Tryb przeglądu rozporządzenia w sprawie OLAF przyjęty przez Radę (debata)
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest debata nad pytaniem ustnym skierowanym do Rady przez Ingeborg Gräßle w imieniu Komisji Kontroli Budżetowej, dotyczącym trybu przeglądu rozporządzenia w sprawie OLAFu przyjętego przez Radę - B6-0492/2008).
Ingeborg Gräßle
autorka pytania. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie reprezentujący Radę, panie komisarzu, panie i panowie! Jako sprawozdawczyni w sprawie OLAFu, czyli Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, dokonuję interesujących odkryć, stwierdzając na przykład, że wszyscy mówią o zwalczaniu nadużyć finansowych, ale nikt nic w tym kierunku nie robi. Kolejnym odkryciem jest fakt, że państwa członkowskie liczą wszystkie płatności na rzecz Unii Europejskiej do ostatniego centa, ale kiedy przychodzi do wydawania tych pieniędzy zaczynają wykazywać się szczodrością, ułatwiając dostęp do nich nawet oszustom, przyjmując przykładowo średni okres 36 miesięcy nawet w odniesieniu do zgłaszania nieprawidłowości na szczeblu Unii Europejskiej. Parlament Europejski uważa takie postępowanie za niedopuszczalne. Chcemy skutecznej walki z nadużyciami finansowymi oraz zapobiegania tym nadużyciom. Chcemy, aby państwa członkowskie uwzględniły zwalczanie nadużyć finansowych w swoich programach działań oraz chcemy wspólnej dyskusji, w której określimy nasze potrzeby oraz problemy.
Chcemy, aby krajowe organy sądowe były bardziej zainteresowane podejmowaniem działań następczych w stosunku do wyników dochodzeń prowadzonych przez OLAF. Należy koniecznie położyć kres lukom prawnym, którymi dotychczas dysponowali manipulanci. Fundusze europejskie trzeba traktować na równi z funduszami krajowymi. Chcemy niezależnego urzędu, który będzie dysponował zasobami i prawnymi podstawami koniecznymi do realizacji powierzonych mu zadań. Chcemy urzędu, który mógłby prowadzić cichą i skuteczną współpracę w państwami członkowskimi.
Nasza opinia na temat podstawy prawnej, jaką jest rozporządzenie nr 1073/99, obejmuje wszystkie te punkty. Apelujemy o dalszą współpracę z Radą nad tym rozporządzeniem, które stanowi rdzeń działalności OLAFu. Wzywamy Radę do poparcia naszej opinii i zainicjowania rozmów na temat rozszerzenia zakresu przedmiotowego rozporządzenia. Chcemy zapewnić rozwiązanie problemów OLAFu.
Chciałabym także podziękować wszystkim grupom zgromadzonym w tej Izbie za wsparcie w tych dążeniach, również w formie rezolucji, nad którą będziemy jutro głosować. Apeluję do francuskiej i czeskiej prezydencji o przyjęcie i odbicie tej piłki rzuconej przez Parlament. W naszych propozycjach uwzględniliśmy również rozwiązania, które opracowała i przedłożyła grupa robocza z ramienia Rady. Chciałabym zapewnić państwa, że jesteśmy zainteresowani szybką finalizacją tego rozporządzenia, jak również jesteśmy gotowi zaangażować się w konstruktywne rozmowy w oparciu o nasze propozycje.
Połączenie wszystkich podstaw prawnych dla działalności OLAFu, jak planuje Rada, skutkowałoby dużo większą stratą czasu i wątpliwym wynikiem. OLAF będzie niebawem obchodził dziesiątą rocznicę działalności. Takie połączenie oznaczałoby kolejne 10 lat bez żadnej poprawy, jeśli chodzi o podstawę prawną. Zbyt poważnie podchodzimy do zwalczania nadużyć finansowych, aby do tego dopuścić. Dlatego chcemy uczynić coś, co jest obecnie wykonalne, współpracując przy tym z Radą. Dziękuję państwu bardzo.
Rama Yade
urzędująca przewodnicząca Rady. - (FR) Panie przewodniczący, pani poseł Gräßle! Przede wszystkim chciałabym państwu przypomnieć, że Rada przywiązuje ogromną wagę do zwalczania nadużyć finansowych oraz ochrony finansowych interesów Unii Europejskiej. Rada uważa, że przepisy dotyczące Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych muszą nie tylko odpowiadać potrzebom, ale muszą być również spójne.
W tym kontekście powinniśmy przypomnieć sobie wystosowane przez Radę w 2007 roku zaproszenie do przedstawienia skonsolidowanej wersji aktu prawnego obejmującej różne aspekty działalności OLAFu, zapewniającej przejrzystość, której tak wszyscy się domagamy. Rada uwzględniła należycie poprawki Parlamentu Europejskiego przyjęte w dniu 20 listopada, dotyczące zmiany przepisów w sprawie dochodzeń prowadzonych przez OLAF, tak samo jak uwzględniła debaty, jakie toczyły się w tej sprawie w Komisji Kontroli Budżetowej.
Rada również należycie uwzględniła punkt 44 rezolucji Parlamentu Europejskiego z dnia 23 października 2008 r., uczestnicząc w pierwszym czytaniu budżetu na 2009 rok, który porusza tę samą kwestię. Kwestię programu prac Rady podniesiono już w trójstronnych rozmowach na temat budżetu w dniu 13 listopada, jak również podniósł ją na posiedzeniu konsultacyjnym dnia 21 listopada mój kolega - pan Woerth, przewodniczący Rady ds. Gospodarczych i Finansowych (Ecofin).
Podczas wspomnianych trójstronnych rozmów, w odpowiedzi na obawy Rady, które w moim przekonaniu podziela także Parlament Europejski, Komisja zapowiedziała, że na początku przyszłego roku przedstawi dokument roboczy na temat skonsolidowania przepisów w sprawie OLAFu. Z radością mogę zatem potwierdzić obietnicę Rady złożoną podczas trójstronnych rozmów dnia 13 listopada oraz w trakcie posiedzenia konsultacyjnego w dniu 21 listopada, a mianowicie, że Rada pilnie i z największą uwagą przeanalizuje wynik prac Parlamentu Europejskiego nad wnioskowaną zmianą rozporządzenia nr 1073/1999 oraz dokument dostarczony przez Komisję.
Mam nadzieję, że będę mogła zabrać ponownie głos przez godziną 18.00, aby udzielić odpowiedzi na wszystkie uwagi z państwa strony. Z góry przepraszam, że będę musiała państwa opuścić o tej godzinie.
Jean-Pierre Audy
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący, pani Yade, panie i panowie! Komisja Europejska musi chronić finansowych interesów Unii Europejskiej i na mocy traktatów ponosi za to odpowiedzialność wraz z państwami członkowskimi. Komisja - żałuję, że jej ława jest pusta - posiada ważne uprawnienia do zwalczania nadużyć finansowych, korupcji czy innych form nielegalnej działalności podważającej finansowe interesy Unii.
Nie zapominajmy, że Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych, czyli OLAF, który w przyszłym roku będzie obchodził swoją dziesiątą rocznicę, utworzono wskutek rezygnacji Komisji Santera w marcu 1999 roku.
Moja wspaniała koleżanka, pani poseł Gräßle, słusznie zwraca uwagę Rady na długo oczekiwaną decyzję o zmianie rozporządzenia z 1999 r., gdyż od tamtego czasu podjęto decyzję o konieczności zmiany tego rozporządzenia w celu jego dostosowania na podstawie oceny Komisji, która miała zostać przeprowadzona trzy lata od powołania OLAF. Pani Yade! Pani odpowiedź dodaje otuchy. To konsekwentna odpowiedź.
Wspomniana ocena została przeprowadzona w 2003 roku i mamy wniosek dotyczący rozporządzenia. Teraz trzeba utworzyć z tego mechanizmu spójną całość na potrzeby zarówno dochodzeń wewnętrznych, jak i zewnętrznych oraz ogólnych misji OLAFu. Istnieje rozporządzenie nr 1073 z 1999 roku, ale mamy również rozporządzenie w sprawie kontroli na miejscu oraz inspekcji przeprowadzanych przez Komisję z 1996 roku, jak również rozporządzenie w sprawie ochrony interesów finansowych Unii Europejskiej z 1995 roku.
Ocena z 2005 roku obejmowała 17 propozycji, w tym propozycję utworzenia europejskiej prokuratury, gdyż pomimo uprawnień OLAFu do prowadzenia dochodzeń, to jest to organ administracji, którego nie kontroluje żaden niezależny organ wymiaru sprawiedliwości. Organ taki zapewniałby zarówno ochronę osób objętych dochodzeniem, jak i wsparcie dla OLAFu. Jaki jest zatem prawdziwy charakter OLAFu? Czy jest to organ pomocniczy wymiaru sprawiedliwości, a jeżeli tak, to którego europejskiego organu dochodzeniowego w sprawach karnych? Czy jest to departament o charakterze administracyjnym? Przed nami długa droga do przebycia. Pani Yade! Dziękuję za impet, jaki pani dzisiaj nadała przedmiotowej sprawie.
Herbert Bösch
w imieniu grupy PSE. - (DE) Panie przewodniczący! Jak sprawozdawczyni słusznie zauważyła, Rada zaniedbuje swój obowiązek ochrony finansowych interesów Unii. W chwili obecnej nieważne jest jednak, pani Yade, które traktaty są skonsolidowane, a które nie, ale ważne jest zapoczątkowanie rozmów. Jeżeli nie zainicjują państwo negocjacji teraz, to będzie to z państwa strony całkiem świadome opóźnianie reformy zwalczania nadużyć finansowych na szczeblu europejskim do następnej kadencji Parlamentu i dobrze państwo o tym wiedzą. Powinniśmy również powiedzieć naszym wyborcom w czerwcu, że państwa członkowskie nie są zainteresowane przedmiotową kwestią; możemy wręcz przedstawić im kilkanaście przykładów.
W kwestii nadużyć w zakresie podatku VAT, które przykładowo kosztują Niemcy od 16 do 18 miliardów euro rocznie, powinniśmy mieć możliwość podejmowania działań na rzecz zwalczania nadużyć finansowych, na przykład za pośrednictwem zreformowanego OLAFu. Jak dotąd nawet najlepszy urząd zwalczający nadużycia finansowe jest bezsilny, skoro państwa członkowskie nie udzielają żadnych informacji.
Jeśli chodzi o kontynuację spraw przez OLAF, to często musimy szukać po omacku, ponieważ krajowe organy nie informują nas o działaniach podejmowanych na podstawie wyników dochodzeń prowadzonych przez OLAF. W tej kwestii należy koniecznie podjąć działania.
Jako osoba zaangażowana w sprawę w 1999 roku mogę powiedzieć, że najważniejszy zapis, który umieściliśmy w rozporządzeniu nr 1073/99 stanowił, iż przedmiotowa jednostka ds. zwalczania nadużyć finansowych, która w ostatnich kilku latach wykonała kawał dobrej roboty, miała być zreformowana po kilku latach działalności. Nie można tego odkładać i dzisiaj chciałbym o tym przypomnieć Radzie.
Bart Staes
w imieniu grupy Verts/ALE. - (NL) Panie przewodniczący, pani urzędująca przewodnicząca Rady, panie i panowie! Bardzo uważnie wysłuchałem pani odpowiedzi. Powiedziała pani, że zbadają państwo przedmiotowe propozycje z zachowaniem najdalej idącej czujności i możliwie największej uwagi. Z żalem muszę powiedzieć, że ta odpowiedź nas nie zadowala.
My odrobiliśmy naszą pracę domową. Zatwierdziliśmy sprawozdanie pani poseł Gräßle w pierwszym czytaniu. Uczyniliśmy to z uwagi na luki w obecnym prawodawstwie. Usiłowaliśmy usunąć te wady i pan poseł Bösch słusznie zauważa, że sprostaliśmy wielu wyzwaniom. Sprawozdanie w sprawie nadużyć w zakresie podatku VAT zatwierdziliśmy dopiero niedawno. Nadużycia podatkowe w Unii Europejskiej wahają się mniej więcej na poziomie od 200 do 250 miliardów euro.
Dlatego potrzebujemy należytego prawodawstwa. Pani Yade! Zarówno pani, jak i cała Rada powinniście robić, co do Was należy. Prosiłbym o więcej precyzji w kwestii terminów, których Rada zamierza dotrzymać, jeśli chodzi o przedmiotową dokumentację o bezwzględnie podstawowym znaczeniu.
José Javier Pomés Ruiz
(ES) Panie przewodniczący! Jestem wdzięczny pani Yade za jej udział w tej debacie, która dotyczy kwestii wywołującej tak wiele obaw wśród obywateli.
Kadencja tego Parlamentu dobiega końca i usiłowaliśmy podczas niej przekazać podatnikowi, że kontrolujemy tu rachunki i czynimy to możliwie najlepiej, jak się da. Przyznajemy się do błędów i nie zawsze prawidłowego działania, lecz przede wszystkim obliczyliśmy kwotę nadużyć finansowych i robimy wszystko, co w naszej mocy. Dlatego też dziesięć lat temu utworzyliśmy OLAF - Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych. Teraz ten urząd pilnie potrzebuje odpowiednich ram prawnych.
Pani Yade! Jeżeli postąpimy według pani zaleceń, czekając na sprawozdanie Komisji i dopiero potem przystępując do negocjacji w sprawie ostatecznego statutu OLAF, to będzie to z naszej strony marnotrawienie czasu. Zbliżają się wybory i do tego czasu nastąpi kolejna kadencja Parlamentu. Chcemy przekazać obywatelom europejskim informację, że my wszyscy - Rada, francuska i czeska prezydencja, ten Parlament oraz Komisja - jesteśmy zaangażowani w działania mające położyć kres nadużyciom finansowym występującym nie tylko w krajach rozwijających się, ale i tych wysoko rozwiniętych.
Pani Yade! Dziękuję pani za udział w tej debacie i żałuję, że nie uczestniczy w niej także Komisja.
Inés Ayala Sender
(ES) Panie przewodniczący! Ja także popieram propozycję pani poseł Gräßle przedstawioną w imieniu Komisji Kontroli Budżetowej, aby kontynuować działania i wywierać nacisk w celu możliwie najszybszego wdrożenia prawodawstwa, które przyjmujemy w sprawie OLAF.
Dlatego jestem również wdzięczna pani Yade za jej dzisiejszą obecność, ponieważ w propozycji przyjętej przez Parlament słusznie obstawano przy potrzebie zapewnienia osobom objętym dochodzeniem przez OLAF prawa do domniemania niewinności oraz do obrony i ochrony tego prawa, jak również praw informatorów.
Przede wszystkim zachodzi potrzeba ustanowienia jaśniejszych i bardziej przejrzystych przepisów oraz kodeksu postępowania, które musimy jak najszybciej upowszechnić wśród wszystkich obywateli. Pod tym względem jesteśmy wdzięczni pani poseł Gräßle za jej inicjatywę oraz Komisji Kontroli Budżetowej za wsparcie udzielone pani poseł.
Oczywiście usilnie wzywamy Radę, aby spróbowała możliwie najszybciej odblokować negocjacje, zapewniając tym samym ich kontynuację przed upływem tej kadencji parlamentarnej, jeżeli istnieje taka możliwość - innymi słowy, przed następnymi wyborami. Będzie to miało kluczowe znaczenie dla zagwarantowania wszystkich praw, które Parlament zamierza umocnić na podstawie sprawozdania pani poseł Gräßle.
Paul Rübig
(DE) Panie przewodniczący, pani Yade, panie i panowie! W przyszłym roku znowu odbędą się wybory do Parlamentu Europejskiego, natomiast w okresie poprzedzającym wybory dezinformacja szerzy się szczególnie. Dlatego właśnie chcemy szybkiej reformy OLAF. Zachodzi konieczność wyraźnego i jednoznacznego określenia przypadków braku informacji lub dezinformacji, wykorzystywanych ze szkodą dla Unii Europejskiej. Jestem przekonany, że europejska opinia społeczna potrzebuje takiego wsparcia i jasności.
Markus Pieper
(DE) Panie przewodniczący, pani urzędująca przewodnicząca Rady! Jako członek Komisji Rozwoju Regionalnego rozumiem znaczenie prac OLAFu w dziedzinie funduszy strukturalnych. Ostatnie sprawozdanie w sprawie interesów finansowych Wspólnot zawiera ponad 3 800 przypadków wystąpienia nieprawidłowości, czyli o 19% więcej niż w roku 2006. Nieprawidłowości te dotyczą kwoty 828 milionów euro, a zatem o 17% wyższej niż zaledwie rok wcześniej.
Dlatego Rada musi już teraz udoskonalić walkę z nadużyciami finansowymi w drodze prawdziwej reformy podstawy prawnej, a nie kosmetycznych zabiegów na obowiązujących tekstach.
Jeżeli Rada poważnie podchodzi do sprawy, powinna również pracować nad udoskonaleniem systemu sprawozdawczości. Zwykłe poinformowanie OLAF o nieprawidłowościach zajmowało do tej pory państwom członkowskim średnio 36 miesięcy. Aby OLAF mógł skutecznie wykonywać swoją pracę, należy szybko dostarczać rzetelne dane liczbowe w elektronicznej formie. Jesteśmy to winni wszystkim zainteresowanym - podatnikom oraz tym, którzy wydatkują fundusze UE zgodnie z posiadaną wiedzą oraz sumieniem.
Mairead McGuinness
Panie przewodniczący! Powiem krótko. Ponaglałam do wspierania pani poseł Gräßle w jej dążeniach i uważam, że właśnie to dzisiaj czynimy. Słyszeliśmy o coraz gorszej reputacji Unii Europejskiej w związku z dostrzeganym rozpowszechnieniem nadużyć finansowych. Dlatego należy z zadowoleniem przyjmować i popierać wszystko, co mogłoby się przyczynić do zwiększenia i poprawy skuteczności działań OLAFu. Tak w kilku słowach chciałabym pochwalić panią poseł Gräßle za jej wysiłki i nakłaniam Radę oraz Komisję do uważnego słuchania.
Rama Yade
Panie przewodniczący, panie i panowie! W pełni rozumiem obawy Parlamentu Europejskiego. Rada dysponuje obecnie wynikami pierwszego czytania w Parlamencie Europejskim. Rada, która wywiązała się ze swojego zadania, wzywając do konsolidacji prawodawstwa z 2007 roku, w swoich pracach i działaniach musi się kierować logiką, co oznacza, że przed przystąpieniem do kolejnego etapu musi otrzymać dokumenty sporządzone przez Komisję. Jestem zmuszona powiedzieć państwu, że musimy czekać do chwili przekazania Radzie tych dokumentów przez Komisję.
Jestem przekonana, że po otrzymaniu zapowiedzianego przez Komisję dokumentu roboczego w sprawie konsolidacji prawodawstwa dotyczącego OLAFu będziemy w stanie dokonać szybkiego postępu w kwestii reformy. Potrzebujemy jednak tego dokumentu i Parlament może ufać Radzie, która będzie kontynuowała działania w tej sprawie ze zwyczajowym poszanowaniem dla dobrej współpracy instytucjonalnej, w celu zapewnienia możliwie największej przejrzystości ram prawnych dla działalności OLAFu.
Przewodniczący
Otrzymałem jeden projekt rezolucji, złożony zgodnie z art. 108 ust. 5 Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 18 grudnia 2008 r.
(Posiedzenie zostało na chwilę zawieszone)
