Europejska strategia na rzecz regionu naddunajskiego (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku dziennego jest pytanie ustne (B7-0240/2009) skierowane do Komisji przez: Silvię-Adrianę Ţicău, Briana Simpsona, Jánosa Ádera, Hannesa Swobodę, Evę Lichtenberger, Michaela Cramera, Saïda El Khadraouiego, Mathieu Groscha, Iuliu Winklera, Victora Boştinaru, Ioana Mirceę Paşcu, Mariana-Jeana Marinescu, Ivailo Kalfina, Noricę Nicolai, Dirka Sterckxa, Csabę Sándora Tabajdi, Michaela Theurera, Ismaila Ertuga, Inés Ayalę Sender, Jiříego Havla, Edit Herczog, Stanimira Ilcheva, Ilianę Malinovą Iotovą, Jelka Kacina, Evgenija Kirilova, Ádáma Kósę, Ioana Enciu, Eduarda Kukana, Gesine Meissner, Alajosa Mészárosa, Nadezhdę Neynsky, Katarínę Neveďalovą, Dacianę Octavię Sârbu, Vilję Savisaar, Olgę Sehnalovą, Catherine Stihler, Petera van Dalena, Louisa Grecha, Corinę Creţu, George'a Sabina Cutaşa, Vasilicę Vioricę Dăncilę, Cătălina Sorina Ivana, Tanję Fajon, Kingę Göncz, Antonyię Parvanovą, Adinę-Ioanę Vălean i Rovanę Plumb, w sprawie europejskiej strategii na rzecz regionu naddunajskiego.
Silvia-Adriana Ţicău
Chcę podziękować wszystkim tym posłom, którzy poparli podjętą przeze mnie inicjatywę dotyczącą przeprowadzenia tej debaty podczas plenarnego posiedzenia Parlamentu Europejskiego, po której nastąpi jutrzejsze głosowanie nad wspólną rezolucją.
Region naddunajski ma szczególne znaczenie dla Unii Europejskiej zarówno ze względu na dużą liczbę krajów przez które przepływa rzeka Dunaj, jak i na fakt, że wpada ona bezpośrednio do Morza Czarnego. Wraz z Renem i Kanałem Menu, Dunaj łączy Morze Północne i port w Rotterdamie - największy port w Unii Europejskiej - z Morzem Czarnym i portem w Konstancy, który jest dziesiątym co do wielkości portem w Unii Europejskiej.
Uznając znaczenie regionu naddunajskiego, w czerwcu 2009 roku Rada Europejska zwróciła się do Komisji o sporządzenie do końca roku 2010 strategii Unii Europejskiej na rzecz regionu naddunajskiego. Nalegamy, aby możliwie jak najszybciej Komisja rozpoczęła konsultacje ze wszystkimi krajami położonymi nad Dunajem oraz aby strategii naddunajskiej towarzyszył plan działania i wieloletni program operacyjny wdrażany wspólnie z uczestniczącymi państwami, w oparciu o model przyjęty w przypadku strategii dla regionu Morza Bałtyckiego.
Kluczowe znaczenie dla rozwoju regionu naddunajskiego ma rozwój infrastruktury transportowej. Z priorytetów odnoszących się do rozwoju infrastruktury transportowej regionu wymienić należy tylko modernizację portów, integrację systemów żeglugi na Dunaju, likwidację wąskich gardeł na drodze wodnej Ren/Moza-Men-Dunaj w celu usprawnienia żeglugi, poprawę intermodalności w regionie oraz poprawę połączenia z Morzem Czarnym poprzez szlaki drogowe i kolejowe, przez które rozumiem kolejowe korytarze transportowe i szybkie linie kolejowe.
Region naddunajski odgrywa ważną rolę w dywersyfikacji źródeł dostaw energii do Unii Europejskiej. Realizacja wspólnych projektów dotyczących efektywności energetycznej i zasobów energii odnawialnej, nakłady w dziedzinie nowych technologii oraz rozwój małych i średnich przedsiębiorstw mogą przyczynić się do pobudzenia ekologicznej działalności gospodarczej w całym makroregionie naddunajskim.
Ponadto ważnym narzędziem wspierania wzrostu gospodarczego w tym regionie jest turystyka. I na koniec, lecz niemniej ważne - rozwój tzw. centrów doskonałości, zdolnych do konkurowania na arenie międzynarodowej, wraz z wymianą uniwersytecką i kulturalną, przyczyni się do spójności terytorialnej w regionie naddunajskim.
Region naddunajski, a w szczególności Delta Dunaju, obejmuje kilka obszarów specjalnej ochrony oraz specjalnych obszarów ochrony w ramach programu Natura 2000 i jest to ekosystem wyjątkowy i delikatny. Ochrona środowiska w dorzeczu Dunaju będzie miała ogromny wpływ na rozwój rolnictwa i obszarów wiejskich w tym regionie.
Strategia naddunajska ułatwi - dzięki skoordynowanemu podejściu - skuteczniejsze wykorzystanie oraz wyższą absorpcję środków europejskich, chociaż nie ogranicza się jednak tylko do tego. Mając na względzie ten cel apelujemy do Komisji i państw członkowskich o wykorzystanie przeprowadzanej w 2010 roku średniookresowej oceny perspektywy finansowej oraz dyskusji w sprawie kolejnej perspektywy finansowej do realizacji celów strategii UE na rzecz regionu naddunajskiego.
Na zakończenie chcę powiedzieć, że Parlament Europejski będzie stałym partnerem w procesie opracowywania i realizacji strategii UE na rzecz regionu naddunajskiego.
Olli Rehn
komisarz. - Pani przewodnicząca! Dziękuję bardzo za podniesienie tej bardzo istotnej kwestii dotyczącej regionalnej strategii naddunajskiej, a także za państwa szersze poparcie dla strategii makroregionalnych w Europie.
W tej materii Komisja współpracuje z krajami uczestniczącymi w tzw. procesie współpracy naddunajskiej. Chodzi tutaj o następujące państwa członkowskie: Niemcy, Austrię, Słowację, Czechy, Węgry, Słowenię, Bułgarię i Rumunię. Ponadto uczestnikami tego procesu są następujące kraje trzecie: Chorwacja, Serbia, Bośnia i Hercegowina, Czarnogóra, Mołdawia i Ukraina.
Jeżeli chodzi o stan spraw na obecnym etapie: w ramach Komisji powołana została międzyresortowa grupa robocza, składająca się z przedstawicieli ponad 20 dyrekcji generalnych, której zadaniem jest wskazanie podstawowych priorytetów polityki odnoszących się do tej strategii. Równolegle każdy z krajów regionu naddunajskiego wyznaczył krajowy punkt kontaktowy, a pierwsze spotkanie przedstawicieli tych punktów kontaktowych odbyło się z udziałem państw członkowskich. Na bieżący rok, w okresie od lutego do czerwca, zaplanowano szereg wydarzeń w celu nadania rozmachu i pobudzenia dyskusji z odpowiednimi zainteresowanymi podmiotami. Pierwsze tego rodzaju wydarzenie będzie miało miejsce w dniach 1-2 lutego w Ulm, w Niemczech.
Wracając do przyszłego kształtu strategii chciałbym podkreślić, że oczywiście jesteśmy na początku procesu szczegółowych opracowań i przygotowań. W najbliższych miesiącach kształt ten będzie przedmiotem bardziej szczegółowych rozmów między zainteresowanymi krajami, właściwymi zainteresowanymi podmiotami, służbami Komisji oraz innymi instytucjami UE.
Tym niemniej wydaje się prawdopodobne, że strategia opierać się będzie na trzech szerokich filarach, czyli inaczej mówiąc, na szerzej rozumianych priorytetach w dziedzinie polityki, a mianowicie: po pierwsze, usprawnieniu systemu łączności i systemu komunikacji przyjaznego dla środowiska, po drugie, ochronie środowiska, ochronie zasobów wodnych i usprawnianiu działań zapobiegających zagrożeniom, i po trzecie, wspomaganiu rozwoju społeczno-gospodarczego, zasobów ludzkich i instytucjonalnych. Wymienione trzy filary będą obejmować szereg konkretnych działań opartych na wkładzie wniesionym przez państwa członkowskie, zainteresowane podmioty oraz na wkładzie pochodzącym z samej Komisji.
Na koniec niech mi będzie wolno wskazać kolejne kroki. Do czerwca bieżącego roku będziemy nadal gromadzić koncepcje i propozycje z państw członkowskich, od zainteresowanych podmiotów oraz od innych zainteresowanych stron. Będzie to następowało poprzez formułowanie stanowisk, spotkania, konferencje, a także w drodze podejmowanych konsultacji publicznych za pośrednictwem Internetu. Po czym - do września - Komisja określi priorytety i uporządkuje omawiane koncepcje w celu przygotowania projektu komunikatu w sprawie strategii i towarzyszącego jej planu działań. Wówczas do grudnia Komisja poczyni ostateczne przygotowania do przyjęcia tego dokumentu. Dlatego począwszy od następnego roku - 2011 - rozpoczniemy budowanie systemów zarządzania oraz konkretną realizację działań i projektów, które do tego czasu będą musiały zostać zaplanowane i ostatecznie przesądzone.
Dziękuję za uwagę. Oczekuję wypowiedzi na temat kwestii, jakie chcieliby państwo podnieść w obecnej debacie.
Marian-Jean Marinescu
Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) przywiązuje szczególną wagę do strategii naddunajskiej. Droga wodna Ren-Men-Dunaj to most łączący wschód i zachód, Morze Północne i Morze Czarne. Wiąże się bezpośrednio z kwestią zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, stanowi szlak w kierunku Azji poprzez Morze Czarne, a także stanowi połączenie z Morzem Śródziemnym.
Dlatego opowiadamy się za opracowaniem w tym roku strategii naddunajskiej, zgodnie ze zobowiązaniem podjętym przez Komisję. Cieszę się, że pan komisarz Rehn uzyskał ponowną nominację i chcemy, aby omawiana strategia została zatwierdzona - łącznie z konkretnym planem działania - najpóźniej na początku 2011 roku.
Do głównych priorytetów, jakie należy uwzględnić, zaliczę: zapewnienie żeglowności na całej omawianej drodze wodnej, głównie połączenia Dunaj-Ren, i ujednolicenie systemów żeglugi, zmodernizowanie portów rzecznych oraz rozbudowę powiązanych infrastruktur tak, aby powstały zintegrowane systemy wielomodalne, doprowadzenie do efektywnego wykorzystania potencjału energetycznego Dunaju, rozbudowa systemów irygacyjnych w celu zapobiegania procesowi pustynnienia, wdrażanie zintegrowanego systemu monitorowania poziomu wód w celu doskonalenia prognozowania oraz zwiększenia zdolności zapobiegania i interwencji w przypadku powodzi, suszy lub zanieczyszczenia.
Konieczne jest wspólne działanie, ponieważ brak zaangażowania pojedynczego państwa należącego do zlewni może skutkować zablokowaniem całego omawianego procesu. Konieczne są również zasoby finansowe. Dlatego właśnie mam nadzieję, że nowa Komisja Europejska weźmie tę kwestię pod uwagę i że nie będzie unikać finansowania opartego na partnerstwie publiczno-prywatnym.
Na terenie Rumunii znajduje się największa część Dunaju w porównaniu z innymi państwami zlewni. Z tego względu Rumunia popiera jak najszybsze opracowanie projektu omawianej strategii, która zwiększy potencjał tej rzeki, który jest tak istotny dla całej Europy.
Constanze Angela Krehl
Pani przewodnicząca! Grupa Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim popiera inicjatywę opracowania strategii na rzecz regionu naddunajskiego. Jest to dla nas projekt ważny również dlatego, że w sposób wzorowy wzmacnia on spójność terytorialną, która po raz pierwszy została włączona do traktatu lizbońskiego, i może także stać okazją do jednoznacznego wyjaśnienia, co rozumiemy pod pojęciem "spójności terytorialnej”. Mam nadzieję, że pan komisarz Rehn powiedział również licznym wspomnianym przez siebie partnerom, że Parlament Europejski będzie w odpowiedni sposób uczestniczył w opracowaniu strategii na rzecz regionu naddunajskiego. W pańskiej wypowiedzi nie usłyszałam niestety słów "Parlament Europejski”, natomiast weźmiemy stosowny udział w debacie. Cieszę się, że podczas dzisiejszego posiedzenia plenarnego prowadzimy tutaj pierwszą ważną debatę w tej materii.
Poza wyjaśnieniem pojęcia spójności terytorialnej istotne jest również jednoznaczne stwierdzenie, że strategia ta wiąże się ze współpracą transgraniczną, czyli z czymś, do czego zawsze zachęcamy i co zawsze wspieraliśmy w dziedzinie polityki spójności, a co faktycznie już zamierzaliśmy rozszerzyć w tym okresie finansowania. Mam nadzieję, że będzie to jeszcze większy sukces w ciągu kilku następnych lat, także w związku ze strategią naddunajską.
Chciałabym zaznaczyć, że mając omawianą strategię naddunajską, uzyskamy europejską wartość dodaną, która rzeczywiście będzie wymierna, zwłaszcza dla ludzi mieszkających w tym regionie. Dlatego powinni się oni bezpośrednio angażować w opracowanie tej strategii, jak również powinni mieć sposobność, by być świadkami przy konstruowaniu tego europejskiego projektu. Moja gorąca prośba - by nie przeładowywać omawianej strategii nadmierną liczbą priorytetów i jej nimi nie obciążać oraz by skupić całą naszą uwagę na tym, co chcemy osiągnąć. Moim zdaniem, bardzo ważne jest, aby efektywniej wykorzystywać istniejące zasoby i aby np. budować lub rozbudowywać systemy ostrzegania i tworzyć je w odpowiedni sposób, umożliwiający ostrzeganie przed takimi klęskami żywiołowymi, jak powodzie, a także np. reagowanie w razie wypadków przemysłowych, których skutkiem jest zanieczyszczenie Dunaju oraz regionów sąsiednich. Istnieją tutaj wspólne obszary działania.
Skuteczna strategia naddunajska i udane projekty w tym regionie mogą stanowić również rozwiązania modelowe dla innych regionów. Zamiast konieczności natychmiastowego tworzenia każdorazowo nowej strategii możemy to rozwiązanie wykorzystać jako przykładowe w przypadku wspólnego rozwiązywania problemów w europejskiej współpracy transgranicznej, a także - o ile uda nam się rzeczywiście włączyć kraje trzecie do tej strategii - w celu wprowadzenia w życie polityki sąsiedztwa, która dla nas wszystkich w Unii Europejskiej jest rzeczą ważną i którą należy wspierać.
Michael Theurer
Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Znaczenie regionu naddunajskiego jest oczywiste ze względu na sam fakt, że nad brzegami Dunaju zamieszkuje 80 milionów ludzi w sześciu państwach członkowskich UE oraz w czterech krajach sąsiadujących. Dunaj ma swoje źródło w Schwarzwaldzie - 100 kilometrów stąd w linii prostej, a następnie płynie w dół do Delty i do Morza Czarnego. Dlatego jako grupa Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy popieramy apel o strategię naddunajską, a jako Parlament Europejski dzisiaj wieczorem również wyrażamy ważne stanowisko poprzez uwzględnienie tematu strategii naddunajskiej w porządku obrad.
Dwadzieścia lat po upadku żelaznej kurtyny, gdy nastąpił kres podziału Europy, Dunaj raz jeszcze jest symbolem zjednoczenia. Poczynając od państwa założyciela UE - Niemiec, poprzez Austrię, która przystąpiła w 1995 roku, aż do nowych państw członkowskich z Europy Środkowej i Wschodniej, które przystąpiły w 2004 roku, Dunaj łączy też takie kraje sąsiadujące, jak kraj akcesyjny - Chorwacja, czy inne kraje sąsiadujące, które aspirują do członkostwa. Dlatego nieomal można zaobserwować ponowne zjednoczenie Europy wzdłuż Dunaju.
Panie i panowie - i jest to rzecz, do której grupa ALDE przywiązuje wielką wagę - konieczne jest przyjęcie obecnie odpowiednich środków, umożliwiających uczynienie strategii naddunajskiej priorytetem polityki regionalnej w nowym okresie finansowania. Jest wiele sposobów podejścia do tego tematu. Jedna możliwość to zawieranie większej liczby wzajemnych partnerstw między małymi i średnimi przedsiębiorstwami.
W obszarze infrastruktury istnieją oczywiście inne ważne zadania. Kwestia ta jest szczególnie istotna dla grupy ALDE ze względu na fakt, że w wyniku podziału Europy historycznie ukształtowane połączenia transportowe zostały zerwane i nie podlegały modernizacji. Dlatego zrównoważony rozwój Dunaju jako śródlądowej drogi wodnej, modernizacja i unowocześnienie jego portów, śluz i żeglowności zapewni sposób transportu przyjazny dla środowiska naturalnego. Jednakże konieczne będzie jeszcze podjęcie działań związanych z siecią drogową i kolejową. Szczególnie ważne jest też to, aby zaangażować w ten proces gminy miejskie, miasteczka, okręgi oraz obywateli.
Eva Lichtenberger
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Strategia rozwoju dla regionu naddunajskiego jest bardzo pożądana i jest także bardzo ważna. Ponadto jest to również ogromnie ambitne zadanie, którego nie da się porównać z niczym, co robiliśmy poprzednio w kontekście rozwoju regionalnego. Dunaj nie jest po prostu szlakiem wodnym i nie jest też drogą. Dunaj jest skarbem przyrody. Mam świadomość, że wielu z państwa nie lubi o tym słuchać, ale właśnie ten aspekt, iż jest to skarb przyrody i również obszar o określonym potencjale w zakresie zrównoważonej i nowoczesnej turystyki, umożliwi rozwój tych terenów, zwłaszcza wokół Delty Dunaju, ale również wzdłuż atrakcyjnych odcinków rzeki, w wyjątkowo korzystny sposób przez małe i średnie przedsiębiorstwa.
Dunaj posiada bardzo specjalne cechy jako rzeka - to z pewnością musi być oczywiste - które są szczególnie wrażliwe na ingerencję człowieka. Mieliśmy już tego dowody w związku z projektem elektrowni Gabčíkovo. Szkody spowodowane przez ten projekt są dzisiaj nadal widoczne i jedynie dzięki ogromnym wysiłkom mieszkańców i obywateli udało się zapobiec większym szkodom w wyniku rozbudowy tego łańcucha elektrowni. Projekt doprowadził do obniżenia poziomu wód gruntowych, przynosząc niepoliczalne konsekwencje dla rolnictwa. Nie bez powodu inny poseł wspomniał o silnym związku podglebia poniżej Dunaju z wodą gruntową tego obszaru. Jest to element, któremu należy poświęcić szczególną uwagę w tym kontekście.
W tym miejscu możemy nauczyć się jednej ważnej rzeczy: Dunaj - a tak naprawdę każda rzeka - to krwioobieg, istnienie którego wymaga ochrony oraz uwagi, i musimy doń podchodzić w sposób zrównoważony. Oznacza to niewprowadzanie w sposób lekkomyślny koparek do naturalnego środowiska, lecz po prostu poważne traktowanie rzeki, wykorzystywanie jej do celów żeglugi, ale dostosowywanie statków do rzeki, a nie rzeki do statków. Kiedy zamierza się rozpocząć ważny projekt, nie robi się tak, że kupuje się najpierw meble, a dopiero później buduje wokół nich dom. Dokładnie w ten sam sposób musimy podchodzić do Dunaju. Zrównoważony rozwój oraz zwracanie bacznej uwagi na sprawy środowiska naturalnego są tutaj sprawą najwyższej wagi. Nie powtarzajmy błędów przeszłości!
Oldřich Vlasák
Region naddunajski to bardzo specyficzne i bezspornie ogromne terytorium. Jak powszechnie wiadomo Dunaj jest drugą co do długości - po Wołdze - rzeką Europy, przepływającą przez granice międzynarodowe lub tworzącą te granice w przypadku dziesięciu krajów; jego dorzecze obejmuje aż 19 państw europejskich. Stąd niewątpliwie zjawiskiem pozytywnym jest fakt, iż regionowi temu poświęca się szczególną uwagę. Uważam jednak, że tutaj w Parlamencie Europejskim nie powinniśmy próbować bezpośrednio nadawać strategii naddunajskiej konkretnego kształtu. Dobrze funkcjonująca strategia makroregionalna musi być formułowana oddolnie, natomiast instytucje europejskie powinny jedynie tworzyć ramy prawne, ułatwiać komunikowanie się na szczeblu międzyrządowym oraz wspierać poszczególne podmioty w kwestii metodologii, przeglądów danych itd. Moim zdaniem Komisja nie powinna opracowywać szczegółowo strategii makroregionalnej, lecz raczej nadzorować jej powstawanie, ponieważ jej rzeczywista treść powinna być precyzowana na poziomie państw członkowskich, regionów oraz poszczególnych miast i wsi.
Ponadto zdecydowanie uważam, że chociaż strategia na rzecz regionu naddunajskiego powinna koncentrować się na zagadnieniach przyszłości, przy jej wdrażaniu z trudem możemy uciec od dziedzictwa przeszłości. Należy sobie zdawać sprawę, że w czasie zimnej wojny Dunaj stanowił granicę między Wschodem i Zachodem, na przykład w ówczesnej Czechosłowacji. Element podzielonej Europy utrzymuje się w dorzeczu Dunaju, ograniczając de facto europejskie tendencje integracyjne. Dlatego właśnie strategia powinna się koncentrować na tym konkretnym problemie. Nie można w pełni wykorzystać potencjału rozwoju regionu naddunajskiego w przypadku, gdy istnieją nadal niepołączone międzynarodowe, międzyregionalne i lokalne sieci transportowe, gdy wciąż brak jest głębszej współpracy w zakresie planowania przestrzennego i planowania strategicznego rozwoju, podczas gdy nie ustępują przeszkody mentalne. Jeżeli mamy skuteczniej ruszyć naprzód, muszą zostać rozwiązane problemy z przeszłości.
To godne pochwały, że podczas dyskusji o strategiach makroregionalnych nie mówimy o jednostkach administracyjnych, o poszczególnych państwach czy o jednostkach i regionach terytorialnych NUTS, ale raczej o terytorium w Europie. Takie podejście wymaga nie tylko zmiany technologii czy też metod wdrażania polityki spójności, lecz w znacznie szerszym zakresie - zmiany filozofii. Rzeczywiście, konieczne jest autentyczne wzmocnienie zarządzania sprawami publicznymi na różnych szczeblach, by móc rozwiązywać problemy nękające omawiane terytorium, niezależnie od istniejących przeszkód administracyjnych. Strategie makroregionalne to droga wiodąca ku przyszłości, ponieważ są one w znacznym stopniu wyjątkowymi projektami, dotychczas niespotykanymi w Unii Europejskiej. Ich celem jest zagwarantowanie współpracy między państwami członkowskimi, ich regionalnymi i lokalnymi władzami samorządu terytorialnego i innymi odpowiednimi organami, w oparciu o zasadę partnerstwa, jak również umożliwienie im rozwiązywania występujących problemów.
Jaromír Kohlíček
Panie i panowie! Pięć lat temu, jako nowy poseł do Parlamentu Europejskiego, zabrałem głos podczas debaty w Komisji Transportu i Turystyki i wyjawiłem wielki sekret: a mianowicie, że najdłuższą rzeką w Unii Europejskiej jest Dunaj. Od tamtej pory moi koledzy nie dziwili się już podobnemu twierdzeniu i bardzo się cieszę, że jako jeden z inicjatorów jestem w stanie wspierać rozpoczynające się prace nad strategią dla dorzecza Dunaju. Rzecz jasna, że strategia ta powinna obejmować kilka aspektów, w szczególności te, które odnoszą się do środowiska i jego ochrony, do zrównoważonego rozwoju gospodarczego, jak również powinna w sposób logiczny wzywać wszystkie kraje korzystające z zasobów wodnych w tym regionie do angażowania się w ten proces. Naprawdę nie ma znaczenia, czy kraje te są członkami Unii Europejskiej, czy też naszymi sąsiadami. Potencjał transportowy, dotychczas wykorzystywany jedynie w stopniu minimalnym, jak również inne możliwości rozwojowe, wymagają szybkiego uruchomienia projektu całościowego. W tym kontekście w pełni popieram ustalenie stosunkowo napiętego terminu, jaki w rezolucji został wyznaczony Komisji Europejskiej i z niecierpliwością oczekuję, że od początku przyszłego roku strategia rozwoju dla dorzecza Dunaju stanie się jednym z kluczowych planów rozwoju Unii Europejskiej. Ze swej strony grupa GUE/NGL udziela pełnego poparcia na rzecz intencji określonych w rezolucji i oczywiście poprze je podczas głosowania.
Jaroslav Paška
Zgodnie z wnioskami Rady Europejskiej z czerwca 2009 roku, Komisja Europejska rozpoczęła prace nad przygotowaniem strategii Unii Europejskiej na rzecz regionu naddunajskiego, mając na celu usprawnienie współpracy między krajami położonymi w dorzeczu Dunaju oraz wzrost dynamiki rozwoju gospodarczego i społecznego w tym regionie.
Proponowana strategia powinna stworzyć podstawy koordynacji działań krajów uczestniczących w aktualnych programach Unii Europejskiej, bez dodatkowych wymagań w zakresie specjalnego finansowania, instytucji czy legislacji. Komisja Europejska zapewni wsparcie techniczne i koordynacyjne. W projekcie przewiduje się tworzenie możliwości współpracy z państwami spoza Unii Europejskiej.
Panie i panowie! Pragnę przyklasnąć inicjatywie Rady Europejskiej, która ma na celu tworzenie strategii Unii Europejskiej na rzecz regionu naddunajskiego, jak też wyrazić moje poparcie w tym zakresie. Zdecydowanie uważam, że tego rodzaju skoordynowana współpraca międzynarodowa umożliwi ochronę ekosystemów Dunaju w sposób skuteczniejszy, dzięki wspólnemu działaniu wszystkich krajów, przez które przepływa ta rzeka. Dla milionów Europejczyków jakość wody pitnej zależy od stopnia czystości Dunaju. Dlatego rzeczą oczywistą jest to, że ochrona cieków wodnych i szerokiego przyległego terenu przed zanieczyszczeniem powinna być jednym z kluczowych filarów uprzywilejowanej współpracy między uczestniczącymi krajami.
Inny ambitny cel strategii naddunajskiej to ukończenie szlaku wodnego Dunaju zgodnie z parametrami przyjętymi przez Komisję ds. Dunaju. Dzięki temu transportowy korytarz wodny wschód-zachód uzyskałby dodatkowy nowy wymiar gospodarczy oraz powstałaby możliwość osiągnięcia żeglowności niektórych większych dopływów Dunaju. Tego rodzaju nowy impuls dla wzrostu gospodarczego doprowadzi również do tworzenia nowych miejsc pracy.
W okresie, w którym Europa poszukuje odnawialnych, czystych pod względem środowiskowym źródeł energii, Dunaj oferuje właśnie takie ogromne, niewyczerpalne jej źródło. Musimy jedynie odkurzyć niektóre plany dotyczące elektrowni wodnych, ocenić je pod kątem wpływu na środowisko i efektywności zwrotu nakładów oraz je zrealizować.
Panie i panowie! Zdecydowanie uważam, że pomysł stworzenia wspólnej strategii Unii Europejskiej na rzecz regionu naddunajskiego to pomysł dobry i że zasługuje on na nasze poparcie polityczne.
Csanád Szegedi
(HU) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Dunaj jest jednym z największych korytarzy ekologicznych dla Węgier i dla Unii; to siódmy korytarz paneuropejski. Dlatego Dunaj odgrywa rolę kluczową i partia Jobbik popiera zobowiązania międzynarodowe, podjęte uprzednio przez Republikę Węgierską w celu zrealizowania tego projektu, określonego przez Komisję Europejską jako priorytet najwyższej wagi, do roku 2020. Taki rozwój sytuacji bardzo pasuje do koncepcji autostrad morskich, która występuje również w białej księdze UE w sprawie europejskiej polityki transportowej. Chciałbym zwrócić jednak uwagę kolegów posłów na fakt, iż w odróżnieniu od innych, ruch Jobbik na Węgrzech chciałby poprzeć tę strategię nie ze względu na dążenie do zysków. Pragniemy, aby w okresie realizacji przestrzegane były wszelkie normy międzynarodowe dotyczące środowiska naturalnego i aby zapewnić tym samym optymalną szerokość dorzecza w przypadku Dunaju i przepływu ilości wody potrzebnej dla żeglugi. W ten sposób uniknęlibyśmy zniszczenia zasobów wodnych i skarbów przyrody w rejonie naddunajskim. Jesteśmy przekonani, że jedynym sposobem utrzymania regionu naddunajskiego jako stabilnego regionu Europy jest położenie kresu dekretom Benesza, które dyskryminują obywateli niemieckich, austriackich i węgierskich. Dziękuję za uwagę.
Lambert van Nistelrooij
(NL) Pani przewodnicząca! Od czasu do czasu nadarza się okazja, aby otworzyć nowe możliwości, również w polityce europejskiej. Dotychczas - bądźmy szczerzy - to państwa członkowskie były inicjatorami w jednoznacznym wyznaczaniu priorytetów odnoszących się do ich własnego terytorium. Jestem Holendrem. Mieszkam akurat po drugiej stronie, w dolnym biegu Renu i Mozy, a mój brat posiada gospodarstwo mleczarskie na obszarze wyznaczonym jako teren zalewowy w przypadku, kiedy pojawia się zbyt wiele wody. Jak może dochodzić do przypadku nadmiaru wody? Oczywiście, jedną z przyczyn jest deszcz, lecz inną jest to, że nie podjęto żadnych działań, aby okresowo zatrzymywać tę wodę w górze dorzecza. Oznacza to, że położone na tym obszarze gospodarstwo mojego brata jest zagrożone.
Chcę przez to powiedzieć, że chodzi tutaj o to, czy jesteśmy w stanie wspólnie wspierać nowy cel w postaci wymiaru terytorialnego, który jest określony w traktacie lizbońskim. Pociąga to za sobą dążenie do osiągnięcia wzajemnych porozumień na obszarze całego dorzecza i wprowadzenia niektórych elementów własnego stanowiska do tych programów - odnośnie do transportu, ekologii i gospodarki - oraz wspólne zajęcie się niektórymi sprawami. Mam tego świadomość, ponieważ ten rodzaj podejścia wykorzystujemy również wspólnie, krok po kroku, po drugiej stronie Europy. W tym zakresie nie ma nic za darmo i podobne zaangażowanie naprawdę musi być oddolne. Z tego właśnie względu popieram omawianą rezolucję. Chcemy w niej bowiem rozwiązać sprawy administracyjne związane ze wspólnym szerokim podejściem i zwrócić się do Komisji, aby się do nas przyłączyła. Zgadzam się z panią poseł Krehl z grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim, że nie powinniśmy wszystkich naszych rozwiązań politycznych dla tak dużego regionu wrzucać do jednego wielkiego worka. Powinniśmy natomiast mieć odwagę i wybrać kilka spraw, które są lepiej realizowane i rozwiązywane na europejskim szczeblu terytorialnym. Dlatego udzielam tej inicjatywie całkowitego poparcia i z wielkim zainteresowaniem oczekuję merytorycznego dokumentu ze strony Komisji.
Inés Ayala Sender
(ES) Chcę podziękować pani poseł Silvii-Adrianie Ţicău za poczynienie we wrześniu 2008 roku przygotowań dla delegacji Komisji Transportu i Turystyki, podczas której to delegacji zrealizowano podróż na całej długości Dunaju, a ponadto odwiedzono ujście rzeki - Deltę Dunaju - gdzie wpada ona do Morza Czarnego.
Byłam w związku z tym pod ogromnym wrażeniem historii i wielkiego potencjału tej tak bardzo europejskiej rzeki, przepływającej przez 10 krajów, z których sześć już należy do Unii Europejskiej, a pozostałe - to nasi sąsiedzi i kraje kandydujące.
Byłam też pod wrażeniem wielkich nierówności i różnych punktów widzenia, w zależności od państwa członkowskiego. Niektórzy widzą w tej rzece prawdziwy skarb, gdy osiągnęli już najwyższy poziom dobrobytu i rozwoju na jej brzegach. Muszą wrócić do źródeł rzeki, która przez wieki była regulowana. Muszę też powiedzieć, że byłam wstrząśnięta widząc kolonie ptaków przyzwyczajonych do życia na rzece, które powoli - właśnie z powodu prowadzonych prac, ze względu na cofanie się - traciły siedlisko nad rzeką, gdzie kiedyś brodziły w wodzie; dziś nie wiem, gdzie one mogłyby się znaleźć.
Inne kraje, po wielu latach opóźnionego rozwoju, postrzegają Dunaj właśnie jako obietnicę rozwoju i źródło bogactwa, komunikacji i energii. Co więcej, teraz - po tylu latach - mają prawo widzieć tę rzekę jako symbol braku komunikacji, jako symbol blokady, opóźnienia w rozwoju, a nawet konfliktów. Zgadzam się z nimi, że istnieje ogromna, bezpośrednia i pilna potrzeba, aby na powrót Dunaj stał się śródlądową drogą wodną dla zrównoważonego transportu - istnieje program Marco Polo, który jest nadal tak źle wykorzystywany - lub stał się nośnikiem wyjątkowego rozwoju turystycznego - albowiem rzeczywiście krajobrazy są niezwykłe - albo źródłem energii odnawialnej.
Ci z nas, którzy nie mają tyle szczęścia, by posiadać podobne europejskie i ponadnarodowe rzeki, ponieważ żyjemy na półwyspie, w "kącie” Unii Europejskiej - chociaż mamy rzeki między Portugalią i Hiszpanią, a wspólne i ponadnarodowe zarządzanie tymi rzekami stanowi przykład w skali europejskiej - tak, to prawda, że z zazdrością patrzymy na potencjał Dunaju.
Dlatego niech mi będzie wolno wyrazić nasze bezgraniczne poparcie dla potrzeby pilnego opracowania strategii na rzecz regionu naddunajskiego, tak aby Europa była pełniejsza, bardziej zharmonizowana i zrównoważona.
Filiz Hakaeva Hyusmenova
(BG) Dziękuję, pani przewodnicząca! Strategia naddunajska może zapewnić potencjał skutecznego wdrażania polityki spójności w omawianym regionie geograficznym. Państwa członkowskie są w tym względzie zainteresowanymi podmiotami i do końca bieżącego miesiąca przedstawią merytoryczne propozycje. Ile jednak spośród nich jest przedmiotem dyskusji publicznych? Ile krajów uruchomiło proces konsultacji publicznych?
Chcę szczególnie położyć nacisk na kluczową rolę, jaką w procesie opracowywania omawianej strategii powinny odgrywać regiony i miasta położone nad Dunajem. Mam na myśli agencje samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe, przedsiębiorstwa i zwykłych obywateli. Ich zaangażowanie może stanowić gwarancję, że strategia będzie odpowiadała istotnym potrzebom, stanowiła rozwiązanie problemów oraz przyczyni się do rozwoju miast i wsi, jak też makroregionów jako całości. Jestem pewna, że Komisja Europejska stworzy im możliwości wzięcia udziału w procesie kształtowania omawianej strategii.
Chciałabym przestrzec przed niebezpieczeństwem polegającym na tym, że spotkania, konferencje i informacje, w najszerszym tego słowa znaczeniu - a później zaangażowanie - będą koncentrować się na kilku głównych miastach, natomiast pozostała część może znaleźć się poza tymi procesami. Ta pozostała część może także rozważyć teraz swoje stanowisko, we właściwym czasie, i uczestniczyć w podejmowaniu decyzji, które jej dotyczą. Nawet mniejsze miejscowości i wsie będą mogły przedstawić własne działania na rzecz zmian, opracować warunki i określić zasoby oraz przyczynić się do osiągnięcia celów.
Wysoki status omawianej strategii ułatwi daleko idący, intensywny i równoczesny rozwój w różnych sektorach, co także jest warunkiem szybkiego wzrostu o wysokiej jakości. Musi to być ostatecznym celem strategii na rzecz regionu naddunajskiego zważywszy, że najbiedniejsze regiony w Unii Europejskiej znajdują się również w regionie dolnego Dunaju. W Europejskim Roku Zwalczania Ubóstwa i Wykluczenia Społecznego musimy zadeklarować, że zwalczanie ubóstwa i nierówności w regionie naddunajskim jest wyzwaniem, które musi być podjęte w omawianej strategii. Sytuacja w biedniejszych regionach, w których występuje zróżnicowanie możliwości i zasobów, także ujawnia szczególnie ważną kwestię inwestycji. Nieco uwagi należy poświęcić ustanowieniu specjalnego dunajskiego banku europejskiego z udziałem zainteresowanych krajów.
Hans-Peter Martin
(DE) Pani przewodnicząca! Podobnie jak pan poseł Theurer, który przed chwilą przemawiał, ja również pochodzę z europejskiego regionu zlewniowego. Jesteśmy tak naprawdę mieszkańcami regionów nadreńskich, niemniej jednak sprawa Dunaju budzi nasze żywe zainteresowanie, chociaż w rzeczywistości płynie on w kierunku, z którym nasze ścieżki życiowe mają stosunkowo mało wspólnego.
W tym miejscu chciałbym prosić o to, aby nie patrzeć na strategię na rzecz regionu naddunajskiego wyłącznie pod kątem prezentowanym przez wielu moich przedmówców, lecz także jako na sposobność do integracji kulturowej. Na przykładzie Dunaju, w szczególności ludzie młodzi mogą zrozumieć, w jaki sposób można przezwyciężyć fałszywy nacjonalizm, w jaki sposób można odkryć i zrozumieć to ogromne bogactwo kulturowe - czy będą to laureaci literackiej nagrody Nobla, czy też słynne awangardowe wydarzenia muzyczne podczas festiwalu w Donaueschingen dokładnie wzdłuż Delty. Moja prośba - można jeszcze chcieć czegoś więcej na tym wczesnym etapie - brzmi tak: uwzględnić także tożsamość kulturową i spójność ze strategią jako całością, szczególnie w przypadku ludzi młodych.
Evgeni Kirilov
Pani przewodnicząca! Zdecydowanie popieram opracowywanie strategii UE na rzecz regionu naddunajskiego. Historycznie Dunaj połączył Europę Zachodnią i Wschodnią, a przynależność do regionu naddunajskiego powodowała powstawanie poczucia wspólnoty między ludźmi. Można powiedzieć, że ułatwiło to współpracę kulturalną i gospodarczą na długo przed pojawieniem się idei integracji europejskiej.
Strategia ta jest okazją do wprowadzenia w życie cennych zasad solidarności i współpracy. Dokument ten powinien być oparty na podejściu oddolnym, jak wykazywali już niektórzy koledzy, m.in. pani poseł Hyusmenova,. W dokumencie powinny znaleźć się priorytety ustalone przez naddunajskie gminy miejskie, okręgi i miasta, a bardzo ważne jest, by władze regionalne i społeczeństwo obywatelskie uznały tę strategię za swoje narzędzie służące lepszej współpracy i koordynacji. Tak więc potrzebne jest tutaj rzeczywiste zaangażowanie w ten proces.
Kraje naddunajskie mają do czynienia z podobnymi problemami związanymi z ochroną środowiska oraz z infrastrukturą. Celem tych krajów jest silny rozwój społeczno-gospodarczy i dążenie do wyższego standardu życia swoich obywateli. Jestem przekonany, że strategia naddunajska przyczyni się do osiągania tych celów i że umożliwi rozwiązanie wspólnych problemów dzięki efektywniejszemu i skuteczniejszemu wykorzystywaniu dostępnych środków, że ułatwi realizację wspólnych projektów i że obywatele europejscy będą później odnosić korzyści z jej efektów.
Przyznaję również, że potrzebne jest wspólne podejście, w którym nie ma zbyt wielu priorytetów. Strategia naddunajska będzie doskonałym narzędziem służącym do znacznego zwiększenia współpracy transgranicznej w tym regionie, a ponadto mocno wierzę - i mam taką nadzieję - że Komisja dołoży wszelkich starań, aby w pełni wspierać jej realizację, w tym poprzez przyznanie dodatkowych środków finansowych.
János Áder
(HU) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Politycy często cytują przysłowie "Nie dziedziczymy Ziemi po naszych przodkach, lecz ją pożyczamy od naszych dzieci”. Jest naszym obowiązkiem, aby nasze dzieci, wnuki i prawnuki miały czyste powietrze do oddychania i czystą wodę do picia. Pod korytem Dunaju występują niewiarygodne zasoby słodkiej wody. Moim priorytetem i priorytetem Węgier jest ochrona tej słodkiej wody przed wszelkimi formami zanieczyszczenia. Są tak ważne sprawy, jak transport, turystyka, kultura i zachowanie dziedzictwa, ale wszystkie one są drugorzędne w stosunku do ochrony zasobów wodnych. Nie wiem, czy nasza inicjatywa odnosząca się do regionu naddunajskiego, która jest przedmiotem naszych obecnych negocjacji, będzie uwieńczona powodzeniem, czy też nie. Kwestie, co do których już się zgadzamy, to raczej zasady i rzeczy, które rozumie się same przez się. Jak wszyscy jednak wiemy, diabeł tkwi w szczegółach. Dlatego chciałbym jednoznacznie powiedzieć, że jeżeli wyjdziemy poza ustalanie zasad i zaczniemy się zajmować szczegółami, jest jedna zasada, w przypadku której zawsze pozostanę nieugięty. Jeżeli mówimy o Dunaju, jedyną formą interwencji, wyłączną formą inwestycji i jedyną formą rozwoju, która jest dopuszczalna - i to jest mój punkt widzenia - jest ta, która nie stanowi zagrożenia dla naszego zaopatrzenia w wodę pitną. Chciałbym móc patrzeć w oczy moim dzieciom i wnukom nie rumieniąc się i powiedzieć, że udało nam się zachować Dunaj taki, jaki odziedziczyliśmy, a to samo odnosi się do innych europejskich rzek, np. do Cisy. Nie zniszczyliśmy jej, również oni mogą z niego korzystać bez żadnych trudności.
Nadezhda Neynsky
(BG) Pani przewodnicząca! Chciałabym rozpocząć moje wystąpienie od nawiązania do oświadczenia pana Erharda Buseka, specjalnego koordynatora Paktu Stabilności, który powiedział kiedyś - cytuję z pamięci: "Nie możemy pozwolić, aby jakikolwiek obywatel, który mieszka nad brzegiem Dunaju, przejawiał mentalność zaściankową”. Prawda jest taka, że od tamtej pory upłynęło sporo czasu, a opracowanie europejskiej strategii na rzecz regionu naddunajskiego jest ciągle w toku, przy czym niewiele wiemy jeszcze o aktualnym stanie prac.
W rzeczywistości celem strategii naddunajskiej jest wspólny rozwój gmin miejskich, regionów i krajów położonych nad brzegami Dunaju. Omawiana inicjatywa obejmuje 14 krajów o łącznej populacji powyżej 200 milionów. Jednakże kraje te są zróżnicowane pod względem rozwoju gospodarczego. Najniższy poziom rozwoju gospodarczego reprezentują kraje dolnego Dunaju. Niech mi będzie wolno zwrócić uwagę na trzy kwestie istotne dla mojego kraju, Bułgarii, które, naszym zdaniem, muszą zostać rozwiązane, łącznie z potrzebą przywrócenia opłat za przejazd mostem... i kwestii przedłużenia przez Bułgarię dróg na odcinku Byala-Ruse i Ruse-Szumen.
Jeżeli pominąć miasto Ruse, które ma jedyny most łączący dwa brzegi Dunaju, oraz miasta Widin i Silistra, bułgarska część rzeki być może jest obszarem, na którym gminy miejskie są najsłabiej rozwinięte gospodarczo. Gminy te, w liczbie 39, znajdują się na peryferiach, a Dunaj nadal stanowi dla nich bardziej barierę nie do pokonania, niż szansę. Dla porównania, w samym Budapeszcie, istnieje dziewięć mostów łączących obydwa brzegi Dunaju, podczas gdy w całej Bułgarii jest tylko jeden most. Analiza ta stanowi podstawę wniosku przedłożonego przez burmistrzów bułgarskich gmin miejskich położonych nad Dunajem, dotyczącego realizacji projektu mającego na celu stworzenie trasy widokowej łączącej miasteczka i miasta nad brzegami Dunaju. Projekt ten był już przedstawiony ministrom ds. rozwoju regionalnego. Kwestia druga dotyczy rozwiązania problemów geologiczno-ekologicznych wzdłuż linii Dunaju i odnosi się do czystości wody. Dziękuję.
Olga Sehnalová
(CS) Europejska strategia na rzecz regionu naddunajskiego jest ważna dla rozwoju całego regionu dorzecza Dunaju. Istnieje wiele wspólnych tematów. Chciałabym wyróżnić tutaj tylko wybrane tematy, które mają również znaczenie dla krajów mieszczących się w szerszej koncepcji Dunaju, takich jak np. Republika Czeska. Jednym z nich jest zagadnienie zarządzania zasobami wodnymi, łącznie z ochroną przeciwpowodziową. Z uwagi na wielokrotne występowanie niszczących powodzi w tym regionie, nieodzowne jest zintegrowane podejście w tej dziedzinie.
Inny temat to działalność inwestycyjna na szeroką skalę, mająca na celu zapewnienie lepszych połączeń transportowych w regionie i jego połączenie z sąsiednimi regionami. Wskazane jest również, aby ten aspekt makroregionalny wziąć pod uwagę przy planowaniu zmian w sieci TEN-T. Poszczególne projekty nie powinny być wobec siebie konkurencyjne. Ważne jest określenie wyraźnych priorytetów, natomiast projekty powinny mieć charakter trwały, być przyjazne dla środowiska i cieszyć się widocznym wsparciem lokalnych i regionalnych władz samorządowych i ogółu społeczeństwa. Bowiem nie pojedyncze projekty, a raczej współpraca w regionie w perspektywie ponadregionalnej może zapewnić zrównoważony rozwój regionu naddunajskiego w przyszłości. Jednocześnie europejska strategia na rzecz regionu naddunajskiego może okazać się zrozumiałą i stabilizującą strukturą rozwoju dla państw członkowskich, jak również dla krajów pozostających poza Unią Europejską, ale dążących do współpracy jako państwa kandydujące lub w ramach polityki sąsiedztwa.
Franz Obermayr
(DE) Pani przewodnicząca! Strategia na rzecz regionu naddunajskiego jest jednym z najważniejszych europejskich projektów w ramach obecnej polityki regionalnej, ponieważ Dunaj był zawsze krwioobiegiem dla różnych krajów Europy Środkowej i Wschodniej i historycznie stanowi podstawę współpracy gospodarczej, ale także wymiany kulturalnej. Mam też na myśli osiągnięcia byłej monarchii austrowęgierskiej.
Czego oczekujemy? Oczekujemy po tym projekcie bardzo wiele, między innymi rozwoju mobilności przyjaznej dla środowiska, zdjęcia jej z dróg i przeniesienia jej na statki, przesunięcia transportu towarów na koleje, modernizacji i grupowania obiektów przemysłowych w odpowiednich miejscach, współpracy w dziedzinie ochrony środowiska i turystyki - w szczególności wskazana jest ekoturystyka -, oczywiście, określenia priorytetów w dziedzinie badań i rozwoju oraz jeszcze wielu innych rzeczy. Oczekuję jednak także efektywnego wykorzystywania zasobów, zarówno finansowych, jak i ludzkich. Bogactwo doświadczeń i wiedzy posiadanej przez ludzi w tym regionie musi zostać zebrane i połączone. Oczekuję wzrostu jakości życia oraz wielu dobrych i inspirujących pomysłów.
Eduard Kukan
(SK) Jako słowacki poseł do tego Parlamentu, chciałbym z zadowoleniem powitać inicjatywę sporządzenia, przyjęcia i wdrożenia europejskiej strategii na rzecz regionu naddunajskiego. Uważam, że projekt ten przyczyni się do bardziej aktywnego rozwoju omawianego regionu. Cieszę się również, że strategia ta została włączona do osiemnastomiesięcznego programu przyszłych prezydencji Unii Europejskiej. Mam nadzieję, że stanie się rzeczywistym priorytetem w nadchodzącym okresie.
Jestem również przekonany, że omawiany projekt przyczyni się do rozwoju transportu i do ochrony środowiska, a w wielu dziedzinach stanie się odpowiednią platformą dla ściślejszej współpracy pomiędzy zaangażowanymi regionami. Jednocześnie pragnę zwrócić państwa uwagę na fakt, iż przy przygotowywaniu omawianej strategii należy położyć większy nacisk na ochronę środowiska, w szczególności na ochronę wody pitnej. Przypuszczalnie nie minie wiele czasu do momentu, w którym źródła wody pitnej zyskają ogromne znaczenie strategiczne, nie tylko z punktu widzenia lokalnego, ale także europejskiego.
W tym kontekście w przyszłej strategii należy zwrócić uwagę na poprawę podziemnych źródeł wody pitnej i na eliminację zanieczyszczeń Dunaju. Chciałbym również wyrazić moje poparcie dla włączenia niektórych państw spoza Unii Europejskiej do tego projektu, w szczególności Chorwacji, Serbii, Bośni i Hercegowiny oraz Czarnogóry i kolejnych dwóch krajów. Mam nadzieję, że omawiany projekt przyczyni się do poprawy współpracy między Unią a tymi krajami w regionie.
Podsumowując chciałbym wezwać Komisję do możliwie odpowiedzialnego nastawienia do prac nad tą strategią oraz do oparcia jej na realistycznych celach i środkach, tym bardziej, że obecnie niektóre kraje mają nierealistyczne oczekiwania wobec tej strategii.
Zigmantas Balčytis
Pani przewodnicząca! Z ogromnym zadowoleniem przyjmuję starania moich kolegów, którzy nalegają na opracowanie strategii na rzecz regionu naddunajskiego.
Pochodząc z Litwy mam pełną świadomość, że same państwa członkowskie nie są w stanie osiągnąć znaczących postępów w zakresie rozwoju gospodarczego, ochrony środowiska, zrównoważonego rozwoju transportu i turystyki, energii i wielu innych dziedzin. Jestem pewien, że regionalne strategie mogą być bardziej skuteczne i powinny być propagowane, ponieważ państwa członkowskie działają wówczas we wspólnym interesie.
Życzę moim kolegom determinacji w osiąganiu wytyczonych celów i wierzę, że ich głos zostanie usłyszany przez nową Komisję, zwłaszcza, że zrównoważony rozwój regionalny jest jednym z czołowych priorytetów w programie prac Komisji.
Miroslav Mikolášik
(SK) Region naddunajski tradycyjnie był makroregionem o wielkim potencjale gospodarczym, społecznym i kulturowym, którego integrację i zrównoważony wzrost gospodarczy należy systematycznie i skutecznie rozszerzać i zwiększać. Dlatego też przyjmuję z zadowoleniem i popieram działania prowadzące do opracowywania na szczeblu europejskim spójnej i kompleksowej strategii na rzecz regionu naddunajskiego.
Wierzę, że kształt strategii na rzecz regionu naddunajskiego będzie wynikiem autentycznej dyskusji ekspertów, prowadzonej w sposób rzetelny ze wszystkimi partnerami, tak, aby żadne państwo członkowskie czy grupa państw nie otrzymała specjalnych korzyści ani nie była traktowana w sposób szczególny.
Za najważniejsze uważam takie dziedziny, jak infrastruktura transportowa, zrównoważona gospodarka oraz ochrona środowiska. Będąc europejskim szlakiem transportowym, Dunaj jako droga wodna powinien stanowić podstawę dla sieci korytarzy transportowych w przypadku wszystkich środków transportu. Odciążyłoby to transport drogowy, a jednocześnie przyczyniłoby się do zastępowania go przez transport wodny, który jest mniej intensywny z punktu widzenia ekologicznego i ekonomicznego.
Aby Dunaj mógł stać się siłą napędową rozwoju gospodarczego, konieczne będzie zapewnienie żeglowności niektórych dopływów i zakończenie budowy połączeń z innymi głównymi korytarzami transportowymi. Rozwój infrastruktury powinien prowadzić do zniesienia izolacji regionów przygranicznych, do wspierania małych i średnich przedsiębiorstw oraz powinien przyczynić się do rozwoju w dziedzinie społecznej.
Przy opracowywaniu strategii nie wolno jednak zapominać o bezpieczeństwie transportu, bezpieczeństwie środowiska, ochronie przeciwpowodziowej i zwalczaniu przestępczości transgranicznej. Zwiększenie wzajemnych połączeń z krajami, które nie są częścią obszaru wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, w żadnym razie nie może ułatwiać napływu przestępczości międzynarodowej ani też przemytu i handlu ludźmi. Chciałbym również podkreślić, że przy wdrażaniu strategii należy szanować prawa państw członkowskich oraz samorządów regionalnych i lokalnych, które są blisko obywateli i znają ich potrzeby.
Evelyn Regner
(DE) Pani przewodnicząca! Strategia na rzecz regionu naddunajskiego mogłaby być wspaniałym przykładem strategii regionalnej w zakresie wykorzystania dostępnych zasobów w skoordynowany sposób w regionie jednolitym pod względem geograficznym i kulturowym, pozwalając na rozwiązywanie problemów, a nade wszystko znosząc bariery w mentalności ludzi.
W tym względzie dwa aspekty budzą moją szczególną troskę. Pierwszy dotyczy zapewnienia nie tylko otwarcia rynku pracy, ale także jego regulacji w sposób właściwy i oparty na współpracy. Drenaż mózgów i dojazdy do pracy to codzienne zjawiska w regionie naddunajskim; rynek pracy jest pod presją, a od 2011 roku region stanowić będzie mniej lub bardziej zintegrowany rynek pracy. Konieczne są tutaj skoordynowane mechanizmy kompensacji. Drugim szczególnie ważnym elementem w tym kontekście są możliwości w zakresie innowacji i współpracy w badaniach naukowych. Mam na myśli w szczególności żeglugę śródlądową, która może naprawdę nadać impet działaniom idącym w kierunku technologii przyjaznych dla środowiska.
Ádám Kósa
(HU) Chciałbym z zadowoleniem przyjąć strategię naddunajską. Jest ona brana pod uwagę przy tworzeniu polityki Unii Europejskiej w różnych dziedzinach. Chodzi tutaj o turystykę, ponieważ jest to bardzo ważne, a w projekcie rezolucji należy także wspomnieć, że stanowisko organizacji pozarządowych, innymi słowy, społeczeństwa obywatelskiego, powinno być również w tej strategii brane pod uwagę. Mówiąc o rozwoju regionu naddunajskiego, należy też mieć wzgląd na edukację, integrację i akceptację społeczną. Strategia zawiera stwierdzenie, że należy wspierać sieci TEN-T. Jeżeli mogę, chciałbym również podkreślić znaczenie ekoturystyki, ponieważ jest to właśnie ten rodzaj aktywności, który w przyszłości może wspierać rozwój regionu naddunajskiego.
Moim zdaniem, Dunaj to ogniwo łączące różne kultury i zarazem sposób na łączenie kultur większości, co jest jedną z podstawowych zasad Unii Europejskiej. Należy też podkreślić, że musimy pozostać realistami. Nie należy mnożyć pobożnych życzeń i marzeń, a w strategii należy uwzględniać jedynie realne cele; od 1830 roku wiemy przecież, że konieczna jest polityka ponadnarodowa. I rzeczywiście tak się działo, ponieważ hrabia Széchenyi, jeden z najznakomitszych Węgrów, uczynił nieprawdopodobnie wiele, aby ten region przekształcić w obszar polityki ponadnarodowej. Strategia naddunajska to dowód, że Dunaj jest rzeczywiście rzeką ponadnarodową.
Karin Kadenbach
(DE) Pani przewodnicząca! Moim zdaniem, ogólnym celem polityki jest tworzenie warunków w celu osiągania możliwie najwyższej jakości życia. Właśnie to założenie chciałabym uwzględniać w postrzeganiu europejskiej strategii na rzecz regionu naddunajskiego. Jak dzisiaj słyszeliśmy, Dunaj stanowi krwioobieg, a region naddunajski to żyjąca przestrzeń. Dunaj powinien i musi być szlakiem transportowym. Jest źródłem energii - mamy pokaźną liczbę elektrowni. Dunaj to rezerwat przyrody i musi być chroniony w celu zachowania jego różnorodności biologicznej, ale także jest obszarem chronionym do celów rekreacji i turystyki. Dunaj to źródło życia dla rolnictwa i rybołówstwa, ale - jak wspomniała również pani poseł Regner - źródłem przyszłych miejsc pracy. Dunaj jest jednak też źródłem zagrożenia - wystarczy pomyśleć o zeszłorocznych powodziach.
W celu dalszego podnoszenia wspomnianej wcześniej jakości życia każdego mieszkańca regionu naddunajskiego, konieczny jest trwały i przede wszystkim przyjazny dla środowiska naturalnego rozwój całego tego regionu, aby uczynić go kluczowym regionem w Europie XXI wieku. Celem musi być zwiększenie skuteczności dostępnych środków, jeżeli chodzi o współpracę terytorialną, i bardziej efektywne ich wykorzystywanie.
Petru Constantin Luhan
(RO) Uważam, że opracowanie dobrze przemyślanej strategii oraz zapewnienie niezbędnych środków finansowych może znacznie poprawić jakość życia mieszkańców w dorzeczu Dunaju. W chwili obecnej istnieją instrumenty finansowe dostępne na potrzeby infrastruktury oraz projektów rozwoju gospodarczego i ochrony środowiska, ale środki te mogą być wykorzystywane wyłącznie przez państwa członkowskie i kraje z nimi sąsiadujące.
Na tym aspekcie należy skupić szczególną uwagę, natomiast w przyszłości nie możemy wykluczyć możliwości znalezienia innych źródeł finansowania oprócz środków unijnych. Dobrze wiadomo, że inne państwa nie mają niezbędnych środków finansowych, co powoduje brak możliwości spójnego rozwoju wokół Dunaju z punktu widzenia infrastruktury i gospodarki. Dlatego właśnie władze regionalne w różny sposób reagują na problemy, przed którymi stoją.
O ile nam wiadomo, Komisja rozważa przeprowadzenie konsultacji z lokalnymi partnerami w celu zapewnienia zrównoważonego rozwoju. Powstaje pytanie, czy Komisja rozważa także współpracę z grupami ekspertów na szczeblu regionalnym w celu opracowania strategii. Pozostaje jeszcze pytanie, czy cele tej strategii powinny stanowić element wdrażania polityki spójności, przy wykorzystaniu potencjału gospodarczego i transportowego Dunaju oraz przy zapewnieniu ochrony rzeki, jej ekosystemu i jakości wody.
Chciałbym również wspomnieć, że Dunaj to priorytetowy projekt 18 w ramach TEN-T (Transeuropejska Sieć Transportowa), a Komisja już teraz rozpoczęła zakrojony na szeroką skalę przegląd polityki odnoszącej się do transeuropejskich sieci transportowych i przygotowuje komunikat w tej sprawie, który zgodnie z harmonogramem ma być gotowy w maju 2010 roku.
Stąd pojawia się pytanie dotyczące oczekiwanego przez nas sposobu korelacji aspektów związanych z polityką transportową stosowaną w państwach członkowskich Unii Europejskiej z omawianą strategią, w której oczywiście uwzględnia się również państwa spoza UE położone w regionie naddunajskim.
Monika Smolková
(SK) Słowacja z zadowoleniem przyjmuje tę inicjatywę. Fakt, że jej krajowy koordynator jest wicepremierem, podkreśla wagę, jaką Słowacja przywiązuje do strategii na rzecz regionu naddunajskiego. Wstępny projekt stanowiska Słowacji dotyczącego strategii naddunajskiej został omówiony przez Radę, ministerstwa, samorządne regiony, gminy miejskie i przedsiębiorstwa w celu prowadzenia dalszych prac nad tą strategią.
Trzy filary, zaproponowane przez Komisję, czyli połączenia, ochrona środowiska i rozwój społeczno-gospodarczy, powinny stanowić podstawę całej strategii. Moim zdaniem, oprócz tych filarów, musimy położyć nacisk na współpracę w dorzeczu Dunaju zarówno między państwami członkowskimi, jak i państwami spoza Unii Europejskiej. W celu znalezienia kompleksowego rozwiązania dla rozwoju obszaru naddunajskiego, priorytety poszczególnych krajów muszą być rozpatrywane na zasadzie równości i we wzajemnych uwarunkowaniach.
Dlatego chciałabym zapytać, jaką współpracę zadeklarowały państwa niebędące członkami UE, a zwłaszcza jestem zainteresowana stanowiskiem Mołdawii i Ukrainy.
Iosif Matula
(RO) Uważam, że musimy wyrazić nasze poparcie dla europejskiej strategii na rzecz regionu naddunajskiego tym bardziej, że przystąpienie Rumunii i Bułgarii do UE okazało się korzystne z tego względu, iż obecnie znaczna część rzeki, której długość przekracza 2 800 km, płynie przez terytorium UE.
Strategia dla regionu Morza Bałtyckiego walnie przyczyniła się do pojawienia się szansy powstania makroregionów. Strategia naddunajska oznacza nowy krok w tym samym kierunku. Jednym z priorytetów strategii naddunajskiej powinna być skupienie się na sektorze gospodarczym, a mówiąc dokładniej - na rozwoju potencjału energetycznego, który zarówno Dunaj, jak i przyległy obszar, ma do zaoferowania. W wyniku kryzysu gazowego w styczniu 2009 roku, Rumunia podejmuje już wysiłki na szczeblu europejskim, mające na celu połączenie jej sieci gazowych z sieciami państw ościennych za pośrednictwem projektów Arad-Szeged, Giurgiu-Ruse, Isaccea i Negru Vodă. Jednakże potrzebne są też intensywniejsze działania w celu znalezienia alternatywnych, odnawialnych źródeł.
Z zadowoleniem przyjmuję fakt, iż w europejskiej strategii na rzecz regionu naddunajskiego musi być uwzględniona analiza i stosowność celów, jak np. rozwoju infrastruktur energetycznych, w szczególności nowych sieci transportowych i nowych zdolności produkcyjnych w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, propagowania produkcji energii ze źródeł odnawialnych, nowych elektrowni wodnych, elektrowni wiatrowych, biopaliw i kontynuacji programów związanych z budową elektrowni jądrowych, jak np. w miejscowości Cernavodă.
Priorytetem numer jeden musi być ochrona środowiska naturalnego w dorzeczu Dunaju. Mając to na uwadze Unia Europejska musi się zaangażować, wraz z krajami nadbrzeżnymi, w proces ochrony ekosystemu Delty Dunaju, co oznacza również doprowadzenie do całkowitego wstrzymania realizacji projektu kanału Bâstroe. Nie możemy pozwolić, aby chybione interesy gospodarcze państwa sąsiadującego z UE spowodowały katastrofę ekologiczną w Delcie Dunaju.
Danuta Maria Hübner
Pani przewodnicząca! Dzisiaj wiele wyzwań, jakie stoją przed nami, wykracza poza granice, czy to polityczne, czy to administracyjne. Liczba wspólnych problemów i wyzwań w Europie wzrosła i wzrosła też potrzeba zajęcia się nimi w drodze wspólnych działań.
Dlatego też w reakcji na decyzję Rady Komisja Europejska, inspirowana przez Parlament Europejski, opracowała strategię dla regionu Morza Bałtyckiego i zapoczątkowała proces przygotowania strategii na rzecz regionu naddunajskiego. Strategie te pozwalają zainteresowanym regionom i krajom wspólnie reagować na istniejące problemy i wspólnie wykorzystywać istniejące możliwości. Dzięki tym strategiom, istnieje szansa na coraz ściślejszą współpracę i głębszą spójność w Unii, a poprzez to - na wzrost gospodarczy i zatrudnienie, na poprawę konkurencyjności i lepszą jakość życia naszych obywateli.
W Komisji Rozwoju Regionalnego w Parlamencie Europejskim oczekujemy, że strategia naddunajska będzie strategią zorientowaną na działanie i opartą na lepszej koordynacji między zainteresowanymi podmiotami, jak również na lepszym wykorzystaniu synergii pomiędzy różnymi dziedzinami polityki oraz środków dostępnych na miejscu. Panie komisarzu! Jako przewodnicząca Komisji Rozwoju Regionalnego, która jest wiodącą komisją Parlamentu Europejskiego w kwestii tej strategii, mogę zapewnić o naszym poparciu i o naszej otwartości w odniesieniu do dobrej współpracy z Komisją we wszystkich fazach istnienia strategii naddunajskiej.
Jan Olbrycht
(PL) Pani przewodnicząca! Po wysłuchaniu debaty odnoszę wrażenie, że dyskutujemy w większości na temat celów, kierunków i priorytetów, natomiast pojawiają się podstawowe pytania dotyczące sposobu implementacji. Czy będziemy mieli do czynienia z polityką o charakterze horyzontalnym, która będzie wykorzystywała instrumenty różnych polityk ze wskazaniem jednej polityki jako wiodącej, czy będziemy mieli raczej do czynienia z systemem współpracy i kooperacji bez wyodrębnionych specjalnych instrumentów i bez wyodrębnionego systemu instytucjonalnego? To bardzo poważne pytania, żeby nie zawieść oczekiwań, które są stawiane wobec tej strategii. Musimy wiedzieć dokładnie, czy mamy do czynienia z nową metodologią makroregionalną, czy też z systemem rozbudowanej współpracy terytorialnej. To pytania, na które musimy znaleźć jak najszybciej odpowiedź.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Pani przewodnicząca! W ciągu jednej dekady lub dwóch słodka woda i żywność będą dobrem strategicznym, tak jak dzisiaj ropa naftowa i gaz ziemny. Dlatego zarządzanie naszymi wodami i ich ochrona ma niezwykłą wagę dla całej Unii Europejskiej, zwłaszcza dla regionu naddunajskiego. Obecnie walczymy z powodziami, nadmiarem wody, a jednocześnie wody te jedynie przepływają przez terytorium naszego kraju. Na Węgrzech, w obszarze między Dunajem i Cisą, piaszczysta równina tak naprawdę doświadcza groźnego pustynnienia.
Z tego właśnie względu pilnie potrzebna jest strategia naddunajska, która będzie jednym z priorytetów prezydencji Węgier w 2011 roku. Dlatego z zadowoleniem przyjmuję dzisiejszą debatę, ponieważ jest to kompleksowe podejście, które pozwala nam jednocześnie wzmocnić obszary polityki regionalnej, ochrony środowiska, żeglugi, rozwoju gospodarczego, tworzenia miejsc pracy i turystyki. A dzisiejsza debata wykazała, że między państwami, które borykają się ze sporami i napięciami, można budować pokój dzięki Dunajowi, jak kiedyś powiedział nasz wielki poeta Attila József.
Elena Băsescu
(RO) Już od momentu, gdy postanowiłam kandydować do Parlamentu Europejskiego, miałam świadomość, że Dunaj wnosi do UE poważny potencjał, który nie jest wykorzystany w pełnym zakresie. Transportowa droga wodna Ren-Men-Dunaj, która łączy Morze Północne, przez port w Rotterdamie, i Morze Czarne, przez port w Konstancy, może stać się fundamentem Europy.
Wydaje się, że nowa strategia naddunajska zostanie zatwierdzona, najprawdopodobniej podczas prezydencji węgierskiej. Strategia będzie się koncentrować na takich dziedzinach, jak transport, rozwój gospodarczy i ochrona środowiska. Jedną z głównych barier w rozwoju transportu na szlaku wodnym Ren-Men-Dunaj jest występowanie różnych zbiorów norm, które muszą być stosowane w żegludze. Niestety, wydaje się, że do tej pory brak było woli politycznej, koniecznej dla zharmonizowania tych przepisów.
Konferencja w Ulm, w której będę uczestniczyła w dniach 1-2 lutego, to pierwszy krok w procesie konsultacji. Rumunia zaproponowała zorganizowanie cyklu konferencji na ten temat, w tym konferencji ministerialnej w czerwcu 2010 roku.
Ivaylo Kalfin
(BG) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! W ciągu minionych lat pojawiały się liczne inicjatywy dotyczące rozwoju współpracy w regionie wokół największej europejskiej rzeki - w dziedzinie transportu, ochrony środowiska, kultury, edukacji i handlu, by wymienić tylko kilka. Jednak wszystkie te liczne projekty stanowią w tej chwili problem. Nie zapewniają one żadnego rozwiązania. Efekt końcowy jest dokładnym przeciwieństwem oczekiwań. Brakuje odpowiedniej, efektywnej współpracy, nie ma żadnej koordynacji, nie ma wspólnych celów czy synergii działań. Domagamy się więc tego, aby dzięki efektowi synergii, która będzie zapewniona przez Komisję Europejską, strategia ta nie stała się jednym z wielu instrumentów współpracy w dorzeczu Dunaju, ale aby w naprawdę była tym instrumentem, który tworzy ogólną synergię, ułatwia koordynację i łączy w sobie możliwości wynikające z różnych istniejących inicjatyw w tym regionie. W połączeniu z zaangażowaniem możliwie najszerszych grup zainteresowanych podmiotów, w tym Parlamentu Europejskiego i obywateli, jest to jedyny sposób tworzenia synergii, która jest korzystna dla każdego obywatela w 14 krajach otaczających Dunaj. Jest to także przesłanie z ważnej konferencji zrealizowanej przez studentów z uniwersytetu w Ruse kilka tygodni temu, które chciałbym państwu przekazać. Dziękuję.
Czesław Adam Siekierski
Pani przewodnicząca! Siłą Unii Europejskiej jest współdziałanie państw i regionów na rzecz rozwiązywania wspólnych problemów, a także realizacja programów rozwojowych. Mamy dobre przykłady takich działań, jest to m. in. partnerstwo śródziemnomorskie, strategia regionu Morza Bałtyckiego czy dyskutowana dziś europejska strategia na rzecz regionu naddunajskiego. Pomysł ten jest bardzo dobrym przykładem polityki spójności terytorialnej, która opiera się na zrównoważonym charakterze środowiska naturalnego, gospodarki i społeczeństwa. Inicjatywa ta z pewnością przyczyni się do dalszej współpracy pomiędzy starymi a nowymi oraz ewentualnymi przyszłymi członkami Unii. Mamy wiele inicjatyw i form współpracy tego typu. Należy więc dążyć do ujednolicenia polityki Unii i skoncentrowania się na wzmocnieniu wspólnotowego charakteru strategii. W jaki sposób Unia zamierza umocnić i scalić istniejące programy współpracy w regionie? Jaki jest stan zaawansowania prac nad tą strategią i jej implementacją?
Katarína Neveďalová
(SK) Dla nas, Słowaków, Dunaj był symbolem wolności. Dziś postrzegamy go jako symbol współpracy. Skupia on zarówno państwa członkowskie Unii Europejskiej, jak i państwa spoza UE, a współpraca regionalna w regionie naddunajskim stanowi bardzo dobrą podstawę i stwarza warunki współpracy, tak aby państw trzecie integrowały się z Unią.
Istotne jest opracowanie strategii dla tego regionu, nie tylko ze względu na konieczność stworzenia korytarza transportowego i połączenia między Morzem Północnym a Morzem Czarnym, ale również dlatego, że ten region jest największym zbiornikiem słodkiej wody pitnej w Europie. W związku z globalnym ociepleniem i zmianami klimatycznymi, kwestia ta będzie stawała się coraz ważniejsza.
Konieczne jest zapewnienie ochrony regionu naddunajskiego przed powodziami oraz jego zrównoważonego rozwoju z korzyścią dla przyszłych pokoleń. Dunaj musi też pozostać symbolem dla przyszłych pokoleń. Łączy kilka stolic, w tym dwie najbliżej siebie położone stolice na świecie, Bratysławę i Wiedeń, jak również Bratysławę i Budapeszt, a dla nas, społeczeństw Europy Środkowej, jest to naprawdę fakt o istotnym znaczeniu. Chciałabym podziękować pani poseł Silvii-Adrianie Ţicău za to, że dzięki jej entuzjazmowi obecna debata mogła się odbyć w Parlamencie Europejskim.
Csaba Sógor
(HU) Dunaj kształtuje życie i historię w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej. W roku 1823, Andrews i Prichard otrzymali wyłączne prawo żeglugi na głównych szlakach w obrębie terytoriów austriackich. Powołali spółkę akcyjną z siedzibą w Wiedniu. W wyniku traktatu paryskiego z roku 1856 dolny odcinek Dunaju uczyniono zdatnym do żeglugi, a to przyczyniło się do gospodarczego rozwoju całego regionu. Dzisiaj trwały pokój i dobrobyt stworzony przez UE jest gwarancją sprostania potencjalnym wyzwaniom. Zważywszy tło historyczne, moglibyśmy zapytać, dlaczego ten pierwszy krok był dość niezdecydowany. Mam na myśli intergrupę. Być może stało się tak z tego względu, że nie można było pogodzić interesów węgierskich, rumuńskich, niemieckich i austriackich. Powinniśmy pamiętać o naszej historii. Region ten miał się dobrze wówczas, gdy potrafiliśmy pogodzić często sprzeczne interesy bez naruszania wartości.
Kinga Göncz
(HU) Ja też chciałabym z zadowoleniem przyjąć zobowiązanie, które tutaj podejmujemy i które może być pierwszym krokiem w kierunku realizacji spraw tu dzisiaj omawianych. Jeżeli chodzi o Węgry, Dunaj jest szczególnie ważny. Znajduje to również odzwierciedlenie w priorytetach dla naszej prezydencji w roku 2011. Węgry są jedynym krajem, który leży w całości w dorzeczu Dunaju, co wiąże się z odpowiednimi zagrożeniami i korzyściami. Niektóre aspekty zostały już wymienione. Chciałabym poruszyć nieco inną kwestię, o której od czasu do czasu była mowa w dzisiejszej dyskusji. Jeżeli omawiana strategia okaże się sukcesem, może rzeczywiście przyczynić się do budowy tożsamości naddunajskiej, przezwyciężenia historycznych konfliktów i urazów, propagowania współistnienia różnych narodów zamieszkałych w regionie naddunajskim oraz o wiele intensywniejszej współpracy obywatelskiej, niż to miało miejsce dotychczas. Mamy szczerą nadzieję, że będziemy podążać w tym kierunku.
Olli Rehn
komisarz. - Pani przewodnicząca! Chciałbym podziękować wszystkim posłom, którzy uczestniczyli w obecnej debacie o tej dość późnej porze.
Chcę państwu pogratulować poziomu zainteresowania omawianym tematem i zaangażowania. Muszę również powiedzieć, że jestem pod wrażeniem wiedzy i głębi doświadczenia związanego z regionem naddunajskim, jakie wykazano w tej debacie. Uważam, że dla UE jest to bardzo cenny wkład w trakcie przygotowywania strategii naddunajskiej. Jestem przekonany, że Komisja i Parlament będą ściśle współpracować w fazie przygotowań. Jest to odpowiedź kierowana do mojej przyjaciółki i byłej koleżanki, pani poseł Danuty Hübner, oraz do wielu innych osób, które wykazały swoją troskę o współpracę między Komisją i Parlamentem.
Jest to rzeczywiście nasze wspólne wyzwanie związane z poprawą zrównoważonych ekologicznie systemów komunikacji, dróg i mostów, a także z ochroną środowiska i ochroną zasobów wody w regionie naddunajskim. Chodzi tutaj o ratowanie i modernizowanie "pięknego, modrego Dunaju” i całego regionu.
A więc na zakończenie chciałbym podziękować za wsparcie dla strategii naddunajskiej. Pracujmy razem. Komisja jest gotowa i skłonna do uważnego wysłuchania dalszych propozycji z państwa strony i do współpracy w najbliższych miesiącach, by przyspieszyć prace nad tą bardzo ważną strategią.
(Oklaski)
Przewodnicząca
Otrzymałam pięć projektów rezolucji zamykających debatę, przedłożonych zgodnie z art. 115 ust. 5 Regulaminu. Zamykam debatę. Głosowanie odbędzie się w czwartek, dnia 21 stycznia 2010 r.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Ioan Mircea Paşcu  
na piśmie. - Obszar Morza Czarnego, dla którego UE opracowała tylko synergię podkreślając jego geostrategiczne położenie o znaczeniu dla procesu zjednoczenia, ale także własne niezdecydowanie co do zajęcia się geopolityczną złożonością tego miejsca, stanowi nieodłączną część kwestii Dunaju. Nie zapominajmy, że już w roku 1856, gdy obszar ten był wówczas obiektem zainteresowania światowego, jednym z efektów było określenie na szczeblu europejskim statusu prawnego Dunaju. Właśnie wówczas utworzono Komisję ds. Dunaju - organ, który dzisiaj nadal istnieje - i zbudowano sektor morski tej rzeki. Tak samo też i dziś na Dunaj zwraca się uwagę, gdy UE stała się fizycznie podmiotem działającym w rejonie Morza Czarnego. Tyle, że w odróżnieniu od Morza Czarnego, Dunaj jest niemal pod całkowitą kontrolą UE. Obecnie, gdy główna blokada rzeki - sytuacja w Serbii - ma być usunięta, nie przegapmy okazji i poświęćmy całkowicie naszą uwagę tej rzece i poważnie się nad nią zastanówmy, aby tym samym uczynić z niej prawdziwie europejską drogę wodną, z której wszyscy będziemy korzystać.
Richard Seeber  
Na przestrzeni dziejów Dunaj odgrywał kluczową rolę w Europie. Państwa narodowe, posiadające swoje interesy w tym zakresie, uczestniczyły w aktywnej wymianie na długo przed powstaniem Unii Europejskiej. Dlatego też myślę, że ważnym krokiem jest teraz wykorzystanie strategii naddunajskiej w celu spowodowania jeszcze większego zbliżenia tych krajów w ramach polityki regionalnej. W tym kontekście jest wiele punktów stycznych. Występują one oczywiście w obszarze gospodarki, ale także w obszarze kultury, polityki ochrony środowiska, bezpieczeństwa energetycznego i polityki sąsiedztwa. Makroregiony to idealne narzędzie w podejściu do wyzwań transgranicznych. Staranne i długofalowe planowanie i przygotowanie ma zasadnicze znaczenie, jeżeli makroregion naddunajski ma osiągnąć trwały sukces. W przypadku makroregionu europejska wartość dodana będzie widoczna zwłaszcza w dziedzinie ochrony różnorodności biologicznej oraz zrównoważonego wytwarzania energii.
Aby omawiana współpraca była udana, proponuje się wykorzystanie dobrego modelu do porównania, jakim jest strategia dla regionu Morza Bałtyckiego, która może już uchodzić za udany projekt europejski. Jako Austriak, polityk zajmujący się polityką regionalną i sprawozdawca w przypadku wielu aktów prawnych UE związanych z wodą, udzielam tej inicjatywie jednoznacznego poparcia i mam nadzieję, że strategia naddunajska ujawni nowy wymiar spójności terytorialnej w krajach położonych nad Dunajem.
Georgios Stavrakakis
na piśmie. - (EL) Przyjęcie strategii na rzecz regionu naddunajskiego będzie wyjątkowo cennym elementem współpracy rozwijanej pomiędzy państwami członkowskimi, władzami lokalnymi, organizacjami pozarządowymi, organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i innymi zainteresowanymi podmiotami w tym regionie na szczeblu krajowym lub regionalnym. Istotny element wspomnianej współpracy polega na tym, że przebiega ona w spokojnym trybie, przekraczając granice krajowe, regionalne, lokalne lub nawet administracyjne oraz że stanowi odpowiedź na rzeczywiste potrzeby życia codziennego ludzi na tym obszarze - odpowiedź formułowaną w wyniku inicjatyw i udziału na różnych poziomach zarządzania, a nie coś, co jest narzucone; jest dowodem na to, że zarządzanie wielopoziomowe może dostarczyć takich rozwiązań na szczeblu lokalnym. Pomimo faktu, że obszar naddunajski dotyczy nie tylko państw członkowskich UE, ale także krajów kandydujących oraz państw bezpośrednio związanych z Europejską Polityką Sąsiedztwa, rzeczywistość pokazuje, że nawet jeżeli wszystkie zainteresowane podmioty nie należą do UE, mają jednak wspólne wyzwania, które nie zatrzymują się na granicach UE i które wymagają wspólnego działania, jeżeli mają być skutecznie opanowane. Przyjęcie strategii będzie stanowiło dowód, że UE zamierza dalej korzystać ze wszystkiego, co zostało do tej pory osiągnięte w tym regionie dzięki zasobom europejskim.
Iuliu Winkler  
Panie i panowie! Chciałbym z zadowoleniem przyjąć proponowany wielopartyjny projekt rezolucji dotyczącej europejskiej strategii na rzecz regionu naddunajskiego, ponieważ wpisuje się on idealnie w nurt nowych europejskich procesów uruchomionych wraz z wejściem w życie traktatu lizbońskiego. W wyniku zwiększenia roli Parlamentu Europejskiego, pokazuje on swoje możliwości w zakresie podejmowania inicjatyw na rzecz ważnych kwestii, takich jak strategia naddunajska. Jednakże w mojej ocenie, omawiając tę strategię powinniśmy myśleć o czymś więcej niż po prostu o sumie elementów gospodarczych, środowiskowych, transportowych i turystycznych, i dlatego położyłbym nacisk na polityczne znaczenie tej strategii, czyli na fakt, iż proces planowania i współpracy obejmuje wszystkie kraje położone nad Dunajem, w tym również takie kraje spoza UE, jak Serbia i Ukraina. W przypadku tych krajów rola, jaką odgrywają w strategii naddunajskiej, jest ważnym środkiem umożliwiającym ich bliższe powiązania z Europą, a tym samym - ułatwiającym także ich późniejsze przystąpienie do UE. Jako węgierski poseł do PE pochodzący z Rumunii jestem przekonany, że ta inicjatywa i możliwości polityki sąsiedztwa poprawią warunki życia wspólnot węgierskich mieszkających w Serbii i na Ukrainie. Chciałbym dodać, że węgierscy posłowie do PE pracujący w Parlamencie Europejskim mają wspólne zobowiązanie odnoszące się do europejskiej przyszłości społeczności węgierskich, które mieszkają w Kotlinie Karpackiej, lecz poza granicami UE. Nad Dunajem znajduje się jeden z najbardziej kolorowych, wielokulturowych regionów w Europie; stąd zachowanie i upowszechnianie tradycji historycznych i wspólnotowych, dialogu kulturowego i wspólnej ochrony zabytków i pomników może stanowić element strategii naddunajskiej, która wzmocni ten region i uczyni go wyjątkowym.
