Skuteczniejsza polityka UE wobec Kaukazu Południowego: od obietnic do działania - Nowe podejście do polityki regionalnej w odniesieniu do Morza Czarnego (debata) 
Przewodniczący
kolejny punkt porządku obrad to wspólna debata nad następującymi sprawozdaniami:
sprawozdanie pani poseł Lydie Polfer, w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych w sprawie skuteczniejszej polityki UE wobec Południowego Kaukazu: od obietnic do działania i
sprawozdanie Roberty Almy Anastase, w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych w sprawie nowego podejścia do polityki regionalnej w odniesieniu do Morza Czarnego
Lydie Polfer
Pani przewodnicząca! Chciałabym podziękować członkom Komisji Handlu Międzynarodowego, a przede wszystkim moim kolegom z Komisji Spraw Zagranicznych, którzy w aktywny sposób przyczynili się do powstania niniejszego sprawozdania, które zgodnie z naszym zamiarem miało być wyważone i które wreszcie zostało przyjęte jednogłośnie.
Tak, zainteresowanie tymi trzema krajami Kaukazu jest wielkie. Armenia, Azerbejdżan i Gruzja, które powstały po upadku ZSRR, w dalszym ciągu odczuwają skutki tamtego okresu, zwłaszcza w postaci nierozstrzygniętych konfliktów w Górnym Karabachu, Abchazji i Osetii, które wciąż zatruwają atmosferę stosunków między nimi i ich sąsiadami i doprowadziły do niszczycielskiego wyścigu zbrojeń. Niemniej jednak te trzy kraje zdecydowały się na przyjęcie europejskich wartości w latach 80-tych poprzez przyjęcie członkostwa w Radzie Europy a następnie poprzez podpisanie porozumień o partnerstwie i współpracy z Unią Europejską.
Ich geograficzna bliskość i położenie jako krajów tranzytowych na drodze pomiędzy Iranem, Turcją, Rosją, Morzem Kaspijskim i Morzem Czarnym oznacza, że jesteśmy żywotnie zainteresowani pomaganiem tym krajom w umacnianiu demokracji i rządów prawa w regionie oraz budowaniu realistycznych ram dla współpracy i rozwoju, które pozwolą na osiągnięcie stabilności politycznej. Jest to szczególnie ważne, ponieważ kraje te, pomimo iż odnotowują intensywny wzrost, w dalszym ciągu borykają się z ubóstwem i dużym bezrobociem.
Dokonaliśmy analizy możliwości podjęcia działań na różnych odcinkach, którą pokrótce przedstawię. Po pierwsze, w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa nalegaliśmy na zróżnicowane podejście, uzależnione od indywidualnych osiągnięć, przy czym kluczowym celem miała stać się współpraca w regionie. Zwracamy się do Komisji o rozszerzenie kontaktów ze społeczeństwem obywatelskim. W szczególny sposób popieramy inicjatywę przeprowadzenia studium wykonalności dotyczącego porozumienia o wolnym handlu z Gruzją i Armenią oraz wspierania Azerbejdżanu w trakcie procesu akcesji do Światowej Organizacji Handlu.
Demokracja, prawa człowieka i rządy prawa stanowią w oczywisty sposób zasadniczą część tego procesu. Wyrażamy poparcie dla czynionych w następstwie przeprowadzenia przez Armenię reformy konstytucyjnej wysiłków na rzecz ustanowienia niezależnego sądownictwa i służby cywilnej. Jeśli chodzi o Azerbejdżan, to pomimo iż niepokoi nas pogorszenie się sytuacji w odniesieniu do praw człowieka i wolności mediów, to z drugiej strony wyrażamy uznanie dla prezydenta, który skorzystał z prawa łaski, dzięki czemu kilku dziennikarzy odzyskało wolność. Wnioskujemy również o wszczęcie dochodzenia w związku z zarzutami dotyczącymi brutalnego traktowania przez policję. Jeśli chodzi o Gruzję, która począwszy od 2003 r. podjęła szeroko zakrojone reformy i doświadczyła niepokojów, o których nam wiadomo, cieszy nas fakt, że wybory prezydenckie przebiegły spokojnie. Jednakże bardzo napięta atmosfera i oskarżenia dotyczące łamania praw człowieka skłoniły nas do wnioskowania u władz o niezwłoczne wszczęcie śledztwa w związku z wniesionymi skargami. Apelujemy również do opozycji o odpowiedzialne zachowanie i poszanowanie wyników wyborów. Podsumowując, apelujemy do tych trzech krajów o zagwarantowanie wolności wypowiedzi, wolności zgromadzeń i wolności środków masowego przekazu, jak również o sprawiedliwy i uczciwy dostęp opozycji do mediów. Prosimy również o nasilenie walki z korupcją i stworzenie korzystnych warunków dla inwestycji. Jeśli chodzi o planowane rozmowy dotyczące procedur udzielania wiz do Gruzji, możemy tylko zalecić Komisji i Radzie rozpoczęcie ich w świetle tego, co dzieje się w Abchazji i Osetii.
Co się zaś tyczy pokojowego rozwiązania tych konfliktów, jest to oczywiście warunek sine qua non trwałej stabilności w tym regionie? Wierzę, że te sprawy potraktowaliśmy w wyważony sposób. Nie będę teraz ponownie przybliżać szczegółów; po prostu powiem - jak to już podkreśliliśmy - że sprzeczność pomiędzy zasadami samostanowienia i integralności terytorialnej jak dotychczas przyczynia się do utrwalania konfliktów w tym regionie, a problem ten można przezwyciężyć jedynie dzięki negocjacjom w oparciu o zasady zapisane w karcie ONZ i Akcie końcowym z Helsinek. Miejmy nadzieję, że ostatnie projekty przedstawione przez Grupę Mińską pozwolą zakopać tą przepaść. Będzie to najlepszy podarunek dla setek tysięcy uchodźców i wysiedleńców, którzy wciąż bardzo cierpią z powodu tej sytuacji.
Na koniec, jeśli chodzi o współpracę dotyczącą energetyki i transportu, to pomimo że nowe inicjatywy z całą pewnością zwiększają możliwości otwarcia, to widoczne jest stałe pogłębianie się izolacji Armenii.
Podsumowując, pragnę przypomnieć, że jedynym celem niniejszego sprawozdania jest pokazanie naszego szczerego zainteresowania regionem Południowego Kaukazu, jego mieszkańcami, ich historią, celami i nadziejami. Chcielibyśmy, aby wiedzieli, że możemy skuteczniej pomóc im w ich osiągnięciu.
Roberta Alma Anastase
sprawozdawca. - (RO) Rok temu, w styczniu 2007 r., w tej samej sali uczciliśmy akcesję Rumunii i Bułgarii. Mówiliśmy wtedy o nowych szansach, jakie pojawiły się zarówno przed tymi dwoma państwami członkowskimi, jak i przed całą Unią Europejską. Aktywne i spójne zaangażowanie w regionie Morza Czarnego, wraz z rozwojem rzeczywistej polityki współpracy regionalnej, porównywalnej z tą, która dotyczy wymiaru śródziemnomorskiego i północnego, były wymogami oczywistymi i niezbędnymi.
Teraz, w styczniu 2007 r., jako sprawozdawca z zakresu współpracy w regionie Morza Czarnego, mam zaszczyt otwarcia tej debaty plenarnej, mającej na celu omówienie zaleceń Parlamentu, dotyczących rozwoju synergii w regionie Morza Czarnego, przedstawionych przez Komisję Europejską w kwietniu. Zalecenia te są efektem szeroko zakrojonego procesu rozważań i konsultacji ze wszystkimi zainteresowanymi współpracownikami oraz niezależnymi ekspertami i przedstawicielami służby cywilnej.
Sprawozdanie podkreśla strategiczne znaczenie Morza Czarnego dla Unii Europejskiej, określając jednocześnie bardzo wyraźnie cel polityki współpracy w tym regionie: stworzenie wspólnej przestrzeni bezpieczeństwa, demokracji i dobrobytu. Sprawozdanie to podkreśla znaczenie współpracy regionalnej dla mobilizacji dziesięciu biorących w niej udział krajów do dialogu i wspólnego działania, w trakcie którego wykorzystana zostanie ich różnorodność i olbrzymi potencjał, którego nie wolno nam lekceważyć. Dlatego też pierwszorzędnym zadaniem Unii Europejskiej jest objęcie przewodnictwa w propagowaniu aktywnej współpracy regionalnej w regionie Morza Czarnego.
Podstawowe pytanie, na które staramy się odpowiedzieć w tym sprawozdaniu, brzmi: w jaki sposób możemy wzmocnić i skutecznie wdrażać europejską politykę współpracy regionalnej w regionie Morza Czarnego w celu osiągnięcia celu, jakim jest stworzenie wspólnej przestrzeni bezpieczeństwa, demokracji i dobrobytu?
W pierwszym rzędzie potrzebujemy zdecydowanego, spójnego i nastawionego na wynik działania ze strony Unii Europejskiej. W tym kontekście w sprawozdaniu wyróżniono trzy zasadnicze kwestie: mobilizację wszelkich odpowiednich instrumentów finansowych, wzmożoną współpracę z innymi instytucjami i organizacjami w tym rejonie oraz (chociaż nie tylko) działania monitoringowe mające na celu zapewnienie ich trwałości i skuteczności, jak również opracowanie planu działań.
W sprawozdaniu zawarte jest również zalecenie, aby Unia Europejska skoncentrowała się na pięciu priorytetowych obszarach. Region Morza Czarnego bezdyskusyjnie ma strategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa i dywersyfikacji dostaw energii do Unii Europejskiej i w związku z tym wymaga zastosowania wszechstronnego podejścia. Unia Europejska nie może jednak ograniczać się do współpracy gospodarczej; powinna raczej starać się o utworzenie regionu, w którym panują stabilność, demokracja i kompetentne rządy. Polityka UE w stosunku do regionu Morza Czarnego będzie mieć kompletny charakter tylko wówczas, gdy Unia Europejska zaangażuje się w rozwiązanie istniejących konfliktów i rozwój społeczeństwa obywatelskiego; w tym kontekście osobiste kontakty i dobre stosunki między sąsiadami mają zasadnicze znaczenie.
Ponieważ dzisiaj omawiamy również sprawozdanie pani poseł Polfer w sprawie Południowego Kaukazu, a państwa tego regionu są częścią szerzej pojętego obszaru nadczarnomorskiego, cieszę się, że sprawozdanie takie jest przygotowywane. Jest bardo ważne, że te dwa sprawozdania są ze sobą zgodne pod względem głównych założeń oraz w tym, że podkreślają wagę współpracy i dialogu pomiędzy wszystkimi państwami jako warunku rozwoju i dobrobytu. Podobnie, obydwa podkreślają potrzebę trwałego zaangażowania ze strony Unii Europejskiej.
Na zakończenie, pragnę podziękować wszystkim osobom, które przyczyniły się do powstania sprawozdania na temat synergii czarnomorskiej. Wysoko oceniam współpracę i jednogłośne poparcie ze strony kolegów ze wszystkich grup. Mam nadzieję, że w tym samym duchu Unia Europejska i państwa nadczarnomorskie będą dokładać wspólnych starań na rzecz współpracy regionalnej w tym rejonie.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - Pani przewodnicząca! Tym razem moje wystąpienie będzie nieco dłuższe, ponieważ odpowiadam na pytania dotyczące dwóch sprawozdań. To są dwa doskonałe sprawozdania, które wnoszą do naszego porządku obrad z jednej strony złożony obszar polityki sąsiedztwa, a z drugiej strony kwestię regionu Morza Czarnego. Zapoznanie się z tymi sprawozdaniami umocniło moje przekonanie, że chociaż różnorodne stosunki dwustronne stanowią kamień węgielny europejskiej polityki sąsiedztwa, wiele wyzwań i możliwości, z jakimi mamy do czynienia wymaga, jak sądzę, reakcji na szczeblu subregionalnym lub regionalnym, jak to już zostało powiedziane.
Chciałabym zacząć od wypowiedzi na temat południowego Kaukazu. Zgadzamy się z większością opinii zawartych w bardzo dobrym sprawozdaniu na temat południowego Kaukazu. Włączenie Armenii, Azerbejdżanu i Gruzji do naszej polityki sąsiedztwa będzie stopniowo przybliżać te trzy kraje do Unii Europejskiej w oparciu o wspólne europejskie wartości.
Wiosną Komisja opublikuje sprawozdania z postępów we wdrażaniu trzech planów działania europejskiej polityki sąsiedztwa, zawierające aktualizację dotyczącą obecnego stanu naszego wspólnego przedsięwzięcia.
Wiemy, że wiele pozostaje do zrobienia. Podporządkowanie się demokracji, prawom człowieka i rządom prawa jest nadal kruche i wymaga ulepszeń. Na przykład dzisiaj rozmawiałam na temat tych państw z Thomasem Hammarbergiem, komisarzem ds. praw człowieka Rady Europy. Nadal martwimy się o prawa człowieka i wolność mediów w Azerbejdżanie. Niedawne wydarzenia polityczne w Gruzji pokazały, że wolność wypowiadania poglądów politycznych w mediach jest niezbędna dla stabilizacji i, na przykład, pomimo postępu w Armenii, konieczne są dalsze wysiłki w celu walki z korupcją i pełnego przestrzegania standardów praw człowieka. Pomimo szybkiego wzrostu gospodarczego ubóstwo w regionie jest nadal powszechne i kontynuujemy promowanie reform politycznych i kroki umożliwiające poprawę warunków działania biznesu, ale także umacniające rządy prawa. Zgadzam się także z wyrażonym w sprawozdaniu posłanki Polfer zapotrzebowaniem na więcej działań w zakresie współpracy regionalnej, w szczególności w dziedzinie energetyki, transportu i środowiska naturalnego. Mamy nadzieję, że Unia Europejska będzie mogła zająć odważniejsze i bardziej proaktywane stanowisko, wspierając rozstrzyganie konfliktów w regionie.
Niedawny komunikat na temat europejskiej polityki sąsiedztwa wspomina, że Unia Europejska mogłaby udzielić dodatkowej pomocy w sprawach spornych, rozwiązując problemy leżące u ich podstaw i budując zaufanie po obu stronach granicy.
W raporcie podkreśla się, że tym celom mogą posłużyć przynajmniej konkretne kroki podejmowane przez Komisję w celu rozpowszechniania pomocy i informacji. Zajęcie się wyzwaniami, które pokrótce opisałam, pozostaje zatem głównym priorytetem mojej Komisji w odniesieniu do południowego Kaukazu w nadchodzących miesiącach.
W tym celu uruchomimy cały zestaw stosownych unijnych programów pomocy finansowej. Podniesienie rangi naszej delegacji w Armenii oraz otwarcie delegacji w Azerbejdżanie w początkach 2008 r. z pewnością pomoże nam także stać się bardziej widocznymi i działać skuteczniej.
Chciałabym przedstawić specjalną uwagę na temat obecnych wyborów prezydenckich w Gruzji. Jak państwu wiadomo, międzynarodowa misja obserwacji wyborów, w której znajdowali się przedstawiciele PE, potwierdziła, że generalnie wybory były zgodne ze standardami OBWE i Rady Europy. Międzynarodowa misja obserwacji wyborów stwierdziła jednak występowanie pewnych nieprawidłowości i niedostatków. Najważniejszym zadaniem jest obecnie zajęcie się tymi problemami: zbadanie wszystkich skarg wyborczych oraz stworzenie odpowiednich warunków dla przeprowadzenia najbliższych wyborów parlamentarnych. Jesteśmy gotowi, aby nadal wspierać Gruzję w szybkiej i gruntownej realizacji tych zadań.
Jeśli chodzi o Morze Czarne, to zgadzam się także z dużą częścią założeń sprawozdania w sprawie podejścia do polityki regionalnej w odniesieniu do Morza Czarnego. Zapewnia ona cenne bodźce dla naszego kwietniowego komunikatu w sprawie synergii czarnomorskiej, sądzę więc, że jest istotne, aby po wnioskach Rady z maja zeszłego roku oraz obecnej debacie w Parlamencie Europejskim wszystkie kluczowe instytucje UE potwierdziły potrzebę wdrożenia regionalnego i kompleksowego podejścia do naszych polityk stosowanych w regionie Morza Czarnego.
Sprawozdanie Parlamentu powstało we właściwym czasie. W wyniku naszej inicjatywy ministrowie spraw zagranicznych UE spotkają się w ciągu miesiąca w Kijowie ze swoimi odpowiednikami z krajów leżących nad Morzem Czarnym na spotkaniu poświęconym synergii czarnomorskiej. Ja także osobiście wezmę udział w tym spotkaniu. Uczestnikami spotkania będą także organizacje międzynarodowe oraz organizacje regionalne znad Morza Czarnego. Liczymy na dyskusje, w których z zadowoleniem zostanie przyjęta i poparta zwiększona pomoc UE dla współpracy regionalnej Morza Czarnego oraz zostaną określone obszary priorytetowe dla skoordynowanego działania.
Chciałabym wspomnieć tylko o kilku. Komisja promuje dialog w regionie Morza Czarnego w sprawie bezpieczeństwa energetycznego, wykorzystując strukturę INOGATE. Nadal popieramy proces harmonizacji przepisów prawnych i regulacji w ramach procesu z Baku. Naszym zamiarem jest dalsza ścisła współpraca z naszymi partnerami przy budowie nowej infrastruktury energetycznej i tworzeniu korytarza energetycznego przez Morze Czarne. A współpraca w regionie Morza Czarnego polepszy koordynację między TRACECA, paneuropejskim programem transportowym, oraz programami w dziedzinie transportu naszych partnerów. Wkrótce rozpoczniemy także dialog regionalny w sprawie polityki morskiej w regionie Morza Czarnego oraz utworzenia koordynacji regionalnego rybołówstwa.
Komisja pracuje nad wzmocnieniem połączenia Morze Czarne-Dunaj i zamierzamy przystąpić do Komisji Morza Czarnego, która zajmuje się sprawami związanymi ze środowiskiem naturalnym.
Komisja opracowuje też pewne propozycje dotyczące regionalnych planów walki ze zmianami klimatu; rozpoczęliśmy także wdrażanie naszego programu współpracy transgranicznej w regionie Morza Czarnego, który skupia się na społeczeństwie obywatelskim i władzach lokalnych.
Obecnie omawiamy z naszymi partnerami z regionu Morza Czarnego kilka propozycji w takich dziedzinach, jak walka z przestępczością zorganizowaną oraz handel i kultura, nawiązaliśmy też kontakty z organizacjami regionalnymi państw Morza Czarnego, a mianowicie z Organizacją Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego.
Jeśli chodzi o finansowanie synergii czarnomorskiej, to główną zasadą będzie zasada współfinansowania. Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa z pewnością będzie głównym elementem wkładu finansowego UE, ale będą także wykorzystywane inne instrumenty UE, w tym instrumenty tematyczne oraz, w przypadku Turcji, także instrument pomocy przedakcesyjnej.
Spotkanie ministrów w Kijowie umożliwi omówienie oraz przedstawienie i skoordynowanie inicjatyw UE z pomysłami naszych partnerów. Spodziewamy się, że kontekst regionalny Morza Czarnego zapewni nowe pole dla współpracy opartej na równym partnerstwie ze wszystkimi wschodnimi krajami objętymi europejską polityką sąsiedztwa oraz ważnymi partnerami, jak Rosja i Turcja.
Nasze zaangażowanie w regionie Morza Czarnego może przekształcić się w długofalowe działanie, mogące zwiększać stabilizację, postęp i dobrobyt w całym regionie. Aby się to udało, niezwykle istotne jest poparcie Parlamentu.
Marusya Ivanova Lyubcheva
sprawozdawca komisji opiniodawczej INTA. - (BG) Pani przewodnicząca, pani komisarz, koledzy! Komisja Handlu Międzynarodowego gratuluje Komisji Europejskiej i sprawozdawcy terminowości i wyważonego podejścia do kwestii Morza Czarnego i jego regionu.
Morze Czarne jest granicą Unii Europejskiej, strategicznym skrzyżowaniem o znaczeniu w skali światowej oraz regionem tranzytowym, obszarem współpracy w dziedzinie handlu, rybołówstwa, turystyki, transportu, obszarem strategicznym z punktu widzenia europejskiej polityki energetycznej.
Komisja Handlu Międzynarodowego apeluje o lepszą koordynację współpracy poprzez wprowadzenie oddzielnej strategii dla regionu Morza Czarnego i zwraca uwagę na udział Unii w infrastrukturalnych projektach związanych z przesyłem surowców energetycznych.
Niezwykle ważne jest promowanie inwestycji w ochronę środowiska, zapobieganie zagrożeniom, likwidację skutków katastrof oraz w operacje ratownicze w przypadku katastrof takich jak te, do których doszło w Cieśninie Kerczeńskiej, czy zatonięcie bułgarskiego statku Vanessa.
W celu zapewnienia jawnych procedur i wysokich standardów w regionie, Parlament Europejski musi uwzględnić w wykazach ropociąg Burgas - Alexandroupolis, wraz z pozostałymi sieciami przesyłowymi ropy naftowej i gazu ziemnego, ponieważ dotyczy to państw członkowskich Unii Europejskiej. Gratuluję Unii Europejskiej odpowiedzialności, z jaką odnosi się ona do "wyzwania Morza Czarnego” oraz jej odpowiedzialności za ludzi żyjących w tym regionie.
Eugenijus Maldeikis
Po pierwsze chciałbym podziękować sprawozdawcy, pani poseł Polfer, za bardzo szczegółową analizę problemów tak wrażliwego regionu, jak Południowy Kaukaz oraz za przedstawione projekty i środki, które dzisiaj rozważamy. Dotychczas polityka UE w rejonie Południowego Kaukazu w przeważającej części oceniała aspekty związane z energetyką i transportem poprzez pryzmat kryteriów czysto ekonomicznych. Chciałbym zwrócić państwa uwagę w większym stopniu na znaczenie skutecznej polityki handlowej UE w tym regionie, ponieważ umożliwia ona szybszą restrukturyzację gospodarki, rozwój przedsiębiorczości i zmniejszenie ubóstwa, ponieważ projekty energetyczne nie zawsze są pomocne dla tamtejszych krajów. Mówiąc o skutecznej polityce UE, która jest bardzo ważna dla regionu Południowego Kaukazu, chciałbym podkreślić dwa punkty. Po pierwsze, w dalszym ciągu czekamy na przygotowanie przez Komisję studium wykonalności, zawierającego ocenę umów o wolnym handlu z Armenią i Gruzją, które sformułowane są tak szeroko, jak to jest możliwe, jak również zachęcamy Komisję i Radę do podjęcia działań, które pozwoliłyby krajom Południowego Kaukazu na czerpanie jak największych korzyści z systemu ogólnych preferencji.
Silvia-Adriana Ţicău
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. - (RO) Dzięki przystąpieniu Rumunii i Bułgarii Unia stała się głównym graczem w rejonie Morza Czarnego. Region ten posiada geostrategiczne znaczenie dla bezpieczeństwa i dywersyfikacji dostaw energii do Unii, z uwagi na jego położenie blisko Morza Kaspijskiego, Bliskiego Wschodu i Azji Centralnej.
Zasady wyznawane przez Unię nie mogą być propagowane wyłącznie na podstawie wartości politycznych. Konieczne jest forsowanie otwartych i przejrzystych rynków w tym regionie.
Komisja ITRE podkreśla znaczenie projektu Nabucco dla dywersyfikacji dostaw i wzywa państwa członkowskie do zagwarantowania jego wdrożenia we współpracy z ich partnerami. Z zadowoleniem przyjmujemy powołanie koordynatora tego priorytetowego dla europejskich interesów projektu.
Dla zapewnienia trwałości międzynarodowego handlu i transportu ropy naftowej i gazu ziemnego w tym rejonie bardzo ważna jest rozbudowa infrastruktury wspólnotowych portów nad brzegiem Morza Czarnego oraz portów naddunajskich. Komisja ITRE wyraża ubolewanie z powodu braku koordynacji pomiędzy inwestycjami w projekty z zakresu energetyki, transportu i turystyki na tym obszarze i zwraca uwagę na ryzyko zanieczyszczenia Morza Czarnego.
Uznając znaczenie Forum Morza Czarnego i Organizacji Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego, Komisja ITRE zaleca ustanowienie europejskiego wymiaru dla Morza Czarnego, w oparciu o model wymiaru północnego.
Bernd Posselt
w imieniu grupy PPE-DE. - (DE) Pani przewodnicząca! Nie możemy mówić o Południowym Kaukazie nie wspominając o naszej byłej koleżance pani poseł Ursuli Schleicher, która poświęcała temu regionowi szczególnie wiele uwagi i której zawdzięczamy zmianę kolonialnego określenia "Zakaukazie” na "Południowy Kaukaz” Region ten składa się z trzech bardzo różniących się od siebie krajów o bardzo starej kulturze, które w niedawnej przeszłości wiele wycierpiały z powodu kolonializmu i neokolonializmu. Dlatego region ten należy traktować ze szczególnym wyczuciem.
Ormianie w zachodniej Armenii byli ofiarami ludobójstwa, co oznacza, że nawet dzisiaj Turcja myśli o dzisiejszej Armenii - czyli wschodniej Armenii - jako o niemożliwej do przyjęcia blokadzie. Gruzja była kolonią Rosji i Związku Radzieckiego i to w szczególny sposób, co oznacza, że także obecnie w Gruzji siły separatystyczne są wykorzystywane i nadużywane w celu zdestabilizowania tego kraju. Azerbejdżan znajduje się w podobnej sytuacji.
Z tych wszystkich powodów Unia Europejska musi odgrywać w tym regionie dużą rolę, ponieważ był to kiedyś obszar, na którym to ktoś inny niż Europejczycy był siłą sprawczą szkodliwych wydarzeń. Dlatego też pojawia się dla nas jedyna w swoim rodzaju możliwość prowadzenia mediacji, demokratyzacji oraz przywracania stabilności na tym obszarze; musimy przy tym pogodzić sprzeczne zasady i interesy. Obejmuje to oczywiście kwestię stabilnych granic, ale też prawo narodów do samostanowienia.
Musimy wspierać prawa mniejszości w możliwie szerokim zakresie, lecz jednocześnie zapobiegać niszczycielskim separatyzmom. Musimy chronić interesy towarowe i geopolityczne, ale równocześnie musimy rozumieć, że to nie są kolonie, lecz partnerzy, którzy mają swoje własne interesy, własną godność i zasługują na uznanie swojej godności.
Dlatego też sprawozdanie pani poseł Polfer w wyraźny sposób odnosi się do tego trudnego wyzwania. Dziękuję również pani komisarz za olbrzymie wysiłki, czynione przez nią na rzecz tego regionu.
Adrian Severin
w imieniu grupy PSE - Pani przewodnicząca! Południowy Kaukaz jest niezwykle ważnym regionem nie tylko dla Unii Europejskiej, ale i dla większości światowych podmiotów. Uważam, że Unia Europejska powinna zdefiniować swoje interesy w tym regionie. Zasadniczo te interesy polegają na istnieniu pokojowego i stabilnego miejsca na południowym Kaukazie, istnieniu wystarczająco dużego, wolnego i zintegrowanego rynku, istnieniu otwartego obszaru, przez który będzie odbywał się bezpieczny tranzyt strategicznych towarów, oraz istnieniu instytucji i ustawodawstwa współgrających z instytucjami i prawodawstwem Unii Europejskiej.
W celu promowania naszych interesów Unia Europejska powinna także rozwijać zróżnicowane i konkretne stosunki dwustronne z państwami członkowskimi tego regionu. Istota stosunków dwustronnych powinna wynikać z naszego regionalnego strategicznego podejścia, a nie odwrotnie.
Skoro nie możemy zaoferować krajom południowego Kaukazu członkostwa w Unii Europejskiej, musimy im zaoferować model Unii Europejskiej i pomóc im w znacznej mierze w jego realizacji. Unia Europejska bez wahania powinna zastosować wszystkie możliwe środki dla osiągnięcia swoich celów regionalnych na południowym Kaukazie. Jednocześnie musimy uznać, że inne czynniki międzynarodowe mają swoje interesy w regionie, uznaliśmy więc, że Unia Europejska nie może rozwijać swoich priorytetów bez współpracy z innymi światowymi podmiotami.
Niektóre z nierozwiązanych konfliktów na tym terenie są częścią poważniejszego problemu, który jest powiązany z poradzieckim statusem Rosji. Dlatego też Unia Europejska powinna odważnie zająć się tym problemem i postarać się znaleźć wynegocjowane rozwiązanie dotyczące sposobu, w jaki Rosja, Unia Europejska i pozostałe światowe podmioty muszą dzielić odpowiedzialność za zagwarantowanie trwałej stabilizacji i bezpieczeństwa w regionie i na świecie.
Z drugiej strony musimy przyznać, że zasady integralności terytorialnej i samookreślenia na południowym Kaukazie są skomplikowane. Moim zdaniem możemy opanować ten konflikt zasad, łącząc integrację regionalną opartą na wspólnotowym modelu Unii Europejskiej z odpowiednim wykorzystaniem wewnętrznego samostanowienia, decentralizacji i autonomii. Wymagałoby to negocjacji w dobrej wierze, woli politycznej, ducha pragmatyzmu i poszanowania przepisów prawa międzynarodowego. To właściwe pora, aby Unia Europejska przeszła na południowym Kaukazie od obietnic do działań. Mam nadzieję, że tak rzeczywiście będzie.
Janusz Onyszkiewicz
w imieniu grupy ALDE. - Pani Przewodnicząca! Chciałbym nawiązać do ostatnich słów poprzedniego wystąpienia. Chodzi tutaj o to, ażeby szlaki transportowe dla gazu i ropy przez Morze Czarne stały się rzeczywistością.
Unia Europejska, my wszyscy mówimy o tym, że to są projekty strategiczne, projekt Nabucco jest projektem strategicznym. Mówimy to od lat, tylko że się nic w tej sprawie nie dzieje. Pytanie jest takie; dlaczego, jeżeli są takie trudności, nie można by użyć jakiś środków finansowych, tak jak to się stało z projektem Galileo, ażeby ten projekt stał się rzeczywistością. Jeżeli nie będzie tutaj ruchów praktycznych i widocznych, to Rosjanie wkrótce zbudują własne gazociągi przez Morze Czarne i w związku z tym nasz cały wielki program dywersyfikacji dróg transportowych upadnie.
Chodzi także jeszcze i o drugą sprawę. Mianowicie chodzi o to, żeby Europa miała dostawy z całego regionu Morza Kaspijskiego. Sam Azerbejdżan może dostarczyć Europie za pięć lat jedną trzecią tego gazu, który dzisiaj Europa bierze z Rosji, ale jest jeszcze i Kazachstan i Turkmenistan. Ale żeby móc przeprowadzić gazociągi nieprzechodzące przez teren Rosji, z tamtych terenów, trzeba by było rozwiązać problem statusu Morza Kaspijskiego, a więc rozstrzygnąć w końcu, czy ono ma być traktowane jako jezioro, czy jako morze. Wydaje się, że znacznie rozsądniejszym i korzystniejszym rozstrzygnięciem byłoby uzyskanie dla Morza Kaspijskiego ogólnego uznania, że jest to morze, bo z związku z tym budowa przez ten akwen gazociągów czy rurociągów, czy z Turkmenistanu czy z Kazachstanu byłaby znacznie prostsza.
W związku z tym gorący apel do władz Unii Europejskiej, ażeby skończyć już to ciągłe powtarzanie, że problem Nabucco, czy problem rurociągu Odessa-Brody-Gdańsk to są problemy ważne dla Unii Europejskiej. Trzeba zacząć działać, bo inaczej wyprzedzą nas inni.
Adam Bielan
w imieniu grupy UEN. - Pani Przewodnicząca! Ja również przyłączam się do gratulacji dla pani poseł Polfer za przygotowanie tego bardzo dobrego sprawozdania.
Dyskutujemy dzisiaj na temat sytuacji w regionie szczególnie istotnym dla całej Unii Europejskiej, regionie niezwykle ważnym ze względu na bezpieczeństwo energetyczne Unii Europejskiej. Sam tytuł tego sprawozdania: "W sprawie skutecznej polityki Unii Europejskiej wobec południowego Kaukazu: od obietnic do działań”, dowodzi wyraźnie, że Unia Europejska była wobec tego regionu w ostatnich latach niezwykle pasywna. A jest to region, który jest areną konkurencji najważniejszych graczy na arenie międzynarodowej, nie tylko Unii Europejskiej, ale również Rosji, Stanów Zjednoczonych i Chin. Jest to region o niezwykle szybkim, rozwoju gospodarczym. Dość powiedzieć, że w 2006 r. rozwój gospodarczy Azerbejdżanu przekroczył 35%.
2008 r. może być jednak rokiem przełomowym, może być rokiem kryzysowym. Nie oszukujmy się, przykład Kosowa może być wykorzystany przez północnego sąsiada Gruzji jako pretekst do rozbicia integralności terytorialnej tego kraju. Dlatego mam nadzieję, że Unia Europejska nie dopuści do wspierania przez Rosję separatystycznych dążeń w Abchazji i Osetii.
Marie Anne Isler Béguin
Pani przewodnicząca, pani komisarz! Przede wszystkim pragnę pogratulować naszym dwóm sprawozdawczyniom. Sprawozdanie pani poseł Polfer zostało przygotowane w odpowiednim momencie, ponieważ w związku z ostatnimi wydarzeniami w Gruzji dostrzegamy przede wszystkim trudności w budowaniu demokracji.
Sprawozdanie to ma bardzo wyważony charakter i przedstawia główne geostrategiczne wyzwania dotyczące Południowego Kaukazu. Ważne jest, aby pamiętać, że polityka sąsiedztwa zobowiązuje nas do wspierania tych państw i towarzyszenia im. Ponosimy wobec nich polityczną i moralną odpowiedzialność, ale także one wobec nas - szczególnie w odniesieniu do praw człowieka i swobody wypowiedzi, na co pani komisarz już wskazywała.
W stosunku do tych trzech państw nasze wsparcie powinno w większym stopniu dotyczyć rozwiązywania konfliktów. Obecnie UE tylko zarządza tymi konfliktami. Bez politycznego kompromisu pomiędzy Armenią i Azerbejdżanem w sprawie Górnego Karabachu, bez planu pokojowego pomiędzy Gruzją z jednej, a Południową Osetią i Abchazją z drugiej strony, kraje te nie będą mogły odbudować godnych zaufania stosunków, ani osiągnąć długotrwałej stabilności w stosunkach między sobą oraz w stosunkach z ich większymi sąsiadami.
Jeśli chodzi o wspieranie demokracji, to czynimy to codziennie. Niestety wydarzenia, które wstrząsnęły Gruzją, doprowadziły ją do politycznego kryzysu, z którego wciąż nie widać wyjścia i gdzie opozycja wychodzi na ulice, aby zakwestionować wyniki pierwszej tury wyborów prezydenckich.
Oczywiście odpowiadając na wezwanie do rezygnacji z urzędu prezydent Michael Saakaszwili zaskoczył opozycję, pozostawiając jej bardzo mało czasu na zorganizowanie wyborów. Wyraźnie widać też, że ta kampania wyborcza nie była uczciwa, ponieważ dwóch kandydatów mogło zaangażować znacznie większe środki niż pozostali. Oczywiście kampania została zakłócona przez oskarżenia i rewelacje dotyczące knowań kandydata opozycji, który próbował zorganizować zamach stanu. Niemniej jednak, należy podkreślić, że w dniu wyborów - a byliśmy wtedy na miejscu w charakterze obserwatorów - obserwatorzy nie zgłosili żadnych poważniejszych incydentów. Nigdy też tak wielu obserwatorów nie było w tak małym kraju po to, by obserwować przebieg wyborów.
Wraz ze społecznością międzynarodową oraz krajowymi i międzynarodowymi organizacjami pozarządowymi mogliśmy być świadkami wolności wypowiedzi, jaką cieszył się ogół obywateli; a jeżeli nawet odnotowano wiele nieprawidłowości i przypadków zastraszania, to nie miały one systematycznego charakteru.
W naszych wnioskach podkreśliliśmy zobowiązanie do kontynuowania postępowań prawnych, tak aby uwzględnić wszystkie skargi i nie uznawać wyników za ostateczne do momentu przeanalizowania wszystkich sporów. W ten sposób zlikwidowano dziesiątki punktów wyborczych.
Jednak do dziś sytuacja nie uległa całkowitemu uspokojeniu i musimy w dalszym ciągu apelować do wszystkich gruzińskich przywódców, reprezentujących wszystkie opcje polityczne, o wznowienie i kontynuowanie dialogu; musimy apelować do władz o wysłuchanie głosu opozycji; musimy też apelować do opozycji, która w trakcie tych wyborów uzyskała wiarygodność, o przyjęcie na siebie swojej części odpowiedzialności za proponowanie kompromisowych rozwiązań, ponieważ Gruzja naprawdę musi wrócić do punktu, w którym już była - miejsca, jakie zajmowała po rewolucji róż - miejsca kraju, który już zamknął księgę pełną gwałtów i braku stabilności. To jest to, czego pragną obywatele Gruzji i to, o co proszą dziś Unię Europejską. Musimy więc ich wspierać.
Athanasios Pafilis
w imieniu grupy GUE/NGL - (EL) Pani przewodnicząca! Chciałbym wyrazić nasz wielki niepokój w związku z rozwojem sytuacji w tym regionie, zamieszkałym przez miliony robotników należących do dziesiątków różnych narodowości. Wydarzenia te stanowią dla tych ludzi potężne zagrożenie, ze względu na nasilające się imperialistyczne starcia pomiędzy USA, Rosją i Unią Europejską, związane ze źródłami energii i kontrolą nad rynkami oraz nad szlakami transportu dla energii. Reszta to retoryka.
Niestety, ekspansja NATO, w efekcie której kraje tego regionu miałyby stać się członkami tego sojuszu oraz nieuchronnie zbliżające się członkostwo Ukrainy i Gruzji, stanowią następne czynniki destabilizacji tego regionu. Do braku stabilności przyczynia się również istnienie baz i garnizonów obcych wojsk, stacjonujących w newralgicznych punktach i zachowujących się tak, jakby przygotowywały się do nowych, poważnych konfliktów zbrojnych.
Ostatnie wiadomości, zgodnie z którymi oczekuje się założenie 3-tysięcznego amerykańskiego garnizonu w okolicach bułgarskiego miasta Burgas, gdzie rozpoczyna się szlak nowego ropociągu Burgas-Alexandroupolis, stanowią potwierdzenie tego wszystkiego, o czym mówimy i są powodem do niepokoju.
Podobnie martwią informacje dotyczące przygotowań do wprowadzenia na stałe obecności na Morzu Czarnym i Morzu Kaspijskim obcych sił marynarki wojennej, należących do państw spoza regionu, takich jak Stany Zjednoczone.
Pani komisarz! Budząca niepokój niepodległość Kosowa, wspierana przez Stany Zjednoczone i Unię Europejską doprowadzi do otwarcia puszki Pandory z całą gamą podobnych spraw w omawianym przez nas regionie: Abchazji, Południowej Osetii, Krymu, Naddniestrza i Górnego Karabachu oraz innych miejsc konfliktów dotyczących mniejszości - już istniejących lub takich, które zwiastują trwające spory.
Prowadzona przez was polityka podwójnych standardów doprowadzi do zniszczenia tego regionu i spowoduje dalszy rozlew krwi. Mówicie, że jesteście zainteresowani tylko integralnością terytorialną Gruzji i Azerbejdżanu. Ponieważ Unia Europejska jest zainteresowana jedynie znalezieniem sposobów na infiltrację tego regionu, proponuje ona zorganizowanie konferencji "3+3” w sprawie bezpieczeństwa i współpracy na Południowym Kaukazie, w której wezmą udział następujące państwa "3+3”: trzy kraje Południowego Kaukazu plus Unia Europejska, Stany Zjednoczone i Rosja. Jest to tak naprawdę propozycja dotycząca zalegalizowania obecności USA.
Jesteśmy przekonani, że wy nie macie prawa angażować ludów Europy w oportunistyczne plany służące międzynarodowym koncernom, które zbijają wielkie fortuny na pędzie do coraz większych zysków z wydobycia ropy.
Bastiaan Belder
w imieniu grupy IND/DEM . - (NL) Pani przewodnicząca! Znaczenie Południowego Kaukazu jako korytarza energetycznego dla Unii Europejskiej trudno jest przecenić. Bo cóż w przeciwnym razie może stać się naszym celem w odniesieniu do dywersyfikacji źródeł energii? Dlatego też w pełni zgadzamy się z tezami sprawozdania pani poseł Polfer.
Analityk Władymir Sokor zwięźle określił taką funkcję Południowego Kaukazu jako korytarza, mówiąc że linia kolejowa Azerbejdżan - Gruzja - Turcja może złamać monopol Rosji na transport z Kazachstanu i innych krajów Azji Środkowej w taki sam sposób, w jaki rurociągi biegnące przez Południowy Kaukaz łamią monopol Rosji na przesył ropy i gazu z Azji Środkowej. Możemy do tego dodać dostawy energii z Azerbejdżanu, niezbędne dla realizacji projektu Nabucco.
Jeżeli Unia Europejska pragnie uzyskać maksymalne korzyści z wykorzystania Południowego Kaukazu jako korytarza do transportu energii, to ma to przede wszystkim zasadnicze znaczenie dla trwałej wewnętrznej stabilizacji politycznej w Gruzji, Armenii i Azerbejdżanie. Niestety w tej kwestii brak jest w tych krajach publicznego konsensu. To stawia przed UE bezpośrednie zadanie. Stabilizacja polityczna dotyczy również poziomu regionalnego i jest tam pożądana. Bruksela jest uprawniona i zobligowana do zaangażowania w tą kwestię Turcji, jako kraju kandydującego, z uwagi na czterokrotne zwiększenie się siły militarnej Azerbejdżanu i coraz szerszy strumień pomocy z zewnątrz, jaką w związku z tym otrzymuje Baku, ponieważ w dłuższej perspektywie istnieje bardzo duże prawdopodobieństwo wybuchu konfliktu zbrojnego w Górnym Karabachu.
Sylwester Chruszcz
Pani Przewodnicząca! Z dużą troską i zainteresowaniem śledzimy sytuację na Kaukazie. Armenia i Gruzja to państwa bardzo bliskie Europie nie tylko geograficznie, ale także cywilizacyjnie.
Pragnę wyrazić swoje poparcie dla wszystkich demokratycznych sił w tych krajach i poparcie dla inicjatyw zmierzających do wsparcia demokracji i rozwoju gospodarczego narodów Kaukazu. Stabilizacja regionu leży w interesie zarówno wszystkich krajów regionu, jak i partnerów i sąsiadów, w tym krajów Unii Europejskiej. W naszym interesie leży wsparcie wszystkich narodów regionu, także w zakresie praw człowieka i wolności mediów. Mam nadzieję, że władze Armenii, Azerbejdżanu i Gruzji zapewnią wolność słowa i wolność mediów przed wyborami, które czekają ten region w 2008 r.
Naród gruziński w ostatnich dniach miał okazję wyrazić swój demokratyczny wybór w wyborach prezydenckich. Choć prezydent Saakaszwili okazał się zwycięzcą tego plebiscytu, to niepokoją mnie masowe protesty opozycji, która podważa wynik wyborów, również w związku z niedawnymi wydarzeniami w Gruzji, które zakończyły się brutalnym stłumieniem pokojowych demonstracji, zamknięciem niezależnych mediów i wprowadzeniem stanu wyjątkowego.
Pragnę również wyrazić swoje wątpliwości z powodu pogorszenia się sytuacji w zakresie praw człowieka i wolności mediów w Azerbejdżanie. Nie zapominajmy o małych i historycznych narodach kaukaskich - Abchazach i Osetyjczykach, których prawa do samostanowienia powinny być uwzględnione w ramach wielostronnego dialogu z władzami Gruzji. Wzajemnego porozumienia i dialogu wymaga również sytuacja w Karabachu, gdzie niepodległe aspiracje ormiańskiej społeczności powinny zostać uwzględnione i pogodzone z oczekiwaniami ludności i narodowości azerskiej.
Wszystkie strony powinny zdać sobie sprawę, że przyszłość i dobrobyt zależą od możliwości porozumienia się i budowania wspólnych relacji w oparciu o pokój i wzajemne zaufanie.
Árpád Duka-Zólyomi
(HU) Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. Regularnie poświęcamy wiele uwagi sytuacji i rozwojowi wydarzeń w regionie Południowego Kaukazu. Stopniowe wdrażanie dokumentu dotyczącego współpracy międzyparlamentarnej i wzmacniania europejskiej polityki sąsiedztwa (ENP), a także planów działań przyniesie pozytywne wyniki.
Chciałbym wyrazić moje wielkie uznanie dla pani poseł Polfer, która doskonale wywiązała się z zadania polegającego na podsumowaniu oraz zwięzłym i przystępnym przedstawieniu tych wszystkich skomplikowanych problemów. Sporządzone przez nią sprawozdanie zawiera wyraźnie sformułowane cele, takie jak: budowa gospodarki rynkowej, skuteczne wspieranie rozwoju gospodarczego i stworzenie bezpieczeństwa energetycznego w powiązaniu z budową demokracji, rządów prawa, dobrobytu i bezpieczeństwa.
Wzrost gospodarczy jest z roku na rok coraz szybszy, ale też prawdą jest, że wpływ, jaki powinien on wywierać na warunki gospodarcze i społeczne ludności w dalszym ciągu trudno jest zaobserwować. Istnieje zapotrzebowanie na skuteczną politykę UE na rzecz wzmocnienia kruchej demokracji i zapewnienia prawdziwej wolności zgromadzeń, mediów i wypowiedzi.
Przykład Gruzji dowodzi, jak ważną rolę odgrywa regularny dialog między władzami a społeczeństwem obywatelskim lub z wrogiem. Główny problem stanowi stworzenie stabilności politycznej w regionie, którego rozwój hamują trzy konflikty. W międzyczasie musimy stawić czoła czynnikowi, który prowadzi do dalszego nasilenia trwałego braku bezpieczeństwa, czyli podejmowanym w ramach polityki rosyjskiego supermocarstwa próbom wywrotowych działań. Jestem przekonany, że UE musi bardziej zdecydowanie działać przeciw Rosji w tej kwestii.
Szczególne zmartwienie budzi problem Górnego Karabachu. Grupa Mińska prowadzi spójne prace, ale pomimo to nie posunęliśmy się daleko od naszego martwego punktu. Proces negocjacji musi być podtrzymywany. Dlatego też uważam za istotne obydwie podstawowe zasady: równe traktowanie integralności terytorialnej i prawa do samostanowienia. Pierwszym krokiem jest jednak w sposób nieunikniony oswobodzenie okupowanych terytoriów otaczających Górny Karabach, powrót uciekinierów i doprowadzenie do stabilizacji w tym regionie. Tylko w ten sposób będzie możliwe zadecydowanie o przyszłym statusie Górnego Karabachu. Dziękuję za uwagę.
Alexandra Dobolyi
Pani przewodnicząca! Przede wszystkim chcę podziękować Lydie Polfer za znakomite sprawozdanie i znakomitą współpracę. Poprzez to sprawozdanie Parlament Europejski wysyła głośne i wyraźne przesłania: przesłanie, iż Unia Europejska powinna być mocno zaangażowana na południowym Kaukazie, przesłanie, iż Unia Europejska może odgrywać decydującą rolę w regionie oraz przesłanie, iż Unia Europejska może zwiększyć pomoc finansową i techniczną, aby pomóc Gruzji, Armenii i Azerbejdżanowi w zreformowaniu ich administracji i rozwoju instytucji demokratycznych, aby zachęcić do współdziałania społeczeństwo obywatelskie oraz aby wzmocnić zaangażowanie tych państw w europejskie wartości polegające na poszanowaniu praw człowieka, podstawowych wolności i rządów prawa.
To są podstawowe zasady UE, ale jak już wielokrotnie powtarzałam w tej izbie, musimy zaakceptować fakt, iż ulepszenia w tych dziedzinach są stopniowym procesem, na który potrzeba czasu. Mój wniosek w tej sytuacji jest taki, iż wszystkie te trzy kraje dążą w dobrym kierunku, co prawda powoli i czasami się cofają, ale pocieszam się tym, że sytuacja jest lepsza niż parę lat temu.
Co do wyborów w Gruzji nie mogę już nic dodać do tego, co powiedzieli moi koledzy. Zrobiono, jak już powiedziałam, krok do przodu, ale nadal pozostaje wiele do zrobienia. Jeśli chodzi o reakcję na zamrożone konflikty, to wszyscy są zgodni co do tego, że znalezienie pokojowego rozwiązania jest kluczem do osiągnięcia stabilizacji politycznej. Zwłaszcza jeśli chodzi o konflikt w Górnym Karabachu, zaliczam się do osób, które popierają rozwiązanie oparte na zasadach integralności terytorialnej i prawa do samookreślenia. Jestem także jedną z tych osób, które wierzą, że nowe ustalenia w dziedzinie bezpieczeństwa są potrzebne dla budowania zaufania między różnymi stronami i położenia kresu powolnemu, ale stałemu i rodzącemu waśnie procesowi demilitaryzacji regionu.
Jak już powiedziałam wcześniej potrzebne jest większe zaangażowanie ze strony Unii Europejskiej i społeczności międzynarodowej. Stan "ani wojny, ani pokoju” jest źródłem niestabilności. UE może i powinna przekazać regionowi swoje doświadczenia i osiągnięcia w dziedzinie budowania pokoju, dobrobytu gospodarczego i demokracji.
Samuli Pohjamo
(FI) Pani przewodnicząca! Pragnę przede wszystkim pogratulować sprawozdawcy, pani poseł Polfer, doskonałego sprawozdania, które stanowi dogłębną ocenę sytuacji na Południowym Kaukazie oraz szans, jakie stwarza w tym regionie europejska polityka sąsiedztwa.
Rozciągnięcie europejskiej polityki sąsiedztwa na Armenię, Azerbejdżan i Gruzję stanowi ważny krok naprzód, jeśli chodzi o zaangażowanie Unii w tym regionie. Już sam tytuł sprawozdania, "od obietnic do działania” wystarcza, aby zachęcić Unię do bardziej aktywnego zaangażowania w tym regionie. Jednocześnie ENP stanie się szansą dla zacieśnienia przez kraje Południowego Kaukazu współpracy z Unią.
Liczne wyzwania, jakie dotyczą tego regionu, wymagają jednak zdecydowanych działań ze strony Unii oraz dodatkowo wymagają od państw Południowego Kaukazu wykazania większej odpowiedzialności i zaangażowania w to partnerstwo. Jednym z głównych celów jest pokojowe rozwiązanie wielu lokalnych konfliktów. To powinno zapewnić stabilizację w tym regionie i polepszyć jego szanse na niezależny rozwój.
Pragnę podkreślić znaczenie, jakie ma wspieranie społeczeństwa obywatelskiego i rozwój kontaktów międzyludzkich w budowaniu demokracji i rządów prawa. Na przykład finansowane przez UE projekty transgraniczne stanowią narzędzie odnowienia dialogu i zwiększenia zaufania pomiędzy stronami. Wymaga to jednak zgody odpowiednich państw na nieutrudnianie realizacji takich programów i projektów.
Ponadto bliższe stosunki można osiągnąć w rzeczywisty sposób jedynie poprzez zmniejszenie ograniczeń nałożonych na ruch graniczny, poprzez programy wymiany uczniów i studentów oraz poprzez ułatwienie poruszania się badaczom, naukowcom, artystom, przedsiębiorcom i dziennikarzom.
Opracowanie systemu wizowego w ruchu pomiędzy krajami Południowego Kaukazu a UE również może przyczynić się, zgodnie z oświadczeniem Komisji Handlu Międzynarodowego, do intensyfikacji handlu i współpracy gospodarczej.
Inese Vaidere
- (LV) Panie i panowie! W sytuacji, gdy na Południowym Kaukazie konkurują ze sobą interesy kilku wpływowych w skali geopolitycznej graczy, ważne jest wskazanie na ich prawdziwy wpływ. Autorka sprawozdania w dużej mierze unikała wzmianek o prawdziwej roli Rosji w tym regionie. Nasze doświadczenia w krajach bałtyckich pokazały, że przyczyną wielu problemów jest neo-imperialistyczna polityka zagraniczna Rosji oraz jej pragnienie odzyskania wpływów na utraconych przez nią terytoriach. Nie mogę zgodzić się z zawartym w sprawozdaniu poglądem, że członkostwo w NATO może przyczynić się do odnowienia się konfliktu w Abchazji i Południowej Osetii. Powinniśmy zwrócić uwagę, że ponad 70% mieszkańców Gruzji w rzeczywistości głosowało za członkostwem w NATO, ale w rzeczywistości Rosja utrudniła sytuację poprzez wspomaganie zmian w składzie etnicznym ludności i wprowadzenie zmian w strukturze społeczeństwa. Nie wolno nam lekceważyć aspiracji tych ludzi, którzy pragną znaleźć się bliżej zachodniej demokracji. Dowodem na postępy Gruzji w budowie demokracji stały się wybory prezydenckie z dnia 5 stycznia, które w przeważającej części odbyły się zgodnie z międzynarodowymi normami. Możliwe, że zbyt krytycznie wyrażaliśmy się o Azerbejdżanie, ponieważ kraj ten wykazał wolę przestrzegania praw człowieka - na mocy dekretu prezydenta w grudniu wolność odzyskało 119 więźniów, w tym dziennikarze. Unia Europejska musi bardziej aktywnie zaangażować się w rozwiązanie przedłużających się konfliktów. Jest to warunek wstępny dla stabilizacji i rozwoju. Pierwszym krokiem na tej drodze może być zastąpienie wojsk rosyjskich międzynarodowymi siłami pokojowymi (rozjemczymi). Do Rosji musimy przemawiać wyraźnym językiem. Używanie języka z baśni nie jest właściwym sposobem na przejście od obietnic do działania. Dziękuję.
Jiří Maštálka
(CS) Pani przewodnicząca! Na początku chciałbym bardzo podziękować pani komisarz za odpowiedź na moje pytanie, które dotyczyło odpowiedzialności karnej osób w Gruzji. Jest to bardzo delikatna sprawa, którą zajmowano się również w trakcie przedwyborczych rozmów w Gruzji. Pragnę wspomnieć, że moja przedmówczyni stwierdziła, że Rosja żywi imperialne zakusy. Tak, to jest możliwe. Muszę jednak powiedzieć, że Kaukaz to nie Alpy czy Pireneje. Kaukaz to po prostu Kaukaz, a my koniecznie musimy zrozumieć go w jego geograficznym kontekście. Przygotowywałem dłuższe wystąpienie, ale podsumuję tylko w siedmiu punktach moją misję w roli obserwatora wyborów w Gruzji.
Po pierwsze, podobnie jak zdecydowana większość ludzi w regionie Kaukazu, my w Europie zachodniej, środkowej i wschodniej także pragniemy stabilności tego regionu. Jest bardzo możliwe, że stabilność tę będzie można osiągnąć przy poparciu ze strony Stanów Zjednoczonych lub Unii Europejskiej. Po drugie, naszym obowiązkiem, jako posłów do Parlamentu Europejskiego, jest kwestionowanie wykorzystania zasobów finansowych, jakie UE przeznaczyła na odpowiednie programy. Nie powinny one być wykorzystywane dla potrzeb wyboru prezydenta Saakaszwiliego. Po trzecie, urzeka nas przedstawiona przez nowego-starego prezydenta propozycja dotycząca podjęcia dialogu z Rosją; w tym przypadku ma jednak zastosowanie taka sama zasada, jak na oficjalnym balu: jeżeli prosisz do tańca damę, to nie oznacza to, że będziesz tańczył tak, jak ona sobie zażyczy. Oto, co chciałbym powiedzieć: Jeżeli prezydent Saakaszwili sugeruje podjęcie rozmów z Rosją, to ta druga strona musi wiedzieć, że jest to prawdziwe zaproszenie do tańca. Po czwarte, Kaukazem zainteresowane są wszystkie kraje, w tym Stany Zjednoczone i kraje Unii Europejskiej. Niestety UE zaledwie wpisała się na Kaukazie na listę chętnych. Pani komisarz! Muszę przyznać, że troska UE o ten region nie jest tak oczywista oraz że uwzględnia ona jej troskę w związku z ubóstwem w tym regionie. W takim sensie nasza europejska polityka musi zostać lepiej sformułowana - nie mogą to być tylko słowa, ale także działania i wsparcie finansowe.
Derek Roland Clark
Pani przewodnicząca! Nie mogę poprzeć polityki w regionie Morza Czarnego. Pochłonie ona ogromne sumy pieniędzy. Mój kraj jest drugim co do wielkości płatnikiem w UE i nasz rząd właśnie podjął decyzję o zmniejszeniu naszej składki do UE o 1 mld funtów rocznie.
Początkowo jednym z elementów tej polityki będzie ułatwienie dostaw gazu i ropy dla Zachodu. Dwa lata temu widzieliśmy, jak Rosja w czasie Bożego Narodzenia przerwała dostawy gazu na Ukrainę. To była tylko rozgrzewka. Kto wie, czy gdy Rosja będzie miała jeszcze większy udział w dostawach energii dla Zachodu, nie zrobi tego raz jeszcze - tym razem nam wszystkim? Europa musi być bardziej samowystarczalna jeśli chodzi o zaopatrzenie energię - i to nie przez nieprzydatne elektrownie wiatrowe i nie przez biopaliwa. Przy niedoborze zbóż na świecie szaleństwem jest zastępowanie niedoboru paliw niedoborem żywności. Mój rząd, niemal zbyt późno, ogłosił program budowy elektrowni jądrowych nowej generacji. Miejmy nadzieję, że uda nam się dogonić Francję, gdzie 70% energii elektrycznej pochodzi z elektrowni jądrowych. Powinniśmy i musimy zrobić więcej i wykorzystać energię do produkcji wodoru i rozwoju technologii umożliwiających jego stosowanie zamiast ropy.
Jeśli UE naprawdę chce coś zmienić, to powinna finansować budowę elektrowni atomowych na całym kontynencie, aby zmniejszyć naszą zależność od niestabilnych reżimów i nadmiernie długich linii dostaw. Wtedy i tylko wtedy będziemy mieli pieniądze na pomoc biedniejszym regionom wokół Morza Czarnego. Ładowanie tam pieniędzy jeszcze bardziej opóźni obiecane finansowanie 10 nowych wschodnich członków UE - tę obietnicę dopiero trzeba spełnić. Obietnice... W Wielkiej Brytanii obiecano nam referendum w sprawie europejskiej konstytucji, traktatu lizbońskiego, nazwijcie to jak chcecie. Żądam teraz w tej izbie, aby UE przeprowadziła referendum w sprawie traktatu we wszystkich państwach członkowskich, również w Wielkiej Brytanii. Zapytajcie ludzi.
Georgios Papastamkos
- (EL) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Organizacja Współpracy Gospodarczej Państw Morza Czarnego (BSEC) jest całkiem dobrze rozwiniętą instytucją regionalną, która bierze udział w stałej współpracy - intensywnej i ekstensywnej. Ponadto składa się ona z forum na rzecz kontaktów między Europą a Azją. Jest to forum twórczego wyrazu, odmiennych kultur, zróżnicowanej tożsamości etnicznej i różnych religii.
Do BSEC skierowany został apel o pełnienie ważnej roli w zakresie zabezpieczenia pokoju, stabilności i dobrobytu w regionach mających do czynienia z istotnymi wyzwaniami, takich jak Bałkany czy Kaukaz, jak również w procesie budowy euroazjatyckiego obszaru gospodarczego.
Geostrategiczne i gospodarcze znaczenie szybko rozwijającego się regionu Morza Czarnego jest niezaprzeczalne. Szczególnie duże znaczenie ma rozwój połączeń morskich, transportu drogowego oraz korytarzy, jak również współpraca w dziedzinie energetyki, połączona z promowaniem zrównoważonego rozwoju.
Stosunki pomiędzy UE a regionem Morza Czarnego nabrały nowej dynamiki dzięki komunikatowi Komisji w sprawie współpracy z regionem Morza Czarnego. Komunikat ten nosi pieczęć pani komisarz Ferrero-Waldner. Niemniej jednak uważam, że potrzebne jest szerokie, spójne podejście strategiczne do tego obszaru. Popieram również instytucjonalizację międzyparlamentarnej współpracy pomiędzy Parlamentem Europejskim i Zgromadzeniem Parlamentarnym BSEC.
Na koniec pozwolę sobie podkreślić szczególnie konstruktywną rolę, jaką odegrał mój kraj, Grecja, posiadająca podwójną tożsamość jako państwo członkowskie zarówno UE, jak i BSEC, we wzmacnianiu współpracy zarówno w ramach BSEC, jak i w ramach UE na szczeblu międzyregionalnym.
Pragnę zakończyć gratulacjami dla obu sprawozdawczyń, a w szczególności dla pani poseł Anastase, jak również dla pani komisarz za jej aktywny wkład w identyfikację wspólnych priorytetów tych dwóch organizacji. Pani komisarz! W dalszym ciągu uważam, że powinniśmy być jeszcze bardziej odważni oraz że należy ustanowić zinstytucjonalizowaną współpracę międzyregionalną pomiędzy UE i regionem Morza Czarnego.
Hannes Swoboda
(DE) Pani przewodnicząca, po pierwsze chciałbym podziękować obydwu sprawozdawczyniom za ich wspaniałą pracę i współdziałanie. Pragnę również podziękować pani komisarz, ponieważ wiem, że jest ona autentycznie zainteresowana tym obszarem i ponieważ wierzę, że zamierza zrobić jeszcze więcej, niż prawdopodobnie chciały zrobić liczne państwa członkowskie. Oferujemy jej nasze pełne wsparcie w tych działaniach. Chciałbym również skorzystać z tej okazji, aby serdecznie podziękować panu Semneby, który reprezentuje Radę i bardzo aktywnie działa w tym regionie.
Jestem przekonany, że musimy osiągnąć takie wyniki, które przynajmniej sposobem podejścia odpowiadają temu, o czym ja i moi koledzy stale mówimy, jako o regionie czarnomorskim UE. Pan Sarkozy używał go w inny sposób w odniesieniu do regionu śródziemnomorskiego - dokładnie rzecz biorąc, w kategoriach rozłamu w UE. Nie, cała Unia Europejska region otaczający Morze Czarne oraz Południowy Kaukaz muszą wspólnie pracować w ramach partnerstwa - jak już podkreślali to inni - w celu rozwiązania wspólnych problemów: problemów politycznych, na przykład dotyczących stabilności, migracji i oczywiście również problemów gospodarczych; w tym odniesieniu myślę po prostu o tranzycie energii.
Na przykład każdy, kto chciałby być choć trochę mniej zależny od Rosji musi zapewnić istnienie innych kanałów, a te przechodzą przecież przez ten region, a zwłaszcza przez Turcję. Niezależnie od tego, co państwo myślą o jej członkostwie - a wiem, że w tej sprawie panują różne opinie - Turcja pozostaje ważnym partnerem Unii Europejskiej w tym regionie i dlatego też oczywiście musimy w tym przypadku uwzględniać Turcję. Przyznaję rację mojemu koledze, panu Severinowi, który powiedział, że powinniśmy starać się rozwiązywać te sprawy wspólnie z Rosją.
Nie powinno to jednak oznaczać, że w ten sposób odsuwamy na bok kwestie niepodległości, autonomii oraz zdolność do samodzielnej regeneracji krajów w tym regionie i twierdzimy, że różne zagadnienia możemy rozwiązać jedynie we współpracy z Rosją. Rosja musi również wiedzieć, ze wspieramy te kraje w ich niepodległościowych dążeniach, jak również w rozwiązywaniu konfliktów. Europa musi występować tu w roli partnera, wyraźnie opowiadając się po stronie tych państw. Oznacza to, że region Morza Czarnego jest dla Unii Europejskiej bardzo ważny. Nie możemy zaprzepaścić szansy wspólnego działania na tym polu. Tylko wtedy, gdy razem wystąpimy w rozmowach z Rosją, będziemy w stanie wspólnie realizować nasze interesy.
Henrik Lax
(SV) Pani przewodnicząca! Chciałbym wyrazić ogromne podziękowania sprawozdawczyni, pani poseł Lydie Polfer, za doskonałe sprawozdanie. Czas zaprzestać składania pustych obietnic i zamiast tego działać na rzecz zapewnienia lepszej integracji Południowego Kaukazu z Unią Europejską. Jako autor sprawozdania Parlamentu w sprawie kodeksu wizowego, chciałbym zwrócić uwagę na swobodę przemieszczania się i pilnie wzywam Komisję i państwa członkowskie do pracy nad jej urzeczywistnieniem.
Aby państwa sąsiadujące z UE i kraje Kaukazu mogły budować demokratyczne, podlegające rządom prawa społeczeństwa oraz funkcjonujące gospodarki rynkowe, ich obywatele muszą być zdolni do łatwego dostosowywania się do UE, aby móc czerpać korzyści z naszego doświadczenia w tej dziedzinie. W tej chwili tak się nie dzieje. Powszechnie wiadomo, że służby konsularne państw członkowskich UE w wielu państwach Południowego Kaukazu są zupełnie nieodpowiednie. Brakuje im zarówno pomocniczości, jak i skuteczności. Dlatego też wzywam państwa członkowskie do rozszerzenia współpracy. Widzę przy tym dwie możliwości. Jedna z nich została przedstawiona w omawianym przez nas sprawozdaniu - chodzi o apel o utworzenie wspólnych ośrodków składania wniosków wizowych o wizy UE. Niestety droga do jej realizacji jest długa. Dlatego też proponuję rozwiązanie alternatywne, w ramach którego obywatele tych krajów Południowego Kaukazu powinni mieć prawo, niezależnie od celu ich podróży, do wnioskowania o wizę w położonym najbliżej konsulacie kraju UE lub państwa strefy Schengen.
Ryszard Czarnecki
Pani Przewodnicząca! To ważna debata i ważny raport pani poseł Polfer. Ten głos Parlamentu Europejskiego usiłuje nadrobić kilkunastoletnie opóźnienia. W tym czasie Unia w praktyce nie miała żadnej polityki realnej wobec krajów Południowego Kaukazu.
Dziś wreszcie zrozumieliśmy, że Azerbejdżan, Armenia, Gruzja to nie jest naturalna strefa ekonomicznych i politycznych wpływów Rosji. Mówię to dosłownie 11 dni po wyborach w Gruzji, gdzie byłem jednym z sześciu obserwatorów z ramienia Parlamentu Europejskiego, wyborów ponownie wygranych przez przedstawiciela opcji prozachodniej, zwolennika maksymalnego zbliżenia z Unią i wejścia do NATO. Mówię to także w kontekście grożącego nam wszystkim - całej Europie - konfliktu politycznego, a nawet militarnego między Gruzją a Rosją o Osetię i Abchazję, ale Erewań Baku i Tbilisi mają również istotne znaczenie dla polityki energetycznej Unii, dywersyfikacji źródeł energii. Dlatego też od słów do czynów, zgodnie z tytułem raportu, przejdźmy od gadania do działania.
Nickolay Mladenov
(BG) Pani przewodnicząca, pani komisarz! Pozwolę sobie przypomnieć to, co przed chwilą powiedział nasz kolega z Wielkiej Brytanii. Gdybyśmy mogli, na koszt rabatu brytyjskiego, rozwiązać problemy związane z handlem ludźmi, niezależnością energetyczną, bezpieczeństwem Morza Czarnego, to nie sądzę, aby znalazło się choć jedno nowe państwo członkowskie, które nie chciałoby zaoszczędzić w swoim budżecie 1 miliarda Euro na rozwiązanie tych kwestii.
Koledzy i koleżanki! Sprawozdanie pani poseł Anastase niesie ze sobą jedno główne przesłanie: Europa potrzebuje polityki czarnomorskiej w równym stopniu, jak wymiaru północnego i polityki śródziemnomorskiej. W 2007 r. Komisja Europejska wydała swój komunikat, a teraz także Parlament Europejski ma swoje sprawozdanie. Czy mogę przypomnieć moim szanownym kolegom i koleżankom, że pod koniec minionego roku wezwaliśmy Komisję Europejską do przedłożenia konkretnych propozycji projektów i programów mających służyć wdrożeniu tej polityki w ramach rocznego programu na rok 2008? Z tego powodu niech rok 2008 będzie rokiem działań dotyczących Morza Czarnego.
Przy omawianiu zagadnień energetycznych dotyczących Europy, chciałbym powiedzieć, że w niniejszym sprawozdaniu zawarte jest bardzo ważne przesłanie: Morze Czarne ma dla Europy strategiczne znaczenie, ponieważ dzięki niemu można zarówno zwiększyć swoją zależność od jednego źródła surowców energetycznych, jak również zdywersyfikować te źródła - źródła i niezależność energetyczną. Nasze sprawozdanie wzywa do tego drugiego. A ja apeluję do was wszystkich: nie pozwólmy Europie i pewnym krajom Unii Europejskiej na pogłębienie zależności od tego czy innego źródła.
Niniejsze sprawozdanie zawiera bardzo ważną wiadomość dla naszych sąsiadów. Pozwolę sobie przytoczyć ją po angielsku. Stosunki w regionie Morza Czarnego powinny opierać się o "wzajemny szacunek, integralność terytorialną, wzajemną nieingerencję w sprawy wewnętrzne oraz zakaz użycia siły lub gróźb użycia siły”.
Takie jest przesłanie Komisji Europejskiej. Mam nadzieję, że prezydencja będzie mogła skutecznie przedstawić je naszym partnerom z drugiego brzegu Morza Czarnego jako podstawę dla polityki, jaką będziemy realizować w tym regionie oraz jako wezwanie dla nich do prowadzenia polityki tego samego rodzaju wobec tych krajów nadczarnomorskich, które uzyskały niepodległość. Dziękuję.
Ioan Mircea Pascu   -
Pani przewodnicząca! Po ponad stu pięćdziesięciu latach zaniedbania obszar Morza Czarnego jest ponownie w centrum uwagi gospodarki i polityki międzynarodowej.
Ten obszar dąży obecnie do uzyskania nowej równowagi po wejściu do gry nowych podmiotów, w tym UE, po okresie zimnej wojny, gdy był uważany za zamknięte jezioro.
Po komunikacie komisji zatytułowanym: "Synergia czarnomorska - Nowa inicjatywa współpracy regionalnej" obecne pierwsze sprawozdanie w Parlamencie jest kolejnym krokiem w dobrym kierunku.
Ale to niestety nie wystarczy. Brak tożsamości samego regionu oraz tradycyjne uwrażliwienie niektórych państw UE na Rosję, zarówno polityczne (na przykład kwestia Ukrainy, Mołdowy, południowego Kaukazu i zamrożonych konfliktów) i gospodarcze (rosnące uzależnienie Europy od rosyjskiego gazu oraz delikatny status negocjacji UE-Turcja) to prawdopodobnie jedne z przyczyn, dla których UE ograniczyła się do synergii zamiast strategii.
Strategia oznacza wyraźnie określone cele, konkretne środki ich realizacji oraz w końcu szczegółowy terminarz działań - wszystko to dostosowane do potrzeb danego obszaru, natomiast synergia sugeruje po prostu dobre porozumienie z sąsiednimi obszarami, będącymi przedmiotem zainteresowania UE.
Strategię można by stworzyć dzięki konkretnym środkom, dzięki którym UE kontaktuje się z licznymi lokalnymi organizacjami; dzięki fizycznemu połączeniu tego obszaru z resztą kontynentu, przy tym tutaj najważniejszy byłby Dunaj, oraz dzięki wzmocnieniu instrumentu polityki sąsiedztwa w kierunku obszaru Morza Czarnego
I na koniec kilka słów na temat Mołdowy, ostatniego fragmentu łacińskości poza granicami UE. Chociaż na początku drugiej wojny światowej Mołdowa miała takie same godne ubolewania doświadczenia, jak trzy kraje bałtyckie, nie mogła podzielić ich szczęśliwego losu po zakończeniu zimnej wojny.
Uważam, że Europa ma obowiązek naprawić tę sytuację i w związku z tym nadal zachęcać Mołdowę i reagować na jej wysiłki służące przystąpieniu do Unii. Mam nadzieję, że jej sprawa zostanie ostatecznie rozstrzygnięta w oparciu o meritum i nie będzie de facto niewolnikiem innych stosunków UE, niezależnie od tego, jak by one nie były strategiczne.
Olle Schmidt
(SV) Pani przewodnicząca! Chciałbym podziękować sprawozdawczyni za doskonałe sprawozdanie na temat regionu, który zasługuje na naszą uwagę. Południowy Kaukaz zyskuje na znaczeniu strategicznym, zarówno z punktu widzenia politycznego, jak i gospodarczego. Wszyscy dostrzegamy rosnące zainteresowanie tym regionem i to nie tylko w tym zgromadzeniu.
Niestety istnieje wiele potencjalnych punktów zapalnych, a ingerencja ze strony Rosji ma bardzo istotne znaczenie. Rosja pragnie zwiększyć swój wpływ i sygnalizuje swoje interesy poprzez dominowanie i kontrolowanie takich procesów, jak dostawy ropy naftowej i gazu do Europy. UE musi dostrzegać niebezpieczeństwo związane z postępowaniem Rosji i dlatego też zacieśniać swoje związki z Południowym Kaukazem. W ten sposób moglibyśmy uzyskać również użyteczne i niezbędne uzupełnienie dla rosyjskiej ropy i gazu, których szlaki dystrybucji przebiegają przez północną Europę. UE może zyskać wszystko dzięki większemu zaangażowaniu.
Jestem członkiem pewnej szwedzkiej organizacji - a właściwie to pomagałem przy jej zakładaniu - której celem jest wzmocnienie kontaktów między Szwecją a Azerbejdżanem. Dlatego też mówię to jako przyjaciel: Konflikt w Górnym Karabachu w latach 1991-1994 zmusił do ucieczki milion ludzi. Do dziś pozostaje on nierozstrzygnięty. Według danych Amnesty International, 600 000 uchodźców żyje w Azerbejdżanie w nieludzkich warunkach. Kilka lat temu odwiedziłem obóz dla uchodźców w Azerbejdżanie, położony blisko granicy z Iranem. Sam nigdy nie byłem świadkiem tak rozpaczliwej nędzy. Jest całkowicie nie do przyjęcia, że po tych wszystkich latach setki tysięcy ludzi w dalszym ciągu musi żyć w tak poniżających warunkach. W związku z tym przywódcy Azerbejdżanu, a na ich czele prezydent Alijew, zasługują na ostrą krytykę. UE i Komisja muszą zrobić coś więcej w tej sprawie. Ci uchodźcy nie mogą zostać zapomniani.
Ważne jest również, że będziemy intensywnie pracować na rzecz zagwarantowania takiej podstawowej swobody, jak wolność wypowiedzi. Politycy i dziennikarze opozycji nie mogą być zastraszani czy więzieni. Jeżeli Azerbejdżan pragnie być krajem uznawanym przez Europę, musi strzec podstawowych zasad demokratycznego państwa podporządkowanych rządom prawa.
Andrzej Tomasz Zapałowski
Pani Przewodnicząca! Zagadnienia, nad którymi dzisiaj debatujemy - jak zauważyli moi przedmówcy - są niezwykle ważne. Nakreślają one kierunek działań Wspólnoty, który był i jest w dalszym ciągu bardzo zaniedbany.
Unia Europejska może w sposób naturalny rozszerzać się i poszerzać wpływy tylko na wschód, aby nie zatracić elementu europejskości. Jednakże przeciągające się w nieskończoność rozmowy dotyczące np. perspektywy członkowstwa dla niektórych państw tego regionu nie napawają optymizmem. Nie trzeba analizować i zagłębiać się w dokumentach, aby stwierdzić, iż ten region w porównaniu np. z Afryką jest traktowany jak daleka prowincja naszego kontynentu.
Wszelkie mechanizmy współpracy, np. w ramach Europejskiej Polityki Sąsiedztwa, są ważne, lecz nie jest to perspektywa docelowa dla tego regionu, gdyż nie określa prawdziwego partnerstwa we wzajemnych stosunkach. Dla Unii poważne zaangażowanie w tym regionie wiąże się z wejściem w strefę wpływów Rosji, i to przecież warunkuje ciągle kierowanie półśrodków w tamten region. Musimy jednakże pamiętać, że taka polityka w wymiarze wieloletnim nie ustabilizuje tego obszaru, a wręcz odwrotnie, może wygenerować nowe napięcia, z którymi i tak mamy ciągle do czynienia.
Urszula Gacek
Pani Przewodnicząca! Sprawozdawczyni zajmująca się politykę regionalną w obszarze Morza Czarnego przypomina nam, że Unia Europejska popiera nową infrastrukturę energetyczną i sprawne korytarze transportowe, związane z dywersyfikacją dostawców i tras. Pierwszym przykładem takiego przedsięwzięcia jest gazociąg Nabucco, już uznany za priorytetowy projekt leżący w interesie Europy. Jest zatem godne ubolewania, że projekt ten jest podważany przez alternatywny gazociąg rosyjsko-włoski, tak zwany South Stream.
Jako posłanka z Polski widzę wiele podobieństw między gazociągiem South Stream i bałtyckim gazociągiem Nord Stream. Obydwa są dużo kosztowniejsze niż drogi lądowe. Tak naprawdę South Stream może się okazać o 4 mld USD droższy niż Nabucco. Obydwa gazociągi mogą zakłócić kruchą równowagę ekologiczną wrażliwego środowiska morskiego. Ponadto w obu przypadkach gazociągi te mogą być uważane za broń polityczną w rękach Rosji.
North Stream odizoluje Polskę, kraje bałtyckie i Ukrainę; South Stream odegra taką samą rolę wobec Turcji, południowego Kaukazu i prawdopodobnie Rumunii, która może zostać ominięta na korzyść Serbii. South Stream jest sprzeczny z zasadą bezpieczeństwa energetycznego Europy, opartą na dywersyfikacji źródeł i tras dostaw. A zatem, jeśli budowa South Stream będzie kontynuowana, nie powinien on na żadnym etapie uzyskać finansowania ze środków UE.
Jeśli Rosja zamierza przepchnąć projekty nieopłacalne pod względem gospodarczym i dyskusyjne pod względem oddziaływania na środowisko, ponieważ służą one celom jej polityki zagranicznej, to nie powinno się to odbywać naszym kosztem.
Jan Marinus Wiersma
(NL) Pani przewodnicząca! Z zadowoleniem przyjmuję fakt, że dzisiejszego wieczora omawiamy sytuację na Południowym Kaukazie oraz nasze ambicje, jako Unii Europejskiej i jako Parlamentu, dotyczące regionu Morza Czarnego. Rozmawiamy przecież o regionach, które borykają się ze swoimi regionalnymi problemami, w odniesieniu do których należy znaleźć regionalne rozwiązania korzystne dla krajów, które stanowią część tego regionu.
Mówimy tu o bezpieczeństwie, energetyce, handlu i transporcie lub, bardziej ogólnie, o stabilności i rozwoju regionów graniczących z UE - regionów, z którymi wiążą się nasze żywotne interesy. Są to interesy, które moim zdaniem muszą znajdować odzwierciedlenie w bardziej aktywnej polityce ze strony UE i Komisji Europejskiej. Czujemy się zobowiązani wobec pani komisarz w związku z opracowanymi przez nią inicjatywami pod wspólną nazwą "synergii Morza Czarnego”.
Jak już mówili inni posłowie, ważne jest również podkreślenie roli Rosji i Turcji w tego rodzaju współpracy. Państwa te już przyjęły taką rolę i szczególnie istotne jest, aby UE zapewniła, że będą ją nadal odgrywać. W końcu nasze stosunki z Turcją są dobre - prowadzimy z nią rozmowy w sprawie członkostwa - chociaż Turcja ma również do odegrania znacznie szerszą rolę w tym regionie, a oprócz tego tę rolę, jaką spełniała tradycyjnie. Rosja ma w tym regionie duże znaczenie, ale stosunki z tym krajem są raczej bardziej skomplikowane. Uważam, ze jeżeli UE postawi się w ramach tej współpracy raczej w roli partnera, a nie siły przewodniej, to Moskwa zacznie odczuwać to jako ponoszenie wspólnej odpowiedzialności za ten region i że będziemy mogli współpracować bez odgrywania przez UE roli wiodącej.
Synergia to dobry pomysł - to dobre określenie połączonego charakteru działań politycznych UE - a więc Komisji. Aby jednak nadać jej nieco bardziej uporządkowany charakter, pan poseł Swoboda i ja sugerowaliśmy nadanie tym działaniom wymiaru parlamentarnego, z konsultacjami ministerialnymi na szczeblu regionu Morza Czarnego. Z zadowoleniem przyjmiemy nieco bardziej uporządkowaną formę. Mówiliśmy oczywiście nawet o wspólnocie UE-Morze Czarne, ale po inicjatywach pana Sarkozy'ego staliśmy się może bardziej powściągliwi w używaniu terminologii tego rodzaju.
Ważne jest podkreślenie, że podczas, gdy nasze sugestie i wasza wizja nie stanowią zamiennika dla stosunków dwustronnych UE z tymi wszystkimi krajami, to tym niemniej mogą one zachęcić naszych wschodnich sąsiadów do szerszego udziału we współpracy regionalnej. Uważam, że to również ma kluczowe znaczenie dla UE.
Siiri Oviir
(ET) Pani komisarz, pani przewodnicząca, panie i panowie!
Interesem i celem Unii Europejskiej na Południowym Kaukazie jest wspieranie i pobudzanie przebiegającej w trzech krajach tego regionu budowy pokojowych i stabilnych państw. Polityka sąsiedztwa wprawdzie funkcjonuje, ale niezbędne jest także opracowanie polityki regionalnej, która będzie funkcjonować wspólnie z nią. Jednocześnie nie możemy stosować identycznego podejścia do zróżnicowanych cech tych trzech krajów. W przeciwnym razie nasza polityka będzie nieskuteczna.
Powinienem jeszcze raz podkreślić, że kraje Południowego Kaukazu - Armenia, Azerbejdżan i Gruzja - są bardzo różne, jeśli chodzi o kulturę, obyczaje, religię i kwestie geopolityczne. Jednakże ich podłoże jest wspólne - wszystkie wyrwały się spod wpływu ideologii sowieckiej - wpływu, który trwał niemal 100 lat. Państwa te nie pozbyły się jeszcze całkowicie obecności wojskowej spadkobiercy Związku Radzieckiego - Rosji.
Potrzebują one, a ich mieszkańcy pragną, reform demokratycznych; potrzebują realnej, ukierunkowanej pomocy Unii Europejskiej. Oczekuje się, że przedstawicielstwa Komisji w Erewaniu i Baku rozpoczną pracę niezwłocznie.
Jednocześnie praca specjalnego przedstawiciela UE ds. Południowego Kaukazu w swojej obecnej formie jest niewystarczająca. Nie ma żadnego wytłumaczenia, dlaczego przez wiele lat sprawozdania specjalnego przedstawiciela nie były dostępne dla Parlamentu Europejskiego. Tą sytuację należy zmienić. Wszyscy pracujemy mając na uwadze ten sam cel.
Nie wolno nam zapomnieć, że demokracja to nie rzecz - to sposób myślenia. Nie może ona zostać z dnia na dzień zniesiona lub przeszczepiona z jednego kraju do drugiego. Pełna demokracja nie pojawia się nagle.
Nie godzimy się ze wszystkim, co dzieje się w Armenii, Azerbejdżanie lub Gruzji, czy to w odniesieniu do walki z korupcją, sądownictwa lub sytuacji mediów w regionie. Same te kraje także nie są zresztą zbyt zadowolone z tych aspektów. To my możemy udzielać im aktywnego wsparcia - zarówno dla ich instytucji, jak i w postaci pomocy ekspertów i wsparcia finansowego. Region ten już dziś chętnie przyjmuje każdą realną pomoc.
Dlatego też wzywam Komisję i Parlament Europejski do szerszego wykorzystania wiedzy dzisiejszych państw członkowskich Unii Europejskiej, które ostatnio znajdowały się w takiej samej sytuacji, jak Południowy Kaukaz. Wiemy, jakie są miejscowe warunki i problemy, a nasze doświadczenie w ustanawianiu państw funkcjonujących w oparciu o rządy prawa i gospodarkę rynkową będzie stanowić dla nich praktyczną pomoc.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
Pani Przewodnicząca! Zabierając głos w debacie poświęconej krajom Południowego Kaukazu i polityce regionalnej w basenie Morza Czarnego, chcę zwrócić uwagę na następujące kwestie.
Po pierwsze, jest to olbrzymi obszar produkcji i przesyłu energii, niezwykle ważny z punktu widzenia dywersyfikacji i bezpieczeństwa dostaw surowców energetycznych do Unii. Konieczne jest jednak wsparcie dla projektów transportu surowców energetycznych z tego obszaru nie tylko na południe Europy, jak to się dzieje do tej pory, ale także na północ - do Ukrainy i Polski - i dalej na zachód.
Po drugie, tylko wspieranie przez Unię Europejską w tym regionie stabilności politycznej i procesów demokratyzacji, a także pokojowego rozwiązywania konfliktów między sąsiadami daje szansę na szybki rozwój gospodarczy tych krajów i wyraźne ograniczenie ogromnego bezrobocia i ubóstwa.
Po trzecie, silny wzrost gospodarczy w całym regionie, w niektórych krajach przekraczający 30% PKB rocznie, jest oparty tylko i wyłącznie na wydobyciu i eksporcie ropy naftowej i gazu ziemnego. Konieczne jest więc wspieranie na tym obszarze alternatywnych źródeł dochodów, w szczególności rozwoju turystyki i związanej z nią infrastruktury.
Christopher Beazley
Pani przewodnicząca! Autor komunikatu Komisji w sprawie synergii czarnomorskiej, Janos Herman, zasługuje na gratulacje za wspaniałą robotę. Sprawozdawczyni Parlamentu, posłanka Anastase, także przygotowała bardzo ważne sprawozdanie.
Pani komisarz! Na początku debaty powiedziała pani, że zgadza się pani ze znaczną częścią sprawozdania posłanki Anastase. Czy w odpowiedzi zamykającej debatę mogłaby się pani ustosunkować zwłaszcza do ustępów 29 i 36 sprawozdania? Ustęp 29 wzywa Komisję do dalszego propagowania dialogu międzykulturowego w regionie Morza Czarnego, a ustęp 36 do utworzenia platformy organizacji pozarządowych z myślą o stworzeniu ram dla wymiany między społeczeństwami obywatelskimi. Czy może pani zapewnić Parlament, że zrealizuje pani te dwa zalecenia?
Libor Rouček
(CS) Panie i panowie, pani komisarz! Pozwólcie proszę, abym w swoim krótkim wystąpieniu skupił się na tylko jednym z aspektów omawianej dziś tematyki - na współpracy regionalnej. Jeżeli rozważymy dwa obszary - Południowy Kaukaz i rejon Morza Czarnego, to dostrzeżemy, że wzajemne stosunki pomiędzy tymi krajami są zazwyczaj słabo rozwinięte, niezależnie od tego, czy są one dwustronne, czy wielostronne. Brakuje zazwyczaj bardziej znaczącego dialogu politycznego, poziom handlu między tymi krajami jest bardzo niski, a nowoczesnej i sprawnej infrastruktury transportowej lub energetycznej brakuje niemal wszędzie. Dlatego też z zadowoleniem przyjmuję zaproszenie obydwu sprawozdawczyń do wzmocnienia właśnie tego aspektu: wzajemnej współpracy regionalnej w tych regionach w połączeniu ze stosunkami dwustronnymi z Unią Europejską. Zasadnicze znaczenie posiada intensyfikacja współpracy regionalnej w obszarze praw człowieka i obywatela, rozwój demokracji i systemów edukacyjnych, wzmocnienie współpracy regionalnej w dziedzinach takich jak transport, energetyka i ochrona środowiska oraz handel, turystyka i inwestycje. Innymi słowy bardzo ważne jest stopniowe, krok po kroku, tworzenie trwałego podłoża w postaci stosunków ludzkich, kulturalnych, gospodarczych i politycznych pomiędzy narodami i państwami Kaukazu Południowego i rejonu Morza Czarnego. Jeżeli działanie to odniesie sukces, to jestem przekonany, że nawet w tym rejonie geograficznym długotrwałe konflikty będą stopniowo rozwiązywane i na koniec zażegnywane. Powstanie wówczas obszar stabilności, demokracji i dobrobytu.
Anna Ibrisagic
(SV) Pani przewodnicząca! Ze swoim wyraźnym położeniem geostrategicznym, region Morza Czarnego jest jednym z tych, które są ważne zarówno dla UE, jak i krajów w szerzej pojętym otoczeniu, nie tylko z prostych przyczyn politycznych i bezpieczeństwa, ale również z powodu jego różnorodności kulturowej i bogactwa kulturalnego. Jednakże regiony, na obszarze których przecinają się liczne szlaki i gdzie obecne są zróżnicowane interesy natury politycznej i innej, często zagrożone są tego czy innego rodzaju konfliktami.
Ja sama urodziłam się na Bałkanach i wiem co mogą oznaczać przeciągające się i nierozwiązane konflikty - nie tylko z punktu widzenia bezpieczeństwa, ale także dla ich potencjału gospodarczego i normalizacji życia miejscowej ludności. Wiem również, że Europa ma do odegrania ważną rolę. UE może i musi mieć jako cel, wraz z narodami krajów nadczarnomorskich, rozwój regionu, tak, aby stał się on obszarem stabilności i bezpieczeństwa, gdzie dominować będą zasady demokracji i rządy prawa. Wzmocnienie współpracy w dziedzinie energetyki również stanowi istotny element tej pracy. Poprzez inwestycje w nową infrastrukturę i poszerzanie gamy dostawców możemy przyczyniać się do gospodarczego i handlowego rozwoju w tym regionie, co z kolei wpłynie na poprawę perspektyw stabilności i bezpieczeństwa.
Zatem wzmocnienie związków pomiędzy UE a regionem Morza Czarnego jest nie tylko korzystne, ale i niezbędne. Dlatego też oczywiste jest, że region Morza Czarnego potrzebuje nowej i bardziej wyraźnej polityki regionalnej. Muszę podkreślić, że polityki regionalnej nie powinno się wykorzystywać jako alternatywy dla członkostwa w UE wobec tych krajów, które mogą się do tego kwalifikować. Nie wolno również wykorzystywać jej jako usprawiedliwienia dla opóźnień w integracji tego regionu z Europą.
Na koniec pragnę podziękować sprawozdawczyniom za ich wspaniałą pracę i skierować szczególne podziękowania do pani Ferrero-Waldner za jej osobiste zainteresowanie i okazane osobiste zaangażowanie w sprawy dotyczące tego regionu.
Kristian Vigenin
(BG) Pani przewodnicząca, pani komisarz, koledzy! Pragnę wyrazić satysfakcję w związku z faktem, że te dwa sprawozdania - w sprawie Morza Czarnego i Południowego Kaukazu zostały przygotowane i omówione w Komisji Spraw Zagranicznych w atmosferze porozumienia i zostały przyjęte w zasadzie jednogłośnie.
Jest to zachęcająca oznaka, że jesteśmy świadomi, jak bardzo ważne jest zbudowanie wyraźniejszej, bardziej systematycznej i zorganizowanej i ujednoliconej polityki w zakresie regionu Morza Czarnego i sąsiednich krajów. Nie jest to łatwe zadanie. Region Morza Czarnego składa się z krajów o zróżnicowanych tradycjach, kulturze, praktyce politycznej, różnej wielkości terytoriach i różnej liczbie ludności.
Państwa te znajdują się również na różnych etapach we współpracy z Unią Europejską, począwszy od państw członkowskich, poprzez kraje kandydackie, a kończąc na krajach objętych europejską polityką sąsiedztwa oraz, oczywiście, Rosji, której konstruktywne podejście może być kluczem do sukcesu tej inicjatywy. Jednakże ta mieszanka sprawia, że istnieje wiele możliwości w zakresie równoczesnego stosowania różnego rodzaju polityk, tak, aby osiągnąć znacznie lepszy łączny efekt końcowy.
Pragnę przedstawić trzy uwagi. Po pierwsze, region ten ma niezwykle ważne strategiczne znaczenie dla Unii Europejskiej z uwagi na kwestie bezpieczeństwa, dostaw energii, transportu i handlu, ochrony środowiska itp. Oto dlaczego, podczas gdy wysoko cenimy inicjatywę Komisji dotyczącą synergii czarnomorskiej, chcielibyśmy też widzieć bardziej ambitny projekt, sformułowany w oparciu o doświadczenia uzyskane w ramach wymiaru północnego czy współpracy europejsko-śródziemnomorskiej. W czasie, gdy promuje się unię pomiędzy Unią Europejską a krajami śródziemnomorskimi, nie ma nic bardziej oczywistego niż bardziej ambitne plany dla regionu Morza Czarnego.
Po drugie, cały ten region posiada niewystarczająco rozwiniętą infrastrukturę transportu oraz przesyłu energii. Oto dlaczego uważam za właściwe wspieranie wszystkich ponadnarodowych projektów planowanych w tym odniesieniu, ponieważ uzupełniają się one wzajemnie, a nie są alternatywami. Oznacza to więcej bezpieczeństwa, ułatwioną wymianę gospodarczą oraz połączenie krajów tego regionu z Unią Europejską. Przyczyni się to do dywersyfikacji nie tylko źródeł, ale też szlaków, którymi ropa naftowa i gaz ziemny docierać będą do Unii Europejskiej.
Po trzecie, większość krajów tego regionu boryka się z poważnymi problemami społecznymi. Chcielibyśmy się upewnić, że kwestie społeczne nie zostaną zepchnięte na drugi plan. Długofalowe perspektywy krajów nadczarnomorskich oraz krajów Południowego Kaukazu związane są z rozwojem potencjału ludzkiego, inwestycjami w edukację, zapewnieniem odpowiedniej opieki zdrowotnej i opieki nad dziećmi. Dziękuję.
Tunne Kelam
Pani przewodnicząca! Chciałabym poinformować panią komisarz, że - podobnie jak wielu kolegów - jestem przekonana, iż UE musi zamanifestować większe zaangażowanie na południowym Kaukazie. W końcu wszystkie państwa tego regionu są już członkami Rady Europy i w związku z tym częścią Europy.
Rozszerzona polityka sąsiedztwa będzie cennym narzędziem rzeczywistego zaangażowania. Wyzwaniem i szansą jest dla nas odegranie roli wiarygodnego czynnika stabilizującego, ale także niezależnego mediatora i czynnika wspierającego proces demokratyczny. Musimy odłożyć na bok wahania i wątpliwości. Najwyższa pora, aby polityka UE miała większe znaczenie na tym terenie.
Przedstawiciel UE, Peter Semneby, wykonał wspaniałą robotę i cieszę się, pani komisarz, że wspomniała pani o zwiększeniu i rozszerzaniu naszych przedstawicielstw w regionie. Długofalowe, aktywne zaangażowanie UE z pewnością przyczyni się także do znalezienia rozwiązania zamrożonych konfliktów, które Komisja Spraw Zagranicznych postanowiła nazwać, dużo trafniej "nierozstrzygniętymi, poradzieckimi konfliktami".
Jest zatem ważne, że sprawozdanie odrzuca próby stworzenia przez jakiekolwiek obce mocarstwo wyłącznych stref interesów w regionie i apeluje do Rosji, aby nie sprzeciwiała się udziałowi UE w zarządzaniu konfliktami i operacjach pokojowych.
Równie ważna będzie także rola UE w rozwoju kultury demokratycznego dialogu w regionie. Parlament Europejski będzie tu miał do spełnienia bardzo ważną rolę. Posłowie mogą prowadzić mediacje i zachęcać do normalnego dialogu politycznego między partiami opozycyjnymi.
Na koniec, ważne jest, że sprawozdanie zachęca Komisję, aby dążyła do ewentualnych umów o wolnym handlu z Armenią i Gruzją, oraz do przygotowania umowy w sprawie partnerstwa na rzecz mobilności między UE i Gruzją.
Tak więc południowy Kaukaz staje się dla nas coraz bliższy i coraz ważniejszy. Ten region zasługuje na nasze zdecydowane zaangażowanie.
Justas Vincas Paleckis
Pani przewodnicząca! UE może i chce pomóc w umacnianiu stabilności i demokracji oraz poprawy standardów życia w regionie Morza Czarnego i południowego Kaukazu. Zaangażowanie dużych państw, takich jak Turcja, Ukraina i Rosja jest ważne, chociaż każde z nich ma inny status, jeśli chodzi o ich stosunki z UE.
Polska wnosi do tego regionu swój potencjał i doświadczenie, pomimo że nie jest bezpośrednio z nim związana, ze względu na wspólną historię z państwami bałtyckimi. Jednakże, właśnie wtedy, gdy potrzebny jest zintensyfikowany dialog i współpraca z naszymi sąsiadami, UE zaciąga inną kurtynę w postaci pewnych aspektów rozszerzonego obszaru Schengen.
Dla wielu wschodnich Europejczyków 1 stycznia 2008 r. przyniósł czterokrotny wzrost cen wiz na podróż do sąsiednich krajów, zaciągając w ten sposób kurtynę finansową w Europie. Nie zgadzam się z oświadczeniami urzędników Komisji, że nasi południowi i wschodni sąsiedzi powinni być w tym kontekście traktowani tak samo. Nasi wschodni sąsiedzi znajdują się na tym samym kontynencie, a jeszcze niedawno niektórzy z nas żyli z nimi w jednym państwie, nie dzieliły nas granice.
Zwracam się do moich kolegów o poparcie poprawki nr 10 grupy PSE do sprawozdania w sprawie strategii czarnomorskiej. Apelujemy do Rady i Komisji o obniżenie opłat wizowych do poziomu dostępnego dla zwykłych obywateli krajów uczestniczących w unijnej polityce sąsiedztwa lub tych, które zawarły strategiczne partnerstwo z UE.
Maria Petre
(RO) Po pierwsze, pozwólcie mi państwo pogratulować sprawozdawczyni, pani poseł Anastase oraz moim kolegom z różnych komisji, które przedstawiły swoje opinie, w związku z poddaniem pod dyskusję tego sprawozdania, które jest równie doniosłe, jak problemy dotyczące ustanowienia polityki regionalnej w stosunku do rejonu Morza Czarnego. Chciałabym również podziękować moim kolegom z Komisji Rozwoju Regionalnego za ich wsparcie w związku z projektowanymi poprawkami do opinii Komisji Parlamentu, której jestem członkiem. Odnoszę się do kwestii ujęcia w projekcie końcowym sprawozdania w sprawie Morza Czarnego mojego wniosku o wzmocnienie europejskiej misji pomocowej na granicy Ukrainy i Mołdowy oraz potrzeby lepszego zarządzania nielegalnymi migracjami i imigracją w tym rejonie.
Uważam, że potrzebujemy zachęty ze strony Komisji w formie działania w tym regionie, zarówno na poziomie krajowym, jak i regionalnym, aby stał się on obszarem prawdziwie demokratycznym i stabilnym. Bardziej aktywne zaangażowanie Europy mogłoby oznaczać realną szansę dla tego obszaru, który dysponuje potencjałem, ogromnym i jednocześnie niedostatecznie wykorzystanym, z uwagi na zamrożone konflikty i napięte stosunki pomiędzy niektórymi państwami w tym regionie.
Mówiąc w sposób instytucjonalny, jestem zwolenniczką idei objęcia przewodnictwa przez położone na tym obszarze państwa członkowskie (Rumunię, Bułgarię, Grecję) i uważam, że Unia oraz kraje regionu powinny wzmacniać i koordynować działania i mechanizmy w ramach współpracy regionalnej. Tylko w ten sposób podwojenie środków dostępnych w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa oraz zasady funkcjonowania funduszy strukturalnych, takie jak partnerstwo, zrównoważony charakter, skuteczność, niedyskryminacja oraz decentralizacja przyniosą korzyści, jakich oczekujemy.
Zdzisław Kazimierz Chmielewski
Pani Przewodnicząca! Sprawozdawczyni nie kryje satysfakcji z faktu przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu inicjatywy wzmocnienia synergii czarnomorskiej, propozycji zgłoszonej przez prezydencję niemiecką i skonkretyzowanej przez Komisję Europejską.
Pomysł ten zyskał również wsparcie ze strony niedawno zintegrowanych z Unią Europejską krajów południowej i wschodniej części Bałtyku. W ich stanowisku uwidacznia się dodatkowo przeświadczenie o konieczności ścisłego zespolenia czarnomorskiej synergii z tzw. wymiarem wschodnim Unii Europejskiej. Współpraca lokalna zyska w ten sposób ogólniejsze znaczenie, potencjał realizacyjny zgodny z podstawowym, wspólnotowym przesłaniem.
Inaczej mówiąc, synergia czarnomorska wyrażać się powinna po prostu w identyfikacji i syntezie wielostronnych przedsięwzięć, utożsamianiem ich z dobrze rozumianym interesem zarówno regionu Morza Czarnego, jak i całej wschodniej części zintegrowanej Europy.
Istotnym czynnikiem wzmacniającym szczególną rolę Morza Czarnego jest specjalne usytuowanie geograficzne, historyczne i polityczno-gospodarcze tego akwenu. Krzyżują się tu bowiem od tysięcy lat wpływy europejskie i azjatyckie. Zaangażowanie Unii Europejskiej w basenie Morza Czarnego musi być zatem pozbawione zbędnej instytucjonalizacji, politycznych oddziaływań, ograniczeń grożących osłabieniem warunków racjonalnej współpracy, a nawet destabilizacją w tym regionie tak w zakresie bezpieczeństwa, jak i funkcjonowania sieci komunikacyjnej, ochrony środowiska itp. Winno również tworzyć dodatkowe korzystne przesłanki mocniejszego włączenia Morza Czarnego w proces dywersyfikacji dróg dostaw energii, z ewentualnym uwzględnieniem nowych źródeł, zwłaszcza z tzw. kierunku kaspijskiego. Zainteresowanych jest nim jak wiadomo wiele unijnych krajów.
Marian-Jean Marinescu
(RO) Podstawowym elementem europejskiej polityki sąsiedztwa jest współpraca w oparciu o zestaw wspólnych wartości i trosk, jakie dzieli Unia Europejska z zaangażowanymi w tę politykę krajami.
Niezbędne jest wzmocnienie obszaru stabilnego sąsiedztwa, co mogłoby mieć pozytywny wpływ na bezpieczeństwo wewnętrzne Unii i stanowiłoby warunek wstępny dla pomyślności gospodarczej i rozwoju krajów, o których mowa.
Kraje Południowego Kaukazu mają pewne cechy, niezbędne dla powodzenia europejskich projektów w kluczowych obszarach, takich jak energetyka i transport. Geopolityczne znaczenie tych krajów związane jest z ich strategicznym położeniem w stosunku do zasobów energetycznych Azji Środkowej. Jest to obszar tranzytowy o zasadniczym znaczeniu, jeden z niewielu korytarzy, które mogą umożliwić Unii dotarcie do zasobów energetycznych basenu Morza Kaspijskiego. Możliwe alternatywne szlaki gazociągów z rejonu Morza Kaspijskiego i projekty rurociągów prowadzących przez Morze Czarne są w dużej mierze uzależnione od stabilności krajów Południowego Kaukazu.
Unia Europejska nie jest jedynym graczem, który posiada na tym obszarze interesy strategiczne. Dwóch innych ważnych graczy na arenie międzynarodowej opracowało dla tego regionu ambitne inicjatywy i strategie długoterminowe. Stany Zjednoczone dysponują planem działań dotyczącym bezpieczeństwa energetycznego, obejmującym zapoczątkowanie i rozwój alternatywnych szlaków dla transportu ropy i gazu. Rosja samodzielnie finansuje projekty i umacnia swoją pozycję na rynku Azji Środkowej.
W obecnym kontekście, z uwagi na oczywiste znaczenie zagadnienia energetyki i zależności od Rosji, niski poziom zaangażowania Unii Europejskiej w tym rejonie może doprowadzić do negatywnych skutków dla wszystkich państw członkowskich. Unia Europejska musi możliwie szybko opracować jednolitą politykę bezpieczeństwa energetycznego, w ramach której państwa członkowskie zrzekną się indywidualnych interesów i która koniecznie musi objąć kraje Południowego Kaukazu.
Rumiana Jeleva
(BG) Pani przewodnicząca, pani komisarz! Gratuluję Komisji Europejskiej rozpoczęcia, poprzez komunikat, obecnej debaty nad wzmocnieniem współpracy z regionem Morza Czarnego poprzez uzupełnienie istniejących polityk bilateralnych nowym podejściem regionalnym.
Pragnę podziękować sprawozdawczyni, pani Anastase, za jej bardzo dobrze wyważone i innowacyjne sprawozdanie. W pełni zgadzam się z poglądem, że wraz z przystąpieniem Bułgarii i Rumunii do Unii Europejskiej Morze Czarne uzyskało nowe znaczenie strategiczne - nie tylko dla krajów regionu, ale też dla wszystkich państw członkowskich oraz dla wdrażanych przez Unię zasad oraz jej polityki.
Apeluję do Komisji i nalegam, aby wezwała rządy państw, by w przypadku realizacji wielkich projektów z dziedziny infrastruktury, energetyki i ochrony środowiska, mających wpływ na podstawę utrzymania, zdrowie i jakość życia obywateli w miejscowościach i gminach, w których projekty te będą wdrażane, do obowiązkowego poinformowania społeczności lokalnych o parametrach technicznych takich projektów, zgodnie z najwyższymi standardami światowymi, przyjętymi dla tego rodzaju projektów.
Podzielając głęboki niepokój, jaki został wyrażony w sprawozdaniu w związku ze stanem środowiska naturalnego w regionie Morza Czarnego, a zwłaszcza stanem samego Morza Czarnego, do którego zanieczyszczenia trafiają w sposób niekontrolowany, co jest jeszcze bardziej niepokojące z uwagi na liczne katastrofy środowiskowe, nalegam na przeprowadzenie niezależnej oceny wpływu budowy nowej infrastruktury do przesyłu ropy naftowej i gazu ziemnego na środowisko naturalne oraz życie społeczne obywateli oraz na sporządzenie przez rządy państw sprawozdań dotyczących możliwych szkód, jakie mogą wywołać takie projekty i przedłożenie ich dla potrzeb publicznych referendów i debat. Sprawą, do której nawiązuję, jest projekt budowy ropociągu Burgas - Alexandroupolis w Bułgarii.
W pełni zgadzając się z zasadami dotyczącymi zapewnienia zrównoważonego rozwoju i likwidacji szkód powstałych w wyniku katastrof środowiskowych, o czym mowa w sprawozdaniu oraz w kontekście dwóch tragicznych wypadków, do jakich doszło w rejonie Kerczu w listopadzie zeszłego roku oraz w pierwszym tygodniu bieżącego roku uważam, że niezbędne jest stworzenie mechanizmu, który uwzględniałby interesy społeczności lokalnych w gminach nadmorskich, w których występuje zagrożenie dla czystości wód Morza Czarnego, dla podstaw utrzymania i jakości życia mieszkańców tych miast i wsi. Dziękuję za uwagę.
Alessandro Battilocchio
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Chciałbym podziękować sprawozdawczyniom za ich wyczerpujące i dobrze skonstruowane sprawozdania. Chciałbym krótko opowiedzieć o jednym aspekcie.
Niedawno w Gruzji odbyły się wybory, których przebieg OBWE określiła jako prawidłowy, lecz których wyniki kwestionuje Rosja. W ich wyniku doszło do reelekcji prezydenta Saakaszwilego. Wśród niezliczonych trudności, czynił on próby wprowadzenia w swoim kraju demokracji, poprzez likwidację starej, post-sowieckiej dyplomacji oraz otwarcie na zachód, na NATO i UE. To właśnie to otwarcie wywołało odwet putinowskiej Rosji, która między innymi zawsze popierała ruchy niepodległościowe w Południowej Osetii i Abchazji.
Oprócz sytuacji geopolitycznej, przyczyną tarć z Rosją są, w obiektywny sposób, gazociągi i ropociągi przebiegające przez terytorium Gruzji, przeznaczone do transportu na zachód gazu i ropy z Azerbejdżanu. Uważam, że w regionie Kaukazu, na który, jak powinniśmy pamiętać, ma wpływ skryta wojna pomiędzy Armenią i Azerbejdżanem, kwestia czeczeńska, konflikt pomiędzy Armenią i Turcją oraz wiele innych problemów, posiadanie sojusznika w postaci demokratycznego państwa, które oprócz tego oferuje źródła energii alternatywne dla tych należących do Moskwy, jest czynnikiem o znaczeniu strategicznym. Dlatego też powinniśmy podjąć zdecydowane kroki na rzecz wzmocnienia tej synergii.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Państwa członkowskie i Komisja powinny kontynuować realizację priorytetowych projektów z dziedziny transportu transeuropejskiego na osiach 7, 18, 22 i 21 oraz ich stopniowe łączenie z systemem TRACECA oraz 5 osiami, określonymi w komunikacie Komisji 32/2003 w sprawie przedłużenia głównych transeuropejskich szlaków transportowych do sąsiednich krajów.
Europejski wymiar czarnomorski powinien być podobny do wymiaru północnego i opierać się na równym partnerstwie i odpowiedniej infrastrukturze dla priorytetowych projektów w dziedzinach energetyki jądrowej, badań naukowych i bezpieczeństwa, transportu, turystyki i walki ze zmianami klimatycznymi.
Panowie i panie, wyrażam przekonanie, że rozwój gospodarczy krajów nadczarnomorskich wymaga budowy autostrad i linii kolejowych, które będą łączyć środkowe i zachodnie części Unii Europejskiej z jej czarnomorskim wybrzeżem.
Unia Europejska powinna propagować jednolitą politykę morską w regionie Morza Czarnego. Zapewni to zintegrowane podejście do ochrony środowiska, rozwoju obszarów nadmorskich, badań morskich i turystyki.
Christopher Beazley
Pani przewodnicząca! Zadałem pani komisarz dwa pytania, więc kiedy będzie odpowiadać na temat realizacji ustępu 26 w sprawie promowania dialogu międzykulturowego, oraz ustępu 36 w sprawie stworzenia utworzenia platformy organizacji pozarządowych z myślą o stworzeniu ram dla wymiany między społeczeństwami obywatelskimi, być może mogłaby uwzględnić precedens istniejący na Bałkanach w postaci organizacji o nazwie CLIO. Jest niezależna od rządów i obejmuje nauczycieli historii ze wszystkich krajów bałkańskich, którzy spotykają się, aby rozmawiać o wspólnych tle historycznym i kulturowym w przeszłości w celu przygotowywania książek i dokumentów na temat historii swojego regionu, wolnych od narodowych konfliktów.
Być może mogłoby to także posłużyć jako lekcja w regionie Morza Czarnego: historycy i badacze ze wszystkich krajów otaczających Morze Czarne mogliby się spotykać niezależnie od nacisków rządów, aby promować wspólne rozumienie historii Morza Czarnego, wolne od narodowych konfliktów.
Benita Ferrero-Waldner
członek Komisji. - -Pani przewodnicząca! Muszę powiedzieć, i to o tak późnej porze, że to była jedna z najlepszych debat, w jakich brałam udział.
Dotyczyła ona europejskiej polityki sąsiedztwa, która już funkcjonuje. Wielu z państwa mówiło, że Unia Europejska ma dużo do zrobienia, a inni mówili, że Unia Europejska bardzo dużo zrobiła. Chciałabym podziękować obu sprawozdawczyniom, posłankom Anastase i Polfer, ponieważ sądzę, że sprowokowały panie bardzo ciekawą debatę.
Ale jaki jest nowy element synergii czarnomorskiej? Jest to element regionalny, jak to słusznie określali niektórzy posłowie, których niestety nie ma już z nami. Było to w czasie prezydencji niemieckiej, której chciałabym wyrazić uznanie za pomysł wymiaru regionalnego. Jest to obecnie wymiar regionalny dwustronnej części polityki sąsiedztwa w kierunku wschodnim. Oznacza to, że w celu osiągnięcia synergii próbujemy zbliżyć do siebie nie tylko kraje objęte polityką sąsiedztwa, ale i dwa inne bardzo ważne podmioty: Turcję i Rosję.
Dlatego też nie jest to strategia, ale synergia, ponieważ istnieją tam różnorodne strategie. Proszę pomyśleć: mamy politykę sąsiedztwa, mamy określoną strategię wobec Rosji i, oczywiście, mamy kraj kandydujący do członkostwa - Turcję. Nadal jednak sądzimy, że polityka dotycząca współpracy jest bardzo ważna.
Wkrótce - w ciągu dwóch tygodni - w ramach trójki udaję się do tego regionu z pozostałymi kolegami i z pewnością zabiorę ze sobą dużo z tego, co tu usłyszałam.
Chciałam teraz przejść do kilku punktów, ponieważ jest tyle do powiedzenia, że mogłabym mówić przez następne pół godziny, ale nie chcę tego robić, ponieważ myślę, że to jest bardzo interesująca debata, a wiele jeszcze pozostaje do powiedzenia w przyszłości.
Jedną z ważnych części jest handel. Podobnie jak ja, mówili państwo o energii, o transporcie, o zmianach klimatu. Istnieją inne aspekty, ale handel jest bardzo ważny i w przygotowaniu jest studium wykonalności dotyczące handlu. Jest to inicjatywa Komisji. Jaki jest jej cel? Chodzi o ocenę dalszego otwarcia handlu na przykład w przypadku Gruzji, w przypadku Armenii, ale oczywiście zobaczymy, jak sytuacja będzie ewoluować. To jedna rzecz.
Po drugie, mój własny pomysł podczas przedstawiania komunikatu w sprawie polityki sąsiedztwa - nie tego ostatniego, ale przedostatniego - był taki, że potrzebny jest nam obszar sąsiedztwa gospodarczego, przestrzeń gospodarcza, o której wspominali także tutaj niektórzy posłowie. Jest to więc pomysł dotyczący swego rodzaju wolnego handlu w przyszłości. Oczywiście musimy tam dążyć krok po kroku.
Będzie to w przyszłości także obszar sprawiedliwości, wolności i swobód, ale należy tam dążyć stopniowo. Wielu z państwa mówiło o polityce wizowej. Mogę państwu powiedzieć, że Komisja jest otwarta na tę kwestię. Jednak wiedzą państwo bardzo dobrze, że to leży w gestii państw członkowskich, a zatem jeśli rozmawiamy o opłatach wizowych, to wiedzą państwo, że państwa członkowskie mają w zasadzie możliwość przyznawania wiz za darmo i mają także możliwość stwierdzić, że chciałyby dążyć do dalszych ułatwień wizowych. Ale ewidentnie nie jest to w kompetencjach Komisji. Chciałam tylko o tym wspomnieć, ponieważ Komisja jest zawsze wypytywana o sprawy, które próbowała załatwić, ale nie mogła ze względu na realia.
Przejdę teraz do energii. Oczywiście jest to bardzo ważny region dla energii i potrzebne są skoordynowane decyzje wielu podmiotów - państwowych i prywatnych - dotyczące międzynarodowych rurociągów. Jak państwo wiedzą, Komisja wykorzystuje współpracę regionalną na południowym Kaukazie i wokół Morza Czarnego do ułatwiania decyzji oraz dywersyfikacji źródeł i dróg zaopatrzenia. Obejmuje to na przykład kontakty dotyczące gazociągu kaspijskiego, Nabucco. Wiedzą państwo, że obecnie jest koordynator, ale przecież nie jest to tylko sprawa Komisji. To sprawa Komisji i państw członkowskich. Niektóre państwa członkowskie wybrały pewne pomysły, które nie zawsze są zgodne z naszym jednolitym podejściem.
Myślę, że kolejny ważny aspekt to rozwój portów. Zajmuje on ważne miejsce w naszym programie autostrad morskich. Zostanie on także odzwierciedlony w kolejnej fazie projektu TRACECA.
Chciałabym teraz odpowiedzieć panu posłowi Beazley. Tak, rzeczywiście, także dialog międzykulturowy ma tu rolę do spełnienia. Na przykład wczoraj byłam w Madrycie, gdzie uruchomiono Sojusz Cywilizacji, będący obecnie projektem na skalę światową, w ramach systemu Narodów Zjednoczonych. Oczywiście, jednym z aspektów lokalnych i regionalnych będzie ten aspekt, ale sądzę, że powinniśmy umieścić go w tych nowych, globalnych ramach.
Następnie wspomniał pan o wymianie doświadczeń przez organizacje pozarządowe. W tej sprawie mogę panu powiedzieć, że program współpracy transgranicznej państw Morza Czarnego już wspiera kontakty między organizacjami pozarządowymi. Komisja planuje w tym roku kilka imprez z udziałem organizacji pozarządowych, dotyczących współpracy gospodarczej i wolności prasy. Współpracujemy też ściśle w tej dziedzinie z Forum Morza Czarnego, będącym inicjatywą Rumunii.
Na koniec, sądzę, że to, co pan poseł Beazley powiedział o podręcznikach do historii, jest z pewnością jednym z tych interesujących elementów. A tak na marginesie, to na wiele z wymienionych projektów potrzebne są specjalne fundusze. Dlatego też w ramach polityki sąsiedztwa stworzyliśmy Fundusz Inwestycyjny na rzecz Sąsiedztwa, który w zasadzie jest adresowany do Południa i Wschodu. Ale w ramach współpracy regionalnej także istnieje możliwość przedstawiania projektów.
Sądzę, że były to najważniejsze punkty, które chciałam poruszyć na tym etapie, ale jestem pewna, że możemy powrócić do tego tematu, może po zakończeniu spotkań. Wiedzą państwo także, że próbujemy, przynajmniej w Komisji, znaleźć odpowiedź na pytanie, jak możemy pomóc w rozwiązaniu zamrożonych konfliktów. Jest to oczywiście dużo trudniejszy obszar, ponieważ wszyscy tak bardzo się różnią, ale przynajmniej próbujemy przy pomocy naszych projektów pomóc i stworzyć odpowiednie warunki sprzyjające ich rozstrzygnięciu. Mamy nadzieję, że wraz z państwami członkowskimi i Radą znajdziemy dobre rozwiązanie.
Lydie Polfer
sprawozdawca. - (FR) Pani przewodnicząca! W wielkim skrócie, chciałabym podziękować wszystkim kolegom posłom, którzy zabrali głos oraz tym, którzy ze mną pracowali. Z wielką radością zauważyłam, że istnieje bardzo szeroka zgodność poglądów dotyczących potrzeby pogłębienia naszych stosunków z krajami Południowego Kaukazu, dzielenia się z nimi naszym doświadczeniem i wspierania ich na drodze do reformy, zarówno politycznej, jak i gospodarczej. Chciałabym szczególnie podziękować pani komisarz za znalezienie czasu dzisiejszego wieczora, ale też za gotowość do pomocy i utrzymywanie kontaktów z nami w celu dzielenia się informacjami i śledzenia losów niniejszego dokumentu. Mogę zapewnić państwa, że komisarz zyskała sobie nasze zainteresowanie, uwagę i przyjaźń.
Roberta Alma Anastase
sprawozdawca. - (RO) Ja również pragnę podziękować wszystkim mówcom za ich znaczący wkład, jaki dotyczy głównych aspektów współpracy dotyczących Morza Czarnego. W pełni zgadzam się, że dla regionu Morza Czarnego powinna zostać opracowana odrębna polityka, a może nawet strategia. Jeszcze raz chciałabym podkreślić jej doniosłe znaczenie.
Z zadowoleniem przyjmuję fakt zorganizowania międzyministerialnej konferencji w sprawie polityki w regionie Morza Czarnego i mam nadzieję, ze jednym z wyników tej konferencji będą konkretne, zdecydowane działania dotyczące wszystkich obszarów współpracy pomiędzy państwami nadczarnomorskimi oraz między tymi krajami a Unią Europejską.
Tymczasowo nie będę zatrzymywać się nad innymi kwestiami; nasza debata jest oczywiście bardzo interesująca, ale jest jedna zasadnicza idea, którą należy przypomnieć: że ta synergia i polityka współpracy w regionie Morza Czarnego nie powinna wykluczać nowych perspektyw dotyczących akcesji.
Dialog ze zinstytucjonalizowanym społeczeństwem obywatelskim jest bardzo ważny, ale w oczywisty sposób budowanie instytucji można rozpocząć jedynie wówczas, gdy uczestniczący ludzie pragną prawdziwych zmian.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się jutro, w czwartek, o godzinie 12.00.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
András Gyürk  
na piśmie. - (HU) Sprawozdanie, które omawia synergię czarnomorską słusznie naświetla te obszary, w których wzmocnienie dialogu może przynieść wzajemne korzyści dla UE i państw tego regionu. Wśród nich, polityka energetyczna w nieunikniony sposób odgrywać będzie istotną rolę.
Pogłębienie współpracy pomiędzy Unią i krajami regionu Morza Czarnego może doprowadzić do cennego postępu na polu bezpieczeństwa dostaw dla Wspólnoty. Budowa gazociągów, mająca na celu znaczne zmniejszenie zależności Europy od energii jest nie do pomyślenia bez aktywnej współpracy państw tego regionu. Opracowanie przejrzystego, niedyskryminującego programu ramowego dla transportu ma zasadnicze znaczenie, nie tylko dla państw członkowskich Unii, ale także dla dobrobytu wielu państw tego regionu.
Trudno jest przecenić istotne znaczenie gazociągu Nabucco, ponieważ oznaczać będzie on alternatywę dla Europy, zarówno w odniesieniu do zasobów i partnerów, jak i szlaków transportowych. W tym miejscu szczególnie ważne jest, aby pewne państwa oparły się pokusie podziału krótkoterminowych korzyści. Projekt Nabucco może być symbolem nie tylko wspólnej polityki energetycznej, która nabiera realnych kształtów, ale również współpracy czarnomorskiej.
Przy omawianiu tego tematu warto zwrócić uwagę na nasiloną aktywność Rosji w tym regionie. Unia Europejska musi jasno powiedzieć, że uważa wyraźnie widoczne monopolistyczne zakusy tego kraju w odniesieniu do źródeł energii za nie do przyjęcia. Jak oświadcza w swojej opinii na temat tego sprawozdania Komisja Przemysłu, dostęp do zasobów stanowi uprawniony interes Wspólnoty. Gdy Unia przygotowuje swoją politykę w tej dziedzinie, muszą obowiązywać zasady wolnej konkurencji.
Katrin Saks  
na piśmie. - (ET) Sprawozdanie zajmuje się tym obszarem w kontekście regionalnym i chociaż podejście takie ma swoje zalety, to nie pozwala ono na dostateczne podkreślenie różnic pomiędzy krajami Południowego Kaukazu. Wzywam do znacznie wyraźniejszego zaakcentowania różnic pomiędzy tymi krajami, ponieważ w przeciwnym razie będziemy robić z nimi coś, czego nie chcemy aby robiono w stosunku do nas.
Po drugie, wydźwięk sprawozdania może robić wrażenie, że to Gruzja jest najbardziej problematycznym krajem tego regionu. Słyszałam to również w trakcie różnych debat w różnych komisjach Parlamentu i grupach, gdzie mówili o tym sami ambasadorzy. W świetle ostatnich wydarzeń widać jednak, że nie jest to prawda i dobrze wiemy, że tak jest. Niestety, gwałtowny przebieg demonstracji w Tbilisi przyciągnął uwagę świata w znacznie większym stopniu, niż regularne łamanie praw człowieka na przykład w Azerbejdżanie, o których często się nie mówi, ponieważ kraj ten posiada olbrzymie zasoby surowców energetycznych.
Gdy spojrzymy na sytuację z punktu widzenia gospodarki i praw człowieka, postępów w budowie demokratycznych instytucji i wolności mediów, to ujrzymy, że Gruzja działa tak skutecznie, jak państwo, które bardzo wyraźnie wybrało drogę demokracji i posuwa się nią znacznie sprawniej, niż pozostałe kraje. I także to zasługuje na większe poparcie z naszej strony.
Toomas Savi  
na piśmie. - Jako poseł do Parlamentu Europejskiego z Estonii z przyjemnością informuję, że jedna piąta posłów do estońskiego parlamentu wzięła udział w misjach obserwacji wyborów w Gruzji.
Zdaniem międzynarodowej misji obserwacji wyborów, wybory przeprowadzone dnia 5 stycznia były "w zasadzie zgodne z większością standardów międzynarodowych dotyczących demokratycznych wyborów, ujawniono jednak poważne wyzwania, którymi należy się pilnie zająć".
Chociaż ujawniono i wskazano na pewne nieprawidłowości, byłoby rzeczą absolutnie nieodpowiedzialną przyczyniać się do dalszych tarć w Gruzji. Zwłaszcza narażając na niebezpieczeństwo prawowitość wyborów w oczach narodu gruzińskiego poprzez wzbudzenie wątpliwości, że w zasadzie wybory nie były wolne i uczciwe.
Moim zdaniem politycy w krajach sąsiednich, a nawet w UE, którzy postanowili być sceptyczni i niezwykle hałaśliwi, nie działali w interesie trwałego rozwoju i umacniania demokracji w Gruzji, których znaczenie zostało bardzo wyraźne podkreślone w sprawozdaniu.
