Πράσινη βίβλος για τη μελλοντική πολιτική για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών (ΔΕΔ-Μ) (συνοπτική παρουσίαση)
Πρόεδρος
Το επόμενο σημείο είναι η συνοπτική παρουσίαση της έκθεσης της κ. Lichtenberger, εξ ονόματος της Επιτροπής Μεταφορών και Τουρισμού, σχετικά με την Πράσινη για τη μελλοντική πολιτική για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών (ΔΕΔ-Μ).
Eva Lichtenberger
Κ. Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, σας ευχαριστώ θερμά που βρίσκεστε εδώ για τη συζήτηση του θέματος αυτού, το οποίο στην πραγματικότητα είναι πολύ σημαντικότερο απ' ό,τι αφήνει να εννοηθεί ο αριθμός των βουλευτών που παρίστανται στην αίθουσα. Πρόκειται για την αναθεώρηση της πολιτικής μεταφορών σε ό,τι αφορά τα διευρωπαϊκά δίκτυα. Κατ' αρχάς επιτρέψτε μου να ευχαριστήσω τους συναδέλφους μου για τη συνεισφορά τους στην εκπόνηση της έκθεσης, και ιδιαίτερα την Επιτροπή και τη γραμματεία για την εξαιρετική υποστήριξή που παρείχαν.
Τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών έχουν μακρά ιστορία. Για 15 χρόνια, υποβάλλονται σχέδια, γίνονται συζητήσεις για καταλόγους και αποφάσεις μετατίθενται στο μέλλον. Αυτός ήταν και είναι λόγος για τον οποίο έπρεπε να διερευνηθεί διεξοδικότερα το όλο ζήτημα, να αναθεωρηθεί και να εξεταστεί σε ποιο βαθμό οι στόχοι του επετεύχθησαν ή μπορούν να επιτευχθούν. Τα διευρωπαϊκά δίκτυα δε στέφθηκαν πάντα με επιτυχία. Όπως συμβαίνει συχνά στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αυτό οφείλεται εν μέρει στη χρηματοδότηση και για να ακριβολογούμε στην έλλειψη χρηματοδότησης από πλευράς των κρατών μελών που έχουν την ατυχή συνήθεια να απαιτούν γενναίες ενισχύσεις από την Ευρωπαϊκή Ένωση. Όταν όμως φτάνει η ώρα να συνεισφέρουν στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν είναι οι ίδιοι γενναιόδωροι και τα χρήματα που καταβάλουν είναι ελάχιστα.
Αλλά επειδή μηδέν εκ του μηδενός γίγνεσθαι, πολλά σχέδια δεν υλοποιήθηκαν. Για άλλη μια φορά, πρέπει να τα δούμε όλα αυτά σε βάθος, ιδιαίτερα υπό το πρίσμα των πιο πρόσφατων προκλήσεων που αντιμετωπίζουμε όσον αφορά το σύνολο της ευρωπαϊκής πολιτικής μεταφορών. Αφενός, αντιμετωπίζουμε νέες προκλήσεις που οφείλονται στις κλιματικές μεταβολές. Πρέπει να ανταποκριθούμε σ' αυτές τις προκλήσεις. Τα ζητήματα της αειφορίας και της ζημιάς που υπέστη το κλίμα από ορισμένα μέσα μεταφοράς πρέπει να τεθούν εκ νέου ξανά και ξανά, πρέπει δε να αντανακλώνται στις δράσεις των κρατών μελών και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αφετέρου, πρέπει να αντιμετωπίσουμε με πολύ αποφασιστικό τρόπο, όπως είναι φυσικό, την τρέχουσα οικονομική κρίση, η οποία υπό συνθήκες θα περιορίσει περαιτέρω την ικανότητα μερικών κρατών μελών να αναλάβουν δράση στον τομέα των υποδομών και των συναφών επενδύσεων που είναι αναγκαίες. Ωστόσο μαζί με τη διεύρυνση εμφανίστηκε η ανάγκη υλοποίησης στην Ευρώπη εντελώς νέων έργων που δεν είχαν προβλεφθεί, όταν ελήφθησαν οι αποφάσεις για τον κατάλογο των διευρωπαϊκών δικτύων. Συνεπώς ύστερα από μακρές συζητήσεις στους κόλπους της επιτροπής, αποφασίστηκε μία προσέγγιση που θα έχει ως κύριο στόχο την αντιμετώπιση των παραπάνω ζητημάτων.
Κατ' αρχάς, θα πρέπει να υπάρξει πολύ καλύτερη διασύνδεση των διάφορων μέσων μεταφοράς, σε σχέση με ό,τι ισχύει σήμερα. Αυτή η πτυχή είχε αγνοηθεί στο παρελθόν. Αφορά ιδίως τους λιμένες και την ενδοχώρα που είχαν παραμεληθεί τα τελευταία χρόνια και όπου επικεντρώνεται τώρα η παρούσα έκθεση. Ωστόσο, κάτι τέτοιο προϋποθέτει την ανάπτυξη, αφενός ενός κεντρικού δικτύου στο οποίο βασίζεται το σύνολο του συστήματος, αφετέρου των συνδέσεων του δικτύου με τις οποίες συνδέεται το σύνολο του συστήματος. Έτσι θα καταστεί δυνατή η υγιής ανάπτυξη του τομέα των μεταφορών και η συνεχής βελτίωση της διαχείρισής του. Δεν χρειαζόμαστε μόνο ένα γεωγραφικά καθορισμένο αλλά και ένα εννοιολογικά καθορισμένο δίκτυο μεταξύ των μέσων μεταφοράς, καλύτερες διατροπικές συνδέσεις και καλύτερης ποιότητας τεχνικές εργασίες στα δίκτυα. Τούτο συνδέεται περισσότερο με τις άυλες παρά με τις υλικές υποδομές. Αυτή είναι η ουσία της έκθεσής μας. Ελπίζω ότι θα συμφωνήσουμε με το παρόν ψήφισμα που τυχαίνει ευρείας υποστήριξης και ότι δε θα οπισθοδρομήσουμε, υποστηρίζοντας το εναλλακτικό ψήφισμα που μας αντιπροτείνεται σήμερα.
Joe Borg
Μέλος της Επιτροπής. - Κ. Πρόεδρε, στην 15χρονη ιστορία της, η πολιτική για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών έχει συμβάλει σημαντικά στη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς και στην οικονομική, κοινωνική και εδαφική συνοχή. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι η προσαρμογή της στις νέες προκλήσεις.
" πράσινη βίβλος για την αναθεώρηση των ΔΕΔ-Μ επιλαμβάνεται αυτών των προκλήσεων και προτείνει μέτρα για την αντιμετώπισή τους, τόσο σε στάδιο σχεδιασμού των δικτύων, όσο και σε στάδιο υλοποίησης των έργων.
" Επιτροπή εκτιμά ιδιαίτερα το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο παρακολουθεί από την αρχή τη διαδικασία αναθεώρησης, γεγονός που αντανακλάται στο παρόν ψήφισμα. Αυτό τονίζει την αποφασιστικότητα αμφότερων των θεσμικών οργάνων για την ανάπτυξη μιας μελλοντοστραφούς πολιτικής για τα ΔΕΔ-Μ.
Υπάρχει μεγάλη σύγκλιση μεταξύ των προτάσεών μας και των στόχων και των αξιώσεων που διατυπώνονται στην έκθεση της κ. Lichtenberger όπως αυτή εγκρίθηκε από την Επιτροπή Μεταφορών: με άλλα λόγια, είναι αναγκαία μια πιο ολοκληρωμένη και συνεκτική προσέγγιση του δικτύου, του οποίου οι διατροπικές συνδέσεις όπως οι σιδηροδρομικές συνδέσεις με λιμένες και αεροδρόμια και οι τερματικοί σταθμοί διατροπικών μεταφορών, η σύνδεση μεταξύ των υπεραστικών και αστικών συστημάτων μεταφοράς, καθώς και η διαλειτουργικότητα, πρέπει να ενισχυθούν προκειμένου να βελτιωθεί η βάση για αποτελεσματικές, ασφαλείς και ποιοτικές υπηρεσίες μεταφοράς επιβατών και εμπορευμάτων.
" Επιτροπή συμφωνεί εξάλλου με την άποψη που διατυπώνει η έκθεση, ότι είναι δηλαδή ζωτικής σημασίας, ιδιαίτερα για τον τομέα των εμπορευμάτων, η διευκόλυνση των αλυσίδων διατροπικών μεταφορών, όπου οι πλωτές και σιδηροδρομικές μεταφορές διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο και τα ευφυή συστήματα μεταφορών συμβάλλουν στη βελτιστοποίηση της χρήσης των υποδομών.
Στο σχέδιο έκθεσης, η Επιτροπή Μεταφορών επιλέγει την τρίτη επιλογή, μια διττή διάρθρωση που αποτελείται από ένα κεντρικό δίκτυο και ένα συνολικό δίκτυο. Υποστηρίζοντας αυτήν την επιλογή, το Κοινοβούλιο επιβεβαιώνει την ανάγκη να συνδυαστεί η παραδοσιακή πολιτική για τις υποδομές στον τομέα των μεταφορών με την ανάγκη να ληφθούν δεόντως υπόψη οι νέες συνθήκες· την ανάγκη για μεγαλύτερη ευελιξία και ικανότητα προσαρμογής σε μεταβαλλόμενες συνθήκες καθώς και πιο ανοιχτό πνεύμα για την αναγνώριση και την υποστήριξη των έργων υποδομής που θα επιτάσσουν οι ανάγκες εξυπηρέτησης των μεταφορών τέλος, επιβεβαιώνει την οικονομική και περιβαλλοντική πρόκληση που συνιστά η προώθηση μιας συντονισμένης βελτίωσης των διαδρόμων μεταφορών με μια σειρά μικρών έργων υποδομής και έργων ευφυών συστημάτων μεταφορών.
Διαπιστώνουμε ότι μετά την ψηφοφορία επί του σχεδίου έκθεσης της Επιτροπής Μεταφορών, προτάθηκε ένα εναλλακτικό ψήφισμα το οποίο υποστηρίζει την επιλογή δύο, δηλαδή τη διάρθρωση του δικτύου σε ένα μόνον επίπεδο, με έργα προτεραιότητας ή με δίκτυο προτεραιότητας μόνο, συνεπώς χωρίς συνολικό δίκτυο. Αυτό έρχεται, κατά τη γνώμη μας, σε αντίφαση με ορισμένα άλλα σημεία της πρότασης ψηφίσματος.
Θα ήθελα επίσης να υπενθυμίσω επί τη ευκαιρία τα οφέλη και τα μειονεκτήματα του συνολικού δικτύου. Μολονότι η έννοια του είναι πολύ ευρεία για να καταστεί δυνατός ο σαφής καθορισμός των προτεραιοτήτων και των κοινοτικών εργαλείων που θα οδηγήσουν στην εφαρμογή του, το συνολικό δίκτυο συμβάλλει στην εξασφάλιση της "λειτουργίας πρόσβασης" που παρέχουν τα ΔΕΔ-Μ και στη διευκόλυνση της συνοχής. Έχει επίσης αποδειχθεί καθοριστικό ως πλαίσιο αναφοράς για τις διάφορες δράσεις καθώς και για τη νομοθεσία στον τομέα της πολιτικής για τις μεταφορές, ιδίως τη διαλειτουργικότητα στον τομέα των σιδηροδρόμων και την οδική ασφάλεια. " κατάργηση του συνολικού δικτύου θα είχε επομένως αρνητικές συνέπειες.
Όσον αφορά την υλοποίηση των δικτύων, συμφωνούμε απόλυτα με την άποψη που διατυπώνει η έκθεση ότι είναι κρίσιμος ο ρόλος των κρατών μελών στην απόφαση, στο σχεδιασμό και στη χρηματοδότηση των υποδομών μεταφορών. Απαιτούνται επαρκείς πόροι από τον προϋπολογισμό των ΔΕΔ-Μ, καλύτερος συντονισμός των στόχων εδαφικής ανάπτυξης με την πολιτική για τα ΔΕΔ-Μ και συγχρόνως περαιτέρω προώθηση των συμπράξεων δημοσίου και ιδιωτικού τομέα. " Επιτροπή υπογραμμίζει εξάλλου ότι η επενδύσεις στα ΔΕΔ-Μ συμβάλλουν καίρια στη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη και συνεπώς συνιστούν βασικό εργαλείο για να υπερκεραστεί η τρέχουσα κρίση.
Εν κατακλείδι, είμαστε ιδιαίτερα ικανοποιημένοι για την πρόταση ψηφίσματος σχετικά με τη μελλοντική πολιτική για τα διευρωπαϊκά δίκτυα μεταφορών. Θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε την Επιτροπή Μεταφορών για την εποικοδομητική συζήτηση επί του θέματος και ιδιαίτερα την κ. Lichtenberger για την ολοκληρωμένη εργασία της, η οποία θα συνεισφέρει τα μέγιστα στα επόμενα βήματα της διαδικασίας κατά τις συζητήσεις που θα διεξαχθούν με τα άλλα όργανα.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Τετάρτη 22 Απριλίου 2009.
Γραπτές δηλώσεις (Άρθρο 142 του Κανονισμού)
Krzysztof Hołowczyc  
Καθώς η τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδος βαίνει προς το τέλος της, μας δίδεται η ευκαιρία να κάνουμε ορισμένες παρατηρήσεις σχετικά με τις αλλαγές στην προσέγγιση του μεγαλύτερου Κοινοτικού προγράμματος υποδομών, των Διευρωπαϊκών Δικτύων Μεταφορών, που προγραμματίζει η Επιτροπή για το εγγύς μέλλον.
Αυτή τη στιγμή κατασκευάζονται τμήματα του δικτύου στα κράτη μέλη. Λογική συνέχειά και συγχρόνως τελικό στάδιό του σχεδίου, θα είναι η ενσωμάτωση των επί μέρους τμημάτων στις διαφορετικές χώρες, σε ένα συνεκτικό σύνολο με στόχο τη δημιουργία ενός διευρωπαϊκού συστήματος.
" γεωγραφία της Ευρωπαϊκής Ένωσης αλλάζει. Συνεπώς η ανάγκη να υπάρξουν αλλαγές όσον αφορά την προσαρμογή των χαρτών του δικτύου φαίνεται δικαιολογημένη. Οι σχετικές ανάγκες χρηματοδότησης των επενδύσεων αλλάζουν. Για το τελικό στάδιο ενσωμάτωσης των δικτύων πρέπει να δοθεί μεγαλύτερο βάρος στη χρηματοδότηση των τμημάτων που αφορούν στις διασυνοριακές συνδέσεις.
" βελτίωση της ποιότητας των υφιστάμενων συνδέσεων των μεταφορών της Ευρώπης και η κατασκευή νέων θα συμβάλει στον περιορισμό των τροχαίων ατυχημάτων, μία από τις σταθερές προτεραιότητές μας στον αγώνα για καλύτερη κινητικότητα των πολιτών της ΕΕ. Πέραν τούτου, η εισαγωγή κάθε μορφής τεχνολογικών καινοτομιών και η πρόσφατη διάδοση των ευφυών συστημάτων μεταφορών, δικαιολογείται από τις προτεραιότητες της Ευρώπης στον τομέα των υποδομών για τον 21ο αιώνα.
