
De Voorzitter
Voordat wij met onze agenda beginnen, zijn er enkele moties van orde.

Bethell
Mijnheer de Voorzitter, ik moet dit Huis helaas meedelen dat Vladimir Alexandrovich Gusinsky, directeur van het journalisten- en televisieconcern Moss Media, gisteren in Moskou is gearresteerd.
De heer Gusinsky bekleedt een vooraanstaande plaats in de Russische samenleving. Hij is voorzitter van het Joods-Russisch congres en vice-voorzitter van het Joods Wereld Congres. Hij bevindt zich vanochtend in de Boetyrski-gevangenis in een zogenaamde cel voor algemene doeleinden. De omstandigheden in die gevangenis zijn zodanig dat ik die beter aan uw verbeelding over kan laten. De media-activiteiten van de heer Gusinsky waren de enige manier om kritiek te leveren op de heer Poetin en zijn regering. Als enige stelt zijn tv-station het gedrag van de Russische troepen in Tsjetsjenië ter discussie. In zijn programma Koekly, gebaseerd op het Britse Spitting Image, werd de president op satirische wijze op de hak genomen en men vermoedt dat de heer Poetin zich daar danig aan heeft gestoord. Een paar dagen geleden koos president Clinton het radiostation Echo van Moskou van de heer Gusinsky uit voor het enige grote interview met de Russische media.
Op 11 mei werden de kantoren van de heer Gusinsky overvallen door de zogenaamde belastingpolitie; mannen in camouflagepakken, met skimaskers en kalashnikov-geweren. Er zijn maar weinig Russen die twijfelen aan het verband tussen de kritische houding van Gusinsky en de wijze waarop hij behandeld wordt. Nu is hij gearresteerd en de heer Poetin zegt dat hij er niets vanaf weet.
Door dit recente voorval balanceert Rusland op het randje. Als de heer Poetin geen stap terug doet en de heer Gusinsky vrijlaat, moeten we concluderen dat de moedige poging van Rusland om persvrijheid te creëren mislukt is en dat hun democratie slechts een illusie is. Dit heeft dramatische gevolgen. Het betekent niet alleen het einde van de Raad van Europa, van het Partnerschap voor Vrede en van TACIS, maar dit is tevens het startschot voor een nieuwe wapenwedloop. Het Europees Parlement moet alles in het werk stellen om deze catastrofe te voorkomen. Ik verzoek u dan ook, mijnheer de Voorzitter, om met uw collega's het gehele spectrum aan betrekkingen tussen de EU en Rusland te analyseren en te bespreken en in ieder geval druk uit te oefenen op de onstuimige heer Poetin, die ons allemaal in gevaar brengt.

De Voorzitter
Mijnheer Bethell, ik dank u. Uit het applaus blijkt dat het Parlement uw opmerking heeft gehoord.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, over een ander punt. Niet alleen gisteren, maar ook een aantal maanden geleden, eigenlijk iedere maand, worden er vergunningen verleend ofwel aan het voorzitterschap, ofwel aan een andere nationaliteit voor het aanrichten van een receptie. Die receptie ontaardt dan in een bras- en vreetpartij waar dan vervolgens de camera' s op staan. Ik denk, Voorzitter, dat dat het Parlement onwaardig is.
Wat ik via u zou willen vragen is dat er goede regels komen voor dit soort festiviteiten. Ik denk, Voorzitter, dat wij dit soort dingen niet meer kunnen hebben. Het verbaast mij dat hier toestemming voor verleend wordt, omdat ik van hetzelfde College van Quaestoren de vorige week een brief kreeg met een negatieve opmerking over een tentoonstelling voor gehandicapten die ik georganiseerd had. Daar worden negatieve opmerkingen over gemaakt en dit soort partijen waarbij wij als aasgieren worden afgeschilderd, worden gewoon toegestaan. Ik verzoek u dat aan de orde te stellen bij het College van Quaestoren om hieraan een einde te maken, want dat is ons allemaal onwaardig.

De Voorzitter
Geachte collega, wilt u uw verzoek alstublieft aan de quaestoren voorleggen, zodat zij de nodige stappen kunnen ondernemen?

Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de notulen van gisteren bekeken en het is me opgevallen dat collega Elmar Brok niet heeft gemeld dat hij niet aan de stemming over het verslag inzake digitale televisie kon deelnemen, omdat hij in het register van de overige werkzaamheden van de leden heeft aangegeven senior vice-president te zijn van de onderneming Media Developments Bertelsmann. Naar mijn mening moet deze kwestie in het Parlement worden behandeld.

De Voorzitter
Mijnheer Seppänen, ik heb u niet helemaal begrepen. Zegt u nu dat hij wel of niet heeft gestemd? In de vertaling luidt het dat hij niet heeft gestemd. Als hij niet aan die stemming heeft deelgenomen, heeft hij correct gehandeld.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, ik lees de notulen en hierin staat niet vermeld dat hij niet heeft gestemd.

De Voorzitter
Mijnheer Seppänen, wij zullen dat onderzoeken.
(De notulen worden goedgekeurd)

Westendorp y Cabeza
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat ik mij in verbinding heb gesteld met de rapporteur van het verslag, de heer Murphy. Wij zijn tot de slotsom gekomen dat het de voorkeur verdient dat wij ten aanzien van dit verslag overgaan tot stemming zonder debat.

De Voorzitter
Mijnheer Westendorp y Cabeza, wat u voorstelt is zeer ongewoon. Normaal wordt daarover bij de regeling van de werkzaamheden beslist. Na raadpleging van het Reglement zie ik eigenlijk geen enkele mogelijkheid om verslagen met debat van de agenda te schrappen. Ik stel voor dat wij de gekozen procedure met debat volgen.

De Voorzitter
Ik heb nog een mededeling. Gisteren vroeg de heer Lannoye het voorstel van 185 leden...
(Interruptie van de heer Brok) Mijnheer Brok, wij hebben het nu over een ander punt. Als het gaat om wat onze collega daarstraks heeft gezegd, geef ik u dadelijk graag het woord voor een persoonlijke verklaring. Neemt u intussen rustig plaats.
Gisteren heeft de heer Lannoye gevraagd het door de Conferentie van voorzitters op 13 april verworpen voorstel van 185 leden over de instelling van een tijdelijke enquêtecommissie over het Echelonsysteem overeenkomstig artikel 151 van het Reglement, aan het Parlement voor te leggen om erover te stemmen. Onze Voorzitter zegt dat de Conferentie van voorzitters het morgen nogmaals over de instelling van een tijdelijke commissie zal hebben. Mijnheer Lannoye, het lijkt mij dus raadzaam het resultaat van die besprekingen af te wachten alvorens de kwestie aan de plenaire vergadering voor te leggen. Hoe moet worden gestemd is niet belangrijk. De vraag is alleen of wij dat in deze of de volgende plenaire vergaderperiode doen.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of het een kwestie van formulering is, maar mijns inziens past uw antwoord niet bij mijn vraag. Op de agenda van de Conferentie van voorzitters van morgen staat namelijk het vraagstuk van de instelling van een tijdelijke commissie en niet van een enquêtecommissie. Daar gaat het nu echter niet om. Ik vraag nu om een stemming over het besluit van de Conferentie van voorzitters geen enquêtecommissie in te stellen. Er is een ander voorstel, maar dat is niet hetzelfde als dit hier. U hebt dus geen antwoord gegeven op mijn vraag.

De Voorzitter
Mijnheer Lannoye, ik ben het daarmee niet eens. Er zijn immers twee mogelijkheden. Wij kunnen afzonderlijk over de instelling van een tijdelijke commissie en van een enquêtecommissie stemmen. Wij kunnen dat op een verschillend tijdstip en onafhankelijk van elkaar doen. Het Reglement verplicht ons daar echter niet toe. Voorgesteld wordt beide stemmingen te bundelen. Dat is de tweede mogelijkheid. Ik zie ook niet in hoe het schadelijk kan zijn voor de idee van de door u gewenste enquêtecommissie dat wij de stemmingen bundelen en dat dit allemaal nog drie weken duurt. In feite verandert er niets. Het Parlement zal hoe dan ook een keer een standpunt moeten innemen. Nogmaals, het is mogelijk. De Voorzitter stelt echter voor het anders te doen, en ik steun haar daarin.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, het lijkt mij niet meer dan redelijk twee gelijktijdige stemmingen te houden. Ik wil in ieder geval dat twee stemmingen plaatsvinden, eerst een stemming over het principe van de instelling van een enquêtecommissie - hetgeen de Conferentie van voorzitters van de hand heeft gewezen - en dan eventueel een tweede stemming over een tijdelijke commissie, als hiertoe besloten wordt. Ik moet echter wel erop wijzen dat een tijdelijke commissie heel wat anders is dan een enquêtecommissie. Dat zijn twee heel verschillende zaken en als je artikel 151 van het Reglement goed leest, zie je dat daarin geen sprake is van een tijdelijke commissie. Daarin is alleen sprake van een enquêtecommissie. Mijns inziens heeft de plenaire vergadering het recht zich uit te spreken over het standpunt van de Conferentie van voorzitters.

De Voorzitter
Mijnheer Lannoye, dat lijdt geen twijfel. Het Reglement is op dat punt heel duidelijk: als er voldoende handtekeningen zijn, moet na een besluit van de Conferentie van voorzitters in de plenaire vergadering worden gestemd. Anders zou het de Conferentie van voorzitters en niet de plenaire vergadering zijn die over de instelling van een enquêtecommissie beslist, wat natuurlijk niet het geval is. In de Conferentie van voorzitters geloven sommigen dat misschien, maar zij hebben ongelijk.
(Gelach, interruptie van de heer Poettering) De heer Poettering zegt dat niemand dat gelooft. Uw probleem is dus opgelost.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, ik steun het verzoek. Ik ben tevreden met uw antwoord. Morgenmiddag zal de Conferentie zich uitspreken over dit verzoek, dat door zo veel afgevaardigden is ingediend.

De Voorzitter
Mijnheer Dell'Alba, ik heb daarvan nota genomen.

Besluit inzake het verzoek om urgentverklaring
De Voorzitter
Aan de orde is de stemming over het verzoek om toepassing van de urgentieprocedure voor twee voorstellen:
voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 1251/1999 tot instelling van een steunregeling voor producenten van bepaalde akkerbouwgewassen, met het oog op uitbreiding van de werkingssfeer tot vezelvlas en -hennep (COM(1999) 576 - C5-0280/1999 -1999/0236(CNS)) en
voorstel voor een verordening van de Raad (COM(1999) 576 - C5-0281/1999 - 1999/0237(CNS)) houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector vezelvlas en -hennep.
Deze voorstellen werden behandeld in het verslag van mevrouw Schierhuber, waarover de stemming op 16 mei overeenkomstig artikel 69, lid 2 van het Reglement werd uitgesteld. Het verslag werd naar de commissie terugverwezen.
Het woord is aan de heer Graefe zu Baringdorf namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in deze verordening gaat het voor de Commissie en het Parlement om drie punten. In de eerste plaats moet worden verhinderd dat subsidies voor vlas en hennep worden misbruikt. Op dit gebied zijn immers al grote onregelmatigheden vastgesteld. In de tweede plaats moeten wij ervoor zorgen dat de vlas- en hennepteelt in de Europese Unie kan blijven voortbestaan. Vlas en hennep zijn uitstekende duurzame grondstoffen van groot ecologisch en sociaal belang. In de derde plaats moeten wij de verwerkende industrie veiligstellen en bevorderen. Hier worden immers ecologisch waardevolle en biologisch afbreekbare producten vervaardigd.
Over de doelstellingen zijn wij het dus eens, maar niet over de manier om ze te bereiken. Het Parlement heeft de stemming daarover dan ook uitgesteld. Wij onderhandelen nu met de Commissie. Er is veel vooruitgang geboekt. Over vele punten hebben wij al een compromis bereikt. Wij hebben gisteren nog vergaderd, maar zijn het over de formulering van de compromissen en over de voorstellen niet eens geworden. Het verzoek om urgentverklaring van de Raad - of het voorzitterschap - komt dan ook te vroeg. Wij stellen daarom voor het niet in te willigen. Wij gaan ervan uit dat wij tegen juli een compromis zullen kunnen voorleggen en dat wij daarover in de plenaire vergaderperiode van juli zullen kunnen stemmen.
Ik wil hier de Commissie en de heer Fischler nogmaals uitdrukkelijk danken. De heer Fischler heeft zeer goed met ons samengewerkt. De Commissie wil deze kwestie nog dit jaar tot een goed einde brengen. Ik hoop dat dit met dit voorstel zal lukken.

De Voorzitter
Mijnheer Graefe zu Baringdorf, ik dank u. De voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft een voorstel in verband met de procedure gedaan. Overeenkomstig het Reglement mag een afgevaardigde voor en een andere tegen dat voorstel spreken. Mevrouw Schierhuber vraagt het woord.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik steun het voorstel van de voorzitter van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Hij heeft duidelijk gemaakt waar het om gaat. Als rapporteur dank ook ik de Commissie voor haar openheid. U weet dat de landbouw nog niet onder de medebeslissingsprocedure valt. Dat verklaart de twee informele bijeenkomsten, die elk meer dan een uur hebben geduurd. Ook de Commissie is het grotendeels met ons eens. Jammer genoeg echter is er geen schriftelijke basis om echt te kunnen stemmen en ontwerpresoluties aan te nemen. Ik verzoek u daarom tegen de urgentverklaring te stemmen.

De Voorzitter
Aangezien niemand voor de urgentverklaring wil spreken, gaan wij nu over tot de stemming.
(Het verzoek om toepassing van de urgentieprocedure wordt verworpen)
De Voorzitter. Voor wij met onze agenda beginnen, geef ik het woord aan de heer Brok voor een persoonlijke verklaring.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een korte persoonlijke opmerking. Mijn beroepsbezigheid is, overeenkomstig de in het Parlement geldende regels, in het register van de Voorzitter ingeschreven. Ik respecteer de regels nu al sedert acht jaar. Als ik een rechtstreeks belang heb, houd ik mij hier in het Parlement nooit met de desbetreffende zaak bezig. Ik heb in dat geval ook nooit deelgenomen aan stemmingen, hoewel dat niet verboden is. In geen enkel geval kan uit mijn stemgedrag worden opgemaakt dat ik andere belangen diende dan die van mijn fractie. Ik ontken dan ook met klem wat de heer Seppänen heeft gezegd.

De Voorzitter. Het woord is aan de heer Korakas voor een motie van orde.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, zo meteen zullen wij de ontwerpresolutie van mevrouw Lalumière behandelen over de Europese veiligheid en defensie. Dit is een belangrijke ontwerpresolutie en een ieder heeft daar een mening over. Mijns inziens zou het de discussie over dit uiterst belangrijke vraagstuk ten goede komen als de amendementen ons tijdig ter beschikking werden gesteld. Wij hebben vanmorgen tussen acht en half negen de amendementen proberen te verkrijgen, maar die waren er niet. Op een gegeven ogenblik zullen deze amendementen in stemming worden gebracht en dan hebben wij niet de gelegenheid gehad daarover te spreken. Aangezien dit probleem zich ook bij andere debatten voordoet, wil ik u verzoeken ervoor te zorgen dat de amendementen tijdig beschikbaar zijn, voordat de desbetreffende verslagen in de plenaire vergadering worden behandeld.

De Voorzitter
Mijnheer Korakas, volgens onze diensten hebt u gelijk. De amendementen werden inderdaad te laat rondgedeeld. Dat is te wijten aan de late indieningstermijn. De stemming is echter pas morgen. Ik vind dan ook dat het debat kan plaatsvinden. U hebt echter gelijk. Wij zullen ons inspannen om de amendementen in de toekomst vroeger rond te delen.

Europese politieke partijen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B5-0488/00 van de heer Poettering, namens de PPE-DE-Fractie, de heer Barón Crespo, namens de PSE-Fractie, de heer Cox, namens de ELDR-Fractie, en de heer Lannoye, namens de Verts/ALE-Fractie, aan de Commissie over Europese politieke partijen;
(B-0494/00) van de heer Pasqua, namens de UEN-Fractie, aan de Commissie over Europese politieke partijen.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil in verband met dit belangrijke thema zeven opmerkingen maken. In de eerste plaats hebben de Europese staatshoofden en regeringsleiders in 1991 in artikel 138 A van het Verdrag van Amsterdam de belangrijke rol van Europese politieke partijen uitdrukkelijk erkend. Zij gingen ervan uit dat in de Europese Unie geen echte democratie kan bestaan zonder Europese politieke partijen met een stevige rechtsgrondslag en solide financiering.
In de tweede plaats is er inzake het statuut van Europese politieke partijen al sedert negen jaar geen vooruitgang van betekenis geboekt. De Fractie van de Europese Volkspartij betreurt dat ten zeerste.
In de derde plaats herinneren wij aan het belangrijke voorbereidende werk in de verslagen van de heer Tsatsos, aangenomen in 1996, en in dat van de heer Kuhne van 13 april van dit jaar. Ook in andere verslagen van de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingcontrole, onlangs nog in dat van de heer Ferber, wordt erop gewezen dat er dringend behoefte is aan een statuut voor Europese partijen en aan een oplossing voor deze kwestie.
In de vierde plaats verheugt het ons dat de Commissie zich wil inspannen om artikel 191 van het EG-Verdrag over de Europese politieke partijen te vervolledigen. Wij danken voorzitter Prodi, de heer Barnier en heel de Commissie dat zij hiervoor aandacht hebben. Zo wordt het mogelijk een oplossing te vinden. Wij hopen dat de door de Commissie gekozen formulering een spoedig besluit over een statuut voor Europese partijen mogelijk zal maken, dat ze aan de meerderheid in de Raad niet te hoge eisen zal stellen en dat ze de medebeslissingsbevoegdheid van het Parlement in acht zal nemen.
In de vijfde plaats verheugt het ons dat de Europese Commissie blijkbaar - als ik goed ben ingelicht - bevestigt dat een procedure op basis van artikel 308 mogelijk is. Zolang het Verdrag niet is gewijzigd, moeten wij van de mogelijkheden van artikel 308 gebruikmaken. Toch is een Verdragswijziging volgens ons een betere manier om een oplossing te vinden.
In de zesde plaats hebben de voorzitters van de vier grootste fracties van het Europees Parlement, namelijk de Fractie van de Europese Volkspartij, de Fractie van de Europese Sociaal-democraten, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij en de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, in overeenstemming met de voorzitters van de partijfederaties en de Commissie, al enkele maanden geleden een voorstel in verband met de belangrijke elementen van een Europees partijstatuut geformuleerd. Ze hebben op die manier laten zien dat dit probleem door middel van een brede politieke consensus moet en kan worden opgelost.
Wij vertrouwen erop dat ook andere fracties, die momenteel nog geen eigen Europese partij hebben, daarmee kunnen instemmen.
In de zevende en laatste plaats zijn wij ons ervan bewust dat er, zolang er geen Europees partijstatuut is, overgangsregelingen moeten zijn om de ondersteuning van Europese politieke partijen door de fracties in het Europees Parlement te regelen en te begrenzen. Wij zijn bereid een breed, fractieoverschrijdend initiatief te nemen. Wij willen de Europese politieke partijen minder van de fracties afhankelijk maken en ze toekomstperspectieven bieden. Wij willen vooral dat de Europese politieke partijen een groot deel van het Europese politieke werk voor hun rekening nemen. Wij willen dat mogelijk maken, ervoor zorgen dat de ondersteuning van die partijen steeds transparant verloopt en dat de rechtsverhouding ook voor de burger duidelijk is. Dat is niet alleen in het belang van de geloofwaardigheid van de partijen, maar ook van de Europese Unie en het Europees Parlement.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik sluit me helemaal aan bij de woorden van de heer Poettering naar aanleiding van dit gezamenlijk initiatief. Allereerst wil ik eraan herinneren dat een gezamenlijk initiatief - van christen-democraten, liberalen en sociaal-democraten - tien jaar geleden de aanleiding is geweest om het artikel waarin de rechtspersoonlijkheid van politieke partijen wordt erkend in het Verdrag van Maastricht op te nemen. Ik heb destijds over de opneming ervan onderhandeld met Raadsvoorzitter Lubbers, die ik alsnog complimenteer, want het was een belangrijke stap vooruit.
Wij zouden de vraag ook andersom hebben kunnen stellen: waarom heeft de Commissie in de tien jaar van haar initiatiefmonopolie niets gedaan om deze belangrijke kwestie te regelen? Onze opstelling is echter constructief. Wij proberen een probleem op te lossen dat niet zomaar een wettelijke leemte, maar een constitutioneel probleem voor de Europese Unie betreft.
De huidige situatie wordt steeds ingewikkelder. Lange tijd werd er in de media van uitgegaan dat Brussel er was om te lobbyen en dat je daar als belangengroep naar toe ging. Intussen hebben politieke partijen erkenning gekregen. In de grondwetten van onze landen vormen zij een fundamentele pijler van de democratie. In tien jaar tijd is er echter geen voortgang geboekt en de situatie wordt echt steeds moeilijker. Je zou op dit moment zelfs kunnen zeggen dat tenminste 75 procent van de parlementsleden lid is van een organisatie die misschien niet clandestien maar in ieder geval ook niet legaal is. Door de Rekenkamer worden er intussen voortdurend eisen aan ons gesteld, waaraan wij ook proberen te voldoen. De Rekenkamer is een belangrijk orgaan binnen de Europese Unie, maar het moet niet zo zijn dat deze uiteindelijk het wettelijk kader vastlegt.
Om te bewerkstelligen dat in de Unie niet de macht van het geld maar de democratie overheerst, is het naar ons oordeel dan ook absoluut noodzakelijk dat de Commissie nu op verantwoorde wijze van haar initiatiefrecht gebruik maakt. Wij hebben haar enige nuttige suggesties gedaan om uit een situatie te geraken die zeer onbevredigend is en de ontwikkeling van de democratie in Europa beslist geen goed doet.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, de belangrijkste kwesties zijn weliswaar aan de orde geweest, maar ik zou graag willen herhalen dat het recht om wetgevingsvoorstellen te doen bij de Commissie berust. De verschillende fracties hebben gezamenlijk een plan opgesteld dat in februari aan voorzitter Prodi is gepresenteerd. Juridisch gezien is het zo dat het Verdrag al meer dan zeven jaar lang een bepaling bevat over de politieke partijen. Daarin staat dat die partijen een belangrijke factor voor integratie binnen de Unie zijn, dat zij een bijdrage leveren aan de vorming van een Europees bewustzijn en dat zij een essentieel onderdeel vormen van het democratische proces en het politieke debat binnen de Unie.
Net als een aantal andere nogal ambitieuze artikelen in de Verdragen mist artikel 191, het betreffende artikel in dit verband, echter een bepaalde operationele inhoud. De vraag is nu of de Commissie met een voorstel komt waardoor de doelstellingen van artikel 191 een operationele basis krijgen zodat ze ook daadwerkelijk verwezenlijkt kunnen worden. Dat is de eigenlijke kern van het debat in dit Huis vandaag.
Ik deel de bezorgdheid van andere sprekers over het feit dat de verslagen van de Rekenkamer een nieuwe, urgente dimensie toevoegen. Dit lag overigens al sinds het verslag van de heer Tsatsos van enkele jaren geleden in de lijn der verwachting. In dat verslag werd namelijk gewezen op de dringende noodzaak om politieke partijen ook een statuut te verschaffen. De instellingen dienen verantwoording af te leggen en transparant te functioneren. Dit Huis beschikt niet over de bevoegdheid om wetgeving op te stellen; dat is exclusief voorbehouden aan de Commissie. Wij vragen dan ook haar steun om, zoals in het Verdrag wordt geformuleerd, deze belangrijke factor voor integratie binnen de Unie en voor de vorming van een Europees bewustzijn een wettelijke basis te verschaffen.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ook mijn fractie heeft meegewerkt aan het initiatief dat aan de Commissie wordt voorgelegd. De eenvoudige reden hiervoor is, dat wij bezig zijn een geïntegreerd Europa te creëren, maar dat het helemaal niet duidelijk is of de burgers invloed kunnen uitoefenen op het integrerende Europa in het tempo waarin de integratie vordert. Ik wil niet zeggen dat politieke partijen het enige of belangrijkste kanaal zijn waarmee de burgers invloed kunnen uitoefenen op zaken in de moderne maatschappij, maar ze hebben hun eigen plaats en de positie van Europese partijen moet spoedig worden bepaald. Net als mijn collega's hebben gezegd, moeten deze partijen zichtbaar worden gemaakt. Ze functioneren nu toch al. Ze kunnen de nationale partijen niet vervangen, maar de samenwerking tussen nationale partijen is wellicht niet meer voldoende.
Het is van belang dat er bij het vaststellen van de Europese partijen afspraken komen over een volledig open en transparante financiering. Het is bijvoorbeeld zeer belangrijk dat exact bekend is waar deze partijen hun geld vandaan halen. Vooral de financiering van verkiezingscampagnes is in dat verband van groot belang, omdat geld niet mag bepalen hoe succesvol men bij verkiezingen is.
De bedoeling van mijn fractie is niet alleen dat wij op die manier een financieringskanaal voor de Europese partijen krijgen, het allerbelangrijkste is dat er nu de gelegenheid is de grondbeginselen te bepalen waarmee de Europese partijen kunnen functioneren. Wij moeten ervan uit kunnen gaan dat ze de fundamentele democratische rechten, de mensenrechten en het rechtsstaatbeginsel respecteren. De tijd is misschien rijp om te bepalen dat alleen dergelijke Europese partijen overheidssteun kunnen krijgen.
Indien de rechtsgrondslag onduidelijk is, sluiten wij ons aan bij de verzoeken aan de Commissie om een initiatief te nemen teneinde de rechtsgrondslag te preciseren. Ook de intergouvernementele conferentie moet haar verantwoordelijkheid hierin nemen.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, volgens het Verdrag zijn Europese politieke partijen die partijen die betrokken zijn bij de voorlichting aan de burgers over de gebeurtenissen in de Unie en in het Europees Parlement en die derhalve met hun politieke activiteiten bijdragen aan de opbouw van een Europees geweten en een Europees bewustzijn.
Maar wat is het Europese geweten? Dat is in de Verdragen misschien niet duidelijk genoeg beschreven. Er wordt bijvoorbeeld niet gerept over de rechten van gehandicapten en de Verdragen bieden niet voldoende bescherming aan Europese kinderen en jongeren, een groep die op dit moment te lijden heeft van een pedofiliegolf.
Het Europese geweten moet bijdragen aan de groei van wederzijds respect en moet voorkomen dat een bepaalde cultuur de overhand krijgt, dat tolerantie wordt verward met onverschilligheid en wetteloosheid, of dat de wetten en regels alleen bepaalde personen beschermen en andere niet. De Europese cultuur komt voort uit een combinatie van respect voor onze nationale culturen en tradities en van nieuwe elementen. Die vernieuwing mag natuurlijk niet neerkomen op machtsmisbruik van een bevolkingsgroep ten koste van een andere.
De rechten, ook de economische rechten, van de burgers van de Unie moeten beter beschermd worden tegen de belangen van de multinationals en van de wereldmarkt, die door enkele politieke groeperingen is gewild. Als partijen uit verschillende landen zich uit eigenbelang van hetzelfde acroniem bedienen, wil dat nog niet zeggen dat ze Europese partijen zijn. Europese partijen zijn partijen die zich in fracties verenigen omdat ze idealen, waarden en een programma delen en samenwerken om de burgers een stem te geven en beter te kunnen vertegenwoordigen.
Zoals Voltaire zei, "wie met mij wil discussiëren, moet zijn termen definiëren". We moeten nu beslissen of we onafhankelijke Europese partijen willen oprichten die boven de nationale partijen staan. Met andere woorden, willen we, na de economische mondialisering, ook culturele en politieke mondialisering, dat wil zeggen totale vervlakking, of willen we daarentegen een Europa waarin partijen die voor dezelfde idealen staan op Europees niveau kunnen samenwerken. Europese partijen - laten we elkaar niet voor de gek houden!

De Voorzitter
Voordat de sprekers van de fracties aan het woord komen, geef ik het woord aan de heer Barnier.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zal antwoorden op deze mondelinge vragen aan de Europese Commissie, die alle min of meer dezelfde kant uitgaan.
Op initiatief van de voorzitters van de belangrijkste fracties van het Parlement, van de heren Poettering, Baron Crespo en Cox, mevrouw Hautala en de heer Lannoye, hebt u besloten de Commissie te verzoeken om een uitspraak over een zeer belangrijk en actueel vraagstuk, over het vraagstuk van het statuut van de Europese politieke partijen. Wij hebben besloten ons over dit vraagstuk te buigen en ik kan u nu het standpunt bekendmaken dat de Commissie tijdens haar wekelijkse bijeenkomst van gisteren heeft ingenomen.
Wij kennen de werkzaamheden die het Parlement tijdens de afgelopen tien jaar hiervoor heeft verricht. Verschillende leden hebben hiernaar verwezen. Ik noem hier enkel de verslagen van de heren Tsatsos en Ferber en het meer recente verslag-Dimitrakopoulos/Leinen van 13 april jongstleden. Wij weten welke zorgen het Parlement koestert en welke voorstellen u hebt gedaan. Evenals u hechten wij er groot belang aan dat de ontwikkelingen in de richting gaan van een versterking van de Europese democratie, van een versterking van het uiterst belangrijke Europese integratieproces.
Voorzitter Poettering heeft ons herinnerd aan hetgeen momenteel in de Verdragen staat. Ik citeer hier artikel 191, ex artikel 138 A van het Verdrag: "Europese politieke partijen zijn een belangrijke factor voor integratie binnen de Unie. Zij dragen bij tot de vorming van een Europees bewustzijn en tot de uiting van de politieke wil van de burgers van de Unie ". Als men deze tekst leest, stelt men inderdaad vast, mevrouw Hautala, dat dit slechts een verklaring is. Deze tekst bestaat echter en daaruit blijkt duidelijk dat de Europese politieke partijen geenszins de plaats zullen innemen van de nationale partijen. Dit kan niet genoeg gezegd worden. Hetzelfde geldt trouwens voor het Europees burgerschap, mevrouw Muscardini. Ook dit komt in de tekst van het Verdrag voor, maar zal niet de plaats innemen van het nationaal staatsburgerschap. Het Europees burgerschap is iets extra' s, en daar hebben wij het vandaag over.
Toch is deze tekst, hoe belangrijk ook, slechts een verklaring, zoals ik zojuist al zei. Daaraan is geen enkele voorschrift verbonden, ofschoon iedereen de noodzaak van voorschriften inziet. Voorschriften zijn onder andere noodzakelijk om in te kunnen gaan op de vragen en verzoeken van de Rekenkamer, waarop ook de heer Baron Crespo zinspeelde.
Ik wil derhalve in mijn antwoord weergeven wat de Europese Commissie van plan is te doen. Daarbij moeten wij voor ogen houden dat aan twee vereisten moet worden voldaan, dat met twee voor ons gemeenschappelijke zorgen rekening moet worden gehouden. Ten eerste moeten wij snel handelen. Deze zaak sleept al veel te lang aan. In de afgelopen tien jaar is geen enkele oplossing gevonden. Snel optreden moet echter gepaard gaan met rechtszekerheid en -stabiliteit. Dat is de tweede vereiste. Zodra daaraan is voldaan, doen zich, dames en heren, twee mogelijkheden voor die wij onder de loep moeten nemen. De eerste mogelijkheid is datgene wat in het verslag van de heer Ferber als wens naar voren wordt gebracht. Daarin wordt ons gevraagd een wetgevingsvoorstel op te stellen op grond van het huidig Verdrag. Artikel 308 zou daar samen met artikel 191, als artikel ten gronde, een rechtsgrondslag voor kunnen zijn, tenminste tijdens de overgangsfase. Maar - en dit "maar" is geen beperking van hetgeen ik zojuist stelde, maar enkel een wens om rekening te houden met de noodzaak van rechtszekerheid - u weet even goed als wij dat het gebruik van artikel 308 algemeen gesproken bepaalde voorbehouden oproept en in ieder geval, na raadpleging van het Parlement, unanimiteit verlangt. Het statuut van de Europese politieke partijen heeft ons inziens echter een onaanvechtbare rechtsgrondslag nodig.
De tweede mogelijkheid is vervat in het verslag van de heren Dimitrakopoulos en Leinen. Daarin wordt voorgesteld artikel 191 in het kader van de intergouvernementele conferentie te amenderen en aldus voor meer rechtszekerheid te zorgen. Dit is ook de wens die de voorzitter van de Commissie, mevrouw Schreyer, de leiders van vijf grote Europese politieke partijen en ikzelf in de gisteren ontvangen brief hebben geuit.
Geachte afgevaardigden, mijnheer de Voorzitter, dit gezegd zijnde wil ik u, als antwoord op uw mondelinge vragen, bevestigen dat de Commissie bereid is actie te ondernemen. Zij zal haar verantwoordelijkheid dragen en een initiatief ontplooien. Wij zullen de eerste trialoog te baat nemen om een denkproces op gang te brengen en na te gaan wat voor al de drie instellingen de beste oriëntatie is. Wij zullen daarbij rekening houden met het debat van juli aanstaande en ervoor zorgen dat de artikelen 308 en 191 juridisch zo goed mogelijk worden gecombineerd.
Wij zullen in ieder geval heel binnenkort hiermee komen. In de komende weken of maanden zullen wij in het kader van de intergouvernementele conferentie een tekst voorstellen voor een amendement op artikel 191 waarmee wij dit artikel zullen vervolledigen en verduidelijken. Dan zal dit artikel operationeel worden en een duidelijke, solide, transparante en definitieve rechtsgrondslag kunnen worden voor de Europese politieke partijen. Nu ik het toch over de intergouvernementele conferentie heb, wil ik mijn overtuiging naar voren brengen dat uw vertegenwoordigers in deze onderhandelingen - uw Voorzitter, mevrouw Fontaine, de hier aanwezige heren Brok en Tsatsos, die beiden een zeer actieve rol vervullen - heel hun gewicht in de schaal zullen leggen om duidelijk te maken waarom deze nieuwe rechtsgrondslag, en het amendement dat de Commissie daarop zal indienen, noodzakelijk zijn.
Dames en heren, ik dank u voor het feit dat u de aandacht van de Commissie en van de publieke opinie op dit vraagstuk hebt willen vestigen. Ik ben daar niet zo verbaasd over. Ten eerste heeft men hier allang naar uitgezien, zoals ook enkelen onder u reeds zeiden, en heeft men hier herhaaldelijk om verzocht. Ten tweede is dit Parlement de plek bij uitstek om het Europese politieke debat te voeren. Dit halfrond is de juiste plek om aan te dringen op een versterking van de fundamenten van dit openbaar debat, via en door middel van Europese politieke partijen.
Daarom is de Commissie bereid op uw verzoek in te gaan. In de komende dagen zal zij de verantwoordelijkheid op zich nemen en een uit drie fasen bestaand initiatief nemen, in de geest van hetgeen ik zojuist uit de doeken heb gedaan. Daarbij heb ik slechts een voorbehoud dat ik ook aan het begin al noemde: hierover moet nog overleg worden gepleegd, onderling overleg en overleg met de andere instellingen.
U hoeft zich, dames en heren, niet te verbazen over deze bereidheid van de Commissie. In het voorstel van de Commissie van 26 januari jongstleden kunt u reeds een spoor hiervan terugvinden. Ik heb toen de eer gehad dit voorstel van de Europese Commissie over de institutionele hervormingen samen met voorzitter Prodi aan u voor te leggen. In deze tekst van 26 januari hebben wij voorgesteld bij de volgende Europese verkiezingen te zorgen voor Europese lijsten. Ook u hebt dat voorstel gedaan. Wij hebben toen tevens duidelijk gemaakt dat de mogelijkheid voor een bepaald percentage Europese afgevaardigden om verkozen te worden op Europese lijsten de organisatie van Europese politieke partijen en hun rol zou kunnen vergemakkelijken. Mijns inziens is nu het tijdstip gekomen om dit perspectief vaste vorm te geven, nader uit te werken en een duidelijke rechtsgrondslag te geven. In de komende dagen zal de Commissie - eerst via de trialoog, dan met het onderzoek naar de best mogelijke juridische combinatie van de artikelen 308 en 191 en tenslotte met een duidelijk initiatief tot amendering, in het kader van de IGC, van het Verdrag op grond van artikel 191 - het door u gewenste initiatief nemen.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, door oogcontact met mijn fractievoorzitter weet ik dat wij het eens zijn. De Fractie van de Europese Volkspartij is ingenomen met het antwoord van de heer Barnier op de mondelinge vraag, het tijdschema en de juridische beoordeling.
In de tweede plaats verheugt het mij dat wij, in de aanloop naar de eindfase van de intergouvernementele conferentie, het debat over het partijstatuut, zonder toe te geven aan de tijdsdruk, kunnen heropenen. Het gaat niet alleen om geld. Het gaat ook om politiek zelfbesef en identiteit en over de rol van nationale en Europese partijen in het eenmakingsproces.
Wij willen een sterk Europees Parlement. Wij willen dat minder vaak eenparigheid vereist is en dat de medebeslissingsbevoegdheid van het Europees Parlement wordt uitgebreid. Een sterk Europees Parlement veronderstelt ook sterke fracties. Wij willen een sterke Commissie, die vaart zet achter de Europese integratie. Dat komt onder meer tot uiting in onze eis om de functie van de voorzitter te versterken, maar ook in de voorstellen van het Parlement voor de intergouvernementele conferentie.
Wij willen een statuut voor Europese politieke partijen omdat wij een parlementaire democratie van burgers en partijen hebben. Wij mogen echter ook het psychologische belang van dit debat niet onderschatten. Vandaag worden personen en nationale partijen gekozen. Zoals in het voorstel voor de intergouvernementele conferentie staat, willen wij dat mensen ook op Europese lijsten kunnen worden gekozen. Zo willen wij de afgevaardigden Europees sterker profileren. Ook het voorstel voor de intergouvernementele conferentie werd besproken. Wij willen Europese lijsten en afgevaardigden. Wij hebben voorstellen gedaan. Voorwaarde om die te realiseren is een statuut voor Europese partijen.
Bovendien werd gesproken over het verslag van de Rekenkamer, waarin aan de fracties eisen worden gesteld. Wij zullen daaraan voldoen. Mijn fractie heeft al vóór het verslag van de Rekenkamer stappen ondernomen om die transparantie en splitsing tot stand te brengen. Dat mag alleen niet ten koste van de Europese partijen gaan. Dat zou ons Europees zelfbewustzijn schaden. Het Europese partijstatuut is dus ook een voorwaarde om spoedig aan die eisen te kunnen voldoen.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb goede nota genomen van de verklaring van commissaris Barnier en van de toezegging van de Commissie. Ik ben enigszins verbaasd over uw standpunt inzake de rechtsgrondslag. In het Verdrag van de Unie, dat destijds door twaalf staatshoofden en regeringsleiders is ondertekend en door alle parlementen van de lidstaten is geratificeerd met goedkeuring van het Europees Parlement, wordt het burgerschap erkend. Die rechtsgrondslag is kennelijk niet voldoende. Dat verbaast mij, want het lidmaatschap van een politieke partij is het uitoefenen van een fundamenteel burgerrecht. Het burgerschap is erkend en het lidmaatschap van een politieke partij niet. Opneming ervan in het Verdrag van Amsterdam is ons niet gelukt. De Commissie gaat zeer omzichtig te werk, gezien de aanpak die de commissaris ons zojuist heeft voorgelegd.
Ik begrijp dat het voorstel met betrekking tot het tripartiete overleg op grond van artikel 308 een wetgevingsvoorstel voor een overgangsperiode is. Tijdelijke wetten zijn de beste wetten. Dat is althans in mijn land het geval. Het zijn de wetten die het langste standhouden. Daarmee zouden wij uit de huidige situatie van niet-legaliteit kunnen geraken. Ik neem hiervan goede nota. Volgens mij moeten wij inderdaad die kant uit.
De tweede stap is het amendement op de Verdragen. Ik neem aan dat dit door iedereen wordt gesteund. Thans is het echter in de eerste plaats van belang dat de Commissie publiekelijk de toezegging doet dat zij haar initiatiefrecht zal uitoefenen. Er moet een gezamenlijke wil zijn om een fundamentele dimensie van het Europese burgerschap te consolideren en een rechtstreekse bijdrage te leveren aan niet alleen het bestaan van politieke partijen, maar ook de wettelijke erkenning daarvan. Ik ben van oordeel dat dit een belangrijke stap voor het Europese democratisch bouwwerk is.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's. Ik sluit mij natuurlijk aan bij wat mevrouw Hautala gezegd heeft over transparantie. Ik wil ook de commissaris danken voor zijn voorstel waarin wij de gelegenheid zullen hebben ook van gedachten te wisselen hier met het Parlement dat toch wel geëigend is om zich daarover uit te spreken. Maar een initiatief van de Commissie is nodig en het komt eigenlijk ruimschoots laat. Want gedurende twintig jaar zijn wij in de Europese Vrije Alliantie bezig met het samenbrengen van politieke partijen die Europa mee willen opbouwen vanuit hun verscheidenheid van culturen, volkeren en regio's. We hebben daarbij ook altijd stem willen geven aan de kleintjes, aan de zwakken, die hier niet aanwezig kunnen zijn in dit grote Parlement, maar wier bekommernissen wij proberen te dragen. Dat kon tot hiertoe niet in volle transparantie gebeuren, omdat onder meer over de uitgaven en de inkomsten van de Europese partijen geen duidelijkheid bestond.
Maar ook voor de toekomst stellen zich nog vragen. Het is hier nog niet gemeld, commissaris, maar ik stel de vraag hier toch maar. Zullen de Europese democratische partijen die zich in de toekomst als Europese partijen opwerpen, enkel en alleen gesteund worden wanneer zij staan voor de waarden waarop Europa is gebouwd? De vraag stellen is wat mij betreft haar ook beantwoorden. Ik hoop dat de Commissie daarop een eenduidig antwoord vindt.

Kaufmann
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in mijn fractie lopen de meningen over Europese politieke partijen uiteen. Wij vragen ons vooral af in hoeverre ze de Europese publieke opinie kunnen vertegenwoordigen. Partijen hebben geen directe band met de bevolking op Europees niveau, maar alleen op nationaal of regionaal niveau. Dat is waar de partijen hun wortels, leden en kiezers hebben.
De situatie is werkelijk paradoxaal. Er zijn Europese partijen. Er is ook artikel 191, waarin staat dat Europese politieke partijen een belangrijke factor van integratie zijn. Het is echter geheel onduidelijk wat Europese politieke partijen nu eigenlijk zijn.
Op 12 december vorig jaar eisten de voorzitters van de Partij van de Europese Sociaal-democraten, de Europese Volkspartij, de Democratische Partij van Europese Volkeren, de Vrije Europese Alliantie en de secretaris-generaal van het Europees Verbond van Groene Partijen in een gemeenschappelijke verklaring dat werd uitgelegd wat een Europese partij nu eigenlijk is. Welnu, ik ben ervan overtuigd dat zo goed als niemand buiten dit Parlement daartoe in staat is. Daar komt nog bij dat partijen geneigd zijn zichzelf bijzonder au sérieux te nemen. Burgers staan niet toevallig - en niet alleen in mijn land - zeer sceptisch tegenover het lidmaatschap van een partij. Als ze zich engageren, doen zij dat bij voorkeur in initiatieven van burgers, niet-gouvernementele organisaties en andere structuren binnen de burgermaatschappij.
Ik heb niets tegen Europese partijen. Ik denk dat ze inderdaad voor de uitdaging staan hun werkzaamheden in het kader van de integratie grensoverschrijdend te coördineren. Het gaat echter niet aan dat Europese politieke partijen wel bestaan en over financiële middelen kunnen beschikken, maar niet gedefinieerd zijn. De kritiek van de Rekenkamer was terecht.
Tot besluit wil ik nog zeggen dat ook ik vind dat voor deze ingewikkelde kwestie een oplossing moet worden gevonden. Die oplossing moet echter inhouden dat democratische politieke partijen in Europa die zichzelf anders definiëren en bijvoorbeeld kritisch tegenover de Europese Unie staan, op gelijke voet worden behandeld en niet worden uitgesloten.

Vanhecke, Frank
Voorzitter, ik zou vooreerst misschien in het bijzonder de Duitse collega's, voor zover die nog bekommerd zijn om het respect voor de rechtstaat, willen herinneren aan het arrest van het Duitse grondwettelijk hof van Karlsruhe, waarin de Europese Unie overduidelijk werd gedefinieerd als een statenverbond en dus het tegendeel van een federale staat. Deze visie op de Europese Unie wordt trouwens bijgetreden door de overgrote meerderheid van de burgers van onze lidstaten voor wie onze Unie een nauw samenwerkingsverband van vrije volkeren en staten is met een zeer duidelijk respect voor het subsidiariteitsbeginsel. Welnu, het project van Europese politieke partijen is dan ook een zoveelste fundamenteel ondemocratisch project, omdat het de enorme kloof tussen onze kiezers enerzijds en de Europese politieke besluitvorming anderzijds alleen maar kan vergroten. Maar dat is blijkbaar de prijs die sommigen hier, verborgen achter zeer veel wollig taalgebruik, willen betalen om nog meer geld van de belastingbetaler af te leiden naar sowieso reeds fel overdreven partijfinanciering. Het is bovendien een project van mensen die de Europese federale superstaat op het oog hebben. Het is een project van mensen die in zeer verscheiden zaken als de muntunie, het eengemaakte statuut voor Europese parlementsleden, de mogelijke toetreding van zelfs niet eens meer geografisch in Europa gelegen landen, zoals Turkije, en nu een statuut voor Europese parlementsleden slechts even zovele sluipwegen zien naar het door de strot duwen van hun ondemocratische federale superstaat.
In een Europese Unie die het subsidiariteitprincipe werkelijk respecteert, hebben wij geen Europese politieke partij nodig. Wie een ander Europa op het oog heeft of wie de pompe afrique, de geldpomp van de belastingbetaler naar de Europese politieke partijen, wil vergroten, moet maar de moed hebben dat duidelijk te zeggen, maar die moed hebt u niet.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, ik ben een uitgesproken voorstander van samenwerking tussen volkeren. Vele problemen kunnen slechts gemeenschappelijk worden opgelost. Wereldwijde problemen moeten binnen de VN opgelost worden. Het Hof hier in Straatsburg kan ons steunen op het gebied van de rechten van de mens. Er is een nauwe economische samenwerking rond een gemeenschappelijke markt tussen de EU en de EER in Brussel. Krijgen wij echter de beste oplossingen door elk denkbaar besluit in Brussel te nemen? Wordt de democratie er beter op door de nationale partijen af te maken en gemeenschappelijke supranationale partijen te scheppen? Zullen meer mensen lid van deze partijen worden, politiek actief worden en deelnemen aan het debat over verkiezingen en besluiten? Supranationale Europese partijen zijn kunstmatige producten, die nooit met vrijwillige ledenbijdragen gefinancierd zullen worden. Hun enige financieringsbron is de EU-kassa. Wij kennen het recept van vele nationale partijen, die het gevoel met hun kiezers verloren hebben en zich door de overheid, het bedrijfsleven en de vakbonden laten financieren. Daar is niets mis mee, zolang de overheid het parlementaire werk steunt en de burgers voorlicht. Het mag echter geen propaganda voor het standpunt van de meerderheid zijn. Om het met een citaat van Grundtvig te zeggen, de Deense meester die zijn volk onderwees, "het begrip vrijheid geldt zowel voor de duivelse Loke als voor de oppergod Thor" . De supranationale EU-partijen staan ver van de bevolking. Hun leden zullen vaderlandsloze, dikbetaalde ambtenaren, vakbondsleden zonder wortels in de lokale kiesverenigingen zijn. De programma' s zullen geschreven worden door kleine groepjes experts zonder voeling met het leven van de burgers. Dit kunstmatig product verdient geen financiële steun van de EU. Mijn fractie stemt tegen de subsidiëring van supranationale Europese partijen en tegen het gebruik van het Verdrag door dit multifunctionele artikel voor dit doel aan te wenden.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, het gaat om democratie. Democratie is openheid, openbaarheid, macht van het volk en deelname. De huidige Europese politieke partijen vertegenwoordigen geen openheid of openbaarheid. Ik stel de retorische vraag wie van ons iets over Europese politieke partijen weet. De enige zekere informatie is dat sommige fracties in het Europees Parlement financiële steun aan Europese partijen hebben gegeven en dat is tegen de regels voor de financiën van het Parlement. Ze zijn hierop betrapt bij een onderzoek door de Rekenkamer. Ik vrees dat die fraude nu wordt verdoezeld.
Europese politieke partijen vertegenwoordigen geen democratie. Ze zijn partijen van partijen en dat maakt een directe deelname van burgers in hun werkzaamheden onmogelijk. Voor macht van het volk is een volk nodig. Europa is geen volk, het bestaat uit verschillende volken. Wij kennen niet het concept van een supranationale democratie. Nu bepalen de grote partijen van de grote landen met steun van de Commissie de supranationale spelregels van de Europese partijen van de grote landen. Het bestaan van partijen van partijen is geen democratie.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heren Seppänen, Brok en Vanhecke. Mijns inziens is namelijk, in tegenstelling tot hetgeen de voorzitter van de liberale fractie zei, het belangrijkste nog niet gezegd.
Het belangrijkste is - en daarover is men het roerend met elkaar eens in het midden van dit halfrond - het geld. Alles draait om de centen, om de buit die onze vrienden daarginds achter in de zaal nu al aan het verdelen zijn. Het gaat hierbij om financiering met Europees openbaar geld. Het gaat dus niet om de versterking van de democratie, maar om de versterking van de partitocratie, die zoals bekend in talrijke landen reeds grote schade heeft aangericht. Dat was mijn eerste opmerking.
Ten tweede wil men - en dat is mevrouw Maes misschien ontgaan - nieuwe bureaucratische regels invoeren om de een of andere partij daarna beter te kunnen discrimineren. Die discriminatie zal niet geschieden op grond van strafrechtelijke voorschriften of schending daarvan, maar op grond van nieuwe arbitraire regels en dus zal men - en dat wilde u eigenlijk zeggen, mevrouw Maes - meningsdelicten gaan institutionaliseren.
Aangezien ik hier velen hun lippen al zie aflikken, betwijfel ik ten zeerste of er een meerderheid zal worden gevonden om dit voorstel van de hand te wijzen, om de institutionalisering van de steeds opdringeriger bureaucratie in ons Parlement tegen te houden. De burgers moeten volgens mij echter wel beseffen dat vandaag geen Europa van de burgers wordt voorgesteld, maar een Europa van de belastingbetalers. De belastingbetalers zullen weer eens moeten bloeden om de bureaucratie in staat te stellen uit te dijen. Dit initiatief heeft in de verste verte niets met democratie uit te staan en daarom moeten wij dit volgens mij veroordelen. Politieke partijen zijn gewoon verenigingen. Zij zouden er dan ook goed aan doen hun begrotingen openbaar te maken, hetgeen op nationaal niveau natuurlijk niet gebeurt. Misschien zou men hier eens iets aan kunnen doen; dan weten wij tenminste ook wat zij met het geld doen.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier enkele overwegingen aan toevoegen, ofschoon ik niet van plan ben in te gaan op de opmerkingen van elke spreker. Uit de grote verscheidenheid aan standpunten blijkt immers hoe actueel dit debat is en hoe gevoelig het ligt.
Ik wil allereerst mijn dank uitspreken aan de leden, zoals de heren Karas en Barón Crespo, die de betekenis van het standpunt van de Commissie zo goed hebben begrepen. Met name de heer Barón Crespo wil ik zeggen dat er van dubbelzinnigheid geen sprake is. Wij zijn wel degelijk van plan - en dat heb ik ook gezegd toen ik sprak over artikel 308 als grondslag voor het operationeel proces - alle mogelijkheden te onderzoeken, en wel van meet af aan. U kent echter de geest van artikel 308 en de voorwaarden die daarmee verband houden. U weet dus dat wij overleg moeten plegen in het kader van de trialoog. Wij moeten met de drie instellingen overleggen over de aan te nemen houding en wij zullen daar onmiddellijk mee van start gaan. Wij zullen echter tevens, zoals ik zojuist al heb uitgelegd, gaan werken aan de koppeling tussen artikel 308, als operationele grondslag en artikel 191, onder voorbehoud natuurlijk van de trialoog en het daaruit voortvloeiende standpunt. Daarna zullen wij, ik herhaal, de verantwoordelijkheid op ons nemen. Ook zullen wij onze verantwoordelijkheid in het kader van de intergouvernementele conferentie dragen. Ik zal daar het voorstel dat de Commissie de komende weken zal doen met de gebruikelijke - en u wel bekende - verve verdedigen.
Mevrouw Maes, u hebt een uitzonderlijk gevoelig thema aan de orde gesteld. Het lijdt geen twijfel dat men dit op twee manieren kan benaderen. Ik kan u, geloof ik, in dit stadium alleen maar een persoonlijke mening geven. Volgens mij zullen de politieke partijen die gebruik wensen te maken van het nieuwe statuut in het Verdrag - mits wij natuurlijk deze Verdragwijziging met betrekking tot de Europese politieke partijen er door krijgen - zich op heel natuurlijke wijze verplichten tot eerbiediging van de aan de Europese Unie ten grondslag liggende democratische waarden.
Ik respecteer de meningen die hier door een aantal leden naar voren zijn gebracht. Zoals ik de heer Vanhecke al heb gezegd, kunnen wij hier geloof ik niet spreken over een antidemocratisch proces. De politieke partijen zijn verenigd in politieke fracties en u bent daar zelf een levend bewijs van. Zij overleggen met elkaar, vergaderen met elkaar, zetten samen het een en ander op touw en nemen gemeenschappelijke standpunten in, ook buiten het Europees Parlement om. Wij hoeven in feite alleen maar te kijken naar de realiteit in het Europees politiek wordingsproces. Dit proces moet nu een solide structuur, een duidelijke en transparante rechtsgrondslag krijgen. Vanuit die optiek bekeken zal dit wel degelijk ook een vooruitgang zijn voor de burgers, evenals trouwens voor de belastingbetalers, mijnheer Dupuis, want meestal zijn dat dezelfde personen.
Ik herhaal nogmaals dat deze Europese politieke partijen - die nu nog op onzekere benen staan en in de nabije toekomst een duidelijke en juridisch solide grondslag zullen hebben als wij ons plan hard kunnen maken - niet in de plaats zullen treden van de nationale politieke partijen. Zij zullen naast de nationale partijen bestaan en de nationale partijen een Europese dimensie geven. Hetzelfde geldt voor het Europees burgerschap: dit zal het nationaal staatsburgerschap nooit vervangen. Het Europees burgerschap is iets extra' s en zal het nationaal staatsburgerschap een Europese dimensie geven.
Dat was het, mijnheer de Voorzitter, wat ik wilde zeggen over het standpunt van de Commissie, dat ik zo straks uit de doeken heb gedaan en waaraan ik nu enkele opmerkingen van persoonlijke aard heb toegevoegd. Wij zullen in de komende dagen aan de slag gaan en hopen dan zo spoedig mogelijk optimale resultaten op tafel te kunnen leggen.

De Voorzitter
Mijnheer Barnier, ik dank u.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Veiligheid en defensie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B5-0315/2000 van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, aan de Raad over het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid in het licht van de Europese Raad in Feira;
B5-0475/00 van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, aan de Commissie over het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid in het licht van de Europese Raad in Feira.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verheugt mij dat wij het vandaag al over dit onderwerp kunnen hebben. Ik wil meteen opmerken dat het hier voor mij eigenlijk om de eerste lezing van het verslag van mevrouw Lalumière gaat. Mevrouw Lalumière heeft dit thema immers al met grote bekwaamheid en inzet behandeld.
Sedert Amsterdam, Keulen en Helsinki wordt in de ontwikkeling van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid grote vooruitgang geboekt. Wij danken de Raad en de Commissie dat ze dat mogelijk hebben gemaakt. Wij beseffen immers dat een catastrofe zoals op de Balkan niet meer opnieuw mag gebeuren. Wij moeten ervoor zorgen dat Europa op het gebied van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid zelf kan handelen, zodat wij onze belangen samen kunnen behartigen. Tegelijkertijd moeten wij echter duidelijk maken dat dit geen alternatief voor de NAVO is, maar deze juist aanvult. De NAVO blijft bevoegd voor de collectieve veiligheid in Europa.
Het Europees Parlement heeft daar ook al een conclusie uit getrokken: wij versterken en institutionaliseren de samenwerking met de parlementaire vergadering van de NAVO. Sedert het Verdrag van Amsterdam is de Europese Unie bevoegd voor de Petersberg-taken van de West-Europese Unie. Vandaag is de Europese Unie dan ook voor alle praktische taken van de West-Europese Unie bevoegd.
Artikel 5 blijft over. In het kader van deze intergouvernementele conferentie moeten wij erover nadenken of wij artikel 5 niet als protocol bij het EU-Verdrag kunnen voegen en of wij het niet aan elke lidstaat moeten overlaten om soeverein te beslissen of hij daarmee al dan niet instemt. Op die manier kunnen landen die geen lid van de NAVO zijn en ook neutrale landen, als lidstaten van de Europese Unie hun eigen weg gaan en tegelijkertijd in concrete gevallen samenwerken.
De Europese Unie moet op termijn een geloofwaardige oplossing vinden. Wij zijn een Unie met een eigen wetgeving die tot een eigen rechtsorde heeft geleid, met eigen belangen in de interne markt en de monetaire unie. Het kan daarom niet dat er in de toekomst binnen de Europese Unie nog gebieden met een verschillend veiligheidsniveau bestaan. Dat zal zeker tot de ontwikkeling van een samenhangend buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid bijdragen.
De Europese Unie beschikt op communautair gebied over een groot aantal instrumenten die belangrijk zijn voor het buitenlands en veiligheidsbeleid en in het bijzonder voor het niet-militaire crisisbeheer. Wij kunnen dan ook meer hulp aan het buitenland bieden dan het Congres van de Verenigde Staten. De Commissie is bevoegd voor het handelsbeleid. Onze mogelijkheden om op te treden hebben dus vooral een communautair karakter. Wij mogen de ontwikkeling van een buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid niet aan de intergouvernementele samenwerking overlaten.
Het Europees Parlement zal zich inspannen om onze gemeenschappelijke visie en rol te beklemtonen. Het verheugt ons zeer dat wij met de heer Solana over een voortreffelijk Hoge Vertegenwoordiger beschikken. Uiteindelijk wil het Europees Parlement echter een Europees minister van Buitenlandse Zaken, die in de Commissie op het communautaire terrein werkzaam is. Om bepaalde redenen is dat nu nog onmogelijk, maar wij blijven daarnaar streven.
De Commissie had een groot aandeel in de formulering van een buitenlands en veiligheidsbeleid in de Raad. Wat onder meer bewapening betreft, blijft defensie een nationale bevoegdheid. Wij moeten onze krachten bundelen, ook in de praktijk, om aan die ongerijmdheid een einde te maken. De minister van Buitenlandse Zaken van Kazachstan wordt vandaag door vijftien ministers van Buitenlandse Zaken, de voor buitenlandse zaken bevoegde commissaris en de Hoge Vertegenwoordiger ontvangen. Dat is wel een vreemde vergadering. De Europese Unie wekt daarmee niet de indruk erg slagvaardig te zijn. Wij moeten meer met één stem spreken. De trojka die het Verdrag van Amsterdam mogelijk heeft gemaakt en die bestaat uit de voorzitter van de Raad, de Hoge Vertegenwoordiger en de commissaris voor buitenlandse zaken, moet er daarom eerst voor zorgen dat de Europese Unie slagvaardig wordt. Op dit gebied hebben wij geen nieuwe definities nodig.
Wij moeten er met dit verdrag ook voor zorgen dat de besluitvormingsmechanismen beter worden. Wij mogen de grote gebreken niet vergeten die de organisatorische ramp in Kosovo aan het licht heeft gebracht, die de oorzaak van het rammelende wapenexportbeleid zijn en die de eenheid in het EU-Verdrag tot nu toe in de weg hebben gestaan. Wij moeten erkennen dat de kredieten in de nationale begrotingen versnipperd zijn. Wij geven aan het defensiebeleid meer geld uit dan de Amerikanen, maar boeken minder resultaten dan zij. Ik denk daarbij ook aan vervoer, gebruik van satellieten en dergelijke meer.
Het Europees Parlement staat volgens het Verdrag in voor de parlementaire controle, in het bijzonder ook wat de Petersberg-taken betreft. De controletaak van het Europees Parlement moet dan ook worden versterkt. Wij zullen ons ook inspannen om met de commissies buitenlandse zaken en defensiebeleid van de nationale parlementen samen te werken om de leemten op te vullen. Bovendien zullen wij ook met de parlementen van de toetredingskandidaten en andere landen proberen samen te werken. Het is echter het Europees Parlement dat, overeenkomstig het Verdrag, voor de parlementaire controle van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid bevoegd is.

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het Portugese voorzitterschap van de Europese Unie heeft de ontwikkeling van het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid van meet af aan als een van zijn prioritaire aandachtspunten beschouwd. Dit werd overigens uitdrukkelijk onderstreept in het document dat wij aan het begin van het Portugese voorzitterschap hebben gepresenteerd. Tijdens de Europese Raad van Santa Maria da Feira zal het voorzitterschap verslag uitbrengen over de geboekte vooruitgang met betrekking tot de verschillende mandaten die het in Helsinki op zich heeft genomen, met name op de volgende gebieden: de ontwikkeling van de Europese militaire vermogens, de headline goal, de institutionele ontwikkeling van de permanente politiek-militaire organen, de op dit vlak van toepassing zijnde betrekkingen tussen de Europese Unie en derde landen, de betrekkingen tussen de Europese Unie en de NAVO, de vraag of het al dan niet nodig is het Verdrag betreffende de Europese Unie te herzien en het probleem van de civiele instrumenten voor crisisbeheersing.
Op het gebied van het externe optreden en het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid heeft de Unie besloten haar militaire en civiele dimensies gelijktijdig uit te bouwen. Uiteraard moeten deze twee dimensies worden gecoördineerd, vooral in het kader van door de Unie geleide militaire en civiele acties voor crisisbeheersing. Het zijn de nieuwe structuren van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid die deze coördinatie voor hun rekening zullen nemen, met name het Comité voor politieke en veiligheidsvraagstukken, het toekomstige Militair Comité en het Comité voor crisisbeheersing. Ik wens hier te onderstrepen dat de interim-organen in maart 2000 in werking zijn getreden en dat het Comité voor civiele crisisbeheersing tijdens het Portugese voorzitterschap officieel is opgericht.
Zoals uit het verslag van het voorzitterschap aan de Europese Raad van Feira zal blijken, wordt gestreefd naar een gelijkmatige ontwikkeling van het civiele en het militaire vermogen voor crisisbeheersing. De lidstaten hebben hiertoe niet enkel de headline goal ontwikkeld. Gisteren nog heb ik in dit verband een vergadering van de Raad Algemene Zaken bijgewoond waarop de ministers van Defensie aanwezig waren en waarop deze kwestie werd besproken. Op de Europese Raad van Feira zullen de lidstaten zich er tevens toe verbinden tegen 2003 hun civiele politiemacht voor acties inzake crisisbeheersing uit te breiden tot 5.000 man. De lidstaten doen met andere woorden hun uiterste best om een duurzame en parallelle ontwikkeling van deze twee dimensies tot stand te brengen die voor de veiligheid en de stabiliteit onontbeerlijk zijn.
Nu zou ik even op een ander probleem willen ingaan dat de heer Elmar Brok in zijn vraag aan de orde heeft gesteld. De versterking van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid middels de ontwikkeling van een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid dat de Unie in de gelegenheid moet stellen een militaire dimensie uit te bouwen en de slagvaardigheid van haar civiele instrumenten voor crisisbeheersing te verbeteren, hoeft niet tot een verhoging van de defensiebegroting van de lidstaten te leiden. Het komt er in wezen op aan de militaire instrumenten en vermogens van de verschillende landen beter te benutten en te rationaliseren. In deze context zij erop gewezen dat de Europese Unie bij de ontwikkeling van de headline goal gebruik zal maken van de defensieplanning van de NAVO, van het planning and review process voor landen die niet tot het bondgenootschap behoren en van het huidige initiatief inzake defensievermogens van de NAVO.
Streefdoel is dat alle instrumenten en vermogens zo efficiënt mogelijk worden benut om doublures te vermijden en te voorkomen dat de defensie-uitgaven de pan uit rijzen. Er wordt evenmin een stijging van de communautaire begroting verwacht aangezien deze actie van de lidstaten op vrijwillige samenwerking berust Nochtans zullen wij op de vraag naar de weerslag van dit beleid op de begroting pas een definitief antwoord kunnen geven na afloop van de voor oktober geplande Commitment Capability Conference. Daar zullen de nationale militaire bijdragen aan deze gemeenschappelijke onderneming worden geanalyseerd, alsmede de nog te verhelpen lacunes.
Wat de betrokkenheid van het Europees Parlement bij dit proces betreft, zij erop gewezen en eraan herinnerd dat het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid deel uitmaakt van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. De Unie wenst de slagvaardigheid en geloofwaardigheid van haar externe dimensie te versterken door militaire en civiele instrumenten voor crisisbeheersing te ontwikkelen. Overeenkomstig artikel 21 van het Verdrag betreffende de Europese Unie wordt het Parlement in dit geval door het voorzitterschap geraadpleegd over de hoofdaspecten en fundamentele opties van het gemeenschappelijk en buitenlands beleid. De Raad van de Europese Unie dient rekening te houden met het standpunt van het Parlement terzake. Tevens wordt het Europees Parlement regelmatig op de hoogte gehouden van de ontwikkelingen in het buitenlands en veiligheidsbeleid. Het kan de Raad interpelleren over aspecten die het belangrijk vindt en het kan de aanbevelingen formuleren die het opportuun acht. De ontwikkeling van het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid berust tevens op de noodzaak onnodige doublures te vermijden en alle bestaande middelen en vermogens ten volle te benutten. Het is derhalve niet meer dan logisch dat de lidstaten van de Europese Unie van meet af aan hebben gepleit voor de overdracht van de functies van de WEU die het proces dat zich momenteel in de Europese Unie afspeelt tot nut strekken.
Als voorzitter van de WEU heeft Portugal alles in het werk gesteld om het proces dat in de overdracht van de functies van deze organisatie aan de Europese Unie moet uitmonden te bespoedigen.
Zo heeft het Portugese voorzitterschap een pakket van politieke en militaire concepten en procedures opgesteld dat na de ministeriële vergadering van de WEU in Porto aan de Europese Unie zal worden overgedragen. Dit pakket vormt een wezenlijk onderdeel van het te eerbiedigen acquis.
Tijdens ons voorzitterschap van de WEU is tevens een begin gemaakt met de voorbereiding van het proces voor overdracht van het Instituut voor veiligheidsstudies en het Satellietcentrum van de WEU. De overdracht moet tijdens het komende voorzitterschap plaatsvinden. De WEU heeft er reeds mee ingestemd de Unie rechtstreekse toegang tot deze structuren te verlenen. Zodoende zullen het Instituut voor veiligheidsstudies en het Satellietcentrum volgens de wens van de lidstaten kunnen worden overgedragen. De overdracht van de functies van de WEU aan de Unie betekent echter niet het einde van de WEU. Dat ligt momenteel althans niet in de bedoeling van de lidstaten. Het gewijzigde Verdrag van Brussel moet integraal worden gehandhaafd. Dat houdt onder meer in dat ook het in artikel 5 van dat verdrag bedoelde collectieve defensiemechanisme voor de verdragsluitende landen van kracht blijft. Hetzelfde geldt voor de parlementaire vergadering. Deze zal haar functies behouden.
De hele organisatiestructuur moet worden ingekrompen. Zij dient slechts ter ondersteuning van een permanente raad - die enkel zal bijeenkomen wanneer dat nodig is - en van andere gehandhaafde structuren, met name de Groep voor bewapening van West-Europa. Ook in de begroting van de organisatie zal aanzienlijk worden gesnoeid.
Het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid vergt nauwe, sterke en transparante betrekkingen tussen de Europese Unie en de NAVO. Het Portugese voorzitterschap heeft ernstige inspanningen geleverd om de voorwaarden voor de totstandbrenging van deze betrekkingen te creëren. Zij moeten gebaseerd zijn op samenwerking, dialoog en transparantie zonder dat de autonomie van deze twee organisaties in het gedrang komt.
Het verslag dat aan de Europese Raad van Feira zal worden voorgelegd, omvat een document waarin de principes en modaliteiten voor de werking van de genoemde betrekkingen gedurende deze interim-periode zijn vastgesteld. Er zullen vier ad hoc werkgroepen met vertegenwoordigers van de Unie en de NAVO worden opgericht die zich over de volgende kwesties moeten buigen: veiligheid, Europese militaire vermogens, tenuitvoerlegging van de processen voor overdracht van NAVO-middelen en -vermogens aan door de Europese Unie geleide operaties en, tot slot, de definitie van de permanente modaliteiten betreffende de betrekkingen tussen de Europese Unie en de NAVO. Indien nodig kunnen voor specifieke kwesties nieuwe werkgroepen worden ingesteld.
Bij haar inspanningen om de Europese militaire vermogens te ontwikkelen zal de Unie zich bewust moeten zijn van de noodzaak om op samenwerking, dialoog en raadpleging gebaseerde betrekkingen te onderhouden met de Europese bondgenoten die geen lid van de Europese Unie zijn en met de kandidaat-landen voor toetreding. Er zij overigens op gewezen dat de in Helsinki gedefinieerde headline goal ook voor deze landen openstaat. Zo kunnen ook zij een bijdrage aan de Europese vermogens leveren. Overeenkomstig de bepalingen van het door de Europese Unie onderschreven document dat in het verslag van de Europese Raad van Feira zal worden opgenomen, zal voor de vijftien lidstaten van de Europese Unie en de vijftien derde landen één enkele allesomvattende structuur worden gecreëerd. Deze structuur moet garant staan voor de dialoog, de samenwerking en het gezamenlijk overleg tussen de landen die er deel van uitmaken. De zes Europese bondgenoten die geen lid van de Europese Unie zijn spelen een fundamentele rol. Daarnaast zullen NAVO-middelen en -vermogens worden ingezet voor de door de Europese Unie geleide acties. Dit alles leidt ertoe dat in het kader van deze eenheidsstructuur vergaderingen tussen de vijftien lidstaten van de Unie en de zes genoemde landen zullen worden belegd. Op deze manier kunnen de landen van gedachten wisselen over kwesties die betrekking hebben op de ontwikkeling van de Europese militaire vermogens.
In het kader van de conflictpreventie of beter gezegd, wanneer een crisis dreigt uit te breken, zullen de dialoog, de samenwerking en het gezamenlijk overleg uiteraard moeten worden versterkt. Wanneer de Unie overweegt gebruik te maken van NAVO-instrumenten en -vermogens zal bijzondere aandacht moeten worden besteed aan de dialoog, de samenwerking en het gezamenlijk overleg met de zes Europese bondgenoten die geen lid van de Unie zijn. Daarbij moet onderstreept worden dat de operaties van de Unie overeenkomstig de bepalingen van Helsinki in principe voor deze landen openstaan. Ook Rusland, Oekraïne en andere Europese landen mogen aan de door de Europese Unie geleide acties deelnemen.
Het Franse voorzitterschap zal de opdracht krijgen aan de Europese Raad van Nice voorstellen voor de modaliteiten van raadpleging en deelname van deze landen voor te leggen. De Europese Unie zal op de Europese Raad van Feira tevens nota nemen van de wens van Canada om ook aan deze gemeenschappelijke Europese onderneming deel te nemen.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot werd het Portugese voorzitterschap in Helsinki ook belast met de taak zich op de Europese Raad van Feira uit te spreken over de vraag of het Verdrag van Amsterdam al dan niet moet worden herzien. Het debat en het ingewonnen advies hebben ons ervan overtuigd dat de tenuitvoerlegging van de besluiten van de Unie op het gebied van het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid geen herziening van het Verdrag behoeft, aangezien zij vanuit juridisch oogpunt aansluit bij de van kracht zijnde bepalingen. Desalniettemin zijn de lidstaten het erover eens dat deze kwestie in de toekomst nader moet worden onderzocht, temeer daar het hier om een evolutief proces gaat.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit tijdige en nuttige debat dat zo kenmerkend en overtuigend is ingeleid door mijn geachte vriend, de heer Brok, die een doordacht en nuttig betoog heeft gehouden. Ik ben ook blij met het verslag van mevrouw Lalumière. Het is een bijzonder bruikbaar document. De opmerkingen in dat verslag over niet-militair crisismanagement verschaffen ons een checklist, een lijst van taken die wij de komende jaren absoluut moeten uitvoeren. Het is een erg goed verslag. Ik wil de geachte afgevaardigde graag zonder enig voorbehoud feliciteren met wat zij heeft gezegd.
De Commissie heeft al lang voor de topconferenties in Keulen en Helsinki actief bijgedragen aan niet-militair crisismanagement. Deze topconferenties hebben ons er weer aan herinnerd dat ons beleid ambitieuzer, samenhangender en effectiever moet zijn. Wij moeten onze mogelijkheden voor snelle en gerichte acties verbeteren. Wij moeten onze inspanningen voor een betere coördinatie vergroten. Wij moeten ook de beschikbaarheid van analyses vergroten en de uitwisseling van informatie verbeteren. Bovendien moeten wij het onderzoek naar preventieve beleidsvormen drastisch verbeteren.
Naar mijn mening is de kern bij de huidige afwegingen niet het creëren van nieuwe instrumenten of het mobiliseren van meer financiële middelen. Ook zijn er geen ingrijpende veranderingen in het Verdrag noodzakelijk. Wij moeten ons in plaats daarvan concentreren op een beduidend efficiënter gebruik van de bestaande instrumenten en financiële middelen. Het Parlement is op de hoogte van de prioriteit die de Commissie en ik geven aan een veel energieker en adequater gebruik van de bestaande mogelijkheden dan in het verleden is gebeurd. Om dat te bereiken zullen we de komende jaren veel werk moeten verzetten. Ik hoop dat wij de steun van het Parlement krijgen om onze doelstellingen te realiseren.
Wij moeten voortbouwen op de bestaande mogelijkheden. Deze moeten op twee terreinen effectiever worden ingezet, namelijk op het gebied van conflictpreventie en op dat van crisismanagement. Een "nee" tegen een institutionele revolutie hoeft niet te betekenen dat wij vernieuwingen afwijzen.
De Commissie heeft onlangs een voorstel ingediend om een snelle interventiefaciliteit te creëren. De beperkte middelen die ons inziens daarvoor noodzakelijk zijn, zullen gefinancierd worden via een herschikking binnen de bestaande begroting.
In overeenstemming met de betreffende ontwerpresolutie van het Europees Parlement, ben ik ook van mening dat het plan om een Europese civiele politiemacht in het leven te roepen zorgvuldig onderzocht dient te worden via een haalbaarheidsonderzoek van de Raad. Het is eveneens duidelijk dat het gebrek aan mankracht van de Commissie voor zowel conflictpreventie als crisismanagement van grote invloed is op onze mogelijkheden om snellere vooruitgang op dit gebied te boeken. Op dit moment zijn wij bezig om een oplossing voor dat probleem te zoeken.
Ik wil graag duidelijk zijn over de rol van de Commissie. Met betrekking tot crisismanagement zijn wij absoluut niet verantwoordelijk voor de coördinatie van militaire en civiele componenten. De Commissie probeert wel op een effectieve en coherente manier de communautaire activiteiten te integreren binnen de overkoepelende gecoördineerde inspanningen van de Unie op dit gebied.
Net heb ik al gezegd dat het onmogelijk is om bij crisispreventie of crisismanagement een duidelijk onderscheid te maken tussen de militaire en de civiele componenten. Belangrijk is wel dat de onderlinge samenhang tussen deze twee componenten onderkend wordt. Laten we eens kijken naar wat de Commissie op dit vlak wereldwijd onderneemt. Wij financieren de training van politiemensen voor antiterroristische taken in Palestina. Wij ondersteunen het opzetten van grensdiensten in de Balkanlanden. Op vrijwel elk continent financieren wij mijnopruimingsactiviteiten. Door dergelijke activiteiten draagt de Commissie bij aan een preventief beleid en ik hoop dat Europa deze taken in de toekomst op een coherentere manier zal uitvoeren.
Dit is overigens niet onze eerste poging om als het ware een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te creëren. Wij hebben het Pleven-plan gehad, evenals de akkoorden van De Gasperi en Fouchet. Wij hebben jaren van Europese politieke samenwerking achter de rug, met veel - misschien wel iets te veel - bombastische verklaringen. Sommige verklaringen werden ook nog eens pas weken nadat zij daadwerkelijk enig effect op de gebeurtenissen hadden kunnen hebben, afgelegd. Zowel de besluiten van Maastricht en Amsterdam als het besluit van Helsinki vormen een indicatie van het feit dat wij grotere inspanningen moeten leveren. Daaruit valt af te leiden dat wij in het verleden niet genoeg gedaan hebben om ervoor te zorgen dat de stem van Europa overal ter wereld op de juiste wijze wordt gehoord; dat wij niet genoeg gedaan hebben om de mogelijkheden die Europa heeft op het gebied van crisispreventie en crisismanagement, op een adequate en krachtige manier in te zetten.
Nu is het moment gekomen om daar verandering in te brengen. Wij moeten er nu voor zorgen dat een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid ook garandeert dat Europa zijn verantwoordelijkheden waarneemt op een manier die recht doet aan de omstandigheden; op een wijze die ook onze burgers naar mijn idee van ons eisen. De Commissie zal alles doen wat in haar mogelijkheden ligt om er deze keer voor te zorgen dat het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid een doorslaand succes wordt.

Morillon
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, mijnheer de commissaris, na u te hebben beluisterd moet ik evenals mijn collega, de heer Brok, mijn voldoening uitspreken over de vooruitgang die is geboekt bij de defensie en de Europese politieke eenmaking.
Tijdens het drama in Bosnië werd gezegd dat Europa in Sarajevo de dood had gevonden. Mijns inziens was Europa op het moment van dit drama politiek en militair nog niet eens geboren. Europa werd pas goed wakker geschud toen de crisis in Kosovo uitbrak. Toen sprak Europa - zoals u zojuist terecht opmerkte, mijnheer Patten - met één stem. Toen verhief het zijn stem en zei: stop, nu is het genoeg! Toen moest het uiteindelijk zijn toevlucht nemen tot wapenen omdat elk ander politiek, economisch en diplomatiek pressiemiddel vruchteloos was gebleken. Als echter onze Amerikaanse vrienden op dat moment niet hadden besloten samen met ons deze verantwoordelijkheid te dragen, zou Europa nooit in staat zijn geweest efficiënt op te treden.
Dat was het moment waarop de Europese publieke opinie wakker werd geschud en zich rekenschap begon te geven van de afhankelijkheid van de Amerikanen, hetgeen niet bepaald de schuld is van de Amerikanen. Wij hebben geen enkele reden om een proces te beginnen tegen de Amerikanen omdat zij met ons in Kosovo zijn opgetreden. Tijdens de crisis in Bosnië-Herzegovina zei men dat de Amerikanen niet meededen omdat er in Bosnië geen aardolie te vinden was, zoals in Koeweit. Nu zijn onze Amerikaanse vrienden echter wel met ons ten strijde getrokken, en zonder hen waren wij bij dit gevecht, bij dit optreden in Kosovo nooit zo efficiënt geweest.
Laten wij echter geen illusies koesteren. De na deze crisis ontstane wil - waarvan zich meer dan twee derde van de publieke opinie van de vijftien lidstaten van de Unie bewust is - zal niet onmiddellijk in iets concreets uitmonden. Daar is geld voor nodig; daar is tijd voor nodig. Daar is tijd voor nodig omdat men, zoals u weet, voor de uitwerking van een bewapeningsprogramma minstens tien, ja zelfs vijftien jaar nodig heeft. Het lijdt dan ook geen twijfel dat al hetgeen sedertdien is gedaan en besloten, op met name het gebied van de betrekkingen met de NAVO, reden is tot grote voldoening. Er is geld nodig, maar ik ben het roerend met onze rapporteur, mevrouw Lalumière - aan wie ik hulde moet betuigen voor haar moed - eens dat wij het nu bestede geld nauwelijks beter hadden kunnen uitgeven.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, u zult waarschijnlijk zelf al wel hebben vastgesteld dat het Europees Parlement levendige belangstelling koestert voor dit nieuwe beleid, voor dit gemeenschappelijke Europese veiligheids- en defensiebeleid, en ik denk dat wij ook in de toekomst hier nog heel wat gespreksstof zullen hebben.
Aangezien dit vraagstuk aan de orde komt tijdens de top van Feira, willen wij graag van u weten wat de intenties zijn van de Raad en de Commissie. Ook willen wij u graag onze reacties en onze wensen kenbaar maken, die wij in de resolutie hebben opgenomen waar hopelijk morgen over zal worden gestemd.
Ik wil u, mijnheer de voorzitter, mijnheer de commissaris, onmiddellijk dank zeggen voor de eerste preciseringen die wij zojuist van u mochten ontvangen. U zei onder andere dat u een Verdragswijziging nutteloos acht. Ik spreek nu weliswaar als rapporteur van de commissie buitenlandse zaken, maar ik meen meer algemeen te mogen zeggen dat de overgrote meerderheid - dus niet alle leden - van het Europees Parlement, evenals ikzelf, ingenomen is met de nieuwe impuls die sedert het Verdrag van Amsterdam, tijdens de topconferenties van Keulen en Helsinki, aan dit beleid werd gegeven.
Zoals voorzitter Brok zojuist al zei, waren Bosnië en Kosovo het zoveelste bewijs dat Europa tekortschiet zowel bij crisispreventie als bij crisisbeheer en -oplossing. Wij hebben eveneens moeten vaststellen dat wij voor onze veiligheid nog veel te afhankelijk zijn van de Verenigde Staten. Kortom, wij zijn voldaan over de oriëntaties en de besluiten van het afgelopen jaar. Wij verwachten echter van de top van Feira en van het daaropvolgend Frans voorzitterschap dat de concrete tenuitvoerlegging van deze besluiten wordt voortgezet en versneld. Wij bevinden ons momenteel in een fase die men een "luik van kansen" zou kunnen noemen, na de shock die wij in de Balkan hebben opgelopen. Wij vrezen dat als we nu de geboden kansen niet aangrijpen, dit nieuwe beleid spoedig zal verzanden en vastlopen.
Het Europees Parlement maakt een duidelijk onderscheid tussen civiel en militair crisisbeheer. Civiel crisisbeheer heeft overduidelijk onze voorkeur. Hier ligt een belangrijke rol weggelegd voor de Commissie en, mijnheer de commissaris, wij zijn blij met uw recente inspanningen. Staat u mij echter toe aan te dringen op een aantal concrete vraagstukken. Hoe kunnen wij ten eerste ons vermogen tot snel besluiten en snel handelen verbeteren? Hoe kunnen wij ten tweede zorgen voor een goede coördinatie - ons eeuwige probleem - tussen de Raad, de hoge vertegenwoordiger van de Raad, de Commissie en, in bepaalde gevallen, de lidstaten, de NGO' s, enzovoort? Daarom doen wij ten derde ook een dringend beroep op de Raad en de Commissie en verzoeken wij hen van tevoren vast te stellen welke headline goals, welke grote gemeenschappelijke doelstellingen moeten worden nagestreefd. Dan weet iedereen van tevoren wat hij in geval van een plotselinge crisis kan en moet doen.
Ik wil tot slot nog onderstrepen dat wij groot belang hechten aan de totstandkoming van een Europese civiele vredesmacht, overeenkomstig de twee reeds genoemde vereisten: snelheid en efficiëntie. Wat bent u van plan hier te ondernemen, mijnheer de commissaris? Hoezeer wij namelijk ook de voorkeur geven aan crisisbeheer met civiele instrumenten, wij weten maar al te goed dat wij het niet zonder militaire instrumenten kunnen stellen, al was het alleen al vanwege de afschrikwekkende werking.
Er moet nog veel werk worden verzet voordat de Europese Unie over voldoende militaire middelen zal beschikken. Daarom hebben wij deze mondelinge vragen tot u gericht. Wij willen graag van u weten hoe het is gesteld met de snelle interventiemacht die over drie jaar operationeel moet zijn en met de verwezenlijking van de politieke en militaire structuren en de besluitvormingsstructuren waar enkele maanden geleden een begin mee werd gemaakt. Kunt u ons verder zeggen hoever de herstructurering van de strijdmachten is gevorderd, die tot doel heeft de opleiding, de uitrusting en het samenwerkingsvermogen te verbeteren, uit welk land de strijdmachten ook mogen komen? Wij zouden tot slot graag van u willen horen hoe ver men is met de noodzakelijke herstructurering van de bewapeningsindustrie en de industrie voor militaire uitrusting, en hoeveel begrotingsmiddelen hiervoor nodig zullen zijn.
Ik heb, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, met grote aandacht geluisterd naar hetgeen u zei over onze betrekkingen met de NAVO. Dit is een heel belangrijk en delicaat vraagstuk, zeer zeker met het oog op de toekomst van de EU.
Tot slot zou ik nog kort willen ingaan op een vraagstuk waar het Europees Parlement, zoals u wel zult begrijpen, groot belang aan hecht: de parlementaire dimensie van het veiligheids- en defensiebeleid. Natuurlijk heeft de uitvoerende macht altijd een bijzondere verantwoordelijkheid op dit gebied, maar desalniettemin moeten wij aandringen op de rol van de parlementen, van de nationale parlementen en het Europees Parlement. U was daar tot nu toe niet erg spraakzaam over.

Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, de besluiten van de Europese Raad van Helsinki over het ontwikkelen van een gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid zijn op velerlei manieren interpretabel. Verscheidene militair gebonden lidstaten zijn van mening dat het vormen van een gemeenschappelijke interventiemacht het begin betekent van een gemeenschappelijke Europese defensie. Hun plan is duidelijk. Volgens de basisverdragen is het doel van het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid het garanderen van de onafhankelijkheid en onschendbaarheid en ook het bevorderen van de veiligheid in de Unie in al haar vormen. De te vormen interventiemacht is in hun beleving een instrument om deze doelen te bereiken, ze willen dus een gemeenschappelijk leger van een Unie die zich tot een federatie ontwikkelt. Naar de mening van de neutrale lidstaten zijn er slechts afspraken gemaakt over het scheppen van een systeem voor crisisbeheersing. Zij benadrukken dat elk land apart over deelname daaraan beslist. Zij zijn van mening dat ze niet verplicht zijn deel te nemen aan het opleggen van vrede. De neutrale landen willen niet dat de Unie een militair verbond en een militaire grootmacht wordt. Met deze verschillen in opvatting en interpretatie moet rekening worden gehouden.
Ook bij het veiligheidsbeleid is het verstandig tot een gedifferentieerde integratie te komen. De gezamenlijke troepen van de Europese Unie moeten alleen worden ingezet voor crisisbeheer. De landen die behoren tot de federale kern, zoals voorgesteld door Delors, Giscard d' Estaing, Schmidt en Fischer, kunnen een defensiegemeenschap vormen die een sterke Europese pijler binnen de NAVO gaat vormen. Het begrijpelijke en goede streven van de Europese NAVO-landen om een Europese defensie-identiteit te ontwikkelen zou dus binnen de NAVO kunnen worden gerealiseerd. Besluiten over het veiligheids- en defensiebeleid zijn uitermate belangrijk en daarom moeten ze nadrukkelijk openlijk en democratisch worden genomen.

Lagendijk
Voorzitter, collega's, het is goed om ons te herinneren en te beseffen dat we hier bezig zijn met de eerste ronde van een debat van vele ronden over de Europese veiligheid. Dat betekent dat wij onszelf enige beperkingen hebben opgelegd. Namelijk wij richten ons hier heel erg op de Top, de Europese Raad van Feira. Het is terecht, maar daarmee zullen we ook een aantal zaken die zeer wezenlijk zijn voor de Europese veiligheid niet bediscussiëren.
Ik noem er een. De criteria voor de inzet van die snelle interventiemacht, daar hebben wij het vandaag niet over. Daar zullen we het in de toekomst naar aanleiding van een nieuw verslag van mevrouw Lalumière nog wel over hebben, maar we zijn intussen onderhevig aan een aantal beperkingen. Ondanks die beperkingen is, denk ik, een goed oordeel op dit moment mogelijk. Laat ik beginnen met een positieve opmerking. Ik denk dat zeer terecht een groot deel van de resolutie besteed wordt aan niet-militair crisisbeheer. De commissaris heeft daar veel woorden aan besteed en ik denk dat dat terecht is. De EU beschikt daar volgens mijn fractie over unieke mogelijkheden die tot nu toe veelal onbenut zijn gebleven. Gelukkig zijn er ook voorbeelden van hoe het wel kan. Ik noem er een: het stabiliteitspact. Een combinatie van economische reconstructie, bevordering van mensenrechten en de opbouw van een civiele samenleving. Dat is een goed voorbeeld van hoe ook in de toekomst de Unie haar bijna onbeperkte mogelijkheden op het gebied van niet-militair crisisbeheer zal kunnen gebruiken. Maar er horen ook militaire middelen bij en ook daar, het zal misschien sommige collega's verrassen, ook daar is bij een groot deel van mijn fractie steun voor, zij het onder een aantal voorwaarden.
Ik noem er twee. Een is de zeggenschap van de EU. Ik vind dat klip en klaar moet blijken, en dat staat niet in de huidige teksten, dat de EU een autonome beslissingsbevoegdheid heeft en dat de EU-landen zelf moeten kunnen besluiten over de inzet zonder de toestemming van de NAVO, lees de VS.
Een laatste punt, Voorzitter. Het kan niet zo zijn dat de nieuwe militaire middelen die nodig zijn bovenop de bestaande komen en dat er dus sprake is van een nieuwe wedloop als het gaat om militaire middelen. Het gaat om een nieuwe analyse en een nieuwe veiligheidspolitiek. Daar horen niet per definitie meer middelen bij.

Brie
Mijnheer de Voorzitter, over sommige thema's zijn de meningsverschillen fundamenteel. In deze kwestie is dat duidelijk het geval. Mevrouw Lalumière, u hebt in de commissie een grote meerderheid voor uw standpunt gevonden. U zult zo' n meerderheid ook in de plenaire vergadering vinden. Dat zegt iets over de kwaliteit en zorgvuldigheid van uw werk, maar bewijst ook hoe zwak de stem van de kritiek intussen geworden is. Daarmee kan niemand gelukkig zijn. Zelfs in officiële analyses staat dat de landen in West-Europa niet militair worden bedreigd. In plaats daarvan wordt ter rechtvaardiging van de enorme militaire uitgaven verwezen naar de oorlog in Kosovo, denkbeeldige toekomstige crisissen, het islamfundamentalisme of, zoals in de Duitse defensierichtlijnen, dreigende milieurampen. Als zulke problemen militair moeten worden aangepakt, betekent dat de capitulatie van de politiek en het gezonde verstand.
De crisis in Kosovo speelde ook vandaag in alle betogen een belangrijke rol. Raad, Commissie en Parlement trekken uit een fundamenteel verkeerde oorlog fundamenteel verkeerde conclusies. De schending van het volkenrecht door de NAVO, die overigens deel uitmaakt van de NAVO-strategie, kan en mag geen stempel drukken op het toekomstige veiligheidsbeleid. Ik ben er nog steeds van overtuigd dat wij de oorlog tegen Joegoslavië met een consequent preventief beleid op lange termijn hadden kunnen vermijden, temeer omdat nu duidelijk wordt dat de doelstelling van die oorlog, het garanderen van de mensenrechten en de rechten van de minderheden, niet is bereikt. Oorlog is daarvoor ook geen geschikt middel.
Uit de oorlog in Kosovo zou zijn op te maken dat de Europese Unie militair minder afhankelijk van de VS moet worden. Ik denk echter dat militarisering van de internationale betrekkingen en het veiligheidsbeleid die afhankelijkheid eerder zou versterken. Het leger is immers de specialiteit van de VS. Mijn fractie is het op ten minste drie punten volstrekt niet met het huidige veiligheidsbeleid eens.
In de eerste plaats is het veiligheidsbeleid op militaire en niet op politieke en civiele leest geschoeid en is het niet op samenwerking gericht. Het hoofdstuk over een preventief en civiel veiligheidsbeleid kan dat niet verdoezelen. Het is tekenend dat sedert de Top van Helsinki militaire besluiten zeer snel worden uitgevoerd, terwijl voor een civiel en op de oorzaken gericht veiligheidsbeleid niets wordt gedaan.
In de tweede plaats wijzen wij de opbouw van een Europees militair blok van de hand. De toekomst ligt voor ons in het herstel van de leidende rol van de VN in de internationale veiligheid, de versterking van de OVSE, coöperatieve veiligheidsconcepten en totale ontwapening.
In de derde plaats verontrust het ons met welk gemak eisen worden verworpen waarover kortgeleden - althans tussen mevrouw Lalumière en standpunten die bijvoorbeeld in mijn fractie werden ingenomen - nog een brede politieke consensus bestond. In de commissie kon geen meerderheid worden gevonden voor een duidelijke verwijzing naar het VN-handvest, de verdediging van het ABM-Verdrag, de eerbiediging van de neutraliteit van bepaalde lidstaten van de Europese Unie en de verhoging van de kredieten voor vredesonderzoek en -bevordering.
Dit jaar werd in Duitsland 17,5 miljoen Duitse mark uit de begroting beschikbaar gesteld voor projecten voor civiel crisisbeheer. Dat is tekenend. Het gaat om - ik zeg het langzaam - 0,00029% van de militaire uitgaven. Ik vrees dat zulk een beleid de crisissen die het wil bestrijden, eerst zelf creëert. Wij kunnen dan ook alleen maar neen zeggen.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, wij benaderen het belangrijke vraagstuk dat onze collega Brok in zijn mondelinge vraag aan de Raad aan de orde stelt, niet op dezelfde manier als de vorige spreker. Dit is inderdaad een belangrijk vraagstuk, daar na de ernstige crises in de Balkan zowel de Europese Raad, in met name zijn verklaringen van Keulen en Helsinki van juni en december 1999, als het voorzitterschap, in zijn twee verslagen over de militaire en civiele middelen van de Unie in geval van crises, duidelijk hebben gemaakt dat zij van plan zijn de Unie sterker te engageren in het beheer van de crises die haar veiligheid, haar belangen en waarden bedreigen.
Inderdaad kunnen bepaalde landen van de Europese Unie, en ook Europese landen buiten de Unie, dergelijke crises opvatten als een gemeenschappelijke bedreiging. Wij moeten ons derhalve afvragen hoe wij een intergouvernementeel proces met variabele geometrie op gang kunnen brengen, dat alle landen die dat willen in staat stelt zich te engageren en hun troeven te bundelen, zonder dat ook maar een van de landen die zich afzijdig willen houden, gedwongen wordt tegen zijn zin mee te doen aan een actie die het niet goedkeurt. Dat is de vraag waar het om gaat.
De opzet van een dergelijke interventiemacht moet men niet door een ideologische bril bekijken, en zien als iets waardoor politieke integratie onvermijdelijk wordt. Als wij die weg zouden bewandelen, zouden wij regelrecht op een mislukking afstevenen. Men moet altijd uitgaan van de concrete crisissituaties die zich kunnen voordoen en daarbij de vrijheid en de wil van elke lidstaat eerbiedigen. Met de variabele geometrie kan dat ook. Daarmee kunnen wij onze reactie aanpassen aan de specifieke crisis en aan de wil van de volkeren.
Het lijdt geen twijfel dat de kwestie van de financiële middelen voor het verwezenlijken en het verenigen van de militaire en civiele capaciteiten van doorslaggevend belang is. Daarvoor is een grote begrotingsinspanning vereist, hetgeen betekent dat er een totale ommekeer moet komen in de tendens die men, in tegenstelling tot hetgeen in de Verenigde Staten gebeurt, in de meeste lidstaten sedert het einde van de koude oorlog heeft kunnen vaststellen. Het zou nuttig zijn indien de Raad ons kon vertellen of hij het economisch herstel in Europa als gunstig beschouwt voor deze noodzakelijke ommekeer en hoe hij daaraan denkt bij te dragen.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, wat het thema van de defensie betreft zal de Europese Raad tijdens de bijeenkomst van 19 en 20 juni te Feira werken aan de hand van de conclusies waartoe de ministers van Buitenlandse Zaken van de Vijftien op de Azoren en de ministers van Defensie van de lidstaten van de WEU zijn gekomen.
In deze conclusies wordt gevolg gegeven aan de principes die in Helsinki voor het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid werden vastgesteld. In deze principes is afgesproken dat enerzijds de NAVO de basis blijft voor de collectieve defensie van de leden en anderzijds de Europese Unie slechts zal optreden op gebieden waarbij niet de NAVO in zijn geheel is betrokken. De persoon van de heer Solana, hoge vertegenwoordiger van het GBVB en secretaris-generaal van de WEU, toont aan hoezeer de Europese defensie een NAVO-aangelegenheid is geworden.
De resultaten van Feira zijn helaas bij voorbaat al bekend. Het gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid van Europa zal, via de NAVO, worden afgestemd op de wil van de regering in Washington.
De NAVO werd in 1949 opgericht om West-Europa te verdedigen tegen het imperialisme van de Sovjetunie. De NAVO had dan ook tegelijkertijd met de Sovjetunie moeten verdwijnen. Paradoxaal genoeg doet zich precies het omgekeerde voor. Frankrijk heeft de NAVO dertig jaar geleden verlaten en is nu daarin teruggekeerd. De 50.000 soldaten van het Eurocorps staan sedert 1993 onder NAVO-bevel. Ofschoon de NAVO niets heeft gedaan voor de mensen in Berlijn, Hongarije, Tsjechië en Polen heeft zij brutaal ingegrepen in Servië en daar met name de civiele infrastructuur met de grond gelijk gemaakt, zonder het probleem in Kosovo op te lossen.
Dat komt omdat de NAVO meer dan ooit een instrument is geworden in de handen van de Amerikanen waarmee zij onze landen kunnen overheersen. De middelen die vroeger tegen de anderen werden gebruikt worden nu tegen Europa gebruikt: de 100.000 agenten van de NSA onderscheppen telefoongesprekken en computercommunicatie; de star war woedt weer in volle hevigheid en zal korte metten maken met het door afschrikking ontstane evenwicht.
Men wil "de continuïteit van de Amerikaanse overheersing op defensiegebied verzekeren" , zegt vice-president Al Gore, en deze wil is vanuit zijn optiek bekeken niet laakbaar. Wel laakbaar is echter dat de Europese defensie wordt onderworpen aan de politiek van Washington, met de instemming en zelfs actieve medewerking van de Europese politieke verantwoordelijken.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, ik ben de indiener van de mondelinge vragen zeer erkentelijk voor het scheppen van de mogelijkheid om voorafgaand aan de Top van Feira te debatteren over het in nevelen gehulde GBVB. De veelheid aan initiatieven en de steeds wisselende coalities maken het erg ondoorzichtig. Toch wil ik een poging doen een aantal opmerkingen te plaatsen.
Ik vraag me in de eerste plaats af of aan het bewerkstelligen van een Europese identiteit goede motieven ten grondslag liggen. Ik wil benadrukken dat we ons niet door machtsmotieven moeten laten leiden. Als we ons slechts richten op een sterke rol voor Europa op het wereldtoneel, slaan we de plank mis. Het gaat niet om macht, maar om het nemen van verantwoordelijkheid. Dat kan niet zonder te werken in NAVO-verband, omdat daar de benodigde middelen voorhanden zijn.
Daarnaast zou ik willen waarschuwen voor al te overspannen verwachtingen van de samenwerking tussen de lidstaten op dit terrein. Een realistische kijk op de huidige ontwikkelingen in Europa leert dat papieren verklaringen van St. Malo, Keulen en Helsinki tot nu toe nog niet gepaard gaan met echte veiligheidsgaranties. Het daarvoor benodigde "krachtig politiek engagement van alle lidstaten", paragraaf 19, van de resolutie, ontbreekt.
Deze kanttekeningen nemen niet weg dat het belangrijk is dit onderwerp op de IGC-agenda te plaatsen. Er moeten duidelijke afspraken komen over de bevoegdheden op dit terrein. En wat ons betreft liggen die nog steeds vooral bij de nationale staat.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten erkennen dat de vooruitgang die de laatste maanden op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid is geboekt aan de informele Raad van ministers van Defensie van Sintra is te danken. Dit kan op de lijst van verdiensten van het Portugees voorzitterschap worden bijgeschreven.
Een van de vele complexe problemen bij de uitwerking van dit beleid, waarvoor een grotere betrokkenheid van de ministers van Financiën en Defensie is vereist, is de taakverdeling tussen de verschillende instellingen van de Europese Unie. In deze eerste fase, mijnheer de Voorzitter, wordt een grotere rol voor het Parlement bij de uitwerking van dit beleid node gemist.
Er moet een parlementaire dimensie van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid in het leven worden geroepen. Er zouden de nodige instrumenten kunnen worden gecreëerd waarmee het Parlement zijn bijdrage kan leveren aan de definitie en de doelstellingen van dat beleid. Tevens dienen er maatregelen te worden getroffen waardoor parlementair toezicht op het veiligheids- en defensiebeleid kan worden uitgeoefend. Het Parlement zou voortdurend goed geïnformeerd moeten zijn over de voortgang van de werkzaamheden en de tijdelijke organen die thans voor de Raad van de Europese Unie werkzaam zijn.
Wat ik zojuist ten aanzien van het Parlement heb gezegd, mijnheer de Voorzitter, geldt eveneens voor de Commissie. Het evenwicht tussen de instellingen zou bij een belangrijke kwestie als deze niet verstoord mogen raken. De bevoegdheden van enerzijds de Commissie en anderzijds de Raad moeten duidelijk naar voren worden gebracht, want er bestaat nog altijd een zekere spanning tussen het intergouvernementele niveau en de communautaire bevoegdheden.
De vaagheid met betrekking tot de grenzen van de rol van de Commissie komt bovenal tot uiting op het gebied van de veiligheid. Die onduidelijkheid moet eindelijk eens worden weggenomen. Wij moeten namelijk goed beseffen dat het proces van Europese integratie tot dusverre zo succesvol is verlopen dankzij het harmonische duo van Parlement en Commissie. Wij moeten er alles aan doen om ervoor te zorgen dat deze eendracht wordt hersteld.
Bovendien, mijnheer de Voorzitter, is deze Europese Unie niet uitsluitend een project van een politieke, economische of militaire unie. Ons project is met name gebaseerd op een gemeenschap van waarden. Dat is althans de bedoeling. In de Europese Unie zien wij onszelf niet meer alleen als consumenten van een grote markt, maar als burgers van een Unie. De Europese burgers, die door het Parlement worden vertegenwoordigd, voelen zich steeds meer betrokken bij het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid. Het is een onderwerp dat hen verontrust en rechtstreeks aangaat.

Schori
Mijnheer de Voorzitter, vorige maand hebben we Europadag gevierd. Centraal stond de toespraak van Robert Schuman op 9 mei 1950. Sindsdien is er veel veranderd. Nog steeds geldt echter het fundamentele uitgangspunt van Schuman en Monnet dat een voorwaarde voor duurzame vrede het feit is dat mensen en landen vervlochten raken door een wederzijdse, verrijkende afhankelijkheid. Veiligheid wordt eenvoudigweg gecreëerd door zowel samenwerking als integratie en uitbreiding.
Schuman begon zijn toespraak als volgt: "De wereldvrede kan niet gewaarborgd zijn zonder constructieve inspanningen die opgewassen zijn tegen de gevaren die haar bedreigen". Deze vooruitziende blik is volledig opgenomen in de visie van de socialistische fractie op het Europese buitenlands en veiligheidsbeleid en loopt tevens als een rode draad door het verslag-Lalumière voor de Top van Feira, dat onze fractie van harte ondersteunt.
Voor ons, sociaal-democraten, bestaat de problematiek van het veiligheidsbeleid van de 21ste eeuw uit twee dimensies die één geheel vormen. De eerste is de mondiale dimensie en de tweede is de zuiver Europese. Mondiaal gezien is de veiligheid duidelijk ongedeeld. We delen dezelfde aardbol en hetzelfde lot. In de huidige gemondialiseerde wereld lijken sinds het einde van de Koude Oorlog armoede en uitsluiting de grootste vijanden van de vrede en de democratie. Geen enkel wapenarsenaal en geen enkele nieuwe kernwapenwedloop kan veiligheid bieden tegen de verbittering van de armen. Daarom moet er genereuze, rechtvaardige en structurele hulp gegeven worden en moet er een handelsbeleid gevoerd worden dat de oorzaken van de armoede en de onveiligheid behandelt als een geïntegreerd onderdeel van ons buitenlands en veiligheidsbeleid. Op dezelfde wijze dienen we te kijken naar preventie van conflicten en crisisbeheer in ons nieuwe Europese veiligheidsbeleid.
We zijn vanzelfsprekend trouw aan de besluiten die in Helsinki zijn genomen. Met name als gevolg van de oorlog in Kosovo zullen we de militaire capaciteit op een constructieve manier vergroten. De gestelde headline goals zijn belangrijk en moeten volledig, onmiddellijk en zonder uitzondering uitgevoerd worden. Tegelijkertijd moeten we echter tegenstand bieden aan degenen die onze militaire capaciteit en rol te groot willen maken. We moeten meer verantwoordelijkheid nemen voor de veiligheid in ons eigen werelddeel, maar we moeten de NAVO niet gaan vervangen of de basis leggen voor een permanente, zelfstandige Europese defensie. Dergelijke ambities zijn een illusie en kunnen we beter aan Don Quichot overlaten.
We hebben geen beleid voor preventie van conflicten. Daarom moeten we de voorstellen steunen die zijn ingediend door commissaris Patten en in de Raad naar voren zijn gekomen alsmede de voorstellen in het verslag-Lalumière.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, heel langzaam en veel te laat begint een gemeenschappelijk Europees veiligheidsbeleid vorm te krijgen. Je zou kunnen zeggen dat het met een nare smaak in de mond tot stand komt op de ruïnes van Kosovo. De EU was niet in staat om de catastrofe op de Balkan op tijd te stoppen, en voor dit onvermogen zullen we ons altijd moeten verantwoorden tegenover onze kinderen.
Wij liberalen vinden het van groot belang dat de EU in de toekomst in haar nabije omgeving met mensen en middelen moet kunnen ingrijpen, zich moet kunnen bezighouden met niet-militair crisisbeheer, humanitaire hulp moet kunnen bieden en vredestaken moet kunnen uitvoeren. Dit alles met Europese waarden en normen en de mensenrechten als uitgangspunt. De EU moet op dit gebied een betrouwbaar en zelfstandig beleid voeren, maar het is belangrijk om de betrokkenheid van de Verenigde Staten en de transatlantische link te behouden. De NAVO is momenteel de belangrijkste organisatie voor vrede en veiligheid in Europa.
De lidstaten van de EU moeten echter snel concrete besluiten nemen over het gemeenschappelijke veiligheidsbeleid. Er zijn drie vragen in het bijzonder die op de Top van Feira beantwoord moeten worden en die ik wil meesturen naar de Raad. Hoe moet de taakverdeling tussen de EU en de NAVO er uit gaan zien? We moeten geen parallelle, maar aanvullende structuren ontwikkelen. Hoe kan de medewerking van ongebonden staten gewaarborgd worden binnen het in ontwikkeling zijnde veiligheidsbeleid? Ten derde een kwestie waarover veel goede voorstellen zijn gedaan in het uitstekende verslag van Lalumière: hoe kunnen het Europees Parlement en de nationale parlementen zeggenschap in en deelname aan deze besluiten gegarandeerd worden, zodat ze op een transparante en democratische manier genomen worden in het belang van de Europese burgers?

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, in tegenstelling tot de prioriteiten van Feira moet de Europese Unie de dimensie van de civiele conflictpreventie in haar beleid versterken. Bij het afwegen van de instrumenten moet het financiële en materiële zwaartepunt bij een doeltreffend conflictpreventiebeleid liggen. De meeste conflicten zijn op dit ogenblik binnenlandse conflicten. Dat bewijst dat de rijke landen zich niet genoeg voor duurzame en sociaal evenwichtige ontwikkeling in de crisisregio's willen inspannen.
In Helsinki werd de kans gemist om een actief preventiebeleid en een efficiënt en tijdig crisisbeheer op de sporen te zetten. Daaraan moeten wij snel iets doen. Ik feliciteer de heer Patten met zijn inspanningen in die richting. Ik ondersteun die en wil daaraan meewerken. Bij de ontwikkeling van instrumenten voor conflictpreventie en -beheer moet meer aandacht worden besteed aan het terugschroeven van de wapenproductie en -verkoop en aan strikte controles.
Een laatste punt betreft de rol van het Parlement. Doordat vele informele groepen zich daarmee bezighouden, is het gevaar immers groot dat de democratische controle op het Europees veiligheidsbeleid totaal ontoereikend is. Het Europees Parlement moet daarin de hoofdrol spelen. Zijn positie moet worden versterkt. Dat moet op de agenda van Feira komen.

Herman Schmid
Mijnheer de Voorzitter, Europa bevindt zich in de unieke situatie dat het geen vijanden heeft waarvan een militaire dreiging uitgaat. Daarom zou dit nu een geschikt moment zijn voor een omvangrijke militaire ontwapening in Europa, maar in plaats daarvan vindt er juist herbewapening plaats. Omdat er geen gemeenschappelijke defensieplicht bestaat, zal deze nieuwe militaire interventiemacht van 50.000-60.000 man niet worden ingezet op het grondgebied van de EU, maar zij is bedoeld om buiten de grenzen van de EU te opereren. Het gaat om interventie. Sommigen spreken zelfs over een eventuele aanval in de toekomst.
De formulering dat de EU overal ter wereld mag ingrijpen waar haar veiligheid, belangen en normen en waarden worden bedreigd, baart me zorgen. Dat klinkt naar mijn mening alsof de EU ook op dit vlak de machtspolitiek van de Verenigde Staten als voorbeeld heeft voor haar ontwikkeling.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mijn grote waardering uitspreken voor het werk van mevrouw Lalumière, die een buitengewoon goed stuk heeft geleverd dat ook zeer overwogen is en uitvoerig is besproken in de Commissie Buitenlandse Zaken en ons op de goede weg helpt.
Mijnheer de Voorzitter, een Europese Unie die geen duidelijke rol kan spelen inzake veiligheid en defensie is een onzekerheidscheppende factor op het wereldtoneel. Het Europees Parlement wil, samenwerking zoekend met Commissie en Raad, bijdragen aan een transparant en overtuigend beleid. De Europese Unie ontkomt immers niet aan de verantwoordelijkheid die bij haar economisch en cultureel gewicht hoort. De christen-democraten hopen dat de overdracht van taken en bevoegdheden van de West-Europese Unie naar de Europese Unie aan die duidelijkheid kan bijdragen. Natuurlijk betekent dat, zoals de Raadsvoorzitter zei, dat de begroting van eventuele restanten van de WEU drastisch wordt verlaagd, maar onze verbazing is dan heel groot als tegelijkertijd blijkt dat hij nogal negatief staat tegenover het idee dat de begroting op dit vlak voor de Europese Unie navenant zal stijgen. Dat lijkt mij buitengewoon onlogisch en geeft het idee dat deze ontwikkeling niet helemaal serieus wordt genomen.
Mijnheer de Voorzitter, in onze resoluties benadrukken wij dat dit beleid civiele en militaire aspecten heeft. Beide spelen een grote rol en het militaire aspect moet uitdrukkelijk ook in de brede context van het civiele zijn ingebed. Dat zijn niet alleen vrome woorden, dat heeft ook onmiddellijke betekenis voor de wijze waarop dit beleid wordt gecontroleerd. Daarom is het van groot belang dat dit Europees Parlement, waarin wij voortdurend allerlei civiele zaken met elkaar bespreken, het punt is waar ook in de parlementaire controle de militaire aspecten breder worden ingebed. We weten dat de civiele aspecten altijd de voorrang zullen hebben en de militaire in eerste instantie worden gebruikt als stok achter de deur en als uiterste middel. Het zou dan ook gevaarlijk zijn als de controle over dit beleid niet volledig hier zou berusten. Ik moet ook zeggen dat de aard van de taken die wij op het oog hebben, de Petersbergtaken, hier bij uitstek ook behandeld kunnen worden. Wij zijn als voorstander van een communautaire politiek er bijzonder op gespitst dat de input van de Europese Commissie zoals de heer Patten dat daarstraks heeft beschreven, ook optimaal zal zijn. Dat betekent dan ook dat de Raad daartoe de mogelijkheid moet bieden en dat het personeel en het budget dat daarbij hoort ook adequaat zullen zijn.
Mijnheer de Voorzitter, het gaat er bij ons niet om deze taken los te koppelen van de samenwerking met Noord-Amerika. Uiteraard niet. Wij zijn er zelfs heel erg op gespitst dat onze veiligheid een ongedeelde zal zijn. Vandaar ook dat in een andere resolutie wij met enige schroom alvast hebben aangedrongen op een positiebepaling ten opzichte van neigingen bij Amerika om de eigen veiligheid eenzijdig te bepalen via het ABM-stelsel. Dat willen wij niet, mijnheer de Voorzitter. Wij willen de samenwerking met Noord-Amerika ook in deze zaken, maar met name ook met een goede ondersteuning van de Raad.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer Patten, dames en heren, dankzij het uitstekende werk van mevrouw Lalumière kunnen wij, kort voor de Europese Raad in Feira, het standpunt van het Europees Parlement voorstellen. Zij heeft dat standpunt zeer duidelijk en evenwichtig verwoord. In dit Parlement kan een zeer grote meerderheid zich daarbij aansluiten. Mevrouw Lalumière, ik dank u.
De oorlog in Kosovo heeft de Europeanen tot drie zeer belangrijke inzichten gebracht. Het eerste is dat wij conflictpreventie nodig hebben. Het ontbreekt ons voorlopig nog altijd aan de politieke mechanismen en instrumenten om conflicten te voorkomen en op te lossen. Als wij oorlog willen vermijden, moeten wij die instrumenten tot stand brengen. Mijnheer Patten, het verheugt mij dat u dat ook zo ziet. Ik wacht in spanning op de voorstellen van de Commissie.
In de tweede plaats hebben wij geleerd dat wij op ons eigen continent en in onze eigen buurt niet zelfstandig kunnen optreden, zelfs als het om een zeer kleinschalige militaire actie gaat.
In de derde plaats weten wij nu dat wij, om zelf te kunnen bepalen welke middelen bij een militair conflict worden ingezet, onafhankelijk van onze Amerikaanse vrienden moeten zijn. Als wij voor informatie, vervoer, aanvalskracht en dergelijke meer van anderen afhankelijk zijn, voeren wij niet onze maar hun oorlog. Deze inzichten hebben ertoe geleid dat de Europese Unie haar inspanningen in verband met de uitstippeling, organisatie en hervorming van een gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid heeft bespoedigd en daar nu eindelijk werk van maakt.
Met dit debat draagt het Europees Parlement aan die inspanning van de gehele Europese Unie bij.

Van den Bos
Naarmate het Europees veiligheids- en defensiebeleid meer ontwikkeld wordt, komen de Commissie en het Europees Parlement meer buitenspel te staan. Het Europees Parlement moet een grotere invloed op het militaire optreden ook krijgen via het budget en een behoorlijke verantwoording door de Raad. Als de Unie alleen gaat over civiele en politiezaken en de regeringen exclusief over militaire aspecten, dreigt de eenheid van het Europese optreden in crisissituaties het eerste slachtoffer te worden.
De humanitaire-hulpverlening en het militaire optreden verdragen geen kunstmatige scheiding. Het idee van een gezamenlijke Europese en nationale assemblée is nog volstrekt onvoldoende uitgewerkt. Zal zij meer moeten worden dan een vrijblijvende praatclub? Krijgt ze bevoegdheden ten koste van het nationale parlement? Zij mag er in elk geval niet toe leiden dat dit Parlement verder buitenspel komt te staan bij de ontwikkeling van het Europees veiligheids- en defensiebeleid.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat het voortreffelijke verslag van mevrouw Lalumière, deze keer de consensus niet alleen zal wegdragen in het Parlement, maar ook zal worden gehoord in de Raad. Maar al te dikwijls legt de Raad naast zich neer wat in het Europees Parlement eventueel bij consensus wordt besloten. Europese eenmaking is geboren uit het verlangen naar duurzame vrede. Dit is een leidende gedachte die ik hoor in vele tussenkomsten. Het Gemeenschappelijk Buitenlands en Veiligheidsbeleid zal dan ook een eenheid moeten vormen tussen politieke besluitvorming, preventie van conflicten, crisisbeheer, eventueel en liefst geen, maar als het moet wel, militair optreden plus een plan om daarna weer tot vrede te komen en die vrede te bewaren. Ik denk daarbij niet alleen aan Kosovo, dat voor ons als ogenopener zo belangrijk geweest is. De mislukking in heel ex-Joegoslavië heeft ons te zien gegeven dat de Europese onmacht en de versplintering tussen de verschillende regeringen niet tot visie op gemeenschappelijke vrede leidt. Die vrede is gemeenschappelijk en ze moet ook gemeenschappelijk gedragen worden.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, met de door mevrouw Lalumière ingediende ontwerpresolutie wil men de Europese Unie uitroepen tot internationale politieagent, naast de NAVO, en hier een parlementaire sluier over gooien. De Europese Unie zal in het geweer komen, waar dan ook, zodra zij daartoe het bevel krijgt van de NAVO. In Helsinki is daar concrete vorm aan gegeven en werden de noodzakelijke instrumenten en structuren in het leven geroepen.
Zoals ook uit het debat is gebleken heeft deze zienswijze niet alleen in de Raad en de Commissie, maar ook in het Europees Parlement de overhand. In plaats van als spreekbuis op te treden voor de volkeren, voor hun belangen en hun gevoelens, bekrachtigt het Parlement een beleid dat zeer gevaarlijk is voor Europa en heel de mensheid. Niet alleen doet men alsof zijn neus bloedt ten aanzien van de flagrante misdaad die in Joegoslavië werd en wordt begaan, maar men citeert deze zelfs om aan te tonen hoe noodzakelijk herhaling daarvan is met nog verfijndere middelen en procedures.
Twee onverbiddelijke vragen dienen zich dan aan: wie geeft ons het recht, onder welk voorwendsel dan ook, om te bombarderen, te doden en de fundamentele principes van het volkenrecht met voeten te treden? Hoe noemt men iemand die op het vuur blaast en conflicten aanwakkert tussen volkeren binnen de grenzen van de landen zelf en daarna die conflicten aangrijpt om deze landen te onderwerpen en te plunderen?
Het kan best zijn dat de huidige machtsverhoudingen in de wereld dergelijke misdaden nog mogelijk maken, maar het zal niet lang meer duren of de volkeren zullen een ijzersterk front van vrede vormen tegen dit criminele beleid. Ik wil de rapporteur, mevrouw Lalumière, niet met haar ontwerpresolutie gelukwensen. Ik vind deze een verschrikking.

Newton Dunn
Mijnheer de Voorzitter, wij worden geconfronteerd met de uitdaging hoe Europa meer aan crisispreventie en crisismanagement kan doen. De enige manier waarop wij dat effectiever kunnen realiseren, is via de voorstellen die wij nu bespreken. Ik feliciteer de commissaris met de lans die hij breekt voor een efficiëntere aanpak, niet alleen qua hulpverlening, maar ook op dit gebied. Ik dank hem met name voor zijn plan om mijn voorstel voor een Europese openbare veiligheidsmacht nader te bekijken. In Europa bestaan er namelijk al organisaties die hun ervaring op dit terrein kunnen inbrengen, niet in de laatste plaats de Royal Ulster Constabulary in Noord-Ierland.
Ik zou graag iets willen zeggen tegen mensen in Londen. In de kranten wordt gemeld dat bepaalde mensen in Londen zeggen dat zij een einde zouden willen maken aan de rol van de EU in het defensieproces. Ik zeg tegen Londen: "Dat kun je niet doen; wees realistisch." Jullie kunnen misschien wel een einde maken aan de rol van het Verenigd Koninkrijk, maar jullie kunnen geen einde maken aan de activiteiten van de EU. Wees alsjeblieft realistisch. Wij zijn op dit moment betrokken bij een waardevolle nieuwe ontwikkeling en door onze debatten moeten wij proberen om die ontwikkeling een positieve draai te geven.
Als rapporteur van dit Parlement inzake de snelle interventiemacht, een onderwerp dat later dit jaar aan de orde zal komen, verheug ik mij op de voortzetting van het debat over deze kwesties.

Wiersma
Voorzitter, laat ik beginnen met een compliment uit te brengen aan onze rapporteur, mevrouw Lalumière. Een compliment voor de zeer evenwichtige en gebalanceerde tekst die zij voor ons Parlement gemaakt heeft.
Het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid heeft na Keulen en Helsinki inhoud gekregen. De Europese Raad heeft met zeldzame voortvarendheid een aantal belangrijke besluiten genomen, waarvan akte en waarvoor lof. Het doel is het ontwikkelen van een eigen capaciteit om de zogenaamde Petersberg-taken te kunnen uitvoeren. Er is besloten over de omvang van de daarvoor benodigde troepenmacht. Er is een concept voor de noodzakelijke besluitvormingsmechanismen. Er ontwikkelt zich een soort NAVO in het klein.
Ik wil in dit kader twee indringende vragen benadrukken. Een kleine selectie uit een lange reeks van zaken die hier vandaag aan de orde zijn.
De Europese Unie moet autonoom kunnen optreden. Dat klinkt vanzelfsprekend, maar met deze vaststelling tekent zich ook een fors probleem af. Wat betekent autonoom in verhouding tot de NAVO? Er bestaat aan weerszijden van de Atlantische Oceaan enige verwarring daarover en die mag niet te lang voortduren. Die mag zeker niet uitmonden in een politieke uitruil tussen het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid en de national missile defence, zoals onlangs door een Amerikaanse senator tijdens de NAVO-Assemblée in Boedapest werd gesuggereerd. Kortom, de vraag die ik zou willen voorleggen aan de Raad is: wat is autonomie in dit verband? Is optreden in NAVO-verband altijd de eerste optie, zoals de Amerikanen zeggen. Moet de NAVO het recht krijgen om eerst te weigeren voordat de Europese Unie autonoom kan optreden of verschaft de Europese Unie zich meer ruimte? Ik heb de indruk dat deze vraag aan beide kanten van de Oceaan gemeden wordt. Dat legt een hypotheek op de toekomstige samenwerking.
Het tweede punt gaat over de democratische controle. In Nederland is er de laatste tijd veel discussie over wie bij welke beslissingen betrokken was in Bosnië en in Kosovo. Dat heeft vooral betrekking op de regering. Maar als er op dat niveau soms al sprake is van een soort voldongen-feitenpolitiek, hoe zit het dan met de parlementaire controle? Wordt het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid een intergouvernementeel onderonsje of worden nationale parlementen en het Europees Parlement er echt bij betrokken? Ook hier de pertinente vraag of de Raad hieraan überhaupt aandacht besteed? Informeel opereren heeft zijn voordelen, maar niet als het gaat om zaken van oorlog of vrede. Voor het gebruik van het EU-militaire instrument is veel meer draagvlak nodig dan voor het scheppen ervan.
De resolutie van mevrouw Lalumière bevat een relevant voorstel met betrekking tot de aanpak van het hier dreigende democratisch tekort. De regeringsconferentie kan daar haar voordeel mee doen. Het minste wat het Europees Parlement mag vragen, is dat het als een volwaardig partner wordt beschouwd in dit zeer belangrijke debat.

McKenna
De constatering dat er een snelle ontwikkeling in de richting van een militarisering van de Europese Unie plaatsvindt, is verontrustend. De vorige spreker merkte op dat er zich een soort NAVO in het klein ontwikkelt. Veel lidstaten, met name burgers in neutrale landen, kunnen hun mening niet kenbaar maken over de vraag of zij deze ontwikkeling eigenlijk wel willen. In mijn eigen land is het merendeel van de mensen tegen een militarisering van Europa, met name tegen een Europa dat de beschikking zal hebben over kernwapens; tegen een Europa waar de wapenindustrie de mogelijkheid heeft om wapens uit te voeren naar plaatsen waar massale en grove schendingen van de mensenrechten plaatsvinden.
Als we naar de staat van dienst van Europa kijken wat betreft zijn rol in veel conflictgebieden over de hele wereld, moeten we constateren dat de wapenindustrieën altijd een deel van het probleem vormen. Daar moeten we iets aan doen. Wat de neutrale landen betreft, zou ik willen zeggen dat sommige formuleringen in deze ontwerpresolutie bijzonder onduidelijk zijn over de gezamenlijke defensie. De neutrale landen krijgen te horen dat een gezamenlijke defensie er geen deel van uit zal maken, maar op het moment dat we toch in die trein stappen, kunnen we er nooit meer uit.
Tot slot zou ik willen zeggen dat ik zeer verbaasd was over het feit dat de heer Newton Dunn de Royal Ulster Constabulary aanhaalde als een goed voorbeeld van een politiemacht. Als we kijken naar de vele vernietigende rapporten over deze organisatie van mensenrechtenorganisaties uit de hele wereld, is het ongelofelijk dat de RUC als voorbeeld wordt genoemd. Ik ben er zeker van dat die goede voorbeelden bestaan, maar de RUC behoort daar niet toe.

Laschet
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het belang van het Europese veiligheids- en defensiebeleid is hier al vaak onderstreept. Ik beperk mij tot het vraagstuk van de democratische en parlementaire controle van dat beleid. Vrede en veiligheid zijn geen geschikte onderwerpen voor gesloten zittingen van de Raad, maar vergen parlementaire controle. De nationale parlementen moeten bevoegd blijven voor besluiten over militaire acties. Ook over de nationale defensiebegrotingen moeten de nationale parlementen blijven beslissen. Het Europees Parlement moet echter bevoegd zijn voor het civiele beleid. Het Parlement moet ook instaan voor de parlementaire controle van het Europees veiligheids- en defensiebeleid.
De voorzitter van de Raad heeft gezegd dat er transparantie en duidelijkheid moet zijn. Het was verstandig te zeggen dat de doelstelling de integratie van de West-Europese Unie in de Europese Unie is. De huidige debatten in de West-Europese Unie zijn dan ook absurd. De opzet is een nieuwe bestaansreden te vinden voor de parlementaire vergadering van de West-Europese Unie. Alles wordt in het werk gesteld om nieuwe opdrachten te verzinnen. Men wil zelfs een Europese vergadering voor veiligheid en defensie, een nieuw orgaan dat geen duidelijkheid maar verwarring schept. Dat doet mij een beetje denken aan een kerstkalkoen die kerstmis probeert uit te stellen. Meer duidelijkheid zou welkom zijn. Wij moeten aanvaarden dat het Europees Parlement daarvoor het geschikte instrument is.
Enkele dagen geleden woonden wij de vergadering van de NAVO bij. De voorzitter van de Noord-Atlantische vergadering zei daar dat de West-Europese Unie in de Europese Unie opgaat, dat de Europese Unie en de NAVO een parlement hebben en dat de vergadering van de WEU dus geen bestaansreden meer heeft. Dat is ook ons standpunt, waarmee op deze top rekening moet worden gehouden.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw Lalumière ook graag willen feliciteren met haar verslag, waarin zij een goed evenwicht heeft gevonden tussen de betrokken argumenten en belangen. Het is een opmerkelijke prestatie. Ik wil ook de Raad feliciteren, aangezien deze er tijdens de laatste topconferentie in geslaagd is om de headline goals in beginsel vast te leggen. Het is belangrijk om de betekenis van deze headline goals te onderkennen omdat de Europese Unie nu eindelijk eens een keer meer prioriteit aan de resultaten dan aan de middelen heeft gegeven, zodat jarenlange discussies over de instellingen ons bespaard blijven. Zoals we al gemerkt hebben, kan er daardoor op dit terrein sneller vooruitgang worden geboekt.
Als wij onze ambities willen realiseren voor een betaalbare prijs, moeten wij ervoor zorgen dat wij meer waar voor ons geld krijgen; dat geldt voor onze defensie en, met name, voor onze wapenindustrieën. Wij hebben een sterke, concurrerende Europese defensie-industrie nodig. Ondanks de overnames en de fusies in de particuliere sector is de versnippering op dit gebied nog veel te groot. Wij zijn nog steeds veel te afhankelijk van intergouvernementele activiteiten. De Organisatie voor de Bewapening van West-Europa (OAEO) is erg traag omdat alles op basis van consensus moet gebeuren. Zelfs de zes lidstaten van de EU die twee jaar geleden een intentieverklaring betreffende samenwerking hebben getekend, hebben nog steeds geen akkoord bereikt over een kaderovereenkomst om die intentieverklaring ten uitvoer te leggen. Er moet zonder twijfel meer vaart achter deze kwestie worden gezet, want wij hebben behoefte aan een intern, coherent kader waarbinnen de defensie-industrie kan samenwerken.
Daarom ben ik ook teleurgesteld dat het voorzitterschap heeft aangekondigd voornemens te zijn om de activiteiten van de OAEO te continueren. Ik geloof dat de pijlerstructuur van de EU de beste mogelijkheden biedt voor een kader waarbinnen de industrie kan functioneren. Pijler II kan zorgen voor gemeenschappelijke standpunten over wapenuitvoer en dergelijke, en we zouden kunnen streven naar een Europees bewapeningsagentschap waarin zowel de OCCAR als de OAEO worden geïntegreerd.
De Commissie speelt in dit verband een essentiële rol. De vorige Commissie heeft twee mededelingen uit doen gaan om de herstructurering van de defensie-industrieën te bespoedigen. Van de huidige Commissie is over deze kwestie nog helemaal niets vernomen. Het lijkt wel alsof de Commissie bang wegloopt als zij geconfronteerd wordt met de verantwoordelijkheden die zij heeft als hoedster van de Verdragen. Wij moeten ervoor zorgen dat de interne markt waar mogelijk ook op de defensie-industrieën van toepassing is en dat artikel 296 uitsluitend van toepassing is op die gebieden die specifiek in het Verdrag worden genoemd.
Ik zou er bij commissaris Patten op aan willen dringen om de verantwoordelijkheid van de Commissie voor een effectieve en concurrerende Europese wapenindustrie, in navolging van de commissarissen Bangemann en Van den Broek, met daden te ondersteunen. Alleen op die manier kunnen we de maatregelen die op het politieke vlak worden genomen, kracht bijzetten.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, er is aanzienlijke vooruitgang geboekt bij het creëren van een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid. De topconferenties in Keulen, Helsinki en Lissabon hebben in dat verband significante bijdragen geleverd. In alle eerlijkheid moet echter opgemerkt worden dat besluiten die op deze topconferenties zijn genomen - en dat geldt ook voor eventuele besluiten in Feira - slechts mooie beloften blijven zolang de Unie de noodzakelijke middelen ontbeert om een dergelijk beleid ten uitvoer te leggen.
Ik ben het eens met de opmerking zojuist van commissaris Patten, toen hij kritiek leverde op het feit dat EU-regeringen wel ronkende verklaringen afleggen, maar daarna erg terughoudend zijn bij het beschikbaar stellen van de benodigde financiële middelen en mankracht. Als de lidstaten serieus van plan zijn om daadwerkelijk een veiligheids- en defensiebeleid te ontwikkelen, zullen zij de daad bij het woord moeten voegen.
Tegelijkertijd moeten we ook realistisch zijn over wat we kunnen bereiken. De tijd is nog niet rijp om te praten over operationele autonomie voor een Europese strijdmacht. Een dergelijke ontwikkeling zal altijd in relatie gezien moeten worden met onze afhankelijkheid van en ons vertrouwen in de NAVO, die nog steeds over de essentiële militaire hardware beschikt en die regeringen van de EU in staat heeft gesteld om hun troepen in Bosnië-Herzegovina en in Kosovo te stationeren.
Wij kunnen niet zonder een nauwe samenwerking met de NAVO, tenzij we zowel de beschikking krijgen over een inlichtingendienst die qua capaciteiten te vergelijken is met die van de VS, als over voldoende transportcapaciteit om de militaire mankracht van de EU snel te vervoeren naar de conflictgebieden overal ter wereld. Die samenwerking dient verder benadrukt te worden door een gestructureerde dialoog tussen de NAVO en de EU. Die dialoog moet meer zijn dan gewoonweg een kopie van het WEU/NAVO-acquis.
Deze feiten, gecombineerd met onze kennis van de status en de rol van de Verenigde Naties, moeten de besprekingen in Feira en elders in rustiger vaarwater brengen.
Ik wil besluiten met de opmerking dat ik blij ben met de speculaties dat de Raad in Feira het plan zal goedkeuren voor een snelle interventiemacht die in actie kan komen na voltooiing van de militaire taken. De ervaringen in Kosovo hebben de noodzaak van een dergelijke interventiemacht nog eens onderstreept en ik ben blij dat daar in Feira misschien de aanzet toe wordt gegeven.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer Patten, in de voorbije jaren werd in de Europese Unie een gemeenschappelijk buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid uitgewerkt, wat enkele jaren geleden nog ondenkbaar was. In de Europese Unie waren er twee groepen lidstaten. De ene groep vond dat alleen de NAVO voor veiligheid en defensie bevoegd is, de andere dat veiligheid en defensie helemaal geen gemeenschappelijke zaak zijn maar door neutrale of niet-gebonden staten moeten worden behartigd.
Wij zien vandaag een teken van saamhorigheid en solidariteit. Het vandaag vaak aangehaalde artikel 5 moet voor alle leden van de Europese Unie stapsgewijs een gemeenschappelijke basis worden. Vandaag wordt vaak naar Kosovo verwezen. Ik vind dat de aandacht vaak te eenzijdig naar de lessen uit Kosovo en Bosnië gaat.
In werkelijkheid gaat het om vier punten. Een eerste punt is preventie. In het geval van Kosovo was daar vrijwel geen sprake van. Een tweede punt is afschrikking. Die was er in Kosovo veel te weinig omdat nog niet duidelijk was wat wij wilden. Een derde punt is de mogelijkheid van een snelle en doelgerichte interventie. In zekere mate is dat gelukt, al hebben de meningsverschillen over de ideale vorm van de interventie veel geblokkeerd. Het laatste punt is het herstel en de stabilisering van de vrede na de militaire interventie. De gebeurtenissen bewijzen dat dit niet zo eenvoudig is als wij hadden gedacht. Het stemt mij daarom bijzonder dankbaar dat de kwestie van de politie en de veiligheidsdiensten in Kosovo vandaag zo vaak wordt vermeld. Het is immers absoluut nodig dat wij meer politietroepen inzetten om de veiligheid te herstellen.
In Europa moet ook een systeem van regionale verantwoordelijkheid worden ontwikkeld. Dat is, in tegenstelling tot wat steeds wordt beweerd, niet strijdig met het systeem van de Verenigde Naties, maar kan erin worden geïntegreerd.
Een laatste opmerking: de heer Patten zegt dat er geen revolutie moet komen, maar alleen hervormingen. Wij willen een institutionele revolutie. Ik vrees dat wij onszelf met alle reeds genoemde en nog op te richten instellingen klem zullen zetten. Er mogen niet te veel instellingen zijn. In die lijn ligt de integratie van de WEU in de EU.

Van Orden
Mijnheer de Voorzitter, wij krijgen regelmatig de verzekering dat de maatregelen die genomen worden in het kader van een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid, erop gericht zijn om de positie van de NAVO te versterken. Dat is echter niet helemaal eerlijk. Als dat namelijk daadwerkelijk de bedoeling is, zou het niet nodig zijn om aparte structuren te creëren die de Amerikanen en de Canadezen vrijwel buitensluiten en die de rol van betrouwbare Europese bondgenoten zoals Turkije minimaliseren.
De afgelopen vijf jaar heeft er binnen de NAVO al een herstructurering plaatsgevonden die speciaal bedoeld was om Europese acties mogelijk te maken indien het bondgenootschap als geheel geen acties wilde ondernemen. Blijkbaar is dat niet voldoende. De werkelijke wens is om iets in het leven te roepen dat geheel losstaat van de NAVO. Uiteraard willen ook wij dat de Europeanen hun militaire capaciteiten hervormen en verbeteren, maar ik begrijp niet hoe de voortdurende bezuinigingen op de Europese defensiebegrotingen, met name in Duitsland, te rijmen zijn met het voornemen om een grotere bijdrage te leveren aan de Westerse defensie-inspanningen.
De amendementen die wij hebben ingediend op de resolutie-Lalumière zijn bedoeld om te benadrukken dat wij de hoogste prioriteit moeten blijven geven aan de betrokkenheid van onze Noord-Amerikaanse bondgenoten bij de veiligheid van Europa. Zij zijn bedoeld om duidelijk te maken dat de Europese Unie uitsluitend tot militaire actie mag overgaan in overeenstemming met het bondgenootschap en nadat de NAVO als geheel besloten heeft om zelf geen actie te ondernemen. Bovendien onderstrepen de amendementen nogmaals dat elke snelle interventiemacht ook binnen het kader van de NAVO moet opereren en in ieder geval nooit een negatief effect mag hebben op de capaciteiten van de NAVO om aan de verplichtingen van het bondgenootschap te voldoen. Wij willen bovendien dat besluiten van de EU die betrekking hebben op het gebruik van militaire middelen, unaniem worden genomen. Dat geldt ook voor besluiten die genomen worden op basis van een gemeenschappelijke strategie of bij de tenuitvoerlegging van een gezamenlijke actie.
Er mogen geen pogingen ondernomen worden om een gewapende Europese politiemacht te creëren door het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid als dekmantel te gebruiken. De Royal Ulster Constabulary is een goed korps met een prachtige staat van dienst op het gebied van terrorismebestrijding, maar dat is verder absoluut niet relevant voor dit specifieke debat. Onze voornaamste bezorgdheid richt zich op het feit dat een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid daadwerkelijk een volgende stap betekent op weg naar een Europese politieke integratie, en dat is ons fundamentele bezwaar.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, als de Europese Unie de veiligheid wil garanderen van de Europese landen en een bijdrage wil leveren aan de veiligheid van landen buiten haar eigen gebied, die haar hulp eventueel nodig hebben, heeft zij een eigen militaire instantie nodig, een instantie die los staat van haar deelneming aan het Atlantisch bondgenootschap.
De gebeurtenissen in Kosovo en heel de tragische geschiedenis van het uiteengevallen voormalig Joegoslavië hebben ons op pijnlijke wijze laten zien hoe weinig Europa in het kader van de NAVO bij te zetten heeft. Men zou haast kunnen zeggen dat Europa tijdens de laatste decennia de last van de militaire aanwezigheid geheel heeft overgelaten aan de leidinggevende macht van de NAVO en zijn eigen inbreng heeft beperkt, zo zeer beperkt dat het nu bijna niet meer aan zijn verplichtingen kan voldoen in het kader van de NAVO.
Psychologisch is dit verklaarbaar. Als iemand - of dit nu een persoon, een land of een groep van landen is - de indruk heeft dat hem het heft uit handen is genomen, wordt hij onverschillig, verwaarloost hij zijn taken of vervult hij deze enkel en alleen omdat het moet en niet omdat hij het echt wil. Het belangrijkste resultaat van de verklaringen van de topconferenties van Keulen, Helsinki en Lissabon is juist dat Europa opnieuw de indruk heeft het heft in handen te hebben. Die indruk moet men ook hebben als men verantwoordelijkheden moet dragen, inspanningen moet ondernemen en plichten moet vervullen.
Daarom zijn de plannen die wij hier bespreken geen enkele bedreiging voor de samenhang van de NAVO. Integendeel, een Europa met een eigen militair initiatief kan alleen maar consequenter zijn in het vervullen van zijn Atlantische plichten. Het is zelfs de enige manier voor Europa om ook zijn Atlantische verplichtingen consequent te vervullen. Europa zal dan ook de politieke krachten in de Verenigde Staten kunnen geruststellen die protesteren tegen het feit dat Amerikaanse strijdmachten en Amerikaanse middelen worden gebonden voor de Europese defensie. Wij moeten echter de toekomst voor ogen houden en wel beseffen dat besluiten zoals de onderhavige bijdragen aan de totstandkoming van een Europese eenheid en aan de verdediging van een gemeenschappelijke grens. Vroeg of laat zullen wij dat doel moeten bereiken.

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, de ontwerpresolutie over de totstandbrenging van een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid is een belangrijk tweevoudig signaal van het Europees Parlement in het vooruitzicht van de top in Feira.
In de eerste plaats is de ontwerpresolutie een pleidooi voor een eigen rol van de Europese Unie in het veiligheidsbeleid, met een duidelijk omschreven opdracht op civiel en militair gebied, zoals in de Petersberg-taken betreffende het stichten en handhaven van vrede tot uiting komt.
In de tweede plaats willen wij de rol van het Europees Parlement in de uitstippeling van een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid versterken.
De Europese Unie heeft op het gebied van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid nog heel wat werk voor de boeg. Haar uitgaven voor defensie bedragen nog geen 60% van de defensie-uitgaven van de VS, maar daarmee wordt slechts 10% van de operationele efficiëntie van de VS bereikt. De concrete verbintenis om een Europees leger van maximaal 60.000 man op te richten om de Petersberg-taken te vervullen, vergt de solidariteit van alle lidstaten van de Europese Unie.
De Balkancrisis heeft het gebrek aan een echt gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid verscherpt en een zwakke plek van de Europese Unie blootgelegd. Het gaat er niet om op het gebied van de internationale veiligheid hetzelfde te doen als de NAVO. Wij mogen geen dure parallelle structuur opbouwen. Wij moeten de Petersberg-taken kunnen uitvoeren. Bovendien moeten wij ervan uitgaan dat veiligheid ondeelbaar is. Daarom moet ook de onderlinge bijstand, die in artikel 5 van het WEU-Verdrag is opgenomen, in een herzien EU-Verdrag voor iedereen worden opengesteld.
Artikel 5 als aanvullend protocol bij een herzien EU-verdrag voegen, zodat de lidstaten zich daar desgewenst bij kunnen aansluiten, is dan ook een goede oplossing.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, mijnheer de commissaris, volkomen terecht wordt crisisbeheer beschouwd als de hoofdtaak van het Europees buitenlands beleid en de Europese defensie. De crisissen op onze wereldbol zijn zelfs in dit prille begin van de 21ste eeuw voorpaginanieuws. Natuurlijk werpen de huidige realiteit en al hetgeen gaande is op wereldvlak ook andere kwesties en vragen op, kwesties en vragen waarmee in het voorstel voor een Europees buitenlands beleid absoluut rekening moet worden gehouden.
Ik wil graag mevrouw Lalumière bedanken. Met haar verslag hebben wij een belangrijke stap vooruit kunnen zetten. Zij doet niet alleen concrete voorstellen maar maakt ook duidelijk dat er een middel moet worden gevonden om alle instrumenten die voor het gemeenschappelijk buitenlands beleid worden voorgesteld, naast elkaar voort te laten bestaan. Het Europees buitenlands beleid is geen kwantitatief, maar een kwalitatief probleem. Het gaat om de inhoud van dat beleid. Daarom vraag ik u, mijnheer de minister, heel voorzichtig te zijn wanneer het gaat om vraagstukken zoals de opneming van de West-Europese Unie of de relatie met de NAVO.
Het is mijns inziens, waarde collega' s, vooral belangrijk dat een stelsel wordt gevonden waarbinnen alle voorstellen die hier in deze zaal zijn gehoord, kunnen worden opgenomen. Het buitenlands beleid kan niet enkel en alleen de vrucht zijn van een intergouvernementele samenwerking. Dit beleid moet veeleer het resultaat zijn van de werking van een uit verschillende dimensies bestaand stelsel, waarbinnen de parlementaire controle een belangrijke rol speelt.

Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, een jaar geleden kwam er een einde aan de oorlog in Kosovo en inmiddels is er begonnen met intensieve wederopbouwwerkzaamheden. De verwoesting is enorm. Om soortgelijke catastrofes te voorkomen, nemen we nu nieuwe stappen voor een gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid. Dat doen we door gezamenlijk instrumenten te creëren om de essentiële voorwaarde voor veiligheid te behouden, namelijk vrede en vrijheid in Europa.
Ik ben erg blij dat dit proces in gang is gezet. Deze gemeenschappelijke verplichting wordt in het kader van het EU-mandaat voltooid en uitgediept. Ik vind het belangrijk dat de EU zich concentreert op datgene waar zij goed in is, namelijk handel en maatregelen voor toenadering en conflictpreventie. Maar het is ook belangrijk om meer geloofwaardigheid te krijgen door "meer spierkracht" te tonen en meer mogelijkheden te hebben om bijtijds in te grijpen.
Als de EU serieus genomen wil worden in de wereld, zoals zij nastreeft, moet zij ook aantoonbaar meer verantwoordelijkheid kunnen nemen op haar eigen grondgebied. Het is belangrijk dat we structuren creëren die samenwerken met de NAVO, omdat daar competentie, capaciteit, leidinggevend vermogen en geloofwaardigheid liggen. De EU vult dit aan, dat komt duidelijk naar voren in het verslag-Lalumière.
Dit concept gaat ervan uit dat de afzonderlijke lidstaten hun verplichtingen nakomen. Het Europees Parlement krijgt dan een met name controlerende rol. Ik heb in een eerder stadium al eens de slinkende defensiebegrotingen in de lidstaten aangekaart. Er wordt op deze defensiebegrotingen bezuinigd op het moment dat er geïnvesteerd zou moeten worden in herstructurering en materiaalvernieuwing.
Na de laatste discussie over dit onderwerp heeft de Duitse opperbevelhebber een duidelijk signaal gegeven door op te stappen. Als onze staatshoofden en regeringsleiders rond het jaar 2003 geloofwaardig willen zijn, moeten ze niet alleen praten in Feira, maar daarna in eigen land bekijken welke verantwoordelijkheid ieder land heeft en welke taken men op zich heeft genomen.

Costa Neves
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de staatssecretaris, mijnheer de commissaris, waarde collega's, om te overleven moet het Europese integratieproces zijn vitaliteit behouden. Daartoe dient elk eindpunt als een nieuw vertrekpunt te worden beschouwd. Nu de Economische en Monetaire Unie een feit is, tekenen zich andere horizonten af. Ditmaal beschikken wij echter niet over een termijn van 50 jaar om deze doelstellingen te realiseren. Het gaat onder meer om de noodzaak een doelmatig gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid uit te werken. Het is van fundamenteel belang dat de lidstaten deze kwestie aanpakken in een Europees perspectief dat perfect verenigbaar is met de in het kader van de NAVO aangegane verplichtingen.
Ook al hadden wij het graag anders gezien, toch moeten wij toegeven dat de val van de Berlijnse muur de veiligheid en defensie van Europa niet bepaald in de hand heeft gewerkt. De complexe situatie op de Balkan herinnert ons hier dagelijks aan. Kosovo is een voorbeeld van hoe het niet moet. De uitdagingen die ons in het Middellandse-Zeegebied te wachten staan, verplichten ons ertoe onze ogen te openen. Na decennialang in een bipolaire wereld te hebben geleefd, is het belangrijk dat de huidige unipolariteit slechts van voorbijgaande aard is. In dit opzicht is voor de Europese Unie een beslissende rol weggelegd. Vrede moet het prioritaire streefdoel van de Europese integratie blijven. Vrede ontstaat echter niet zomaar uit het niets. Het is dan ook van vitaal belang dat wij over doeltreffende instrumenten voor niet-militaire crisisbeheersing beschikken, dat wij het militaire vermogen van de lidstaten ontwikkelen en coördineren, dat wij in het kader van de begroting van de lidstaten en van de Europese Unie de nodige financiële middelen uittrekken en dat wij doelmatige besluitvormingsstructuren in het leven roepen. Wat ons te doen staat, is duidelijk. De doelstelling is urgent; de verwezenlijking ervan dwingend. Wij moeten hervormingen doorvoeren, omvangrijke financiële en materiële middelen vaststellen, coördineren en beschikbaar stellen. De inzet van de lidstaten is hierbij van fundamenteel belang.
De uitdagingen van deze tijd zijn niet gebaat met uitstel. Wij mogen niet langer talmen. De Europese Raad van Feira moet meer zijn dan een hernieuwde intentieverklaring. Deze Raad moet een keerpunt zijn waarop de nodige financiële middelen in het vooruitzicht worden gesteld en de institutionele aspecten van het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid op de agenda van de intergouvernementele conferentie worden geplaatst. Ik feliciteer collega Lalumière met haar werk.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, het was een interessant debat met, zoals verwacht, veel verstandige opmerkingen. Ik zal het bijzonder kort houden. Ik wil niet tussen het Parlement en zijn democratische plichten komen die aan de lunch voorafgaan, maar ik wil toch graag een paar opmerkingen maken.
In de eerste plaats was er enige discussie over het soort institutionele regelingen dat wij moeten treffen, zeker ook in de Commissie, om de verantwoordelijkheden te kunnen dragen die samenhangen met een adequate tenuitvoerlegging van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Dat geldt met name voor de manier waarop wij ervoor kunnen zorgen om onze eigen rol te spelen in de niet-militaire aspecten van conflictpreventie en crisisbeheer. Wij hebben in de Commissie eigen crisiseenheden nodig, maar wel op kleine schaal. Ik wil duidelijk stellen dat wij niet van plan zijn om binnen de Commissie eenzelfde soort structuren te kopiëren, die noodzakelijkerwijs al in de Raad zullen worden gecreëerd.
In de tweede plaats sprak mevrouw Lalumière zeer nadrukkelijk over het belang van een snellere besluitvorming. Ik mag wel zeggen dat dat een van mijn obsessies is, bijvoorbeeld met betrekking tot de MEDA-verordening en met betrekking tot de Balkan. Wij hebben een nieuwe verordening voorgesteld om het geven van ondersteuning aan de Balkanlanden te versnellen. Wij hebben voorstellen gedaan voor asymmetrische handelsmaatregelen voor de Balkanlanden. Deze voorstellen worden nu door de Raad bestudeerd en zullen te zijner tijd aan het Parlement worden voorgelegd. Wij hebben voorstellen gedaan om de Donau schoon te maken. Op al deze terreinen hebben wij voorstellen gedaan en ik hoop dat dit snel tot besluitvorming zal leiden. Tenzij wij sneller besluiten kunnen nemen, vóórdat er crises uitbreken, zal de vraag hoe snel wij in daadwerkelijke crisissituaties besluiten kunnen nemen steeds vaker worden gesteld. Naar mijn mening is het belang van een snellere besluitvorming in alle stadia van onze activiteiten relevant. Hoe eerder wij dat onder ogen zien, hoe beter. Dat geldt niet in de laatste plaats voor de geloofwaardigheid van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Ik wil de geachte afgevaardigde nogmaals bedanken voor haar sublieme verslag. Het moet een onvoorstelbare hoeveelheid werk hebben gekost. Van de hoeveelheid wijsheid die ook in dat verslag zit, zijn wij ons allemaal zeer bewust.
De Voorzitter. Ik heb twee ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 42, lid 5 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Verwelkoming
De Voorzitter
Collega's, het doet mij groot plezier een delegatie van het Australische Huis van Afgevaardigden en de Senaat te kunnen verwelkomen die zojuist op de officiële tribune heeft plaatsgenomen. De Australische delegatie is hier vanwege haar deelname aan de 24e interparlementaire vergadering van het Europees en het Australische Parlement die op 14 en 15 juni in Straatsburg plaatsvindt. Ik heet de delegatie van harte welkom.
De Australische delegatie staat onder leiding van de geachte heer Bruce Baird en bestaat uit drie leden van het Huis van Afgevaardigden en twee leden van de Senaat.
De rechtstreekse politieke dialoog tussen het Europees Parlement en het Australische Parlement is in 1981 ontstaan. Sinds die tijd zijn in die dialoog zeer uiteenlopende kwesties aan de orde geweest. Wij verheugen ons op een versteviging van onze samenwerking met Australië.
Ik wens u allen een succesvol en aangenaam verblijf in Straatsburg.

STEMMING
De Voorzitter
Het woord is aan de heer Perry voor een motie van orde.

Perry
Mevrouw de Voorzitter, voor de deur van deze vergaderzaal staat iemand die verkleed is als een pakje sigaretten. Ik heb er geen bezwaar tegen dat mensen zich als een pakje sigaretten verkleden, maar ik heb wel bezwaar tegen een in mijn ogen politieke manifestatie net buiten de deur van het halfrond. Is dit toegestaan volgens ons Reglement?

De Voorzitter
Mijnheer Perry, wij hebben nota genomen van uw motie van orde. Ik denk dat de humor daarvan niemand is ontgaan.
Zijn er nog meer moties van orde?

Van Orden
Mevrouw de Voorzitter, ik heb begrepen dat de stemming over de amendementen op de resolutie-Lalumière morgen zal plaatsvinden en niet vandaag. Ik wil er graag op wijzen dat er een ernstige schrijffout staat in amendement 39 waarover de afgevaardigden beschikken. Er staat de "president van Canada", maar daar zou moeten staan het "parlement van Canada". Canada heeft namelijk geen president. Het staatshoofd van Canada is de koningin van Engeland, die tevens staatshoofd van Australië is.

Vergaderrooster van het Europees Parlement - 2001
Dell' Alba (TDI). (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik heb een motie van orde over de eerste stemming die nu moet plaatsvinden. Met een veertigtal andere collega' s hebben wij twaalf amendementen ingediend waarin wij voorstellen alle voltallige vergaderingen van Straatsburg naar Brussel over te plaatsen. Men heeft deze amendementen voor onontvankelijk verklaard. Ik geef toe dat wij door het Reglement gedwongen zijn ons bij deze werkzaamheden te houden aan de in het Verdrag opgenomen voorwaarden, maar ik wil er wel aan herinneren dat het Parlement, met het oog op de lopende intergouvernementele conferentie, een resolutie heeft aangenomen waarin het met overgrote meerderheid vraagt zelf over de zetel en de plaats van werkzaamheden te kunnen beslissen. Wij hadden dus net zo goed over onze amendementen kunnen stemmen, de resultaten van de IGC kunnen afwachten en daarna het vergaderrooster kunnen aanpassen. Ik betwist dat deze door talrijke collega' s gesteunde amendementen onontvankelijk zijn.

De Voorzitter
Waarde collega' s, ik wil u er enkel op attenderen dat de zojuist door de heer Dell' Alba genoemde amendementen inderdaad onontvankelijk zijn verklaard. Het Parlement moet zich namelijk enkel en alleen uitspreken over de data van de vergaderperiodes zoals deze vermeld staan in het voorstel van de Conferentie van voorzitters. In deze amendementen heerst dus verwarring over het onderwerp van de stemming en daarom waren wij van mening deze niet ontvankelijk te kunnen verklaren. Alle andere amendementen zijn daarentegen wel ontvankelijk verklaard, zoals trouwens altijd het geval is geweest.
(Het Parlement neemt het aldus gewijzigd vergaderrooster aan)
Vereenvoudigde procedure - zonder verslag
Initiatief van het Groothertogdom Luxemburg met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad tot vaststelling van een procedure voor de wijziging van artikel 40, leden 4 en 5, artikel 41, lid 7 en artikel 65, lid 2 van de overeenkomst ter uitvoering van het Schengenakkoord van 14 juni 1985 betreffende de geleidelijke afschaffing van de controles aan de gemeenschappelijke buitengrenzen (7217/2000 - C5-0216/2000 - 2000/0803(CNS)) (Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken)
(Het Parlement keurt de tekst van het initiatief goed)
Voorstel voor een besluit van de Raad tot wijziging van besluit 1999/311/EG van 29 april 1999 tot goedkeuring van de derde fase van het trans-Europees mobiliteitsprogramma voor hoger onderwijs (TEMPUS III) (2000-2006) (COM(2000) 184 - C5-0231/2000 - 2000/0074(CNS)) (Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport)
(Het Parlement neemt het voorstel van de commissie aan)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0153/2000) van de Commissie juridische zaken en interne markt, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 3330/91 van de Raad betreffende statistieken van het goederenverkeer tussen lidstaten, met betrekking tot de goederennomenclatuur (14100/1/1999 - C5-0134/2000 - 1997/0162(COD)) (rapporteur: de heer Beysen)
(Het Parlement verklaart dat het gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Verslag (A5-0156/2000) van de heer Maaten, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaksproducten (Algehele omwerking) (COM(1999) 594 - C5-0016/2000 - 1999/0244(COD))

Fiori
Mevrouw de Voorzitter, namens mijn fractie stel ik voor de stemming over het verslag-Maaten uit te stellen tot de vergaderperiode van juli.

De Voorzitter
Mijnheer Fiori, ik wil graag dat dit duidelijk is. U vraagt dus om uitstel van stemming, overeenkomstig artikel 146 van ons Reglement.
Is er spreker vóór en een spreker tegen dit verzoek?

Lechner
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, dit is een belangrijk en ongetwijfeld zeer goed bedoeld verslag. Ongeacht mijn mening over de rechtsgrondslag heb ik werkelijk veel respect voor de voorgelegde voorstellen en vooral voor het werk van de heer Maaten, die in de commissie en in het Parlement in zeer korte tijd een groot aantal amendementen voor de plenaire vergadering heeft moeten behandelen.
Als wij dit verslag zo snel aannemen, doen wij het geen recht. Het aantal amendementen - het zijn er 120 - is zo groot, dat ik vrees dat toevallige meerderheden zullen zorgen voor resultaten die niet met elkaar in overeenstemming kunnen worden gebracht. Zowel in als tussen de fracties is dringend nieuw overleg en coördinatie nodig. Alleen zo kunnen wij tot een goed resultaat komen. Ik ben van goede wil en heb veel respect voor wat hier wordt beoogd, maar laten wij niet vergeten dat wij genoeg tijd hebben. Wij moeten daarvan gebruikmaken om alles grondig opnieuw te bekijken.

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, ik wil tegen dit verzoek tot uitstel van stemming spreken, en mijns inziens ontbreekt het mij daarbij niet aan argumenten. Ik weet heel goed dat de lobby van de tabaksindustrie deze richtlijn het liefst zag verdwijnen en dit verzoek tot uitstel is volgens mij een van de vele pogingen om een stokje te steken voor deze overduidelijk urgente stemming. Ik herinner u eraan dat de Raad de behandeling van dit dossier heeft uitgesteld in afwachting van het standpunt van het Parlement. Als wij de stemming uitstellen zal de tabaksindustrie alleen maar tijd winnen, want dan kan de Raad eind juni geen besluit meer nemen.
Ik ben trouwens van mening dat de heer Maaten en de milieucommissie uitstekend werk hebben verricht. Inderdaad zijn er veel amendementen ingediend en inderdaad moeten wij in de toekomst proberen onze werkmethode te verbeteren, zodat er minder amendementen in de plenaire vergadering worden ingediend. Dat is echter absoluut geen reden tot uitstel. Wij staan allen in de startblokken voor de stemming.

(Het Parlement verwerpt het verzoek tot uitstel van stemming)
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
De Voorzitter. Proficiat, mijnheer Maaten! Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken, waarde collega' s, om u mede te delen dat ik verschillende brieven heb gekregen van collega' s met astmaproblemen die mij verzoeken om eerbiediging van de niet-rokerszones.
(Applaus)
Verslag (A5-0142/2000) van de heer Berenguer Fuster, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijnen 85/611/EEG, 92/49/EEG, 92/96/EEG en 93/22/EEG van de Raad met betrekking tot de uitwisseling van informatie met derde landen (COM(1999) 748 - C5-0011/2000 - 2000/0014(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0144/2000) van mevrouw Lulling, namens de Economische en Monetaire Commissie, over
I. het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van de richtlijnen 69/169/EEG en 92/12/EEG met betrekking tot de toekenning aan Finland van tijdelijke kwantitatieve beperkingen op de invoer van bier (COM(2000) 76 - C5-0137/2000 - 2000/0038(CNS)) en
II. het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 918/83 met betrekking tot een tijdelijke afwijking voor rechtenvrije invoer, in Finland, voor bier (COM(2000) 76 - C5-0138/2000 - 2000/0039(CNS))
(Het Parlement neemt bij opeenvolgende stemmingen de twee wetgevingsresoluties aan)
Verslag (A5-0159/2000) van de heer Vidal-Quadras Roca, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad: Nucleaire erfenis van GCO-werkzaamheden in het kader van het Euratom-Verdrag: ontmanteling van verouderde kerninstallaties en beheer van afval (COM(1999) 114 - C5-0214/1999 - 1992/2169(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik merk op dat het Parlement bij de stemming over het vergaderrooster een ongeldig besluit heeft genomen. Een vergaderperiode van vier dagen in Straatsburg kan alleen als er geen extra plenaire vergaderingen in Brussel zijn. Omgekeerd zijn extra plenaire vergaderdagen in Brussel alleen mogelijk als gedurende de hele plenaire vergaderweek in Straatsburg wordt vergaderd. Ik verzoek u dringend dat juridisch te laten onderzoeken. Wij hebben beslist een besluit genomen dat zeker tegen de geest, maar waarschijnlijk ook tegen de letter van het Verdrag indruist. Dat kan ertoe leiden dat er binnenkort hier in Straatsburg nog slechts één dag wordt vergaderd en vijf dagen elders. Dat kan niet de bedoeling van het compromis zijn.
Afgezien daarvan is het ook een geweldige geldverspilling hier een dag te weinig te vergaderen en dan extra plenaire vergaderingen te houden.

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, in de eerste plaats heb ik mijn twijfels of dit wel een motie van orde is. In de tweede plaats zou het door u bekritiseerde amendement niet ontvankelijk zijn verklaard als die interpretatie onaanvechtbaar was. Ik teken hierbij aan dat het Bureau uiteraard bereid is om alle voorgelegde kwesties te bestuderen.
STEMVERKLARINGEN - Vergaderrooster van het Europees Parlement - 2001

Flesch
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd omdat ik het absoluut niet eens ben met de door mijn fractie ingediende amendementen. Ik verzet mij eveneens tegen andere, soortgelijke amendementen waarin wordt aangedrongen op schrapping van de vrijdag van de vergaderperiodes in Straatsburg of op opsplitsing van bepaalde vergaderperiodes in tweeën om aldus kunstmatig het aantal vergaderperiodes in Straatsburg te verhogen. Ik ben eveneens tegen de amendementen van de heer Pannella en consorten waarin wordt voorgesteld zowel de maandag als de vrijdag van de Straatsburgweek te schrappen of de extra vergaderperiodes niet twee, maar drie of zelfs vijf dagen te laten duren.
Met die amendementen wil men het aan het Verdrag gehechte Protocol betreffende de plaats van de zetels van de instellingen van elke inhoud ontdoen. Men wil daarmee Straatburg gewoon afschaffen en alle activiteiten van het Parlement in Brussel concentreren. Uit eerbied voor de voorschriften heb ik eveneens tegen de amendementen gestemd waarin werd aangedrongen op schrapping van de extra vergaderperiodes in Brussel.
Ik ben het niet met het standpunt eens volgens welke het Verdrag voor wat de zetel betreft moet worden gewijzigd, ofschoon dit een legitiem standpunt is. Als men echter her en der begint te knagen om op die manier aan het Verdrag en de daaraan gehechte teksten te ontkomen, hanteert men methodes die een parlementaire instantie onwaardig zijn.

Speroni
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor de schrapping van de vergadering van vrijdag in Straatsburg gestemd, hoewel ik een groot voorstander van de vergaderingen in deze stad ben. Omdat er op vrijdag bijna niemand kwam opdagen, heb ik toch voor de schrapping van deze vergadering gestemd.
Ik wil het volgende opmerken: wij werken wel veel, maar niet goed en presteren weinig in vergelijking met bijvoorbeeld het Italiaanse parlement. Dat vergadert minder vaak: er zijn nooit stemmingen op maandag en geen vergaderingen op vrijdag, en toch neemt het maar liefst vijfhonderd wetten per jaar aan. Wij verliezen voortdurend tijd met talloze beraadslagingen en vooral met stemmingen, resoluties, moties, urgentieverklaringen enzovoort. Dit alles levert uiteindelijk niets op en gaat ten koste van de wetgevende activiteiten, de belangrijkste taak van een Parlement dat niet alleen maar adviseert maar ook de bevoegdheid heeft besluiten te nemen.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik schaam me er een beetje voor, maar tijdens de zojuist afgesloten stemmingen ben ik een paar keer weggedommeld en net op tijd weer wakker geworden om te kunnen stemmen. Hoe kan dat? Omdat er iets niet klopt met de organisatie van de werkzaamheden van ons Parlement. Ik heb voor het vergaderrooster gestemd, maar ik wil er graag op wijzen dat er veel tijd wordt verspild met nutteloze zaken, zoals de heer Speroni daarnet ook al zei.
Stemmen over de amendementen op de overwegingen van alle wetgevingsmaatregelen, zelfs de richtsnoeren, leidt er uiteindelijk toe dat we ons mandaat niet goed kunnen vervullen. De taak van ons Parlement is richtlijnen en verordeningen aannemen. We moeten geen tijd verliezen met andere beraadslagingen die ook in de commissies kunnen worden gehouden.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volkomen eens met wat de heer Posselt en mevrouw Flesch hebben gezegd over de ongelukkige stemming om hier vrijdag niet meer te vergaderen. Dit is strijdig met het Verdrag en met de afspraak over de zetel van het Parlement. Het verheugt mij werkelijk dat het Parlement zijn zetel niet zelf kiest, maar dat de ministers in de Raad dat doen. Ik hoop dat ook de intergouvernementele conferentie daar niets aan verandert. Het kan toch niet dat wij hier besluiten dat onze werkweek maar vier dagen meer duurt, als in het Verdrag sprake is van vergaderweken. De werkweek van alle werknemers in de Gemeenschap, van honderden miljoenen mensen, telt vijf dagen. Als de vierdaagse werkweek voor alle werknemers een feit is - zelfstandigen werken immers wanneer ze willen - dan kunnen wij de vergaderweek tot vier dagen terugbrengen.
Ik vind dit verschrikkelijk: het is geldverspilling en het is echt niet serieus te noemen dat verschillende...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, ook ik schaar mij achter de verklaring die mijn collega van de liberale fractie, mevrouw Flesch, heeft afgelegd.
Ik wil daar echter nog het volgende aan toevoegen. Inderdaad zijn hier in Straatsburg op vrijdagmorgen weinig afgevaardigden aanwezig, maar ik vind het een regelrecht schandaal dat bepaalde leden andere leden beletten op vrijdagmorgen te werken, en het is zelfs een nog groter schandaal dat men volgens diezelfde leden - ik heb hier een e-mail bij mij die de heer van Hulten daarover heeft gericht aan alle andere collega' s - ondanks de schrapping van de vrijdagvergadering toch de gelegenheid moet hebben om zich op vrijdagmorgen in te schrijven en dus zonder te werken het geld te verdienen.
Ik hoop dat het Bureau consequent zal zijn en eveneens de mogelijkheid schrapt om op vrijdag zonder te werken geld te innen.

Berthu
Tijdens de stemming over het vergaderrooster 2001 meende de meerderheid van de leden de vrijdag van de maandelijkse vergaderperiode in Straatsburg zo maar te kunnen schrappen. Dit is een nieuwe episode in de eeuwig durende guerrillastrijd van de tegenstanders van Straatsburg tegen de letter van het Verdrag.
De tegenstanders van Straatsburg hebben reeds in 1997 een pijnlijke nederlaag moeten incasseren voor het Hof van Justitie, toen zij een van de twaalf maandelijkse vergaderperiodes geheel wilden schrappen. Dit keer besloten zij subtieler te werk te gaan en de normale duur van elke vergaderperiode in te korten zonder aan het aantal daarvan te tornen. In zijn arrest van 1 oktober 1997 had het Hof van Justitie immers verduidelijkt dat het besluit van de Europese Raad van Edinburgh van 12 december 1992 ter uitvoering van artikel 216 van het Verdrag (dat daarna werd verheven tot de rang van een aan het Verdrag van Amsterdam gehecht protocol) dezelfde waarde had als het Verdrag zelf en derhalve door het Europees Parlement toegepast moest worden. Aldus werd het Parlement op pijnlijke wijze eraan herinnerd dat het geen soeverein parlement is, hetgeen een vernedering van de bovenste plank was. Het Europees Parlement is geen nationaal parlement, maar slechts een door een verdrag in het leven geroepen vergadering, en dus is het onderworpen aan de in dat verdrag genoemde voorwaarden en beperkingen.
Het besluit van Edinburgh werd overgenomen in het Verdrag van Amsterdam en daarin staat dat: "het Europees Parlement zijn zetel heeft te Straatsburg, voor de twaalf periodes van de maandelijkse voltallige zittingen ....." . In 1997 heeft advocaat-generaal Lenz onderstreept dat de uitdrukking in de tekst "voor de twaalf periodes van de voltallige zittingen" (daar staat bijvoorbeeld niet dat: "het aantal periodes van de op deze plaats te houden voltallige zittingen is vastgesteld op twaalf" ) betekent dat "de vertegenwoordigers van de regeringen van de lidstaten refereerden aan een door het Parlement voor zijn werking gevolgde praktijk" . De praktijk waar wij het vandaag over hebben, houdt verband met de periodes van de normale zittingen in Straatsburg voor de duur van een volle week.
Dit is de praktijk waarop het Verdrag werd gebaseerd en daarom moet deze worden gerespecteerd. Als men van de periodes van de voltallige zittingen een dag begint af te knabbelen, is het hek van de dam. Dan zal Straatsburg binnen de kortste keren niet meer het centrum van de werkzaamheden in de voltallige vergadering zijn. Dan stuurt men aan op een geleidelijke, maar zekere schending van de letter van het Verdrag.
Ik wil bij deze gelegenheid eveneens in herinnering brengen dat volgens mij de vaststelling van de data van de aanvullende zittingen in Brussel evenmin overeenkomstig het Verdrag is. In het arrest van 1997 staat dat: "de aanvullende periodes van voltallige zitting in een andere plaats van werkzaamheden kunnen worden gehouden mits het Parlement de twaalf periodes van de normale voltallige zittingen houdt in Straatsburg, de zetel van deze instelling" . Het Hof heeft dus logischerwijs besloten dat er enkel aanvullende periodes van voltallige zitting kunnen zijn als men alle normale periodes van voltallige zitting heeft gehouden en als men heeft vastgesteld dat deze onvoldoende zijn om alle hangende dossiers te behandelen. Ik concludeer daaruit dat het Europees Parlement niet het recht heeft om, zoals het vandaag heeft gedaan, meer dan een jaar van tevoren te besluiten over aanvullende periodes van voltallige zitting. We moeten eerst afwachten en kijken of de normale periodes van voltallige zitting al dan niet toereikend zijn om de hangende kwesties af te handelen. Dat kunnen wij niet zo lang van tevoren al overzien.
Het is bovendien nogal tegenstrijdig dat we de weken van de normale zittingen in Straatsburg inkorten en de aanvullende periodes van voltallige zitting in Brussel handhaven. Als we vinden dat er teveel zittingen zijn, moeten we eerst de aanvullende vergaderperiodes in Brussel schrappen.
Ik hoop van ganser harte dat de Franse regering, evenals in 1995, opnieuw naar het Hof van Justitie stapt. Ik hoop eveneens dat zij een daadwerkelijke poging onderneemt om Straatburg voor onze buitenlandse collega' s gemakkelijker bereikbaar te maken. Het is allesbehalve verbazingwekkend dat als iemand door de slechte trein- of vliegtuigverbindingen 10 of zelfs 12 uur onderweg is, hij of zij er op een gegeven ogenblik genoeg van krijgt en van Straatsburg niets meer wil weten.

Caudron
Ik wil wat het vergaderrooster van het Europees Parlement voor 2001 betreft, in alle duidelijkheid zeggen dat ik - en ik ben zelf niet één keer afwezig geweest sedert het nieuwe Parlement op 12 juni 1999 met zijn werk begon - mij verzet en zal blijven verzetten tegen elk besluit om onze plenaire vergadering in Straatsburg te laten doodbloeden. Het onverholen of verholen doel daarvan is de zetel van het Parlement in Straatsburg te betwisten.
Met een dergelijk besluit wordt niet alleen een door alle landen aanvaard institutioneel evenwicht in de waagschaal gelegd, maar ook korte metten gemaakt met een "bepaald idee omtrent Europa" , en dat is veel erger. Straatsburg is een symbool voor een door vrede en verzoening gekenmerkt politiek Europa. Zou de totstandkoming van een enkele hoofdstad voor het federaal Europa geen verschrikking zijn? Laten wij niet vergeten dat Europa over tien jaar meer dan 500 miljoen inwoners zal hebben. Dat zou een urbanistische ramp, een milieuramp zijn, en dus een ramp voor de mensen!
Als we modern willen zijn in de 21ste eeuw moeten we streven naar een multipolaire hoofdstad. Daarin zal Straatsburg altijd een bijzondere, centrale plaats moeten innemen. Daarom moet ik al die ideologische trucjes en die koehandel van de tegenstanders van Straatsburg aan de kaak stellen! Zij laten blijkbaar geen gelegenheid voorbij gaan om toe te slaan!

Clegg, Davies, Duff, van der Laan, Malmström, Ries, Schmidt, Sterckx en Thors
De huidige gang van zaken waarbij het Parlement voortdurend tussen Brussel en Straatsburg pendelt, brengt hoge kosten met zich mee voor de Europese belastingbetaler en vermindert de effectiviteit van het parlementaire werk. Hierdoor wordt de geloofwaardigheid en de politieke invloed van het Parlement aangetast. Dit probleem kan opgelost worden door het werk van het Parlement op één locatie te concentreren. Wij verzoeken de lidstaten om een wijziging van het Verdrag te overwegen zodat het Europees Parlement zelf een beslissing kan nemen over zijn zetel.
Om dit argument te onderstrepen, hebben wij vóór alle amendementen gestemd die erop gericht zijn om de hoeveelheid tijd die wij in Straatsburg doorbrengen te verkleinen en die in Brussel te vergroten.

Miller
Sinds de verkiezingen heb ik geen dag gemist in het Parlement en ik geloof dat ik er in het vorige Parlement slechts twee gemist heb.
Ik heb daarom met enige aarzeling vóór het schrappen van de vergaderingen op vrijdag in Straatsburg gestemd. Mijn conclusie is dat de agenda's voor de vergaderingen op vrijdag slechts worden samengesteld om de tijd op te vullen, waardoor deze vergaderingen steeds zinlozer worden. Het doet deze instelling geen goed wanneer er op vrijdag minder dan honderd parlementsleden debatteren over een resolutie die niet van belang is. Dit Parlement moet zijn manier van functioneren aanpassen aan de gewijzigde arbeidsomstandigheden.

Poos
Wederom wordt dit agendapunt als voorwendsel gebruikt om het protocol inzake de zetel van de Europese instellingen van zijn inhoud te ontbloten.
De grote meerderheid van de leden van het Europees Parlement die voor schrapping van de vrijdag als vergaderdag hebben gestemd, volgen een strategie die niets te raden overlaat: zij willen de plenaire vergaderingen naar Brussel verplaatsen. Na de vrijdag zullen zij de donderdag onder schot nemen. Wanneer dan de vergaderperiode in Straatsburg tot een minizitting is gereduceerd, zullen diezelfde mensen eisen dat Straatsburg om praktische redenen als zetel beter kan worden opgeheven.
Ik wil geen medeplichtige van deze strategie worden en daarom heb ik tegen de desbetreffende amendementen gestemd. Bovendien vind ik het zeer tegenstrijdig om een halve vergaderdag te schrappen, terwijl er tegelijkertijd geklaagd wordt dat het Europees Parlement steeds meer werk heeft. Er wordt geen enkele moeite gedaan om de verloren gegane uren van de vrijdag op het vergaderrooster voor 2001 te zetten!
Akkoord van Schengen

Speroni
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor gestemd en wil terzijde graag het volgende opmerken. In Italië wordt het Schengenakkoord niet altijd correct toegepast. Ik doel met name op de systematische controles door de douane en de Guardia di finanza van iedereen die per vliegtuig van Italië naar een van de andere Schengenlanden reist. Dat geldt met name voor de algemene luchtvaart, met zogenoemde privé-vliegtuigen.
Volgens het Schengenakkoord zijn deze systematische controles verboden, en ook mogen reizigers niet verplicht worden zich bij de douane te melden of aan te geven dat zij het land verlaten. Ik verzoek de Commissie dus op te treden en te zorgen dat het Schengenakkoord in acht wordt genomen en de Italiaanse overheid geen verdere bureaucratische belemmeringen opwerpt.
Aanbeveling-Beysen (A5-0153/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Beysen gestemd. Dit is echter een klassiek voorbeeld van de zinloze bezigheden waarover ik het in mijn stemverklaring over de schrapping van de vrijdag had. In dit document stelt het Europees Parlement vast welke goederen moeten worden opgenomen in een statistiek van producten die van de ene staat naar de andere worden vervoerd. Waar dient zo' n statistiek voor? Om te zien hoeveel snoepjes er van Italië naar Frankrijk gaan, hoeveel tractoren van Duitsland naar Zweden enzovoort? Ik geloof dat de bureaucraten hier te ver gaan, om maar niet te spreken van het extra werk voor ons Parlement.
Maar goed, als we dan toch gaan bijhouden hoeveel goederen er worden in- en uitgevoerd, waarom dan ook niet bijhouden hoeveel personen binnen de Europese Unie van het ene naar het andere land reizen? En waartoe dat alles? We moeten het leven van de burgers en de wetgeving eenvoudiger maken!
Verslag-Maaten (A5-0156/2000)

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, wat de algehele omwerking van de richtlijn inzake de productie, de presentatie en de verkoop van tabaksproducten betreft, hebben wij ons achter de rapporteur geschaard. Wij hebben voor zijn strengste amendementen gestemd, omdat wij ervan overtuigd zijn dat tabak de samenleving duur te staan komt en veel gevaarlijker is voor de kopers dan zijzelf denken.
Tegelijkertijd zijn wij er echter van overtuigd dat artikel 95 van het Verdrag betreffende de onderlinge aanpassing van de voorschriften voor de interne markt, waar dit ontwerp op is gebaseerd, een verkeerde rechtsgrondslag is. De voorgestelde bepalingen hebben namelijk tot doel de volksgezondheid te beschermen en niet de belemmeringen voor het vrij verkeer van producten op te heffen. Artikel 152 van het Verdrag betreft de volksgezondheid en biedt de Gemeenschap de mogelijkheid om de samenwerking tussen de lidstaten aan te moedigen, maar niet om zelf bindende harmonisatiemaatregelen te treffen. Deze worden zelfs uitdrukkelijk uitgesloten onder letter c van lid 3.
Wij beseffen heel goed dat de Commissie een lovenswaardig streven, zoals de bestrijding van het roken, aangrijpt om nieuwe bevoegdheden naar zich toe te trekken, ondanks het feit dat deze indruisen tegen de letter van het Verdrag en de subsidiariteit. Het is ook niet de eerste keer dat dit gebeurt. Wij hebben derhalve voor de amendementen gestemd om aan te tonen dat wij ten aanzien van het specifieke vraagstuk streng willen zijn, maar wij nodigen tegelijkertijd de Raad uit om de ontwerprichtlijn overeenkomstig artikel 152 te veranderen in een aanbeveling en de lidstaten uit te nodigen hun verantwoordelijkheid te dragen. Zij zijn daartoe wel degelijk in staat en zelfs indien deze nationale bevoegdheden zouden leiden tot uiteenlopende voorschriften betreffende de consumentenvoorlichting, al naar gelang het land en zijn cultuur, moeten de bedrijven er maar gewoon voor zorgen dat zij zich aanpassen. Als wij dit niet doen, kan men met recht zeggen dat de subsidiariteit een totaal zinloze zaak is geworden in de Gemeenschap.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik sta volledig achter dit verslag. Het beoogt de gezondheid van de burgers te beschermen, zowel van actieve als van passieve rokers. Maar wanneer is het ooit gelukt de consumptie van tabak, het roken van sigaretten, te verminderen? Eén enkele keer maar, mijnheer de Voorzitter. "Wanneer dan?", zult u mij vragen. In 1848, tijdens de opstand tegen de Oostenrijks-Hongaarse overheersing. De Milanese patriotten slaagden erin de keizerlijke schatkist te benadelen door minder sigaretten te roken. We hadden dit opschrift moeten kiezen: "Roken is dodelijk. De regeringen bedanken de bevolking voor de bezuinigingen op de pensioenkosten".

Newton Dunn
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen amendement 54 gestemd. Dit amendement voorziet in een afwijking voor de grenswaarden van onze gehaltes voor sigaretten die naar derde landen worden uitgevoerd.
Alle sigaretten zijn schadelijk. Geen enkele sigaret is goed. Roken is een verslaving, een langzame zelfmoordpoging zoals uit onze stemming blijkt, en fabrikanten hebben toegegeven dat roken kanker en andere ziektes veroorzaakt; een feit waarvan ze overigens al enige tijd op de hoogte zijn. Ik ben het ermee eens dat derde landen hun eigen gezondheidsvoorschriften moeten kunnen bepalen, maar we moeten niet toestaan dat er dubbele normen worden gehanteerd. Als we voor een vergaande bescherming van onze eigen burgers kiezen, zouden we ook niet meer mogen toestaan dat er schadelijke producten worden uitgevoerd die profiteren van de verslaving van anderen. Geen enkel mens is een eiland. Alle mensen zijn onderling met elkaar verbonden. Ik kan niet toestaan dat er geprofiteerd wordt van de slechte gezondheid van burgers in de derde wereld.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een stemverklaring afleggen om te zeggen dat ik mij bij de stemmingen over het verslag van de heer Maaten meestal heb onthouden. Ik heb dat niet gedaan omdat ik het niet met de doelstellingen van het gezondheidsbeleid eens ben, maar omdat ik absoluut niet begrijp waarom de Commissie en het Parlement op Europees niveau alles zo in detail willen regelen dat het onze geloofwaardigheid aantast. Ik geloof niet in een Europa dat de grootte, kleur en plaats van opschriften en afbeeldingen op sigarettenpakjes regelt. In tegenstelling tot de heer Dunn wil ik opmerken dat het niet om dubbele normen gaat. Wij zijn verantwoordelijk voor de gezondheid van onze burgers. Wij moeten regels opstellen. Andere regio's moeten hun eigen regels opstellen. Onze uitvoer mag echter niet worden benadeeld doordat anderen onze exportmarkten inpalmen. Ik hoop dat wij met de Raad en de Commissie tot een akkoord kunnen komen over duidelijke regels in verband met de gezondheid, maar niet over details waarover wij in het Parlement toch niet in goed geweten kunnen beslissen.

Sbarbati
Mijnheer de Voorzitter, een korte verklaring om te zeggen dat ik ook niet helemaal achter het verslag-Maaten sta. Hoewel ik begrijp dat consumenten goed voorgelicht moeten worden over de risico' s van de stoffen die zij gebruiken, is het niet onze taak een verbod op te leggen, zeker niet aan derde landen. Sommige excessen doen me denken aan bepaalde terroristische propaganda. Ik geloof niet dat zoiets de bewustwording ten goede komt, ook al omdat dergelijke maatregelen een averechts effect hebben wanneer we het al te bont maken.
Een ander punt waarop ik, als Italiaan en dus als inwoner van een mediterraan land, de aandacht wil vestigen. Ik wil de Commissie verzoeken nog eens na te denken over het plan om de subsidies aan tabaksplantages te korten. Het gaat hier om een zeer gevoelige kwestie, want er staan duizenden banen op het spel, direct of indirect. Wij moeten deze sector absoluut beschermen.

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, ik leg deze stemverklaring ook namens mevrouw Cauquil en mevrouw Bordes af. Wij hebben voor dit verslag gestemd, ondanks het feit dat er veel tekortkomingen in staan en de lidstaten in hun antirookcampagnes zo schijnheilig zijn. Wij willen in de mate van het mogelijke ons steentje bijdragen aan de strijd tegen de trusts die menen de bevolking te mogen vergiftigen en op te offeren aan hun winst.
Wij zouden echter duidelijk moeten maken dat deze maatregelen met de daarin opgenomen beperkingen ook van toepassing zijn indien tabakstrusts, of tenminste de Europese tabakstrusts, hun vergif in Oost-Europese landen, in Afrika of elders verkopen of onder licentie laten produceren. Het gedrag van de tabakstrusts druist in tegen de belangen van de maatschappij en wat dat betreft zijn zij geen haar beter dan de grote aardolie-, asbest- en bewapeningsconcerns of de grote levensmiddelenbedrijven die zich, als zij winst ruiken, van alle risico' s voor de bevolking of het milieu niets aantrekken.
Wij hebben tegen alle amendementen gestemd waarmee men de toch al beperkte draagwijdte van de voorgestelde maatregelen wil afzwakken of paal en perk wil stellen aan de informatie over de schadelijkheid en het levensgevaar van tabaksgebruik. Al die amendementen zijn namelijk koren op de molen van de tabakslobby. Wij zijn daarentegen solidair met de werknemers in deze sector en met de kleine tabaksproducenten. Hun inkomen en hun omschakeling naar nuttige teelten zouden moeten worden gefinancierd met heffingen op de enorme winst van de tabakstrusts.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het door richtlijn 89/552 ingestelde verbod op elke vorm van televisiereclame voor sigaretten en andere tabaksproducten en de door deze richtlijn uitgebreide etiketteringsplicht voor tabaksproducten zijn uitingen van de tweeslachtige houding van de Europese Unie tegenover tabak.
Enerzijds steunt de Unie de tabaksteelt met meer dan een miljard euro per jaar, anderzijds proberen wij het tabakverbruik in de Unie zoveel mogelijk terug te dringen. In het belang van de geloofwaardigheid van het gemeenschappelijk beleid moet voor deze strijdige doelstellingen een oplossing worden gevonden. De Europese Unie moet streven naar een beleid dat voor de burger begrijpelijk is. Steun voor de tabaksteelt enerzijds en een reclameverbod anderzijds zijn niet met elkaar in overeenstemming te brengen. Als deze tegenstrijdigheid niet op het niveau van de Gemeenschap kan worden opgelost, moet de Unie op internationaal niveau voor een beperking van de tabaksteelt ijveren en aldus aan een hoog niveau van gezondheidszorg bijdragen.

Thyssen
Voorzitter, ik heb met overtuiging gestemd voor het gewijzigde voorstel en voor de wetgevingsresolutie in verband met de nieuwe tabaksrichtlijn. Het is zeker zo dat de teksten nog uitgezuiverd moeten worden, dat zij nog opgeschoond moeten worden, want wij hebben nogal wat teksten aanvaard die volgens de regels van de legistiek absoluut niet in deze richtlijn thuishoren. Toch hebben ook deze teksten een waarde, want zij geven een signaal. Zij geven een signaal dat het Parlement de volksgezondheid vooropstelt.
Het beschermen van de volksgezondheid is effectief onze taak. Ook als wij wetgeving harmoniseren, hoort het zo te zijn dat over volksgezondheid geen compromissen gesloten worden. Volksgezondheid is niet zomaar een belang, volksgezondheid valt samen met het algemeen belang. Vandaag hebben wij bewezen dat wij daarvoor staan en zo hoort het ook.

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, ik heb zelf nooit gerookt en ik weet ook heel goed dat roken gevaarlijk is voor de gezondheid en de volksgezondheid.
Ik ben dus tegen tabaksverbruik. Toch heb ik tegen enkele amendementen gestemd omdat die volgens mij naar de andere kant doorslaan. Ook heb ik mij verschillende keren onthouden omdat wij ons mijns inziens hier laten meeslepen door een typische Europese reglementeringsdrang.
Klaarblijkelijk weten bepaalde collega' s niet wat de taak is van de wetgever. De wetgever zegt ja of nee, maar als hij een wet opstelt, schrijft hij geen proza. Dat is echter precies wat wij hier al de tijd doen. Wat hier staat is goed voor een toelichting maar niet voor een wetstekst.
Ik kom uit een land waar geen tabak wordt verbouwd. Ik kan dus vrijuit spreken wanneer het om het producentenvraagstuk gaat. Als wij de steun aan de tabaksproducenten stoppen, dwingen wij niet de rokers op te houden met roken, maar zetten wij veeleer de deur wagenwijd open voor de import van tabak uit landen buiten de Europese Gemeenschap.

Ahern
 - (EN) Het is belangrijk dat de tabaksindustrie er niet in is geslaagd om de stemming die gisteren in dit Parlement heeft plaatsgevonden, te voorkomen.
In de EU zijn er sinds 1990 meer dan een half miljoen mensen overleden als gevolg van een tabaksverslaving. Ondanks enorm gelobby door de tabaksindustrie, inclusief een poging om deze procedure als illegaal aan te merken, blijft het Europees Parlement onverkort vasthouden aan de bescherming van de volksgezondheid.
Ik ben blij met het streven om de informatie op de sigarettenverpakking te vergroten. Waarschuwingen met betrekking tot de gezondheid gaan 40% van de voorkant van het pakje beslaan en 50% van de achterkant. De tabaksindustrie moet verplicht worden om informatie te verschaffen over de ingrediënten van de sigaretten, met inbegrip van de tabak, en - net zo belangrijk - over de filters en additieven die gebruikt worden om de sigaretten te maken.
Elk individueel merk zou alle additieven moeten noemen en niet uitsluitend de verboden ingrediënten. Deze informatie moet openbaar gemaakt worden en mag niet achtergehouden worden onder het mom van "handelsgeheimen". Mensen hebben recht op accurate informatie over de gezondheidsrisico's van tabak.
De Groenen willen een verbod op veel van de meer dan zeshonderd additieven in sigaretten. Wij moeten weten om welke stoffen het gaat, en ervoor zorgen dat ze adequaat worden getest. Rokers hebben er recht op om te weten wat er nu precies in een sigaret zit.

Ainardi
Met haar voorstel voor een richtlijn wil de Commissie de bestaande richtlijnen van top tot teen herzien. Daarbij gaat het vooral om het teergehalte en de etikettering van de tabaksproducten. Ook wil de Commissie de huidige bepalingen aanvullen om rekening te houden met de nieuwe wetenschappelijke resultaten en een hoger beschermingsniveau van de volksgezondheid te bewerkstelligen.
De verdienste van deze richtlijn is dat zij de bestaande wetgeving verduidelijkt, de nationale reglementeringen met elkaar in overeenstemming brengt, de consumentenbescherming verbetert en het tabaksgebruik bestrijdt. Ik ben voor deze richtlijn en vind het een schandaal dat de multinationals een dergelijke onfatsoenlijke perscampagne op touw hebben gezet. Zij trekken zich totaal niets aan van de volksgezondheid en denken alleen maar aan hun marktaandeel en hun winst. Het is trouwens hoog tijd dat op internationaal vlak maatregelen worden genomen om het offensief tegen te gaan dat deze bedrijven in de ontwikkelingslanden zijn gestart. Daar kunnen zij ongecontroleerd en ongebreideld reclamecampagnes op touw zetten en propaganda bedrijven.
Ik ben voor het voorstel van de Commissie en voor de amendementen in het verslag van de milieucommissie. Daarmee wordt de volksgezondheid verbeterd.
Wij mogen overigens niet de problemen negeren die zullen ontstaan als de steun aan de communautaire tabaksteelt wordt afgeschaft. Wij moeten rekening houden met de sociaal-economische aspecten van deze productie.
Ook deze problemen moeten worden aangepakt. Wij moeten hiervoor inspanningen ondernemen, wel wetend dat de Europese Unie bijna 80% van zijn tabaksverbruik invoert. Daarom heb ik mijn handtekening gezet onder een amendement waarin wordt gevraagd om eerbiediging van de communautaire preferentie teneinde het aandeel van de Amerikaanse multinationals in het tabaksverbruik te verminderen.

Alavanos
Niemand betwist de schadelijke gevolgen van roken en niemand kan bezwaar hebben tegen maatregelen ter beperking van het roken. De desbetreffende bepalingen in het voorstel van de Commissie gaan dan ook de goede kant uit. Ofschoon er echter enerzijds gegronde twijfels zijn of met de voorstellen van de Commissie het verbruik inderdaad kan worden beperkt, staat het anderzijds als een paal boven water dat deze maatregelen ernstige gevolgen zullen hebben voor de tabaksproducenten, de tabakverwerkende industrie en de handel in de Gemeenschap. Er zijn amendementen waarin maatregelen worden voorgesteld voor de vermindering van het verbruik. De vermindering van het verbruik is echter een voorwendsel, daar het enige doel de vermindering van de begrotingsuitgaven is (ongeveer 1 miljard euro per jaar, terwijl de belastingopbrengst van de 15 lidstaten van de EU in de tabaksector per jaar 60 miljard bedraagt). Met aanneming van deze amendementen zal men de economie in de perifere gebieden, en in met name Griekenland, onherstelbare sociale, politieke en economische schade berokkenen.
Ook zal mijn land grote problemen ontmoeten als de overgangsperiode van drie jaar voor de inwerkingtreding van de door de Commissie voorgestelde richtlijn wordt verworpen, en als de richtlijn wordt toegepast op niet alleen de in de EU geconsumeerde tabakproducten, maar ook op de producten die bestemd zijn voor export naar landen waar de strenge voorschriften van de richtlijn niet gelden.

De Rossa
Ik ben blij met het aannemen van dit verslag omdat hierdoor het recht op een hoger beschermingsniveau van de volksgezondheid wordt gegarandeerd. Dit verslag zou mogelijk zelfs de weg kunnen plaveien voor de uiteindelijke uitroeiing van de tabaksverslaving in de EU.
Laten we de aanpak van de Gemeenschap met betrekking tot wetgeving op het gebied van voedselveiligheid eens als voorbeeld nemen. Deze wetgeving is gebaseerd op het beginsel dat consumenten recht hebben om te weten wat ze consumeren. Dat betekent dat ditzelfde beginsel ook zou moeten gelden voor tabaksproducten: rokers hebben het recht om precies te weten wat ze roken en wat de effecten daarvan zijn. Het publiek moet ervan verzekerd kunnen zijn dat het volledig geïnformeerd wordt over de gevaren van sigarettenverslaving. Als wetgevers delen wij die verantwoordelijkheid samen met de fabrikanten.
De aanbevelingen met betrekking tot de waarschuwingen op de voorkant van sigarettenpakjes verdienen steun omdat daardoor het sprookje wordt ontmaskerd dat deze producten minder schadelijk zouden zijn voor de gezondheid van mensen.

Figueiredo
Uit het debat en de stemming over dit verslag is gebleken dat de meningen in dit Parlement ernstig verdeeld zijn. Wij steunen van onze kant de voorstellen die de gezondheid van de gebruiker verdedigen zonder de werkgelegenheid in het gedrang te brengen. Wij gaan er immers van uit dat de Europese landbouwers tabak moeten kunnen blijven produceren en dat de Europese industrie tabak moet kunnen blijven fabriceren. Aangezien er geen verbod op de invoer rust, zijn enkel de Amerikaanse multinationals gebaat met een vermindering van de tabaksproductie en -fabricage in Europa.
Wij hebben dan ook vóór het behoud van de directe inkomenssteun in de sector van de tabaksproductie in de Europese Unie gestemd teneinde een betere naleving van het communautaire preferentieprincipe te garanderen. Zodoende wordt het aandeel van de Amerikaanse multinationals op de markt voor tabaksgebruik teruggedrongen en worden de belangen van de Portugese landbouwers behartigd zonder dat de volksgezondheid gevaar loopt.
Wij hebben tevens een voorstel ter verdediging van het Portugese merk "Português Suave" ingediend daar er ons inziens geen enkele reden bestaat om de deugdelijkheid van dit merk in twijfel te trekken.

Kauppi
Ik heb vóór het opheffen van het verbod op de verkoop van orale tabak, de zogenaamde snuff, in de EU gestemd. Ik begrijp volkomen dat alle tabaksproducten gevaarlijk zijn voor de gezondheid van mensen en dat zij verschillende soorten kanker en cardiovasculaire ziekten veroorzaken. Ik vind echter dat alle tabaksproducten, die onderling overigens qua schadelijkheidsniveau kunnen verschillen, behandeld zouden moeten worden op een manier die overeenkomt met de mate van schadelijke gevolgen die zij kunnen hebben voor de gezondheid van mensen.
Ik zou ook graag willen dat de verschillende beperkingen gebaseerd worden op wetenschappelijke gegevens. Daarom heb ik samen met mijn collega's een amendement ingediend om de gezondheidseffecten al in het jaar 2002 te evalueren en niet pas in 2005 zoals in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie is voorzien. Ook in het kader van de volksgezondheid is dat voorstel om het tijdschema te veranderen erg belangrijk.
Helaas is mijn voorstel niet aangenomen. Zelfs als de wetenschappelijke gegevens pas in het jaar 2004 beschikbaar zijn, vind ik nog steeds dat dergelijke informatie voor de leden van het Europees Parlement erg belangrijk is bij het creëren van toekomstige wetgeving op het gebied van tabaksproducten.

Lulling
Meer dan 30 jaar geleden was ik in het Parlement rapporteur voor de gemeenschappelijke marktordening voor ruwe tabak.
In mijn jeugdige overmoed hoopte ik toen mijn 141 collega's ertoe te kunnen overreden geen marktordening voor ruwe tabak in te stellen omdat wij dan bergen onverkoopbare ruwe tabak in interventie zouden moeten nemen.
Als men toen naar mij had geluisterd, zouden wij nu niet over de vele miljarden steun voor ruwe tabak hoeven te zeuren.
Ik wil hier echter geen oude koeien uit de sloot halen. Gedane zaken nemen nu eenmaal geen keer. Wij zullen ermee moeten leven, want wij kunnen de tabakstelers na dertig jaar gemeenschappelijke marktordening voor tabak nu niet ineens in de problemen brengen. Wij hebben hen aan subsidies gewend. De hervorming van de tabaksteelt is grotendeels daardoor in het water gevallen. Nu willen de gezondheidsfanaten in het Parlement de teelt van ruwe tabak in de Europese Unie te gronde richten, natuurlijk ten voordele van geïmporteerde tabak - die kunnen en willen zij immers niet tegenhouden -, terwijl de kettingrokers gewoon blijven roken.
In de Europese Unie en de rest van de wereld sterven te veel mensen aan longkanker, meer rokers dan niet-rokers. De verbodsbepalingen en de buitensporige eisen aan de Europese tabaksindustrie van onze Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid kosten echter banen, vooral aan vrouwen, en zullen niet helpen om de burgers van de Europese Unie van het roken af te helpen. De drastische maatregelen inzake reclame en etikettering hebben dat al bewezen. Zonder meer pervers is het voorstel om fabrikanten in de Europese Unie voor sigaretten die voor de export bestemd zijn, voor teer, nicotine en koolmonoxide dezelfde verplichtingen op te leggen. Het is goed dat wij ons ook voor de gezondheid van rokers in derde landen verantwoordelijk voelen. Als dat er echter toe leidt dat de tabaksindustrie haar voor de export naar derde landen bestemde productie naar ginds overbrengt, is het enige resultaat verlies van banen. Alleen in het kleine Groothertogdom Luxemburg zou die maatregel 12% van de sigarettenproductie doen verdwijnen. Dat kan toch niet.
Wat wij hier nu doen is buitensporig en onredelijk voor de tabakstelers en discriminerend voor de tabaksindustrie in Europa.
Ik heb de indruk dat verschillende gezondheidsfanaten de rokers het liefst zouden verbannen.
Ik ben voorstander van waarschuwingen op de verpakkingen, maar niet van een doodshoofd dat 60% van de oppervlakte inneemt.
Ik ben voorstander van een doelgerichte informatiecampagne, in het bijzonder voor de jongeren, om hen op de gevaren van het roken voor hun gezondheid te wijzen. Ik ben echter gekant tegen elke overdrijving en kan het verslag in zijn huidige vorm dus niet goedkeuren.

Malmström, Paulsen en Olle Schmidt
Een totaalverbod op orale tabak - de zogenaamde snuff - in de EU, terwijl sigaretten en andere tabaksproducten in de hele Unie zijn toegestaan, is onlogisch. Het verbod op het gebruik van snuff in alle EU-landen behalve Zweden moet daarom gehandhaafd blijven.
Het voordeel van snuff is dat de omgeving er geen last van heeft. Terwijl roken ook bij niet-rokers aandoeningen en ziektes veroorzaakt, met name bij mensen met allergieën, wordt bij snuff alleen de gebruiker blootgesteld aan eventuele schadelijke effecten.
Snuff is niet verslavend. Daarom mag de tabaksindustrie het niet op de markt brengen als een gezond product. De marketingrichtlijn die binnenkort tabaksreclame in de EU verbiedt, moet verdedigd worden en gelden voor alle tabaksproducten.

Miller
 - (EN) De labourafgevaardigden staan volledig achter de hoofdlijnen van het verslag-Maaten inzake het benadrukken van de gezondheidsrisico's die verband houden met tabak.
Wij vinden echter ook dat er op een aantal technische gebieden meer duidelijkheid moet komen in de onderhandelingen met de Commissie en met de Raad na de eerste lezing.
In dit verslag is geen aandacht besteed aan de subsidie voor tabaksteelt. Hoewel veel afgevaardigden van mening zijn dat deze kwestie onderdeel vormt van het totale debat over tabak en gezondheid en dus ook nu besproken zou moeten worden, vinden wij het gepaster om dit onderwerp aan de orde te stellen bij de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.

Ries
Van tabak ga je dood: elk jaar sterven in de Unie 500.000 mensen aan tabak; dat zijn 1.400 mensen per dag oftewel bijna één persoon per minuut. Een op de twee rokers sterft vroeg of laat aan een ziekte ten gevolge van roken. Deze cijfers zijn afschrikwekkend en spreken boekdelen.
Hebben wij nog meer redenen nodig om steun te betuigen aan de onderhavige richtlijn zoals deze nu is, na de amendering door onze rapporteur, de heer Maaten, die ik van ganser harte wil gelukwensen met zijn uitstekende werk? Ik ga akkoord met zijn oriëntaties.
Tabak is niet zo maar een product. Daar hebben wij een speciale reglementering voor nodig en het is dan ook geen toeval dat de Commissie, nu zij de resultaten heeft gezien van de meest recente onderzoekingen, een algehele herziening van de desbetreffende wetgeving voorstelt.
Misschien is het naïef te denken dat men roken kan afschaffen. Ik denk echter dat wij roken wel aanzienlijk kunnen verminderen via een betere consumentenvoorlichting. Wij hebben zojuist tot mijn grote vreugde instemming betuigd met waarschuwingen op de sigarettenpakjes die 35% van de voorkant en 45% van de achterkant dekken. Ik vind het echter spijtig dat de meeste collega' s niet overtuigd waren van het effect dat foto' s op pakjes sigaretten kunnen hebben.
Ik heb steun betuigd aan amendement 75 waarin sprake was van een verbod op de verkoop van tabaksproducten aan jongeren beneden de zestien. Degenen die tegen verboden zijn, omdat volgens hen jongeren daardoor juist tot het roken worden aangezet, zou ik van repliek willen dienen met een moreel argument. Onze samenleving moet op bepaalde gebieden morele grenzen trekken die niet overschreden mogen worden. Het gaat hierbij om het levensgrote probleem van het menselijk gedrag. Daardoor stelt zich natuurlijk ook een onderwijsprobleem en met name een probleem in verband met het gezondheidsonderwijs. Met dit onderwijs moet men reeds op heel jonge leeftijd beginnen. De puberteit schijnt mij een goede leeftijd te zijn om de jongeren bij te brengen welke grenzen niet overschreden mogen worden.
Mijns inziens hebben wij ook morele redenen om de export uit de Unie te verbieden van producten die volgens ons schadelijk zijn voor onze medeburgers. Ik heb tegen amendement 54 gestemd omdat ik daar radicaal tegen ben. Europa heeft andere troeven, andere mogelijkheden, als het zijn fantasie gebruikt, om exportmarkten voor zich te winnen.
Gisteren hebben collega' s tijdens het debat eraan herinnerd dat roken meer doden vergt dan tuberculose, AIDS en andere besmettelijke ziekten. Dat is op zich al reden genoeg om dit probleem resoluut aan te pakken. Het verslag van Jules Maaten zet een stap in de goede richting, maar slechts één stap. De strijd voor het leven en de gezondheid is een permanente strijd, een strijd waarvoor wij ons allen moeten inzetten.

Sacrédeus
De Zweedse christen-democraten hebben vandaag gestemd voor beduidend strengere regels voor de tabaksindustrie, waaronder een grotere waarschuwing (40%) op de verpakking van tabaksproducten dan die de Commissie heeft voorgesteld (25%). We zijn ook voor een verbod op het gebruik van de woorden 'light' en 'milde' tabak en een zo snel mogelijke afschaffing van steun aan tabaksplantages in de EU, omdat deze vorm van steun haaks op de inspanningen van de EU voor een betere volksgezondheid staat. Verder zijn we voor de afschaffing van de merkwaardige uitzonderingsregeling die Griekenland heeft voor tabak.
Ten aanzien van een permanent verbod op de verkoop van snuff in de overige EU-landen, vinden wij Zweedse christen-democraten dat er rekening gehouden moet worden met de aversie van deze landen om een nieuw product op de markt te brengen dat zij beschouwen als verslavend en slecht voor de volksgezondheid.
Zweden mag niet in naam van de vrijhandel en de interne markt andere landen en bevolkingen tabaksproducten voor oraal gebruik opdringen als zij die niet willen. Op dezelfde manier had de Commissie respect moeten tonen voor het Zweedse alcoholbeleid door de uitzonderingsbepaling voor Zweden uit 1994 voor de invoer van alcohol door particulieren te verlengen en permanent te maken.

Savary
Ik ben in een streek gekozen waar tabak wordt geproduceerd en ik zou hier mijn voorbehoud tot uitdrukking willen brengen ten aanzien van dit verslag over de tabakrichtlijn. Niemand zal twijfelen aan de gerechtvaardigdheid van de daarmee beoogde doelstellingen. Alleen al in de Europese Unie sterven jaarlijks 500.000 mensen aan het gebruik van tabak. Daarom moet roken resoluut worden bestreden, net zoals drugs, alcohol en alle andere gevaarlijke stoffen moeten worden bestreden, of zij nu van natuurlijke of chemische oorsprong zijn.
We moeten het derhalve wel eens zijn met de in dit verslag vervatte voorstellen. Daarmee wil men de consument waarschuwen en beter informeren over de risico' s van overmatig tabaksgebruik. Laten wij daarom meer doen dan alleen etikettering of beperking van de gevaarlijke stoffen! Laten wij beter gebruik maken van het speciale fonds dat in het kader van de gemeenschappelijk marktordening voor tabak is opgericht en waaraan ook de tabaksproducenten bijdragen, om onderzoek en ontwikkeling van minder schadelijke tabakssoorten te financieren. Wij moeten oppassen dat wij de tabaksteelt niet plotseling ontwrichten. Wij moeten de tabaksproducenten voldoende tijd geven voor omschakeling naar andere teelten. Het gaat hierbij immers om een sector met niet minder dan 135.000 producenten en 400.000 seizoenarbeiders, meestal in achtergebleven landbouwgebieden.
Mijns inziens moeten wij ons laten leiden door een aantal eenvoudige principes. Wij moeten billijk zijn en alle risico' s bestrijden die verslaving tot gevolg kunnen hebben. Dat betekent onder andere dat wij maatregelen moeten treffen tegen reclame en overmatig gebruik van gevaarlijke geneesmiddelen, die bovendien door de sociale zekerheid worden gefinancierd. Verder moeten wij ervoor zorgen dat de beperking van de interne tabaksproductie vergezeld gaat van controle op en beperking van de import, opdat het effect van onze maatregelen op het gebruik niet ongedaan wordt gemaakt. Wij moeten de telers voldoende tijd geven om hun productie aan te passen aan de nieuwe voorschriften inzake teergehalte. Tot slot moeten wij elke beperking van de steun aan de tabaksproductie van de hand wijzen als geen andere maatregelen ter bevordering van de omschakeling daarvoor in de plaats komen.
Met andere woorden, de producenten van de Europese Unie, die slechts 25% van de consumptie van ruwe tabak dekken, mogen niet als enigen het gelag betalen van deze weliswaar lovenswaardige maar overdreven - in zijn huidige vorm tenminste - reglementering.

Titley
 - (EN) De amendementen op het herziene voorstel van de Commissie inzake tabak, waardoor er meer gezondheidswaarschuwingen op sigarettenpakjes in de EU mogelijk zijn, hebben mijn volledige steun. De nieuwe waarschuwingen over de schadelijke effecten van het roken van sigaretten gaan de helft van de buitenkant van een pakje sigaretten beslaan; 40% van de voorkant van een pakje is bestemd voor waarschuwingen en 50% van de achterkant.
Door te roken gaan mensen dood en er is geen leuke manier om dat te zeggen. Uiteindelijk zal de helft van de langdurige rokers aan de gevolgen van hun tabaksverslaving overlijden. Van deze groep zal de helft op middelbare leeftijd sterven, waardoor ze 20 tot 25 jaar van hun leven kwijtraken. In Europa sterven een half miljoen mensen aan tabak en 85% van de longkankerziekten wordt veroorzaakt door roken.
Mevrouw de Voorzitter, ik zou blij zijn geweest als het radicale voorstel was aangenomen om net zoals in Canada foto's te gebruiken om de schadelijke effecten van roken op de gezondheid te illustreren. Als schokkende beelden van door rook aangetaste longen of rottende tanden de schadelijke effecten van roken demonstreren, dan vind ik dat die beelden ook op de pakjes moeten. Ik ben teleurgesteld dat het voorstel niet is aangenomen.
Het is absurd dat tabaksbedrijven proberen om deze wetgeving te saboteren. Ik heb mijn buik vol van hun pogingen om deze voorstellen een halt toe te roepen. Zij hebben de mensen al veel te lang misleid. Op dit moment worden de waarschuwingen nog inventief verborgen achter displays of via de kleurstelling van de pakjes. Rokers en degenen die van plan zijn om te gaan roken, moeten op de hoogte zijn van alle risico's die aan hun keuze verbonden zijn.
Door het huidige voorstel komt er een einde aan het gebruik van misleidende benamingen als "ultra light" en "laag teergehalte". Mensen worden in de val gelokt door de voorstelling dat "milde" sigaretten of sigaretten met een "laag teergehalte" gezonder zouden zijn. Dat klopt absoluut niet. Sigaretten met een laag teergehalte veroorzaken evenveel schade als normale sigaretten. Deze wetgeving geeft een duidelijk overzicht van de risico's van roken en daardoor worden duizenden levens gered.

Wuermeling
Ik heb om de volgende redenen tegen een uitvoerverbod voor zwaardere sigaretten gestemd:
Volgens het voorstel van de Commissie moet de uitvoer van sigaretten met meer dan 10 milligram condensaat, meer dan 1 milligram nicotine en meer dan 10 milligram koolmonoxide naar derde landen worden verboden. Dat zou tot talloze overtredingen bij de uitvoer van sigaretten uit de EU en tot het verlies van tienduizenden banen leiden.
Bij zulk een verbod heeft niemand baat. De sigaretten zouden dan immers buiten de EU worden geproduceerd, en de banen zouden bij ons verloren gaan. Zulk een verbod behoort trouwens niet tot de bevoegdheid van de EU. Het gaat niet om de interne markt. De antirooklobby mag niet net doen alsof de uitvoer van tabak gelijk staat met het uitdelen van cyaankali. Dat de EU tegelijkertijd de teelt en uitvoer van tabak met 1 miljard euro subsidieert, is met dit verbod strijdig.
Door dit uitvoerverbod werpt de EU zich voor het oog van de hele wereld als gezondheidsfanaat op. Dat is aanmatigend tegenover de zeden en gebruiken van andere landen. Wij zouden beter de reeds aangevatte werkzaamheden in de WHO in verband met wereldwijde productnormen voor tabaksproducten bespoedigen. Een eenzijdige maatregel van de EU zal geen enkel effect sorteren.
Verslag-Berenguer Fuster (A5-0142/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor dit verslag betreffende de uitwisseling van informatie over in het bijzonder financiële activiteiten gestemd. Aan deze stem wil ik echter twee vragen toevoegen: in de eerste plaats, wie controleert de controleurs? En in de tweede plaats, waarom breidt het Europees Parlement de controles niet uit naar de besteding van al het geld van de burgers, bijvoorbeeld de financiering van pensioenstelsels? Dat zou ik nu graag zien. De leden van de Partij van de gepensioneerden weten nog steeds niet hoe hun pensioenpremies worden besteed. Naar mijn mening moet ook de controle van deze bestedingen onder de richtlijn vallen.
Verslag-Lulling (A5-0144/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag-Lulling over de invoer van bier in Finland gestemd, maar ik moet zeggen dat ik tegen deze accijns ben. Ik zou graag een vrije markt zien. Ik herinner me dat ik als eenentwintigjarige matroos heen en weer voer tussen New York en de Bahama' s. Elke keer wanneer ik in New York aan land ging, mocht ik twee flessen whisky meenemen. Deze flessen heb ik elke keer, zodra ik in New York in de bus stapte, voor het drievoudige van de prijs weer kunnen verkopen. Whisky kostte daar namelijk veel meer. Deze handel tussen lidstaten als gevolg van verschillen in de hoogte van de accijns is dus onvermijdelijk. Als we die handel niet willen, moeten we alle accijnzen in de Europese Unie afschaffen.

Hautala
Rapporteur Lulling bekritiseert in haar verslag sterk de Finse accijnsheffing op alcohol, die zij buitensporig hoog vindt, en ook levert zij kritiek op het streven om de invoer van bier met uitzonderingsregels te beperken. Naar mijn mening is het voorstel van de Commissie echter een vrij goed compromis. Dat compromis stelt dat Finland het recht behoudt de strengere beperkingen voor de invoer uit de andere landen van de Europese Unie in verschillende stappen tot eind 2003 af te schaffen. De invoer van bier uit derde landen zoals Rusland en Estland mag tot 2006 beperkt blijven tot zes liter per reiziger per dag.
Aan de buitengrenzen van de Europese Unie is nergens zo goedkoop alcohol te verkrijgen als in de naburige regio's van Finland. Naar mijn mening heeft Finland op die manier goede redenen vast te houden aan strengere invoerbeperkingen dan in de andere EU-landen. In het internemarktbeleid moet men overeenkomstig het Verdrag van Amsterdam ook rekening houden met de aspecten van de gezondheidszorg en de milieubescherming. Uitzonderingen op de communautaire wetgeving moeten worden toegestaan als hieraan een hoger niveau van gezondheidsbescherming ten grondslag ligt.

Sacrédeus
Finland heeft serieuze problemen gehad met een drastisch hogere import van bier uit derde landen, met name uit Estland en Rusland. Het is daarom een zeer goede zaak dat de Commissie Finland nu een uitzonderingsregeling heeft toegekend met een duur van zes jaar, om een nieuwe beperking van de bierimport uit derde landen te introduceren. Finland krijgt daarmee tot 1 januari 2006 het recht om de import van bier uit derde landen te beperken tot zes liter per reiziger per dag.
Dit laat zien dat de Commissie in het geval van Finland inziet dat de vrijwel vrije import van alcohol voor particulieren over de landsgrenzen niet alleen een handels- en belastingkwestie is, maar dat de volksgezondheid en een sociaal alcoholbeleid om de verschrikkingen van alcoholmisbruik te bestrijden belangrijker zijn.
Een dergelijk inzicht had de Commissie ook kunnen laten zien bij de behandeling van de Zweedse uitzondering uit 1994 voor de particuliere invoer van alcohol in Zweden. Terwijl Finland een nieuwe uitzondering krijgt toegewezen, houdt die van Zweden op te bestaan. Daarmee zaagt de Commissie, met de verantwoordelijke commissaris Bolkestein, de poten weg onder de instrumenten voor het alcoholbeleid zoals invoerbeperking en hoge accijnzen waartoe het Zweedse parlement en de regering op democratische wijze hebben besloten.
Verslag-Vidal-Quadras Roca (A5-0159/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat ik versteld sta over mezelf, omdat ik voor dit verslag heb gestemd. Het komt immers neer op de capitulatie van de Europese Unie op het terrein van de Euratom, een van de gemeenschappen waaruit de Europese Unie is voortgekomen, namelijk het vreedzaam gebruik van kernenergie. Ik herinner me Mijn vriend het atoom van Walt Disney, een boek dat ik als jongetje aandachtig heb gelezen en nooit zal vergeten. Daarin werd duidelijk uiteengezet hoe atoomenergie gebruikt zou kunnen worden voor een betere toekomst.
Vandaag moeten we helaas onder ogen zien dat dat is verhinderd. Door wie? We zouden de torenhoge rekening voor het ontmantelen van de kerninstallaties aan de verantwoordelijke moeten presenteren. Ik weet niet wie dat is. Misschien kunt u, mijnheer de Voorzitter, daarover opheldering verschaffen.

Caudron
Met het programma dat wij vandaag hebben behandeld, wil men de ontmanteling van de kerncentrales van het Gemeenschappelijk Onderzoekcentrum en het beheer van het door de activiteiten van dit centrum veroorzaakte kernafval organiseren. Ik heb geen fundamentele bezwaren tegen dit voorstel, maar wel enkele vragen over de omvang van de voor dit programma beschikbare begrotingsmiddelen. De rapporteur heeft ons daar geen uitsluitsel over gegeven.
De rapporteur heeft het voorstel van de Europese Commissie verworpen. Ik herinner eraan dat de Commissie had voorgesteld dit programma te financieren met de aan het einde van een bepaald begrotingsjaar niet uitgegeven kredieten uit rubriek 3. Zij was van plan daarvoor een opvang-begrotingslijn in onderafdeling B4 (energie, nucleaire veiligheidscontrole, milieu) in het leven te roepen.
Wij zijn weliswaar voldaan over deze oplossing, aangezien daarmee de financiering niet meer voor rekening zal komen van de kaderprogramma' s voor onderzoek - en daar hadden wij als Europees Parlement op aangedrongen -, maar deze oplossing stelt ons niet in staat het hoofd te bieden aan hetgeen hier op het spel staat. Het is namelijk op lange termijn onaanvaardbaar dat de ontmanteling van activiteiten op nucleair gebied wordt gefinancierd met een begrotingslijn die een soort verzamelbak is, waarvan men nooit weet hoeveel daarin terecht zal komen. Bij deze gelegenheid wil ik duidelijk maken dat ik het absoluut niet eens ben met het feit dat steeds vaker een beroep wordt gedaan op dit soort begrotingslijnen.
Dit is denk ik ook de reden waarom de rapporteur "nota heeft genomen van het voorstel" van de Commissie en daar verder niets aan heeft toegevoegd. In het verslag wordt voorgesteld een trialoog tussen de instellingen te houden om tot een oplossing te komen. Daarin zwijgt men echter over de andere genoemde financieringsmogelijkheden. Zo wordt onder andere voorgesteld de ontmanteling van deze nucleaire activiteiten door de lidstaten te laten financieren en wel overeenkomstig nader te bepalen modaliteiten. Dat is natuurlijk een grote illusie. Het staat immers als een paal boven water dat daardoor heel wat beroering zal ontstaan in de lidstaten die hierbij nauwelijks betrokken zijn.
De beste oplossing is ervoor te zorgen dat er een eigen begrotingslijn komt voor de financiering van dit programma. Ik besef heel goed dat dit niet de weg van de minste weerstand is, aangezien dan bij de herziening van de financiële vooruitzichten extra kredieten moeten worden goedgekeurd. Als we echter bepaalde ambities koesteren, vooral op nucleair gebied, moeten we ervoor zorgen dat we de middelen daarvoor hebben.
Daarom moeten wij op lange termijn druk uitoefenen op de Raad opdat hij instemt met de instelling van deze zelfstandige begrotingslijn. Op korte termijn moeten we pragmatisch te werk gaan en ervoor zorgen dat de snelle uitvoering van dit programma niet wordt tegengehouden. Daarom steun ik het volgende compromis: instelling op heel korte termijn van de door de Commissie voorgestelde "verzamellijn" en snelle bijeenroeping van de trialoog om op middellange termijn een zelfstandige begrotingslijn te kunnen goedkeuren.
(De vergadering wordt om 13.40 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Speciale bijeenkomst van de Verenigde Naties "Vrouwen 2000
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de speciale bijeenkomst van de Verenigde Naties "Vrouwen 2000: gelijkheid van man en vrouw, ontwikkeling en vrede voor de eenentwintigste eeuw".

Maria de Belém Roseira
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u dat ik hier de gelegenheid krijg de werkzaamheden in het kader van de buitengewone vergadering van de Verenigde Naties over de follow-up van de in 1995 gehouden conferentie van Beijing en het aldaar vastgestelde actieplatform toe te lichten. De conferentie van Beijing moet als een bijzonder belangrijk kader voor de erkenning van de rechten van de vrouw worden beschouwd. In Beijing werd immers door 189 landen een actieplatform goedgekeurd dat deze rechten moest invullen en de instrumenten in het leven moest roepen die de geleidelijke verwezenlijking van de vrouwenrechten tot doel hebben. Zoals bij dit soort internationale instrumenten gebruikelijk is, dringt zich ook hier een follow-up op aangezien er, zoals gezegd, sinds de ondertekening van dit platform door 189 landen van over de hele wereld reeds 15 jaar verstreken zijn.
Naar aanleiding van deze follow-up zijn reeds talrijke bijeenkomsten belegd. In een eerste fase werden in het kader van een voorbereidende commissie inleidende vergaderingen gehouden waarop geleidelijk aan vooruitgang werd geboekt. Er deden zich enige moeilijkheden voor met betrekking tot de vorderingen die een bepaalde groep landen, met name zij die als de meest ontwikkelde landen bekendstaan, op een aantal punten wilde bereiken. Ook het taalgebruik zorgde voor problemen, niet zozeer in de reeds eerder goedgekeurde politieke verklaring als wel in het slotdocument, dat vier delen omvatte. Een van deze delen had betrekking op de maatregelen en de beleidslijnen die de regeringen moesten goedkeuren om niet alleen het platform van Beijing maar ook de ondertussen door de verschillende landen verkregen verworvenheden in de praktijk te brengen.
Het was een relatief complex proces waarbij sommige landen, met name de Europese Unie, allianties aangingen, inzonderheid met de Latijns-Amerikaanse landen. Op een bepaald moment kwam het tot een breuk in de G77, hetgeen een snelle afhandeling van de werkzaamheden bemoeilijkte.
Hoe het ook zij, om kort te gaan kunnen wij concluderen dat op het gebied van de erkenning van vrouwenrechten als mensenrechten een aanzienlijke vooruitgang is geboekt en krachtige politieke uitspraken zijn gedaan. Er is onder meer overeengekomen geen schending van deze mensenrechten te dulden, alle praktijken die de mensenrechten met voeten treden uit te bannen, te verwijzen naar de Commissie voor de positie van de vrouw en het optionele protocol en het racisme en het geweld op grond van racisme te bestrijden. Wat het geweld tegen vrouwen betreft, zou ik, afgezien van de talrijke andere in dit opzicht gemaakte vorderingen, uw aandacht willen vragen voor de gezamenlijke bereidheid om de vrouwenhandel te bestrijden via internationale samenwerking. Ook op andere terreinen zullen acties op internationaal niveau worden gesteund. Bovendien hebben alle landen toegezegd reclamecampagnes tegen geweld te lanceren naar het voorbeeld van de door de Europese Unie opgezette campagne betreffende de nultolerantie. Er is tevens aandacht besteed aan de maatregelen ter bestrijding van de armoede, de werkgelegenheid, in zoverre deze factor de deelname van de vrouw aan het economische leven garandeert, de noodzaak acties te ondernemen om het gezinsleven en het beroepsleven beter op elkaar af te stemmen en de noodzaak de toegang van vrouwen tot onderwijs en vorming te bevorderen zodat zij over de nodige autonomie kunnen beschikken. Voor de eerste maal werd overigens ook uitdrukkelijk gewag gemaakt van het probleem van het moeder- én vaderschap - de rol van de man lag steeds voor de hand - en de noodzakelijke verdeling van de taken.
Wat de gezondheid betreft, werd gewezen op het belang van een holistische benaderingswijze in termen van seksuele rechten die niet op de voortplanting betrekking heeft. Op initiatief van de Europese Unie werden tevens specifieke verwijzingen naar gehandicapte migrantenvrouwen, oudere vrouwen en inheemse vrouwen opgenomen. Zoals ik reeds heb gezegd, is bijzondere aandacht besteed aan de rol van de man en aan de noodzaak de actieve deelname van de vrouw te bevorderen om meer pacifistische samenlevingen tot stand te brengen. Ook de mogelijke opname van een van de instrumenten die in het platform van Beijing van fundamenteel belang worden geacht, is aan de orde geweest. Ik heb het dan over de mainstreaming van het genderperspectief dat in alle mechanismen voor mensenrechten, de verdragen in het kader van de Verenigde Naties en de Millenniumtop zal moeten worden opgenomen. Hiermee wordt een belangrijke stap voorwaarts gezet.
Het volgende punt betreft de controleprocedures die ons in de gelegenheid moeten stellen na te gaan in hoeverre de verschillende landen hun verplichtingen zijn nagekomen. In dit opzicht wordt uitdrukkelijk gehamerd op de noodzaak meetbare en duidelijk gedefinieerde doelstellingen te definiëren die een afdoende controle garanderen. De bedoeling hiervan is dat op onverschillig welk moment een balans kan worden opgemaakt die een objectiever resultaat voorlegt dan de tot dusver opgestelde evaluaties. Ook de versterking van de rol van de niet-gouvernementele organisaties is ter sprake gekomen. Deze organisaties moeten bij alle beleidslijnen worden betrokken als bevoorrechte partners van de staat om te garanderen dat het platform daadwerkelijk wordt nageleefd. De fundamentele problemen hebben betrekking op datgene wat voor ons, Europese Unie, reeds in artikel 13 van het Verdrag van Amsterdam vervat zit. Bovendien hadden een aantal landen het moeilijk met de kwestie van de seksuele rechten en de daaruit voortvloeiende diversiteit en met de seksuele geaardheid.
Gelet op deze omstandigheden werd besloten dat deze delicate kwesties in de trant van Beijing moeten worden opgelost. Deze conclusie sluit aan bij de strategie van de Europese Unie. Zij heeft er immers steeds op aangedrongen dat de buitengewone bijeenkomst niet als een nieuwe conferentie maar als een tussenfase moest worden beschouwd. De Europese Unie besloot dan ook een slotverklaring op te stellen waarin zij oog heeft voor de geboekte vooruitgang en zich voorneemt haar strijd voort te zetten. Haar streefdoel is dat datgene wat voor ons in het kader van het Verdrag betreffende de oprichting van de Europese Unie en met name in artikel 13 reeds een bindend karakter heeft, in de toekomst ook in andere instrumenten wordt opgenomen.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik hier vandaag de resultaten kan presenteren van de zeer belangrijke conferentie van vorige week in New York. Ik bied mijn excuses aan voor het feit dat mijn collega, commissaris Diamantopoulou, hier vanmiddag niet aanwezig kan zijn. Zoals sommigen van u wellicht bekend is, had zij al voordat het tijdstip van dit debat bekend was een aantal andere afspraken gemaakt die onmogelijk verzet konden worden. Zoals de geachte afgevaardigden ook zullen weten, zal zij volgende week in de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen uitgebreid over dit onderwerp van gedachten wisselen met de afgevaardigden, waarvan er velen uiteraard deel hadden aan het succesvolle resultaat van afgelopen week. In de bijeenkomst van volgende week met commissaris Diamantopoulou hebben de afgevaardigden de gelegenheid om nader op deze kwestie in te gaan.
Ik zou allereerst graag het Portugese voorzitterschap namens de Commissie bedanken voor de effectieve manier waarop het de standpunten van de lidstaten heeft gecoördineerd en voor de bekwame wijze waarop het de onderhandelingen met de andere delegaties heeft gevoerd. Naar ik begrepen heb, waren de omstandigheden bij de onderhandelingen af en toe buitengewoon moeilijk.
Wij willen ook het Parlement bedanken voor de zeer coöperatieve houding met betrekking tot de speciale bijeenkomst. Afgevaardigden van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen hebben als onderdeel van de delegatie een buitengewoon waardevolle bijdrage geleverd. Bovendien hebben zij ook het initiatief genomen om met parlementariërs van de lidstaten en geassocieerde landen samen te werken. Dat heeft een erg nuttig stukje politieke coördinatie opgeleverd.
De Commissie is ook erg blij met de ontwerpresolutie van het Parlement. Deze ontwerpresolutie onderstreept op een krachtige, constructieve manier het streven van het Parlement naar gelijke kansen voor mannen en vrouwen.
De Europese Unie kan trots zijn op het feit dat zij de meest progressieve, regionale groep was die in New York vertegenwoordigd was. Wij hebben als collectief hard gevochten om voortbouwend op de resultaten van Peking meer vooruitgang te boeken. Als we daarin zijn geslaagd, is dat deels te danken aan de eensgezinde opstelling van de diverse instellingen. Ik denk dat ik kan zeggen dat wij zeker vooruitgang hebben geboekt. Op een aantal gebieden gaat het slotdocument een stuk verder dan de resultaten van vijf jaar geleden in Peking - dat was een conferentie die ik toentertijd van iets dichterbij heb meegemaakt dan nu het geval was. Wij hebben vooruitgang geboekt zonder ook maar enig water bij de wijn te doen op andere terreinen van het Pekingplatform.
Het document bevestigt nogmaals dat de rechten van de vrouw mensenrechten zijn. Het document roept alle VN-leden op om het optionele CEDAW-protocol te ondertekenen en legt er de nadruk op dat het Internationaal Strafhof meer rekening zou moeten houden met genderaspecten. In het document wordt geconcludeerd dat discriminatie van vrouwen vaak samengaat met discriminatie op andere gronden. Hoewel we er niet in zijn geslaagd om alle redenen die in het EG-Verdrag staan, ook specifiek in het document vermeld te krijgen, heeft het voorzitterschap het standpunt van de Europese Unie wel duidelijk kunnen maken in een slotverklaring voor de Algemene Vergadering. Er is een nieuwe, veel duidelijkere formulering over de verplichtingen van landen om niet alleen geweld tegen vrouwen te beëindigen, met inbegrip van huiselijk geweld, maar ook de schandalige, maar nog steeds toenemende vrouwenhandel.
In het slotdocument wordt erkend dat er een verband bestaat tussen gendergelijkheid en een grotere welvaart. Als vrouwen de kans krijgen om volledig aan het sociale en economische leven deel te nemen, zijn zij ook beter in staat om zichzelf en hun omgeving van de armoede te bevrijden. Volgens mij is het ondenkbaar, en op dit terrein liggen ook enkele van mijn eigen verantwoordelijkheden, om een duurzaam economisch ontwikkelingsmodel te creëren waarbij geen rekening wordt gehouden met genderaspecten.
In het document wordt ook nogmaals bevestigd dat onderwijs de hoogste prioriteit moet krijgen om de empowering van meisjes en vrouwen te stimuleren. Er wordt ook gewezen op de noodzaak van een eerlijke verdeling van werk tussen mannen en vrouwen, ook met betrekking tot de thuissituatie, en op maatregelen om werk gemakkelijker te kunnen combineren met gezinsverplichtingen. In het document wordt ook aandacht besteed aan de methodologie, dat wil zeggen hoe wij ervoor kunnen zorgen dat onze goede bedoelingen in daden worden omgezet. Op aandrang van de Europese Unie wordt in het document het belang erkend van het opzetten van benchmarks en meetpunten voor een voortgangsevaluatie. Tot slot zijn wij ook blij met de verwijzing naar de rol van mannen bij het verwezenlijken van een betere gendergelijkheid, omdat zij op dat vlak duidelijk ook een grote verantwoordelijkheid hebben.
Door haar krachtige standpunt met betrekking tot mensenrechten, gendergelijkheid en discriminatie is de Unie beter dan ooit in staat om de afspraken die in Peking zijn gemaakt, na te komen. Door het Verdrag van Amsterdam heeft de Unie meer mogelijkheden om vooruitgang te boeken bij de tenuitvoerlegging van de maatregelen van het Pekingplatform. Ik hoop dat niemand twijfelt aan de vastberadenheid van de Commissie om dat ook inderdaad te doen. Mijn collega, commissaris Diamantopoulou, is in dit verband natuurlijk hoofdverantwoordelijk, maar het is een inspanning waaraan alle commissarissen een zo groot mogelijke bijdrage willen leveren.

Smet
Voorzitter, ik dank de Commissie, het voorzitterschap en al mijn collega's voor de uitstekende samenwerking die we gehad hebben en die de conferentie heel sterk beïnvloed heeft. De conferentie heeft aangetoond dat er in de voorbije jaren inderdaad vooruitgang geboekt is. Er is vooruitgang geboekt op veel terreinen. Ik noem er een paar: vrouwen nemen deel aan vredesoverleg, er is vooruitgang geboekt op het gebied van gezondheidsproblemen van de vrouwen, de werkgelegenheid voor vrouwen is in een aantal landen vooruitgegaan en het geweld tegenover vrouwen is in een aantal landen op de agenda gekomen. Wij kunnen dus een lijst opmaken van zaken die vooruitgegaan zijn, maar er zijn intussen natuurlijk nieuwe problemen opgedoken.
Ik denk aan het probleem van AIDS bij vrouwen, in sommige Afrikaanse steden heeft tot 40 procent van de zwangere vrouwen AIDS. Ik denk aan het probleem van de vrouwenhandel, van de verkrachting van vrouwen bij gewapende conflicten, enzovoort. Het gevolg daarvan is dat Peking plus V zich niet kan beperken tot alleen de vooruitgang die geboekt is ten aanzien van wat in Peking beslist werd. Peking plus V moest ook een aantal nieuwe zaken in de tekst inbrengen. Dat is gebeurd, daar is hard voor geknokt.
Binnen de Europese Unie denk ik, mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dat wij drie taken hebben. Ten eerste moeten wij als Europese Unie de motor blijven voor de lidstaten. Wij zijn dat in het verleden in heel sterke mate geweest en we moeten dat in de toekomst ook blijven. Het Vijfde Actieprogramma en de financiële middelen die daarvoor besteed worden, zullen het bewijs zijn van het feit of de Europese Commissie het ernstig meent met de toepassing van het Pekingplatform de volgende jaren.
Maar het is niet alleen ten opzichte van onze eigen lidstaten dat wij een rol hebben, ook ten opzichte van de kandidaat-lidstaten, diegene die wij als Europese parlementsleden samengebracht hebben in New York, hebben wij een taak. Wij hebben voorgesteld om de samenwerking met hen voort te zetten en de Commissie gevraagd om in de screening die zij doet in verband met het communautaire acquis, ook de verworvenheden in verband met het Pekingplatform te bekijken.
Wij hebben ook een rol ten opzichte van derde landen. Het is afschuwelijk de problemen van vrouwen in de derde landen te moeten aanhoren. De problemen van genitale verminking, de problemen van doden omwille van het feit dat vrouwen ontrouw waren of betrekkingen gehad hebben voor het huwelijk en al deze zaken. Het is de meest afschuwelijke vorm van geweld die tegenover vrouwen bestaat. Ik denk dat de Europese Unie in de hulp die ze geeft aan derde landen absoluut ook voorwaarden moet stellen ten aanzien van wat deze derde landen doen om de problemen van vrouwen op te lossen.
Tot slot, ik ben katholiek, maar wel ruimdenkend katholiek. Ik heb het vreselijk gevonden dat de Kerk waartoe ik behoor zich geassocieerd heeft met de meest fundamentalistische groepen die er in de samenleving bestaan. Ik heb het vreselijk gevonden, vooral omdat mijn Kerk in haar eigen structuren zo weinig kansen aan vrouwen geeft.

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie heeft de vrouwenrechten in New York voor heel de wereld voor het voetlicht gehaald. De onderhandelingen waren hard. Het Portugese voorzitterschap, dat niet alleen namens 15 lidstaten maar ook namens de geassocieerde landen behalve Polen heeft gesproken, verdient onze bijzondere dank. Hetzelfde geldt voor de Commissie, de commissaris en hun onderhandelaars, die voorbeeldig met de delegatie van het Parlement hebben samengewerkt. Dat is niet gebruikelijk. Ook de vruchtbare samenwerking met de niet-gouvernementele organisaties heeft de positie van de Europese Unie versterkt. Onze samenwerking heeft ons in staat gesteld onze visie door de progressieve landen te doen overnemen en op de twaalf belangrijke terreinen grote vooruitgang te boeken.
Op geen enkel moment heeft de Europese Unie het actieplatform van Peking laten verwateren. Het is natuurlijk jammer dat wij niet overal succes hebben geboekt en dat de klare taal van artikel 13 over niet-discriminatie en seksuele rechten niet in de slottekst van New York is opgenomen. Zoals gezegd is dat toe te schrijven aan de fundamentalistische landen zoals Iran, Irak, Libië, Soedan en zelfs het Vaticaan.
Wij mogen daardoor echter niet vergeten dat de vrouwenrechten in New York vorderingen hebben gemaakt en dat wij op de al vermelde terreinen grote vooruitgang hebben geboekt. Zeer concreet zijn er nu in veel landen maatregelen tegen de gruwelijke genitale verminking, er werd over HIV en aids gesproken en er is nu aandacht voor de rol van de vrouw in het vredesproces. De strijd tegen geweld staat nu wereldwijd op de agenda. Wat de toegang tot kapitaal en de rol van de man betreft - wij zouden willen dat ook hier meer mannen aan het proces deelnemen -, wacht ons nog werk.
In New York lag ons verslag als officieel VN-document voor. Ook dat was een groot succes. Alle landen hebben nu toegang tot de resoluties van het Parlement en weten welke vorderingen wij in de Europese Unie hebben gemaakt. Ook ons initiatief om de parlementsleden twee keer uit te nodigen heeft veel succes gehad en heeft de uitvoering van het actieplatform bespoedigd.
Wij zijn met onze partners uit de geassocieerde landen tot de conclusie gekomen dat wij nauwer moeten samenwerken om de vrouwenrechten te bevorderen. Over twee jaar willen wij met vrouwelijke parlementsleden een conferentie houden om na te gaan hoever het met Peking staat. Over vijf jaar willen wij opnieuw een wereldvrouwenconferentie houden om het proces voort te zetten. Wij moeten ons allemaal samen inspannen opdat het thema gendermainstreaming, gelijke kansen voor mannen en vrouwen, op de agenda van de wereldpolitiek blijft. Wij hebben er alle belang bij daarvoor te ijveren. Persoonlijk ben ik er ook van overtuigd dat wij er belang bij hebben dat dit in Oost-Europa gebeurt.

Sanders-Ten Holte
Voorzitter, mijnheer de commissaris, laat ik beginnen met te stellen dat ik blij ben met de resultaten van de Speciale bijeenkomst van de Verenigde Naties over "Vrouwen 2000: gelijke behandeling voor man en vrouw, ontwikkeling en vrede". Ik denk dat dit vervolg op Beijing plus V om over de implementatie van de actieplannen te praten niet in de laatste plaats te danken is aan de inzet van de NGO's, maar ook van het Europees Parlement, dat met vijf sterke vrouwen vertegenwoordigd was, en natuurlijk die van de Europese Commissie, die in persoon van mevrouw Diamantopoulou zich sterk heeft ingezet voor deze conferentie. Er is enige vooruitgang geboekt. Dat mag ik wel zeggen. Het is ook al door vorige sprekers gezegd. Verdeling in zorg vind ik belangrijk, acties tegen vrouwenhandel en empowerment van vrouwen. Ik ben blij dat de deelnemende landen de Beijing-verklaring en het actieplan nog steeds onderschrijven. Toch is het jammer dat slechts acht landen in de wereld erin geslaagd zijn aan de essentiële hieruit voortvloeiende verplichtingen met betrekking tot gelijkheid in onderwijs, betaald werk en een minimumvertegenwoordiging van 30% in nationale parlementen, te voldoen. Het doet mij daarbij wel genoegen natuurlijk dat Nederland daar bij is, hoewel ik zelf niet helemaal tevreden ben over het emancipatiebeleid, of liever gezegd het gebrek eraan in Nederland, maar dat ook Duitsland, de Scandinavische landen en Zuid-Afrika daartoe behoren.
Maar terug naar Europa. Het is ronduit zorgwekkend, vind ik, dat juist de kandidaat-landen achteruit zijn gegaan wat betreft het aantal vrouwelijke werknemers en het aantal meisjes dat ingeschreven wordt in het onderwijs. Ik denk dat wij als Europees Parlement daar grote aandacht aan moeten besteden. Niet alleen is het onderwijs de beste manier om tot gelijkheid van man en vrouw te komen, het is ook de snelste manier en het is de enige manier als wij ervoor willen zorgen dat onze kinderen en kleinkinderen niet nog steeds over deze problematiek in debat moeten.
Wij zouden de toetredende landen erop moeten wijzen hierin verbetering te brengen. Een ander punt dat ik aan de orde wil stellen, is de tegenstand van de islamitische en Aziatische landen met betrekking tot de vrouwenrechten, waarbij zij zich beroepen op de sharia. Ik vind het ronduit beschamend dat wij vrouwen niet over de hele wereld de handen in elkaar kunnen slaan. Ik vraag u daaraan aandacht te besteden. Dit zijn niet alleen de islamitische landen en de Aziatische landen, maar ook Polen bijvoorbeeld.
Ten slotte zou ik u willen vragen, ik mis namelijk harde cijfers over de toestand in de toetredende landen, of het mogelijk is analyses te maken over de status quo in de kandidaat-landen, liefst zo snel mogelijk opdat wij ook kunnen constateren of er verbeteringen optreden. Ten slotte wil ik ertoe oproepen vooral de NGO's een belangrijke rol te laten spelen, want zij zijn degenen die de bewustwording bevorderen en dat moet niet alleen bij vrouwen maar ook bij mannen gebeuren. Zij moeten bij dat proces betrokken worden.
Per slot gaat het om de politieke wil van de maatschappij als geheel om zich in te zetten voor een zaak die te maken heeft met democratie, mensenrechten en die over alle culturen en religies heen gaat.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag nu in naam van de gelijke behandeling geen enkele extra minuut, ik probeer binnen de twee minuten te blijven. Ik sluit me aan bij de sprekers die zojuist zeiden dat er op de bijeenkomst in New York in veel zaken daadwerkelijk vooruitgang is geboekt. Wij mogen blij zijn met de vooruitgang in zaken als de mensenrechten van vrouwen, de vrouwenhandel, het geweld tegen vrouwen, de economische rechten van vrouwen, de positie van de burgermaatschappij. De zeer doelbewuste werkwijze van de Europese Unie verdient onze complimenten. Wij waren er immers als waarnemers, maar naar onze wens hadden wij daar ook invloed op het verloop van de onderhandelingen - in ieder geval in zekere mate.
Naar mijn mening was het zeer verheugend te zien dat alle lidstaten en bijna alle kandidaat-lidstaten onder leiding van Portugal samen onderhandelden. Dit geeft ons de hoop dat wij ook in de Europese Unie de wetgeving inzake gelijke behandeling kunnen versterken. Ik kan mij niet herinneren dat ik ooit zo'n eensgezind optreden heb gezien en hiervoor bedank ik het voorzitterschap en natuurlijk ook de Commissie. Van de kandidaat-landen was Polen de enige uitzondering. Dat land wilde de vrouwenrechten niet in dezelfde mate verbeteren als de lidstaten van de Europese Unie en de andere kandidaat-landen. Ik doe een beroep op commissaris Patten dat men bij de uitbreidingsonderhandelingen serieus nagaat of ook Polen zich aan de Europese wetgeving inzake gelijke behandeling houdt en de vrouwenrechten respecteert. Naar mijn mening moeten wij ook bij de samenwerking met de landen rond de Middellandse Zee meer aandacht aan vrouwenrechten schenken, omdat juist daar ernstige mensenrechtenschendingen gericht tegen vrouwen plaatsvinden.
Ik ben van mening dat deze conferentie hoop heeft gegeven aan de miljoenen vrouwen die het zonder fundamentele mensenrechten moeten stellen en over vijf jaar is een nieuwe vervolgconferentie noodzakelijk.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het voorzitterschap bedanken. Ik heb zelf niet deelgenomen in New York, maar de berichten van deelnemers en berichten die mij via andere kanalen hebben bereikt, zijn zeer lovend voor de Europese Unie als motor voor vooruitstrevendheid.
Ik ben blij dat we kunnen constateren dat het actieprogramma van Peking resultaten heeft geboekt. Als er iets is wat een stevige basis heeft, is het wel dit aangenomen actieprogramma. Dat kwam naar voren bij de evaluatie met alle actieve vrouwen van over de hele wereld, die niet alleen op kleine schaal, maar juist op zeer grote schaal werk verzetten voor bijvoorbeeld geweld tegen vrouwen
Ik wil ook mevrouw Smet bedanken. Ik behoor niet tot een kerk en kom uit en land waarin de kerk en de staat nu ook gescheiden zijn. Ik wil alle actieve katholieken bedanken die afstand hebben genomen van het Vaticaan en zijn opstelling. Als er in de toekomst geen dialoog tot stand kan komen met het Vaticaan, moeten we zijn grondslagen wellicht in twijfel trekken.

Varaut
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij aan het begin van deze spreekbeurt wenden tot de banken van dit Parlement en bepaalde collega' s uitnodigen zich eens te bezinnen op de weinige aandacht die onze mannelijke collega' s aan de rechten van de vrouwen in dit Parlement schenken. Ik zie hier dertig vrouwen zitten en vijf mannen. Deze cijfers doen bij mij de vraag rijzen of wij wel het morele gezag hebben om anderen in New York de les te lezen en op zo' n fervente wijze de rechten van de vrouw de verdedigen. Na deze inleiding waar nauwelijks onenigheid over kan bestaan, wil ik enkele dingen zeggen die bij de aanwezige collega' s misschien minder aangenaam overkomen.
De discussies in New York werpen mijns inziens twee problemen op: een fundamenteel en een formeel probleem. Twee problemen voor een delegatie als die van de Unie is bepaald niet veel, maar het zijn wel twee essentiële problemen. Het eerste probleem is dat alle delegaties de neiging hebben namens ons Parlement te spreken. Wij moeten echter wel beseffen dat men niet namens een wetgevende vergadering kan spreken: men kan alleen namens een uitvoerende macht spreken! Een wetgevende instantie heeft maar één middel om zich te laten horen en dat zijn de stemmingen. Geen enkele afgevaardigde hier heeft het recht te spreken namens het Parlement. Men mag alleen uit eigen naam spreken. De leden hier zijn slechts afgevaardigden in protocollair opzicht.
De chantage van het Parlement is in New York tot uitdrukking gekomen via de mening van een extremistische minderheid die een malthusiaans beleid wil opleggen. Onze zogenaamde vertegenwoordigers hebben zelfs een vrij en soeverein land als Polen bedreigd en zich tijdens die dreigementen niet weerhouden van scheldwoorden.
Men heeft werkelijk gedreigd daar men, zoals zo straks al werd gezegd, de Poolse minister duidelijk heeft gemaakt dat als hij zich niet zou voegen naar de wil van de zogenaamde afgevaardigden van het Europees Parlement, het toetredingsproces zou worden vertraagd. U begrijpt wel dat in een land als Polen deze gedwongen onderwerping aan de krachten van het pact van Amsterdam een verschrikkelijk beeld oproept.
Men heeft gescholden en de Poolse minister vergeleken met een ayatollah omdat hij het gezin verdedigde en weigerde een malthusiaans beleid te voeren.
Tot slot willen wij er nog eens aan herinneren dat de toetreding tot de Europese Unie afhangt van de eerbiediging van de criteria van het Verdrag en de instemming van het Parlement en niet van de persoonlijke passies van bepaalde leden hier.

Avilés Perea
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, mijnheer de commissaris, de bijeenkomst van de Verenigde Naties geeft ons wederom de gelegenheid te bekijken in hoeverre er sinds de wereldvrouwenconferentie in Peking van vijf jaar geleden vooruitgang is geboekt en welke problemen nog om een oplossing vragen.
Onderwijs blijft het meest doeltreffende instrument om te bereiken dat vrouwen hun rechten vrij kunnen uitoefenen, alsook een betere toegang krijgen tot verantwoordelijke functies op de arbeidsmarkt en in het openbare leven.
Kennis van de nieuwe technologieën is van het grootste belang om volledig te kunnen participeren in de samenleving van de toekomst. De rol van de media is enorm groot, want hierdoor kunnen vrouwen hun stem laten horen en een beeld uitdragen van maatschappelijke betrokkenheid zonder clichés op zoek naar oplossingen voor de dagelijkse problemen.
De gezondheid van vrouwen is een van de prioriteiten in het slotdocument van de bijeenkomst. Daarbij wordt bijzondere aandacht geschonken aan de ziekte AIDS, die zich met name in bepaalde delen van de wereld verbreidt. Vrouwen lopen een verhoogd risico de ziekte op te lopen. Het is dan ook zaak dat er speciale maatregelen voor preventie en behandeling worden getroffen.
Een van de doelstellingen is het uitbannen van huiselijk geweld. Dit zal als een publieke zaak worden beschouwd en onder de nationale wetten komen te vallen. Het geweld tegen vrouwen en meisjes wordt bij wet strafbaar gesteld, hetgeen moet leiden tot wetswijzigingen in de landen waar dit nog geen strafbaar feit is.
Armoede die in het bijzonder vrouwen treft moet worden uitgebannen. De landen die de overeenkomst hebben ondertekend zullen 0,7% van hun Bruto Nationaal Product uittrekken voor ontwikkelingsprogramma's waarmee de zogenoemde feminisering van de armoede kan worden bestreden.
De mondialisering brengt nieuwe problemen met zich mee die vrouwen in het bijzonder treffen, zoals mensenhandel, prostitutie en handel in drugs. Hiertegen dient te worden opgetreden, zodat vrouwen gelijke kansen krijgen op een waardig en vrij leven.
Al deze doelstellingen moeten de komende jaren worden verwezenlijkt. Om te waarborgen dat dit ook daadwerkelijk geschiedt, is het noodzakelijk dat er tijdens de komende vijf jaar een nieuwe bijeenkomst wordt gehouden.
Het vijfde programma voor gelijkheid onder auspiciën van de Europese Commissie moet de positie van de vrouw bevorderen en de nog bestaande ongelijkheden uit de weg ruimen. Genderbeleid dient in alle communautaire programma's te worden geïntegreerd.
Deze bijeenkomst is dus van bijzonder groot belang geweest voor de bevordering van de positie van de vrouw in alle delen van de wereld. In de Europese Unie kennen wij een hoge mate van ontwikkeling, waardoor de positie van de vrouw ook beter is. In andere delen van de wereld is het met de positie van vrouwen echter nog droevig gesteld. Daar bestaan de dagelijkse problemen uit ondervoeding en extreme armoede, terwijl de fundamentele rechten op geen enkele wijze worden geëerbiedigd.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Raad en de Commissie bedanken voor hun respectieve bijdragen. De vrouwenconferentie van de VN in New York was bijna mislukt. Een kleine groep katholiek- en islamitisch-fundamentalistische landen was duidelijk van plan om de successen te frustreren die vrouwen van over de hele wereld vijf jaar geleden in Peking hadden geboekt.
De kwesties die de minste problemen opriepen, waren het recht van vrouwen op seksuele voorlichting, vrije abortus en veilige seks om zich te kunnen beschermen tegen het HIV-virus en aids. Deze kwesties bracht een aantal islamitische en katholieke landen, van Soedan, Iran en Libië tot het Vaticaan, Nicaragua en Polen bijeen in de strijd tegen deze rechten. Een aantal landen probeerde formuleringen te schrappen over de verantwoordelijkheid van de regering om vrouwen te beschermen tegen verschillende vormen van geweld. Hoewel vorige week de klok terug dreigde te draaien, werd men het uiteindelijk eens over een slotdocument dat vooruitkijkt naar de successen die zijn geboekt op de vrouwenconferentie in Peking en dat tegelijkertijd de koers aangeeft naar meer gelijkheid in de toekomst.
Ik wil graag zeggen dat het voorzitterschap van de EU, en met name minister De Belém Roseira, actief heeft bijgedragen aan een geslaagd eindresultaat, waarvoor wij haar bedanken. In het slotdocument wordt op een aantal fronten vooruitgang geboekt. Eremoord en gedwongen huwelijken worden voor het eerst genoemd in een overeengekomen internationaal document. De formuleringen over verkrachting binnen het huwelijk, het eigendomsrecht, het recht om te erven en het recht op asiel op grond van vervolging vanwege het geslacht zijn aangescherpt. Het recht van vrouwen op gelijke deelname aan het macro-economische besluitvormingsproces, evenals quotering om de deelname van vrouwen aan politieke partijen en het parlement te vergroten, worden ook opgenomen.
De resolutie waarover we gaan stemmen, vereist dat de instanties, lidstaten en kandidaat-landen van de EU zich actief blijven inspannen voor de verwezenlijking van het slotdocument van Peking plus V. Het is met name belangrijke dat alle kandidaat-landen, waaronder Polen, verplicht zijn om het EU-beleid voor de rechten van de vrouw te voeren. Nu zijn er nog financiële middelen nodig om de besluiten en controle-instrumenten voor de realisatie ten uitvoer te brengen.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, de Conferentie van Peking plus V heeft in werkelijkheid geen vooruitgang van betekenis geboekt ten opzichte van het actieplatform van Peking in 1995.
De strijd van de vrouwenbeweging voor gelijke rechten en erkenning van verschillen is nog lang en gevaarlijk. Dat werd in New York duidelijk door de aanval van islamitische fundamentalisten op de thema' s waar de vrouwenbeweging de laatste jaren voor heeft gestreden: bestrijding van geweld en verkrachting binnen het huwelijk, bloedwraak en seksuele verminking. Aan de andere kant moeten we erkennen, zoals commissaris Patten heeft gezegd, dat de Conferentie als geheel de status van de rechten van de vrouw als mensenrechten heeft bevestigd en geconsolideerd.
Wat betreft de seksuele rechten, de voortplanting en het zelfbeschikkingsrecht van de vrouw, is er opnieuw een heilige alliantie gevormd tussen christelijke en islamitische fundamentalisten: het Vaticaan, Polen, Nicaragua en vele islamitische landen, zoals we in Peking al gezien hadden.
Bovendien zijn tijdens deze Conferentie mainstreaming en empowerment geconsolideerd, evenals de bestrijding van de armoede en de vrouwenhandel. Concrete en controleerbare doelstellingen ontbreken echter, bijvoorbeeld meer vrouwen in de instellingen, maar ook projecten voor armoedebestrijding. Het verheugt me dat Europa ook een positieve rol heeft gespeeld bij het smeden van betrekkingen en banden met andere landen en met de NGO' s.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, wij maken vandaag een fraaie balans op van de bijeenkomst in New York. Wij moeten echter ook de ernstige tekortkomingen en de enorme hypocrisie onder ogen zien. Deze zijn ook in de Europese Unie waarneembaar en dat is de reden dat ik mij vanaf nu extra inspanningen wil getroosten. Als voorbeeld noem ik het verschil in beloning, waarbij ik mij in het bijzonder tot de Raad richt. Wij hebben gezien dat vrouwen die hetzelfde werk doen als mannen daarvoor 50 tot 80 procent minder betaald krijgen. Zo staat dat niet in onze wetten. Het heeft er echter alle schijn van dat de Europese Unie dit tolereert. Ik vraag mij af of het Portugees voorzitterschap voor het beëindigen van zijn mandaat geen aanbeveling over dit onderwerp kan doen. Mijnheer Patten, toen er op de bijeenkomst van New York werd gesproken over het beleid inzake de verstrekking van microkredieten - leningen die aan bepaalde vrouwen worden verstrekt om financieel zelfstandig te kunnen opereren - erkenden de landen dat deze kredietprogramma's een doorslaand succes waren geweest. Dat was naar mijn oordeel een zeer belangrijk aspect van de conferentie.
Waarom brengen de Commissie en de Europese Unie op grond van deze positieve bevindingen niet ook zulke programma's op gang, zodat ook de Europese Unie vrouwen zonder middelen deze mogelijkheid kan bieden? Daar wil ik graag een antwoord op, mijnheer Patten.
Mijnheer de Voorzitter, de delegatie van het Europees Parlement heeft ten opzichte van de kandidaat-landen een uiterst belangrijke rol gespeeld. In dat opzicht is ons werk bijzonder nuttig geweest. Ten aanzien van Polen heb ik inderdaad mijn reserves, maar juist omdat de parlementaire delegatie die belangrijke rol heeft vervuld. Mijnheer Varaut, u bent slecht geïnformeerd en maakt zich belachelijk. U bent niet in New York geweest, ik wel. De informatie die u heeft klopt niet. Uw interventie raakt kant noch wal. Ik moet al uw opmerkingen weerleggen, want zij zijn volkomen bezijden de waarheid.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil het Portugese voorzitterschap, in het bijzonder minister Maria de Belém, en de Commissie in de persoon van commissaris Diamantopoulou bedanken voor de begeleiding en coördinatie tijdens de voorbereiding van de Conferentie en de Conferentie zelf. De Europese Unie heeft dankzij hun werk een belangrijke inbreng gehad in de opstelling van het slotdocument.
Velen hebben het al gezegd: uit de werkzaamheden van de VN en in New York is duidelijk geworden dat er na Peking enkele stappen in de goede richting zijn gezet. Vrouwen worden nu niet meer uitsluitend voorgesteld als zwakke wezens die verdedigd moeten worden, maar als wegbereiders van de sociale verandering en als een belangrijke maatschappelijke groep. Het is duidelijk geworden dat we door moeten gaan met de bestrijding van discriminatie op grond van sekse, ras, etnische afkomst, godsdienst, leeftijd, handicap of seksuele voorkeur. Deze discriminatie is nog steeds niet verdwenen.
De regeringen moeten bij al hun beleidsmaatregelen rekening houden met sekseverschillen: werkgelegenheid, economische groei, sociaal beleid, bestrijding van geweld enzovoort. De dialoog en de samenwerking met autonome vrouwenorganisaties in de burgermaatschappij, de politiek en in de instellingen moet worden voortgezet en versterkt.
Er zijn nog enkele uitdagingen. Voor de oplossing daarvan is de inzet van nationale en internationale instanties en van de Europese Unie nodig, ook op het terrein van de ontwikkelingssamenwerking. In dat verband wil ik commissaris Patten wijzen op de nonchalance waarmee de Commissie vrouwenprojecten voor ontwikkelingssamenwerking met de landen van het Middellandse-Zeegebied soms behandelt.
Armoede treft meestal vrouwen. We moeten onze aandacht dus richten op de bestrijding van sociale uitsluiting van vrouwen, op herwaardering van hun rol in de politiek en bij de economische groei. Om nieuwe kansen te scheppen, moet de mondialisering ook mensenrechten voor iedereen, rechtvaardigheid en gelijkheid inhouden.
Ontwikkeling moet opgevat worden als uitbreiding van de vrijheden voor iedereen. Daarom moet de erkenning van de rechten zonder onderscheid een prioriteit zijn voor ons en voor de internationale instellingen.

Swiebel
Mijnheer de Voorzitter, de vijf jaar geleden gehouden wereldvrouwenconferentie betekende destijds een doorbraak in de wereldwijde erkenning van vrouwenrechten als een zaak van mensenrechtenautonomie en empowerment. Daartegen afgezet roept de VN-Conferentie die vorige week in New York plaatsvond bij mij gemengde gevoelens op. Enerzijds werd de verantwoordelijkheid van regeringen bevestigd om gelijke rechten voor vrouwen te verzekeren en een goed emancipatiebeleid te voeren en is er, zoals velen vreesden, geen stap teruggezet. Anderzijds kon over gevoelige thema's die in Peking niet werden opgelost, het erkennen van zelfbeschikkingsrecht voor vrouwen in hun persoonlijk leven, waaronder hun vrije keuze inzake zwangerschap en seksueel gedrag of seksuele voorkeur, wederom geen overeenstemming worden bereikt. Dit stelt ernstig teleur. Werkelijke gelijkheid en vrijheid voor vrouwen is alleen mogelijk als voor hen alle keuzemogelijkheden openstaan en hun niet het traditionele gezinsbeeld als alleenzaligmakend wordt voorgehouden. De weerstand van regeringen, diplomaten en ambtenaren, zoals die zich vorige week manifesteerde, is echter een achterhoedegevecht. Een revolutie kan men niet stoppen met slimme woordspelletjes en achterkamertjes. De strijd gaat voort.
De werkelijke inspiratie die ik vorige week in New York hebt opgedaan, ligt in de kracht van de internationale vrouwenbeweging, die in tegenstelling tot wat velen wel denken nog lang niet achteruit is gegaan en zeer springlevend is en mede gedragen wordt door een nieuwe generatie van jonge vrouwen die zich met kennis van zaken en kracht voor allerlei dingen inzet.
De vertegenwoordiging van de Europese Unie en de lidstaten hebben zich op de Conferentie met grote betrokkenheid ingezet voor het thema van de seksuele zelfbeschikking van vrouwen en het non-discriminatiebeginsel volgens artikel 13. Dat het niet gelukt is dit ook in het slotdocument te krijgen, mag hun niet worden aangerekend. Wat wel van de Raad en de Commissie mag worden verwacht, is dat zij in eigen huis de daad bij het woord voegen. Dat zij in aanvulling op wat wij vorige week kregen, de reparatiewetgeving gelijke behandeling in arbeid en beroep, komen met nieuwe aanvullende wetgeving om seksediscriminatie tegen te gaan over de hele breedte van het maatschappelijk leven. Artikel 13 biedt daartoe de mogelijkheid en de Conferentie-Peking plus V biedt daartoe de opdracht.
Een Europese Unie die zich op internationale conferenties sterk maakt voor mooie teksten inzake het uitbannen van seksediscriminatie zou toch ernst moeten maken met het ontwikkelen van effectieve beleidsinstrumenten die dat doel op het niveau van de Unie zelf kunnen realiseren.

Khanbhai
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Veel vrienden en vrouwelijke collega's in dit Parlement hebben mij er zojuist op attent gemaakt dat mijn handtekening voorkomt op een lijst tegen vrouwenrechten. Ik zou graag vastgelegd willen zien dat ik niet tegen vrouwenrechten ben. Ik ben altijd een voorstander geweest van gelijke rechten voor vrouwen. Er moet sprake zijn van een vergissing. Soms komen collega's langs met verzoekschriften van delegaties die wij dan ondertekenen. Dat spijt me.

De Voorzitter
Dat was geen motie van orde, mijnheer Khanbhai. U heeft gesproken over een kwestie die door niemand aan de orde is gesteld. Niemand heeft in de loop van het debat uw naam of een lijst met verdoemden en verdorvenen genoemd. Ik weet werkelijk niet waar u het over heeft.

Torres Marques
Mevrouw de minister, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik hoop dat u begrijpt dat ik als Portugese bijzonder trots ben op de algemene erkenning die het voortreffelijke gedrag van het Portugese voorzitterschap dit semester geniet op het gebied van de gelijke rechten van de vrouw en met name wat de bijeenkomst van de Verenigde Naties over "Beijing + 5" betreft.
De conferenties over geweld tegen vrouwen, vrouwenhandel en onderlinge afstemming van het beroepsleven en het gezinsleven, aangevuld met de vergadering van de Verenigde Naties over "Beijing + 5", tonen aan hoezeer het Portugese voorzitterschap zich voor deze kwestie inzet. Wie de voorbije week, zoals ik, de gelegenheid had de bijeenkomst van de Verenigde Naties bij te wonen, moest echter vaststellen dat op het moment van onze aankomst minder dan één derde van het slotdocument was goedgekeurd. Er waren enorme struikelblokken. Ik ben van oordeel dat wij er dankzij de rol van het voorzitterschap en van de commissie en dankzij de inzet van alle leden van het Parlement die ter plekke aanwezig waren en de collega's van de kandidaat-landen, met uitzondering van Polen, in zijn geslaagd vooruitgang te boeken. Uiteindelijk beantwoordt het slotdocument meer aan onze ambities dan wij aan het begin van de werkzaamheden hadden durven dromen.
Om af te ronden zou ik nog willen benadrukken dat hier voor de Europese Unie een fundamentele rol is weggelegd. Wij moeten bij de verdediging van de rechten van de vrouw het voortouw nemen. Wij moeten dat blijven doen. De resolutie van het Europees Parlement is in de Verenigde Naties overigens bijzonder gunstig onthaald. Tot slot zou ik een woord van dank aan de minister willen uitspreken. Sinds afgelopen maandag heeft zij zich onafgebroken over vrouwenkwesties gebogen, hetzij in de Verenigde Staten, hetzij in Canada. Zij is rechtstreeks van Canada naar Straatsburg gekomen om op deze voor ons zo belangrijke vergadering aanwezig te kunnen zijn.

Maria de Belém Roseira
Mijnheer de Voorzitter, ik neem al deze lofbetuigingen aan het adres van het voorzitterschap graag in ontvangst. Ik zou echter in alle eerlijkheid willen onderstrepen dat de goede afloop van de werkzaamheden vooral is toe te schrijven aan de intense samenwerking tussen voorzitterschap, Commissie, Europees Parlement en niet-gouvernementele organisaties. Doordat wij elk afzonderlijk bilaterale betrekkingen hebben aangeknoopt, hebben wij de contacten, en derhalve ook hun doeltreffendheid, vermenigvuldigd. Dit was beslissend voor het eindresultaat van de werkzaamheden. Mijn dank hiervoor.
In de tweede plaats wil ik nog even verduidelijken dat ik in mijn betoog namens alle lidstaten van de Europese Unie heb gesproken en uiteraard ook namens alle kandidaat-landen, met uitzondering van Polen. Ik moet hieraan toevoegen dat in de besprekingen met Polen duidelijk werd gesteld dat de toetreding niet afhankelijk zou worden gesteld van de niet-erkenning van de rechten van de vrouw. Dat was het enige standpunt dat de Europese Unie ten aanzien van dit belangrijke punt kon innemen. De vrouwen zouden immers onder geen beding aanvaarden dat hun grondrechten als ruilmiddel voor politieke kwesties worden gebruikt.
Ten derde acht ik het belangrijk dat Europa bij de ontwikkeling van dit thema het voortouw blijft nemen. Hierbij speelt samenwerking een belangrijke rol. Europa moet met name toenadering zoeken tot alle gelijkgezinde landen, waaronder Canada, die het door het voorzitterschap aan het einde van de buitengewone vergadering opgestelde statement volmondig hebben gesteund. Wij moeten al deze mogelijkheden ten volle benutten. Om ons doel te bereiken moeten wij tevens gebruik maken van benchmarking processen. Ook de conclusies van de buitengewone Top van Lissabon, waarin wordt gesteld dat de economische ontwikkeling staat of valt met de sociale samenhang, mogen niet over het hoofd worden gezien. De Europese Unie zal deze evaluatie- en meetinstrumenten en procedures voor uitwisseling van goede praktijken die ons in de gelegenheid moeten stellen op efficiënte wijze vorderingen te maken dan ook zelf kunnen ontwikkelen en uitvoeren.
Ook de werkzaamheden die het Portugese voorzitterschap over de discriminatie in de Europese Unie heeft verricht, verdienen een speciale vermelding. Portugal stelt met voldoening vast dat tijdens de laatste bijeenkomst van de Raad Arbeid en Sociale Zaken een resolutie over de onderlinge afstemming van gezins- en beroepsleven is aangenomen. De werkgevers maken immers dankbaar gebruik van het feit dat vrouwen nog steeds een groot deel van hun tijd aan hun gezin besteden. Zij beschouwen dit gegeven als een objectief argument om de loonverschillen in stand te houden. Ik meen dan ook te mogen besluiten dat wij het op dit gebied geformuleerde verzoek reeds hebben ingewilligd.
Om te eindigen zou ik de Voorzitter en heel het Parlement willen danken voor hun welwillendheid en lovende bewoordingen. Mijn dank ook aan de Commissie voor haar steun. Het Portugese voorzitterschap, dat aan het einde van zijn mandaat is gekomen, hoopt van harte dat de volgende voorzitterschappen, het Franse en het Zweedse, de door ons allen bereikte resultaten zullen uitdiepen en een nieuw kader voor de verwezenlijking van de rechten van de vrouw zullen vaststellen.

De Voorzitter
 Dank u, mevrouw de voorzitter van de Raad. Dat hopen wij allen.
Het debat is gesloten.
Ik heb vier ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement ontvangen.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, na de opmerkingen gehoord te hebben van mijn collega op plaats 266 hier in dit Parlement, vraag ik u het woord voor een motie van orde. Deze collega is namelijk het slachtoffer van ofwel verkeerde informatie ofwel een misverstand.
De Europese afgevaardigden die deel uitmaakten van de delegatie van de Europese Unie in New York - onze delegatie had recht op 15 deelnemers met de status van waarnemer - hebben niet officieel het woord mogen voeren omdat volgens de procedures van de VN voor buitengewone algemene vergaderingen de fungerend voorzitter het woord moet voeren. Het Portugees voorzitterschap heeft het woord namens de Europese Unie gevoerd. De commissaris mocht een redevoering houden tijdens de voltallige bijeenkomst. Zelfs in de werkgroepen mochten wij niet het woord voeren. Het woord is telkens door het Portugees voorzitterschap gevoerd.
Men mag derhalve geen intentieproces voeren tegen de in New York aanwezige afgevaardigden. Wij hebben nooit officieel het woord gevoerd, zeer zeker niet namens het Parlement. Wij hebben echter wel heel nuttige besprekingen gehad met de Commissie en de Raad, met de parlementsleden van de lidstaten en de geassocieerde landen die instemden met een gedachtewisseling. Tijdens die bijeenkomsten hebben wij de standpunten verdedigd die wij als Parlement met het verslag Smet/Gröner hebben ingenomen, meer niet.
Men had het herhaaldelijk op Polen gemunt. Wij hebben echter vastgesteld dat Polen het acquis communautair overneemt. Als Polen ons zegt dat het vrij is.....
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Ik wil dit wel graag uitleggen! Onze collega heeft ons beschuldigd, mijnheer de Voorzitter en ik heb het recht dat in het reine te brengen, anders zijn wij geen Parlement.
U krijgt morgen mijn stemverklaring, mijnheer de Voorzitter, aangezien u mij nu het woord ontneemt.

De Voorzitter
 Mevrouw Lulling, over Polen hebben we al inhoudelijke interventies gehoord, zowel van de voorzitter van de Raad als van de commissaris. U heeft spreektijd gevraagd voor een motie van orde.
Mevrouw Izquierdo Rojo is al ingegaan op de opmerking van de heer Varaut. U kon dus in uw motie van orde deze kwestie niet behandelen. Natuurlijk wil de heer Varaut nu het woord voeren voor een persoonlijk feit.

Varaut
 - (FR) Inderdaad, mijnheer de Voorzitter. Ik kan kort zijn. Ik ben het er roerend mee eens dat hier in het Parlement een allesomvattend debat moet worden gehouden, zelfs indien wij van mening verschillen. Nu ik de leden hier over de kwestie Polen heb horen spreken, heb ik niet veel twijfels meer over hetgeen in de wandelgangen gezegd is en over de druk die, naar men mij heeft verteld, is uitgeoefend op de vertegenwoordigers van dit vrije land.
Ik heb heel wat horen zeggen over het Vaticaan maar ik zie dat de jezuïtische redeneertrant dit Europees Parlement allesbehalve vreemd is.

De Voorzitter
 Mijnheer Varaut, we kunnen bij onze beraadslagingen geen rekening houden met wat in de wandelgangen wordt besproken. Dat lijkt me geen betrouwbare informatiebron, die voor iedereen in alle talen tegelijkertijd beschikbaar is. De wandelgangen zijn bestemd voor vertrouwelijke, informele, officieuze gesprekken.

Tunesië - Mensenrechten - Overeenkomst EU/Tunesië
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B5-0477/00 van de heer Wurtz, namens de GUE/NGL-Fractie, aan de Raad, over de mensenrechtensituatie in Tunesië;
B5-0478/00 van de heer Schori e.a., namens de PSE-Fractie, aan de Raad, en (B5-0479/00) aan de Commissie, over Tunesië;
B5-0480/00 van de heer Van den Bos, namens de ELDR-Fractie, aan de Raad, en (B5-0481/00) aan de Commissie, over de overeenkomst EU/Tunesië;
B5-0482/00 van mevrouw Flautre e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, aan de Raad, en (B5-0483/00) aan de Commissie, over de betrekkingen EU-Tunesië;
B5-0484/00 van de leden Dupuis en Turco, namens de TDI-Fractie, aan de Raad, en (B5-0485/00) aan de Commissie, over de situatie in Tunesië;
B5-0486/00 van de heer Queiró, namens de UEN-Fractie, aan de Raad, over de betrekkingen tussen de Europese Unie en Tunesië, en
B5-0530/00 van de leden Salafranca Sánchez-Neyra en Hernández Mollar, namens de PPE-DE-Fractie, aan de Raad, en (B5-0531/00) aan de Commissie, over Tunesië.

Boudjenah
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst Moncef Marzouhi, woordvoerder van het nationaal comité voor de vrijheden in Tunesië, en Khemmaïs Ksila van de Tunesische mensenrechtenliga van harte welkom heten hier in dit Parlement.
Mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, samen met andere collega' s hebben wij hemel en aarde bewogen om dit debat te verkrijgen. Waarom zouden wij over Tunesië moeten spreken? Het gaat niet om inmenging. De toekomst van dit land behoort aan het Tunesische volk. Wij moeten echter onze ogen openen voor de verborgen realiteit in Tunesië en als Europese Unie onze verantwoordelijkheid dragen. De Europese Unie is met Tunesië verbonden via een vijf jaar geleden ondertekend associatieakkoord.
De hongerstaking van de journalist Taoufik Ben Brik heeft een tipje van de sluier opgelicht. Daaruit is gebleken dat van persvrijheid geen sprake is en degenen die anders denken dan het regime van president Ben Ali worden vervolgd. Nee, Tunesië is niet alleen het land van de glimlach - zoals de reclame zegt - voor de 4 miljoen toeristen die Tunesië jaarlijks bezoeken. Tunesië is ook het land van de voorvechters van de mensenrechten, van de democratische vrouwen, van de geschaduwde en lastiggevallen studenten die men telefoon en paspoort weigert en soms zelfs de vrijheid van beweging op Tunesisch grondgebied ontzegt. Een onbelangrijke administratieve aangelegenheid kan aanleiding zijn tot een regelrechte politieke strijd, zoals bijvoorbeeld is gebeurd met de militanten van de RAID, de Tunesische afdeling van de ATTAC-beweging die nog altijd wacht op erkenning en waarvan drie leden in de gevangenis hebben gezeten.
Tunesië is ook het land waarin justitie onder toezicht staat, waarin actievoerders worden gearresteerd en gefolterd. Ik herinner mij nog heel goed de lijdensweg van de jonge Nourredine die ik een maand geleden heb leren kennen toen ik samen met drie anderen in Tunis was. Nourredine is gefolterd en heeft 20 maanden in de gevangenis gezeten enkel en alleen omdat hij een staking had georganiseerd op de universiteit.
Gelukkig zijn de afgelopen weken verschillende mensen op vrije voeten gesteld en zijn paspoorten teruggegeven. Ik hoop van ganser harte dat de Tunesische autoriteiten daarmee willen laten zien dat zij van plan zijn rekening te houden met de democratische eisen. Als zij echter daadwerkelijke vooruitgang willen boeken moeten ze meer, veel meer doen. Dan moeten ze de honderden andersdenkenden vrijlaten die onder erbarmelijke omstandigheden gevangen zitten; dan moeten ze de niet erkende organisaties en met name de RAID en de CNLT legaliseren en de vervolging stopzetten van de drie leiders van de RAID wier proces op 27 juni aanstaande zal plaatsvinden.
Wij moeten steun blijven geven aan degenen die de politiestaat aan de kaak stellen. De roep naar vrijheid is zo ondraaglijk geworden voor de oren van bepaalde mensen dat zij zelfs in Frankrijk op soms gewelddadige wijze een stokje proberen te steken voor openbare bijeenkomsten over de vrijheden in Tunesië. Ik heb dat zelf ongeveer een week geleden in Parijs meegemaakt. Dergelijke activiteiten op zelfs Europees grondgebied kunnen natuurlijk niet door de beugel.
Met andere woorden, er is geen sprake van eerbiediging van de associatieovereenkomst. Daarin komt een mensenrechtenclausule voor op grond waarvan de overeenkomst eventueel kan worden opgeschort. Ik nodig mijn collega' s uit voor de compromisresolutie te stemmen en ik vraag de Raad en de Commissie alle in de overeenkomst opgenomen middelen aan te grijpen om de eerbiediging van de democratische vrijheden af te dwingen. Ik wil graag dat zij de burgermaatschappij daarbij betrekken en aanstalten maken om de overeenkomst eventueel op te schorten.
Het door de Tunesische regering gevoerd economisch beleid, waarmee men zich wil opwerpen als de goede leerling in de ogen van de liberale deskundigen, wordt door verschillende sociale krachten op de helling gezet. Het door de Europese Unie voorgesteld partnerschap, dat voornamelijk gebaseerd is op vrije handel, zal de kwalijke gevolgen van dit economisch beleid voor de bevolking waarschijnlijk alleen maar verergeren. Deze gevolgen zijn zo groot dat, zoals ook de parlementaire delegatie voor de betrekkingen met de Maghreb heeft kunnen vaststellen, alle Tunesische organisaties in zowel de openbare als de particuliere sector de associatieovereenkomst als een slechte zaak zien.
Derhalve vraag ik de Commissie dringend het Middellandse-Zeebeleid van de Europese Unie te herzien en rekening te houden met de economische en sociale gevolgen daarvan voor de economie en de werkgelegenheid in Tunesië.

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Patten, minister Da Costa, wij gaan dit debat aan en wij hebben deze vragen aan de Raad en de Commissie gesteld omdat we ons verantwoordelijk voelen voor de betrekkingen met een land, Tunesië, dat volgens ons van beslissend belang is voor het succes van het gehele Middellandse-Zeebeleid. Tunesië is namelijk het eerste land waarmee de Europese Unie een associatieovereenkomst in het kader van het proces dat in 1995 in Barcelona is gestart, heeft gesloten.
Wij willen deze overeenkomst graag beschermen en versterken. Ik zeg u onomwonden dat ze wat ons betreft niet ter discussie staat. Wel is het zo dat wij met belangstelling en betrokkenheid het verloop van de gebeurtenissen in Tunesië volgen. Er zijn ontegenzeglijk positieve punten, zoals de economische en sociale ontwikkeling, vooral wat betreft de situatie in de regio en de rol die Tunesië speelt in de Maghreb. Wij zijn daarom niet van plan ons te mengen in de binnenlandse aangelegenheden van een soevereine staat. Het debat van vandaag is zinvol als het beide partijen ertoe aanzet de waarden en beloften van ons partnerschap te hernieuwen.
Net zo openhartig wil ik zeggen dat de situatie van de mensenrechten in Tunesië ons veel zorgen baart, des te meer omdat we ervan overtuigd zijn dat de vrijheid van drukpers, de vrijheid van meningsuiting, de vrijheid van vereniging, vrijheid van beweging, de omstandigheden in de gevangenissen en de onafhankelijke rechtspraak nog aanzienlijk uitgebreid en verbeterd kunnen worden, gezien de sociaal-economische en culturele situatie. Het uiteindelijke doel is een volwassen rechtsstaat. Nu is het moment om die te verwezenlijken.
Daarom verzoeken wij de Commissie en de Raad dit proces te steunen en zo nodig de Tunesische overheid daarop aan te spreken. We mogen niet vergeten dat de vorming van een vrijhandelszone niet het enige doel is van het partnerschapsbeleid. Het partnerschap bestaat ook niet alleen op regeringsniveau, maar moet gesteund en gerealiseerd worden door de burgermaatschappij, de onafhankelijke organisaties voor de mensenrechten en de vrijheden en de vrouwenbeweging. Van de leden van dergelijke organisaties worden in Tunesië grote persoonlijke offers gevraagd en zij lopen vaak enorme risico' s.
Wij van onze kant moeten laten zien dat het Middellandse-Zeebeleid voor de hele Unie prioriteit heeft en niet gebaseerd is op egoïstische motieven van handelaren die een nieuwe afzetmarkt voor hun producten of goedkope arbeidskrachten voor onze ondernemingen hopen te vinden. Het beleid is ook gebaseerd op gedeelde waarden, respect voor culturele, religieuze en taalverschillen en bevordering van welvaart en veiligheid in het hele Middellandse-Zeegebied.
Met dit debat willen wij onszelf en onze partners daaraan herinneren.

Van den Bos
Waarom zwijgt Europa over de mensenrechten in Tunesië? Is dat vanwege de stabiliteit en de economische vooruitgang in dit vakantieland? Komt dat door de politieke bindingen met Frankrijk of de Europese socialisten? Of omdat het zich constructief opstelt in het vredesproces in het Midden-Oosten? Of zien we Tunesië vooral als een bolwerk tegen opkomend moslimfundamentalisme. President Ali denkt in elk geval alleen maar aan de religieuze fanatici. Hij lijkt daardoor geobsedeerd. Maar de bezorgdheid is eerder een alibi dan een rechtvaardiging voor de mensenrechtensituatie in zijn land. Niet alleen de moslimfundamentalisten, maar alle politieke tegenstanders worden systematisch monddood gemaakt. Tunesië noemt zich een democratie, maar dan wel een zonder oppositie, zonder persvrijheid, zonder eerlijke rechtsgang, maar met marteling en met uitschakeling van politieke gevangenen en hun familieleden. Tunesië heeft met de Europese Unie een associatieakkoord gesloten waarin een duidelijke mensenrechtenclausule staat. Er kan natuurlijk geen sprake van zijn dat president Ben Ali wel de rechten opeist van het verdrag, maar zich onttrekt aan de plichten ervan. Als de schendingen voortduren, zal de uitvoering van het Verdrag helaas moeten worden opgeschort. Is commissaris Patten dat met mij eens?
Tunesië is de eerste Middellandse-Zeepartner waarmee dit associatieverdrag wordt uitgevoerd. Gezien zijn economische ontwikkeling kan het een voorbeeldfunctie vervullen in de hele regio, maar dan moet het natuurlijk wel aan de politieke maatstaven voldoen. De Europese Unie kan niet de ene verdragspartner toestaan wat het aan de andere ontzegt. De associatieraad moet zich daarom zeer nadrukkelijk met de mensenrechtensituatie bezighouden en een democratiseringsprogramma opstellen. Als de Europese Unie nog langer zwijgt, is zij medeverantwoordelijk voor de mensenrechtenschendingen in Tunesië.

Flautre
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil Moncef Marzouhi en Khemmaïs Ksila graag welkom heten. Ik wil hun tevens hulde betuigen voor hun vastberadenheid. Om hiernaartoe te kunnen komen hebben zij een lange weg moeten afleggen vol hindernissen van de kant van de Tunesische autoriteiten. Alle democraten die ooit in een situatie waren waarin zij werden belet zich vrij te uiten, weten over welke hindernissen ik spreek.
Sihen Ben Sedrine mag zijn beroep niet meer uitoefenen sedert de deuren van zijn uitgeverij Aloès zijn verzegeld omdat hij de euvele moed had de journalist Taoufik Ben Brik te ontvangen. Hij heeft overigens nog steeds zijn paspoort niet terug.
Na de opstand van de middelbare scholieren en de hongerstaking van Taoufik Ben Brik is eindelijk het grote publiek op de hoogte gebracht van hetgeen internationale mensenrechtenorganisaties en bepaalde Tunesische democraten al jarenlang aan de kaak stellen. Zij spreken over een onderdrukkings- en politieregime, over pesterijen, arbitraire strafmaatregelen, folterpraktijken en inhechtenisneming. Het regime tast de waardigheid aan van degenen die vrij willen leven en verbiedt hen om te spreken, te schrijven, zich vrij te bewegen en zich te verenigen. Is er vandaag nog iemand die dit ontkent of die werkelijk niet weet wat er gaande is?
In plaats van over een Tunesisch wonder te spreken kan met beter over een Tunesische hersenschim spreken. Wat voor een waarde hebben economische prestaties als deze met ijzeren hand wordt afgedwongen en enkel een beperkte kring ten goede komen? Wat voor een waarde hebben de loftuitingen van internationale financiële organisaties als de VN de situatie veroordeelt ten gevolge van de folteringen?
Als men zegt dat democratie en rechtsstaat van essentieel belang zijn en de grondslag vormen voor onze associatie met Tunesië, bedoelt men in feite dat zonder democratie van een echte associatie geen sprake kan zijn. Al degenen, zoals ik, die ijveren voor een versterkt partnerschap, voor een billijke associatie en een duurzame samenwerking staan voor een moeilijke uitdaging. Zij moeten immers zien hoe zij een democratische inhoud kunnen geven aan een reeds beklonken overeenkomst met een regime dat democratie officieel weliswaar hoog in het vaandel schrijft maar in de praktijk met voeten treedt. Daarom moeten wij heel het juridisch en institutioneel instrumentarium - met inbegrip van de in de overeenkomst zelf opgenomen middelen - gebruiken om de kloof tussen vorm en inhoud, tussen woorden en daden, tussen verklaringen en besluiten op te vullen. Wij hebben jarenlang op dit debat gewacht en dit is op zich al een succes. Voor de democraten aan deze en gene zijde betekent dit debat het einde van de strategie waarmee op beleefde, vertrouwelijke maar ook inefficiënte wijze druk werd uitgeoefend.
Ja, wij willen een vergadering van de Associatieraad, mits daarin de mankementen aan de kaak worden gesteld die zijn vastgesteld bij de uitvoering van artikel 2 van de overeenkomst. Ja, wij moeten een stelselmatig, bindend proces op gang brengen ter toetsing van de concrete vorderingen. Vordering betekent dat men onmiddellijk de folterpraktijken stopzet, paspoorten teruggeeft en telefoonlijnen opnieuw opent. Vordering betekent dat een nauwkeurig tijdschema wordt opgesteld voor de erkenning van verenigingen en zelfstandige politieke organisaties zoals de CNLT, de RAD en het Democratisch Forum, voor de eerbiediging van de vakbondsvrijheden, voor een onafhankelijke justitie en voor hervorming van de perswetgeving. Ja, de Europese Unie moet steun kunnen geven aan projecten ter versterking van de burgersamenleving en de democratie, zonder overgeleverd te zijn aan het dictaat van de Tunesische autoriteiten. Ja, wij moeten de dialoog uitbreiden tot alle instanties van de Tunesische samenleving, in al hun verscheidenheid en autonomie.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, het huilen staat ons nader dan het lachten! Wij hebben niet minder dan vier jaar moeten wachten voordat wij dit debat kregen, vier jaar..... omdat de socialistische fractie en de fractie van de Europese Volkspartij dit debat vier jaar lang hebben tegengehouden. Zo zit in dit Parlement de vork in de steel wat de kwestie Tunesië betreft.
De kwestie Tunesië is een diepdroevige aangelegenheid, door onze houding! De kwestie Tunesië, mevrouw Napoletano, is geen kwestie van mensenrechten, maar een kwestie van democratie, van rechtsstaat. Ook in Tunesië geven wij de voorkeur aan de sterke man, aan de man die na zijn dood opgevolgd wordt door zijn zoon. Dat is ook in Syrië gebeurd en wij hebben gedaan alsof onze neus bloedde. Wij sluiten de ogen in Tunesië omdat wij niet willen zien dat dit land zich in een oneindig betere situatie bevindt dan zijn buurlanden, Marokko en Algerije. Wij willen niet zien dat dit land de afgelopen twaalf jaar, sedert het aan de macht komen van Ben Ali, niet een enkele stap heeft ondernomen in de richting van een rechtsstaat. Wij willen niet zien dat een verbetering her en der van de economische situatie, ofschoon ook die zeer betwistbaar is, niet hetzelfde is als de opbouw van een democratie. Dat is absoluut niet hetzelfde als de totstandkoming van een rechtsstaat. Dit is geen enkele zekerheid; dit is enkel een zekerheid voor die despoot die aan de macht is.
Wat kunnen wij daaraan doen? Wij hebben een associatieovereenkomst die ons als een modelovereenkomst is voorgeschoteld. Ook andere landen maken echter vooruitgang: zie Algerije en Marokko. Wij hebben deze modelovereenkomst gesloten met het land dat de meeste troeven had om de grote sprong naar democratie en rechtsstaat te maken. Daarom mogen wij, mevrouw Napoletano, niets door de vingers zien en moeten wij het recht op inmenging opeisen. Wij moeten keihard, ja zelfs onverbiddelijk zijn. Wij kunnen niet langer dulden dat dit regime, met al zijn troeven, mensen opsluit en foltert, en wel op enkele kilometers afstand van de Siciliaanse kust, van de Spaanse en Franse kust. Dat is onaanvaardbaar. Er is een buitengewone Associatieraad nodig om deze situatie uit de doeken te doen en eindelijk de Tunesiërs te hulp te schieten. Laten wij eindelijk eens in hun huid kruipen!

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, in maart heeft de parlementaire delegatie voor de betrekkingen met de Maghreblanden en de Unie van de Arabische Maghreb, waarvan ik ondervoorzitter ben, een bezoek aan Tunesië gebracht. Daarbij hebben wij kunnen constateren dat er naast een onmiskenbare economische vooruitgang een democratisch tekort was op het gebied van de vrijheden, in het bijzonder aangaande de pers en de audiovisuele middelen.
Wij hebben eveneens kunnen constateren - en dat is een belangrijk punt - dat de Tunesische autoriteiten zich van dat tekort bewust zijn. Meer dan eens legden zij uit dat dit veroorzaakt wordt doordat de politieke opening moet worden afgestemd op het specifieke karakter en de eigen cultuur van het land, alsmede op de gevaren die een opkomend moslimfundamentalisme voor de Tunesische samenleving met zich meebrengt. Zij vroegen dan ook om ons begrip en geduld. Ik moet zeggen dat er van de kant van de Tunesische regering signalen zijn die duiden op een goede wil. Tijdens het bezoek hebben wij die signalen ook waargenomen. In het verslag van de delegatie aan het Parlement maken wij hier melding van.
Voor de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese democraten is het onderhavige debat dus noodzakelijk. Naar ons oordeel moeten wij de Tunesische autoriteiten daarbij echter niet uitentreuren veroordelen, zoals nu wel wordt gedaan. Wij moeten erkennen dat sommige feiten ons verontrusten omdat zij onderwerpen uit de associatieovereenkomst betreffen, zoals eerbiediging van de mensenrechten en de democratische beginselen. Deze dienen door middel van de politieke en sociale dialoog te worden opgelost. Anderzijds moeten wij de inspanning van de Tunesische regering toejuichen om te komen tot een wetgeving waarin het politiek pluralisme niet alleen formeel maar ook daadwerkelijk wordt gewaarborgd en die de burger in staat stelt zijn mening in vrijheid te uiten, alsook de media de mogelijkheid biedt hierover te berichten.
Het gaat om een boodschap die het Parlement aan de Tunesische autoriteiten moet overbrengen, die deze moeten opvatten in de positieve betekenis die hun door het parlementair debat wordt geboden.
Het is dan ook van het grootste belang dat de Commissie, de Raad en het Parlement de MEDA II-hulpprogramma's in het kader van de Euro-mediterrane samenwerking niet terugdraaien.
Onderwijs en vorming in de democratische beginselen zijn een eerste voorwaarde voor een pluralistische, democratische samenleving. Jongeren, rechters, politieagenten en journalisten moeten precies weten welke rechten zij kunnen uitoefenen en verdedigen. Dat is een terrein waarop de Europese Unie een helpende hand kan en moet bieden.
Het verontrust mij eveneens dat de hier aanwezige commissaris Patten niet zo gevoelig is voor de ernstige problemen die zich thans aan de zuidelijke oever van de Middellandse Zee voordoen, waar Tunesië een uiterst belangrijke rol speelt.
Emigratie, fundamentalisme, armoede en politieke instabiliteit worden niet opgelost met allerlei willekeurige uitspraken. Behalve een echte politieke wil zijn er ook financiële en menselijke middelen vereist om die wil in praktijk te kunnen brengen. In ieder geval zou de uitkomst van dit debat kunnen zijn dat wij onze samenwerking met derde landen niet uitsluitend tot commerciële of economische aspecten moeten beperken. Daarom wordt de Tunesische autoriteiten niet alleen verzocht om economische hervormingen in te voeren, maar ook om voortgang te boeken bij de politieke hervormingen ter waarborging van de vrijheden. Hierbij kunnen zij, althans wat mijn fractie betreft, uiteraard op de steun van het Europees Parlement blijven rekenen.
Zoals ook in de resolutie staat, is er naar ons oordeel bovendien een gezamenlijke strategie in het Middellandse-Zeegebied noodzakelijk, waarbij naast de politieke, sociale of veiligheidsaspecten bijzondere aandacht wordt geschonken aan de culturele en menselijke dimensie. Dit brengt de noodzaak met zich mee tot intensivering van de interparlementaire dialoog en de dialoog met de vertegenwoordigers van de civiele samenleving.
In mijn land kennen wij de uitdrukking: "al sprekend komen de mensen tot elkaar". Als er iets is wat de volkeren aan de oevers van de Middellandse Zee kenmerkt, is het wel hun rijkdom van denken en spreken. Dat kost heel weinig geld, waarde collega's.

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, alvorens op deze kwestie in te gaan moeten wij mijns inziens even de algemene houding in herinnering brengen die de Europese Unie hieromtrent in het kader van haar externe betrekkingen aanneemt. De Europese Unie hanteert een waardenpatroon en een reeks beginselen. Uiteraard verlangt zij dat deze ook in haar externe betrekkingen tot uiting komen. Zij doet derhalve haar uiterste best om deze waarden en beginselen in alle dimensies van haar associatie met derde landen te doen gelden. In tegenstelling tot wat de geachte afgevaardigde in zijn betoog lijkt te suggereren, maakt de Europese Unie geen gebruik van het principe van geografische nabijheid. Zij stelt met andere woorden geen hogere eisen aan nabijgelegen landen dan aan verafgelegen gebieden. Wij maken dit onderscheid niet. Wij baseren onze werkzaamheden doorgaans op uniforme criteria. Wij gaan er met name van uit dat het beter is een dialoog te openen om de landen te overtuigen van het nut van periodieke bilaterale evaluaties dan uitsluiting te bevorderen en muren van onbegrip op te richten. In verband hiermee wil ik benadrukken, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dat de Raad en de Commissie, en met name commissaris Patten, volledig op dezelfde golflengte zitten. Ik hoef u er overigens niet aan te herinneren dat de commissaris op het gebied van de eerbiediging van de mensenrechten verdienstelijker is geweest dan velen onder ons.
Wat de concrete problemen in Turkije betreft, kan ik u verzekeren dat de Raad zich ten volle bewust is van de situatie van de mensenrechten in dit land en terdege nota heeft genomen van de bezorgdheid die het Europees Parlement op dit punt meer dan eens heeft uitgesproken. Uiteraard zal hij ook rekening houden met de twijfels die hier vandaag zijn geuit.
De Raad heeft de Turkse autoriteiten er reeds meermaals op geattendeerd dat het voortbestaan van bepaalde situaties hem ernstige zorgen baart, met name het gebrek aan vrijheden en de geringe naleving van het recht op vrije meningsuiting in de mediawereld. Het thema van de mensenrechten wordt, zoals de geachte afgevaardigden terecht hebben opgemerkt, voornamelijk besproken in het kader van de politieke dialoog die de Raad in de context van de Associatieraad met Tunesië heeft opgestart. Deze kwestie wordt tevens behandeld door de ter plekke aanwezige missiehoofden van de lidstaten van de Europese Unie die hierover regelmatig met de terzake bevoegde regeringsverantwoordelijken vergaderen.
Momenteel spitsen deze besprekingen zich toe op de lopende hervormingen betreffende de nieuwe mediawet, de werkzaamheden en de bevoegdheden van de strafrechter en de wijziging van de kieswet. Alleen al het feit dat Tunesië na langdurig verzet een dergelijke dialoog heeft aanvaard, betekent op zich al een ons inziens niet te onderschatten vooruitgang. Naar aanleiding van de twee in het kader van onze betrekkingen met Tunesië belegde vergaderingen van de Associatieraad die ik heb bijgewoond, heeft de Raad nogmaals uitdrukkelijk gesignaleerd dat de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en Tunesië van fundamenteel belang is. Hij heeft zich overigens het recht voorbehouden een aantal individuele gevallen te noemen waarvan enkele hier aan de kaak zijn gesteld.
In een laten we zeggen meer nationale context heeft de minister van Buitenlandse Zaken Jaime Gama naar aanleiding van het staatsbezoek van president Ben Ali aan Portugal begin mei de gelegenheid te baat genomen zijn Tunesische ambtgenoot attent te maken op de situatie van de mensenrechten in Tunesië. Hij heeft toen met name het geval van de journalist Taouflik Ben Brik ter sprake gebracht en hij heeft aangedrongen op de permanente eerbiediging van de fundamentele vrijheden.
Wij ontkennen niet dat een groots opgezette actie die tot doel heeft met behulp van de media de politieke druk op te drijven resultaat kan opleveren. Uiteraard bestaat de mogelijkheid verschillende dimensies van dit probleem op het internationale toneel te berde te brengen en wij ontkennen niet dat dit soort maatregelen effect kan sorteren. De Raad verkiest echter op een discretere en misschien zelfs efficiëntere manier invloed op de Tunesische autoriteiten uit te oefenen. Hij wil met name de druk op de ketel houden door gebruik te maken van de politieke dialoog en de besprekingen op diverse niveaus. Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het lijkt ons derhalve geen goed idee acties te ondernemen die tot de opheffing van de Associatieraad en het bijeenroepen van een buitengewone zitting van diezelfde raad leiden, aangezien deze waarschijnlijk wel ruchtbaarheid aan de zaak geven, maar geen enkel praktisch en concreet resultaat opleveren. Wij zijn van oordeel dat de periodieke dialoog gehandhaafd moet blijven en dat indien nodig op het juiste moment relevante maatregelen moeten worden getroffen, ook in de toekomst. Dat is volgens ons in de huidige context de correcte werkwijze. Ik zou hier nog aan willen toevoegen dat wij ondanks de moeilijkheden en de moeizame voortgang van dit proces die niemand van ons vreemd zijn, aandacht voor de positieve resultaten moeten hebben. Wij mogen de gebaren die op een grotere openheid van Tunesië wijzen niet negeren. Dat zou pas politiek oncorrect zijn. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de vrijlating van 600 politieke gevangenen, de teruggave van de paspoorten van bepaalde leden van de oppositie en de onmiskenbare bereidheid om de spanningen naar aanleiding van het geval van de journalist Taoufik Ben Brik weg te nemen en de dienovereenkomstige eisen in te willigen. De Commissie heeft van haar kant acties ter bevordering van de eerbiediging van de mensenrechten en de democratie in Tunesië gefinancierd met behulp van het MEDA-programma voor democratie. Ik vermoed dan ook dat de Commissie hierover meer informatie zal kunnen verstrekken.
Tot slot heeft Tunesië, net zoals de andere mediterrane partners, in de Verklaring van Barcelona een reeks principes betreffende de naleving van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden onderschreven. Ook in het Euro-mediterrane kader en met het oog op de versterking van dit kader dat wij momenteel in nauwe samenwerking met de Europese Commissie ten uitvoer leggen, onderstrepen wij het belang van de actieve bevordering van de rechtsstaat en het goede beheer van de overheidszaken. Deze kwesties nemen in de dialoog tussen beide zijden van de Middellandse Zee een prioritaire plaats in.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wil ik u garanderen dat de Raad alles in het werk zal stellen om in Tunesië de eerbiediging van de mensenrechten, de democratische beginselen en de fundamentele vrijheden en de oprichting van een echte op een rechtsstaat gebaseerde democratie met een open burgermaatschappij te bevorderen en te versterken, zoals zij overigens ook doet in de andere landen waarmee de Unie betrekkingen onderhoudt. Een zorgvuldig afgewogen beleid lijkt ons het meest aangewezen middel om onze doelstellingen te verwezenlijken. De Raad zal derhalve zijn weliswaar discrete maar tegelijkertijd krachtdadige diplomatieke acties blijven voortzetten. Hij zal blijven vasthouden aan het tot dusver gevoerde beleid dat alle acties ter bevordering van de democratie en de rechtsstaat aanmoedigt.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het Huis bijzonder dankbaar dat ik de gelegenheid krijg om commentaar te leveren op deze zeer belangrijke kwesties. Zoals een aantal afgevaardigden al heeft opgemerkt, heeft de heer Taoufik Ben Brik zijn hongerstaking beëindigd. Deze hongerstaking heeft echter wel een groot effect gehad op zowel de autoriteiten als het maatschappelijk leven in Tunesië en is de aanleiding geweest voor een openbaar debat in dat land over de mensenrechten.
Ik wil graag benadrukken dat de Commissie de mening deelt van de speciale VN-rapporteur, die in zijn verslag aan de Commissie mensenrechten verklaart dat "Tunesië nog een lange weg voor de boeg heeft voordat het land volledig kan profiteren van de gunstige economische omstandigheden en er maatregelen genomen worden om de bescherming van de mensenrechten, en met name het recht op vrijheid van mening en meningsuiting, te verbeteren".
Hoe zouden de Commissie en de Europese Unie in het algemeen echter de vooruitgang op dit gebied in Tunesië kunnen bespoedigen? Dit kan het beste gebeuren aan de hand van de drie belangrijkste instrumenten die wij op grond van de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Tunesië tot onze beschikking hebben.
Het eerste instrument, waar mijn collega al naar verwees, is de politieke dialoog. Door deze dialoog hebben wij de mogelijkheid gehad om de mensenrechtensituatie in Tunesië al twee keer op ministerieel niveau te bespreken tijdens de beide Associatieraden die tot nu toe hebben plaatsgevonden. De Unie heeft er bovendien een gewoonte van gemaakt om tijdens de vele andere contacten met de Tunesische autoriteiten de mensenrechtenkwesties in Tunesië ook aan de orde te stellen.
Het tweede instrument is de financiering van positieve maatregelen in de vorm van subsidies uit de communautaire begroting voor projecten die het respecteren van politieke en burgerrechten stimuleren. Via het MEDA-programma voor democratie, waar dit Parlement een duidelijke en positieve mening over heeft, zijn op dit terrein opleidings-, voorlichtings- en bewustmakingsprojecten gefinancierd, gericht op de NGO's en de publieke opinie. In de programmering van de toekomstige financiële samenwerking met Tunesië is ook al een ondersteuningsprogramma voor de Tunesische media opgenomen. Over dit programma zal nog het nodige overleg met de Tunesische regering moeten worden gevoerd.
De heer Dupuis heeft ons eraan herinnerd dat een duurzame economische ontwikkeling en politieke stabiliteit met name afhankelijk zijn van sterke instellingen en niet van sterke persoonlijkheden; dat geldt van Rusland tot aan het Middellandse-Zeegebied. Er zijn echter soms wel sterke persoonlijkheden nodig om ervoor te zorgen dat de instellingen zelf ook sterk zijn en binnen de wet- en regelgeving opereren.
Het derde instrument wordt gevormd door de mogelijkheid die de Europese Unie heeft om restrictieve maatregelen te nemen. De meest radicale maatregel zou uiteraard een opschorting van de samenwerking zijn.
De Commissie is echter van mening dat eerst de beschikbare bevorderingsmaatregelen die op basis van het partnerschap mogelijk zijn volledig moeten worden benut, voordat er sprake kan zijn van restrictieve maatregelen. Zowel de politieke dialoog als de financiering van ondersteuningsprogramma's bieden op dit moment nog voldoende mogelijkheden. Ik zou die mogelijkheden graag samen met Tunesië nader willen uitwerken. De Commissie zou met name graag willen weten in welke mate de Tunesische regering haar beloften zal uitvoeren met betrekking tot de verbetering van de persvrijheid en de vrijheid van vereniging en van vergadering. Wij zouden ook graag willen weten of onze pogingen om de gewenste hervormingen te ondersteunen met middelen uit de communautaire begroting tot resultaten hebben geleid. Ik zal het Parlement op de hoogte houden van de ontwikkelingen op deze terreinen.
De onderwerpen die we vanmiddag hebben besproken, zijn van zeer groot belang. Ik weet dat het Parlement zich bewust is van het totaalbeeld. In haar interessante betoog wees mevrouw Napoletano op de economische en sociale vooruitgang die in Tunesië heeft plaatsgevonden. Andere sprekers zouden bijvoorbeeld ook op de houding van Tunesië met betrekking tot de sharia-wet kunnen wijzen. Desalniettemin bestaan er in dat land nog steeds genoeg problemen die de nodige aandacht vereisen. Op dit moment biedt de dialoog de beste mogelijkheden op vooruitgang, maar dit Huis zal begrijpen dat een dialoog voor mij niet automatisch betekent dat we dan verder maar lijdzaam moeten afwachten. Het Parlement heeft legitieme vragen gesteld en heeft een duidelijke mening over deze kwestie. Die mening kan krachtig, maar tegelijkertijd toch respectvol tot uitdrukking worden gebracht, zoals dit Parlement vandaag heeft aangetoond.
Ik wil het debat over Tunesië graag in een context plaatsen en daarom zal ik ingaan op een aspect dat door de heer Hernández Mollar en enkele andere afgevaardigden naar voren is gebracht. Natuurlijk worden we soms overspoeld door nieuwe gebeurtenissen en ontwikkelingen. Op dit moment is het onvermijdelijk dat we veel aandacht moeten besteden aan de wederopbouw van de Balkanlanden en met name aan de preventie van nog meer sociale en politieke desintegratie. Ik zou daaraan toe willen voegen dat het beleid in Zuid-Oost-Europa niet irrelevant is voor de stabiliteit en de welvaart in het Middellandse-Zeegebied.
Als ik echter zou moeten inschatten waar we op de middellange- en lange termijn de grootste uitdaging kunnen verwachten, moet ik eerlijk toegeven dat dat met betrekking tot ons beleid in en rond de Middellandse Zee is. Wat vormt de kern van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie? Dat is het stimuleren van stabiliteit. Dat is ook het cruciale element in ons beleid in het Middellandse-Zeegebied. Wat proberen we daar te bereiken? Het klopt dat we proberen om, zo u wilt, een mediterrane tegenhanger te creëren van de NAFTA. Dat is echter niet het enige en ik kom daar dadelijk op terug. Ik wil de geachte afgevaardigde alleen maar duidelijk maken dat ik alles zal doen wat in mijn vermogen ligt om van dit beleid een succes te maken.
Een van de dingen waar ik me op dit moment aan stoor, is dat onze resultaten met betrekking tot de ondersteuning van dit beleid door middel van ontwikkelingshulp lang niet zo goed zijn als eigenlijk zou moeten. Al jaren achter elkaar besteden we slechts 40% of minder van het geld dat we het Middellandse-Zeegebied hebben toegezegd. Dat is deels te wijten aan een gebrekkige absorptiecapaciteit in de regio, maar deels ook aan onze eigen fouten en daar wil ik heel graag verandering in brengen.
Ik wil een afspraak maken met de geachte afgevaardigde: als in 2005, wanneer mijn aanstelling als commissaris afloopt, onze resultaten bij het dichten van de kloof tussen onze toezeggingen en de feitelijke steun niet heel veel beter zijn geworden dan de afgelopen drie jaar, dan krijgt hij van mij een bijdrage voor zijn favoriete liefdadigheidsinstelling. Ik zou graag zien dat dit wordt opgevat als een ijkpunt of wij wel of niet van plan zijn om alles in het werk te stellen om van ons beleid in het Middellandse-Zeegebied een succes te maken. Het is uiterst belangrijk dat wij onze bestaande instrumenten adequater en efficiënter gaan gebruiken. Daar wil ik graag op beoordeeld worden.
Ik wil nogmaals benadrukken dat het niet alleen gaat om het creëren van een vrije handelsruimte, hoe belangrijk dat ook is. De vrije handel is niet het doel; de vrije handel is het middel tot een doel. Dat doel is het creëren van welvaart en politieke stabiliteit in een gebied ten zuiden van de zee die we al millennia delen met Noord-Afrika en het Midden-Oosten; het gaat dus net zo goed om het delen van waarden als om het delen van handel. Dat heeft verder niets te maken met het creëren van satellieteconomieën die nog meer welvaart voor Europa zullen opleveren. Het gaat om de samenwerking met mediterrane landen in een partnerschap waar waarden én handel centraal staan om het welzijn van zowel de mensen ten zuiden van de Middellandse Zee als van die in Europa te verbeteren. Dit vormt een zeer wezenlijk onderdeel van de inspanningen die Europa de komende jaren zal moeten leveren; het stimuleren van stabiliteit is op een bepaalde manier net zo belangrijk als het hele uitbreidingsproces. Ik hoop van harte dat wij in de komende vijf jaar in staat zullen zijn om met dat programma de ontwikkeling in Tunesië en in de rest van de regio te stimuleren.

Martin, Hugues
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, het debat van vandaag stelt ons in staat de gebeurtenissen van de afgelopen weken in Tunesië vanaf een zekere afstand te bekijken. Ik heb het nu met name over de Ben Brik-affaire.
Deze gebeurtenissen zijn in de media breed uitgemeten. Daardoor was het natuurlijk ook gemakkelijker om druk uit te oefenen op de Tunesische autoriteiten en hen ertoe aan te zetten de situatie zo snel en humaan mogelijk op te lossen. De enorme weerklank van deze gebeurtenissen in de media heeft er echter ook toe geleid dat bepaalde mensen alles wat in Tunesië gebeurt over een kam gingen scheren, hetgeen volkomen in strijd is met de realiteit en de feiten.
Zoals mijn collega en vriend Hernández Mollar al heeft gezegd, wil de EVP dat wij vandaag een boodschap de wereld insturen, een boodschap van hoop en steun aan alle Tunesiërs die willen dat hun land de weg van de economische, en ook politieke hervormingen blijft volgen. Het Europees Parlement moet duidelijk en billijk zijn jegens alle mediterrane landen die betrokken zijn bij het Barcelona-proces.
Soms wordt ons, met name in Tunesië, verweten dat wij het ene land harder aanpakken dan het andere. Daarom moet ik in herinnering brengen dat de principes en waarden die vervat zijn in zowel de verklaring van Barcelona als elke partnerschapsovereenkomst met mediterrane landen, voor iedereen dezelfde zijn, met inbegrip van de landen van de Unie. Tunesië is absoluut geen geval apart.
Deze boodschap van hoop is gedeeltelijk ook gegrondvest op de opmerkelijke resultaten van Tunesië op economisch en sociaal gebied. Wij moeten echter ook onze verplichtingen nakomen en onze overtuigingen trouw blijven. Mijns inziens bewijzen wij de Tunesiërs een dienst indien wij hen duidelijk maken dat dit Parlement de ontwikkelingen in de politieke situatie en in de samenleving van het land altijd met grote aandacht zal volgen, los van de goede economische resultaten. Wij moeten onze mediterrane partners er ook van overtuigen dat de verplichtingen die zij met hun deelneming aan het Barcelona-proces op met name het gebied van de democratie en de mensenrechten zijn aangegaan, geen pasmunt zijn.
Daarom verzoek ik mijn collega' s tot slot om de door ons ingediende ontwerpresolutie vastberaden te ondersteunen. Mijns inziens wordt hierin op evenwichtige wijze tot uitdrukking gebracht wat de mening van het Europees Parlement is over de situatie in Tunesië. Ik ben ervan overtuigd dat deze boodschap in goede aarde zal vallen bij de Tunesische autoriteiten en hen ertoe zal aanzetten hun eerste maatregelen uit te breiden en te bestendigen.

Obiols i Germà
Mijnheer de Voorzitter, een van de naar mijn bescheiden mening beste toneelrecensies van de twintigste eeuw in Europa luidt ongeveer als volgt: "Gisteren ging dit of dat stuk in première van die en die schrijver". De geweldige beknoptheid van dit briljante commentaar kan ik natuurlijk niet evenaren. Mijn vraag is echter vrijwel identiek. Waarom hebben wij het over de situatie in Tunesië? Waarom is er momenteel sprake van een verslechterde relatie tussen Europa en Tunesië, die ongetwijfeld ook op de een of andere manier de betrekkingen beïnvloedt die de instellingen van de Europese Unie en de Tunesische instellingen in het kader van de samenwerking en de associatieovereenkomst met elkaar onderhouden?
Naar mijn idee is het nuttig deze vraag te stellen. Immers, alleen als wij een zo goed mogelijk inzicht hebben in wat er in Tunesië aan de hand is en wat het land precies beoogt, zullen wij de juiste toon weten te vinden om de samenwerking op doeltreffende wijze te continueren. Op dit moment is er sprake van een grote Tunesische paradox. Het baart mij zorgen te bedenken dat deze paradox steeds gevaarlijker zal worden. Tunesië is het meest vreedzame en welvarende land in het Maghrebgebied. Het is van alle Maghreblanden ook het land waar de informatiemedia het minst toegankelijk zijn. Het is het land met de grootste groei en de meeste vorderingen op maatschappelijk terrein die vooral de modernisering van het onderwijs en de positie van de vrouw betreffen. Het is echter een land waar de civiele samenleving, die het resultaat van deze sociaal-economische groei is, niet de juiste kanalen voor een volledige vrijheid van meningsuiting vindt. Het is een land dat vooroploopt als het om de associatieovereenkomsten en het landbouwbeleid in het Middellandse-Zeegebied gaat. Tunesië heeft alle internationale verdragen inzake de mensenrechten ondertekend. Toch duiken er iedere keer weer problemen met betrekking tot de mensenrechten op, waar in Europa nog eens een schepje bovenop wordt gedaan.
U kunt ervan overtuigd zijn dat de mensenrechten mij ter harte gaan. Ik heb het vijftien jaar van mijn leven zonder paspoort en rijbewijs moeten stellen. Tijdens de dictatuur van Franco heb ik allerlei gevangenissen van binnen gezien en dingen meegemaakt waarover ik hier niet zal uitweiden. Ik ben echter van oordeel dat het probleem in Tunesië nu van een andere orde is. Dat betreft namelijk de toekomst van het land. Alleen als wij er vanuit de Europese Unie in slagen de vooruitstrevende sectoren in Tunesië op doeltreffende wijze bij te staan in hun streven de economische groei en maatschappelijke modernisering te begeleiden en te waarborgen, denk ik dat wij op de juiste manier met onze verantwoordelijkheden omgaan.
Ik beëindig mijn betoog met de opmerking dat ik het in grote lijnen eens ben met de benadering van commissaris Patten. Ik zou echter nog graag van hem horen dat het Euro-mediterrane beleid, het beleid inzake de Maghreblanden, eveneens een van zijn grote zorgen is. Alleen als wij duidelijk kunnen maken dat het hier niet om een situatie gaat waarbij de Raad de prioriteit van het Middellandse-Zeegebied heeft laten varen, de Commissie de uitvoering van programma's dwarsboomt en het Europees Parlement de schoolmeester uithangt, zullen wij de juiste toon kunnen vinden voor een doeltreffend beleid ten behoeve van de toekomst van Tunesië. In goede harmonie en solidariteit kunnen wij het land dan op weg helpen naar een situatie waarin sociaal-economische groei en volledige democratisering hand in hand gaan. Niet alleen in Tunesië, maar in de gehele regio zetten wij veel op het spel om succes te boeken bij de verwezenlijking van deze doelstelling.

Ducarme
Mijnheer de Voorzitter, de liberale fractie gaat natuurlijk akkoord met de ingediende ontwerpresolutie. Ik onttrek mij echter even aan de gebruikelijke rolverdeling tussen de instellingen en vraag mij af wat deze resolutie uiteindelijk zal opleveren en wat, afgezien van hetgeen commissaris Patten zojuist zei, de Commissie daadwerkelijk zal gaan doen. Zal zij dynamisch optreden? Zal zij vastberaden zijn? Zal zij heel haar gewicht in de schaal leggen? Ik wil ook graag weten of de irritatie van commissaris Patten ten aanzien van het buitenlands beleid van de Commissie hier in dit geval misschien zal leiden tot verandering van houding.
Ik ben, mijnheer de commissaris, niet geheel overtuigd van de formele en praktische wil van de Commissie om als motor van de Europese opbouw op te treden. Daarom zou u ons precies moeten zeggen hoe u deze zaak concreet denkt aan te pakken. Dan hoeven wij ons over een maand of twee, drie misschien niet meer af te vragen of de door ons aangenomen tekst weer dode letter is gebleven op Europees vlak.
Ik heb dan ook twee heel nauwkeurige vragen. In paragraaf 11 van de resolutie staat dat wij onze parlementaire delegatie zullen belasten met een onderzoek naar de situatie. Gaat u als Commissie een document indienen om onze afgevaardigden te helpen bij hun taak? Mijn tweede vraag heeft betrekking op de onmiddellijke termijn: men heeft ons gezegd dat op 18 juni aanstaande een speciale vergadering zal worden belegd van de ministers van Algemene Zaken, tijdens welke het dossier betreffende het Middellandse-Zeegebied zal worden voorbereid. Welk dossier betreffende het Middellandse-Zeegebied zal komende zondag worden ingediend?
Dat zijn de politieke stappen die ik van u, mijnheer de commissaris, verwacht en die u misschien in staat zullen stellen een einde te maken aan die sfeer van irritatie die u en misschien ook uw medewerkers omringt met betrekking tot de efficiëntie van het buitenlands beleid.

Krivine
Mijnheer de Voorzitter, blijkbaar moesten wij wachten tot deze vergaderperiode voordat wij in dit Parlement volledig licht konden doen schijnen op de waarheid.
Ik ben net terug van een verblijf uit Tunis waar ik met drie collega' s naar toe ben gegaan en ik zou graag iets willen zeggen over het vraagstuk van de vakbondsvrijheden. De grote golf van repressie die zich heeft uitgestort over de oppositie, waarin sedert 1990 de meest uiteenlopende politieke tendensen zijn opgenomen, heeft ertoe geleid dat de Algemene Bond van Tunesische werknemers, de UGTT, weer geheel onder controle van het regime is gebracht. Het gevolg daarvan waren arrestaties, ontslagen van vakbondslieden, dreigementen en allerlei vormen van pressie gecombineerd met een uiterst autoritaire houding van de vakbondsleiding. Op die manier wilde men een van de meest strijdlustige vakbondsorganisaties van heel het gebied kleinkrijgen.
De reeds uiterst strenge wettelijke beperkingen van het stakingsrecht zijn onder de huidige vakbondsleiding nog verder aangescherpt. Als men in Tunesië legaal wil staken moet men toestemming hebben van de hoogste instantie van de UGTT. Normaal gesproken mogen er geen vergaderingen worden gehouden op de plek van het werk en regelmatig worden ook vergaderingen verboden in de vakbondslokalen. Veel leiders zijn uit hun functies ontzet en worden vervolgd omdat zij kritiek hebben geuit op de besluiten van de secretaris-generaal van de vakbondscentrale in verband met een heel eenvoudig intern verzoekschrift aan hun organisatie. 12 vakbondsleiders zijn in april 1999 door de politie gearresteerd en langer dan 48 uur vastgehouden in het Ministerie van Binnenlandse Zaken omdat zij de onreglementaire omstandigheden aan de kaak hebben gesteld waaronder het congres van de UGTT heeft plaatsgevonden. Ik noem hier enkel Abdeljalil Bedoui, Ali Romdhane, Abdelmajid Sahraoui, Abdennour Maddahi, Hamed Bennjima, Noureddine Ounissa en Chaker Ben Hassine.
Het regime van Ben Ali heeft de arbeidswereld volkomen in zijn greep. De repressie is niet alleen gericht tegen de politieke tegenstanders, maar tegen heel de bevolking in met name de volkswijken, de kleine dorpen en de dorpen in de achtergebleven gebieden. Het verslag van het nationaal comité voor de vrijheden in Tunesië heeft berekend dat er 130.000 politieagenten zijn op een bevolking van 9,5 miljoen. Daar komen dan nog al die parallelle politie-instanties bij die onder controle staan van een onder het Ministerie van Binnenlandse Zaken ressorterend netwerk van wijkcomités. Op die manier heeft men de bevolking totaal onderworpen en weerloos gemaakt. Dan is het ook eenvoudig te begrijpen hoe het mogelijk is dat de president van een dergelijke pseudo-democratie met 99,44% van de stemmen wordt verkozen.
Mijnheer de Voorzitter, de Tunesische bevolking die hier met twee vertegenwoordigers aanwezig is, moet weten dat wij solidair zijn met haar strijd voor vrijheid en niet meer zullen loslaten.

Abitbol
Mijnheer de Voorzitter, je blijft je verbazen over de tegenstrijdigheden in dit Parlement. Enerzijds aarzelen wij niet om in Kosovo een mono-etnisch, ondemocratisch politiek regime te installeren onder uitsluiting van de allogene, als ik dat zo mag zeggen, bevolkingsgroepen, en om handelsovereenkomsten te ondertekenen met China, een uiterst totalitair land waarin het afgelopen jaar officieel niet minder dan 1800 doodstraffen zijn voltrokken, en anderzijds veroorloven wij ons de luxe om een oordeel uit te spreken over het regime in Tunesië met een mijns inziens volkomen misplaatste strengheid.
Inderdaad hebben niet alle lidstaten van de Unie hetzelfde voorrecht als Frankrijk. Frankrijk heeft van oudsher relaties met Tunesië en ziet daardoor gemakkelijker in dat de realiteit niet geheel overeenkomt met de karikatuur die de media-idioten in heel Europa hebben gepropageerd. Inderdaad beantwoordt Tunesië niet aan onze opvattingen over democratie, maar hoeveel landen in de wereld, en zelfs in Europa beantwoorden aan het idee dat een democratische geest heeft van de democratie?
Tunesië is inderdaad het eerste land van de Maghreb dat een overeenkomst heeft ondertekend met de Europese Unie. Iedereen is het er ook over eens dat dit land vooruitgang heeft gemaakt bij de modernisering van zijn economie en zijn sociaal bestel. Deze modernisering is niet alleen nodig om banden te kunnen onderhouden met de Europese Unie maar helaas ook om het tempo te kunnen bijhouden van de door de mondialisering veroorzaakte liberalisatie.
Mijns inziens pleiten de door Tunesië gemaakte vorderingen voor dit land. Daarom lijkt mij dit proces tegen Tunesië dan ook volkomen misplaatst en buiten elke proportie. Laten wij vooral ook niet vergeten dat Tunesië vooraan stond in de strijd tegen het islamisme dat enkele jaren geleden de Maghreb bedreigde. Mijns inziens zou ons Parlement er goed aan doen rekening te houden met de geopolitieke context in dit gebied. Daarmee zou het zichzelf een grotere dienst bewijzen dan wanneer het zich gedraagt als een handjevol activisten dat zelfs een niet-gouvernementele organisatie onwaardig zou zijn.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, hier in Straatsburg bereikte mij een schrijven over de hongerstaking van meer dan duizend politieke gevangenen in Tunesië. Daarover wil ik twee dingen kwijt. Op grond van de christelijke ethiek wijzen wij dit ultieme zelfverdedigingsmiddel af. Wij voegen daaraan echter onmiddellijk toe hoe veroordelingswaardig de autoriteiten zijn die hun medeburgers in uiterste wanhoop daartoe drijven.
Het huidige Tunesische regime duldt geen onafhankelijke geesten. Vandaar een jarenlange, zich zelfs verscherpende repressie. Daarom val ik van harte de mondelinge vragenstellers van vandaag bij, in het bijzonder collega Van den Bos. Volkomen terecht vraagt hij om daadwerkelijke actie van de Raad juist omwille van de eigen geloofwaardigheid van de EU als partner van de associatieovereenkomst met Tunesië.
"Het gaat er niet om de bevolking haar rechten te weigeren", oordeelt een Tunesische verdediger van de burgerlijke vrijheden. Dan vervolgt hij: "Zij dient te vergeten dat deze rechten ook maar bestaan." Als Tunesiërs in deze strijd zelf vooropgaan, màg en kàn de Europese Unie eenvoudigweg niet achterblijven.

Carlotti
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mijn grote ongerustheid tot uitdrukking brengen over de verslechtering van de situatie van de mensenrechten in Tunesië, een ongerustheid die door alle vrienden van dit land wordt gedeeld.
De laatste jaren maken de Tunesische autoriteiten het leven van de verdedigers van de mensenrechten en hun gezinnen tot een hel: enkelen onder hen zijn veroordeeld tot gevangenisstraffen; zij worden regelmatig geschaduwd door leden van de veiligheidsdienst; hun paspoorten en de paspoorten van hun verwanten worden in beslag genomen; hun telefoongesprekken worden onderbroken of afgetapt; zij zijn het slachtoffer van lastercampagnes en worden zelfs lichamelijk bedreigd; ook worden hun gezinsleden regelmatig ondervraagd.
Daarom wil het Europees Parlement vandaag nogmaals herhalen dat de mensenrechten en de grondvrijheden zonder enige uitzondering door iedereen moeten worden gerespecteerd en niet ongestraft met voeten kunnen worden getreden. Tunesië is immers de eerste niet-Europese partner die in 1995 een associatieovereenkomst heeft ondertekend met de Europese Unie. Daarin komt een clausule voor inzake eerbiediging van de mensenrechten, op grond waarvan de overeenkomst kan worden opgeschort. Ook is daarin sprake van een politieke dialoog.
Natuurlijk geef ik de voorkeur aan een politieke dialoog boven unilaterale sancties, maar wij hebben wel de plicht onze partners duidelijk te maken dat wij uiterst ongerust zijn over de situatie in Tunesië. Wij hebben de plicht de Tunesische autoriteiten te vragen alle noodzakelijke maatregelen te treffen om een echt meerpartijenstelsel in het leven te roepen en de persvrijheid en de vrijheid van vereniging te garanderen.
Hoe moet deze dialoog er echter uitzien, mijnheer Patten? Hoe kan men concrete vooruitgang boeken? Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat onze standpunten zoden aan de dijk zetten? Men moet zich inderdaad afvragen hoe de zaken zich in Tunesië zullen ontwikkelen. De Ben Brik-affaire is een symbool voor de wanhoop waardoor veel Tunesiërs zijn gegrepen door de aantasting van hun vrijheden. De pers is slechts een van de gebieden waarop niets overeind blijft. Door de Ben Brik-affaire is echter veel meer losgekomen dan men had gedacht. Wij hebben gezien dat in drie maanden tijd de burgersamenleving haar waardigheid heeft teruggevonden en duidelijk heeft gemaakt dat het afgelopen moet zijn met de politiestaat. Intussen gaat president Ben Ali door met zijn wortel- en knuppelstrategie jegens degenen die zijn methodes betwisten en kritiek uitoefenen op de situatie van de vrijheden in zijn land.
Daarom is het volkomen gerechtvaardigd zich af te vragen of Tunesië binnenkort een nieuwe spanningshaard zal worden in de zuidflank van Europa. Het regime kan nu twee dingen doen. Ten eerste kan het blijven doen alsof zijn neus bloedt, volgens het dit soort regimes welbekende principe dat er geen vuiltje aan de lucht is zolang het geen kwart voor twaalf is. Dan zal de burgermaatschappij een nieuwe golf van repressie over zich heen moeten laten gaan en moeten zien dat zij daar met moed en vastberadenheid het hoofd aan biedt. Dan is het ook de taak van de internationale gemeenschap om dit regime te isoleren, als het ware buiten de wet te plaatsen en steun te geven aan de strijd van het Tunesische volk voor de herovering van zijn soevereiniteit.
Ten tweede kan het Tunesisch regime de weg van de dialoog met de burgermaatschappij kiezen om de spanning te verminderen en te onderhandelen over een ommezwaai, over een uitweg uit de impasse en om Tunesië de weg naar de democratie te doen inslaan. Wij moeten, zoals collega Abitbol reeds zei, de juiste woorden zien te vinden, maar wij moeten vooral alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat uiteindelijk deze laatste weg ook daadwerkelijk wordt ingeslagen.

Procacci
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, de situatie in Tunesië moet gezien worden in het bredere verband van het beleid voor het Middellandse-Zeegebied en de landen van Noord-Afrika waarmee de Europese Unie graag een dialoog over haar vredes- en ontwikkelingsprogramma' s wil blijven voeren. Tunesië heeft zeker vooruitgang geboekt in termen van economie, stabiliteit en sociale rechten. Van al deze landen hecht Tunesië het grootste belang aan een dialoog over economische, politieke en culturele thema' s met de Europese Unie en de andere landen van het Middellandse-Zeegebied.
Dat wil niet zeggen dat we de beperkingen die in dit land aan de burgerlijke vrijheden worden opgelegd kunnen negeren, maar een botte veroordeling alleen heeft volgens mij geen zin, ook al mag die niet ontbreken. We moeten maatregelen nemen die de situatie daadwerkelijk, stapje voor stapje, kunnen verbeteren, door middel van een dialoog en door steun aan met name de Tunesische maatschappij. Gezamenlijke overeenkomsten en mensenrechtenprogramma' s kunnen daartoe bijdragen, op dezelfde manier als bij het programma CARDS voor de westelijke Balkan.
We moeten er wel rekening mee houden dat de landen die geen westerse democratische traditie kennen, meer tijd nodig hebben om uit te groeien tot een volwassen democratie en om de burgerlijke vrijheden geleidelijk in te voeren. Het loont niet om deze landen te isoleren. We lopen daarmee het risico de positie te verzwakken van degenen die in Tunesië zelf strijden voor meer democratie.
Het is daarom wenselijk dat de Associatieraad Europese Unie/Tunesië erop blijft toezien dat de mensenrechten in acht worden genomen. Daarbij zou hij moeten samenwerken met de Tunesiërs zelf, door een gezamenlijk waarnemingscentrum op te zetten. Dat zal de situatie van de mensenrechten in Tunesië zeker ten goede komen.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, de mensenrechten worden geschonden. De vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vereniging en persvrijheid worden genegeerd en niet gerespecteerd. Dit is bekend. Ook in Tunesië, bij zowel de overheid als de burgers.
Dit gaan we natuurlijk bespreken en we leveren kritiek als we de kans krijgen. Het is een serieuze zaak. Het gaat om de universele rechten van de mens. Niet alleen in, maar ook buiten de Europese Unie. Als deze rechten worden geschonden, moet daar kritiek op geleverd worden. Naar mijn mening kan dat het beste via een dialoog. Dat betekent dat men elkaar echt respecteert. Als Tunesië en zijn volksvertegenwoordigers respect hebben voor onze kijk hierop, moeten wij tegelijkertijd wel beseffen dat men in Tunesië een tamelijk negatief beeld heeft over onze akkoorden.
Ik zie alleen in paragraaf 7 van de ontwerpresolutie van de GUE/NGL-fractie terug dat alle Tunesische organisaties, zowel particuliere als openbare, kritisch staan tegenover het associatieakkoord. Daar mogen wij van de kant van de EU natuurlijk niet aan voorbijgaan en dat moeten we respecteren.

Poli Bortone
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ik ben onlangs in Tunesië geweest als gast van onder andere een lid van de regering. Wat ik daar heb gezien, komt in niets overeen met wat we vandaag in dit debat hebben gehoord. Ik heb de indruk dat Tunesië snel aan het moderniseren is. Ik heb gemerkt dat het veel moeite doet groeisectoren zoals het milieu, de landbouw en het toerisme te ontwikkelen, land te winnen en de infrastructuur te verbeteren.
Ik heb gemerkt dat in Tunesië wordt geprobeerd de economie te ontwikkelen om te voorkomen dat nog meer Tunesiërs emigreren. Dat zou namelijk de betrekkingen tussen de landen van het Middellandse-Zeegebied en tussen de landen die nu deel uitmaken van de Europese Unie kunnen verstoren. Ik heb met eigen ogen gezien dat er mogelijkheden voor culturele uitwisseling tussen de universiteiten zijn en dat men werkt aan het behoud van de nationale identiteit, bijvoorbeeld door historische stadscentra te restaureren, het plattelandstoerisme te ontwikkelen en ambachtelijke tradities in stand te houden.
Ik heb gemerkt dat de scholen educatieve programma' s hebben opgezet met een reeks aanvullende activiteiten. Mij is helemaal niet opgevallen dat er geen verenigingen zijn. Integendeel, er zijn levendige en actieve jongeren- en vrouwenbewegingen en er is een grote bereidheid tot samenwerking bij de instellingen.
In een van de vragen wordt geklaagd dat berichten over de mensenrechten in de regionale pers worden gecensureerd. Als dat waar is, is er persvrijheid, want de regionale pers kan dan ook eventuele schendingen van de mensenrechten door Tunesië censureren.
Ik geloof dus niet dat er zoveel verkeerd gaat in Tunesië. Ik kan me echter wel voorstellen dat de Europese Unie de beslissing om subsidie toe te kennen aan Tunesië, maar ook aan bijvoorbeeld de Balkanlanden, af laat hangen van de mate van politieke stabilisering in deze landen.
Een dergelijke maatregel heeft niets te maken met een echte, betrokken democratie en nog minder met de mensenrechten of met de betrekkingen tussen de kandidaat-lidstaten en de Europese Unie.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de meeste collega's in dit Parlement - maar niet de collega die zopas het woord heeft gevoerd - maken zich zorgen over de situatie in Tunesië, ons bevriend buurland. Tunesië is ons buurland, want de Middellandse Zee scheidt ons niet, maar verbindt ons.
Die bezorgdheid, die wij vandaag tot uiting brengen, gaat niet uit van een kolonialistische of neokolonialistische houding. Het gaat niet om een ontoelaatbare inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van een derde land. Zoals commissaris Patten altijd al heeft gezegd, gaat het om een kritische dialoog op basis van de akkoorden die wij met Tunesië hebben gesloten. Het zou dan ook zinloos zijn die akkoorden op te zeggen. Wij moeten die integendeel gebruiken om de kritische dialoog voort te zetten.
Het gaat om de totstandbrenging van een gemeenschappelijke ruimte van veiligheid, stabiliteit en vrede. Dat veronderstelt ook democratie, eerbiediging van de mensenrechten en vrije media. Tunesië zegt telkens opnieuw dat het ook om de bestrijding van extremisme en terrorisme en om de strijd tegen extremistische opvattingen, gedragingen en organisaties gaat. Ik ben het daarmee volkomen eens. Hoe kunnen wij die strijd echter beter voeren dan door de democratie te bevorderen? Dat blijkt ook in de buurlanden van Tunesië.
Daarvan moeten wij werk maken. Tunesië zegt elke keer opnieuw dat het om economische en sociale ontwikkeling gaat. Juist de over het algemeen positieve economische en sociale ontwikkeling van Tunesië is echter de beste basis om de democratie verder te ontwikkelen en het extremisme vanuit een democratische basis te bestrijden.
Tenslotte wil ik nog het volgende opmerken. Het lijdt geen enkele twijfel dat wij Tunesië willen helpen. Wij moeten Tunesië helpen zoals wij de gehele regio moeten helpen. De Balkan is niet onze enige prioriteit. Ook de uitbreiding van de Europese Unie is niet onze enige prioriteit. Het Middellandse-Zeegebied is geen derderangsgebied, maar heeft voor ons dezelfde betekenis. De heer Patten zegt bijvoorbeeld dat er hervormingen moeten komen en dat hij de kloof tussen wat wordt beloofd en wat uiteindelijk wordt betaald, wil dichten. Daarmee zijn wij het volkomen eens. Wij moeten dat echter allemaal samen en op oordeelkundige wijze doen. Wij moeten dat op zulk een manier doen dat wij onze mediterrane partners niet afstoten, maar mee aan boord kunnen nemen.

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, twee korte opmerkingen om aan te geven dat de Raad wel degelijk notie heeft genomen van de inderdaad gerechtvaardigde twijfels die de afgevaardigden hier naar voren hebben gebracht. Wij zullen daar in de dialoog met Tunesië binnen de bestaande institutionele kaders zeker rekening mee houden. Ten tweede wil ik de heer Ducarme verzekeren dat in de op 18 juni geplande Raad Algemene Zaken geprobeerd zal worden een gemeenschappelijke strategie voor het mediterrane gebied vast te stellen. De Raad zal die strategie natuurlijk goed moeten keuren. Diezelfde strategie zal dan - in principe - tijdens de raad van Feira aan de orde komen. Dat was een onderdeel van het programma van het Portugees voorzitterschap. We geloven dat zo' n gemeenschappelijke strategie iets kan toevoegen aan het proces van Barcelona. Bovendien kan zo' n strategie een aantal buitengewone belangrijke elementen bevatten die ons in staat stellen het gemeenschappelijk buitenlands beleid voor dit gebied te reorganiseren en beter te integreren.
Tijdens de laatste Raad Algemene Zaken is een poging in deze richting gedaan. Het is een onderwerp met een aantal gevoelig liggende aspecten. Het zijn complexe kwesties met telkens een andere reikwijdte. We geloven dat de buitengewone Raad Algemene Zaken, die vlak voor de raad van Santa Maria gehouden zal worden, erin zal slagen een gemeenschappelijk beleid goed te keuren. Die gemeenschappelijke strategie zal het optreden van de Europese Unie in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands beleid zeker vergemakkelijken, en wel in de gehele mediterrane regio.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Patten.
Ik heb zes ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Toetreding van China tot de WTO
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B5-0489/00 van de heer Westendorp y Cabeza, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, aan de Raad, over de toetreding van China tot de WTO;
B5-0490/00 van de heer Westendorp y Cabeza, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, aan de Commissie, over de toetreding van China tot de WTO.

Westendorp y Cabeza
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, op 17 mei jongstleden heb ik namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, waarvan ik voorzitter ben, een mondelinge vraag gesteld aan de Raad en de Commissie. Dit was voordat er tussen de Europese Unie en China een overeenkomst werd gesloten inzake de toetreding van dat land tot de Wereldhandelsorganisatie. In dit verband wil ik een opmerking maken en twee vragen stellen.
Allereerst mijn opmerking. Namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie complimenteer ik commissaris Lamy met zijn geduld, vasthoudendheid en voortdurende contacten met de Chinese autoriteiten en belangrijke leden van de Raad van de Wereldhandelsorganisatie, in het bijzonder de Verenigde Staten. Het uiteindelijke resultaat is dat zowel het Amerikaanse Congres als de Europese Unie tot dit preakkoord voor de toetreding van China zijn gekomen. Het belang hiervan behoeft geen nadere toelichting. De Wereldhandelsorganisatie krijgt er meer dan een miljard mensen en de nodige uitdagingen bij. Dat is zeer positief.
Deze overeenkomst is ook van grote betekenis omdat zij op economisch, maatschappelijk, milieu- en zelfs geopolitiek gebied voordelen met zich mee zal brengen voor China, de wereld in het algemeen en niet in de laatste plaats voor de Europese Unie.
Bijzonder positief vinden wij de openstelling van het land op het gebied van de financiële dienstverlening, de telecommunicatie en het verzekeringswezen. Deze sectoren zullen onze economieën zeker nieuwe impulsen geven. Ook de geleidelijke opening van de Chinese stroommarkten is gunstig te noemen. Nog los van economische voordelen zal deze opening ook tot gevolg hebben dat de milieuvoorschriften in China beter worden nageleefd.
Een bijkomend voordeel is dat China vanaf zijn toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie zich aan de regels van deze organisatie zal moeten houden. Dat is op zichzelf al positief. China zal te maken krijgen met een nieuwe dynamiek. Het land zal nauwe betrekkingen met de rest van de wereld gaan onderhouden. Het toezicht op de eerbiediging van de mensenrechten, de sociale rechten en de milieurechten zal echter blijven bestaan.
In dit verband merk ik op dat er nog wel problemen zullen rijzen. Het standpunt van de Commissie en de Raad, dat door het Parlement wordt gesteund, impliceert de eerbiediging van een aantal sociale en milieurechten die paradoxaal genoeg moeilijker op te leggen zal zijn als China eenmaal als volwaardig lid in de Wereldhandelsorganisatie zit.
Wij steunen dan ook ten volle het initiatief van de Commissie en de Raad om de mislukte ronde van Seattle zo spoedig mogelijk een nieuwe kans te geven en er dan een globale ronde van te maken.
Dit was mijn opmerking. Nu heb ik nog twee vragen.
Ten eerste willen wij weten of de Commissie bereid is tot nauwe samenwerking met de Verenigde Staten over het pakket financiële hulp dat nodig is om China van het nodige administratieve en justitiële apparaat te voorzien om aan zijn verplichtingen binnen de Wereldhandelsorganisatie te kunnen voldoen.
De andere vraag is de volgende. In de loop van heel dit proces hebben wij zeer goed met de Raad en de Commissie samengewerkt. Wij hopen dit ook te blijven doen. Ik ben van oordeel dat deze samenwerking democratische legitimiteit verschaft aan een proces dat aan hevige kritiek blootstaat. De vraag is duidelijk. Het is eigenlijk eerder een verzoek: wordt de overeenkomst aan het eind van het proces ter goedkeuring aan het Parlement voorgelegd?
Ik denk dat deze hypothese geen risico's voor de Raad en de Commissie met zich meebrengt. Succes is immers gewaarborgd. Nogmaals, het Parlement steunt de overeenkomst. Met deze belangrijke overeenkomst winnen wij allemaal aan democratische legitimiteit, want - en dit behoeft geen nader betoog - het is ook regel dat het Parlement bij belangrijke overeenkomsten een doorslaggevende rol heeft.

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, de bilaterale overeenkomst betreffende de toegang tot de markt voor goederen en diensten die op 19 mei jongstleden tussen de Europese Unie en de Volksrepubliek China is afgesloten vertegenwoordigt een belangrijke stap voorwaarts in dit proces. Ik geloof dat we het daar wel over eens kunnen worden. Dit proces moet uiteindelijk leiden tot de opname van China in de Wereldhandelsorganisatie, een organisatie die veertien jaar geleden haar activiteiten is beginnen te ontplooien. China vertegenwoordigt een enorm economisch en politiek belang, en de deelname van deze partner in een multilateraal handelssysteem is dan ook zonder twijfel één van de belangrijkste gegevens voor de wereldeconomie aan het begin van deze nieuwe eeuw. De heer Carlos Westendorp y Cabeza maakte reeds gewag van de omvang van de Chinese bevolking en dus ook van de Chinese markt. Hij gaf daarbij ook aan dat dit gegeven belangrijke gevolgen zal hebben voor het evenwicht binnen de Wereldhandelsorganisatie. De universele opdracht van de Wereldhandelsorganisatie kan nu beter tot uiting komen. Het is nu dus hoog tijd dat we ons gaan bezinnen over de wijzen waarop het functioneren van deze organisatie verbeterd kan worden.
Voor de Wereldhandelsorganisatie zijn de nu afgesloten bilaterale besprekingen eerst en vooral een multilateralisering van de overeengekomen bepalingen, en zodoende een laatste stap in het proces van Genève. Dat betekent dat de groep die zich bezig houdt met de opname van China in de Wereldhandelsorganisatie zal moeten blijven werken aan de uiteindelijke redactie van het betreffende protocol. Pas al dat is geschied kan de toetreding van China in een Algemene Raad aan de orde komen met het oog op de goedkeuring van die toetreding door de leden van de Wereldhandelsorganisatie. Deze zullen ondertussen intern de voor dat doel te volgen procedure hebben doorlopen.
De lidstaten zullen deze kwestie toch nog op communautair vlak moeten bespreken. De procedure die in dit soort aangelegenheden gewoonlijk gevolgd wordt - de ad hoc procedure voor Equador - is niet altijd even vastomlijnd en daarom ongeschikt voor een land dat zulk een enorm economisch en politiek belang vertegenwoordigt. Daarom alleen al moet China als een bijzonder geval worden gezien. De Europese Unie zal de goedkeuring van de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie op een duidelijke en expliciete wijze moeten formuleren. De Raad moet zich in dat verband uitspreken over het complete pakket bepalingen. Het Parlement zal hierover een advies moeten uitbrengen.
Ik zal geen antwoord hoeven te geven op de tweede vraag van de heer Carlos Westendorp y Cabeza, aangezien deze reeds door de feiten achterhaald is. De vraag betrof het mandaat van de Commissie en of dat wel ruim genoeg geformuleerd was. Het bewijs daarvan ligt voor ons, al dient wel aangetekend te worden dat een aantal landen, waaronder het mijne, enige moeilijkheden had met het opstellen van dit mandaat.
De onderhandelingen zijn lang niet altijd even gemakkelijk verlopen, maar op het vlak van samenwerking en technische steun hebben we reeds mogen vaststellen dat China duidelijk heeft laten zien dat het actief wil meewerken in het multilaterale proces. Dat bleek ook uit een aantal opties van regionale aard. Nu we in deze fase zijn aangeland, zal China een extra inspanning moeten doen om de beloften die het op zich genomen heeft na te komen. China zal dus moeten laten zien dat het voldoende open is om zijn multilaterale verplichtingen na te komen. Daarbij dienen de normen van de Wereldhandelsorganisatie gerespecteerd te worden. Het is dan ook van het grootste belang dat de Chinese autoriteiten zo spoedig mogelijk op intern vlak de nodige aanpassingen verwezenlijken. De Europese Unie heeft aangegeven rond 22 miljoen euro beschikbaar te stellen voor gerichte acties op een aantal van die gebieden die gezien de aard van de Chinese wetgeving de meeste moeilijkheden kunnen opleveren: overheidsaankopen, intellectuele eigendom enz. De ontwikkelde landen zullen overigens nauw moeten blijven samenwerken om ervoor te zorgen dat China via de maatregelen voor technische steun zijn verplichtingen aangaande toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie naar behoren nakomt. De ontwikkelde landen erkennen deze noodzaak, wat duidelijk gebleken is tijdens de op 31 mei gehouden Top tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, waar over dit onderwerp gesproken is. De toetreding van China is een factor die bijdraagt tot de stabiliteit van de wereldeconomie. De nieuwe onderhandelingsronde binnen het kader van de Wereldhandelsorganisatie, die, naar wij hopen, zo spoedig mogelijk van start zal gaan, krijgt daardoor extra gewicht. We zullen dus allemaal een inspanning moeten doen om ervoor te zorgen dat die onderhandelingen een succes worden.
We hopen dus dat het toetredingsproces binnen korte termijn kan worden afgerond, en wel op basis van duidelijke beloften die verenigbaar zijn met het ontwikkelingsniveau zoals dat in bepaalde sectoren van de Chinese economie reeds bereikt is. Op die wijze wordt de stabiliteit van de markten niet in gevaar gebracht. De toetreding van China heeft natuurlijk ook politieke gevolgen, op grond van het eenvoudige feit dat er eisen zijn gesteld met betrekking tot interne hervormingen en transparantie. Dat betekent dat de Chinezen in toenemende mate zullen worden blootgesteld aan de publieke opinie buiten China, en dat zal dan weer gevolgen hebben voor het optreden van de Chinese autoriteiten op andere beleidsterreinen dan uitsluitend de handel. De volgende spreker weet daar waarschijnlijk meer van dan ik.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen beginnen met een hartelijke steunbetuiging voor een aantal opmerkingen van de geachte afgevaardigde de heer Westendorp y Cabeza. Ik ben ervan overtuigd dat dit altijd de verstandigste manier is om een betoog in een debat in het Parlement te beginnen.
In de eerste plaats ben ik het meer dan honderd procent eens met de lofzang die hij op mijn collega, commissaris Lamy, heeft gehouden voor de wijze waarop hij de onderhandelingen heeft gevoerd. Ik heb zelf enige ervaring in de onderhandelingen met China en ik moet zeggen dat ik vol bewondering ben over het resultaat dat commissaris Lamy heeft bereikt. Op zijn typerende wijze liet hij zijn voorganger, Sir Leon Brittan, in de eer delen. Ook ik vind dat wij Sir Leon Brittan allemaal dankbaar moeten zijn voor de bijdrage aan de totstandkoming van deze onderhandelingen, al moesten er wat meer hindernissen genomen worden dan oorspronkelijk was voorzien.
In de tweede plaats ben ik het volkomen eens met wat de geachte afgevaardigde zei over het belang van het resultaat van deze onderhandelingen. Dit akkoord is erg positief voor China en voor Europa. Het zal ook een positief effect op de Aziatische regio en op de wereld als geheel hebben. Zoals we bovendien reeds hebben geconstateerd, heeft het bereikte akkoord vrijwel zeker ook een positief effect gehad op de stemming in het Amerikaanse Congres. Er is dus alleen maar goed nieuws te melden, hoewel het een uitdaging voor China zal betekenen en, te zijner tijd, ook voor de WTO. Ik heb de benaming Wereldhandelsorganisatie overigens altijd een beetje misplaatst gevonden omdat 20-25% van de mensheid niet in de WTO was vertegenwoordigd. Hoe het ook zij, dit is een succesverhaal.
Ik zal nu ingaan op de twee vragen van de voorzitter van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Ik zal beginnen met de vraag over de instemming van het Parlement. In de plenaire vergadering van maart heeft commissaris Lamy al het standpunt van de Commissie uiteengezet dat de toetreding van China tot de WTO een handelsakkoord is dat van erg groot belang is. Dat betekent dat het inderdaad om een soort akkoord gaat dat ter instemming aan het Parlement voorgelegd zou moeten worden indien de voorstellen van de Commissie door de IGC goedgekeurd zouden worden. In dit stadium betreft het echter nog steeds voorstellen. Wij kunnen uiteraard niet voorspellen wat het resultaat van de IGC zal zijn, dus dienen we ons aan de huidige Verdragsregels te houden. Zoals bij het Parlement bekend is, valt het China-akkoord onder geen enkele categorie van artikel 300, lid 3 en is de instemming van het Parlement dus niet vereist. Het akkoord zal echter in beginsel wel ter raadpleging worden voorgelegd, zodat het Europees Parlement ruim voldoende gelegenheid krijgt om zijn mening daarover te geven. Uiteraard ligt de beslissing over de parlementaire raadplegingsprocedure bij de Raad. Ik kan daarom vanuit een wetgevend en institutioneel oogpunt niet meer aan dit antwoord toevoegen.
Op een meer politiek en pragmatisch niveau kan ik dit Huis verzekeren dat de Commissie met het Europees Parlement zal samenwerken om ervoor te zorgen dat diens stem wordt gehoord. In dat verband weet dit Huis bijvoorbeeld ook dat commissaris Lamy - hoewel hij daartoe niet verplicht was - tijdens de laatste stadia van de onderhandelingen met China een aantal besprekingen heeft gehad met afgevaardigden van dit Parlement. Ik weet ook dat hij meteen na ondertekening van het akkoord aan een aantal afgevaardigden verslag heeft uitgebracht: hij heeft de geachte afgevaardigde gebeld om te vertellen dat hij het akkoord ondertekend had. Ik kan dit Huis meedelen dat hij van plan is om deze dialoog voort te zetten gedurende de gehele interne goedkeuringsprocedure van de Europese Unie. Deze intentie is gebaseerd op de oude wijsheid dat meer transparantie uiteindelijk altijd tot betere resultaten leidt.
Ik zou hieraan echter in dit stadium willen toevoegen dat wij, zoals het voorzitterschap terecht opmerkte, op 19 mei slechts een bilateraal akkoord met China hebben gesloten over de voorwaarden voor de toetreding tot de WTO. De multilaterale fase met betrekking tot de toetreding van China die overigens in Genève zal plaatsvinden, moet nog afgerond worden. Dit zal naar verwachting op zijn vroegst in september gebeuren. Met andere woorden, welke procedures er van toepassing zullen zijn binnen de Europese Unie met betrekking tot de toetreding van China tot de WTO is eigenlijk pas relevant na de voltooiing van de multilaterale fase, omdat de goedkeuringsprocedures pas daarna van start zullen gaan.
In de tweede plaats wil ik ingaan op het erg belangrijke aspect dat de geachte afgevaardigde aan de orde stelde over de technische steun aan China bij de tenuitvoerlegging van de WTO-verplichtingen. De Commissie heeft vijf samenwerkingsprogramma's in China met een totale waarde van 25 miljoen euro. De uitvoering van een aantal programma's is al begonnen en de overige gaan binnenkort van start. Wij beschikken onder andere over een kaderprogramma voor de versterking van de relevante Chinese overheidsstructuren en -capaciteiten door middel van een serie specifieke modules voor de Chinese overheidsinstanties die zich bezig gaan houden met de tenuitvoerlegging van de WTO. Andere programma's zijn weer gericht op ondersteuning van China bij de tenuitvoerlegging van specifieke WTO-verplichtingen. Op dit moment onderzoeken wij de beste mogelijkheden om op deze programma's voort te bouwen waarna er nieuwe initiatieven ontplooid zullen worden. Door de toetreding van China tot de WTO en de aanzienlijke technische ondersteuning die daarbij noodzakelijk is, zullen waarschijnlijk ook andere donoren een significante bijdrage willen leveren. Ik denk daarbij niet alleen aan de Verenigde Staten en Japan, maar ook aan onze eigen lidstaten en aan het secretariaat van de WTO. Het moge duidelijk zijn dat een goede coördinatie essentieel is om overlappingen te voorkomen en een optimale synergie te ontwikkelen tussen de verschillende programma's die elke donor zal uitvoeren op basis van zijn eigen procedures.
Een goede coördinatie is met name erg noodzakelijk bij de ondersteuning die gericht is op de tenuitvoerlegging van specifieke WTO-akkoorden. Op dergelijke gebieden zullen wij een nauwe betrokkenheid van de WTO stimuleren.
Wij zullen de opties die wij hebben met betrekking tot de coördinatie met de Verenigde Staten zeker zorgvuldig bestuderen. Daarbij dienen we ons wel te realiseren dat dit enigszins ten koste zal gaan van de zichtbaarheid van onze Europese inspanningen.
Binnenkort zullen met rechtstreekse contacten in Peking de eerste oriënterende besprekingen plaatsvinden over China's behoeften aan technische ondersteuning en de daarmee samenhangende rol en intentie van iedere donor. Bovendien zal aan deze kwestie volgende week aandacht worden besteed in de werkgroep van de WTO die zich bezighoudt met de toetreding van China.
Ik wil nogmaals benadrukken dat dit een zeer belangrijke kwestie is waarover commissaris Lamy en ik inmiddels al weer besprekingen voeren. Wij willen het Parlement volledig op de hoogte houden van onze plannen, maar na deze uiterst belangrijke doorbraak ben ik er in ieder geval absoluut van overtuigd dat het erg belangrijk is om zoveel mogelijk technische ondersteuning te verlenen. Op die manier kunnen wij ervoor zorgen dat de positieve effecten van deze doorbraak in China, en daardoor ook voor de rest van de regio en van de wereld, overeenstemmen met wat wij allen hopen en wensen.

Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, tijdens de onderhandelingen in Peking is de specifieke en eigen betekenis van de Europese Unie als grote handelsmacht ook voor onze Chinese handelspartner duidelijk geworden. Met de steun van het Europees Parlement, maar ook van de Raad, heeft de Commissie de coherente standpunten van de Europese Unie verdedigd en vele daarvan ook doen aanvaarden. Voorbeelden zijn de mededinging en wederzijdse openstelling van de markten, de vrijheid van vestiging en dienstverrichting, bescherming van de intellectuele eigendom, de milieubescherming en het partnerschap voor duurzame ontwikkeling.
Onze positie berust op de principes van de vrije en eerlijke wereldhandel en wordt gekenmerkt door het Europees model van de sociale en ecologische markteconomie, dat op een aantal belangrijke punten al in de Europese kaderwetgeving is opgenomen. Commissaris Lamy en zijn team - ik denk daarbij ook aan zijn voorganger, Sir Leon Brittan - danken wij uitdrukkelijk voor dit voortreffelijke resultaat. De Commissie heeft met grote bekwaamheid onderhandeld en succes geboekt. China is bereid zijn markten grotendeels open te stellen en aanvaardt in grote lijnen de regels die de Wereldhandelsorganisatie in 1994 heeft geformuleerd en later verder heeft ontwikkeld. Ik hoef niet nader op de verschillende successen in te gaan. Het gaat om een verlaging van de douanetarieven van vaak meer dan 40% tot gemiddeld minder dan 10%, om het doorbreken van de invoer- en uitvoermonopolies, om gezamenlijke ondernemingen op het gebied van de dienstverlening en de distributie en om de vrijheid van vestiging, op middellange termijn, voor Europese ondernemingen.
Het resultaat is dus goed. Als wij China in de wereldhandel willen integreren, moeten wij het echter ook in staat stellen om de regels van de Wereldhandelsorganisatie in acht te nemen en toe te passen, als verantwoordelijke partner te handelen en nieuwe verantwoordelijkheid op zich te nemen.
Wij danken commissaris Patten daarom voor zijn belofte dat de technische hulp, de opleiding van Chinese deskundigen en van de mensen die voor de samenwerking verantwoordelijk zullen zijn, samen met de Verenigde Staten zal worden geregeld.
Wij menen echter dat nog iets anders nodig is. China moet meer begrip hebben voor de handelspolitieke positie van de Europese Unie. Dat gaat verder dan de wederzijdse openstelling van de markten. Wij rekenen er dan ook op dat China de voorstellen van de Europese Unie voor een alomvattende nieuwe WTO-onderhandelingsronde zal ondersteunen. Op lange termijn menen wij dat een intensievere samenwerking met China op het gebied van de handel de vrede in Azië, Europa en de rest van de wereld kan bevorderen. Ook de Chinese leiders zullen uiteindelijk inzien dat de openstelling van de markten en democratische hervormingen onontbeerlijke voorwaarden zijn voor een snelle economische en sociale ontwikkeling van China. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij begroet ik de succesrijke afronding van de onderhandelingen met China en verzoek ik de Raad het resultaat van die onderhandelingen uit politiek oogpunt zo te bekijken dat het Europees Parlement de gelegenheid krijgt met dit belangrijke besluit in te stemmen.

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer Patten, dames en heren, mijn collega's hebben de belangrijkste punten al behandeld. Ik zal mij dan ook tot enkele aspecten beperken.
De Europese Unie heeft successen geboekt. Vooral commissaris Lamy heeft schitterend werk verricht. Hetzelfde geldt echter voor de Verenigde Staten en ook andere landen, die met China gaan onderhandelen, zullen successen boeken.
Belangrijk is voor mij dat wij China niet alleen helpen om zich in de wereldeconomie te integreren - dat hebt u al min of meer gedaan -, maar dat wij China ook helpen om een nieuwe stap naar de volledige democratisering van de samenleving te ondernemen. Zoals wij uit alle debatten, uit de wereldpers en van de economen, die daarover levendige debatten hebben gehouden, hebben geleerd, is de grote vraag wat er zal gebeuren als China lid van de WTO wordt. Komt er dan ook meer openheid in de samenleving? Komen er dan ook politieke veranderingen? Zal dat in China tot institutionele hervormingen leiden? Zullen de markten bovendien nog verder worden opengesteld? Dat zijn de kritische en spannende vragen die wij ons stellen. Ik ben ervan overtuigd dat ik de mening vertolk van alle sprekers die hier het woord hebben gevoerd en dat ook mijn fractie het met mij eens is, als ik zeg dat wij met deze openstelling en met de integratie van China in de Wereldhandelorganisatie, China helpen om een grote stap voorwaarts te doen.
Wij mogen ons echter geen illusies maken. Wij moeten eisen dat de WTO-regels ook werkelijk worden nageleefd. Dat is uiteraard het grootste probleem. In het kader van onze verdere besprekingen met de Commissie moeten wij daarop uitvoerig ingaan. Er werd immers over vele verschillende dingen onderhandeld, ook over kritische en gevoelige sectoren. Bij de industrie zijn nu al kritische stemmen te horen die zeggen dat wij nu wel succes hebben geboekt, maar dat de controle op de uitvoering achteraf even belangrijk is. Wij kunnen op een goede samenwerking rekenen, zodat de uitvoering ook door het Parlement kan worden begeleid en wij hier altijd over de stand van zaken worden geïnformeerd.
Een ander belangrijk punt dat ik zou willen vermelden is dat wij hopen dat de openstelling van de markt en de grotere maatschappelijke openheid in China tot gevolg zullen hebben dat ook de mensenrechten beter zullen worden geëerbiedigd. De mensenrechten zijn een essentieel element van de economische ontwikkeling. Mensenrechten zijn een essentieel element van een moderne samenleving. Ik meen dat wij dat punt ook tijdens besprekingen niet uit het oog mogen verliezen, ook al is het geen gespreksonderwerp tijdens louter economische onderhandelingen. Ik weet dat u daaraan altijd veel waarde hebt gehecht. Toch is het belangrijk dat punt telkens opnieuw te vermelden.

Clegg
Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts twee minuutjes om vier opmerkingen te maken. In de eerste plaats gaan ook mijn hartelijke gelukwensen uit naar commissaris Lamy en zeker ook naar zijn eminente voorganger Sir Leon, inmiddels Lord Brittan. Ik hoop dat de bondigheid van mijn felicitaties niet ten koste zal gaan van de oprechtheid ervan.
Mijn tweede opmerking is voor de Raad bedoeld. De houding van de Raad met betrekking tot de instemming van het Parlement voor het soort akkoord dat nu aan de orde is, is te vergelijken met de houding van de Raad ten opzichte van het voorstel van de Commissie voor een uitbreiding van haar eigen bevoegdheden op meer algemene gebieden zoals diensten en intellectuele eigendom als vermeld in artikel 133. Ik moet bekennen dat ik de indruk krijg dat dit ook te maken heeft met een bepaalde institutionele territoriumdrift. Dat geldt met name voor de grote lidstaten, waar de ministeries die verantwoordelijk zijn voor de handel en industrie erg terughoudend reageren op eventuele ruimere bevoegdheden van de Commissie op zulke nieuwe terreinen in de WTO-onderhandelingen. Diezelfde terughoudendheid wordt vervolgens ook consequent doorgetrokken naar een vergroting van de invloed van het Europees Parlement. Dit kan gewoon niet zo doorgaan. Het is een zeer merkwaardig anachronisme dat een beleid dat al in de jaren '50 werd gecommunautariseerd, door een zodanig gebrek aan duidelijke verantwoording en transparantie wordt gekenmerkt als het huidige beleid. Ik zou ervoor willen pleiten dat de lidstaten op dit punt hun eigen internationale territoriale belangen terzijde schuiven.
Mijn derde opmerking betreft de technische steun. Het is geweldig dat onze inspanningen en die van de Amerikanen op elkaar worden afgestemd, maar om welke bedragen gaat het eigenlijk? 25 Miljoen euro is een schijntje in vergelijking met de uitdaging waar we voor staan. Onze totale begroting voor China is 80 miljoen euro. Zelfs als we dat complete bedrag zouden besteden aan de toetreding van China tot de WTO, zou dat nog niet genoeg zijn. Wij - en dan bedoel ik de Commissie, de Raad én het Parlement - moeten veel ambitieuzer zijn bij het ter beschikking stellen van financiële middelen voor deze gigantische taak.
Mijn laatste opmerking betreft de mensenrechten. Ik hoop dat het feit dat we dit bilateraal akkoord ondertekend hebben, niet betekent dat de Chinezen er nu ook vanuit gaan dat wij een soepeler houding zullen aannemen op het gebied van de mensenrechten. Het is juist nu ontzettend belangrijk dat de drie instellingen een zeer duidelijk standpunt innemen over de opstelling van de Chinezen in de zogenaamde dialoog over de mensenrechten. Zij mogen niet de indruk krijgen dat een akkoord over de WTO-toetreding ook betekent dat wij een oogje dichtknijpen wat de mensenrechten betreft. Het tegenovergestelde moet juist het geval zijn: wij houden onze ogen nog meer open.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, als we de voorgaande sprekers moeten geloven, zijn we welhaast in het paradijs beland. Met name de Chinezen zijn niet ver van het paradijs verwijderd.
Ik las onlangs een interview in China Labour Bulletin dat ging over de tientallen miljoenen Chinezen die werkloos zijn geworden als gevolg van de bekende 'openheid'. De geïnterviewde klaagde over de werkloosheid, de onveiligheid en de enorme kloof tussen de klassen. Deze Chinese vrouw was zo wanhopig dat ze heimwee had naar Mao!
Uit het grote aantal analyses dat ik heb gelezen, zowel Chinese, westerse, liberale als socialistische, blijkt dat China steeds meer werkloosheid zal krijgen. Die is al enorm gestegen, en door de aansluiting bij de WTO zal zij nog veel meer stijgen.
Nu ben ik benieuwd of de Commissie andere analyses heeft gemaakt. Ik vraag me af of de Commissie serieuze, wetenschappelijke analyses heeft gemaakt, die, in tegenstelling tot de resultaten van alle andere analyses, uitwijzen dat de werkloosheid in China snel zal dalen, dat de sociale stabiliteit groter zal worden en dat de klassenverschillen niet zullen toenemen. Dat lijkt me erg interessant om te weten.
Een andere kwestie betreft de mensenrechten. Een aantal mensen denkt dat deze ontwikkeling gunstig is voor de mensenrechten. Dat zou kunnen, ik ben geen ziener. Maar Wei Jingsheng, aan wie het Parlement de Sacharovprijs heeft toegekend, denkt hier heel anders over. Hij denkt dat deze ontwikkeling helemaal niet gunstig is voor de mensenrechten. Hij heeft zich actief verzet tegen het WTO-akkoord, omdat hij vindt dat er in verband hiermee geen billijke eisen aan de mensenrechten worden gesteld. Ik ben erg benieuwd hoe de Commissie en de Raad dit interpreteren. Slaat Wei Jingsheng de plank mis? We zouden graag willen weten of we niet iets doen dat de mensenrechten juist schaadt.

Montfort
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de minister, het is geen pretje de rol te moeten spelen van iemand die telkens weer dezelfde vragen stelt. Het is echter niet mijn schuld, mijnheer de commissaris, dat hier in deze zaal zo' n slappe consensus heerst. Denkt u evenwel niet dat ik op een gegeven ogenblik het bijltje erbij neer zal gooien en op zal houden met het hameren op iets dat als een paal boven water staat voor degenen die niet dogmatisch zijn: de WTO is een machine die men eigenlijk het beste maar meteen sloopt voordat hij door blijft malen. Dat is beter dan te doen alsof er niets aan de hand is na het debacle van Seattle.
Wat is er sedert die mislukte top gebeurd? Er zijn nieuwe onderhandelingen op gang gebracht in Genève, en wel in een dermate wazige sfeer dat zelfs de verdienstelijke verklaringen van de heer Lamy hier in dit Parlement die niet geheel konden ophelderen. De Europese Unie onderhandelt nu, in het zog van de Verenigde Staten, over de voorwaarden voor de toekomstige toetreding van China. Daarom is het ons goed recht enkele vragen te stellen.
Welke waarde moet men hechten aan de topbijeenkomsten van de WTO, als een mislukking of een succes geen enkel verschil maakt voor het interne reilen en zeilen? Welke geloofwaardigheid hebben de institutionele instanties die geroepen zijn een antwoord te geven op de grote, aan de orde zijnde vraagstukken, als reeds voor de verwezenlijking daarvan de weg naar toetreding wordt geopend voor een land dat alleen al een vijfde van de mensheid uitmaakt? Kunt u ons trouwens zeggen in welke categorie de Europese Unie en zijn partners, de andere leden van de WTO, China plaatsen? Is China een ontwikkelingsland of iets anders? Hebt u onderzocht wat de effecten zullen zijn van de enorme evenwichtsverstoring in de organisatie ten gevolge van die nieuwe, op til zijnde situatie? Kunt u ons tenslotte zeggen welke tegenprestatie de Europese Unie - als er al van een tegenprestatie sprake zal zijn - van de Verenigde Staten zal krijgen? Volgens de verklaringen van de heer Lamy is men bij de onderhandelingen met de Chinezen uitgegaan van datgene wat de Amerikanen reeds in de wacht hadden gesleept, met een meerwaarde voor de Europeanen.
Mijnheer de commissaris, het gaat hierbij absoluut niet om de kwaliteit van het werk van de heer Lamy, maar ondanks mijn herhaaldelijke verzoeken om een echte balans van de WTO gaan deze onderhandelingen zonder balans door. Ik stel vast dat men geen stappen zal ondernemen waardoor de indruk zou worden gewekt dat men twijfels heeft over de voordelen van de liberalisering van de wereldhandel. Ik betreur dat er zo weinig overleg is gepleegd met de landen van de Unie, evenals met het Europees Parlement dat zich met een meerderheid schaart achter niet zozeer de goede zaak van de Wereldhandelsorganisatie - die ook wij delen - maar veeleer achter een ongebreidelde ontwikkeling van de vrije wereldhandel, waarin de vitale belangen van onze bevolkingen worden geminacht.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega' s, ik heb met aandacht geluisterd naar hetgeen de heer Westendorp zei over de economische, sociale, ecologische en politieke voordelen van de toetreding van China tot de WTO. Hij was mijns inziens niet erg duidelijk ten aanzien van de politieke voordelen. Ikzelf zie echter wel degelijk iemand die politiek gezien aan het langste eind trekt: het Chinees regime, en daarbij denk ik niet aan instellingen, maar aan een tiranniek regime.
Wij kunnen het best eens zijn met hetgeen de heer Westendorp zei. Natuurlijk hebben wij met de ondertekening van dit akkoord geen water bij de wijn van de mensenrechten gedaan. Wij kunnen namelijk helemaal geen water bij de wijn doen, mijnheer Westendorp! Wat hebben wij namelijk gekregen van de Chinese Volksrepubliek? Hebben wij soms iets gekregen voor bijvoorbeeld de versterking van de rechtsstaat, de versterking van de democratie of de eerbiediging van de mensenrechten? Wij hebben al tien jaar lang niets, maar dan ook helemaal niets gekregen! Elke dag zien wij, lezen wij dezelfde berichten: nieuwe arrestaties van dissidenten, nieuwe arrestaties van leden van de democratische partij en voortzetting van de kolonisering van Tibet.
De Wereldbank staat trouwens op het punt een groot door ons gesteund project te verdubbelen, aangezien onze landen de belangrijkste leden zijn van deze eerbiedwaardige instelling. Over enkele weken zal de Wereldbank het kolonisatievermogen van de Chinese immigranten in Tibet verdubbelen. Daar moeten wij het over hebben!
De collega' s die over mensenrechten spraken, weten heel goed - en wij weten allen heel goed na de afgelopen jaren de heer Brittan te hebben beluisterd - dat er nooit sprake is geweest van een koppeling tussen de mensenrechten en de democratie enerzijds en de WTO anderzijds. Wij beseffen dus maar al te goed dat wij hier een tiranniek regime versterken, een regime dat alsmaar wapens aankoopt en in dit gebied van de wereld steeds meer macht naar zich toetrekt. Wij hebben ons daarbij neergelegd zonder te beseffen dat over twintig jaar de druk die dit regime spoedig op heel Azië kan uitoefenen, misschien ook op ons zal worden uitgeoefend. Wij hebben ons daarbij neergelegd: wij laten de Chinezen in de steek, wij laten de democratie voor de Chinezen in de steek en wij laten, als puntje bij paaltje komt, ook de democratie voor onszelf in de steek.

Lucas
Mijnheer de Voorzitter, terwijl de internationale multinationals de champagneflessen ontkurken om het akkoord over de voorgenomen toetreding van China tot de WTO te vieren, staan de kleine boeren in China te trillen op hun benen. Zij zien de toetreding van China tot de WTO met gemengde gevoelens tegemoet, omdat zij weten dat dit voor de kleine boeren wel eens het begin van het einde zou kunnen betekenen. Sta mij dan ook toe om met commissaris Patten van mening te verschillen. Er zijn veel mensen in China voor wie dit akkoord weinig goeds in petto heeft.
Binnen het machtige internationale bedrijfsleven is dat maar al te goed bekend. Dat is ook de reden dat grote graanbedrijven in de Verenigde Staten, zoals Cargill, hun geluk niet op kunnen. Ze hebben net de grootste markt in de wereld cadeau gekregen. De verwachting is dat de export van Amerika op agrarisch gebied de komende vijf jaar met 2 miljard dollar zal toenemen als gevolg van de verlaging van de invoerheffingen in China. Geen wonder dat zij al begerig uitkijken naar nog grotere, betere en consistentere markten.
Terwijl Cargill echter opgetogen is over de grotere winsten, nu China steeds minder in de eigen behoefte aan agrarische producten kan voorzien, is het beeld voor de mensen in China zelf een stuk minder rooskleurig. Naar verwachting zou de toenemende concurrentie van goedkope agrarische importproducten er in 2005 toe kunnen leiden dat er op het platteland voor zo'n vierhonderd miljoen Chinezen geen werk meer voorhanden is. Het is bijna onmogelijk om je een voorstelling te maken van dit enorme aantal werklozen en de sociale ontwrichting en ellende die het gevolg daarvan zullen zijn.
De Commissie biedt de Chinezen technische steun bij de enorme economische herstructurering die nodig zal zijn als gevolg van de toetreding tot de WTO. Ik zou graag willen dat er net zoveel aandacht wordt besteed aan de bijna onvoorstelbare sociale herstructurering die onvermijdelijk in het kielzog hiervan zal moeten plaatsvinden omdat, ik zeg het nog maar een keer, vierhonderd miljoen boeren op het platteland door die toetreding werkloos zullen worden.
De heer Lamy zou hebben gezegd dat het resultaat van de bilaterale onderhandelingen tussen de EU en China voor 96% overeenkomt met de eisen die de EU heeft gesteld. Zou hij misschien ook een schatting kunnen maken van het percentage voordelen dat uiteindelijk na deze onderhandelingen voor de Chinese bevolking resteert?

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, vertegenwoordigers van de Commissie en de Raad, de wereldhandel is de laatste decennia explosief toegenomen. Ondanks de grote vooruitgang kent de wereldhandel nog steeds veel onopgeloste problemen en open vragen. Een van de grootste en in politiek opzicht moeilijkste is de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie en dit probleem zal weer opspelen bij de praktische uitvoering van de overeenkomst. Aangezien er sprake is van de toetreding van de op een na grootste economie ter wereld en het elfde grootste exportland tot de belangrijkste institutionele organisatie van de wereldhandel, kan het belang van de zaak niet genoeg worden benadrukt. Ik ben het met collega Clegg eens wat betreft de indruk dat de Commissie en de Raad zich in deze zaak misschien iets te enthousiast beroepen op het Verdrag van Amsterdam en zich achter de formele regels ervan verschuilen. Ik ben er echter zeer tevreden over dat de Commissie het met ons eens is dat de onderhandelingen met China over het lidmaatschap van de WTO een zaak zijn waarin het Parlement niet gepasseerd mag worden en dat wij hier in het Parlement over deze zaak geïnformeerd moeten worden. Dat de toetredingsonderhandelingen niet leiden tot een wijziging van het wettige kader, vermindert niet het belang van de zaak. Daarom is de niet-officiële dialoog zonder de directe formuleringen van de basisverdragen, waarover ook de commissaris het in zijn toespraak had, van grotere betekenis geworden.
De steun aan China bij de hervorming van de economie en het rechtssysteem is in het belang van de hele Europese Unie. Het is verstandig het pakket aan technische steun van de Europese Unie en de Verenigde Staten door samenwerking te realiseren. Dat is noodzakelijk om zowel de snelheid als het doelbewust doorvoeren van de hervormingen te garanderen. Van de hervormingen in de overheidssector is de hervorming van staatsbedrijven van levensbelang voor een voortdurende economische groei in China. Hiermee heeft mijn enige inhoudelijke opmerking te maken: het percentage aan bezit in handen van buitenlandse bedrijven is niet op het niveau gekomen dat de Europese Unie tot doel had gesteld. Dat is een zeer slechte zaak. Hoe de economie wordt hervormd is ook een belangrijke politieke kwestie, want het houdt sterk verband met het lot van het hele Chinese socialistische systeem.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Toen ik vanochtend informeerde naar het aanvangstijdstip van dit debat, werd gezegd dat dat kort na drieën zou zijn. Toen ik hier om drie uur arriveerde, kreeg ik te horen dat het debat pas tegen vijf uur plaats zou vinden. De agenda is vandaag duidelijk overbelast.
Ik zou graag een voorstel willen indienen waardoor we overbelasting van de agenda aan het eind van de dag misschien iets kunnen verminderen; ik doel daarmee op het geplande debat over de richtlijn betreffende de bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties - het verslag over de bemiddelingsprocedure met de Raad. Over deze kwestie bestaat namelijk geen verschil van mening meer. Iedereen zal het hiermee eens zijn. Zowel de rapporteur als de schaduwrapporteur en de voorzitter van de commissie zouden het voorstel steunen om deze kwestie zonder debat in stemming te brengen. Daardoor zouden we het aan einde van deze avond ook meer ruimte krijgen op de agenda. Misschien dat we het zelfs nu in stemming zouden kunnen brengen?

De Voorzitter
Mijnheer Chichester, ik voel mij niet bij machte om deze beslissing te nemen, zelfs niet als ik mij op het Reglement of het advies van de ambtenaren verlaat. Ik houd alleen de anderhalf uur voor het vragenuur voor vragen aan de Raad bij. Daarna zal degene die bij aanvang van de vergadering het voorzitterschap uitoefent - en die dan reeds van uw voorstel op de hoogte is - de toepasselijke beslissing nemen. Wij volstaan nu met er goede nota van te nemen.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0487/2000).

De Voorzitter


Ioannis Marinos
Vraag nr. 1 van (H-0434/00):
Betreft: Verhoging van de kredieten op de communautaire begroting In het kader van de intergouvernementele conferentie wordt onder meer veel gesproken over de noodzaak van herziening van de besluitvormingsprocedure in de Raad en over het aantal Commissieleden, maar er wordt weinig melding gemaakt van de noodzaak van een substantiële verhoging van de kredieten van de communautaire begroting, waarmee het uitbreidingsproces kan worden vergemakkelijkt en de Unie het hoofd kan bieden aan de steeds grotere behoeften binnen de Unie en in de omliggende regio's.
Hoe denkt de Raad over een eventuele substantiële verhoging van de kredieten op de communautaire begroting, wat zou het 'plafond' van deze verhoging kunnen zijn, en hoe realistisch is volgens de Raad een dergelijke doelstelling in het kader van de geldende verdragen?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, de omvang van de communautaire begroting is een kwestie die op geregelde tijden aan de orde komt, en dan meestal binnen het kader van het ietwat ruimere debat over de financiering van de Europese Unie in de toekomst. Dat debat gaat traditioneel vooraf aan de onderhandelingen over de financiële kaders van de Europese Unie.
Intussen is wel duidelijk geworden dat dit niet de beste context is voor een uitbreiding van de begroting. Dat bleek ook uit de onderhandelingen over Agenda 2000. Bovendien is dit niet het meest geëigende moment om het debat over deze kwestie te heropenen. Ik wijs u erop dat de financiële vooruitzichten integraal deel uitmaken van het op 6 mei 1999 vastgelegde interinstitutionele akkoord aangaande begrotingsdiscipline en verbetering van de begrotingsprocedure. In dat akkoord is vastgesteld hoeveel het Europees Parlement, de Raad en de Commissie jaarlijks maximaal mogen uitgeven. Alle drie de instellingen hebben zich verplicht deze maximumbedragen te respecteren.
Zoals ik al heb aangegeven, is de Raad van mening dat er op dit moment geen behoefte bestaat aan een herziening van de financiële vooruitzichten. Met betrekking tot de kosten van de uitbreiding is in voornoemd akkoord het volgende bepaald: als het tijdens de periode waarvoor de financiële vooruitzichten gelden tot een uitbreiding met nieuwe lidstaten komt, zullen het Europees Parlement en de Raad op voorstel van de Commissie besluiten de financiële vooruitzichten aan te passen om de uit de uitbreiding voortvloeiende kosten in te kunnen passen.
Het kan geen kwaad erop te wijzen dat zelfs bij een aanpassing van de financiële vooruitzichten de maximumbedragen zoals die in het indicatief kader voor de financiële vooruitzichten voor een tot 21 leden uitgebreide Unie zijn vastgelegd, gerespecteerd dienen te worden. Dat indicatieve kader is opgenomen in bijlage II van het interinstitutioneel akkoord, uiteraard onder voorbehoud van de resultaten van de onderhandelingen over de toetreding.

Marinos
Ik dank de minister voor zijn antwoord op mijn vraag. Mijns inziens is hij echter niet ingegaan op het specifieke vraagstuk dat ik aan de orde stelde. Ik ben nu al een jaar lid van het Europees Parlement en een jaar lang zeg ik steevast hetzelfde: men vaardigt allerlei programma' s uit en neemt voortdurend nieuwe initiatieven, maar men zorgt niet voor de benodigde extra financiële middelen. Het is zelfs "goede" gewoonte om het benodigde geld bij andere verplichtingen weg te halen. Dat is ook gebeurd in het geval van Kosovo, bij de ontwikkeling van de Balkan, de aardbevingen, en nog andere vraagstukken. Ik vraag mij af waarom men de betalingskredieten niet dusdanig vaststelt dat het institutioneel afgesproken maximum van 1,27% van het BBP van de Europese Unie kan worden bereikt. Als men zich aan dit percentage zou houden, zou men andere programma' s niet hoeven op te offeren. Waarom zou men trouwens andere programma' s opofferen? De Europese Unie gaat nieuwe verbintenissen aan en beperkt tegelijkertijd de besteding van de kredieten. Die besteding haalt met grote moeite de 1,10% van het BBP. Kan de Raad verder de volkeren van de arme landen van de Europese Unie geruststellen en verzekeren dat de uitbreiding geen vermindering van de kredieten tot gevolg zal hebben die.....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp de bezorgdheid van de geachte afgevaardigde. En ik weet ook, mijnheer de afgevaardigde, dat een aantal sectoren binnen de Unie uw bezorgdheid deelt. Het is evenwel zo dat de herschikkingen die binnen het kader van de fondsentoewijzing zijn uitgevoerd - en dan vooral gedurende het afgelopen jaar, zoals u zelf aangeeft - de naleving van de verplichtingen van de Unie op de betrokken gebieden op geen enkele wijze negatief hebben beïnvloed. De herschikkingen zijn gedaan met middelen die voor bepaalde doeleinden zijn gereserveerd en niet uitgegeven. Het is natuurlijk mogelijk dat de situatie een zodanige wijziging ondergaat dat de Europese Unie een aantal verplichtingen die zij op zich genomen heeft niet kan nakomen op de wijze zoals die in de financiële vooruitzichten is voorzien. In die financiële vooruitzichten is echter rekening gehouden met een herziening na het verstrijken van de helft van de voor die vooruitzichten vastgestelde periode. We zullen dan bij die tussentijdse herziening een antwoord op de nieuwe situatie moeten formuleren. Ik wijs er ook nog even op dat de goedkeuring van die herziening voor het eerst bij gekwalificeerde meerderheid zal geschieden. Als het dus komt tot uitbreiding, en als die uitbreiding extra kosten met zich meebrengt, dan kan daarmee bij de tussentijdse herziening rekening worden gehouden. Nu, in het eerste jaar van de financiële vooruitzichten, is er echter geen geldige reden om de in Berlijn aangegane verplichtingen te herzien.

Rübig
De Begrotingscommissie en het Europees Parlement zijn in Agenda 2000 overeengekomen het aandeel in het BBP van 1,27% tegen 2006 terug te schroeven. De Europese burgers verwachten dat de administratie zuinig met het geld omspringt en het concept van de reële stabilisering dient om de kwaliteit van de werkzaamheden van de Raad en de Commissie in de toekomst merkbaar te verbeteren. Het concept moet het mogelijk maken dat wij in de Europese Unie in de toekomst nog efficiënter werken. Meent u dat het concept van de reële stabilisering na 2006 kan worden voortgezet?

Seixas da Costa
Ik zal graag op uw vraag antwoord geven, mijnheer Rübig. Ik ben zelf betrokken geweest bij de besprekingen over Agenda 2000 en ik herinner me heel goed dat bij die gelegenheid het idee van reële stabilisering is voorgesteld, een concept dat in de praktijk neerkwam op een reductie van de vastgestelde bedragen. Volgens ons zal de Europese Unie vroeger of later een keuze moeten maken. De Unie kan ofwel een solide structuur ontwikkelen met een beleid voor elk beleidsterrein en een begroting die daarop is afgestemd, ofwel eenvoudigweg een soort subsidiefonds worden. Als wij de communautaire begroting als een subsidiefonds beschouwen zullen we bij de financiering steeds vaker op basis van subsidiariteit moeten werken. Dan zal het beleid van de Unie in de toekomst - zeker vanaf 2006 - niet veel voorstellen. Zo denk ik er persoonlijk over.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 2.

De Voorzitter


Nuala Ahern
Vraag nr. 3 van (H-0446/00):
Betreft: Plannen voor een gemeenschappelijk standpunt van de EU op de OSPAR-bijeenkomst Welke plannen heeft de trojka voor een gemeenschappelijk standpunt van de EU dat zou kunnen worden gepresenteerd op de deze maand te Kopenhagen te houden OSPAR-bijeenkomst over de beperking van radioactieve en toxische verontreiniging in het mariene milieu?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, wanneer het gaat om zaken die vallen onder de communautaire bevoegdheden worden de onderhandelingen binnen de OSPAR-commissie gevoerd door de Commissie. De Commissie wordt daarin bijgestaan door een comité dat is samengesteld uit vertegenwoordigers van de lidstaten. Dat is u allen bekend. Als partijen in het OSPAR-verdrag bij het afsluiten van de besprekingen een besluit nemen dat volgens de Commissie binnen de communautaire rechtsorde moet worden bekrachtigd, dan is het aan de Commissie om een ontwerpbesluit aan de Raad voor te leggen, om er zo voor te zorgen dat het OSPAR-besluit binnen de Gemeenschap wordt aanvaard. De Raad zal een dergelijk ontwerpbesluit natuurlijk nauwkeurig bestuderen. Hoe dan ook, mevrouw Ahern, het voorstel dat u noemt is tot op heden nog niet aan de Raad voorgelegd. De Raad kan u over dit onderwerp op dit moment dus nog niets mededelen.

Ahern
Ik weet dat het Portugese voorzitterschap goed op de hoogte is van dit onderwerp. Zoals u weet, vergaderde de OSPAR-commissie twee jaar geleden in Sintra en werd er enige vooruitgang geboekt met betrekking tot de vervuiling van het mariene milieu.
Mijn vraag heeft met name betrekking op radioactieve emissies. Ik weet dat Frankrijk deel uitmaakt van de trojka en vanaf juli het voorzitterschap zal bekleden. Frankrijk heeft zich sterk gemaakt voor die vermindering van radioactieve emissies en heeft ook de betreffende overeenkomst ondertekend. Uit recent onderzoek van Greenpeace blijkt echter dat er behoorlijk sterke emissies van radioactiviteit vanuit Cap de la Hague zijn. Is de Raad bekend met dit onderzoek? Wil de Raad eventueel meer informatie hierover? Is de Raad van plan om deze kwestie onder de aandacht van het Franse voorzitterschap te brengen?
Aan de ene kant beweren zij dat zij toezicht zullen houden op de radioactieve vervuiling van de mariene omgeving, maar aan de andere kant beschikken we nu over bewijsmateriaal dat er radioactieve vervuiling plaatsvindt. Hier is toch sprake van enige tegenstrijdigheid. De Raad moet de knoop doorhakken. Ik begrijp de bedoeling van de voorstellen van de Commissie en ik verheug om deze verder met de Commissie te bespreken wanneer de resultaten van Kopenhagen bekend zijn.

Seixas da Costa
Tot op heden hebben noch Ierland, noch Denemarken enig voorstel aan de Raad van de Europese Unie voorgelegd aangaande radioactief afval. De Raad als zodanig is geen lid van de OSPAR-commissie; alleen de Commissie kan in deze kwestie wetgevende maatregelen uitvaardigen. Alle informatie die er over dit vraagstuk aan de Raad wordt doorgegeven is dan ook van harte welkom.

De Voorzitter


Alexandros Alavanos
Vraag nr. 4 van (H-0449/00):
Betreft: Vermelding geloofsovertuiging op identiteitsbewijs De onafhankelijke autoriteit die in Griekenland toeziet op de bescherming van gegevens heeft de vermelding van de geloofsovertuiging op de identiteitsbewijzen van de Griekse burgers aangekaart als kwestie die het privé-leven betreft en kan leiden tot discriminatie.
Kan de Raad gezien artikel 13 van het Verdrag meedelen of de verplichte vermelding van de geloofsovertuiging zoals thans gangbaar is of de eventuele afschaffing daarvan en in plaats daarvan vrijwillige vermelding van de geloofsovertuiging strookt met de juridische en politieke regels van de Europese Unie? In welke lidstaten van de Unie wordt de geloofsovertuiging op het identiteitsbewijs vermeld?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, niemand heeft de Raad ooit gevraagd zich te buigen over de feiten waarnaar de geachte afgevaardigde verwijst. Deze kwestie valt in principe niet onder de communautaire bevoegdheden, maar onder de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten, en in het bijzonder, zoals u overigens in uw vraag zelf al aangeeft, onder de bevoegdheid van de Griekse autoriteit voor de bescherming van gegevens. Zoals ik zojuist al heb gezegd, is er in deze materie nooit enig voorstel aan de Raad voorgelegd. Als de opstelling van de Griekse autoriteiten in dit opzicht zou indruisen tegen enige regel van communautair recht, dan zou de Commissie in haar hoedanigheid van hoedster van de Verdragen niet aarzelen de nodige maatregelen te treffen en eventueel bij het Europees Hof van Justitie een proces aanhangig maken wegens niet-naleving.
Maar dat valt, zoals gezegd, niet onder de bevoegdheid van de Raad, maar onder die van de Commissie. De Commissie dient na te gaan of de verwijzing naar religie op de Griekse identiteitsbewijzen wel of niet strijdig is met het verbod op discriminatie op grond van religie. Intussen kan ik u wel zeggen dat een verwijzing naar religie ons op het eerste gezicht niet strijdig lijkt met de juridische en politieke verworvenheden van de Europese Unie, als die verwijzing tenminste uitsluitend ter - al dan niet statistische - informatie dient en niet gekoppeld is aan concrete maatregelen die de volgelingen van een bepaalde religie discrimineren. Hoe dan ook, we bevinden ons hier nog steeds binnen het actiebereik van vrije en democratische staten. De nationale rechtsorde heeft structuren waarbinnen klachten aangaande dit soort maatregelen hoorbaar kunnen worden gemaakt. Uiteraard kunnen de communautaire instanties als hof van beroep functioneren met betrekking tot beslissingen van nationale instanties.

Alavanos
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn antwoord. Ik moet u zeggen dat ik gisteren ongeveer dezelfde vraag aan de Commissie heb gesteld. Vandaag heb ik een antwoord gekregen. Er heerst echter enige verwarring ten aanzien van dit thema, waarover de gevoelens in Griekenland hoog oplaaien. Ik dank de fungerend voorzitter, ofschoon ik in zijn antwoord een tegenstrijdigheid heb bespeurd. Enerzijds zegt hij dat dit geen zaak is voor de Gemeenschap maar voor de betrokken lidstaat, en anderzijds spreekt hij over aanpassing aan de wetgeving. Ik neem aan dat de fungerend voorzitter op de hoogte is van het antwoord van de Commissie op dit vraagstuk. Daarin wordt gezegd dat vermelding van de godsdienst een overtreding is van richtlijn 46/95 inzake persoonsgegevens. Bent u van dit antwoord op de hoogte en zo ja, bent u het daar mee eens? Of bent u niet op de hoogte van dit antwoord? In dat geval zou er een groot gebrek aan coördinatie zijn tussen de Raad en de Commissie ten aanzien van zulk een belangwekkend vraagstuk.

Seixas da Costa
Mijnheer de afgevaardigde, er is hier helemaal geen sprake van een tegenstrijdigheid. Het probleem is heel eenvoudig: zolang deze kwestie nog niet onder een communautaire rechtsregel valt, blijft het heel gewoon een Griekse interne aangelegenheid, en één die in overeenstemming met de Griekse wet moet worden opgelost. Dat is alleen niet het geval als een communautaire regel in Griekse wetgeving wordt omgezet. Zo' n voorschrift wordt dan uiteindelijk een Griekse rechtsregel.
Het gaat hier om de vraag of er in dit stadium wel of geen inbreuk is gemaakt op de communautaire rechtsorde. Hoe dan ook, alleen de Commissie is bevoegd op te treden. De Commissie heeft dat tot nu toe niet gedaan, wat betekent dat de zaak zoals die er op dit moment voorstaat niet als een communautaire aangelegenheid kan worden aangemerkt. In dit stadium is er dus nog geen sprake van een communautaire dimensie. Zodra dat het geval blijkt te zijn, zal de Commissie de nodige maatregelen nemen, en wel bij het Europees Hof van Justitie.

Marinos
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord moeten vragen alhoewel dat niet mijn bedoeling was. Hier is namelijk dezelfde misleidende informatie gegeven die ook in Griekenland de ronde doet. Men zegt dat de Grieken, als zij Europeanen willen worden, moeten afzien van de vermelding van hun godsdienst op hun identiteitsbewijzen, zoals al zeventig jaar lang de gewoonte is in mijn land. In zijn antwoord heeft de minister duidelijk gemaakt hoe de vork in de steel zit: men is niet van plan hiertegen iets te ondernemen, daar dit een aangelegenheid is voor de nationaal rechtsorde, en voor Griekenland is dit tot nu toe ook zo geweest. De voor de persoonsgegevens in het leven geroepen autoriteit heeft een besluit uitgevaardigd waarin wordt gezegd dat de vermelding van de godsdienst een schending is van gevoelige persoonsgegevens. Ik weet echter dat in de desbetreffende communautaire richtlijn wordt gezegd dat als de betrokken persoon geen bezwaar heeft tegen de vermelding van de godsdienst, de vermelding van dit persoonsgegeven niet verboden is. Dat vragen mijn partij en de Griekse kerk nu precies ook: de facultatieve vermelding van de godsdienst. Als iemand wil kan hij die vermelden, anders doet hij het niet.

De Voorzitter
Ik herinner de afgevaardigden eraan dat er tijdens dit vragenuur vragen aan de Raad kunnen worden gesteld. Het is geenszins de bedoeling regeringsstandpunten toe te lichten of gevoelige nationale kwesties aan te kaarten.

Konstantinos Hatzidakis
Vraag nr. 5 van (H-0450/00):
Betreft: Betwisting door Turkije van de soevereiniteitsrechten over de Griekse eilanden in de Egeïsche Zee Tijdens de NAVO-oefening Dynamic Mix heeft Turkije nogmaals uitdrukking gegeven aan zijn betwisting van de Griekse soevereiniteit over eilandjes en boven water uitstekende rotsen in de Egeïsche Zee. Dit ging gepaard met acties die bedreigend zijn voor de Griekse activiteiten met het oog op de ontwikkeling en de bescherming van het natuurlijk milieu van deze gebieden, waarvan vele steun ontvangen uit hulpprogramma' s van de Europese Unie.
Meer in concreto heeft Turkije in een boodschap aan de Griekse regering van woensdag 10 mei 2000 bezwaar gemaakt tegen "militaire en andere acties van Griekenland in geografische gebieden in de Egeïsche zee waarvan de soevereiniteit omstreden is" .
Kan de Raad mededelen of hij instemt met bovengenoemde betwisting van de Griekse soevereiniteitsrechten door Turkije? Zijn deze pretenties volgens hem in overeenstemming met de overeenkomst die, na concessies van Griekse zijde, in Helsinki gesloten werd? Is een dergelijke houding aanvaardbaar van de kant van een land dat kandidaat is voor toetreding tot de Europese Unie?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, de Raad beschikt niet over inlichtingen anders dan geruchten, als zou de Turkse regering op 10 mei 2000 bij de Griekse regering een verzoek hebben ingediend. Zoals u zelf al aangeeft, is Turkije tijdens de Europese Raad van Helsinki als kandidaat voor toetreding tot de Europese Unie erkend. Tijdens diezelfde Raad is er bij de kandidaten op aangedrongen alle bestaande grensgeschillen en aanverwante problemen op te lossen. De niet opgeloste geschillen dienen binnen een redelijke termijn - vóór 2004 - worden voorgelegd aan het Internationaal Gerechtshof. En dan zal de Raad de toestand opnieuw bekijken. De betrekkingen tussen Griekenland en Turkije vormen de achtergrond waartegen deze hele kwestie speelt, en de Raad is bijzonder ingenomen met de verbetering van de betrekkingen tussen de twee landen. Nu hopen we maar dat deze positieve ontwikkeling zal aanhouden zodat de geschillen met betrekking tot de Egeïsche Zee in overeenstemming met het Internationaal Recht kunnen worden opgelost. Ik wil er overigens op wijzen dat Turkse troepen hebben deelgenomen aan een NAVO-oefening die voor een deel op Grieks grondgebied heeft plaatsgevonden. Dat mag ook uitzonderlijk positief worden genoemd: Turkse troepen hebben nooit eerder deelgenomen aan oefeningen op Grieks grondgebied. De Raad heeft bovendien mogen vernemen dat de Griekse minister van Defensie de samenwerking tussen de Griekse en Turkse strijdkrachten buitengewoon goed heeft genoemd. Hij voegde daaraan toe dat alle Griekse soevereine rechten bij deze oefeningen in hun geheel zijn gerespecteerd.
Dat is een bijzonder belangrijk punt, en ik zou daar zelf aan willen toevoegen dat de Griekse en Turkse ministers van Buitenlandse Zaken tijdens de NAVO-top in Florence een voorstel hebben ingediend om bij de Grieks-Turkse onderhandelingen niet alleen te spreken over maatregelen voor het versterken van het wederzijds vertrouwen in de Egeïsche Zee, maar ook over een heel pakket maatregelen van goed nabuurschap. De landen beogen daarmee het klimaat van vertrouwen en toenadering te bestendigen.
Ik geloof dat we daar allen aan moeten meewerken, op alle niveaus en op alle gebieden waar dit soort vragen zich kunnen voordoen, om er zo voor te zorgen dat eventuele spanningen niet verergeren en dat de spoken uit het verleden worden verjaagd.

Hatzidakis
Mijnheer de minister, persoonlijk ben ik voor toenadering tussen Griekenland en Turkije, mits daar bepaalde, concrete voorwaarden aan worden verbonden. Daarom ben ik ook stomverbaasd over hetgeen u aan het begin zei. U zei dat de Griekse regering de Raad helemaal niet op de hoogte heeft gebracht van de betwisting van de Griekse soevereiniteit door Turkije. Waarschijnlijk is dat voor de Griekse regering overbodige luxe. Zij is blijkbaar van mening dat Turkije geen strobreed in de weg mag worden gelegd in zijn toenadering tot de Europese Unie en dat het gewoon door kan gaan met de schendingen van de Griekse soevereiniteit. Dit is echter een zaak voor de Griekse regering. Ik wilde u nu vragen uw antwoord wat minder diplomatiek te formuleren en mij te zeggen of volgens u Turkije stappen moet ondernemen om aan de in Helsinki gestelde eisen te voldoen, en zo ja, welke stappen Turkije moet ondernemen?

Seixas da Costa
Mijnheer de afgevaardigde, ik geloof dat Helsinki staat voor een toestand waarin alle betrokken partijen vragen en twijfels hebben, maar dan wel in gelijke mate. Met de term betrokken partijen bedoel ik natuurlijk niet alleen Griekenland en Turkije, maar ook de derde belanghebbende, Cyprus. Aan het besluit om Turkije als kandidaat voor toetreding tot de Europese Unie toe te laten zijn een aantal voorwaarden verbonden. Al die voorwaarden zijn in de conclusies van de Europese Raad van Helsinki opgenomen. De belangrijkste daarvan betreft de oplossing van de geschillen aangaande de Egeïsche Zee. De oplossing van dat geschil dient in overeenstemming met het internationaal recht te geschieden. Er is daarvoor een tijdsschema vastgesteld en in dat schema wordt een link gelegd met de Turkse aspiraties om uiteindelijk tot de Unie toe te treden.
Ik geloof, en dat heb ik zojuist ook al aangegeven, dat we er alles aan moeten doen om de spanningen die zich hier en daar tussen partijen kunnen voordoen niet te verergeren, uiteraard onder het voorbehoud dat de identiteit en de essentiële belangen van de betrokken landen niet werkelijk in het geding zijn. We moeten proberen deze spanningen zoveel mogelijk weg te nemen en daarbij de tijd als wapen gebruiken. Ik geloof dat de signalen van zowel Griekse als Turkse zijde positief zijn, wat dan ook weer gevolgen heeft voor Cyprus. We moeten deze landen enige tijd gunnen en proberen niet al te veel aandacht te schenken aan allerhande minder belangrijke incidenten die zich in de loop van het proces kunnen voordoen. We lopen anders het risico dat deze incidenten de bomen worden waardoor we het bos niet meer kunnen zien. Het bos als geheel is veel belangrijker dan dit soort incidenten, en het is politiek gezien dan ook veel verstandiger om de aandacht daar een beetje van af te leiden. De autoriteiten van de twee landen, en dan vooral de twee ministers van Buitenlandse Zaken hebben zich aanzienlijke inspanningen getroost om te verhinderen dat bepaalde incidenten worden misbruikt. Die inspanningen verdienen al onze steun. Op die wijze kunnen we bijdragen tot de oplossing van een conflict in die regio, en dat is voor de stabiliteit in die regio van groot belang.

Theonas
Mijnheer de fungerend voorzitter, ik zal het nog eens wat concreter tot uitdrukking brengen. Voor Griekenland bestaat er in de relatie met Turkije slechts één probleem waarvoor een oplossing moet worden gevonden: de afbakening van het continentaal plat in de Egeïsche Zee. Turkije betwist echter nog veel meer met betrekking tot de Egeïsche Zee. Een van de problemen die Turkije opwerpt is de status van de zogenaamde grijze zones en de rotseilandjes in de Egeïsche Zee. Ik heb nu een concrete vraag: bent u van mening dat overeenkomstig de geest van de besluiten van Helsinki - waarin Turkije wordt uitgenodigd tot 2004 zijn grensgeschillen of andere geschillen met zijn buren bij te leggen - ook de status van de grijze zones en de rotseilandjes in de Egeïsche Zee een grensconflict is? Moet Turkije met andere woorden de situatie in de Egeïsche Zee als grensconflict oplossen? Volgens Griekenland is dit geen grensconflict.

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigde, zoals u weet maakt deze kwestie deel uit van het geschil tussen Griekenland en Turkije. We weten dat deze twee landen in deze materie diametraal tegenover elkaar staan. Er zijn zaken die Turkije graag wenst te bepreken binnen het kader van het internationaal recht, terwijl Griekenland van mening is dat diezelfde zaken niet op dat vlak besproken behoren te worden. Er worden op dit moment besprekingen en onderhandelingen over dit onderwerp gehouden, en er is nu ook sprake van bilaterale contacten die vergezeld gaan van maatregelen die het wederzijds vertrouwen moeten versterken. Ik geloof dat we de ontwikkelingen enige tijd moeten gunnen en niet teveel de nadruk moeten leggen op potentiële conflicten. We weten dat deze geschillen bestaan en we weten ook dat dit de oorzaak is geweest van een conflictsituatie in de Egeïsche zee. Die situatie zou met een verwijzing naar het internationaal recht vermoedelijk eenvoudig kunnen worden opgelost. Maar zo eenvoudig is het natuurlijk niet. Als we over hetzelfde onderwerp spreken, spreken we niet noodzakelijkerwijs over dezelfde dingen, en we zien heus wel dat Griekenland en Turkije het over verschillende dingen hebben wanneer ze naar dezelfde kwestie verwijzen. Hoofdzaak is dat er nu een kader voor onderhandelingen bestaat. Nu moeten we de partijen enige tijd gunnen opdat dit kader kan beginnen te functioneren, zeker nu de algemene betrekkingen tussen de twee landen een positieve fase doormaken.

De Voorzitter


Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
Vraag nr. 6 van (H-0451/00):
Betreft: Politieke interventie in de problemen van Georgië In de nieuwe onafhankelijke staat Georgië verloopt de consolidatie van de democratie en de verhoging van de levensstandaard van de Georgische burgers bijzonder moeizaam.
Dit proces wordt bovendien bemoeilijkt door de afscheuring van Zuid-Ossetië en Abchazië en door de golf van vluchtelingen die vooral uit het laatst genoemde gebied afkomstig zijn.
Het Europees Parlement heeft in zijn resoluties deze toestand aangeklaagd en heeft de Commissie en de Raad verzocht steun te verlenen aan het initiatief van de Raad van Europa voor het instellen van vertrouwenwekkende maatregelen in dit gebied.
Heeft de Raad een bepaalde strategie voor dit gevoelige gebied? Is hij voornemens een beleid te voeren voor de bescherming van de vrede en de veiligheid in dit gebied?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard is de Raad bezorgd over de interne conflicten in Georgië. Voor die conflicten is immers nog steeds geen oplossing gevonden. De Raad is ook bezorgd over de moeilijkheden die dat land ondervindt bij het consolideren van de democratie en de verhoging van de levensstandaard. Wij geven daarom politieke en economische steun in het kader van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst die op 1 juli 1999 van kracht is geworden.
Tijdens de topontmoeting tussen de Europese Unie en de drie regeringsleiders en staatshoofden van de Kaukasusregio in juni van het afgelopen jaar is een belangrijke resolutie aangenomen die de basis verschaft voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en het Zuiden van de Kaukasus. In die resolutie wordt de nadruk gelegd op het belang van het opzetten van regionale samenwerking en het ontwikkelen van vriendschappelijke betrekkingen tussen de staten en het belang van een duurzame ontwikkeling van de economie. De Europese Unie heeft zich bovendien bereid getoond middelen ter beschikking te stellen om zo het klimaat te scheppen voor de oplossing van de conflicten in de Kaukasus. De op 12 oktober gehouden Samenwerkingsraad tussen de Europese Unie en Georgië heeft besloten dat de samenwerking voor het jaar 2000 zich vooral zou moeten richten op het vinden van een oplossing voor de conflicten in Abchazië en Zuid-Ossetië.
Ik wil er graag op wijzen dat de Europese Unie de belangrijkste donor is op het gebied van herstelprojecten in Zuid-Ossetië. De Unie is te allen tijde bereid steun te geven aan maatregelen die een klimaat van vertrouwen beogen te scheppen, en dan vooral door het herstel van de noord-zuid-verbindingen tussen Rusland en Georgië. Bovendien heeft de Unie hulp verstrekt aan de ongeveer 300.000 ontheemden binnen Georgië, die als gevolg van de conflicten hun huizen hebben moeten ontvluchten. De Unie dringt aan op een oplossing voor het conflict, zodat deze mensen zo snel mogelijk naar huis kunnen terugkeren. Zodra dat mogelijk is, zijn wij bereid extra hulp te geven.
De Raad steunt alle initiatieven die op dit gebied door de bevoegde internationale instanties genomen zijn - met name de OVSE in Zuid-Ossetië en de VN in Abchazië - om bij te dragen aan een aanvaardbare oplossing die kan leiden tot een normalisering van de politieke en economische betrekkingen. Zo' n oplossing moet ook een veilige terugkeer van de vluchtelingen garanderen. We moeten overigens niet uit het oog verliezen dat de oorlog in buurland Tsjetsjenië een extra bedreiging vormt. De Raad wijst er dan ook op dat dit conflict zich kan uitbreiden tot Georgisch grondgebied. De Raad is dan ook zeer ingenomen met de uitbreiding van de OVSE-missie aan de grenzen tussen beide landen. Op verzoek van president Sjevardnadze bestudeert de Europese Unie op dit moment de mogelijkheden om een bijdrage te leveren aan de versterking van deze missie teneinde haar efficiëntie te verbeteren.

Kratsa-Tsagaropoulou
Hartelijk dank, mijnheer de fungerend voorzitter, voor uw inlichtingen! Uit mijn recente bezoek aan Georgië en uit hetgeen de vertegenwoordigers van de Kerk van Georgië ons hebben gezegd tijdens de recente dialoog van het Patriarchaat met de Europese Volkspartij, is gebleken dat volgens de Georgische burgers de Europese Unie een inefficiënt beleid voert. De Unie verstrekt alleen humanitaire hulp en draag op geen enkele wijze bij aan de oplossing van de problemen. Zo is er nog steeds geen enkele oplossing voor het probleem van de vluchtelingen waaronder zich ook veel Georgiërs van Griekse afkomst bevinden. Ik neem aan dat ook u de noodzaak van maatregelen inziet en daarom zou ik u willen vragen welke maatregelen volgens u genomen of versterkt moeten worden.
Dan heb ik nog een vraag: bent u van mening dat de hier genoemde crisis onderdeel is van het Russische beleid in dit gebied? Houdt de Raad rekening met deze mogelijkheid in zijn beleid in dit gebied?

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigde, met betrekking tot de maatregelen die de Europese Unie in dat gebied ten uitvoer kan leggen kan ik u vertellen dat die beperkt blijven tot wat ik zojuist heb verteld plus het pakket initiatieven dat de Europese Unie ter plaatse ontplooit. U dient er rekening mee te houden dat onze mogelijkheden om in bepaalde gebieden te interveniëren beperkt zijn. We hebben daar bij andere gelegenheden al over gesproken. Het uitvoeren van externe acties is voor de Unie geen eenvoudige zaak. Daar komt bij dat de financiering van zulke acties een probleem vormt, en dat betekent dat het extern optreden van de Europese Unie vaak beperkt blijft tot een soort aanwezigheid in conflictsituaties.
Gelet op het strategisch belang van de regio, geloof ik toch dat de Europese Unie alles heeft gedaan wat volgens ons mogelijk is. Ik geef toe dat we andere maatregelen hadden kunnen nemen, maar ik geloof niet dat de financiële middelen ons op dit moment toelaten meer te ondernemen, zeker niet op het gebied van het herstel van de infrastructuur. Wat de situatie in Rusland betreft: als we even afzien van de verschillende politieke opinies en al hetgeen er achter het Russisch standpunt kan schuilgaan, dan weiger ik te geloven dat er werkelijke praktische aanwijzingen zijn dat Rusland opzettelijk en aantoonbaar probeert de eerder genoemde landen te destabiliseren. Ik heb zelf al aangegeven dat bepaalde voorvallen te maken hebben met de oorlog in Tsjetsjenië. Die oorlog zou zich in de toekomst wel degelijk naar de buurlanden kunnen uitbreiden, maar ik geloof niet dat we daaruit mogen afleiden dat de Russische autoriteiten proberen die buurlanden opzettelijk te destabiliseren.

De Voorzitter


John Purvis
Vraag nr. 7 van (H-0454/00):
Betreft: Mensenrechten in Egypte Welke stappen heeft de Raad naar aanleiding van de resolutie van het Europees Parlement van 20 januari 2000 over het geweld in Boven-Egypte ondernomen om te verzekeren dat de gemeenschap van de Koptische christenen in Egypte eerlijk en rechtvaardig wordt behandeld, en, in het bijzonder na de recente gebeurtenissen, dat degenen die gearresteerd zijn in El-Kosheh een eerlijk proces krijgen, en dat de arrestaties in geen enkel verband staan met discriminatie op religieuze gronden.

Seixas da Costa
In de Raad is reeds een aantal malen gesproken over het fundamentalistisch geweld in Boven-Egypte en de moorden op Kopten. We houden de toestand nauwlettend in de gaten. Er zijn intussen ook positieve ontwikkelingen geweest. We denken daarbij vooral aan de vrijlating van de secretaris-generaal van de Egyptische mensenrechtenorganisatie en de inwerkingstelling van de wet op de non-gouvernementele organisaties, die, naar wij allen hopen, zal leiden tot een ruimere vrijheid van meningsuiting. Ik wil hier aangeven dat de Europese Unie bij de meest uiteenlopende gelegenheden en op alle mogelijke niveaus aan de Egypte duidelijk heeft gemaakt dat zij zich zorgen maakt over de mensenrechtensituatie. Daarbij is aangegeven dat Egypte de fundamentele vrijheden dient te respecteren, zeker als lidstaat van het Euro-mediterrane partnerschap. De onderhandelingen over het associatieakkoord met Egypte zijn het afgelopen jaar afgesloten, en verwacht wordt dat de ondertekening van dat akkoord spoedig zal geschieden. Is dat eenmaal gebeurd, dan krijgt de politieke dialoog tussen de Europese Unie en Egypte een institutioneel karakter, met name op het gebied van de mensenrechten. Dat betekent natuurlijk ook dat er meer mogelijkheden voor interventie zullen ontstaan, terwijl het bovendien mogelijk wordt politieke druk uit te oefenen met betrekking tot al hetgeen kan worden uitgelegd als niet-naleving, door Egypte, van de in het akkoord vastgelegde verplichtingen.
Ik wijs er ook op dat artikel 2 van het ontwerpakkoord bepaalt dat de betrekkingen tussen partijen, net als de bepalingen van het akkoord zelf, gebaseerd zijn op het respect voor democratische principes en de fundamentele rechten van de mens zoals omschreven in de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Dat zal de achtergrond zijn waartegen de bilaterale betrekkingen en de politieke dialoog die deel uitmaakt van dit akkoord moeten worden gezien. Binnen dit kader zullen wij niet nalaten Egypte op zijn verantwoordelijkheden te wijzen, en dan zeker als het gaat om het respecteren van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Wij hebben dat overigens ook al gedaan voordat er voor dit doel een juridisch bindend kader bestond.

Purvis
Ik dank de fungerend voorzitter voor zijn antwoord. De aanleiding voor deze vraag was het grote aantal brieven dat kiezers mij over deze kwestie hebben gestuurd. Waarschijnlijk heb ik over deze kwestie het afgelopen jaar meer brieven ontvangen dan over enig ander onderwerp.
Wat mij opviel in zijn antwoord was het merkwaardige feit dat een aantal Koptische christenen door anderen werd aangevallen en lastiggevallen, maar dat uiteindelijk alleen die Koptische christenen zijn gearresteerd. De fungerend voorzitter zei in zijn reactie dat de Raad de Egyptenaren in eerste instantie op hun verantwoordelijkheden zal wijzen. Nadat zij de associatieovereenkomst hebben ondertekend, zal via een geïnstitutionaliseerde politieke dialoog getracht worden meer invloed uit te oefenen. Waarom gebruikt hij echter de ondertekening van de overeenkomst zelf niet als basis om de Egyptenaren ertoe te dwingen de Koptische christenen in dat land op een meer gelijkwaardige, aanvaardbare en non-discriminatoire manier te behandelen?

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigde, ik heb reeds aangegeven dat we ook vóór de ondertekening van dit akkoord telkens wanneer nodig aan de Egyptische autoriteiten duidelijk hebben gemaakt dat wij ons verzetten tegen elk soort gedrag dat uitgelegd kan worden als gebrek aan respect van de grondrechten. Deze kwestie is besproken in het kader van de bilaterale politieke dialoog en maakt uiteraard vast deel uit van de betrekkingen tussen de Europese Unie en derde landen. U vermeldt hier een bijzonder geval. Ik geloof dat het akkoord gezien moet worden binnen een geheel eigen context. Het associatieakkoord is door de Europese Unie aanvaard en op het niveau van de Raad goedgekeurd. Het lijkt me niet correct om de ondertekening van dit akkoord te laten afhangen van de oplossing van een bepaalde kwestie, die, hoe belangrijk ook, in een relatieve context moet worden gezien. Ik ben het met u eens als u zegt dat de Koptische gemeenschap onderworpen wordt aan specifieke maatregelen. Ik kan u echter ook vertellen dat de informatie waarover wij beschikken er niet op lijkt te wijzen dat er sprake is van een speciale, tegen de Koptische gemeenschap gerichte campagne, al is het wel zo dat de Kopten het ergst onder repressieve maatregelen te lijden hebben. Er is hier eerder sprake van overlapping, waarbij het werkelijke conflict er eigenlijk vooral één tussen handelaren en plaatselijke gemeenschappen is. Die conflicten hebben gevolgen voor de Koptische gemeenschap, maar dat wil nog niet zeggen dat er van de zijde van de Egyptische autoriteiten een daadwerkelijke intentie in die richting bestaat.
De Europese Unie houdt de zaken evenwel nauwlettend in de gaten en zal niet nalaten dit onderwerp bij de Egyptische autoriteiten aan de orde te stellen, geheel onafhankelijk van het al dan niet ondertekenen van het akkoord.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, op het ogenblik van deze incidenten bevond ik mij in Egypte. Ik heb gezien dat de situatie ernstig was maar ook dat, zoals u weet, de Egyptische autoriteiten grote inspanningen hebben gedaan. Toch zou ik willen vragen of het voor het Barcelonaproces niet goed zou zijn in het gehele Middellandse-Zeegebied stelselmatig toe te zien op de situatie van de minderheden, in het bijzonder van de christelijke minderheden, die wij overal in het Middellandse-Zeegebied aantreffen en die het in andere landen vaak veel moeilijker hebben dan in Egypte.

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigde, ik ben het roerend met u eens als u zegt dat de situatie in andere landen ten zuiden van de Middellandse Zee zorgwekkender is dan in dit specifieke geval. Ik kan u ook zeggen dat het voor de Europese Unie praktisch onmogelijk is om in alle landen die in het kader van het mediterraan partnerschap betrekkingen met de Unie onderhouden, voortdurend alle ontwikkelingen in de gaten te houden. We willen een evaluatie uitvoeren en dan proberen aan te geven in welke mate we bezorgd zijn met betrekking tot de verschillende probleemsituaties. We zullen dat doen in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, en dan vooral binnen de context van de politieke dialoog die we op grond van de diverse associatieakkoorden met de betrokken landen onderhouden. U kunt niet verwachten dat de Europese Unie als een soort internationale waarnemer op het gebied van de mensenrechten functioneert. Daar zijn speciale organisaties voor. We zijn echter te allen tijde bereid onze verantwoordelijkheden te aanvaarden als we in het kader van de bilaterale politieke betrekkingen constateren dat bepaalde situaties verslechteren. Ik ben het ermee eens als u zegt dat je binnen de context van het Barcelonaproces kunt vaststellen dat de situatie in andere landen beslist slechter is - niet noodzakelijkerwijs op dit moment, maar toch. Die situaties moeten grondig worden bestudeerd. We mogen evenwel niet verwachten dat de Europese Unie het werk van de internationale instellingen op dit gebied gaat overnemen.

De Voorzitter


Jonas Sjöstedt
Vraag nr. 8 van (H-0457/00):
Betreft: Betekenis van de Euro-11 Kan de Raad mededelen op welke terreinen de Euro-11 in zijn bestaan tot dusver besluiten heeft genomen die van politieke betekenis zijn voor de Europese Unie en de lidstaten?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, die "Euro-11" -kwestie is ongetwijfeld één van de grootste mysteries binnen de communautaire instellingen. Deze vraag wordt namelijk steeds weer gesteld. Bij het ingaan van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie is men begonnen met het organiseren van informele vergaderingen van een "Euro-11" -Raad. Daaraan wordt deelgenomen door de ministers van Financiën van de landen uit de eurozone. De vergaderingen worden elke maand gehouden en gaan vooraf aan de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, waaraan alle vijftien lidstaten deelnemen. In de "Euro-11" -vergaderingen wordt vooral gesproken over aangelegenheden die te maken hebben met de specifieke verantwoordelijkheden die de elf betrokken staten met betrekking tot de eenheidsmunt delen.
Onderwerpen die buiten dit kader vallen worden behandeld in vergaderingen waarin alle lidstaten vertegenwoordigd zijn, geheel in overeenstemming met de regels. Telkens wanneer er een beslissing moet worden genomen volgt de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën daarvoor de in het Verdrag vastgelegde procedure. Dat is het richtsnoer zoals dat op 12 en 13 december 1997 tijdens de Europese Raad van Luxemburg is vastgelegd. Ik geloof dat elk mysterie aangaande het functioneren van de "Euro-11" voortkomt uit het niet op de hoogte zijn van deze gegevens, die overigens openbaar zijn. U kunt gewoon via de pers uitvinden welke onderwerpen er in het kader de "Euro-11" aan de orde komen. Die onderwerpen komen vervolgens opnieuw aan de orde binnen de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, en worden daar dan opnieuw besproken, ditmaal in aanwezigheid van de overige landen, die geen deel uitmaken van de euro.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het voorzitterschap bedanken voor het antwoord op mijn vraag. In de landen die moeten beslissen over aansluiting bij de eenheidsmunt, zoals Zweden en Denemarken, wordt een discussie gevoerd over de betekenis van de Euro-11. Ik vind het van belang dat het voorzitterschap opnieuw bevestigt dat de Euro-11 geen enkele formele beslissingsbevoegdheid heeft.
De vraag is echter of er een aantal afzonderlijke kwesties uit de informele discussies in de Euro-11 genoemd kunnen worden die later hebben geleid tot formele besluiten in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën. Kan de Raad voorbeelden geven van dergelijke concrete kwesties uit de discussies in de Euro-11, die hebben geleid tot een nieuw beleid?

Seixas da Costa
U stelt een bijzonder interessante vraag, mijnheer Sjöstedt. De Euro-11 en de institutionalisering in het kader van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie kunnen beschouwd worden als een soort versterkte samenwerking zoals voorzien in de Verdragen. Dan kunnen we ons afvragen of er op het niveau van de Euro-11 sprake is van verworvenheden, en of deze overgeheveld kunnen worden naar de Unie van 15. Neen, dat is niet het geval. De landen van de Euro-11 proberen hun beleid te coördineren en dat zal ongetwijfeld hun gedrag binnen de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën beïnvloeden. Er zijn landen die aan een bepaald beleidsmodel deelnemen. Zij hebben dus ook direct te maken met de uitvoering van dat beleid - in dit geval de ene munt, de euro. Het is dan ook volkomen logisch dat ze hun standpunten duidelijk willen vaststellen en coördineren. De ratificatie van al deze standpunten zal uiteindelijk toch in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën moeten plaatsvinden. Het is van belang dat men dit goed begrijpt. In de toekomst zullen we namelijk steeds vaker te maken krijgen met gedifferentieerde integratie op alle mogelijke beleidsterreinen, en het is dan ook heel wel mogelijk dat het systeem waar we het nu over hebben steeds veelvuldiger gebruikt gaat worden. Wie weet, staan we hier reeds voor het model van de toekomst. We zullen nu zien of de Europese Raad van Feira dit systeem van versterkte samenwerking binnen het kader van de intergouvernementele conferentie aanvaardt. We zullen vermoedelijk te maken krijgen met een hele serie varianten op dit systeem.
Hoe kan ik dit duidelijk maken? Het land waar u vandaan komt kan het probleem heel eenvoudig oplossen door zelf deel te nemen aan de Euro-Raad. Zolang de autoriteiten van uw land weigeren een beslissing in die richting te nemen zullen uitsluitend de elf landen die aan de euro deelnemen deel uitmaken van de Euro-Raad.

Krarup
Ik begrijp het antwoord van de voorzitter van de Raad zo dat hij geen voorbeelden kent van beslissingen die in de Euro-11 zijn genomen in plaats van formeel in de bevoegde Raad, de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, en dat er dus geen verworvenheden zijn gecreëerd, maar dat het alleen gaat om een gedachtewisseling over de problemen die de 11 deelnemende landen aan de euro gemeenschappelijk hebben. Ik dacht dat ik de voorzitter hoorde zeggen dat er voor deze bijeenkomsten ook telkens een agenda bestaat en dat deze openbaar zou moeten zijn. Ik heb nog nooit een dergelijke agenda gezien en ik zou van de voorzitter graag een duidelijk statement willen horen in hoeverre er voor deze bijeenkomsten agenda' s worden opgesteld. De reden waarom wij als Zweedse en Deense leden deze vragen stellen, is dat wij de indruk krijgen dat de Euro-11 een invloedrijk orgaan is. Als ik de voorzitter goed begrijp ligt de formele bevoegdheid en de uiteindelijke juridische politieke beslissing echter nog altijd bij de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën.

Seixas da Costa
Ik zal zeer duidelijk zijn: alles wat direct met de ene munt te maken heeft, wordt uitsluitend door de elf leden van de Euro-11 besproken. Het gaat immers om aangelegenheden die deze elf leden met elkaar verbinden. Als de Euro-11-Raad een besluit wil nemen over andere zaken dan die ene munt, dan komt dat besluit tot stand in samenwerking met de landen die geen deel uitmaken van de Euro-11. Zo eenvoudig is het. Het beleid van de Euro-11-landen wordt dus - zeker op het gebied van de ene munt - gecoördineerd. Het is dan helaas onvermijdelijk dat de indruk wordt gewekt dat die coördinatie zijn weerslag heeft op het algemeen economisch en financieel beleid van de Unie. Het is volstrekt logisch dat de landen van Euro-11 hun beleid willen coördineren, en het kan dan ook nauwelijks anders of die coördinatie beïnvloedt hun uiteindelijke beslissing op het niveau van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën Datzelfde gebeurt op het niveau van contactgroepen en in de betrekkingen tussen verschillende landen, als die tegenover elkaar komen te staan. Als regeringen van landen van de Europese Unie in het kader van de Raad vergaderen, komt het voor dat sectoren van die regeringen zelf ook met elkaar een dialoog voeren om zo hun standpunten te coördineren. Op die wijze kunnen zij binnen de constitutionele context van de Unie met een gecoördineerde standpunt naar voren komen. Daar zijn mij gevallen van bekend. Nu zult u mij zeggen dat zo' n werkwijze niet tot de gewone procedures van de Unie behoort. In die specifieke gevallen niet, maar in het geval van de Euro-11 wel: dat model wordt in het Verdrag voorzien en geïnstitutionaliseerd. Ik geloof dat er daarover geen werkelijke twijfels hoeven te bestaan.

Newton Dunn
Mijnheer de fungerend voorzitter, mag ik uit uw reactie van zojuist concluderen dat in de Euro-11-groep de afspraak is gemaakt of althans verwacht wordt dat zij na een informele discussie over de euro in de Euro-11-groep allemaal op dezelfde manier zullen stemmen tijdens de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, ook al waren ze het aanvankelijk niet met elkaar eens? Is de verwachting op procedurele gronden gerechtvaardigd dat ze alle elf op dezelfde wijze zullen stemmen bij de formele besluitvorming in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën?

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigde, het enige dat ik u kan vertellen is dat de ministers zelf voor hun optreden verantwoordelijk zijn. Het kan zijn dat zij aan het begin van een Euro-11-vergadering een bepaalde mening hebben en dat ze die mening na discussie herzien. Ik zie niet in waarom zij in de vergadering van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën die laatste mening niet zouden mogen uitdragen. Ik heb geen enkel probleem met het bestaan van coördinatieniveaus, en zeker niet als deze in het Verdrag zelf geïnstitutionaliseerd zijn.

De Voorzitter


William Francis Newton Dunn
Vraag nr. 9 van (H-0458/00):
Betreft: Een poging om, ondanks geheimhouding, achter besluiten van de Raad te komen In vorige antwoorden op mijn vragen heeft het Portugese voorzitterschap volgehouden dat al hetgeen door de Raad wordt besloten, toegankelijk is voor het publiek. Ik heb uiting gegeven aan mijn grote twijfel over de beweringen van de Raad.
Een voorbeeld: kan de Raad exact aangeven waar ik in de door de Raad gepubliceerde documenten had kunnen aantreffen dat de Britse Minister van visserij Belgische vissers ertoe heeft overgehaald niet langer in de Ierse Zee te vissen door hun in het geheim 190 ton van het Britse quotum voor schol in de Noordzee te geven en tien ton van het Britse quotum voor tong in het Kanaal?
Ik vernam dit uit een krant, maar waar zou ik het op rechtmatige wijze hebben kunnen vinden in de documentatie van de Raad die, naar verluidt, openstaat voor iedereen?

Seixas da Costa
Uw vraag begint met een verwijzing. Daarin wordt gesteld dat het Portugees voorzitterschap herhaaldelijk heeft aangegeven dat alle besluiten van de Raad openbaar zijn. En als de Raad dat bevestigt, kijkt u verbaasd. Met betrekking tot het door u aangehaalde geval kan ik u het volgende vertellen: het feit dat Belgische vissers niet in de Noordzee vissen heeft niets te maken met welk besluit van de Raad dan ook. Een door de Raad goedgekeurde verordening wijst België bepaalde visquota in die wateren toe. Als Belgische vissers daar niet vissen, is dat omdat zij gebruik hebben gemaakt van het recht dat elke lidstaat toekomt - het recht om de toegewezen visquota te ruilen. Volgens de basisverordening van het gemeenschappelijk visserijbeleid kunnen de lidstaten, na eerst de Commissie hiervan op de hoogte te hebben gesteld, een deel van hun visquota - of zelfs alle - ruilen. Datzelfde artikel bepaalt ook dat de lidstaten de Commissie jaarlijks opheldering moeten verschaffen over de criteria die zij hebben aangehouden bij het verdelen van de visquota die hun zijn toebedeeld, maar dan op intern vlak. Wát de lidstaten mogen vissen en hoeveel, wordt dus door een besluit van de Raad geregeld. De lidstaten mogen die visrechten echter naar eigen goeddunken verdelen over de nationale vloot. Ze mogen een deel van diezelfde rechten ook, als zij dat wenselijk achten, ruilen met om het even welke andere lidstaat. In dat geval zijn zij verplicht de Commissie in te lichten, maar dan alleen om de controle en het beheer van de visbestanden efficiënter te laten verlopen. Ik geloof dus niet dat er enig door de Raad gepubliceerd document bestaat waarin melding wordt gemaakt van een uitwisseling van rechten tussen België en het Verenigd Koninkrijk. Volgens de communautaire wetgeving hebben de lidstaten namelijk de bevoegdheid om in deze materie besluiten te nemen - in onderleg overleg uiteraard. Zij behoeven daarvoor niet het groene licht van de Raad. Wat nu de algemene verdeling van quota' s betreft: u weet ongetwijfeld dat die gepubliceerd is in het Publicatieblad en de notulen van de Raad, en in de aangehechte verklaringen. We geloven dat de Raad hier transparant is in de mate waarin hij dat verplicht is. De Raad kan dus niet van gebrek aan transparantie beschuldigd worden.

Newton Dunn
Er bevinden zich op de galerij bezoekers die naar u en naar mij luisteren. Alles wat hier in het Parlement gebeurt, is openbaar. Zij kunnen horen wat wij bespreken en waar we het wel en niet over eens zijn. Maar de bijeenkomst van de Raad van Ministers is besloten. Misschien kan men zich uit deze situatie nog redden door te zeggen dat het een lidstaat betreft die zich tot de Commissie richt en dat de Commissie wel een brief zal sturen. Desalniettemin spelen dit soort zaken zich achter gesloten deuren af. Als u en ik graag willen dat het publiek de besluiten die wij nemen, begrijpt en steunt, moet u het toch met me eens zijn dat die besluiten in het openbaar genomen moeten worden?

Seixas da Costa
Ik ben het daar niet mee eens, geachte afgevaardigde. Geen enkele regering, waar ook ter wereld neemt administratieve besluiten in het openbaar. Of wetgevende besluiten wel of niet in het openbaar moeten worden genomen - daar kunnen we over praten. Over dat onderwerp hebben we tijdens de intergouvernementele conferentie dan ook uitvoerig gesproken. We zijn evenwel nog niet tot een slotsom geraakt. Tot dat moment, geachte afgevaardigde, gelden de regels van de Raad zoals ze nu zijn. En als die regels zo zijn, dan is dat niet omdat de Raad een ondeugdelijke werkwijze volgt. De Raad volgt eenvoudigweg de procedures die het Verdrag voor het functioneren van de Raad heeft vastgesteld.

De Voorzitter


John Bowis
Vraag nr. 10 van (H-0460/00):
Betreft: Tibet en de Wereldbank Is de Raad bekend met het voorstel van de Wereldbank voor een project tot bestrijding van de armoede in het westen van China ("China Western Poverty Reduction Project"), waarbij tienduizenden niet-Tibetaanse boeren naar Amdo overgebracht worden in strijd met de internationale wet over bevolkingsverplaatsingen naar bezette gebieden? Weet de Raad ook dat het project veroordeeld is door de Duitse en Amerikaanse regering, maar de steun van de Britse regering heeft? Denkt de Raad druk uit te oefenen op de Wereldbank om dit project op te geven, en op de Britse regering om haar steun in te trekken?

Seixas da Costa
Ik zal kort en bondig zijn, mijnheer de Voorzitter. De Raad heeft de materie die in deze vraag aan de orde wordt gesteld niet onderzocht. Elk door de Wereldbank gefinancierd project moet door de lidstaten onderzocht worden. Met betrekking tot de projecten die de Europese Unie in het kader van het samenwerkingsprogramma ten behoeve van Tibet organiseert kan ik u zeggen dat de Europese Unie zich op het standpunt stelt dat die projecten ten goede moeten komen aan de Tibetanen zelf.

Bowis
Allereerst zou ik graag willen opmerken dat ik hoogst verbaasd was over het antwoord van de minister aan mijn geachte vriend over de kwestie van de mensenrechten in Egypte. Als Europa zich niet sterk maakt voor de mensenrechten, vraag ik mij af waar we ons dan wel sterk voor maken. Sta mij toe om dit te testen aan de hand van Tibet. Dat land wordt nu al jarenlang illegaal bezet door China. Is de minister het met mij eens dat geen enkel Europees land de illegale acties van de Chinese regering in Tibet mag erkennen, ongeacht hoe lang het nog duurt voordat Tibet de vrijheid weer terugkrijgt? Is de minister het ook met mij eens dat het overbrengen van tienduizenden niet-Tibetanen naar Ambo illegaal is krachtens het internationale recht?
De Wereldbank heeft dit in ieder geval nu erkend en ik heb begrepen dat zij het voorstel voor hun zogenaamde Westerse Armoedebestrijdingsproject ingetrokken hebben. De Britse regering heeft haar steun echter nog niet ingetrokken. Mijn enige verzoek aan de fungerend voorzitter is of hij de regeringen van alle lidstaten in de Raad, inclusief Engeland, eraan wil herinneren dat zij geen directe of indirecte goedkeuring mogen geven aan illegale activiteiten in Tibet en schendingen van de mensenrechten en van de staatsrechtelijke belangen aldaar.

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigde, ik neem notie van uw bezorgdheid en wij zullen er zorg voor dragen dat die ook ter kennis van de lidstaten wordt gebracht. Wat Tibet betreft: ik kan u verzekeren dat de Europese Unie zich van de toestand bewust is en blijft. De Unie heeft trojka bestaande uit de hoofden van de missies gestuurd, om in Tibet een fact finding mission uit te voeren. Bovendien wordt de kwestie Tibet regelmatig aan de orde gesteld in het kader van de dialoog over de mensenrechten zoals die tussen de Europese Unie en China gevoerd wordt.
De laatste ronde, die op 25 februari in Lissabon plaatsvond, werd voorafgegaan door een démarche bij de Chinese autoriteiten waarbij het probleem van de mensenrechten in Tibet aan de orde werd gesteld. De Europese Unie is deze kwestie niet vergeten, al is het wel zo - en u weet dat ook - dat de Europese Unie de afgelopen jaren geen duidelijk standpunt heeft kunnen formuleren. Er bestaat binnen de Europese Unie geen duidelijke bereidheid om deze kwestie bij de wortels aan te pakken. Ik kan daar niet anders dan heel eerlijk over zijn.

Purvis
De Europese Unie beschikt over veel meer mogelijkheden dan alleen maar het sturen van onderzoekscommissies, het houden van besprekingen en het doen van aanbevelingen en dergelijke. Zoals eerder opgemerkt, beschikken wij in het geval van Egypte bijvoorbeeld over Euro-mediterrane programma's en associatieovereenkomsten. In het geval van China kunnen we gebruikmaken van talloze belangrijke handelsakkoorden en mogelijk ook van hun toetreding tot de WTO. Kunnen we niet een keer onze krachten bundelen om onze doelstelling op het gebied van de mensenrechten te verwezenlijken in plaats van terug te vallen op oeverloze besprekingen die tot niets leiden?

Seixas da Costa
Ik herhaal wat ik al eerder heb gezegd met betrekking tot het feit dat er binnen de Europese Unie geen officieel gemeenschappelijk standpunt bestaat omtrent de kwestie Tibet. En zulks geheel onafhankelijk van het probleem van de mensenrechten. Wat dat probleem betreft kan ik u verzekeren dat de reactie en de houding van de Europese Unie geheel in verhouding staan met het belang van deze zaken. Dit is een belangrijk probleem en het zal zeker ter sprake worden gebracht in de discussie over de toetreding van China tot de Wereldhandelsorganisatie, al zal het niet zo zijn dat de kwestie Tibet bij onderhandelingen van dit kaliber een doorslaggevende factor zal zijn. We moeten blijven zoeken naar het juiste type reactie op dit soort situaties.

De Voorzitter


María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 11 van (H-0462/00):
Betreft: Efficiënte bestrijding wrakke boten in de Straat van Gibraltar Het mede met Europese steun gefinancierd beleid om de immigratie in het gebied van de Straat van Gibraltar tegen te gaan berust op verkeerde uitgangspunten zoals de regering van Andalusië en de ombudsman openlijk hebben toegegeven.
Vindt de Raad niet dat het met het oog op de efficiency van dit project nut zou hebben om een overeenkomst met Marokko in praktijk te brengen ter bestrijding van de maffia en om effectieve patrouilles te organiseren opdat er geen mensen verdrinken en daarnaast de geplande investeringen in Noord-Marokko tot stand te brengen?

Seixas da Costa
Uw vraag, geachte afgevaardigde, heeft inderdaad te maken met het optreden van de Raad. Enerzijds is er de kwestie van de controle die de lidstaten uitvoeren aan de buitengrenzen op zee, anderzijds zijn er de maatregelen die in het land van herkomst genomen kunnen worden om illegale immigratie en mensensmokkel zoveel mogelijk tegen te gaan. De maatregelen zoals die door de lidstaten zijn genomen om te land, ter zee en in de lucht de efficiëntie van de controle aan de buitengrenzen te verbeteren, worden eerst en vooral uitgevoerd uit hoofde van het Schengen-akkoord. Nu het Verdrag van Amsterdam van kracht is geworden zijn deze maatregelen deel uit gaan maken van de communautaire verworvenheden. De lidstaten voeren deze maatregelen uit; de Raad ziet daar, via de bevoegde organen, op toe. Ik geef u een voorbeeld. Het uitvoerend Schengen-Comité heeft op 18 december 1998 een besluit genomen met betrekking tot het gecoördineerd beroep op raadslieden op het terrein van documenten. Op basis van dat besluit worden er in samenwerking met een aantal Afrikaanse landen maatregelen genomen om illegale immigratie over zee en via het luchtruim te bestrijden. Het uitvoerend Schengen-Comité heeft bovendien een project voor wederzijdse hulpverlening goedgekeurd. Dat is bedoeld voor verbindingsambtenaren en is vooral gericht op raadgeving en bijstand bij de uitvoering van veiligheidsmissies en controle op de buitengrenzen.
Naast maatregelen op het gebied van Schengen, worden er ook praktische maatregelen van dit type genomen in naam van de Europese Unie, doorgaans op basis van verworvenheden van de Europese Unie, en dan met name het gemeenschappelijk standpunt van 25 oktober 1996. Dat standpunt heeft de aanzet gegeven tot missies op het gebied van bijstand en informatie aan de grenzen. Dit soort maatregelen worden gecoördineerd door de bevoegde organen van de Raad en er zijn hierbij - vooralsnog - geen Afrikaanse landen betrokken.
Met betrekking tot de onderliggende oorzaken voor dit fenomeen, de emigratie en vlucht uit een aantal Afrikaanse landen, verwijzen we naar een actieplan voor Marokko dat in oktober 1999 door de Raad is goedgekeurd. Dit plan maakt deel uit van een pakket van vijf actieplannen. Elk daarvan richt zich op een coherente en uitputtende wijze op de situatie die in het land van oorsprong van asielzoekers - of een doorgangsland - van belang is. De actieplannen vertegenwoordigen voor elk land een afgewogen combinatie van de verschillende mogelijkheden die de Europese Unie biedt op het gebied van buitenlandse zaken, ontwikkeling en humanitaire en economische steun.
U heeft het over de toestand in Marokko. Dat land wordt gezien als een land van oorsprong en doorreis voor economische migratie richting Europa. In het actieplan voor dit land zijn de volgende zaken opgenomen: het - correcte - gebruik van bestaande kanalen en de verbetering van het vergaren van gegevens, het verspreiden van correcte informatie betreffende emigratie, het opzetten van strategieën voor het bestrijden van mensensmokkel en het bevorderen van maatregelen voor het uitvoeren van terugnameovereenkomsten. Aanbevolen wordt ook het stimuleren van directe buitenlandse investeringen en beroepsopleidingen. Daarbij is ook aandacht besteed aan kleine ondernemingen. Bovendien zijn er in dit plan maatregelen opgenomen voor het vergemakkelijken van de vrijwillige terugkeer en de herintegratie van Marokkanen die in landen van de Europese Unie verblijven.
De Raad heeft de door de Groep van hoge ambtenaren opgestelde plannen op de Europese Raad van Tampere van 15 oktober 1999 goedgekeurd, en daarmee erkend - en dat is heel belangrijk - dat de Europese Unie voor het fenomeen immigratie nog steeds geen allesomvattend beleid heeft geformuleerd; Ik bedoel daarmee een beleid dat rekening houdt met politieke kwesties, mensenrechten en de ontwikkeling in de landen van herkomst en doorreis. Het is namelijk van belang armoede te bestrijden en de levensomstandigheden en kansen op werk in deze landen te verbeteren, conflicten te vermijden en bij te dragen tot het consolideren van democratische staten. Daarom moeten we op dit gebied zien te komen tot een grotere coherentie van het interne en externe beleid van de Unie, zowel op het niveau van de Unie als van dat van de lidstaten.
Het partnerschap met derde landen vormt een essentieel onderdeel voor het slagen van dit beleid. De Unie is er zich van bewust dat er voor de uitvoering van het actieplan voor Marokko een partnerschap met de Marokkaanse autoriteiten nodig is, en dat er dus met deze autoriteiten moet worden samengewerkt. In juli van het afgelopen jaar, vóór het afronden van het actieplan dus, is een missie naar Marokko gezonden om met de Marokkaanse autoriteiten een dialoog op te zetten. Een zelfde soort missie zal aan het einde van deze maand plaatsvinden, ditmaal om met de Marokkaanse gesprekspartners concrete gesprekken te hebben.
Zoals ik al heb aangegeven is er in het beleid van de Europese Unie ook aandacht voor ontwikkeling en economische en humanitaire hulp voor Marokko. De concretisering van het actieplan voor Marokko is uit de aard der zaak een onderneming op de lange termijn. Er is nu echter een dialoog tot stand gekomen en ook in de Associatieraad zien we voortgang op dit gebied.

Izquierdo Rojo
Uit dit lange antwoord, dat mij niet in alle opzichten duidelijk is, begrijp ik dat de Raad een welwillende houding inneemt ten opzichte van dit bijzonder ernstige probleem.
Gezien de verwarrende omstandigheid dat de Europese Unie meer gelden en aandacht besteedt aan bijvoorbeeld het toezicht op drijfnetten en de visserij dan aan het toezicht op wrakke boten, verzoek ik de fungerend voorzitter van de Raad of het naar zijn oordeel niet nuttig zou zijn als wij regelmatig over een evaluatie van de situatie in de Straat van Gibraltar konden beschikken, alsmede over een verslag waarin zelfs maar de geringste vorderingen op dit gebied worden gerapporteerd.
Ik ben van mening dat u zeer expliciet bent geweest, dat u veel woorden heeft gebruikt, maar dat er achter al die woorden een zeer geringe mate van efficiency schuilgaat. De Europese Unie zou samen met Marokko door middel van patrouilles in de Straat van Gibraltar het verlies van mensenlevens - nu al meer dan duizend - kunnen voorkomen. Dit is iets dat onder onze verantwoordelijkheid valt.
De Spaanse immigratiedienst speelt een uitsluitend anekdotische rol.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, hoe staat u tegenover een regelmatige evaluatie?

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigde, ik wil u allereerst verzekeren dat ik uw standpunt deel. De situatie is inderdaad buitengewoon ernstig. Het is een dagelijks terugkerend menselijk drama en we moeten er dan ook alle aandacht aan besteden. Ik geloof overigens dat de Spaanse autoriteiten met de Marokkaanse autoriteiten contact hebben gehad en dat de Spaanse eerste minister Aznar onlangs een onderhoud heeft gehad met zijn Marokkaanse ambtgenoot om de situatie te bespreken. Er worden maatregelen overwogen om het noorden van het land te ontwikkelen en iets te doen aan de moeilijke economische situatie die de aanleiding vormt van de migratiestromen.
Wat de mogelijkheden betreft om op gezette tijden te beschikken over een kwantitatieve evaluatie van de incidenten: ik geloof dat de Spaanse autoriteiten ons in deze materie de nodige informatie kunnen verschaffen. Ik geloof dat deze gegevens in Spanje bekend zijn, en dat de Spaanse autoriteiten dit soort informatie beschikbaar stellen.
Ik wil u graag iets duidelijk maken, geachte afgevaardigde, en dat is ook de reden waarom ik vrij uitgebreid antwoord. Het is namelijk zo dat de maatregelen die de Europese Unie met betrekking tot deze kwestie neemt - daadwerkelijk neemt - pas op de lange termijn kunnen werken. Deze maatregelen dragen dus niet bij tot de oplossing van een specifiek geval. Ze zijn bedoeld om herhaling van dit soort situaties te voorkomen en wel door het scheppen van omstandigheden die de Marokkaanse burgers ertoe moeten bewegen op eigen grondgebied te blijven. Het zijn ontwikkelingsmaatregelen die dan ook goed passen in de onderliggende ideeën van het mediterraan partnerschap.
Ik begrijp het als u zegt dat de praktische gevolgen van dit soort maatregelen op de korte termijn zeer beperkt zijn. Ik heb zelf al aangegeven dat het gaat om kleine stapjes voorwaarts. We moeten allemaal goed begrijpen dat de Europese Unie een hele reeks beleidsmaatregelen heeft ontwikkeld en dat zij die maatregelen nu in de praktijk wil brengen. Het gaat hier om strategische opties. En dan kunnen we niet toelaten dat ad hoc oplossingen die opties schade toebrengen, wat ook de humanitaire repercussies van het geval mogen zijn. We moeten ook inzien dat het nu aan de Spaanse autoriteiten is om althans een deel van het probleem op te lossen in het kader van de bilaterale betrekkingen met Marokko. De Europese Unie ontwikkelt op dit moment in de context van de betrekkingen met de landen ten zuiden van de Middellandse Zee een hele reeks projecten. Die projecten zijn gericht op ontwikkeling en de verbetering van de economische omstandigheden. Zo proberen we te bereiken dat de bevolking niet migreert. We kunnen de Europese Unie echter niet omvormen tot een soort technisch mechanisme dat een praktische oplossing levert voor elk concreet probleemgeval.

De Voorzitter


Per Gahrton
Vraag nr. 12 van (H-0466/00):
Betreft: Besluit inzake het inzetten van militair personeel uit de EU In verband met het besluit de capaciteit van de EU in te grijpen bij crises op te voeren is de vraag gesteld op welke rechtsgrondslag militair personeel uit de EU wordt ingezet. Volgens de interpretatie die de Zweedse regering geeft aan het besluit van Keulen uit 1999 is hiervoor een besluit van de VN-veiligheidsraad vereist. Kan de Raad, dit in overweging nemende, mededelen waar en wanneer hij officieel heeft besloten dat militair personeel uit de EU uitsluitend na een besluit van de VN-Veiligheidsraad kan worden ingezet?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, de lidstaten van de Europese Unie hebben besloten om tot 2003 hun strijdkrachten zodanig te ontwikkelen dat we uiteindelijk vijftig- tot zestigduizend personen onder de wapenen hebben. Dat is wat bedoeld wordt met het zogenaamde headline goal. Met dit in Helsinki genomen besluit bevestigt de Europese Unie dat haar optreden tijdens crisisbeheer zal geschieden volgens de principes van het Handvest van de Verenigde Naties en de doelstellingen van het Handvest voor Europese Veiligheid van de OESO. De verklaring van Helsinki is aangenomen door de regeringsleiders en staatshoofden van de vijftien. Deze verklaring geeft expliciet aan dat de Europese Unie op het gebied van de handhaving van de internationale vrede en veiligheid het primaat van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties aanvaardt.
De erkenning van de noodzaak om de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties en het Handvest voor Europese Veiligheid te respecteren laat niets aan duidelijkheid te wensen over. In het verslag dat het Portugees voorzitterschap aanstaande maandag aan de Europese Raad van Feira zal overleggen, wordt benadrukt dat de Europese Unie bij het beheer van crises en het voorkomen van conflicten een nauwe samenwerking met de Verenigde Naties, de OESO en de Raad van Europa dient te ontwikkelen. Om in algemene zin legitiem op te kunnen treden heeft de Europese Unie geen resolutie van de VN-Veiligheidsraad nodig. De Unie verbindt zich er in politiek opzicht toe om op het hoogste niveau het primaat van de Veiligheidsraad te erkennen. In concrete gevallen verbindt de Unie er zich dus toe het primaat van dat orgaan te respecteren, en dus ook de door dat orgaan genomen beslissingen.
Ik wijs er toch nog even op dat er in de optiek van Petersberg ook missies bestaan die van start kunnen gaan zonder toestemming of "groen licht" van de VN-Veiligheidsraad. De Petersberg-taken behelzen, en ik citeer letterlijk: "humanitaire missies en evacuatiemissies, missies voor het bewaren van de vrede en missies van strijdkrachten voor crisisbeheer, waaronder ook missies voor het herstel van de vrede" . Alleen in dat laatste geval dus, als er militaire middelen moeten worden gebruikt, is er een resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties nodig. Het lijkt vanzelfsprekend dat het uitvoeren van bepaalde acties, en dan zeker humanitaire acties, geen rechtvaardiging behoeft van de VN-Veiligheidsraad, wat overigens niet betekent dat bij dit soort missies de principes van het Handvest van de Verenigde Naties niet gerespecteerd hoeven te worden.

Gahrton
Bedankt voor het antwoord, maar ik ben bang dat het nog niet duidelijk genoeg is. Aan de ene kant wordt er gezegd dat het zal plaatsvinden in overeenstemming met het Handvest van de Verenigde Naties of het Handvest voor veiligheid in Europa. Aan de andere kant zegt de vertegenwoordiger van de Raad dat er geen besluit nodig is in de Veiligheidsraad.
De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken heeft gezegd dat de uitdrukking 'volgens de beginselen van het Handvest van de Verenigde Naties' geïnterpreteerd moet worden als 'nadat de Veiligheidsraad een besluit heeft genomen'. In verband met de Top van Keulen vorig jaar heeft zij ook gezegd dat als andere landen de kant van de VN kiezen, Zweden de mogelijkheid heeft om een veto uit te spreken.
Ik zou eerst willen weten of de Zweedse regering haar collega's in de Raad heeft laten weten of zij van plan is haar veto uit te spreken in het geval van een EU-interventie, dat wil zeggen een militaire interventie zonder dat de Veiligheidsraad daartoe besloten heeft. Bovendien zou ik een nog duidelijker antwoord willen hebben op de volgende vraag: kunnen EU-militairen wel of niet worden ingezet zonder dat de Veiligheidsraad of de OVSE daartoe duidelijk hebben besloten? Het lijkt me niet moeilijk om deze vraag met ja of nee te beantwoorden.

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigde, de Petersberg-taken kunnen verschillende vormen aannemen. Het kunnen uitsluitend humanitaire missies zijn, zoals bijvoorbeeld evacuatiemissies. Ik vraag me af of u het nodig vindt dat een evacuatiemissie tijdens een ernstige humanitaire crisis eerst goedkeuring behoeft van de VN-Veiligheidsraad.
Ik ben heel duidelijk geweest toen ik zei dat elk militair optreden, zoals - bijvoorbeeld - een missie voor het herstel van de vrede, uit de aard der zaak aan de goedkeuring van de VN-Veiligheidsraad moet worden onderworpen. Voor de rest beperken we ons tot het naleven van de verplichtingen die de Europese Unie binnen het kader van de Verenigde Naties heeft, daarbij terdege rekening houdend met het feit dat een aantal lidstaten lid is van de VN-Veiligheidsraad. Natuurlijk zullen bij al die Petersberg-taken waar geen militair optreden aan te pas komt de principes van het VN-Handvest worden gerespecteerd.

McKenna
Uw antwoord is mij nog steeds niet helemaal duidelijk. Ik zou u willen vragen of u vindt dat regeringen in neutrale landen het met de waarheid niet zo nauw nemen? De heer Gahrton merkte op dat zijn regering verklaard heeft dat zoiets pas gebeurt nadat er een resolutie van de Veiligheidsraad is aangenomen. Uit uw opmerking leid ik echter af dat dat niet het geval is. Het lijkt erop dat regeringen van neutrale landen de neiging hebben om hun burgers te misleiden. Is dat inderdaad het geval?

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigde, het in Helsinki afgesloten akkoord aangaande de mogelijkheden om nieuwe militaire structuren op te zetten is een zorgvuldig uitgebalanceerd document. Dit akkoord is onder het Finse voorzitterschap uitgewerkt, en zoals we allen weten heeft Finland op dit gebied bijzondere ervaringen en een volkomen gerechtvaardigde voorzichtigheid. Dat aspect komt natuurlijk uit het akkoord naar voren. We willen binnen de Europese Unie op den duur de mogelijkheid scheppen te interveniëren. Die interventiemacht moet in bepaalde situaties zonder voorafgaand mandaat van de VN-Veiligheidsraad kunnen optreden, en wel als er geen sprake is van militair optreden. In andere situaties moet de Veiligheidsraad eerst een resolutie uitvaardigen. We onderwerpen ons uitdrukkelijk aan deze voorwaarde. Er kunnen binnen een bepaalde context pas strijdkrachten worden ingezet, als de Veiligheidsraad daarvoor met een resolutie de weg geëffend heeft.
Ik geloof dat de neutrale landen, de landen die traditioneel gezien neutraal zijn, en dan vooral die lidstaten van de Europese Unie die geen lid van de NAVO zijn, tevreden kunnen zijn met het evenwicht dat nu gevonden is. Het behoeft geen betoog dat deze materie voor deze landen heel gevoelig ligt. Ik geloof ook dat het publiek in deze landen niet om de tuin geleid wordt. Men kan namelijk niet zeggen dat deze landen tegenover de publieke opinie zuinig zijn geweest met de waarheid. Ze hebben duidelijk aangegeven waartoe ze zich verplichten. Het besluitvormingsmechanisme verschaft ze overigens het recht om bij de eindbeslissing een veto uit te spreken. Ze kunnen dus per geval naar eigen goeddunken besluiten. Dat is in de Europese Unie een fundamentele norm voor al die aangelegenheden waar de inzet van troepen in het geding is.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, in de jaren ' 90 zijn er ongeveer honderd militaire conflicten geweest, waarvan het merendeel burgeroorlogen waren. Ik wil graag weten of men met betrekking tot de verschillende scenario' s die men doorlopen heeft, tot de slotsom is gekomen dat het huidig Verdrag niet de mogelijkheid biedt alle conflicten te behandelen. Is men het er met andere woorden over eens dat bepaalde militaire conflicten onder de bevoegdheid van de NAVO of een ander orgaan thuishoren, maar in elk geval niet onder de EU?

Seixas da Costa
Ik beperk me tot de volgende opmerking: deze troepen, dit vermogen van de Europese Unie om te interveniëren en de uitbreiding van de activiteiten van deze interventiemacht - het is allemaal voorzien in het Verdrag van Amsterdam. Dat verdrag is mei vorig jaar van kracht geworden. Pas vanaf dat moment is deze kwestie actueel geworden.

De Voorzitter


Nelly Maes
Vraag nr. 13 van (H-0471/00):
Betreft: Wapenleveringen aan Mexico De ophanden zijnde uitvoer van P-90-revolvers naar Mexico bewijst nogmaals dat België het niet zo nauw neemt met de mensenrechten. In Mexico worden naar aanleiding van het oproer in Chiapas nog steeds grove mensenrechtenschendingen vastgesteld. Het gaat hier over folteringen, willekeurige arrestaties, "verdwijningen", e.d. De Europese gedragscode betreffende wapenuitvoer, aangenomen op 8 juni 1998, verbiedt wapenuitvoer naar landen als het risico bestaat dat die wapens in een intern conflict worden ingezet.
Is deze wapenlevering aan Mexico volgens de Raad in overeenstemming met de genoemde Europese gedragscode?
Zo ja, moet de gedragscode dan niet verscherpt worden?
Zo neen, hoe zal de Raad reageren ten aanzien van de betrokken lidstaat, nl. België?

Seixas da Costa
Zoals bekend, wordt het standpunt van de Europese Unie met betrekking tot de uitvoer van wapens verwoord in de gedragscode die in juni 1998 goedgekeurd is. Er wordt in die code een aantal criteria genoemd. Respect voor de mensenrechten is één van de belangrijkste voorwaarden voor het wel of niet afgeven van een vergunning. De besluiten worden evenwel door elke lidstaat individueel genomen. Iedere lidstaat dient daarbij terdege rekening te houden met de voorschriften van de gedragscode. Dat is een zaak van politieke goede trouw. De Raad ontvangt geen informatie met betrekking tot de motieven die de lidstaten bewegen exportvergunningen af te geven dan wel te weigeren. De Raad kan dus geen beoordeling geven van de aan de beslissingen ten grondslag liggende overwegingen. Ik kan u overigens wel vertellen dat er binnen de Europese Unie sinds het van kracht worden van de gedragscode informatie wordt uitgewisseld over de uitvoer van wapens. Die gegevens worden verwerkt in een jaarlijks rapport, en dat zal er ongetwijfeld toe leiden dat de problemen steeds meer volgens dezelfde procedures worden behandeld. We moeten ons er echter wel steeds van bewust blijven dat de besluitvorming over dit soort zaken ook na het van kracht worden van de gedragscode een subsidiair karakter heeft behouden. De besluiten worden dus op het niveau van de lidstaten genomen.

Maes
Mijnheer de Raadsvoorzitter, sta mij toe niet verbaasd te zijn over uw antwoord. Het is natuurlijk zo dat wij met deze gedragscode slechts een heel zwak middel hebben om ongeoorloofde wapenuitvoer te bestrijden. Ik zou u willen vragen of er ooit overleg heeft plaatsgehad binnen de Raad om die gedragscode meer stringent te maken of om de toepasbaarheid van de gedragscode meer afdwingbaar te maken. Ik vrees een beetje dat het met deze gedragscode zal gaan zoals met heel ons buitenlands en veiligheidsbeleid waar wij al zo vaak over gepraat hebben. Eigenlijk hangt het af van de goede wil en als er een van slechte wil is dan kunnen wij het eenvoudigweg vergeten.

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigde, ik begrijp wat u bedoelt. De bestaande gedragscode is de code waar we over eens hebben kunnen worden. Ik heb zelf deelgenomen aan de onderhandelingen, en ik weet dat deze gedragscode geen rekening houdt met de mogelijkheid van toezicht op de wijze waarop de lidstaten hun verantwoordelijkheden interpreteren. Dat is zonder meer waar. En ik zal u ook heel eerlijk vertellen dat ik niet geloof dat er op dit moment binnen de Europese Unie een consensus of zelfs maar een meerderheid te vinden is voor het herzien van deze kwestie. De gedragscode werd destijds gezien als een heel belangrijke stap voorwaarts, aangezien de verschillende lidstaten tot dan sterk van elkaar afwijkende procedures hanteerden. Men heeft geprobeerd de lidstaten te binden aan één enkele set grondbeginselen, met de verplichting bepaalde normen in acht te nemen. De lidstaten zouden verder echter geheel vrij blijven in hun handelen. En dat is wat er gebeurt. Ik erken dat de gedragscode grote gebreken heeft: hij is niet bindend en de sancties gaan niet verder dan politieke sancties. Ik geloof echter wel dat het openbaar maken van dit soort toestanden - en dan heb ik het niet specifiek over het geval waar u naar verwijst - repercussies in de media zal hebben. En dat is een heel gezonde situatie, want het zal er toe leiden dat de druk op de Raad toeneemt om ervoor te zorgen dat de Europese Unie eens kan garanderen dat de gedragslijn die haar lidstaten volgen met betrekking tot bepaalde lucratieve activiteiten overeenstemt met de beginselen die de Europese Unie beweert te verdedigen. Dat is de test die de Europese Unie en haar lidstaten in de toekomst zullen moeten doorstaan.

De Voorzitter


Liam Hyland
Vraag nr. 14 van (H-0474/00):
Betreft: Herstel normale betrekkingen met Oostenrijk Kan de Raad, gelet op de wijze waarop hij eerder dit jaar heeft gereageerd op de recente politieke ontwikkelingen in Oostenrijk alsmede de noodzaak de algemene belangen van de Europese Gemeenschap zo goed mogelijk te behartigen, thans mededelen of hij bereid is de normale betrekkingen met Oostenrijk op alle niveaus te herstellen?

Seixas da Costa
Ik begon het al vreemd te vinden dat er over dit onderwerp geen vraag kwam. Ik ben dan ook blij dat er nu eindelijk een vraag over gesteld wordt. De Raad van de Europese Unie hoeft zich niet uit te spreken over een besluit dat door 14 lidstaten is genomen in het kader van de bilaterale betrekkingen met Oostenrijk. Dat behoort niet tot de bevoegdheden van de Raad van de Europese Unie. Dat zou anders zijn als Oostenrijk enig onderdeel van het Verdrag van de Europese Unie niet na zou komen, bijvoorbeeld door inbreuk te maken op de in artikel 6 vastgelegde beginselen. Dat zou dan weer kunnen leiden tot strafmaatregelen of anders de toepassing van artikel 7 rechtvaardigen. Dat is echter niet het geval en wat er nu tussen de 14 landen en Oostenrijk gebeurt is een aangelegenheid van bilaterale aard, en één die niet onder de bevoegdheid van de Raad valt.

Hyland
Ik dank u voor het in behandeling nemen van deze vraag. Het antwoord van de fungerend voorzitter heeft mij echter zeer verrast. Feit is dat de sancties door de Raad zijn opgelegd. Ik begrijp niet hoe de Raad nu zijn handen overal van af kan trekken en zelfs niet eens de mogelijke opheffing van de sancties ter discussie wil stellen.
Ik zou graag van de fungerend voorzitter willen weten of hij zich ervan bewust is dat uit recente enquêtes onder de Oostenrijkse bevolking is gebleken dat 80% voorstander is van het opheffen van de sancties? Hoe kan de Raad dan vervolgens dit democratische besluit van de Oostenrijkers volledig negeren?
Is de fungerend voorzitter het ermee eens dat, als wij nu niet in staat zijn om de sancties op te heffen, de democratische basis van deze Unie ondermijnd wordt? Ik zou hem willen vragen om dit Huis vanavond de verzekering te geven dat hij zijn niet onaanzienlijke invloed zal aanwenden om deze kwestie tijdens de topontmoeting volgende week in zijn land op de agenda te zetten. Wat er op dit moment gebeurt, is zonder twijfel geen goede afspiegeling van het Europese streven naar eenheid. Ik ben erg teleurgesteld dat de Raad met betrekking tot deze ernstige aangelegenheid op zo'n manier zijn handen in onschuld wast.

Seixas da Costa
Geachte afgevaardigde, de Raad is samengesteld uit vijftien landen en voor zover ik weet heeft Oostenrijk niet deelgenomen aan welk debat of welke stemming dan ook waarin de Raad met betrekking tot Oostenrijk om het even wat voor maatregel heeft genomen. Er is bij geen enkele instantie van de Europese Unie wat voor maatregel dan ook tegen Oostenrijk genomen. Ik kan u zelfs verzekeren dat er tijdens het half jaar onder het Portugees voorzitterschap geen enkele instantie is geweest waarin Oostenrijk niet actief en onbelemmerd aan het functioneren van de Europese Unie heeft kunnen meewerken. Dat geldt uiteraard ook voor dit Parlement. De besluiten - ik zou het geen sancties noemen - van bilaterale aard die de veertien landen met betrekking tot Oostenrijk hebben genomen, moeten beschouwd worden als een politiek oordeel, en dat is een recht dat elk land toekomt. Elk land heeft het volste recht om met betrekking tot de politieke ontwikkelingen in een ander land een oordeel te formuleren en daaraan de nodige consequenties te verbinden. Ik herinner u eraan wat in dit geval die consequenties zijn. Waar we het hier over hebben is het niet steunen van Oostenrijkse kandidaten voor internationale organisaties, het niet ontvangen van Oostenrijkse ambassadeurs op een niveau boven dat van directeur-generaal, en het bevriezen van bezoeken van politieke aard. Dat zijn de veelgenoemde "sancties" . Er zijn er geweest die het formuleren van een standpunt als "sanctie" hebben willen bestempelen, en dat is hun goed recht. Deze "sancties" , zoals zij ze noemen, hebben een bilaterale karakter. Iedereen kan ze zo interpreteren. De verantwoordelijkheid voor het geheel is er één van collectieve aard. De verantwoordelijkheid voor het formuleren van dit standpunt van de veertien is door die veertien landen uit eigen vrije wil aanvaard. Elk van deze veertien landen heeft de vrijheid zich van deze maatregelen te distantiëren en we moeten ons dus afvragen waarom geen van de veertien dat tot nu toe gedaan heeft. Het is geen zaak die onder de verantwoordelijkheid van de Raad valt. De Oostenrijkse autoriteiten hebben de gelegenheid gehad om de zaak in het kader van de Europese Unie te bespreken, en deze kwestie is dan ook door de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken tijdens een informele ontmoeting van ministers van Buitenlandse Zaken aan de orde gekomen. De kwestie is eergisteren nog door de Oostenrijkse minister van Buitenlandse Zaken aangeroerd en de heer Wolfgang Schüssel zal van zijn verblijf in Santa Maria da Feira gebruik maken om dat nogmaals te doen. Het onderhavige besluit is echter geen communautair besluit. Het is een bilateraal besluit, of u het er nu mee eens bent of niet.

Maes
Ik wilde aan de Raadsvoorzitter een precisering vragen. Met deze bilaterale maatregelen, zegt u, moeit de Raad zich niet want eigenlijk is het geen Raadsbesluit. Is er dan op geen enkel moment overleg geweest binnen de Raad? Er wordt nochtans gezegd dat in Feira opnieuw zal gepraat worden over de sancties. U zegt dat Oostenrijk het dan misschien weer ter sprake zal brengen maar dat kan niet in een Raadsvergadering. Het zal dus weer moeten gebeuren in afzonderlijke vergaderingen van bilaterale aard. Vindt u dat nu zelf niet een beetje eigenaardig?

Seixas da Costa
Neen, dat komt me niet bizar voor, en wel om de volgende reden: zoals ik zojuist al heb aangegeven, heeft Oostenrijk zich, als het gaat om de naleving van de communautaire verplichtingen die dat land op grond van het Verdrag van de Europese Unie heeft, niet schuldig gemaakt aan enig optreden dat aanleiding kan geven tot het ondernemen van actie uit hoofde van artikel 7. Dat staat als een paal boven water. Niemand bestrijdt dat. En zo is er ook niemand die beweert dat de Oostenrijkse verkiezingen niet vrij zijn verlopen. Bovendien zal niemand de Oostenrijkers het recht willen ontzeggen naar eigen goeddunken een regering te kiezen. Maar dat betekent ook dat niemand de overige regeringen de vrijheid kan ontnemen om al dan niet ingenomen te zijn met deze Oostenrijkse regering, en wel omdat ze van mening zijn dat er in deze regering een partij deelneemt die niet bereid is een hele reeks van grondbeginselen te respecteren die de regeringen - waaronder die van Oostenrijk - beloofd hebben te zullen respecteren. Het laat ons dus niet onverschillig als er zich een politieke ontwikkeling voordoet die ertoe kan leiden dat er zich in de uitvoerende organen van een regering van een lidstaat - van een bevriende regering, dus, een regering die besloten heeft een reeks grondbeginselen met ons te delen - een partij bevindt die een campagne heeft gevoerd die gebaseerd is op andere beginselen. Met betrekking tot het gebruik van communautaire instanties voor het aan de orde brengen van deze kwestie, kan ik u zeggen dat deze Unie een vrije Unie is. Elke lidstaat heeft het recht deze vraag op al dan niet formele wijze aan de Unie voor te leggen. Het is echter geen communautaire kwestie, en daarom is zij ook nooit op de agenda gezet, en zij zal tijdens het Portugees voorzitterschap niet verschijnen op enige agenda van welke formele ontmoeting van de Raad dan ook. Het staat de vertegenwoordigers van de Oostenrijkse regering natuurlijk geheel vrij om deze kwestie aan de orde te stellen en zij zullen de gelegenheid krijgen hierover te debatteren als de andere lidstaten daarmee instemmen. Tijdens de Europese Raad van Lissabon hebben de veertien lidstaten besloten de Portugese minister-president op te dragen een collectief antwoord te geven. Bij een informele ontmoeting op de Azoren is er een debat gevoerd en een aantal lidstaten heeft zich met betrekking tot de situatie uitgesproken. Ik weet niet wat er in Feira gaat gebeuren, maar de heer Wolfgang Schüssel heeft alle vrijheid om zijn mening duidelijk te maken en uit te vinden hoe de andere veertien op zijn argumenten zullen reageren.

Gallagher
Ik zou de fungerend voorzitter tot slot willen vragen of hij en zijn Raad het resultaat van democratische verkiezingen in deze Unie erkennen? In de tweede plaats zou ik willen weten of hij vindt dat het Portugese voorzitterschap bij het nemen van dit besluit te overhaast heeft gehandeld als gevolg van een reeks telefoongesprekken door heel Europa? Zou het niet verstandiger zijn geweest om een vergadering van de regeringsleiders bijeen te roepen voor zo'n belangrijke kwestie waarvan de gevolgen nog merkbaar zullen zijn als wij al lang geen zitting meer hebben in dit Europees Parlement?
Ik ben benieuwd naar de reactie van het Portugese voorzitterschap, en ook naar die van toekomstige voorzitterschappen, wanneer er andere rechts- of links-extremistische elementen deel gaan uitmaken van regeringen in de Unie. De bedoeling was dat dit een Europa van eenheid en solidariteit zou worden. Het is een erg gemakkelijke uitvlucht om te zeggen dat dit geen zaak voor de Raad zou zijn. Iemand moet het initiatief nemen om dit grote probleem op te lossen. Hierdoor heeft een bepaald persoon een zekere status verworven die hij helemaal niet verdient. Eigenlijk is zijn positie door deze ontwikkeling alleen maar versterkt in plaats van verzwakt.

Seixas da Costa
Ik zou willen beginnen met het laatste deel van uw vraag, geachte afgevaardigde. U zegt dat wij een status verschaft hebben aan iemand die dat niet verdient. Dat hebben wij niet gedaan. Dat heeft de heer Wolfgang Schüssel gedaan, toen hij besloot zich te liëren met de partij van Jörg Haider. Met betrekking tot de uitslag van de verkiezingen heb ik heel duidelijk gesteld dat wij de uitslag van de Oostenrijkse verkiezingen onvoorwaardelijk respecteren. Oostenrijk is een vrij land, en de verkiezingen hebben er op volmaakt rechtsgeldige en doorzichtige wijze plaatsgevonden. Het probleem is dat er als gevolg van die vrije verkiezingen een bepaalde partij in een machtspositie is gekomen. Dat is al eerder gebeurd, in andere landen. Als we echter goed kijken, is er in Oostenrijk wel degelijk iets vreemds aan de hand. De partij die de meeste stemmen kreeg, de sociaal-democratische partij, heeft geen regering willen vormen. De partij die het op één na grootste aantal stemmen wist te vergaren, de FPÖ, is niet gevraagd een regering te vormen. Bekeken vanuit de gebruikelijke constitutionele orde doet het ietwat vreemd aan dat in een Europees land de partij met het op één na hoogste aantal stemmen niet wordt uitgenodigd een regering te vormen, maar de derde partij in de rangorde wel. Je kunt bezwaarlijk volhouden dat dit business as usual is. Er is dus wel degelijk een mogelijkheid dat Jörg Haider eens de leider van een Oostenrijkse regering wordt.
Zoals gezegd stellen wij de Oostenrijkse verkiezingen niet ter discussie en we willen de Oostenrijkers niet het recht ontzeggen om de regering te kiezen die ze zelf willen. Niemand kan ons echter verplichten betrekkingen aan te gaan met een regering waarin een partij zitting heeft die tot op heden niet heeft teruggenomen wat hij tijdens de verkiezingscampagne heeft gezegd en de ernst van deze uitspraken nooit heeft willen erkennen. Het is jammer dat daar niet altijd voldoende aandacht aan wordt besteed - aan de ernst van de beweringen die door de partij van Jörg Haider en de FPÖ tijdens de verkiezingscampagne zijn gedaan. Dat is iets dat ons allen toch aan het denken zou moeten zetten, zeker als je denkt aan de toekomst van Europa. Ik bedoel de racistische en xenofobe uitspraken die deze partij steeds weer gedaan heeft. Tijdens het laatste congres van deze partij heeft men deze uitspraken niet teruggenomen. Integendeel: de partij heeft de in het verleden gedane uitspraken alleen maar bevestigd, terwijl dat congres toch een goede gelegenheid bood om er afstand van te nemen. Er is dus geen enkele reden om te denken dat er sprake zou kunnen zijn van een positieve ontwikkeling die dan weer een andere houding van de Europese Unie zou rechtvaardigen of een heropening van de discussie. We geloven echter niet dat dit een zaak voor de Europese Unie is. Deze kwestie speelt zich af op het niveau van de veertien, en de veertien stellen zich nu op het standpunt - en we zullen zien hoe dat zich zal ontwikkelen - dat er sprake is van een ernstige situatie en dat daar verandering in moet komen. Maar die verandering hoeft niet noodzakelijkerwijs van de zijde van de veertien te komen, ook al lijken de media te denken dat er aan die zijde iets moet veranderen. Waarom? Is de toestand in Oostenrijk nu op een zodanige wijze gewijzigd dat we een ander standpunt behoren in te nemen? Behalve het verstrijken van de tijd is er niets gebeurd. Wij vinden dat de Oostenrijkers en de Oostenrijkse regering iets moeten ondernemen om ervoor te zorgen dat wij ons standpunt wijzigen. Daar gaat het hier om. Waarom zou die plicht bij de veertien berusten? Waarom zouden zij hun standpunt moeten wijzigen? Wat voor ontwikkelingen zijn er in Oostenrijk die dat rechtvaardigen? Dit alles wil overigens nog niet zeggen dat we deze kwestie niet op een ander wijze kunnen benaderen. We zullen dat in de nabije toekomst zien.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Seixas da Costa. Ik ben u zeer erkentelijk voor uw onafgebroken aanwezigheid, uw bereidwilligheid om onze vragen te beantwoorden, alsook het geduld dat u daarbij heeft betracht. Wij wensen u persoonlijk als minister, en ook het Portugees voorzitterschap veel succes. Net zoveel succes als de Portugese nationale voetbalselectie zojuist aan het begin van het kampioenschap Euro 2000 heeft behaald. Dat Portugal maar veel voor Europa mag bereiken!
Daar de tijd voor het vragenuur voor vragen aan de Raad is verstreken, zullen de vragen 15 t/m 28 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur voor vragen aan de Raad is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.35 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

NLWijziging van de agenda
De Voorzitter
Overeenkomstig artikel 111 van het Reglement stel ik voor de agenda voor deze vergaderperiode als volgt te wijzigen. Bij schrijven van 8 juni 2000 heeft de Raad het Parlement geraadpleegd over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EG) nr. 974/1998 over de invoering van de euro (COM(2000) 346 - C5-0291/2000 - 2000/0137(CNS)), en het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EG) nr. 1103/1997 over enkele bepalingen betreffende de invoering van de euro (COM(2000) 346 - C5-0292/2000 - 2000/0134(CNS)), met het verzoek vóór de Europese Raad van Feira op 19 juni 2000 advies uit te brengen.
De Economische en Monetaire Commissie, commissie ten principale, heeft besloten de vereenvoudigde procedure overeenkomstig artikel 158 van het Reglement voor beide voorstellen toe te passen. Ik stel daarom voor beide voorstellen zonder debat te behandelen.
Zijn er bezwaren tegen dit voorstel? Als er geen bezwaren zijn, wordt de agenda dienovereenkomstig gewijzigd. De termijn voor het indienen van amendementen wordt vastgesteld op donderdag 15 juni 2000 om 10.00 uur. De stemming vindt plaats op vrijdag 16 juni 2000.
(Het Parlement stemt in met dit voorstel)

Wederopbouw van Midden-Amerika
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0133/2000) van de heer Marset Campos, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement betreffende een communautair actieplan voor de wederopbouw van Midden-Amerika (COM(1999) 201 - C5-0111/1999 - 1992/2114(COS)).

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, de orkaan Mitch verwoestte in 1998 vier Midden-Amerikaanse landen: Honduras, Nicaragua, El Salvador en Guatemala. De orkaan kostte bijna 20.000 mensen het leven en veroorzaakte ruim 5 miljard euro materiële schade. Dat is ongeveer 10% van het BBP van deze landen, die toch al gebukt gaan onder een hoge buitenlandse schuld. Ook de vernietiging van gewassen, huizen en alle denkbare soorten infrastructuur werpt een schaduw op de toekomst van deze landen.
Europa betoonde zich onmiddellijk solidair en heeft omvangrijke steun verleend, mede naar aanleiding van de Conferentie van Stockholm. Deze steun wordt nu bekrachtigd door het onderhavige voorstel van het Europees Parlement in reactie op de mededeling van de Commissie.
Ik wil op vier punten nader ingaan. In de eerste plaats moeten wij accepteren dat de verantwoordelijkheid voor dergelijke rampen gedeeltelijk bij ons ligt. Het verband tussen onze economische bedrijvigheid en de toenemende vervuiling enerzijds en het broeikaseffect en bruuske klimaatsveranderingen anderzijds maakt het raadzaam dat wij de protocollen van Kyoto inzake de vermindering van broeikasgassen onmiddellijk ratificeren. Daarnaast werkt ons ontwikkelingmodel ongelijkheid in de hand, waardoor deze landen in armoede worden gedompeld en diep in de schulden zitten.
Het is tegenstrijdig om te zeggen dat de wederopbouw van Midden-Amerika met respect voor het milieu en volgens het model van duurzame ontwikkeling moet plaatsvinden terwijl we dezelfde economische betrekkingen met deze landen blijven onderhouden.
Mijn tweede opmerking betreft de algemene doelstelling van onze solidariteitsacties. Het voorstel van de Commissie concentreert zich verstandig genoeg op twee gebieden: gezondheidszorg en onderwijs. Het voorstel zou echter in zoverre ambitieuzer moeten zijn, dat het ruimte laat voor de coördinatie en integratie van alle verschillende initiatieven die in de regio worden uitgevoerd. Daarvoor is een forse uitbreiding van ons personeel nodig, die wij vanuit het Parlement ondersteunen. Dit actieplan kan een synergetisch effect hebben op de verschillende vormen van bijstand, en biedt de zekerheid dat onze inspanningen niet beperkt blijven tot wederopbouw. Dan zou immers alles bij het oude blijven, terwijl wij met dit plan willen bijdragen aan de regionale integratie, aan een harmonieuze en duurzame ontwikkeling die welvaart en welzijn oplevert, en aan de versterking van de democratie in deze landen, die jaren van geweld en confrontaties nog maar nauwelijks achter zich hebben gelaten.
Twee dingen verontrusten ons in dit verband. Eventuele vijandelijkheden vanwege grensgeschillen tussen Nicaragua en Honduras zouden het nut van onze steun twijfelachtig maken. Wij zijn daarom van mening dat beide landen zich aan het oordeel van het Internationaal Gerechtshof moeten onderwerpen. Verder maken wij ons zorgen over de toestand in Guatemala. Er vinden de laatste tijd weer politieke misdrijven plaats: zo is de hoogleraar Mayra Angelina Gutiérrez ontvoerd, en de boerenleider José Amancio Mendoza vermoord. Tevens is er sprake van bedreigingen aan het adres van journalisten en mensen als de bijzondere aanklager in de zaak Gerardi en Nobelprijswinnares Rigoberta Menchú. Hulp bij de wederopbouw moet gepaard gaan met duidelijke en verifieerbare toezeggingen van de Guatemalteekse regering betreffende de handhaving van de mensenrechten.
Het derde punt betreft de wijze waarop de hulp wordt verleend en de regionale coördinatie en integratie verloopt. Het lijkt ons essentieel dat het meest dynamische en verantwoordelijke deel van de samenleving, de inheemse gemeenschappen, daarbij wordt betrokken. Daarnaast is de volledige deelname van vrouwen van belang, evenals de deelname van maatschappelijke organisaties die bekendstaan om hun doelmatigheid en solidariteit. Tenslotte mag er geen sprake zijn van een partijdig gebruik van de hulp of van fraude bij het beheer daarvan. Er moeten daarom interne en externe audits worden uitgevoerd om het gebruik van onze steun te controleren.
Het vergroten van onze eigen doelmatigheid als Europese Unie betekent mede dat wij officieel deel moeten uitmaken van de Werkgroep van Stockholm.
Het vierde en laatste punt is op dit moment het belangrijkste: de omvang van de steun. Het door de Commissie vermelde bedrag van 250 miljoen euro is aanzienlijk. Gelet op de ernst van de ramp en het langzame herstel, is het echter onvoldoende. Het Europees Parlement vraagt daarom om een flinke verhoging.
Er zijn dezer dagen verontrustende persberichten verschenen waarin wordt gemeld dat de Commissie van plan is de totale hulpverlening van de Europese Unie, met inbegrip van de hulp aan Latijns Amerika, terug te brengen vanwege haar verplichtingen in Kosovo. Wij zijn van mening dat dit absurde voornemen niet mag worden uitgevoerd, aangezien Europa Latijns Amerika belangrijke kansen biedt om de onderontwikkeling te boven te komen en zich van het zware juk van het Noorden te bevrijden.
Het Europees Parlement heeft al verklaard dat er geen enkele maatregel mag worden genomen die leidt tot vermindering van de steun aan de rest van de wereld. Wij houden daaraan vast en beschouwen dit als een centraal gegeven. Deze houding van het Parlement kan extra gewicht geven aan de verdere besprekingen met de Europese Investeringsbank en met ander financiële instellingen, en er zo toe bijdragen dat de goedgekeurde programma' s onmiddellijk kunnen worden uitgevoerd. Er moet dan wel regelmatig verslag worden uitgebracht aan het Europees Parlement over de voortgang van die programma' s en de resultaten daarvan.
Tenslotte wil ik nog even stilstaan bij de vriendschappelijke en bijzonder aangename samenwerking met alle leden van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en met het secretariaat van de commissie, alsook met de Begrotingscommissie, de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, en de Commissie ontwikkelingssamenwerking.

Laschet
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, sommige regio's in de wereld worden meerdere keren na elkaar door het noodlot getroffen. In de jaren tachtig heeft de Europese Unie zich in Midden-Amerika verregaand geëngageerd in het proces van San José, om bij te dragen aan de vrede en de democratie in deze regio. Dit proces heeft ook zijn vruchten afgeworpen. Nu heeft een vreselijke wervelstorm dezelfde landen enkele jaren geleden opnieuw zwaar getroffen, en deze landen dragen daar nu nog altijd de gevolgen van.
Het is daarom goed dat Europa nu opnieuw actie onderneemt, hulp aanbiedt en ook meewerkt aan de wederopbouw van Midden-Amerika. Wij moeten er ook openlijk voor uitkomen dat de Europese Unie nog altijd 62% van de officiële ontwikkelingshulp in Midden-Amerika levert. Dit geeft de Europese Unie ook het recht een politieke rol in Midden-Amerika te spelen. Dit is niet alleen een zaak voor de grote buur; ook Europa kan bijdragen tot vrede, democratie en wederopbouw.
Daarom begroeten wij het voorstel van de Commissie. De Begrotingscommissie staat achter het idee 250 miljoen euro voor deze regio vrij te maken in de periode 1999-2004. Het is ook goed dat deze hulp verbonden wordt met de verplichting van de betrokken landen om samen te werken. Dat was ook zo in Europa na de Tweede Wereldoorlog: aan de Marshallhulp werd de verplichting verbonden samen te werken en grenzen te overstijgen. Op dezelfde manier wordt onze hulp bij de wederopbouw verbonden met de plicht vreedzaam samen te leven en samen te werken.
Ik ben het ook uitdrukkelijk met de rapporteur eens: wij mogen niet toestaan dat de wederopbouw van Kosovo als het ware uit de begroting voor Midden-Amerika gefinancierd wordt. De wederopbouw van Kosovo is een Europese taak. Het is een beslissing van de Raad, en daarvoor moet hij dan ook de nodige financiële middelen beschikbaar stellen. Daarom leggen wij hier vandaag hetzelfde richtbedrag vast dat al voor de crisis in Kosovo werd gehanteerd. Het verslag van de Commissie dateert van voor het conflict in Kosovo. Wij hebben er niets aan veranderd. Wij blijven bij het bedrag voor Midden-Amerika. Volgens mij is dat een belangrijk signaal vandaag.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, onze Commissie is het zonder meer eens met het verslag van collega Marset Campos. Toch wil ik wijzen op een paar punten die helemaal boven aan ons prioriteitenlijstje voor de internationale hulp staan. Het is absoluut noodzakelijk dat de internationale hulp goed gecoördineerd wordt. De Commissie moet ter plaatse adequate structuren opbouwen. Zij moet echter ook met de internationale organisaties samenwerken die daar al jaren actief zijn, en wel zo efficiënt mogelijk.
Hetzelfde geldt voor de betrokkenheid van de plaatselijke bevolking, vooral de inheemse. Zowel bij de planning als bij de uitvoering moet met deze mensen ter plaatse worden samengewerkt, dat is voor ons een absolute voorwaarde. Op die manier sparen we niet alleen geld uit, we werken ook efficiënter en voorkomen fraude. Zo weten wij bijvoorbeeld dat de regering Calderón van El Salvador destijds 1 miljoen euro aan hulpgelden heeft verduisterd, en dat zij dit bedrag gebruikt heeft om stemmen te winnen bij de verkiezingen.
Willen we de landen die door de wervelstorm verwoest zijn echt helpen, dan volstaan een paar plaatselijke hulpprojecten natuurlijk niet. Dat weten we allemaal wel. Het kwijtschelden van de buitenlandse schuld en het opbouwen van zowel economisch als ecologisch duurzame regionale structuren is voor ons dus een absolute voorwaarde. Ook moet de Unie haar markten openen voor sociaal en ecologisch verantwoorde producten uit deze landen. Het helpt immers niet veel als we deze landen langs de ene kant financieel ondersteunen en anderzijds van onze markten uitsluiten.
Ik ben het eens met mijn voorganger: dat de Raad geld aan Latijns-Amerika wil onttrekken ten gunste van Kosovo kunnen we niet accepteren. Dat is toch zeker geen beleid? We helpen de ene groep hulpbehoevenden door geld van de andere groep hulpbehoevenden af te pakken. Als de Raad de last van de Commissie en het Parlement steeds zwaarder maakt, moet hij ook zorgen dat daar geld voor is en dat er plaats voor gemaakt wordt in de begroting.

Fernández Martín
Mijnheer de Voorzitter, wij steunen de woorden en het verslag van de rapporteur, de heer Marset Campos. Zoals hij al zei, was de orkaan Mitch de ernstigste natuurramp in de geschiedenis van Midden-Amerika.
Er zijn ruim 10.000 mensen om het leven gekomen; nog eens 10.000 mensen worden vermist en meer dan 2 miljoen mensen hebben schade geleden. De materiële schade beloopt ruim 5 miljard euro, wat overeenkomt met 10% van het bruto binnenlands product van Midden-Amerika. Een belangrijk deel van de economische en sociale infrastructuur is verloren gegaan. De productie- en exportcapaciteit van de regio op de korte en middellange termijn is sterk verminderd.
De zwaarst getroffen landen, Honduras en Nicaragua, zijn tevens de armste van de regio. De verwoestende uitwerking van Mitch werd bevorderd door de ontbossing en het ontbreken van een toereikend afwateringssysteem. Dat is het zoveelste bewijs dat arme landen het meest onder milieuschade te lijden hebben, en een goede illustratie van het onlosmakelijke verband tussen armoede en de aantasting van het milieu.
Zoals de Commissie heeft gezegd, zullen de resultaten van het economisch herstelbeleid en de investeringen die de Europese Unie de laatste tien jaar heeft gedaan merkbaar onder de gevolgen van Mitch te lijden hebben.
In april 1999 keurde de Commissie een speciaal actieplan ter hoogte van 250 miljoen euro goed. Het Parlement steunt dit plan in zijn originele vorm volledig. Wat de uitvoering ervan betreft, is de Commissie ontwikkelingssamenwerking voorstander van de eerste optie die de Commissie voorstelt. Alleen als het door personeelsgebrek onmogelijk mocht blijken die optie te realiseren, kan optie 2 worden overwogen, die inhoudt dat hooggekwalificeerde Europese deskundigen worden ingehuurd.
Als rapporteur van de Commissie ontwikkelingssamenwerking kan ik mijn bijdrage niet beëindigen zonder nog eens om kwijtschelding van de buitenlandse schuld van Midden-Amerika te vragen. Dat is een initiatief dat de Europese Unie als geheel en op gecoördineerde wijze zou moeten nemen, en niet via de individuele initiatieven van enkele lidstaten.
Tenslotte denk ik dat in het kader van de wederopbouwstrategie ook moet worden gevraagd om maatregelen ter verhoging van de kredieten van de Europese Investeringsbank voor deze regio.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, de heer Marset Campos, gelukwensen met het uitstekende verslag dat hij heeft gepresenteerd.
Dit verslag is - en hoe kan het ook anders - beïnvloed door de tragische gevolgen van de orkaan Mitch. Ik wil eraan herinneren dat het Europees Parlement onmiddellijk op de ramp heeft gereageerd door op 4 november 1998 een buitengewone vergadering te beleggen die ook door de destijds verantwoordelijke commissarissen werd bijgewoond.
In zijn resolutie van 19 november zette het Europees Parlement uiteen wat de reactie van de Europese Unie op de door Mitch veroorzaakte situatie moest inhouden. Het moest een bijzonder snelle reactie zijn, en daarom zou er op zo kort mogelijke termijn een strategisch plan voor de regio worden aangenomen. Ik herinner aan de datum waarop dat werd gezegd: 18 en 19 november 1998.
Het moet gezegd worden dat dit verzoek van het Europees Parlement, althans wat de snelheid van de reactie betreft, niet is gehonoreerd, en dat is te betreuren. Administratief gezien kan personeelsgebrek misschien als excuus gelden. Het kan en mag echter geen voorwendsel zijn als het om de tenuitvoerlegging van politieke prioriteiten gaat, en al helemaal niet als die de elementaire behoeften van de bevolking betreffen in landen die door een grote ramp zijn getroffen.
Het is niet netjes die verantwoordelijkheid naar de begrotingsautoriteit door te schuiven. De Commissie dient er in ieder geval zorg voor te dragen dat de middelen overeenkomstig de vastgestelde prioriteiten worden verdeeld.
Mijnheer de commissaris, in het debat van vanmorgen over het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid heb ik tegen uw collega Patten gezegd dat ik er nooit moeite mee heb gehad - integendeel juist - de Commissie krachtig te steunen bij het verduidelijken en uitbreiden van haar bevoegdheden. Dat is nog steeds zo en dat blijft zo.
Net als enkele collega' s tijdens dit debat hebben gezegd, en ikzelf tijdens het begrotingsdebat ook tegen de heer Patten heb gezegd, kan ik echter maar moeilijk begrijpen dat de Commissie er geen been in ziet 800 miljoen euro uit te trekken voor de Balkan in het voorontwerp van begroting voor 2001, maar wel problemen heeft met de 250 miljoen euro die worden voorzien in dit plan voor de wederopbouw van Midden-Amerika, terwijl dit laatste bedrag niet voor één jaar is bedoeld, maar voor vier.
Mijnheer de commissaris, de landen van Midden-Amerika hebben geen politiek van volkenmoord en etnische zuiveringen bedreven. Anders dan andere regio' s hebben zij in hun overeenkomsten met de Europese Unie een clausule aangaande de democratie opgenomen, die een wezenlijk en fundamenteel bestanddeel uitmaakt van onze relatie met hen. De landen van Midden-Amerika hebben zeer pijnlijke structurele hervormingen uitgevoerd waarvoor de maatschappij een hoge prijs heeft betaald. Zij zijn hun verplichtingen jegens internationale organisaties nagekomen en hebben volledig aan de verwachtingen van de EU voldaan.
Mijnheer de Voorzitter, de Europese burgerbevolking heeft reeds laten zien hoezeer zij begaan was met de tragedie die de volken van Midden-Amerika hebben doorgemaakt. Het is tijd dat onze instellingen bij een dergelijke ramp niet onderdoen voor onze burgers en adequaat op de omstandigheden weten te reageren.

Fava
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten wil ik de rapporteur, de heer Marset Campos, bedanken voor zijn uitstekende ontwerpresolutie. Hij heeft de geest van deze resolutie heel helder weergegeven, een resolutie die niet alleen solidariteit moet tonen maar ook concrete politieke initiatieven moet nemen.
Ik zal de cijfers over de gevolgen van deze orkaan niet herhalen. Ik wil alleen onderstrepen dat de sociale en milieukosten voor deze regio veel zorgwekkender zijn dan de economische kosten. En zoals gewoonlijk zijn het de armste bevolkingsgroepen die het zwaarst getroffen zijn door deze natuurramp en de nasleep ervan.
Ik begin met een paradox: in dezelfde regio waar deze orkaan heeft huisgehouden, en waar wel vaker orkanen van deze kracht voorkomen, ligt ook Florida. Deze staat wordt vaak door dezelfde natuurverschijnselen getroffen als Midden-Amerika, maar de schade is daar bij lange na niet zo groot. Als we ons niet willen beperken tot noodhulp, moeten we de kwetsbare ecologische en sociale situatie van Midden-Amerika als uitgangspunt nemen. De hulp van de Europese Unie moet gericht zijn op de verbetering daarvan.
De verdienste van deze resolutie is dat ze verder gaat dan het bieden van noodhulp. Het communautair actieplan biedt ons de mogelijkheid naast wederopbouw ook de noodzakelijke hervormingen in deze landen op te zetten. Bovendien kunnen we van de gelegenheid gebruikmaken om te investeren in hernieuwde economische en sociale groei met als kernpunten gezondheidszorg, onderwijs en de kwaliteit van de dienstverlening. In deze landen heeft dat een directe invloed op de levensstandaard en de democratie.
In de resolutie wordt duidelijk gemaakt dat dit alles pas mogelijk is als aan twee voorwaarden wordt voldaan. In de eerste plaats moet er controle worden uitgeoefend op de bestedingen om verspilling, fraude en onregelmatigheden te voorkomen. Daarom eist de resolutie dat de Europese Unie als enige verantwoordelijk zal zijn voor de planning, de uitvoering en het toezicht op de besteding van de kredieten. Wij verzoeken de Commissie dus de verantwoordelijkheid op zich te nemen, omdat we dat noodzakelijk achten voor een goede afwikkeling van deze hulpactie.
De tweede voorwaarde is echter veel belangrijker: meer financiële middelen en meer personeel bij de Commissie. Er zijn te weinig kredieten en er is veel te weinig personeel ter beschikking gesteld. In een gebied waar politiek geweld aan de orde van de dag is, moeten hulpacties beter worden voorbereid en is meer personeel nodig dan er tot nu toe ter beschikking is gesteld. Noodhulp alleen is immers niet voldoende, de democratische structuur moet worden hersteld. Wij zijn van mening dat daarbij meer en beter moet worden samengewerkt met de non-gouvernementele organisaties. Op deze manier profiteren we van hun ervaring in de regio, hun reputatie en hun middelen en kunnen we daadkrachtiger en doeltreffender optreden.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, leden van de Commissie en de Raad: de Europese Unie moet, kortom, de stap nemen van beloofde solidariteit naar concrete rechtvaardigheid, van woorden naar daden. Dit plan moet niet alleen onmiddellijke hulp bieden om de gevolgen van de orkaan te verlichten, maar ook zorgen dat middelen worden herverdeeld en dit gebied nieuwe kansen krijgt. Dat was ook de geest van de resolutie die het Europees Parlement in november 1998 heeft aangenomen. Daarin werd voorgesteld de buitenlandse schuld van de landen in deze regio, een bedrag van 17 miljard dollar, kwijt te schelden.
Tot slot wil ik de Commissie en de Raad nogmaals verzoeken zich achter de onmiddellijke kwijtschelding van de buitenlandse schuld te scharen.

Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, in deze fase van het debat en vooral na het uitstekende verslag van collega Marset, dat ik volkomen onderschrijf, kan ik niet veel meer toevoegen. Desondanks wil ik enkele van de door de rapporteur genoemd punten benadrukken.
Het is heel belangrijk dat er wordt gesproken over solidair optreden - op gezond verstand gebaseerd optreden, werd hier gezegd - dat zich vooral richt op programma' s voor onderwijs en gezondheidszorg, zoals ook in het verslag wordt gezegd. Het verslag maakt verder gewag van coördinatie en de behoefte aan personeel.
Ik was nog maar een paar dagen geleden in Kosovo, en net als veel andere leden van de delegatie die Kosovo heeft bezocht vind ik het belangrijk te onderstrepen dat de hulpverlening in Kosovo zich onderscheidt van andere EU-optredens door de geïntegreerde en perfect gecoördineerde uitvoering ervan. Ons optreden wint daardoor aan doelmatigheid.
Aan de andere kant ben ik het volledig eens met de opmerkingen van de heer Salafranca. Net als hij ben ik het beslist niet eens met de financiële beperkingen, en vind ik het ook moeilijk te begrijpen waarom men bijvoorbeeld bij Midden-Amerikaanse landen moeilijk doet hoewel die in hun akkoorden met ons wel bepaalde clausules hebben opgenomen, terwijl men andere gebieden niet zo behandelt.
Degenen onder ons die solidariteit als het leidmotief van hun politiek handelen beschouwen, hechten niet alleen belang aan solidariteit. Wij hechten ook aan doelmatigheid, de bestendigheid van programma' s en een beleid dat is toegesneden op de plaatsen waar wij actief zijn. Op die manier kunnen wij ertoe bijdragen dat de landen van Midden-Amerika die ons dierbaar zijn een hoger peil van ontwikkeling en sociale rechtvaardigheid bereiken.
Ik sluit af met een citaat, mijnheer de Voorzitter: "Wij moeten rebellen zijn, maar wel bekwame rebellen" . Naar een andere context vertaald wil dat zeggen: laten we solidair zijn, maar wel op een doelmatige manier.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, Mitch is een vreselijke ramp geweest die de Europese politiek voor drie uitdagingen heeft gesteld. Ten eerste moeten wij de getroffen landen helpen bij de wederopbouw. Het document van de Commissie vormt daarvoor een goede basis. Niettemin bevat het een aantal punten die nog moeten worden uitgevoerd. Ik vind het erg belangrijk dat de knowhow van Europese organisaties en van organisaties uit de lidstaten benut wordt bij de wederopbouw, en dat ook niet-gouvernementele organisaties en deskundigen ter plaatse bij de zaak betrokken worden. Het is niet altijd goed om meer mensen voor de Europese Commissie te vragen als zich weer eens een nieuwe uitdaging aandient. Misschien kunnen er ook mensen binnen de Commissie worden overgeplaatst.
Ten tweede moeten we de toegang tot de markten van Europa voor deze geteisterde landen vergemakkelijken. Ik vind het paradoxaal dat wij Nicaragua en Honduras, die voor Mitch ook al tot de minst ontwikkelde landen ter wereld behoorden, slechter behandelen dan massa's andere landen, waaronder de ACS-landen, die wij - terecht - goed behandelen. Waarom wij Nicaragua en Honduras slechter blijven behandelen ontgaat mij eigenlijk. Ik wil niet eeuwig op die bananen blijven terugkomen, maar het staat nu eenmaal in het verslag, en ik sta achter de betreffende passage en datgene wat de heer Kreissl-Dörfler daarover gezegd heeft. Waar ik het wel even over wil hebben, is suiker. Suiker is voor Nicaragua een belangrijk product, maar toch krijgt Nicaraguaanse suiker nauwelijks toegang tot de Europese markt. Het zou helpen als we daar iets aan deden.
De derde uitdaging is dat wij de oorzaken van dit soort rampen moeten bestrijden. Ik ben me er terdege van bewust dat we niet zomaar kunnen beweren dat Mitch is veroorzaakt door de toename van de hoeveelheid broeikasgassen. Maar er zijn veel wetenschappers die zeggen dat het waarschijnlijk wel zo is. We kunnen het alleen niet met zekerheid zeggen. Wetenschappelijke fora zijn het er wel over eens dat dit soort rampen razendsnel zal toenemen als wij als industrielanden zoveel broeikasgassen de lucht in blijven blazen. We zullen er allemaal het slachtoffer van worden, maar in de eerste plaats de armen, en daarom moeten we nu eindelijk doortastend optreden.

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag doorgaan op wat de heer Liese aan het einde van zijn betoog gezegd heeft over klimaatverandering. Ook de heer Marset Campos heeft erop gewezen. Het is wellicht geen toeval dat wij in Midden-Amerika, in Venezuela, in Mozambique, en niet te vergeten ook in Europa zelf met grote verwoestingen te kampen hebben gehad. Dit soort rampen zal zich waarschijnlijk steeds vaker gaan voordoen. Het vermoeden bestaat inderdaad dat het hier niet om een toevallige opeenhoping van incidenten gaat, maar dat deze gebeurtenissen werkelijk het gevolg zijn van een door de mens veroorzaakte klimaatwijziging. Ik zou daarom willen dat we een verband legden tussen dit soort rampen en ons energiebeleid. Er is ook echt een verband, dat is waar ik u op wil wijzen. Ik wou dat ik ongelijk had.
Het tweede punt dat ik wilde aansnijden, is dat de hulp gebruikt moet worden voor de integratie van Midden-Amerika. Dat is een oude wens van het Europees Parlement. Wij hebben daar vaak toe opgeroepen. Uiteindelijk moet Midden-Amerika het natuurlijk zelf doen, maar misschien is de zware klap die Mitch heeft toegebracht een goede aanleiding om de vijandigheid en de problemen tussen de afzonderlijke landen te overstijgen. De mensen zouden er in ieder geval dankbaar om zijn. En overigens zou onze hulp volkomen waardeloos zijn als er geen voortgang werd gemaakt met deze integratie.
Het derde punt dat ik wilde bespreken, gaat over de uitvoering van deze hulp. Ik benijd de Commissie niet, want ik weet nu al dat we hier over een paar jaar een of ander verslag te behandelen krijgen over al of niet vermeend misbruik van hulpgelden. Ik wil er overigens op wijzen dat controle vaak veel meer kost dan zij oplevert. Ik van mijn kant hoop dat wij de Commissie de nodige speelruimte geven bij de besteding, omdat de snelheid waarmee zo'n programma geïmplementeerd wordt vaak veel doorslaggevender is dan een afrekening tot op de laatste cent. Ik weet dat een parlementslid zo'n opmerking vandaag de dag niet hoort te maken, maar ik doe het toch, want het klopt.
Tot slot wil ik er nog op wijzen dat de wervelstorm in oktober 1998 over Midden-Amerika heeft geraasd. Nu is het juni 2000. Wat ik wil zeggen, is dat wij zelf eigenlijk ook een bijzonder traag malende molen zijn, en dat we ons wellicht eens moesten afvragen hoe wij onze eigen procedure kunnen versnellen. Zelfs als we vandaag een beslissing nemen, zijn die landen nog lang niet heropgebouwd. Dat duurt nog vele jaren, en dan is er misschien al een nieuwe generatie opgestaan. Ik vind dat veel te lang.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst, namens de Commissie, mijn dank uitspreken aan het Europees Parlement voor dit uitstekende verslag. Tevens wil ik de rapporteur, de heer Marset Campos, gelukwensen met diens verslag over de mededeling van de Commissie betreffende het actieplan voor de wederopbouw van Midden-Amerika. Ook ben ik erg blij met de steun en het vertrouwen die het Parlement de Commissie heeft gegeven met betrekking tot de implementatie van dit belangrijke communautaire actieplan.
Met het 250 miljoen euro kostende programma voor de wederopbouw van Midden-Amerika, waarvoor vier jaar is uitgetrokken, wordt een bijdrage geleverd aan de wederopbouw en de transformatie van de vier landen die het meest door de orkaan Mitch zijn getroffen - Honduras, Nicaragua, El Salvador en Guatemala.
Het programma is gebaseerd op het beginsel van duurzame ontwikkeling, zoals reeds door een aantal sprekers is benadrukt. Het biedt hulp op het gebied van onderwijs, beroepsopleiding, volksgezondheid en sociale woningbouw. De hulp zal voornamelijk gaan naar de mensen in extreme achterstandsgebieden op het platteland, waar de gevolgen van de ramp het duidelijkst voelbaar zijn. Er zal met name aandacht zijn voor de inheemse volkeren en voor het verminderen van de gevoeligheid voor dit soort rampen.
De Commissie beseft dat het welslagen van een dergelijk ambitieus en complex programma ook afhankelijk is van de mate van coördinatie tussen de verschillende participanten. Er is een gezamenlijke coördinatiegroep van Commissie en lidstaten in de maak.
Een ander belangrijk element is de Werkgroep van Stockholm. Tot nu toe is de Commissie altijd alleen op informele wijze betrokken geweest bij de activiteiten van deze werkgroep.
Om een optimale transparantie te kunnen garanderen zal de Commissie ieder jaar de lidstaten en het Parlement een verslag over de vorderingen van het RPWMA doen toekomen. Een eerste verslag van de door de Commissie verrichte activiteiten is reeds verspreid onder de leden van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie.
Na de noodhulp uit de beginfase en andere hulp die na de orkaan Mitch op gang kwam, zijn wij nu actief bezig met de voorbereiding van de implementatie van het wederopbouwprogramma. De mobilisatie van het statutaire personeel dat nodig is voor het decentraal management en de decentrale implementatie van het programma heeft de snelle lancering ervan zeker vertraagd, zoals door een aantal sprekers is benadrukt. Deze problemen zijn inmiddels opgelost. De eerste functionaris zal op 17 juli in Managua aankomen. De overige functionarissen volgen in de weken daarna. Er worden op dit punt geen verdere vertragingen verwacht. De Commissie neemt alle noodzakelijke maatregelen om ervoor te zorgen dat het programma binnen nu en drie maanden in werking is.
Ik kan me voorstellen dat de heer Salafranca zich zorgen maakt over de personele middelen. Zoals u weet, is het onderwerp niet specifiek voorbehouden aan dit debat. U dient echter niet te vergeten dat wij voor het Kosovo-programma een apart bureau in het leven hebben geroepen. Bij het onderhavige programma moesten wij, tengevolge van de beperkingen op het gebied van de personele middelen, genoegen nemen met het beschikbare personeel.
Ook ik vind - en wat dat betreft ben ik het eens met de heer Salafranca en anderen - dat de hulp er veel te lang over heeft gedaan om de regio te bereiken. In onze recente voorstellen voor de algehele hervorming van onze externe-hulpprogramma's gebruiken wij deze traagheid dan ook als voorbeeld van hoe het niet moet. Het is een reden te meer voor de Commissie en met name voor commissaris Patten om vaart te zetten achter deze hervormingen, zodat we onszelf en anderen niet langer op deze manier hoeven teleur te stellen.
Omdat het onderwerp door een aantal sprekers te berde is gebracht, wil ik graag van deze gelegenheid gebruik maken om u te verzekeren dat voor de financiering van Kosovo geen gebruik zal worden gemaakt van het geld dat aan Latijns Amerika is toegewezen, en dat met name dit specifieke Midden-Amerika-programma er geen hinder van zal ondervinden.
De Commissie heeft, in het kader van het communautaire actieplan, aanvullende maatregelen aanvaard, zoals de bijdrage van de Europese gemeenschap aan het HIPC-initiatief (het initiatief ter kwijtschelding van schulden), en de goedkeuring van een verbeterd algemeen preferentiesysteem voor Midden-Amerika. Ook is de verordening van de Raad van 21 december 1998 betreffende de toepassing van een meerjarenplan voor algemene tariefpreferenties verlengd tot en met 31 december 2001. Daarnaast neemt de Commissie deel aan het HIPC-initiatief, in het kader waarvan Honduras en Nicaragua ongeveer 50 miljoen euro ontvangen.

De Voorzitter
NL - Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Asielprocedures
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0123/2000) van de heer Schmitt, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het werkdocument van de Commissie: Naar gemeenschappelijke normen inzake asielprocedures (SEC(1999) 271 - C5-0157/1999 - 1999/2148(COS)).

Schmitt
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het Verdrag van Amsterdam heeft eindelijk het pad geëffend voor een gemeenschappelijk optreden op het vlak van vluchtelingen- en immigratiebeleid en asielrecht. Naar mijn mening is dit geen moment te vroeg, aangezien we allang besloten hadden ons van een puur economische gemeenschap te ontwikkelen tot een politieke unie. Daarom is het des te belangrijker dat het Verdrag van Amsterdam dit pad gebaand heeft. Helaas is dit echter gebeurd in een vorm die het Parlement niet meer biedt dan het recht gehoord te worden tijdens het opstellen van de wetgeving. Daarom verwacht ik nadrukkelijk van de Commissie dat zij het Parlement blijvend bij deze zaak betrekt.
Los daarvan moet een ding duidelijk zijn: aangezien we officieel niet meer hebben dan het recht geraadpleegd te worden, kunnen we de Commissie en het wetgevingsproces alleen met succes beïnvloeden als we het eens worden over gemeenschappelijke principes en niet proberen onze afzonderlijke politieke doelstellingen voor de volle honderd procent te verwezenlijken.
De afgelopen maanden hebben we in de discussie over het werkdocument van de Commissie een goed uitgangspunt gekozen. Ik weet uit mijn eigen fractie - dat moet ik er nog aan toevoegen - dat bijna niemand in deze zaal zich voor honderd procent in dit verslag kan vinden. Zo gaat dat nu eenmaal als je naar een consensus streeft, als je een compromis sluit. Je ziet een groot stuk van je wensen vervuld, maar niet altijd voor honderd procent.
Graag wil ik nu de hoofdpunten uit het verslag lichten die volgens mij van belang zijn voor de toekomstige asielprocedure.
Ten eerste: we moeten een onderscheid durven maken tussen drie grote deelgebieden: het asielrecht, de tijdelijke opname van vluchtelingen uit crisisgebieden en het immigratiebeleid.
Ten tweede moeten we ervoor zorgen dat de erkenningsprocedure wordt ingekort en vereenvoudigd. Tegelijkertijd moeten we ons er echter ook van vergewissen dat de verificatie van de aanvraag grondig en zorgvuldig genoeg verloopt.
Ten derde moet het einddoel zijn dat de asielzoeker nog maar één aanvraag bij de lidstaten van de Europese Unie kan indienen. Hiervoor moet echter niet alleen het asielrecht overal gelijk zijn, maar ook op dezelfde manier worden toegepast. De mensen die de aanvragen behandelen moeten dus grondig zijn opgeleid. Zij moeten over de grenzen heen over informatie kunnen beschikken. En we moeten er ook voor zorgen dat asielzoekers overal op dezelfde ontvangst kunnen rekenen, waar zij hun aanvraag ook indienen. Ik doel daarbij ook op verzorging, onderdak en dergelijke meer. Iemand moet in principe overal op dezelfde manier behandeld worden, of hij zijn aanvraag nu in Spanje, Duitsland of Engeland indient. Als dat het geval is, is het omgekeerd ook logisch dat we maar één aanvraag toestaan.
Ten vierde ben ik van mening dat de lidstaten van de Europese Unie verplicht moeten worden een enkele bindende lijst op te stellen met enerzijds de landen waarvoor de visumplicht geldt, en anderzijds landen van herkomst en derde landen die als veilig beschouwd worden. Ik weet dat sommigen daar kritisch tegenover staan. Maar volgens mij is dit de enige manier om enerzijds ambtenaren in staat te stellen hun beslissingen op grond van dezelfde criteria te nemen, en anderzijds rechtszekerheid te scheppen voor de asielaanvragers.
Er is nog één belangrijk punt waarover ik het wilde hebben. In het verslag staat meerdere malen vermeld dat er een lastenverdeling moet komen tussen de lidstaten. Over hoe die er precies moet uit zien, zal zeker nog enige discussie gevoerd moeten worden. Maar één ding is duidelijk: we mogen het niet aan het toeval blijven overlaten in welk land de meeste asielzoekers of vluchtelingen aankloppen. Dat land mag niet alleen opdraaien voor alle lasten.
Ik weet dat het asielrecht een moeilijk en politiek gevoelig thema is. We hebben de afgelopen maanden in onze commissie niettemin een begin gemaakt met de discussie. We hebben er bijzonder constructief en open met elkaar over van gedachten gewisseld. Daaruit put ik moed, en ik ben ervan overtuigd dat wij als Parlement in staat zijn het verdere wetgevingsproces gezamenlijk te begeleiden en wellicht ook andere moeilijke thema's, zoals een immigratiewetgeving, constructief met elkaar te bespreken.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, ik wilde graag twee positieve punten naar voren halen. Het eerste is het werkdocument dat de Commissie heeft ingediend en dat als uitgangspunt heeft gediend voor het verslag. Het vormt een uitstekende basis voor een discussie die uiteindelijk moet uitmonden in een wetgevende akte, waarin de gemeenschappelijke normen voor de asielprocedure zullen worden vastgelegd.
Het tweede is het verslag, dat ik hier heel in het bijzonder wil vermelden. De rapporteur is er immers in geslaagd rond deze buitengewoon heikele materie een daadwerkelijk brede consensus tussen alle fracties tot stand te brengen. Zoiets is bijzonder moeilijk, en we hebben hier al vaak voorbeelden van het tegendeel kunnen zien. Daarom is dit een hele prestatie. Ik wil graag drie punten uit het verslag lichten die in mijn ogen erg belangrijk zijn, en de Commissie verzoeken ze op te nemen in haar beraadslagingen.
Het eerste is de verdeling van de lasten, een punt dat hier al is aangestipt. Er moet niet in een enkele richting gedacht worden, er moet steeds op een open manier nagedacht worden, en ook een fysieke verdeling van de aanvragers moet in overweging genomen worden. Bekijken wij de vluchtelingenstromen, dan stellen wij vast dat het altijd maar over dezelfde landen gaat. Zo is mijn land Oostenrijk altijd een van de toplanden als het om de opname van tijdelijke vluchtelingen en asielzoekers gaat. Hetzelfde geldt voor Luxemburg, België en Nederland. Andere landen hebben een aanzienlijk lichtere last te dragen. Er moet daarom meer solidariteit tussen de lidstaten komen.
Ik wil voorts de inkorting en de vereenvoudiging van de asielprocedure onder de aandacht brengen. Daarbij mag het niet zo zijn - en dat is van wezenlijk belang - dat de aanvragen minder zorgvuldig behandeld worden. Dit is van wezenlijk belang, aangezien asielzoekers recht hebben op een snelle beslissing en snel uitsluitsel over hun toekomstige status.
Punt drie gaat over rechtszekerheid, over de mate waarin we bij de uitvoering van het asielrecht in alle lidstaten voor gelijklopende beslissingen kunnen zorgen. Ik doel op het feit dat wij continu bijgewerkte lijsten moeten laten circuleren van veilige derde landen en landen van herkomst. Als het ons lukt dergelijke lijsten op te stellen, zou dat enorm helpen. Er is sprake van een brede consensus, maar ik vrees dat die geen stand zal kunnen houden als de groenen echt aan al hun amendementen blijven vasthouden. Wat zij willen is in veel opzichten positief, maar op sommige punten willen ze wel erg ver gaan, zoals mevrouw Merkel heeft opgemerkt. Als zij bijvoorbeeld willen dat de definitie van het begrip vluchteling volledig wordt uitgebreid, of dat er een volledig open toegang voor asielzoekers tot de arbeidsmarkt komt, of dat de bewijslast wordt omgekeerd, dan dreigt de consensus, die met hun eigen instemming in de commissie tot stand is gebracht, opnieuw in gevaar te komen. Ik roep hen op te overwegen hun amendementen in te trekken, zodat onze ruime consensus in stand kan worden gehouden.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de heer Pirker heeft een belangrijke opmerking gemaakt over het debat dat wij onlangs gevoerd hebben. We hebben hier te maken met een politiek thema waarover zolang ik in het Parlement zit al een loopgravenoorlog wordt gevoerd. Deze keer zijn we er echter voor het eerst in geslaagd maanden aan een stuk een debat te voeren dat gekenmerkt werd door een wederzijdse wil tot compromis, en, wat nog veel belangrijker is, het wederzijdse vermogen tot het sluiten van een compromis.
Daarom wil ik al bij aanvang zeggen dat u in mijn ogen voorbeeldig werk heeft geleverd, mijnheer Schmitt. Het bedanken van de rapporteur is hier een vast ritueel, maar in dit geval wil ik het op een bijzondere manier doen, namelijk door u te zeggen dat u ons allen ter linkerzijde van dit Parlement oprecht verbaasd heeft. Een algemeen secretaris van de Berlijnse CDU - toch een heel belangrijke afdeling van de Christen-democratische Unie in Duitsland - die er in een verslag dat zijn naam draagt heel duidelijk voor kiest het individuele recht op asiel als grondrecht in stand te houden, daarop kan ik als Duitse sociaal-democraat alleen maar bravo zeggen. Uw partijleiding in Berlijn - ik bedoel de nationale partijleiding, niet die van uw stad - verkondigt precies het omgekeerde, namelijk dat er een immigratiewet nodig is en dat het recht op individuele bescherming daardoor zou kunnen worden afgeschaft. Kom op voor uw standpunt binnen uw partij! Ik garandeer u op zijn minst de steun van de Duitse sociaal-democraten.
Uit de opmerkingen van de heer Pirker blijkt dat u binnen uw fractie heus missiewerk hebt verricht, en goede werken moeten we prijzen. Wat wij samen tot stand hebben gebracht, is een verslag dat gaat over de normen die bij de asielprocedure gehanteerd dienen te worden. Collega Pirker toont zich in deze ook bereid tot het doen van toegevingen. Deze normen moeten ertoe leiden dat overal in de Europese Unie een vergelijkbaar kader ontstaat waarbinnen een asielaanvraag kan worden ingediend en behandeld.
Als we het over normen hebben, hebben we het over formele dossiers, over procedures. Wij moeten die zo weinig mogelijk proberen te belasten met ideologie of overwegingen van fundamentele, politieke aard die eigenlijk alleen op de lange termijn betrekking hebben. Dat is een van de redenen waarom wij onze collega's van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie aankondigen dat wij al hun amendementen op één na zullen afwijzen. Dat ene amendement gaat over detentie in afwachting van uitzetting, want wij willen zelf ook dat dit instrument nader wordt onderzocht. Ik spreek er overigens geen waardeoordeel over uit. Wij zullen uw overige amendementen afwijzen omdat wij in dit Parlement zouden moeten leren dat wij ons in het wetgevingsproces uitsluitend bezig dienen te houden met de materie die in wetgeving moet worden gegoten. In dit geval gaat het echter niet om het materiële asielrecht, maar om het formele. Dat is een wezenlijk onderscheid. De amendementen van de groenen gaan over de inhoud van het asielrecht, en niet over de vorm.
Het zal u beslist zijn opgevallen dat wij als sociaal-democratische fractie bij de plenaire vergadering geen amendementen meer hebben ingediend. Dat hoeven wij ook helemaal niet, omdat de inhoud van het verslag-Schmitt zoals dat de commissie verlaten heeft, overeenkomt met wat wij er ons als sociaal-democraten van voorstellen: de toegang tot de asielprocedure wordt zwart op wit erkend als grondrecht voor eenieder die er aanspraak op wil maken.
Wij vinden het belangrijk dat degenen die de procedure ondergaan ook een taalregeling krijgen, dat wil zeggen - en dit vinden wij een grote vooruitgang - dat zij zodanige ondersteuning krijgen dat zij de procedure kunnen verstaan, dat zij in ieder geval aanspraak kunnen maken op rechtsbijstand en dat zij tegen een ambtelijke beslissing in de eerste fase van de procedure in beroep kunnen gaan. Doorslaggevend voor ons is dat dit beroep een opschortende werking heeft, en ik herinner mijn Duitse collega's in dit verband aan ons binnenlandse debat hierover. Wat ons betreft is dit een grote vooruitgang. Het recht op verblijf zolang het beroep in behandeling is, betekent overigens wel - en daar hebben wij ook op gehamerd in onze bijdrage in de commissie - dat de procedure niet jarenlang mag aanslepen. Er moeten versnelde beroepsprocedures komen, de samenleving en de aanvrager hebben immers recht op een vlotte afhandeling.
Al bij al heeft collega Schmitt een verslag ingediend waar wij als Fractie van de Europese Sociaal-democraten mee kunnen instemmen, en ik ben er tamelijk zeker van dat het krijgt wat het verdient, namelijk een ruime meerderheid.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, graag nog een kort woord over mijzelf. Dit is voor mij als coördinator van de Fractie van de Europese Sociaal-democraten vandaag de laatste vergadering. Ik zal mij binnen afzienbare tijd in mijn fractie aan een andere taak wijden. Ik neem daarom de gelegenheid te baat om alle collega's met wie ik de laatste jaren nauw heb samengewerkt, in het bijzonder de heren Wiebenga, Pirker, Ceyhun en mevrouw Palacio Vallelersundi, hartelijk te bedanken voor de eerlijkheid en het vertrouwen waarin die samenwerking steeds is verlopen.

Wiebenga
Voorzitter, wij van de liberale fractie zullen de glasheldere en puur democratische inbreng van collega Schulz op dit beleidsterrein bijzonder missen. Jammer, maar succes met je volgende baan. Dat was het leuke deel van mijn verhaal.
Hoe staat het Europees asielbeleid er voor? Dat is moeilijk te zeggen, want er is eigenlijk geen Europees asielbeleid. Dit Parlement, de collega's hier en hun voorgangers, wij hebben al jaren in de goede richting geduwd. De Europese Commissie, de voorgangster van de huidige commissaris, was tot nu toe niet succesvol, maar had er voorafgaand aan het Verdrag van Amsterdam ook niet veel over te zeggen. De vorige Europese Commissie wilde wel, maar was onmachtig. De flessenhals, dat hebben wij vaker vastgesteld, lag bij de Raad van ministers. Ook de meeste regeringen wilden wel, maar hun was eenparigheid opgelegd. Dan volgt de Top van Tampere. Tientallen voorstellen werden daar opgesomd, ook op dit beleidsterrein. Vele journalisten dachten dat het goed ging. Zij hadden alleen vergeten dat de verlammende eenparigheidbesluitvorming nog altijd geldt. De vaststelling van het scorebord kan die beleidsverlamming waarschijnlijk niet ongedaan maken. Alleen zal duidelijk worden aan de buitenwereld welk orgaan en welk land de beleidsverlamming veroorzaakt.
Wat moet er nu gebeuren? Er moet van alles gebeuren. Wij denken als liberale fractie dat het werkdocument van de Europese Commissie én het verslag van collega Schmitt, dat wij vandaag bespreken, een goede opstap zijn voor de volgende fase en wij vinden ook dat het verslag-Schmitt, en ik sluit mij aan bij eerdere oordelen van andere sprekers, een evenwichtige benadering in zich houdt. Wij zullen voor de strekking van dat verslag stemmen. Wij steunen het.

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag van Amsterdam heeft één ding duidelijk gemaakt: we kunnen niet om een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid heen. Dit blijkt overduidelijk uit de initiatieven van de Europese Unie rond gezinshereniging, het anti-discriminatiepakket, de tijdelijke bescherming voor oorlogsvluchtelingen en de nagestreefde harmonisering van het asielrecht.
Thans beschikken wij met het verslag van mijn collega Schmitt - ook mijn hartelijke dank overigens in mijn hoedanigheid van coördinator bij de groenen - voor het eerst over een duidelijk standpunt van het Europees Parlement, ook al zijn enkele zinvolle amendementen - die wij overigens hadden ingediend op aanbeveling van de UNHCR - afgewezen. Mijnheer Pirker, ik zie daar ook geen probleem in. U kunt ze morgen immers opnieuw afwijzen. Wij zullen sowieso voor het verslag van de heer Schmitt stemmen. Dat zijn de gebruikelijke spelregels van het Parlement, die ons in staat stellen harmonieus samen te leven, lijkt me.
De tijd dringt. Het Verdrag van Amsterdam moet voor het einde van 2004 zijn omgezet. Maar de moeilijkheden liggen voor de hand. De nationale staten zijn vaak nog niet bereid medeverantwoordelijkheid te dragen voor Europese regelingen. We mogen ons hier echter niet door van slag laten brengen. Het verslag van collega Schmitt gaat in de goede richting. Hij roept de Commissie op nu een concreet wetgevingsvoorstel in te dienen. Ik hoop dat wij onze ideeën op de lidstaten kunnen overbrengen.

Angelilli
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Schmitt behandelt een zeer actueel vraagstuk, namelijk de vaststelling van duidelijke, gemeenschappelijke normen voor het asielrecht, niet alleen om juridische en administratieve redenen maar vooral om de waardigheid van asielzoekers te beschermen.
Duidelijke, definitieve regels zijn ook nodig om te voorkomen dat het asielrecht wordt verward met het immigratieprobleem. Ik gebruik met opzet de term 'probleem' : bij gebrek aan een serieus immigratiebeleid wordt immigratie in al zijn vormen door de burgers vaak gezien als een probleem, een last of zelfs een gevaar, in plaats van als een verrijking van onze cultuur en onze maatschappij.
In Italië is de georganiseerde misdaad maar al te vaak betrokken bij de ongecontroleerde, of erger nog clandestiene immigratie. Wanneer er dergelijke verwarring heerst en illegale verschijnselen toenemen, zijn er geen regels en zekerheden en worden de rechten van de Europese burgers en van de immigranten niet werkelijk beschermd.
Vandaar de noodzaak om een immigratiebeleid vast te stellen, maar ook een beleid dat de opvang van migranten en de migratiestromen reguleert. Dit beleid moet rekening houden met de realiteit en met concrete maatschappelijke verschijnselen, maar zich verre houden van ideologie. In dit kader moet het asielrecht worden opgenomen, een onvervreemdbaar recht dat elke zichzelf respecterende beschaving hoort te beschermen.

Krarup
Dit document van de Commissie is de aanzet voor een enorme uitbreiding van de mogelijkheden om bindende EU-wetgeving ten uitvoer te leggen. Het is een sprong vooruit in de ontwikkeling van de Unie en dat is de reden waarom ik de aandacht wil vestigen op een elementaire kwestie, namelijk dat het asielprobleem in de perifere gebieden van de EU maatschappelijke catastrofen veroorzaakt. Ten oosten en vooral ten zuiden van de EU-grenzen leeft een toenemend deel van de bevolking in een moeras van sociale ellende en politieke onderdrukking. Deze situatie is verantwoordelijk voor het asielprobleem. De EU is de grootmacht van deze regio' s - economisch, politiek en militair gezien. Politieke ineenstortingen bij onze buren in de Balkan en in Noord-Afrika behoren tot de verantwoordelijkheid van de EU. Het gaat niet alleen om passiviteit en nalatigheid. De EU en de lidstaten hebben met hun economische heerschappij, politieke dominantie en militaire macht actief bijgedragen tot de sociale ineenstorting die onze medemensen op de vlucht jaagt. Is het zo dat de EU-instellingen en -lidstaten deze uitgangssituatie nu willen veranderen? Neen, want het past in hun eigen logica. Is de belangrijkste boodschap in het werkdocument van de Commissie en het onderhavige verslag dat men van plan is het probleem bij de wortels aan te pakken? Neen, want noch christelijke naastenliefde noch menselijke zorg of gewoon fatsoen liggen aan de basis van dit document. Dit is de zoveelste bouwsteen - en het is een grote - van het Fort Europa, dat wij met alle mogelijke middelen opbouwen om onze buren op afstand te houden. Het gaat er niet om onze medemensen rechtszekerheid te bieden. Wat we moeten doen is rechtvaardigheid scheppen in de zin van een rechtvaardige lastenverdeling, met andere woorden, de rijke landen moeten een bijdrage leveren die overeenstemt met hun rijkdom. Wij mogen de vluchtelingen niet als belanghebbende mensen beschouwen. Bovendien gaat het maar om een beperkte vluchtelingenstroom.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de rapporteur, in de eerste plaats wil ik mijn erkentelijkheid uitspreken jegens de heer Schulz. Ik wil van ganser harte tegen u zeggen wat anderen hopelijk ooit nog eens van mij zullen zeggen, mijnheer Schulz: u bent een waardige tegenstander geweest. Dat wil zeggen: een taaie tegenstander, die altijd duidelijk was, geen blad voor de mond nam en vaak lastig was, maar ook een die wij ongetwijfeld zullen missen.
Om ter zake te komen, mijnheer de Voorzitter: ik denk dat dit document van de Commissie belangrijk is omdat het een debat op gang brengt dat voortborduurt op talrijke eerdere documenten, en met name op de conclusies van de Top van Tampere. De inhoud van dit debat moet echter worden verduidelijkt. Het is ongetwijfeld hoogstnoodzakelijk dat wij duidelijkheid scheppen over de bestaande verschillen tussen asielprocedures, de opvangvoorzieningen, de interpretatie van het begrip "vluchteling" , en de verhouding tussen de asielprocedures enerzijds en de procedures van het "systeem van Dublin" en andere beschermingsmechanismen anderzijds. Wat dit betreft, geeft dit document heel duidelijk richting aan het debat. Ik wil niet op alle punten terugkomen die andere sprekers al hebben belicht, maar op twee punten wil ik even ingaan.
In de eerste plaats denk ik dat de Commissie terecht de vragen met betrekking tot asielprocedures, waar nog een richtlijn aan zal worden gewijd, in verband brengt met de procedure van het Verdrag van Dublin en het begrip "veilig derde land" . Ik moet daarover zeggen dat ik het initiatief heb genomen voor een amendement tegen het lijstensysteem, omdat dit mank gaat aan een methodologisch probleem. Fiji was tot voor kort een veilig land, maar van de ene dag op de andere was het dat niet meer. Als wij voor een systeem van vaststaande lijsten kiezen, zullen er problemen ontstaan met de actualisering van die lijsten, waardoor mensen vreselijk zullen worden benadeeld.
Het andere amendement dat ik heb ondertekend betreft de lastenverdeling. Wij beseffen allemaal dat het solidariteitsbeginsel vereist dat de lasten ten gevolge van de huidige ongelijke verdeling van asielaanvragen door iedereen worden gedeeld. Daarover moet in de eerste plaats worden gezegd dat als wij het eens worden over geharmoniseerde asielprocedures, ook de spreiding van de aanvragen gelijkmatiger zal worden. In de tweede plaats vind ik een van de goede punten van dit verslag - want daar wil ik ondanks mijn kritiek op andere punten ook op wijzen - dat het sterk de nadruk legt op rechtszekerheid en processuele waarborgen, en het recht op verdediging van de asielzoeker. In paragraaf 4 worden allerlei specifieke zaken genoemd, waaronder natuurlijk het recht op juridische bijstand, en de mogelijkheid om contact op te nemen met NGO' s of de UNHCR.
Dat is vanzelfsprekend moeilijk te verzoenen met maatregelen om de lasten te verdelen aan de hand van quota, wat al snel aan deportatie doet denken. Daarom hoop ik, mijnheer de Voorzitter, dat sommige fracties - en met name de EVP-Fractie - dit amendement, waarin een amendement van de Fractie De Groenen letterlijk wordt overgenomen, opnieuw willen overwegen. Het betreft hier geen amendement dat wel of niet van conservatieve herkomst is of uit een bepaalde geografische hoek komt. Het is een amendement van de Fractie De Groenen dat in de commissie is verworpen, maar dat naar mijn mening de steun van het Parlement verdient.

Echerer
Mijnheer de Voorzitter, we hebben nu woorden van lof gehoord, maar wij groenen zijn ook een beetje aangevallen. Misschien heeft u ook gelijk met uw aanvallen, collega Pirker, dat wij een beetje verder denken dan met dit document de bedoeling was, bijvoorbeeld rond de toegang tot de arbeidsmarkt. Maar een fractiegenoot van u, als ik het mij goed herinner, onze nieuwe minister van Binnenlandse Zaken, heeft een soortgelijk idee ooit eens hardop uitgesproken. Wij denken ook aan de zelfstandigheid van asielzoekers en aan een sociale realiteit. Ook de heer Schulz heeft deze beschuldiging aan het adres van de groenen geuit.
Zoals gezegd heeft u misschien gelijk, maar het individuele recht op asiel houdt ook in dat er in speciale gevallen sprake moet zijn van een individuele verificatie. Dat is ook een deel van het wettelijk kader. Het kan toch niet dat wij ons alleen maar interesseren voor wat er binnen de Europese Unie met een aanvrager gebeurt, en dat we ons niet meer druk over hem maken als hij ons grondgebied eenmaal heeft verlaten. Daarom is dit amendement voor ons van groot belang, want we willen zorgen dat een afgewezen asielzoeker in zijn land van herkomst niet voor vervolging hoeft te vrezen, dat hij er in het derde land waarheen hij uitgewezen wordt op kan rekenen dat hij niet wordt teruggestuurd. Dat is de verantwoordelijkheid die wij op ons willen nemen, als wij eindelijk aan dit debat beginnen. Ik ben het met u eens dat hier nog veel langer en dieper op moet worden ingegaan. Wij staan pas aan het begin, een goed begin dat wij gezamenlijk hebben gemaakt. Ik verheug mij over iedere millimeter die wij vooruitkomen.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, in de eerste plaats zou ik de rapporteur, de heer Ingo Schmitt, willen feliciteren met het uitstekende verslag dat hij ons heeft voorgelegd. Zijn suggesties met het oog op de rationalisering van de voorstellen van de Commissie zijn bijzonder aanbevelenswaardig. De opheffing van de binnengrenzen en de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid verplichten ons er immers toe een toenaderingspoging op het gebied van het asielbeleid, de immigratie en de versterking van de controle aan de buitengrenzen te ondernemen.
We hebben het reeds vroeger gezegd. Indien wij dit probleem serieus willen aanpakken moeten wij een strikt onderscheid maken tussen de toegang van asielzoekers in de zin van het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen, de immigratie om economische of andere redenen en de tijdelijke opname van vluchtelingen uit crisisgebieden. Het gaat hier immers om sterk uiteenlopende situaties die elk een zelfstandige aanpak behoeven.
Mijnheer de Voorzitter, zoals mijnheer Pirker ook al heeft onderstreept, zijn de asielverzoeken niet gelijkmatig verdeeld. Het aantal asielverzoeken dat in de verschillende lidstaten wordt geregistreerd, loopt sterk uiteen. Deze onevenredige verhouding heeft een ongunstige weerslag op de Europese Unie in haar geheel aangezien zij de ongelijkheid tussen de lidstaten aanscherpt. Het is dan ook van het grootste belang dat wij de processen voor toekenning van de juridische status van vluchteling en de criteria voor goedkeuring van de verzoeken harmoniseren teneinde op het niveau van de bescherming van asielverzoekers gelijkwaardige voorwaarden te scheppen. Bovendien hebben wij behoefte aan een beleid dat de taken verdeelt. Iedereen moet solidair zijn.
Het is van fundamenteel belang dat een gemeenschappelijke regelgeving wordt aangenomen met betrekking tot de opvang van asielzoekers, de voorwaarden waaraan moet worden voldaan om de status van vluchteling te verwerven en het proces voor toekenning of afwijzing van deze status. Er moet ten stelligste worden vermeden dat tegelijkertijd asielverzoeken in verschillende lidstaten worden ingediend.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, vandaag is de eerste dag van het tweede jaar van ons mandaat als leden van het Europees Parlement. Ik wens alle afgevaardigden toe dat de volgende vier jaar beter en vruchtbaarder zullen zijn dan het afgelopen jaar. We zijn dit tweede parlementaire jaar in ieder geval goed begonnen, met het debat over dit belangrijke voorstel inzake gemeenschappelijke normen voor de asielprocedure, waar we morgen geloof ik over zullen stemmen. Niets is meer Europees dan dat. Ik juich het verslag van de heer Schmitt dan ook toe en onderschrijf het van het eerste tot het laatste woord.
Een gepensioneerde die mij, als vertegenwoordiger van de Partij van de gepensioneerden, altijd naar het vliegveld van Bergamo brengt wanneer ik naar de vergaderingen in Straatsburg ga, heeft me eens gezegd: "Ik ben het ermee eens dat ballingen asiel moeten krijgen, en ook vluchtelingen en vervolgden die hun land ontvluchten. Maar ik moet rondkomen van 700.000 lire per maand, anderhalf maal uw dagvergoeding. En wie helpt mij? Toch vind ik ook dat asielzoekers geholpen moeten worden en onderdak moeten krijgen". Ik heb geantwoord: "Maak je niet ongerust, je zult zien dat de Commissie ervoor zorgt dat werkloze asielzoekers worden ingezet om hulpbehoevende bejaarden te helpen".
Nog afgezien daarvan vind ik het normaal dat de opvang van asielzoekers over alle vijftien lidstaten van de Europese Unie wordt verdeeld. Ik hoop dat de Commissie deze maatregel na de oorlog in Kosovo laat ingaan en dat de lidstaten die de meeste asielzoekers uit Kosovo hebben opgevangen door de andere lidstaten schadeloos zullen worden gesteld.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, na de uiterst moeizame besprekingen die de afgelopen jaren in het Parlement over dit onderwerp hebben plaatsgevonden, doet het mij vanavond veel plezier om te zien dat het verslag op zo'n brede steun kan rekenen. De consensus is zeer welkom. Het is een uitstekend werkdocument, dat een goede basis biedt om van start te gaan en dus wil ik ook de Commissie gelukwensen met haar werk.
Ik voel me enigszins ongemakkelijk, omdat in Ierland het Verdrag van Dublin is gesloten en het land pas zeer recentelijk is begonnen met de opname van een aanzienlijk aantal vluchtelingen en asielzoekers en omdat, jammer genoeg, het Verdrag van Dublin niet erg goed functioneert. Ongeveer 85 procent van de mensen die in Ierland aankomen is niet tegengehouden in de oorspronkelijke plaats van aanmelding of niet verwerkt in het land waarin ze oorspronkelijk de Gemeenschap binnenkwamen. Ik heb alle begrip voor de zorgen van mijn collega's die vragen om verdeling van de last, maar volgens mij vindt er al redelijk veel informele lastenverdeling plaats. Landen van ontvangst doen net alsof ze de mensen die via hun land op weg zijn naar derde landen niet zien. Op grond daarvan ben ik dan ook een sterk voorstander van harmonisatie van de wettelijke procedures, zodat we een veilige haven kunnen bieden aan de velen die hun toevlucht zoeken in de Gemeenschap en over een humane opnameprocedure kunnen beschikken die uniform is binnen de Gemeenschap en berust op mededogen.
Op grond van wat ik in mijn werkzaamheden op dit terrein zie, maak ik mij ernstig zorgen over de criminele activiteiten van sommige asielzoekers die leden van hun eigen gemeenschap uitbuiten, bijvoorbeeld via de handel in vrouwen en jongeren. Waar uitgebreid informatie beschikbaar is over jonge meisjes die in de lidstaten in de prostitutie werkzaam zijn, dient internationale politiesamenwerking helaas een vast onderdeel van ons asielbeleid te vormen. Het is duidelijk - en dat geldt momenteel in het bijzonder voor mijn eigen land - dat we de alarmerende toename van het racisme en de vreemdelingenhaat in onze maatschappij moeten aanpakken. In mijn eigen land neemt het verschijnsel onrustbarende vormen aan. Implementatie van een goede, humane wetgeving, volgens duidelijke richtlijnen, is dan ook geboden. Een dergelijke wetgeving zal ons uiteindelijk allemaal ten goede komen.

Vitorino
Ik wil het Parlement bedanken voor de steun die het deze mededeling heeft gegeven. Ik wil met name de twee rapporteurs, de heer Schmitt en mevrouw Echerer, gelukwensen met hun uitstekende rapportage. Ik wil u vragen mijn beste wensen over te brengen aan de heer Schulz, die een andere positie heeft aanvaard. Ik ben er vast van overtuigd dat hij nog wel eens naar de debatten zal komen luisteren, niet specifiek vanuit zijn functie, maar gewoon uit enthousiasme.
De Commissie heeft inmiddels van een aantal lidstaten en talloze NGO's reacties op het werkdocument gekregen. Met deze reacties en met het verslag van het Parlement kan zij een van de verplichtingen van het scorebord nakomen, namelijk het indienen van een richtlijn betreffende minimumnormen voor asielprocedures. Het ligt in mijn bedoeling dit voorstel voor een richtlijn in het najaar van 2000 in te dienen.
Ik wil het Parlement eraan herinneren dat de Commissie de Europese Raad van Tampere het voorstel heeft gedaan te komen tot een Europees eenheidsstelsel op het gebied van het asielbeleid. De Europese Raad van Tampere koos echter voor een benadering die gebaseerd was op gemeenschappelijke minimumnormen. De richtlijn is dan ook volgens mij het meest adequate instrument om deze minimumnormen voor asielprocedures te realiseren. Deze normen dienen een afspiegeling te zijn van de pijlers van het asielbeleid van de EU, zoals door de Europese Raad van Tampere werd benadrukt. De pijlers zijn: absolute eerbied voor het recht op het aanvragen van asiel, volledige toepassing van de bepalingen van het Verdrag van Genève die de vluchtelingenstatus betreffen en handhaving van het non-refoulement-beginsel.
De Commissie is het van harte eens met de benadering die het Europees Parlement in vele onderdelen van de ontwerpresolutie heeft gevolgd. De Commissie onderschrijft de overweging waarin wordt gevraagd het asielbeleid op zo feitelijk mogelijke basis gestalte te geven. Wij zijn het volledig eens met het Parlement dat gemeenschappelijke normen voor asielprocedures niet louter gebaseerd dienen te zijn op de aanname dat zij bevorderlijk moeten zijn voor de administratieve en juridische afhandeling, maar dat zij ook gericht moeten zijn op het behoud van de waardigheid van de asielzoekers zelf. Wij dienen te beseffen dat het niet makkelijk is om een oplossing te vinden die getuigt van evenwicht tussen, enerzijds, versimpeling van de procedures en, anderzijds, het garanderen van juridische zekerheid en eerbied voor de rechten van asielzoekers. Wij zijn echter vast van plan te komen met een oplossing die in brede kring als evenwichtig wordt ervaren.
De Commissie deelt de mening van het Europees Parlement dat de binnenkomst van asielzoekers, de migratie om economische of andere redenen en de tijdelijke toelating van ontheemden en vluchtelingen, wanneer er sprake is van massale toestroom, als drie totaal verschillende zaken moeten worden behandeld.
In de resolutie wordt gevraagd om tijdelijke bescherming binnen drie jaar. Op 24 mei 2000 heeft de Commissie een richtlijn aangenomen inzake minimumnormen betreffende tijdelijke bescherming bij massale toestroom van ontheemden en inzake maatregelen ter bevordering van een evenwichtige verdeling van de inspanningen die de lidstaten zich moeten getroosten bij de opname van dergelijke personen en bij de consequenties die deze opname met zich meebrengt.
Een voorstel met die strekking ligt reeds bij het Europees Parlement.
Ik wil graag opmerken dat in dit voorstel inzake tijdelijke bescherming het onderwerp lastenverdeling, dat door een aantal sprekers naar voren is gebracht, expliciet aan de orde komt, aangezien wij ons ten aanzien van de lastenverdeling al hebben uitgesproken in het voorstel aan de Raad om te komen tot een Europees gemeenschappelijk vluchtelingenfonds. Ik wil dan ook benadrukken dat dit voorstel niet los kan worden gezien van de andere voorstellen die reeds ter tafel liggen en dat in al die voorstellen rekening wordt gehouden met de gevoelige kwestie van de solidariteit tussen de lidstaten.
Ik wil het Parlement er graag aan herinneren dat, wat het asielbeleid betreft, het ingediende scorebord een afspiegeling is van de conclusies van de Top in Tampere, waar de staatshoofden en regeringsleiders zich uitspraken vóór een tweefasenbenadering. De eerste fase is de harmonisatie van de normen die betrekking hebben op het asiel- en beschermingsbeleid en de tweede fase is de invoering van de gemeenschappelijke asielprocedure an sich. Ter verwezenlijking van de eerste fase komt de Commissie niet alleen met een voorstel voor een richtlijn inzake gemeenschappelijke normen voor eerlijke en doeltreffende asielprocedures, waarover wij hier momenteel discussiëren, maar zal zij ook - onder meer en zo snel mogelijk - komen met voorstellen om te kunnen bepalen welk land verantwoordelijk is voor de beoordeling van een aanvraag en met voorstellen voor gemeenschappelijke minimumvoorwaarden voor de opvang van asielzoekers.
Ik wil het Parlement eraan herinneren dat wij, zoals ik al eerder heb gezegd, de lidstaten al een werkdocument ter raadpleging hebben voorgelegd dat het Verdrag van Dublin moet vervangen door een communautaire verordening, zulks met het oog op de concrete ervaringen met de toepassing van het Verdrag van Dublin en de gevoeligheden en hiaten die daarbij naar voren zijn gekomen.
Wat de tweede fase betreft, was de Commissie op grond van de conclusies van Tampere genoodzaakt te komen met een mededeling over een gemeenschappelijke asielprocedure en een voor de gehele Unie geldende uniforme status voor degenen aan wie asiel wordt verleend. Het ligt in mijn bedoeling deze mededeling aan het einde van dit jaar te doen uitgaan.
De Commissie merkt op - zoals door een aantal sprekers is benadrukt - dat het Europees Parlement in de resolutie een algemeen standpunt inneemt ten aanzien van een efficiëntere inrichting van de communautaire wetgeving inzake het asielbeleid. De Commissie zal niet alleen de resolutie zeer zorgvuldig bestuderen bij de voorbereiding van haar voorstel voor een richtlijn inzake gemeenschappelijke normen voor asielprocedures - een voorstel dat, zoals ik al zei, dit najaar zal worden ingediend - maar zal er ook rekening mee houden bij de voorbereiding van de mededeling over een gemeenschappelijke asielprocedure voor de lange termijn, die zij aan het einde van dit jaar zal doen uitgaan. Ik voel mij oprecht gesterkt door het feit dat deze mededeling op zo'n brede steun van het Parlement kan rekenen. Een dergelijke betrokkenheid, zowel van de Commissie als van het Parlement, helpt ons - zo hoop ik van ganser harte - bij het bereiken van ons doel.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Slachtoffers van misdrijven in de Unie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0126/2000) van mevrouw Sörensen, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité over slachtoffers van misdrijven in de Europese Unie - Reflecties over normen en waarden (COM(1999) 349 - C5-0119/1999 - 1999/2122(COS)).

Sörensen
Voorzitter, commissaris en collega's, de Commissie heeft via deze mededeling zeker haar bereidwilligheid getoond om daadwerkelijk bij te dragen tot een verbetering van de positie van slachtoffers van misdrijven. Zij wijst erop dat binnen een ruimte van vrijheid, rechtvaardigheid en veiligheid binnen de Europese Unie, burgers aanspraak moeten kunnen maken op een doeltreffende rechtsbescherming.
De Commissie wil ook een discussie openen over de behandeling van slachtoffers en zij wil dat maatregelen worden genomen om de situatie van slachtoffers te verbeteren. Voor de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken lijken een aantal voorgestelde maatregelen te afhankelijk van de goodwill van elke lidstaat afzonderlijk. Zij dringt aan op een regulering op Europees niveau. Waarom zo noodzakelijk? Talloze voorbeelden van hoe slachtoffers behandeld worden in de afgelopen jaren zijn ons bekend: kinderen zijn ontvoerd, ouderen, familieleden zijn slachtoffer, slachtoffers van terroristische aanslagen, slachtoffers van georganiseerde misdaad, inbraken, overvallen en noem maar op, stalking, intimidatie nog niet te na gesproken. Maar slachtoffers mogen geen dubbel slachtoffer worden, eerst van een misdaad en vervolgens nog eens van het systeem. Er is duidelijkheid nodig over de rechten van slachtoffers en doorzichtigheid over hun positie.
De in de mededeling van de Commissie voorgestelde maatregelen lijken uitsluitend te zijn gericht op slachtoffers uit een lidstaat of legaal verblijvende slachtoffers uit derde landen in een lidstaat. Bij het opstellen van een maatregelenpakket dient echter ook rekening te worden gehouden met slachtoffers van lidstaten in derde landen en met slachtoffers uit derde landen die illegaal in een lidstaat verblijven.
De status van het slachtoffer mag geen invloed hebben op zijn rechten en de mogelijkheden voor het verwerven van deze rechten. Ook in het kader van de uitbreiding van de Europese Unie dient bijzondere aandacht besteed te worden aan de behandeling van slachtoffers in de kandidaat-lidstaten.
Krachtens de Verdragen staan voor de Europese Unie met betrekking tot zowel de civielrechtelijke als de strafrechtelijke procedure, de actiemiddelen ter beschikking om de bescherming van slachtoffers van misdrijven op haar grondgebied te versterken.
Betreurenswaardig is het wel dat terzake de unanimiteit van toepassing is. Het door de Commissie ingediende scorebord van de vorderingen van de totstandbrenging van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid moet worden aangescherpt ten einde de wetgevende follow-up van onderhavige richtlijn te waarborgen en te bespoedigen. Het is wel verontrustend dat in dit scorebord maatregelen met betrekking tot bijstand aan slachtoffers van misdrijven niet vroeger dan in 2004 worden voorzien. Op deze datum kunnen wij slachtoffers niet laten wachten. Door maatregelen te voorzien in 2001 kunnen slachtoffers eindelijk uitzien naar een eerlijke behandeling. Een begripvolle en menswaardige behandeling van slachtoffers heeft immers ook een preventieve rol. Slachtofferbejegening draagt bij aan de destigmatisering van het slachtoffer en vergroot de boodschappersrol ervan.
Bij het verlenen van bijstand aan slachtoffers is het belangrijk dat niet enkel financiële en juridische bijstand gegeven wordt, maar dat ook maatregelen worden genomen op het gebied van ten eerste de anonimiteit, privacy en veiligheid van de slachtoffers, de godsdienstige en culturele aspecten, erkenning van de familie van het slachtoffer als medeslachtoffer en als getuige, recht op vertolking en ook op ondervraging in de moedertaal, medische, psychologische en sociale bijstand. Een bijzonder systeem voor juridische, psychologische en fysieke bescherming van slachtoffers van huiselijk geweld, stalking en genitale verminking.
In het bijzonder zijn ook extra maatregelen nodig voor minderjarigen. Hiervoor dienen speciaal uitgeruste verhoorkamers voorzien te worden waar hun verhoor op video vastgelegd wordt, zodat ze geen nieuwe confrontatie met deze traumatische ervaring moeten ondergaan. De bijstand op materieel, medisch, psychologisch en sociaal vlak moet onmiddellijk kunnen gebeuren en moet op het moment van aanbieding gratis zijn voor het slachtoffer.
De informatie over de beschikbaarheid van de verschillende bijstandsvormen moet aan de slachtoffers ook medegedeeld worden. Het is uiterst belangrijk dat afhankelijk van de aard van de misdaad gespecialiseerde hulpverlening voorzien wordt. Belangrijk hierbij is dat een aantal vooroordelen ter zake worden afgebouwd, met name aan bepaalde misdaadvormen wordt van land tot land een ander gewicht toegekend.
Bovendien wordt vastgesteld dat bij de aanmelding van slachtoffers discriminerend opgetreden wordt. Lidstaten zouden verplicht moeten worden tot het oprichten van speciale politie-eenheden voor slachtoffers van misdaden.
Het is verder belangrijk dat er een rechtsgrondslag bestaat en een harmonisering van de maatregelen voor de bescherming van slachtoffers. De studie uitgevoerd door An Wergens in het kader van het Grotius-programma biedt hiervoor de nodige basisinformatie. De nuttige ervaring die omtrent bestaande maatregelen in bepaalde lidstaten voorhanden is, kan een belangrijke rol spelen bij het harmoniseren van maatregelen of het opstellen van een gemeenschappelijk maatregelenpakket. Zo'n initiatief is een eerste stap om aan misdaadpreventie te doen. Maar gelet op het feit dat de georganiseerde grensoverschrijdende misdaad toeneemt, zou het initiatief moeten leiden tot een gemeenschappelijk preventieprogramma op Europees en internationaal niveau.
Tot slot, in afwachting van een geharmoniseerd instrument voor grensoverschrijdende bescherming van slachtoffers zullen de lidstaten zelf en de kandidaat-lidstaten in samenwerking met NGO's de bescherming van slachtoffers moeten verbeteren. Ter preventie van misdaden is het ook belangrijk dat ook bij de stadsontwikkeling en ruimtelijke ordening er aandacht gaat naar de veiligheidsaspecten.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, volhardende collega's!
Spreken over het verbeteren van de positie van slachtoffers van misdrijven klinkt naïef. In het begin ontmoetten we van verschillende kanten veel weerstand, maar nu zijn de meesten het erover eens dat het een goede en belangrijke zaak is. Dat geldt voor alle Europese instanties.
We moeten uitgaan van het perspectief van de slachtoffers en hun rechten in de Unie vergroten. Mensen die gebruikmaken van het vrije verkeer, moeten niet het slachtoffer worden van misdrijven. Mochten ze toch slachtoffer worden van criminaliteit, dan moeten we in ieder geval voorkomen dat ze dubbel getroffen worden en in een slechtere situatie belanden dan de burgers van de betreffende lidstaat die slachtoffer zijn van misdrijven. Dat geldt ongeacht het misdrijf dat gepleegd is. De positie van slachtoffers moet derhalve op meerdere vlakken verbeterd worden.
Je kunt niet spreken over een verbetering van de positie van slachtoffers zonder het te hebben over misdaadpreventie. In november 1997 heeft het Parlement het initiatief genomen en verzocht om een actieplan voor misdaadpreventie. Een dergelijk actieplan werd in december 1998 goedgekeurd door de Raad. Aan deze kwesties werd in Tampere in het najaar van 1999 opnieuw aandacht geschonken. Er is een nieuw proces in gang gezet.
De beste manier om slachtoffers van misdrijven te helpen, is ervoor zorgen dat er geen misdrijven gepleegd worden, maar dat is natuurlijk niet altijd haalbaar. De beste manier om misdrijven te voorkomen, is het verspreiden van informatie. Voor een effectieve strategie voor misdaadpreventie moeten we weten waar we het over hebben. Er bestaat bijvoorbeeld nog steeds geen definitie van de begrippen slachtoffer van een misdrijf en georganiseerde misdaad.
Naast misdaadpreventie moet bij gepleegde misdrijven de positie van slachtoffers van misdrijven op een concretere manier verbeterd worden. Mensen moeten onder andere bewuster worden gemaakt. Slachtoffers van misdrijven moeten bovendien op de hoogte zijn van hun rechten en weten welke hulp ze kunnen krijgen. De meeste lidstaten beschikken over diensten die een of andere vorm van eerste hulp verstrekken. Reizigers kunnen echter behoefte hebben aan andere hulp dan de plaatselijke bevolking. Dat kunnen speciale maatregelen zijn zoals hulp bij taalproblemen en vertolking en psychologische bijstand. Hier zijn natuurlijk de politie, de sociale instellingen en verschillende niet-gouvernementele organisaties bij betrokken. De Europese samenwerking is al uitgewerkt en wordt groter. Met name het Europees forum voor slachtofferhulp heeft goede richtsnoeren uitgewerkt voor de positie van slachtoffers van misdrijven.
Het voorstel van de Commissie houdt in dat er minimumnormen komen voor de opvang van slachtoffers en, indien nodig, de verstrekking van informatie en bijstand. Dat is een heel goede zaak. De politie speelt een belangrijke rol omdat zij het eerste contact van de slachtoffers is, wat doorgaans een speciale training vereist. Het is voor buitenlandse slachtoffers moeilijk om op afstand de strafrechtelijke procedures te volgen. Daarom zijn er ook speciale maatregelen nodig om de rechtspositie van buitenlandse slachtoffers te waarborgen.
De discussie over deze kwestie is tijdens de vorige zittingsperiode in de Commissie in gang gezet onder leiding van het Zweedse commissielid Gradin. De kwestie zal opnieuw naar voren worden gebracht tijdens het Zweedse voorzitterschap. Het is in zekere zin een eenvoudige kwestie, omdat er redelijk veel eensgezindheid over het doel bestaat. Europees denken is doorgaans hetzelfde als de ontwikkeling van Europa stimuleren. In dit geval hebben we gemeenschappelijke belangen die over partij- en landsgrenzen heen gaan. Er zouden dus goede mogelijkheden moeten bestaan om Europees te denken.
Daarmee juich ik de mededeling van de Commissie toe. Ik wil natuurlijk met name mevrouw Sörensen bedanken voor dit verslag - een verslag dat we geheel en al ondersteunen. Verder willen we de Commissie dringend verzoeken om terug te komen met een richtlijn. We hopen op concrete daden in de toekomst. De noodzakelijke voorwaarden zijn in grote lijnen aanwezig.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, wanneer dit soort problemen wordt aangepakt, denken de overheden doorgaans in de eerste plaats aan afschrikking, veiligheid, misdaadpreventie, de goedkeuring van sancties en acties van de politie en de rechterlijke macht. Het is echter ook van fundamenteel belang dat wij aandacht besteden aan de personen die het ergst door de misdrijven worden getroffen: de slachtoffers. Ongeacht het slachtoffer moeten wij hoe dan ook vermijden dat de persoon in kwestie tweemaal in deze rol wordt geduwd: slachtoffer van het misdrijf enerzijds en slachtoffer van het systeem anderzijds. Op het grondgebied van onze Unie moeten wij de slachtoffers van misdrijven afdoende bescherming bieden. In dit verband moeten wij de gelijke behandeling van slachtoffers garanderen, hetzij ten overstaan van de rechtbank, hetzij ten overstaan van de administratie. Tevens dienen actieve steunmiddelen worden ontwikkeld. De persoonlijke waardigheid van het slachtoffer moet worden geëerbiedigd en zijn veiligheid, privacy en gezin moeten voldoende bescherming genieten. Dat is wat deze stapsgewijs op te bouwen Unie ons moet bieden. Zij is immers gebaseerd op de eerbiediging van de rechten en vrijheden, op de bescherming van de veiligheid van de burger en zijn bezittingen en op een doeltreffende rechtsbijstand. Het gaat met name om een Unie die gegrondvest is op de waarden van de hedendaagse democratieën.
Daarom juichen wij het initiatief van de Commissie toe. Het sluit perfect aan bij het streven naar de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Het is van fundamenteel belang dat voor de slachtoffers van misdrijven minimumnormen gelden die in heel de Europese Unie een adequate rechtsbijstand bij grensoverschrijdende processen garanderen. Het gaat met name om het recht op rechtsbijstand en de bescherming en toepassing van de rechten van het slachtoffer in het proces, waaronder het recht op participatie en op bijstand, het recht op het inwinnen en verstrekken van informatie, het recht op het afleggen van en verzoeken om nadere verklaringen, enzovoort. Uiteraard moet ook het recht van de slachtoffers op schadevergoeding, met inbegrip van de gerechtskosten, worden veiliggesteld.

Evans, Robert
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur gelukwensen met dit verslag. Het is een belangrijk onderwerp, dat zij terecht onder de aandacht heeft gebracht. Het heeft te maken met de nieuwe bevoegdheden die de Gemeenschap de afgelopen jaren heeft verworven op terreinen als asielrecht, immigratie en algemene samenwerking in civielrechtelijke procedures. Het is dan ook van het grootste belang dat we deze bevoegdheden gebruiken ter verbetering van de positie van slachtoffers van misdrijven.
Op het moment van het misdrijf, en dat geldt met name voor misdrijven tegen personen, fysieke misdrijven of geweldsmisdrijven, voelen veel, zo niet alle slachtoffers zich kwetsbaar, in de war, ontdaan en wellicht boos. Bovendien hebben zij dringend behoefte aan hulp. Zoals de rapporteur al heeft gezegd, hoeven zij niet voor de tweede maal slachtoffer te worden. Ook hebben zij er geen behoefte aan om zelf bijna tot crimineel te worden gebombardeerd. Wij dienen ervoor te zorgen - en dit verslag is al een flinke stap in de goede richting - dat de procedures er niet toe leiden dat de situatie van het slachtoffer ondergesneeuwd raakt of zelfs verergert, maar dat de slachtoffers werkelijk steun en hulp krijgen.
Volgens de rapporteur moeten wij ook voorzorgsmaatregelen inbouwen, zodat er geen inbreuk op de privacy van slachtoffers kan plaatsvinden Wij moeten daarbij met name letten op inbreuk of mogelijke inbreuk van de kant van de pers. Ik ben vooral blij met het feit dat in het verslag melding wordt gemaakt van ondersteuning in de taal of het dialect van het slachtoffer van het misdrijf, omdat dat een terrein is dat soms over het hoofd wordt gezien.
Dat geldt ook voor de opleiding van politieagenten en andere gezagsdragers. Het zijn de etnische minderheden, vaak vrouwen, kinderen - degenen die soms moeite hebben met het systeem - die in dit soort situaties het meeste risico lopen. Degenen met een angst voor gezagsdragers zijn extra kwetsbaar.
De PSE-Fractie wenst de rapporteur geluk met het verslag en steunt het van harte. Het zal u echter niet verbazen dat we de amendementen die uit naam van bepaalde leden van de TDI-Fractie zijn ingediend, verwerpen. Deze amendementen maken het verslag er niet beter op; integendeel, zij zijn een botte poging om het bevooroordeelde, verwrongen, racistische sentiment van de betrokken ondertekenaars in het document opgenomen te krijgen. Ik ben erg ingenomen met het werk dat de rapporteur heeft verzet. Ik ben blij dat de Commissie de betreffende mededeling heeft doen uitgaan en wens haar alle succes voor de toekomst.

Watson
Mijnheer de voorzitter, ik wil namens de liberale fractie laten weten dat ik erg blij ben met het verslag. Ik wil mevrouw Sörensen bedanken voor het uitstekende werk dat zij heeft verricht en voor het belangrijke document dat daaruit is voortgekomen.
Ik ben het van harte eens met de mededeling van de Commissie, die de basis vormt voor het verslag, maar ik wil namens mijn fractie mededelen dat het ons spijt dat de Commissie in haar mededeling niet veel stelliger is geweest. Het is duidelijk dat de Unie, via de Verdragen, de instrumenten in handen heeft die nodig zijn om de slachtoffers van een misdrijf beter te kunnen beschermen. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan een aantal conclusies uit het verslag-Wergens. Wij hadden meer verwacht van de Commissie dan enkel en alleen voorstellen voor meer dialoog en voor het uitwisselen van beste praktijken. Wij hebben behoefte aan duidelijke maatregelen zodat de slachtoffers hulp, rechtsbijstand en schadevergoeding kunnen ontvangen.
Wij vinden, zoals gezegd, dat de Commissie meer zou kunnen doen, maar wij vinden ook dat de lidstaten daarbij verreweg het grootste probleem zijn. Het is toch onvoorstelbaar dat zeven lidstaten het verdrag van 1983 betreffende de schadevergoeding voor slachtoffers van geweldsmisdrijven nog altijd niet hebben geratificeerd en dat de juridische normen in zoveel lidstaten nog altijd op zo'n laag niveau staan. Ik wil u een klein voorbeeld geven uit mijn eigen kiesdistrict. De heer Pike, een vrachtwagenchauffeur uit mijn kiesdistrict, is onlangs gemolesteerd door zijn werkgever in Nederland. De heer Pike heeft niet zoveel geld en de kosten voor het langs juridische weg verkrijgen van een vergoeding zijn hoog. Op juridische ondersteuning in Groot-Brittannië hoeft de heer Pike niet te rekenen, omdat hij een Nederlandse advocaat dient in te schakelen. In Nederland komt hij echter niet voor juridische ondersteuning in aanmerking. En dus kan hij geen schadevergoeding krijgen en op geen enkele manier juridisch verhaal halen voor het letsel dat hij heeft opgelopen.
Als we als Unie in betrekkelijk heldere, simpele situaties als de onderhavige geen hulp kunnen bieden, zullen onze burgers geen vertrouwen hebben in de interne markt en zullen zij zich geen deel van de Europese Unie voelen. Ik hoop dat we een aantal ideeën uit het verslag verder vorm kunnen geven, zodat de situatie - zoals die van de heer Pike - er beter op wordt.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, mevrouw Patsy Sörensen, feliciteren met haar verzorgde en deugdelijke verslag.
Verder wil ik aandacht besteden aan verscheidene amendementen die op de tekst van de ontwerpresolutie zijn ingediend met de bedoeling ook de slachtoffers van terrorisme als slachtoffers van misdrijven in de EU aan te merken.
Ik ben het daar volledig mee eens, net zoals ik kan bevestigen dat er groeperingen bestaan die gebruik maken van geweld om hun idealen af te dwingen. Het is waar dat in een democratisch systeem zoals wij dat in Europa nastreven, terreurorganisaties geen plaats hebben en dus moeten verdwijnen. Maar als wij het over afdwingen en slachtoffers hebben, mijnheer de Voorzitter, vind ik dat wij niet alleen naar terroristen moeten verwijzen.
Wij moeten ook de dwang en het geweld verwerpen en veroordelen dat soms door of vanwege de staat wordt gebruikt, zoals het geval was met de GAL en eerdere zaken die in Spanje hebben plaatsgevonden.
In een democratie moet het recht zonder uitzondering voor iedereen gelden, en dienen alle slachtoffers van terrorisme zonder uitzondering in aanmerking te komen voor smartengeld en materiële, medische, psychologische en sociale steun. Daaronder vallen dus ook de slachtoffers van de genoemde parastatale organen.
Alleen zo, door billijk te handelen, kunnen wij een Europa tot stand brengen dat in vrede en voorspoed leeft. Dat is de idee waaraan wij het ontstaan van onze Gemeenschap te danken hebben, en ik denk dat dit nog steeds onze grootste ambitie is.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan de rapporteur voor het waardevolle werk dat zij verricht heeft. De Commissie heeft in haar mededeling een zeer belangrijke zaak behandeld. De kwestie van doeltreffender hulp aan slachtoffers van misdrijven hangt niet alleen af van het verbeteren van de wetgeving. Slechts met een uitvoerig debat tussen NGO's en de overheid kunnen wij tot duurzame verbeteringen komen. In vergelijking met de overheid kunnen NGO's vaak flexibelere en veelzijdigere oplossingen aandragen. Bijvoorbeeld databanken op Internet en servicetelefoons die door vrijwilligers worden gerund kunnen samen met overheidsdiensten worden ontwikkeld. De lange duur van een rechtszaak en vooral de hoge kosten die ermee gemoeid zijn weerhouden de slachtoffers van misdrijven er vaak van hun recht te halen. Die situatie is op onhoudbare wijze in strijd met het rechtsstaatbeginsel van de Europese Unie. Daadwerkelijk recht moet men ook zonder geld kunnen krijgen. Het minimumniveau van de rechtszekerheid in de lidstaten van de Europese Unie mag niet tot op het niveau van de Verenigde Staten dalen.
De Europese Unie en haar lidstaten moeten ook garanderen dat de slachtoffers van misdrijven niet tweemaal onder het hun aangedane onrecht hoeven te lijden. Vooral als er sprake is van georganiseerde misdaad zien veel slachtoffers van misdrijven door pressie of uit angst voor wraak af van een rechtszaak. Wat de nazorg bij rechtzaken betreft moeten de lidstaten van de Europese Unie een doeltreffender samenwerking tussen de overheden ontwikkelen, onder andere bij de bescherming van slachtoffers en getuigen. Ook de meerwaarde van Europol moet in dit proces nauwkeurig bekeken worden.

Cerdeira Morterero
Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom de mededeling van de Commissie over slachtoffers van misdrijven in de Europese Unie, omdat daarmee een verdere bijdrage wordt geleverd aan de vorming van een gemeenschappelijk beleid en aan een nauwere samenwerking tussen de lidstaten. Bovendien gebeurt dat op een moment waarop wij ons allen - en dit Parlement zeker - bewust zijn van de noodzaak van deze communautarisering.
Gelet op het reusachtige aantal burgers van de Unie dat onder de gevolgen van misdrijven lijdt, en met name onder de gevolgen van terrorisme, ben ik erg blij met het verslag dat wij vandaag behandelen omdat het naar mijn mening buitengewoon interessante elementen bevat.
Het geeft bijvoorbeeld blijk van gevoeligheid dat in het verslag specifiek wordt benadrukt dat bepaalde groepen in de maatschappij - zoals vrouwen, kinderen, immigranten en homoseksuelen - kwetsbaarder zijn dan de rest van de bevolking. Daartegenover staan andere groeperingen die zich niets aantrekken van de meest elementaire democratische principes en liever geweld gebruiken om hun doel te bereiken.
Om te beginnen moeten wij een gemeenschappelijke definitie van het begrip "slachtoffer" opstellen waaronder ook de familie en de personen ten laste van het slachtoffer vallen, omdat ook zij de gevolgen van het misdrijf ondervinden.
Verder ben ik het volkomen eens met de gedachte om de maatregelen die wij vandaag bespreken heel duidelijk te laten gelden voor alle ingezetenen van de Europese Unie, ongeacht hun wettelijke status.
Ik betreur het echter dat de aanneming van de voorgestelde maatregelen wordt uitgesteld tot 2004, omdat het mij noodzakelijk lijkt ze zo spoedig mogelijk aan te nemen.
Vanuit een andere invalshoek, en rekening houdend met het steeds grotere belang en de invloed van de media in onze samenleving, moet bijzondere aandacht worden besteed aan de wijze waarop de media met de betrokkenen omgaan. Daarbij worden de rechten van het individu niet altijd gerespecteerd, vooral niet wanneer het minderjarigen betreft, of die nu slachtoffer of dader zijn.
Er moeten ten behoeve van de slachtoffers tevens maatregelen worden genomen om ze te helpen hun leven weer normaal te vervolgen; niet alleen in financiële zin, maar ook door middel van psychologische, juridische, medische en sociale bijstand. Kortom, slachtoffers moeten verzekerd zijn van een complete ondersteuning, en het is daarom mijn absolute overtuiging dat de lidstaten moeten samenwerken met NGO' s en organisaties die op dat gebied actief zijn.
Tenslotte wil ik benadrukken dat ik het uitermate belangrijk vind dat slachtoffers van terrorisme de nodige zorg ontvangen. Zij worden immers getroffen door een zeer ernstige en speciale vorm van misdaad die helaas niet alleen bij ons in Spanje voorkomt, en die een gevaar is voor een democratische samenleving en de vrijheid.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, zoals de Commissie al op het voorblad van haar mededeling aangeeft, kunnen wij niet serieus over het Europa van de burgers spreken zonder aandacht te besteden aan de rechten van slachtoffers. Ik wil mij aansluiten bij andere sprekers die hopen dat de Commissie voortaan meer ambitie zal tonen dan zij in deze mededeling heeft gedaan. Ook ik spoor de Commissie tot meer ambitie aan.
Ik wil mij nu vooral richten op de problemen van de slachtoffers van terrorisme, mijnheer de Voorzitter. Ik wil allereerst zeggen dat ik het betreur dat voor mij een collega aan het woord is geweest die de indruk wekte het belang van de slachtoffers van terrorisme slechts tegen heug en meug te erkennen, om vervolgens meteen op andere zaken over te stappen.
Ik wil echter het belang van dit verslag en het werk van mevrouw Sörensen onderstrepen. Het is een evenwichtig verslag, waarin begrip wordt getoond voor de slachtoffers van terrorisme. Er zijn immers drie groepen slachtoffers die onze bijzondere aandacht verdienen. Zoals ook in het Verdrag staat, zijn dat de slachtoffers van mensenhandel, kinderen, en slachtoffers van terrorisme.
Ik kan mevrouw Sörensen daarom alleen maar feliciteren, want ze heeft de vinger op de zere plek gelegd door te beklemtonen dat bepaalde groepen speciale zorg behoeven. We mogen ook niet vergeten dat van volledige zorg geen sprake is zonder psychologische hulp. De zorg is evenmin volledig zolang het begrip "slachtoffer" zich niet uitstrekt tot de naaste familie. Deze dingen zijn extra belangrijk als het om terrorisme gaat.
Daarom hoop ik, mijnheer de Voorzitter, dat deze stap de Commissie inspireert om met het Verdrag van Amsterdam in de hand ambitieuzere maatregelen te nemen op dit gebied. Zoals de Commissie terecht opmerkt, is dat tenslotte iets waartoe wij met zijn allen verplicht zijn als we met trots over het Europa van de burgers willen kunnen spreken.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de woorden van mevrouw Cederschiöld in herinnering brengen. Vanouds blijkt de bescherming van slachtoffers gelijk te worden gesteld aan hun schadeloosstelling. In haar mededeling presenteert de Commissie een bredere benadering van vraagstukken inzake de bescherming van slachtoffers van een misdrijf in de Europese Unie. Ik wens de belangrijke rol te onderstrepen die mijn voorgangster, mevrouw Anita Gradin, heeft gespeeld bij het introduceren van deze thema's in het debat, zowel op het niveau van de Commissie als van de Europese instellingen in het algemeen.
Bij deze bredere benadering van het slachtoffervraagstuk dient ook aandacht te worden besteed aan preventie, informatieverstrekking, bijstand en de positie van slachtoffers tijdens strafrechtelijke procedures. Ik wil benadrukken dat de staatshoofden en regeringsleiders deze bredere benadering op de Raad van Tampere hebben onderschreven. Er is daarom gesteld dat in het belang van de Unie minimumnormen moeten worden aangenomen ter bescherming van de slachtoffers van een misdrijf. Zo dienen deze slachtoffers een betere toegang te krijgen tot de rechter en recht op schadeloosstelling, met inbegrip van de proceskosten. Dit vraagstuk verdient niet alleen aandacht op Europees niveau. Op de Raad van Tampere is gesteld dat er ook nationale programma's moeten komen ter financie­ring van al dan niet van de overheid uitgaande maatregelen voor hulp aan en bescherming van slacht­offers.
De Commissie is dan ook verheugd over het uitstekende verslag van mevrouw Sörensen, die ik graag lof wil toezwaaien. Wij zijn geheel bereid de grote, algemene lijnen in dit verslag te volgen. De Commissie kan zich geheel in de benadering vinden volgens welke er netwerken voor bijstand aan de slachtoffers, in het bijzonder taalkundige bijstand, dienen te worden ontwikkeld. Verder zijn we net als de rapporteur van mening dat sommige categorieën slachtoffers bijzondere aandacht verdienen, zoals buitenlanders, minderjarigen, slachtoffers van seksueel geweld of mensenhandel en slachtoffers van terroristische aanslagen. Verder dient de opleiding van hulpverleners die eventueel in contact kunnen komen met deze slachtoffers, te worden verbeterd.
Het Parlement benadrukt tenslotte terecht dat er maatregelen getroffen dienen te worden om de privacy en anonimiteit van slachtoffers en getuigen te beschermen, met name tegen de media. Hoewel het hier om een gevoelig vraagstuk gaat, kunnen wij ons wat dit punt betreft vinden in het standpunt van het Parlement, omdat het van groot belang is om de waardigheid van slachtoffers van een misdrijf te waarborgen.
Welke actie wordt momenteel ondernomen? De NGO's hebben hun standpunten aan de Commissie voorgelegd en het is van groot belang dat het Parlement ons van advies dient. We volgen momenteel nauwlettend een voorstel voor een kaderbesluit inzake de bescherming van slachtoffers in Europa. Dit voorstel ligt reeds bij de Raad op tafel. Het is door het Portugese voorzitterschap gepresenteerd en wij kunnen ons vinden in de algemene gedachte die eraan ten grondslag ligt. Zoals u weet is dit voorstel voor een kaderbesluit een wetgevend instrument dat behoort tot de derde pijler. Het voorziet in de ontwikkeling van alle vormen van bijstand aan slachtoffers en dient het slachtoffers die ver van de rechtbank wonen gemakkelijker te maken te participeren in het strafrechterlijk proces. Getuigenissen zouden bijvoorbeeld schriftelijk of op video moeten kunnen worden vastgelegd. Verder zouden er voor slachtoffers aparte wachtkamers ter beschikking moeten worden gesteld, zodat ze de daders zo min mogelijk onder ogen hoeven te komen. Dit punt gaat echter al verder dan dit voorstel voor een kaderbesluit.
Mevrouw Sörensen heeft overigens terecht aangegeven dat de Commissie alle mogelijkheden wil aangrijpen die het Verdrag biedt om de bescherming van slachtoffers te verbeteren. Ik doel hierbij op artikel 65 en 66 van het EG-Verdrag en op artikel 31 E van het EU-Verdrag.
De instrumenten met betrekking tot de maatregelen voor het leveren van bijstand aan de slachtoffers - ofwel de normen waaraan de bijstandsdiensten onderworpen kunnen worden - de hotlines die ter beschikking worden gesteld aan de slachtoffers en alle vraagstukken die betrekking hebben op de informatieverstrekking en de taalkundige ondersteuning ten behoeve van de slachtoffers van een misdrijf, dienen volgens de Commissie onder de eerste pijler te vallen.
Hetzelfde geldt voor de interventiemechanismen van eventuele fondsen voor schadeloosstelling die vallen onder de gemeenschappelijke regels, de voorwaarden om voor een fonds in aanmerking te komen, de mogelijkheid om voorschotten te ontvangen, de koppeling met de verzekeringsstelsels en de samenwerking tussen nationale fondsen voor schadeloosstelling van slachtoffers.
Wij onderhouden momenteel al contacten met het toekomstige Zweedse voorzitterschap, dat het komende najaar met steun van het Grotius-programma een bijzonder seminar zal organiseren over het vraagstuk van de mechanismen voor schadeloosstelling. Verder heeft de Commissie al zeer concreet besloten een onderzoek uit te voeren naar de haalbaarheid van een Europees stelsel dat steun moet verlenen aan slachtoffers. Hierbij valt te denken aan een gratis telefonische dienst in meerdere talen.
Een aantal afgevaardigden betreurt het dat de Commissie de aanneming van maatregelen met betrekking tot de bijstand aan slachtoffers van misdrijven, niet eerder dan in 2004 in het scorebord heeft voorzien. Zoals ik al meerdere keren heb aangegeven is 2004 de uiterste datum die ons door het actieplan van Wenen van 1998 is opgelegd. Zoals u echter hebt kunnen constateren wil de Commissie nu al werken aan dit belangrijke vraagstuk voor de Europese burgers. Ik hoop dat we al voor 2004 concrete resultaten hebben geboekt.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris. Het is elke keer weer een verrassing in welke taal u zich tot de plenaire vergadering richt.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0154/2000) van de heer Murphy, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties (C5-0225/2000 - 1998/0099(COD)).

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, de heer Murphy kan vanavond helaas niet aanwezig zijn. Daarom heb ik de eer hem hier vandaag te vertegenwoordigen. Mijn nadeel is alleen dat ik niet heb deelgenomen aan de werkzaamheden van het bemiddelingscomité, al heb ik mij wel beziggehouden met de materie. Ik hoop dat u het daarom door de vingers wilt zien als ik niet over dezelfde kennis van zaken beschik als de leden die wel aan de bemiddelingsprocedure hebben deelgenomen.
Ik wil hen overigens hartelijk bedanken, want ook al heb ik er niet aan meegewerkt, ik kan u vertellen dat deze richtlijn van belang is. Hij is van belang voor het midden- en kleinbedrijf, hij is van belang voor de openbare diensten en hij is waarschijnlijk van veel groter belang voor de werkgelegenheid dan vele andere zaken die we hier behandelen.
Ik herinner u aan voorgaande debatten: late betaling is contractbreuk, en met deze richtlijn wordt bepaald dat de koper het volledige bedrag dat hij aan de verkoper schuldig is binnen 30 dagen na levering van de waar dient te betalen. Zo niet, dan is hij een boete verschuldigd in de vorm van interesten en dergelijke. Bij de onderhandelingen met de Raad waren er een paar problemen, die pas na verloop van meerdere vergaderingen konden worden opgelost. Een daarvan was bijvoorbeeld het eigendomsvoorbehoud, het feit dat de verkoper eigenaar van de goederen blijft zolang de factuur niet volledig voldaan is. Er is ook afgesproken dat de zogenaamde anti-misbruikclausule niet kan worden ingeperkt op grond van de contractvrijheid. Hiervoor hebben wij een duidelijke regeling afgesproken die tot doel heeft dat de schuldenaar zich geen bijkomende liquiditeiten en voordelen ten laste van de schuldeiser kan verschaffen.
Bovendien - en dat was een belangrijk punt - is nu het beginsel van gelijke behandeling van de openbare en de particuliere sector erkend. Wat betreft de interesten zijn we het eens geworden over het gemiddelde tussen de 6% die de Raad voorstelde en de 8% die het Parlement voorstelde. In de bemiddelingsprocedure zijn we uitgekomen op 7%.
Al bij al is dit een verstandige oplossing, en ik herhaal nog eens dat in de eerste plaats het midden- en kleinbedrijf in de Unie er baat bij heeft. Ik was zelf verrast te lezen dat een van de voornaamste oorzaken van faillissementen in Europa gevormd wordt door betalingsachterstanden. Elk jaar zou dit ongeveer 450.000 arbeidsplaatsen in de Europese Unie kosten. We geven vaak veel meer geld uit voor veel minder arbeidsplaatsen. Met deze maatregel krijgen we het gewenste effect er als het ware voor niets bij. Ik vind dat het Parlement naar buiten toe moet laten zien dat het een belangrijke maatregel heeft genomen voor de werkgelegenheid.
Tot slot wil ik nog iets opmerken over de Commissie. Het niet respecteren van de betalingstermijn is ook contractbreuk als de Commissie het doet. Dat staat wel niet in deze richtlijn, maar als afgevaardigden krijgen we bij bezoeken aan ondernemingen uit het midden- en kleinbedrijf, en trouwens ook aan grotere bedrijven, vaak te horen dat de Commissie haar eigen betalingsverplichtingen, bijvoorbeeld in het kader van onderzoeksprogramma's, veel te laat nakomt.
Ik hoop dat de Commissie zich door de geest van deze richtlijn laat leiden en ook haar eigen betalingen tijdig uitvoert, want ik herhaal, als zij dat niet doet, is dat net zo goed contractbreuk.
Nogmaals hartelijk dank aan allen die meegewerkt hebben, en ik hoop dat het Parlement dit compromis morgen bij de stemming goedkeurt.

Folias
Mijnheer de Voorzitter, vier à vijf jaar geleden zei de toenmalige commissaris Papoutsis mij tijdens een ontmoeting: "Ik ben van plan iets te ondernemen om orde op zaken te stellen in de achterstallige betalingen" . Ik moest toen glimlachen en zei hem: "Kon er maar iets worden ondernomen! Dat zou een opluchting zijn voor miljoenen kleine en middelgrote bedrijven, maar ik heb er een zwaar hoofd in" . Ik ben blij dat wij vandaag een richtlijn voor ons hebben liggen waarmee deze wens in praktijk wordt gebracht.
Wij weten allen welke enorme kosten het MKB, de Europese economie en de werknemers te dragen krijgen wanneer bepaalde bedrijven met hun economische macht en hun verbruikscapaciteiten, of wanneer machtige overheidssectoren kosteloos, gratis, over extra liquide middelen kunnen beschikken. Dat berokkent de kleine en middelgrote ondernemingen enorme schade. Ongeveer een half miljoen mensen hebben hun baan verloren en één op de vier bedrijven is failliet gegaan omdat anderen, dankzij hun macht en hun omvang, het zich konden permitteren niet op tijd te betalen.
Wij staan nu op de drempel van een nieuw tijdperk. Dit nieuwe tijdperk wordt echter pas over twee jaar daadwerkelijk ingeluid, wanneer deze richtlijn is omgezet in de nationale wetgeving. Deze richtlijn geeft het MKB de mogelijkheid de toekomst anders, vanuit een ander perspectief, tegemoet te zien. Deze richtlijn geeft hen de mogelijkheid te geloven dat ook zij de macht hebben om onder gelijke voorwaarden deel te nemen aan de mededinging. Dat was de afgelopen jaren niet het geval en daar hebben de middelgrote en kleine bedrijven zich tot nu toe steeds weer, tevergeefs helaas, voor ingespannen. Weet u hoe vervelend het is als een kleine ondernemer met zijn beperkte toegangsmogelijkheden tot financiering door banken andere ondernemingen moet financieren die over veel meer liquide middelen beschikken of de overheid van zijn land moet financieren? Dat zijn moeilijk te verteren zaken.
Ik moet u zeggen dat de onderhandelingen van het Europees Parlement met de Raad een prachtige reis was. Dat wil zeggen, ik kan nu zeggen dat het een prachtige reis was, daar ik het uitstekende resultaat ken dat voor het Parlement uit de bus is gekomen. Ik geloof zonder overdrijving te mogen zeggen dat het Europees Parlement de instelling was die het belang van de Europese samenleving en het Europese bedrijfsleven het beste doorzag. Daarom hebben wij ook alle argumenten op tafel gelegd en hebben wij heel ons gewicht in de schaal gelegd om de Raad ervan te overtuigen dat de amendementen van het Parlement de juiste kant uitgingen. Ik moet bij deze dan ook de dank overbrengen van zowel het MKB als het Parlement aan de Commissie die eveneens heeft bijgedragen tot dit goede resultaat.
Ik wil tot slot nog duidelijk maken dat alle kleine en middelgrote bedrijven van de Europese Unie en miljoenen werknemers in de kleine handelsbedrijven, de nijverheid en de beroepsbedrijven van de Europese Unie morgen hun blik op ons, op de voltallige vergadering van het Europees Parlement gericht zullen houden, in de overtuiging dat voor hen een nieuwe tijd is aangebroken.

Thyssen
Voorzitter, ik heb al vele reacties gekregen uit de KMO-wereld op de tekst die we morgen zullen goedkeuren en mede namens al die KMO's wil ik de rapporteur feliciteren met het werk en ik hoop dat de heer Linkohr die felicitaties wil overmaken aan collega Murphy. Ik wil ook de Commissie danken voor de altijd constructieve samenwerking. De gemeenschappelijke tekst die we morgen gaan goedkeuren en die we in het bemiddelingscomité hebben kunnen goedkeuren, mag gezien worden. Hij regelt wat moet geregeld worden. Niet meer en niet minder. Hij regelt zaken in de mate dat ze Europees moeten geregeld worden, ook niet meer en niet minder. Hij regelt de zaken op een juridisch goed georganiseerde wijze. Wij kunnen hem in alle opzichten perfect verdedigen zowel wat de transacties tussen handelaars als de transacties tussen handelaars en overheid betreft.
Voorzitter, al in 1993 bij het prille begin van de interne markt hebben wij met het Parlement aan de Commissie gevraagd een voorstel in te dienen om laattijdige betalingen te regelen. De Commissie heeft gereageerd, eerst zachtjes met een aanbeveling, dan harder met een voorstel tot bindende regels. Wij hebben er met zijn allen twee jaar over gedaan om de politieke keuzes te maken en om die technisch correct te formuleren. Nu zijn de bakens uitgezet, nu rest alleen nog de omzetting. De lidstaten hebben er ook twee jaar de tijd voor. Laat ons hopen, samen met de duizenden KMO's die er belang bij hebben dat de lidstaten de omzettermijn respecteren, meer nog, laat ons onze lidstaten aanmoedigen om er sneller werk van te maken.
Voor mijn part, Voorzitter, mag een Europabeker uitgereikt worden aan die lidstaat die het eerst met zijn huiswerk klaar is.
Ik heb nog een vraag aan de Commissie. Ik had graag geweten of zij van plan is voorstellen te formuleren over vestigingsvoorwaarden voor incassobureaus, één van de kwesties waar we in de voorbereidende werkzaamheden heel lang over hebben gediscussieerd, maar die wij wijselijk uit deze richtlijn hebben weggelaten. Mijn vraag is of de Commissie van plan is ter zake voorstellen te formuleren in een later stadium en wanneer?

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, deze richtlijn is in mijn ogen zonder meer de belangrijkste die we ooit voor kleine bedrijven en familiebedrijven in Europa hebben aangenomen. Wie gewerkt heeft, heeft gewoon recht op een eerlijk loon. Dat laat soms lang op zich wachten. Hoe sterker de partner, hoe meer hij het zich kan permitteren een bedrijf te laten wachten. Voor het eerst treedt nu een regeling in werking die zorgt dat na gedane arbeid de liquiditeit van een bedrijf binnen afzienbare tijd verzekerd is. Het verheugt mij dat wij vandaag in kleine kring debatteren, want daaruit blijkt dat er geen enkele onenigheid over deze richtlijn bestaat en dat het Europees Parlement er ten volle achter staat.
Wij weten dat er ongeveer 450.000 arbeidsplaatsen per jaar verloren gaan door betalingsachterstanden. Vanuit het oogpunt van de werkgelegenheid is dit een bijzonder belangrijke, om niet te zeggen wezenlijke richtlijn, omdat deze ons 450.000 arbeidsplaatsen per jaar in Europa helpt te beveiligen. Dit zou de voorpagina van vele kranten moeten halen, maar eigenlijk is de strijd om arbeidsplaatsen al een vanzelfsprekendheid geworden. Ik ben er trots op dat het Europees Parlement daar zo'n belangrijke bijdrage toe levert. Dit initiatief is in eerste instantie intensief gedragen door onder meer Marianne Thyssen, de heer Folias en de heer Murphy, en het vervult ons met trots dat wij met zo'n goed resultaat voor de dag kunnen komen: betaling binnen dertig dagen, voorzorgsmaatregelen om te zorgen dat er ook echt betaald wordt, en binnen negentig dagen komt het bedrag de leverancier toe. Dat is sensationeel. Ik ben trots dat ik deel mag uitmaken van dit Parlement.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag iedereen feliciteren die aan de totstandkoming van deze richtlijn heeft bijgedragen. Mijn gelukwensen gaan in het bijzonder uit naar degenen die tijdens de bemiddelingsprocedure de onderhandelingen hebben gevoerd. Ik heb deze onderhandelingen zelf niet gevolgd - ik heb de eerste twee lezingen wel gevolgd, maar de derde niet - maar ik weet dat ze zwaar zijn geweest.
Zoals mijn gewaardeerde collega mevrouw Thyssen zei, staat er in deze richtlijn wat erin hoort te staan; niet meer en niet minder. Dat lijkt me een prachtige omschrijving.
Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie was inderdaad stukken ambitieuzer, maar de rechtsgrondslag voor die ambities bleek te ontbreken omdat het voorstel niet strookte met het Verdrag. Wij bewegen ons hier immers in het grensgebied van de interne markt, het gebied dat raakt aan dingen die nog altijd tot de bevoegdheid van de lidstaten behoren, zoals processuele en civielrechtelijke normen, het voorbehoud ten aanzien van het eigendomsrecht, of artikel 5 van de procedure inzake de invordering van niet-betwiste schulden.
Het huidige voorstel is misschien minder volledig, maar niet minder doeltreffend. Ik denk dat het grote gevolgen zal hebben, zoals de vorige sprekers hebben uiteengezet. Ik wil daar nog één ding aan toevoegen: het is nodig dit grensgebied zonder aarzelen te betreden, en dit voorstel biedt een weg in die richting. Er bestaan nog altijd reële obstakels die de vervolmaking van de interne markt en de vier vrijheden uit het Verdrag belemmeren, juist doordat we geen duidelijke rechtsgrondslag hebben. Dankzij het Verdrag van Amsterdam kunnen wij die rechtsgrondslag nu verduidelijken. Desondanks moeten wij bijzonder ons best doen om voor een feilloze coördinatie en harmonisatie van al deze aspecten te zorgen.

Costa, Raffaele
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ik geloof dat weinig richtlijnen een zo grote maatschappelijke impact hebben als de maatregel waarover we nu discussiëren. De richtlijn is van belang voor miljoenen kleine bedrijfjes, miljoenen zelfstandigen die actief zijn in het economisch leven, hoewel ze dat misschien nog niet beseffen. De verwachtingen aan het einde van het overleg tussen de Raad en het Parlement lijken mij in essentie correct. Er is een compromis gevonden dat beslist van grote invloed zal zijn op de betrekkingen tussen leveranciers en afnemers. Deze maatregel bevordert de marktwerking in plaats van haar te beperken, hoewel er in de maatregel regels worden voorgeschreven. Maar regels zijn soms noodzakelijk om de vrije markt en de zwakkeren te beschermen, zowel de economisch als de maatschappelijk zwakkeren.
In sommige delen van Europa, in sommige delen van mijn land bijvoorbeeld, wordt de markt beheerst door een groot bedrijf met een dominante marktpositie, bijna een monopolie. Dergelijke bedrijven kunnen natuurlijk niet alleen de prijzen dicteren maar ook de voorwaarden, waaronder de betalingstermijnen. Dat is soms ongunstig voor degenen die voor hun inkomen afhankelijk zijn van dergelijke bedrijven.
De openbare en particuliere sector worden gelijk behandeld. Dat is een positief punt dat ook een gunstige weerslag zal hebben op de overheidsfinanciën. De overheid zal immers binnen de gestelde termijn moeten betalen, zodat particuliere ondernemingen de openbare sector geen excessieve lasten meer kunnen opleggen. De openbare uitgaven zullen dus omlaaggaan.

Ebner
Mijnheer de Voorzitter, het is ten dele ook verheugend dat de samenleving in de vijftien Europese lidstaten zich niet overmatig bezighoudt met onze werkzaamheden, zeker niet op dit soort avonden, waarop u, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, een vergadering moet uitzitten met zeven van mijn collega's en evenveel ambtenaren. Het gaat om een thema dat niet belangrijk lijkt, maar dat in werkelijkheid ettelijke miljoenen bedrijven - ik ben zelf middenstander - en tientallen miljoenen consumenten aangaat.
Het Italiaans kent een spreekwoord: Non e mai troppo tarde, het is nooit te laat. Maar voor vele ondernemingen uit het midden- en kleinbedrijf, familiebedrijven en bedrijven van jonge ondernemers, is het wel te laat. In de tijd die we nog moeten wachten tot de tekst die we morgen hopelijk met een grote consensus aannemen ook daadwerkelijk in wetgeving is omgezet, zullen vele bedrijven hun deuren moeten sluiten. Als ondernemers zullen zij deze stap in de goede richting helaas niet meer kunnen waarderen. Deze maatregel steunt het midden- en kleinbedrijf, zorgt voor meer rechtszekerheid en een betere bescherming van eigendom en is uiteindelijk ook een werkgelegenheidsprogramma dat vooral hulp biedt aan jonge bedrijven en familieondernemingen. Het is echter ook een vorm van consumentenbescherming. Volgens mij kan dit aspect niet nadrukkelijk genoeg worden onderstreept.
Mij rest alleen nog alle betrokkenen te bedanken die na jarenlange inspanningen tot dit resultaat zijn gekomen, en ik hoop dat degenen voor wie deze maatregel bedoeld is er ook zo snel mogelijk profijt van zullen trekken.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie neemt op dit punt van het debat slechts het woord om het Europees Parlement en met name de rapporteur, de heer Simon Francis Murphy, te groeten en te feliciteren met de gunstige uitkomst van het bemiddelingscomité. Het bereikte resultaat stelt ons in de gelegenheid de onderhavige richtlijn na moeizame onderhandelingen - een eigenschap die overigens alle goede onderhandelingen kenmerkt - aan te nemen. Ik ben er trouwens van overtuigd - het is hier al door verschillende sprekers gezegd - dat deze richtlijn voor de Europese ondernemingen bijzonder belangrijk is aangezien zij op alle handelstransacties tussen ondernemingen en overheidsinstanties van toepassing is, zowel in de openbare als in de particuliere sector. Ik geloof dat ik hiermee ook een antwoord geef op een opmerking van de heer Rolf Linkohr.
Wij hopen, of beter gezegd, wij vertrouwen erop dat de richtlijn een gunstige weerslag op de alledaagse handelstransacties van alle ondernemingen zal hebben, of het nu grote multinationals of kleine en middelgrote ondernemingen betreft. Om recht te doen moet ik echter onderstrepen dat deze richtlijn vooral van vitaal belang is voor de kleine en middelgrote ondernemingen. Volgens de regels eigen aan de werking van de markt zal de richtlijn betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties op dit niveau een bijzonder gunstige weerslag hebben. Dat hopen wij althans.
Ik ben ervan overtuigd dat wij op deze manier een juridisch kader aannemen dat zich tegelijkertijd onderscheidt door zijn ernst, striktheid en efficiëntie. De Commissie zal niet alleen alles doen wat in haar macht ligt om in de loop van de komende twee jaar de correcte omzetting van deze richtlijn in de interne rechtsorde te garanderen. Zij zal tevens de situatie van de betalingsachterstand opnieuw evalueren in het licht van de concrete toepassing van de richtlijn.
Daarom zou ik de heer Simon Francis Murphy en het Parlement nogmaals willen feliciteren met de beslissing die zij gaan nemen. 

Thyssen
Voorzitter, ik had een vraag gesteld aan de Commissie of zij van plan is om een voorstel neer te leggen over de vestigingsvoorwaarden en de wederzijdse erkenning van incassobureaus in Europa. Ik kan aannemen dat dit niet valt onder de bevoegdheid van de commissaris en dat hij daar nu geen antwoord op kan geven. Maar ik had dat dan toch graag later gehad want daar is heel wat over deze materie gediscussieerd in de voorbije vergaderingen.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, afgezien van het feit dat deze kwestie duidelijk niet onder mijn bevoegdheid valt, kan ik de geachte afgevaardigde verzekeren dat ik nota van haar vraag heb genomen en dat de Commissie haar uiteraard, zoals gebruikelijk, een persoonlijk antwoord zal doen toekomen.

De Voorzitter
het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.30 uur gesloten)

