en consumenten schaadt.
Dankzij de gezamenlijke actie van producenten, consumenten en werknemers die wij in de Franse regering en de communautaire instellingen hopen op gang te brengen, zullen we de steven kunnen wenden, en wel rekening houdend met de voedselbehoeften van de bevolking en de behoeften van de producenten.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, de landbouwers moeten over een stabiel en voorspelbaar werkkader beschikken als wij tenminste een einde willen maken aan de golf van banenverlies in de landbouwsector, waar in 1996 nog eens 230.000 betaalde banen verloren zijn gegaan.
Onze fractie betreurt het dan ook dat wij nog steeds niet beschikken over het voorstel van de Commissie betreffende het braakleggingspercentage voor volgend jaar, terwijl onze landbouwers hun akkers toch moeten gaan inzaaien.
Ik wil eraan herinneren dat we vorig jaar, voor het eerst sinds het ontstaan van de Gemeenschap, een exportbelasting hebben moeten invoeren. Dit jaar zag de Commissie zich, met ingang van 14 mei, genoodzaakt deze belasting opnieuw in te voeren teneinde de interne voorziening van de lidstaten van de Unie veilig te stellen. Het huidige percentage verplichte braaklegging van 5 % mag dus niet worden overschreden en de buitengewone braaklegging als gevolg van eventuele overschrijdingen moet worden afgeschaft.
Wat de landbouwbegroting betreft, we weten dat de begroting van het EOGFL, afdeling Garantie, slechts met 0, 5 % zal toenemen. Dit zal vergeleken bij het richtsnoer van het Compromis van Edinburg tot een verlaging van de landbouwbegroting voor volgend jaar met in totaal zo'n 2, 4 miljard ecu leiden. De echte reden hiervoor is de invoering van de gemeenschappelijke munt en het uitvloeisel hiervan: de naleving van de convergentiecriteria van Maastricht. Iedereen die hier aanwezig is weet dit, de landbouwers echter niet. Het zou misschien niet zo slecht zijn als een paar afgevaardigden dit hardop zouden zeggen.
Wat de durumtarwe betreft zou ik mij collega's willen wijzen op het door ons ingediende en in de commissie goedgekeurde amendement 5, waarin staat dat de arealen voor durumtarwe voortaan op interregionaal vlak moeten worden vastgesteld. Het is van essentieel belang dat de regels voor een productie die noodzakelijk is voor de voorziening van een specifieke sector van de voedingsmiddelenindustrie enigszins worden versoepeld.
Tot slot wil ik nog benadrukken dat de door de commissie vermelde verplichting om voor de productie van durumtarwe gecertificeerd zaad te gebruiken van wezenlijk belang is. Dit is inderdaad van bijzonder groot belang voor de zaadsector en daar wilde ik de aandacht op vestigen. De commissie heeft tevens een ander door ons voorgesteld amendement tot invoering van meer soepelheid voor onze landbouwers goedgekeurd. Ik hoop dat de Raad ook dit laatste voorstel zal overnemen.

Iversen
Mijnheer de Voorzitter, het landbouwbeleid van de EU heeft zichzelf op vele manieren overleefd. Vandaag zitten we met een landbouwsector die ongekende hoeveelheden giftige stoffen gebruikt met het oog op een zo groot mogelijke opbrengst. Dit heeft echter grote milieuproblemen en een toenemende kritiek van de consumenten op levensmiddelen tot gevolg.
Nu willen we de EU uitbreiden met de landen in Oost- en Centraal-Europa, waar de landbouw ook een belangrijke sector is. Om vele redenen, niet het minst economische, moeten wij inzien dat een prijshervorming vóór de toetreding van deze landen noodzakelijk is. Bovendien dwingen de eisen van de Wereldhandelsorganisatie ons om onze prijzen aan de wereldmarktprijzen aan te passen. Dit voorstel van de Commissie moeten wij dan ook als een uitdaging beschouwen, die zowel op economisch gebied als op gebied van milieu voordelen biedt. Terzelfdertijd is het ook een voordeel dat de meeste lidstaten voortaan een strenge begrotingsdiscipline nastreven. Ik vind dat de Commissie in haar voorstel een realistische kijk heeft op de problemen rond de wereldmarktprijzen. Het zou goed zijn om de producties die niet in de EU thuishoren, te schrappen, bijvoorbeeld de tabakindustrie. Ik steun het voorstel van de Commissie milieu om de premies op dit gebied met 10 % te verlagen, want anders krijgen we geen samenhang tussen landbouw, gezondheid en milieu.
Ik hoop dat de EU in de toekomst geen tijd en geld meer zal moeten besteden aan een prijsbeleid. In plaats daarvan moet de landbouwsteun een sociaal doel krijgen door het geld aan landschapszorg en milieuvriendelijke producties te geven. Ook de ecologische landbouw heeft dringend hulp nodig. Wij moeten in de EU een duurzame landbouw met kwaliteitsproducten tot stand brengen. Alleen op die manier ben ik er zeker van dat we weer het vertrouwen van de consument voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid kunnen winnen en dat is noodzakelijk om te kunnen overleven.

Filippi
Mijnheer de Voorzitter, ik zeg meteen maar vast dat ik me achter de conclusies van de landbouwcommissie schaar, en ik ben er dus voor om in dit Huis het soort oplossingen te steunen dat wij in commissieverband al hadden goedgekeurd. Dit vooropgezet, voeg ik er meteen aan toe - en nu richt ik me met name tot onze afgevaardigden, maar ook tot de Raad en de Commissie - dat wij naar mijn smaak een vergissing zouden begaan, indien wij na dit debat van vanavond en met de stemming die wij morgen of overmorgen gaan houden, de bespreking zoals die vanavond is aangesneden en die naar mijn mening juist heel belangrijk is, verder zouden laten zitten voor wat ze is. De dialoog tussen het Parlement, de Commissie en de Raad loopt toch al niet zo vlot! Ik denk ook aan het betoog van mijn collega en vriend Fantuzzi, die in dit Parlement wat de landbouwproblematiek betreft een scheidslijn lijkt te willen trekken tussen hervormingsgezinden en conservatieven.
Volgens mij hebben wij een fout begaan toen wij aan het prijzenpakket een betekenis en een rol hebben gekoppeld die het niet had moeten hebben. Ik ben het eens met collega Mulder als hij ons oproept om tot een forse dosis realisme terug te keren. Ik was het niet eens met de heer Sturdy toen hij via het prijzenpakket poogde een soort herverdeling tussen de uitgavensectoren door te drukken. En ik ben het ditmaal niet eens met collega Fantuzzi die wel een juist uitgangspunt heeft, die wel van een juiste beoordeling van de situatie uitgaat, maar dan bij een verkeerde conclusie aanbelandt. Hij concludeert namelijk dat wij in dit debat, in dit bestek, vandaag, antwoorden kunnen geven op problemen van algemene aanpak van de landbouw, ook al is het waar dat die problemen heel reëel zijn en hoognodig antwoorden moeten krijgen.
Ik weet niet of de Commissie een idee van algemene hervorming van de landbouw in gedachten heeft, maar ik ben er wel van overtuigd dat zij inderdaad via de gemeenschappelijke marktordeningen, het prijzenpakket, enzovoort, een eigen plan aan het trekken is. Het Europees Parlement moet ten opzichte van dat plan een strategie uitdenken, maar tot nu toe is deze bepaald niet goed uit de verf gekomen. Ik hoop dat de les die wij momenteel eigenlijk via dit debat krijgen, zo nuttig wordt dat wij thans als Parlement onze koers weten te vinden in relatie tot de Commissie en de Raad.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, voor de landbouwers zijn de landbouwprijzen voor het voortbestaan van hun sector uiterst belangrijk. Landbouw is voedsel produceren maar heeft ook te maken met het beheer van het milieu, waarvan de boeren de belangrijkste behoeders zijn. In tegenstelling tot andere beroepsgroepen hebben boeren geen gewaarborgd inkomen. De sector wordt zwaar getroffen door schommelingen van zowel de prijzen als de productiekosten.
Het GLB en de begeleidende maatregelen hebben sterk tot de marktstabiliteit en tot de afstemming van de productie op de markteisen bijgedragen, maar toch hebben ook de rechtstreekse betalingen zeer positieve gevolgen gehad voor het economisch voortbestaan van vele landbouwgezinnen, vooral op kleine en middelgrote bedrijven. Een herziening van de landbouwprijzen of het GLB moet niet alleen rekening houden met de economische levensvatbaarheid van de landbouw als voedselproducent, maar ook met het belang van het behoud van een zo groot mogelijk aantal landbouwgezinnen voor het milieu en op sociaal gebied.
In zijn verslag vraagt de heer Sturdy, wat begrijpelijk is, vooral aandacht voor een goed budgettair beheer, in het bijzonder in het licht van de EMU. Wij geven toe dat de landbouwbegroting een groot deel van de totale EUbegroting vertegenwoordigt, maar vinden het verkeerd dat de voorgestelde beperkingen meer steunen op wat overblijft na de overeengekomen jaarlijkse stijging van de structuurfondsen met 8 % dan op de echte noden van de Europese landbouw.
Ik moet er ook op wijzen dat de voortzetting van de landbouwprijzen in feite neerkomt op een vermindering ervan. Men moet immers rekening houden met de inflatie en bovendien veroorzaakt ook de stijgende wisselkoers problemen. Garantiefondsen zijn een cruciaal element in de totale landbouwbegroting. De voorgestelde beperking tot 0, 5 % stijging zal de reeds sterk door BSE getroffen sector sterk onder druk zetten. De Europese landbouw wordt, in het kader van de GLB-hervorming en de besprekingen over de wereldhandel, met vele uitdagingen geconfronteerd. De sector kan alleen maar in de context van de concurrentie op de wereldmarkt expanderen.
Met betrekking tot de toekomstige landbouwstructuren zullen ernstige beslissingen moeten worden genomen. Ofwel staan wij toe dat de druk van de markt ons in de richting stuurt van grote landbouwbedrijven zoals in NieuwZeeland, met rampspoedige gevolgen voor de menselijke kant van het landbouwbedrijf, ofwel nemen wij beleidsmaatregelen om de traditionele gezinslandbouw in Europa te bevorderen en te ontwikkelen. Ik begrijp de visie van de rapporteur op de ondersteuning van de landbouwprijzen, vooral nu wij over een nieuwe wereldhandelsovereenkomst, de GLB-hervorming en een verdere uitbreiding naar het oosten gaan onderhandelen. Nogmaals, de enige weg naar de toekomst voor de Europese en de Ierse landbouw, die ik hier samen met andere collega's in de bredere Europese context vertegenwoordig, is een grotere doeltreffendheid en meer concurrentievermogen om een groter aandeel op de wereldmarkt te veroveren. Bij de planning voor de toekomst moeten wij ervoor zorgen dat in het economisch kader van het traditionele gezinslandbouwbedrijf een aantal doelstellingen worden bereikt.

Kofoed
Mijnheer de Voorzitter, eerst wil ik de rapporteurs feliciteren met hun verslagen. Ik vind dat ze de ernst van de situatie hebben ingezien en de noodzaak van een landbouwhervorming hebben erkend. Ik vind ook het voorstel van de Commissie inzake prijsstabiliteit correct. Ik heb echter een aantal bezwaren tegen de argumentatie van de Commissie om de steun per hectare voor akkerbouwgewassen in te krimpen. Ik kan het argument van overcompensatie niet aanvaarden. Ik verwijs naar de commentaar die de heer Funk gaf over de cijfers voor een deel van Duitsland en die vermoedelijk op alle landen met een sterke munt van toepassing is. Daar heeft men in elk geval geen overcompensatie op de graanmarkt vastgesteld. Dat is punt een.
Ten tweede stel ik mij de vraag of het in politiek opzicht correct is om de verlaging van de akkerbouwpremies ook in de toekomst toe te passen. Als wij ook een deel van de behoefte op de wereldmarkt moeten dekken, heeft het geen zin het veiligheidsnet onder de akkerbouw te doen verdwijnen, waardoor het niet rentabel is om graan te verbouwen. Ik vind dat de Commissie hier op het verkeerde spoor zit.
Voor het overige vind ik het beleid van de Commissie correct, omdat ze de prijzensteun vervangt door de steun per hectare. Als we in de toekomst het landbouwbeleid in stand willen houden, zijn we gedwongen de inkomenssteun af te schaffen en alleen nog te werken met steun per hectare. Dat is de landbouw van de toekomst in Europa.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, dit debat wordt gekenmerkt door een overvloed aan loze woorden en een totaal gebrek aan begrip voor het onderwerp. Ik wil dan ook wijzen op de diepere betekenis van zowel de voorstellen van de Commissie en de Raad en de langgerekte tussenkomsten van hun vertegenwoordigers als de drie verslagen en mondelinge vraag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, namelijk dat ze aantonen dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid asociaal en onmenselijk is, in strijd is met elk economisch beginsel en gericht is tegen de producenten - wat blijkt uit de bevriezing of verlaging van de landbouwprijzen, de daling van de subsidies, de afbouw van de begeleidings- en beschermende maatregelen en de blokkering van het productievolume - ook van producten waaraan in de Unie een tekort bestaat - waarbij geenszins rekening wordt gehouden met de stijging van het inflatiepercentage en de enorme toename van de productiekosten. Ik vraag me derhalve af hoe de landbouwbevolking in de Unie - vooral in de zuidelijke lidstaten - moet overleven. Daar niemand zich daarvoor schijnt te interesseren, veronderstel ik dat men onze boeren wil offeren op het altaar van de budgettaire discipline en van een Gemeenschapsbegroting die ze alleen maar leed - en geen menswaardig bestaan - bezorgt.

Van der Waal
Mijnheer de Voorzitter, volgens het voorontwerp van de begroting '98 mogen de landbouwuitgaven slechts met 0, 5 procent stijgen. Ook de extra 1, 3 miljard ecu voor de BSE-crisis moet binnen dit krappe kader worden gefinancierd. Maar is dat billijk? De rekening voor de EMU-criteria en de BSE-crisis wordt daarmee bij de landbouw gelegd.
Het omstreden voorstel tot verlaging van de inkomstentoeslagen voor granen kan ik moeilijk aanvaarden. Het is niet fair om de graansubsidies ongedifferentieerd te verlagen, omdat er in bepaalde lidstaten sprake is van overcompensatie. We mogen niet vergeten dat dit hoofdzakelijk te wijten is aan een devaluatie van de betreffende nationale munten. In landen met een harde valuta is zelfs sprake van een lichte ondercompensatie. Met rapporteur Funk ben ik van mening dat als alternatief voor de verlaging van de inkomenssubsidies de begroting 1998 moet worden ontlast door de onderbestedingen in 1997 te gebruiken voor de betalingen voor oliehoudende zaden. Wanneer ook dat onvoldoende oplevert, moet het maximum van 0, 5 procent maar worden losgelaten. Ik herinner aan de toezeggingen die tijdens de hervormingen van 1992 zijn gedaan en wijs erop dat het landbouwrichtsnoer een extra stijging van 2 miljard ecu toelaat.
Wat het verslag-Sturdy betreft, kan ik met de algemene bevriezing van de landbouwprijzen instemmen. Rekening houdend met de inflatie betekent dit in reële termen weliswaar een verlaging, maar de marktprijzen en dus de inkomens van de boeren zijn meer afhankelijk van het Europese marktbeheer dan van de hoogte van de interventieprijzen. De amendementen waarmee de voorgestelde verlaging van de staffels voor granen en suikers ongedaan worden gemaakt, ondersteun ik. De huidige vergoedingen volstaan al nauwelijks om de kosten van opslag en rente te compenseren.
Tot slot, via de inhouding op de steun van vezelvlas is inmiddels een aanzienlijk kapitaal opgebouwd voor de afzetbevordering van dit product. Maar dat mag niet leiden tot vermindering van de promotie-activiteiten. Ik wil graag van de commissaris horen of hij de miljoenen in kas voor afzetbevordering wil gebruiken.

Rehder
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ook in deze discussie moet één zaak heel duidelijk worden gezegd: de vroegere en huidige discussiebijdragen van delen van de Fractie van de Europese Volkspartij in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zijn documenten van verzwegen - en derhalve ook verdraaide - feiten. Het is immers niet de Commissie die in het begin van deze beraadslagingen massaal miljardenbesparingen heeft geschrapt, maar het waren de Europese ministers van Financiën en de Raad, die met om het even welke argumenten ook hier telkens weer in het vlees van de kleine en middelgrote boeren wilden snijden. Dat is een feit dat men ook moet erkennen. En, mijnheer Funk, ook uw eigen minister van Financiën steunt deze politiek. Men zou daarom ook de moed en de durf moeten hebben om deze eigen minister van Financiën, ook al hoort hij bij de eigen partij, een brief te schrijven waarin men zegt dat dit eigenlijk een onfatsoenlijke politiek is die op de rug van de kleine landbouwers wordt bedreven. Daar moet verandering in komen.
In plaats daarvan hebt u in de landbouwcommissie zelfs de vermelding van dit feit weggestemd en dat bewijst volgens mij dat hier een politiek wordt verdedigd die in Duitsland, en misschien ook in sommige andere landen, volledig wordt geaccepteerd, maar die in de grond van de zaak slecht en on-Europees is. U voert de Commissie herhaaldelijk als grote boeman ten tonele en probeert achter deze Commissie, achter deze voor verschillende doeleinden bruikbare boeman de nationale verantwoordelijkheid te verbergen.
Ik denk dat de achtergrond van dit gedrag ook hierin bestaat dat delen van de EVP - nogmaals, " delen" van de EVP - een fundamentele, weloverwogen hervorming van het landbouwbeleid, die niet alleen allang had moeten plaatsvinden en die volgens plan nu niet meer lang op zich zal laten wachten, eigenlijk afwijzen en met deze onverzettelijke houding ook in eigen land - ze bedrijven daar immers ook binnenlands beleid mee - achter een grote lobby de indruk willen wekken dat alles bij het oude zal blijven. Deze politiek is in wezen een tegen de kleine en middelgrote landbouwers gerichte politiek, waaraan de sociaal-democraten geen steun wensen te geven.

Mayer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, het gaat vandaag niet alleen om documenten, het gaat ook niet om discussies over de toekomstige ontwikkeling tot in de 21e eeuw, maar het gaat om de heel belangrijke onderwerpen landbouwprijzen en compensatieregels, die wel niet meer zo omstreden zijn als in de afgelopen jaren. Maar het derde onderwerp, de regeling voor durumtarwe, is als steunregeling voor landbouwers in bepaalde regio's een belangrijk onderwerp. En als ik zeg een belangrijk onderwerp, dan bedoel ik ook een onderwerp dat een bijdetijdse behandeling verdient.
De rapporteurs dank ik van harte. Er is nu toch nog wat kleur in het debat gebracht. Ik kan het hier vandaag alleen maar over de regeling voor durumtarwe hebben. De vereenvoudiging in het nieuwe voorstel bestaat in de omschakeling van individuele premieaanspraken op een gegarandeerd maximumareaal per lidstaat. Ook deze verandering wordt toegejuicht.
In de landbouwcommissie werd daar tot op grote hoogte mee ingestemd, ook met de bijzondere voorstellen van de rapporteur, de heer Baldarelli. Hij heeft zich veel moeite getroost. De reserve van 5 % voor jonge landbouwers en de daaruit voortvloeiende verhogingen worden verdedigd. Wij zien echter ook dat in enkele landen - ik denk aan Oostenrijk en Duitsland - gerechtvaardigde eisen worden gesteld in verband met de zogenaamde niettraditionele productiegebieden.
De productie van durumtarwe in Duitsland heeft ook al een lange traditie. Vóór de tot nu toe geldende premieregeling werd daar al een areaal van 25.000 ha voor voorziening in de behoefte verbouwd; dit zou ook in de toekomst zo moeten blijven.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, dit debat over de landbouwprijzen wordt sterk overschaduwd door de financiële naweeën van de BSE, waarbij het afwentelen van de ellende van de ene sector op de andere slechts een deel van de pijn is. Naar mijn opvatting is een nieuw Europees financieel debacle aanstaande, te weten dat van de varkenspest, de ziekte die dan hier en nu weer daar woedt, nu op dit moment in mijn land, en waarvan de kosten ondertussen zijn opgelopen tot 150 miljoen ecu alleen in Nederland.
Ik vind het te gek voor woorden, maar ik wil hier een dringend beroep doen op het voorzitterschap en op commissaris Fischler om te zoeken naar een nieuwe bestrijdingsmethode waarbij vaccinatie, voorlopig in combinatie met preventief ruimen, wordt uitgeprobeerd.
Mijn oordeel is dat de Raad én de Commissie, al of niet met instemming van het Permanent Veterinair Comité, snel met een masterplan moeten komen ter voorkoming van verder dierenleed, handelsschade en vergroting van euroscepticisme.
Uiteraard heb ik ook veel waardering voor de collega's Funk en Sturdy, maar ik wilde dit probleem hier vanavond toch niet onbesproken laten.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geacht lid van de Commissie, mijn collega Salvador Jové Perez heeft over het verslag-Funk en het verslag-Baldarelli al het standpunt van onze fractie toegelicht. Wat de resoluties over de landbouwprijzen betreft die de Commissie voorstelt voor het verkoopseizoen 1997-1998, die blijven onbegrijpelijk voor alle landbouwers, vooral die in de meest achtergestelde regio's. Indien vast staat dat dergelijke verminderingen in bepaalde gevallen zelfs de vooronderstellingen van de hervorming uit 1992 op de helling zetten, dan staat het zeker vast dat deze voorstellen voor meer dan 80 % van de landbouwers, de Portugese landbouwers bijvoorbeeld - denk eraan: Portugal is het enige van de vier cohesielanden met een deficitaire landbouwbalans - hun al zo geringe inkomsten zeker zullen verergeren.
In bepaalde gevallen wijzigt het Europees Parlement via het verslag-Sturdy niets. In andere gevallen dient het voorstellen in die beogen bepaalde prijzen op het niveau van vorig jaar te handhaven, een methode die wij overigens al hebben gebruikt voor het huidige seizoen. Deze wijzigingen beletten evenwel niet dat men een reële vermindering van de inkomens vaststelt, die voor iedereen gelijk is, grote of kleine, arme of rijke landbouwers, maar die duidelijk alleen de overleving van de arme landbouwers in gevaar brengt.
Dat wij de parlementaire wijzigingen die streven naar het minste kwaad steunen betekent hoegenaamd niet dat wij het algemene perspectief van het prijzenbeleid steunen, dat is dat wij het eens kunnen zijn met de voortzetting van een landbouwperspectief dat geen rekening houdt met verschillen en specifieke kenmerken, noch met de achtergestelde regio's, noch met de grootte van het bedrijf of de laagte van de inkomens.

Lambraki
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige debat biedt de vergadering niet alleen de gelegenheid zich te buigen over de landbouwprijzen en begeleidende maatregelen voor 1997-1998, het percentage uit de productie te nemen bouwland en het steunkader voor bepaalde akkerbouwgewassen maar ook over de begrotingsmiddelen voor het landbouwbeleid en de verdeling ervan.
Ik besef dat de belangrijkste problemen waarmee de Unie momenteel te kampen heeft, verband houden met haar nieuwe beleidsprioriteiten, met name de - strikte - convergentieprogramma's en haar toekomstige uitbreiding, waarvan het precieze tijdstip en de kosten evenwel nog niet vaststaan. Dat betekent uiteraard niet dat het landbouwprijzenpakket geen moeilijkheden met zich brengt. De desbetreffende voorstellen van de Commissie, welke louter administratief geïnspireerd zijn, leiden immers tot onzekerheid bij de producenten, die genoegen moeten nemen met regelingen welke van jaar tot jaar verschillen en daarom onvoldoende toekomstperspectieven bieden.
De verlaging van de steun voor akkerbouwgewassen met 1, 4 miljard ecu en de lineaire verdeling van de middelen onder alle producenten treffen vooral de kleine telers - waarbij zij opgemerkt dat de Commissie maar al te vaak een beroep doet op zulke maatregelen om problemen op te lossen. Ik ben het eens met collega Fantuzzi dat we de inspanningen van de Unie op het stuk van de begrotingsdiscipline moeten steunen en besparingen noodzakelijk zijn. Ik wil er de fungerend voorzitter van de Raad - die nog in de vergadering aanwezig is, wat me verheugt - evenwel op wijzen dat we de voorstellen van de Commissie alleen kunnen aanvaarden, als ze zich distantiëren van de logica dat er goede en slechte landbouwproducten zijn en alle slechte producten uit ZuidEuropa afkomstig zijn. Ik kant me dan ook tegen de voorstellen om enerzijds ruime financiële middelen te verlenen voor zowel de stabilisatie van de rundvleessector als de stimulering van de graansector en anderzijds te besparen op de fondsen voor producten uit de zuidelijke lidstaten. Zo'n beleid is voor ons onaanvaardbaar.

Virgin
Mijnheer de Voorzitter, het is belangrijk om bij het jaarlijkse debat over de landbouwprijzen ook naar de toekomst te kijken. In het verslag van de Heer Sturdy gebeurt dit ook. Hij stelt zelfs voor het interventiestelsel voor graan te vereenvoudigen door één prijs vast te stellen en de maandelijkse verhogingen af te schaffen. Afgezien van het feit dat dit voorstel noodzakelijk is om de begroting in evenwicht te krijgen, is het ook nog een kleine stap in de richting van de door mij toegejuichte aanpassing aan de wereldmarkt. Het is een kleine stap, waarbij het om minder dan 0, 5 % van de omzet van de graansector gaat. Dat kan niet worden gezien als een bedreiging van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Als we iets verder kijken, moet de Europese landbouw, als deze een rol op de wereldmarkt wil spelen, zich naar mijn overtuiging hieraan aanpassen.
Tijdens de komende onderhandelingen over de handel, moeten wij samen met andere landen streven naar de afschaffing van de exportsubsidies en quotastelsels, die de productie vastleggen. Enkel zo kunnen wij een dynamische landbouw bevorderen. Ik maak mij eigenlijk meer ongerust over de toekomst van de Europese landbouw als wij blijven vasthouden aan een ongewijzigd landbouwbeleid, dan als wij de stier bij de horens vatten en werkelijk doorgaan in de geest van de GLB-hervorming. Ik heb soms het idee dat Commissaris Fischler er ook zo overdenkt, maar hij stelt zich wel buitengewoon voorzichtig op. Maar als hij deze mening inderdaad is toegedaan, moet hij kunnen rekenen op brede steun van het Parlement.
Prijsverlagingen moeten ten minste worden gecompenseerd door vaste vergoedingen en ze moeten geleidelijk verdwijnen als de prijsniveaus hoger komen te liggen, wat volgens de voorspellingen van de OESO zal gebeuren. Het is levensgevaarlijk voor de Europese landbouw om te blijven steken in een verouderd regelstelsel. De Europese landbouw verdient een beter lot.

Wilson
Mijnheer de Voorzitter, de verslagen van de heer Funk betreffen maatregelen om de productie van rundvlees te beperken en middelen om die maatregelen te betalen. In september van vorig jaar verzocht de Commissie het Parlement deze voorstellen met spoed te behandelen. Wij hebben de maatregelen zelf met spoed behandeld maar zijn het nog steeds niet eens over de financiering ervan. Daarover gaat dit verslag. De maatregelen betreffen onder meer het slachten van kalveren en meer interventie, maar wij moeten overeenkomen hoe wij die zullen betalen. Volgens sommigen kunnen wij daarvoor de middelen gebruiken die dit jaar naar verwachting niet zullen worden besteed. Wij moeten hier enig fatsoen aan de dag leggen en zeggen: misschien kunnen wij die maatregelen betalen met de middelen die dit jaar niet worden besteed, maar wij moeten hoe dan ook afspreken hoe dat moet gebeuren. Laten wij hopen dat wij daarin slagen.
Wat wij hier vanavond ook beslissen zal niets veranderen aan het feit dat de maatregelen de rundvleesproductie niet hebben doen dalen. Wij moeten dus voor de volgende jaren betere middelen zoeken om de rundvleesproductie te beperken. De rundvleesconsumptie is in Europa met 10 à 15 % gedaald. Wij moeten dus de productie afremmen of de rundvleesconsumptie bevorderen. Later dit jaar zullen wij moeten nagaan waar wij budgettaire middelen kunnen vinden om de rundvleesconsumptie te bevorderen om rundvlees uit de interventie te kunnen nemen. Elke 50 miljoen ecu die wij daarvoor uittrekken maakt een besparing van 100 miljoen ecu mogelijk. Ik hoop dat wij deze week een beslissing kunnen nemen en dat de heer Funk volgend jaar geen derde en vierde verslag hoeft voor te stellen.
Wij, Britten, zouden willen weten hoeveel Groot-Brittannië werkelijk aan de gemeenschappelijke landbouwbegroting bijdraagt als men ook rekening houdt met de kostprijs van de uitroeiing van BSE in GrootBrittannië en de kostprijs van de compensaties aan de boeren wegens de koersstijging van het groene pond in het licht van de door mevrouw Thatcher onderhandelde terugbetaling.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, het verheugt mij dat vandaag ook de voorzitter van de Raad aanwezig is. Oostenrijk voldoet aan de criteria van een traditioneel productiegebied van durumtarwe, hoewel dat indertijd bij de toetredingsonderhandelingen niet werd geaccepteerd of aangetoond. De productie van durumtarwe kan in Oostenrijk evenwel tot het begin van de jaren "60 worden nagetrokken en door middel van verbouwvergunningen aangetoond, en is derhalve een traditie. De omvangrijke export bewijst daarenboven dat de Oostenrijkse durumtarwe wegens zijn hoge kwaliteit op de internationale markt ook een gevraagd product is.
Ik juich het daarom bijzonder toe dat men in de landbouwcommissie tot een herbeoordeling is overgegaan. Bij de stemming is gebleken dat men de productie van durumtarwe in Oostenrijk voor in totaal 9.600 ha wil steunen. Het hervormingsconcept voor het landbouwbeleid van 1992 heeft al in een verbetering van de situatie van de communautaire landbouw geresulteerd. Er moet voor worden gezorgd dat de landbouw en het platteland met zijn veelsoortige functies hun attractiviteit bewaren. De exploitatie en de instandhouding van de natuurlijke hulpbronnen en de verhoging van de milieupremie, alsook de aanpassing en verdere ontwikkeling van de landbouw zijn voor mij heel belangrijk als het om een geïntegreerd beleid gaat.
Daarom moeten wij de boeren en boerinnen de zekerheid geven dat niet wordt vooruitgelopen op de volgende WTO-ronde en dat Europa een op stabiliteit gericht beleid volgt. Het vertrouwen van de boeren kan alleen maar worden gewonnen door een beleid dat op een langetermijnbasis wordt opgebouwd. In dit verband zou ik erop willen wijzen dat het belangrijk is dat de boeren een inkomen uit de oerproductie kunnen halen en compensatiebetalingen een echte compensatie blijven. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid kan niet uitsluitend door de begrotingsdiscipline worden bepaald als wij in Europa een extensieve ambachtelijke landbouw willen!

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, nu ik hier al twee en een half uur zit, ben ik geneigd voor de zoveelste keer op te merken dat geld niet aan de bomen groeit. Ik heb dat echter al gezegd en zal dat nu niet herhalen.
Zeven jaar geleden was ik in het parlement in Papoea-Nieuw-Guinea, waar het veel aangenamer toeven was dan hier. Het debat werd in pidgin-Engels gevoerd. Een van de sprekers had het over de grote moeilijkheden waarin de regering van Papoea-Nieuw-Guinea zich had gewerkt en gebruikte daarbij een mooi woord. Hij zei dat de regering er een knoeiboel van had gemaakt. Dat woord knoeiboel hield alles in. Ik denk daaraan terug als ik het verslag van de heer Sturdy bekijk. Dat verslag streeft naar een begrotingsneutrale aanpak en bevat prijzenswaardige voorstellen. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft van het verslag van de heer Sturdy echter een knoeiboel gemaakt.
Mijnheer Fischler, u heeft, zij het op welsprekender wijze, eigenlijk hetzelfde gezegd. Wat u heeft gezegd komt erop neer dat wij geen rekening mogen houden met de amendementen en het verslag van de heer Sturdy moeten ondersteunen. Op die manier zorgen wij voor een budgettair neutrale aanpak. Een van de problemen in dit Parlement is dat niet veel leden met uw mening rekening zullen houden, vooral aan die zijde van de zaal. Hier wordt het monetaire aspect belangrijk. Zij moeten leren dat men de wiskundige wetten niet kan tarten. Het geld moet ergens worden gevonden. Wij plukken dat niet uit de lucht.
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad dat hij hier aanwezig is. Ik ben het er met hem over eens dat de 170 miljoen ecu moet worden geschrapt. Zoals de heer Fantuzzi heeft opgemerkt, zijn velen van mijn collega's het daarmee eens. U heeft ook gezegd dat het Parlement een verantwoordelijkheid op zich neemt door de vermindering met 1, 4 miljard ecu te ondersteunen. Ik ben het met u eens. De heer Fantuzzi heeft dat eveneens opgemerkt.
Aan deze zijde van het Parlement zijn wij eensgezind. Wij trachten de realiteit onder ogen te zien. Dat doen wij met de amendementen die wij aan deze zijde hebben ingediend. Als het Parlement niet met verantwoordelijkheidszin handelt, zal het ook niet ernstig worden genomen. Met betrekking tot de landbouw moeten wij daaraan voortdurend denken.

Goepel
Mijnheer de Voorzitter, de aanvraag tot braaklegging van landbouwgrond is voor mij een aanleiding om op een paar dingen de aandacht te vestigen. Ten eerste, de discussie over het braakleggingspercentage van eind "98 is momenteel nog een kwestie van speculatie. De landbouwers moeten niettemin zo vroeg mogelijk weten waar ze aan toe zijn.
Frankrijk eist bijvoorbeeld een braakleggingspercentage van 0. De commissaris sprak van maximaal 17, 5 %. Uit Duits oogpunt moet ik zeggen dat wij deze meningen niet kunnen delen. Waarom? Wij moeten er rekening mee houden dat de graanoogst ongeveer evenveel als in 1996 zal bedragen. Het wordt echter nu al duidelijk dat de in het afgelopen jaar enorm toegenomen vervoedering van graan terug zal lopen en exportprognoses zijn, zoals u weet, in geen geval betrouwbare uitspraken.
Daarom moeten we in alle omstandigheden - en ik beklemtoon dat uitdrukkelijk ten aanzien van de collega's van de socialistische fractie; de heer Rehder is helaas niet meer hier - aan het instrument van de conjuncturele en vooral vrijwillige braaklegging vasthouden. Iedere vermindering vooral van de vrijwillige braaklegging zouden wij aan onze landbouwers thuis niet meer kunnen uitleggen. Zoals iedereen weet, kunnen wij 85 % vrijwillige braaklegging tegenover overschrijdingen in de grande culture verwachten.
Aldus kom ik bij mijn tweede opmerking. In het najaar 1995 hebt u, mijnheer de commissaris, in de Landbouwraad een nationale verrekeningsmogelijkheid van het basisareaal al tegen eind 1996 in het vooruitzicht gesteld. Uw huidige voorstel in verband met deze problematiek hebt u echter, met vertraging, pas na de oogst 1996 voorgelegd. De betrokken lidstaten, waaronder Duitsland en Frankrijk, hebben daarop amendementen ingediend, die tot dusver niet door de Commissie zijn aanvaard.
Ik verzoek u dringend eindelijk deze politieke aankondigingen van het najaar 1995 in daden om te zetten, en wel op tijd voor de verrekening van 1997. Een laatste opmerking nog over uw overcompensatie. Ik heb het al eens gezegd: schep toch dezelfde situatie als bij de steunregeling voor oliehoudende zaden en gebruik het resterende geld volledig voor veredeling in de dierlijke productie. Dan kunt u ook op onze instemming rekenen!

Campos
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte voorzitter van de Raad, het huidige GLB is absoluut niet aangepast aan de verschillende politieke, economische en sociale situaties van het communautaire Europa en staat los van zijn filosofie. Het financiert prioritair alle producties waar de werkgelegenheid afneemt, met een schandalige uitzondering, het minieme met tabak verbouwde areaal. Het verdeelt 47 % van de hele begroting van de Gemeenschap over een erg bevoorrechte minderheid van 20 % van de Europese landbouwers, die ongeveer 80 % van alle steun krijgen. Het stimuleert een wild productivisme dat het milieu, de diergezondheid en de volksgezondheid in gevaar brengt. Het GLB is vandaag de dag een politiek gedrocht dat radicaal moet worden veranderd.
Alle productiesteun moet worden stopgezet en worden overgebracht naar de bedrijven op grond van welbepaalde voorschriften. Deze steun moet afhankelijk blijven van het gebruik van productietechnieken die verenigbaar zijn met de bescherming van het milieu, de diergezondheid en de volksgezondheid. Dat de productiesteun wordt verleend omgekeerd aan de omvang van het bedrijf is sociaal noodzakelijk; de regionalisering met gestegen bedragen met betrekking tot de onderontwikkeling van elke regio is noodzakelijk uit cohesieoogpunt; en een verhoging voor elke nieuwe vaste arbeidsplaats in elk bedrijf is de praktische uitvoering van de communautaire prioriteit aan de werkloosheidsbestrijding.
Een strenge kwalitatieve bestrijding moet worden opgelegd, die open staat voor deelname en controle van de consumenten en wordt gefinancierd door het EOGFL-Garantie. De oplegging van deze nauwgezette controle moet een handelsembleem van grote waarde worden voor de interne en externe markt van de Gemeenschap.
Het verslag van de heer Funk gaat in de tegenovergestelde richting van de gewenste evolutie. Het heeft uitsluitend ten doel de onrechtvaardigheden van het GLB te vergroten en meer financiële middelen aan te wenden voor een productie die al 45 % van alle steun opslokt, die voor de meeste werkloosheid en de meeste ontvolking in de Gemeenschap zorgt.

Gillis
Mijnheer de Voorzitter, ondanks ale kritiek dank ik de rapporteurs voor hun werk. De instorting van de markt en het consumentenvertrouwen als gevolg van de BSE-crisis heeft de landbouwinkomens drastisch doen dalen. In Ierland is het inkomen van de landbouwers met ongeveer 19 % gedaald. Bij de veehouders is die daling nog groter. In weerwil van wat de heer Wynn zopas heeft gezegd is dat een zeer menselijk probleem, waarvoor wij een oplossing moeten vinden. Ik erken dat de heer Fischler zich inspant om de gevolgen van de instorting van de markt te verlichten en dank hem voor zijn hulp. Ik hoop dat hij zal blijven helpen tot de sector zich herstelt.
Wat nu kort de verslagen betreft, juich ik het Commissievoorstel toe om de rundvleessector 1, 4 miljard ecu toe te kennen. Ik kan echter niet aanvaarden dat men daartoe de hulp aan de graanboeren met hetzelfde bedrag vermindert. Ik wijs die methode om de BSE-crisis te betalen af. De graanboeren hebben met de BSE-crisis niets te maken en wij mogen de kosten daarvan dan ook niet op hen afwentelen. Volgens mij kunnen de nodige middelen elders worden gevonden, misschien door bezuinigingen en door sommige betalingen uit te stellen. Ik neem nota van wat de heer Fischler ons heeft gezegd.
Ik ondersteun het voorstel om de braaklegging voor het oogstjaar 1998 op 5 % vast te leggen, maar zonder vermindering van de betalingen voor braakgelegde gronden. Als rapporteur voor een vroeger verslag over de braaklegging vroeg ik dat de percentages elk jaar uiterlijk in juli zouden worden vastgelegd om de boeren in staat te stellen een behoorlijke planning op te maken. Daarover is iedereen het eens. Ik verzoek de Raad en de Commissie het braakleggingspercentage meteen op 5 % vast te stellen en het huidige niveau van de oppervlaktesteun te handhaven.
Ten slotte zou een belangrijk element van dit debat de toekomst van de EU-productie moeten zijn. In het vooruitzicht van de beëindiging van de huidige GLB-hervorming in 1999 en van de volgende WTO-ronde moeten wij werk maken van de positie van de landbouw op lange termijn. Wij moeten onderzoeken of de landbouw zonder uitvoersubsidies of andere kosten voor de EU-begroting andere producten voor de groeiende wereldmarkt kan voortbrengen. Volgens mij loont dat de moeite.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Sturdy voor zijn verslag. Ik ben het niet eens met zijn basisvoorstel dat inhoudt dat de Europese Unie, omdat de lidstaten een strak begrotingsbeleid moeten voeren, dat eveneens moet doen. De Maastrichtnormen zijn een zaak van de lidstaten, niet van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Wij zijn verantwoordelijk voor de Europese boeren en hun inkomen. In de loop van de jaren hebben de lidstaten te veel geleend. Ze hebben te veel uitgegeven en hun budgettaire richtsnoeren genegeerd. Wij hebben dat niet gedaan. Wij hebben onze budgettaire richtsnoeren al die jaren gerespecteerd. Bovendien zijn wij binnen de 75 % groei gebleven waarop mevrouw Thatcher aandrong. Wij hebben elk jaar zelfs geld teruggestuurd dat wij dankzij een goed begrotingsbeleid hadden bezuinigd. Mevrouw Thatcher zou trots zijn op wat wij hebben gedaan. Zij zou vooral trots zijn op de heer Wynn als zij zou zien hoe hij het opneemt voor wat zij met betrekking tot de begroting van de Europese Unie gedurende zovele jaren heeft verdedigd.
Dit jaar zenden wij 2, 27 miljard ecu terug van het geld waarover wij kunnen beschikken. Wij doen dat op een ogenblik dat de inkomens van de Europese boeren scherp dalen. Zonder ons iets aan te trekken van de 20 % waarover de vorige spreker het had, zenden wij 2, 27 miljard ecu terug, hoewel wij dat bedrag zouden kunnen gebruiken om tegemoet te komen aan de behoeften van de 5 miljoen Europese boeren - dat is 80 % - van wie het inkomen slechts de helft van het gemiddelde loon in de industrie bedraagt. Ik ben het met de heer Kofoed eens. Ik aanvaard dat wij de prijzen niet oneindig mogen verhogen. Wij moeten die koppelen aan de oppervlaktesteun of het aantal personen op het land die het milieu beschermen en het rurale weefsel in stand houden. Ik meen daarom dat wij de verkeerde weg hebben gekozen. Ik ben het dan ook niet eens met het fundamentele voorstel dat wij hier dezelfde strengheid als op nationaal niveau aan de dag moeten leggen.

Van Aartsen
, fungerend voorzitter van de Raad . Voorzitter, heel kort want aan mij zijn eigenlijk in dit debat geen vragen meer gesteld, maar ik zou u willen zeggen dat ik met enorm veel plezier naar dit debat heb geluisterd. Ik denk ook dat de Raad in juli zijn voordeel met dit debat kan doen en ik zou tot de heer Fantuzzi willen zeggen dat ik zeker niet alleen heb geluisterd naar datgene wat gekomen is van de kant van de rapporteurs en dat ik niet alleen heb kennis genomen van datgene wat in de verslagen van de rapporteurs staat, maar dat het mij ook is gegaan om het debat in totaliteit zoals dat hier in het Parlement vanavond is gevoerd.
Ik zou overigens tot u, Voorzitter, en middels u tot uw Parlement een dringend verzoek willen richten om indien dat enigszins mogelijk is een advies te geven over het prijzenpakket. Ik denk dat het uiteraard voor de besluitvorming in de Raad noodzakelijk is dat er een advies van de kant van uw Parlement is, want zonder een zodanig advies kan de Raad zijn werk niet doen en ik geloof dat het in het belang van de boeren en de boerengemeenschappen in heel Europa zou zijn wanneer einde juni er ook werkelijk een besluit kan vallen over het prijzenpakket voor het komend jaar. Onzerzijds zullen wij er alles aan doen om dat prijzenpakket te besluiten, maar zonder advies van uw Parlement gaat dat niet, en ik zie dat advies met zeer veel belangstelling tegemoet.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte dames en heren, ook ik zou u om te beginnen van ganser harte willen danken voor deze discussie. Ik vind dat er op zeer constructieve wijze over dit prijzenpakket is gediscussieerd. Het is nu niet het moment om op details in te gaan, maar op een paar beginselen zou ik toch nog eens terug willen komen.
Het prijzenpakket dient eigenlijk om voor het komende verkoopseizoen passende productievoorwaarden vast te stellen, voor zover deze onder de bevoegdheid van Raad en Parlement vallen. Wie van het prijzenpakket tegelijkertijd een hervormingspakket wil maken, stelt derhalve per definitionem te veel eisen aan dit prijzenpakket. Ik heb u echter al aangekondigd, en daar blijf ik bij, dat de Commissie het Parlement nog dit jaar hervormingspakketten en hervormingsvoorstellen zal voorleggen.
U weet allen dat onze diensten enkele weken geleden analyses hebben gepubliceerd waaruit duidelijk blijkt waar en in welke mate er nood aan hervormingen bestaat.
Daarnaast heeft in deze discussie de kwestie van de begroting en van het terugschroeven van de akkkerbouwpremies een grote plaats ingenomen. Ik geef toe dat wij in onze voorstellen, zoals wij ze hier hebben voorgelegd, in het licht van de begrotingssituatie het accent misschien te veel op de begroting hebben gelegd. Maar wij hebben er van meet af aan ook op gewezen dat er sprake is van overcompensaties. Deze overcompensaties hebben wij ondertussen ook gekwantificeerd.
Voorts hoeft de Commissie zich niet te verontschuldigen omdat ze de begroting zuinig heeft beheerd. Het Parlement wil toch niets liever? Mijnheer Funk, ik moet u toch één zaak zeggen: als er, zoals u hebt beweerd, geen bereidheid tot wat dan ook bestaat, dan kan er ook niets uit de bus komen. De vertegenwoordiging van de boeren, COPA, geeft ondertussen echter blijk van meer flexibiliteit wat de verdere ontwikkeling van de compensatiebetalingen betreft.
In verband met het argument van de landen met een sterke munt hebben wij in ieder geval in onze berekeningen vastgesteld dat ook in de landen met een sterke munt, en dus niet alleen in de landen waar zich de afgelopen jaren devaluaties hebben voorgedaan, overcompensaties plaats hebben gevonden.
De voorstellen die in verband met differentiatie zijn gedaan, zijn ten dele heel interessant en het bespreken waard, maar horen volgens mij toch eerder thuis in het kader van overwegingen over de hervorming van de sector.
Mijnheer Fantuzzi, ik geef volledig toe dat uw idee om als eerste stap de braakleggingspremie gelijk te schakelen met de normale graanpremies, een zekere differentiatie betekent. Anderzijds wil ik u er echter op wijzen dat wij - zoals hier al eerder is gezegd - er ook rekening mee dienen te houden dat wij bij een dergelijke maatregel ook maatregelen moeten nemen om ervoor te zorgen dat met name de productie van energiegewassen met het oog op de toekomst wordt gewaarborgd.
En dan is er nog het verrekeningsvoorstel van de heer Goepel. Daar valt zeker over te discussiëren. Doorslaggevend voor mij is in ieder geval dat wij bereiken wat van meet af aan in de verordening stond, namelijk dat de oppervlaktegebonden compensatiepremies aan de heersende economische toestand worden aangepast.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag te 12.00 uur plaats.

Nieuwe voedingsmiddelen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen aan de Commissie:
B4-0175/97 van de leden Breyer, Lannoye en Hautala, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, over de tenuitvoerlegging van verordening (EG) nr. 258/97 inzake nieuwe voedingsmiddelen; -B4-0176/97 van mevrouw Roth-Behrendt, namens de Fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten, over de uitvoering van de bepalingen over etikettering uit verordening (EG) nr. 258/97 over nieuwe voedingsmiddelen en ingrediënten; -B4-0177/97 van mevrouw Schleicher en anderen, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, over de uitvoering van de bepalingen over etikettering uit verordening (EG) nr. 258/97 over nieuwe voedingsmiddelen en ingrediënten; -B4-0178/97 van de heer Eisma, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, over de uitvoering van de bepalingen over etikettering uit verordening (EG) nr. 258/97 over nieuwe voedingsmiddelen en ingrediënten; -B4-0179/97 van de heer Pasty, namens de Fractie Unie voor Europa, over de uitvoering van de bepalingen over etikettering uit verordening (EG) nr. 258/97 over nieuwe voedingsmiddelen en ingrediënten; -B4-0180/97 van de heer Weber, namens de Fractie Europese Radicale Alliantie, over de uitvoering van de bepalingen over etikettering uit verordening (EG) nr. 258/97 over nieuwe voedingsmiddelen en ingrediënten.
Hautala
Mijnheer de Voorzitter, we zijn hier opnieuw bijeengekomen om te praten over de verordening inzake nieuwe voedingsmiddelen. Het is voor iedereen wel duidelijk dat de verordening inzake nieuwe voedingsmiddelen is mislukt. Hierdoor is een verwarrende situatie ontstaan. In de praktijk zijn er tenminste vier verschillende manieren in gebruik voor de etikettering van genetisch gemanipuleerde levensmiddelen en er zullen er nog meer bijkomen. De autoriteiten in de lidstaten weten niet hoe ze deze net van kracht geworden verordening moeten toepassen. De consumenten maken zich zorgen en hebben geen informatie. Ook de kleine winkeliers eisen duidelijke richtsnoeren, zodat ze zich niet tegenover hun klanten hoeven te schamen.
Weet de Commissie of de WTO, de Wereldhandsorganisatie, er mogelijkerwijs iets op tegen heeft dat de Europese Unie nu strengere etiketteringseisen invoert dan oorspronkelijk voorzien was? Heeft de Commissie hierover een antwoord van de WTO ontvangen? Ik zou tevens willen vragen of de kardinalen van de Commissie al bijeen zijn gekomen om uit hun midden een paus te kiezen. Ik bedoel hiermee dat voorzover ik weet een aantal leden van de Commissie een voorstel hebben gedaan inzake de vraag wie de etiketteringsregels in de praktijk zou moeten coördineren en wie er op dit gebied binnen de Commissie als paus moet worden gekozen. Hoeveel dagen gaat het nog dieren voordat de witte rook te zien zal zijn en bent u van plan om uniforme etiketteringsregels in te voeren voor genetisch gemodificeerde levensmiddelen?

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, het is mij natuurlijk een genoegen vanavond met de leden en de heer Bangemann nogmaals over de nieuwe voedingsmiddelen te discussiëren. Mijnheer Bangemann, wij hebben in het verleden bij talrijke gelegenheden al kleine woordenwisselingen gehad en wij hebben daardoor indirect eigenlijk min of meer waardering voor elkaar gekregen.
Wat mij een beetje teleurstelt, is dat ik na de hele historie met de novel food en de novel food -wetgeving de indruk heb dat u als vertegenwoordiger van de Commissie plotseling een slechte verliezer kunt blijken te zijn. Het stelt mij ook teleur, omdat ik mij in mijn eigen mensenkennis heb vergist. Ik beschouwde u immers als een pragmaticus, weliswaar een koppige pragmaticus, maar niettemin een pragmaticus. Wat ik in het verleden van de Commissie heb gehoord, maar ook wat ik heb meegemaakt, laat mij dit vermoeden. U, mijnheer Bangemann, weet, als terdege opgeleid jurist, net als ik dat een verordening moet worden geïmplementeerd.
In de tekst van de verordening die het bemiddelingscomité heeft aangenomen - en democratischer gaat het niet meer in de Europese Unie - staat dat de Commissie de mogelijkheid heeft uitvoeringsvoorschriften uit te vaardigen. Het staat de Commissie dus vrij dat niet te doen. Maar in dat geval is het haar taak ervoor te zorgen dat deze wetgeving in de Unie wordt toegepast. Het is het ene of het andere. Ofwel doen de lidstaten het ieder voor zich, dan moet de Commissie daar aanwijzingen en een minimum aan voorschriften voor geven, ofwel doet de Commissie het. Daarom hoop ik dat u mij vanavond zegt: ja, de Commissie werkt aan uitvoeringsvoorschriften. Dan zal ik weliswaar nog eens nors vragen waarom u dat niet al begin mei hebt gedaan, aangezien de verordening op 15 mei in werking is getreden, en ik zal nog een beetje foeteren en zeggen dat u dat eerder had kunnen weten, dat is niets nieuws. Maar ik zal tevreden zijn als ik van u hoor dat u ervan overtuigd bent dat de consumenten op basis van het resultaat van het bemiddelingscomité voortaan het recht hebben volledig over genetisch gewijzigde voedingsmiddelen te worden geïnformeerd, als deze zich van traditionele voedingsmiddelen onderscheiden, en dat betekent niet dat ze op alle punten die in de verordening worden beschreven van traditionele voedingsmiddelen moeten verschillen, dus niet wat betreft voedingswaarde plus nutritieve kenmerken plus vele andere zaken uit de verordening. Het gaat niet om een optelling, maar om een alternatief. Dat staat heel duidelijk in de wettekst. Ik ben ook gaarne bereid dat door het Hof van Justitie te laten onderzoeken, hoewel ik anders als politica en juriste helemaal niet van mening ben dat het Hof aan politiek moet doen.
Ik zou van u, mijnheer Bangemann, vandaag graag horen dat u aan de uitvoeringsvoorschriften werkt. Als u dat niet doet, zou ik van u willen horen hoe de lidstaten duidelijk moeten etiketteren en ik zou van u ook willen horen dat er geen etikettering mogelijk mag zijn die de consument desinformeert - en ik moet toegeven dat ik ter zake nog altijd een groot vertrouwen in uw ernst heb. Ik ben helemaal niet iemand die tegen gentechnologie waarschuwt, juist integendeel. Ik geloof dat de gentechnologie heel veel mogelijkheden biedt, maar als voedingsmiddelen genetisch gewijzigd zijn, mag er niet opstaan: " met methoden van de moderne biotechnologie vervaardigd" . Ik weet dat er lidstaten zijn die dat willen. Maar ik hoop dat u achter het Europees Parlement zult staan om daar een stokje voor te helpen steken en ik geef toe dat ik dat op dit late uur graag van u zou horen.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de vragen die wij hebben gesteld zou ik namens de EVP willen motiveren. Met de novel food -verordening werd rechtszekerheid geschapen voor de consument, de handel en de producenten, met name wat betreft de toelating maar ook de etikettering van nieuwe, alsmede genetisch gewijzigde voedingsproducten. Dat was en is een grote prestatie van alle Europese instellingen.
Een EU-verordening wordt echter op de dag van haar inwerkingtreding - in dit geval was dat op 15 mei jongstleden - direct heersend recht in alle lidstaten van de Europese Unie. Iedere verordening die vanaf een bepaalde dag van kracht is geeft, zeker als het om zo'n moeilijke materie als deze gaat, in de beginfase onvermijdelijk aanleiding tot interpretatie- en uitvoeringsproblemen. De uitvoering en toepassing van met name een verordening zou in iedere lidstaat op eenvormige wijze moeten worden gehandhaafd, maar juist bij deze gecompliceerde materie stellen wij vast dat er zich enkele moeilijkheden bij de praktische toepassing voordoen.
Deze moeilijkheden hebben betrekking op drie punten: hoe en vooral in welke bewoordingen moet worden geëtiketteerd, welke producten vallen onder de verordening en wat gebeurt er, ten slotte, met de maïs- en sojaproducten die al vóór de inwerkingtreding van de verordening waren toegelaten? Hierover bestaat ingevolge verschillende interpretaties blijkbaar onzekerheid. Daarom vinden wij het dringend nodig dat men het op Gemeenschapsniveau eens wordt over een eenvormige interpretatie. Naar mijn mening zijn de moeilijkheden heel goed op te lossen. Daartoe moeten deze problemen echter in een zakelijke discussie met deskundigen op Europees niveau worden aangepakt, en wel dringend.
Waarom dringend? Omdat er al uit toegelaten genetisch gewijzigde soja en maïs vervaardigde voedingsmiddelen in de rekken van de levensmiddelenwinkels liggen. Deze moeten nu overeenkomstig de bepalingen van de verordening inzake nieuwe voedingsmiddelen worden geëtiketteerd. Hieruit blijkt zonneklaar dat er ook al heel lang een herziening van richtlijn 220 betreffende etikettering had moeten plaatsvinden.
Niet oplosbaar zijn deze problemen echter als je ze wil oplossen zoals enkele leden van dit Parlement dat proberen te doen. Deze leden wekken de indruk dat het hun meer te doen is om mediabelangstelling en verhindering van de gentechnologie dan om doeltreffende bescherming van de consument. Ik zou dat hier duidelijk willen maken aan de hand van de vraag die mevrouw Breyer en de Fractie De Groenen in het Europees Parlement hebben gesteld, want deze fractie zegt dat de hele verordening moet worden gewijzigd of zelfs vervangen. Dit is niet alleen onzinnig, maar het is ook in tegenspraak met wat de meerderheid van het Europees Parlement wil.
Het gaat er niet om paniek te zaaien. Wij willen alleen een oplossing vinden voor heel normale problemen en daartoe willen wij de Commissie met onze vragen aansporen.

Eisma
Voorzitter, wij moeten extra, ik zeg het nogmaals, extra behoedzaam zijn met onderwerpen als nieuwe voedingsmiddelen in Europa. Na de varkenspest, na de BSE, wil de consument meer dan vroeger geïnformeerd worden over datgene wat hij of zij eet. En dan is er een verordening die op 15 mei van kracht werd en dan weten we nog helemaal niet hoe op bepaalde onderdelen deze verordening door de nationale lidstaten moet worden geïnterpreteerd.
Waarom heeft de Commissie, vraag ik de heer Bangemann, niet op tijd een richtlijn gemaakt om dat te regelen zodat er een duidelijke uniforme regeling is met betrekking tot de etikettering? Hoe wordt, vraag ik commissaris Bangemann, de etikettering van genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen nu wel geregeld? En wie heeft nu dan de verantwoordelijkheid voor die etikettering, wanneer de Commissie geen regeling heeft gemaakt? Zijn dat dan de fabrikanten?
Kortom, er is een hoop onduidelijkheid en wij vinden dat de Commissie heel slordig heeft gehandeld, het vertrouwen van de consument toch ernstige schade heeft toegebracht en we willen nu weten hoe de Commissie deze zaak zal oplossen, want er is echt haast bij.

Leopardi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, uiteraard verheugt het ons dat op 15 maart jongstleden Verordening nr. 258/97 over nieuwe voedingsmiddelen en nieuwe voedingsingrediënten in werking is getreden. Deze nieuwe uitvoeringsbepalingen inzake etikettering vormen een belangrijke stap vooruit in een sector die de consument nog niet goed kent en die eigenlijk een bron van verwarring en onzekerheid vormt. Juist op grond hiervan rijst spontaan de vraag of het niet beter is dat er richtsnoeren komen die nog duidelijker en transparanter zijn dan de tekst van de betreffende verordening.
Het is bijvoorbeeld niet duidelijk of die verordening met terugwerkende kracht werkt. En wat is het echte toepassingsbereik van die verordening? Is bijvoorbeeld in het geval van maïs en genetisch gemodificeerde soja, die reeds in december jongstleden toestemming hebben gekregen om de communautaire markt op te komen, etikettering nu wel of niet verplicht? Indien het antwoord ja is, moet die etikettering dan de bepalingen van de verordening respecteren of niet? En hoe moeten die landen zich gedragen die zich al een nationale wetgeving hadden aangemeten? Hoe streng moeten die normen worden nageleefd? Is het teveel als we vragen om duidelijke en precieze richtsnoeren inzake het toepassingsgebied van de verordening, inzake de mogelijkheden van toepassing en etikettering? Is er eigenlijk wel rekening gehouden met de verschillende nationale wetgevingen, bijvoorbeeld de Italiaanse? En ten slotte, heeft men er rekening mee gehouden dat er verwarring kan optreden bij de meeste consumenten, omdat die nog te weinig voorlichting hebben gehad en de etiketten met verwijzingen naar genetisch gemodificeerde organismen niet goed begrijpen? Ik vind het geen wonder dat de consumenten het nodige wantrouwen koesteren.
Concluderend: deze verordening is weliswaar het resultaat van een compromis, aangezien men moest laveren tussen verschillende belangenconflicten tussen lidstaten, organisaties en betrokken beroepsgroepen, maar dit mag nog niet betekenen dat wij, om het totale ontbreken van reglementering weg te moffelen, genoegen moeten nemen met onvolledige en onbevredigende bepalingen die op verschillende manieren uitgelegd kunnen worden en dus verwarring en onzekerheid oogsten.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, alvorens op de diverse opmerkingen in te gaan, zou ik eerst een algemene opmerking willen maken waarmee ik misschien al het een of ander recht kan zetten. Wij hebben allen tezamen het resultaat van de conciliation gesteund, met uitzondering van mevrouw Breyer en enkele anderen, die er toen al op wezen dat dit niet volstond om de consument op passende wijze te informeren. Daarom moet hier nu niemand - noch mevrouw Roth-Behrendt, noch mevrouw Schleicher en vooral niet de heer Eisma, die bij mijn weten destijds niet heeft deelgenomen aan het debat, de hele liberale fractie heeft zich in dit debat trouwens gedeisd gehouden - doen alsof de Commissie nu plotseling iets heeft te verantwoorden wat ze met de Raad in de conciliation tot stand zou hebben gebracht.
Ik ben ertegen, mijnheer Eisma, dat u de aanvaller nu met zijn eigen wapens bestrijdt en zegt: de Commissie heeft dat en dat niet gedaan. Deze wetgevende maatregel dateert van mei jongstleden. Het klopt dat er in de discussie, zoals men een beetje hoogdravend zegt, een paradigmatawissel heeft plaatsgevonden, waarop ik destijds trouwens al heb gewezen, men is namelijk afgestapt van de traditionele beginselen van de etikettering, die ik destijds nog heb verdedigd. Als er zich een verandering voordoet die voor de consument van belang is, moet worden geëtiketteerd.
Als er zich een verandering voordoet die niet van belang is voor de consument, hoeft niet te worden geëtiketteerd en mag naar mijn mening ook niet worden geëtiketteerd, want als men om het even wat etiketteert, staat de consument daar uiteindelijk als de keizer met zijn nieuwe kleren en aan een hele reeks etiketteringen heeft hij helemaal niets. En daarop berust het werk waarop u, mevrouw Roth-Behrendt, zo trots was. U was trots, mevrouw Breyer was niet trots, ik was evenmin trots. Maar u hebt destijds gezegd - als u wil, kan ik het verslag van de vergadering erbij halen - dat dit besluit een oorveeg voor de heer Bangemann was. Nu doet u alsof alles op mij terugvalt. Dan ben ik het eerder eens met mevrouw Breyer: klopt u zich veeleer op de eigen borst!
Neen, laten wij eerst eens de puntjes op de i zetten, opdat de standpunten niet vervagen en niet de verkeerde indruk ontstaat dat de Commissie hier moet opkomen voor iets wat u destijds als een grote overwinning van het Parlement hebt gevierd. Ik herinner mij nog hoe u op de Duitse televisie victorie hebt gekraaid!
(Interruptie) Geachte mevrouw de afgevaardigde, als de heer Eisma, mevrouw Roth-Behrendt en andere sprekers hier doen alsof de Commissie voor alles en nog wat verantwoordelijk is, dan zult u er ook tegen moeten kunnen - dat is nu eenmaal zo in een democratie - dat een commissaris die deze discussie van meet af aan - vaak als "lijdend" voorwerp - heeft meegemaakt, eens zegt hoe de vork toen in de steel zat. Wie hier eerlijk en open discussieert, moet toegeven dat ik mij destijds bij het resultaat van de discussie heb neergelegd. Dit resultaat kwam in de grond van de zaak overeen met de beginselen, omdat het nu eenmaal op deze drie objectieve criteria berust. Mevrouw Roth-Behrendt, ik heb nooit gezegd dat die criteria cumulatief gelden. De Commissie heeft dat nooit beweerd. Ik weet niet waar u dat vandaan haalt.
Als de samenstelling van een voedingsmiddel verandert, als de voedingswaarde verandert of als het gebruiksdoel verandert - en wel in elk van deze gevallen apart, dat hebben wij nooit betwist, respectievelijk nooit anders gezien - moet worden geëtiketteerd. Dat is zonneklaar. Maar, mevrouw Schleicher, deze drie criteria betekenen dat men een objectieve basis heeft: telkens als een verandering van belang is voor de consument, moet worden geëtiketteerd.
Nu, mevrouw Roth-Behrendt, is niet alleen in het Parlement, maar ook in de Commissie - en dat is de achtergrond van dit hele debat - een heel andere discussie in verband met soja en maïs op gang gekomen, namelijk over de vraag of men niet überhaupt moet etiketteren, en wel onafhankelijk van de drie objectieve criteria. U hoeft het hoofd niet te schudden! Er zijn er hier in het Parlement toch velen - zoals uit de vragen blijkt - die zeggen dat zij, bijvoorbeeld bij maïs of soja of andere niet eens onder de verordening vallende voedingsmiddelen, etikettering wensen. De verordening heeft uiteindelijk slechts betrekking op voedingsmiddelen die aan de eindverbruiker worden verkocht, en maïs en sojaschroot worden doorgaans niet aan eindverbruikers verkocht.
Als nu echter de eis wordt gesteld dat moet worden geëtiketteerd, en wel onafhankelijk van de vraag of een van deze drie criteria is vervuld, dan is het voor mij zonneklaar dat u daardoor de beginselen opgeeft die wij destijds nog tezamen hebben verdedigd. U zegt dan namelijk: wij moeten ongeacht het effect altijd etiketteren als een bepaalde techniek is gebruikt, ook als dit in de keten volledig verdwijnt.
Iedereen weet dat met behulp van genetische manipulatie geteelde sojabonen of maïs als ze worden verwerkt, niet de effecten hebben die in de novel food -verordening worden beschreven. Ze moeten die ook niet hebben en uit dat oogpunt gezien, is dat een paradigmatawissel. Ik ben een democraat, ik heb dat al gezegd, en ik ben dan ook gaarne bereid als enkeling te buigen voor de wil van de meerderheid. Als het Parlement en ook de Commissie dat bij meerderheid besluiten, dan zal het vanzelfsprekend gebeuren. Maar ik ben wel zo vrij ook vanavond nogmaals te zeggen dat ik dat voor de consument een heel slechte zaak vind, want dan wordt voortaan vrijwel alles geëtiketteerd en verliest de etikettering voor de consument elk belang. Op dat punt moet ik mevrouw Breyer weer gelijk geven: wij kunnen elkaar dan wederzijds schouderklopjes geven, maar de consument heeft daar niets aan.
Dat is de stand van zaken. De Commissie werkt eraan. Wij hebben een groep commissarissen de opdracht gegeven over deze fundamentele verandering na te denken. Ik ben ertegen. Ik vind dat de drie criteria of, in het algemeen, het beginsel van een objectieve verandering voor de consument de doorslag moeten geven. Ik spreek hier niet voor de industrie, want de industrie is voor dat wat u wilt. Ik ben daar niet voor! Ik geloof dat de consument er meer aan heeft als hij gerichte, duidelijke informatie krijgt, telkens als het voor hem van belang is. Maar als de meerderheid dit wil en als dit het vaststellen van de waarheid dient, dan zullen wij het doen en dat betekent dan in de praktijk dat wij de novel food -verordening moeten wijzigen, want anders is alle logica zoek.
Dat wij voor voeder - als we maïs en sojabonen nu eens als voeder beschouwen - strengere etiketteringsvoorschriften hebben dan voor nieuwe voedingsmiddelen, kan ik aan geen mens meer uitleggen. Dan veranderen wij de novel food maar, dan laten wij de drie objectieve criteria vallen en wordt telkens geëtiketteerd als ergens in de keten een genetisch gewijzigd ingrediënt voorkomt! Dat is eigenlijk het probleem.
Mevrouw Roth-Behrendt, u bent zo vriendelijk geweest te zeggen dat ik in dergelijke kwesties met inzet voor mijn mening opkom. Dat doe ik ook in dezen. Als de meerderheid van u dit wil veranderen, dan zal ik dat, zoals gezegd, niet kunnen verhinderen - ik kan dat niet en ik wil het ook niet. Maar ik wil u alleen maar zeggen wat het resultaat is en dat is niet goed voor de consument.
Sta mij toe dat ik nu, heel in het kort, op de individuele vragen inga. De verordening is er dus sinds mei. In artikel 2 hebben wij de uitzonderingen van het toepassingsgebied van deze richtlijn heel duidelijk vastgelegd en daarom zijn er daar geen richtsnoeren voor nodig. Dat geldt ook voor artikel 1, ook al moeten we daarbij overeenkomstig artikel 1, lid 3, veel zaken in de comitéprocedure regelen. Maar wij hebben die procedure daar ook voor opgezet en wij willen nu dus niet via richtsnoeren regelen wat de comités moeten doen.
Wij zullen in het kader van artikel 8, zoals ik al heb gezegd, erover nadenken hoe dit principiële besluit eruit moet zien. Onafhankelijk van dit besluit van de Commissie en, later, van het Parlement is echter het ontbreken van richtsnoeren niet een soort vrijbrief voor de lidstaten. De lidstaten kunnen dit niet naar goeddunken interpreteren. Bij een toelatingsbesluit worden de bepalingen van artikel 8 op het specifieke geval toegepast en de modaliteiten en vormen van etikettering vastgelegd. Er is dus geen sprake van een eenzijdige speelruimte voor lidstaten en natuurlijk evenmin voor enkelingen. Ze hebben een zekere vrijheid van keuze, maar uiteindelijk wordt dat door ons beoordeeld. Wij willen ook een maatregel ad hoc voor soja- en maïsproducten. Ik heb immers al gezegd dat dit ook consequenties zal hebben, want het heeft principieel niets te maken met de geldigheid van de verordening voor voedingsmiddelen en voedselingrediënten. Maar men moet daarbij natuurlijk een zekere logica in acht nemen.
Tot zover in grote lijnen de vragen die hier werden gesteld. Wij zijn gaarne bereid met het Parlement verder te debatteren over wat wij doen. Maar, heer Eisma, ik zou wel heel duidelijk willen zeggen dat ik verwijten zoals er hier door u zijn geformuleerd, niet neem!
Ik ben zoals mevrouw Roth-Behrendt en vele anderen in de conciliation van mening geweest dat het om een aanvaardbaar resultaat ging. Het is niet strijdig met onze beginselen. Het heeft details gewijzigd. Daar was mevrouw Roth-Behrendt trouwens zeer blij over en trots op. Het Parlement heeft het als een grote overwinning van het Parlement op de Commissie gevierd. Dat nu om zo te zeggen alles wordt omgedraaid, dat wij nu alleen voor dit resultaat verantwoordelijk worden gesteld, vind ikzelf op dit late uur niet bijzonder prettig!

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, de heer Bangemann heeft ons uitvoerig uitgelegd waarom zaken die allang hadden moeten gebeuren, nog altijd niet zijn gebeurd. Wij spreken vandaag, mijnheer Bangemann, van uitvoeringsbepalingen voor de novel food -verordening en ik kan misschien uit het Groenboek over het voedingsmiddelenrecht citeren dat verordeningen altijd moeten worden gebruikt om de doorzichtigheid van het Gemeenschapsrecht te vergroten, om de toepassing van de wettelijke voorschriften in de interne markt te vergemakkelijken, zodat nationale uitvoeringsbepalingen overbodig worden.
Dat betekent dus dat er communautaire uitvoeringsbepalingen moeten zijn om ervoor te zorgen dat iedere lidstaat bij toelatingen precies hetzelfde als de andere lidstaten moet doen. Als wij een interne markt willen, dan is het nodig dat wij deze interne markt bij producten die door de consument met een dergelijk wantrouwen als een nieuwigheid, als iets vreemds worden aangezien, heel zorgvuldig tot stand brengen en niet zeggen: wij hebben sinds 15 mei een wet, het is nu 15 juni en wij hebben nog zeer veel tijd.
Mijnheer Bangemann, u hebt zeer veel tijd gehad om dit met uw diensten voor te bereiden en ik denk dat de administratie van DG III het ook had gekund.

Florenz
Mijnheer Bangemann, ik begrijp u eigenlijk niet helemaal. Ik begrijp een heleboel, maar u hebt in april 1997 in de Frankfurter Allgemeine Zeitung geschreven: etikettering heeft geen nut, en dan is men natuurlijk op z'n qui-vive. Volgens ons heeft etikettering wel degelijk nut. Ze heeft nut voor de consument, ze heeft nut voor de industrie en dat is de kans die wij willen grijpen. Na de treurige ervaringen met BSE zouden wij de kans die de novel food -verordening ons biedt, ook daadwerkelijk moeten grijpen en benutten.
Ik denk dat hier vanavond duidelijk is geworden dat wij niet over de inhoud van de richtlijn spreken, maar over wat wij met die inhoud hebben aangevangen. Als u zegt: ze is pas in mei in werking getreden, dan zeg ik: de jure klopt dat. Ik ben, zoals bekend is, geen jurist, maar u wist natuurlijk al in januari dat dit ding op u toekwam en hoe het eruitzag. Wij hadden heel gaarne gezien dat u inspanningen deed om de vijftien lidstaten van deze Unie duidelijk te maken welke richting het uitgaat. Dat er nog geen definitieve documenten op tafel kunnen liggen, begrijpen wij zelfs, maar ik vind dat wij ons allemaal te goed zouden moeten voelen om hier zo'n oppervlakkige beschuldigingscampagne op te zetten, als in dit geval is opgezet door de groenen, die in die zaken gewoonlijk weinig origineel zijn.
Mijnheer Bangemann, ik denk in alle ernst dat de novel food -verordening een goed begin in deze nieuwe richting is. Pak ze alstublieft moedig aan, dan kunnen wij de lidstaten ook zeggen welke richting we uitgaan!

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat de heer Bangemann vanavond eerlijk was en wij moeten ook eerlijk zijn. De novel food -verordening werd inderdaad door het Parlement en de Raad tezamen tot stand gebracht. Ik heb niet alleen in januari maar ook in het bemiddelingscomité erop gewezen dat uitvoeringsbepalingen ontbreken. De leden die daar hier nu hun beklag over maken, zeiden toen: alles is zonneklaar, de novel food -verordening is het beste wat er bestaat en alles valt eronder. Maar goed, ik wil niet achterom- doch vooruitkijken. Ik ben de heer Bangemann dankbaar, omdat hij zich ondanks de formulering van artikel 8, volgens welke de Commissie uitvoeringsbepalingen kan uitvaardigen - het Parlement wilde dat niet, de Commissie moet uitvoeringsbepalingen uitvaardigen - toch bereid heeft verklaard voor uitvoeringsbepalingen inzake etikettering te zorgen. Ik geloof dat deze bepalingen belangrijk zijn, omdat er niet alleen van de milieu- en consumentenorganisaties maar ook van de industrie zelf kritiek komt op het ontbreken ervan.
Wat wij nu dus nodig hebben, is een tekst waarin wordt geformuleerd hoe onder de verordening vallende producten moeten worden geëtiketteerd. Ik zou nogmaals dringend willen verzoeken te kiezen voor de formulering "met behulp van gentechnologie vervaardigd" , want "moderne biotechnologie, voedingsfysiologisch geoptimaliseerd" zou neerkomen op misleiding van de consument en hem geen duidelijk informatie geven. Bovendien zouden wij ons blootstellen aan het verwijt dat de novel food -verordening etikettenzwendel is. Als de industrie dit procédé toepast, moet ze ook de moed hebben het op het etiket te vermelden, opdat gentechnologie, zoals de bedoeling van de industrie is, ooit nog een kwaliteitslabel wordt.
Hierdoor ben ik al bij het punt "kwaliteitslabel" . Het positieve aan de novel food -verordening is dat wij in overweging 10 in een positieve etikettering voorzien. In dat verband had ik gaarne nog van u vernomen, mijnheer Bangemann - juist omdat de industrie van plan is alles wat niet onder de novel food -verordening valt, " zonder gentechnologie vervaardigd" te verklaren - of u bereid bent, zoals we bij biogrond en onlangs nog bij dierlijke producten hebben gedaan, criteria uit te werken om tot een positieve etikettering te komen. Één zaak moet immers duidelijk zijn: wij mogen het vertrouwen van de consument niet aantasten. Het is thans in de eerste plaats zaak eindelijk duidelijkheid te scheppen.

White
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Bangemann een scenario voorstellen. Als een consument in een lidstaat als gevolg van een inadequate etikettering schade ondervindt, kan hij, in normale omstandigheden en als de wet duidelijk is, tegen de betrokken lidstaat wegens niet-nakoming van het Europees recht het arrest-Francovitch inroepen. De heer Bangemann weet dat evengoed als ik.
Deze nieuwe wet, waaraan wij allen veel aandacht hebben besteed, heeft grote publiciteit gekregen. De meeste burgers van de Europese Unie die zich voor de kwestie interesseren zullen denken dat er een nieuwe wet is die vanaf 15 mei bescherming biedt. De regering van een lidstaat kan in omstandigheden zoals die welke zich nu voordoen in een rechtszaak tegen elke ontevreden consument zeggen dat hij niet weet hoe de vork aan de steel zit omdat de Commissie geen informatie heeft verstrekt. De Commissie draagt dus verantwoordelijkheid.
De heer Bangemann heeft goed geantwoord op het hier vanavond aangehaalde argument met betrekking tot de verantwoordelijkheid van het Parlement. Als lid van het bemiddelingsteam neem ik een stuk van die verantwoordelijkheid op mij. Ter attentie van de heer Bangemann merk ik echter op dat in het kader van de medebeslissingsprocedure drie lezingen plaatsvinden. Als het voorstel voor het eerst aan ons wordt voorgelegd is de Commissie daarbij al betrokken. De Commissie is ook bij de tweede lezing betrokken. Pas als wij het met de Commissie niet eens kunnen worden, gaan wij over tot de bemiddelingsprocedure. De Commissie is dus nu, net zoals bij het begin van de wetgevingsprocedure, verantwoordelijk voor een adequate bescherming van de consumenten. Volgens mij en volgens de meeste leden van het Parlement moet die bescherming nog steeds worden geboden.

Bangemann
Mijnheer White, de verordening is op 15 mei in werking getreden. Het is vandaag 10 juni, dat wil zeggen: er is ondertussen nog geen maand verstreken. Wij hebben tot dusver geen enkel geval gehad en wat de kwestie van de etikettering betreft, wij hebben in het kader van deze verordening gedetailleerde etiketteringsvereisten vastgelegd die in de lidstaten rechtstreeks en bindend gelden. Dat is namelijk de zin van een verordening, mijnheer Florenz. U hebt van een "richtlijn" gesproken. Het gaat in dit geval om een "verordening" , die in de lidstaten onmiddellijk van toepassing is en als er geschillen zijn over de vraag of de etikettering juist is, kan het Comité voor levensmiddelen de knoop doorhakken, dat is de inhoud van de verordening.
Daarnaast heb ik u gezegd: wij - u zowel als de Commissie - denken momenteel meer in het algemeen na over deze zaak. Als wij tot een conclusie zijn gekomen, zal de Commissie u logischerwijs haar overwegingen voorleggen en misschien zegt u dan: we geven de criteria van de novel food -verordening op, omdat wij telkens als er gentechnologie in het spel is, ongeacht of dat ja dan neen in de loop van voedselketen verdwijnt, willen etiketteren. Dat is immers het standpunt bij soja en maïs. Maar natuurlijk is dat het standpunt, want er wordt geëist dat iedereen die deze beide stoffen in de verwerkingsketen gebruikt, erop wijst dat ze genetisch gewijzigd werden, ongeacht of de drie criteria zijn vervuld.
Mevrouw Schleicher, ik ben in de kwestie van de novel food -verordening zo geëngageerd geweest, omdat ik geloof dat wij de consument een slechte dienst bewijzen door deze beginselen van de etikettering op te geven. Maar als u dat toch wenst, moeten wij logisch blijven. Het gaat toch niet aan dat wij bij maïs en soja strengere etiketteringsvoorschriften toepassen dan bij een nieuw voedingsmiddel dat rechtsreeks bij de consument belandt en daarom zullen wij daar eens opnieuw over moeten nadenken.
U kent mij: als ik iets verkeerds heb gedaan, geef ik dat ook toe. Iedereen kan al eens iets verkeerds doen, maar dat u mij na drie weken, zonder dat er zich tot dusver één geval heeft voorgedaan, zoals de heer Eisma, komt zeggen: u hebt dat allemaal vergeten en u hebt uw plicht niet gedaan, dat laat ik niet over mijn kant gaan! Vooral niet, omdat ik in een nieuwsuitzending mevrouw Roth-Behrendt heb horen zeggen: nu heeft de heer Bangemann een klinkende oorveeg gekregen. Oké, als dat zo was, denk er dan nu maar eens over na of u zichzelf geen klinkende oorveeg hebt gegeven. Dat is namelijk het echte probleem!

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
Ik heb overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement zes ontwerpresoluties over dit onderwerp ontvangen.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 00.25 uur gesloten)

