Vragenuur (vragen aan de Commissie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B7-0407/2011).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
Eerste deel
Betreft: Regelingen kwaliteitsvoedsel
In februari 2011 heeft de Commissie de duizendste kwaliteitsvoedselbenaming geregistreerd. Wat we evenwel zien, is dat het aantal aanvragen voor registratie in het kader van de regelingen voor beschermde geografische aanduidingen, beschermde oorsprongsbenamingen en traditionele gegarandeerde specialiteiten van lidstaat tot lidstaat enorm verschilt. Waarom zijn de verschillen zo groot volgens de Commissie? Kan de Commissie ingaan op de vaststelling van een aantal levensmiddelenproducenten dat het registratieproces traag en bureaucratisch is, en daarom potentiële indieners van aanvragen afschrikt? Hoe kan het registratieproces klantvriendelijker worden gemaakt?
Kan de Commissie informatie geven over het bewustzijn onder het publiek van de regelingen voor kwaliteitsvoedsel? Hoe kan de bekendheid van de respectieve etiketten voor beschermde geografische aanduidingen, beschermde oorsprongsbenamingen en gegarandeerde specialiteiten worden verbeterd, en relevanter worden gemaakt voor consumenten, in het bijzonder in lidstaten met weinig geregistreerde producten?
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, toen het Europese systeem van beschermde oorsprongsbenamingen (BOB), beschermde geografische aanduidingen (BGA) en gegarandeerde traditionele specialiteiten (GTS) in het leven werd geroepen, bestonden in bepaalde lidstaten reeds vergelijkbare systemen.
Het concept van geografische aanduidingen was dus al bekend en op nationaal niveau waren al benamingen geregistreerd. Dit verklaart waarom er in bepaalde lidstaten zo veel geregistreerde benamingen zijn. Desondanks is er in vele lidstaten sprake van een groeiende belangstelling voor het systeem.
De procedure voor het registreren van een benaming neemt meestal meerdere jaren in beslag. Dit komt doordat de groepering die de aanvraag indient specificaties moet opstellen en deze eerst op nationaal niveau, en vervolgens door de Commissie moet laten goedkeuren. Een samenvatting van de specificaties voor geografische aanduidingen of de specificaties voor traditionele specialiteiten zelf worden daarna gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie om eventuele belanghebbenden in de gelegenheid te stellen bezwaar aan te tekenen.
De bezwaartermijn bedraagt zes maanden. Worden er geen bezwaarschriften ingediend, dan mag de benaming worden geregistreerd. Indien er wel bezwaarschriften zijn ingediend hebben de betrokken partijen zes maanden de tijd om tot een akkoord te komen. Als dit niet lukt, doet de Commissie een voorstel voor een besluit, waarover het Permanent Comité bij stemming beslist. Door deze procedure neemt de registratie zo veel tijd in beslag. Hier staat echter tegenover dat een benaming, als deze eenmaal is geregistreerd, een uitstekende bescherming en internationale erkenning geniet en dat er gebruik mag worden gemaakt van communicatie-instrumenten, waarvan het logo het belangrijkste is.
De Commissie realiseert zich dat de registratieprocedures sneller moeten worden afgewikkeld. In het kader van het kwaliteitspakket zijn voorstellen gedaan om dit te bereiken, waaronder het inkorten van de tijd die de Commissie tot haar beschikking heeft om aanvragen te beoordelen tot zes maanden en het inkorten van de bezwaartermijn tot twee maanden.
De bekendheid met het systeem varieert sterk van land tot land en is vaak afhankelijk van het aantal geregistreerde benamingen in een land. De Commissie stelt middelen voor de afzetbevordering van kwaliteitsproducten ter beschikking aan bedrijven om het systeem een grotere bekendheid te geven onder consumenten.
Jim Higgins
ter vervanging van de auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Commissie voor haar antwoord. Ik ben een voorstander van het etiketteren van voedingsmiddelen, maar de commissaris heeft de vinger gelegd op een tweetal problemen: allereerst het feit dat er een aantal verschillende normen zijn, en ten tweede de lange tijd die de registratieprocedure in beslag neemt. Een beter voorbeeld van bureaucratie op Europees niveau is er niet.
In mijn land heeft het ministerie van Landbouw vijf jaar nodig om van een aanvraag tot een registratie te komen. Gezien de crisis in Duitsland moeten er meer voedingsmiddelen worden voorzien van een etiket, hebben we meer normen nodig en moet er meer aan kwaliteitscontrole worden gedaan. Ik wil dus bij de commissaris aandringen op een veel strakker tijdschema.
Barbara Matera
(IT) Mijnheer de Voorzitter, ik haak in op de discussie over kwaliteitsvoedsel.
In de afgelopen twee weken heeft Italië voor 20 miljoen euro schade opgelopen omdat het wegens de EHEC-bacterie onmogelijk was bepaalde groenten - en met name komkommers - te verkopen. Alleen al door de importstop in Rusland zou schade zijn berokkend voor 4,4 miljoen euro.
Heel de groenten- en fruitsector zit in zak en as. Daarom vraag ik de Commissie welke maatregelen zij van plan is te nemen om de groenten- en fruitmarkt te verdedigen en welke maatregelen zij bovendien zal nemen om te voorkomen dat er onzekere berichten worden verspreid over de herkomst van de EHEC-bacterie, die heel de groenten- en fruitsector treft en paniek zaait onder hele bevolkingsgroepen. Wij praten hier over kwaliteitsvoedsel!
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Op de eerste vraag kan ik antwoorden dat de Commissie zich realiseert dat de registratieprocedures moeten worden versneld. Hiertoe zijn voorstellen gedaan in het kader van het kwaliteitspakket, waarnaar ik in mijn eerste antwoord verwees.
De Commissie stelt onder meer voor de beschikbare tijd voor de beoordeling van de aanvraag in te korten tot zes maanden en de bezwaartermijn in te korten tot twee maanden. Als het Parlement en de Raad besluiten de voorstellen van de Commissie aan te nemen, zal voor de meeste aanvragen bijna een jaar - of ten minste tien maanden - minder nodig zijn.
Ten aanzien van de andere vraag ik kan ik u vertellen dat de Raad van ministers van Volksgezondheid zich gisteren over dit onderwerp heeft gebogen. We zullen dit in een later stadium weer oppakken en daarbij rekening houden met de buitengewone zitting van de Raad van ministers van Landbouw van vandaag. Ik kan hier op dit moment niet meer over vertellen, maar we gaan hier zeker iets mee doen.
Marian Harkin
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zal het heel kort houden. Het spijt me dat ik hier niet op tijd was en daardoor het antwoord van de commissaris aan het begin heb gemist. Met mijn vraag verwijs ik naar het feit dat producenten in vele landen niet erg bekend zijn met het systeem, en in sommige landen is het met de bekendheid zelfs ronduit slecht gesteld. Neemt de Commissie maatregelen met het doel die bekendheid te vergroten, niet alleen onder consumenten maar ook onder producenten?
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de bekendheid met het systeem varieert sterk van land tot land, en hetzelfde geldt voor het aantal geregistreerde benamingen. Voor marktdeelnemers zijn Europese middelen beschikbaar om de afzet van kwaliteitsproducten te bevorderen. Tussen 2006 en 2010 is meer dan 19 miljoen euro toegewezen aan vijftien programma's voor afzetbevordering.
Daar komt bij dat de Commissie het beleid voor de afzetbevordering van landbouwproducten wil heroverwegen en het voornemen heeft deze zomer een groenboek te presenteren. Dit zal een aanleiding vormen om nogmaals van gedachten te wisselen over de doelstellingen van dit beleid, en om de verwachtingen ten aanzien van de afzetbevordering en kwaliteit van producten, evenals de verspreiding van informatie in dit verband, onder de loep te nemen.
Betreft: Jeugdwerkloosheid
Door de economische crisis is het voor afgestudeerden ongelofelijk moeilijk een baan te vinden. Afgelopen november bedroeg de jeugdwerkloosheid in de EU 21%.
Slechts in drie landen - Duitsland, Nederland en Oostenrijk - bedraagt de jeugdwerkloosheid minder dan 10%. Elders is de situatie dramatisch: in de Baltische landen, Ierland, Griekenland en Slowakije bedraagt de jeugdwerkloosheid 30% of méér. In Spanje is ze hoger dan 40%.
Wat gaat de commissaris doen om een uittocht van jongeren uit Europa te voorkomen?
Hoe denkt de commissaris de goede praktijken van Duitsland, Nederland en Oostenrijk over te hevelen naar het niveau van de EU?
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Hoge werkloosheid onder jongeren is een van de topprioriteiten van de Commissie en is een van de punten waar ik mij persoonlijk het meest zorgen om maak. Gebrek aan werk leidt mogelijk tot een uittocht van jongeren uit Europa, maar de overgrote meerderheid van de jongeren die naar een ander land gaan op zoek naar werk, kiest er waarschijnlijk voor om naar een andere lidstaat te verhuizen. Daarom is het zo belangrijk dat we het vrije verkeer van werknemers binnen de EU bevorderen.
Het biedt een oplossing in regio's waar de werkloosheid onder jongeren hoog is, gezien het tekort aan arbeidskrachten in bepaalde sectoren in sommige lidstaten dat aan het licht wordt gebracht in de nieuwe vacaturemonitor van de Commissie die ieder kwartaal verschijnt. De mobiliteit van jongeren binnen de EU is een van de doelstellingen van het vlaggenschipinitiatief Europa 2020: Jeugd in beweging. Hierin wordt een breed scala aan maatregelen beschreven die erop gericht zijn de huidige hoge jeugdwerkloosheid terug te dringen.
Ik zal u een paar voorbeelden geven. De arbeidsmobiliteit onder jongeren zal met name worden bevorderd door middel van een nieuwe EU-arbeidsmobiliteitsregeling, 'Je eerste EURES-baan', die met de steun van dit Parlement en de Raad is gelanceerd. Het doel ervan is jongeren te helpen bij het vinden van werk op de Europese arbeidsmarkt en werkgevers te ondersteunen bij de aanwerving van jonge Europese mobiele werknemers.
'Je eerste EURES-baan' biedt steun op het gebied van advies, het vinden van werk, aanwerving en financiële ondersteuning ten bedrage van gemiddeld 1 000 euro voor meer dan 2 000 jonge werkzoekenden en bedrijven die jonge EU-werknemers willen aanwerven.
De Commissie moedigt de lidstaten ook aan om een jeugdgarantie in te voeren om ervoor te zorgen dat alle jongeren binnen vier maanden na afronding van het algemeen onderwijs een vervolgopleiding volgen of werk hebben. In Duitsland, Oostenrijk en Nederland is de jeugdwerkloosheid betrekkelijk laag, zoals de geachte afgevaardigde terecht aangaf. Dat is in ieder geval deels het gevolg van uitgebreide stelsels van beroepsopleidingen in die lidstaten, die de integratie van jongeren op de arbeidsmarkt bevorderen.
Het Communiqué van Brugge van december 2010 over een verbeterde Europese samenwerking rond beroepsonderwijs en -opleiding voor de periode 2011-2020 is een belangrijk Europees resultaat op dit gebied. Hierin worden doelstellingen omschreven en worden de maatregelen genoemd die nodig zijn om de kwaliteit en de toegankelijkheid van beroepsopleidingen te verbeteren en de opleidingen beter af te stemmen op de behoeften van de arbeidsmarkt.
Ik zou als onderdeel van mijn antwoord ook graag willen wijzen op de campagne Youth at Work, die op 29 april in Boedapest werd gelanceerd. Youth at Work brengt kleine en middelgrote ondernemingen en werkzoekenden samen en biedt informatie en ondersteuning om jongeren ertoe aan te zetten een eigen bedrijf op te zetten. Er zijn tussen nu en eind 2012, wanneer deze campagne eindigt, ruim 30 evenementen gepland.
Geachte afgevaardigden, ik hoop dat de middelen en initiatieven die ik heb aangestipt, een vervolg krijgen in de vorm van doeltreffende maatregelen binnen de lidstaten.
Jim Higgins
(EN) De cijfers zijn beangstigend: in de Baltische staten, Ierland, Griekenland en Slowakije 30 procent, in Spanje 40 procent. In uw eigen land, mijnheer de Voorzitter, hebben een miljoen mensen onder de 25 geen zicht op een baan. In Italië zegt 76 procent van de jongeren dat ze gaan emigreren. Ik zou graag willen geloven dat mobiliteit van de jeugd in Europa de oplossing is, maar de meeste landen in Europa, met uitzondering van de drie die u noemde, hebben werkloosheidsproblemen.
We moeten ons echt richten op het feit dat Europa een vergrijzende bevolking heeft. We kunnen ons deze braindrain niet veroorloven. Dit zijn hoogopgeleide, zeer gemotiveerde jongeren en wat wij moeten doen is hen zien vast te houden, hier te houden en het soort vindingrijke regelingen in te voeren dat u al noemde in verband met de drie lidstaten Duitsland, Nederland en Oostenrijk. Ik verwelkom het feit dat de Commissie de lidstaten initiatieven aanbeveelt. Maar ik denk dat in sommige lidstaten financiële steun nodig is voor het opleiden en binnen de grenzen houden van mensen, want ik denk dat ze eerder de arbeidsmarkt in Australië en andere verderaf gelegen landen voeden dan de arbeidsmarkt binnen de EU.
Janusz Władysław Zemke
(PL) Mijnheer de Voorzitter, mijn vraag aan de commissaris is van een iets andere soort. De commissaris had het over allerlei maatregelen die de werkloosheid moeten verminderen, maar hij heeft geen woord gezegd over het feit dat een van de belangrijkste en meest doeltreffende methoden kan zijn dat de verschillende lidstaten kwalificaties die in andere lidstaten zijn verworven, wederzijds zouden erkennen. Vandaag zoeken jonge mensen vaak werk in het buitenland en moeten daar opnieuw dezelfde examens afleggen. Wat zal hieraan worden gedaan?
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Mijnheer de Voorzitter, het hoge werkloosheidspercentage betekent dat de investeringen van de lidstaten voor het onderwijs van de jeugd verloren gaan, als die gedwongen zijn te emigreren naar een land buiten de Europese Unie. Ik wil u vragen, mijnheer de commissaris, nu 16 procent van de jongeren voortijdig van school gaat en in Portugal zelfs 40 procent, hoe de jeugdwerkloosheid er over 15 tot 20 jaar uit zal zien en welke maatregelen u neemt om die tegen te gaan?
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) In mijn antwoord benadrukte ik de maatregelen die al zijn omschreven in Europa 2020 en die door middel van effectieve programma's van de Commissie inmiddels in diverse lidstaten hun weg naar de praktijk vinden.
Het is ook waar dat dit voor de Commissie meer een horizontale kwestie is. Andere EU-initiatieven bevatten ook zeer relevante voorstellen waaronder bijvoorbeeld de landenspecifieke aanbevelingen die we vandaag net hebben gepubliceerd, zeer belangrijke verwijzingen naar de noodzaak om onderwijsbeleid te hervormen en de prestaties van onderwijs- en opleidingsstelsels in diverse lidstaten te verbeteren om de inhoud van onderwijs en opleiding beter te kunnen afstemmen op de behoeften van de arbeidsmarkt.
Dit kan leiden tot een kwalitatieve verbetering van de arbeidsmogelijkheden van jongeren in lidstaten, zoals onder andere Spanje, waar de situatie het lastigst is en waar de hervorming van het onderwijsstelsel de afgelopen periode of vertraging heeft opgelopen of is veronachtzaamd.
Het is ook van belang om te wijzen op de Akte voor de interne markt, die er, samen met een aantal andere initiatieven, op gericht is de erkenning van kwalificaties en diploma's te bevorderen, waardoor de Europese arbeidsmarkt transparanter en doelmatiger wordt en er meer mogelijkheden worden gecreëerd dan in het verleden.
Het is ook van belang te benadrukken dat veel maatregelen worden ondersteund door de financiële instrumenten van de EU, in dit verband met name het Europees Sociaal Fonds, maar ik noem ook de nieuwe microfinancieringsfaciliteit die programma's biedt en, in dat laatste geval, mogelijkheden voor ondernemerschap en zelfstandigheid, en ik denk dat deze dimensies in het komende voorstel voor een meerjarig financieel kader ook moeten worden overwogen. Ik vertrouw op de steun van het Parlement op dit terrein binnen het MFK.
Betreft: Migratie en Schengen
De crisis in Noord-Afrika brengt het beginsel van vrij verkeer in de Schengenruimte in gevaar. Dit blijkt uit de gesprekken tussen Italië en Frankrijk naar aanleiding van de kwestie van de migranten uit voornamelijk Tunesië en de mogelijke wederinvoering van grenscontroles, alsook uit de verklaringen van Franse functionarissen betreffende het belang van het opnieuw onder de loep nemen van bepaalde bepalingen van de Schengenovereenkomst.
Hoe denkt de Commissie te voorkomen dat het beginsel van vrij verkeer in de Schengenruimte, één van de hoekstenen van de Europese eenmaking, op de helling komt te staan?
De Schengenruimte houdt onder andere in dat de verantwoordelijkheid voor de bewaking van de buitengrenzen van de EU aan slechts enkele lidstaten wordt toevertrouwd. Hoe kan de Commissie ervoor zorgen dat de lidstaten grotere en concretere solidariteit aan de dag leggen in situaties waarin grote groepen migranten proberen de buitengrenzen te passeren, en hoe kan zij de lidstaten ertoe brengen grotere bereidheid te tonen bij het onderling gelijkelijk verdelen van de lasten op dit gebied?
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de vraag die de heer Papanikolaou stelt, gaat - evenals volgende vragen - in op de verschillende aspecten en perspectieven van Schengen, de migratiecrisis en de druk waaronder Schengen staat. Ik zal eerst de vraag van de heer Papanikolaou beantwoorden.
Eerder bespraken we het verslag van de heer Coelho en de noodzaak Schengen als een van de mooiste resultaten van de Europese Unie te beschermen. Vrij verkeer van personen is inderdaad een zeer belangrijke belichaming van het Europese project. Er worden door toeristen ieder jaar meer dan 1,25 miljard grensoverschrijdende reizen binnen de EU gemaakt. Vrij verkeer biedt ook een enorme stimulans en een voordeel voor de interne markt, dus de Commissie hecht er veel belang aan dat we dit resultaat beschermen en voor mij persoonlijk is dit een absolute prioriteit.
Ik benadruk nogmaals dat de Commissie ernaar streeft om Schengen te versterken, om de evaluatie te verbeteren - zoals we al vóór kerst voorstelden -, om de regels te verduidelijken, om de instrumenten vast te stellen, om lidstaten in nood te helpen en, mogelijk, een mechanisme in te voeren dat in uitzonderlijke gevallen, bijvoorbeeld wanneer een lidstaat nalaat zijn binnengrenzen te bewaken, resulteert in een gecoördineerde reactie van de EU.
De voornaamste doelstelling van de Commissie is een preventieve benadering. De voorgestelde veranderingen ter versterking van het controlemechanisme, dat is ontworpen om het wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten te behouden en hun vermogen om de begeleidende maatregelen op doelmatige en efficiënte wijze toe te passen, zullen het mogelijk maken een ruimte zonder grenzen in stand te houden.
Dit zal worden bewerkstelligd door middel van meer bezoeken ter plaatse om de toepassing van het Schengenacquis in de lidstaten te controleren. Deze controles kunnen leiden tot aanbevelingen aan de lidstaten voor onmiddellijke maatregelen en termijnen voor de tenuitvoerlegging ervan. Wanneer er sprake is van meer vertrouwen tussen de lidstaten, zullen zij ook minder snel hun toevlucht nemen tot unilaterale initiatieven om de binnengrenzen tijdelijk weer in te voeren of om politiecontroles in binnengrenszones te intensiveren.
De geest van Schengen is een geest van vertrouwen en solidariteit. Het is belangrijk dat de EU haar concrete solidariteit toont met de lidstaten die het zwaarst getroffen worden door de grootschalige stroom van migranten en personen die internationale bescherming nodig hebben. Deze solidariteit kan verschillende vormen aannemen en kan bijvoorbeeld bestaan uit het bieden van ondersteuning waar de buitengrens onder druk staat. Frontex speelt hierbij een belangrijke rol en we hebben in de recente Rabit-interventie aan de Grieks-Turkse grens en bij de gezamenlijke operatie ter zee Hermes laten zien dat lidstaten bereid zijn andere lidstaten te helpen.
De dagelijkse samenwerking tussen nationale autoriteiten op het gebied van grensbewaking moeten we ook koesteren. Dit is het doel van het Europees grensbewakingssysteem (Eurosur), dat sinds 2008 geleidelijk wordt ontwikkeld en waarvoor de Commissie dit jaar een wetgevingsvoorstel zal presenteren.
We kunnen ook solidariteit tonen in de vorm van financiële solidariteit. Er is dit jaar een kaderprogramma waarin wordt stilgestaan bij het beheer van migratiestromen. We hebben een financieel mechanisme om het beheer van deze stromen op Europees niveau te verbeteren en de solidariteit tussen de lidstaten te versterken. Natuurlijk hebben we nu te maken met een groot raadplegingsproces en met begrotingsbeperkingen, maar u kunt erop rekenen dat ik ervoor zal zorgen dat er binnen dit fonds ook in de toekomst nog geld beschikbaar is.
De lidstaten die het meest worden blootgesteld aan de migratiedruk en die zich bevinden aan de buitengrenzen van de EU, moeten voor de taken die ze in het belang van het gehele Schengengebied uitvoeren, een adequate financiële compensatie krijgen - met het oog op een billijke lastenverdeling om zo de lidstaten te steunen die getroffen worden door grote stromen mensen die internationale bescherming nodig hebben.
Het moet duidelijk zijn dat een besluit over de hervestiging van illegale migranten en personen die internationale bescherming genieten, afhankelijk is van de Raad en de bereidheid van de lidstaten. De lidstaten hebben hun steun nog niet uitgesproken voor een dergelijke aanpak op algemene basis met één opvallende uitzondering, dat wil zeggen het pilotproject inzake hervestiging in andere lidstaten van personen die op Malta internationale bescherming genieten. Om hier tijdig een vervolg aan te geven, heb ik een maand geleden een donorconferentie georganiseerd. Het doet me deugd te kunnen zeggen dat er meer dan driehonderd plaatsen door lidstaten en geassocieerde landen beschikbaar zijn gesteld. Ik hoop dat er in de toekomst nog meer zullen worden aangeboden. Dit is een teken van concrete solidariteit. Ik dank deze landen en ik hoop dat ze ook in de toekomst een bijdrage zullen kunnen leveren.
Georgios Papanikolaou
- (EL) Mevrouw de commissaris, ik dank u hartelijk. Ik ben het geheel met u eens, net als, denk ik, het Parlement. Dit werd overigens ook al duidelijk tijdens het debat, enige tijd terug, over de toetreding van Bulgarije en Roemenië. Tegelijkertijd speelt er binnen de Raad, zoals u goed weet, een unanimiteitsprobleem met betrekking tot de kwestie van Bulgarije en Roemenië.
U had het over vertrouwen. Ja, wij willen doorgaan met het opbouwen van vertrouwen. Aanvaardt Denemarken, gezien de keuze die het land heeft gemaakt, uw verklaring hierover?
Ook heeft de kwestie van het nieuwe mechanisme genoemd. Vindt u, in het licht van de top, dat dit debat over het mechanisme de perceptie van vertrouwen versterkt - ik breng u trouwens in herinnering dat in artikel 23 van de Schengengrenscode wordt voorzien in een mechanisme voor uitzonderlijke situaties - of wordt hierdoor uiteindelijk juist nieuwe ongerustheid veroorzaakt onder de lidstaten en onder de landen binnen de Schengenruimte?
Giovanni La Via
(IT) Mevrouw de commissaris, de Europese Commissie zal voor eind volgende maand haar voorstel indienen voor het nieuw meerjarig financieel kader 2014-2020.
U hebt Frontex reeds genoemd, maar welke andere activiteiten is de Commissie van plan te financieren om steun te geven aan de lidstaten die het sterkst getroffen zijn door het grote aantal asielaanvragen en vooral om te voorkomen dat de stromen economische migranten in de toekomst nog verder toenemen? Met andere woorden, welke activiteiten denkt u via het mediterraan nabuurschapsbeleid te financieren om grote immigratiestromen in de komende maanden en jaren te voorkomen?
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Vertrouwen kan nooit worden afgedwongen. Het moet worden verdiend. We kunnen alleen maar proberen het vertrouwen tussen de lidstaten te vergroten door middel van een krachtdadiger Schengengovernance. Er moeten evaluaties worden uitgevoerd en dan niet met behulp van het systeem van collegiale toetsing dat we momenteel hanteren maar door middel van een onafhankelijk mechanisme op gemeenschappelijke basis waarbij de Europese Unie betrokken is, om problemen of zwakke punten in het Schengensysteem in een heel vroeg stadium te kunnen vaststellen en ervoor te zorgen dat we beschikken over de instrumenten om lidstaten die in de problemen raken, onmiddellijk te kunnen helpen. Hopelijk leidt dat tot meer vertrouwen.
In antwoord op de andere geachte afgevaardigde kan ik zeggen dat we momenteel onderhandelen over het kader, dus ik kan geen cijfers noemen. Maar we streven naar een grotere onafhankelijkheid van en meer middelen voor Frontex, zoals we dat vandaag ook doen. We willen ook de toegang van de lidstaten tot de diverse fondsen inzake migratie vergroten door het gebruik ervan te vereenvoudigen als het gaat om grenzen, asiel, integratie, enzovoorts.
Natuurlijk moeten we onderscheid maken tussen illegale migranten en migranten die internationale bescherming nodig hebben. Zoals u weet, onderhandelen de Raad en het Parlement momenteel over de invoering van het hervestigingsprogramma. De Europese Commissie kan op dit gebied ook bekijken wat de mogelijkheden zijn om een behoorlijk deel hiervan te financieren. Wat betreft onze onmiddellijke omgeving aan de andere kant van de Middellandse Zee, in de mobiliteitspartnerschappen: we overwegen om alle aspecten van illegale en legale migratie, internationale bescherming en asiel hierbij te betrekken.
Dit alles vergt heel veel politieke wil en extra middelen en ik zal alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dan er onder mijn verantwoordelijkheid middelen beschikbaar komen.
Tweede deel
Betreft: Visumregeling voor Kosovo
Hoe beoordeelt de Commissie de huidige stand van zaken bij de afschaffing van de visumplicht voor Kosovo (versoepelde visumregeling) en hoe ziet het tijdschema eruit dat voor deze dringende kwestie wordt gehanteerd?
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) De Commissie volgt momenteel voortdurend alle stappen die de Kosovaarse autoriteiten nemen om te voldoen aan de voorwaarden voor het starten van de visumliberaliseringsdialoog. We hebben altijd gezegd dat er twee belangrijke kwesties van toepassing zijn om een dergelijke dialoog te kunnen aangaan: correcte overname en re-integratiebeleid in overeenstemming met de EU-normen.
De tenuitvoerlegging van de overnamewet en van de bilaterale overnameovereenkomsten met de EU-lidstaten dient op de juiste wijze te worden voortgezet. Er zijn twee beoordelingsmissies in Kosovo geweest - in juni vorig jaar en in december vorig jaar - om de stand van zaken in Kosovo aangaande het integratieproces te beoordelen. Hieruit is gebleken dat er veel vooruitgang is geboekt, maar dat er nog steeds enkele dingen moeten worden gedaan en we zijn met de Kosovaarse regering in dialoog om ze daar ondersteuning bij te bieden. Er moet ook op gemeentelijk niveau vooruitgang worden geboekt.
We ontvangen regelmatig nieuwe informatie uit Kosovo en ik heb ook bijeenkomsten met de verantwoordelijke ministers. Als al deze elementen zijn uitgevoerd, zijn we klaar om een nieuwe missie naar Kosovo te sturen en te kijken welke stappen kunnen worden ondernomen om de visumliberaliseringsdialoog te openen. We zijn er nog niet, maar er wordt veel vooruitgang geboekt in Kosovo en we werken zeer nauw samen met de regering om hun ondersteuning te bieden en hen verder te helpen.
Bernd Posselt
(DE) Mevrouw de commissaris, hartelijk dank voor uw uitstekende antwoord. Ik zou alleen nog willen vragen of u denkt dat het mogelijk is dat deze missie nog dit jaar naar Kosovo gaat, of kunt u dat helemaal niet inschatten? Is het niet belangrijk dat zo'n klein land waarin we zoveel energie steken om het ondersteunen, ook zijn jonge mensen de kans geeft om Europa echt te leren kennen? Het is toch volledig contraproductief om de bevolking daar 'op te sluiten'. Ik weet dat u sympathiseert met het idee om de grenzen open te stellen, maar denkt u dat het realistisch is dat deze missie misschien nog tijdens het Poolse voorzitterschap kan plaatsvinden?
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer Posselt, ik deel uw ambitie om er alles aan te doen om te voorkomen dat Kosovo in deze regio een geïsoleerd eilandje wordt, waar we proberen visumbarrières een voor een op te heffen. We zullen Kosovo zeker niet in de steek laten. Het tijdpad is heel erg afhankelijk van de Kosovaarse regering. We werken samen met de Kosovaren en zodra zij ons laten weten dat ze alles gedaan hebben wat we ze gevraagd hebben te doen, kunnen ze naar ons toe komen en sturen we die missie. Het hangt vooral van hen af, maar we hebben geen tijdschema. We kunnen komen zodra ze ons erbij halen en zodra er redelijke vooruitgang is geboekt.
Betreft: Tegengaan van internetgebruik door criminelen
Door de snelle ontwikkeling van de techniek en vooral van internet wordt het steeds moeilijker tot criminele organisaties door te dringen. Criminelen communiceren nu via internet met elkaar en niet meer via de mobiele telefoon, tot voor kort het favoriete communicatiemiddel.
Hoe wil de Commissie het gebruik van internet door criminele bendes in Europa bestrijden?
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Cybercriminaliteit vormt inderdaad een steeds grotere bedreiging. Cybercriminaliteit wordt steeds mobieler en uit een recente dreigingsanalyse blijkt dat de georganiseerde misdaad zich steeds meer met criminele activiteiten in cyberspace bezighoudt. De Commissie onderneemt derhalve diverse activiteiten op dit gebied om de algehele cyberveiligheid te vergroten en cybercriminaliteit te voorkomen en te bestrijden.
Op beleidsniveau zijn in recente beleidsdocumenten specifieke doelstellingen en routekaarten opgesteld. We hebben de Europese digitale agenda en de Europese interne veiligheidsstrategie. In die strategie wordt cybercriminaliteit duidelijk aangewezen als een van de prioriteiten waar wij in de toekomst aan moeten werken.
Vorig jaar hebben we ook twee voorstellen ingediend: de ene, een richtlijn inzake de uitbuiting van kinderen via internet, is in maart door de Commissie aangenomen en ik weet dat hier nu over wordt onderhandeld, en de andere is een voorstel voor richtlijnen inzake aanvallen gericht tegen informatiesystemen op internet. Dat was vorig jaar september. Daarover wordt momenteel ook tussen u en de Raad onderhandeld en ik weet dat er al veel vorderingen zijn geboekt.
Hierbij wordt er natuurlijk naar gestreefd Europese wetgeving aan te nemen met het oog op recente dreigingen in cyberspace. We hebben met name bepalingen opgenomen om het gebruik van instrumenten zoals kwaadaardige codes die worden gebruikt om zogenaamde botnets te creëren, die door criminelen worden gebruikt, strafbaar te stellen.
Internationale samenwerking is ook van cruciaal belang bij de bestrijding van cybercriminaliteit en daarom werken we op deze terreinen samen met internationale partners. Afgelopen november hebben we een werkgroep van de EU en de Verenigde Staten ingesteld en in dat kader hebben we een reeks verschillende bijeenkomsten van deskundigen gehouden. We zullen verslag uitbrengen van de voortgang voor de volgende top EU-VS in november van dit jaar. We zijn ook van plan een cybercentrum op te zetten waarin we de inspanningen die in de verschillende lidstaten worden verricht, op Europees niveau kunnen coördineren.
De snelle technologische innovaties, die in hoog tempo ontstaan in nieuwe bedrijfsmodellen, maar ook het vermogen van de handhavingsinstanties en de maatschappij in bredere zin om omgevingen die zo veranderlijk zijn als cyberspace, het hoofd te bieden, zijn rechtstreeks van invloed op cybercriminaliteit. Cybercriminaliteit is volumecriminaliteit aan het worden. Om deze reden moeten we gezamenlijk onze systemen op orde zien te krijgen en informatie delen om deze kwestie aan te pakken. Als er een reden is om te geloven dat georganiseerde criminele groepen achter steeds meer misdaden op internet zitten, moeten dezelfde opsporingsmaatregelen worden toegepast als bij de opsporing en vervolging van offline georganiseerde misdaad, uiteraard in combinatie met een verbeterd coördinatiemechanisme.
Tot slot wijs ik er nog op dat het verdrag inzake cybercriminaliteit van de Raad van Europa - het Verdrag van Boedapest - tien jaar geleden is aangenomen. Tien jaar later hebben nog steeds niet alle lidstaten dat verdrag getekend en geratificeerd. We dringen met alle middelen die ons ter beschikking staan aan op ratificatie vóór het eind van het jaar, tien jaar na het sluiten van het verdrag, omdat daaruit zou blijken dat alle lidstaten zich ertoe verbinden om deze criminaliteit te bestrijden.
Gay Mitchell
(EN) Ik dank u voor uw antwoord, commissaris. Ik begrijp dat sommige mensen erover opscheppen dat ze zich bezighouden met zogenaamde criminele activiteiten op internet en die bendepraktijken bestaan uit drugshandel, mensenhandel, prostitutie, wapenhandel, illegale immigranten de grens over smokkelen, zelfs moord, diefstal, fraude, gewapende overvallen en nog veel meer. Dit vindt allemaal plaats op Facebook, door gebruik te maken van het systeem, en er wordt over opgeschept. Het moet toch niet zo moeilijk zijn voor Europol en de internetproviders om - misschien zelfs gecoördineerd door de Commissie - een aantal van deze mensen te identificeren. Hoe meer ze het idee hebben dat ze immuun zijn, des te sterker hun aantal groeit.
Ik zou de commissaris willen vragen te overwegen enkele speciale stappen te nemen om een reactie op wat een aantal van deze mensen op internet doet, te coördineren.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Het aantal, de omvang en de ernst van cyberaanvallen zijn de afgelopen jaren gegroeid. De slachtoffers zijn eenvoudige burgers, bedrijven of zelfs openbare instellingen op plaatselijk, nationaal of Europees niveau. De Unie moet haar strategie voor de strijd tegen cybercriminaliteit versterken. Ik wil u vragen welke maatregelen de Commissie op het oog heeft ter versterking van de leidende rol in informatiebeveiliging, naast het wettelijk kader en uitbreiding van het ENISA-mandaat.
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Het is inderdaad zo dat gewone criminaliteit zich nu ook op internet afspeelt omdat het een bruikbaar instrument is, maar er zijn ook nieuwe soorten criminaliteit die door internet worden vergemakkelijkt, zoals identiteitsfraude en het plunderen van bankrekeningen en dergelijke.
We verzekeren u dat we dit zeer nauwlettend volgen. Europol heeft onlangs enkele zeer opmerkelijke aanvallen uitgevoerd op een aantal van deze bendes en grensoverschrijdend opererende Europese bendes opgespoord die zich bijvoorbeeld bezighielden met kinderporno, maar ook met mensenhandel en drugs. Er zijn dus een heleboel deskundigen bij Europol die zich hiermee bezig houden.
We moeten uiteraard meer doen. We moeten alle alarmcentra in de Europese Unie met elkaar verbinden zodat we statistische gegevens en andere informatie kunnen delen en we moeten ook meer samenwerken met de particuliere sector om in zekere mate tot oplossingen te komen. We zijn ook van plan om in 2013 een Europees cybercentrum op te zetten dat dit werk moet coördineren, dat als alarmcentrum moet fungeren en de verschillende reeds bestaande nationale cybercentra moet ondersteunen. We voeren in dit verband momenteel een haalbaarheidsonderzoek uit. We volgen een en ander zeer nauwlettend en Europol doet er samen met de nationale autoriteiten alles aan om deze toenemende vorm van criminaliteit te bestrijden.
Betreft: Schengenevaluaties en mogelijk opschortingsmechanisme
Er is een risico dat het beeld ontstaat dat de Commissie in haar voorstellen voor het bestuur van de Schengenzone meer prioriteit toekent aan Europese procedures dan aan Europese inhoud. De Commissie wil zichzelf een dominante plaats toekennen in een herzien Schengenevaluatieproces, maar het Parlement wil een andere oplossing met het oog op een evenwichtige rol van Europese en nationale deskundigen. Ten aanzien van de opschorting van de Schengenregels stelt de Commissie een EU-mechanisme voor in plaats van een besluit op lidstaatniveau, maar dit is in brede kringen (verkeerd) geïnterpreteerd als een instrument dat de herinvoering van interne grenzen in de praktijk juist gemakkelijker zal maken. Invoering van een communautaire methode voor zowel evaluaties als opschorting zal, ook al valt er veel voor te zeggen, politiek waarschijnlijk een onhaalbare kaart blijken. Zou het daarom niet beter zijn om prioriteit toe te kennen aan de Europese inhoud door, waar nodig, inbreukprocedures te beginnen tegen lidstaten die de Schengenregels overtreden?
Betreft: Toepassing van het Schengenverdrag
De totstandbrenging van de Schengenruimte zonder binnengrenzen waar het vrij verkeer van de Europese burgers geldt, vormt een van de grondslagen van de EU en is de belangrijkste pijler van de Europese constructie. Grenscontroles binnen de EU opnieuw invoeren is geen oplossing voor de immigratie. Het is een maatregel die het leven van de Europese burgers moeilijker zal maken en het nationalisme doet heropleven.
Kan de Commissie, overwegende dat de Voorzitter van het EP verklaard heeft dat het vrij verkeer misschien wel het aspect van de EU is dat de Europeanen het meeste waarderen, zeggen welk standpunt zij zal innemen ten aanzien van Denemarken, dat onlangs besloten heeft opnieuw grenscontroles in te voeren? Is zij voornemens verdere maatregelen te nemen om de buitengrenzen van de EU meer te versterken? Zal zij aandringen op een herziening van het principe van de exclusieve bevoegdheid van de lidstaat van eerste illegale binnenkomst?
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zal beide vragen tegelijk behandelen, aangezien ze bijna identiek zijn. Ze handelen over de uitdaging van de handhaving en verdere ontwikkeling van Schengen met het oog op de migratiecrisis. Ik heb er al iets over gezegd in mijn antwoord op de vraag van de heer Papanikolaou, maar we moeten deze elementen natuurlijk ook in dit verband in de gaten houden.
Mevrouw Ludford geeft in haar vraag aan dat ze vreest dat de onderhandelingen over de nieuwe Schengenevaluatie en de opschortingsregels veel tijd in beslag zullen gaan nemen en dat het moeilijk zal worden overeenstemming te bereiken en ze vraagt de Commissie om in plaats daarvan prioriteit toe te kennen aan inbreukprocedures tegen lidstaten die de Schengenregels overtreden. Ik zal hier heel duidelijk over zijn: schending van de Schengenregels kan niet worden getolereerd, maar het ene element sluit het andere niet uit. We zijn ook van plan om een parallelle benadering te hanteren.
Wij zijn de hoeders van de EU-wetgeving. De Commissie zal erop blijven toezien dat de Schengenregels door iedereen correct worden toegepast en nageleefd. De bestaande wetgeving moet als basis van ons werk dienen. Ik ben ervan overtuigd dat de huidige wetgeving is toegerust voor veruit de meeste situaties. Waar sprake is van verschillen ten aanzien van de interpretatie of de tenuitvoerlegging, moet de Commissie overleg plegen met de desbetreffende lidstaten en de regels verduidelijken. Dit kan worden gedaan door middel van richtsnoeren of aanbevelingen.
De Commissie is bereid om alle beschikbare middelen in te zetten om ervoor te zorgen dat de EU-wetgeving correct wordt toegepast, waaronder inbreukprocedures wanneer een dergelijke maatregel noodzakelijk is. Tegelijkertijd zullen we ons buigen over de preventieve maatregelen die ons moeten helpen inbreukprocedures te voorkomen. In dit verband vinden nu onderhandelingen plaats tussen de Commissie, het Parlement en de Raad die erop gericht zijn om tot een efficiënter evaluatiesysteem voor Schengen te komen. We overwegen momenteel of en hoe we dit evaluatiemechanisme zodanig kunnen aanvullen dat we wederzijds vertrouwen creëren en een samenhangende toepassing van de regels kunnen garanderen.
Wat betreft het plan van de Deense regering om controles aan de Deense binnengrenzen opnieuw in te voeren, waar mevrouw Koppa naar verwees: u bent er ongetwijfeld van op de hoogte dat de voorzitter van de Commissie meteen een brief heeft geschreven aan de Deense premier, waarin erop werd gewezen dat er naar aanleiding van de eerste analyse door de Commissie grote twijfels zijn ontstaan over de vraag of de voorgestelde maatregelen in overeenstemming zijn met de verplichtingen van Denemarken krachtens de Europese en internationale wetgeving. Voorzitter Barroso benadrukte dat lidstaten geen systematische controles van goederen of personen aan EU-binnengrenzen mogen uitvoeren en heeft er bij Denemarken op aangedrongen geen unilaterale stappen te ondernemen. Momenteel analyseren we de informatie die Denemarken heeft verstrekt en daarna zullen we een besluit nemen over verdere actie.
Mevrouw Koppa vroeg ook of de Commissie zal aandringen op een herziening van het principe van de exclusieve bevoegdheid van de lidstaat van eerste illegale binnenkomst. Ik wijs er met klem op dat dit een principe is volgens welk een persoon die illegaal op het grondgebied van een lidstaat wordt aangetroffen, wordt teruggestuurd naar de lidstaat van eerste binnenkomst in de EU. Dit is een specifieke regel in het kader van de Dublinverordening, waarin wordt bepaald dat de lidstaten moeten nagaan welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielverzoek dat op hun grondgebied is ingediend. Het instrument is derhalve niet bedoeld om in te spelen op de uitdagingen in verband met illegale migratie.
In het voorstel van de Commissie voor een herschikking van de Dublinverordening blijft dit principe onaangeroerd. De lidstaten die de grootste rol spelen bij de binnenkomst van de asielzoeker in de EU, dienen verantwoordelijk te zijn voor de behandeling van zijn of haar asielverzoek. Het Europees Parlement heeft hiervoor zijn overweldigende steun uitgesproken tijdens de stemming over het voorstel in mei 2009. Deze steun werd vorig jaar november bevestigd tijdens de stemming in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken.
Sarah Ludford
(EN) Commissaris, ik ben natuurlijk heel blij dat ik u nogmaals hoor benadrukken dat u veel belang hecht aan de handhaving van het Schengengebied. Ik weet dat u dat oprecht meent, maar ik maak mij desalniettemin zorgen dat mensen het verkeerd opvatten en dat de indruk is ontstaan dat de Commissie eigenlijk niet zo'n probleem maakt van de herinvoering van binnengrenscontroles. Zo las ik vorige week bijvoorbeeld in een artikel in de Financial Times dat zowel Schengen als de eurozone bezig waren uiteen te vallen.
Ik vrees dat de nadruk die de Commissie als het ware legt op haar eigen institutionele rechten, in de praktijk niet wordt vertaald in vastberadenheid en enthousiasme om zo nodig inbreukprocedures in te stellen. Ik heb er nog niet van gehoord dat Rome en Parijs een brief hebben ontvangen zoals de voorzitter die naar Kopenhagen stuurde.
Maria Eleni Koppa
- (EL) Mevrouw de commissaris, ik dank u hartelijk voor uw duidelijke antwoord over de Schengenkwestie, en voor het feit dat u refereerde aan een eerdere vraag over de maatregel met betrekking tot de herverdeling van immigranten onder de lidstaten op basis van demografische, economische en geografische criteria.
Hoe dan ook zou ik voor wat betreft de Dublin II-verordening willen opmerken dat het vandaag de dag voor sommige landen, zoals mijn eigen land, Griekenland, die langs de buitengrenzen van de Europese Unie zijn gesitueerd en feitelijk ongeveer 90 procent van de immigranten die in Europa aan land gaan ontvangen, de Dublin II-verordening onaanvaardbaar is. Deze verordening is zowel voor de plaatselijke bevolking als voor de lidstaten onaanvaardbaar. Derhalve is wat ons betreft het verzoek om een herschikking, op zijn minst in het licht van de nieuwe ontwikkelingen, blijvend van kracht.
Georgios Papanikolaou
- (EL) Mevrouw de commissaris, u refereerde eerder aan de nadruk die op het concept van solidariteit ligt en aan de eerlijke verdeling van lasten. Zeer terecht herinnerde u ons eraan dat er onderhandelingen over de hervestiging van vluchtelingen uit derde landen op komst zijn. Ook kondigde u vorig jaar aan dat we in afwachting waren van een nieuw programma voor interne hervestiging. Zou u ons kunnen vertellen of de Commissie binnenkort hierover een mededeling gaat doen?
Ten tweede, voor wat betreft Dublin II, zou ik in aanvulling op wat mevrouw Koppa heeft gezegd het volgende willen opmerken: Frankrijk heeft net als Duitsland de restituties aan Griekenland opgeschort. Het Europees Hof voor de rechten van de mens heeft ons op specifieke gronden veroordeeld, zowel voor Dublin II als voor de operabiliteit ervan. Wat moet er nog meer gebeuren voordat wij gaan begrijpen dat Dublin II onmiddellijk moet worden herschikt, zoals gevraagd door het Parlement?
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Het spijt me als de verkeerde indruk is gewekt over het standpunt van de Commissie over Schengen. Ik geloof dat ik het de afgelopen maand alleen maar over Schengen heb gehad! Ik heb benadrukt hoe belangrijk Schengen is, dat het een geschenk is voor de Europese Unie en dat we Schengen moeten versterken en niet verzwakken.
We kijken heel serieus naar alle verslagen over de opschorting van Schengen. We voeren een dialoog met Italië, Frankrijk en Denemarken om duidelijk te maken wat er precies is gedaan, wat er wordt voorgesteld en of dit in overeenstemming is met de Schengenregels. We bekijken ook hoe we de evaluatie van Schengen kunnen versterken om er op voorhand voor te zorgen dat het huidige systeem van collegiale toetsing, dat niet zo goed is, wordt vervangen door iets wat op Europees niveau wordt gedaan, waarbij een grotere rol voor het Europees Parlement is weggelegd.
We hebben meer instrumenten nodig om lidstaten te kunnen helpen. We moeten beter worden in het verstrekken van richtsnoeren. We moeten ook duidelijk maken onder welke uitzonderlijke omstandigheden opschorting mogelijk is om te voorkomen dat het hele systeem door unilaterale actie in gevaar komt. U kunt er dus op vertrouwen dat we alles in het werk zullen stellen om Schengen te versterken. We moeten de Europese betrokkenheid vergroten, niet verkleinen.
Dublin staat hier natuurlijk mee in verband, maar dat is een parallel proces. Het maakt onderdeel uit van de onderhandelingen over het asielpakket die momenteel plaatsvinden tussen het Parlement en de Raad. De Commissie heeft voorgesteld om de bevoegdheid van de lidstaat van eerste binnenkomst in de Dublinverordening te handhaven, maar ook opnieuw een noodmechanisme in te voeren om dat mechanisme onder bijzondere omstandigheden te kunnen opschorten. Dit is een zeer omstreden punt in de lidstaten; er zijn er maar weinig die zo'n noodmechanisme steunen. Het is een van de lastigste onderdelen van de onderhandelingen over het asielpakket.
Dat is dus niet de oplossing voor het Griekse probleem. Naast de invoering van het asielstelsel voor heel Europa, wat ook tot een grotere lastenverdeling zou leiden - als alle lidstaten een systeem hebben dat werkt, kunnen alle lidstaten namelijk asielzoekers toelaten -, is de oplossing voor Griekenland om de hervormingsplannen die in het kader van het actieplan in Griekenland worden uitgevoerd, voort te zetten. De Commissie en de lidstaten steunen Griekenland met heel veel geld, expertise, tolken en administrateurs. We steunen Griekenland bij het belangrijke werk dat het verricht om tot een systeem te komen dat in overeenstemming is met de Europese wetgeving. Er is al veel gedaan, maar er moet nog veel meer gebeuren en dat moet gebeuren naast de onderhandelingen over het asielstelsel.
Betreft: Toekomst van het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG)
Uit een aantal stemmingen en verklaringen blijkt dat er binnen de Unie overeenstemming bestaat over dit fonds op een aantal punten:
In de eerste plaats blijft dit fonds verschillend van het Europees Sociaal Fonds, zowel wat betreft de methode als wat betreft de doelstellingen ervan en de twee instrumenten kunnen dan ook niet wat de vorm betreft of in de praktijk door elkaar worden gehaald.
Verder kan het fonds, ondanks een moeizame start, dankzij de wijziging van de uitvoeringsverordening in 2009 beter worden gebruikt. Zo is een duidelijke versnelling vastgesteld van de aanvragen om beschikbaarstelling van middelen uit het fonds dat de Unie dichter bij haar werknemers brengt. Er bestaat dus geen twijfel over de noodzaak het fonds een permanent karakter te geven.
Ten slotte moet vanwege dit concrete aspect het EFG als een volwaardig permanent fonds worden beschouwd, met voldoende betalingskredieten zodat geen transfers nodig zijn om middelen beschikbaar te kunnen stellen.
Wat denkt de Commissie van een daadwerkelijk fonds dat gelijk staat aan de andere fondsen om alle gebreken van het EFG weg te nemen, zonder dat de rol van het Europees Parlement, dat zeer sterk bij dit vraagstuk betrokken is, wordt beperkt?
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Ik ben u erkentelijk voor de belangstelling die u hebt getoond in het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering. Dit jaar is van cruciaal belang voor de toekomst van het fonds, omdat de Commissie van plan is een voorstel in te dienen over de regels voor het fonds en de manier waarop het de volgende programmeringsperiode zal functioneren.
De afgelopen paar maanden heeft de Commissie de belangrijkste belanghebbenden van het fonds hierover geraadpleegd. We hebben met name uitvoerig gekeken naar het voortreffelijke verslag van het Parlement over het EFG, dat de heer Portas enkele maanden geleden heeft opgesteld. Op basis van de opgedane ervaringen met het fonds in zijn huidige vorm en suggesties die tijdens de raadplegingen zijn gedaan, hebben we goede hoop dat ons voorstel na 2013 tot een aanmerkelijke verbetering van het fonds zal leiden en met name een oplossing biedt voor twee problemen van het huidige financieringsmechanisme.
De eerste kwestie is de tijd die eroverheen gaat voordat een bijdrage wordt toegekend als een lidstaat eenmaal een aanvraag heeft ingediend. Een groot deel van die tijd wordt in beslag genomen door de beoordeling van de aanvraag. De Commissie onderzoekt manieren om de informatie die de lidstaten moeten verstrekken om aan te tonen dat een aanvraag in aanmerking dient te worden genomen, te verduidelijken of vereenvoudigen. Het kost ook veel tijd om te voldoen aan de verplichting om voor iedere aanvraag goedkeuring aan te vragen en te verkrijgen van beide takken van de begrotingsautoriteit. Dit leidt ook tot vertraging van de uitbetaling van bijdragen uit het fonds, wat ten koste gaat van de werknemers, omdat sommige lidstaten liever geen voorschotbetalingen doen voor scholing, hulp bij het vinden van werk en andere maatregelen.
Bovendien is het aantal aanvragen dat bij het fonds wordt ingediend, en dus het totale bedrag dat wordt aangevraagd, de laatste twee jaar aanzienlijk gestegen. Hierdoor wordt het steeds moeilijker om adequate marges vast te stellen waarop bijdragen kunnen worden gebaseerd. Dat is een probleem. De goedkeuring van aanvragen die in 2011 bij het fonds zijn ingediend, moesten voor het eerst worden uitgesteld omdat er niet snel genoeg voldoende middelen konden worden gevonden. Ik weet zeker dat u het met me eens zult zijn dat dit niet handig is voor werknemers die zijn ontslagen en snel hulp nodig hebben. We moeten oplossingen voor deze problemen zien te vinden en het mechanisme voor de financiering van het fonds beter afstemmen op deze doelstellingen.
Momenteel liggen er verschillende mogelijkheden op tafel. Het fonds kan bijvoorbeeld onderdeel gaan uitmaken van het Europees Sociaal Fonds. Het zou zijn eigen begroting kunnen krijgen. De Commissie heeft nog geen besluit genomen over de beste manier om deze kwesties aan te pakken, maar ze is van plan om in het belang van de Europese werknemers in het najaar een voorstel in te dienen over het toekomstige Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering. Ik ben benieuwd naar uw standpunten.
Pervenche Berès
ter vervanging van de auteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, namens de heer Daerden wil ik u bedanken voor dit antwoord. Wij steunen vanzelfsprekend alle initiatieven om procedures te versnellen, wanneer daarmee werknemers die vanwege de globalisering of de crisis zijn ontslagen, geholpen kunnen worden.
Wel willen wij u op twee problemen wijzen. In de eerste plaats moet de ondersteuning van werknemers prioriteit nummer één blijven. Dat betekent dat wij ons bij de herziening van de procedures verzetten tegen de gedachte dat het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering (EFG) een instrument wordt zoals andere, bijvoorbeeld een instrument van het cohesiebeleid. Immers, dan zou al het geld van de EU, uitgezonderd dat wat bestemd is voor buitenlands beleid, onderzoek en ontwikkeling, naar het cohesiebeleid gaan. Wij hebben specifieke doelen na te streven en daartoe hebben we deze hulpmiddelen nodig. Het EFG is daar een van.
Wij vragen u eveneens in samenwerking met uw collega-commissarissen het beheer van het EFG te coördineren met ander beleid dat op dit gebied invloed heeft, bijvoorbeeld op het vlak van mededinging of industrieel beleid.
Nikolaos Chountis
- (EL) Mijnheer de commissaris, toen begin dit jaar de vraag werd gesteld of Griekenland een verzoek had ingediend voor het activeren van het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering was uw antwoord dat dat niet het geval was. Vanwege de economische en sociale situatie in Griekenland heeft dit antwoord daar enig tumult veroorzaakt.
Ik heb een zeer simpele vraag voor u: het is nu zes maanden later. Heeft Griekenland een verzoek ingediend voor het activeren van het Europees Fonds voor aanpassing aan de globalisering, ter ondersteuning van werknemers die door de financiële crisis worden getroffen? Zo ja, wilt u, als u deze informatie heeft, mij vertellen of de aanvraag is goedgekeurd? Zo niet, kunt u dan uitleggen waarom een dergelijk verzoek niet door Griekenland werd ingediend?
Marian Harkin
(EN) Ik had later nog een vraag voor de commissaris, waar we vanavond niet meer aan toekomen. Ik wilde namelijk weten, commissaris, wat u vindt van de samenvoeging van het ESF en het EFG. U hebt het er wel over gehad maar u hebt niet verteld wat uw standpunt is. Als u dus in de gelegenheid bent om dat te doen, zou ik daar graag kennis van nemen. Ook wil ik graag weten of u, in het geval van samenvoeging, een verhoging van de begrotingskredieten voor het Europees Sociaal Fonds voorziet.
Mijn andere vraag, tot slot, betreft het tijdpad. U had het over de problemen met de Commissie en de begrotingsautoriteit. Is het geen goed idee om de lidstaten, zodra ze een aanvraag hebben ingediend voor het EFG, ook aan te moedigen zelf een begin te maken met de tenuitvoerlegging van de maatregelen die ze in het kader van het EFG hebben aangevraagd? Op die manier zouden werknemers in ieder geval niet hoeven te wachten op de betaling uit het fonds.
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Het doet me deugd om tijdens de discussie inzake deze operatie te horen dat de doelstellingen van de Commissie om van het EFG in de volgende financiële vooruitzichten een sterker en doelmatiger instrument ter ondersteuning van ontslagen werknemers te maken, worden bevestigd. Het feit dat begrotingsconsolidatie in de nabije toekomst in de meeste lidstaten op de agenda blijft staan, pleit hier ook voor. Ze zullen het bijzonder zinvol vinden als er een krachtig, snel en effectief instrument op EU-niveau is om werknemers die hun baan kwijt zijn, te ondersteunen.
Zoals ik al aangaf, blijven enkele vragen, zoals de relatie tussen het EFG en het ESF, openstaan. Zoals u weet, wordt het ESF ten uitvoer gelegd via gedeeld beheer, en ik geloof dat het beheersysteem van het huidige ESF niet verenigbaar is met de doelstellingen van het EFG. Welke vorm we er uiteindelijk ook aan geven, ik denk dat de kwestie van het beheer zeer bepalend zal zijn voor de definitieve regeling. Ik heb het niet over namen, maar over de noodzaak van een afzonderlijk fonds en de noodzaak om met name het tempo in de gaten te houden.
Natuurlijk zullen diverse lidstaten zelfs nu, en waarschijnlijk ook in de toekomst, de mogelijkheid hebben programma's te financieren uit het EFG of het ESF en hierbij enige bewegingsvrijheid te hebben, maar het is heel belangrijk dat het EFG voor alle lidstaten beschikbaar blijft voor het geval er moet worden gereageerd op plotselinge werkgelegenheidscrises.
In de tweede vraag werd gewezen op het probleem van de voorwaarden voor toekenning in de huidige verordening. Dit is ook een kwestie waar we naar kijken omdat we meer duidelijkheid willen, maar momenteel zijn we gewoon bezig de tijdelijke verordening te verlengen tot het eind van deze financiële vooruitzichten. Ik heb het hier over de regels die zijn ingevoerd in antwoord op de crisis en over het vergroten van de effectiviteit van het EFG bij het bestrijden van de gevolgen van de crisis voor werknemers.
Liam Aylward
(EN) Mijnheer de Voorzitter, kunt u aangeven hoeveel vragen u nog wilt behandelen in dit deel?
De Voorzitter
Mijnheer Aylward, voordat u binnenkwam, heb ik gezegd dat we 20 minuten per commissaris hadden, wat zou betekenen dat we mogelijk tot vraag 15 van mevrouw Blinkevičiūtzouden kunnen komen, maar uw vraag halen we niet, ben ik bang. Misschien kunt u met een aanvullende vraag aansluiten bij een andere vraag?

Betreft: Stelsel van collectieve arbeidsovereenkomsten
Toen Griekenland, Ierland en Portugal een beroep op het steunmechanisme deden, zijn zij door de Commissie en het Internationaal Monetair Fonds middels zogenaamde memoranda op indringende wijze gedwongen vergaande wijzigingen aan te brengen in hun stelsels van arbeidsbetrekkingen en in de procedures voor collectieve arbeidsonderhandelingen. Deze wijzigingen hebben een eind gemaakt aan nationale waarborgen ten faveure van de werknemers.
In het Griekse memorandum staat bijvoorbeeld: "De regering moet ervoor zorgen dat de arbeidsovereenkomsten op ondernemingsniveau voorrang hebben op de sectoriële arbeidsovereenkomsten, en dat de sectoriële arbeidsovereenkomsten op hun beurt voorrang hebben op de arbeidsovereenkomsten op het niveau van beroepsgroepen. De regering trekt de bepaling in die het Ministerie van Arbeid toestaat alle sectoriële arbeidsovereenkomsten ook van toepassing te verklaren op diegenen die niet vertegenwoordigd waren in de onderhandelingen".
Deelt de Commissie mijn inschatting, tegen de achtergrond van artikel 156 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie waarin wordt bepaald dat op het onderwerp collectieve arbeidsovereenkomsten het subsidiariteitsbeginsel van toepassing is, dat deze benadering niet alleen resulteert in een vicieuze cirkel van voortdurende afkalving van salaris- en arbeidsrechten, maar ook haaks staat op de inhoud van de Verdragen, terwijl de Commissie deze juist moet eerbiedigen?
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) De Commissie erkent dat bepaalde delen van de bevolking van Griekenland een hoge sociale prijs betalen voor de Griekse crisis, maar die prijs is voornamelijk het gevolg van financiële onevenwichtigheden, een teruglopend concurrentievermogen en financiële problemen: precies die moeilijkheden die het memorandum moet helpen oplossen en niet verergeren.
Sommigen beweren dat het memorandum niet in overeenstemming is met het subsidiariteitsbeginsel waarin het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie voorziet, omdat deze zaken in het memorandum worden genoemd. Ik geloof niet dat dit het geval is. De maatregelen in het memorandum zijn opgesteld in nauwe samenwerking met de Griekse regering en worden gesteund door het Griekse Parlement. Daaruit blijkt dat ze in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel zijn.
Het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie ondersteunt mijn opvatting. In artikel 28 van het Handvest wordt bepaald dat werknemers of hun respectieve organisaties, overeenkomstig het Gemeenschapsrecht en de nationale wetgeving en praktijken, het recht hebben om op de passende niveaus collectief te onderhandelen en collectieve overeenkomsten te sluiten en om, in geval van belangenconflicten, collectieve acties te ondernemen ter verdediging van hun belangen, met inbegrip van staking. In artikel 51 van het Handvest staat echter dat de bepalingen zijn gericht tot de instellingen, organen en instanties van de Unie met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, alsmede, uitsluitend wanneer zij het recht van de Unie ten uitvoer brengen, tot de lidstaten.
Er is geen specifieke EU-wetgeving waarin is geregeld welke collectieve overeenkomsten voorrang hebben wanneer ze op verschillende niveaus worden gesloten. Ook is er geen specifieke EU-wetgeving die voorziet in de mogelijkheid om collectieve overeenkomsten die op sectorniveau zijn gesloten, door middel van staatsinmenging uit te breiden. Deze kwesties vallen derhalve uitsluitend onder de nationale wetgeving, rekening houdend met de relevante internationale verplichtingen van Griekenland, waaronder de relevante verdragen van de Internationale Arbeidsorgansatie.
Ik vertrouw erop dat ik de vragen op bevredigende wijze heb beantwoord. Ik vertrouw er ook op dat ik u heb overtuigd dat de begrotings-, financiële en structurele maatregelen in het memorandum van wezenlijk belang zijn om Griekenland uit de crisis te helpen. Ik hoop dat ik iets van de angst die sommigen van u hebben over niet-naleving van het subsidiariteitsbeginsel, heb weggenomen.
Nikolaos Chountis
- (EL) Mijnheer de commissaris, het spijt me, maar u heeft wederom geen duidelijk antwoord gegeven. U geeft min of meer hetzelfde antwoord als wat u op mijn schriftelijke vragen antwoordt. Als de Commissie daadwerkelijk het feit respecteert dat een stelsel van collectieve arbeidsovereenkomsten een kwestie van nationale wetgeving is, is het dan wel of niet zo dat u de rol die u werd toebedeeld in het kader van de overeenkomsten schendt, door feitelijk te pleiten voor de opheffing van het stelsel van collectieve arbeidsovereenkomsten? Uw interpretatie wordt niet door de Europese vakbonden overgenomen, zij hebben een klacht tegen u ingediend wegens overtreding van de overeenkomsten.
Mijn vraag luidt als volgt: wie vraagt er nu om de opheffing van de collectieve arbeidsovereenkomsten? Bent u dat zelf? Is het het Internationaal Monetair Fonds? Zijn het diegenen die geld lenen aan Griekenland, Portugal en Ierland? Graag een duidelijk antwoord.
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) (microfoon uitgeschakeld tot halverwege de eerste zin) ... veel van de institutionele regelingen waaronder de loonvormingsregelingen in diverse lidstaten. Deze noodsituaties zijn aangepakt door middel van beleid dat de EU, het IMF, de ECB en de regeringen van de betrokken lidstaten gezamenlijk hebben ontwikkeld.
Enkele vragen zijn inderdaad nog steeds onbeantwoord, ook enkele die het zogenaamde Euro Plus-Pact naar voren bracht. We hebben onlangs een aantal discussies gevoerd over het verband tussen sociale dialoog en economische governance met de sociale partners, waaronder het Europees Verbond van Vakverenigingen. Deze discussie is nog steeds gaande. Ik zeg niet dat alle vragen beantwoord zijn en dat is precies waarom ik het initiatief heb genomen om een conferentie over loon en loonvorming in de EU te organiseren. Deze conferentie zal in september plaatsvinden in samenwerking met de sociale partners en andere belanghebbenden. We zullen deze discussie voortzetten en hopelijk komen we tot de juiste antwoorden.
Betreft: Herziening van Verordening (EEG) nr. 1612/68 betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Gemeenschap
Het referentiekader inzake het vrije verkeer van werknemers is vastgesteld in Verordening (EEG) nr. 1612/68 van de Raad betreffende het vrije verkeer van werknemers binnen de Gemeenschap en heeft al vele herzieningen ondergaan.
Het Europees Parlement bereidt op dit moment een verslag voor over de bevordering van de arbeidsmobiliteit in de EU. De vertegenwoordiger van de Commissie, die de vergadering van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken heeft bijgewoond, heeft op 19 april jongstleden verklaard dat de Commissie van plan is op korte termijn de verordening te herzien met als doel deze te verbeteren.
Wanneer zal, volgens de Commissie, dit proces op gang worden gebracht?
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Het vrije verkeer van werknemers is een grondbeginsel van de EU. Het is samen met het vrije verkeer van goederen, diensten en kapitaal een pijler van de interne markt die gedurende de afgelopen vijftig jaar heeft bijgedragen aan de Europese integratie.
Het heeft ook een duidelijke sociale dimensie, in die zin dat het de sociale, economische en culturele integratie van de migrerende werknemers uit de EU en hun gezinsleden in de gastlidstaat bevordert. Het geheel van de EU-wetgeving inzake het vrije verkeer van werknemers biedt EU-burgers het recht om zich voor professionele doeleinden vrij binnen de EU te verplaatsen en beschermt de sociale rechten van werknemers en hun gezinsleden.
Zoals u weet was 1 mei 2011 een belangrijke datum voor de EU. Die dag betekende het einde van de beperkingen om in een andere lidstaat te werken die golden voor burgers uit de acht lidstaten die in 2004 toetraden. Zij kunnen nu vrij in iedere lidstaat werken.
De Commissie hoopt dat de lidstaten die nog steeds overgangsmaatregelen toepassen voor werknemers uit Roemenië en Bulgarije, hun arbeidsmarkt zullen liberaliseren wanneer de tweede fase op 31 december 2011 eindigt.
Het einde van de overgangsregeling betekent dat er meer EU-burgers gebruik kunnen maken van een van de fundamentele vrijheden van de EU en vrij in een andere lidstaat kunnen werken. Dat biedt grote kansen voor mensen, die zich kunnen vestigen waar werk is, en ook voor de economie.
Ik weet dat mobiliteit en vrij verkeer van werknemers ook belangrijk zijn voor dit Parlement. De Commissie is blij met het initiatiefverslag over het bevorderen van de mobiliteit van werknemers binnen de Europese Unie en volgt het debat in de parlementaire commissies met grote belangstelling.
Maar we weten ook dat de meeste EU-burgers, ondanks de uitgebreide EU-wetgeving op het gebied van het vrije verkeer van werknemers, nog steeds het gevoel hebben dat er te veel hindernissen zijn die het werken in een andere lidstaat in de weg staan. De situatie is de laatste tijd bij verschillende gelegenheden onder de aandacht gebracht. In het verslag-Monti van 9 mei 2010 - 'Een nieuwe strategie voor de interne markt' - wordt erop gewezen dat van de vier vrijheden van de interne markt van het vrije verkeer van werknemers het minst gebruikt gemaakt wordt, hoewel deze vrijheid vanuit een juridisch oogpunt over het geheel genomen een succes is.
De aanpak van deze problemen vraagt om een brede benadering in combinatie met een effectieve tenuitvoerlegging van het beginsel van vrij verkeer. De uitvoerbaarheid van het door de EU-wetgeving verleende recht op vrij verkeer is vooral relevant in gevallen van discriminatie op basis van nationaliteit, aangezien de personen in kwestie over passende mechanismen moeten beschikken om ervoor te zorgen dat dergelijke rechten naar behoren worden beschermd.
De diensten van de Commissie evalueren momenteel de EU-wetgeving inzake het vrije verkeer van werknemers en met name Verordening (EEG) nr. 1612/68, en onderzoeken de mogelijkheden voor het verbeteren van de handhaving van de EU-wetgeving inzake het vrije verkeer, onder andere door, indien nodig, in 2012 een initiatief te presenteren.
Het verslag van het Parlement over de mobiliteit van werknemers komt derhalve op het juiste moment en zal zeker bijdragen aan het debat over handhaving van de EU-wetgeving inzake het vrije verkeer van werknemers en de keuze van verdere actie op dit terrein.
Vilija Blinkevičiūt
(LT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, hartelijk dank voor uw antwoord. Wij zien uit naar de herziene verordening die de Commissie volgend jaar zal presenteren, maar ik zou ook graag willen vernemen of u van mening bent dat de Commissie niet alleen de positieve gevolgen van het vrij verkeer van werknemers zou moeten beoordelen maar ook de negatieve gevolgen daarvan. Zo is er bijvoorbeeld in een aantal EU-landen sprake van een uittocht van gekwalificeerde en hoogopgeleide werknemers waarin de lidstaten aanzienlijk had geïnvesteerd. Ze zijn vertrokken naar andere landen van de Europese Unie. Denkt u niet dat wij een speciaal fonds zouden moeten oprichten, zodat wij die lidstaten die hoogopgeleide werknemers zijn kwijtgeraakt compensatie kunnen bieden voor de geleden verliezen?
László Andor
lid van de Commissie. - (EN) Dit is een zeer actuele vraag. We hebben onlangs een aantal discussies gehad in het kader van 1 mei. Ik heb deze kwestie opgenomen met de ministers van Werkgelegenheid van de Visegrád-landen en de Baltische staten. We hebben gekeken waar vrij verkeer tot een zekere mate van spanning kan leiden, vooral wanneer het gaat om bepaalde beroepen waarbij vrij verkeer niet tot een cyclische beweging leidt, maar meer eenrichtingsverkeer is.
Als dergelijke trends worden waargenomen, is het in eerste instantie aan de regeringen van de lidstaten om de juiste strategieën op het gebied van scholing, beloning en carrièremogelijkheden op te stellen om de ontwikkeling van bijvoorbeeld personen in de medische beroepsgroep, waaraan tijdens deze discussies speciale aandacht wordt besteed, te verbeteren.
We zullen dit probleem blijven volgen en erover blijven praten met de regeringen van de betrokken lidstaten, zoals ik reeds doe.
Betreft: Herschikking van financiële middelen van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds
Is de Commissie bereid ten minste tien procent van het bedrag van thans 51 miljard euro per jaar voor het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling en het Cohesiefonds als aanloopfinanciering voor nieuwe elektriciteitsnetwerken in de sector energie uit hernieuwbare bronnen te herschikken?
Johannes Hahn
lid van de Commissie. - (DE) Mijnheer Martin, hartelijk dank voor uw vraag. Het is belangrijk om naar voren te brengen dat voor de huidige financieringsperiode 2007-2013 de middelen uit naam van de structuurfondsen al zijn toegewezen en overeengekomen met de regio's en de lidstaten binnen het kader van de meer dan 400 werkprogramma's.
Deel van het hele proces aan het begin van een financieringsperiode is om de programma's voor de huidige periode vast te leggen en te bepalen wat er aan financiële middelen beschikbaar is voor de afzonderlijke programma's. In overeenstemming met het concept van gedeelde taken of gedeeld beheer zijn het de lidstaten en/of de regio's die verantwoordelijk zijn voor de implementatie van de programma's ter plaatse. Zij zijn ook belast met en verantwoordelijk voor de selectie en implementatie van de projecten en uiteindelijk voor de controle - in ieder geval op het initiële niveau.
Al aan het begin van deze periode was het onderwerp energie-efficiëntie en de bevordering van hernieuwbare vormen van energie een belangrijk punt. Dit is een van de prioriteiten van het regionale beleid die we ook terugvinden in de vorm van op maat gemaakte voorstellen in verscheidene van de ongeveer 400 programma's die ik al noemde.
Op basis van deze overeenkomst met de regio's en de lidstaten is er voor de huidige periode een budget van 9,2 miljard euro voorzien voor een duurzaam energiebeleid, met hernieuwbare energie en verbetering van energie-efficiëntie als prioriteiten. Door een besluit van het Parlement en de Raad uit 2009 hebben we ook de mogelijkheid gecreëerd om tot 4 procent van de middelen uit het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling aan te wenden voor het verbeteren van de energie-efficiëntie van woongebouwen. Sindsdien heeft ongeveer de helft van de lidstaten hier gebruik van gemaakt, waarbij Frankrijk een voorbeeldrol speelt in toepassing en implementatie van deze mogelijkheid.
Hans-Peter Martin
(DE) Mijnheer de commissaris, weest u niet boos, maar laten we serieus worden. Ik wil u graag mijn vraag voorlezen. Hij luidt als volgt: is de Commissie bereid ten minste tien procent van het bedrag van thans 51 miljard euro per jaar als aanloopfinanciering voor nieuwe elektriciteitsnetwerken in de sector energie uit hernieuwbare bronnen te herschikken?
U hebt ons nu vrij veel verteld, allemaal correct. Alleen, daar gaat het allemaal niet om. Het gaat er toch om dat we nu een signaal uitzenden en zeggen, ja, we hebben het begrepen. Ja, we trekken conclusies uit Fukushima. Ja, we menen het echt met 2020. Om een nieuw energieparadigma te bevorderen moeten we de elektriciteit van Noord-Duitsland naar Oostenrijk brengen. Mijn vader was directeur van de Voralberger Kraftwerke, het energiebedrijf voor de Oostenrijkse deelstaat Voralberg. Ik ben er zeker van dat u ervaring hebt op dit gebied. Hiervoor zijn leidingen nodig.
Mijn vraag is dus nogmaals of u persoonlijk bereid bent om deze aanloopfinanciering, waarvan iedereen zegt dat we die dringend nodig hebben, van de grond te krijgen en niet gewoon te implementeren wat onder uw voorgangers is besloten.
Johannes Hahn
lid van de Commissie. - (DE) Mijnheer Martin, ik heb uw vraag echt heel zorgvuldig gelezen. Daarom heb ik u ook een heel nauwkeurig antwoord gegeven gebaseerd op de regels die we hebben op het terrein van het regionale beleid. De essentie van deze regels is dat er overeenkomsten zijn met de lidstaten, en deze kunnen niet eenzijdig worden gewijzigd, niet door de Commissie en niet door de regio's.
Persoonlijk zou ik willen dat de middelen die nu al beschikbaar zijn, hiervoor worden gebruikt, en ik zou blij zijn als dit het geval zou zijn. Ik loop als het ware van conferentie naar conferentie, van lidstaat naar lidstaat, als een levende Tibetaanse gebedsmolen, en vraagt iedereen om deze middelen - die al beschikbaar zijn - te gebruiken. Aangezien het intensievere gebruik van hernieuwbare energiebronnen een van de prioriteiten is van de Europa 2020-strategie, ga ik ervan uit dat er in de komende periode zeker een hoger budget zal zijn voor dit terrein, ook in het kader van het regionale beleid. Bovendien zullen er in dit verband, in samenwerking met de heer Oettinger, zeker investeringen zijn op het gebied van de infrastructuur als het gaat over energievoorziening en trans-Europese netwerken. Als er nu al regio's zijn die middelen willen herschikken naast de middelen die al beschikbaar zijn, staan wij er zeker juist op dit terrein heel open voor om deze mogelijkheid te onderzoeken dan wel om hier in ieder geval serieuze gesprekken over te voeren. Maar nogmaals, wij in de Commissie kunnen deze overeenkomsten niet eenzijdig wijzigen.
Betreft: Verwezenlijking van de doelstellingen inzake betalingen uit de structuurfondsen
Eind juni 2011 zal de Commissie haar voorstel voor het komende begrotingskader (2014-2020) presenteren. Op het gebied van het regionaal beleid van de EU hebben zich bij verschillende programma's met betrekking tot de absorptiecapaciteit aanzienlijke problemen voorgedaan. Daarnaast zijn van een aantal programma's de doelstellingen niet bereikt.
Hoe is de Commissie van plan de komende begrotingsperiode de absorptiecapaciteit van elke lidstaat tot criterium te maken voor de toekenning van middelen uit de structuurfondsen?
Is de Commissie het er mee eens dat betalingen moeten worden heroverwogen als een bepaalde regio al een aantal jaren middelen uit de structuurfondsen ontvangt, maar er niet in slaagt de beoogde doelstellingen te bereiken?
Overweegt de Commissie de invoering van een "sunsetmechanisme", waarmee per ontvangende regio een uiterste datum voor de toekenning van middelen uit de structuurfondsen kan worden bepaald? Is de Commissie het ermee eens dat een dergelijk mechanisme kan zorgen voor een resultaatgerichter cohesiebeleid?
Uit het verslag van de Rekenkamer over 2009 blijkt dat op het gebied van het EU-cohesiebeleid sprake is van het grootste aantal fouten. Dat was ook in voorgaande jaren het geval. Op welke wijze denkt de Commissie dit probleem aan te pakken?
Johannes Hahn
lid van de Commissie. - (DE) Mevrouw Jensen, hartelijk dank voor uw vraag. Wat betreft de absorptiecapaciteit en het rekening houden hiermee bij de toekenning van middelen in de komende periode wijs ik nu al op de bestaande regel met betrekking tot de bovengrens bij de toekenning van middelen - in één woord, capping. Er is een regel die zegt dat met het oog op een bepaalde glijdende schaal per lidstaat, alleen een bepaald bedrag, gemeten aan het totale bbp van een lidstaat, beschikbaar is voor structuurbeleid. De jaarlijkse toekenning mag niet boven deze grens komen.
Voor de komende periode zullen we zeker kijken of de hoogte van de huidige bovengrens gerechtvaardigd is en of er aanpassingen nodig zijn om een betere absorptiecapaciteit te creëren of te garanderen.
Wat betreft de verwezenlijking van de doelstellingen van de programma's moet ik u herinneren aan het vijfde voortgangsrapport en de evaluatie van de begroting waarin duidelijk wordt gemaakt dat er meer aandacht moet worden besteed aan de prestaties van de programma's. Voor de komende periode is in dit verband voorzien in een aantal controles en stimulerende maatregelen die de Commissie zal voorstellen in het pakket wetgevingsverslagen voor het cohesiebeleid na 2014.
Wat betreft het foutenpercentage heb ik ook hier in dit Parlement meermaals gewezen op de methodologische problemen bij de auditing van meerjarenprogramma's Ongeveer de helft van de EU-begroting bestaat zeker uit middelen die zijn toegekend aan meerjarenactiviteiten. De controle van de Rekenkamer op de uitvoering van de begroting heeft altijd alleen betrekking op het lopende jaar, en dat resulteert in methodologische uitdagingen, omdat er met betrekking tot het regionale beleid ongeveer drie auditniveaus zijn, terwijl de jaarlijkse controle door de Rekenkamer al na het eerste auditniveau begint en hier daarom altijd een groter aantal fouten zal zijn dan aan het einde van een programmacyclus, zoals we al hebben kunnen aantonen.
In ieder geval heeft mijn voorganger, mevrouw Hübner, ook hiervoor samen met het Parlement een actieplan opgezet, waarvan de efficiëntie al evident is en die zijn effect heeft laten zien. Een van deze maatregelen was echter om directoraten-generaal in gegronde gevallen de mogelijkheid te geven om betalingen maximaal zes maanden op te schorten. Dit instrument is bijvoorbeeld het afgelopen jaar meer dan vijftig keer toegepast. Al deze opschortingen konden voor afloop van de deadlines weer worden opgeheven, omdat de kwesties waartegen bezwaar was, waren opgelost.
Met betrekking tot het foutenpercentage zou ik u echter ook wil vragen om er rekening mee te houden dat regionaal beleid hier, als u wilt, een soort sneeuwploegfunctie vervult, dat wij met betrekking tot bepaalde wettelijke elementen die nog in ontwikkeling zijn, controleren op welke manier ze in de dagelijkse praktijk worden geïmplementeerd, hoe effectief ze zijn en welke problemen er ontstaan. De plaatsing van overheidsopdrachten is bijvoorbeeld altijd weer onderwerp van discussie met lidstaten, regio's en eindbegunstigden. Ongeveer 70 procent van de fouten gebeurt op dit terrein. Als we erin slagen om dit systeem eenvoudiger te maken - en we hebben hiertoe samen met commissaris Barnier een initiatief gelanceerd - zullen we ook het praktische foutenpercentage op dit gebied terugdringen. We proberen hier ons huiswerk te doen en vooruitgang op dit terrein te boeken.
Anne E. Jensen
(DA) Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Hahn bedanken voor zijn uitstekende antwoord, dat aangeeft dat hij deze problemen serieus neemt. Deze problemen zijn er per slot van rekening niet minder op geworden door de economische crisis, die ervoor zorgt dat veel landen moeite hebben met het vinden van cofinanciering. Staat de Commissie erbij stil wat dit kan betekenen voor de volgende programmeringsperiode? Leiden de betalingen uit de structuurfondsen werkelijk tot een ontwikkeling van deze regio's? Zien we resultaten? Neemt de Commissie ook in overweging wat er gedaan kan worden om de verdere uitvoering van de feitelijke doelstellingen - de overkoepelende doelstellingen - met betrekking tot ontwikkeling te verbeteren, zodat deze niet alleen tot projecten leiden, maar ook tot ontwikkeling?
Johannes Hahn
lid van de Commissie. - (DE) Mevrouw Jensen, wij zijn vast van plan om het structuurbeleid in de volgende programmaperiode - voor zover dat gaat - thematisch te verbinden aan de Europa 2020-strategie. Er zijn op dit gebied dus hoofddoelstellingen en prioriteiten die uitgevoerd moeten worden in het kader van een op maat gemaakte aanpassing in de regio's. Het zal dan de taak van de regio's zijn om een aantal prioriteiten voor henzelf te selecteren, als uit een menu, vooral als het gaat om concurrentiekrachtige regio's.
De regio's zullen dan samen met ons in de Commissie zeer realistische maar ook ambitieuze en kwantificeerbare doelstellingen opstellen en overeenkomen in een partnerschaps- en investeringscontract, zodat we aan het einde van de periode heel duidelijk kunnen zien of de gezamenlijk overeengekomen doelstellingen zijn behaald of misschien zelfs zijn overtroffen. Als blijkt dat ze niet zijn behaald, hebben we dan de mogelijkheid om samen te onderzoeken wat de redenen hiervoor zijn en of het te wijten is aan binnenlandse of externe factoren. Op basis daarvan kunnen we dan conclusies trekken voor toekomstige programmaplanning en de financiële toekenning in de daaropvolgende periode. Dit is een zeer essentiële, zeer kwalitatieve ontwikkeling van het regionale beleid in de komende financieringsperiode.
De Voorzitter
Vragen die bij gebrek aan tijd niet aan bod gekomen zijn, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Hiermee is het vragenuur beëindigd.
