Utworzenie wspólnego przedsiębiorstwa Ogniwa paliwowe i wodór (debata)
Przewodniczący
Następnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie sporządzone przez posłankę Locatelli, w imieniu Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii na temat rozporządzenia Rady ustanawiającego wspólne przedsięwzięcie "Ogniwa paliwowe i technologie wodorowe” - C6-0446/2007 -.
Janez Potočnik
komisarz. -Pani przewodnicząca! Na wstępie chciałbym przede wszystkim wyrazić swoją wdzięczność dla Parlamentu, a w szczególności dla posłanki sprawozdawczyni Pii Locatelli oraz dla posłanki Teresy Riery Madurell, która zastąpi posłankę Locatelli, za wsparcie naszego projektu ustanawiającego wspólne przedsięwzięcie "Ogniwa paliwowe i technologie wodorowe”.
Dziękuję także wszystkim sprawozdawcom pomocniczym za ich konstruktywne wsparcie, a ponadto Komisji Budżetowej za jej opinię.
Wspólne przedsięwzięcie "Ogniwa paliwowe i technologie wodorowe” będzie miało dwóch członków założycieli: Zrzeszenie Branżowe i Wspólnotę. Przemysł prywatny założył Zrzeszenie Branżowe - jego członkowie reprezentują wiodącą grupę europejskich spółek, których działalność obejmuje ogniwa paliwowe i technologie wodorowe, w tym spółki produkujące samochody, dostarczające energię, przedsiębiorców z dziedziny ogniw paliwowych i ich zastosowań. W ramach omawianej inicjatywy reprezentowane są spółki każdej wielkości - od niewielkich przedsiębiorstw do firm międzynarodowych.
Współpraca pomiędzy Komisją i przedstawicielami branży przemysłowej w trakcie prac nad rozporządzeniem jasno pokazała siłę napędową tej branży. Zapewnienie ze strony sektora publicznego w sprawie dostarczenia stabilnego długoterminowego finansowania gwarantuje dodatkowe zaufanie. W rezultacie możemy spodziewać się zaangażowania znacznych dodatkowych środków od sektora prywatnego.
Poza dwoma członkami założycielami wspólnego przedsiębiorstwa, uniwersytety, ośrodki badań i inne organizacje badawcze zakładają obecnie zrzeszenie podmiotów badawczych, które najprawdopodobniej stanie się trzecim członkiem wspólnego przedsięwzięcia. Reprezentacja zrzeszenia podmiotów badawczych w ramach rady zarządzającej wspólnego przedsięwzięcia została uznana za niezbędną ze względu na wagę badań podstawowych dla tej wspólnej inicjatywy technologicznej (WIT).
Łącznie oszacowano, że stworzenie tej wspólnej inicjatywy technologicznej przyspieszy, w okresie do pięciu lat, dostarczenie rezerw solidnych technologii wodoru i ogniw paliwowych, rozwiniętych w stopniu wystarczającym do wykorzystania komercyjnego na okres od 2010 do 2020 r.
Chciałbym także nadmienić, jak ważna jest ta wspólna inicjatywa technologiczna w odniesieniu do naszych wysiłków w dziedzinie przyspieszenia technologii energetycznej, jako że stanowi ona bardzo interesujący model dla niektórych inicjatyw, których realizację zaproponowaliśmy w ramach strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych.
Na opinię Parlamentu składa się kilka istotnych propozycji poprawek. Jedną z nich stanowi poprawka, w której podkreślona została istota przełomowych badań. Badania podstawowe zostaną zawarte w programie badań i rozwoju, co zwiększy prawdopodobieństwo osiągnięcia postępu i sukcesu.
Kolejnym przykładem jest wskazanie na konieczność wyjaśnienia udziału Wspólnego Centrum Badawczego (WCB) w działaniach wspólnego przedsięwzięcia. WCB ma szerokie kompetencje w wielu istotnych dziedzinach i jego przyszłe ścisłe zaangażowanie wzmocni badania podejmowane w ramach wspólnego przedsięwzięcia.
Zarówno Rada, jak i Komisja oczekują wkładu i opinii Parlamentu, gdyż wszyscy pragniemy iść do przodu i jak najszybciej zacząć wdrażać tę ważną inicjatywę.
Przewodnicząca
Wprawdzie teraz powinna zabrać głos posłanka sprawozdawczyni Locatelli, która jednak wskazała na swoje zastępstwo posłankę Madurell; bardzo nam przykro, ale niestety posłanka Madurell jest w tej chwili nieobecna.
W związku z czym przejdę bezpośrednio do przemówień w imieniu poszczególnych grup.
Jan Březina
w imieniu grupy PPE-DE. - Pani przewodnicząca! Przede wszystkim chciałbym podziękować posłance sprawozdawczyni, pani Locatelli, za jej bardzo gruntowną i szczegółową pracę nad tym sprawozdaniem, które dotyczy jednej z głównych i strategicznych technologii dla naszej przyszłości energetycznej.
Ze szczerym zadowoleniem przyjmuję przedsięwzięcie dotyczące ogniw paliwowych i technologii wodorowych, które ma kluczowe znaczenie dla osiągnięcia sukcesu. Pomysł wspólnej inicjatywy technologicznej został wprowadzony przez siódmy program ramowy jako nowy mechanizm w celu wdrażania długofalowego, publiczno-prywatnego partnerstwa w dziedzinie badań na szczeblu europejskim. Do dnia dzisiejszego cztery wspólne inicjatywy technologiczne zostały wprowadzone w dziedzinie innowacyjnych leków, systemów wbudowanych itp. Dzięki temu projektowi piąta wspólna inicjatywa technologiczna zostanie ustanowiona w dziedzinie ogniw paliwowych i technologii wodorowych.
Stojąc przed wyzwaniami takimi jak bezpieczeństwo energetyczne, zależność energetyczna i często dyskutowane łagodzenie zmian klimatycznych, UE powinna promować rozwój oraz stosowanie czystszych i skuteczniejszych technologii energetycznych. Ogniwa paliwowe i technologie wodorowe mają potencjał, żeby znacznie się przyczynić do realizacji tych celów. Brak wspólnej europejskiej strategii do dnia dzisiejszego uniemożliwił Europie dotrzymanie kroku krajom azjatyckim i Stanom Zjednoczonym.
Co się tyczy poprawek, popieram te, które zostały przedstawione w celu wzmocnienia projektu i zapewnienia spójności z innymi wspólnymi inicjatywami technologicznymi. Na podstawie własnego doświadczenia i rozmów z MŚP popieram głównie poprawki, które kładą większy nacisk na innowacyjny potencjał MŚP i konkretne napotykane przez nie przeszkody, na przykład ograniczony dostęp do infrastruktury badań. Poprawki, które popieram, powinny nadto podkreślać znaczenie przełomowych badań. Jak to zostało wspomniane w planie realizacji, szczególnie we wczesnym stadium badania powinny stanowić istotny element działalności w ramach wspólnych inicjatyw technologicznych.
Moim zdaniem ta wspólna inicjatywa sektora publicznego i prywatnego stanowi właściwy kierunek, żeby UE mogła lepiej konkurować ze Stanami Zjednoczonymi i innymi państwami, które posiadają tradycję i strategię rozwoju w odniesieniu do badań nad technologiami wodorowymi.
Silvia-Adriana Ţicău
w imieniu grupy PSE. - (RO) Ja także chciałabym podziękować posłance sprawozdawczyni i podkreślić wagę tego dokumentu. Niniejsza inicjatywa jest niezwykle istotna dla działalności badawczej. Niestety często środki finansowe są niewystarczające, a czasami nieodpowiednio wykorzystywane. Maksymalny wkład Wspólnoty Europejskiej w koszty administracyjne tego wspólnego przedsiębiorstwa będzie wynosił 470 mln euro. Po 2013 r. możliwe będzie przeznaczenie nowych środków, ale tylko na projekty, w odniesieniu do których umowa w sprawie finansowania zostanie podpisana do dnia 31 grudnia 2013 r.
Zależy mi na podkreśleniu faktu, że wspólne przedsiębiorstwo jest niezwykle potrzebne, ponieważ realizuje i stanowi część programu ramowego na rzecz badań w szczególności w dziedzinach energii i transportu, w tym aeronautyki. Uważam, że jest to wyjątkowo ważne sprawozdanie, ponieważ wspiera zarówno badania i działania w zakresie rozwoju technologicznego jak i wdrożenie priorytetów dotyczących badań w dziedzinie komunikacji i technologii informacyjnej dotyczących ogniw paliwowych i wodoru; niniejsza inicjatywa będzie ponadto promowała i zwiększała publiczne i prywatne inwestycje w badania obejmujące ogniwa paliwowe i wodór w państwach członkowskich i krajach stowarzyszonych.
Vladko Todorov Panayotov
w imieniu grupy ALDE. - (BG) Europa powinna stawić czoła zmianom klimatu i zapewnić bezpieczeństwo dostaw zasobów naturalnych. Zważywszy na stały wzrost cen surowców i gotowych produktów, zadanie to okazuje się być bardzo trudne.
Rozwiązanie problemu istnieje i polega na zastosowaniu nowej technologii, która po pierwsze spowoduje na wstępie zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, a po drugie skuteczniejsze wykorzystanie i oszczędność surowców. Jest to sposób, żeby Europa przewodziła w walce z globalnym ociepleniem i utrzymaniu swojej konkurencyjności na światowym rynku surowców. Wymaga to zwiększenia inwestycji w badania i nowe technologie przy uwzględnieniu możliwości każdego państwa członkowskiego.
Nowa technologia, technologia wodorowa, a w szczególności rozwój ogniw wodorowych, odegrają kluczową rolę w pokonywaniu niedoboru w zasobach energetycznych, jak również w zakresie ochrony środowiska i realizacji celów ustanowionych w protokole z Kioto. Musimy jednak wziąć pod uwagę, że omawiane technologie wymagają wykorzystania takich metali jak platyna, pallad i złoto, które stanowią część składową nowych urządzeń i wyposażenia. Tylko pod warunkiem, że wdrożymy nowe, bardzo skuteczne i bezpieczne pod względem ochrony środowiska metody mające na celu wydobywanie i pozyskiwanie tych metali, będziemy mogli liczyć na skuteczny i zrównoważony rozwój technologii wodorowej i ogniw paliwowych.
Ustanowienie wspólnego przedsięwzięcia powinno połączyć wysiłki wszystkich państw, które mają doświadczenie zarówno w bezpośrednim rozwoju technologii wodorowych i ogniw paliwowych, jak i w rozwoju technologii w ramach zrównoważonego rozwoju i przyjaznego środowisku pozyskiwania niezbędnych surowców. Konieczna jest promocja postępu w tej dziedzinie w nowych państwach członkowskich, które mają szerokie doświadczenie w tych obszarach, np. w Bułgarii zespoły badawcze pracują nad projektami tego typu od wielu lat i odnoszą znaczne sukcesy.
Zdzisław Kazimierz Chmielewski
Pani Przewodnicząca! Panie Komisarzu! Trudno nie zgodzić się z próbą poszukiwań korzystnych regulacji prawnych prowadzących do ustanowienia wspólnego przedsięwzięcia w dziedzinie ogniw paliwowych i technologii wodorowych. Ciekawe sprawozdanie pani Locatelli kwalifikuje tę inicjatywę jako interesujący przykład partnerstwa publiczno-prywatnego, którego celem jest wdrożenie wspólnej inicjatywy technologicznej. W opinii przesłanej na moje ręce, Rada potwierdziła jednak ogromną złożoność wyzwania technologicznego w zakresie praktycznego stosowania tych ogniw. Przed ekspertami pojawia się zatem niezmiernie trudne zadanie włączenia się do trudnych badań gwarantujących skuteczność. Niektórzy naukowcy przewidują na przykład wystąpienie istotnych ograniczeń związanych z zastosowaniem ogniw paliwowych. Przyjmując założenie, że wodór jest tylko nośnikiem energii, należy pamiętać, że jego praktyczne zastosowanie np. w ogniwach paliwowych wymaga każdorazowo wykorzystania innych źródeł energii pozwalających wytworzyć ten nośnik. Jeśli pokonamy tę trudność, wyłaniają się następne, chociażby w postaci konieczności poszukiwania odpowiednich technologii przechowywania wodoru lub jego transportu.
Zwracam uwagę na tę kwestię w kontekście dalszych prac legislacyjnych nad opiniowanym przez Parlament Europejski dokumentem, także po jego wyjściu z Parlamentu. Powiem to wprost, niejako na marginesie: mój główny ekspert twierdzi, że to się nie uda.
Janez Potočnik
komisarz. -Pani przewodnicząca! Chciałbym podziękować szanownym posłom za ich uwagi. Chciałbym ponadto nadmienić, że wprowadzając wspólne inicjatywy technologiczne, rozpoczynamy pracę nad zupełnie nowym konceptem. Mam szczerą nadzieję, że realizacja tego konceptu okaże się pomyślna, ponieważ te nowe podejście powinno być pomocne w wprowadzeniu nowej rzeczywistości w Europie.
Wprowadzamy tutaj co do zasady zmianę z finansowania projektów na finansowanie programów i większe wsparcie dla partnerstwa pomiędzy sektorem prywatnym i publicznym i mam tu na myśli partnerstwo "prywatno - publiczne”, ponieważ jest jasne, że inicjatywy i plany badań strategicznych pochodzą z platformy technologicznej, która daje podstawę dla tych wspólnych inicjatyw technologicznych. Wspólna praca jest niezbędna, a poza tym istotne jest, żeby w ramach wspólnych inicjatyw technologicznych zrzeszenia branżowe rzeczywiście rozpoczęły współpracę na szczeblu Unii Europejskiej. Grupa głównych konkurentów w Europie zostaje połączona, tak żeby na tym przedkonkurencyjnym etapie mogła ona zespolić swoją wiedzę i wzmocnić Europę na mapie światowej.
W tym kontekście chciałbym ponadto powiedzieć, że ta konkretna inicjatywa technologiczna jest wyjątkowo ważna, ponieważ dotyczy sektora energetycznego, a przecież każdego dnia przypomina się nam, jak duże znaczenie ma ten sektor.
Jednym z najważniejszych celów europejskiego strategicznego planu w dziedzinie technologii energetycznych (planu SET) jest przyspieszenie rozwoju i wdrażania technologii o niskiej emisji dwutlenku węgla. Wiem, że Parlament przygotowuje opinię na temat planu SET i niecierpliwie oczekuję zdania Parlamentu w tej kwestii. Jak już wcześniej powiedziałem, wspólna inicjatywa technologiczna dotycząca ogniw paliwowych i technologii wodorowych stanowi interesujący wzór dla innych dziedzin i stanie się z pewnością częścią planu SET, jak tylko zostanie on przyjęty.
Miejmy nadzieję, że będziemy mogli zaobserwować poprawę, jaką inicjatywa ta spowoduje w przyszłości. Na zakończenie chciałbym tylko wspomnieć, ponieważ nie wiem, czy zostało to dobrze zinterpretowane, że Komisja Europejska przeznaczy na tę wspólną inicjatywę technologiczną do 470 mln euro na okres sześciu lat, w trakcie których omawiana inicjatywa będzie wdrażana i oczywiście ma nadzieję, że liczba ta zostanie podwojona przez sektor prywatny, co powinno się także przyczynić do sukcesu tego przedsięwzięcia.
Przewodnicząca
Pani posłanka Madurell jest dzisiaj nieobecna, ale jestem pewna, że posłanka sprawozdawczyni, pani Locatelli, będzie do państwa dyspozycji, ponieważ, jak powiedział pan komisarz, jest to temat niezwykle ważny.
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się w czwartek o godzinie 12.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Péter Olajos
na piśmie. - (HU) W ciągu ostatnich pięćdziesięciu lat liczba mieszkańców świata wzrosła dwukrotnie, przy czym zużycie energii aż czterokrotnie. Dlatego nie mamy innego wyjścia. Musimy poprzeć wspólne przedsięwzięcie na rzecz ogniw paliwowych i technologii wodorowych i dostarczyć wszelkich środków umożliwiających jego realizację.
Rozumiem obawy pani poseł Haug związane z finansowaniem tego przedsięwzięcia, jednak sprawy finansowe nie powinny stać się przeszkodą dla realizacji tej inicjatywy. Kluczowe w tej sprawie są innowacyjność i zmiana stylu życia. Te dwie inicjatywy niestety kosztują, lecz z drugiej strony w całości nam się zwrócą. W nowoczesnych gospodarkach innowacje stanowią 70-80% wzrostu PKB w ujęciu rocznym.
Dlaczego należy inwestować w technologie wodorowe? Ponieważ stanowią one pośrednie źródło energii. Wodór nie może się po prostu skończyć - to najczęściej występujący pierwiastek wszechświecie. Jednak będzie on mógł odgrywać rolę alternatywy dla paliw kopalnych jedynie wtedy, gdy będziemy w stanie go produkować z odnawialnych źródeł energii po konkurencyjnych cenach, unikając emisji dwutlenku węgla i innych gazów cieplarnianych do atmosfery.
W Kanadzie i USA znaczenie wodoru doceniono już w 2002 r. Setki tysięcy pojazdów ekologicznych jeżdżą już teraz po tamtejszych drogach, a ilość stacji paliwowych wyposażonych w pompy wodorowe systematycznie rośnie. W Unii Europejskiej mamy około osiemnaście tysięcy samochodów przyjaznych dla środowiska naturalnego, a o ilości stacji z pompami wodorowymi nawet nie warto wspominać.
Jeżeli chcemy uniknąć ostatecznej porażki w tej sprawie, nie możemy się dłużej wstrzymywać od wspierania rozwoju tego typu technologii i paliw; musimy działać. Chciałbym skorzystać z okazji i zaprosić szanownych posłów na moją konferencję na temat ekologicznych innowacji (Greenovation), która będzie miała miejsce w Parlamencie w przyszłym tygodniu, 28 maja w godzinach popołudniowych. Po konferencji uczestnicy będą mieli okazję przejechać się autobusem lub samochodem napędzanym wodorem.
